บ่อน้ำร้อน

บ่อน้ำร้อน หรือ พุน้ำร้อน (hot spring) เป็นสถานที่ที่มีน้ำร้อนจากใต้ดินเป็นน้ำที่พุ่งขึ้นมาผ่านตามช่องเปิดใต้พื้นดินที่มีโครงสร้างหลายลักษณะต่างกัน น้ำพุร้อนนั้นจะมีอุณหภูมิสูงกว่าน้ำที่ไม่มีการพุ่งขึ้นมา แต่ไหลมาขังอยู่ในแอ่งพื้นโลกเรียกว่า “บ่อน้ำร้อน”
== บ่อน้ำร้อน\บ่อน้ำพุร้อน\และน้ำพุร้อนในประเทศไทย ==
ในประเทศไทยมีอยู่หลายแห่งด้วยกัน เช่น
===ภาคเหนือ===
น้ำพุร้อนดอยสะเก็ด ตำบลป่าเมี่ยง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
น้ำพุร้อนท่าปาบ้านทรายขาว (อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง) อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
น้ำพุร้อนเทพพนม (อุทยานแห่งชาติออบหลวง) อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
น้ำพุร้อนป่าตึง หรือ น้ำพุร้อนห้วยหินฝน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
น้ำพุร้อนโป่งกว๋าว อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่
น้ำพุร้อนโป่งเดือดป่าแป๋ ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนชนิด ไกเซอร์ (Geyser) ซึ่งน้ำร้อนจะพุ่งขึ้นมาจากชั้นหินอัคนี
น้ำพุร้อนโป่งอ่าง บ้านโป่งอ่าง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
น้ำพุร้อนฝาง (อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก) อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนแบบไกเซอร์ มีความสูงประมาณ 30 เมตร
น้ำพุร้อนแม่อุมลอง (อุทยานแห่งชาติสาละวิน) ขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
น้ำพุร้อนสันกำแพง อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ - เป็นน้ำพุร้อนชนิด ไกเซอร์ (Geyser) ซึ่งน้ำร้อนจะพุ่งขึ้นมาจากชั้นหินอัคนี
น้ำพุร้อนสบโป่ง-แม่ขะจาน ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
บ่อน้ำพุร้อนไทรงาม  ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติ 3 บ่อ ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ ถนนสายเชียงราย-เชียงใหม่ หลักกิโลเมตรที่ 64-65 อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
บ่อน้ำพุร้อนผาบ่อง ตำบลผาบ่อง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำพุร้อนภูโคลน ตำบลหมอกจำแป่ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำร้อนเกาะคา หรือ โป่งน้ำร้อนเกาะคา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง
บ่อน้ำร้อนแจ้ซ้อน (อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน) จังหวัดลำปาง - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น
บ่อน้ำร้อนซับอุ่น อุทยานแห่งชาติภูซาง อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา
บ่อน้ำร้อนท่าโต๋ (อุทยานแห่งชาติขุนขาน) อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่
บ่อน้ำร้อนทิพย์ (อุทยานแห่งชาติแม่ยวมฝั่งซ้าย(รอเตรียมการจัดตั้ง)) อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำร้อนผาเสริฐ ตำบลดอยฮาง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
บ่อน้ำร้อนแม่จอก (อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย) อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่
บ่อน้ำร้อนเมืองแปง ตำบลเมืองแปง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำร้อนห้วยหมากเลี่ยม (อุทยานแห่งชาติลำน้ำกก(รอเตรียมการจัดตั้ง)) อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
บ่อน้ำร้อนหนองแห้ง  ตำบลเมืองปอน อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน
บ่อน้ำร้อนห้วยทรายขาว ตำบลทรายขาว อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย
===ภาคตะวันตก===
น้ำพุร้อนไทยประจัน อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี
น้ำพุร้อนแม่ภาษา ตำบลแม่กาษา อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก
น้ำพุร้อนหนองหญ้าปล้อง ตำบลยางน้ำกลัดเหนือ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี
บ่อน้ำพุร้อนโป่งกระทิง (อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน) อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี
บ่อน้ำร้อนธารน้ำบ่อคลึง ตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น
บ่อน้ำร้อนพาเจริญ (อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ) อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
บ่อน้ำร้อนวัดวังขนายทายิการาม ตำบลวังขนาย อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
บ่อนำร้อนหินตาด ตำบลหินดาด อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
===ภาคกลาง===
น้ำพุร้อนน้ำแร่บ้านครู ตำบลพุขาม อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์
น้ำพุร้อนบ้านสมอทอง ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี
บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง(บึงสาป) ตำบลลานดอกไม้  อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร
===ภาคใต้===
น้ำพุร้อน (อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง) อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี
น้ำพุร้อนน้ำตกคลองท่อม บ้านบางคราม-บ้านบางเตียว อำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ - ไหลรวมกับธารน้ำเย็นทำให้เกิดเป็นน้ำอุ่น
น้ำพุร้อนณัฐฐาวารี หมู่บ้านบางผึ้ง ตำบลโคกยาง อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่
บ่อน้ำพุร้อนถ้ำเขาพลู ตำบลสวนแตง อำเภอละแม จังหวัดชุมพร
บ่อน้ำพุร้อนบ้านบ่อดาล ตำบลท้ายช้าง อำเภอเมืองพังงา จังหวัดพังงา
บ่อน้ำร้อนกันตัง (วนอุทยานน้ำพุร้อนควนแคง) อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง
บ่อน้ำร้อนเขาชัยสน ตำบลเขาชัยสน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
บ่อน้ำร้อนถ้ำตลอด บ้านถ้ำตลอด ตำบลเขาแดง อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา
บ่อน้ำร้อนท่าสะท้อน หรือ บ่อน้ำพุร้อนรัตนโกสัย  ตำบลท่าสะท้อน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
บ่อน้ำร้อนนากอ ตำบลอัยเยอร์เวง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
บ่อน้ำร้อนบ้านพรรั้ง อำเภอเมือง จังหวัดระนอง
บ่อน้ำร้อนเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
บ่อน้ำร้อนสวนรักษะวาริน (สวนสาธารณะรักษะวาริน) อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
บ่อน้ำร้อนหาดยาย (อุทยานแห่งชาติลำน้ำกระบุรี) อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
บ่อน้ำร้อนทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล
== บ่อน้ำร้อน\บ่อน้ำพุร้อน\และน้ำพุร้อนในต่างประเทศ ==
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศคอสตาริกา ===
Rincón de la Vieja รินคอน เดอ ลา เวียร์ย่า
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศแคนาดา ===
น้ำพุร้อนเรเดียม อุทยานแห่งชาติคูเทเน รัฐบริติชโคลัมเบีย
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศจีน ===
Huanglong หวงโหลง (Yellow Dragon Mountain)
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศชิลี ===
El Tatio เอล ตาตีโอ
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศตุรกี ===
Pamukkale ปามุกกาเล
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศนิวซีแลนด์  ===
Rotorua โรโตรัว - ตั้งอยู่บนชายฝั่งของทะเลสาบโรโตรัว
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศรัสเซีย ===
Valley of Geysers
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศสหรัฐอเมริกา ===
Fly Geysers น้ำพุร้อนบิน รัฐเนวาดา
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศอินเดีย ===
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศเอธิโอเปีย ===
Dallol ดาลลอล
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศไอซ์แลนด์ ===
Blue Lagoon บลูลากูน
Geysers of Haukadalur
Strokkur
=== บ่อน้ำร้อนในประเทศญี่ปุ่น ===

บ่อน้ำร้อนในภาษาญี่ปุ่นเรียก อนเซ็น(ออนเซ็น) (温泉) มักเกิดจากความร้อนใต้ดิน และใช้อาบน้ำ โดยเฉพาะการอาบน้ำสาธารณะ เช่น
เกโระอนเซน จังหวัดกิฟุ
โกระอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
คะวะงุชิโคอนเซ็น จังหวัดยามานาชิ
คาวะยูอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
คินุงะวะอนเซ็น จังหวัดโทะจิงิ
คุซัสสึอนเซ็น จังหวัดกุมมะ
ชิบุอนเซ็น จังหวัดนางาโนะ
เซ็งโงะกุฮะระอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
โดโงะอนเซ็น จังหวัดโอกายามะ
โทยะโกอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
โนะโบะริเบะสึอนเซ็น จังหวัดฮกไกโด
เบ็ปปุอนเซ็น จังหวัดโออิตะ
ยุดะนะคะอนเซ็น จังหวัดนางาโนะ
ยุฟุอินอนเซ็น จังหวัดโออิตะ
อะกิอุอนเซ็น จังหวัดมิยางิ
อะริมะอนเซ็น จังหวัดเฮียวโงะ
อิบุซึกิออนเซน  จังหวัดคาโงชิมะ
ฮะโกเนะโควะคิเอนยูเนซัน จังหวัดคานางาวะ
ฮะโกะเนะยุโมะโตะอนเซ็น จังหวัดคานางาวะ
ฮิดะทะกะยะมะอนเซ็น จังหวัดกิฟุ
== อ้างอิง ==
Marjorie Gersh-Young (2007). Hot Springs and Hot Pools of the Southwest: Jayson Loam's Original Guide. Aqua Thermal Access. ISBN 1-890880-07-8.
Marjorie Gersh-Young (2008). Hot Springs & Hot Pools Of The Northwest. Aqua Thermal Access. ISBN 1-890880-08-6
 
ธรณีวิทยา