ปลาหมอแคระอพิสโตแกรมมา

ปลาหมอแคระอพิสโตแกรมมา เป็นปลาในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า Apistogramma (/อะ-พิส-โต-แกรม-มา/) จัดเป็นปลาขนาดเล็กในวงศ์นี้ จัดได้เป็นว่าปลาหมอแคระสกุลหนึ่ง
มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ แพร่กระจายพันธุ์และอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีค่าความเป็นกรดของน้ำค่อนข้างต่ำ (ต่ำกว่า 6.5 pH) จัดเป็นปลาที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมอย่างมาก สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายชนิด มีลักษณะรูปร่างโดยรวมคือ ลำตัวเพรียวยาว สีสันสดใสมากโดยเฉพาะในปลาเพศผู้ ครีบอกเรียวยาวปลายแหลม รวมทั้งครีบหลังที่ดูโดดเด่น ปลายหางแหลม มีความแตกต่างอย่างมากระหว่างเพศผู้กับเพศเมีย กล่าวคือ เพศผู้มีสีสันที่สดสวยกว่าและมีขนาดลำตัวที่สวยกว่า แต่เมื่อตกใจสีจะซีดได้ ขนาดเมื่อโตเต็มที่แล้วจะมีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 2 นิ้ว
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ในตู้เลี้ยง โดยเฉพาะการเลี้ยงในตู้ไม้น้ำ มีอุปนิสัยเรียบร้อย ไม่ก้าวร้าว และไม่ทำลายต้นไม้ในตู้  มีพฤติกรรมในการขยายพันธุ์ โดยวางไข่ติดกับผนังถ้ำหรือโขดหินในแบบกลับหัว ซึ่งรูปแบบการวางไข่อาจจะแตกต่างไปตามชนิด ซึ่งในฤดูผสมพันธุ์ ปลาเพศผู้จะอวดสีและครีบแข่งกันเพื่อดึงดูดความสนใจจากปลาเพศเมีย ปลาเพศเมียอายุน้อยอาจวางไข่ได้ประมาณ 20 ฟอง ขณะที่ตัวที่มีอายุมากและสมบูรณ์พร้อมจะวางไข่ได้ถึง 100 ฟอง เมื่อฟักออกเป็นตัวแล้ว เพศเมียจะเป็นฝ่ายดูแลลูก โดยไม่ให้ปลาเพศผู้เข้ามายุ่งเกี่ยว ถึงแม้ว่าอาจมีเพศผู้บางตัวสามารถเลี้ยงลูกได้เช่นกัน  ในหลายชนิดสามารถผสมพันธุ์แบบหมู่ คือ เพศผู้หนึ่งตัวต่อเพศเมียหลายตัวได้ ในขณะที่บางชนิดจะผสมพันธุ์กันแบบคู่ต่อคู่
ปลาในสกุลนี้ชนิดที่นิยมเลี้ยงได้แก่ชนิด A. agassizii, A. hongsloi และ A. viejita เป็นต้น
ปลาหมอสีในสกุลนี้ จัดเป็นปลาที่มีวงจรชีวิตสั้น หลายชนิดสามารถผสมพันธุ์ได้ตั้งแต่มีอายุเพียง 3-4 เดือน
==การจำแนก==
ประมาณ 85 ชนิด
Apistogramma acrensis Staeck, 2003
Apistogramma agassizii (Steindachner, 1875) (ปลาหมอแคระอกาสซิสสิอาย)
Apistogramma aguarico U. Römer, & I. J. Hahn, 2013
Apistogramma alacrina S. O. Kullander, 2004
Apistogramma allpahuayo U. Römer, Beninde, Duponchelle, Vela Díaz, H. Ortega, I. J. Hahn, Soares, Díaz Cachay, García-Dávila, Sirvas Cornejo & Renno, 2012
Apistogramma amoena (Cope, 1872) (เป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นปลาชนิดหนึ่งในสกุล Crenicichla)
Apistogramma angayuara S. O. Kullander & E. J. G. Ferreira, 2005
Apistogramma arua U. Römer & Warzel, 1998
Apistogramma atahualpa U. Römer, 1997
Apistogramma baenschi U. Römer, I. J. Hahn, E. Römer, Soares & Wöhler, 2004
Apistogramma barlowi U. Römer, & I. J. Hahn, 2008
Apistogramma bitaeniata Pellegrin, 1936
Apistogramma borellii (Regan, 1906)
Apistogramma brevis S. O. Kullander, 1980
Apistogramma cacatuoides Hoedeman, 1951 (ปลาหมอแคระคาเคทอยเดส)
Apistogramma caetei S. O. Kullander, 1980
Apistogramma caudomaculata Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma cinilabra U. Römer, Duponchelle, Vela Díaz, García-Dávila, Sirvas Cornejo, Díaz Cachay & Renno, 2011
Apistogramma commbrae (Regan, 1906)
Apistogramma cruzi S. O. Kullander, 1986
Apistogramma diplotaenia S. O. Kullander, 1987
Apistogramma elizabethae S. O. Kullander, 1980
Apistogramma eremnopyge Ready & S. O. Kullander, 2004
Apistogramma erythura Staeck & I. Schindler, 2008
Apistogramma eunotus S. O. Kullander, 1981
Apistogramma flabellicauda Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma geisleri Meinken, 1971
Apistogramma gephyra S. O. Kullander, 1980
Apistogramma gibbiceps Meinken, 1969
Apistogramma gossei S. O. Kullander, 1982
Apistogramma guttata Antonio C., S. O. Kullander & Lasso, 1989
Apistogramma helkeri I. Schindler & Staeck, 2013
Apistogramma hippolytae S. O. Kullander, 1982
Apistogramma hoignei Meinken, 1965
Apistogramma hongsloi S. O. Kullander, 1979 (ปลาหมอแคระฮองสโลอาย)
Apistogramma huascar U. Römer, Pretor & I. J. Hahn, 2006
Apistogramma inconspicua S. O. Kullander, 1983
Apistogramma iniridae S. O. Kullander, 1979
Apistogramma inornata Staeck, 2003
Apistogramma intermedia Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma juruensis S. O. Kullander, 1986
Apistogramma lineata Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma linkei Koslowski, 1985
Apistogramma luelingi S. O. Kullander, 1976
Apistogramma macmasteri S. O. Kullander, 1979
Apistogramma martini U. Römer, I. J. Hahn, E. Römer, Soares & Wöhler, 2003
Apistogramma megaptera Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma meinkeni S. O. Kullander, 1980
Apistogramma mendezi U. Römer, 1994
Apistogramma minima Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma moae S. O. Kullander, 1980
Apistogramma nijsseni S. O. Kullander, 1979
Apistogramma norberti Staeck, 1991
Apistogramma nororientalis Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma ortmanni (C. H. Eigenmann, 1912)
Apistogramma panduro U. Römer, 1997
Apistogramma pantalone U. Römer, E. Römer, Soares & I. J. Hahn, 2006
Apistogramma paucisquamis S. O. Kullander & Staeck, 1988
Apistogramma paulmuelleri U. Römer, Beninde, Duponchelle, García-Dávila, Vela Díaz & Renno, 2013
Apistogramma payaminonis S. O. Kullander, 1986
Apistogramma pedunculata Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma personata S. O. Kullander, 1980
Apistogramma pertensis (Haseman, 1911)
Apistogramma piaroa Mesa S. & Lasso, 2011
Apistogramma piauiensis S. O. Kullander, 1980
Apistogramma playayacu U. Römer, Beninde & I. J. Hahn, 2011
Apistogramma pleurotaenia (Regan, 1909)
Apistogramma pulchra S. O. Kullander, 1980
Apistogramma regani S. O. Kullander, 1980
Apistogramma resticulosa S. O. Kullander, 1980
Apistogramma rositae U. Römer, E. Römer & I. J. Hahn, 2006
Apistogramma rubrolineata Hein, Zarske & Zapata, 2002
Apistogramma rupununi Fowler, 1914
Apistogramma salpinction S. O. Kullander & E. J. G. Ferreira, 2005
Apistogramma similis Staeck, 2003
Apistogramma staecki Koslowski, 1985
Apistogramma steindachneri (Regan, 1908)
Apistogramma taeniata (Günther, 1862)
Apistogramma trifasciata (C. H. Eigenmann & C. H. Kennedy, 1903) (ปลาหมอแคระไตรฟาสเซียตัส)
Apistogramma tucurui Staeck, 2003
Apistogramma uaupesi S. O. Kullander, 1980
Apistogramma urteagai S. O. Kullander, 1986
Apistogramma velifera Staeck, 2003
Apistogramma viejita S. O. Kullander, 1979
Apistogramma wapisana U. Römer, I. J. Hahn & Conrad, 2006
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
รายชื่อชนิดปลาหมอสีในสกุล Apistogramma ทั้งหมด จากFishbse.org
http://www.apistogramma.com/forum/ 
เปิดโลกปลาหมอแคระ ( Apistogramma )
วงศ์ย่อยปลาหมอเอิร์ธอีเตอร์
ปลาตู้
ปลาทวีปอเมริกาใต้
สกุลอพิสโตแกรมมา