คณะรัฐมนตรีสยาม คณะที่ 4

คณะรัฐมนตรีคณะที่ 4 (21 มิถุนายน 2476 - 16 ธันวาคม 2476)
นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการ ลงวันที่ 21 มิถุนายน 2476 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงลงพระปรมาภิไธย เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค) ประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
== รายชื่อคณะรัฐมนตรี ==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
| colspan="11" | คณะรัฐมนตรีคณะที่ 4 ของไทย
|- style="background:#cccccc"
| colspan = 2| ตำแหน่ง || ลำดับ || รายนาม || colspan = 2| เริ่มวาระ || colspan = 2| สิ้นสุดวาระ || หมายเหตุ
|ที่มา||
|-
| นายกรัฐมนตรี || || * || นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2|| bgcolor="#FF0000" |
|-
| กลาโหม ||  || 1 || นายพลตรี พระยาประเสริฐสงคราม (เทียบ คมกฤส) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
|
|-
| ต่างประเทศ ||  || 17 || พระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) || 15px || 1 กันยายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
|
|-
| มหาดไทย ||   || 2 || พระยาอุดมพงศ์เพ็ญสวัสดิ์ (หม่อมราชวงศ์ประยูร อิศรศักดิ์) ||15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|||
|-
| เศรษฐการ ||  || 3 || พระยาโกมารกุลมนตรี (ชื่น โกมารกุล ณ นคร) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2||
|-
| การคลัง ||  || 4 || เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร์ ณ สงขลา) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
|
|-
| ธรรมการ ||  || 5 || เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
|
|-
| rowspan=2| ยุติธรรม || rowspan=2|  || rowspan=2| 6 || rowspan=2| พระยานิติศาสตร์ไพศาลย์ (วัน จามรมาน) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 1 กันยายน พ.ศ. 2476 || 15px || ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะรัฐมนตรีทำการแทน
| rowspan=2 |สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
| rowspan=2 |
|-
| 15px || 1 กันยายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px || แต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
|-
| rowspan=11 | ||  || 7 || พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|||
|-
|  || 8 || นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา)  || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 8 สิงหาคม 2476 || 15px || ลาออก
|||
|-
|  || 9 || นายพันเอก พระสิทธิเรืองเดชพล (แสง พันธุประภาส)|| 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
|
|-
|  || 10 || นายพันโท หลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ)  || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2|| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 11 || นายนาวาโท หลวงศุภชลาศัย (บุง ศุภชลาศัย) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2|| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 12 || นายนาวาโท หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 13 || หลวงนฤเบศร์มานิต (สงวน จูฑะเตมีย์) || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2|| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 14 || หลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี)  || 15px || 21 มิถุนายน 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 15 || นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์)|| 15px || 8 สิงหาคม 2476 || 9 ธันวาคม 2476 || 15px || ลาออก
|||
|-
|  || 16 || นายเรือเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์) || 15px || 8 สิงหาคม 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|  || 18 || หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) || 15px || 1 ตุลาคม 2476 || 16 ธันวาคม 2476 || 15px ||
|สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2
| bgcolor="#FF0000" |
|}
== การเปลี่ยนแปลงคณะรัฐมนตรี ==
=== 8 สิงหาคม ===
ลาออก - นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา) กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง
แต่งตั้ง - นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์) เป็นรัฐมนตรี
แต่งตั้ง - นายเรือเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์) เป็นรัฐมนตรี
=== 1 กันยายน ===
แต่งตั้ง - พระยานิติศาสตร์ไพศาลย์ (วัน จามรมาน) เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
แต่งตั้ง - พระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
=== 1 ตุลาคม ===
แต่งตั้ง - หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) เป็นรัฐมนตรี
=== 9 ธันวาคม ===
ลาออก - นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์) ได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งเพราะป่วย
== การแถลงนโยบายของรัฐบาล ==
คณะรัฐมนตรีได้แถลงนโยบายต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2476
== เหตุการณ์สำคัญ ==
=== กบฏบวรเดช ===
เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหมในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ได้นำกำลังทหารจากหัวเมืองภาคอีสานเข้ามาเพื่อล้มล้างการปกครองของรัฐบาล แต่ไม่ประสบความสำเร็จ
== หมายเหตุ ==
นายกรัฐมนตรีได้กราบถวายบังคมลาออก โดยอ้างเหตุผลว่า หย่อนความรู้ในทางกฎหมายและการเมือง แต่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงขอร้องให้รับตำแหน่งต่อไปและทรงแจ้งไปยังสภาขอให้สนับสนุนคำขอร้องของพระองค์ท่านด้วย ที่ประชุมสภาได้ลงมติเป็นเอกฉันท์ให้พระยาพหลพลพยุหเสนา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไป
== การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี ==
คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลง เพราะได้มีการเลือกตั้งทั่วไป โดยเลือกสมาชิกประเภทที่ 1 ขึ้นและสมาชิกประเภทที่ 2 เดิมที่ให้ความไว้วางใจแก่คณะรัฐมนตรีก็สิ้นสุด
== อ้างอิง ==
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 4 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีไทย
พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน)