พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่

พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ เป็นพระราชพิธีที่ยึดถือปฏิบัติตามประเพณีไทยแต่โบราณ ซึ่งเป็นประเพณีรับขวัญ ให้กับพระราชโอรส พระโอรส, พระราชธิดา พระนัดดา ที่ประสูติใหม่
== หลักสำคัญพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ==
ขลิบเส้นพระเกศา (เจริญพระเกศา) ด้วยพระแสงกรรไกรไทย
พระราชทานพระนามและราชภัณฑ์เครื่องพระอิสริยยศ
ขึ้นพระอู่บรรทมในเปล เมื่อพระราชโอรส พระโอรส พระราชธิดาและพระธิดา บรรทมในพระอู่แล้ว พราหมณ์ไกวเปลและถวายมนตร์เห่กล่อม
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชโอรส, พระราชธิดาในรัชกาลที่ 4 ==
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2398
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมขุนขัตติยกัลยา ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2399
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2399
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2402
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบงเบิกบาน ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2403
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสมมตอมรพันธุ์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2403
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2403
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชา ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านารีรัตนา ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรจบเบญจมา ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2404
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2405
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2405
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2406
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2406
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนมรุพงษ์ศิริพัฒน์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2406
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากาญจนากร ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2406
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2407
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแขไขดวง ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2407
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2407
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2408
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2409
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ ===
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2409
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชโอรส, พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5 ==
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2424
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2430
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าศิราภรณ์โสภณ พิมลรัตนวดี ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2431
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระที่นั่งสุทธาศรีอภิรมย์ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2432
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลนาคนพีสี ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2432
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขี้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอัพภันตรีปชา ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2432
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอดิศัยสุริยาภา ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2433
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขี้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุจิตราภรณี ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2434
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวาปีบุษบากร ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2434
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2435
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรณ์ศิริประสาธน์===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2435
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์ ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2435
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราไชย ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ ณ พระจุฑาธุชราชฐาน ในวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2435
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2437
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชธิดาในรัชกาลที่ 6 ==
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ===
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งเทพสถานพิลาศ พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2468
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชโอรส, พระราชธิดาในรัชกาลที่ 9 ==
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2495 โดยสมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ สมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นประธานเจริญพระพุทธมนต์ในเย็นวันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2495 เช้าวันรุ่งขึ้น (15 กันยายน) จึงมีพิธีสงฆ์และพิธีพราหมณ์ในห้องพิธี เริ่มด้วยพอถึงพระฤกษ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงจรดพระกรรบิดกริบพระเกศา ทรงเจิม ทรงผูกด้ายพระขวัญ พระสงฆ์สวดชัยมงคลคาถา พราหมณ์ประกอบพิธีลอยกุ้ง ปลาทอง มะพร้าวเงิน มะพร้าวทองลงในพระขันสาคร แล้วพระสงฆ์ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา พระมหาราชครูเชิญเสด็จขึ้นพระอู่และเห่กล่อมเปิดศิวาลัยไกรลาศตามประเพณีพิธีของพราหมณ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงวางพระราชภัณฑ์ลงในพระอู่ตามพระราชประเพณีแล้ว พระมหาราชครูเชิญสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณฯ ขึ้นพระอู่แล้ว พระบรมวงศานุวงศ์และข้าทูลละอองธุลีพระบาทเวียนเทียนครบรอบตามประเพณี สภาวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้จัดขับไม้มโหรีขับกล่อมถวายพระพรในวาระนี้ด้วย ในการนี้มีการถ่ายทอดเสียงในพระราชพิธีทางวิทยุไปทั่วประเทศ โดยสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2498
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2500
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชโอรส, พระราชธิดาในรัชกาลปัจจุบัน ==
=== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2522
===พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร===

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต ในวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2548 เวลา 14:30 น. พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (ขณะยังทรงเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร) สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาฯ และ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา รวมทั้งสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ เสด็จออก ณ ห้องพระราชพิธี พระที่นั่งอนันตสมาคม โดยมีพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ พระสงฆ์ เฝ้ารับเสด็จ
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และพระบรมวงศานุวงศ์ ประทับพัก ณ ที่ซึ่งจัดไว้ โดยมีพยาบาลพระพี่เลี้ยงถวายการปฏิบัติ  พอถึงพระฤกษ์ 15:09 น.พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงจรดพระกรรบิดกริบพระเกศา ทรงเจิม ทรงผูกด้ายพระขวัญ พระสงฆ์สวดชัยมงคลคาถา พราหมณ์ประกอบพิธีลอยกุ้ง ปลาทอง มะพร้าวเงิน มะพร้าวทองลงในพระขันสาคร แล้วพระสงฆ์ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา พระมหาราชครูเชิญเสด็จขึ้นพระอู่และเห่กล่อมเปิดศิวาลัยไกรลาศตามประเพณีพิธีของพราหมณ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงวางพระราชภัณฑ์ลงในพระอู่ตามพระราชประเพณีแล้ว พระมหาราชครูเชิญ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ (ขณะยังทรงเป็นพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ) ขึ้นพระอู่แล้ว พระบรมวงศานุวงศ์และข้าทูลละอองธุลีพระบาทเวียนเทียนครบรอบตามประเพณี อันเป็นเสร็จพิธี ในการนี้มีการถ่ายทอดสดพระราชพิธีทางโทรทัศน์ไปทั่วประเทศ โดยโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย
== พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระราชนัดดาในรัชกาลที่ 9 ==
===พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525 ในการนี้มีการถ่ายทอดเสียงในพระราชพิธีทางวิทยุไปทั่วประเทศ โดยสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
===พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ===
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งมูลสถานบรมอาสน์ หมู่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2527
== อ้างอิง ==
สมโภชเดือน