โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี (Benjamarachutit Ratchaburi School; อักษรย่อ: บ.ช., B.J.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประจำจังหวัดราชบุรี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ที่ผ่านมาโรงเรียนเปิดรับสหศึกษาเฉพาะนักเรียน มัธยมศึกษาตอนปลาย ในปีการศึกษา 2544 เริ่มเปิดรับสหศึกษาในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นเป็นปีแรก
== ประวัติ ==

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2429 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเริ่มจากใช้สถานที่ของวัดสัตตนารถปริวัตร (สร้างเมื่อ พ.ศ. 2414) เปิดสอนตั้งแต่ชั้นมูลถึงชั้นประถมศึกษา ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการปรับปรุงการศึกษา ให้มีระบบแบบแผนตามแบบตะวันตก จึงได้เปลี่ยนฐานะของโรงเรียนเป็นโรงเรียนตัวอย่างวัดสัตตนารถปริวัตร จัดการศึกษาตลอดมา ต่อมาในปี พ.ศ. 2455 จึงได้มีอาคารเรียนถาวรเป็นตึก 2 ชั้นรูปทรงปั้นหยาขึ้น 1 หลังในที่ดินของวัดสัตตนารถปริวัตร โดยพ่อค้า ประชาชน และข้าราชการร่วมกันบริจาคทรัพย์สร้างขึ้น เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และในวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2456 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้เสด็จฯมาทรงประกอบพิธีเปิด และพระราชทานนามว่า “เบญจมราชูทิศ” แปลว่า อุทิศแด่พระราชาองค์ที่ 5 ซึ่งหมายถึง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี ทางราชการได้ขนานนามโรงเรียนนี้ว่า โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลราชบุรี
ต่อมาปี พ.ศ. 2459 ได้ขยายการสอนถึงชั้นมัธยมปีที่ 3 และในปี พ.ศ. 2460 ได้สร้างอาคารเรียนเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวเพิ่มขึ้นอีก 1 หลัง พ.ศ. 2462 นายแก้ว สุวรรณดิษ ได้บริจาค เงินสร้างอาคารเรียนเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวทรงปั้นหยา ใต้ถุนสูง อีก 1 หลัง และโรงเรียนได้เปิดสอนถึงชั้นมัธยมปีที่ 5 พ.ศ. 2469 ได้แยกนักเรียนหญิงทุกชั้นออกไปเรียนที่โรงเรียนราชโบริกานุเคราะห์ ซึ่งเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัด และยุบเลิกการสอนชั้นมูลและชั้นประถมศึกษา เป็นการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 1 ถึงมัธยมปีที่ 6
ปี พ.ศ. 2490 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง ได้มีการบูรณะโรงเรียน ซื้อที่ดินเพิ่มแล้วสร้างอาคารเพิ่มขึ้นอีก จนถึง พ.ศ. 2497 จึงได้เปิดสอนถึงชั้นประโยคเตรียมอุดมศึกษา (ม.7 และ ม.8) พ.ศ. 2512 สร้างอาคารเรียน 4 ชั้น (อาคาร 1) พ.ศ. 2514 รื้ออาคารเรียนหลังแรก เพราะชำรุดทรุดโทรมมาก พ.ศ. 2515 สร้างโรงอาหาร พ.ศ. 2516 รื้อเรือนแก้ว สุวรรณดิษ และเรือนไม้สีเทาเพื่อสร้างอาคารเรียน 4 ชั้น 2 หลัง (อาคาร 2 และ 3) พ.ศ. 2529 สร้างอาคารอเนกประสงค์ พ.ศ. 2530 สร้างอาคารสมาคมศิษย์เก่า

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี ได้เจริญก้าวหน้ามาเป็นลำดับ มีอาคารเรียน 3 หลัง อาคารฝึกงาน 2 หลัง จนถึง พ.ศ. 2540 โรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนแบบพิเศษ 7 ชั้น และสร้างเสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2542 อันเป็นปีมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงเจริญพระชนมายุครบ 6 รอบ จึงได้รับพระราชทานนามอาคารว่า อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา และได้กระทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2542 อันเป็นปีที่โรงเรียนจัดงานฉลองครบ 111 ปี แห่งการก่อตั้งโรงเรียน ต่อมาเรือนแก้วสุวรรณดิษได้ทรุดโทรมไปมาก ไม่สามารถจะบูรณะซ่อมแซมต่อไปได้อีก ดังนั้นปี พ.ศ. 2544 ทางโรงเรียนจึงขออนุญาตทำการรื้อถอน และนำชื่อ "เรือนแก้ว สุวรรณดิษ" ไปเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์ของโรงเรียนเพื่อไว้เป็นอนุสรณ์ ส่วนพื้นที่ของเรือนแก้วสุวรรณดิษใช้เป็นโรงอาหารสำหรับนักเรียนต่อไป
พ.ศ. 2546 โรงเรียนได้รับมอบที่ดินติดกับโรงเรียน ซึ่งเดิมเป็นเรือนจำกลางราชบุรี จากกรมราชทัณฑ์ จำนวน 9 ไร่ 98 ตารางวา และได้ทำพิธีวางหมุดเขตพื้นที่ส่วนขยายและบำเพ็ญกุศลถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระผู้ทรงพระราชทานกำเนิดโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี เมื่อวันศุกร์ที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2546 ทำให้พื้นที่ของโรงเรียนขยายเพิ่มออกไปทางด้านตะวันตก
ปี 2548 โรงเรียนได้ทำ การพัฒนาพื้นที่ ดังกล่าว โดยรื้อกำแพงค้านทิศตะวันตกออก ย้ายประตูรั้วพร้อมขยายรั้วด้านหน้าโรงเรียนออกไปจนสุดเขต ทำถนนต่อออกไปโดยรอบ ย้ายสถานที่เรียนวิชาเกษตรกรรม ไปอยู่ที่ว่างด้านหลัง ทำที่จอดรถชั่วคราว และปรับพื้นเพื่อทำสนามต่อไป
วันเสาร์ที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2550 โรงเรียนได้จัดงานฉลองครบรอบ 120 ปี การก่อตั้งโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี
ปัจจุบันโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี มีอาคารเรียน 4 ชั้น 4 หลัง อาคารเรียนแบบพิเศษ 7 ชั้น 1 หลัง อาคารฝึกงาน 2 หลัง อาคารคหกรรม 1 หลัง โรงอาหาร 1 หลัง อาคารอเนกประสงค์ 1 หลัง อาคารสมาคมศิษย์เก่าฯ 1 หลัง ลานอเนกประสงค์ มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 32 ไร่ 73 ตารางวา
== รายนามผู้บริหาร ==
{|class="PrvPe0b"
! width="50" style="background: Khaki;text-align: center;"| ลำดับ
! width="300" style="background: Khaki;text-align: center;"| รายนาม
! width="200" style="background: Khaki;text-align: center;"| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
|-
| 1 || นายทองสุก รัตนครีพ || พ.ศ. 2450 - 2455
|-
| 2 || ขุนสันพุทธพิสิษฐ์ ดิสสะมาน || พ.ศ. 2455 - 2456
|-
| 3 || ขุนยุพานุศาสน์ (ตาด ดิสสะมาน) || พ.ศ. 2456 - 2467
|-
| 4 || ขุนวิจัยยรรยา (วิฑู ตุลยานนท์) || พ.ศ. 2456 - 2467
|-
| 5 || ขุนวิชากรพิ (โอ่ อรรณพเพ็ชร์) || พ.ศ. 2468 - 2477
|-
| 6 || นายก้าน สภานนท์ || พ.ศ. 2477 - 2478
|-
| 7 || นายเสถียร ประโมจนีย์ || พ.ศ. 2478 - 2481
|-
| 8 || นายสวัสดิ์ ภูมิรัตน์ || พ.ศ. 2481 - 2484
|-
| 9 || นายสังข์ อิศรากูร ณ อยุธยา || พ.ศ. 2484 - 2487
|-
| 10 || นายผาด วัฒนพงศ์ || พ.ศ. 2487 - 2507
|-
| 11 || นายบุญส่ง ทองประศรี || พ.ศ. 2507 - 2518
|-
| 12 || นายอานนท์ นันทปรีชา || พ.ศ. 2518 - 2522
|-
| 13 || นายเสรี ลาชโรจน์ || พ.ศ. 2522 - 2532
|-
| 14 || นายธนิต คำศรี || พ.ศ. 2532 - 2539
|-
| 15 || นายสัมพันธ์ บุญวานิช || พ.ศ. 2539 - 2541
|-
| 16 || นายเสน่ห์ บุญญะหงษ์ || พ.ศ. 2541 - 2543
|-
| 17 || นายสุวิทย์ พ่วงลาภ || พ.ศ. 2543 - 2544
|-
| 18 || นายณรงค์ โพธิ์มี || พ.ศ. 2544 - 2546
|-
| 19 || นายไพโรจน์ หนุนภักดี || พ.ศ. 2546 - 2551
|-
| 20 || นายประพัฒน์ คหินทรพงศ์ || พ.ศ. 2551 - 2553
|-
| 21 || นายอนันต์ บุญแต่ง || พ.ศ. 2554 - 2555
|-
| 22 || นายสมศักดิ์ ฉันทานุรักษ์ || พ.ศ. 2555 - 2562
|-
|23 || นายนิวัตร วงศ์วิลัย || พ.ศ. 2562 - ปัจจุบัน
|}
== หลักสูตรที่เปิดสอน ==
=== ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ===
โครงการห้องเรียนพิเศษ
* ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ ตามแนวทาง สสวท. และสอวน. ระดับชั้นละ 2 ห้อง (60 คน)
* ห้องเรียนพิเศษคณิตศาสตร์ ระดับชั้นละ 2 ห้อง (72 คน)
* ห้องเรียนพิเศษคอมพิวเตอร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
* ห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
โครงการห้องเรียนปกติ
* ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 8 ห้อง (320 คน)
* ห้องเรียนปกติ (เพิ่มเติมภาษาจีน) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
=== ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ===
โครงการห้องเรียนพิเศษ
* โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
* โครงการห้องเรียนพิเศษคณิตศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
โครงการห้องเรียนปกติ
* กลุ่มการเรียนวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ ระดับชั้นละ 5 ห้อง (200 คน)
* กลุ่มการเรียนภาษาอังกฤษ และคณิตศาสตร์ ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
* กลุ่มการเรียนภาษาไทย และสังคมศึกษา ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
* กลุ่มการเรียนภาษาจีน และสังคมศึกษา ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
== ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง ==
ชาติชาย ชุณหะวัณ อดีตนายกรัฐมนตรี
ชัยสิทธิ์ ชินวัตร อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด
บุญมาก ศิริเนาวกุล อดีตกรรมการบริหารพรรคประชาธิปัตย์
กรุณพล เทียนสุวรรณ นักแสดง
สรารัตน์ แซ่จิ๋ว นักแสดง
ทัศนัย กิตติรุ่งสุวรรณ   เต๋า The voice  นักร้อง
พลตำรวจเอกกิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
== ดูเพิ่ม ==
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี
โรงเรียนในอำเภอเมืองราชบุรี
โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
ราชบุรี
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาราชบุรี
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2429