อำเภอบ้านดุง

บ้านดุง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานีและเป็นอำเภอที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับสอง ของจังหวัดอุดรธานี เป็นอำเภอที่มีความเจริญอันดับ 2 รองจาก อำเภอเมืองอุดรธานี
== ประวัติ ==
ท้องที่อำเภอบ้านดุง เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอหนองหาร (หนองหาน) กระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่ตำบลบ้านดุง ตำบลบ้านจันทน์ และตำบลดงเย็น ของอำเภอหนองหาร ได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านดุง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2502 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม ปีเดียวกัน
และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอบ้านดุง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 16 กรกฎาคม ปีเดียวกัน
วันที่ 19 พฤษภาคม 2502 แยกพื้นที่ตำบลบ้านดุง ตำบลบ้านจันทน์ และตำบลดงเย็น ของอำเภอหนองหาร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านดุง และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอหนองหาร
วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ้านดุง อำเภอหนองหาร เป็น อำเภอบ้านดุง
วันที่ 31 มีนาคม 2507 ตั้งตำบลนาไหม แยกออกจากตำบลบ้านดุง ตั้งตำบลอ้อมกอ แยกออกจากตำบลดงเย็น
วันที่ 3 พฤศจิกายน 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านดุง ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านดุง
วันที่ 25 เมษายน 2510 ตั้งตำบลบ้านชัย แยกออกจากตำบลบ้านดุง
วันที่ 9 พฤศจิกายน 2514 ตั้งตำบลศรีสุทโธ (เดิมชื่อตำบลดงคำ) แยกออกจากตำบลบ้านดุง และตำบลดงเย็น
วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลถ่อนนาลับ แยกออกจากตำบลนาไหม และตำบลบ้านจันทน์
วันที่ 7 พฤศจิกายน 2521 ตั้งตำบลวังทอง แยกออกจากตำบลบ้านจันทน์ และตำบลบ้านดุง
วันที่ 23 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลบ้านม่วง แยกออกจากตำบลดงเย็น
วันที่ 19 กรกฎาคม 2526 ตั้งตำบลโพนสูง แยกออกจากตำบลศรีสุทโธ
วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลบ้านตาด แยกออกจากตำบลอ้อมกอ
วันที่ 31 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลนาคำ แยกออกจากตำบลบ้านชัย
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลบ้านดุง เป็นเทศบาลตำบลบ้านดุง ด้วยผลของกฎหมาย
วันที่ 6 กรกฎาคม 2547 ยุบสภาตำบลศรีสุทโธ รวมกับเทศบาลตำบลบ้านดุง
วันที่ 7 มีนาคม 2550 ยกฐานะเทศบาลตำบลบ้านดุง เป็นเทศบาลเมืองบ้านดุง
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอบ้านดุงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอโพนพิสัย (จังหวัดหนองคาย)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านม่วง อำเภอเจริญศิลป์ และอำเภอสว่างแดนดิน (จังหวัดสกลนคร)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสว่างแดนดิน (จังหวัดสกลนคร) อำเภอทุ่งฝน และอำเภอพิบูลย์รักษ์
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเพ็ญและอำเภอสร้างคอม
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอบ้านดุงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 147 หมู่บ้าน
{|
|-
| 1. |||| ศรีสุทโธ |||| (Si Suttho) |||| 12 หมู่บ้าน
|-
| 2. |||| บ้านดุง |||| (Ban Dung) |||| 18 หมู่บ้าน
|-
| 3. |||| ดงเย็น |||| (Dong Yen)|||| 7 หมู่บ้าน
|-
| 4. |||| โพนสูง |||| (Phon Sung) |||| 12 หมู่บ้าน
|-
| 5. |||| อ้อมกอ |||| (Om Ko)|||| 10 หมู่บ้าน
|-
| 6. |||| บ้านจันทน์ |||| (Ban Chan) |||| 18 หมู่บ้าน
|-
| 7. |||| บ้านชัย |||| (Ban Chai)|||| 9 หมู่บ้าน
|}
{|
|-
| 8. |||| นาไหม |||| (Na Mai) |||| 13 หมู่บ้าน
|-
| 9. |||| ถ่อนนาลับ |||| (Thon Na Lap)|||| 8 หมู่บ้าน
|-
| 10. |||| วังทอง |||| (Wang Thong)|||| 7 หมู่บ้าน
|-
| 11. |||| บ้านม่วง |||| (Ban Muang) |||| 12 หมู่บ้าน
|-
| 12. |||| บ้านตาด |||| (Ban Tat) |||| 10 หมู่บ้าน
|-
| 13. |||| นาคำ |||| (Na Kham) |||| 12 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอบ้านดุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
เทศบาลเมืองบ้านดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสุทโธทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลบ้านดุง
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านดุง (นอกเขตเทศบาลเมืองบ้านดุง)
องค์การบริหารส่วนตำบลดงเย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงเย็นทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโพนสูง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนสูงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลอ้อมกอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอ้อมกอทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านจันทน์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านจันทน์ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านชัยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาไหม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาไหมทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลถ่อนนาลับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลถ่อนนาลับทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทองทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านม่วงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านตาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตาดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาคำทั้งตำบล
== สถานที่สำคัญ ==
วังนาคินทร์คำชะโนด
สถานีวิทยุเสียงอเมริกา (VOA Ban Dung) หน่วยงานสื่อสารมวลชนของสหรัฐอเมริกา เป็นสำนักงานใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
วนอุทยานอ้อมฤดี
วัดประสิทธิธรรม
ศาลหลักเมืองเจ้าปู่ศรีสุทโธ
วัดศรีสมบูรณ์
== อ้างอิง ==
 
บ้านดุง