ภาษาซุนดา

ภาษาซุนดา (basa Sunda, ; อักษรซุนดา: ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ; อักษรเปโกน: ) เป็นภาษากลุ่มมลายู-พอลินีเชียที่พูดโดยชาวซุนดา มีผู้พูดภาษานี้เป็นภาษาแม่ประมาณ 40 ล้านคนในบริเวณทางตะวันตกของเกาะชวา ซึ่งเทียบเท่ากับประมาณร้อยละ 15 ของประชากรทั้งหมดในประเทศอินโดนีเซีย
==การจำแนก==
รอเบิร์ต บลัสต์ นักภาษาศาสตร์ชาวอเมริกัน รายงานว่า ภาษาซุนดามีความใกล้ชิดกับกลุ่มภาษามาเลย์อิก เช่นเดียวกันกับกลุ่มของภาษาที่มีผู้พูดบนเกาะบอร์เนียว เช่น กลุ่มภาษาดายักบกหรือกลุ่มภาษากายัน–มูริก โดยอิงตามความคล้ายคลึงกันของคำศัพท์ระหว่างภาษาเหล่านี้ในระดับสูง
== สัทวิทยา ==
ตัวอักษรซุนดามีความสอดคล้องกับหน่วยเสียงในระดับสูง
=== สระ ===
ภาษาซุนดามีเสียงสระ 7 เสียง ได้แก่ a , é , i , o , u , e  และ eu 
=== พยัญชนะ ===
Müller-Gotama (2001) รายงานว่ามีเสียงพยัญชนะ 18 เสียงในระบบเสียงภาษาซุนดา ได้แก่ , , , , , , , , , , , , , , , , ,  อย่างไรก็ตาม อิทธิพลจากภาษาต่างชาติทำให้มีหน่วยเสียงใหม่เพิ่มเข้ามา เช่น , ,  (เช่นในคำ fonem, qur'an, xerox, zakat) หน่วยเสียงพยัญชนะเขียนแทนด้วยตัวอักษรดังต่อไปนี้ p, b, t, d, k, g, c , j , h, ng , ny , m, n, s , w, l, r  และ y  พยัญชนะอื่น ๆ ที่ปรากฏในคำยืมจากภาษาอินโดนีเซียส่วนใหญ่ถูกรวมเข้ากับพยัญชนะที่มีอยู่เดิมในภาษาซุนดา ได้แก่ f/v  → p; sy  → s; z  → j; และ kh  → h
สระเรียงที่ประกอบด้วยสระสูงตามด้วยสระอื่น เมื่อออกเสียงจะแทรกเสียงกึ่งสระ  หรือ  เข้าไประหว่างสระเรียงนั้น เช่นในคำต่อไปนี้
kuéh - 
muih - 
béar - 
miang - 
== ตัวเลข ==
== ไวยากรณ์ ==
=== คำบุพบท ===
==== สถานที่ ====
ภาษาซุนดามีคำบุพบททั่วไปสำหรับนิพจน์เชิงพื้นที่ 3 แบบ:
di: 'ใน', 'ที่' ฯลฯ, ระบุตำแหน่ง
dina/na: 'บน', 'ที่' ฯลฯ., ระบุตำแหน่งจำเพาะ
ka: 'ถึง', ระบุทิศทาง
kana: 'ถึง', ระบุทิศทางจำเพาะ
ti: 'จาก', ระบุความเป็นมา
tina: 'จาก', ระบุความเป็นมาจำเพาะ
ในการระบุนิพจน์เชิงพื้นที่จำเพาะกว่า (เช่น 'ข้างใน', 'ข้างใต้' ฯลฯ) จะมีการนำคำบุพบทเหล่านี้ไปประสมกับคำนามเฉพาะที่:
{|  class="wikitable"
! ทางการ !! สุภาพ !! ไทย
|-
| di jero|| di lebet|| ข้างใน
|-
| di luar|| di luar|| ข้างนอก
|-
| di gigir|| di gédéng|| ด้านข้าง
|-
| di luhur|| di luhur|| ข้างบน
|-
| di handap|| di handap|| ข้างล่าง
|-
| di tukang|| di pengker|| ข้างหลัง
|-
| di hareup|| di payun|| ข้างหน้า
|}
==== เวลา ====
{|  class="wikitable"
! ไทย !! ซุนดา (ทางการ) !! ซุนดา (สุภาพ)
|-
| ก่อน || saacan/saméméh|| sateuacan
|-
| หลัง || sanggeus|| saparantos
|-
| ระหว่าง || basa|| nalika
|-
| อดีต || baheula|| kapungkur
|}
==== อื่นๆ ====
{|  class="wikitable"
! ไทย !! ซุนดา (ทางการ) !! ซุนดา (สุภาพ)
|-
| จาก || tina/ti|| tina/ti
|-
| สำหรับ || jang, paragi|| kanggo/kanggé
|}
==ตัวอย่าง==
ข้อความข้างล่างนำมาจากคำแปลหัวข้อที่ 1 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในภาษาซุนดา และของต้นฉบับในภาษาอังกฤษ (กับคำแปลในภาษาไทย)
ตัวอย่างข้อความภาษาซุนดา:
:อักษรละติน
:"Sakumna jalma gubrag ka alam dunya téh sipatna merdika jeung boga martabat katut hak-hak anu sarua. Maranéhna dibéré akal jeung haté nurani, campur-gaul jeung sasamana aya dina sumanget duduluran."
:อักษรเปโกน (อาหรับ)
:
:อักษรซุนดา (ดั้งเดิม)
: ᮞᮊᮥᮙ᮪ᮔ ᮏᮜ᮪ᮙ ᮌᮥᮘᮢᮌ᮪ ᮊ ᮃᮜᮙ᮪ ᮓᮥᮑ ᮒᮦᮂ ᮞᮤᮕᮒ᮪ᮔ ᮙᮨᮁᮓᮤᮊ ᮏᮩᮀ ᮘᮧᮌ ᮙᮁᮒᮘᮒ᮪ ᮊᮒᮥᮒ᮪ ᮠᮊ᮪-ᮠᮊ᮪ ᮃᮔᮥ ᮞᮛᮥᮃ. ᮙᮛᮔᮦᮂᮔ ᮓᮤᮘᮦᮛᮦ ᮃᮊᮜ᮪ ᮏᮩᮀ ᮠᮒᮦ ᮔᮥᮛᮔᮤ, ᮎᮙ᮪ᮕᮥᮁ-ᮌᮅᮜ᮪ ᮏᮩᮀ ᮞᮞᮙᮔ ᮃᮚ ᮓᮤᮔ ᮞᮥᮙᮍᮨᮒ᮪ ᮓᮥᮓᮥᮜᮥᮛᮔ᮪.|size=26px
ฉบับแปลภาษาอังกฤษ:
:"All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood."
ฉบับแปลภาษาไทย จากองค์กรแอมเนสตี้:'''
:"มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"
== อ้างอิง ==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
ซุนดา
ซุนดา