อำเภอศรีสัชนาลัย

ศรีสัชนาลัย เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดสุโขทัย โดยเป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์และอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย
== ประวัติศาสตร์ ==
"เมืองเชลียง" เป็นชื่อดั้งเดิมของเมืองศรีสัชนาลัย (ส่วนทางล้านนาเรียก "เชียงชื่น")  ส่วนอำเภอศรีสัชนาลัยนั้น ชื่อเดิมคืออำเภอด้งและอำเภอหาดเสี้ยว ก่อนที่จอมพล แปลก พิบูลสงคราม จะให้นำชื่อเมืองโบราณครั้งสมัยสุโขทัยมาตั้งเป็นชื่ออำเภอโดยตรง เมืองโบราณเป็นที่ราบริมแม่น้ำยม และที่ลาดเชิงเขาพระศรี เขาใหญ่ เขาสุวรรณคีรี และเขาพนมเพลิง ก็เป็นพื้นที่เหมาะแก่การตั้งถิ่นฐาน เนื่องจากมีแม่น้ำและภูเขาเป็นปราการล้อมรอบ และมีความอุดมสมบูรณ์จากแก่งหลวง แม่น้ำยมและคลองเล็กคลองน้อยที่ไหลเชื่อมโยงในพื้นที่ดังกล่าว จึงทำให้เกิดเป็นชุมชนก่อตัวขึ้นบริเวณนี้และเคยมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมากในอดีต
ดินแดนแห่งนี้เป็นเขตแดนระหว่างอาณาจักรล้านนา กับ อาณาจักรสุโขทัย-สยาม อำเภอแห่งแรกที่นี่ เดิมชื่อ อำเภอด้ง อยู่ในบริเวณ บ้านปลายนา ตำบลบ้านตึก ก่อนจะย้ายมาตั้งที่ว่าการอำเภอตรงบริเวณบ้านป่างิ้ว ตั้งได้ไม่นานนักมีโจรบุกปล้นและเผา จนต้องย้ายมาตั้งตรงบริเวณริมน้ำ ตำบลหาดเสี้ยว และได้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอหาดเซี่ยว ภายหลังมีการเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอหาดเสี้ยว  ก่อนจะมีการแบ่งพื้นที่ใหม่ และตั้งชื่ออำเภอใหม่ ว่า อำเภอศรีสัชนาลัย
-พ.ศ. ๒๔๔๑ ตั้ง ที่ว่าการอำเภอด้ง (ปัจจุบันคือบ้านปลายนา ต.บ้านตึก อ.ศรีสัชนาลัย)
-พ.ศ. ๒๔๖๕ เปลี่ยนชื่อ จาก อำเภอด้ง เป็น อำเภอหาดเซี่ยว (ภายหลังมีการใช้ ส เสือ แทน ซ โซ่ เป็น อำเภอหาดเสี้ยว )
-พ.ศ. ๒๔๘๒ เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอศรีสัชนาลัย และตั้งอยู่ใน ต.หาดเสี้ยว จนถึงปัจจุบัน
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอศรีสัชนาลัยตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังชิ้นและอำเภอเด่นชัย (จังหวัดแพร่)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลับแลและอำเภอตรอน (จังหวัดอุตรดิตถ์)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอศรีนคร อำเภอสวรรคโลก และอำเภอทุ่งเสลี่ยม
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเถิน (จังหวัดลำปาง)
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===

อำเภอศรีสัชนาลัยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 148 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|-
||1.||ตำบลหาดเสี้ยว|หาดเสี้ยว||||||(Hat Siao)||||||6 หมู่บ้าน
|-
||2.||ตำบลป่างิ้ว (อำเภอศรีสัชนาลัย)|ป่างิ้ว||||||(Pa Ngio)||||||12 หมู่บ้าน
|-
||3.||ตำบลแม่สำ|แม่สำ||||||(Mae Sam)||||||14 หมู่บ้าน
|-
||4.||ตำบลแม่สิน|แม่สิน||||||(Mae Sin)||||||25 หมู่บ้าน
|-
||5.||ตำบลบ้านตึก|บ้านตึก||||||(Ban Tuek)||||||14 หมู่บ้าน
|-
||6.||ตำบลหนองอ้อ (อำเภอศรีสัชนาลัย)|หนองอ้อ||||||(Nong O)||||||11 หมู่บ้าน
|-
||7.||ตำบลท่าชัย (อำเภอศรีสัชนาลัย)|ท่าชัย||||||(Tha Chai)||||||12 หมู่บ้าน
|-
||8.||ตำบลศรีสัชนาลัย|ศรีสัชนาลัย||||||(Si Satchanalai)||||||6 หมู่บ้าน
|-
||9.||ตำบลดงคู่|ดงคู่||||||(Dong Khu)||||||9 หมู่บ้าน
|-
||10.||ตำบลบ้านแก่ง (อำเภอศรีสัชนาลัย)|บ้านแก่ง||||||(Ban Kaeng)||||||13 หมู่บ้าน
|-
||11.||ตำบลสารจิตร|สารจิตร||||||(Sarachit)||||||14 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอศรีสัชนาลัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
เทศบาลเมืองศรีสัชนาลัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าชัยและตำบลศรีสัชนาลัยทั้งตำบล
เทศบาลตำบลหาดเสี้ยว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหาดเสี้ยวทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลหนองอ้อ
องค์การบริหารส่วนตำบลป่างิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่างิ้วทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สำทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สินทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านตึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตึกทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (นอกเขตเทศบาลตำบลหาดเสี้ยว)
องค์การบริหารส่วนตำบลดงคู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงคู่ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแก่งทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสารจิตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสารจิตรทั้งตำบล
== การขนส่ง ==
อำเภอศรีสัชนาลัยมีถนนสายสำคัญดังนี้
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1201
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1294
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1404
นอกจากนี้ยังมีโครงการรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ ซึ่งจะผ่านพื้นที่อำเภอศรีสัชนาลัยด้วย
== สถานที่สำคัญ ==

อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (วัดพระปรางค์)
วิทยาลัยการอาชีพศรีสัชนาลัย
เขื่อนท่าแพ
ต้นสักใหญ่
อ่างเก็บน้ำแม่สูง
แก่งหลวง
วัดชมชื่น
วัดเจ้าจันทร์
วัดเชิงคีรี (หลวงพ่อโต)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ข้อมูลอำเภอ
เพจศรีสัชนาลัย
เพจเช็คอินศรีสัชนาลัย
 
ศรีสัชนาลัย