pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ภาษาโนเวียล

ภาษาโนเวียล (novial) เป็น ภาษาประดิษฐ์ ที่คิดค้นโดย ศาสตราจารย์ ออตโต เจสเปอร์เซน ชาวเดนมาร์กซึ่งเคยร่วมงานในการคิดค้นภาษาอิดอมาก่อนหน้านี้ โดยคำศัพท์ส่วนใหญ่จะมีพื้นฐานจากภาษากลุ่มโรมานซ์ และ ภาษากลุ่มเจอร์แมนิก และไวยากรณ์ได้รับอิทธิพลจากภาษาอังกฤษ
มีการเปิดตัวภาษาโนเวียลในหนังสือ An International Language ของเจสเปอร์เซนใน ค.ศ. 1928 จากนั้นจึงมีการอัปเดตในพจนานุกรม Novial Lexike ของตนเองใน ค.ศ. 1930 และมีการปรับปรุงเพิ่มเติมในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 แต่ภาษานี้กลับหยุดพัฒนาหลังเจสเปอร์เซนเสียชีวิตใน ค.ศ. 1943
==อักขรวิธี==
{|class="wikitable" style="text-align:center; table-layout:fixed"
|+ ชุดตัวอักษรโนเวียล
|-
!ตัวพิมพ์ใหญ่
|A||B||C||D||E||F||G||H||I||J||K||L||M||N||O||P||Q||R||S||T||U||V||X||Y||Z
|-
!ตัวพิมพ์เล็ก
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m||n||o||p||q||r||s|||t||u||v||x||y||z
|-
!หน่วยเสียงสัทอักษรสากล
|
|
|style="background-color:#fcc"|,  และอื่น ๆ 
|
|
|
|
|
|
|style="background-color:#fcc"|, 
|
|
|
|
|
|
|style="background-color:#fcc"|
|
|
|
|
|
|style="background-color:#fcc"|ks, gz
|style="background-color:#fcc"|, 
|style="background-color:#fcc"|,  และอื่น ๆ
|}
ทวิอักษร ch และ sh ออกเสียงเป็น  หรือ  โดยขึ้นอยู่กับผู้พูด เช่น chokolate อาจออกเสียงเป็น  หรือ 
==เทียบตัวอย่างภาษา==
นี่คือคำอธิษฐานขององค์พระผู้เป็นเจ้าในภาษาโนเวียลและภาษาอื่น ๆ:
{|class="wikitable"
|-
! ภาษาโนเวียล:
! ภาษาเอสเปรันโต:
! ภาษาอิดอ:
! ภาษาละติน:
|-
|
Nusen Patre, kel es in siele,
mey vun nome bli sanktifika,
mey vun regno veni;
mey on fa vun volio
kom in siele anke sur tere.
Dona a nus disdi li omnidiali pane,
e pardona a nus nusen ofensos,
kom anke nus pardona a nusen ofensantes,
e non dukte nus en tentatione,
ma liberisa nus fro malu.
Amen.
|
Patro nia, kiu estas en la ĉielo,
Via nomo estu sanktigita.
Venu Via regno,
plenumiĝu Via volo,
kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.
Nian panon ĉiutagan donu al ni hodiaŭ.
Kaj pardonu al ni niajn ŝuldojn,
kiel ankaŭ ni pardonas al niaj ŝuldantoj.
Kaj ne konduku nin en tenton,
sed liberigu nin de la malbono.
Amen.
|
Patro nia, qua esas en la cielo,
tua nomo santigesez;
tua regno advenez;
tua volo facesez
quale en la cielo tale anke sur la tero.
Donez a ni cadie l'omnadia pano,
e pardonez a ni nia ofensi,
quale anke ni pardonas a nia ofensanti,
e ne duktez ni aden la tento,
ma liberigez ni del malajo.
Amen.
|
Pater noster, qui es in caelis:
sanctificetur Nomen Tuum;
adveniat Regnum Tuum;
fiat voluntas Tua, 
sicut in caelo, et in terra.
Panem nostrum cotidianum da nobis hodie;
et dimitte nobis debita nostra,
Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;
et ne nos inducas in tentationem;
sed libera nos a Malo.
Amen.
|}
== หมายเหตุ ==
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
A summary of 1928 Novial
A summary of the 1930 version
Novial’98
Novial Lexike: International Dictionary  by Otto Jespersen, 1930
Discussiones inter E. de Wahl e O. Jespersen
นโนเวียล
อธิการบดี

อธิการบดี เป็นตำแหน่งผู้บังคับบัญชาสูงสุดและรับผิดชอบงานทั้งปวงของมหาวิทยาลัย
== ประวัติและการได้มาซึ่งตำแหน่ง ==
ในประเทศไทย อธิการบดีมาจากการแต่งตั้งของพระมหากษัตริย์ตามคำแนะนำของสภามหาวิทยาลัยนั้น ๆ มีวาระการดำรงตำแหน่งคราละสี่ปี และอาจได้รับแต่งตั้งอีกครั้งได้ แต่จะดำรงตำแหน่งเกินสองวาระติดต่อกันมิได้ ส่วนอำนาจหน้าที่ของอธิการบดีย่อมแตกต่างกันไปตามแต่ที่กฎหมายหรือตราสารจัดตั้งมหาวิทยาลัยบัญญัติหรือกำหนดไว้
อนึ่ง ในสมัยก่อน มหาวิทยาลัยบางแห่งเรียกอธิการบดีว่า  "ผู้บัญชาการ"  เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน) นอกจากนี้ ยังมีตำแหน่ง  "ผู้ประศาสน์การ"  ซึ่งเป็นชื่อสำหรับตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดของมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในปัจจุบัน) มีความหมายเทียบเท่าตำแหน่งอธิการบดี โดยบุคคลที่ดำรงตำแหน่งผู้ประศาสน์การมีเพียงท่านเดียว คือ ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ และก่อนหน้านั้น มหาวิทยาลัยศิลปากร ใช้ตำแหน่ง  "ผู้อำนวยการ"  โดยตำแหน่งอธิบดีกรมศิลปากร จะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการมหาวิทยาลัยศิลปากรโดยตำแหน่ง ต่อมาจึงแยกหน่วยงานออกจากกันระหว่างกรมศิลปากรและมหาวิทยาลัยศิลปากร จึงเปลี่ยนชื่อตำแหน่งจาก "ผู้อำนวยการมหาวิทยาลัยศิลปากร" เป็น "อธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร"
== ผู้บัญชาการในสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาของทหาร/ตำรวจ ==
ผู้บัญชาการ เป็นตำแหน่งผู้บังคับหน่วยของทหาร/ตำรวจ ซึ่งใช้เรียกตำแหน่งผู้บังคับหน่วยที่มีอัตราตั้งแต่ พลตรี พลเรือตรี พลอากาศตรี และพลตำรวจตรี เป็นต้นไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของหน่วยงานนั้น ๆ ด้วย ปัจจุบันผู้บัญชาการสถาบันอุดมศึกษาในสังกัดกระทรวงกลาโหมและสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ประกอบด้วย
ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (อัตราพลโท)
ผู้บัญชาการโรงเรียนนายเรือ (อัตราพลเรือโท)
ผู้บัญชาการโรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช (อัตราพลอากาศโท)
ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (อัตราพลตำรวจโท)
ซึ่งผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าว ถือเป็นผู้บัญชาการสถาบันอุดมศึกษาในสังกัดกระทรวงกลาโหมและสำนักงานตำรวจแห่งชาติดังกล่าว
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
อุดมศึกษา
มหาวิทยาลัยรัฐ
สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
สถาบันอุดมศึกษาเอกชน
มหาวิทยาลัย
วิทยาลัย
คณะวิชา
บัณฑิตวิทยาลัย
รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย
รายชื่อมหาวิทยาลัยของรัฐในประเทศไทยเรียงตามการสถาปนา
รายชื่อมหาวิทยาลัยเก่าแก่ที่สุดที่ยังเปิดสอน
อันดับมหาวิทยาลัยไทย
อธิการบดี
สถาบันอุดมศึกษา
สถาบันฟรองเซดูเปโตรล

สถาบันฟรองเซดูเปโตรล (Institut français du pétrole แองสตีตู ฟรองเซ ดู เปโตรล - สถาบันปิโตรเลียมแห่งฝรั่งเศส) เป็นสถาบันวิจัยอิสระในเมืองรูแอย-มัลเมซง (Rueil-Malmaison) ใกล้กรุงปารีส ใน ประเทศฝรั่งเศส ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2487 โดยมีไซต์อยู่ที่เมืองลียงและโป
ในปี พ.ศ. 2547 มีเจ้าหน้าที่ในสถาบันอยู่ 1,729 คน และมีงบประมาณ 253 ล้านยูโร
สถาบันรับผิดชอบดูแลศูนย์อบรมระดับหลังอุดมศึกษา École du pétrole et des moteurs และหลักสูตรการอบรมอุตสาหกรรมแบบเข้มข้น
== เกร็ด ==
อีฟว์ โชแวง (Yves Chauvin) ผู้ร่วมรับรางวัลโนเบล ใน ปี 2548 ในสาขาเคมี เป็นหนึ่งในนักวิจัยในสถาบันนี้
== แหล่งข้อมูลอื่น==
เว็บไซต์สถาบันฟรองเซดูเปโตรล 
สถาบันวิจัยในประเทศฝรั่งเศส
สถาบันด้านปิโตรเลียม
สถาบันด้านปิโตรเลียมในประเทศฝรั่งเศส
มอชอฟต์เซ

มอชอฟต์เซ (Mošovce)  เป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ ประชากรประมาณ 1,300 คน ตั้งอยู่ในประเทศสโลวาเกีย
== ภาพ ==
ภาพ:Kastielmosovce.jpg|มอชอฟต์เซ
ภาพ:Kostolmosovce1.jpg|โบสถ์ในมอชอฟต์เซ
ภาพ:Kostolmosovce2.JPG|โบสถ์ในมอชอฟต์เซ
ภาพ:Kaplnka-Mosovce.jpg|มอชอฟต์เซ
ภาพ:Dom-Mosovce.jpg|สถาปัตยกรรมเก่า ๆ ในมอชอฟต์เซ
ภาพ:Mosovce.jpg|ธงชาติมอชอฟต์เซ
ภาพ:Vlajka-Mosovce.jpg|ตราประจำชาติมอชอฟต์เซ
ภาพ:Map_slovakia_mosovce.png|แผนที่มอชอฟต์เซ
ภาพ:Mapa-Mosovce.png|แผนที่มอชอฟต์เซ
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
www.mosovce.sk
จุลสาร 
ข่าว
Drienok 
ประเทศสโลวาเกีย
ซิติเซนเดียม

ซิติเซนเดียม (Citizendium) เป็นสารานุกรมออนไลน์เสรีฐานวิกิ ภาษาอังกฤษที่เปิดบริการโดยแลร์รี แซงเงอร์ ผู้ร่วมก่อตั้งนูพีเดียและวิกิพีเดีย
มีการประกาศครั้งแรกในเดือนกันยายน ค.ศ. 2006 ในฐานะส้อมของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ แต่เปิดตัวในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2007 โดยเน้นที่เนื้อหาต้นฉบับ จุดมุ่งหมายของโครงการคือการปรับปรุงโมเดลวิกิพีเดียด้วยการเพิ่มความน่าเชื่อถือ ซึ่งมีแผนที่จะบรรลุสิ่งนี้โดยกำหนดให้ผู้มีส่วนร่วมเกือบทั้งหมดต้องใช้ชื่อจริง กลั่นกรองพฤติกรรมที่ไม่เป็นมืออาชีพอย่างเคร่งครัด ให้ "การกำกับดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญอย่างอ่อนโยน" แก่ผู้มีส่วนร่วมทุกวัน และ "บทความที่ผ่านการคัดกรอง" ที่ผ่านการพิชญพิจารณ์โดยผู้เชี่ยวชาญที่มีการรับรอง
เว็บไซต์เคยมีผู้ที่มีความเคลื่อนไหวเพิ่มขึ้นในช่วง 3 เดือนแรกของ ค.ศ. 2008 หลังจากนั้นจึงเริ่มลดลง ในวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 2011 เว็บไซต์นี้มีสมาชิกที่มีความเคลื่อนไหวน้อยกว่า 100 บัญชี บรรณาธิการบริหารคนสุดท้ายคือ Anthony Sebastian โดยอยู่จนกระทั่งพ้นจากตำแหน่งใน ค.ศ. 2016  เว็บไซต์นี้มีบทความถึง 17,103 บทความ ในจำนวนนี้ผ่านการรับรอง 166 บทความ และมีผู้ที่มีส่วนร่วมในช่วง 30 วันเพียง 16 บัญชี
== อ้างอิง ==
== อ่านเพิ่ม ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Citizendium discussion list and archives
Citizendium full histories dump by WikiTeam
โครงการร่วมมือ
สารานุกรมเสรี
ประวัติวิกิพีเดีย
สิกขา

สิกขา สิกขาบท หมายถึง ข้อที่จะต้องศึกษา ข้อที่ต้องปฏิบัติ ในทางศาสนาหมายถึง ศีล สมาธิ ปัญญา
ในคำไทยนำมาใช้ว่า ศึกษา หมายถึงการเล่าเรียน หรือพูดซ้ำว่า การศึกษาเล่าเรียน
สิกขาบท หมายถึงข้อศีล ข้อวินัย คือศีลแต่ละข้อ วินัยแต่ละข้อ เช่นศีลของสามเณรมี ๑๐ ข้อ เรียกว่ามี ๑๐ สิกขาบท ศีลของพระภิกษุ มี ๒๒๗ ข้อ เรียกว่ามี ๒๒๗ สิกขาบท
== ดูเพิ่ม ==
ไตรสิกขา
พระพุทธศาสนา
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
อธิปัญญาสิกขา

อธิปัญญาสิกขา แปลว่า การศึกษาในอธิปัญญา คือการปฏิบัติเพื่อเจริญปัญญาให้สูงขึ้นจนตัดกิเลสได้เด็ดขาด เป็นข้อหนึ่งในไตรสิกขา คืออธิศีลสิกขา อธิจิตสิกขา อธิปัญญาสิกขา
อธิปัญญาสิกขา คือการที่ภิกษุได้บรรลุจตุตถฌานแล้วนั่งเข้าฌานด้วยจิตอันบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว เธอมีจิตบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว ควรแก่การงาน ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวอย่างนี้แล้วก็โน้มน้อมจิตไปเพื่อญานทัสสนะ จนได้บรรลุวิชชาหรือเห็นประจักษ์ซึ่งสามัญญผลที่สูงขึ้นดียิ่งขึ้นตามลำดับ คือ
วิปัสสนาญาน มโนมยิทธิญาน อิทธิวิธิญาน ทิพพโสตธาตุญาน เจโตปริยญาน ปุพเพนิวาสานุสสติญาน ทิพพจักขุญาน และอาสวักขยญาน
รู้ชัดตามความเป็นจริงว่านี้คือทุกข์ นี้คือทุกขสมุทัย นี้คือทุกขนิโรธ นี้คือทุกขนิรธิคามินีปฏิปทา นี้คืออาสวะ นี้คือเหตุให้เกิดอาสวะ นี้คือความดับอาสวะ นี้คือข้อปฏิบัติให้ถึงความดับอาสวะ ปฏิบัติดังนี้แลที่เรียกว่า อธิปัญญาสิกขา
อธิ- อุปสรรค (अधि-) เป็นคำอุปสรรคมาจากภาษาบาลีและสันสกฤต แปลว่า ยิ่ง, ใหญ่, ทับ เช่น อธิปัญญา (อธิปญฺญา) แปลว่า ปัญญายิ่ง
==อ้างอิง==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
เจเอสพี

เจเอสพี (JavaServer Pages: JSP) เป็นเทคโนโลยีจาวาที่เปิดช่องทางให้ผู้พัฒนาซอฟต์แวร์สร้าง HTML, XML หรือไฟล์เอกสารในประเภทนี้ตามความต้องการของเครื่องลูกข่ายร้องขอ ซึ่งเทคโนโลยีนี้เปิดให้ใช้ภาษาจาวาในการสร้างและกรทำการใด ๆ เพื่อให้หน้าเว็บเพจธรรมดากลายเป็นหน้าเว็บเพจที่สามารถตอบสนองได้ โดยเจเอสพีจะถูกโปรแกรมเว็บเซิร์ฟเวอร์ที่สนับสนุนเจเอสพี เช่น อะแพชี ทอมแคต, GlassFish แปลให้เป็นจาวา คลาส ที่เรียกว่าเซิร์ฟเลต ซึ่งพร้อมที่จะประมวลผลด้วยจาวาและแสดงผลออกเป็น HTML
== ตัวอย่าง ==
ซอร์สโค้ดในเจเอสพี
...
...
เซิร์ฟเลตที่ได้จากการประมวลผลเจเอสพี
package jsp_servlet;
import java.util.*;
import java.io.*;
import javax.servlet.*;
import javax.servlet.http.*;
import javax.servlet.jsp.*;
import javax.servlet.jsp.tagext.*;
import com.foo.bar; //imported as a result of 
import ...
class _myservlet implements javax.servlet.Servlet, javax.servlet.jsp.HttpJspPage {
//inserted as a
//result of 
int serverInstanceVariable = 1;
...
public void _jspService ( javax.servlet.http.HttpServletRequest request,
javax.servlet.http.HttpServletResponse response )
throws javax.servlet.ServletException,
java.io.IOException
{
javax.servlet.ServletConfig config = ...;//get the servlet config
Object page = this;
PageContext pageContext = ...;//get the page context for this request
javax.servlet.jsp.JspWriter out = pageContext.getOut  ;
HttpSession session = request.getSession ( true ) ;
try {
out.print ( "\r\n" ) ;
out.print ( "\r\n" ) ;
...
//from 
int localStackBasedVariable = 1;
...
out.print ( "\r\n" ) ;
out.print ( "   " ) ;
//note, toStringOrBlank  converts the expression into a string or if
// the expression is null, it uses the empty string.
//from 
out.print ( toStringOrBlank ( "expanded inline data " + 1 ) ) ;
out.print ( "   \r\n" ) ;
...
} catch ( Exception _exception ) {
//clean up and redirect to error page in 
}
}
}
== ดูเพิ่ม ==
Apache Tomcat
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
คำอธิบายสินค้า JSP ของ Sun
JSR 245 (JSP 2.1)
JSR 152 (JSP 2.0)
JSR 53 (JSP 1.2)
รวมรวบตัวอย่างโปรแกรม JSP ที่ใช้งานได้จริง
ข้อมูลฝึกสอน/เครื่องมือฝึก JSP ฟรี 
ไทยครีเอท สอนเขียน JSP ฟรี (ภาษาไทย)
แพลตฟอร์มจาวาเอนเทอร์ไพรส์
คำร้องเสนอข้อกำหนดชุมชนจาวา
เอนจินแม่แบบ
ญาณทัศนะ

ญาณทัศนะ (ยา-นะ-) แปลว่า การรู้และการเห็น การเห็นคือการรู้จริง, การเห็นด้วยการรู้จริง, การเห็นอย่างประเสริฐ คือการรู้อย่างแจ่มแจ้ง
ญาณทัศนะ เป็นที่ใช้แพร่หลายในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และมีความหมายหลายระดับตามเนื้อหาในเรื่องนั้น ๆ เช่นหมายถึงการเห็นพระธรรมที่พระอริยเจ้าเห็น การแทงตลอดธรรมอย่างที่พระอริยเจ้าแทงตลอด การบรรลุธรรมที่ทำให้เป็นพระอริยะ การบรรลุความเป็นพระอริยะ ซึ่งก็คือปัญญานั่นเอง
ญาณทัศนะ ยังหมายรวมไปถึงวิปัสสนาญาณ ทิพจักขุญาณ มรรคญาณ ผลญาณ ปัจเวกขณญาณ สูงสุดถึงสัพพัญญุตญาณ ในที่บางแห่งอธิบายว่าแม้ความเห็นที่บริสุทธิ์หรือทิฏฐิวิสุทธิ์ก็เรียกว่าญาณทัศนะได้
== ดูเพิ่ม ==
วิสุทธิ 7
ญาณ
วิปัสสนากรรมฐาน
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
วิปัสสนา

วิปัสสนา หมายถึง เห็นการเกิดการดับหรือความเห็นแจ้งในสังขารทั้งหลายว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และไม่ใช่ตัวตน
สมถะและวิปัสสนาถือเป็นธรรมที่ควรเจริญ (ตามทสุตตรสูตร) และเป็นธรรมฝ่ายวิชชา (ตามพาลวรรค)
==วิปัสสนาภูมิ==
วิปัสสนาภูมิ คือ ธรรมทั้งหลายอันแยกประเภทเป็น ขันธ์ อายตนะ ธาตุ อินทรีย์ สัจจะ และปฏิจจสมุปบาท
วิปัสสนาภูมิ หมายถึง ธรรมอันเป็นอารมณ์ของวิปัสสนา
==วิปัสสนาญาณ==
==วิปัสสนากรรมฐาน==
วิปัสสนากรรมฐาน หมายถึง การปฏิบัติกรรมฐานตามแนวทางในมหาสติปัฏฐานสูตร คือ การเจริญสติอันเป็นไปใน กาย เวทนา จิต และธรรม
== อ้างอิง ==
ภาวนา
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ขันธ์

ขันธ์ แปลว่า ตัว, หมู่, กอง, พวก, หมวด ในทางพุทธศาสนาหมายถึงส่วนหนึ่งๆ ของรูปกับนามที่แยกออกเป็น 5 กอง คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ซึ่งเรียกว่า ขันธ์ 5 หรือขันธ์ทั้ง 5 ได้แก่
รูป เป็นสภาพไม่รู้ มีทั้งหมด 28 รูป แบ่งเป็น อุปาทยรูป 24 รูป และมหาภูตรูป 4 รูป
เวทนา เป็นความรู้สึก มีทั้งหมด 5 เวทนา คือ สุขกาย สุขใจ ทุกข์กาย ทุกข์ใจ อุเบกขาทางใจ
สัญญา เป็นความจำได้ ความรู้จำสิ่งที่ปรากฏได้ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และความรู้สึกได้ทางใจ คือ เวทนา สัญญา สังขาร
สังขาร เป็นการปรุงแต่งจิตให้จิตมีอารมณ์และกิริยาหลากหลาย มีทั้งหมด 50 สังขาร
วิญญาณ เป็นสภาพรับรู้ มีทั้งหมด 6 ทวาร คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
ในขันธ์ 5 นี้ เมื่อจัดขันธ์เข้าในปรมัตถธรรม รูปจะจัดเป็นรูปธรรม ส่วนเวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณจะจัดเป็นนามธรรม
รูปขันธ์ จะจัดเข้าในรูป
เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์ จะจัดเข้าในเจตสิก
วิญญาณขันธ์ จะจัดเข้าในจิต
การหมดเหตุปัจจัยของนามรูป จะจัดเข้าในนิพพาน
ขันธ์ 5 จะจัดเข้าในไตรลักษณ์
== อ้างอิง ==
ขันธ์ ๕
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
วิญญาณ (ศาสนาพุทธ)

ในศาสนาพุทธ คำว่าวิญญาณ (viññāṇa; विज्ञान) ใช้หมายถึงพิชาน (consciousness) คือความรู้แจ้งอารมณ์ พระไตรปิฎกระบุว่าพระพุทธเจ้าทรงจำแนกวิญญาณออกเป็น 6 ประเภท ได้แก่
จักขุวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางตา คือรู้รูปด้วยตา หรือการเห็น
โสติวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางหู คือรู้เสียงด้วยหู หรือการได้ยิน
ฆานวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางจมูก คือรู้กลิ่นด้วยจมูก หรือการได้กลิ่น
ชิวหาวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางลิ้น คือรู้รสด้วยลิ้น หรือการรู้รส
กายวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางกาย คือรู้โผฏฐัพพะด้วยกาย หรือการรู้สึกกายสัมผัส
มโนวิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางใจ คือรู้ธรรมารมณ์ด้วยใจ หรือการนึกคิด
นอกจากนี้วิญญาณยังปรากฏในหลักธรรมอื่น ๆ ด้วย เช่น วิญญาณขันธ์ในขันธ์ 5 วิญญาณในปฏิจจสมุปบาท
คำว่าวิญญาณยังถือเป็นคำไวพจน์ของคำว่าจิต มีความหมายเหมือนกัน ใช้แทนกันได้
== หน้าที่ของวิญญาณ (วิญญาณกิจ) ==
คัมภีร์วิสุทธิมรรคของพระพุทธโฆสะและคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะของพระอนุรุทธาจารย์ กล่าวว่าวิญญาณมีหน้าที่ 14 อย่าง คือ
ปฏิสนธิ สืบต่อภพใหม่
ภวังคะ  เป็นองค์ประกอบของภพ
อาวัชชนะ คำนึงถึงอารมณ์ใหม่
ทัสสนะ เห็นรูป (ตรงกับจักขุวิญญาณ)
สวนะ   ได้ยินเสียง (ตรงกับโสตวิญญาณ)
ฆายนะ ได้กลิ่น (ตรงกับฆานวิญญาณ)
สายนะ รู้รส (ตรงกับชิวหาวิญญาณ)
ผุสนะ ถูกต้องโผฏฐัพพะ (ตรงกับกายวิญญาณ)
สัมปฏิจฉนะ รับอารมณ์
สันตีรณะ พิจารณาอารมณ์
โวฏฐัพพนะ ตัดสินอารมณ์
ชวนะ เสพอารมณ์
ตทาลัมพณะ รับอารมณ์ต่อจากชวนะก่อนจะกลับสู่ภวังค์
จุติ เคลื่อนจากภพปัจจุบันเพื่อจะไปสู่ภพหน้า
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
ขันธ์ ๕
ความเชื่อในศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สังคหวัตถุ 4

สังคหวัตถุ  แปลว่า ธรรมที่เป็นที่ตั้งแห่งการสงเคราะห์กัน, ธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน หมายถึง หลักการครองใจคน, หลักยึดเหนี่ยวใจกันไว้, วิธีทำให้คนรัก, หลักสังคมสงเคราะห์ ซึ่งเป็นเครื่องประสานใจและเหนี่ยวรั้งใจคนให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันได้ และทำให้อยู่กันด้วยความรักความปรารถนาดีต่อกัน เหมือนลิ่มสลักรถที่ตรึงตัวรถไว้มิให้ชิ้นส่วนกระจายไป ทำให้รถแล่นไปได้ตามที่ต้องการ
สังคหวัตถุมีสี่ประการ คือ
ทาน การให้ การเสียสละ การแบ่งปันเพื่อประโยชน์แก่คนอื่น ช่วยปลูกฝังให้เป็นคนที่ไม่เห็นแก่ตัว แบ่งปันกัน (แบ่งปันไปมา)
ปิยวาจา การพูดจาด้วยถ้อยคำไพเราะอ่อนหวาน จริงใจ ไม่พูดหยาบคายก้าวร้าว พูดในสิ่งที่เป็นประโยชน์ เหมาะกับกาลเทศะ พูดดีต่อกัน (พูดจาจับใจ)
อัตถจริยา ช่วยเหลือกัน (ช่วยกิจกันไป)
สมานัตตตา คือ การปฏิบัติตนเสมอต้นเสมอปลาย การทำตัวให้เข้ากันได้ เป็นเพื่อนร่วมทุกข์ร่วมสุขกัน ไม่เอาเปรียบ ร่วมเผชิญ และแก้ปัญหาเพื่อประโยชน์สุขร่วมกัน ไม่ถือเราถือเขา รู้จักผูกมิตรกับผู้อื่น เช่น ในยามที่ตนตกทุกข์ได้ยากก็ไม่ทอดทิ้งยังช่วยเหลือ ย่อมเกิดความสุข และความสามัคคีในหมู่คณะ
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
https://www.castool.com/2016/12/02/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%96%E0%B8%B8-4-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2/￼
ธรรมหมวด 4
หลักธรรมของศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สังวาส

สังวาส แปลว่า การอยู่ร่วมกัน, การอยู่ด้วยกัน, ธรรมเป็นเครื่องครองอยู่เสมอกัน
สังวาส ในคำวัดใช้หมายถึงการที่ภิกษุเป็นอยู่ขบฉัน ร่วมอุโบสถ ร่วมสังฆกรรมกันกับภิกษุอื่นๆ มี ๒ อย่างคือ การอยู่ร่วมกับภิกษุที่อุปสมบทแบบเดียวกัน เรียกว่า สมานสังวาส การอยู่ร่วมกันกับภิกษุที่อุปสมบทต่างแบบกัน เรียกว่า นานาสังวาส เช่นภิกษุหินยานด้วยกัน หรือภิกษุมหายานด้วยกันถือเป็นสมานสังวาสของกันและกัน แต่ภิกษุที่เป็นหินยานกับภิกษุที่เป็นมหายาน ถือว่าเป็นนานาสังวาสกัน
สังวาส ในคำไทยใช้หมายถึงการร่วมประเวณี, การมีเพศสัมพันธ์
==อ้างอิง==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สมานสังวาส

สมานสังวาส (อ่านว่า สะมานะสังวาด) แปลว่า มีสังวาสเสมอกัน, มีธรรมเป็นเครื่องอยู่เสมอกัน, การอยู่ร่วมกัน
สมานสังวาส เป็นภาษาพระวินัย หมายถึงการที่ภิกษุได้รับการบรรพชาอุปสมบทถูกต้องตาม พระธรรมวินัยเป็นแบบเดียวกัน มีสิทธิ์ในการเป็นอยู่และเข้าร่วมอุโบสถและสังฆกรรมกับภิกษุตามปกติและอื่นๆ เรียกว่าเป็น สมานสังวาส คือมีสังวาสเสมอกัน หากได้รับอุปสมบทต่างกัน หรือมีสิทธิ์ต่างกันไม่สามารถเข้าร่วมอุโบสถสังฆกรรมด้วยกันได้ เรียกว่าเป็น นานาสังวาส คือมีสังวาสต่างกัน
สมานสังวาส เป็นการแสดงถึงการที่ภิกษุจะอยู่ ขบฉัน และทำสังฆกรรมร่วมกันได้จะต้องมีจุดกำเนิดและข้อปฏิบัติเสมอเหมือนและเท่ากัน
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
อันวัร อัสซาดาต

มุฮัมมัด อันวัร อัสซาดาต (محمد أنور السادات; Muhammad Anwar al-Sadat; 25 ธันวาคม พ.ศ. 2461 - 6 ตุลาคม พ.ศ. 2524) นักการทหาร นักการเมืองและประธานาธิบดีแห่งอียิปต์ตั้งแต่วันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2513 - 6 ตุลาคม พ.ศ. 2524 ซึ่งเป็นวันที่ถูกยิงเสียชีวิต ได้รับการยอมรับในประเทศอียิปต์และนานาชาติว่าเป็นชาวอียิปต์ที่มีอิทธิพลในตะวันออกกลางมากที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่
อันวัร อัสซาดาต เป็นผู้นำชาติอาหรับชาติแรกที่สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอล และเดินทางไปเยือนอิสราเอลใน พ.ศ. 2520 หลังจากสงครามระหว่างอิสราเอลกับอียิปต์ และซีเรีย เมื่อ พ.ศ. 2516 ส่งผลให้กลุ่มมุสลิมหัวรุนแรงไม่พอใจ และลอบสังหารเขาในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2524
อันวัร อัสซาดาต ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ร่วมกับเมนาเฮม เบกิน นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ในปี พ.ศ. 2521
== อ้างอิง ==
Meital, Yoram. Egypt’s Struggle for Peace: Continuity and Change, 1967-1977.
บุคคลจากไคโร
ประธานาธิบดีอียิปต์
ผู้นำในสงครามเย็น
นักการเมืองอียิปต์
มุสลิมนิกายซุนนีชาวอียิปต์
บุคคลจากเขตผู้ว่าการอัลมุนูฟียะฮ์
ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
ชาวอียิปต์ผู้ได้รับรางวัลโนเบล
นักการเมืองที่ถูกลอบสังหาร
เสียชีวิตจากอาวุธปืน
มอนเตเนโกร (แก้ความกำกวม)

มอนเตเนโกร (Montenegro) อาจหมายถึง
สาธารณรัฐมอนเตเนโกร ประเทศทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป
มอนเตเนโกร เทศบาลในเขตจังหวัดกินดีโอ (Quindío) ประเทศโคลอมเบีย
มอนเตเนกรู เมืองในรัฐรีโอกรันดีโดซูล (Rio Grande do Sul) ประเทศบราซิล
เมนาเฮม เบกิน

เมนาเฮม เบกิน (מְנַחֵם בֵּגִין Menaḥem Begin ; (Menachem Wolfovich Begin เมนาเฮม วูล์โฟวิช เบกิน; Mieczysław Biegun; link=no|Менахем Вольфович Бегин Menakhem Volfovich Begin; 16 สิงหาคม พ.ศ. 2456 – 9 มีนาคม พ.ศ. 2535) เป็นหัวหน้าองค์กรลับใต้ดิน "อิรกูน" ของลัทธิไซออนชาวโปแลนด์เชื้อสายยิว ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ นายกรัฐมนตรีคนแรกของอิสราเอลที่สังกัดพรรคลิคุด (พ.ศ. 2520-2526)
== เยาว์วัย การศึกษาและการเริ่มงาน ==

เบกิน เกิดที่เมือง เบรสต์ลิโตฟค์ เบลารุส จบการศึกษาด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยวอร์ซอว์และต่อมาได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกและมีบทบาทสำคัญในองค์กรลัทธิไซออน และได้เป็นหัวหน้าหน่วยไซออนของโปแลนด์ในปี พ.ศ. 2474 การบุกโปแลนด์จากเยอรมันทำให้เบกินต้องหนีไปอยู่ลิทัวเนียและถูกพวกรัสเซียจับที่นั่น เบกินได้รับการปล่อยตัวใน พ.ศ. 2484 และถูกเกณฑ์เป็นทหารในกองทัพโปแลนด์เสรีและถูกส่งตัวไปประจำที่ปาเลสไตน์รัฐในอาณัติของอังกฤษในปี พ.ศ. 2485 หลังจากพ้นหน้าที่ทหารเกณฑ์ในปีต่อมาเบกินได้เป็นหัวหน้าผู้บัญชาการหน่วยต่อต้าน "อิรกูน"
== งานการเมือง ==

ในปี พ.ศ. 2491 เบกินได้ก่อตั้งพรรคการเมืองฝ่ายขวาและได้เป็นประธานพรรคเฮรุต และในปี 2516 เบกินก็ได้เป็นผู้นำพรรคลิคุด ซึ่งเป็นพรรคขวาจัด ต่อมาในปี พ.ศ. 2520 ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งและได้เป็นผู้จัดตั้งรัฐบาลผสมขึ้น เบกินได้เริ่มเจรจาข้อตกลงสันติภาพกับอียิปต์ และจัดประชุมสันติภาพที่นครเยรูซาเร็มกับฝ่ายอียิปต์ เบกินได้รับเชิญจากประธานาธิบดีคาร์เตอร์มาร่วมเจรจากับประธานาธิบดีอันวาร์ ซาดัตที่แค้มป์เดวิดเมื่อ พ.ศ. 2521 เบกินได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพประจำปี 2521 ร่วมกับประธานาธิบดีซาดัต
แม้เบกินจะได้รับการรักใคร่นับถือจากประชาชนชาวอิสราเอลเป็นจำนวนมาก แต่มรดกที่เบกินทิ้งไว้ก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันมากและในขณะเดียวกันก็เป็นที่ยอมรับกันมาก ในฐานะของหัวหน้า"เออร์กัน" เบกินทำตัวเป็นกลางในกองทัพที่ต่อต้านการตั้งรัฐปาเลสไตน์ของอังกฤษ แต่ในที่สุดก็ยอมเข้ากับกลุ่มระดับแกนนำของไซออน
เบกินพ่ายแพ้การเลือกตั้งถึง 8 ครั้งในการรณรงค์เป็นนายกรัฐมนตรีและมาชนะการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2520 ซึ่งนอกจากจะเป็นการยุติการต่อเนื่อง 30 ปี ในการเป็นรัฐบาลของพรรคแรงงานแล้วยังเป็นการสร้างสัญลักษณ์ของสังคมใหม่ที่เคยได้รับการยอมรับน้อยมากจากประชาชน
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
The Menachen Begin Center 
PM Sharon's Address at the Opening Ceremony for the Begin Heritage Centre Building 06/16/2004
Menachem Begin - The Sixth Prime Minister Official Site of the Prime Minister's Office
The Camp David Accords
The King David Hotel Warnings
Irgun Web Page 
1948 Letter of some Eminent Jews to New York Times 
Menachem Begin Obituary Editorial 
The Begin Biography , Nobel Foundation
Jewish Plot to Kill Bevin in London 
1940s Top 10 Most Wanted Terrorist line up
ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
ชาวอิสราเอลผู้ได้รับรางวัลโนเบล
นายกรัฐมนตรีอิสราเอล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอิสราเอล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอล
ชาวยิวโปแลนด์
ชาวยิวอิสราเอล
ชาวอิสราเอลเชื้อสายเบลารุส
ผู้นำในสงครามเย็น
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยวอร์ซอ
บุคคลจากแบรสต์ (ประเทศเบลารุส)