ศิลปะคริสเตียน

ศิลปะคริสเตียน (Christian art) เป็นคำที่หมายถึงจักษุศิลป์ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นสื่อแสดงความหมาย, ขยายความ และแสดงเรื่องราวที่เกี่ยวกับหลักของศาสนาคริสต์ นิกายของศาสนาคริสต์เกือบทุกนิกายใช้ศิลปะคริสเตียนแต่จะมากบ้างน้อยบ้างก็แล้วแต่กฎบัตรของแต่ละนิกาย แต่โดยทั่วไปไม่ว่าจะเป็นสื่อชนิดใดหัวเรื่องการสร้างก็จะคล้ายคลึงกันคือจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชีวประวัติของพระเยซูจากพันธสัญญาใหม่ หรือบางครั้งก็รวมเรื่องราวจากพันธสัญญาเดิม นอกนั้นการเขียนเรื่องนักบุญหรือผู้มีความสำคัญต่อศาสนาก็เป็นที่นิยมกันโดยเฉพาะในนิกายโรมันคาทอลิก, นิกายแองกลิคัน และนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์
== ประวัติ ==








=== เบื้องต้น ===
ศิลปะคริสเตียนมีอายุนานพอ ๆ กับศาสนาคริสต์ สื่อที่พบที่เก่าที่สุดมาจาก ค.ศ. 70 ที่นักโบราณคดีพบที่ว้ดที่เมกิดโด (Megiddo) และประติมากรรมเก่าที่สุดที่พบมาจากคริสต์ศตวรรษที่ 2 เป็นงานสลักบนโลงหิน
=== หลังจักรวรรดิโรมัน ===
ศิลปะที่พบหลักจากจักรวรรดิโรมันล่มเป็นศิลปะคริสเตียนแทบทั้งสิ้น หลังจากจักรวรรดิโรมันล่มสถาบันศาสนาคริสต์ก็เข้ามามีบทบาทและอำนาจแทนที่ซึ่งปัจจุบันคือสถาบันโรมันคาทอลิกผู้เป็นตัวจักรสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียน ทางออร์ทอดอกซ์ตะวันออกที่คอนสแตนติโนเปิลที่ยังมีความสงบกว่าภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโรมันตะวันออกก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียนทางตะวันออก  เมื่อสถานะการทางการเมืองของทางตะวันตกเริ่มมั่นคงขึ้นบางระหว่างยุคกลางสถาบันโรมันคาทอลิกก็เพิ่มบทบาทในการสนับสนุนการสร้างศิลปะโดยการจ้างจิตรกร ประติมากร และสถาปนิกในสร้างงานให้สถาบันโดยตรง สถาปัตยกรรมศาสนาคริสต์ออกมาในรูปของวัดแบบต่าง ๆ, มหาวิหาร, สำนักสงฆ์ และ ที่เก็บศพ หรือ อนุสาวรีย์ผู้ตาย (tombs)
ระหว่างการวิวัฒนาการทางศิลปะคริสเตียนในจักรวรรดิไบแซนไทน์จากแบบนามธรรมของกรีกก็กลายมาเป็นศิลปะที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้นบ้าง แต่ลักษณะใหม่นี้ก็ยังเป็นแบบจินตนิยม (hieratic) จุดประสงค์ของศิลปะทำเพื่อสื่อสารข้อมูลทางศาสนามีใช่เพื่อให้เหมือนสิ่งที่วาดหรือแม่แบบอย่างเที่ยงตรง  การเขียนภาพจะไม่คำนึงถึงการเขียนแบบทัศนียภาพ ให้ได้สัดส่วนแสงเงาที่ถูกต้องแต่จะใช้รูปทรงที่ง่าย และการวางองค์ประกอบที่เป็นมาตรฐาน เพราะความขัดแย้งในการใช้ "รูปต้องห้าม" (idol หรือ graven images) จากที่ตีความหมายจากบัญญัติข้อที่สองของบัญญัติ 10 ประการและสถานะการณ์เกี่ยวกับลัทธิทำลายรูปสัญลักษณ์ทำให้มีผลสองประการ: การออกมาตรฐานของการแสดงรูปสัญลักษณ์ทางศาสนาคริสต์ภายในนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ซึ่งเป็นผลให้การแสดงออกทางศิลปะเป็นแบบจุลนิยมในศิลปะของนิกายโปรเตสแตนต์ต่อมาภายหลัง
=== สมัยใหม่ ===
เมื่อปรัชญาทางโลกและการแยกระหว่างศาสนากับทางโลกเริ่มมีความสำคัญมาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุโรปตะวันตก ก็เริ่มมีการสะสมศิลปะคริสเตียนจากยุคกลางมิใช่เพื่อเป็นการสักการะแต่เพราะเป็นสิ่งสะสมที่มีคุณค่าทางศิลปะในขณะเดียวกันศิลปะคริสเตียนร่วมสมัยก็ลดความสำคัญลง ศิลปินก็สร้างงานทางศาสนาน้อยลงเป็นลำดับหรือถ้าทำก็เป็นโอกาสพิเศษ แต่ก็มีศิลปินบางคนที่ยังสร้างงานศาสนาเช่น มาร์ก ชากาล (Marc Chagall), อ็องรี มาติส, เจคอป เอพสไตน์ (Jacob Epstein) และอลิสซาเบ็ธ ฟริงค์ (Elizabeth Frink)
---คริสต์ศิลป์สมัยนิยม---
วิวัฒนาการการพิมพ์ทำให้เกิดความแพร่หลายของลัทธินิยมในการเป็นเจ้าของภาพพิมพ์ทางศิลปะ เช่นงานจิตรกรรมของ Mihály Munkácsy ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 หรืองานสมัยใหม่ของทอมัส คินเคด (Thomas Kinkade) และทอมัส แบล็กเชียร์ (Thomas Blackshear) เป็นต้น
== สัญลักษณ์นิยม ==
ศิลปะคริสเตียนไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใดมักจะแสดงบุคคลหรือเหตุการณ์ที่เฉพาะเจาะจง แต่ละชิ้นก็จะเป็นสัญลักษณ์นิยม(Symbolism) ของแต่ละนิกาย การใช้สัญลักษณ์ไม่มีกฎตายตัวเช่นการใช้กางเขนก็จะไม่เหมือนกันไปทุกนิกายหรือลัทธิ หรือแม้แต่คัมภีร์ไบเบิลก็ตาม แต่อย่างไรก็ตามหัวข้อใหญ่ ๆ ที่ทำกันไม่ว่าจะเป็นลัทธิใดก็ได้แก่
== หัวเรื่องศิลปะคริสเตียน ==
หัวเรื่องศิลปะคริสเตียนที่นิยมเขียนหรือสร้างกันมากก็ได้แก่
"การประกาศของเทพ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Fra_Angelico_069.jpg] (Annunciation)
"การประสูติของพระเยซู"[http://commons.wikimedia.org/wiki/ภาพ:Giotto_-_Scrovegni_-_-17-_-_Nativity%2C_Birth_of_Jesus.jpg] (Nativity of Jesus (art))
"การชื่นชมของแมไจ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Don_Lorenzo_Monaco_002.jpg] (Adoration of the Magi)
"การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_The_Adoration_of_the_Shepherds.jpg] (Adoration of the shepherds)
"การชื่นชมพระเยซู" (Adoration of Jesus)
"พระแม่มารีและพระบุตร"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_109.jpg] (Madonna and Child) ซึ่งอาจจะมีนักบุญอยู่รอบ ๆ หรือผู้อุทิศ
"พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญ" [http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Duccio.The-Madonna-and-Child-with-Saints-149.jpg] (Sacra conversazione) ซึ่งเป็นพระแม่มารีและพระบุตรกับกลุ่มนักบุญ
"พระเยซูรับศีลจุ่ม"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Santa_Fiora_sante_Flora_e_Lucilla_002.JPG] (Baptism of Jesus)
"ครอบครัวพระเยซู"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Jacopo_Francia_-_Sagrada_Fam%C3%ADlia.jpg] (Holy Family)
"พระเยซูหนีไปอียิปต์"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Fra_Angelico_005.jpg] (Flight into Egypt)
"พระเยซูเข้ากรุงเยรุซาเล็ม"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Wga_12c_illuminated_manuscripts_Entry_into_Jerusalem.jpg] (Entry into Jerusalem)
"พระเยซูในสวนเกทเสมนี"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Agony_in_the_Garden.jpg] (Jesus praying in Gethsemane)
"พระเยซูถูกจับ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Weckmann_%28Werkstatt%29_Gefangennahme.jpg] (Arrest of Jesus)
"การตัดสินของพระเยซู"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Munkacsy_-_christ_before_pilate.jpg] (Sanhedrin Trial of Jesus)
"พระกระยาหารมื้อสุดท้าย"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Hans_Sch%C3%A4ufelein_001.jpg] (The Last Supper)
"พระเยซูบนกางเขน"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Andrea_Mantegna_029.jpg] (Crucifixion)
"ชะลอร่างจากกางเขน"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Volterra_duomo_di_Volterra_004.JPG] (Descent from the Cross)
"ปิเอต้า"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:7286_-_MI_-_Piet%C3%A0_alla_facolt%C3%A0_teologia_a_San_Simpliciano%2C_ritoccato_-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto_-_25-Mar-2007_bis.jpg] (Pietà หรือ Lamentation)
"พระเยซูคืนชีพ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Grunewald_-_christ.jpg] (Resurrection appearances of Jesus)
"อย่ายึดข้า"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Tizian_050.jpg] (Noli me tangere)
"ทางสู่กางเขน" (Stations of the Cross)
"อัสสัมชัญของพระเยซู"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Giotto_-_Scrovegni_-_-38-_-_Ascension.jpg] (Ascension of Jesus)
"พระเยซูผู้ทรงเดชานุภาพ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Codex_Bruchsal_1_01v_cropped.jpg] (Christ in Majesty)
"การตัดสินครั้งสุดท้าย"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:%27The_Last_Judgment%27%2C_by_the_Master_of_the_Bambino_Vispo%2C_c._1422%2C_Alte_Pinakothek.jpg] (The Last Judgment)
"การประสูติของพระแม่มารี" (Nativity of Mary/Birth of Virgin)
"การสวมมงกุฏพระแม่มารี"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Enguerrand_Charonton_001.jpg] (Coronation of the Virgin)
"อัสสัมชัญของพระแม่มารี"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Sir_Pieter-Paul_Rubens%3B_Assumption_of_the_Devine_and_Holy_Virgin_Mary.jpg] (Assumption of the Virgin Mary in Art)
"มาเอสตา"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Duccio_Maest%C3%A0.jpg] (Maestà)
"ตรีเอกภาพ"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Heilige_Dreifaltigkeit.jpg] (Trinity)
"พงศาวลีเจสสี"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:St_quentin_Basilica_005.JPG] (Tree of Jesse)
"เอบราฮัมสังเวยไอแซ็ค"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:The_Sacrifice_of_Isaac_by_Caravaggio.jpg] (Sacrifice of Isaac)
"ขับจากสวรรค์"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Domenichino_adam_eve.jpg] (Expulsion of Adam and Eve หรือ Fall of Man)
เทวดา, นักบุญ, พระสันตะปาปา
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
ศิลปะไบแซนไทน์
ศิลปะกอทิก
สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
สถาปัตยกรรมไบแซนไทน์
สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์
สถาปัตยกรรมกอทิก
สถาปัตยกรรมบาโรก
สถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยา
สถาปัตยกรรมการก่อสร้างมหาวิหารในยุโรปตะวันตก
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
== ตัวอย่างศิลปะแบบต่าง ๆ และสมัยต่าง ๆ ==
ภาพ:Statue reliquaire.JPG|ประติมากรรม"ตรีเอกภาพ" โดย (ค.ศ. )
ภาพ:Meister von St. Severin 001.jpg|จิตรกรรมแผง"พระเยซูในสวนเกทเสมนี" โดยครูบาวัดซังเซเวรอง  (ราว ค.ศ. 1500) มิวนิก, ประเทศเยอรมนี
ภาพ:Fairford st mary 012.jpg|หน้าต่างประดับกระจกสี"การตัดสินครั้งสุดท้าย" วัดแฟร์ฟอร์ด, อังกฤษ
ภาพ:Aachen cathedral 008.JPG|รูปแขวนจากเพดานเหนือแท่นบูชา "พระแม่มารีและพระบุตร" มหาวิหารอาเคิน เยอรมนี
ภาพ:Retablo Mayor Catedral de Palencia.JPG|ฉากแท่นบูชา"มหาวิหารปาเลนเซีย"สเปน
ภาพ:Simone Martini 073.jpg|บานพับภาพ"นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป"โดยซิโมเน มาร์ตินิ (ราว ค.ศ. 1328)
ภาพ:Folio 19v - The Martyrdom of Saint Mark.jpg|หนังสือวิจิตร"การพลีชีพของนักบุญมาร์คอีแวนเจลลิส"จากหนังสือสวดมนต์ของดุ๊กเดอเบอร์รี
ภาพ:FirenzeBattisteroPortaNordDisputaDottori.jpg|งานโลหะบนบานประตูหอศีลจุ่ม"พระเยซูถกกับปราชญ์ในวัด"โดยโลเรนโซ กีแบร์ตี(ค.ศ. 1425-1452)
ภาพ:Jacopo torriti, coronation of the virgin, santa maria maggiore, rome.jpg|งานโมเสก"สวมมงกุฏพระแม่มารี"มหาวิหารซานตามาเรียมายอเร,โรม  (ค.ศ. 1295)
ภาพ:Varallo Sesia Sacro Monte di Varallo 018.JPG|สื่อผสม (ประติมากรรมและจิตรกรรม)"พระเยซูทรงกางเขน"ที่ซาโครมอนเตที่เมืองวารัลโลในประเทศอิตาลี
ศิลปะไบแซนไทน์
ศิลปะกอทิก
ศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
 
โบสถ์คริสต์
ศาสนศิลป์