นาคหลวง

นาคหลวง หมายถึง ผู้ที่ได้รับบรรพชาอุปสมบทภายในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยพระมหากษัตริย์ทรงเป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญพระราชกุศลอุปสมบท นาคหลวงที่มีชื่อเสียงในฐานะนาคหลวงรูปสุดท้ายของรัชกาลที่ 9 ได้แก่ ไพรวัลย์ วรรณบุตร
นาคหลวง มี 2 ประเภท คือ
พระบรมวงศานุวงศ์หรือข้าราชการที่ปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริตและได้ทำเรื่องกราบบังคมทูลขอเป็นนาคหลวง
* พระราชวงศ์ ราชสกุล ราชนิกุล นาคหลวงประเภทนี้ จะมีพิธีสมโภชในพระที่นั่งแล้วแห่ไปอุปสมบทในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
* ข้าราชการชั้นสัญญาบัตร นาคหลวงประเภทนี้ จะไม่มีพิธีสมโภช เว้นแต่จะโปรดเกล้าฯ เป็นพิเศษ
* ข้าราชการต่ำกว่าชั้นสัญญาบัตร พระราชทานเครื่องบริขารไปอุปสมบท ตามวัดที่ติดต่อไว้เอง (เรียกนาคหลวงประเภทนี้ว่า "นาคในพระบรมราชานุเคราะห์")
ผู้สอบภาษาบาลี ได้เปรียญธรรม 9 ประโยค ขณะยังเป็นสามเณร อายุไม่เกิน 21 ปี (เรียกนาคหลวงประเภทนี้ว่า "นาคหลวงสายเปรียญธรรม")
== ประวัติ ==
การอุปสมบทในพระพุทธศาสนาเพื่อศึกษาและปฏิบัติตามพระธรรมวินัย เป็นประเพณีของพุทธศาสนิกชนชาวไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย สมัยกรุงศรีอยุธยา มาถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อภาวะบ้านเมืองสงบเรียบร้อยขึ้น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร (พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย) ผนวช ที่พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อปี พ.ศ. 2331 นับว่าเป็น "นาคหลวงองค์แรก" ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นี้
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ไว้ในหนังสือ "การโสกันต์แต่ก่อน" ว่า
ตั้งแต่นั้นมา จึงเป็นราชประเพณีที่พระบรมราชวงศ์หากจะผนวชจะต้องผนวชในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยโปรดเกล้าฯ ให้เป็น "นาคหลวง"
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ในพระราชพิธี 12 เดือน ว่า
== นาคหลวงสายเปรียญธรรม ==
นาคหลวงสายเปรียญธรรมถือเป็นจุดหมายสูงสุดของการศึกษาภาษาบาลีของสามเณรในวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร วัดทั่วราชอาณาจักรถือเป็นเกียรติอย่างสูงของวัดที่สามารถผลิตศาสนทายาทให้ศึกษาจนสำเร็จเปรียญ 9 ได้ขณะยังเป็นสามเณร หลายวัด จัดฉลองเพื่อแสดงมุทิตาอย่างเอิกเกริกให้แก่สามเณรเพื่อให้สังคมรู้จักกันอย่างกว้างขวาง อันจะเป็นเกียรติแก่สามเณรและครอบครัวซึ่งสนับสนุนศาสนทายาทที่มีคุณภาพได้สำเร็จ สามเณรในวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักรที่ศึกษาภาษาบาลีแต่อายุยังน้อยจำนวนมากหวังว่าจะได้เป็นนาคหลวง เพราะเป็นเกียรติยศสูงสุดในด้านการศึกษาที่ผู้เป็นสามเณรจะพึงได้รับ ด้วยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงรับการอุปสมบทไว้ในพระบรมราชานุเคราะห์ ปัจจุบัน คณะสงฆ์ไทยมีนาคหลวงสายเปรียญธรรมซึ่งผู้สอบได้เปรียญ 9 ประโยค ขณะยังเป็นสามเณร จำนวน 239 รูป ดังนี้:
====      พ.ศ. ๒๓๗๔ ====
สามเณร สา ปุสสเทโว สอบไล่ได้เมื่ออายุ 18 ปี สังกัด วัดราชาธิวาสวิหาร (ต่อมาย้ายไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศวิหาร)(สมณศักดิ์สุดท้ายที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช)
====      พ.ศ. ๒๔๕๑ ====
สามเณร ปลด เกตุทัต - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดเบญจมบพิตร(สมณศักดิ์สุดท้ายที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช)
====       พ.ศ. ๒๕๐๓ ====
สามเณร เสฐียรพงษ์ วรรณปก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
====       พ.ศ. ๒๕๐๔ ====
สามเณร ประยุทธ อารยางกูร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระพิเรนทร์   (ปัจจุบันเป็น สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์)
====       พ.ศ. ๒๕๐๖ ====
สามเณรอุทัย เกลี้ยงเล็ก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบางหลวง ปทุมธานี
====       พ.ศ. ๒๕๑๔ ====
สามเณรสำราญ สุขวัฑฒโก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
====      พ.ศ. ๒๕๑๖ ====
สามเณร บรรจบ บรรณรุจิ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดแก้วฟ้า ราชบุรี
====      พ.ศ. ๒๕๑๙ ====
สามเณรประกอบ วงศ์พรนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม   (ปัจจุบันเป็น พระพรหมกวี เจ้าคณะภาค ๓ เจ้าอาวาสวัดกัลยาณมิตร)
สามเณร ประยูร มีฤกษ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส (ปัจจุบัน เป็นพระพรหมบัณฑิต เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส เจ้าคณะภาค ๒  กรรมการมหาเถรสมาคม และอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย)
สามเณรสุชาติ สอดสี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ   (ปัจจุบันเป็น พระพรหมโมลี กรรมการมหาเถรสมาคม แม่กองบาลีสนามหลวง เจ้าคณะภาค ๕)
====      พ.ศ. ๒๕๒๑ ====
สามเณรชรินทร์ จุลคประดิษฐ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาพฤฒาราม
สามเณรสุรินทร์ คุ้มจั่น - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม   (ปัจจุบันเป็น พล.อ.ต.สุรินทร์ คุ้มจั่น)
สามเณรประเชิญ ชื่นรักชาติ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม ปัจจุบันทำงานที่ซานฟรานซิสโก ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็น Chief System Engineer ให้กับบริษัท Visa Inc.
====      พ.ศ. ๒๕๒๒ ====
สามเณรสุจินต์ เพชรเนียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
====      พ.ศ. ๒๕๒๓ ====
สามเณรสมชัย ฟักสุวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
====      พ.ศ. ๒๕๒๔ ====
สามเณรสังเวย เนตรนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
====      พ.ศ. ๒๕๒๕ ====
สามเณรชนะ ภมรพล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
สามเณรวัชระ งามจิตรเจริญ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสีหไกรสร
====      พ.ศ. ๒๕๒๖ ====
สามเณรวิชัย ใจมุ่ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
====      พ.ศ. ๒๕๒๗ ====
สามเณรเสน่ห์ เขียวมณี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
====      พ.ศ. ๒๕๒๘ ====
สามเณรเกรียงไกร เทพนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
====      พ.ศ. ๒๕๒๙ ====
สามเณรบุญชู จันทร์สว่าง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานนรดี
====      พ.ศ. ๒๕๓๐ ====
สามเณรสมหวัง แก้วสุฟอง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรธรรมนันท์ กันทะเตียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
สามเณรเสวก มีลาภกิจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
สามเณรสุทิน สุขดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
สามเณร สำเนียง เลื่อมใส - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
====      พ.ศ. ๒๕๓๑ ====
สามเณรแก้ว ชิดตะขบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส
สามเณร ปฐมพงษ์ โพธิ์ประสิทธินันท์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดบวรนิเวศวิหาร
สามเณรสุทธิพงษ์  แก้วมหานิล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรวิเชียร ปราบพาล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
สามเณรบุญเลิศ โสภา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระพุทธบาท สระบุรี
====      พ.ศ. ๒๕๓๒ ====
สามเณรประสิทธิ์ กุลบุญญา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม(ปัจจุบัน ดร.ประสิทธิ์ กุลบุญญา รองอธิการบดี ม.ราชภัฎอุบลราชธานี)
สามเณรไพโรจน์ พนารินทร์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม(ปัจจุบัน พันโทไพโรจน์ พนารินทร์ กรรมการผู้จัดการ บ.จก.ทิพย์มงคล555 และ บริษัท ไทยทิพย์ 999 จำกัด)
====      พ.ศ. ๒๕๓๓ ====
สามเณรปรีชา บุญศรีตัน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดหัวลำโพง
สามเณร อุทิส ศิริวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
สามเณรทองพูล แสงคำ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
สามเณรชัยณรงค์ ศรีมันตะ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพลับพลาชัย
สามเณรวินัย เภาเสน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
====      พ.ศ. ๒๕๓๔ ====
สามเณรเกรียงไกร เนากลาง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรสมบัติ หม้อมีสุข - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
สามเณรสุทัศน์ นักการเรียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
สามเณรผดุง แปงการิยา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรนิพนธ์ แสงแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
สามเณรสุวิทย์ สร้อยเสนา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม (ปัจจุบันเป็น พระศรีวิสุทธิวงศ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระปฐมเจดีย์)
====      พ.ศ. ๒๕๓๕ ====
สามเณรธีระพงษ์ มีไธสง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรอุเทน สัจจัง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรคะนอง ปาลิภัทรางกูร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรสุภา อุทโท - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปทุมวนาราม
สามเณรเกษม โพธิ์พันธุ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
สามเณรสำรวย พันยูเทพ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดใหม่อมตรส
สามเณรจำเนียร ผลาวงศ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี (ปัจจุบันเป็น พระเมธีวชิรภูษิต วัดพระบรมธาตุ จังหวัดกำแพงเพชร)
สามเณรมนตรี สืบด้วง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรประยูร ป้อมสุวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรเวทย์ บุญคุ้ม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาสวัสดิ์ฯ นครปฐม
====      พ.ศ. ๒๕๓๖ ====
สามเณรเชษฐ์ชาย มีแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรนิกร สิงห์เผือก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรสายัณ ปินะดวง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข (ปัจจุบันเป็น พระราชปริยัติ วัดศรีโคมคำ เจ้าคณะจังหวัดพะเยา)
สามเณรณัฐพงษ์ ภูลายยาว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปทุมวนาราม
สามเณรสุเทพ พรมเลิศ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพลับพลาชัย
สามเณรสนธิญาณ รักษาภักดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรชลทิช (ฉลวย) จันทร์หอม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรพุทธรักษ์ ปราบนอก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดเพชรวราราม เพชรบูรณ์
====      พ.ศ. ๒๕๓๗ ====
สามเณรบุญปั่น น้อยหน่อ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดไตรมิตรวิทยาราม
สามเณรเทพพร มังธานี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปทุมคงคา
สามเณรสุขุมพงษ์ ภูริวัฒโนภาส - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดมกุฏกษัตริยาราม
สามเณรธวัช ทะเพชร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรประกอบ สมานทอง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดเทวีวรญาติ
สามเณรสนอง นิสสัยดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
สามเณรณรสิทธิพร บุญตาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชโอรสาราม
สามเณรไพฑูรย์ อุทัยคาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
สามเณรเสริม ทุ่นใจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
สามเณรโกวิทย์ ราชิวงศ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดอนงคาราม
สามเณรวรธาร ทัดแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดอ่างทอง จ.อ่างทอง
สามเณรวิวัธน์ บุญวัตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดเก้าเลี้ยว จ.นครสวรรค์
สามเณรนราธิป แก้วประสิทธิ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม
สามเณรเกรียงไกร บุญพระคม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดป่าชัยรังสี จ.สมุทรสาคร
====      พ.ศ. ๒๕๓๘ ====
สามเณรสมชาย บุญเกลี้ยง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรโยธิน โทคำมา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรสมเจตน์ ผิวทองงาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรวิบูลย์ อุ่นแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดบึง จ.นครราชสีมา
สามเณรนรินทร์ แซ่หลิว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระงาม จ.นครปฐม
====      พ.ศ. ๒๕๓๙ ====
สามเณรอรุณ เฮียงฮม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดตรีทศเทพ (ปัจจุบัน เป็น พระมหาอรุณ ปญฺญารุโณ หัวหน้าภาควิชารัฐศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย)
สามเณรรัตนะ ปัญญาภา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาธาตุ (ปัจจุบัน ผศ.ดร.รัตนะ ปัญญาภา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี)
สามเณบุญเลิศ บารมี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
สามเณรขวัญชัย ใจศิริ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
สามเณรกฤษณชัย แดงพูลผล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี
สามเณรคำพอง ช้างเถื่อน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี
สามเณรประสูติ เรียงเรียบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรสัญญา โปร่งใจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรสำเริง แสงศิริ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจันทาราม
สามเณรวิทยา แดบสูงเนิน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชโอรสาราม
สามเณรสยาม ราชวัตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม (ปัจจุบัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สยาม ราชวัตร, หัวหน้าภาควิชาปรัชญาและศาสนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)[https://www.cmu.ac.th/th/faculty/humanities/teacher/f7371201-14cf-4d46-b4ed-de2b00ecc141]
====      พ.ศ. ๒๕๔๐ ====
สามเณรเกรียงไกร แก้วไชยะ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส (ปัจจุบันเป็น พระศรีวชิราภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดยานนาวา)
สามเณรมหาศาล สืบนิสัย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาธาตุ
สามเณรวิรัช นุโยค - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดมหาพฤฒาราม
สามเณรสมศักดิ์ แก้วคำบ้ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนางนองวรวิหาร
สามเณรสามารถ เพชรสมัย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรสมหวัง แสงบำรุง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
สามเณรสุพจน์ คำน้อย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดอู่ทอง จ.สุพรรณบุรี
====      พ.ศ. ๒๕๔๑ ====
สามเณรมงคล สวัสดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดไตรมิตรวิทยาราม (ปัจจุบันเป็น พระศรีวีรมุนี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม)
สามเณรฉัตรชัย มูลสาร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบวรนิเวศวิหาร
สามเณรจิรกิตติ์ ชัยศรี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
สามเณรกาญจน์ ถาวรบรรจบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรสมพรณ์ พุกสาย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรชำนาญ เกิดช่อ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดเขียนเขต จ.ปทุมธานี
สามเณรโกวิทย์ พิมพวง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม
====      พ.ศ. ๒๕๔๒ ====
สามเณรเชิดชัย หมื่นภักดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง (ปัจจุบันเป็นพระมหาเชิดชัย)
สามเณรอิทธิยาวุธ เสาวลักษณ์คุปต์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสามพระยา (ปัจจุบันเป็น พระปริยัติโศภณ เจ้าอาวาสวัดดอนเมือง)
สามเณรวิรัตน์ ณุศรีจันทร์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรเดชจำลอง พุฒหอม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรไกรวรรณ ปุณขันธ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระงาม นครปฐม (ปัจจุบันคือ พระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย รองเจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม)
====      พ.ศ. ๒๕๔๓ ====
สามเณรไมตรี กองแสน สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามปี 2547
สามเณรอาทิเช่น นาขันดี - สังกัดวัดบพิตรพิมุข
สามเณรกวิพัฒน์ สุขแจ่ม - สังกัดวัดราชบุรณราชวรวิหาร (ปัจจุบันเป็น พระอุดมปรีชาญาณ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม)
สามเณรณัทธกร ศรีคำม้วน - สังกัดวัดราชสิงขร
สามเณรเกียรติศักดิ์ บังเพลิง - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรประภาส โรจชยะ - สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรทิตติ ต่วนโต - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรวิเชียร เตสะ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรฟ้าหยาด มุละสีวะ - สังกัดวัดละหาร นนทบุรี
สามเณรปิยะ จันดาดาล - สังกัดวัดโปรดเกศเชษฐาราม สมุทรปราการ
สามเณรชาคริต บำเพ็ญ - สังกัดวัดพิชโสภาราม อุบลราชธานี
====      พ.ศ. ๒๕๔๔ ====
สามเณรสมคิด ทินนอก - สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรพิชิตชัย บุญเคน - สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรโสภณ ผลศาสตร์ - สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรนพดล พลเยี่ยม - สังกัดวัดพระเชตุพนฯ
สามเณรอรรถเมธ พัฒนพวงพันธ์ - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรสมชาย ทมถา - สังกัดวัดโสมนัสวิหาร
สามเณรคำปั่น อักษรวิลัย - สังกัดวัดกาญจนสิงหาสน์
สามเณรถาวร กระภูไชย - สังกัดวัดทองนพคุณ
สามเณรอุดม นุพันธ์ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรสุวิทย์ ธีรเนตร - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
====      พ.ศ. ๒๕๔๕ ====
สามเณรโกมินทร์ ธรรมชาติ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง (ปัจจุบัน พันตรีโกมินทร์  ธรรมชาติ  อนุศาสนาจารย์กองบัญชาการช่วยรบที่ 1 จ.ชลบุรี)
สามเณรเด่น ทัพซ้าย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง  (ปัจจุบัน  นายเด่น  ทัพซ้าย  นักวิชาการศึกษา คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล)
สามเณรพรชัย หะพินรัมย์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสามพระยา (ปัจจุบัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ร้อยโท ดร.พรชัย หะพินรัมย์  อาจารย์คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง)
สามเณรอัฐ รัตนวัน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
สามเณรธีระศักดิ์ สุขยิ่ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดอรุณราชวราราม  (ปัจจุบัน  พันโทธีติ์  สุขยิ่ง  อนุศาสนาจารย์กองพลพัฒนาที่ 1 จ.สงขลา)
สามเณรวิมล แจ้งสว่าง -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดต้นสน อ่างทอง  (ปัจจุบัน  พันโทวิมล  แจ้งสว่าง  มณฑลทหารบกที่ 25 จ.สุรินทร์)
สามเณรอุทัย ศรีทานันท์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบัน นายอุทัย ศรีทานันท์ นักจัดการงานทั่วไประดับชำนาญการ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรมุกดาหาร จ.มุกดาหาร)
สามเณรเกรียงศักดิ์ ไชยสมศรี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสมหมาย สงเสนา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรชลอ กาไชยา -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันเป็น พระปิฎกโมลี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดจองคำ)
สามเณรสมยศ สมโมรา -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรนิวัฒน์ เรืองมนตรี -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสังวาลย์ คำสีเขียว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
====      พ.ศ. ๒๕๔๖ ====
สามเณรสุนันท์ พรรคพรหม - สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรสุริยา สุขเขต - สังกัดวัดชนะสงคราม
สามเณรพรเทพ มีพารา - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรสมพร นามคำ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสมบูรณ์ ศรีภิญโย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสุริยาวุธ สุวรรณบุบผา - สังกัดวัดประมวลราษฎร์ นครราชสีมา
สามเณรชัยศิลป์ แสงสว่าง - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร
====      พ.ศ. ๒๕๔๗ ====
สามเณรไมตรี กองแสน - สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
สามเณรเศรษฐา หินศิลา - สังกัดวัดราชสิงขร
สามเณรสุรไกร คงบุญวาสน์ - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรเดชอุดม แสงบุญ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรจำเนียร บุญมา - สังกัดวัดศรีประวัติ นนทบุรี
สามเณรจันทร์ดี เหตุเกษ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรเฉลิมรัตน์ ชัยภา - สังกัดวัดหัวช้าง ลพบุรี
สามเณรดนัย เกตุตากแดด - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสุรคิด สุนทะวงศ์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรไพโรจน์ แสงปลอง - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร
====      พ.ศ. ๒๕๔๘ ====
สามเณรเสกสรรค์ สว่างศรี - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรพรเพชร สารราษฎร์ - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรสาโรจน์ บัวพันธุ์งาม - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรสำเร็จ บัวศรี - สังกัดวัดจันทรสโมสร
สามเณรธีระวุฒิ ภูแดนแก่ง - สังกัดวัดพระเชตุพน
สามเณรธีระวัฒน์ กมลวิบูลย์ - สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
สามเณรสร้อย ถือพุทธ - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรสิงหทัย สมัครนิล - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรอุทัย ขะกิจ - สังกัดวัดระฆังโฆสิตาราม
สามเณรชาตรี วงศ์วรรณ์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรวิริยะ ใจเที่ยง - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรธรรมรงค์ สุราราษฎร์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรสุชาติ จันทร์ทุม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรสมาน สังข์ชำนาญ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรนาวิน มูลพลงาม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันเป็น พระอุดมธรรมวาที ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดจองคำ)
สามเณรทิวา ธรรมจารย์ - สังกัดวัดสุทธิวารี จันทบุรี
====      พ.ศ. ๒๕๔๙ ====
สามเณรฉัตรชัย หนูชัยแก้ว - สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรพรชัย มาเอม - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรอุดร จันทร์ชนะ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรอานนท์ เหล็กดี - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรภาคภูมิ สันหลง - สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
สามเณรสมนึก แดงเรืองรัมย์ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
====      พ.ศ. ๒๕๕๐ ====
สามเณรสุรพงษ์ พันธ์ไผ่ - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรอำนาจ จอกนาค - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรอัมราช เหมัง - สังกัดวัดราชสิงขร
สามเณรไพรสณฑ์ โข่ต๊ะ - สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรประจักษ์ ทองดาษ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรสมอาจ อิ่มเอม - สังกัดวัดดาวดึงษาราม
สามเณรสุชิน ลมขุนทด - สังกัดวัดราชโอรสาราม
สามเณรสมบัติ ปุ่งคำน้อย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรขวัญชัย บุตรพรหม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรเสริมศักดิ์ คูณชัย - สังกัดวัดชัยมงคล ชลบุรี
สามเณรฉัตรชัย ช่างทองคำ - สังกัดวัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม ราชบุรี
สามเณรอนุวัติ จันทเณร - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร
====      พ.ศ. ๒๕๕๑ ====
สามเณรอนนท์ สิงห์เล็ก - สังกัดวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
สามเณรเกียรติศักดิ์ สมนาค - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรประพันธ์ เหล่าคำ - สังกัดวัดอาวุธวิกสิตาราม
สามเณรจะริน จันทเณร - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร
====      พ.ศ. ๒๕๕๒ ====
สามเณรวุฒิชัย อดกลั้น - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรกฤษฎา เชื้อพหล - สังกัดวัดมกุฏกษัตริยาราม
สามเณรอรรถพล จอมมงคล - สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรไพฑูรย์ แก้วลือชัย - สังกัดวัดแสนสุข
สามเณรสาธิต พนารี - สังกัดวัดตากฟ้า นครสวรรค์
สามเณรนิคม สมเสนาะ - สังกัดวัดบัวงาม ราชบุรี
====      พ.ศ. ๒๕๕๓ ====
สามเณรอนุชน คำมี - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรบุญยงค์ พลสิงห์ - สังกัดวัดสระเกศ
สามเณรโชคชัย คนไว -สังกัดวัดพระนอนจักรสีห์ สิงห์บุรี
สามเณรพงษ์พัฒน์ บ่อคำเกิด - สังกัดวัดหาดใหญ่สิตาราม สงขลา
====      พ.ศ. ๒๕๕๔ ====
สามเณรยุทธศาสตร์ จันทร์ประมูล - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรวีรชัย กันทอง - สังกัดวัดชัยชนะสงคราม
สามเณรชวิน ชัยสุวรรณ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรสุริยนต์ สินสมุด - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรปรีชา เหง้าโอษา - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรจักรพงษ์ คำมุงคุณ - สังกัดวัดมะขามเรียง สระบุรี
สามเณรศุภชัย อนุมาตย์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรนนท์ลชา ณภูมิ - สังกัดวัดสันต้นผึ้ง เชียงราย
====      พ.ศ. ๒๕๕๕ ====
สามเณรสันติราษฎร์  พวงมลิ - สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส
สามเณรวิโรจน์  วงแสนชัย - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
สามเณรไพรวัลย์  วรรณบุตร - สังกัดวัดพิพัฒน์มงคล สุโขทัย (พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ วัดสร้อยทอง กรุงเทพฯ)
สามเณรพิจิตร  หงษ์สิบสอง - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
(พระมหาพิจิตร ธมฺมวิจิตฺโต วัดท่าหลวง พระอารามหลวง
เลขานุการเจ้าคณะจังหวัดพิจิตร)
====      พ.ศ. ๒๕๕๖ ====
สามเณรไกรสิทธิ์  ลีปัสสา - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรอนุวัฒน์  คำโพนรัตน์ - สังกัดวัดธาตุทอง
สามเณรอรรณพ  ใจอารีย์ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรทนงศักดิ์  ตาดี - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรธนวัฒน์  พุฒหอม - สังกัดวัดพระธาตุศรีจอมทอง เชียงใหม่
====      พ.ศ. ๒๕๕๗ ====
สามเณรปรเมศวร์  ประพิณ - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรปิยะนันท์  ใจซื่อ - สังกัดวัดชูจิตธรรมาราม พระนครศรีอยุธยา
สามเณรจุมพล  สุยะต๊ะ  - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดศรีโคมคำ  พะเยา
สามเณรธีรศักดิ์  โสมสุด - สังกัดวัดไร่เกาะต้นสำโรง นครปฐม
====      พ.ศ. ๒๕๕๘ ====
สามเณรเอกชัย  คำลือ - สังกัดวัดราษฎร์บำรุง
สามเณรขวัญชัย  บุตรวิเศษ - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรจีรศักดิ์  สีลาทอง - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรทศพร  พรมดอนกลอย - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรจักรพงศ์  โพธิ์ศรีงาม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันคือ พระมหาจักรพงศ์ จกฺวํโส วัดศรีใคร อำนาจฯ)
สามเณรธนวัฒน์  วิเซีย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรยุรนันท์  โยธา - สังกัดวัดเกียรติแก้วสามัคคี ศรีสะเกษ
สามเณรศุภกร  โสฬส - สังกัดวัดเทพนิมิตร ภูเก็ต
====      พ.ศ. ๒๕๕๙ ====
สามเณรนฤเบศ  สิขะโต - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรกวีศักดิ์  วาปีกุลเศรษฐ์ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรทองสุข  พรหมมีเดช - สังกัดวัดพิพัฒน์มงคล สุโขทัย
สามเณรสมยศ  ดาทอง - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรรัฐพล  อักษรพิมพ์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรฤทธิรงค์  เสนาน้อย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรธนธรณ์  คูสูงเนิน - สังกัดวัดไวกูลฐาราม อุดรธานี
====      พ.ศ. ๒๕๖๐ ====
สามเณรนพรุจ  พันธุ์เปี่ยม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรวิภู  เยี่ยมชื่น - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรจักรพงศ์  คำยอดใจ  - สังกัดวัดศรีมูลเรือง เชียงใหม่
====พ.ศ. ๒๕๖๑====
สามเณรกิจจา  เรือนแก้ว - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรวรัญธรณ์ ศรีขุ้ย - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรพรภวิทย์  อุปชัย - สังกัดวัดอาวุธวิกสิตาราม
สามเณรธรพร  คูสูงเนิน - สังกัดวัดบางพลีใหญ่ใน  สมุทรปราการ
สามเณรอานุภาพ  แสงดี - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรพลณัฐจักษ์ ศรีจำปา - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
====พ.ศ. ๒๕๖๒====
สามเณรนิติทัศน์ ศิริวัง - สังกัดวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
สามเณรวันมงคล ดีเลิศ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรอาทิตย์ เขียวสองห้อง - สังกัดวัดอรุณราชวราราม
สามเณรภาสกร ชาลาธราวัฒน์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย  ปทุมธานี
สามเณรฐิติวัฒน์ วันมหาชัย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
== เชิงอรรถ ==
 หนังสือที่อธิบายความเป็นมาของนาคหลวงทั้งสองประเภท โปรดดู ""การผนวชในรัชกาลที่ 7 พุทธมามกะและนาคหลวง"". วัดบวรนิเวศวิหารและมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย พิมพ์โดย  พระเมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ 9 เมษายน พุทธศักราช 2528 หน้า 123-212.
== อ้างอิง ==
พระสงฆ์
นาคหลวง