ศิลปะเชิงแนวคิด

ศิลปะเชิงแนวคิด (Conceptual art)  คือศิลปะที่กรอบความคิด (concept) หรือ ความคิดที่เกี่ยวกับงานมีความสำคัญกว่าความงามและวัสดุที่ใช้ ฉะนั้นงานหลายชิ้นที่สร้างขึ้นที่บางครั้งก็เรียกว่า “ศิลปะจัดวาง” ของศิลปิน ซอล เลวิทท์จึงเป็นงานที่สามารถประกอบขึ้นได้โดยผู้ใดก็ได้โดยการทำตามคำสั่งที่ซอลระบุไว้ให้ วิธีการสร้างงานศิลปะนี้เป็นพื้นฐานของงานของคำนิยามของ “ศิลปะเชิงแนวคิด” ของซอลที่ว่า:
== ประวัติ ==
ศิลปะแนวนี้กลุ่มแรกๆ ที่ทำงานด้านศิลปะเชิงแนวคิด คือกลุ่มลัทธิอนุตรนิยม (Suprematism) หรือสุปรีมาติสม์  คาซิมีร์ มาเลวิช (Kashmir Malevich) ค.ศ. 1878-1935 โดยวางทฤษฎีภาพเขียนชื่อว่า จัตุรัสสีดำ (1915) ไว้ว่า กำหนดวิธีเขียน และกรรมวิธีอื่นๆให้อยู่ในรูปทรงเรขาคณิตแบบง่าย เช่นรูปสามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม วงกลม หรือกากบาท ศิลปินยึดหลักที่ว่าปรากฏการณ์ต่างๆในโลก ไม่มีความหมายในตัวเองเลย จุดสำคัญส่วนใหญ่คือ ความรู้สึกของผู้ดูเมื่อพบสิ่งต่างๆในโลกรอบๆตัวต่างหาก ความรู้สึกนี้จะปรากฏเด่น สร้างความคิดสร้างสรรค์ สะเทือนใจมนุษย์มากกว่ารูปร่างของวัตถุนั้นๆ 
ต่อมาเป็นกลุ่มลัทธิดาดา (Dada)  คือ มาร์เชล ดูชองป์ (Marcel Duchamp) ค.ศ 1917-1964 ที่ทำให้วัสดุสำเร็จรูป เข้าสู่ศิลปะที่เป็น รูป และความงาม ของ ความคิด ทำให้ศิลปะหลุดออกไปจากความสวยงามและงานฝีมือแบบเดิมๆและกลุ่มแอ็คชัน (Action) อีฟ แคลง (Yves Klein) ใช้ผู้หญิงเปลือยตัวที่ละเลงสีน้ำเงินบนร่างกายแล้วไปเกลือกกลิ่งบนผืนผ้าที่ขึงกางอยู่บนพื้นห้อง
ส่วนศิลปินที่ทำงานสร้างสรรค์ด้านศิลปะเชิงแนวคิดที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคนหนึ่ง คือ คริสโต (Jarachef Cristo) ใช้คอนเซ็ป เรื่องการห่อ (package) โดยใช้วัสดุต่างๆ ที่สามารถห่อได้มาใช้ห่อ โดยมีหลักคิดในการสร้างว่า สิ่งที่ถูกปิดบังอำพรางไว้จะก่อให้เกิดความสงสัยใคร่รู้ และคนต่อมา ออง คาวารา (On Kawara)  ทำงานชุด “ฉันตื่นแล้ว” คาวาราจะส่งไปรษณียบัตรถึงเพื่อนและคนรู้จักเป็นจำนวนสองฉบับทุกๆ วัน  ด้านหลังไปรษณียบัตรประทับตราว่า “ฉันตื่นแล้ว” ไว้พร้อมลงวันที่ ผลงานชิ้นนี้คาราวาต้องการสื่อสารถึงช่วงเวลาแห่งสติ
==ศิลปินคนสำคัญ==
Vikky Alexander
Art & Language
Marina Abramović
Sebastian Bieniek
Billy Apple
Michael Asher
John Baldessari
Artur Barrio
Robert Barry
Lothar Baumgarten
Joseph Beuys
Mel Bochner
Allan Bridge
Marcel Broodthaers
Victor Burgin
Chris Burden
Daniel Buren
Sophie Calle
Martin Creed
Mark Divo
มาร์แซล ดูว์ช็อง
Olafur Eliasson
Henry Flynt
Andrea Fraser
Kendell Geers
Thierry Geoffroy
Gilbert and George
Allan Graham
Dan Graham
Hans Haacke
Iris Häussler
Oliver Herring
Jenny Holzer
Zhang Huan
Douglas Huebler
David Ireland
Ray Johnson
Ronald Jones
Ilya Kabakov
On Kawara
Jonathon Keats
Mary Kelly
อีฟว์ แกล็ง
Joseph Kosuth
John Latham
Matthieu Laurette
Sol LeWitt
Mark Lombardi
Piero Manzoni
Danny Matthys
Allan McCollum
Cildo Meireles
Bruce Nauman
โยโกะ โอโนะ
เกนโจ กูลาน
Dennis Oppenheim
Adrian Piper
William Pope.L
Dmitri Prigov
Martha Rosler
Allen Ruppersberg
Hiroshi Sugimoto
Stelarc
Wolf Vostell
Lawrence Weiner
Gillian Wearing
Christopher Williams
เมล บอชเนอร์
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
หนังสือ:
Klaus Honnef, Concept Art, Cologne: Phaidon, 1972
Ermanno Migliorini, Conceptual Art, Florence: 1971
Ursula Meyer, ed., Conceptual Art, New York: Dutton, 1972
Gregory Battcock, ed., Idea Art: A Critical Anthology, New York: E. P. Dutton, 1973
Juan Vicente Aliaga & José Miguel G. Cortés, ed., Arte Conceptual Revisado/Conceptual Art Revisited, Valencia: Universidad Politécnica de Valencia, 1990
Thomas Dreher, Konzeptuelle Kunst in Amerika und England zwischen 1963 und 1976 (Thesis Ludwig-Maximilians-Universität, München), Frankfurt am Main: Peter Lang, 1992
Robert C. Morgan, Conceptual Art: An American Perspective, Jefferson, NC/London: McFarland, 1994
Robert C. Morgan, Art into Ideas: Essays on Conceptual Art, Cambridge et al.: Cambridge University Press, 1996
Tony Godfrey, Conceptual Art, London: 1998
Alexander Alberro & Blake Stimson, ed., Conceptual Art: A Critical Anthology, Cambridge, Mass., London: MIT Press, 1999
Michael Newman & Jon Bird, ed., Rewriting Conceptual Art, London: Reaktion, 1999
Anne Rorimer, New Art in the 60s and 70s: Redefining Reality, London: Thames & Hudson, 2001
Daniel Marzona, Conceptual Art, Cologne: Taschen, 2005
Michael Corris, ed., Conceptual Art: Theory, Practice, Myth, Cambridge, Mass.,: Cambridge University Press, 2004
นิทรรศการ:
January 5-31,1969, exh.cat., New York: Seth Siegelaub, 1969
When Attitudes Become Form, exh.cat., Bern: Kunsthalle Bern, 1969
557,087, exh.cat., Seattle: Seattle Art Museum, 1969
Konzeption/Conception, exh.cat., Leverkusen: Städt. Museum Leverkusen et al., 1969
Conceptual Art and Conceptual Aspects, exh.cat., New York: New York Cultural Center, 1970
Art in the Mind, exh.cat., Oberlin, Ohio: Allen Memorial Art Museum, 1970
Information, exh.cat., New York: Museum of Modern Art, 1970
Software, exh.cat., New York: Jewish Museum, 1970
Situation Concepts, exh.cat., Innsbruck: Forum für aktuelle Kunst, 1971
Art conceptuel I, exh.cat., Bordeaux: capcMusée d’art contemporain de Bordeaux, 1988
L'art conceptuel, exh.cat., Paris: ARC–Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, 1989
Christian Schlatter, ed., Art Conceptuel Formes Conceptuelles/Conceptual Art Conceptual Forms, exh.cat., Paris: Galerie 1900–2000 and Galerie de Poche, 1990
Reconsidering the Object of Art: 1965-1975, exh.cat., Los Angeles: Museum of Contemporary Art, 1995
Global Conceptualism: Points of Origin, 1950s-1980s, exh.cat., New York: Queens Museum of Art, 1999
== ดูเพิ่ม  ==
ศิลปะตะวันตก
ศิลปะเชิงมโนทัศน์
ศิลปะสมัยใหม่
ศิลปะจัดวาง
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Sol LeWitt, "Paragraphs on Conceptual Art" 
Conceptualism 
pdf file of An Anthology of Chance Operations (1963) containing Henry Flynt's "Concept Art" essay at UbuWeb
Website "Thomas Dreher: Intermedia Art" on Conceptual Art
Arte Conceptual y Postconceptual
MINUS SPACE reductive and concept-based art
*
ปรัชญาศิลปะ
ศิลปะสมัยใหม่