สมจิตต์ ยอดเศรณี

รองศาสตราจารย์ สมจิตต์ ยอดเศรณี  (10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2475—17 กันยายน พ.ศ. 2555) อดีตอธิการบดีผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น เกิดเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2475 เป็นชาวสวนทุเรียน ที่ตำบลตลาดขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี
== ประวัติการศึกษา ==
รศ.สมจิตต์ ยอดเศรณี หรือ รศ.ดร.สมจิตต์ ยอดเศรณี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ที่โรงเรียนอำนวยศิลป์ ปี พ.ศ. 2499 ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขากสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี พ.ศ. 2502 ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตสัตวบาลสาขาพันธุศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยโอเรกอน ประเทศสหรัฐอเมริกา ปี พ.ศ. 2506 และได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ จากมหาวิทยาลัยมานิโตบา โดยทุนของรัฐบาลประเทศแคนาดา ปี พ.ศ. 2515
== ประวัติการทำงาน ==
รศ.สมจิตต์ ยอดเศรณี เริ่มเข้ารับราชการในตำแหน่งนายสัตวบาลตรี ประจำสถานีบำรุงพันธุ์สัตว์ ท่าพระ จังหวัดขอนแก่น สังกัดกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อปี พ.ศ. 2503 ความทุรกันดาร สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศและชีวิตความเป็นอยู่ของประชากรในภาคอีสาน ที่ท่านได้พบเห็นกลับเป็นแรงบันดาลใจในความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนให้ดียิ่งขึ้นอย่างยั่งยืน ปี พ.ศ. 2507 ท่านได้ย้ายมาประจำสำนักงานสภาการศึกษาแห่งชาติ ในโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยขอนแก่น นับได้ว่าท่านเป็นบุคคลหนึ่งที่มีส่วนในการก่อร่างสร้างฐานให้กับมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงแห่งนี้
ท่านได้เริ่มชีวิตการเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เรื่อยมา จนกระทั่งปี 2518 จึงได้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์  ท่านมุมานะตามปณิธานผ่านการสอน การวิจัยเพื่อพัฒนา การถ่ายทอดส่งเสริมเพิ่มพูนรายได้ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ เป็นที่ปรึกษาชมรมสหกรณ์ผู้เลี้ยงสุกรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผลงานเป็นที่ประจักษ์จนได้ดำรงตำแหน่งรองศาสตราจารย์ เมื่อปี 2528 เป็นต้นมา
ด้านการบริหารงาน
พ.ศ. 2517 กรรมการพิจารณาปรับปรุงแก้ไขหลักสูตรคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2517 ประธานกรรมการประจำคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2517 นายกสโมสรอาจารย์และข้าราชการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2518 รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2519 หัวหน้ากองแผนงาน สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2520 กรรมการร่างโครงการจัดตั้งคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2522 – 2526  หัวหน้าภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2529  หัวหน้าโครงการจัดตั้งวิทยาลัยอุบลราชธานี สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2530  ผู้อำนวยการวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2534 – 2542 ดำรงตำแหน่ง อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
จากประสบการณ์ความรู้ความสามารถในด้านการบริหารงาน ในปี 2529 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดอีกครั้งในชีวิตของท่าน คือการได้รับมอบหมายให้เป็นหัวหน้าโครงการจัดตั้งวิทยาลัยอุบลราชธานี ในสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น และเตรียมการยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
จึงนับได้ว่าท่านเป็นผู้หนึ่งที่มีส่วนสำคัญ เป็นเสาหลักและขวัญกำลังใจให้แก่คณะบุคคล ในการฟันฝ่าอุปสรรคให้บรรลุถึงเป้าหมายของการจัดตั้งมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีแห่งนี้ และเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2534 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าแต่งตั้ง รองศาสตราจารย์ สมจิตต์ ยอดเศรณี ให้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เป็นบุคคลแรก
คุณูปการที่ท่านรองศาสตราจารย์ สมจิตต์ ยอดเศรณี ได้ทำไว้ไม่เฉพาะนักศึกษา บุคลากรภายในมหาวิทยาลัยนี้เท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการพัฒนาสังคมเศรษฐกิจสุขภาพความเป็นอยู่ของประชากรในภูมิภาคแห่งนี้อย่างยั่งยืนอีกด้วย ซึ่งก็คือเป้าหมายของการจัดตั้งมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี แห่งนี้นี่เอง
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
== อ้างอิง ==
บุคคลจากอำเภอเมืองนนทบุรี
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
อาจารย์คณะเกษตรศาสตร์
รองศาสตราจารย์
บุคคลจากคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
บุคคลจากคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา