เทศบาลเมืองลพบุรี

เทศบาลเมืองลพบุรี เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตั้งศาลากลางจังหวัดลพบุรี มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหินทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีประชากรในปี พ.ศ. 2562 จำนวน 22,299 คน
เทศบาลเมืองลพบุรีมีโบราณสถานอยู่มาก เป็นศูนย์กลางของธุรกิจขนาดย่อม และเป็นศูนย์กลางด้านการศึกษา รายล้อมด้วยเขตทหาร ทว่าการพัฒนาเมืองขาดการวางแผนที่ดีด้านโครงสร้างและปัจจัยพื้นฐาน ทำให้การเติบโตของเมืองขาดแนวทางที่เหมาะสม ทั้ง ๆ มีศักยภาพสูงในการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวในระดับภาค
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
เทศบาลเมืองลพบุรีตั้งอยู่ในอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำลพบุรี มีพื้นที่ในความรับผิดชอบประกอบด้วยพื้นที่ตำบลท่าหินและบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร มีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร หรือ 4,281 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี
ทิศใต้ ติดต่อกับเทศบาลตำบลป่าตาล และองค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมืองลพบุรี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเทศบาลเมืองเขาสามยอด และเทศบาลตำบลป่าตาล อำเภอเมืองลพบุรี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมมาสตร์ อำเภอเมืองลพบุรี
== ประวัติ ==
เดิมเทศบาลเมืองลพบุรีมีฐานะเป็นสุขาภิบาลเมืองลพบุรี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทรมีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นเทศบาลเมืองลพบุรี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 มีพื้นที่ 0.90 ตารางกิโลเมตร หรือ 504 ไร่ เฉพาะตำบลท่าหินและแถบด้านใต้ของวัดมณีชลขัณฑ์ ต่อมามีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองลพบุรี ขยายพื้นที่ครอบคลุมเขตตำบลทะเลชุบศร ตำบลท่าแค ตำบลโคกกะเทียม ตำบลเขาพระงาม ตำบลเขาสามยอด ตำบลท่าศาลา และตำบลป่าตาล เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2487 ถือเป็นพื้นที่กว้างใหญ่ เต็มไปด้วยทุ่งนา ป่า และเขา
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรมีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองลพบุรีอีกครั้งเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2497 โดยลดขนาดพื้นที่ของเขตเทศบาล คงเหลือเพียงตำบลท่าหินและบางส่วนของตำบลทะเลชุบศร (ตั้งแต่ทิศตะวันออกของทางรถไฟสายเหนือจนถึงวงเวียนเทพสตรี อันเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดลพบุรี) โดยให้เหตุผลว่าเดิมมีพื้นที่ครอบคลุมหลายตำบล ไม่สามารถปกครองดูแล ทะนุบำรุงได้ทั่วถึงจึงปรับปรุงเขตเทศบาลเสียใหม่ ทำให้เทศบาลเมืองลพบุรีในปัจจุบันมีพื้นที่ 6.85 ตารางกิโลเมตร
== ชุมชน ==
ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองลพบุรีมีทั้งหมด 20 ชุมชน ดังต่อไปนี้
{|
| width = "500" valign = "top" |
ชุมชนนเรศวร
ชุมชนศรีสุริโยทัย
ชุมชนราชมนู
ชุมชนสระมโนราห์
ชุมชนบ้านป้อม
ชุมชนวัดเชิงท่า
ชุมชนร่วมน้ำใจ 1
ชุมชนร่วมน้ำใจ 2
ชุมชนตลาดล่าง
ชุมชนวัดคลองสายบัว
| width = "500" valign = "top" |
ชุมชนอุตุนิยมวิทยา
ชุมชนไปรษณีย์
ชุมชนรามเดโช
ชุมชนนครโกษา
ชุมชนสีหราชเดโชชัย
ชุมชนทะเลน้อย
ชุมชนอู่รถรางเก่า
ชุมชนสันเปาโล
ชุมชนประตูผี
ชุมชนศรีปราชญ์
|}
== โครงสร้างพื้นฐาน ==
=== การศึกษา ===
สถาบันอุดมศึกษา
มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
สถาบันอาชีวศึกษา
วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี
โรงเรียนโปลีเทคนิคลพบุรี
วิทยาลัยเทคโนโลยีลพบุรี
โรงเรียนของรัฐบาล
โรงเรียนอนุบาลลพบุรี
โรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
โรงเรียนเมืองใหม่ (ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์)
โรงเรียนเอกชน
โรงเรียนวรพิทยา
โรงเรียนบรรจงรัตน์
โรงเรียนวินิตศึกษา ในพระราชูปถัมภ์ฯ
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ค่ายนารายณ์ศึกษา
โรงเรียนในสังกัดเทศบาล
โรงเรียนเทศบาล 1 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 1 บ้านท่าหิน)
โรงเรียนเทศบาล 2 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 2 วัดกวิศราราม)
โรงเรียนเทศบาล 3 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี (เดิม โรงเรียนเทศบาล 3 วัดคลองสายบัว)
โรงเรียนเทศบาล 5 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี
=== สาธารณสุข ===
เทศบาลเมืองลพบุรีมีสถานบริการด้านสาธารณสุข 3 แห่ง
=== ศาสนสถาน ===
ศาสนาพุทธ
วัดกวิศรารามราชวรวิหาร
วัดเสาธงทอง
วัดคลองสายบัว
วัดชีป่าสิตาราม
วัดเชิงท่า
ศาสนาคริสต์
คริสตจักรคริสเตียนสัมพันธ์ลพบุรี
คริสตจักรสัมพันธ์ธารพระพรลพบุรี
คริสตจักรความหวังลพบุรี
ศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้ายลพบุรี
ศาสนาอิสลาม
มัสยิดนูรู้สมุสลิมีน
อื่น ๆ
ศาลพระกาฬ
ศาลลูกศร
ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง
=== การขนส่ง ===
==== ทางถนน ====
ถนนสายสำคัญในตัวเมืองลพบุรีมีดังนี้
{|
| width = "500" valign = "top" |
ถนนนารายณ์มหาราช (ทางหลวงหมายเลข 311)
ถนนปรางค์สามยอด (ส่วนหนึ่งของทางหลวงหมายเลข 311)
ถนนนเรศวร (ทางหลวงหมายเลข 3016)
ถนนฝรั่งเศส
ถนนราชมนู
ถนนราชดำเนิน
ถนนประตูชัย
ถนนพระปิยะ
ถนนบนเมือง
ถนนวิชาเยนทร์
ถนนศรีปราชญ์
ถนนพระศรีมโหศถ
ถนนพระยากำจัด
ถนนเพทราชา
| width = "500" valign = "top" |
ถนนกาญจนาคม
ถนนสรศักดิ์
ถนนพิชัยดาบหัก
ถนนโกษาปาน
ถนนสีหราชเดโชชัย
ถนนสราญรมย์
ถนนสีดา
ถนนพระยาอนุชิต
ถนนชนะสงคราม
ถนนโกษาเหล็ก
ถนนรามเดโช
ถนนพระโหราธิบดี
ถนนพระราม
|}
==== ทางราง ====
การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมีรถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่ โดยผ่านจังหวัดปทุมธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสระบุรี จนถึงจังหวัดลพบุรี เปิดการเดินรถ โดยมีสถานีรถไฟหลักคือสถานีรถไฟลพบุรี
ในอดีตลพบุรีเคยเปิดให้บริการรถรางสายท่าโพธิ์–เอราวัณ แล้วยุติการเดินรถเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2505
== อ้างอิง ==
ลพบุรี
เทศบาลในจังหวัดลพบุรี