pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
สปิริต (ยาน)

สปิริต เป็นโรเวอร์สำรวจดาวอังคาร ออกแบบมาให้เหมือนกับยานออปเพอร์จูนิที มีลักษณะคล้ายรถขนาดเล็ก 6 ล้อ สามารถถ่ายภาพพื้นผิวดาวอังคารส่งมายังโลกได้
== ภารกิจ ==
ยานสปิริตมีกำหนดการสำรวจดาวอังคารเป็นเวลา 90 วันของดาวอังคาร (ประมาณ 92 วันบนโลก) ตั้งแต่ลงจอดในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2547 ในบริเวณที่เรียกว่าแอ่งกูเซฟ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่าน่าจะเคยเป็นทะเลสาบมาก่อน
หลังจากครบกำหนดการแรกแล้วจึงมีการขยายช่วงเวลาภารกิจออกไปเรื่อย ๆ จนถึงปัจจุบันรวมเป็นเวลากว่า 7 ปีแล้ว
== การเปลี่ยนภารกิจ ==
วันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 ล้อของยานสปิริตเกิดการติดในพื้นทรายของดาวอังคาร ทำให้ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ นาซาประกาศให้มีภารกิจช่วยเหลือยานออกจากพื้นทราย โดยพยายามที่จะใช้ยานจำลอง
จำลองสถานการณ์ล้อที่ติดอยู่เพื่อช่วยยานให้หลุดออกจากพื้น แต่ไม่สำเร็จอยู่หลายครั้ง จนในวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2553 นาซาจึงประกาศยกเลิกภารกิจช่วยเหลือ
แล้วกำหนดหน้าที่ใหม่ให้ยานสปิริตจากยานสำรวจแบบเคลื่อนที่เป็นสถานีวิจัยคงที่แทน
== การสูญเสียการติดต่อ ==
เนื่องจากไม่สามารถปรับตำแหน่งยาน เมื่อถึงฤดูหนาวของดาวอังคาร ยานสปิริตจะไม่อยู่ในมุมที่รับแสงอาทิตย์มากพอให้เกิดพลังงานสำหรับปฏิบัติการได้ ในวันที่ 22 มีนาคม ค.ศ. 2010 ส่งสัญญาณสุดท้ายกลับมายังโลก ก่อนจะขาดหายไป
ทีมงานภาคพื้นเชื่อว่ายานอยู่ในสถานะ "หลับลึก" ซึ่งยานจะหยุดการทำงานทั้งหมด และรอให้พลังงานกลับมาจึงเปิดการทำงานอีกครั้ง หรือว่าได้รับคำสั่งปลุกที่ส่งมาจากโลก
หลังจากพ้นฤดูหนาวแล้ว ทีมงานยังไม่สามารถติดต่อกับยานได้ โดยมีความพยายามส่งคำสั่งเพื่อปลุกยานอยู่หลายครั้ง แต่ยังไม่สำเร็จ มีรายงานว่ามีความเป็นไปได้สูงที่อากาศหนาวในฤดูหนาวของดาวอังคารจะทำให้อุปกรณ์ยานเสียหายได้
เนื่องจากระบบทำความร้อนถูกปิดทำงานระหว่างที่อยู่ในสถานะหลับลึก
== อ้างอิง ==
ยานอวกาศ
ภารกิจสู่ดาวอังคาร
ภารกิจอวกาศในปี พ.ศ. 2546
พีระมิดคู่อีลองเกต

พีระมิดคู่อีลองเกต (อังกฤษ: elongated bipyramid/dipyramid) หมายถึงทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่สร้างขึ้นจากการยืดฐานที่เป็นรูปหลายเหลี่ยม (polygon) ของพีระมิดคู่ (bipyramid/dipyramid) ให้ยาวออก หรืออีกความหมายถึงคือการแทรกปริซึม (prism) ที่มีหน้าตัดเดียวกับฐานของพีระมิดคู่ลงไประหว่างกลาง
== รูปแบบต่างๆ ==
มีพีระมิดคู่อีลองเกตเพียง 3 รูปแบบแรกเท่านั้นที่จัดเป็นทรงตันจอห์นสัน (Johnson solid) นั่นคือประกอบด้วยเฉพาะหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่าและหน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ส่วนพีระมิดคู่อีลองเกตในอันดับที่สูงกว่านั้นสามารถสร้างได้ด้วยรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
100px
100px
100px
100px
พีระมิดคู่สามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular dipyramid) (J14) - รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 6 หน้า, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า
พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมอีลองเกต (elongated square dipyramid) (J15) - รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า
พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยมอีลองเกต (elongated pentagonal dipyramid) (J16) - รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 10 หน้า, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า
พีระมิดคู่หกเหลี่ยมอีลองเกต (elongated hexagonal dipyramid) - รูปสามเหลี่ยม 12 หน้า, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 6 หน้า
...
พีระมิดคู่ n เหลี่ยมอีลองเกต (elongated n-agonal dipyramid) - รูปสามเหลี่ยม 2n หน้า, รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส n หน้า
== ดูเพิ่ม ==
พีระมิด (pyramid)
ไบฟรัสตัม (bifrustum)
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส

พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (อังกฤษ: square pyramid) คือพีระมิดที่มีฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส และมีหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยม มี 5 จุดยอด 8 ขอบ และหากหน้ารูปสามเหลี่ยมเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า รูปทรงนั้นจะถือเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 1 (Johnson solid: J1) ซึ่งมีรูปร่างเหมือนทรงแปดหน้าปรกติ (regular octahedron) ที่ผ่าครึ่ง
สำหรับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสอย่างอื่น เช่น มหาพีระมิดแห่งกิซ่า (Great Pyramid of Giza) ไม่ได้มีความคล้ายทางคณิตศาสตร์กับทรงตันจอห์นสัน เนื่องจากหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วซึ่งมีความยาวฐาน 756 เมตร และมีความสูงเอียง 719 เมตร
== พื้นที่ผิวและปริมาตร ==
พื้นที่ผิว A และปริมาตร V ของพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส ที่เป็นทรงตันจอห์นสันและมีความยาวขอบทุกด้านเท่ากับ a คำนวณได้ดังนี้
:A = (1+\sqrt3)a^2 \approx 2.73205081a^2
:V = \frac{\sqrt2}{6}a^3 \approx 0.23570226a^3
สำหรับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสทั่วไป โดยมีความยาวฐาน l และความสูงของพีระมิด h คำนวณได้ดังนี้
:V = \frac{1}{3} l^2 h
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* ฮีเบสฟีโนโรทันดาสามเหลี่ยม (triangular hebesphenorotunda: J92)
* พีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J2)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พริสมาทอยด์
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดห้าเหลี่ยม

พีระมิดห้าเหลี่ยม (อังกฤษ: pentagonal pyramid) คือพีระมิดที่มีฐานเป็นรูปห้าเหลี่ยม และมีหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยม มี 6 จุดยอด 10 ขอบ และหากทุกหน้าเป็นรูปหลายเหลี่ยมปกติ (regular polygon) รูปทรงนั้นจะถือเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 2 (Johnson solid: J2) ซึ่งรูปทรงดังกล่าวอาจสร้างได้โดยการตัด "ฝา" ของทรงยี่สิบหน้าปรกติ (regular icosahedron) และส่วนที่เหลือก็จะกลายเป็นพีระมิดห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต (gyroelongated pentagonal pyramid: J11)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1)
* คิวโพลาสามเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J3)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พริสมาทอยด์
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
คิวโพลาสามเหลี่ยม

คิวโพลาสามเหลี่ยม (triangular cupola) หมายถึงคิวโพลา (cupola) ที่มีฐานด้านเล็กเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า กล่าวคือประกอบด้วยหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่าเป็นฐานด้านหนึ่ง หน้ารูปหกเหลี่ยมด้านเท่ามุมเท่าเป็นฐานอีกด้านหนึ่ง และหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าสลับกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปทรงนี้มี 9 จุดยอด 15 ขอบ 8 หน้า และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 3 (Johnson solid: J3) ซึ่งมีรูปร่างเหมือนคิวบอกทาฮีดรอน (cuboctahedron) ที่ผ่าครึ่ง
== ดูเพิ่ม ==
พีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J2)
คิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square cupola: J4)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พริสมาทอยด์
ทรงตันจอห์นสัน
เทพ ชุมสาย ณ อยุธยา

เทพ ชุมสาย ณ อยุธยา (เกิด 5 มกราคม พ.ศ. 2473) เป็นนักเขียนชาวไทย เขียนนวนิยายแนวลึกลับสยองขวัญและแฟนตาซี เจ้าของนามปากกา ตรี อภิรุม และ เทพเทวี และเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปีพุทธศักราช 2562 เกิดที่อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี มารดามีอาชีพเป็นครู จึงชอบเขียนหนังสือมาตั้งแต่เด็ก 
เทพมีนวนิยายที่สร้างชื่อเสียง เช่น แก้วขนเหล็ก, จอมเมฆินทร์ ตีพิมพ์เป็นตอนในนิตยสารบางกอก และได้รับความนิยมจนมาสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์หลายครั้ง ได้แก่
แก้วขนเหล็ก (2514) นำแสดงโดย ครรชิต ขวัญประชา เพชรา เชาวราษฎร์ สะอาด เปี่ยมพงษ์สานต์
จอมเมฆินทร์ (2516) นำแสดงโดย สมบัติ เมทะนี
แก้วขนเหล็ก (2526) นำแสดงโดย ทูน หิรัญทรัพย์ อภิรดี ภวภูตานนท์ ฤทธิ์ ลือชา
จอมเมฆินทร์ (2528) นำแสดงโดย ฤทธิ์ ลือชา
Immortal Enemy (2546) นำแสดงโดย นินนาท สินไชย ภิสสรา อุมะวิชนี วินัย ไกรบุตร
ละครโทรทัศน์
แก้วขนเหล็ก (2534) นำแสดงโดย สุรศักดิ์ วงษ์ไทย ตรีรัก รักการดี (บุญปลื้ม) เอกพันธ์ บันลือฤทธิ์ (เมฆินทร์) ส.อาสนะจินดาโกร่ง กางเกงแดง ปริศนา กล่ำพินิจ หทัยรัตน์ อมตวาณิช (โชติรส) กษมา นิสัยพันธ์ (นฤดม) กิตติพันธ์ พุ่มสุโข (หน่อง)
นอกจากนี้ ยังมีนวนิยายเรื่องอื่น ๆ ของเทพที่ได้รับการสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ และได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก เช่น ทายาทอสูร, นาคี, อนิลทิตา, เทพบุตรสุดเวหา เป็นต้น
=== รายชื่อผลงาน ===
คฤหาสน์นางหงส์
บัญชากับฝาแฝด
ปราสาททมิฬ
มิติที่สาม
เส้นสายลายสยอง
อลวนคนธรรพ์
หิมพาลัย
อุมาวสี
ตุ๊กตาโรงงาน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2548 ช่อง3)
ทายาทอสูร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2535 ช่อง 5 2544 ช่อง7 และ 2559 ช่อง3)
แก้วขนเหล็ก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2534 และ 2562 ช่องวัน)
แหวนสวาท (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2558 ช่อง7)
นาคี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2559 ช่อง3)
นาคี 2 (สร้างเป็นภาพยนตร์ปี 2561)
อนิลทิตา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2549 และ 2557 ช่อง5)
ปิศาจหรรษา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง ปี 2534 ช่อง 5 และ 2562 ช่อง7)
เทพบุตรสุดเวหา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2536 ช่อง5 และ 2558 ช่อง3)
ทายาทนิรนาม (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง7)
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
== อ้างอิง ==
 นักเขียนชาวไทย
ราชสกุลชุมสาย
ณ อยุธยา
บุคคลจากอำเภอบ้านสร้าง
ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
คิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส

คิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square cupola) หมายถึงคิวโพลา (cupola) ที่มีฐานด้านเล็กเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กล่าวคือประกอบด้วยหน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นฐานด้านหนึ่ง หน้ารูปแปดเหลี่ยมด้านเท่ามุมเท่าเป็นฐานอีกด้านหนึ่ง และหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าสลับกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปทรงนี้มี 12 จุดยอด 20 ขอบ 10 หน้า และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 4 (Johnson solid: J4) ซึ่งมีรูปร่างเหมือนรอมบิคิวบอกทาฮีดรอน (rhombicuboctahedron) ที่ตัดมาส่วนหนึ่ง และส่วนที่เหลือก็จะกลายเป็น คิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (elongated square cupola: J19)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* คิวโพลาสามเหลี่ยม (triangular cupola: J3)
* คิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal cupola: J5)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พริสมาทอยด์
ทรงตันจอห์นสัน
คิวโพลาห้าเหลี่ยม

คิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal cupola) หมายถึงคิวโพลา (cupola) ที่มีฐานด้านเล็กเป็นรูปห้าเหลี่ยมปรกติ กล่าวคือประกอบด้วยหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติเป็นฐานด้านหนึ่ง หน้ารูปสิบเหลี่ยมปรกติเป็นฐานอีกด้านหนึ่ง และหน้าด้านข้างเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าสลับกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปทรงนี้มี 15 จุดยอด 25 ขอบ  12 หน้า และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 5 (Johnson solid: J5) ซึ่งมีรูปร่างเหมือนรอมบิโคซิโดเดคาฮีดรอน (rhombicosidodecahedron) ที่ตัดมาส่วนหนึ่ง และส่วนที่เหลือก็จะกลายเป็น ดิมินิชรอมบิโคซิโดเดคาฮีดรอน (diminished rhombicosidodecahedron: J76)
== ดูเพิ่ม ==
คิวโพลาสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square cupola: J4)
โรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal rotunda: J6)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พริสมาทอยด์
ทรงตันจอห์นสัน
โรทันดาห้าเหลี่ยม

โรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal rotunda) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการผ่าครึ่งของทรงสามสิบสองหน้า (icosidodecahedron) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 10 หน้า หน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 6 หน้า และหน้ารูปสิบเหลี่ยมปรกติตรงรอยตัด 1 หน้า รวม 17 หน้า ทรงนี้มี 20 จุดยอด 35 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 6 (Johnson solid: J6) และเมื่อกล่าวถึงคำว่า "โรทันดา" ขึ้นมาลอยๆ จะมีความหมายโดยนัยเป็นรูปทรงนี้
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* คิวโพลาห้าเหลี่ยม (pentagonal cupola: J5)
* พีระมิดสามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular pyramid: J7)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
ทรงตันจอห์นสัน
การว่ายน้ำ

การว่ายน้ำ (Swimming) เป็นกระบวนการในการเคลื่อนที่ในน้ำของมนุษย์หรือสิ่งมีชีวิตอื่น การว่ายน้ำของมนุษย์มีจุดประสงค์หลายอย่าง เช่น นันทนาการ การแข่งขัน การออกกำลังกาย
การว่ายน้ำนั้นมีหลายท่า โดยท่าที่ใช้สำหรับแข่งขันนั้นได้แก่ ท่าฟรีสไตล์ ท่ากบ ท่ากรรเชียง และท่าผีเสื้อ การแข่งขันอีกประเภทหนึ่งคือการแข่งขันแบบ "ฟรีสไตล์" ซึ่งผู้เข้าแข่งขันสามารถว่ายน้ำแบบใดก็ได้ นักว่ายน้ำส่วนใหญ่เลือกใช้ท่าฟรอนท์ครอล (front crawl) ทำให้มักเรียกการว่ายน้ำแบบนี้ว่าฟรีสไตล์ สหพันธ์ว่ายน้ำนานาชาติ (FINA) เป็นจัดการแข่งขันว่ายน้ำ (และกีฬาทางน้ำอื่น) ในระดับนานาชาติ การแข่งขันว่ายน้ำเป็นหนึ่งในการแข่งขันในกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน
== ทางวิทยาศาสตร์ ==
==  ประวัติ ==
กีฬา
การว่ายน้ำ
ดิสอิลลูชัน

"ดิสอิลลูชัน" (Disillusion) เป็นซิงเกิลเปิดตัวของ ซะชิ ทะอินะกะ ที่วางจำหน่ายในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2549 ซึ่งเพลงเด่นของซิงเกิลนี้ได้ถูกใช้เป็นเพลงเปิดสำหรับแอนิเมชันเรื่อง เฟท/สเตย์ ไนท์ ในตอนที่ 1 ถึงตอนที่ 14 ซึ่งเพลงนี้เป็นเพลงที่มาจาการนำเพลงธีม THIS ILLUSION ของ เฟท/สเตย์ ไนท์ ในฉบับเกมมาเรียบเรียงใหม่อีกด้วย
หมายเลขรหัสของซีดีซิงเกิลนี้คือ GNCX-0001.
== รายชื่อเพลง ==
1. ดิสอิลลูชัน
เนื้อร้อง: 
ทำนอง: NUMBER 201
เรียบเรียง: 
2. วาสุเระ คาเคะเทอิตะ โนะ คะนะ 
เนื้อร้อง: ซะชิ ทะอินะกะ
ทำนอง: ซะชิ ทะอินะกะ
เรียบเรียง: 
3. ดิสอิลลูชัน -instrumental-
4. วาสุเระ คาเคะเทอิตะ โนะ คะนะ -instrumental-
== ตำแหน่งในออริคอนนชาร์ต ==
ยอดจำหน่ายของออริคอนนรายสัปดาห์ (ญี่ปุ่น)
ยอดจำหน่ายทั้งหมด: 18,072
== References ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ข้อมูลโดยออริคอนน
ซะชิ ทะอินะกะ
เนื้อเยื่อ

เนื้อเยื่อ (Tissue) ในทางชีววิทยาคือกลุ่มของเซลล์ที่ทำหน้าที่ร่วมกันในสิ่งมีชีวิต
วิชาการศึกษาเนื้อเยื่อ เรียกว่า มิญชวิทยา (Histology) หรือ จุลกายวิภาคศาสตร์ (Microanatomy) หรือหากเป็นการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับโรคเรียกว่า จุลพยาธิวิทยา (histopathology)
เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเนื้อเยื่อโดยทั่วไปคือ แท่งขี้ผึ้ง (wax block) , สีย้อมเนื้อเยื่อ (tissue stain) , กล้องจุลทรรศน์แบบแสง (optical microscope) ซึ่งต่อมามีการพัฒนาเป็นกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน (electron microscopy) , immunofluorescence, และการตัดตรวจเนื้อเย็นแข็ง (frozen section) เป็นเทคนิคและความรู้ใหม่ที่เพิ่งกำเนิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ ด้วยเครื่องมือต่างๆ เหล่านี้เราสามารถตรวจพยาธิสภาพ เพื่อการวินิจฉัยและพยากรณ์โรคได้
== เนื้อเยื่อสัตว์ ==
ในร่างกายของสัตว์ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์ชั้นต่ำลงไปเช่นแมลง ต่างประกอบด้วยเนื้อเยื่อพื้นฐาน 4 ประเภท เนื้อเยื่อเหล่านี้รวมตัวกันเป็นโครงสร้างและอวัยวะต่าง ๆ กัน
เนื้อเยื่อบุผิว (Epithelium) เป็นเนื้อเยื่อที่ประกอบไปด้วยชั้นของเซลล์ที่ปกคลุมพื้นผิวของอวัยวะต่าง ๆ เช่น พื้นผิวของผิวหนัง และบุผิวทางเดินอาหาร มีหน้าที่ปกป้องจากสิ่งแวดล้อมภายนอก หลั่งสารและดูดซึมสาร
เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (Connective tissue) ทำหน้าที่เป็นโครงร่างยึดส่วนต่าง ๆ เข้าไว้ด้วยกัน เช่น เลือด หรือ กระดูก
เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ (Muscular tissue) เซลล์กล้ามเนื้อประกอบด้วยฟิลาเมนต์ (เส้นใย) หลายเส้นที่หดตัวได้ สามารถเคลื่อนที่ผ่านกันและเปลี่ยนขนาดของเซลล์ได้ เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อแบ่งได้ออกเป็น 3 ประเภทคือ กล้ามเนื้อเรียบ (visceral or smooth muscle) พบอยู่ที่ผนังของอวัยวะภายใน, กล้ามเนื้อโครงร่าง (skeletal muscle) ซึ่งยึดอยู่กับกระดูก ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหว และกล้ามเนื้อหัวใจ (cardiac muscle) พบได้ที่หัวใจ
เนื้อเยื่อประสาท (Nervous tissue) ประกอบด้วยเซลล์ที่รวมตัวกันเป็นสมอง (brain) , ไขสันหลัง (spinal cord) , และระบบประสาทนอกส่วนกลาง (peripheral nervous system)
== เนื้อเยื่อพืช ==
เนื้อเยื่อที่พบได้ในสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์อื่น ๆ เช่น เนื้อเยื่อท่อลำเลียง (Vascular tissue) ในพืช เช่น ไซเล็ม (xylem) และ โฟลเอ็ม (phloem) เนื้อเยื่อพืชสามารถแบ่งได้กว้าง ๆ ออกเป็น 3 ระบบ คือ เนื้อเยื่อชั้นผิว (epidermis) , เนื้อเยื่อพื้น (ground tissue) และเนื้อเยื่อท่อลำเลียง (Vascular tissue) ทั้งหมดนี้เราเรียกรวมกันว่า มวลชีวภาพ (biomass)
เนื้อเยื่อชั้นผิว (Epidermis) เป็นกลุ่มของเซลล์ที่รวมตัวกันอยู่พื้นผิวภายนอกของใบไม้และพืชที่มีอายุไม่มาก
เนื้อเยื่อท่อลำเลียง (Vascular tissue) เนื้อเยื่อท่อลำเลียงหลักที่สำคัญของพืชคือ ไซเล็ม (xylem) และ โฟลเอ็ม (phloem) ทำหน้าที่ขนส่งน้ำ สารละลาย และสารอาหารภายในต้นพืช
เนื้อเยื่อพื้น (ground tissue) เป็นเนื้อเยื่อที่พัฒนาเปลี่ยนแปลงไปเป็นเนื้อเยื่ออื่น ๆ น้อยที่สุด เนื้อเยื่อพื้นทำหน้าที่ผลิตสารอาหารโดยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง และเก็บสารอาหารเอาไว้
== ดูเพิ่ม ==
เซลล์
อวัยวะ
== อ้างอิง ==
Raven, Peter H., Evert, Ray F., & Eichhorn, Susan E. (1986). Biology of Plants (4th ed.). New York: Worth Publishers. ISBN 0-87901-315-X.
นเอเยื่อ
พีระมิดสามเหลี่ยมอีลองเกต

พีระมิดสามเหลี่ยมอีลองเกต (อังกฤษ: elongated triangular pyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการต่อฐานทรงสี่หน้าปรกติ (regular tetrahedron) ด้านหนึ่งด้วยปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า รวม 7 หน้า รูปทรงนี้มี 7 จุดยอด 12 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 7 (Johnson solid: J7)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* โรทันดาห้าเหลี่ยม (pentagonal rotunda: J6)
* พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (elongated square pyramid: J8)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต

พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (อังกฤษ: elongated square pyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการต่อฐานพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) ด้วยทรงลูกบาศก์ (cube) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า รวม 9 หน้า รูปทรงนี้มี 9 จุดยอด 16 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 8 (Johnson solid: J8)
รูปทรงนี้สามารถเรียกได้ในชื่ออื่นๆ อีกคือ
ทรงลูกบาศก์ออกเมนต์ (augmented cube)
ปริซึมสี่เหลี่ยมจัตุรัสออกเมนต์ (augmented square prism)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดสามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular pyramid: J7)
* พีระมิดห้าเหลี่ยมอีลองเกต (elongated pentagonal pyramid: J9)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดห้าเหลี่ยมอีลองเกต

พีระมิดห้าเหลี่ยมอีลองเกต (อังกฤษ: elongated pentagonal pyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการต่อฐานพีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J2) ด้วยปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 5 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 1 หน้า รวม 11 หน้า รูปทรงนี้มี 11 จุดยอด 20 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 9 (Johnson solid: J9)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (elongated square pyramid: J8)
* พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต (gyroelongated square pyramid: J10)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต

พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต (อังกฤษ: gyroelongated square pyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการต่อฐานพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) ด้วยแอนติปริซึมสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square antiprism) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 12 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 1 หน้า รวม 13 หน้า รูปทรงนี้มี 9 จุดยอด 20 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 10 (Johnson solid: J10)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดห้าเหลี่ยมอีลองเกต (elongated pentagonal pyramid: J9)
* พีระมิดห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต (gyroelongated pentagonal pyramid: J11)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต

พีระมิดห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต (อังกฤษ: gyroelongated pentagonal pyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการต่อฐานพีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J2) ด้วยแอนติปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal antiprism) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 15 หน้า หน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 1 หน้า รวม 16 หน้า รูปทรงนี้มี 11 จุดยอด 25 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 11 (Johnson solid: J11)
รูปทรงนี้สามารถเรียกได้ในอีกชื่อหนึ่งคือ ทรงยี่สิบหน้าดิมินิช (diminished icosahedron) ซึ่งเป็นการนำทรงยี่สิบหน้าปรกติ (regular icosahedron) มาตัด "ฝา" ออก ซึ่ง "ฝา" นั้นก็เป็นพีระมิดห้าเหลี่ยมอีกอันหนึ่งนั่นเอง
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต (gyroelongated square pyramid: J10)
* พีระมิดคู่สามเหลี่ยม (triangular dipyramid: J12)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
ภาษามัล

ภาษามัล, ภาษาไพร, ภาษาถิ่น หรือ ภาษาปรัย มีผู้พูดทั้งหมด 26,193 คน เป็นภาษาในตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร สาขาขมุ ผู้พูดภาษานี้ในประเทศไทยอพยพมาจากประเทศลาว ในไทยพบ 3,000–4,000 คน (พ.ศ. 2525) อยู่ทางตะวันออกของอำเภอปัวและอำเภอเชียงคำ จังหวัดน่าน ใกล้กับชายแดนลาว อยู่ในลาว 23,193 คน (พ.ศ. 2538) ในแขวงไชยบุรีทางตะวันตกของแม่น้ำโขง มีสำเนียงต่าง ๆ มากมาย ผู้พูดภาษามัลในไทยมีคำยืมจากภาษาไทยที่นำไปใช้แทนคำดั้งเดิมในภาษามัลจำนวนมาก ไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาไพ
== อ้างอิง ==
สุริยา รัตนกุล. นานาภาษาในเอเชียอาคเนย์ ภาคที่ 1: ภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกและภาษาตระกูลจีน-ธิเบต. กทม. ภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล. 2531
Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
ภาษาในประเทศลาว
ภาษาในประเทศไทย
พีระมิดคู่สามเหลี่ยม

พีระมิดคู่สามเหลี่ยม (อังกฤษ: triangular bipyramid/dipyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำพีระมิดสามเหลี่ยม (triangular pyramid) 2 รูปทรงมาประกอบเข้าด้วยกัน รูปทรงนี้มี 5 จุดยอด 9 ขอบ 6 หน้า หากพีระมิดนั้นเป็นทรงสี่หน้าปรกติ (regular tetrahedorn) ทั้งคู่ จะทำให้ทุกหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าทั้ง 6 หน้า และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 12 (Johnson solid: J12)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดห้าเหลี่ยมไจโรอีลองเกต (gyroelongated pentagonal pyramid: J11)
* พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (pentagonal dipyramid: J13)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
เดลตาฮีดรอน
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
ภาษาแย็ฮ

ภาษาแย็ฮ หรือภาษาแยะตามการออกเสียงในภาษาลาว อยู่ในภาษากลุ่มบะห์นาริก มีผู้พูดในแขวงเซกอง ประเทศลาว ระบบเสียงซับซ้อนกว่าภาษาเตรียงและภาษากะเซง มีลักษณะน้ำเสียง พยัญชนะต้นมี 41 เสียง ตัวสะกดมี 15 เสียง สระมี 21 เสียง
==อ้างอิง==
ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
ยแฮ
ภาษาฮะรัก

ภาษาฮะรักอยู่ในภาษากลุ่มบะห์นาริก เป็นภาษาที่มีปัญหาอย่างมากในการจัดกลุ่มย่อย มีผ้พูดในแขวงเซกอง ประเทศลาว มีลักษณะน้ำเสียง พยัญชนะต้นมี 28 เสียง ตัวสะกดมี 15 เสียง สระมี 23 เสียง
==อ้างอิง==
ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
ฮะรัก
พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม

พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (อังกฤษ: pentagonal bipyramid/dipyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำพีระมิดที่มีฐานเป็นรูปห้าเหลี่ยม 2 รูปทรงมาประกอบเข้าด้วยกัน รูปทรงนี้มี 7 จุดยอด 15 ขอบ 10 หน้า หากพีระมิดนั้นเป็นพีระมิดห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J2) ทั้งคู่ จะทำให้ทุกหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าทั้ง 10 หน้า และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 13 (Johnson solid: J13)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดคู่สามเหลี่ยม (triangular dipyramid: J12)
* พีระมิดคู่สามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular dipyramid: J14)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
เดลตาฮีดรอน
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
ภาษาหยูก

ภาษาหยูกอยู่ในภาษากลุ่มบะห์นาริก มีผู้พูดในแขวงเซกอง ประเทศลาว มีลักษณะน้ำเสียงแต่ความแตกต่างของน้ำเสียงไม่มีผลต่อเสียงสระและเสียงพยัญชนะ มีความเรียบง่ายกว่าภาษายรุและภาษาละวี มีเสียงพยัญชนะต้น 19 เสียง เสียงตัวสะกด 14 เสียง เสียงสระ 21 เสียง
== อ้างอิง ==
ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จูฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
หยูก
ภาษาละวี

ภาษาละวีอยู่ในภาษากลุ่มบะห์นาริก มีผู้พูดในแขวงเซกอง ประเทศลาว เป็นภาษาที่มีระบบสระซับซ้อนกว่าภาษาในกลุ่มบะห์นาริกอื่น ๆ แต่ระบบพยัญชนะเรียบง่ายกว่าภาษายรุ มีเสียงพยัญชนะต้น 19 เสียง เสียงตัวสะกด 17 เสียง เสียงสระ 39 เสียง โดยมีเสียงสระประสมเป็นจำนวนมาก
==อ้างอิง==
ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง  ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จูฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
ละวี
อักษรรัญชนา

อักษรรัญชนา (रंजना, Rañjanā) หรือกูติลา หรือลันต์ซา (Lantsa) เป็นอักษรที่พัฒนามาจากอักษรพราหมี เมื่อราว พ.ศ. 1600 และใช้มาจนถึงราว พ.ศ. 2500 ในอินเดียและเนปาล ชาวทิเบตเรียกอักษรนี้ว่าลันต์ซา ใช้เขียนภาษาสันสกฤตก่อนจะแปลเป็นภาษาทิเบต ชาวทิเบตเลิกใช้อักษรนี้เมื่อถูกจีนยึดครอง นอกจากนี้ มีการใช้อักษรนี้ในหมู่ชาวพุทธในจีน มองโกเลีย และญี่ปุ่น
== ใช้เขียน ==
ภาษาเนวาร์ ซึ่งอยู่ในกลุ่มทิเบต-พม่า มีผู้พูดในอินเดียและเนปาลราว 775,000 คน นอกจากนี้ ภาษาเนวาร์ยังเขียนด้วยอักษรเทวนาครีและอักษรอื่นๆอีกหลายชนิดอีกด้วย
ภาษาสันสกฤต
== พยัญชนะ ==



== อ้างอิง ==
อักษรรัญชนา
อักษรโบราณ
อักษรเมรอยติก

อักษรเมรอยติก พัฒนามาจากอักษรอียิปต์โบราณเพื่อใช้เขียนเมื่อราว พ.ศ. 343 อักษรนี้มี 2 แบบ แบบหนึ่งมาจากอักษรไฮโรกลิฟ เขียนในแนวตั้งจากขวาไปซ้าย อีกแบบหนึ่งมาจากอักษรอียิปต์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เขียนในแนวนอนจากขวาไปซ้าย
== ใช้เขียน ==
ภาษาเมรอยติกซึ่งใช้พูดแถบลุ่มแม่น้ำไนล์และภาคเหนือของซูดานเมื่อประมาณ พ.ศ. 943 ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยภาษานิวเบีย
== อ้างอิง ==
อักษรเมรอยติก
อักษรโบราณ
พีระมิดคู่สามเหลี่ยมอีลองเกต

พีระมิดคู่สามเหลี่ยมอีลองเกต (อังกฤษ: elongated triangular bipyramid/dipyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการแทรกปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) ลงไประหว่างกลางพีระมิดคู่สามเหลี่ยม (triagonal dipyramid: J12) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 6 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า รวม 9 หน้า รูปทรงนี้มี 8 จุดยอด 15 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 14 (Johnson solid: J14)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (pentagonal dipyramid: J13)
* พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (elongated square dipyramid: J15)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต

พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (อังกฤษ: elongated square bipyramid/dipyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการแทรกทรงลูกบาศก์ (cube) ลงไประหว่างกลางทรงแปดหน้าปรกติ (regular octahedron) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า รวม 12 หน้า รูปทรงนี้มี 10 จุดยอด 20 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 15 (Johnson solid: J15)
รูปทรงนี้สามารถเรียกได้ในชื่ออื่นๆ อีกคือ
ทรงลูกบาศก์ไบออกเมนต์ (biaugmented cube)
ปริซึมสี่เหลี่ยมจัตุรัสไบออกเมนต์ (biaugmented square prism)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดคู่สามเหลี่ยมอีลองเกต (elongated triangular dipyramid: J14)
* พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยมอีลองเกต (elongated pentagonal dipyramid: J16)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน
พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยมอีลองเกต

พีระมิดคู่ห้าเหลี่ยมอีลองเกต (อังกฤษ: elongated pentagonal bipyramid/dipyramid) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการแทรกปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) ลงไประหว่างกลางพีระมิดคู่ห้าเหลี่ยม (pentagonal pyramid: J13) ทำให้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 10 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 5 หน้า รวม 15 หน้า รูปทรงนี้มี 12 จุดยอด 25 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 16 (Johnson solid: J16)
== ดูเพิ่ม ==
ลำดับทรงตันจอห์นสัน
* พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัสอีลองเกต (elongated square dipyramid: J15)
* พีระมิดคู่สี่เหลี่ยมจัตุรัสไจโรอีลองเกต (gyroelongated pentagonal dipyramid: J17)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ทรงหลายหน้า
พีระมิดและพีระมิดคู่
ทรงตันจอห์นสัน