กะโนม

โครงการ GNOME เป็นการสร้างแพลตฟอร์มทางคอมพิวเตอร์ ที่เป็นซอฟต์แวร์เสรี โดยมีเป้าหมายคือสร้างชุดเครื่องมือที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถสร้างโปรแกรมขึ้นมาได้ง่าย รวมไปถึงสิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อป (desktop environment - ซอฟต์แวร์ที่ใช้เรียกซอฟต์แวร์อื่น ทำหน้าที่จัดการกับไฟล์และระบบหน้าต่าง)
มีซอฟต์แวร์จำนวนมากที่ถูกพัฒนาขึ้นใต้โครงการ GNOME ซึ่งมักจะถูกนำไปรวมเป็นส่วนหนึ่งของระบบปฏิบัติการบางชนิด เช่น ลินุกซ์ หรือ โซลาริส เป็นต้น
GNOME เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ GNU และเป็นสภาวะการทำงานแบบเดสก์ท็อปหลักของ GNU ด้วย GNOME
== ประวัติ ==
โครงการ GNOME เริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1997 โดย Miguel de Icaza และ Federico Mena เพื่อเป็นทางเลือกของระบบเดสก์ท็อป KDE เนื่องจากว่าโครงการ KDE ในขณะนั้นได้พัฒนาบน widget toolkit ชื่อ Qt ซึ่งขณะนั้นไม่ได้เป็นซอฟต์แวร์เสรี
GNOME เลือกใช้ widget toolkit ชื่อ GTK+ ซึ่งใช้สัญญาอนุญาตแบบ GNU Lesser Public License (LGPL) ดังนั้น GNOME จึงมีสัญญาอนุญาตใช้งาน 2 แบบคือ LGPL สำหรับไลบรารีต่างๆ และ GPL สำหรับระดับแอปพลิเคชัน
เดิมที GNOME ย่อมาจาก 'ภูติแคระ' ซึ่ง Elliot Lee ผู้คิดชื่อนี้ต้องการให้ GNOME มีลักษณะเป็นเฟรมเวิร์คแบบ distributed object เช่นเดียวกับ OLE ของไมโครซอฟท์ ปัจจุบันโครงสร้างของ GNOME ไม่ได้ใช้แนวคิดนี้แล้ว ชื่อเต็มของโครงการจึงถูกเลิกใช้ไป สมาชิกบางคนของโครงการได้เปลี่ยนวิธีเขียนชื่อจาก GNOME มาเป็น Gnome แทน
== โครงสร้าง ==
GNOME ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก  ได้แก่
GNOME desktop environment - ระบบเดสก์ท็อปที่มุ่งเน้นผู้ใช้ทั่วไป
GNOME development platform - เฟรมเวิร์คในการพัฒนาโปรแกรมสำหรับใช้งานบนระบบเดสก์ท็อป
เป้าหมายของโครงการ GNOME คือสร้างซอฟต์แวร์ที่ใช้ได้อย่างเสรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย เป็นมิตรกับผู้ใช้ สนับสนุนการใช้งานของผู้ด้อยความสามารถ และสนับสนุนภาษาต่างๆ ให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้
ทางด้านการจัดการโครงการนั้น มีการตั้งมูลนิธิ GNOME ขึ้นมาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1998 เพื่อทำงานบริหารจัดการและประชาสัมพันธ์ ทางมูลนิธิจะเปิดรับสมัครคณะกรรมการใหม่เป็นประจำทุกปีในเดือนพฤศจิกายน
นักพัฒนาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับ GNOME จะจัดงานประชุมขึ้นปีละครั้งชื่อว่า GUADEC เพื่อพูดคุยหาทิศทางการพัฒนา GNOME ในอนาคต 
== แพลตฟอร์ม ==
จากเดิมที่ตั้งใจให้ทำงานได้กับ GNU ปัจจุบัน GNOME สามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการแบบยูนิกซ์ได้เกือบทุกชนิด และถูกนำไปใช้เป็นฐานในการพัฒนา Java Desktop System ซึ่งเป็นส่วนติดต่อผู้ใช้ตัวใหม่ของระบบปฏิบัติการโซลาริสแทนระบบ Common Desktop Environment นอกจากนี้ GNOME ยังถูกเลือกให้เป็นระบบเดสก์ท็อปหลักของลินุกซ์หลายยี่ห้อ เช่น Fedora และ Ubuntu รายชื่อของลินุกซ์ที่ใช้ GNOME สามารถอ่านได้จากเว็บไซต์ของ GNOME
GNOME ยังมีในแบบ LiveCD ซึ่งนำไปใช้บนคอมพิวเตอร์โดยไม่ต้องติดตั้ง มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ใช้หน้าใหม่ได้สัมผัสกับ GNOME และทำความคุ้นเคยก่อนติดตั้งใช้งานจริง
ส่วนประกอบทั้งหมดของ GNOME สามารถทำงานได้บน Cygwin ซึ่งช่วยให้โปรแกรมของ GNOME ทำงานบนระบบปฏิบัติการไมโครซอฟท์วินโดวส์ได้
== แอปพลิเคชัน ==
โปรแกรมเหล่านี้เป็นโปรแกรมที่ถูกออกแบบมาใช้กับโครงการ GNOME
=== รวมเป็นส่วนหนึ่งของ GNOME ===
โปรแกรมกลุ่มนี้จะออกพร้อมกับ GNOME desktop
Cheese - โปรแกรมจับภาพจากกล้องวิดีโอ
Ekiga – โปรแกรมโทรศัพท์และประชุมทางไกลบน voice over IP
Epiphany – โปรแกรมค้นดูเว็บ
Evince – โปรแกรมดูเอกสาร PDF และ PostScript
Evolution – โปรแกรมอีเมลและกรุ๊ปแวร์
Eye of GNOME – โปรแกรมดูรูปอย่างง่าย
File Roller – โปรแกรมบีบอัดข้อมูล
gedit – โปรแกรมแก้ไขข้อความ
gnome-dictionary – พจนานุกรมที่ใช้โพรโทคอล DICT
gnome-panel – พาเนลในการเรียกและแสดงโปรแกรมอื่นๆ
GNOME Terminal – ตัวจำลองเทอร์มินัล
Metacity – window manager
Nautilus – โปรแกรมจัดการแฟ้ม (file manager)
Sound Juicer – เครื่องมือดึงเพลงจากซีดี
Tomboy – โปรแกรมโน้ตย่อ
Totem – ตัวเล่นมัลติมีเดีย
=== ไม่ได้รวมเป็นส่วนหนึ่งของ GNOME ===
โปรแกรมเหล่านี้ใช้เทคโนโลยีพื้นฐานของ GNOME และมักจะถูกใช้คู่กับ GNOME เช่นกัน
AbiWord – เวิร์ดโพรเซสเซอร์
Banshee – โปรแกรมจัดการและเล่นเพลง
F-Spot – โปรแกรมจัดการภาพถ่าย
Gaim – an instant messaging client.
The GIMP – โปรแกรมตกแต่งภาพ
GnomeBaker – โปรแกรมเขียนซีดี/ดีวีดี
Gnumeric – สเปรดชีต
GnuCash – โปรแกรมทำรายรับรายจ่าย
Inkscape – โปรแกรมวาดภาพแบบเวกเตอร์
Rhythmbox – โปรแกรมจัดการและเล่นเพลงแบบเดียวกับ iTunes
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์ของ GNOME
เว็บไซต์ของ GNOME ประเทศไทย 
FootNotes รวมข่าวสารและกระดานสนทนา
GNOME Journal  วารสารออนไลน์ของ GNOME
โครงการกนู
ซอฟต์แวร์เสรี
สิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อปเสรี
กะโนม