เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์

อุตรดิตถ์ เป็นเทศบาลเมืองในอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย เป็นเมืองศูนย์กลางและเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตั้งศาลากลางของจังหวัดอุตรดิตถ์ เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์มีประชากรในปี พ.ศ. 2560 จำนวน 33,357 คน
== ประวัติ ==
อุตรดิตถ์ เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน เป็นศูนย์กลางการปกครองในจังหวัดอุตรดิตถ์ เดิมทีเมืองนี้เป็น   ชุมทางการค้าที่สำคัญในเขตลุ่มแม่น้ำน่าน ตั้งแต่สมัยโบราณ ที่รู้จักกันในชื่อ "บางโพธิ์ท่าอิฐ" ต่อมาได้มีพัฒนาการความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ จนกลายเป็นศูนย์กลางทางการค้าขายที่สำคัญแห่งหนึ่งในแถบภาคเหนือตอนล่าง
เมืองอุตรดิตถ์ เดิมประกาศเป็น "สุขาภิบาลตำบลตลาดท่าอิฐ" เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2453 ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นสุขาภิบาลเมืองอุตรดิตถ์ และได้รับการยกฐานะเป็น "เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478  มีพื้นที่การปกครองในปัจจุบัน 13.49 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าอิฐ อำเภอเมือง         จังหวัดอุตรดิตถ์
== ภูมิศาสตร์ ==
=== ที่ตั้งและอาณาเขต ===
เขตเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์เป็นพื้นที่ราบริมฝั่งแม่น้ำน่าน มีย่านความเจริญทางเศรษฐกิจของชุมชนอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของแม่น้ำน่าน มีสถานีรถไฟผ่านกลางเมืองอุตรดิตถ์
มีพื้นที่ทั้งสิ้น 13.49 ตารางกิโลเมตร (8,431.25 ไร่) โดยมีอาณาเขตติดต่อดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับเทศบาลตำบลท่าเสา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์
ทิศใต้ ติดต่อกับเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเทศบาลตำบลคุ้งตะเภาและองค์การบริหารส่วนตำบลป่าเซ่า อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ โดยมีแม่น้ำน่านเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเทศบาลตำบลท่าเสา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ และเทศบาลตำบลทุ่งยั้ง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
=== ภูมิอากาศ ===
== สัญลักษณ์ ==
สัญลักษณ์ประจำเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์เป็นรูปวิมานพระแท่นศิลาอาสน์รองรับโดยช้างเอราวัณ และบนยอดวิมานมีรัศมีที่ปลายยอด
1. วิมาน พระแท่นศิลาอาสน์ สัญลักษณ์ของเมืองอุตรดิตถ์ เป็นสถานที่ที่เชื่อกันว่า พระพุทธเจ้าเคยสเด็จมาประทับในสมัยพุทธกาล เป็นที่นับถือของพุทธศาสนิกชนในปัจจุบัน
2. ช้างเอราวัณ พลังแห่งความยั่งยืนสถาพร ซึ่งรองรับการดำรงอยู่ของพระแท่นศิลาอาสน์ เปรียบเสมือนความยั่งยืนของศรัทธาสามัคคี ในการปกปักรักษาไว้ซึ่งสิ่งอันเป็นที่เคารพเทิดทูน
3. รัศมีที่ปลายยอด การมีชื่อเสียงขจรขจายไปทุกทิศทุกทางประกาศเกียรติคุณความดี
== เขตการปกครอง ==
เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ มีจำนวนชุมชนทั้งสิ้น 28 ชุมชน แบ่งเขตพื้นที่ชุมชนออกเป็น 3 เขต (โซน)
== การศึกษา ==
โรงเรียนประถม สพฐ.
โรงเรียนอนุบาลอุตรดิตถ์
โรงเรียนมัธยม สพฐ.
โรงเรียนอุตรดิตถ์
โรงเรียนอุตรดิตถ์ดรุณี
โรงเรียนสาธิต
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
โรงเรียนเอกชน
โรงเรียนภราดรนุสรณ์
โรงเรียนหวัวเฉียว
โรงเรียนเปี่ยมเมธีวิทยาคาร
โรงเรียนอนุบาลคริสเตียนอุตรดิตถ์
โรงเรียนเซนต์แมรี่ อุตรดิตถ์
โรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์
โรงเรียนเทศบาลท่าอิฐ
โรงเรียนเทศบาลวัดคลองโพธิ์
โรงเรียนเทศบาลวัดเกษมจิตตาราม (อนุบาลศึกษาพัฒนาการ)
โรงเรียนเทศบาลวัดไผ่ล้อม
โรงเรียนเทศบาลวัดท้ายตลาด (กวีธรรมสาร)
โรงเรียนเทศบาลวัดหนองผา
ระดับอาชีวศึกษา
โรงเรียนอุตรดิตถ์บริรักษ์
วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์
วิทยาลัยสารพัดช่างอุตรดิตถ์
วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตรดิตถ์
ระดับอุดมศึกษา
วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุตรดิตถ์
ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลอุตรดิตถ์  (สถาบันร่วมผลิตแพทย์แห่งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร) 
มหาวิทยาลัยรามคำแหง ศูนย์สอบอุตรดิตถ์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ศูนย์บริการการศึกษาจังหวัดอุตรดิตถ์ (โรงเรียนอุตรดิตถ์)
มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
== สาธารณสุข ==
ในเขตเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์มีหน่วยงานบริการด้านสาธารณสุขประกอบด้วย โรงพยาบาลรัฐบาล จำนวน 1 แห่ง คือ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ ศูนย์บริการสาธารณสุข และคลินิก
== การคมนาคม ==
การคมนาคมในเขตเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์สามารถเดินทางด้วยทั้งเส้นทางถนน และเส้นทางรถไฟผ่านบริเวณใจกลางตัวเมืองอุตรดิตถ์ ในตัวเมืองเป็นบริเวณที่มีจุดตัดทางหลวงหลายสายที่เชื่อมต่อไปยังอำเภออื่น ๆ และจังหวัดอื่น ๆ ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 และ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117 การขนส่งทางราง มีสถานีรถไฟภายในเขตเทศบาล 2 แห่ง คือ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ และ สถานีรถไฟศิลาอาสน์ นอกจากนี้ยังมีการขนส่งทางอากาศของบริษัทสายการบินนกแอร์ วันละ 1 เที่ยวบิน จากสนามบินดอนเมืองถึงสนามบินพิษณุโลก และเดินทางจากรถตู้มายังเขตเทศบาล
=== ทางถนน ===
การเดินทางมายังเมืองอุตรดิตถ์โดยใช้รถยนต์ส่วนบุคคล สามารถจำแนกได้ดังนี้
สายที่ 1 จากกรุงเทพฯใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 แล้วแยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ผ่านอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท เข้านครสวรรค์ แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117 เข้าพิษณุโลก แล้วเดินทางตามเส้นทางสายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (พิษณุโลก-อุตรดิตถ์) เข้าจังหวัดอุตรดิตถ์ จนถึงเขตเทศบาล
สายที่ 2 จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1ผ่านสระบุรี แยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ผ่านลพบุรี เพชรบูรณ์ จนถึงอำเภอหล่มเก่า เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (พิษณุโลก-หล่มสัก) 8 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้า ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 เข้าจังหวัดอุตรดิตถ์ จนถึงเขตเทศบาล
สายที่ 3 จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1จนถึงกำแพงเพชร เลี้ยวเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 ผ่านสุโขทัย จนถึงอำเภอศรีสัชนาลัย แล้วแยกขวาเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 เข้าจังหวัดอุตรดิตถ์ จนถึงเขตเทศบาล
สำหรับการเดินทางในเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์จะใช้การจราจรโดยรถส่วนบุคคลหรือรถจักรยานยนต์รวมทั้งจักรยาน สำหรับระบบมวลชนจะมีรถจักรยานยนต์รับจ้าง รถสองแถวรอบเมือง รถตุ๊กตุ๊ก รถสามล้อรับจ้าง มีสถานีขนส่งภายในตัวจังหวัดเชื่อมต่ออำเภอต่าง ๆ คือ สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดอุตรดิตถ์ รวมทั้งมีรถสองแถว และรถประจำทางในการเดินทางไปยังอำเภออื่น ๆ
ถนนในเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์
ถนนบรมอาสน์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102)
ถนนพาดวารี  (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102)
ถนนศรีชาววัง (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข117)
ถนนอินใจมี (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1041)
ถนนย่านศิลาอาสน์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1045)
ถนนแปดวา
ถนนเจษฎาบดินทร์
ถนนศรีอุตรา
ถนนประตูชัย
ถนนท่าอิฐล่าง
ถนนจิตรเพลิน
ถนนสำราญรื่น
ถนนตุลาสถิตย์
ถนนศรอัศนีย์
ถนนประชานิมิตร
ถนนหนองบัว
ถนนสมานมิตร
ถนนเจริญบัณฑิต
ถนนเจริญธรรม
ถนนเจริญราษฎร์
ถนนเจริญชาติ
ถนนศรีอุตรานอก
ถนนราชประสิทธิคุณ
ถนนสุขเกษม
ถนนสุขเกษมใน
ถนนพาดสนามบิน
ถนนฤดีเปรม
ถนนมุขศาลา
ถนนเกษมราษฎร์
ถนนราษฎร์สนาน
ถนนชื่นฤดี
ถนนเพลินฤดี
=== ทางราง ===

การคมนาคมทางรถไฟ ปัจจุบันมีรถไฟสายกรุงเทพ–เชียงใหม่ รถไฟสายกรุงเทพ-เด่นชัย โดยผ่านจังหวัดพระนครศรีอยุธยา–ลพบุรี–นครสวรรค์–พิษณุโลก–อุตรดิตถ์ เปิดการเดินรถเร็ว รถด่วน รถด่วนพิเศษ และรถดีเซลรางปรับอากาศ รวมวันละ 18 ขบวนไป–กลับ รถท้องถิ่นนครสวรรค์–เชียงใหม่ วันละ 2 ขบวนไป–กลับ และรถท้องถิ่นพิษณุโลก-ศิลาอาสน์ วันละ 2 ขบวนไปกลับ มีสถานีรถไฟหลักและเป็นสถานีปลายทางในเมืองอุตรดิตถ์ คือ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ และ สถานีรถไฟศิลาอาสน์
=== ทางอากาศ ===
เดินทางโดยใช้สายการบินนกแอร์ แบบ Fly'n'Ride กรุงเทพ(ดอนเมือง)-อุตรดิตถ์ วันละ 1 เที่ยวบิน จากสนามบินดอนเมืองถึงสนามบินพิษณุโลก และเดินทางโดยรถตู้ถึงจุดรับส่งผู้โดยสารที่จังหวัดอุตรดิตถ์(โชว์รูมโตโยต้าชัวร์อุตรดิตถ์)
== สถานที่ท่องเที่ยว ==
=== หลวงพ่อเพชร วัดท่าถนน ===

หลวงพ่อเพชร เป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัยขัดสมาธิเพชร ศิลปะเชียงแสนสิงห์หนึ่ง หน้าตักกว้าง 32 นิ้ว มีพุทธลักษณะงดงามมาก ชาวอุตรดิตถ์นับถือว่า เป็นพระพุทธรูปสำคัญประจำเมืองอุตรดิตถ์ มีงานนมัสการประจำปีในวันกลางเดือนสี่ของทุกปี
=== พระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 5 ===

พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประดิษฐานอยู่ ณ ลานอเนกประสงค์ริมน่าน ถนนมุขศาลา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ พระบรมราชานุสาวรีย์ที่ประชาชนชาวอุตรดิตถ์ได้สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงการเสด็จ พระราชดำเนินเมืองอุตรดิตถ์ เมื่อปี พ.ศ. 2444 ปัจจุบันลานอเนกประสงค์ได้ใช้ในการจัดกิจกรรม วันปิยมหาราช ประเพณีของจังหวัด และเป็นสถานที่พักผ่อน ออกกำลังกายของประชาชน
=== อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก ===

อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก ประดิษฐานอยู่หน้าศาลากลางจังหวัดอุตรดิตถ์ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงเกียรติในเรื่องความ องอาจ กล้าหาญ รักชาติ และเสียสละของท่าน และในบริเวณอนุสาวรีย์ยังมี "พิพิธภัณฑ์ดาบเหล็กน้ำพี้ใหญ่ที่สุดในโลก" และ"พิพิธภัณฑ์พระยาพิชัยดาบหัก" อีกด้วย
=== หอวัฒนธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์ ===
เดิมตั้งอยู่ที่หาดท่าอิด เป็นของขุนพิเนตรจีนภักดี นายภาษีอากรอุตรดิตถ์ เกิดต้องตาต้องใจเมื่อไปยังพระที่นั่งวิมานเมฆ พระราชวังดุสิต ซึ่งเห็นว่าพระที่นั่งสวยงามจึงจ้างช่างชาวจีน ออกแบบก่อสร้างและเลียนแบบพระที่นั่งวิมานเมฆสร้างจนแล้วเสร็จ แต่ต่อมาเกิดคดีเก็บส่วยไม่ครบจึงถูกฟ้อง เมื่อแพ้คดีความบ้านหลังนี้จึงถูกยึด พระยาวโรดมภักดีศรีอุตรดิตถ์นคร (อั้น หงษนันท์) เห็นว่าเป็นบ้านที่ทรงคุณค่าจึงย้ายมาตั้งอยู่ที่ตั้งปัจจุบันใกล้กับบ้านพักผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของมหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์ และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์ เปิดให้ชมเฉพาะบางเวลา
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ 
อุตรดิตถ์
อุตรดิตถ์
เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์