เขตดุสิต

ดุสิต เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่ประกอบไปด้วยแหล่งการค้า แหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก เขตทหาร แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ตั้งของรัฐสภา กระทรวงต่าง ๆ และพระราชวัง จึงทำให้เขตนี้มีลักษณะราวกับว่าเป็นเขตการปกครองส่วนกลางของประเทศไทย อนึ่ง ที่ทำการสำนักงานส่วนภูมิภาคและสำนักงานประจำประเทศไทย ขององค์การสหประชาชาติ และขององค์การระหว่างประเทศหลายองค์การ ก็อยู่ในพื้นที่เขตนี้
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
เขตดุสิตตั้งอยู่ริมฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาบริเวณติดต่อ ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางซื่อ มีคลองบางซื่อเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตพญาไทและเขตราชเทวี มีทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตปทุมวัน เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และเขตพระนคร มีคลองมหานาคและคลองผดุงกรุงเกษมเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางพลัด มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
== ประวัติศาสตร์ ==
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ปรับปรุงจัดรูปแบบการปกครองใหม่เพื่อให้มีความทันสมัย โดยจัดการปกครองส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ซึ่งในมณฑลกรุงเทพมีกระทรวงนครบาลดูแล แบ่งเขตปกครองออกเป็นอำเภอและตำบลเช่นเดียวกับหัวเมืองอื่น ๆ โดย อำเภอดุสิต เป็น 1 ใน 8 อำเภอชั้นใน ตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ริมคลองเปรมประชากร ถนนสุโขทัย
ใน พ.ศ. 2481 อำเภอบางซื่อซึ่งเป็นอำเภอชั้นนอกทางทิศเหนือ ได้ถูกยุบลงเป็นตำบลมาขึ้นกับอำเภอดุสิต และเนื่องจากทางอำเภอมีจำนวนประชากรและพื้นที่กว้างขวางมาก กระทรวงมหาดไทยจึงได้แยกตำบลสามเสนใน ตำบลมักกะสัน ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลถนนพญาไท ไปรวมกับพื้นที่บางส่วนของอำเภอบางกะปิ เพื่อจัดตั้งเป็นอำเภอพญาไท ใน พ.ศ. 2509
ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร เป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานครในเวลาต่อมา ซึ่งแบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอดุสิตจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น เขตดุสิต มีหน่วยการปกครองย่อย 6 แขวง
ต่อมา ในพื้นที่เขตดุสิตมีประชากรเพิ่มมากขึ้นและยังมีพื้นที่กว้างขวาง ดังนั้น เพื่อให้หน่วยงานราชการสามารถดูแลได้อย่างรวดเร็วและทั่วถึง กรุงเทพมหานครจึงได้จัดตั้งสำนักงานเขตดุสิต สาขา 1 รับผิดชอบแขวงบางซื่อ ซึ่งได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยตั้งเป็นเขตบางซื่อ ในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
เขตดุสิตแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 แขวง ได้แก่
{|class="wikitable"
!หมายเลข||width=15%|อักษรไทย||อักษรโรมัน||พื้นที่ (ตร.กม.)||จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565)||ความหนาแน่น (ธันวาคม 2565)||แผนที่
|-
|||ดุสิต||Dusit ||2.233||10,319||4,621.14||rowspan=6|
|-
|||วชิรพยาบาล||Wachiraphayaban||1.074||9,222||8,586.59
|-
|||สวนจิตรลดา||Suan Chit Lada||1.737||6,061||3,489.35
|-
|||สี่แยกมหานาค||Si Yaek Maha Nak||0.339||6,801||20,061.95
|-
|||ถนนนครไชยศรี||Thanon Nakhon Chai Si ||5.282||46,199||8,746.50
|-
!colspan = 3 | ทั้งหมด ||10.665||78,602||7,370.09
|}
== ประชากร ==
== การคมนาคม ==
ถนน
ถนนประชาราษฎร์ สาย 1
ถนนทหาร
ถนนประดิพัทธิ์
ถนนสามเสน
ถนนอำนวยสงคราม
ถนนเศรษฐศิริ
ถนนนครไชยศรี
ถนนสุโขทัย
ถนนราชวิถี
ถนนศรีอยุธยา
ถนนเพชรบุรี
ถนนพิษณุโลก
ถนนนครสวรรค์
ถนนอู่ทองนอก
ถนนอู่ทองใน
ถนนราชดำเนินนอก
ถนนนครราชสีมา
ถนนขาว
ถนนสวรรคโลก
ถนนเทอดดำริ
ถนนพระรามที่ 5
ถนนหลานหลวง
ถนนลูกหลวง
ถนนเตชะวณิช
ถนนเขียวไข่กา
สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยามี 1 สะพาน คือ
สะพานกรุงธนบุรี (ซังฮี้) เชื่อมระหว่างเขตดุสิตกับเขตบางพลัด

รถไฟ
ทางรถไฟสายเหนือ โดยถือเป็นแนวเส้นแบ่งเขตระหว่างเขตดุสิตกับเขตราชเทวีและเขตพญาไท มีสถานีรถไฟจิตรลดา หรือสถานีรถไฟหลวงจิตรลดา ตั้งอยู่ในพื้นที่แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต แต่เป็นสถานีพิเศษที่ไม่ได้เปิดใช้เป็นการทั่วไป โดยจะใช้ที่หยุดรถโรงพยาบาลรามาธิบดีเป็นจุดโดยสารแทน และยังมีสถานีสามเสนตั้งอยู่ในแขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต นอกจากนั้นยังมีที่หยุดรถไฟยมราช ตั้งอยู่ในแขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต
ทางน้ำ
อาศัย แม่น้ำเจ้าพระยา ในการคมนาคมและสัญจร
== สถานที่สำคัญ ==


=== วัง ===
พระราชวังดุสิต ซึ่งมีพระบรมรูปทรงม้า อยู่ที่ พระลานพระราชวังดุสิต หรือที่เรียกกันว่า "ลานพระรูป" และมีพระที่นั่งและพระตำหนักหลายองค์ในบริเวณพระราชวังดุสิต ที่สำคัญ อาทิ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระที่นั่งวิมานเมฆ พระที่นั่งอัมพรสถาน และ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน
ซึ่งพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ปัจจุบันเป็นที่ประทับประจำของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
วังศุโขทัย ปัจจุบันเป็นที่ประทับของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา และเคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ซึ่งสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2527
วังสวนกุหลาบ
วังปารุสกวัน ปัจจุบันเป็นที่ทำการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ
วังจันทรเกษม ปัจจุบันเป็นที่ทำการกระทรวงศึกษาธิการ
วังกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
วังกรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์
สวนสุนันทา ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
วังกรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย ปัจจุบันเป็นที่ตั้งคณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
วังกรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
=== สถานที่ทำการรัฐบาล และหน่วยงานราชการ===
ทำเนียบรัฐบาล
สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)
สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ
สำนักข่าวกรองแห่งชาติ
สัปปายะสภาสถาน
รัฐสภาไทย
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา
บ้านพิษณุโลก
บ้านมนังคศิลา
หอสมุดแห่งชาติ
กระทรวงศึกษาธิการ
กองบัญชาการกองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก
กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ (พล. 1 รอ.) กองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก
กรมการทหารสื่อสาร
กรมการขนส่งทหารบก
กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน
กรมสรรพาวุธทหารบก
กรมสวัสดิการทหารบก (สก.ทบ.)
กรมสรรพสามิต
กองบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.)
กองบังคับการตำรวจนครบาล 1 (บก.น.1)
สถานีตำรวจนครบาลสามเสน
สถานีตำรวจนครบาลดุสิต
=== ศาสนสถาน ===

==== ศาสนสถานในศาสนาพุทธ ====
วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
วัดน้อยนพคุณ
วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร
วัดราชผาติการามวรวิหาร
วัดจันทรสโมสร
วัดประชาระบือธรรม
==== ศาสนสถานในศาสนาคริสต์ ====
วัดนักบุญฟรังซีสเซเวียร์
โบสถ์คอนเซ็ปชัญ
=== โรงเรียน ===

โรงเรียนวัดน้อยนพคุณ
โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
โรงเรียนจิตรลดา พระที่นั่งอุดรภาค
โรงเรียนเซนต์คาเบรียล
โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์
โรงเรียนวัดราชาธิวาส
โรงเรียนราชวินิต มัธยม
โรงเรียนราชินีบน
โรงเรียนราชวินิต
โรงเรียนพันธะวัฒนา
โรงเรียนพันธะศึกษาพิทยา
โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์ (วัดโบสถ์)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
โรงเรียนสาธิตละอออุทิศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
โรงเรียนกันตะบุตร
=== มหาวิทยาลัย และวิทยาลัย===
มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตโชติเวช
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตพณิชยการพระนคร
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตชุมพรเขตอุดมศักดิ์
วิทยาลัยเทคโนโลยีจิตรลดา
วิทยาลัยอาชีวศึกษาอาชีวศิลป์
วิทยาลัยเทคโนโลยีวิมลบริหารธุรกิจ
วิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสามเสน
=== สวนและพิพิธภัณฑ์ ===

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ช้างต้น
อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์สำนักงานเขตดุสิต
แผนที่เขตดุสิต 
 
==อ้างอิง==