pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
Ё

Yo (Ё, ё) เป็นอักษรตัวหนึ่งในอักษรซีริลลิก และเป็นอักษรตัวที่ 7 ของภาษารัสเซีย อักษรนี้ประดิษฐ์ขึ้นใน พ.ศ. 2340 (ค.ศ. 1797) โดยนักเขียนและนักประวัติศาสตร์ชาวรัสเซีย นิโคไล มิไฮโลวิช คารามซิน (Nikolai Mikhailovich Karamzin) เพื่อลดความสับสนระหว่างการใช้ Е กับ О สำหรับแทนเสียงสระ // ที่ตามหลังพยัญชนะซึ่งถูกอ่านโดยเลื่อนขึ้นไปทางเพดานแข็ง อักษรนี้ใช้ในภาษารัสเซียและภาษาเบลารุส และใช้น้อยครั้งในกลุ่มภาษาสลาวิกอื่นๆ
โดยปกติแล้วอักษร Ё จะออกเสียงเป็น // (โย) แต่เมื่อตามหลังพยัญชนะเสียงเสียดแทรก ฐานปุ่มเหงือก ได้แก่ Ж, Ч, Ш, และ Щ จะออกเสียงเป็น // (โอ) ธรรมดา นอกจากนั้นพยางค์ที่มีอักษรนี้อยู่จะเป็นเสียงเน้นหนักเสมอ (stress)
ลักษณะของ Yo นั้นสามารถระบุได้ว่าเอามาจาก Ye ซึ่งเหมือนอักษรละติน E เว้นแต่ด้านบนจะมีเครื่องหมายเสริมอักษรเป็นจุดสองจุดเรียกว่า umlaut หรือ diaeresis ซึ่งไม่มีที่ใช้ทั่วไปในอักษรอื่นของภาษารัสเซีย เครื่องหมายนี้ถูกใช้เพื่อให้เกิดความแตกต่างกับ Ye เท่านั้น อักษร Ё ได้นำไปใช้ในงานเขียนครั้งแรกเมื่อปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 แต่ก็ไม่ได้ใช้ให้เป็นมาตรฐานจนถึง พ.ศ. 2483-2492 (ค.ศ. 1940-1949) และยังมีคำทับศัพท์มากมายที่ใช้ ЙО แทนอักษร Ё
แม้ว่าหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง อักษร Yo ที่ใช้กันอย่างทั่วไปในงานพิมพ์ ก็ถูกเปลี่ยนไปใช้อักษร Ye เพื่อให้ตัวหนังสือกลมกลืนไปด้วยกัน และปริบทจะเป็นตัวบ่งบอกให้ผู้อ่านเองว่าควรจะออกเสียงอย่างไร แต่การใช้อักษรนี้ยังต้องจำเป็นต้องใช้ในการจัดทำพจนานุกรม หนังสือเรียน หรือตำราสำหรับชาวต่างประเทศ นักประพันธ์และนักวารสารศาสตร์บางท่าน อย่างเช่น อะเลคซันเดอร์ ซอลเจนิซืยน (Aleksandr Solzhenitsyn) หรือ ลีเตราตูร์นายากาเซตา (Literaturnaya Gazeta) ได้จัดพิมพ์หนังสือต่างๆ ด้วยอักษร Yo เสมอ
และความเป็นจริงในการแทนอักษร Yo ด้วยอักษร Ye นั้น มักจะทำให้เกิดความสับสนให้กับผู้ที่ไม่ใช่ชาวรัสเซีย ซึ่งจะเกิดความยุ่งยากในการถ่ายทอดอักษรจากภาษารัสเซีย ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างหนึ่งคือนามสกุลของชาวรัสเซียที่มักจะลงท้ายด้วย -ев (-ev) และ -ёв (-ov) อย่างผู้นำสองท่านที่ชื่อว่า ฮรูชอฟ (Khrushchev) กับ กอร์บาชอฟ (Gorbachev) ซึ่งนามสกุลของท่านนั้นลงท้ายด้วย -ёв และควรจะถ่ายอักษรด้วย -ov
สำหรับภาษาเบลารุส ชาวเบลารุสเห็นว่าการแทนอักษร Yo ด้วยอักษร Ye นั้นไม่เหมาะสม จึงยังคงใช้อักษรนี้เป็นปรกติ
=== การใช้ในภาษาอื่น ===
Yo เป็นอักษรตัวที่ 7 ของภาษาเบลารุส และอักษรตัวที่ 9 ของภาษารูซิน
ในภาษาเบลารุสและภาษารูซิน Ye และ Yo เป็นอักษรคนละตัวกัน และใช้แทนกันไม่ได้
== ตำแหน่งอักขระ ==
== อ้างอิง ==
อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด
อักษรซีริลลิก
ทิวเขารูเวนโซรี

ทิวเขารูเวนโซรี (Ruwenzori Range) ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อพรมแดนระหว่างประเทศยูกันดากับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (เดิมคือประเทศซาเอียร์) ทิวเขารูเวนโซรีทอดตัวเป็นแนวยาวจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตามแนวชายแดนระหว่างยูกันดากับสาธารณรัฐฯ คองโก เป็นแนวยาวประมาณ 120 กิโลเมตร กว้าง 65 กิโลเมตร บริเวณทิวเขาเป็นหินแกรนิตที่ถูกแรงกดดันทำให้ถูกยกตัวขึ้นมาเมื่อหลายล้านปีที่แล้วและมีการทรุดลงอีกทำให้เกิดหุบเขาทรุด พิกัดทิวเขาแห่งนี้อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรขึ้นมาเพียง 48 กิโลเมตร แต่บนยอดเขากลับมีหิมะตลอดทั้งปีและปกคลุมไปด้วยธารน้ำแข็ง ทิวเขาแห่งนี้มียอดเขาที่สูงกว่าระดับ 4,877 เมตร ถึง 9 ลูก เขาสแตนลีย์เป็นเขาที่สูงที่สุดในทิวเขารูเวนโซรี มียอดเขามาร์เกรีตาเป็นยอดที่สูงสุด สูงกว่า 5,109 เมตร
คำว่า "รูเวนโซรี" เป็นภาษาถิ่นแอฟริกาแปลว่า "ผู้บันดาลฝน" ซึ่งก็เป็นความจริงตามชื่อ เพราะว่ากระแสลมทางตะวันตกจะพัดความชื้นจากลุ่มน้ำคองโก พาดผ่านภูเขา แล้วถูกยกตัวสูงขึ้นตามภูเขาทำให้ไอน้ำถูกกลั่นตัวเป็นเกร็ดน้ำแข็งบริเวณยอดเขาและกลั่นตัวเป็นฝนบริเวณเชิงเขา ทำให้ภูเขามีเมฆปกคลุมอยู่ตลอดปี
ยอดเขามาร์เกรีตา 5,109 เมตร
ยอดเขาสปีก 4,890 เมตร
ยอดเขาเบเกอร์ 4848 เมตร
ยอดเขาเอมิน 4798 เมตร
ยอดเขาเจสซี 4715 เมตร
ยอดเขาลุยจี ดี ซาวอยา 4627 เมตร
== การค้นพบ ==
เฮนรี สแตนลีย์ เดินทางไปสำรวจบริเวณแถบนั้นในปี ค.ศ. 1888 และตั้งค่ายพักแรมอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของทะเลสาบแอลเบิร์ตซึ่งเป็นที่ราบชื้นแฉะและมีหมอกลงจัด ขณะที่หมอกจางลงเขาได้พบทิวเขาที่มีขนาดใหญ่ ปกคลุมไปด้วยหิมะ ซึ่งเขาเป็นผู้ค้นพบด้วยด้วยว่าทิวเขาแห่งนี้เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำไนล์สีขาว
== พืชพรรณ ==

บริเวณทิวเขาจะมีความชื้นแฉะในตอนล่างและมีหิมะปกคลุมตอนบนตลอดทั้งปี เพราะได้รับความชื้นจากที่ราบลุ่มแม่น้ำคองโก จึงมีพืชพรรณเกิดขึ้นมากมาย ที่ราบชื้นแฉะบริเวณตอนล่างจะต้นอ้อและหญ้าสูงกว่า 2 เมตรและเป็นที่ลุ่มหุบเขา เป็นถิ่นที่อยู่ของเสือดาวรูเวนโซรีซึ่งใกล้สูญพันธุ์แล้ว ส่วนที่ระดับความสูง 2,000 เมตร จะมีสภาพเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์นานาชนิด ตั้งแต่ แมวป่าเซอร์วัล กิ่งก่าคามีเลียนสามเขา เหยี่ยวภูเขา เหยี่ยวดำ นกกระจิบ ในที่ระดับความสูง 3,350 เมตร นั้นไม่ค่อยมีสัตว์ให้พบเห็น แต่จะพบ ไลเคน ต้นกราวน์เซิล ต้นไม้เตี้ยในเขตอบอุ่นบางชนิดและเจริญเติบโตในที่สูงอีกมากมายในระดับนี้
== ธารน้ำแข็ง ==
มีธารน้ำแข็งที่มีชื่อเสียงกว่า 43 แห่ง ที่อยู่บนยอดเขาสูงถึง 6 ลูก มีพื้นที่ประมาณ 7 ตารางกิโลเมตร น้ำที่ละลายจากธารน้ำแข็งเหล่านี้ก็เป็นต้นกำเนินของแม่น้ำเซมลิกี ก่อนที่จะไหลกลายเป็นต้นกำเนิดแม่น้ำไนล์สีขาวในที่สุด
รูเวนโซรี
ประเทศยูกันดา
ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
กง ลี่

กง ลี่  นักแสดงหญิงชาวจีน ที่เคยมีชื่อเสียงโด่งดังเป็นอย่างมากในระดับนานาชาติ เธอได้รับการยกย่องว่าเป็น ราชินีของวงการภาพยนตร์จีน อีกทั้งยังเป็นสมาชิกสภาประชาชนของจีน และเป็นพรีเซ็นเตอร์ของเครื่องสำอางลอรีอัลในเอเชีย และยังเคยถูกจัดอันดับให้เป็นบุคคลที่งดงามที่สุดโดยนิตยสารพีเพิล
== ประวัติ ==
เกิดเมื่อ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1965 ที่เมืองเฉิ่นหยาง มณฑลเหลียวหนิง ประเทศจีน มีพี่น้อง 4 คน กงลี่เป็นคนสุดท้อง กงลี่ได้ปริญญากิตติมศักดิ์จากวิทยาลัยนาฏศิลป์แห่งชาติที่กรุงปักกิ่ง สาขาการแสดง กงลี่ได้คบกับจางอี้โหมวเป็นเวลา 8 ปีแต่ได้เลิกรากัน ในปี ค.ศ. 1996 กงลี่ได้แต่งงานกับหวงเหว่ยหมิง นักธุรกิจชาวสิงคโปร์ ทั้งคู่มีบุตรด้วยกัน 1 คนและต่อมาหย่าร้างในปี ค.ศ. 2010 ในปี ค.ศ. 2019 กงลี่ได้แต่งงานใหม่กับฌ็อง มีแชล ฌาร์ นักดนตรีและนักแต่งเพลงชาวฝรั่งเศส
== ผลงาน ==
Red Sorghum (พ.ศ. 2530)
A Terracotta Warrior (พ.ศ. 2532)
The Empress Dowager (พ.ศ. 2532)
Mr. Sunshine (พ.ศ. 2532)
Codename Cougar (พ.ศ. 2532)
Ju Dou (พ.ศ. 2533)
God of Gamblers III: Back to Shanghai (พ.ศ. 2534)
Raise the Red Lantern (พ.ศ. 2534)
Mary from Beijing (พ.ศ. 2535)
The Story of Qiu Ju (พ.ศ. 2535)
Flirting Scholar (พ.ศ. 2536)
Farewell My Concubine (พ.ศ. 2536)
8 Guardians of Buddhism (พ.ศ. 2537)
To Live (พ.ศ. 2537)
The Great Conqueror's Concubine (พ.ศ. 2537)
Shanghai Triad (พ.ศ. 2538)
A Soul Haunted by Painting (พ.ศ. 2538)
Temptress Moon (พ.ศ. 2539)
Chinese Box (พ.ศ. 2540)
The Emperor and the Assassin (พ.ศ. 2542)
Breaking the Silence (พ.ศ. 2543)
Zhou Yu's Train (พ.ศ. 2545)
2046 (พ.ศ. 2547)
Eros (พ.ศ. 2547)
Memoirs of a Geisha (พ.ศ. 2549)
Miami Vice (พ.ศ. 2549)
Curse of the Golden Flower ศึกโค่นบัลลังก์วังทอง (พ.ศ. 2550)
Hannibal Rising (พ.ศ. 2550)
Shanghai (2553)
What women want (2554)
The Monkey King 2 (2559)
Saturday Fiction (2562)
Leap หรือ Chinese Women's Volleyball Team (2563)
Mulan (2563)
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
กงลี่ ดาราจีนที่ได้รับการยกย่องว่าสวยที่สุดในโลกคนหนึ่ง คอลัมน์รู้ไปโม้ด มติชน 
กงลี่ ฮองเฮาผู้เลอโฉม เดลินิวส์ 
Gong Li Site 
แฟนเพจกงลี่ 20]
วัลคาไนเซชัน

วัลคาไนเซชัน (vulcanization) คือ การที่ยางทำปฏิกิริยากับกำมะถันในปริมาณที่พอเหมาะที่อุณหภูมิสูงกว่าจุดหลอมเหลวของกำมะถัน โดยกำมะถันที่นำมาทำปฏิกิริยาด้วยนี้จะสร้างพันธะโคเวเลนต์เชื่อมระหว่างโซ่พอลิเมอร์ให้เป็นโมเลกุลเดียวกัน ทำให้ยางมีคุณภาพคงตัวในอุณหภูมิต่าง ๆ มีความยืดหยุ่นได้ดีมากขึ้น ทนความร้อนและแสงแดด ละลายในตัวทำละลายได้ยากขึ้น เช่น ปกติยางธรรมชาติเมื่อได้รับความร้อนจะเหนียวและอ่อนตัว แต่เมื่ออุณหภูมิต่ำลงจะแข็งและเปราะ ฉะนั้นจึงต้องปรับคุณภาพของยางธรรมชาติ ก่อนนำมาใช้ประโยชน์ ปฏิกิริยานี้ถูกค้นพบโดยบังเอิญโดย ชาลส์ กู๊ดเยียร์ (Charles Goodyear)
== ระบบวัลคาไนซ์โดยกำมะถัน ==
ในระบบวัลคาไนซ์ยางโดยกำมะถันนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท ขึ้นกับลักษณะการใช้กำมะถันในการเกิดพันธะเชื่อมโยงระหว่างโมเลกุลของยาง คือ
ระบบวัลคาไนซ์แบบปกติ (Conventional Vulcanized System, C.V.)
ระบบวัลคาไนซ์แบบกึ่งประสิทธิภาพ (Semi-Efficiently Vulcanized System, Semi-E.V.)
ระบบวัลคาไนซ์แบบมีประสิทธิภาพ (Efficiently Vulcanized System, E.V.) โดยส่วนใหญ่การวัลคาไนซ์ในระบบปกติ (C.V.) จำนวนอะตอมของกำมะถันที่ใช้ในพันธะเชื่อมโยงจะเป็นแบบใช้กำมะถันมากกว่าหนึ่งอะตอมต่อหนึ่งพันธะ (polysulfidic crosslink) ดังนั้นจึงได้มีการปรับปรุงให้เกิดพันธะที่ดีขึ้น ให้เป็นแบบการใช้กำมะถันหนึ่งอะตอมต่อหนึ่งพันธะเชื่อมโยง (monosulfidic crosslink) โดยการเพิ่มสัดส่วนของสารตัวเร่งในกลุ่มไธยูแรมไดซัลไฟด์ กับซัลฟินาไมด์ ซึ่งเป็นสารตัวเร่งที่มีสมบัติเป็นสารให้กำมะถัน (sulfur donor) ต่อกำมะถันให้สูงขึ้น มีการเริ่มใช้วิธีนี้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1950 ซึ่งในระบบนี้จะทำให้สมบัติทนต่อความร้อนที่ดีขึ้นในยางธรรมชาติ และให้ความต้านทานต่อความล้าที่ดีขึ้นในยางเอสบีอาร์ แต่สมบัติเชิงกลทั่วไป เช่น โมดูลัส, ระยะยืดเมื่อขาด ในระบบนี้ไม่ดีเท่าระบบปกติ ในระบบอีวีนี้จะใช้กำมะถัน 0.3-0.8 phr และสารตัวเร่ง 6.0-2.5 phr
== อ้างอิง ==
กระบวนการทางเคมี
ปฏิกิริยาเคมี
ยาง
ปุรันทาร สิงห์

ปุรันทาร สิงห์ (Purandar Singha) เป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายของอาณาจักรอาหม ครองราชย์ครั้งแรก พ.ศ. 2361 - 2362 ครองราชย์ครั้งที่สองภายใต้การปกครองของสหราชอาณาจักร พ.ศ. 2377 - 2382 ภายหลังพระองค์ได้ถูกถอดออกจากตำแหน่งโดยมีผู้แทนจากเจ้าอาณานิคมขึ้นมาปกครองแทน
== ประวัติ ==
เจ้าหลวงปุรันทาร สิงห์ (Purandar Singha) พระโอรสในพระชะนาถซึ่งเป็นพระราชนัดดา(หลานปู่)ของสุรามฟ้า เมื่อบุรฮา โกฮาอินได้อัญเชิญให้พระชะนาถที่พำนักอยู่ที่สิลมาริขึ้นเป็นคู่แข่งในราชบัลลังก์ของจันทรกานต์ ซึ่งพระชะนาถก็ยินยอมตกลงด้วย และได้เข้าร่วมกับบุรฮา โกฮาอิน ซึ่งยกกำลังทหารเคลื่อนขึ้นมายังจอรหาต จันทรกานต์ทรงหลบหนีไปรังปุระ ปล่อยให้เทกา พูคานอยู่รักษาจอรหาต บุรฮา โกฮาอินสามารถเข้ายึดจอรหาตได้และเทกา พูคานถูกสังหาร เหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2461
พระชะนาถจึงได้ผลิตเหรียญกษาปณ์สลักพระนามของพระองค์ แต่เกิดระลึกกันว่าพระชะนาถไม่มีสิทธิครองราชบัลลังก์ ฉะนั้นปุรันทาร สิงห์ซึ่งเป็นโอรส จึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นกษัตริย์แทน จันทรกานต์(สุทินฟ้า) ถูกจับ และถูกตัดพระกรรณข้างขวา เพื่อเป็นเครื่องหมายว่าพระองค์ไม่มีสิทธิในราชบัลลังก์ต่อไป
มิตรสหายของบาร์ พูคานที่ถูกฆ่าตาย ได้หลบหนีมายังพม่า และได้กราบทูลกษัตริย์พม่านั้นให้ทรงทราบเหตุการณ์ในอัสสัม กองทหารกองหนึ่งภายใต้การนำของนายพล อะลา มิงกิ (Ala Mingi) (หรือ เกียว มิงยี่ ตามที่นายโรบินสันเรียก) ถูกส่งออกจากเมืองหลวง และได้มาถึงอัสสัมในกุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๓๖๒ ฝ่ายอาหมทำการต่อต้านที่  นาสิระ (Nazira) อย่างแข็งขัน แต่เมื่อการสู้รบเข้าที่คับขัน แม่ทัพอาหมก็เกิดเสียขวัญ กองทหารอาหมถูกโจมตี จนต้องถอยร่อนไปยังจอรหาตอย่างรีบเร่ง ปุรันทาร สิงห์เสด็จหนีไปโกหาติโดยทันที ปุรันทาร สิงห์ครองราชย์ครั้งแรกได้ ๑ ปี
เป็นเวลาเกินกว่าหนึ่งปีที่ปุรันทาร สิงห์ ได้รวบรวมผู้คนขึ้นที่ทุอารส์(Duars) ซึ่งอยู่ในเขตภูฏาน โดยได้รับการช่วยเหลือจาก นายโรเบิร์ต บรูซ(Mr.Robert Bruce) ซึ่งอาศัยที่โยคิโฆปะเป็นเวลานานแล้ว เขาได้รับอนุมัติจากทหารของบริษัท ให้ทำหน้าที่จัดซื้ออาวุธปืนและกระสุนจากกัลกัตตา ก่อนสิ้นเดือนพฤษภาคม พ.ศ.๒๓๖๔  นายบรูซได้นำกำลังทัพที่จัดตั้งใหม่นี้ ไปที่ทุอารส์ตะวันออก แต่ถูกทหารของจันทรกานต์ ตีแตกไป นายบรูซตกเป็นเชลย แต่ได้รับการปล่อยตัวเมื่อรับว่าจะช่วยราชการของฝ่ายชนะในกันยายน
ในขณะเดียวกันทหารพม่าบนฝั่งเหนือแม่น้ำพรหมบุตรถูกกองทหารของปุรันทาร สิงห์ รังควานติดๆกันหลายครั้ง ปุรันทาร สิงห์ได้ชุมนุมพลในเขตภูฏานหลังที่พ่ายแพ้เมื่อไม่นานมานี้ แม่ทัพพม่าส่งจดหมายส่งยืดยาวไปยังผู้สำเร็จราชการอังกฤษ ประท้วงการที่อังกฤษอำนวยการช่วยเหลือแก่กษัตริย์อาหม พร้อมขอร้องให้อังกฤษถอนตัวออกจากเรื่องนี้ แต่ก็ไม่ได้ผล นอกจากจะลงโทษคุมขังบุรฮา โกฮาอิน ฐานที่ทำให้เรื่องเกิดความล้าช้า
ต่อมาเมื่อพม่ารบแพ้อังกฤษในปี พ.ศ.๒๓๖๙ มีการลงนามในสนธิสัญญายันดะโบ ว่าพม่าจะยอมสละสิทธิในแคว้นอัสสัม กจร และเชนเตีย อังกฤษจึงมาปกครองอาณาจักรอาหมแทน โดยปล่อยให้อาณาจักรอาหมว่างกษัตริย์ เป็นเวลา ๗ ปี
หลังจากนั้นทางการอังกฤษก็แต่งตั้ง ปุรันทาร สิงห์ ขึ้นเป็นกษัตริย์อีกครั้งหนึ่งในปี พ.ศ.๒๓๗๗ แต่ไม่นานพระองค์ก็ถูกปลดออกจากตำแหน่ง โดยมีผู้แทนอังกฤษขึ้นปกครองแทน โดยปุรันทาร สิงห์ ครองราชย์ครั้งที่ ๒ ได้ ๕ ปี
== อ้างอิง ==
งานค้นคว้าเรื่องชนชาติไทย ของ พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ
== ดูเพิ่ม ==
ราชวงศ์อาหม
พระมหากษัตริย์อาหม
อาณาจักรอาหม
Є

Ye (Є, є) คืออักษรตัวหนึ่งในอักษรซีริลลิก ใช้เฉพาะในภาษายูเครน เพื่อออกเสียงสระ // (เย) ให้เหมือนกับ Ye (Е, е) ในภาษาเบลารุสและภาษารัสเซีย อักษรนี้เป็นรูปดั้งเดิมที่คล้ายกับอักษร Ye ในสมัยโบราณ
ไม่ควรสับสนระหว่างตัวอักษร Є กับเครื่องหมายสกุลเงินยูโร € ซึ่งมีสองขีดตรงกลาง
== การเปรียบเทียบอักษร ==
== ตำแหน่งอักขระ ==
== อ้างอิง ==
อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด
อักษรซีริลลิก
พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี

พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี หรือเจ้าครอกวัดโพธิ์ พระนามเดิม กุ (ไม่ปรากฏ — พ.ศ. 2370) เป็นพระธิดาลำดับที่ 6 ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่พระกนิษฐาของพระอัครชายา (หยก)
== พระประวัติ ==
พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี มีพระนามเดิมว่า กุ เป็นพระกนิษฐาต่างพระชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี ทรงสถาปนาพระองค์ขึ้นเป็น พระองค์เจ้ากุ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงมีพระยศเปนพระเจ้าบรมวงษ์ สิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปีกุน จ.ศ. 1189 ตรงกับ พ.ศ. 2370 ได้รับพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุท้องสนามหลวง เมื่อวันอาทิตย์ แรม 14 ค่ำ เดือน 6 ปีชวด
ถึงวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2395 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าให้สถาปนาพระอัฐิเป็นกรมหลวงนรินทรเทวี
กรมหลวงนรินทรเทวี มีพระสวามีชื่อหม่อมมุก ซึ่งต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็นกรมหมื่นนรินทรพิทักษ์ มีพระโอรส 2 พระองค์ คือ
กรมหมื่นนรินทรเทพ
กรมหมื่นนเรนทรบริรักษ์
และเจ้านายที่สืบเชื้อสายจากพระองค์ ถือว่าอยู่ในราชสกุลนรินทรกุล วังของพระองค์อยู่ติดกับวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์) อีกทั้งขณะยังดำรงพระชนม์ชีพพระองค์ยังมิได้ทรงกรม ชาววังจึงเอ่ยพระนามว่า เจ้าครอกวัดโพธิ์ (เจ้าครอก เป็นคำที่ใช้เรียกเจ้านายที่ยังไม่ได้ทรงกรม)
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพบบันทึกจำนวนหนึ่งเล่มสมุดไทย เมื่อ พ.ศ. 2451 โดยไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แต่ง และได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชวินิจฉัยว่าผู้แต่งน่าจะเป็นกรมหลวงนรินทรเทวี และทรงตั้งชื่อหนังสือนี้ว่า "จดหมายเหตุความทรงจำของพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพธิ์) ตั้งแต่จุลศักราช ๑๑๒๙ ถึงจุลศักราช ๑๑๘๒ เป็นเวลา ๕๓ ปี"
== พระเกียรติยศ ==
== พระอิสริยยศ ==
ไม่ปรากฏ : กุ
พ.ศ. 2325 : พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้ากุ
สมัยรัชกาลที่ 4 : พระเจ้าอัยยิกาเธอ พระองค์เจ้ากุ กรมหลวงนรินทรเทวี (สถาปนาพระอัฐิ)
สมัยรัชกาลที่ 5 : พระเจ้าไปยิกาเธอ พระองค์เจ้ากุ กรมหลวงนรินทรเทวี (สถาปนาพระอัฐิ)
== พงศาวลี ==
== ดูเพิ่ม ==
พระปฐมวงศ์ในพระบรมราชวงศ์จักรี
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
รัชกาลที่ 1
พระองค์เจ้าหญิง
กรมหลวง
พระโอรสธิดาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
ราชสกุลนรินทรกุล
พระกุลเชษฐ์ในราชวงศ์จักรี
นักจดบันทึกประจำวัน
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ (ไม่ปรากฏ - 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2342) มีพระนามเดิมว่า แก้ว เป็นพระธิดาพระองค์ที่สองในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่พระอัครชายา (หยก) ในสมัยกรุงศรีอยุธยา
== พระประวัติ ==
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ มีพระนามเดิมว่า แก้ว เป็นพระธิดาพระองค์ที่สองในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่พระอัครชายา (หยก) ในสมัยกรุงศรีอยุธยา
ได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชปราบดาภิเษกในปี พ.ศ. 2325
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ กับเจ้าขรัวเงิน แซ่ตัน พระภัสดาผู้เป็นคหบดีชาวจีนเชื้อสายขุนนางจีนในกรุงปักกิ่ง มีพระโอรสธิดาด้วยกัน 6 พระองค์ คือ
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ เป็นต้นราชสกุลเทพหัสดิน
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอนัคฆนารี
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้าขุนเณร (สิ้นพระพระชนม์เมื่อพระชันษา 7 ปี)
สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี พระนามเดิม บุญรอด เป็นพระอัครมเหสีในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิทักษมนตรี เป็นต้นราชสกุลมนตรีกุล
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอิศรานุรักษ์ เป็นต้นราชสกุลอิศรางกูร
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์นั้น มีพระตำหนักอยู่เบื้องหลังหมู่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท และพระวิมานรัตยา เรียกว่าพระตำหนักแดง ได้ทรงราชการทรงกำกับเครื่องใหญ่ในโรงวิเศษต้น และการสะดึงและอื่น ๆ เป็นหลายอย่าง
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 1 เมื่อวันอาทิตย์ แรม 11 ค่ำ เดือน 8 ปีมะแม จ.ศ. 1161 ตรงกับวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2342 พระชันษา 60 ปีเศษ
== ดูเพิ่ม ==
พระปฐมวงศ์ในพระบรมราชวงศ์จักรี
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
== แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม ==
สุนทรี อาสะไวย์. (2544). ผู้หญิงกับอำนาจในประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์: ศึกษากรณี สมเด็จพระพี่นางทั้งสองในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช. ใน กระจกหลายด้านฉายประวัติศาสตร์. บรรณาธิการโดย กาญจนี ละอองศรี. หน้า 95-124. กรุงเทพฯ: มติชน, 2544.
เจ้าฟ้าหญิง
กรมพระ
พระโอรสธิดาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี (พ.ศ. 2272 - 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2342) พระนามเดิม สา เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่พระอัครชายา (หยก) ในสมัยอาณาจักรอยุธยา และเป็นพระโสทรเชษฐภคินีพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จึงทำให้นับเป็นพระกุลเชษฐ์พระองค์แรกในราชวงศ์จักรี
== พระประวัติ ==
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี มีพระนามเดิมว่า สา เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่พระอัครชายา (หยก) เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีในปี พ.ศ. 2325 โปรดให้สถาปนาเป็นกรมพระเทพสุดาวดี ตั้งเจ้ากรมเป็นพระยาเป็นกรณีพิเศษ จึงนิยมออกพระนามว่ากรมพระยาเทพสุดาวดี
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี เสกสมรสกับหม่อมเสม ที่พระอินทรรักษา เจ้ากรมพระตำรวจฝ่ายกรมพระราชวังบวรสถานมงคลสมัยกรุงศรีอยุธยา มีพระโอรสธิดา 4 พระองค์ คือ
กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข (วังหลัง) พระนามเดิม ทองอิน พระโอรสองค์ที่ 1 แต่เดิมเฉลิมพระยศเป็นกรมหลวงอนุรักษ์เทเวศร์
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงธิเบศรบดินทร์ พระนามเดิม บุญเมือง พระโอรสองค์ที่ 2
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงนรินทร์รณเรศ พระนามเดิม ทองจีน พระโอรสองค์ที่ 3 เป็นต้นราชสกุลนรินทรางกูร
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้าทองคำ ไม่มีเจ้ากรมต่างหาก แต่เป็นสังกัดในกรมพระยาเทพสุดาวดี
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 1 เมื่อวันศุกร์ แรม 10 ค่ำ เดือน 12 ปีมะแม จ.ศ. 1161 ตรงกับ วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2342 พระชันษา 69 ปี พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระโกศกุดั่นใหญ่หุ้มทองคำทรงพระศพ ประดิษฐานพระศพไว้ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท และมีพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ เมื่อข้างขึ้น เดือน 6 พ.ศ. 2343
== พงศาวลี ==
== ดูเพิ่ม ==
พระปฐมวงศ์ในราชวงศ์จักรี
== หมายเหตุ ==
 การออกพระนามว่ากรมพระยาเทพสุดาวดี เป็นการเข้าใจผิด เพราะรัชกาลที่ 1 และรัชกาลอื่นต่อมาจนตลอดรัชกาลที่ 3 พระยศเจ้านายต่างกรม “กรมพระ” ยังเป็นชั้นสูงสุดเหมือนอย่างครั้งกรุงศรีอยุธยา
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
ทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค). พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑. ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ. 11 สิงหาคม พ.ศ. 2531. สืบค้นเมื่อ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2560.
== อ่านเพิ่มเติม ==
สุนทรี อาสะไวย์. (2544). ผู้หญิงกับอำนาจในประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์: ศึกษากรณี สมเด็จพระพี่นางทั้งสองในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช. ใน กระจกหลายด้านฉายประวัติศาสตร์. บรรณาธิการโดย กาญจนี ละอองศรี. กรุงเทพฯ: มติชน. 2544. หน้า 95–124.
เจ้าฟ้าหญิง
กรมพระ
พระโอรสธิดาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
พระกุลเชษฐ์ในราชวงศ์จักรี
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา

สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา (พ.ศ. 2303 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350) มีพระนามเดิมว่า ลา เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามา เป็นพระราชอนุชาต่างพระมารดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
== พระเกียรติยศ ==
== พระอิสริยยศ ==
พ.ศ. 2303 : ลา
10 มิถุนายน พ.ศ. 2325 : สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าลา กรมหลวงจักรเจษฎา
== พระประวัติ ==
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา หรือพระนามเดิมว่า ลา ประสูติในปี พ.ศ. 2303 เป็นพระโอรสลำดับที่ 7 ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติแต่เจ้าจอมมารดามา จึงเป็นพระอนุชาต่างพระชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
หลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองในปี พ.ศ. 2310 พระองค์ลาทรงติดตามสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกกับเจ้าจอมมารดาไปประทับที่เมืองพิษณุโลกจนพระบิดาเสด็จสวรรคต พระองค์จึงได้ปลงพระศพและนำพระอัฐิมาถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และในวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2325 ทรงสถาปนาพระอนุชาเป็น สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา ให้ประทับอยู่นิเวศน์เดิมของกรมพระราชวังบวรสถานมงคล เมื่อปี พ.ศ. 2328 ทรงรับราชการเป็นยกกระบัตรทัพในสงครามเก้าทัพ และร่วมตีเมืองเชียงใหม่กับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา ประชวรสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2350 พระชันษา 48 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร พระอัฐิของพระองค์ประดิษฐานอยู่ที่หอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
==พระโอรสธิดา==
พระองค์มีพระโอรสธิดาจำนวนมากพระองค์หาทราบพระนามได้หมด เท่าที่ปรากฏพระนามมีจำนวน 17 องค์ เท่าที่พบมีรายพระนามดังต่อไปนี้
หม่อมเจ้าชายหลาน
หม่อมเจ้าชายฉัตร
หม่อมเจ้าชายสอน หรือ หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ (พ.ศ. 2321 - พ.ศ. 2410)
หม่อมเจ้าชายอิน
หม่อมเจ้าชายรอด
หม่อมเจ้าหญิงน้อยหน่า ประสูติแต่หม่อมเหม ธิดาพระยาศรีสรราช (บุญเมือง)
หม่อมเจ้าหญิงทับทิม
หม่อมเจ้าหญิงมะลิวัน
หม่อมเจ้าหญิงประทุม
หม่อมเจ้าชายฉิมพาลี
หม่อมเจ้าหญิงอำภา
หม่อมเจ้าหญิงภิมเสน
หม่อมเจ้าหญิงน้อย
หม่อมเจ้าหญิงนารี
หม่อมเจ้าชายสุข
หม่อมเจ้าชายเถร
หม่อมเจ้าหญิงตลับ (พ.ศ. 2345 - 8 มิถุนายน พ.ศ. 2418)
ซึ่งเชื้อพระวงศ์เหล่านี้ถูกเรียกกันโดยสามัญว่า "พวกเจ้ากรมหลวงจักรเจษฎา" เป็นต้นราชสกุล เจษฎางกูร
== ในวัฒนธรรมสมัยนิยม ==
มีนักแสดงผู้รับบท สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา ได้แก่
อานนท์ สุวรรณเครือ จากละครเรื่อง สงครามเก้าทัพ (2531)
== พงศาวลี ==
== อ้างอิง ==
เชิงอรรถ
บรรณานุกรม
== ดูเพิ่ม ==
พระปฐมวงศ์ในพระบรมราชวงศ์จักรี
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ
เจ้าฟ้าชาย
จักรเจษฎา
พระโอรสธิดาในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก
ราชสกุลเจษฎางกูร
จูแมนจี้

จูแมนจี้ เป็นหนังสือวรรณกรรมสำหรับเด็ก แต่งโดย คริส แวน ออลส์เบิร์ก (Chris Van Allsburg)
มีการนำเรื่องจูแมนจี้มาสร้างเป็นภาพยนตร์ในชื่อเดียวกันเมื่อปี ค.ศ. 1995 ซึ่งเป็นภาพยนตร์ที่ได้รับการกล่าวขวัญถึงมากที่สุดเรื่องหนึ่ง และสำหรับผู้ที่เคยชมยังคงจดจำได้มาจนถึงทุกวันนี้ ในไทยใช้ชื่อภาพยนตร์ว่า จูแมนจี้ เกมดูดโลกมหัศจรรย์ ภาพยนตร์นำแสดงโดย โรบิน วิลเลียมส์ เนื้อเรื่องเกี่ยวกับ การเล่นเกมจูแมนจี้ ที่เป็นลักษณะเกมกระดานที่มีช่องเดินคล้ายกับเกมบันไดงู ซึ่งในกระดานจะเป็นภาพของป่า เมื่อผู้เล่นเดินตกลงในช่องในเกม ก็มีสัตว์ป่าปรากฏขึ้นมาจริงๆ
คำว่า จูแมนจี้ มาจากภาษาซูลู แปลว่า มีปรากฏการณ์หลากหลากหลาย
นอกจากเรื่องจูแมนจี้นี้แล้ว ยังมีวรรณกรรมที่เขียนโดยผู้เขียนเดียวกันนี้ ทั้งยังสร้างเป็นภาพยนตร์เช่นเดียวกัน ในลักษณะเรื่องคล้ายคลึงกัน เสมือนเป็นภาคต่อของเรื่องจูแมนจี้นี้ในเรื่อง "ZATHURA"
==อ้างอิง==
== ดูเพิ่ม ==
จูแมนจี้ เกมดูดโลกมหัศจรรย์
จูแมนจี้ เกมดูดโลกบุกป่ามหัศจรรย์
ซาทูร่า เกมทะลุมิติจักรวาล
วรรณกรรมในปี พ.ศ. 2524
วรรณกรรมอเมริกัน
วรรณกรรมเยาวชน
จินตนิมิต
ภาพยนตร์ผจญภัยแฟนตาซี
ภาพยนตร์ที่สร้างจากนิยาย
ภาพยนตร์โดยวอร์เนอร์บราเธอร์ส
หนังสือชี้ชวน

หนังสือชี้ชวน เป็นเอกสารที่บริษัทจัดการเป็นผู้ออกเพื่อเผยแพร่ให้นักลงทุนทราบ โดยมีที่ปรึกษาทางการเงินเป็นผู้ให้คำแนะนำในการจัดทำ มีหลายประเภทอาทิ
หนังสือชี้ชวนเสนอขายหุ้น
หนังสือชี้ชวนเสนอขายหน่วยลงทุนของกองทุนรวม
== หนังสือชี้ชวนเสนอขายหุ้น ==
== หนังสือชี้ชวนเสนอขายหน่วยลงทุนของกองทุนรวม ==
แบ่งเป็น 2 ส่วน
ส่วนสรุปข้อมูลสำคัญที่ผู้ลงทุนควรทราบ
ส่วนของข้อมูลโครงการ
ตลาดหลักทรัพย์
สัมพัทธภาพทางความรู้

สัมพัทธภาพทางความรู้  (knowledge relativity) ในทางปรัชญาคือความคิดที่ว่าความรู้สามารถแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง ผู้ให้ความรู้ เพื่อการติดต่อสื่อสาร และ ให้บรรลุเป้าหมาย โดยมีสามสิ่งคือ ผู้ที่ได้ความรู้ ผู้ที่ ให้ความรู้ และผู้สังเกตการณ์
ความรู้