อำเภอวังโป่ง

วังโป่ง เป็น 1 ใน 11 อำเภอของจังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นตำบลในอำเภอนครป่าหมาก (อำเภอวังทอง) ของจังหวัดพิษณุโลก ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 ได้โอนมาขึ้นกับกิ่งอำเภอชนแดน และเป็นตำบลในความปกครองของอำเภอชนแดนเรื่อยมา จากนั้นได้แยกเป็น "กิ่งอำเภอวังโป่ง"  และมีพระราชกฤษฎีกาตั้งเป็นอำเภอปี พ.ศ. 2533  เป็นอำเภอที่มีเขตติดต่อกับจังหวัดพิจิตรและจังหวัดพิษณุโลก
==  ประวัติ ==
อำเภอวังโป่ง เดิมอยู่ในการปกครองของอำเภอชนแดน ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2526 ได้มีการประกาศกระทรวงมหาดไทย แยกตำบลวังโป่ง ตำบลท้ายดงและตำบลซับเปิบ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ชื่อ "กิ่งอำเภอวังโป่ง" เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2526 และยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอวังโป่ง เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 และตั้งตำบลวังหินและตำบลวังศาลเพิ่มขึ้นอีกสองตำบล
ชื่ออำเภอวังโป่ง ตามประวัติเล่าสืบต่อกันมาว่า ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นประมาณ ร.ศ. 20 (พ.ศ. 2345) ได้มีราษฎรจากบริเวณตัวเมืองเพชรบูรณ์แถบบ้านนายม จำนวน 40 ครอบครัว อพยพข้ามเทือกเขาไปทางทิศตะวันตกและได้เลือกเอาบริเวณที่ราบใกล้ลำน้ำ มีดินโป่ง เป็นที่ตั้งถิ่นฐานบ้านเรือน เรียกว่า "บ้านวังดินโป่ง" ต่อมากลายเป็น "บ้านวังโป่ง" ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ของอำเภอในปัจจุบัน
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอวังโป่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก) และอำเภอเมืองเพชรบูรณ์
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอชนแดนและอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร) มีคลองลำไม้ลายเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร) และอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก) มีคลองตะเคียนเป็นเส้นแบ่งเขต
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอวังโป่งแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 64 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|-
||1.||วังโป่ง || || || || (Wang Pong)  || || || ||13 หมู่บ้าน||
|-
||2.||ท้ายดง || || || || (Thai Dong)   || || || ||13 หมู่บ้าน||
|-
||3.||ซับเปิบ || || || || (Sap Poep) || || || ||9 หมู่บ้าน||
|-
||4.||วังหิน  || || || || (Wang Hin) || || || ||17 หมู่บ้าน||
|-
||5.||วังศาล || || || || (Wang San) || || || ||12 หมู่บ้าน||
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอวังโป่งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลท้ายดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท้ายดง
เทศบาลตำบลวังโป่ง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลวังโป่ง
องค์การบริหารส่วนตำบลวังโป่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโป่ง (นอกเขตเทศบาลตำบลวังโป่ง)
องค์การบริหารส่วนตำบลท้ายดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท้ายดง (นอกเขตเทศบาลตำบลท้ายดง)
องค์การบริหารส่วนตำบลซับเปิบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับเปิบทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหินทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังศาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังศาลทั้งตำบล
== เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน ==
=== เกษตรกรรม ===
ประชากรจำนวนร้อยละ 90 ของทั้งหมดประกอบอาชีพเกษตรกรรมโดยมีพื้นที่การเพาะปลูกรวม 193,937 ไร่ แยกเป็น
ข้าวนาปี 77,868 ไร่
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 47,868 ไร่
ถั่วเขียว 25,100 ไร่
ถั่วเหลือง 6,250 ไร่
มะขามหวาน 11,608 ไร่
มะม่วง 7,570 ไร่
พืชผัก 1,700 ไร่
ไม้ผลอื่น ๆ 14,450 ไร่
มันสำปะหลัง  1,517 ไร่
=== ปศุสัตว์ ===
การเลี้ยงสัตว์ในอำเภอวังโป่งมีลักษณะเป็นการเลี้ยงรายย่อยหรือเลี้ยงในครัวเรือน กระจายอยู่ทั่วไปในตำบลและมีการรวมกลุ่มกันบ้าง เช่น ชมรมอนุรักษณ์และพัฒนาไก่พื้นเมือง กลุ่มผู้เลี้ยงไก่ กลุ่มผู้เลี้ยงสุกร เป็นต้น
โค 7,010 ตัว
แพะ 259 ตัว
กระบือ 1,049 ตัว
สุกร 730 ตัว
=== การคมนาคม ===
มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ คือ
ถนนสายชนแดน-วังหิน (หมายเลข 1205) เป็นถนนลาดยางอยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง เชื่อมต่อระหว่างอำเภอวังโป่งกับอำเภอชนแดน ระยะทาง 20 กิโลเมตร
ถนนสายวังโป่ง-หนองขนาก (หมายเลข 1301) เป็นถนนลาดยางของกรมทางหลวง เชื่อมต่อกับจังหวัดพิจิตร ระยะทาง 24 กิโลเมตร
ถนนสายดงลึก-วังแช่กลอย เป็นถนนลาดยางของกรมทางหลวงชนบทเพชรบูรณ์ มีระยะทาง 12 กิโลเมตร
ถนนสายวังชะนาง-ดงขุย เป็นถนนลาดยางของกรมโยธาธิการ เชื่อมต่อกับอำเภอชนแดน ระยะทาง 25 กิโลเมตร
== ประชากรและสังคม ==
=== การศึกษา ===
อำเภอวังโป่ง มีสถานศึกษาทั้งในระบบโรงเรียนและนอกระบบโรงเรียน ดังนี้
ระดับประถมศึกษา จำนวน 21 แห่ง
ระดับมัธยมศึกษา จำนวน 2 แห่ง
การศึกษานอกระบบ ปัจจุบันมีครู/อาจารย์ 9 คน นักเรียน 740 คน
ห้องสมุด 1 แห่ง
=== ศาสนา ===
ประชาชนส่วนใหญ่ร้อยละ 96 นับถือศาสนาพุทธ ส่วนที่เหลือนับถือศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม
วัด/สำนักสงฆ์ จำนวน 31 แห่ง
ที่พักสงฆ์ จำนวน 18 แห่ง
โบสถ์คริสต์ จำนวน 3 แห่ง (ตำบลวังโป่ง,ตำบลวังหิน)
สุเหร่า จำนวน 1 แห่ง
=== การสาธารณสุข ===
อำเภอวังโป่ง มีการบริการด้านสาธารณสุข ดังนี้
โรงพยาบาล 1 แห่ง ขนาด 30 เตียง มีแพทย์ 5 คน เภสัชกร 3 คน ทันตแพทย์ 3 คน พยาบาล 25 คน และเจ้าหน้าที่อื่นๆอีก 138 คน
สถานอนามัยประจำตำบล จำนวน 8 แห่ง มีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข 54 คน ผู้ช่วยพยาบาลอาสาอำเภอ 10 คน แพทย์แผนไทย 2 คน
คลินิก 6 แห่ง
=== การรักษาความสงบเรียบร้อย ===
ในพื้นที่อำเภอวังโป่ง ในสภาพปัจจุบัน ไม่ค่อยมีเหตุการณ์รุนแรงที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคง โดยมีอัตรากำลัง ดังนี้
สถานีตำรวจภูธรอำเภอวังโป่ง มีอัตรากำลังทั้งสิ้น 62 นาย โดยแยกออกเป็น นายตำรวจชั้นสัญญาบัตร 22 นาย และตำรวจชั้นประทวน 40 นาย
กองร้อยอาสาอำเภอวังโป่ง มีอัตรากำลังรวมทั้งสิ้น 8 นาย
ชุดปฏิบัติการรักษาความสงบ กองพันทหารสื่อสารที่ 11 อำเภอวังโป่ง 6 นาย
== รายชื่อนายอำเภอ ==
==อ้างอิง==
วังโป่ง