pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ตัวสงกรานต์

ตัวสงกรานต์ เป็นชื่อสามัญที่ใช้เรียกสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังจำพวกหนึ่ง เป็นสัตว์จำพวกหนอนปล้อง เช่น ปลิง จัดอยู่ในไฟลัม Annelida ชั้น Polychaeta มีหลายชนิด
ตัวสงกรานต์เท่าที่พบในประเทศไทย แบ่งออกได้เป็น 2 วงศ์ คือ Sylidae พบในกรุงเทพมหานคร และ Nereidae พบในจังหวัดฉะเชิงเทรา มีขนาดและสีสันแตกต่างกันออกไป ตั้งแต่สีแดงสด, สีเขียว หรือสีฟ้าอมม่วง ตัวแก่จะมีขาตามปล้องสำหรับเคลื่อนไหวในน้ำและคทบคลานได้ในที่ชื้นแฉะ หรือซอกมุมที่อับชื้น ลำตัวมีความยาวประมาณ 6-10 เซนติเมตร
ส่วนใหญ่จะพบในทะเลเขตน้ำกร่อย หรือปากแม่น้ำลำคลองที่เชื่อมติดกับทะเล ตัวแก่บางชนิดสามารถใช้ชีวิตอาศัยอยู่ในน้ำจืดได้ โดยจะอยู่ตามก้นแม่น้ำ แต่โดยปกติแล้วจะไม่พบมากนักในน้ำจืด การที่อยู่ในน้ำจืดเกิดจากการพลัดหลงเข้าไป แต่ไม่สามารถที่จะแพร่ขยายพันธุ์ในน้ำจืดได้ เนื่องจากสภาพตามธรรมชาติไม่อำนวย
ทั้งนี้ตัวสงกรานต์ไม่มีอันตรายใด ๆ ต่อมนุษย์
เหตุที่ได้ชื่อว่า "ตัวสงกรานต์" เนื่องจากในอดีตมักพบในช่วงฤดูร้อนตรงกับช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดย นายแพทย์บุญส่ง  เลขะกุล นักสัตววิทยาที่มีชื่อเสียงในอดีตของไทย ได้บันทึกว่าเคยจับตัวสงกรานต์ได้ที่บ้านเชิงสะพานอุรุพงษ์  ถนนเพชรบุรี  ในวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2488 เวลา 08.00 น. ตอนน้ำขึ้น ลักษณะที่พบคือ เมื่ออยู่ในน้ำจะมีสีรุ้งต่าง ๆ ลำตัวยาวประมาณ 4.2 เซนติเมตร  มีขาจำนวนมากอยู่ข้างท้องคล้ายตะขาบ ขณะที่ว่ายน้ำดูเหมือนตัวจะบิดเป็นเกลียว และทันทีที่จับต้อง ตัวจะขาดออกจากกันเป็นท่อน ๆ 
== อ้างอิง ==
แอนเนลิดา
สัตว์แบ่งตามชื่อสามัญ
พระพุทธรูปมิ่งเมือง

พระพุทธรูปมิ่งเมือง พนัสนิคม เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย แกะสลักด้วยไม้ประดู่ ลักษณะเป็นศิลปะแบบล้านช้าง ประดิษฐาน ณ พระวิหารพระพุทธรูปมิ่งเมือง เทศบาลเมืองพนัสนิคม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี และกรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุเมื่อ พ.ศ. 2537
== ประวัติ ==
พ.ศ. 2371 พระพุทธมิ่งเมืองสร้างขึ้นโดยชาวลาวอาสาปากน้ำ (ชาวลาวเมืองนครพนม อดีตเป็นหัวเมืองในราชอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ ประเทศราชของสยาม) อพยพและสร้างเมืองพนัสนิคมในช่วงแรก ประดิษฐานอยู่ในวัดร้าง "วัดผ้าขาวใหญ่" สันนิษฐานว่าเป็นวัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้น โดยสร้างจากไม้ประดู่ ศิลปะล้านช้าง
1 ธันวาคม พ.ศ. 2530 เทศบาลเมืองพนัสนิคมได้ปรับปรุงสถานที่และบริเวณวัดร้าง พร้อมทั้งดำเนินการก่อสร้างพระวิหาร ณ ที่ตั้งพระอุโบสถเดิม ถนนเมืองเก่า ซอยที่ 3 ใกล้กับศาลาประชาคม
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เมืองพระรถ 
หอพระพนัสบดี 
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชลบุรี 
มิ่งเมือง
พระพุทธรูปศิลปะล้านช้าง
อำเภอพนัสนิคม
โบราณวัตถุในจังหวัดชลบุรี
มิ่งเมือง
หลวงพ่อติ้ว

พระพุทธรูปปางมารวิชัย หลวงพ่อติ้ว พระติ้ว เมืองพนัสนิคม เป็นพระพุทธรูป ปางมารวิชัย แกะสลักด้วยไม้แต้ว  ลักษณะเป็นศิลปะของชาวลาว ประดิษฐาน ณ พระอุโบสถ วัดหัวถนน ตำบลหัวถนน  อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุเมื่อ พ.ศ. 2537
== ประวัติ ==
หลวงพ่อติ้ว หรือ พระติ้ว เมืองพนัสนิคม ท้าวศรีวิชัย (บางเอกสารเขียน “ศรีวิไชย”) อุปฮาดเมืองนครพนม เป็นโอรสในพระบรมราชา(ท้าวกู่แก้ว) เจ้าเมืองนครพนม อัญเชิญมาจากเมืองนครพนมในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ต่อมาบุตรผู้ใหญ่ชื่อ ท้าวอินทิสาร ปลัดลาวเมืองสมุทรปราการ ได้บรรดาศักดิ์ที่พระอินทอาษา เจ้าเมืองพนัสนิคมคนแรก (ต้นตระกูลทุมมานนท์) จึงอัญเชิญพระติ้วมาประดิษฐานไว้ที่วัดหัวถนน เมืองพนัสนิคมจนถึงปัจจุบัน
อนึ่ง จุลศักราช ๑๑๗๑ ฝ่ายที่เมืองนครพนมเมื่อ ณ เดือนอ้าย พระบรมราชา (มัง) ขึ้นเป็นเจ้าเมืองนครพนมองค์ใหม่ อุปฮาดชื่อท้าวศรีวิไชยวิวาทกันขึ้น ด้วยบ่าวไพร่อุปฮาดไม่ยอมเป็นผู้น้อย จึงพาสมัครพักพวกบุตรหลานท้าวเพี้ยอพยพลงมาสวามิภักดิ์ ประมาณสองพันเศษ มาถึงกรุงเทพฯ เมื่อ ณ เดือนยี่ โปรดให้ตั้งบ้านอยู่คลองมหาหงษ์ เมืองสมุทรปราการ ครั้นทำบัญชีตรวจดูได้ชายฉกรรจ์แปดร้อยหกสิบคน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตั้งท้าวอินทิสาร บุตรผู้ใหญ่ของอุปฮาด เป็นปลัดลาวเมืองสมุทรปราการ จะได้ดูแลไม่ให้กรมการไทยข่มเหงลาว
หัวเมืองกรมท่านั้น พวกลาวอาสาปากน้ำตั้งขึ้นในแผ่นดินสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ภายหลังเมื่อปีชวด สัมฤทธิศก จ.ศ. ๑๑๙๐ พวกลาวไม่สบายขอไปตั้งอยู่เมืองพระรถ จึงโปรดเกล้าฯให้ตัดเอาแขวงเมืองชลบุรี เมืองฉะเชิงเทรามาตั้งเป็นเมืองพนัสนิคม ตั้งเจ้าเมืองเป็นพระอินทอาษา (บางเอกสารเขียน “อินทอาสา”)
พระพุทธรูป หลวงพ่อติ้ว เป็นพระพุทธรูป ปางมารวิชัย แกะจากไม้แต้ว (ชาวลาวเรียกไม้ติ้ว) โดยประดิษฐานห่างจากตัวอำเภอพนัสนิคมประมาณ 10 กิโลเมตรตามเส้นทางพนัสนิคม-สระสี่เหลี่ยม ณ วัดหัวถนน ตำบลหัวถนน อำเภอพนัสนิคม
พอถึงช่วงเทศกาลสงกรานต์ วันที่ 19 เมษายน ของทุกปีจะมีการแห่องค์หลวงพ่อติ้ว ไปรอบหมู่บ้าน โดยเชื่อว่าจะช่วยดลบันดาลให้ประสบกับสิ่งที่หวังทุกๆประการ
== ประกาศกรมศิลปากร ==
พระพุทธรูปปางมารวิชัย หลวงพ่อติ้ว กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุเมื่อ พ.ศ. 2537
== อ้างอิง ==
เมืองพระรถ 
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชลบุรี 
พระติ้ว เมืองพนัสนิคม โครงการจัดตั้งสถาบันศรีโคตรบูรณ์ศึกษา มหาวิทยาลัยนครพนม ๑๐ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๑
ติ้ว
ติ้ว
ติ้ว
โบราณวัตถุในจังหวัดชลบุรี
อำเภอพนัสนิคม
แหล่งโบราณคดีหนองโน

แหล่งโบราณคดีหนองโน เป็นแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ สมัยสำริด ที่ตั้งอยู่ในตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประวัติ ==
แหล่งโบราณคดีหนองโน ตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม เป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยสำริด ซึ่งมีการขุดพบโบราณวัตถุได้ เช่น กำไลทำจากเปลือกหอย  ตุ้มหูทำจากหินอ่อน ภาชนะดินเผา และสิ่วทำจากสำริด และปัจจุบันได้เก็บรักษาโบราณวัตถุที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี อีกด้วย
== ที่ตั้ง ==
แหล่งโบราณคดีหนองโน ตั้งอยู่ ตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== อ้างอิง ==
ประกาศกรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนโบราณสถานเนินดินโคกพนมดี อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
โคกพนมดี 
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
อำเภอพนัสนิคม
แหล่งโบราณคดี
แหล่งโบราณคดีที่ฝังศพโบราณบ้านเหนือ

แหล่งโบราณคดีที่ฝังศพโบราณบ้านเหนือ เป็นแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ ที่ตั้งอยู่ในตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประวัติ ==
แหล่งโบราณคดีที่ฝังศพโบราณบ้านเหนือ บริเวณดังกล่าวน่าจะเป็นแหล่งที่ฝังศพสมัยก่อนประวัติศาสตร์ แต่เป็นแหล่งที่ไม่ใหญ่นัก ไม่พบร่องรอยของการอยู่อาศัย อาจจะเป็นเพราะเป็นแหล่งที่ฝังศพเท่านั้นหรือเป็นที่ฝังศพและที่อยู่อาศัยแต่ชั้นหลักฐานของการอยู่อาศัยถูกทำลายไปหมดแล้ว
หลักฐานที่พบ
1. ชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์
2. กำไลหิน 1 วง
3. เปลือกหอยประเภทหอยตลับและหอยแครง
4. เศษภาชนะดินเผา
หมายเหตุ - สำรวจ 2531
== ที่ตั้ง ==
ตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
แผนที่ทหาร พิมพ์ครั้งที่1 -RTSD ลำดับชุดL7017 ระวาง 5235 IV รุ้ง 13ฐ 28' 45" เหนือ แวง 101 ฐ 11'36 " ตะวันออก พิกัดกริด 47 PQQ 374912
== อ้างอิง ==
ประกาศกรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนโบราณสถานเนินดินโคกพนมดี อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
โคกพนมดี 
ห้องจัดแสดงโบราณวัตถุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
อำเภอพนัสนิคม
แหล่งโบราณคดีบ้านบนเนิน

แหล่งโบราณคดีบ้านบนเนิน เป็นแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ ที่ตั้งอยู่ในตำบลวัดหลวง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประวัติ ==
แหล่งโบราณคดีบ้านบนเนิน มีอายุเมื่อประมาณ 2,000-3,000 ปี มาแล้วมีกลุ่มชนมาตั้งหลักแหล่งที่บริเวณบ้านบนเนิน หลักฐานที่พบคล้ายคลึงกับโคกพนมดีตอนปลาย หลังจากนั้นบ้านบนเนินถูกทิ้งไปในช่วงเวลาหนึ่ง ต่อมากลับมีกลุ่มชนเข้ามาอาศัยใหม่ ในช่วงระยะเวลาดังกล่าวนี้อาจจะร่วมสมัยกับสมัยแรกที่เมืองพระรถ ซึ่งชุมชนที่บ้านบนเนินเป็นหนึ่งในหลายชุมชนที่กระจายอยู่ทั่วไปในบริเวณลุ่มน้ำบางปะกง โดยมีเมืองพระรถเป็นศูนย์กลาง
หลักฐานที่พบ
1. เศษภาชนะดินเผา จากหลุมขุดค้นน้ำหนักรวมโดยประมาณ 1,633 กิโลกรัม
2. หินดุดินเผา 12 อัน
3. กระสุนดินเผา 103 ลูก
4. ตุ้มถ่วงแห 8 ลูก
5. ขวานหินขัด 34 ชิ้น
6. กำไลหิน 5 ชิ้น
7. กำไลและแหวนสำริด 11 วง
8. ลูกกระพรวนสำริด 4 ชิ้น
9. ลูกปัด -ลูกปัดแก้วสีต่างๆ เช่น สีแดง สีส้ม เหลือง เขียว ฟ้า น้ำเงิน -ลูกปัดอาเกต -ลูกปัดหินคาร์เนเลียน
หมายเหตุ - สำรวจ 2527 - ขุดค้น 2533
== ที่ตั้ง ==
แหล่งโบราณคดีบ้านบนเนิน ที่ตั้ง ตำบลวัดหลวง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ปรากฏอยู่ในแผนที่ภูมิประเทศ ของกรมแผนที่ทหาร พิมพ์ครั้งที่ 1-RTSD ลำดับชุด L7017 ระวาง 5235 IV รุ้ง 13° 29' 30" เหนือ แวง 101° 10' 43 " ตะวันออก พิกัดกริด 47 PQQ 357926
== อ้างอิง ==
ประกาศกรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนโบราณสถานเนินดินโคกพนมดี อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
โคกพนมดี 
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
อำเภอพนัสนิคม
Nepenthes tomoriana

Nepenthes tomoriana ( ได้ชื่อตาม Tomori Bay, จากตัวอย่างแรกเริ่ม ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวของเกาะซูลาเวซี ในประเทศอินโดนีเซีย
== ลูกผสมตามธรรมชาติ ==
? N. mirabilis × N. tomoriana

== อ้างอิง ==
Listed as Vulnerable (VU D2 v2.3)
หม้อข้าวหม้อแกงลิง
Nepenthes tenax

Nepenthes tenax ( ภาษาละติน: tenax = เกาะแน่น,หวงแหน ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงพื้นราบพบที่ทางตอนเหนือของรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดที่สามและหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวชนิดที่สองที่พบจากทวีปนี้ N. tenax เป็นญาติใกล้ชนิดกับ 2 ชนิดที่เหลือในออสเตรเลียคือ: N. mirabilis และ N. rowanae.
N. tenax สูงประมาณ 100 เซนติเมตร หม้อสูงไม่เกิน 15 เซนติเมตร ลำต้นเกาะเกี่ยวกันเองเป็นพุ่ม ในถิ่นอาศัยตามธรรมชาติพบขึ้นปะปนกับ N. mirabilis และ N. rowanae และพบลูกผสมตามธรรมชาติผสมข้ามชนิดกับทั้ง 2 ชนิดที่ขึ้นปะปนอยู่ด้วย
== อ้างอิง ==
Clarke, C.M & R. Kruger 2006. Nepenthes tenax C.Clarke and R.Kruger (Nepenthaceae) , a new species from Cape York Peninsula, Queensland. Austrobaileya 7 (2) : 319–324.
Michael, P. 2008. Rare carnivorous plant in danger . The Courier Mail, January 22, 2008.
[Anonymous] 2008. Rat-eating plant discovered in Cape York. ABC News, January 22, 2008.
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ภาพของ Nepenthes tenax ในแหล่งที่อยู่ตามธรรมชาติ 
หม้อข้าวหม้อแกงลิง
แหล่งโบราณคดีโคกพุทรา

แหล่งโบราณคดีโคกพุทรา เป็นแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ ที่ตั้งอยู่ในตำบลวัดโบสถ์ อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประวัติ ==
แหล่งโบราณคดีโคกพุทรา จากหลักฐานที่ขุดพบและชั้นดินทางโบราณคดี สันนิษฐานว่าโคกพุทรามีการอยู่อาศัยมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์อาจจะอยู่ในช่วงสมัยหินใหม่ ซึ่งใช้เครื่องมือหินขัด และภาชนะดินเผาแบบเนื้อหยาบ และรู้จักจับสัตว์บกและสัตว์น้ำมาเป็นอาหาร อายุประมาณ 2,000- 4,000ปีมาแล้ว
หลักฐานที่พบ
1. โครงกระดูกมนุษย์ 3 โครง ฝังนอนหงายเหยียดยาว มีการโรยดินเทศ และมัดมือก่อนฝังศพ
2. ขวานหินขัด 2 ชิ้น
3. หินดุ
4. กระสุนดินเผา
5. เครื่องประดับ มีเปลือกหอยเจาะรูลูกปัดดินเผา
6. เครื่องมือทำด้วยกระดูกตัดฝนปลายจนมีคม
7. เศษภาชนะเนื้อหยาบตกแต่งด้วยลายเชือกทาบ ลายขูดขีด และลายเขียนสีที่คอ
8. เปลือกหอยพบเป็นจำนวนมากถึง 3,194 กิโลกรัม ส่วนใหญ่เป็นหอยตลับ รองลงมาเป็นหอยแครง หอยนางรม
9. กองเถ้าถ่าน
10. กระดูกสัตว์ ส่วนใหญ่เป็นกระดูกสัตว์ทะเล เช่น ปลา
หมายเหตุ - สำรวจขุดค้น 2524
== ที่ตั้ง ==
แหล่งโบราณคดีโคกพุทรา ตำบลวัดโบสถ์ อำเภอ พนัสนิคม จังหวัดชลบุรี แผนที่ทหาร พิมพ์ครั้งที่1 -RTSD ลำดับชุดL7017 ระวาง 5235 IV รุ้ง 13ฐ 28' 00" เหนือ แวง 101 ฐ 09'00 " ตะวันออก พิกัดกริด 47 PQQ 329925
== อ้างอิง ==
ประกาศกรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนโบราณสถานเนินดินโคกพนมดี อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
โคกพนมดี 
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ห้องจัดแสดงโบราณวัตุจากโคกพนมดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
อำเภอพนัสนิคม
Nepenthes treubiana

Nepenthes treubiana ( ได้ชื่อตาม Melchior Treub) พบในป่าริมเกาะ Sorong และเกาะ Misool ทางชายฝั่งตะวันตกของ เกาะนิวกินีเป็นญาติใกล้ชิดกับ N. rafflesiana
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Nepenthes treubiana ในถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ
B. H. Danser's Monograph: Nepenthes treubiana
หม้อข้าวหม้อแกงลิง
Nepenthes glabrata

Nepenthes glabrata (ภาษาละติน: glaber = ล้าน, โกร๋น, โล่ง) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่พบในใจกลางเกาะซูลาเวซี ขึ้นในที่เปิดโล่งในป่าสูงจากระดับน้ำทะเล 1,600 - 2,000 เมตร
N. glabrata มีขนาดต้นที่เล็ก หม้อมีสีสัน หม้อสูงไม่กี่เซนติเมตร เพอริสโตมสีเหลืองรูปไข่ บาง ใบแคบรูปหอก
N. glabrata จัดอยู่ใน "กลุ่มฮามาตา (Hamata) " ร่วมกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่เป็นญาติใกล้ชิดอีก 4 ชนิดจากเกาะบอร์เนียวและเกาะซูลาเวซี ดังนี้: N. hamata, N. muluensis, N. murudensis, และ N. tentaculata.
== ลูกผสมตามธรรมชาติ ==
ลูกผสมตามธรรมชาติของ N. glabrata เท่าที่มีการบันทึกไว้มีดังนี้
N. glabrata × N. hamata
? N. glabrata × N. maxima
ไฟล์:SulawesiNepenthes.jpg|? N. glabrata × N. maxima
== อ้างอิง ==
หม้อข้าวหม้อแกงลิง
วัดใต้ต้นลาน

วัดใต้ต้นลาน   ตั้งอยู่ที่บ้านคลองหลวง ตำบลบ้านไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประวัติ ==
วัดใต้ต้นลาน ภายในจะพบ หอพระไตรปิฎกกลางสระน้ำ เป็นหอพระไตรปิฎกที่ใช้เสาไม้ 12 ต้น สร้างอยู่ในสระน้ำ หลังคามุงกระเบื้องมีช่อฟ้างดงาม มีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์งดงาม นับเป็นสถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่าที่แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาในด้านสถาปัตยกรรม และภูมิปัญญาในการเก็บรักษาพระไตรปิฎกให้พ้นจากการทำลายของมดปลวก
== ประกาศกรมศิลปากร ==
โบราณสถาน วัดใต้ต้นลาน โดยกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 106 ตอนที่ 26 เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532
==แหล่งข้อมูลอื่น==
มรดกทางพุทธศาสนา 
ใต้ต้นลาน
โบราณสถานในจังหวัดชลบุรี
วัดโบสถ์ (จังหวัดชลบุรี)

วัดโบสถ์ เป็นโบราณสถานทางพระพุทธศาสนา สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ตั้งอยู่ที่ ตำบลวัดโบสถ์ อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
วัดโบสถ์ ไม่ทราบว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยใด ตามทางสันนิษฐานเล่าสืบต่อกันมาว่าสร้างเมื่อประมาณสมัยราชอาณาจักรกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย มีหลายท่านให้ความเห็นว่าทีน่าเชื่อถือได้ว่าสร้างเมื่อประมาณกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี มีชื่อวัดโบสถ์ในสมัยนั้น ต่อมาเมื่อพม่าเข้าศึกยกทัพตีกรุงศรีอยุธยาแตก ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2310 ผู้คนจำนวนมากได้อพยพหนีภัยสงคราม เพราะถูกพม่าฆ่า คนสยามตายเป็นจำนวนมาก ประชาชนระส่ำระส่ายต้องระเหเร่ร่อนหาที่ปลอดภัยกว่า ในที่สุดได้มาตั้งถิ่นฐานหากินที่ใหม่ ณ หมู่บ้านตำบลแห่งนี้และเรียกชื่อว่า หมู่บ้านวัดโบสถ์ เพื่อเป็นอนุสรณ์ที่ระลึกถึงถิ่นที่เคยอยู่ที่เดิมที่กรุงศรีอยุธยา และสิ่งที่แปลกกว่าโบราณสถานอื่นคือ วัดโบสถ์มีจั่วซ้อนทับ
วัดโบสถ์เป็นวัดเก่าแก่ ภายในมีสระน้ำโบราณ ปัจจุบันกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแล้ว วัดนี้เคยใช้เป็นสถานที่ทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาของ ข้าราชการในสมัยที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้ทรงมารวบรวมรี้พลที่วัดนี้ภายหลังที่กรุงศรีอยุธยาได้เสียแก่พม่า สิ่งที่น่าสนใจ คือ ภาพจิตรกรรมภายในพระอุโบสถหลังเก่า
== ที่ตั้ง ==
ตั้งอยู่ที่ริมถนนสายพนัสนิคม-ฉะเชิงเทรา เส้นทางหมายเลข 315 ตำบลวัดโบสถ์ อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
== ประกาศกรมศิลปากร ==
โบราณสถาน วัดโบสถ์ โดยกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ในราชกิจจานุเบกษา
==แหล่งข้อมูลอื่น==
มรดกทางพุทธศาสนา 
ส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดชลบุรี
วัดโบสถ์ พนัสนิคม
โบสถ์
โบราณสถานในจังหวัดชลบุรี
วัดหลวงพรหมวาส

วัดหลวงพรหมาวาส ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 บ้านวัดหลวง ตำบลวัดหลวง ริมถนนสายพนัสนิคม-ฉะเชิงเทรา ตามเส้นทางทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 315 อยู่ด้านขวา จากปากทางเข้าไปประมาณ 700 เมตร ในอดีตวัดนี้เคยเป็นสถานที่ทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา เป็นแหล่งอาศัยของค้างคาวแม่ไก่จำนวนมากซึ่งมาอาศัยตามต้นไม้ในวัดเป็นเวลานับร้อยปีแล้ว
==อ้างอิง==
หลวงพรหมาวาส
แอสตัน โซโลปอฟ

แอนตัน โซโลปอฟ (Anton Solopov) นักมวยสากลชาวรัสเซีย เกิดเมื่อ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2424 ที่ รัสเซีย สถิติการชก 19 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 12) เสมอ 1 แพ้ 2
== เกียรติประวัติ ==
แชมป์ PABA รุ่นเวลเตอร์เวท
* ชิง 27 มกราคม 2549 ชนะคะแนน ภาคภูมิ แจ้งโพธิ์นาค ที่ ออสเตรเลีย
* เสียแชมป์ 20 พฤษภาคม 2549 แพ้น็อค ดอนดอน สุลต่าน ยก 1 ที่ รัสเซีย
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นไลท์มิดเดิลเวทเมื่อ 31 สิงหาคม 2550 แพ้น็อค ดาเนียล ดอว์สัน ยก 1 ที่ ออสเตรเลีย
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com  
อแสตัน โซโลปอฟ
อแสตัน โซโลปอฟ
บุคคลจากแคว้นออมสค์
ดิเอโก อันดราเด

ดิเอโก อันดราเด (Diego Andrade) หรือ ดิเอโก อันดราเด เรนเตเรีย นักมวยสากลชาวเม็กซิโก เกิดเมื่อ 14 มกราคม พ.ศ. 2515 ที่ เมืองดูรันโก ประเทศเม็กซิโก สถิติการชก 61 ครั้ง ชนะ 13 (น็อค 9) เสมอ 2 แพ้ 46
== เกียรติประวัติ ==
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 1 มิถุนายน 2539 แพ้คะแนน หยกไท ศิษย์ อ. ที่ กทม.
* ชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์แบนตัมเวท WBF เมื่อ 23 สิงหาคม 2539 แพ้น็อค แซมซั่น กระทิงแดงยิม ยก 6 ที่ สุราษฎร์ธานี
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นจูเนียร์แบนตัมเวทเมื่อ 30 มีนาคม 2540 แพ้คะแนน หนึ่งอุบล ศิษย์เลิศชัย ที่ อุบลราชธานี
* ชิงแชมป์ WBC Continental Americas รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 14 ตุลาคม 2541 แพ้น็อค ฮอร์เก ลาเซียร์วา ยก 4 ที่ เม็กซิโก
* ชิงแชมป์ WBA FEDEBOL รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 5 มีนาคม 2542 แพ้คะแนน อีดี้ โมย่า ที่ เวเนซุเอลา
* ชิงแชมป์ WBC FECARBOX รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 15 สิงหาคม 2542 แพ้น็อค เอเดล รูซ ยก 9 ที่ เม็กซิโก
* ชิงแชมป์ WBO NABO รุ่นซูเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2542 แพ้น็อค เซอร์จิโอ เปเรซ ยก 4 ที่ เม็กซิโก
* ชิงแชมป์ WBC FECARBOX รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 12 มิถุนายน 2545 แพ้น็อค วิคเตอร์ ราบานาเลส ยก 5 ที่ เม็กซิโก
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com 
นักมวยสากลชาวเม็กซิโก
บุคคลจากรัฐดูรังโก
อนันต์ จินตกานนท์

อนันต์ จินตกานนท์ หนึ่งในสมาชิกขบวนการเสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา โดยในช่วงของสงครามโลกครั้งที่ 2 นายอนันต์รับราชการในตำแหน่งเลขานุการตรีประจำสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.
นายอนันต์ จินตกานนท์ เป็นบุตรของพระยาอรรถวิรัชวาทเศรณี (ปลั่ง จินตกานนท์) ยกกระบัติมณฑลอุบลราชธานี และคุณหญิงพิกุล และเป็นน้องชายของ พลโทอัมพร จินตกานนท์ อดีตรัฐมนตรีและนักการเมืองผู้มีบทบาทสำคัญในสมัยจอมพลสฤษฎ์ ธนรัชต์
นายอนันต์ เข้ารับราชการ ณ กระทรวงการต่างประเทศ และถูกส่งไปประจำการ ณ  กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.ในช่วงของสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งมี ม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช เป็นเอกอัครราชทูต และหลวงดิษฐการภักดี เป็นเลขานุการเอก
หลังจากนั้นนายอนันต์กลับมารับราชการ ณ กรุงเทพ ต่ออีกระยะหนึงจนถึงตำแหน่งเลขานุการเอก ก่อนที่จะถูกยืมตัวจาก ECAFE (ESCAP ในปัจจุบัน) นายอนันต์ ดำรงตำแหน่งระดับสูงใน ECAFE ก่อนที่จะโอนกลับกระทรวงการต่างประเทศในปีสุดท้ายก่อนเกษียณอายุราชการ เพื่อรับตำแหน่งเอกอัครราชทูตประจำกระทรวง
นายอนันต์ สมรสกับนางทองชุบ (หลีละเมียร) น้องสาวหลวงอรรถสารประสิทธิ์ หนึ่งในคณะราษฎร์
นายอนันต์และนางชุบมีบุตร ธิดา 4 คน
1. นางสาวอังสนา จินตกานนท์
2. นางอนุรี หวั่งหลี อดีตรองเลขาธิการสำนักงานสถิติแห่งชาติ สมรสกับ นายสุจินต์ หวั่งหลี
3. นายอนุชา จินตกานนท์ สมรสกับนางนรีวรรณ จินตกานนท์ อดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว สรรหา) อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช) และอดีตรองประธานคณะกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญ
4. นายอัศวิน จินตกานนท์ อดีตรองผู้จัดการตลาดหลักทรัพย์
ชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
สมาชิกขบวนการเสรีไทย
แซมมี่ สจ๊วต

แซมมี่ สจ๊วต (Sammy Stewart) นักมวยสากลชาวไลบีเรีย เกิดเมื่อ 9 มีนาคม พ.ศ. 2512 ที่มอนโรเวีย ประเทศไลบีเรีย สถิติการชก 31 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 9) เสมอ 3 แพ้ 12
== เกียรติประวัติ ==
แชมป์ WBO NABO รุ่นฟลายเวท
* ชิง 1 ธันวาคม 2540 ชนะน็อค อิสิโดร การ์เซีย ยก 8 ที่ สหรัฐ
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์โลกรุ่นแบนตัมเวท IBF เมื่อ 4 กรกฎาคม 2538 แพ้คะแนน มบูเลโล โบทิเล ที่ แอฟริกาใต้
* ชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์แบนตัมเวท WBO เมื่อ 11 ตุลาคม 2539 แพ้น็อค จอห์นนี่ ทาเปีย ยก 7 ที่ สหรัฐ
* ชิงแชมป์โลกรุ่นซูเปอร์ฟลายเวท WBU เมื่อ 5 ธันวาคม 2539 แพ้คะแนน สุวัจชัย  นครหลวงโปรโมชั่น ที่ นนทบุรี
* ชิงแชมป์ NABF รุ่นฟลายเวทเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2540 แพ้คะแนน อาเธอร์ จอห์นสัน ที่ สหรัฐ
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com 
นักมวยสากลชาวไลบีเรีย
รีวเฮ ซูงิตะ

รีวเฮ ซูงิตะ  นักมวยสากลชาวญี่ปุ่น เกิดเมื่อ 6 กันยายน พ.ศ. 2519 ที่เมืองฮิดะ จังหวัดกิฟุ ประเทศญี่ปุ่น สถิติการชก 35 ครั้ง ชนะ 30 (น็อค 22) เสมอ 2 แพ้ 3
== เกียรติประวัติ ==
แชมป์ประเทศญี่ปุ่นรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท (2541, 2545)
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ OPBF รุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท, 25 กุมภาพันธ์ 2544 แพ้คะแนน ไทเกอร์ อาริ ที่ ญี่ปุ่น
* ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท, 8 กุมภาพันธ์ 2547 แพ้ทีเคโอ ยอดสนั่น 3เคแบตเตอรี่ ยก 7 ที่ ญี่ปุ่น
* ชิงแชมป์ OPBF รุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวทเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2549 แพ้น็อค แรนดี้ ซุยโก้ ยก 4 ที่ ญี่ปุ่น
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com
การชกชิงแชมป์โลกของรีวเฮ ซูงิตะ
นักมวยสากลชาวญี่ปุ่น
บุคคลจากจังหวัดกิฟุ
นักมวยสากลรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท
นักมวยสากลรุ่นไลท์เวท
มาร์เซลิโน โบลิบาร์

โฮเซ มาร์เซลิโน โบลิบาร์ (José Marcelino Bolívar) เป็นนักมวยสากลชาวเวเนซุเอลา เกิดเมื่อ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2507 ที่ซิวดัดโบลิบาร์ สถิติการชก 21 ครั้ง ชนะ 17 (น็อก 16) แพ้ 4
== เกียรติประวัติ ==
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ WBA Fedelatin รุ่นไลต์ฟลายเวตเมื่อ 4 พฤษภาคม 2534 แพ้น็อกฮวน อันโตนิโอ ตอร์เรส ยก 11 ที่เวเนซุเอลา
* ชิงแชมป์ WBA Fedelatin รุ่นมินิมัมเวตเมื่อ 1 สิงหาคม 2535 แพ้น็อกการ์โลส มูริโย ยก 5 ที่ปานามา
* ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิฟลายเวต IBF เมื่อ 20 สิงหาคม 2537 แพ้น็อกรัตนพล ส.วรพิน ยก 4 ที่บุรีรัมย์
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com  
นักมวยสากลชาวเวเนซุเอลา
บุคคลจากรัฐโบลิบาร์
ปลาเข็ม

ปลาเข็ม (Wrestling halfbeak) เป็นชื่อสกุลของปลาน้ำจืดและปลาน้ำกร่อยขนาดเล็กจำพวกหนึ่ง ใช้ชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Dermogenys อยู่ในวงศ์ปลาเข็ม (Hemiramphidae)
มีลักษณะสำคัญทางอนุกรมวิธานคือ ครีบหางตัดตรงหรือเป็นทรงกลม จุดเริ่มต้นของครีบหลังอยู่หลังจุดเริ่มต้นของครีบก้น จำนวนก้านครีบแขนงของครีบหลังน้อยกว่าก้านครีบแขนงของครีบก้น ในปลาตัวผู้ครีบก้นส่วนหน้าจะเปลี่ยนเป็นอวัยวะสืบพันธุ์
เป็นปลาที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง หากินแมลงเป็นอาหารหลัก ตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ แต่ตัวผู้จะทำหน้าที่เป็นจ่าฝูง ออกลูกเป็นตัว ในตัวผู้มีพฤติกรรมก้าวร้าวมักใช้ปลายปากที่แหลมคมนี้ทิ่มแทงใส่กันอยู่บ่อย ๆ ซึ่งจากพฤติกรรมนี้ได้มีผู้นำเอามาเพาะเลี้ยงเพื่อใช้ต่อสู้กันเป็นการพนันและการละเล่นพื้นบ้านอย่างหนึ่ง ซึ่งเรียกกันว่า "ปลาเข็มหม้อ" เช่นเดียวกับปลากัด
พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในแหล่งน้ำต่าง ๆ ของทวีปเอเชีย ทั้ง เอเชียอาคเนย์ไปจนถึงแหลมมลายู และเกาะสุมาตรา
พบทั้งหมด 12 ชนิด
D. bispina
D. brachynotopterus
D. bruneiensis
D. burmanica
D. collettei
D. oreientalis
D. palawanensis
D. pusilla
D. robertsi
D. siamensis
D. sumatrana
D. vogti
==อ้างอิง==
การเลี้ยงปลา
วงศ์ปลาเข็ม
เซี่ยงไฮ้อินเตอร์เนชันแนลเซอร์กิต

เซี่ยงไฮ้อินเตอร์เนชั่นแนลเซอร์กิต (Shanghai International Circuit) เป็นสนามแข่งรถ ตั้งอยู่ที่เขตเจียติ้ง นครเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นสนามแข่งรถฟอร์มูลาวันกรังด์ปรีซ์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547
สนามแห่งนี้ออกแบบโดยแฮร์มัน ทิลเคอ ชาวเยอรมัน ก่อสร้างด้วยงบประมาณของรัฐบาลจีนกับบริษัทเอกชน มูลค่าประมาณ 450 ล้านดอลลาร์สหรัฐ มีรูปร่างคล้ายตัวอักษร 上 (อ่านว่า ช่าง) ซึ่งเป็นอักษรจีนตัวแรกของคำว่า เซี่ยงไฮ้ (上海)
เซี่ยงไฮ้เซอร์กิต สามารถจุผุ้ชมในสนามได้ 250,000 คน เป็นสนามกีฬาที่มีที่นั่งในสนามมากที่สุดเป็นอันดับที่สาม ของโลก 
พื้นที่เดิมเป็นหนองน้ำโดยใช้คอนกรีตตอกเสาเข็มในการสร้างเป็นพื้นสนามใช้เวลาทั้งสื้นเพียง 1ปี 6 เดือน
== อ้างอิง ==
สนามแข่งรถในประเทศจีน
สนามกีฬาในประเทศจีน
สนามแข่งรถที่ออกแบบโดยแฮร์มัน ทิลเคอ
สิ่งก่อสร้างในเซี่ยงไฮ้
เซปังอินเตอร์เนชั่นแนลเซอร์กิต

เซปังอินเตอร์เนชั่นแนลเซอร์กิต (Sepang International Circuit - SIC) เป็นสนามแข่งรถ ตั้งอยู่ที่เมืองเซปัง รัฐเซอลาโงร์ ประเทศมาเลเซีย ใกล้กัวลาลัมเปอร์ เป็นสนามแข่งรถฟอร์มูลาวันกรังด์ปรีซ์ และจักรยานยนต์ชิงแชมป์โลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542
สนามแห่งนี้ออกแบบโดย Hermann Tilke ชาวเยอรมัน สร้างบนพื้นที่ที่เดิมเป็นหนองน้ำ ใกล้กับท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ มีที่นั่งสำหรับผู้ชมในสนาม 80,000 คน 
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Sepang F1 International Circuit
Sepang F1 International Circuit Statistics 
Trackpedia guide to driving Sepang 
สนามแข่งรถในประเทศมาเลเซีย
สิ่งก่อสร้างในรัฐเซอลาโงร์
สนามแข่งรถที่ออกแบบโดยแฮร์มัน ทิลเคอ
เดอะฟราเทลลิส

เดอะ ฟราเทลลิส (The Fratellis) เป็นวงอัลเทอร์เนทีฟร็อกจากเมืองกลาสโกว สก็อตแลนด์ประกอบด้วยสมาชิก จอน ฟราเทลลิ (Jon Fratelli) (ร้องนำ กีต้าร์) แบร์รี่ ฟราเทลลิ (Barry Fratelli) (เบส) และผู้ก่อตั้งวง มินซ์ ฟราเทลลิ (Mince Fratelli) (กลอง ร้องประสาน กีต้าร์ แบนโจ) คำว่า fratelli ในภาษาอิตาเลียน แต่ทั้ง 3 คนไม่ได้เป็นพี่น้องกัน โดยมีชื่อจริงว่า จอห์น ลอว์เลอร์ (John Lawler) แบร์รี่ มีชื่อจริงๆ ว่า แบร์รี่ วอลเลซ (Barry Wallace) ส่วน มินซ์ มีชื่อว่า กอร์ดอน แมกรอรี่ (Gordon McRory) ส่วน Fratelli เป็นนามสกุลเดิมของแม่ของ  แบร์รี่ ก่อนแต่งงาน
พวกเขาออกอัลบั้มชุดแรก Costello Music ในปี 2006 มีเพลง Chelsea Dagger ซึ่งเคยถูกนำไปร้องระหว่างการแข่งขันของทีมฟุตบอล เชลซี ซึ่งทั้งสามคนเป็นแฟนตัวยง รวมถึงถูกนำไปใช้เป็นเพลงประกอบตัวอย่างของภาพยนตร์เรื่อง Run, Fat Boy, Run และ Shrek 3 อีกด้วย พวกเขาได้รับรางวัลบริทอวอร์ดสสาขา Best British Breakthrough
ต่อมาในปี 2008 ออกอัลบั้มที่ 2 ชุด Here We Stand
== อ้างอิง ==
อัลบั้ม Costello Music siamzone.com
กลุ่มดนตรีอินดี้ร็อกสหราชอาณาจักร
กลุ่มดนตรีสัญชาติสกอตแลนด์
กลุ่มดนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2548
กลุ่มดนตรีจากกลาสโกว์
ทริเทียม

ทริเทียม (tritium) เป็นไอโซโทปหนึ่งในสามชนิดของอะตอมไฮโดรเจนซึ่งได้แก่ ไฮโดรเจนธรรมดาหรือโปรเทียม ดิวเทอเรียม และทริเทียม (มีสัญลักษณ์ T หรือ 3H) องค์ประกอบของทริเทียมมีนิวเคลียสเกาะกันอยู่ด้วยอนุภาคมูลฐาน 2 ชนิดคือ โปรตอน 1 อนุภาคกับนิวตรอน 2 อนุภาค และมีอนุภาคมูลฐานอีกชนิดหนึ่งคืออิเล็กตรอนอีก 1 อนุภาคโคจรอยู่รอบนิวเคลียส ทริเทียมเป็นไอโซโทปกัมมันตรังสีโดยเกิดการสลายกัมมันตรังสีแบบการสลายให้รังสีบีตา (b-) หรือก็คืออนุภาคอิเล็กตรอน ด้วยครึ่งชีวิต 12.32 ปี โดยแปรเป็นธาตุฮีเลียม-3
วัสดุนิวเคลียร์
ไอโซโทป