อำเภอชุมพวง

ชุมพวง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งทอผ้าไหมลายสับปะรดที่สวยงาม
==ประวัติศาสตร์==
วันที่ 30  สิงหาคม  2500 แยกพื้นที่ตำบลประสุข ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด อำเภอพิมาย ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอชุมพวง ขึ้นกับอำเภอพิมาย
วันที่ 1 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลช่องแมว แยกออกจากตำบลขุย ตั้งตำบลตลาดไทร แยกออกจากตำบลสาหร่าย และตั้งตำบลเมืองยาง  แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
วันที่ 11 ธันวาคม 2502 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็น อำเภอชุมพวง 
วันที่ 17 สิงหาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลชุมพวง ในท้องที่บางส่วนของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
วันที่ 15 พฤษภาคม 2511 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลดอนมัน มาขึ้นกับตำบลประสุข และตั้งหมู่ 24 ของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
วันที่ 25 ธันวาคม 2511 โอนพื้นที่ของตำบลดอนมัน อำเภอชุมพวง ไปขึ้นกับอำเภอประทาย
วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลชุมพวง แยกออกจากตำบลประสุข
วันที่ 1 กันยายน 2521 ตั้งตำบลโนนรัง และตั้งตำบลบ้านยาง แยกออกจากตำบลช่องแมว
วันที่ 1 เมษายน 2525 ตั้งตำบลละหานปลาค้าว แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
วันที่ 30 สิงหาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัววง ในท้องที่บางส่วนตำบลขุย
วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลโนนอุดม แยกออกจากตำบลเมืองยาง
วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลหนองหลัก แยกออกมาจากตำบลชุมพวง
วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลไพล แยกออกจากตำบลขุย
วันที่ 1 กรกฎาคม 2533 ตั้งตำบลโนนตูม แยกออกจากตำบลสาหร่าย
วันที่ 1 เมษายน 2538 แยกพื้นที่ตำบลเมืองยาง ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลละหานปลาค้าว และตำบลโนนอุดม อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเมืองยาง ขึ้นกับอำเภอชุมพวง
วันที่ 1 สิงหาคม 2538 ตั้งตำบลโนนยอ แยกออกจากตำบลขุย
วันที่ 15 กรกฎาคม 2539 แยกพื้นที่ตำบลขุย ตำบลบ้านยาง ตำบลช่องแมว และตำบลไพล อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอลำทะเมนชัย ขึ้นกับอำเภอชุมพวง พร้อมกับโอนสุขาภิบาลหนองบัววง ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อีกด้วย
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชุมพวง และสุขาภิบาลหนองบัววง เป็นเทศบาลตำบลชุมพวง และเทศบาลตำบลหนองบัววง ตามลำดับ
วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเมืองยาง อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอเมืองยาง  และกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอลำทะเมนชัย
== ที่มาของชื่อ ==
อำเภอชุมพวง เดิมแยกออกมาจากอำเภอพิมาย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2499 และตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2502 อำเภอชุมพวงมีป่าสงวนเรียกว่า “ป่าดงชุมพวง” แต่เนื่องจากมีผู้บุกรุกเข้ามาอยู่เป็นจำนวนมาก จึงมีการปฏิรูปเมื่อปี พ.ศ. 2515 พื้นที่อำเภอบางส่วนจึงอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน และได้มีการแจกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกินให้แก่เกษตรกรแล้ว
ตำบลชุมพวง แยกจากอำเภอพิมายเป็นกิ่งอำเภอชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2499 และ ตั้งเป็นตำบลชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2502 ตำบลชุมพวงมีต้น "พลวง" มากจึงเรียกว่า "ชุมพวง" และกลายมาเป็นชื่อตำบลในที่สุด ซึ่งตำบลชุมพวงมีลำน้ำมูลไหลผ่าน  นับว่าเป็นดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอชุมพวงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอประทายและอำเภอเมืองยาง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำทะเมนชัย
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอห้วยแถลง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพิมาย
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอชุมพวงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 133 หมู่บ้าน
{|
| 1. |||| ชุมพวง |||| (Chum Phuang) |||||||| 16 หมู่บ้าน
|-
| 2. |||| ประสุข |||| (Prasuk) |||||||| 21 หมู่บ้าน
|-
| 3. |||| ท่าลาด |||| (Tha Lat) |||||||| 19 หมู่บ้าน
|-
| 4. |||| สาหร่าย |||| (Sarai) |||||||| 6 หมู่บ้าน
|-
| 5. |||| ตลาดไทร |||| (Talat Sai) ||||||||| 19 หมู่บ้าน
|}
{|
| 6. |||| โนนรัง |||| (Non Rang) |||  21 หมู่บ้าน
|-
| 7. |||| หนองหลัก |||| (Nong Lak) |||  8 หมู่บ้าน
|-
| 8. |||| โนนตูม |||| (Non Tum) || 13 หมู่บ้าน
|-
| 9. |||| โนนยอ |||| (Non Yo) || 10 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอชุมพวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชุมพวง
องค์การบริหารส่วนตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลชุมพวง)
องค์การบริหารส่วนตำบลประสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประสุขทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสาหร่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาหร่ายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดไทรทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนรังทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหลัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหลักทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนตูมทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนยอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนยอทั้งตำบล
==สถานศึกษา==
===โรงเรียนประถม===
โรงเรียนอนุบาลชุมพวงวิทยา
โรงเรียนพิกุลทอง
โรงเรียนหนองบัวรี(ราษฎร์อุทิศ)
โรงเรียนประโดกสามัคคี
โรงเรียนบ้านเมืองไผ่
โรงเรียนบ้านยางวิทยา
โรงเรียนวัดโชติการาม
โรงเรียนบ้านหนองข่าวิทยานุสรณ์
โรงเรียนบ้านดงบังสว่างวิทยา
โรงเรียนบันหนองบัว
โรงเรียนบ้านตลาดไทร
โรงเรียนบ้านหนองสองห้อง
โรงเรียนอาสนาราม “เปล่งอุปถัมภ์”
===โรงเรียนมัธยม===
โรงเรียนชุมพวงศึกษา
โรงเรียนสาหร่ายวิทยาคม
โรงเรียนตลาดไทรพิทยาคม
===สถาบันอาชีวศึกษา===
วิทยาลัยการอาชีพชุมพวง
==อ้างอิง==
ชุมพวง