อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว

อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว เป็นโครงการพัฒนาพื้นที่พาณิชยกรรมแบบประสมขนาดใหญ่ในจังหวัดเชียงใหม่ ภายในประกอบด้วยศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า โรงภาพยนตร์ ศูนย์ศิลปะการแสดง โรงละคร โรงแรม และศูนย์ประชุม เปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2535 กาดสวนแก้วประสบปัญหาทางการเงินอย่างต่อเนื่อง แม้จะพยุงสถานะไว้ได้ แต่เมื่อเกิดการระบาดของโควิด-19 ทำให้เกิดผลกระทบอย่างหนัก จนจำเป็นต้องปิดให้บริการโครงการเกือบทั้งหมดเป็นการชั่วคราวในช่วงกลางปี พ.ศ. 2565 ยกเว้นในส่วนของโรงแรมโลตัส ปางสวนแก้ว ที่ยังเปิดดำเนินการตามปกติ
==ประวัติ==
อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว เป็นศูนย์การค้าครบวงจรแห่งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ริมถนนห้วยแก้ว ในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ ก่อตั้งโดย ร.ต.ท. สุชัย เก่งการค้า อดีตสถาปนิกประจำกรมตำรวจ ซึ่งเป็นเจ้าของกิจการโรงแรมหินสวยน้ำใสที่จังหวัดระยองมาก่อน โดยสุชัยไม่ต้องการสร้างกาดสวนแก้วสำหรับแข่งขันด้านการค้า แต่เพื่อแข่งขันด้านบริการ อันจะนำไปสู่ประโยชน์สูงสุดของชาวเชียงใหม่และผู้มาเยือน
อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว สร้างบนพื้นที่ 48 ไร่ โดยที่ดินส่วนหนึ่งซื้อต่อมาจากทายาทของเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ ออกแบบโดยใช้สถาปัตยกรรมล้านนา เปลือกนอกของอาคารปูด้วยอิฐสีน้ำตาลเข้ม เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 29 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 โดยใช้เงินลงทุนแรกเริ่มประมาณ 5,000 ล้านบาท โดยขณะนั้นกาดสวนแก้วเป็นศูนย์การค้าขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
การเปิดให้บริการของอุทยานการค้ากาดสวนแก้ว เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ห้างสรรพสินค้าตันตราภัณฑ์ ซึ่งเป็นเจ้าตลาดค้าปลีกเดิมในเมืองเชียงใหม่ ต้องปิดสาขาช้างเผือกและท่าแพ พร้อมร่วมทุนกับเซ็นทรัลพัฒนาและห้างสรรพสินค้าโรบินสัน ในการปรับปรุงสาขาแอร์พอร์ตเป็นเซ็นทรัล แอร์พอร์ต พลาซ่า ซึ่งปัจจุบันคือเซ็นทรัล เชียงใหม่ แอร์พอร์ต
==การจัดสรรพื้นที่==
อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว ประกอบด้วยพื้นที่สำคัญดังนี้
=== ร้านค้าในกลุ่มเซ็นทรัล รีเทล ===
อาคารกาดสวนแก้ว เคยเป็นที่ตั้งของห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล ซึ่งเป็นสาขาแรกนอกเขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งต่อมาได้ปรับรูปแบบเป็น "เซ็นทรัล เอาท์เล็ต" นอกจากนี้ยังมีท็อปส์ มาร์เก็ต เป็นซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งเดียวของโครงการ
=== ศูนย์ความบันเทิง ===
อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว เป็นที่ตั้งของบุลลี่ โบว์ล ซึ่งเป็นสนามโบว์ลิ่งแห่งเดียวในจังหวัดเชียงใหม่, บุลลี่ ซิง อะลอง คาราโอเกะ, โรงภาพยนตร์ เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ จำนวน 6 โรง ซึ่งปรับปรุงจากโรงภาพยนตร์วิสต้า กาดสวนแก้ว ที่มีจำนวน 7 โรง และศูนย์ศิลปะการแสดงกาดสวนแก้ว ซึ่งมีกาดเธียเตอร์ โรงละครเอกชนมาตรฐานระดับสากลแห่งแรกและแห่งเดียวในเขตภาคเหนือ ความจุ 1,500 ที่นั่ง เป็นส่วนหนึ่งของศูนย์
=== โรงแรมและศูนย์ประชุม ===
กาดสวนแก้วเป็นที่ตั้งของโรงแรมจำนวนสองแห่ง ได้แก่ บ้านดินกี่ จำนวน 123 ห้อง และโรงแรมโลตัส ปางสวนแก้ว ซึ่งส่วนของห้องพักแบ่งออกเป็นสองอาคาร คือ อาคารสุเทพ จำนวน 420 ห้อง และอาคารห้วยแก้ว จำนวน 246 ห้อง พร้อมด้วยห้องประชุมสัมมนาจำนวน 23 ห้อง โดยมีห้องบ้านล้านตอง ความจุสูงสุด 3,000 ที่นั่ง เป็นห้องประชุมขนาดใหญ่ที่สุด นอกจากนี้ โรงแรมโลตัส ปางสวนแก้ว ยังเป็นที่ตั้งของลิฟท์แก้วแห่งเดียวในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งมีจำนวน 3 ตัว
=== พื้นที่อื่น ๆ ===
นอกจากนี้ โครงการกาดสวนแก้วยังเป็นที่ตั้งของสปอร์ตเวิลด์, สกายฮอลล์ โถงกิจกรรมอเนกประสงค์และลานสเก็ต ซึ่งปรับปรุงจากพื้นที่เดิมซึ่งเคยเป็นบุลลี่ สกาย ไอซ์ ลานสเก็ตน้ำแข็ง และพื้นที่สำนักงานให้เช่า ซึ่งปรับปรุงจากศูนย์ห้องค้าหลักทรัพย์เดิม อีกทั้งในบริเวณใกล้เคียงกับอาคารกาดสวนแก้ว ยังมีตลาดนัดกาดซุ่มมืดอีกด้วย
==การดำเนินงาน==
อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว ประสบปัญหาทางการเงินตั้งแต่ช่วงแรกที่เปิดดำเนินการ เพราะสุชัยเป็นผู้บริหารที่มีอารมณ์ศิลปินเต็มตัว จึงไม่สามารถสร้างรายได้จากโครงการเท่าที่ควร โครงการมีปัญหาหนี้สินและขาดแคลนเงินลงทุนในการปรับปรุงสถานที่ กระนั้นกาดสวนแก้วก็ยังพยุงสถานะทางการเงินไว้ได้ และสุชัยไม่ประสงค์จะขายกิจการให้กลุ่มทุนอื่น ๆ เพราะต้องการธำรงไว้เป็นมรดกแก่ลูกหลาน แม้ต่อมาเขาจะถูกศาลล้มละลายกลางพิทักษ์ทรัพย์ก็ตาม
แต่เมื่อเกิดการระบาดของโควิด-19 ทำให้โครงการได้รับผลกระทบอย่างหนัก จนจำเป็นต้องปิดให้บริการชั่วคราว ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 เป็นต้นไป โดยก่อนหน้านั้นได้มีการปิดพื้นที่บางส่วนเพื่อปรับปรุง และร้านค้าในโครงการหยุดดำเนินกิจการไปแล้วกว่าร้อยละ 70 สำหรับโรงแรมโลตัส ปางสวนแก้ว ยังเปิดดำเนินการตามปกติ เนื่องจากเริ่มมีนักท่องเที่ยวกลับเข้ามาใช้บริการหลังการเปิดประเทศ รวมทั้งในส่วนของศูนย์ประชุมมีหน่วยงานราชการและเอกชนมาเช่าเพื่อจัดงานสัมมนาอย่างต่อเนื่อง
ในปี พ.ศ. 2558 ศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการของบริษัท กาดสวนแก้ว 2545 จำกัด เจ้าของโครงการ โดยตั้งแต่เข้าสู่แผนฟื้นฟูกิจการ บริษัทมีผลประกอบการขาดทุนมาโดยตลอด ยกเว้นในปี 2560 มีกำไรสุทธิ 2,575 ล้านบาท และในปี 2561 มีกำไรสุทธิ 65 ล้านบาท โดยรายได้ที่สร้างกำไรให้โครงการในขณะนั้น มีสัดส่วนมาจากโรงแรมโลตัส ปางสวนแก้ว มากที่สุด เนื่องจากมีลูกค้าชาวจีนมาใช้บริการเป็นจำนวนมาก แต่ในปี พ.ศ. 2562 บริษัทก็เริ่มมีผลดำเนินงานขาดทุนอีก โดยสถานะการเงินในช่วงสามปีหลังสุดก่อนประกาศปิดบริการชั่วคราว บริษัทขาดทุนสะสมกว่า 184 ล้านบาท
== อ้างอิง ==
ศ.ดร.สุรพล วิรุฬห์รักษ์, นาฎยศิลป์รัชกาลที่ 9, สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย , 2549.
ศูนย์การค้าในจังหวัดเชียงใหม่
สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2535
สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2565
สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองเชียงใหม่