pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (23 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 – 7 ตุลาคม พ.ศ. 2431) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 58 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแส
==ประวัติ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาแส (ธิดาพระยาอัพภันตริกามาตย์ (ดิศ โรจนดิศ)) เมื่อวันจันทร์ เดือน 8 อุตราษาฒ ขึ้น 15 ค่ำ ปีชวด สัมฤทธิศก จ.ศ. 1250 ตรงกับวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 พระองค์ได้รับพระราชทานพระนามและสมโภชเดือนในวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมารทรงบันทึกไว้ในจดหมายเหตุรายวันของพระองค์ว่า
"วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๓๑... กลับมาเกือบทุ่ม แล้วตามเสด็จไปสมโภชลูกแม่แส ชื่อเขจรจิรประดิษฐ กลับตำหนักเล่นต่อกับป้าโสม นอนห้าทุ่ม"
พระองค์มีพระโสทรขนิษฐา 2 พระองค์ คือ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัพภันตรีปชา (31 ตุลาคม พ.ศ. 2432 – 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทิพยาลังการ (17 มกราคม พ.ศ. 2434 – 4 มิถุนายน พ.ศ. 2475)
พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ สิ้นพระชนม์เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 11 ขึ้น 2 ค่ำ ปีชวด สัมฤทธิศก จ.ศ. 1250 เวลา 7:45 นาฬิกา  ตรงกับวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2431 สิริพระชันษา 2 เดือน 16 วัน พระสรีรางคารบรรจุไว้ที่อนุสาวรีย์เจ้าจอมมารดาแส สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
== พระอิสริยยศ ==
พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (24 กรกฎาคม พ.ศ. 2431 — 7 ตุลาคม พ.ศ. 2431)
ภายหลังสิ้นพระชนม์
พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 — 9 ธันวาคม พ.ศ. 2468)
พระเจ้าพี่ยาเธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (9 ธันวาคม พ.ศ. 2468 — 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเขจรจิรประดิษฐ (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
== พงศาวลี ==
==อ้างอิง==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้าชาย
พระราชโอรสในรัชกาลที่ 5
สกุลโรจนดิศ
เจ้านายไทยที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล หรือ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาลย์ (19 กันยายน พ.ศ. 2430 — 19 เมษายน พ.ศ. 2433) พระราชธิดาพระองค์ที่ 55 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาวง
==พระประวัติ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล ประสูติเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2430 เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาวง พระองค์ทรงได้รับพระราชทานพระนามและสมโภชน์เดือนในวันพฤหัสบดีที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2430 โดยในเวลาเช้าได้ทรงเลี้ยงพระ และทรงเครื่องไว้พระเกษา เวลาเย็นทรงตั้งบายศรีทองเงินสมโภชตามธรรมเนียม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระนามว่า พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าหญิงโกมลเสาวมาล
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมารทรงบันทึกไว้ในจดหมายเหตุรายวันของพระองค์ว่า
"...วันพฤหัสบดีที่ ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๓๐... ค่ำเราได้เชิญหีบพระมหาสังข์ตามเสด็จลงไปสมโภชน์เดือนลูกแม่วงประทานพระนามว่าพระองค์เจ้าหญิงโกมลเสาวมาล เสด็จขึ้น เรากลับมาเรือน..."
ต่อมาในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2433 พระองค์เริ่มประชวร เดิมคณะแพทย์หลวงวินิจฉัยว่าเป็นโรคหัด ภายหลังจึงเปลี่ยนเป็นโรคซาง มีพระอาการซึมและหอบ จนกระทั่งวันที่ 16 เมษายน ประชวรหนักและมีพระอาการอ่อนเพลีย จนสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2433 พระชันษา 3 ปี เวลาบ่าย 4 โมง พระบรมวงศานุวงศ์ได้ไปสรงน้ำพระศพ เจ้าพนักงานทรงเครื่อง เชิญลงในพระลอง แห่ออกมาทางประตูพรหมศรีสวัสดิ เชิญไปประดิษฐาน ณ หอธรรมสังเวช พระศพทรงกระโกศมณฑป สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์เสด็จทอดผ้าไตร 30 ไตร ผ้าขาว 60 พับ หม่อมเจ้าพระพิริยสถาพรพรต และพระราชาคณะสดัปกรณ์ตามธรรมเนียม วันที่ 5 มิถุนายน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสมมติวงศ์วโรทัย กรมขุนศรีธรรมราชธำรงฤทธิ์เสด็จไปในการพระราชกุศล 50 วัน
พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2433 พระสรีรังคารของพระองค์ถูกบรรจุในอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล ในสุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
== พระอิสริยยศ ==
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล (20 ตุลาคม พ.ศ. 2430 — 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 6 ;23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 — 9 ธันวาคม พ.ศ. 2468)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 7 ;9 ธันวาคม พ.ศ. 2468 — 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 8 ;10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 เป็นต้นไป)
== พงศาวลี ==
==อ้างอิง==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้า
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
เจ้านายไทยที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส ประสูติวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 57 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาพร้อม ธิดาในพระยาพิษณุโลกาธิบดี (บัว) เป็นพระกนิษฐาแฝดของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย สิ้นพระชนม์วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 พระชันษา 1 ปี 3 เดือน
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย และพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส เป็นพระราชธิดาแฝดคู่เดียวในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คู่ที่สี่และเป็นคู่ล่าสุดในพระบรมราชวงศ์จักรี ก่อนหน้าพระองค์ มีเจ้านายแฝดเพียงสามคู่ที่มีพระประสูติกาลก่อนหน้า คือ 
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอแฝดชาย-หญิง ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทรัพย์ และสิ้นพระชนม์ในวันประสูติ เมื่อ พ.ศ. 2353
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแฝดหญิง ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหนูจีน และสิ้นพระชนม์เมื่อมีพระชนม์ 6-7 วัน เมื่อ พ.ศ. 2354
พระราชวรวงศ์เธอแฝดชาย ในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหม่อมหลวงปริก เจษฎางกูร และสิ้นพระชนม์ในปีเดียวกัน เมื่อ พ.ศ. 2400
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดปรานพระราชธิดาแฝด และโปรดเกล้าฯ ให้พี่เลี้ยงเชิญตามเสด็จด้วยอยู่เสมอ จนกระทั่งพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาสทรงเริ่มประชวรเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 และสิ้นพระชนม์ในสองวันถัดมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทุกข์โทมนัสจนถึงกับมิได้เสด็จออกราชการตามปกติ โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระภาณุพันธุวงศ์วรเดช ทรงเป็นแม่กองสร้างพระเมรุเป็นการเฉพาะ ที่สุสานหลวงวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร เรียกว่า "พระเมรุบรรพต"  พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2429
พระอัฐิของพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส บรรจุอยู่ ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราชวรวิหาร มีแผ่นศิลาจารึกภุชงคประยาตฉันท์ และโคลงสี่สุภาพ พระนิพนธ์โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร 
== พระเกียรติยศ ==
=== พระอิสริยยศ ===
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส (13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส (26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 - 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 - ปัจจุบัน)
=== ภุชงคประยาตฉันท์ ===
=== โคลงสี่สุภาพ ===
== พงศาวลี ==
== อ้างอิง ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้า
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
บุคคลฝาแฝดจากประเทศไทย
เจ้านายไทยที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์
ภาษาอาหรับฆูเซสถาน

ภาษาอาหรับฆูเซสถาน เป็นสำเนียงภาษาอาหรับเมโสโปเตเมียที่พูดโดยชาวอาหรับเชื้อสายอิหร่านในจังหวัดฆูเซสถาน ประเทศอิหร่าน ถึงแม้ว่าจะเป็นภาษาอาหรับสำเนียงเมโสโปเตเมียใต้ แต่มีความคล้ายคลึงกับภาษาอาหรับอ่าวในประเทศคูเวต เนื่องจากมีประวัติการติดต่อกับภาษาเปอร์เซียมาอย่างยาวนาน ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงภาษาบางส่วน
มีการใช้งานภาษาอาหรับฆูเซสถานเฉพาะในระดับไม่ทางการเท่านั้น โดยไม่มีการสอนสำเนียงนี้ในโรงเรียน หรือแม้แต่ในคอร์สเสริม ถึงแม้ว่าจะมีการสอนภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ในระดับพื้นฐานสำหรับจุดประสงค์ทางศาสนาก็ตาม ผู้พูดภาษาอาหรับฆูเซสถานเกือบทั้งหมดสามารถพูดได้ทั้งภาษาาอาหรับและเปอร์เซีย ผู้พูดภาษาอาหรับฆูเซสถานกำลังเปลี่ยนไปพูดภาษาเปอร์เซียอย่างเดียว โดย Bahrani กับ Gavami รายงานใน Journal of the International Phonetic Association ไว้ว่า ถ้าการเปลี่ยนผ่านภาษายังคงมีอยู่ในรุ่นต่อไป ในอนาคตสำเนียงนี้ก็จะเกือบสูญหายถาวร
==อ้างอิง==
ฆูเซสถาน
อาหรับฆูเซสถาน
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย (13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 - 8 กันยายน พ.ศ. 2491) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 56 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาพร้อม
== พระประวัติ ==
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาพร้อม ธิดาของพระยาพิษณุโลกาธิบดี (บัว) เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 เป็นพระราชธิดาแฝดคู่กับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส โดยพระองค์เป็นพระเชษฐภคินี และเป็นพระราชธิดาแฝดคู่เดียวในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นคู่ที่สี่และคู่ล่าสุดในราชวงศ์จักรี ซึ่งก่อนหน้านั้นมีพระราชวงศ์แฝดสามคู่ ได้แก่
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า (แฝดชาย-หญิง) ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทรัพย์ เมื่อพ.ศ. 2353 และสิ้นพระชนม์ในวันประสูติ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้า (แฝดหญิง-หญิง) ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหนูจีน เมื่อพ.ศ. 2354 และสิ้นพระชนม์เมื่อมีพระชันษาราว 6 - 7 วัน
พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า (แฝดชาย-ชาย) ในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ประสูติแต่จอมมารดาหม่อมหลวงปริก เมื่อพ.ศ. 2400 และสิ้นพระชนม์ในปีเดียวกัน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดปรานพระราชธิดาแฝด และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระพี่เลี้ยงเชิญตามเสด็จด้วยอยู่เสมอ  จนกระทั่งพระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส พระขนิษฐาแฝดประชวร และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 สิริพระชันษา 1 ปี 3 เดือน
หลังจากเจ้าจอมมารดาพร้อม ถึงแก่อนิจกรรม สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงทูลขอพระราชทาน พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย มาอภิบาลเป็นพระราชธิดาบุญธรรม พร้อมกับ พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ และพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าวาปีบุษบากร
พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลยสิ้นพระชนม์ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2491 สิริพระชันษา 63 ปี จัดพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ ณ ท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2493 โดยใช้พระเมรุมาศองค์เดียวกับพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
== พระเกียรติยศ ==
=== พระอิสริยยศ ===
13 สิงหาคม พ.ศ. 2428 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 : พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 : พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 – 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 : พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 – 8 กันยายน พ.ศ. 2491 : พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
== พงศาวลี ==
==อ้างอิง==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้าหญิง
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.2‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.2‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.1‎
บุคคลฝาแฝดจากประเทศไทย
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา พระราชธิดาพระองค์ที่ 42 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด
== พระประวัติ ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพาประสูติเมื่อวันศุกร์ที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2424 เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาโหมด
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพาสิ้นพระชนม์วันอังคารที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2425 พระชันษา 4 เดือน พระสรีรังคารของพระองค์ถูกบรรจุในอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา ในสุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
== พระอิสริยยศ ==
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา (27 ตุลาคม พ.ศ. 2424 — 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 6 ;23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 — 9 ธันวาคม พ.ศ. 2468)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 7 ;9 ธันวาคม พ.ศ. 2468 — 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรองค์อรรคยุพา (พระนามภายหลังการสิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 8 ;10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 เป็นต้นไป)
== พงศาวลี ==
==อ้างอิง==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้า
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
เจ้านายไทยที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์
ภาษาอาหรับยิวอิรัก

ภาษาอาหรับยิวอิรัก (Judeo-Iraqi Arabic; عربية يهودية عراقية) เป็นสำเนียงของภาษาอาหรับที่ใช้พูดโดยชาวอิรักเชื้อสายยิวทั้งอาศัยและเคยอาศัยอยู่ในอิรัก มีการประมาณการว่ามีผู้พูดในอิสราเอล 100,000 ถึง 120,000 คน (ณ ค.ศ. 1994) และมีผู้พูดที่เป็นผู้สูงอายุที่ยังอาศัยอยู่ในประเทศอิรักประมาณ 100 ถึง 150 คน (ณ ค.ศ. 1992) รูปแบบของภาษานี้ที่เป็นที่รู้จักดีคือภาษาอาหรับยิวแบกแดด ซึ่งมีความแตกต่างกันในโมซูลและที่อื่น ๆ
== อ้างอิง ==
ภาษาอาหรับ
อาหรับยิวอิรัก
อาหรับยิวอิรัก
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (20 ธันวาคม พ.ศ. 2424 – 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ 37 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเรือน (สกุลเดิม สุนทรศารทูล)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ ประสูติในปีมะเส็ง ร่วมสหชาติกับพระราชโอรสธิดาในรัชกาลที่ 5 ที่เป็นพระพี่น้องต่างพระมารดาจำนวน 4 พระองค์ มีพระนามเรียงตามพระชันษาดังนี้
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศศิพงศ์ประไพ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
ในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อตำหนักต่าง ๆ ในวังสวนสุนันทาสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2462 พระองค์ได้เสด็จมาประทับที่วังสวนสุนันทา ตัวตำหนักอยู่ระหว่างตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารีกับตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองศ์เจ้าศศิพงศ์ประไพ พระองค์โปรดประทับในพระบรมมหาราชวัง จะเสด็จไปประทับในวังสวนสุนันทาเป็นครั้งคราว เมื่อมีพระประสงค์จะไปเยี่ยมเยียนพระเชษฐภคินีหรือพระชนิษฐภคินีที่ประทับอยู่ในวังสวนสุนันทาเท่านั้น
ในปี พ.ศ. 2472 พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์พร้อมด้วยเจ้านายทั้ง 3 พระองค์ที่ประสูติในปีมะเส็ง พ.ศ. 2424 ได้ร่วมกันจัดงานใหญ่ขึ้นที่วังบางขุนพรหม และร่วมกันบริจาคทรัพย์ส่วนพระองค์สมทบกับเงินบริจาคของพระญาติ มิตรสหาย และผู้ที่มาร่วมงาน บริจาคให้เป็นทุนเริ่มแรกของสภากาชาดสยาม และก่อสร้างตึก 4 มะเส็ง ซึ่งจะใช้เป็นสถานที่สำหรับเลี้ยงงูพิษ ปลามีพิษ สัตว์และแมลงมีพิษต่าง ๆ ณ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
ภายหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ได้เสด็จไปประทับที่สวนนอก ระหว่างคลองสามเสนและถนนสุโขทัยพร้อมด้วยเจ้าจอมมารดาเรือน พระมารดา และต่อมาทรงย้ายไปประทับที่วังริมถนนวิทยุ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ สิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 8 เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 สิริพระชันษา 54 ปี บำเพ็ญพระราชกุศล 7 วัน ที่หอนิเพธพิทยา ในพระบรมมหาราชวัง โดยคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อวันที่ 12 และ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 โดยประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
== พระเกียรติยศ ==
=== พระอิสริยยศ ===
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (20 ธันวาคม พ.ศ. 2424 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 - 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 - 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479)
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
== พงศาวลี ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
สายพระศรีสหเทพ (พึ่ง)
เรื่อนไทย - ขอทราบประวัติและความเป็นมาเกี่ยวกับสกุล "สุนทรศารทูล" ด้วยครับ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้าหญิง
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.2‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2‎
พระบรมวงศานุวงศ์และเจ้านายที่เคยประทับอยู่ในวังสวนสุนันทา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5
== พระประวัติ ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2415
พระปรีชาสามารถในด้านหนึ่งของพระองค์ คือ ทรงเชี่ยวชาญในทางกวีนิพนธ์ เช่น ทรงร้อยเรียงนิราศหัวหินที่งดงามทั้งวรรณศิลป์และมีความไพเราะจับใจยิ่งนัก ภายหลังได้โปรดให้มีการจัดพิมพ์ลงในหนังสืองานพระศพของพระองค์ ซึ่งเป็นที่ยกย่องในแวดวงวรรณกรรม หลังจากตำหนักต่าง ๆ ได้สร้างแล้วเสร็จ ได้ย้ายที่ประทับมาประทับที่ตำหนักภายในสวนสุนันทา พระราชวังดุสิต ในตอนกลางรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบัน ตำหนักยังคงสภาพเดิมและใช้เป็นอาคารของภาควิชาดนตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี ประชวรพระโรคพระอันตะ (ลำไส้ใหญ่) และพระวักกะ (ไต) สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 สิริพระชันษา 57 ปี พระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2476 ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
== พระเกียรติยศ ==
=== พระอิสริยยศ ===
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473)
ภายหลังสิ้นพระชนม์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี (10 กรกฎาคม พ.ศ. 2478)
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
== พงศาวลี ==
== อ้างอิง ==
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 5
พระองค์เจ้าหญิง
พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ จ.ป.ร.2
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.2
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.2
ภาษาอาหรับยิวเยเมน

ภาษาอาหรับยิวเยเมน (Judeo-Yemeni Arabic) เป็นสำเนียงของภาษาอาหรับที่ใช้พูดโดยชาวยิวที่อยู่ในเยเมน 98% ของผู้พูดปัจจุบันอยู่ในประเทศอิสราเอล ภาษานี้มีความแตกต่างจากภาษาอาหรับสำเนียงอื่นๆในเยเมนที่ใช้โดยคนกลุ่มอื่นที่ไม่ใช่ชาวยิว แบ่งย่อยได้อีกสามสำเนียงคือ ซานอา อาเดน และฮับบัน
ภาษาอาหรับ
อาหรับยิวเยเมน
อาหรับยิวเยเมน
พรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน

พรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน (Kurdistan Workers Party; Partîya Karkerên Kurdistanê; Kürdistan İşçi Partisi, หรือ KADEK , Kongra-Gel และ KCK) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2517 เป็นกลุ่มนิยมลัทธิมาร์ก สมาชิกในยุคก่อตั้งส่วนใหญ่เป็นชาวเคิร์ดในตุรกี เป้าหมายหลักคือต้องการตั้งรัฐเคอร์ดิสถานที่เป็นเอกราช โดยการแยกดินแดนทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกีที่มีชาวเคิร์ดอยู่หนาแน่น ตั้งแต่ พ.ศ. 2533 ทางพรรคได้ใช้การก่อการร้ายในการต่อสู้กับรัฐบาลตุรกี ต่อมา ต้นปี พ.ศ. 2542 อับดุลลอหฺ โอคาแลน ประธานกลุ่มถูกรัฐบาลตุรกีจับตัวได้ และในเดือนสิงหาคม โอคาแลนออกมาเรียกร้องให้พรรคหยุดใช้ความรุนแรง และเรียกร้องให้มีการจัดการเจรจากับรัฐบาลตุรกี
== ปฏิบัติการ ==
ส่วนใหญ่เป็นการโจมตีเจ้าที่ของรัฐบาลตุรกี และเริ่มลอบวางระเบิดตามสถานที่ท่องเที่ยวและโรงแรมตั้งแต่ พ.ศ. 2533
== สมาชิก ==
มีประมาณ 4,000 – 5,000 คน ส่วนใหญ่อยู่ในภาคเหนือของอิรักและในตุรกี แต่จะเน้นการโจมตีในตุรกีเป็นหลัก
== การสนับสนุน ==
คาดว่าได้รับความช่วยเหลือจากซีเรีย อิรัก และอิหร่าน แต่รัฐบาลซีเรียได้ออกมาประกาศสนับสนุนการต่อต้านการรุกรานชาวเคิร์ดของตุรกีและรับประกันจะไม่สนับสนุนพรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน
== อ้างอิง ==
พรรคคอมมิวนิสต์
ขบวนการทางการเมืองในประเทศตุรกี
ขบวนการก่อการร้าย
กองทัพแห่งโมฮัมเหม็ด

กองทัพแห่งโมฮัมเหม็ด (Army of Mohammed; Jaish-e- Mohammed;جيش محمد ) เป็นขบวนการก่อการร้ายในประเทศปากีสถาน ก่อตั้งโดยมาสูด อัซฮาร์ ซึ่งถูกปล่อยตัวจากคุกในอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2543 เพื่อแลกเปลี่ยนกับตัวประกัน 155 คนที่ถูกจี้จากสายการบินแอร์อินเดีย จุดประสงค์ของกลุ่มคือต้องการรวมกัษมีระทั้งหมดไว้กับปากีสถาน
== ปฏิบัติการ ==
กลุ่มนี้ออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อการโจมตีอาคารรัฐสภาในเมืองศรีนครเมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2544 มีผู้เสียชีวิต 31 คนรัฐบาลอินเดียเชื่อว่ากลุ่มนี้อยู่เบื้องหลังการวางระเบิดอาคารรัฐสภา ประเทศอินเดียเมื่อ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2544 ที่มีผู้เสียชีวิต 18 คน
== สมาชิก ==
สมาชิกติดอาวุธของขบวนการมีราว 100 คน อยู่ในอะซัด กัษมีระของปากีสถาน กัษมีระและโคดาในอินเดีย ฐานที่มั่นอยู่ที่เปชาวาร์และมูซาฟฟาราบาด แต่จะออกก่อการร้ายในกัษมีระของอินเดีย สมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาวปากีสถานในกัษมีระ บางส่วนเป็นชาวอาหรับและชาวอัฟกัน
== การสนับสนุน ==
กลุ่มนี้ได้รับความช่วยเหลือจากกลุ่มมุญาฮิดีน มีความผูกพันกับกลุ่มตาลีบันและมุญาฮิดีนในอัฟกานิสถาน อาจจะได้ความช่วยเหลือจากอัลกออิดะห์ด้วย
== อ้างอิง ==
ดลยา เทียนทอง. ปฐมบทการก่อการร้าย. กทม: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2550 หน้า 63 - 64
ขบวนการทางการเมืองในประเทศปากีสถาน
ขบวนการก่อการร้าย
กองทัพแห่งความชอบธรรม

กองทัพแห่งความชอบธรรม (Lashkar-e-Taiba, ลัชกาเรตัยบา, LeT; , ) เป็นองค์กรทหารอิสลามที่ปฏิบัติการในอินเดียและปากีสถาน ก่อตั้งโดย Hafiz Saeed, Abdullah Azzam และมุญาฮิดีนบางส่วน ซึ่งได้รับเงินทุนจากอุซามะฮ์ บิน ลาดินในช่วงสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน
== ปฏิบัติการ ==
กลุ่มนี้เริ่มโจมตีชาวอินเดียในกัษมีระตั้งแต่ พ.ศ. 2536 โดยทางกลุ่มออกมาประกาศความรับผิดชอบในการโจมตีสนามบินเมืองศรีนครเมื่อ พ.ศ. 2544 และการโจมตีทหารอินเดียตามแนวชายแดน
=== เหตุโจมตีนครมุมไบ ===
== อ้างอิง ==
ดลยา เทียนทอง. ปฐมบทการก่อการร้าย. กทม: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2550 หน้า 64 - 66
ขบวนการทางการเมืองในประเทศปากีสถาน
ขบวนการก่อการร้าย
จักรพรรดิซ่งไท่จู่

ซ่งไท่จู่ ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ ซ้องไทโจ๊ว ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (; 21 มีนาคม ค.ศ. 927 – 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 976) ชื่อตัวว่า จ้าว ควงอิ้น ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ เตียคังเอี๋ยน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน  เป็นขุนศึกคนสำคัญของราชวงศ์โจวยุคหลัง (后周朝) แห่งจีนโบราณ ภายหลังบีบให้ไฉ จงซฺวิ่น (柴宗訓) จักรพรรดิราชวงศ์โจว สละราชบัลลังก์ให้แก่ตน จึงได้ก่อตั้งราชวงศ์ใหม่ คือ ราชวงศ์ซ่ง (宋朝) และขึ้นเป็นปฐมจักรพรรดิตั้งแต่ ค.ศ. 960 จนสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 976
ขณะอยู่ในราชสมบัติ จ้าว ควงอิ้น ปราบปรามรัฐจิงหนาน (荆南), ฉู่ยุคหลัง (後蜀), ถังใต้ (南唐), และฮั่นใต้ (南漢) เป็นผลสำเร็จ จึงสามารถผนวกแผ่นดินเมืองจีน (中國本土) นำไปสู่การสิ้นสุดของยุคห้าวงศ์สิบรัฐ (五代十國) อันวุ่นวาย แต่เพื่อสร้างฐานอำนาจของตนให้แข็งแรง จ้าว ควงอิ้น ลดทอนอำนาจแม่ทัพนายกอง และหันไปพึ่งพาขุนนางพลเรือนในการบริหารราชกิจแทน เมื่อสิ้นเขาแล้ว น้องชายของเขา จ้าว ควงอี้ (趙匡義) ขึ้นสืบบัลลังก์ต่อในนาม ซ่งไท่จง (宋太宗)
==พระบรมวงศานุวงศ์==
พระอัครมเหสี
*จักรพรรดินีเสี่ยวหมิง สกุลหวัง
==อ้างอิง==
บุคคลที่เกิดในปี ค.ศ. 927
บุคคลที่เสียชีวิตในปี ค.ศ. 976
ซ่งไท่จู่
ซ่งไท่จู่
ไท่จู่
ซ่งไท่จู่
ซ่งไท่จู่
ซ่งไท่จู่
ซ่งไท่จู่
มหาราชแห่งประเทศจีน
พระมหากษัตริย์ผู้ทรงก่อตั้ง
โรคระบาด

ในทางวิทยาการระบาด โรคระบาด (epidemic; มาจากรากศัพท์ภาษากรีก epi- หมายถึง บน, ระหว่าง demos หมายถึง ประชาชน) เป็นการจำแนกโรคอย่างหนึ่งซึ่งปรากฏกรณีใหม่ขึ้นในประชากรกลุ่มหนึ่งในระยะเวลาหนึ่ง ในอัตราที่สูงขึ้นมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ โดยเทียบกับประวัติการเกิดโรคในอดีต (จำนวนของกรณีใหม่ในประชากรในระหว่างช่วงเวลาหนึ่ง ๆ เรียกว่า "อัตราอุบัติการณ์") โรคนั้นอาจเป็นโรคติดต่อทางสัมผัสหรือไม่ก็ได้
== การจำแนก ==
การนิยามโรคระบาดอาจมาจากความรู้สึกของผู้นิยามเองก็ได้ขึ้นกับว่าคาดหวังจำนวนไว้เท่าไร โรคระบาดอาจจะจำกัดอยู่เฉพาะสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง (หรือ outbreak), หรืออาจเกิดได้ทั่วไป (โรคระบาด; epidemic) หรืออาจกระจายไปทั่วโลก (โรคระบาดทั่ว; pandemic) เนื่องจากการจัดจำแนกว่าโรคใดเป็นโรคระบาดนั้นขึ้นกับว่าจำนวนที่คาดหวังหรือจำนวนที่คาดว่าปกตินั้นเป็นเท่าไร โรคที่เกิดกรณีขึ้นจำนวนน้อยแต่หายาก เช่น พิษสุนัขบ้าอาจจัดให้เป็นโรคระบาดได้ ในขณะที่โรคที่เกิดหลายกรณีหรือเป็นโรคทั่วไป (เช่น โรคหวัด) นั้นไม่จัดเป็นโรคระบาด
=== โรคประจำถิ่น ===
โรคทั่วไปที่เกิดขึ้นอย่างคงที่แต่อยู่ในอัตราสูงในประชากรนั้นอาจจัดให้เป็น โรคประจำถิ่น (endemic) ตัวอย่างของโรคประจำถิ่น เช่น มาลาเรียในบางบริเวณ เช่น แอฟริกา (เช่นในประเทศไลบีเรีย) ที่ซึ่งมีอัตราส่วนของประชากรส่วนมากที่คาดว่าจะต้องป่วยเป็นโรคมาลาเรียในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต
=== การใช้กับโรคไม่ติดต่อ ===
โรคระบาดอาจใช้ได้กับปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นและกระจายไปทั่ว เช่น โรคอ้วน, ภาวะป่วยทางจิต, หรือการติดยาเสพติด
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Video Discussion of the Prostate Cancer Epidemic
Monash Virtual Laboratory  - Simulations of epidemic spread across a landscape
วิทยาการระบาด
 
*
โรค