รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์

รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ หรือ รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ เป็นรางวัลที่มอบให้แก่บุคคลในวงการผลิตภาพยนตร์ไทย ที่มีผลงานดีเด่นที่สุดในสาขาต่าง ๆ ในแต่ละปี  โดยได้จัดให้มีพิธีมอบรางวัลนี้เป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2535 ประจำปี 2534 จัดโดยสมาพันธ์ภาพยนตร์แห่งชาติ
== ประวัติ ==
หลังจากสมาคมผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ไทยลดถอยบทบาทการนำลง บุคลากรในวงการภาพยนตร์ไทยได้รวมตัวกันจัดตั้งองค์กรขึ้นใหม่ ให้เป็นองค์กรหลักที่สมาชิกเป็นตัวแทนขององค์กรย่อยและ ภาคส่วนต่าง ๆ ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ครบถ้วนยิ่งขึ้น โดยใช้ชื่อ สมาคมสมาพันธ์ภาพยนตร์แห่งชาติ (The Federation of National Film Associations of Thailand) โดย ไพจิตร ศุภวารี เป็นนายกสมาคมสมาพันธ์ภาพยนตร์แห่งชาติคนแรก ดำรงตำแหน่งระหว่างปี 2534-2537
องค์กรนำของวงการภาพยนตร์ไทยว่างเว้นไม่ได้จัดการประกวดและมอบรางวัลสำหรับภาพยนตร์ไทยอยู่ประมาณ 3 ปี จึงได้เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง โดยสมาคมสมาพันธ์ภาพยนตร์แห่งชาติ ร่วมกับ คณะกรรมการส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย (หน่วยงานในสำนักนายกรัฐมนตรี) และกรมประชาสัมพันธ์ ตามนโยบายรัฐบาลที่ได้ให้การสนับสนุนวงการอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยจัดประกวด รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ ขึ้น ทั้งนี้ไม่ถือเป็นรางวัลต่อเนื่องจาก รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ของสมาคมผู้อำนวยการสร้างแต่เป็นการเริ่มต้นใหม่
รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติในระยะแรก จัดทำตัวรางวัลเป็นสัญลักษณ์ "ทางช้างเผือกสู่ดวงดาว" ซึ่งหมายถึง บุคคลที่สร้างผลงานภาพยนตร์ไทยยอดเยี่ยมและชนะเลิศในแต่ละประเภทรางวัล จนเป็นดาวดวงเด่นของปี ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์สุพรรณหงส์จนถึงปัจจุบัน
ในปี พ.ศ. 2556 สมาพันธ์ ได้เปลี่ยนวิธีการตัดสินภาพยนตร์ที่ได้รับรางวัล โดยใช้คณะกรรมการตัดสิน 15 ท่าน ร่วมกับการลงคะแนนจากบุคคลในวงการภาพยนตร์ประมาณ 1,500 คน ในกลุ่มหลังจะแบ่งการลงคะแนนตามองค์ประกอบภาพยนตร์ในด้านต่างๆ โดยสามารถลงคะแนนผ่านทางเว็บไซต์ของสมาพันธ์ฯ หรือทางไปรษณีย์ โดยสัดส่วนคะแนนของทั้งสองกลุ่มจะอยู่ที่ 50:50
ในปี พ.ศ. 2562 ได้มีการเปลี่ยนเกณฑ์คัดเลือกภาพยนตร์ โดยออกเงื่อนไขว่า ภาพยนตร์ที่จะเข้าชิงรางวัลได้นั้น จะต้องเป็นภาพยนตร์ที่เข้าฉายอย่างน้อย 5 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพ ชลบุรี เชียงใหม่ นครราชสีมา และนครศรีธรรมราช หรือต้องมีคนดูตั้งแต่ 50,000 คนขึ้นไป (คิดเป็นรายได้ประมาณ 5-7 ล้านบาท) แต่หลังจากที่เปิดเผยกฎนี้ ได้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ในแง่ลบขึ้นจากโลกออนไลน์ และผู้กำกับเอง จนเกิด #แบนสุพรรณหงส์ ขึ้น เพราะมองว่า ไม่เป็นธรรม และเอื้อหนังทุนสูงมากเกินไป และตัดสิทธิ์หนังทุนต่ำ (ศัพท์ทางหนังจะเรียกว่า หนังอินดี้) จนกฎนี้ได้ถูกพับ และยกเลิกไปแล้ว  
==รางวัล==
===รายชื่อรางวัล===
ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
ผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
กำกับภาพยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
ลำดับภาพยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
เพลงนำภาพยนตร์ยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
ดนตรีประกอบยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
บันทึกและผสมเสียงยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
ออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
เทคนิคพิเศษการแต่งหน้ายอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
ออกแบบงานสร้างยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2534 - ปัจจุบัน
เทคนิคการสร้างภาพพิเศษยอดเยี่ยม: ตั้งแต่ 2536 - ปัจจุบัน
บทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม: 2534
===รางวัลพิเศษ===
สุพรรณหงส์เกียรติยศ: ตั้งแต่ 2543 - ปัจจุบัน
== ลำดับงานประกาศผลรางวัล ==
== ผลการประกาศรางวัล ==
== สถิติรางวัล ==
=== ภาพยนตร์ที่ชนะห้าสาขาใหญ่ (Big Five) ===
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะ
=== นักแสดงที่ชนะสี่สาขาทางการแสดง (All Four Acting) ===
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะ
{| class = "wikitable sortable" style = "text-align: center"
|-style="height:4.5em;"
! width = "0100" | ปี
! width = "0100" | ครั้งที่
! width = "0200" | ภาพยนตร์
! width = "0080" | จำนวนการเข้าชิงทั้งหมด
! width = "0080" | จำนวนการชนะทั้งหมด
! width = "0080" | จำนวนการเข้าชิงสาขาการแสดง
! width = "0080" | จำนวนการชนะสาขาการแสดง
! width = "0150" | นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม
! width = "0150" | นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม
! width = "0150" | นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม
! width = "0150" | นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม
! width = "0150" | ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
|-
| rowspan="2" |พ.ศ. 2536
| rowspan="2" |ครั้งที่ 3
| rowspan="2" |มือปืน 2 สาละวิน
| rowspan="2" |10
| rowspan="2" |3
| rowspan="2" |5
| rowspan="2" |0
|สรพงศ์ ชาตรี
| rowspan="2" |วิชุดา มงคลเขตต์
| rowspan="2" |ฉัตรชัย เปล่งพานิช
| rowspan="2" |ปวีณา ชารีฟสกุล
| rowspan="2" |เข้าชิง
|-
|สิรคุปต์ เมทะนี
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2537
| data-sort-value="09th" |ครั้งที่ 4
|กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้
|10
| 6
| 4
| 1
|สันติสุข พรหมศิริ
|จินตหรา สุขพัฒน์
| style="background:#EEDD82;" |ด.ช. รณรงค์ บูรณัติ
| มาตัง จันทรานี
| style="background:#EEDD82;" |ชนะ
|-style="height:4.5em;"
| rowspan="2" |พ.ศ. 2541
| rowspan="2" |ครั้งที่ 8
| rowspan="2" |รัก-ออกแบบไม่ได้
| rowspan="2" | 13
| rowspan="2" | 9
| rowspan="2" | 7
| rowspan="2" | 3
| style="background:#EEDD82;"|เรย์ แมคโดนัลด์
| style="background:#EEDD82;"|อมิตา ทาทา ยัง
| rowspan="2"style="background:#EEDD82;"|คมสัน นันทจิต
| เพ็ญพักตร์ ศิริกุล
| rowspan="2"style="background:#EEDD82;"|ชนะ
|-
|ชาคริต แย้มนาม
|มนัสวี กฤตานุกูลย์
|ศรีพรรณ ชื่นสมบูรณ์
|- style="height:4.5em;"
| rowspan="2" |พ.ศ. 2541
| rowspan="2" |ครั้งที่ 8
| rowspan="2" |เสือ โจรพันธุ์เสือ
| rowspan="2" |10
| rowspan="2" | 4
| rowspan="2" | 5
| rowspan="2" | 1
| rowspan="2" |อำพล ลำพูน
| rowspan="2" | ศานันทินี พันธุ์ชูจิตร
|ดอม เหตระกูล
| rowspan="2"style="background:#EEDD82;" |ศิริลักษณ์ เถลิงสุข
| rowspan="2" | เข้าชิง
|-
|ศุภกรณ์ กิจสุวรรณ
|-
|พ.ศ. 2542
|ครั้งที่ 9
|กำแพง
|6
|2
|4
|0
|เกริกพล มัสยวาณิช
|เก็จมณี พิชัยรณรงค์สงคราม
|อรรถพร ธีมากร
|ธัญญา โสภณ
|ไม่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2544
|ครั้งที่ 11
|มนต์รักทรานซิสเตอร์
|7
| 3
| 4
| 1
|ศุภกรณ์ กิจสุวรรณ
| style="background:#EEDD82;" |สิริยากร พุกกะเวส
| อำพล รัตนวงศ์
|พรทิพย์ ปาปะนัย
| style="background:#EEDD82;" |ชนะ
|- style="height:4.5em;"
| rowspan="2" |พ.ศ. 2550
| rowspan="2" |ครั้งที่ 17
| rowspan="2" |รักแห่งสยาม
| rowspan="2" | 15
| rowspan="2" | 3
| rowspan="2" | 5
| rowspan="2" | 1
| rowspan="2" |วิชญ์วิสิฐ หิรัญวงษ์กุล
| rowspan="2" |สินจัย เปล่งพานิช
| rowspan="2" |ทรงสิทธิ์ รุ่งนพคุณศรี
| style="background:#EEDD82;" |เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์
| rowspan="2" style="background:#EEDD82;"|ชนะ
|-
|กัญญา รัตนเพชร์
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2553
|ครั้งที่ 20
|ชั่วฟ้าดินสลาย
| 15
| 5
| 4
| 1
| style="background:#EEDD82;" |อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม
|เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์
|ธีรพงศ์ เหลียวรักวงศ์
|ดารณีนุช โพธิปิติ
| style="background:#EEDD82;" |ชนะ
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2557
|ครั้งที่ 24
|Concrete Clouds ภวังค์รัก
| 11
| 3
| 4
| 1
|อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม
|เจนสุดา ปานโต
|ประวิทย์ ฮันสเตน
| style="background:#EEDD82;" |อภิญญา สกุลเจริญสุข
| style="background:#EEDD82;" |ชนะ
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2557
|ครั้งที่ 24
|แผลเก่า
| 12
| 2
| 4
| 1
|ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต
|ดาวิกา โฮร์เน่
| style="background:#EEDD82;" |พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง
|สินจัย เปล่งพานิช
| เข้าชิง
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2558
|ครั้งที่ 25
|ฟรีแลนซ์..ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ
| 14
| 8
| 4
| 3
| style="background:#EEDD82;" |ซันนี่ สุวรรณเมธานนท์
| style="background:#EEDD82;" |ดาวิกา โฮร์เน่
| ต่อพงศ์ จันทบุปผา
| style="background:#EEDD82;" |วิโอเลต วอเทียร์
| style="background:#EEDD82;" |ชนะ
|- style="height:4.5em;"
|พ.ศ. 2558
|ครั้งที่ 25
|เมย์ไหน..ไฟแรงเฟร่อ
| 13
| 0
| 4
| 0
|ธิติ มหาโยธารักษ์
|สุทัตตา อุดมศิลป์
|ธนภพ ลีรัตนขจร
|นรีกุล เกตุประภากร
| ไม่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง
|-
| rowspan="2" |พ.ศ. 2560
| rowspan="2" |ครั้งที่ 27
| rowspan="2" |ฉลาดเกมส์โกง
| rowspan="2" |16
| rowspan="2" |12
| rowspan="2" |5
| rowspan="2" |3
| rowspan="2" style="background:#EEDD82;"|ชานน สันตินธรกุล
| rowspan="2" style="background:#EEDD82;"|ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขยิ่ง
| style="background:#EEDD82;" |ธเนศ วรากุลนุเคราะห์
| rowspan="2" |อิษยา ฮอสุวรรณ
| rowspan="2" style="background:#EEDD82;"|ชนะ
|-
|ธีรดนย์ ศุภพันธุ์ภิญโญ
|-
|พ.ศ. 2561
|ครั้งที่ 28
|Samui Song ไม่มีสมุยสำหรับเธอ
|9
|0
|4
|0
|เดวิด อัศวนนท์
|เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์
|วิทยา ปานศรีงาม
|ปาลิกา สุวรรณรักษ์
|เข้าชิง
|-
| rowspan="2" |พ.ศ. 2562-2563
| rowspan="2" |ครั้งที่ 29
| rowspan="2" |ฮาวทูทิ้ง ทิ้งอย่างไรไม่ให้เหลือเธอ
| rowspan="2" |15
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |5
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |ซันนี่ สุวรรณเมธานนท์
| rowspan="2" |ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขยิ่ง
| rowspan="2" |ถิรวัฒน์ โงสว่าง
|ษริกา สารทศิลป์ศุภา
| rowspan="2" |เข้าชิง
|-
|อาภาศิริ จันทรัศมี
|}
=== ที่สุด (Superlative)  ===
=== สถิติสาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ===
=== สาขาผู้กำกับการแสดงยอดเยี่ยม ===
=== สาขานักแสดงนำและสมทบยอดเยี่ยม   ===
== สุพรรณหงส์เกียรติยศ ==
เป็นรางวัลที่มอบให้กับบุคลาการที่สร้างเกียรติคุณแก่อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยตั้งแต่อดีต ถึง ปัจจุบัน
== อ้างอิง ==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
เว็บไซต์ทางการ รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ 
กระทู้จาก thaifilm 
กระทู้จาก IMdb