วัดใหม่เจริญธรรม (จังหวัดอุตรดิตถ์)

วัดใหม่เจริญธรรม หรือชื่อที่ชาวบ้านเรียก วัดป่าขนุน (ชื่อเดิม: วัดท่าควาย) ตั้งอยู่เลขที่ 109 หมู่บ้านป่าขนุน หมู่ที่ 3 ตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ ใกล้กับจุดตัดสี่แยกป่าขนุน บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 1047 มีฐานะเป็นวัดราษฎร์ สังกัดการปกครองคณะสงฆ์มหานิกาย ภาค 5
ปัจจุบันวัดใหม่เจริญธรรม เป็นวัดจำพรรษาของเจ้าคณะตำบลคุ้งตะเภา จึงมีความพยายามจัดให้วัดเป็นศูนย์รวมของกิจกรรมในทุก ๆ ด้านของคณะสงฆ์ โดยนอกจากจะศูนย์กลางการปกครองของพระภิกษุในเขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลคุ้งตะเภาแล้ว วัดใหม่เจริญธรรมยังเป็นที่ตั้งของสภาวัฒนธรรมตำบลคุ้งตะเภา ศูนย์พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์ ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ สำนักปฏิบัติธรรมประจำตำบล ศูนย์การเรียนนักธรรมชั้นตรีประจำตำบล และหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลอีกด้วย ปัจจุบันวัดใหม่เจริญธรรมมีพระครูสุจิตพัฒนพิธาน (สมพงษ์ สมจิตฺโต) เจ้าคณะตำบลคุ้งตะเภา เป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน
== ประวัติ ==
วัดใหม่เจริญธรรม (เดิมชื่อ "วัดท่าควาย") ดำเนินการก่อสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2482 ในหมู่ที่ 3 บ้านป่าขนุน ตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ ในสมัยนายแกะ มีชำนะ เป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยมีผู้มีจิตศรัทธามอบที่ดินให้สร้างวัด คือ นายแกะ มีชำนะ ผู้ใหญ่บ้าน นายพูน คงนิล และนางหยวก พรมแดง รวมกัน มีที่ดินประมาณ 4 ไร่ 2 งาน และนายพูน คงนิล นายบุญ สุขวิทย์ บริจาคเรือนคนละ 1 หลัง สร้างเป็นกุฏิ นางเตียก ไม่ทราบนามสกุล บริจาคบ้าน 1 หลัง สร้างศาลาการเปรียญชั่วคราว ขนาดกว้าง 12 วา ยาว 12 วา ต่อมาได้มีการสร้างศาลาการเปรียญหลังใหญ่ขึ้น ขนาดกว้าง 20 วา ยาว 30 วา มีที่ดินทั้งสิ้น 7 ไร่ 2 งาน 13 ตารางวา และได้รับพระราชวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2539
== ปูชนียวัตถุสำคัญ ==
== อาณาเขตที่ตั้งวัด ==
วัดใหม่เจริญธรรม (อุตรดิตถ์) ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สร้างวัด ตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121 เมื่อปี พ.ศ. 2480 มีพระบรมราชโองการพระราชทานวิสุงคามสีมา ปี พ.ศ. 2539 ที่ดินเฉพาะบริเวณที่ตั้งวัด มีเนื้อที่ 7 ไร่ 1 งาน 13 ตารางวา โดยมีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นโฉนด เลขที่ 74 กรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นของวัด
พื้นที่ตั้งของวัดมีลักษณะอยู่ติดกับโรงเรียนป่าขนุนเจริญวิทยา ติดหมู่บ้าน ติดที่ทำกินชาวบ้าน และติดถนนสายเอเชีย
ทิศเหนือ ยาว 100 วา จดที่ชาวบ้านและโรงเรียน
ทิศใต้ ยาว 100 วา จดถนนสาธารณะ
ทิศตะวันออก ยาว 44 วา จดที่ชาวบ้าน
ทิศตะวันตก ยาว 35 วา จดหมู่บ้าน
=== เขตติจีวราวิปวาส ===
พื้นที่ตั้งของวัดอยู่ในพื้นที่ลุ่มท้องแม่น้ำน่านโบราณ อยู่ติดกับโรงเรียนป่าขนุนเจริญวิทยา ติดหมู่บ้าน ติดที่ทำกินชาวบ้าน และติดถนนสายเอเชีย เขตติจีวราวิปวาสวัดใหม่เจริญธรรม มีอุโบสถสร้างใหม่เป็นประธานของวัด อยู่ด้านทิศตะวันออก มีพื้นที่ติดต่อกับที่ดินข้างเคียง ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ยาว 100 วา จดที่ชาวบ้านและโรงเรียน
ทิศใต้ ยาว 100 วา จดถนนสาธารณะ
ทิศตะวันออก ยาว 44 วา จดที่ชาวบ้าน
ทิศตะวันตก ยาว 35 วา จดหมู่บ้าน
=== เขตวิสุงคามสีมา ===
=== ที่ธรณีสงฆ์ ===
== ศาสนสถาน-ถาวรวัตถุ ==
อุโบสถ กว้าง 19.50 เมตร ยาว 29 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2539
ศาลาการเปรียญ กว้าง 20 เมตร ยาว 30 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2484 เป็นอาคารไม้
กุฎิทรงไทย จำนวน 1 หลัง เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ทรงไทย เป็นกุฎิและศูนย์วัฒนธรรมประจำตำบล
กุฏิสงฆ์ จำนวน 2 หลัง เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ 1 หลัง และตึก 1 หลัง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2528 เป็นอาคาร 2 ชั้น
ศาลาเอนกประสงค์ กว้าง 15 เมตร ยาว 25 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2546 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมก่ออิฐถือปูน ชั้นเดียว
ซุ้มประตูไม้ลักษณะทรงไทย กว้าง  4 เมตร  ยาว 9 เมตร  สร้างเมื่อ (พ.ศ. 2551)
พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น  กว้าง  15 เมตร  ยาว  38 เมตร อาคารชั้นเดียว สร้างเมื่อ (พ.ศ. 2550) หมายเหตุ  - ยังสร้างไม่แส้วเสร็จ ยังขาดทุนทรัพย์อยู่อีก  จำนวน 500,000  บาท
นอกจากนี้ยังมีเสนาสนะต่าง ๆ คือ เมรุเผาศพ หอระฆัง
== การปกครองวัด ==
=== จำนวนภิกษุสงฆ์ในสังกัดวัด ===
ปัจจุบันวัดใหม่เจริญธรรมมีจำนวนพระภิกษุ 3 รูป
=== ลำดับเจ้าอาวาสวัดใหม่เจริญธรรม ===
=== พระสังฆาธิการวัดใหม่เจริญธรรมรูปปัจจุบัน ===
=== ไวยาวัจกรวัดใหม่เจริญธรรมคนปัจจุบัน ===
นายเกี้ยว  มีประไพ
นายทองใบ  ผอบมเหลือง
นายละม่อม  พริกทิม
ผู้ใหญ่แสวง  นวลจร
นายกาย  มีประไพ
อาจารย์สมเกียรติ  สาตรจำเริญ
นายธนพัฒน์  มีประไพ
== กิจกรรมหลักของวัด ==
=== สภาวัฒนธรรมตำบลคุ้งตะเภา ===
=== สำนักงานเจ้าคณะตำบลคุ้งตะเภา ===
=== ศูนย์พัฒนาคุณธรรมจริยธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์ ===
=== สำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกนักธรรมประจำตำบลคุ้งตะเภา ===
=== สำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีประจำตำบลคุ้งตะเภา ===
=== ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์วัดใหม่เจริญธรรม ===
== อ้างอิง ==
พระครูสุจิตพัฒนพิธาน (สมพงษ์ สมจิตฺโต). เอกสาร . อุตรดิตถ์ : วัดใหม่เจริญธรรม, ๒๕๔๙. (อัดสำเนา)
ประวัติวัดในจังหวัดอุตรดิตถ์ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติจังหวัดอุตรดิตถ์ 
== ดูเพิ่ม ==
เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลคุ้งตะเภา
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
หใหม่เจริญธรรม
ใหม่เจริญธรรม