เอดีอาร์ (รถดีเซลราง)

เอดีอาร์ หรือ รถดีเซลรางแดวู (Daewoo Diesel Railcar) เป็นรถดีเซลรางปรับอากาศของการรถไฟแห่งประเทศไทย ใช้สำหรับการทำขบวนรถโดยสาร และขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลราง  สั่งซื้อจากบริษัทแดวู เฮฟวี อินดัสตรีส์ ประเทศเกาหลีใต้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 - 2539 เพื่อรองรับความต้องการใช้งานที่เพิ่มขึ้นของผู้โดยสาร ที่นิยมโดยสารด้วยรถไฟปรับอากาศ รถดีเซลรางแดวูยังถูกนำมาใช้รองรับการโดยสารของนักท่องเที่ยว ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์ และ เอเชียนเกมส์ ช่วงปี พ.ศ.2538 - 2541 ที่จัดขึ้นในประเทศไทยในขณะนั้นอีกด้วย
== รุ่น ==
รถดีเซลรางแดวู มีชื่อเรียกรุ่นว่า เอดีอาร์ (Air conditioner Daewoo Railcar) แต่ก็ยังมีรุ่นย่อยที่แตกต่างกัน เพราะมีการสั่งซื้อหลายครั้ง หลายจุดประสงค์การใช้งาน
=== ADR รุ่น 20 ===
เป็นรถดีเซลรางแดวูล็อตแรก โดยเป็นรถนั่งดีเซลรางทั้งหมด โดยมีมิติรถที่เล็กตามขนาดของรถไฟรุ่นเก่า ๆ เพื่อไม่ให้กระทบกับความกังวลด้านข้อจำกัดของเขตโครงสร้างต่าง ๆ แต่มีที่นั่งที่มากกว่าล็อตอื่น ๆ
DRH-11 เอพีดี.20 (APD.20) รุ่นเลขที่ กซข.ป. 2513 – 2524 (มีห้องขับ) จำนวน 12 คัน

DRH-12 เอพีเอ็น.20 (APN.20) รุ่นเลขที่ กซม.ป. 2121 – 2128 (ไม่มีห้องขับ) จำนวน 8 คัน
=== ADR รุ่น 60 ===
เป็นรถดีเซลรางแดวูล็อตที่สอง โดยมีทั้งรถนั่งดีเซลราง และ รถพ่วงดีเซลรางแบบนั่งและนอน โดยมีมิติรถที่ใหญ่กว่าล็อตแรก เพราะไม่มีข้อจำกัดด้านเขตโครงสร้าง และเพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้งานต่าง ๆ รถดีเซลรางแดวูล็อตนี้ได้เป็นมาตรฐานของขนาดรถไฟไทยในยุคใหม่ ที่ได้ใช้รถไฟที่มีมิติรถที่ใหญ่ขึ้นตามมาในอีกหลายรุ่น
DRH-13 เอพีดี.60 (APD.60) รุ่นเลขที่ กซข.ป.  2525–2544 (มีห้องขับ) จำนวน 20 คัน

DPG-09 เอเอ็นที. (ANT.) รุ่นเลขที่ พซน.ป. 1101–1140 (รถพ่วงดีเซลรางแบบนั่งและนอนไม่มีห้องขับ) จำนวน 40 คัน

โดยในปัจจุบันได้ดัดแปลงเป็น บนท.ป.1101 - 1140  (รถปรับอากาศนั่งและนอนชั้นที่ 2)  เพื่อนำไปใช้พ่วงร่วมกับขบวนรถต่าง ๆ ซึ่งใช้งานได้คล่องตัวกว่า ปัจจุบันมีพ่วงอยู่ในขบวนรถด่วนที่ 83/84 (กรุงเทพฯ-ตรัง-กรุงเทพฯ) และรถด่วนขบวนที่ 85/86 (กรุงเทพฯ-นครศรีธรรมราช-กรุงเทพฯ)
=== ด้านการใช้งาน ===
แม้ว่ารถดีเซลรางแดวูจะมีหลายรุ่น แต่ในการใช้งานจริง ก็ได้มีการจัดให้ใช้งานได้ร่วมกัน เพราะระบบต่าง ๆ เป็นแบบเดียวกันทั้งหมด เลยมักจะได้เห็นรถดีเซลรางแดวูที่มีริ้วขบวนแบบมีรถต่างขนาดกันในขบวนเดียวกัน

== ปัญหาและข้อวิจารณ์ ==
=== เรือด ===
ในช่วงปลาย พ.ศ. 2550 – ต้น พ.ศ. 2551 ได้พบเรือดบนเบาะในตู้โดยสารของแดวู ทำให้ขบวนรถที่ใช้รถดีเซลรางแดวูหลายขบวนต้องงดให้บริการหรือใช้รถดีเซลรางสปรินเตอร์ทำการแทน เพื่อกำจัดเรือดและเปลี่ยนเบาะหนังเทียมเป็นแบบใหม่
ไฟล์:DRC 00005.jpg|เบาะกำมะหยี่แบบเก่า เป็นแหล่งสะสมเรือด
ไฟล์:DRC 00005 NEW.jpg|เบาะหนังเทียมแบบใหม่
=== เปลี่ยนสีและเสียงหวีด ===
รถดีเซลรางแดวูเป็นรถดีเซลรางที่ทำความเร็วได้ถึง 120 กิโลเมตร/ชั่วโมง จนเป็นสาเหตุทำให้เมื่อเกิดอุบัติเหตุ มักจะเป็นอุบัติเหตุรุนแรงหลายครั้ง เนื่องจากมีจุดตัดที่ไม่มีเครื่องกั้นหรือทางลักผ่านหลายจุด และผู้ขับขี่พาหนะทางถนนไม่เคารพกฎจราจร ทำให้รถดีเซลรางแดวูเคยต้องทำสีด้านหน้ารถใหม่หลายแบบโดยเพิ่มสีโทนเหลืองเพื่อเพิ่มจุดสังเกต แต่อุบัติเหตุก็ไม่ได้ลดลง เลยมีการเปลี่ยนเสียงหวีดใหม่ เป็นเสียงหวีดยี่ห้อ Nathan AirChime รุ่น K3LA คล้ายกับที่ใช้ในรถจักรของแอ็มแทร็กในสหรัฐ เพื่อที่จะใช้จะเตือนผู้ขับขี่พาหนะทางถนนให้ดียิ่งขึ้น เพราะเสียงหวีดดั้งเดิมมีเสียงที่ค่อนข้างเบา ได้ยินในระยะที่ไม่ไกลมาก
== ขบวนรถที่ให้บริการ ==
ปัจจุบัน
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 3/4 กรุงเทพอภิวัฒน์–สวรรคโลก–ศิลาอาสน์–กรุงเทพอภิวัฒน์ (วิ่งแทนสปรินเตอร์เป็นบางครั้ง)(ปัจจุบันงดให้บริการชั่วคราว)
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 7/8 กรุงเทพอภิวัฒน์–เชียงใหม่–กรุงเทพอภิวัฒน์
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21/22 กรุงเทพอภิวัฒน์–อุบลราชธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 39/40 กรุงเทพอภิวัฒน์–สุราษฎร์ธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 41/42 กรุงเทพอภิวัฒน์–ยะลา–กรุงเทพอภิวัฒน์ (ปัจจุบันงดให้บริการชั่วคราว)
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 43/44 กรุงเทพอภิวัฒน์–สุราษฎร์ธานี–กรุงเทพอภิวัฒน์
อดีต
ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 9/10  กรุงเทพฯ–เชียงใหม่–กรุงเทพฯ (ปัจจุบันยกเลิกการเดินรถแล้ว)
ขบวนรถด่วนที่ 71/74 กรุงเทพฯ–อุบลราชธานี–กรุงเทพฯ (วิ่งแทนทีเอชเอ็นเป็นบางครั้ง)
ขบวนรถด่วนที่ 73/72 กรุงเทพฯ–ศีขรภูมิ–กรุงเทพฯ (วิ่งแทนทีเอชเอ็นเป็นบางครั้ง)
ขบวนรถด่วนพิเศษระหว่างประเทศที่ 947/948 และ 949/950 ชุมทางหาดใหญ่–ปาดังเบซาร์–ชุมทางหาดใหญ่ (ปัจจุบันใช้รถจักรดีเซลพ่วง บชส.ชั้น3 ทำขบวนแทน)
ไฟล์:TahiLand RailWay001.JPG|รถดีเซลรางแดวู หมายเลข 2544 ขณะจอดที่สถานีรถไฟดอนเมือง
ไฟล์:Daewoo2515.JPG|รถดีเซลรางแดวู หมายเลข 2515 ขณะจอดที่สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Rail Sprinter9.jpg|ด้านข้างของขบวนรถด่วนพิเศษที่ 9 กรุงเทพฯ–เชียงใหม่ (ในขณะนั้น) ขณะวิ่งผ่านชานชาลาที่ 2 สถานีรถไฟอยุธยา
ไฟล์:Rail Sprinter40.jpg|ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 40 สุราษฏร์ธานี–กรุงเทพฯ ที่ชานชาลาที่ 1 สถานีรถไฟหัวหิน
==  อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ไทยทรานสปอร์ต 
รถไฟไทยแกลลอรี่
http://www.geocities.ws/railsthai/train01.htm
http://pantip.com/topic/31921860
รถดีเซลรางในประเทศไทย