ลามาร์แซแยซ

"ลามาร์แซแยซ" (La Marseillaise, ; "เพลงแห่งเมืองมาร์แซย์") เป็นชื่อของเพลงชาติสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ประพันธ์คำร้องและทำนองโดย โกลด โฌแซ็ฟ รูเฌ เดอ ลีล เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2335 ที่เมืองสทราซบูร์ในแคว้นอาลซัส เดิมเพลงนี้มีชื่อว่า "ช็องเดอแกร์เดอลาร์เมดูว์แร็ง" (Chant de guerre de l'Armée du Rhin; "เพลงมาร์ชกองทัพลุ่มน้ำไรน์") เดอลีลได้อุทิศเพลงนี้ให้แก่นายทหารชาวแคว้นบาวาเรีย (อยู่ในประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน) ซึ่งเกิดในประเทศฝรั่งเศสผู้หนึ่ง คือจอมพลนีกอลา ลุคเนอร์ (Nicolas Luckner) เมื่อกองทหารจากเมืองมาร์แซย์ได้ขับร้องเพลงนี้ขณะเดินแถวทหารเข้ามายังกรุงปารีส ทำให้เพลงนี้เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป และกลายเป็นเพลงปลุกใจในการร่วมปฏิวัติฝรั่งเศส ทั้งยังเป็นที่มาของชื่อเพลงลามาร์แซแยซดังปรากฏอยู่ในปัจจุบันด้วย
สมัชชาแห่งชาติฝรั่งเศสได้ออกประกาศรับรองให้เพลงลามาร์แซแยซเป็นเพลงชาติฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2338 ต่อมาเพลงนี้ได้ถูกงดใช้ในช่วงรัชสมัยของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 แห่งจักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 1 และ พระเจ้าหลุยส์ที่ 18 และมีการนำเพลงอื่นมาใช้เป็นเพลงชาติฝรั่งเศสแทนในระยะเวลาดังกล่าวแทน โดยรัชสมัยของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ใช้เพลงชาติที่ชื่อว่า "แวยงโอซาลูว์เดอล็องปีร์" (Veillons au salut de l'Empire) และ โดยรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 18 ใช้เพลงชาติที่ชื่อว่า "เลอเรอตูร์เดแพร็งส์ฟร็องแซอาปารี (Le Retour des Princes français à Paris) หลังการปฏิวัติในปี พ.ศ. 2373 เพลงนี้ก็ได้กลับมาใช้เป็นเพลงชาติในระยะสั้น ๆ แต่ก็งดใช้อีกครั้งในสมัยของจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 ตราบจนกระทั่งฝรั่งเศสเข้าสู่สมัยสาธารณรัฐที่ 3 เพลงนี้จึงได้รับการรับรองให้เป็นเพลงชาติอย่างถาวรเมื่อ พ.ศ. 2422
== บทร้อง ==
=== เนื้อร้องฉบับทางการ ===
หมายเหตุ เนื้อร้องที่แสดงในหน้านี้เป็นเนื้อร้องฉบับทางการจากเว็บไซต์ของสำนักงานประธานาธิบดีฝรั่งเศส ส่วนการขับร้องเพลงนี้ในปัจจุบันนิยมร้องเฉพาะเนื้อร้องบทที่ 1 (บางครั้งรวมถึงบทที่ 3 และบทที่ 5) เท่านั้น
{| cellpadding=2 style="background:transparent;"
|-
|align="center" colspan="2"|ลามาร์แซแยซบทร้องฉบับทางการ
|-
!ภาษาฝรั่งเศส !! คำแปล
|-
| Allons enfants de la Patrie
| ตื่นเถิด ลูกหลานแห่งปิตุภูมิเอ๋ย
|-
| Le jour de gloire est arrivé!
| วันอันสว่างไสวมาถึงแล้ว
|-
| Contre nous de la tyrannie
| เบื้องหน้าเรา เหล่าทรราช
|-
| L'étendard sanglant est levé  (bis) 
| ชักธงอาบเลือดขึ้นแล้ว  (ซ้ำ) 
|-
| Entendez-vous dans les campagnes
| พวกท่านได้ยินเสียงในท้องทุ่งหรือไม่?
|-
| Mugir ces féroces soldats?
| เสียงโห่ร้องของอ้ายทหารป่าเถื่อนนั่น
|-
| Ils viennent jusque dans vos bras
| มันจะบุกเข้ามาจนประชิดตัว
|-
| Égorger vos fils, vos compagnes!
| เพื่อบั่นศีรษะของลูกเมียที่อยู่ในอ้อมแขนท่าน!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens!
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย
|-
| Formez vos bataillons!
| จัดกองทัพของพวกท่านไว้!
|-
| Marchons, marchons!
| หน้าเดิน หน้าเดิน!
|-
| Qu'un sang impur
| จงยังให้เลือดชั่ว
|-
| Abreuve nos sillons!
| อาบนองรอยผลานไถของเรา!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Que veut cette horde d'esclaves,
| จะต้องการอะไรอีกเล่า เจ้าพวกทาส
|-
| De traîtres, de rois conjurés?
| แห่งคนทรยศและราชาผู้ลวงโลก?
|-
| Pour qui ces ignobles entraves
| ห่วงโซ่อันเลวร้ายนี้มีไว้ให้ใครกัน
|-
| Ces fers dès longtemps préparés?  (bis) 
| คงเตรียมเหล็กพวกนี้ไว้มานานแล้วสิ?   (ซ้ำ) 
|-
| Français, pour nous, ah! Quel outrage,
| ชาวฝรั่งเศสเอ๋ย มันเตรียมไว้กับเรานั่นแหละ อ้า! ช่างโหดร้ายนัก
|-
| Quels transports il doit exciter!
| มันน่าแค้นเสียเหลือเกิน!
|-
| C'est nous qu'on ose méditer
| เรานี้แหละคือผู้ที่มันบังอาจ
|-
| De rendre à l'antique esclavage!
| คิดกดหัวให้เรากลับเป็นทาสอีกครั้ง!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|
|-
| Quoi! Des cohortes étrangères
| ชะ! กองทหารต่างชาติพวกนี้หรือ
|-
| Feraient la loi dans nos foyers!
| หมายจะตรากฎหมายของมันในแผ่นดินเรา!
|-
| Quoi! Ces phalanges mercenaires
| ชะ! อ้ายพวกทหารรับจ้างนี้นะหรือ
|-
| Terrasseraient nos fiers guerriers!  (bis) 
| หมายจะทำลายนักรบผู้ภาคภูมิของเรา!  (ซ้ำ) 
|-
| Grand Dieu! Par des mains enchaînées
| พระเป็นเจ้า! ด้วยสองมือที่ถูกล่ามไว้
|-
| Nos fronts sous le joug se ploieraient
| เราจำต้องก้มหน้าลงภายใต้แอก
|-
| De vils despotes deviendraient
| เพราะผู้กดขี่สารเลวจะกลายเป็น
|-
| Les maîtres de nos destinées!
| ผู้ลิขิตชะตาชีวิตของพวกเรา!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|
|-
| Tremblez, tyrans et vous perfides
| จงสั่นสะท้านเถิด! เหล่าคนทรยศและทรราช
|-
| L'opprobre de tous les partis
| สิ่งอันน่าอัปยศของมนุษย์ทั้งหลาย
|-
| Tremblez! Vos projets parricides
| จงสั่นสะท้านเถิด! แผนพิฆาตมาตุภูมิของแก
|-
| Vont enfin recevoir leurs prix!  (bis) 
| จะต้องได้รับการตอบแทนอย่างสาสม! (ซ้ำ) 
|-
| Tout est soldat pour vous combattre
| เราทุกคนคือนักรบที่จะสู้กับแก
|-
| S'ils tombent, nos jeunes héros,
| มาตรว่าวีรชนผู้เยาว์ของเราสูญชีพไป
|-
| La terre en produit de nouveaux,
| แผ่นดินย่อมสร้างพวกเขาขึ้นใหม่
|-
| Contre vous tout prêts à se battre!
| และพร้อมที่จะเข้าร่วมรบต่อต้านแกเสมอ!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|
|-
| Français, en guerriers magnanimes,
| ชาวฝรั่งเศสเอ๋ย ในฐานะนักรบผู้สูงเกียรติ
|-
| Portez ou retenez vos coups!
| จงรู้จักทั้งใช้และยับยั้งอาวุธของท่าน!
|-
| Épargnez ces tristes victimes
| จงไว้ชีวิตเหยื่อผู้โศกาดูร
|-
| À regret s'armant contre nous  (bis) 
| เพราะมิได้เต็มใจจะจับอาวุธต่อต้านพวกเรา  (ซ้ำ) 
|-
| Mais ces despotes sanguinaires
| แต่ไม่ใช่กับพวกคนกดขี่กระหายเลือด
|-
| Mais ces complices de Bouillé
| แต่ไม่ใช่กับพวกสมคบคิดกับนายพลบูเย  (Bouillé)
|-
| Tous ces tigres qui, sans pitié,
| มันทั้งนั้นคือเสือร้ายไร้ปรานี
|-
| Déchirent le sein de leur mère!
| ที่ฉีกกระชากทรวงอกของแม่มันเอง!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|
|-
| Amour sacré de la Patrie,
| ความรักอันศักดิ์สิทธิ์ต่อแผ่นดินแม่เอ๋ย
|-
| Conduis, soutiens nos bras vengeurs
| จงนำทางและเกื้อหนุนหัตถ์แห่งการล้างแค้นของเรา
|-
| Liberté, Liberté chérie,
| เสรีภาพ เสรีภาพที่รักยิ่งเอ๋ย
|-
| Combats avec tes défenseurs!  (bis) 
| จงมาสู้ร่วมกับผู้พิทักษ์ของเจ้าเถิด!  (ซ้ำ) 
|-
| Sous nos drapeaux que la victoire
| ภายใต้ร่มธงของเรานี้ ชัยชนะเอ๋ย
|-
| Accoure à tes mâles accents,
| เจ้าจงมาเร็วไวดุจดังชายชาตรี
|-
| Que tes ennemis expirants
| ขอให้ศัตรูของเจ้าผู้ใกล้ขาดใจตาย,
|-
| Voient ton triomphe et notre gloire!
| จงได้ประจํกษ์ความมีชัยของเจ้าและเกียรติศักดิ์ศรีของพวกเรา!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|
|-
|  (Couplet des enfants) 
|  (บทประสานเสียงสำหรับเด็ก) 
|-
| Nous entrerons dans la carrière
| เราจะขอเข้าแบกรับภาระต่อ
|-
| Quand nos aînés n'y seront plus
| ในยามที่ผู้ใหญ่ทั้งหลายวอดวายสิ้น
|-
| Nous y trouverons leur poussière
| เราจะขอแสวงหาซึ่งอัฐิธาตุ
|-
| Et la trace de leurs vertus  (bis) 
| และตามรอยทางแห่งความดีงามของพวกเขาไว้  (ซ้ำ) 
|-
| Bien moins jaloux de leur survivre
| เรามิได้อิจฉาในการมีชีวิตอยู่รอด
|-
| Que de partager leur cercueil,
| ยิ่งไปกว่าการได้ร่วมตายในโลงเดียวกัน
|-
| Nous aurons le sublime orgueil
| พวกเราจะขอหยิ่งทะนงในศักดิ์ศรีอันสูงส่ง
|-
| De les venger ou de les suivre!
| ในการล้างแค้น หรือการตามรอยพวกเขาสืบไป!
|-
| &nbsp;
|
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
|}
=== เนื้อร้องสำนวนอื่น ===
หมายเหตุ เนื้อร้องที่แสดงในหน้านี้เป็นเนื้อร้องสำนวนอื่นซึ่งมิได้นับเป็นเพลงชาติ.
{| cellpadding=2 style="background:transparent;"
|-
|align="center" colspan="2"|ลามาร์แซแยซบทร้องสำนวนอื่น
|-
!ภาษาฝรั่งเศส !! คำแปล
|-
| Dieu de clémence et de justice
| พระเจ้าแห่งความเมตตาและความยุติธรรม
|-
| Vois nos tyrans, juge nos coeurs
| มองพวกทรราช, ผู้กุมหัวใจเรา
|-
| Que ta bonté nous soit propice
| ความดีของเราสถิตถ์อยู่กับท่าน
|-
| Défends-nous de ces oppresseurs (bis)
| โปรดปกป้องเราจากการกดขี่ (ซ้ำ)
|-
| Tu règnes au ciel et sur terre
| พระผู้คุ้มครองสวรรค์และผืนโลก
|-
| Et devant Toi, tout doit fléchir
| และขอพระองค์จงปกป้อง
|-
| De ton bras, viens nous soutenir
| พวกเราในอ้อมแขนของพระองค์, โปรดมาช่วยเรา
|-
| Toi, grand Dieu, maître du tonnerre.
| พระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่, พระผู้เนรมิตสายฟ้า
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| Peuple français, connais ta gloire ;
| ชาวฝรั่งเศสต่างรับรู้ถึงความรุ่งโรจน์ของพระองค์
|-
| Couronné par l’Égalité,
| ซึ่งความเสมอภาคได้สวมมงกุฏให้,
|-
| Quel triomphe, quelle victoire,
| ช่างน่าปรีดา, ดั่งได้ชัยชนะ,
|-
| D’avoir conquis la Liberté ! (bis)
| เพราะเราได้มีเสรีภาพแล้ว! (ซ้ำ)
|-
| Le Dieu qui lance le tonnerre
| พระเจ้า พระผู้เนรมิตสายฟ้า
|-
| Et qui commande aux éléments,
| และพระผู้ทรงบัญชาบรรดาสรรพสิ่ง,
|-
| Pour exterminer les tyrans,
| เพื่อขจัดบรรดาทรราช
|-
| Se sert de ton bras sur la terre.
| เพียงโปรดยื่นพระหัตถ์มายังพื้นพิภพ.
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| Nous avons de la tyrannie
| ของการปกครองแห่งทรราช
|-
| Repoussé les derniers efforts;
| ปฏิเสธด้วยความพยายามครั้งสุดท้าย;
|-
| De nos climats, elle est bannie ;
| ในสภาพอากาศของเรา ถูกห้ามอย่างเด่น
|-
| Chez les Français les rois sont morts. (bis)
| ในฝรั่งเศสทรงกษัตริย์สิ้นพระชนม์ไปเถิด(ซ้ำ)
|-
| Vive à jamais la République !
| จงอยู่สาธารณรัฐตลอดกาล!
|-
| Anathème à la royauté !
| คำสาปนั้นแช่งถึงพระบรมวงศานุวงศ์!
|-
| Que ce refrain, partout porté,
| ที่ได้ละเว้นนี้ จงสวมไปทุกที่เถิด,
|-
| Brave des rois la politique.
| จงท้าทายการเมืองของกษัตริย์เอย
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| La France que l’Europe admire
| ประเทศฝรั่งเศสที่ยุโรปชื่นชมไปเถิด
|-
| A reconquis la Liberté
| แล้วได้รับเสรีภาพกลับคืนมาเอย
|-
| Et chaque citoyen respire
| และให้ประชาชนทุกคน จงหายใจเถิด
|-
| Sous les lois de l’Égalité ; (bis)
| ภายใต้กฎหมายแห่งความเท่าเทียมกัน, (ซ้ำ)
|-
| Un jour son image chérie
| วันหนึ่ง ภาพอันเป็นที่รักของข้านั้น
|-
| S’étendra sur tout l’univers.
| จะขยายใหญ่ไปทั่วทั้งจักรวาล.
|-
| Peuples, vous briserez vos fers
| ผู้คนนั้น ข้าจะทำลายโซ่ของข้าทิ้งไปเสีย
|-
| Et vous aurez une Patrie !
| และข้าจะมีปิตุภูมิเอ๋ย!
|
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| Foulant aux pieds les droits de l’Homme,
| Trampling on the rights of man,
|-
| Les soldatesques légions
| soldierly legions
|-
| Des premiers habitants de Rome
| The first inhabitants of Rome
|-
| Asservirent les nations. (bis)
| enslave nations. (ซ้ำ)
|-
| Un projet plus grand et plus sage
| A larger project and wiser
|-
| Nous engage dans les combats
| We engage in battle
|-
| Et le Français n’arme son bras
| And the Frenchman does not arm himself
|-
| Que pour détruire l’esclavage.
| But to destroy slavery.
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| Oui ! Déjà d’insolents despotes
| Yes! Already insolent despots
|-
| Et la bande des émigrés
| And the band of emigrants
|-
| Faisant la guerre aux Sans-Culottes
| Waging war on the unclothed [lit. without-breeches]
|-
| Par nos armes sont altérés; (bis)
| By our weapons are withered; (ซ้ำ)
|-
| Vainement leur espoir se fonde
| Vainly their hope is based
|-
| Sur le fanatisme irrité,
| On piqued fanaticism
|-
| Le signe de la Liberté
| The sign of Liberty
|-
| Fera bientôt le tour du monde.
| Will soon spread around the world.
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| À vous ! Que la gloire environne,
| ถึงข้า! ขอให้ความรุ่งโรจน์จงล้อมรอบไป
|-
| Citoyens, illustres guerriers,
| พลเมืองนี้ นักรบผู้มีชื่อเสียงที่สุด
|-
| Craignez, dans les champs de Bellone,
| ความกลัวในทุ่งแห่งเบลโลน (เทพธิดา)
|-
| Craignez de flétrir vos lauriers ! (bis)
| กลัวความอับอายด้วยไม่ย่อมถือนางเถิด! (ซ้ำ)
|-
| Aux noirs soupçons inaccessibles
| ทั้งความสงสัยที่ไม่เคยมีมูลความจริงมาก่อน
|-
| Envers vos chefs, vos généraux,
| ต่อผู้นำของข้า นายพลของข้า,
|-
| Ne quittez jamais vos drapeaux,
| จงอย่าทิ้งธงไตรรงค์ของข้าเถิด,
|-
| Et vous resterez invincibles.
| และข้าจะอยู่ยังคงกระพันโดยสิ้นเชิง
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
| &nbsp;
|-
| (Couplet des enfants)
| (บทประสานเสียงสำหรับเด็ก)
|-
| Enfants, que l’Honneur, la Patrie
| ลูกหลานนี้ ขอให้เกียรติและปิตุภูมิ
|-
| Fassent l’objet de tous nos vœux !
| เป็นเป้าหมายของความปรารถนาทั้งหมดของเรา!
|-
| Ayons toujours l’âme nourrie
| ขอให้เรามีจิตวิญญาณหล่อเลี้ยงอยู่เสมอไป
|-
| Des feux qu’ils inspirent tous deux. (bis)
| ด้วยเปลวเพลิงที่อาจสร้างแรงบันดาลใจให้ทั้งคู่เอ๋ย(ซ้ำ)
|-
| Soyons unis ! Tout est possible ;
| ให้เราเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน! อะไรก็เกิดขึ้นได้หมดเลย;
|-
| Nos vils ennemis tomberont,
| ศัตรูที่ชั่วช้าของเราจะล้มลงอย่างสาหัส,
|-
| Alors les Français cesseront
| จากนั้นฝรั่งเศสจะหยุดลงไปดื้อๆ
|-
| De chanter ce refrain terrible :
| ในการขับขาน การละเว้นที่รุนแรงนี้เทอญ:
|-
| &nbsp;
|-
| Aux armes, citoyens...
| จับอาวุธเถิด พลเมืองเอย...
|-
|}
== อิทธิพลของลามาร์แซแยซ ==
ในประเทศรัสเซีย เพลงลามาร์แซแยซได้ถูกใช้เป็นเพลงปฏิวัติฝ่ายสาธารณรัฐโดยชาวรัสเซียซึ่งรู้ภาษาฝรั่งเศสในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งไล่เลี่ยกับช่วงเวลาการปฏิวัติในฝรั่งเศส ถึงปี ค.ศ. 1875 ปีเตอร์ ลัฟรอฟ  (Peter Lavrov)  นักปฏิวัติและนักทฤษฎีกลุ่ม Narodism ได้เขียนเพลงโดยใส่เนื้อร้องภาษารัสเซียขึ้นใหม่ตามทำนองเพลงลามาร์แซแยซ และให้ชื่อเพลงว่า "มาร์แซแยซของกรรมกร"  ("Rabochaya Marselyeza", "Worker's Marseillaise") '' ซึ่งเพลงนี้ได้กลายเป็นเพลงปฏิวัติยอดนิยมเพลงหนึ่งในรัสเซียและได้มีการใช้ในการปฏิวัติรัสเซีย ค.ศ. 1905 ต่อมาเมื่อเกิดการปฏิวัติรัสเซียในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1917 เพลงนี้ก็ได้มีลักษณะเป็นกึ่งเพลงชาติของสาธารณรัฐที่ตั้งขึ้นใหม่ หลังเหตุการณ์การปฏิวัติเดือนตุลาคมซึ่งเกิดขึ้นในปีเดียวกัน เพลงนี้ก็ยังคงใช้เป็นเพลงปฏิวัติควบคู่กับเพลงแองเตอร์นาซิอองนาล
สำหรับประเทศไทย เพลงลามาร์แซแยซได้เป็นแรงดลใจให้คณะราษฏรคิดเพลงชาติขึ้นใหม่ในช่วงการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 และยังมีการนำทำนองไปใช้ในเพลงมาร์ชต่าง ๆ ที่มีชื่อเสียง อันได้แก่ เพลง "มาร์ช ม.ธ.ก." ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ม.ธ.ก. เป็นอักษรย่อนามมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อครั้งยังใช้ชื่อว่า "มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง") ซึ่งประพันธ์โดยทวีป วรดิลก ในช่วงพุทธทศวรรษที่ 2490 และเพลง "มาร์ชลาดยาว" ซึ่งประพันธ์โดย จิตร ภูมิศักดิ์ ขณะที่เขาถูกคุมขังในเรือนจำลาดยาว (เรือนจำคลองเปรม) ด้วยคดีการเมือง ระหว่างปี พ.ศ. 2503 - 2505 เพื่อใช้ร้องในงานรื่นเริงภายในคุก
== เชิงอรรถ ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์ของทางการฝรั่งเศส
สำนักงานประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส  
รัฐสภาแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส
แหล่งรวบรวมข้อมูลและไฟล์เสียง
ฟังเพลงลามาร์แซแยซ บรรเลงโดยดุริยางค์กองทัพเรือสหรัฐอเมริกา (ไฟล์เสียง MP3)
marseillaise.org 
hymne-national.ifrance.com  
Adminet-France 
เพลงชาติฝรั่งเศส
สัญลักษณ์ของประเทศฝรั่งเศส
เพลงภาษาฝรั่งเศส