พรรคเสรีธรรม (พ.ศ. 2535)

พรรคเสรีธรรม (Liberal Democratic Party) เป็นพรรคการเมืองของประเทศไทยในอดีต เดิมชื่อ พรรคประชาชนไทย จดทะเบียนเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 มีสำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 113/1617 ถนนเทอดดำริ แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ที่ประชุมใหญ่ของพรรคมีมติเอกฉันท์ให้รวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย เมื่อปี พ.ศ. 2546 มีความพยายามก่อตั้งพรรคเสรีธรรมขึ้นมาใหม่ แต่ก็ถูกยุบไปเนื่องจากไม่เป็นไปตามเงื่อนไข
== ประวัติ ==
พรรคประชาชนไทย (The Pracharchon Thai Party, ชื่อย่อ: พ.ป.ท.) พรรคการเมืองของไทยในอดีตที่จดทะเบียนจัดตั้งตาม รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534 เป็นลำดับที่ ๓๓/๒๕๓๕ เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2535  โดยมี ดร. อาทิตย์ อุไรรัตน์ อดีต ประธานสภาผู้แทนราษฎร และอดีตรองหัวหน้า พรรคสามัคคีธรรม เป็นหัวหน้าพรรคและนาย ปรีดี หิรัญพฤกษ์ เป็นเลขาธิการพรรค
ในการประชุมวิสามัญใหญ่ของพรรคประชาชนไทยครั้งที่ ๑/๒๕๓๕ ที่ประชุมได้มีมติให้เปลี่ยนแปลงชื่อพรรคเป็น พรรคเสรีธรรม พร้อมกับเปลี่ยนแปลงข้อบังคับพรรค ภาพเครื่องหมายพรรค และที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของพรรค 
พรรคเสรีธรรม จัดตั้งขึ้นในช่วงหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ พ.ศ. 2535 โดยการนำของนายพินิจ จารุสมบัติ และ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ และได้ร่วมจัดตั้งรัฐบาลผสมในหลายรัฐบาล มีรัฐมนตรีจากพรรคเสรีธรรมหลายคน อาทิ นายพินิจ จารุสมบัติ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ นายรักเกียรติ สุขธนะ
พรรคเสรีธรรม ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2535/2 ได้ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 8 คน และเข้าร่วมรัฐบาลกับพรรคประชาธิปัตย์ โดยมีรัฐมนตรีจากพรรคฯ 2 คน คือ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ รมว.สาธารณสุข และนายพินิจ จารุสมบัติ รมช.คมนาคม
ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ ได้ลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคและสมาชิกพรรค จึงได้มีการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคคนใหม่ ปรากฏว่านายพินิจ จารุสมบัติ ได้รับเลือกเป็นหัวหน้าพรรคแทน และการนำของนายพินิจ ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2539 ได้ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 4 คน
ก่อนการเลือกตั้ง พ.ศ. 2544 พรรคเสรีธรรมได้แต่งตั้งให้นายประจวบ ไชยสาส์น มาเป็นหัวหน้าพรรค โดยมุ่งหาเสียงด้วยนโยบาย "นายกรัฐมนตรีของคนอีสาน" แต่การเลือกตั้งในครั้งนี้ ได้รับที่นั่งในสภาจำนวน 14 ที่นั่ง แต่ไม่ได้ที่นั่งในระบบบัญชีรายชื่อแม้แต่ที่นั่งเดียว ซึ่งรวมถึงแกนนำคนสำคัญของพรรคด้วย หลังจากนั้นแล้วพรรคเสรีธรรม ได้ประกาศยุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย ทำให้พรรคไทยรักไทยมี ส.ส. รวม 262 เกินกึ่งหนึ่งของจำนวน ส.ส.ทั้งสภา เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของประเทศไทย
== ตราสัญลักษณ์ของพรรค ==
พรรคเสรีธรรม ใช้ภาพเครื่องหมายพรรคเป็นภาพลักษณะวงกลม 2 วง ซ้อนกัน มีรูปช้างเผือกประดับอยู่ภายในวงกลม โดยมีความหมายดังนี้:
พื้นสีน้ำเงิน หมายถึง เสถียรภาพและความมั่นคงของสังคมและประเทศชาติ
พื้นสีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์ และสันติธรรม
พื้นสีแดง หมายถึง ดวงอาทิตย์ พลังสร้างชีวิตและความเจริญรุ่งเรือง
ช้างเผือกสีขาว หมายถึง สัญลักษณ์แห่งความดีงามอันประเสริฐ
ช่อมะกอก 4 ใบ หมายถึง ปฏิญญา 4 ประการ ของพรรคเสรีธรรม ซึ่งเป็นปรัชญาขั้นมูลฐานของพรรคเสรีธรรม อันเสมือนเข็มทิศชี้นำการดำเนินงานทางการเมืองเศรษฐกิจและสังคม ดังนี้
* เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นประมุขและมิ่งขวัญของชาติและปวงชนชาวไทย
* ยึดถือการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขส่งเสริมการกระจายอำนาจโดยวิธีการเลือกตั้ง
* ดำเนินนโยบายเศรษฐกิจเสรีนิยมคุ้มครองเกษตรกรและผู้ด้อยโอกาสทางสังคมส่งเสริมระบบสหกรณ์ เพื่อสร้างสรรค์สังคมให้เป็นธรรม
* ยึดมั่นแนวทาง "สันติธรรม" อันหมายถึง วิถีทางแห่งสันติวิธีกับหลักเหตุผลบนพื้นฐานแห่งความชอบธรรมเป็นหลักในการปกครอง การบริหารและการสร้างสรรค์ชาติ
เมื่อรวมกันแล้วมีความหมายว่า สัญลักษณ์อันดีงาม โดยมีความบริสุทธิ์และสันติธรรม เป็นเข็มทิศชี้นำประเทศชาติไปสู่ความมั่นคง เจริญรุ่งเรืองทางด้านเศรษฐกิจการเมืองและสังคม
== รายนามผู้บริหารพรรค ==
=== หัวหน้าพรรค ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
| ลำดับ || รูป || รายนาม || width=13%| เริ่มวาระ || width=13%| สิ้นสุดวาระ || ตำแหน่งสำคัญ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 1 || || อาทิตย์ อุไรรัตน์(9 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 - ) || 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 || 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539 || align=left| • อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร• อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี• อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข• อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 2 || 100px || สุเมธ พรมพันห่าว(12 ตุลาคม พ.ศ. 2482 - 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2553) || 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539(รักษาการ) || 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 || align=left| • อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดหนองคาย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 3 || || พินิจ จารุสมบัติ(13 ตุลาคม พ.ศ. 2494 - ) || 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 || 15 กันยายน พ.ศ. 2543 || align=left| • อดีตรองนายกรัฐมนตรี• อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| 4 || 100px || ประจวบ ไชยสาส์น(20 สิงหาคม พ.ศ. 2487 - 1 เมษายน พ.ศ. 2563) || 15 กันยายน พ.ศ. 2543 ||  6 กันยายน พ.ศ. 2544 || align=left| • อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี• อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์• อดีตรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย
|}
=== เลขาธิการพรรค ===
ปรีดี หิรัญพฤกษ์ (พ.ศ. 2535 - พ.ศ. 2537)
สุเมธ พรมพันห่าว (พ.ศ. 2537 - พ.ศ. 2538)
พินิจ จารุสมบัติ (พ.ศ. 2538 - พ.ศ. 2539)
เอกภาพ พลซื่อ (พ.ศ. 2539 - พ.ศ. 2544)
== บทบาททางการเมือง ==
=== ฝ่ายบริหาร ===
พรรคเสรีธรรม ได้เข้าร่วมรัฐบาลของนายชวน หลีกภัย ในปี 2535 โดยมีสมาชิกของพรรคได้รัแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรี จำนวน 1 คน คือ รักเกียรติ สุขธนะ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข ต่อมามีการปรับคณะรัฐมนตรีในเดือนกันยายน พ.ศ. 2536 เนื่องจากพรรคกิจสังคม ออกจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาล จึงมีการปรับคณะรัฐมนตรีในสัดส่วนของพรรคเสรีธรรม จากเดิม 1 ที่นั่ง เป็น 2 ที่นั่ง โดยปรับนายรักเกียรติ ออกจากตำแหน่งและแต่งตั้ง อาทิตย์ อุไรรัตน์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และ พินิจ จารุสมบัติ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม แทน
== ประวัติการทำงานในรัฐสภา ==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align:center; border-collapse:collapse;"
|- style="background:#efefef;"
!ครั้งที่
!การเลือกตั้ง
!จำนวน ส.ส.
!สถานภาพพรรค
!นายกรัฐมนตรี
!หมายเหตุ
|-
||1. ||ก.ย. 2535|| 8 คน || ฝ่ายค้าน || ชวน หลีกภัย || เข้าร่วมรัฐบาลในปี พ.ศ. 2536
|-
||2. ||2538|| 11 คน || ฝ่ายค้าน || บรรหาร ศิลปอาชา ||
|-
||3. ||2539|| 4 คน || ร่วมรัฐบาล || พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ ชวน หลีกภัย ||
|-
||4. ||2544|| 14 คน || ร่วมรัฐบาล || พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร || ยุบรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทย
|-
|}
== การยุบพรรค ==
ที่ประชุมใหญ่วิสามัญพรรคเสรีธรรม ครั้งที่ 1/2544 เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ยุบพรรคเสรีธรรม เข้าไปรวมกับพรรคไทยรักไทย โดยศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัย ให้ยุบรวมพรรคเสรีธรรม เพื่อรวมเข้ากับพรรคไทยรักไทยที่เป็นพรรคการเมืองหลัก เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2544 อันเป็นการสิ้นสุดการดำเนินงานของพรรคเสรีธรรม
== ความพยายามตั้งพรรคใหม่ ==
ในปี พ.ศ. 2546 ได้มีการจัดตั้งพรรคเสรีธรรมขึ้นอีกครั้ง โดยมี พลเอก สุนทร หงษ์พร้อมญาติ เป็นหัวหน้าพรรค แต่ต้องยุบไปเนื่องจากมีสมาชิกพรรคไม่ครบ 5,000 คน  และมีสาขาพรรคไม่ครบทั้ง 4 ภาค
== อ้างอิง ==
 
สเสรีธรรม
สรีธรรม