ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกบึงบอระเพ็ด–ชัยภูมิ เป็นถนนที่เชื่อมระหว่างภาคเหนือกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มต้นที่สามแยกบึงบอระเพ็ด ตัดกับถนนพหลโยธินก่อนขึ้นสะพานเดชาติวงศ์  ตัดผ่าน อำเภอชุมแสง อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ อำเภอบึงสามพันและอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ขึ้นไปสู่จังหวัดทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มตั้งแต่อำเภอภักดีชุมพล อำเภอเทพสถิต อำเภอหนองบัวระเหว อำเภอบ้านเขว้า และสิ้นสุดที่วงเวียนอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ ระยะทางยาวประมาณ 268 กิโลเมตรเป็นทางหลวง 2 จราจรสวนกัน และบางช่วงเป็น 4 ช่องจราจร
โดยถนนเส้นนี้อยู่ในส่วนหนึ่งของแผนงานการก่อสร้างทางสายหลักเป็น 4 ช่องจราจร ระยะที่ 2 (โครงข่ายที่ 6 สายนครสวรรค์–ชัยภูมิ–อำเภอบ้านไผ่–มหาสารคาม–ร้อยเอ็ด–ยโสธร–อุบลราชธานี–ช่องเม็ก) ระยะทาง 672 กิโลเมตร ของกรมทางหลวง อย่างไรก็ตาม เส้นทางบางส่วนที่มีความสำคัญสูงมาก เนื่องจากอยู่ใกล้ตัวเมืองใหญ่ หรือเป็นเส้นทางหลักของประเทศ ได้มีการเสนอของบประมาณ และดำเนินการไปบ้างแล้ว
== รายละเอียดของเส้นทาง ==
ทางหลวงสายนี้เริ่มต้นที่สามแยกบึงบอระเพ็ด ซึ่งแยกมาจากถนนพหลโยธิน บริเวณเชิงสะพานเดชาติวงศ์ ก่อนเข้าเมืองนครสวรรค์ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ไปตามทิศตะวันออก ซึ่งถนนสายนี้ในเขตอำเภอเมืองถึงอำเภอชุมแสง มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-ชุมแสง  ผ่าน บึงบอระเพ็ด บ้านทับกฤช บ้านเกยไชย ในช่วงนี้จะขนานเลียบกับทางรถไฟสายเหนือ ช่วงสถานีรถไฟปากน้ำโพ - ชุมแสง พอก่อนเข้าเมืองชุมแสง เพียง 7 กิโลเมตร มีทางเลี่ยงเมืองชุมแสง มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-หนองบัว  เมื่อเข้าไปในเขตเทศบาลเมืองชุมแสง มีชื่อว่า ถนนเทศบาลพัฒนา 3 และถนนเทศบาลพัฒนา 2  เมื่อระหว่างอำเภอชุมแสงกับอำเภอหนองบัวมีชื่อว่า ถนนชุมแสง-หนองบัว ผ่านสี่แยกหนองบัว  ซึ่งตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ระหว่างอำเภอหนองบัวกับอำเภอบึงสามพัน มีชื่อว่า ถนนหนองบัว-ซับสมอทอด ผ่านสี่แยกราหุล ซึ่งตัดผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 และช่วงอำเภอบึงสามพันจนถึงจังหวัดชัยภูมิ มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-ชัยภูมิ  จนถีงวงเวียนอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล
จะตัดผ่านภูเขา ช่วงรอยต่อระหว่างอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ อำเภอภักดีชุมพล อำเภอเทพสถิต และอำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ มีจุดชมวิว 1 แห่ง
การนับหลักกิโลเมตรของถนนสายนี้ เริ่มต้นนับกิโลเมตรที่ 0+000 จากถนนพหลโยธิน นับไปจนถึงกิโลเมตรที่ 253+290 ที่จังหวัดชัยภูมิ รวมระยะทาง 253.29 กิโลเมตร
== ประวัติ ==

เนื่องจากเดิมทางหลวงสายนี้มีลักษณะขาดตอนกัน ยังไม่เชื่อมเป็นทางหลวงสายเดียวกันจนถึงปัจจุบัน กล่าวคือ
ช่วงตั้งแต่แยกบึงบอระเพ็ด (อำเภอเมืองนครสวรรค์) ถึงอำเภอชุมแสง เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 1118 (ปัจจุบันรหัสทางหลวงหมายเลข 1118 ใช้เรียกชื่อถนนสายท่าพุทรา – บางมูลนาก ในเวลาต่อมา) 
ช่วงตั้งแต่อำเภอชุมแสงถึงอำเภอหนองบัว เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 1119 (ปัจจุบันรหัสทางหลวงหมายเลข 1119 ใช้เรียกชื่อถนนสายน้ำสาดเหนือ – ท่าตะโก ในเวลาต่อมา) 
ช่วงตั้งแต่อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ ถึงอำเภอบ้านเขว้า จังหวัดชัยภูมิ เริ่มก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2530 ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (นครสวรรค์) - ชัยภูมิ ตอนแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (อำเภอหนองบัว) - บรรจบทางหลวงจังหวัดหมายเลข 2275 (บ้านหนองแดง) และตอนแยกทางหลวงจังหวัดหมายเลข 2275 (บ้านซับบอน) - บ้านหลุบโพธิ์ พ.ศ. 2530
ส่วนช่วงตั้งแต่อำเภอบ้านเขว้า ถึงอำเภอเมืองชัยภูมิ เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 2053 (ปัจจุบันกรมทางหลวงได้ยกเลิกรหัสหมายเลขทางหลวงนี้ และถูกยุบรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ในเวลาต่อมา)
ต่อมาในปี พ.ศ. 2530 กรมทางหลวงได้กำหนดรหัสทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 และได้ยุบรวมทางหลวงสายดังกล่าวข้างต้นทั้งหมด ให้รวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินสายนี้
ต่อมาในปี พ.ศ. 2541 มีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (นครสวรรค์) - ชัยภูมิ ตอนทางเลี่ยงเมืองชุมแสง พ.ศ. 2541 โดยแนวเส้นทางเริ่มตั้งแต่บริเวณตำบลเกยไชย อำเภอชุมแสง มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามทางรถไฟสายเหนือ และไปสิ้นสุดบริเวณตำบลหนองกระเจา อำเภอชุมแสง โดยเริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2545 แล้วเสร็จเมื่อประมาณ พ.ศ. 2547
== รายชื่อทางแยก ==
== สถานที่สำคัญระหว่างเส้นทาง ==
ท่าข้าวกำนันทรง
อุทยานพระพุทธศาสนา นครสวรรค์
ทางรถไฟสายเหนือ
ศูนย์แสดงพันธุ์สัตว์น้ำ บึงบอระเพ็ด
วัดเกรียงไกรกลาง
สำนักงานขนส่ง จังหวัดนครสวรรค์ (สาขาหนองบัว)
เขาพระ ในพระราชดำริ
ทุ่งทานตะวัน บึงสามพัน
จุดชมวิวเขาพังเหย
ทุ่งดอกกระเจียว
อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม
แม่น้ำชี
ศาลเจ้าพ่อพญาแล หนองปลาเฒ่า
== ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง ==
=== ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 ===
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 สายเกยไชย – ชุมแสง หรือ ทางเข้าเมืองชุมแสง เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ต่อมากรมทางหลวงได้ปรับเปลี่ยนรหัสหมายเลขใหม่ โดยกำหนดทางเข้าเมืองชุมแสงเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 ส่วนทางเลี่ยงเมืองชุมแสงตลอดทั้งสาย กรมทางหลวงได้กำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
โครงการก่อสร้างทางสายหลักเป็น 4 ช่องจราจร  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
225
3-225
225
225
225