อัศวิน ขวัญเมือง

พลตำรวจเอก อัศวิน ขวัญเมือง (เกิด 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2494) เป็นนักการเมืองและอดีตนายตำรวจชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครคนที่ 16 รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล
== ประวัติ ==
อัศวินเกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2494 ที่อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี จบการศึกษาจากระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากโรงเรียนด่านช้างวิทยา, โรงเรียนตำรวจภูธรภาค 7, โรงเรียนนายร้อยตำรวจรุ่นที่ 30 (นรต.30) จบหลักสูตรการบริหารงานตำรวจชั้นสูง รุ่นที่ 16 และหลักสูตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 45
== ครอบครัว ==
อัศวินมีชื่อเรียกเล่น ๆ จากสื่อมวลชนว่า "บิ๊กวิน" มีบ้านพักส่วนตัวอยู่ที่จังหวัดนนทบุรี ชีวิตครอบครัวสมรสกับวาสนา ขวัญเมือง มีบุตรชาย 3 คน ประกอบด้วย พันตำรวจตรี อัษฎาวุธ ขวัญเมือง สุกฤษฎิ์ ขวัญเมือง และร้อยตำรวจเอก พงศกร ขวัญเมือง
== รับราชการตำรวจ ==
เริ่มแรกอัศวินรับราชการตำรวจที่กรุงเทพฯ ด้วยตำแหน่งรองสารวัตรสืบสวนสอบสวน สถานีตำรวจนครบาลสำเหร่ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2520 ถึง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2521 และย้ายไปเป็นรองรองสารวัตรสืบสวนสอบสวน สถานีตำรวจภูธรอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ในปี พ.ศ. 2524 เป็นรองสารวัตรป้องกันปราบปราม สถานีตำรวจภูธรเมืองนครปฐม จากนั้นมาเป็นสารวัตรแผนก 5 กองกำกับการสืบสวนสอบสวน กองบังคับการตำรวจภูธร 3 จังหวัดนครปฐม ในปี 2526 ต่อมาปี 2528 เลื่อนยศเป็นพันตำรวจตรี เป็นสารวัตรสถานีตำรวจภูธรด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี
อัศวินได้ชื่อว่าเป็นนายตำรวจมือปราบฝีมือดีคนหนึ่ง เคยผ่านคดีสำคัญ ๆ ระดับชาติมาแล้วหลายคดี เช่น คดีจับกุมนพพล ประสงค์ศิล (จิ๊บ ไผ่เขียว) คดีวิสามัญฆาตกรรมชาญชัย ประสงค์ศิล (โจ๊ก ไผ่เขียว) คดีจับกุมสมคิด พุ่มพวง คดีจับกุมอนุชิต ล้ำเลิศ (ฆาตกรแหม่มชาวรัสเซีย) เป็นต้น
ในกลางปี พ.ศ. 2551 เมื่ออัศวินดำรงยศพลตำรวจโท ได้ถูกปรับย้ายจากตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจนครบาลไปเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ และให้พลตำรวจโท สุชาติ เหมือนแก้ว รับตำแหน่งนี้แทน ทั้งนี้ถูกวิจารณ์ว่าเป็นเพราะไม่อาจจัดการกับการชุมนุมของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยได้
ต่อมาในรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กลางปี พ.ศ. 2552 มีข่าวว่า สุเทพ เทือกสุบรรณ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายความมั่นคง พยายามจะพลักดันอัศวินให้เป็นที่ปรึกษา (สบ.10) ในยศพลตำรวจเอก ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เปิดขึ้นใหม่ แต่คณะกรรมการข้าราชการตำรวจไม่อนุมัติ ท้ายที่สุดในเดือนตุลาคม ปีเดียวกัน เขาก็ได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นพลตำรวจเอก และรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ และต่อมาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรักษาราชการการแทนผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 2 ก่อนย้ายจากตำแหน่งนั้นมาดำรงตำแหน่งรักษาราชการการผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 1 ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2553 ในปลายปีเดียวกันได้รับฉายาจากสื่อมวลชนว่า "อัศวินปิดจ๊อบ" เนื่องจากมีผลการทำงานที่ดุดัน รวดเร็ว และ "มือปราบไผ่เขียว" และยังได้รับผลโหวตจากการสำรวจความคิดเห็นจากเอแบคโพลด้วยว่า เป็นนายตำรวจที่เป็นตำรวจมือปราบที่ประชาชนรู้สึกชื่นชอบและบรรเทาเหตุอาชญากรรมได้มากที่สุด
ภายหลังอัศวินเกษียณอายุราชการ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรองผู้ว่าราชการ กทม.  (ในสมัยที่หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร เป็นผู้ว่าราชการ) ดูแลงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และเทศกิจ ต่อมาอัศวินได้รับการแต่งตั้งจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติให้ตำแหน่งผู้ว่าราชการ กทม. นับว่าเป็นตำรวจคนแรกในประวัติศาสตร์ที่ได้ดำรงตำแหน่งนี้ ในปี พ.ศ. 2553 ได้รับการคัดเลือกให้รับรางวัลและประกาศเกียรติคุณ พ่อตัวอย่างแห่งชาติ
== งานด้านการเมือง ==
ภายหลังเกษียณอายุราชการตำรวจ อัศวินได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรองผู้ว่าราชการ กทม. ดูแลงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และเทศกิจ โดยมีหม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร เป็นผู้ว่าราชการในขณะนั้น
วันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2559 อัศวินได้รับการแต่งตั้งจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ให้เป็นผู้ว่าราชการ กทม. คนที่ 16 โดยดำรงตำแหน่งจนลาออกเพื่อลงสมัครเป็นผู้ว่าราชการเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2565 นับได้ว่าเป็นนายตำรวจไทยคนแรกในประวัติศาสตร์ที่ได้ดำรงตำแหน่งนี้ และมีผลงานเปลี่ยน กทม. ด้วยนโยบาย "ผลักดันทันใจ แก้ไขทันที" และ "Now ทำจริง เห็นผลจริง" ในระหว่างที่ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการ กทม. เช่น สร้างอุโมงค์ระบายน้ำหนองบอน สร้างโครงข่ายถนนสายหลักแนวตะวันตก-ตะวันออก เปิดโรงพยาบาลคลองสามวา เร่งสร้างโรงพยาบาล กทม. ทุกมุมเมือง สร้างแก้มลิงใต้ดิน (water bank) แก้ปัญหาน้ำท่วมปากซอยสุทธิพร 2 และวงเวียนบางเขน และเพิ่มโทรทัศน์วงจรปิดทั่วกรุงเทพฯ โดยติดตั้งใหม่ 20,217 ตัว เป็นต้น
วันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2566 อัศวินได้ทำการสมัครเป็นสมาชิกพรรครวมไทยสร้างชาติ (รทสช.) ในงานที่จัดขึ้นที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ โดยระบุว่าตนเองมาสมัครเพื่อ "ช่วยงานเฉย ๆ" ไม่ได้ต้องการตำแหน่งอะไร และยังกล่าวอีกว่าจะไม่ลงสมัครส.ส.ทั้งแบบแบ่งเขตและบัญชีรายชื่อ เนื่องด้วยต้องการมาช่วยงาน "เจ้านายเก่า" คือ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ที่มาสมัครเข้ามาเป็นสมาชิกของพรรคในวันเดียวกัน โดยในวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2566 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการกำหนดแนวทางและยุทธศาสตร์พรรคซึ่งมีพลเอกประยุทธ์เป็นประธาน แต่ในการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้สมัครในแบบบัญชีรายชื่อสังกัด รทสช. ลำดับที่ 20
== การวิพากษ์วิจารณ์ ==
=== ประเด็นการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม ===
เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561 เกิดฝนตกอย่างหนักในพื้นที่กรุงเทพฯ จนน้ำท่วมขัง บริเวณวงเวียนบางเขน สูงประมาณ 20 เซนติเมตร และใช้เวลาระบายน้ำร่วม 2 ชั่วโมงนั้น อัศวินกล่าวภายหลังลงพื้นที่ติดตามการแก้ไขปัญหาระบบระบายน้ำบริเวณปากซอยวิภาวดี-รังสิต 44 ว่า แม้ กทม. ดำเนินการก่อสร้างบ่อหน่วงน้ำใต้ดิน (water bank) เสร็จแล้ว แต่ผู้รับเหมายังไม่ได้ส่งมอบงานให้ กทม. ทำให้เจ้าหน้าที่ กทม. ไม่มีกุญแจเปิดเครื่องสูบน้ำ จึงสั่งการให้ผู้เกี่ยวข้องทำกุญแจสำรองไว้หลายดอก เพราะปัญหาลักษณะนี้ไม่ควรเกิดขึ้น และยอมรับว่าเป็นความผิดของ กทม.
เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในช่วงน้ำท่วม ไม่เห็นผู้ว่าราชการ กทม. ลงพื้นที่ตรวจการระบายน้ำ แต่อัศวินชี้แจงว่า คนวิจารณ์อาจเข้าใจว่าตนไม่ทำอะไร แต่ที่จริงแล้วทำงานตลอด แต่อาจจะไม่ได้ออกสื่อ เพราะหลายครั้งเกิดฝนตกหนักหรือน้ำท่วมในช่วงเวลากลางดึกก็ลงไปพื้นที่ติดตามการแก้ปัญหาทันที จะให้เชิญสื่อมาทำข่าวก็เกรงใจ
=== ประเด็นอ้างผลงานป้ายรถเมล์ใหม่ ===
อัศวินโพสต์ภาพและข้อความลงในเฟซบุ๊กเรื่องที่ กทม. ทดลองนำป้ายหยุดรถเมล์รูปแบบใหม่มาใช้ โดยระบุว่า ได้รูปแบบจากแนวคิดของภาคประชาสังคม เช่น กลุ่มเมเดย์ (Mayday) และในปี พ.ศ. 2562 กทม. จะจัดสรรงบประมาณมาปรับปรุงป้ายหยุดรถเมล์เป็นรูปแบบใหม่จำนวน 500 ป้าย
ต่อมามีผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งระบุว่า เป็นตัวแทนของทีมเมเดย์ ออกมาตอบโต้ว่า อัศวินไม่เคยมาร่วมประชุมเรื่องดังกล่าวแม้แต่ครั้งเดียว และไม่เคยให้การสนับสนุนใด ๆ ในการทำโครงการดังกล่าว แต่กลับอ้างว่าเป็นผลงานของตนเอง ทำให้มีผู้ใช้เฟซบุ๊กจำนวนมากเข้าไปแสดงความคิดเห็นต่อว่าในเพจของ ผู้ว่าราชการ กทม. ที่นำผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง พร้อมเรียกร้องให้มีการให้เครดิตและให้เกียรติกับคนที่ทำงานจริงด้วย
ต่อมาอัศวินชี้แจงว่า ป้ายรถเมล์รูปแบบใหม่ ไม่ใช่ผลงานของตนเอง และแจ้งในเฟซบุ๊กส่วนตัวแล้วว่า เป็นการนำแนวคิดจากกลุ่มของภาคประชาสังคม เช่น กลุ่มเมย์เดย์ มาผลิตเป็นป้ายหยุดรถเมล์ ซึ่งนำร่องไปแล้ว 30 ป้าย และ กทม. ได้จัดสรรงบประมาณในปี พ.ศ. 2562 และ 2563 เพื่อจัดทำป้ายไปติดตั้งบริเวณจุดเชื่อมต่อการเดินทางและที่ที่มีประชาชนใช้เส้นทางจำนวนมาก
อัศวินระบุว่า กทม. กับกลุ่มเมย์เดย์ได้ทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องในการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ ตนดีใจและขอขอบคุณที่คนรุ่นใหม่เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเมือง เพราะสิ่งที่กลุ่มดังกล่าวคิดก็เพื่อให้เกิดประโยชน์และตรงกับความต้องการของประชาชนส่วนรวม กทม. เพียงแต่นำความคิดของกลุ่มดังกล่าวมาทำให้เกิดขึ้นจริงเท่านั้น
=== ประเด็นการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. ===
ในระหว่างดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการ กทม. เครือข่ายรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยท้องถิ่น (คปท.) จำนวน 75 คน มีมติให้อัศวิน ผู้ว่าราชการ กทม. ที่มาจากการแต่งตั้งของคณะรัฐประหาร ลาออกจากตำแหน่งผู้ว่าราชการ กทม. เพื่อให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. ใหม่ตามเจตจำนงอันเป็นอำนาจของประชาชนในระบอบประชาธิปไตย
วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ที่ศาลาว่าการ กทม. 2 ดินแดง อัศวินให้สัมภาษณ์ถึงกรณีกระแสข่าวที่พลตำรวจเอก จักรทิพย์ ชัยจินดา อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ขอถอนตัวพร้อมเปิดทางให้ลงสมัครเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. โดยกล่าวว่า "เป็นเรื่องของเขา ไม่ใช่เรื่องของผม เขาจะไปไหนก็เรื่องของเขา จะสมัครหรือไม่สมัครก็เรื่องของเขา"
ทั้งนี้ ผู้สื่อข่าวถามอัศวินว่า จะลงสมัครเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. สมัยหน้าด้วยหรือไม่ อัศวินระบุว่า "ขณะนี้ยังเป็นผู้ว่าราชการ กทม. จะไปสมัครทำไม จะให้ลาออกพรุ่งนี้แล้วไปสมัครเหรอ"
จากนั้นผู้สื่อข่าวถามถึงกรณีกระแสข่าวพรรคพลังประชารัฐ เตรียมบุคคลลงสมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. ประกอบด้วย พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี และที่ปรึกษาหัวหน้าพรรคพลังประชารัฐ ณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร ผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานี และสุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ อธิการบดีสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (ต่อมาเปิดตัวลงสมัครในนาม พรรคประชาธิปัตย์) ใครเป็นคู่แข่งน่ากลัวที่สุด อัศวินระบุว่า "ไม่กลัวใครเลย ตอนนี้เกิดมาจะอายุ 70 ปีแล้ว ปืนก็ยังไม่กลัว ระเบิดยังไม่กลัว สมัครผู้ว่าราชการ กทม. จะไปกลัวทำไม แล้วผมก็ยังไม่ได้คิดจะลงสมัคร ขอให้หมดวาระก่อน แล้วค่อยมาถามผมหรือถ้าเขาประกาศรับสมัครแล้วค่อยมาถามผมและตอนนี้ไม่ต้องมาถามผมเพราะยังเป็นผู้ว่าราชการ กทม. อยู่ ยังไม่ได้ลาออกจากผู้ว่าราชการ กทม."
อัศวินกล่าวต่อว่า ขณะนี้ยังไม่ถึงเวลาที่ตัดสินใจ แต่จะทำวันนี้ให้ดีที่สุดเพราะหากสมมติว่าในวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 มีประกาศเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการตนก็ค่อยตัดสินใจวันนั้น เพราะตนเป็นคนง่าย ๆ ไม่ต้องมีการวางแผน แต่ขณะนี้ยังไม่ถึงเวลาและเรื่องการเลือกตั้งให้เป็นในส่วนของรัฐบาล
ผู้สื่อข่าวถามถึงกรณีพรรคพลังประชารัฐ มีชื่อบุคคลสามคนเป็นผู้สมัครลงเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. แต่อัศวินไม่มีพรรคการเมืองสนับสนุน อัศวินกล่าวเพียงว่า "ผมไม่มีพรรคการเมือง มีแต่พี่น้องประชาชน"
ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2565 อัศวินลาออกจากตำแหน่งผู้ว่าราชการ กทม. เพื่อเตรียมลงสมัครรับเลือกตั้งในตำแหน่งดังกล่าว ซึ่งมีกำหนดเปิดรับสมัครในอีกหนึ่งสัปดาห์หลังจากนั้น
== ทรัพย์สิน ==
ในปี 2565 อัศวิน ขวัญเมืองยื่นรายการทรัพย์สิน 11.5 ล้านบาทต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ โดยระบุว่ามีที่ดิน 6 แปลง ยานพาหนะ 1 คันและทองคำรูปพรรณ และแจ้งว่ามีรายได้จากเงินเดือน เงินเพิ่มและบำนาญเท่านั้น
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
ตำรวจชาวไทย
นักการเมืองไทย
บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
บุคคลจากอำเภออู่ทอง
รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
เจ้าหน้าที่รัฐที่เป็นแนวร่วม กปปส.
พรรครวมไทยสร้างชาติ