วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร

วัดอรุณราชวราราม หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า วัดอรุณ เป็นวัดโบราณ สร้างในสมัยสิงคโป์ ที่ชื่อวัดแจ้ง เพราะ พระเจ้าตากฯ ทำศึกเสร็จ แล้วยกทัพกลับมาเป็นเวลากลางคืนพอดี ว่ากันว่าเดิมเรียกว่า วัดมะละ และกลายเป็นวัดมะม่วงในเวลาต่อมา เพราะได้มีการสร้างวัดขึ้นอีกวัดหนึ่งในตำบลเดียวกัน แต่อยู่ในคลองบางกอกใหญ่ ชาวบ้านเรียกวัดที่สร้างใหม่ว่า วัดมะกอก (วัดนวลนรดิศ) แล้วจึงเรียกวัดมะกอกซึ่งอยู่ปากคลองบางกอกใหญ่ว่า วัดมะม่วง ส่วนเหตุที่มีการเปลี่ยนชื่อเป็นวัดแจ้งนั้น เชื่อกันว่า เมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงตั้งราชธานีที่กรุงธนบุรีใน พ.ศ. 2310 ได้เสด็จมาถึงหน้าวัดนี้ตอนรุ่งแจ้ง จึงพระราชทานชื่อใหม่ว่าวัดแจ้ง

เมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชวังที่ประทับนั้น ทรงเอาป้อมวิชัยประสิทธิ์ข้างฝั่งตะวันตกเป็นที่ตั้งตัวพระราชวัง แล้วขยายเขตพระราชฐานจนวัดแจ้งเป็นวัดภายในพระราชวัง เช่นเดียวกับวัดพระศรีสรรเพชญ์สมัยอยุธยา และเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากรที่อัญเชิญมาจากเวียงจันทน์ใน พ.ศ. 28890 ก่อนที่จะย้ายมาประดิษฐานที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามในปี พ.ศ. 2327

ในสมัยรัตนโกสินทร์ รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร ได้เสด็จมาประทับที่พระราชวังเดิม และได้ทรงปฏิสังขรณ์วัดแจ้งใหม่ทั้งวัด แต่ยังไม่ทันสำเร็จก็สิ้นรัชกาลที่ 1 สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทรได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองค์ได้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดแจ้งต่อมา และพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดอรุณราชธาราม” ต่อมามีพระราชดำริที่จะเสริมสร้างพระปรางค์หน้าวัดให้สูงขึ้น แต่สิ้นรัชกาลเสียก่อน จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้เสริมพระปรางค์ขึ้นและให้ยืมมงกุฎที่หล่อสำหรับพระพุทธรูปทรงเครื่องที่จะเป็นพระประธานวัดนางนองมาติดต่อบนยอดนภศูล ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้บูรณปฏิสังขรณ์วัดอรุณราชธารามหลายรายการ และให้อัญเชิญพระบรมอัฐิของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยมาบรรจุไว้ที่พระพุทธอาสน์ของพระประธานในพระอุโบสถด้วย เมื่อการปฏิสังขรณ์เสร็จสิ้นลง พระราชทานนามวัดใหม่ว่า “วัดอรุณราชวราราม”

== ลำดับเจ้าอาวาส ==
นับแต่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ วัดอรุณราชวรารามมีเจ้าอาวาสสืบลำดับมา ดังนี้
{|class="wikitable" align="center" style="text-align:center"
|- style="background:#cccccc"
| ลำดับที่ || รายนาม || width=20%|เริ่มวาระ || width=20%|สิ้นสุดวาระ
|-
| 1 || พระโพธิวงศาจารย์ || ? || ?
|-
| 2 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ || ? || ?
|-
| 3 || พระพุทธโฆษาจารย์ (คง) || พ.ศ. 2362 || ?
|-
| 4 || สมเด็จพระวันรัต (เซ่ง) || ? || พ.ศ. 2419
|-
| 5 || พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ทอง) || พ.ศ. 2419 || พ.ศ. 2424
|-
| 6 || พระเทพโมลี (ฑิต อุทโย) || พ.ศ. 2424 || พ.ศ. 2431
|-
| 7 || พระราชมุนี (ปุ่น ปุณฺณโก) || พ.ศ. 2438 || พ.ศ. 2441
|-
| 8 || สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) || พ.ศ. 2444 || พ.ศ. 2456
|-
| 9 || พระธรรมเจดีย์ (อุ่ม ธมฺมธโร) || พ.ศ. 2456 || พ.ศ. 2467
|-
| 10 || พระพิมลธรรม (นาค สุมนนาโค) || พ.ศ. 2468 || พ.ศ. 2488
|-
| 11 || สมเด็จพระพุฒาจารย์ (วน ฐิติญาโณ) || พ.ศ. 2489 || พ.ศ. 2520
|-
| 12 || พระธรรมคุณาภรณ์ (เจียร ปภสฺสโร) || พ.ศ. 2520 || พ.ศ. 2524
|-
| 13 || พระธรรมสิริชัย (บุญเลิศ โฆสโก) || พ.ศ. 2525 || พ.ศ. 2551
|-
| 14 || พระธรรมมงคลเจดีย์ (เฉลียว ฐิตปุญฺโญ) || พ.ศ. 2552 || 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2560
|-
| 15 || พระพรหมวัชรเมธี (สมเกียรติ โกวิโท) || 20 มิถุนายน พ.ศ. 2561 || ปัจจุบัน
|}
== ระเบียงภาพ ==
ไฟล์:The sculptures of two mythical giant demons, Thotsakan and Sahatsadecha, guarding the eastern gate of the main chapel of Wat Arun, Bangkok.jpg|ประติมากรรมยักษ์ทศกัณฐ์ (สีเขียว) และยักษ์สหัสเดชะ (สีขาว) กำลังเฝ้าซุ้มประตูทางเข้าพระอุโบสถด้านทิศตะวันออก
ไฟล์:Wat Arun Buddhas.jpg|พระพุทธรูปในระเบียงคดรอบพระอุโบสถ
ไฟล์:Watarunmondopputthabat.jpg|มณฑปพระพุทธบาท
ไฟล์:Templo Wat Arun, Bangkok, Tailandia, 2013-08-22, DD 37.jpg|พระปรางค์วัดอรุณฯ
ไฟล์:Templo Wat Arun, Bangkok, Tailandia, 2013-08-22, DD 16.jpg|มุมมองจากปรางค์ประธาน
ไฟล์:Ubosot of Wat Arun.jpg|พระอุโบสถ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
ไฟล์:Buddha image in the ubosot of Wat Arun.jpg|พระพุทธธรรมมิศราชโลกธาตุดิลก พระประธานในพระอุโบสถวัดอรุณฯ
ไฟล์:Wat Arun Ratchawararam 2017-01.jpg|พระในวัดอรุณ
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
ภาพยนตร์ที่มีภาพพระปรางค์วัดอรุณ แปดสิบวันรอบโลก
สัญลักษณ์ของบริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง
2
อรุณราชวราราม
ไหว้พระ 9 วัด กรุงเทพมหานคร
สิ่งก่อสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา
อรุณราชวราราม
พระราชวังเดิม
อรุณราชวราราม
โบราณสถานในเขตบางกอกใหญ่
สิ่งก่อสร้างริมแม่น้ำเจ้าพระยา