นักบินอวกาศ

นักบินอวกาศ คือ บุคคลที่เดินทางไปกับยานอวกาศ ไม่ว่าจะไปในฐานะใด และไม่ว่าจะไปด้วยยานอวกาศแบบไหน ทั้งที่โคจรรอบโลก (ในระยะสูงจากพื้นราว 80-100 กิโลเมตรขึ้นไป) หรือที่เดินทางออกไปยังตำแหน่งอื่นใดนอกวงโคจรของโลก
คำว่า นักบินอวกาศ ในภาษาไทย นั้น ตรงกับคำศัพท์ในภาษาอังกฤษ ว่าแอสโตรนอท (astronaut) ซึ่งมีความหมายอย่างที่กล่าวมา เป็นที่น่าสังเกตว่า คำว่า นักบินอวกาศ ไม่ได้มีความหมายเฉพาะผู้ที่เป็นนักบิน (pilot) เท่านั้น แต่มีความหมายอย่างที่อาจเข้าใจได้ง่ายๆ ว่า ลูกเรืออวกาศ นั่นเอง อย่างไรก็ตาม ในภาษาไทยยังมีคำศัพท์อีกคำ ที่มีความหมายเช่นนี้ นั่นคือ มนุษย์อวกาศ
คำว่า แอสโตรนอท ในภาษาอังกฤษนั้น มีที่มาจากคำศัพท์ในภาษากรีก สองคำ คือ astro หมายถึงดวงดาว และ nautes ซึ่งหมายถึง กะลาสี
ปัจจุบันมีนักบินอวกาศหลายชาติ จึงมีการสร้างคำสำหรับเรียกนักบินอวกาศของแต่ละชาติต่างๆ กัน เช่น นักบินในโครงการอวกาศของรัสเซีย เรียกว่า คอสโมนอท (cosmonaut) อันเป็นการสร้างคำจากคำศัพท์จากภาษากรีกเช่นกัน โดยใช้คำว่า kosmo ที่หมายถึง อวกาศ และคำว่า nautes ที่หมายถึง กะลาสี
ส่วนในยุโรป มีการสร้างศัพท์ขึ้นใหม่ ว่า สเปชันนอท (spationaut) เป็นคำประสม ระหว่าง space ในภาษาละติน (อวกาศ) และ nautes ในภาษากรีก (กะลาสี) โดยมีความหมายว่านักบินอวกาศ หรือมนุษย์อวกาศ นั่นเอง
ส่วนในจีน เรียกว่า ไทโคนอท (Taikonaut) ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่คิดขึ้นใหม่ เมื่อ เดือนพฤษภาคม ปี ค.ศ. 1998 โดยสื่อมวลชนชาวมาเลเซีย ชื่อ Chiew Lee Yih ซึ่งมาจากคำว่า ไท่คง (太空) ในภาษาจีน หมายถึง อวกาศ แต่ในภาษาจีนนั้น มีคำว่า อยู่หาง หยวน (宇航員, ต้นหนอวกาศ) ซึ่งใช้กันมานานในความหมายว่า นักบินอวอากาศและมนุษย์อวกาศ ในภาษาพูดทั่วไปจะใช้ว่า ไท่คงเหริน (太空人) มีความหมายว่ามนุษย์อวกาศนั่นเอง แต่ข้อความภาษาอังกฤษที่ทางการจีนใช้เรียกนักบินอวกาศของตน ยังคงใช้ว่า astronaut ตามปกติ
== การบินในอวกาศโดยมนุษย์ ==

=== ประเทศที่ส่งนักบินอวกาศในปัจจุบัน ===
=== ประเทศที่มีแผนที่จะส่งนักบินอวกาศ ===
30px องค์การอวกาศยุโรป
== นักบินอวกาศคนแรกของประเทศ ==

{|class="wikitable nowraplinks" border="1" cellpadding="5"
|- style="background:#efefef;"
! อันดับ
! ประเทศ
! ชื่อ
! เที่ยวบิน
! วัน/เดือน/ปี
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"| 1960s
|-
|1||||ยูรี กาการิน|| วอสตอค 1||12 เมษายน 1961
|-
|rowspan="1"|2||rowspan="1"|||อลัน เชพเพิร์ด || MR-3||5 พฤษภาคม 1961
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"|1970s
|-
|3||||Vladimir Remek|| Soyuz 28||2 มีนาคม 1978
|-
|4||||มีรอสวัฟ แคร์มัตแชฟสกี|| Soyuz 30||27 มิถุนายน 1978
|-
|5||||ซีคมุนท์ เยน|| Soyuz 31||26 สิงหาคม 1978
|-
|6||||Georgi Ivanov|| Soyuz 33||10 เมษายน 1979
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"|1980s
|-
|7||||แบร์ตอล็อน ฟอร์ก็อช|| Soyuz 36||26 พฤษภาคม 1980
|-
|8||||แฟม ตวน|| Soyuz 37||23 กรกฎาคม 1980
|-
|9||||Arnaldo Tamayo Méndez|| Soyuz 38||18 กันยายน 1980
|-
|10||||Jügderdemidiin Gürragchaa|| Soyuz 39||22 มีนาคม 1981
|-
|11||||Dumitru Prunariu|| Soyuz 40||14 พฤษภาคม 1981
|-
|12||||ฌ็อง-ลัว เครเตียง|| Soyuz T-6||24 มิถุนายน 1982
|-
|13||||อัลฟ์ เมอร์โบลด์|| STS-9||28 พฤศจิกายน 1983
|-
|14||||ราเกซ เชอร์มา|| Soyuz T-11||3 เมษายน 1984
|-
|15||||Marc Garneau|| STS-41-G||5 ตุลาคม 1984
|-
|16||||Sultan al-Saud|| STS-51-G||17 มิถุนายน 1985
|-
|17||||Wubbo Ockels|| STS-61-A||30 ตุลาคม 1985
|-
|18||||Rodolfo Neri Vela|| STS-61-B||26 พฤศจิกายน 1985
|-
|19||||Muhammed Faris|| Soyuz TM-3||22 กรกฎาคม 1987
|-
|20||||Abdul Ahad Mohmand|| Soyuz TM-6||29 สิงหาคม 1988
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"|1990s
|-
|21||||โทโยฮิโกะ อาคิยาม่า|| Soyuz TM-11||2 December 1990
|-
|22||||เฮเลน ชาร์แมน|| Soyuz TM-12||18 พฤษภาคม 1991
|-
|23||||Franz Viehböck|| Soyuz TM-13||2 ตุลาคม 1991
|-
|24||||อเล็กซานเดอร์ คาเรรีอเล็กซานเดอร์ วิกตอเรนโก้|| Soyuz TM-14||17 มีนาคม 1992
|-
|25||||Dirk Frimout|| STS-45||24 มีนาคม 1992
|-
|26||||ฟรังโก มาเลอร์บา||rowspan=2| STS-46||rowspan=2|31 กรกฎาคม 1992
|-
|27||||Claude Nicollier
|-
|28||||Leonid Kadenyuk|| STS-87||19 พฤศจิกายน 1997
|-
|29||||Pedro Duque|| STS-95||29 ตุลาคม 1998
|-
|30||||Ivan Bella|| Soyuz TM-29||20 กุมภาพันธ์ 1999
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"|2000s
|-
|31||||มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ|| Soyuz TM-34||25 เมษายน 2002
|-
|32||||Ilan Ramon|| STS-107||16 มกราคม 2003
|-
|33||||หยาง ลีเหว่ย|| Shenzhou 5||15 ตุลาคม 2003
|-
|34||||มาร์โก พอนเทส|| Soyuz TMA-8||30 มีนาคม 2006
|-
|35||||Anousheh Ansari|| Soyuz TMA-9||18 กันยายน 2006
|-
|36||||Christer Fuglesang|| STS-116||10 ธันวาคม 2006
|-
|37||||ชีค มุสซาฟาร์ ชูโกร์|| Soyuz TMA-11||10 ตุลาคม 2007
|-
|38||||อี โซ-ย็อน|| Soyuz TMA-12||8 เมษายน 2008
|-
|colspan="5" style="background:#ffdead;" align="center"|2010s
|-
|39||||Andreas Mogensen||rowspan=2| Soyuz TMA-18M||rowspan=2|2 กันยายน 2015
|-
|40||||Aidyn Aimbetov
|-
|41||||Hazza Al Mansouri|| Soyuz MS-15||25 กันยายน 2019
|-
| colspan="5"  style="background:#ffdead; text-align:center;"|2020s
|-
|42||||Chris Boshuizen|| Blue Origin NS-18||13 ตุลาคม 2021
|-
|43||||Mário Ferreira|| Blue Origin NS-22||4 สิงหาคม 2022
|-
|44||||Sara Sabry|| Blue Origin NS-22||4 สิงหาคม 2022
|-
|45|||| Keisha SchahaffAnastatia Mayers|| Galactic 02||10 สิงหาคม 2023
|-
|46|||| Namira Salim|| Galactic 04||6 ตุลาคม 2023
|}
== สมุดภาพ ==
ไฟล์:Gagarin in Sweden.jpg|ยูรี กาการิน เป็นนักบินอวกาศคนแรกของโลกและสหภาพโซเวียต (ยุโรป)
ไฟล์:Alan-shepard.jpg|อลัน เชพเพิร์ด เป็นนักบินอวกาศคนแรกของสหรัฐ (อเมริกาเหนือ)
ไฟล์:Kaleri.png|อเล็กซานเดอร์ คาเรรี เป็นนักบินอวกาศหนึ่งในสองคนแรกของรัสเซีย
ไฟล์:Yang Liwei.jpg|หยาง ลีเหว่ย เป็นนักบินอวกาศคนแรกของจีน
ไฟล์:Neil Armstrong pose.jpg|นีล อาร์มสตรอง เป็นมนุษย์ที่เหยียบพื้นผิวดวงจันทร์คนแรกของโลกและสหรัฐ
ไฟล์:Sigmund Jahn cropped.jpg|ซิกมันด์ จาห์น จากเยอรมนีตะวันออก เป็นชาวเยอรมันคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Dr. Helen Sharman.jpg|เฮเลน ชาร์แมน เป็นชาวสหราชอาณาจักรคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Ulf D. Merbold.jpg|อัลฟ์ เมอร์โบลด์ จากเยอรมนีตะวันตก เป็นนักบินอวกาศคนแรกของเยอรมนี
ไฟล์:Malerba.jpg|ฟรังโก มาเลอร์บา เป็นชาวอิตาลีคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Chretien.jpg|ฌ็อง-ลัว เครเตียง เป็นชาวฝรั่งเศสคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:TUÂN PHAM.JPG|แฟม ตวน เป็นชาวเวียดนาม (เอเชีย) คนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Marcos Pontes.jpg|มาร์โก พอนเทส เป็นชาวบราซิล (อเมริกาใต้) คนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Mark-Shuttleworth-Ubuntu-fr-Karmic.jpg|มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ เป็นชาวแอฟริกาใต้ (แอฟริกา) คนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Yi So-yeon (NASA - JSC2008-E-004174).jpg|อี โซ-ย็อน จากเกาหลีใต้ เป็นชาวเกาหลีคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Rakesh sharma.jpg|ราเกซ เชอร์มา เป็นชาวอินเดียคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|วาเลนตีนา เตเรชโควา เป็นนักบินอวกาศหญิงคนแรกของโลกและสหภาพโซเวียต
ไฟล์:Sally Ride in 1984.jpg|แซลลี ไรด์ เป็นนักบินอวกาศหญิงคนแรกของสหรัฐ
ไฟล์:Yelena Kondakova.jpg|เยเลน่า คอนดาโคว่า เป็นนักบินอวกาศหญิงคนแรกของรัสเซีย
ไฟล์:LIU Yang CUHK 2012.JPG|หลิว หยัง เป็นนักบินอวกาศหญิงคนแรกของจีน
ไฟล์:Chiaki Mukai.jpg|จิอากิ มุไค เป็นผู้หญิงญี่ปุ่นคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:HaignereClaudie.jpg|คลอเดีย ไฮเนเรอ เป็นผู้หญิงฝรั่งเศสคนแรกในอวกาศ
ไฟล์:Samantha Cristoforetti portrait.jpg|ซามานธา คริสโตเฟอเรตติ เป็นผู้หญิงอิตาลีคนแรกในอวกาศ
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Encyclopedia Astronautica