ธงชาติอาเซอร์ไบจาน

ธงชาติอาเซอร์ไบจาน (Azərbaycan bayrağı) เป็นธงสามสีรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 1 ส่วน ยาว 2 ส่วน ภายในแบ่งตามแนวนอนเป็นสามแถบ แต่ละแถบซึ่งมีความกว้างเท่ากันมีสีฟ้า สีแดง และสีเขียว ตามลำดับจากบนลงล่าง กลางแถบสีแดงมีรูปจันทร์เสี้ยวและดาวแปดแฉกสีขาว ธงดังกล่าวนี้เริ่มใช้ครั้งแรกในระหว่างปี พ.ศ. 2461 - พ.ศ. 2463 โดยรูปจันทร์เสี้ยวและดาวในธงนั้นมีขนาดใหญ่กว่าที่ใช้ในปัจจุบันและอยู่ค่อนมาทางด้านคันธง ภายหลังเมื่อประเทศนี้ได้รับเอกราชจากสหภาพโซเวียตแล้ว จึงได้ประกาศใช้ธงนี้ใหม่อีกครั้งเมื่อวันที่  5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 ดังลักษณะที่ปรากฏในปัจจุบัน
== ความหมาย ==
ความหมายของสัญลักษณ์ในธงชาติอาเซอร์ไบจานมีดังนี้
ดาวแปดแฉก หมายถึงชาวเติร์กสาขาต่างๆ รวม 8 สาขา ได้แก่ ชาวอาเซอร์ไบจาน ชาวเติร์กอานาโตเลีย(ตุรกี) ชาวชากาไต (หรือชาวอุซเบกและชาวอุยกูร์) ชาวตาตาร์ ชาวคิปชัก (ชาวคาซัค,ชาวคีร์กีซและชาวบัชกีร์) ชาวเซลจุก และชาวตุรโกมัน(เติร์กเมน)
สีฟ้า หมายถึงชาวเติร์กในอาเซอร์ไบจาน
สีเขียว หมายถึงศาสนาอิสลาม
สีแดง  หมายถึงความก้าวหน้าและการก้าวไปสู่ความเป็นยุโรป
== ประวัติ ==
=== สมัยก่อนการปกครองของสหภาพโซเวียต ===
ธงซึ่งเป็นต้นแบบของธงชาติอาเซอร์ไบจานในทุกวันนี้ปรากฏขึ้นครั้งแรกในช่วงฤดูใบไม้ผลิของปี พ.ศ. 2460 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่จักรวรรดิรัสเซียใกล้จะล่มสลาย ลักษณะของธงดังกล่าวนั้นมีพื้นเป็นแถบแนวนอนสีฟ้า-แดง-เขียว อย่างธงชาติในทุกวันนี้ แต่รูปจันทร์เสี้ยวและดาวนั้นจะอยู่ที่ตำแหน่งค่อนมาทางด้านคันธงและมีขนาดใหญ่กว่าที่ใช้ในปัจจุบันมาก ผู้ที่ออกแบบธงนี้คือกวีชาวอาเซอร์ไบจานชื่อ อาลี เบย์ ฮุสเซน ซาเด (Ali Bey Hussein Zade) ต่อมาในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2461 อาเซอร์ไบจานได้ประกาศเอกราชจากรัสเซียอย่างเป็นทางการโดยใช้ชื่อประเทศว่าสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาเซอร์ไบจาน  และได้รับเอาธงดังกล่าวใช้เป็นธงชาติ  หลังจากนั้นก็ได้มีการจัดตั้งสหพันธรัฐทรานส์คอเคเชียขึ้นโดยมีอาเซอร์ไบจาน อาร์มีเนีย และจอร์เจียเป็นประเทศสมาชิกในวันที่ 22 เมษายน ของปีนั้น แต่สหพันธรัฐดังกล่าวก็ได้ล้มเลิกไปในเดือนถัดมา ในระยะนั้น อาเซอร์ไบจานจึงใช้ธงของสหพันธรัฐนั้นควบคู่กับธงชาติของตัวเองด้วย ซึ่งมีลักษณะเป็นธงสามสีสามแถบแนวนอน พื้นสีเหลือง-ดำ-แดง
ขณะเดียวกันสหภาพโซเวียตก็ได้มีการจัดตั้งคอมมูนแบบโซเวียตขึ้นที่กรุงบากู ซึ่งคอมมูนดังกล่าวมีอายุอยู่ไม่นานนัก คอมมูนนี้ใช้ธงแดงมีอักษรซีริลลิกสีเหลืองบอกนามคอมมูนของตนเองเป็นสัญลักษณ์  ต่อมาหลังจากคอมมูนโซเวียตบากูล่มสลายลงไม่กี่สัปดาห์ ก็ได้มีการสถาปนารัฐเผด็จการแคสเปียนกลางขึ้นในวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2461 ภายใต้การสนับสนุนของสหราชอาณาจักร แต่รัฐดังกล่าวก็ล่มสลายลงภายในเวลาเพียงเดือนเดียว ธงของรัฐเผด็จการนี้ใช้ธงพื้นสีฟ้ามีแถบแนวนอนสีแดงพาดตรงกลางเป็นสัญลักษณ์
หลังจากนั้นตุรกีก็ได้ฉวยโอกาสเข้ายึดครองอาเซอร์ไบจานที่ตกอยู่ในสภาพยุ่งเหยิงในเดือนกันยายน พ.ศ. 2461 แต่ก็ได้ล่าถอยกลับไปในเดือนพฤศจิกายนของปีเดียวกัน โดยมีสหราชอาณาจักรเข้ามาปกครองแทน อย่างไรก็ตามสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาเซอร์ไบจานก็ยังดำรงอยู่มาจนถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2463 จึงได้ล่มสลายลงจากการรุกรานของสหภาพโซเวียต
ไฟล์:Flag of the Democratic Republic of Azerbaijan (1918).svg|สาธารณรัฐประชาธิปไตยอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2461
ไฟล์:Flag of the Transcaucasian Federation.svg|สหพันธรัฐทรานส์คอเคเชีย (รัฐอายุสั้น)เม.ย. - พ.ค. 2461
ไฟล์:Flag of the Centrocaspian Dictatorship.svg|รัฐเผด็จการแคสเปียนกลาง (รัฐอายุสั้น)ส.ค. - ก.ย. 2461
=== สมัยภายใต้การปกครองของสหภาพโซเวียต ===
เมื่ออาเซอร์ไบจานตกเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตภายใต้ชื่อสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานแล้ว ธงแดงรูปแบบต่างๆ ของสหภาพโซเวียตก็ได้มีการนำมาใช้เป็นธงชาติของอาเซอร์ไบจานในยุคนี้  ธงแดงของอาเซอร์ไบจานแบบแรกสุดมีขึ้นในปี พ.ศ. 2463 ลักษณะเป็นธงสีแดงมีรูปจันทร์เสี้ยวและดาวสีเหลืองที่มุมธงบนด้านคันธง  ต่อมาในปี พ.ศ. 2464 จึงเปลี่ยนธงใหม่เป็นธงแดงมีอักษรซีริลลิกย่อนามประเทศว่า ACCP (เทียบอักษรโรมันคือ SSRA) ปรากฏที่มุมธงบนด้านคันธง เท่าที่ปรากฏบันทึกนั้น ธงในช่วงนี้มีอยู่ 2 รูปแบบ แบบหนึ่งนั้นมีอักษรซีริลลิกดังกล่าวบนช่องสี่เหลี่ยมสีเขียว ส่วนอีกแบบหนึ่งไม่มี
ต่อมาใน พ.ศ. 2465 สหภาพโซเวียตได้จัดการปกครองให้ อาเซอร์ไบจาน จอร์เจีย และอาร์มีเนียรวมเข้าเป็นสหพันธรัฐชื่อ สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคเชีย อาเซอร์ไบจานจึงใช้ธงของสหพันธรัฐดังกล่าวเป็นสัญลักษณ์ร่วมกับจอร์เจีย และอาร์มีเนียจนถึง พ.ศ. 2480 ได้มีการยุบสหพันธรัฐสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคเชีย อาเซอร์ไบจานจึงเป็นสาธารณรัฐปกครองตนเองของสหภาพโซเวียตอีกครั้ง ครั้งนี้ธงชาติมีลักษณะเป็นธงแดงมีอักษรโรมันย่อนามประเทศว่า AzSSR ภายใต้รูปค้อนเคียว ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 จึงมีการแก้ไขอักษรย่อนามประเทศให้เป็นอักษรซีริลลิกข้อความ АзССР
การเปลี่ยนแปลงธงชาติสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานมีขึ้นครั้งสุดท้ายในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2495 โดยธงดังกล่าวนี้ออกแบบโดยช่างเขียนชื่อ K.M.A. Kjazimzade ลักษณะเป็นธงแดงรูปค้อนเคียวและดาวแดงอย่างธงชาติสหภาพโซเวียต แต่ที่ตอนล่างของธงนั้นเป็นแถบแนวนอนสีน้ำเงินกว้างประมาณ 1 ใน 4 ของความกว้างธง แถบดังกล่าวนี้หมายถึงทะเลสาบแคสเปียนและชาวเติร์กในอาเซอร์ไบจาน ส่วนที่ด้านหลังธงนั้นมีลักษณะคล้ายกับธงด้านหน้า แต่ไม่มีรูปค้อนเคียวและดาวแดง ธงนี้ได้ใช้มาจนถึงการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี พ.ศ. 2434 จึงได้เปลี่ยนมาใช้ธงชาติแบบปัจจุบัน
ไฟล์:Flag of Azerbaijan SSR (1920-1921).svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2463 - 2464
ไฟล์:Flag of Azerbaijan SSR (1921-1922).svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2464 - 2465
ไฟล์:Flag of Azerbaijan SSR (1922-1923).svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจาน (อีกแบบหนึ่ง)พ.ศ. 2464 - 2465
ไฟล์:Flag of Transcaucasian SFSR.svg|สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคเชียพ.ศ. 2465 - 2482
ไฟล์:Flag of Azerbaijan SSR (1937-1940).svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2480 - 2482
ไฟล์:Flag of Azerbaijan SSR (1940-1952).svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2482 - 2495
ไฟล์:Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg|สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจานพ.ศ. 2495 - 2534
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
ธงในประเทศอาเซอร์ไบจาน
ธงชาติสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจาน
เพลงชาติสาธารณรัฐอาเซอร์ไบจาน
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ธงชาติอาเซอร์ไบจาน - Vexillographia
อาเซอร์ไบจาน
ธงชาติอาเซอร์ไบจาน
สัญลักษณ์ของประเทศอาเซอร์ไบจาน
อาเซอร์ไบจาน