pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
พันธะไอออนิก

พันธะไอออนิก (Ionic bonding) เป็นพันธะเคมีชนิดหนึ่ง เกิดจากที่อะตอมหรือกลุ่มของอะตอมสร้างพันธะกันโดยที่อะตอมหรือกลุ่มของอะตอมให้อิเล็กตรอนกับอะตอมหรือกลุ่มของอะตอม ทำให้กลายเป็นประจุบวก ในขณะที่อะตอมหรือกลุ่มของอะตอมที่ได้รับอิเล็กตรอนนั้นกลายเป็นประจุลบ เนื่องจากทั้งสองกลุ่มมีประจุตรงกันข้ามกันจะดึงดูดกัน ทำให้เกิดพันธะไอออน โดยทั่วไปพันธะชนิดนี้มักเกิดขึ้นระหว่างโลหะกับอโลหะ โดยอะตอมที่ให้อิเล็กตรอนมักเป็นโลหะ ทำให้โลหะนั้นมีประจุบวก และอะตอมที่รับอิเล็กตรอนมักเป็นอโลหะ จึงมีประจุลบ ไอออนที่มีพันธะไอออนิกจะมีความแข็งแรงมากกว่าพันธะไฮโดรเจน แต่แข็งแรงพอ ๆ กับพันธะโคเวเลนต์
== นิยาม ==

IUPAC นิยามพันธะไอออนิกว่าเป็น "พันธะระหว่างอะตอมที่มีอิเล็กโทรเนกาทิวิตีต่างกันอย่างมาก" ในที่นี้ พันธะไอออนิก หมายถึง แรงยึดเหนี่ยวทางไฟฟ้าสถิตที่เกิดขึ้นระหว่างประจุไฟฟ้าของไอออนบวกและไอออนลบ ซึ่งแตกต่างเปรียบเทียบกับพันธะโคเวเลนต์อย่างแท้จริง ในทางปฏิบัติ เรามักจะพิจารณาค่าความเป็นไอออนิกของพันธะมากกว่าที่จะบอกว่าเป็นพันธะไอออนิกหรือพันธะโคเวเลนต์อย่างแท้จริง
== ค่าความเป็นไอออนิก ==
ค่าความเป็นไอออนิก (Ionic Character) เป็นค่าที่ได้จากสมการความสัมพันธ์ที่ใช้ในการคำนวณความเป็นไอออนิกถูกเสนอขึ้นโดย ลินัส เพาลิง ที่ประมาณการค่าความเป็นไอออนิกระหว่างอะตอม A และ อะตอม B ดังนี
 i = 1 - e^\frac{-1}{4}(\chi_A-\chi_B)
 i = 1 - exp{\frac{1}{4}(\chi_A-\chi_B)^2}
และ
 i = \frac{1}{2}|(\chi_A-\chi_B)|
เมื่อ \chi_A และ \chi_B คือ ค่าอิเล็กโทรเนกาทิวิตีที่เสนอโดยเพาลิงของอะตอม A และ อะตอม B ตามลำดับ
===ร้อยละความเป็นไอออนิก===
ร้อยละความเป็นไอออนิกเป็นการคำนวณเพื่อแสดงค่าความเป็นไอออนิกในส่วนร้อย สามารถคำนวณได้ ดังนี้:
 \%i = [1 - exp{\frac{1}{4}(|\chi_A-\chi_B|)^2}]*100
โดยพบพันธะชนิดนี้เกือบทั้งหมดในของแข็ง"
== อ้างอิง ==
IUPAC. Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book"). Compiled by A. D. McNaught and A. Wilkinson. Blackwell Scientific Publications, Oxford (1997). XML on-line corrected version: http://goldbook.iupac.org (2006-) created by M. Nic, J. Jirat, B. Kosata; updates compiled by A. Jenkins. ISBN 0-9678550-9-8. doi:10.1351/goldbook]
Electronegativity. II. Bond and Orbital Electronegativities Jurgen. Hinze, M. A. Whitehead, H. H. Jaffe, J. Am. Chem. Soc., 1963, 85 (2), pp 148–154, DOI: 10.1021/ja00885a008
== ดูเพิ่ม ==
พันธะเคมี
พันธะไฮโดรเจน
พันธะโควาเลนต์
พันธะโลหะ
ไอออน
พันธะเคมี
พ.ศ. 2430

พุทธศักราช 2430 (นับแบบใหม่) ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1887 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันเสาร์ ตามปฏิทินเกรกอเรียน
ปีกุน นพศก จุลศักราช 1249 (วันที่ 14 เมษายน เป็นวันเถลิงศก)
== ผู้นำ ==
พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
* เจ้าประเทศราช:
** เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระเจ้าอินทวิชยานนท์
** เจ้าผู้ครองนครลำพูน: เจ้าดาราดิเรกรัตนไพโรจน์
** เจ้าผู้ครองนครลำปาง: เจ้าพรหมาภิพงษธาดา
** เจ้าผู้ครองนครน่าน: เจ้าอนันตวรฤทธิเดช
== เหตุการณ์ ==
8 เมษายน - สยามตราพระราชบัญญัติจัดกรมทหารรวมทหารบกและทหารเรือเข้าด้วยกัน
7 มิถุนายน - สงครามปราบฮ่อ เกิดขึ้นในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้กองทัพทหารไทย(สยาม) ได้รับชัยชนปราบฮ่อได้ราบคราบเดินทางกลับมาถึงกรุงเทพ
23 มิถุนายน - แคนาดากำหนดให้อุทยานแห่งชาติแบนฟ์ เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรก
23 กรกฎาคม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้  นายพลตรี เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต) ยกกำลังจากกรุงเทพไปปราบ พวก ฮ่อ ที่เข้ามาปล้นสะดมในเขตหลวงพระบาง ได้รับผลสำเร็จอย่างรวดเร็ว เพราะ ฝรั่งเศส ให้ความร่วมมือ
26 กรกฎาคม - แอล.แอล. ซาเมนฮอฟ เผยแพร่ ภาษาเอสเปรันโต
5 สิงหาคม - พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนนายร้อยขึ้นที่บริเวณหลังพระราชวังสราญรมย์ (ปัจจุบันคือ กรมแผนที่ทหาร) และเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า เมื่อ พ.ศ. 2490
26 กันยายน - ประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่น สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต
17 มกราคม - กองทัพฝรั่งเศสยึดเมืองไลในสิบสองจุไท อ้างว่ามาช่วยปราบฮ่อ
=== ไม่ทราบวัน ===
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างโรงพยาบาลหลวงขึ้นที่ตำบลวังหลังเป็นแห่งแรก เรียกกันขณะนั้นว่า โรงพยาบาลวังหลัง ปีต่อมาพระราชทานชื่อ โรงพยาบาลศิริราช
สมเด็จกรมพระยาเทววงศ์วโรปการเสด็จเป็นผู้แทนพระองค์ไปช่วยงานฉลองรัชกาลสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย ครบ 50 ปี ณ สหราชอาณาจักร
== วันเกิด ==
16 มกราคม - หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ (มรณภาพ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2528)
4 มีนาคม - เจ้าชายกุสตาฟแห่งเดนมาร์ก (สิ้นพระชนม์ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2487)
29 มีนาคม - พระยาพหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรีคนที่ 2 (เสียชีวิต 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2490)
14 เมษายน - หม่อมเจ้าพันธุประวัติ เกษมสันต์ (สิ้นชีพิตักษัย 8 มิถุนายน พ.ศ. 2463)
22 มิถุนายน - จูเลียน ฮักซ์เลย์ นักชีววิทยาชาวอังกฤษ (เสียชีวิต พ.ศ. 2518)
12 สิงหาคม - เออร์วิน ชเรอดิงเงอร์ นักฟิสิกส์ชาวออสเตรีย (เสียชีวิต พ.ศ. 2504)
17 สิงหาคม - จักรพรรดิคาร์ลที่ 1 แห่งออสเตรีย (สวรรคต 1 เมษายน พ.ศ. 2465)
19 กันยายน - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโกมลเสาวมาล (สิ้นพระชนม์ 19 เมษายน พ.ศ. 2433)
24 ตุลาคม - วิกตอเรีย ยูจีนีแห่งบัทเทนแบร์ก สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน (สวรรคต 15 เมษายน พ.ศ. 2512)
22 ธันวาคม - ศรีนิวาสะ รามานุชัน นักคณิตศาสตร์ชาวอินเดีย (เสียชีวิต พ.ศ. 2463)
== วันถึงแก่กรรม ==
30 พฤษภาคม - สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ (ประสูติ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428)
22 พฤศจิกายน - สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าตรีเพ็ชรุตม์ธำรง (ประสูติ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2424)
== อ้างอิง ==
พ.ศ. 2430
รายชื่ออุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย

อุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย อยู่ในการดูแลของกรมศิลปากร ซึ่งเป็นหน่วยงานในกระทรวงวัฒนธรรม ปัจจุบันในประเทศไทยมีอุทยานประวัติศาสตร์ 11  แห่ง โดยล่าสุด กรมศิลปากรได้สำรวจโบราณสถาน และอนุรักษ์พัฒนาปราสาทสด๊กก๊อกธม และประกาศจัดตั้งปราสาทสด๊กก๊อกธมขึ้นเป็นอุทยานประวัติศาสตร์แห่งใหม่ แห่งที่ 11 เมื่อปี 2560 ซึ่งจาก 11 แห่ง มี 5 แห่งที่ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนให้เป็นแหล่งมรดกโลก
== ที่ตั้ง ==
== อุทยานประวัติศาสตร์ ==
{|class="wikitable sortable"
! style="width:15%;" scope="col"|สถานที่
! class="unsortable" scope="col" | ภาพ
! scope="col" | ที่ตั้ง
! scope="col"| พื้นที่(ไร่)
! scope="col"| ปีเปิดอย่างเป็นทางการ
! scope="col"| ปีขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์
| 
| 
| 718
| align = "center" | 2530
| 
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา
| 
| 
| 4,810
| align = "center" | ไม่ทราบ
| align = "center" | 2534
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง
| 
| 
| 451
| align = "center" | 2531
| 
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
| 
| 
| 43,750
| align = "center" | 2531
| align = "center" | 2534
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย
| 
| 
| 2,658
| align = "center" | 2532
| 
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรี
| 
| 
| 188
| align = "center" | 2532
| 
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
| 
| 
| 28,217
| align = "center" | 2533
| align = "center" | 2534
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร
| 
| 
| 2,114
| align = "center" | 2534
| align = "center" | 2534
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท
| 
| 
| 3,430
| align = "center" | 2535
| 
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ
| 
| 
| 2,889
| align = "center" | 2527
| align = "center" | 2566
|-
! scope="row" | อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม
| 
| 
| 641
| align = "center" | 2565
| 
|-
|}
==อ้างอิง==
 
อุทยานประวัติศาสตร์
โบราณวัตถุ

โบราณวัตถุ เป็นสังหาริมทรัพย์ที่เป็นของโบราณไม่ว่าจะเป็นสิ่งประดิษฐ์หรือเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ หรือที่เป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของโบราณสถาน ซากมนุษย์ หรือซากสัตว์ ซึ่งโดยอายุ หรือโดยลักษณะแห่งการประดิษฐ์หรือโดยหลักฐานเกี่ยวกับประวัติของสังหาริมทรัพย์นั้นเป็นประโยชน์ในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดี
== ดูเพิ่ม ==
โบราณสถาน
โบราณสถาน

โบราณสถาน หรือ แหล่งโบราณคดี (archaeological site) เป็นสถานที่ที่ก่อสร้างโดยฝีมือมนุษย์หรือสถานที่ที่พบร่องรอยของกิจกรรมของมนุษย์ในอดีตที่มีคุณค่าในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี
==โบราณสถานในประเทศไทย==
=== นิยาม ===
ตามกฎหมายว่าด้วยโบราณสถานของไทย โบราณสถาน หมายถึง อสังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยอายุหรือโดยลักษณะแห่งการก่อสร้าง หรือโดยหลักฐานเกี่ยวกับประวัติของอสังหาริมทรัพย์นั้น เป็นประโยชน์ในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดี รวมถึงสถานที่ที่เป็นแหล่งโบราณคดีแหล่งประวัติศาสตร์ และอุทยานประวัติศาสตร์ด้วย
สำหรับความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน "โบราณสถาน" หมายถึง สิ่งที่เคลื่อนที่ไม่ได้ เช่น โบสถ์ วิหาร วัง มีอายุเก่ากว่า 100 ปีขึ้นไป
ทั้งนี้ โบราณสถานโดยทั่วไปหมายถึง อาคารหรือสิ่งก่อสร้างที่มนุษย์สร้างขึ้น มีความเก่าแก่ มีประวัติความเป็นมาที่เป็นประโยชนทางด้านศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือ โบราณคดี และยังรวมถึงสถานที่หรือเนินดินที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ หรือมีร่องรอยกิจกรรมของมนุษย์ปรากฏอยู่
===ความสำคัญ===
โบราณสถานมีความสำคัญ ดังนี้
ด้านเอกลักษณ์ แสดงการรับรู้หรือความเข้าใจถึงที่มา สถานที่ตั้ง ชนชาติ ความเชื่อ ศาสนา ขนบธรรมเนียมแ ละวัฒนธรรมของชุมชนใดชุมชนหนึ่ง หรือประเทศใดประเทศหนึ่ง
ด้านวิชาการ เพื่อสะท้อนเรื่องราวในอดีต เป็นข้อมูลทางด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี สถาปัตยกรรม ศิลปกรรม ซึ่งเป็นเครื่องแสดงประวัติความเป็นมาอันเก่าแก่ของชุมชนของชาติ รวมทั้งเป็นแหล่งศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิต
ด้านเศรษฐกิจ เป็นแหล่งรายได้ให้ชุมชนและประเทศ ทั้งทางตรงและทางอ้อมจากการที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยว สร้างกิจกรรมต่าง ๆ อันสืบเนื่องจากการท่องเที่ยว พร้อมกับการศึกษาหาความรู้
ด้านการใช้สอย สามารถนำมาใช้งานได้ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นการไม่ก่อให้เกิดการเสื่อมสภาพการเปลี่ยนแปลงหรือการรื้อทำลายโบราณสถานนั้น
ด้านสังคม แสดงถึงคุณค่าที่เกี่ยวข้องกับขนบธรรมเนียมจารีตประเพณีเป็นความภาคภูมิใจของคนในสังคม
ด้านการเมือง แสดงถึงความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ การกำหนดขอบเขต หรือการรักษาอธิปไตย และการสร้างความร่วมมือร่วมใจของคนทั้งชาติ
ด้านสุนทรียภาพ แสดงคุณค่าความงามของศิลปกรรมและสถาปัตยกรรม
===การขึ้นทะเบียน===
ในประเทศไทย กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นหน่วยงานหลักในการดูแลรักษาและการควบคุมโบราณสถานให้เป็นไปตามกฎหมาย โดยมีอำนาจขึ้นทะเบียนโบราณสถานใด ๆ ตามที่เห็นสมควรได้
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
โบราณวัตถุ
==แหล่งข้อมูลอื่น==
ระบบภูมิสารสนเทศ แหล่งมรดกทางศิลปวัฒนธรรม กรมศิลปากร
อสังหาริมทรัพย์

อสังหาริมทรัพย์ (immovable (คอมมอนลอว์); realty (ซีวิลลอว์)) ในทางกฎหมาย ได้แก่ที่ดิน และทรัพย์สินอื่นที่ติดอยู่กับที่ดินมีลักษณะเป็นการถาวรหรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดินนั้น เช่น อาคาร บ้านเรือน
ถ้าจะมีการกระทำการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นที่ดิน อาคาร บ้านเรือน ในทางกฎหมายกำหนดให้ต้องทำสัญญาหนังสือ ให้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่นโฉนด หรือทะเบียนที่ดินเป็นเอกสารที่แสดงความเป็นเจ้าของที่ดินแปลงนั้นๆ ทั้งนี้ก็เพราะว่าอสังหาริมทรัพย์ เป็นทรัพย์สินทีมีมูลค่าสูงจึงต้องมีกฎหมายควบคุมเพื่อไม่ให้เกิดปัญหา
อสังหาริมทรัพย์ หมายถึง ที่ดิน ทรัพย์อันติดกับที่ดิน หรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดิน รวมทั้งสิทธิทั้งหลายอันเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ที่ดินด้วย จากนิยามดังกล่าว อาจแบ่งอสังหาริมทรัพย์ออกได้ดังนี้
1. ที่ดิน หมายถึง พื้นดินทั่วไป รวมทั้งภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำน้ำ ทะเลสาบ เกาะและที่ชายทะเลด้วย
2. ทรัพย์อันติดกับที่ดิน ได้แก่ ไม้ยืนต้น อาคาร โรงเรือน หรือ สิ่งก่อสร้างบนที่ดิน เช่น
บ้าน คือ สิ่งก่อสร้างที่ปลูกอยู่หลังเดียวโดด ๆ พร้อมทั้งเรือนครัว โรงรถ และเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลในครัวเรือนเดียวกัน หรือบ้านที่ปลูกอยู่หลายหลังภายในบริเวณรั้วเดียวกัน และเป็นที่อยู่อาศัยของบุคคลภายในครัวเรือนเดียวกัน
ทาวน์เฮาส์ คือ ตึกที่ปลูกติดต่อกันตั้งแต่ 2 หน่วยขึ้นไป โดยมีฝาร่วมกันด้านหนึ่งหรือสองด้านขึ้นไปอาจเป็นชั้นเดียวหรือหลายชั้นก็ได้ ตัวตึกอยู่ลึกเข้ามาจากริมถนน มีบริเวณที่ว่างหน้าบ้านอาจใช้เป็นที่จอดรถหรือทำประโยชน์อย่างอื่น
คอนโดมีเนียม คือกลุ่มห้องอันเป็นส่วนหนึ่งของอาคาร ซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัยของครัวเรือน โดยกลุ่มห้องนี้จะต้องมีห้องครัว ห้องน้ำ ตลอดจนทางเข้าออกห้องชุดเป็นของตนเอง ซึ่งสามารถแยกการถือกรรมสิทธิ์ออกเป็นส่วน ๆ โดยแต่ละส่วนประกอบด้วยกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ส่วนบุคคลและกรรมสิทธิ์ร่วมในทรัพย์ส่วนกลาง
โรงงาน คือ โรงงานสำหรับประกอบกิจการอุตสาหกรรมโดยใช้ เครื่องจักร ซึ่งเทียบได้เกิน 5 แรงม้าเป็นปัจจัย
โกดัง คือ สิ่งก่อสร้างที่ใช้เพื่อเก็บสินค้า
อาคารพาณิชย์ คือ อาคารที่ใช้ เพื่อประโยชน์แห่งการค้า หรือ โรงงานที่ใช้ เครื่องจักรซึ่งเทียบได้ไม่เกิน 5 แรงม้า หรือ อาคาร ที่ก่อสร้าง ห่างแนวทางสาธารณะ หรือ ทางซึ่งมีสภาพ เป็นสาธารณะไม่เกิน 20 เมตร ซึ่งอาจใช้ เป็นอาคารเพื่อประโยชน์แห่งการค้าได้
หอพัก คือ ห้องชุด ตามปกติประกอบด้วยห้องนอน ห้องรับแขก ห้องครัว ห้องน้ำพร้อมอยู่ในชั้นเดียวกัน และรวมอยู่ในตึกหลังใหญ่สำหรับอยู่อาศัยหรือให้เช่า
3. ทรัพย์ซึ่งประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดิน ได้แก่ แม่น้ำ ลำคลอง แร่ธาตุ กรวด ทราย ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ หรือซึ่งมนุษย์นำมารวมไว้กับที่ดินจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของพื้นดินตามธรรมชาติ
4. สิทธิทั้งหลายอันเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ได้แก่ กรรมสิทธิ์ในที่ดินที่มีโฉนด สิทธิครอบครองในที่ดินที่ไม่มีโฉนด ภาระจำยอม สิทธิอาศัย สิทธิเหนือพื้นดิน
== แหล่งค้นคว้าเพิ่มเติม ==
อดิศร หมวกพิมาย. “‘ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์’: พัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่เขตปริมณฑลกรุงเทพฯ พ.ศ. 2513-2537.” ใน จันทิมา อังคพณิชกิจ (บก.), รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการ โครงการประชุมวิชาการบัณฑิตศึกษาระดับชาติ สรรพศาสตร์ สรรพศิลป์ ประจำปี 2562. น. 549-62. กรุงเทพฯ: คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2562.
การกบฏ

การกบฏ หรือการขบถ (rebellion) หมายถึง การปฏิเสธการเชื่อฟังหรือคำสั่ง ฉะนั้น จึงอาจมองว่ารวมพฤติกรรมต่าง ๆ ซึ่งมุ่งทำลายหรือเข้าควบคุมตำแหน่งผู้มีอำนาจอันเป็นที่ยอมรับ เช่น รัฐบาล ผู้ว่าราชการ ประธาน ผู้นำทางการเมือง สถาบันการเงิน หรือบุคคลผู้รับผิดชอบ ด้านหนึ่ง รูปแบบพฤติกรรมอาจรวมวิธีปราศจากความรุนแรง เช่น ปรากฏการณ์การดื้อแพ่ง การขัดขืนของพลเรือนและการขัดขืนโดยปราศจากความรุนแรง อีกด้านหนึ่ง อาจรวมการรณรงค์ด้วยความรุนแรง ผู้เข้าร่วมการกบฏ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการกบฏด้วยอาวุธ เรียก "กบฏ" หรือ "ขบถ"
การกบฏที่มีอาวุธแต่ขอบเขตจำกัด เรียก การก่อการกบฏ (insurrection) และหากรัฐบาลอันเป็นที่ยอมรับไม่รับรองกบฏเป็นคู่สงคราม การกบฏนั้นจะเป็นการก่อการกำเริบ (insurgency) และกบฏจะเป็นผู้ก่อการกำเริบ (insurgent) ในความขัดแย้งที่ใหญ่กว่า อาจมีการรับรองกบฏเป็นคู่สงครามโดยไม่รับรองรัฐบาลของกบฏ ในกรณีนี้ ความขัดแย้งดังกล่าวกลายเป็นสงครามกลางเมือง
== ดูเพิ่ม ==
กบฏในประเทศไทย
กบฏต่อแผ่นดิน
== อ้างอิง ==
กบฏ
อักษร

อักษร คือสัญลักษณ์หรือเครื่องหมายสำหรับใช้แทนหน่วยเสียงในภาษาหนึ่ง ๆ โดยเรียกรวมทั้งชุดหรือทั้งระบบ โดยทั่วไป อักษรแต่ละตัว มักจะใช้แทนหน่วยเสียงหนึ่ง ๆ ซึ่งอาจเป็นเสียงสระ พยัญชนะ หรือหน่วยเสียงปลีกย่อยอื่น ๆ เช่น อักษรโรมัน อักษรไทย อักษรมอญ โดยทั่วไปเรียกกันว่า "ตัวหนังสือ"
อย่างไรก็ตาม สัญลักษณ์แทนเสียงในบางภาษาอาจใช้แทนเสียงของพยางค์หรือคำ ก็ได้ เช่น อักษรจีน หรือตัวหนังสือจีน  (นักวิชาการบางสำนักไม่ถือว่าตัวหนังสือจีน เป็น "อักษร" ตามนิยามของคำว่า  alphabet ในภาษาอังกฤษ แต่เรียกว่า ideogram คือสัญลักษณ์แทนคำ หรือหน่วยคำ)
แบบแผนว่าด้วยตัวหนังสือนั้น ในตำราภาษาไทย เรียกว่า อักขรวิธี ซึ่งว่าด้วยการเขียน การอ่าน การประสมอักษร และการใช้อักษรอย่างถูกต้อง
อักษรอาจใช้สำหรับภาษาหนึ่ง ๆ หรือใช้กับหลายภาษาก็ได้ ด้วยเหตุนี้ จึงมักจะมีความเข้าใจสับสน ระหว่าง คำว่า อักษร และภาษา อยู่เสมอ ตัวอย่างเช่น อักษรโรมัน ใช้เขียนภาษาต่าง ๆ หลายภาษาในยุโรป โดยมีการดัดแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อให้สามารถแทนเสียงในภาษาของตนได้ เช่น ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาสเปน เป็นต้น รวมทั้งภาษาในภูมิภาคอื่น ๆ เช่น ภาษามลายู ภาษาจีน และภาษาเวียดนาม (ดัดแปลงตัวอักษร) เป็นต้น
มีหลายประเทศใช้อักษรที่แตกต่างกันตามเวลาเช่น อักษรในสมัยโบราณ เมื่อเวลาผ่านไป ก็เปลี่ยนรูปร่างไปเป็นอักษรปัจจุบัน หรือเปลี่ยนไปใช้อักษรชนิดอื่นโดยสิ้นเชิง
== ดูเพิ่ม ==
ประวัติศาสตร์อักษร
ระบบการเขียน
ระบบการเขียนในอเมริกากลาง
รายชื่ออักษรในภาษาต่างๆแบ่งตามทิศทางการเขียน
รายชื่ออักษรในภาษาต่างๆแบ่งตามชนิดอักษร
อักษรรูปลิ่ม
 
เอกสาร
การเขียน
อักขรวิธี
ระบบหมุนเวียนเลือดในคน

redirect หัวใจ
วิทยาแผ่นดินไหว

วิทยาแผ่นดินไหว หรือ วิทยาคลื่นไหวสะเทือน (seismology) เป็นศาสตร์ที่ศึกษาเรื่องเกี่ยวกับแผ่นดินไหว และการกระจายตัวของคลื่นแผ่นดินไหวภายใต้เปลือกโลก โดยเป็นสาขาหนึ่งของธรณีฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์ผู้ศึกษาวิชานี้ เรียกว่า นักวิทยาแผ่นดินไหว (seismologist) ทำหน้าที่ศึกษาวิทยาแผ่นดินไหว ช่วยให้มนุษยสามารถเข้าใจโครงสร้าง องค์ประกอบ และสถานะของส่วนภายในของโลกเราได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถพยากรณ์การเกิดผลกระทบจากแผ่นดินไหว เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า
วิทยาแผ่นดินไหวยังศึกษาความไหวสะเทือนของโลก ที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ เช่น การทดลองระเบิดปรมาณู เป็นต้น
== คลื่นไหวสะเทือน ==
คลื่นไหวสะเทือน (seismic wave) โดยทั่วไปหมายถึงคลื่นที่เกิดขึ้นเนื่องจากแผ่นดินไหว คลื่นประเภทนี้สามารถเดินทางผ่านตัวกลางที่เป็นของแข็งหรือของเหลว มีความสามารถในการเคลื่อนที่ในตัวกลางและสามารถถูกสะท้อนหรือหักเหได้ในรอยต่อระหว่างตัวกลางสองชนิด นักธรณีวิทยาใช้คลื่นไหวสะเทือนในการศึกษาโครงสร้างภายในของโลก
== ดูเพิ่ม ==
คลื่นไหวสะเทือน
ธรณีวิทยา
วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดาวฤกษ์
วิทยาคลื่นไหวสะเทือนดวงอาทิตย์
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
หน้าการเรียนรู้เกี่ยวกับแผ่นดินไหวโดย สสวท.
กลุ่มดาวท้ายเรือ

กลุ่มดาวท้ายเรือ เป็นกลุ่มดาวหนึ่งทางซีกฟ้าใต้ เป็นส่วนที่ใหญ่ที่สุดจากการแบ่งกลุ่มดาวเรืออาร์โก
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวเรืออาร์โก
กลุ่มดาวท้ายเรือ
กลุ่มดาวช่างแกะสลัก

กลุ่มดาวช่างแกะสลัก เป็นกลุ่มดาวหนึ่งทางซีกโลกใต้ ตั้งชื่อโดยนิโกลา-ลุย เดอ ลากาย ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวช่างแกะสลัก
ธรณีฟิสิกส์

ธรณีฟิสิกส์ (Geophysics) เป็นศาสตร์สาขาหนึ่งของธรณีวิทยา ว่าด้วยการศึกษาปรากฏการณ์ต่างๆ ทางธรณีวิทยา โดยใช้วิธีการทางกายภาพฟิสิกส์ ได้แก่ การศึกษาสมบัติและกระบวนการทางธรรมชาติ ที่เกี่ยวข้องกับภาคพื้นดิน อุทกภาค (hydrosphere) บรรยากาศ และความสัมพันธ์ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ นอกจากนี้ยังมีความหมายถึงการใช้เครื่องมือเพื่อศึกษาดวงจันทร์และดาวเคราะห์ด้วย
ประเด็นปัญหาทางธรณีฟิสิกส์ยังคาบเกี่ยวกับเรื่องของทางดาราศาสตร์ด้วย เนื่องจากการศึกษานั้น ส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากการสังเกตโดยตรง ต้องอาศัยการแปลความเชิงคณิตศาสตร์ จากการวัดเชิงกายภาพ เช่น การวัดสนามแรงโน้มถ่วงทั้งบนบกและในทะเล และดาวเทียมในอวกาศ การวัดสภาพแม่เหล็กของสนามแม่เหล็กบนดาวเคราะห์ และการสำรวจด้านวิทยาแผ่นดินไหว ของโครงสร้างทางธรณีวิทยา โดยอาศัยคลื่นที่เกิดจากแผ่นดินไหว หรือวิธีการอื่นๆ
ธรณีฟิสิกส์ยังแตกสาขาเป็นศาสตร์แขนงต่างๆ ได้แก่ วิทยาแผ่นดินไหว (seiesmology)  ธรณีฟิสิกส์แปรสัณฐาน (tectonophysics) และธรณีฟิสิกส์เชิงวิศวกรรม (engineering geophysics)
ธธรณีฟิสิกส์
วิทยาศาสตร์โลก
กลุ่มดาวกล้องโทรทรรศน์

กลุ่มดาวกล้องโทรทรรศน์ เป็นกลุ่มดาวหนึ่งทางซีกโลกใต้ ตั้งชื่อโดยนิโกลา-ลุย เดอ ลากาย ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวกล้องโทรทรรศน์
อาญา

อาญา เป็นคดีที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดตามกฎหมายอาญา เรียกว่า คดีอาญา แตกต่างกับคดีที่ฟ้องร้องเกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน ซึ่งเรียกว่า คดีแพ่ง
กฎหมายอาญา
กลุ่มดาวปลาบิน

กลุ่มดาวปลาบิน (Volans) เป็นกลุ่มดาวขนาดเล็กในซีกฟ้าใต้ ปรากฏในแผนที่ดาว อูราโนเมเทรีย (Uranometria)  ของโยฮัน ไบเออร์ เมื่อปี ค.ศ. 1603
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวปลาบิน
ไรต์แอสเซนชัน

ไรต์แอสเซนชัน (Right ascension ; RA, สัญลักษณ์ \alpha) เป็นศัพท์ทางดาราศาสตร์ เป็นหนึ่งในสองพิกัดที่ใช้ในการกำหนดตำแหน่งบนทรงกลมท้องฟ้า ในระบบพิกัดศูนย์สูตร อีกค่าที่ใช้คู่กันในระบบพิกัดนี้คือ เดคลิเนชัน
ไรต์แอสเซนชันเปรียบได้กับลองจิจูด วัดเทียบจากจุดศูนย์ที่เรียกว่า จุดวสันตวิษุวัต หน่วยของไรต์แอสเซนชันมีค่าเป็น ชั่วโมง นาที และ วินาที ใช้วัดได้ทั้งเวลาและองศา โดยที่ไรต์แอสเซนชันหนึ่งชั่วโมง มีค่าเท่ากับมุม 15 องศา หนึ่งนาที มีค่าเท่ากับมุม 15 ลิปดา และ หนึ่งวินาทีเท่ากับมุม 15 พิลิปดา
ไรต์แอสเซนชันมีค่าเป็น 0 ชั่วโมงที่จุดวสันตวิษุวัต และเป็น 12 ชั่วโมงที่จุดศารทวิษุวัต
ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
มุม
เดคลิเนชัน

ในทางดาราศาสตร์ เดคลิเนชัน (declination, dec) เป็นหนึ่งในสองพิกัดในการกำหนดตำแหน่งบนทรงกลมท้องฟ้าด้วยระบบพิกัดศูนย์สูตร พิกัดอีกตัวที่ใช้คู่กันคือไรต์แอสเซนชัน
เดคลิเนชัน เปรียบได้กับละติจูด หน่วยวัดเป็นองศาเหนือจากเส้นศูนย์สูตรฟ้า ดังนั้นจุดบนฟ้าที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรฟ้าจะมีค่าเดคลิเนชันเป็นบวก ในขณะที่จุดที่อยู่ซีกใต้จะมีค่าเป็นลบ
จุดที่อยู่บนเส้นศูนย์สูตรฟ้า มีค่าเดคลิเนชัน 0°
จุดที่อยู่เหนือขั้วโลกเหนือ มีค่าเดคลิเนชัน +90°
จุดที่อยู่เหนือขั้วโลกใต้ มีค่าเดคลิเนชัน −90°
ดเดคลิเนชัน
ดเดคลิเนชัน
ฏ

ฏ (ปฏัก) เป็นพยัญชนะตัวที่ 15 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฎ (ชฎา) และก่อนหน้า ฐ (ฐาน) ออกเสียงอย่าง ต (เต่า) จัดเป็นพวกอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฏ ปฏัก" เมื่อเป็นพยัญชนะต้น ใช้เฉพาะในคำที่มาจากบาลีและสันสกฤต
อักษร "ฏ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ट" ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงกักปลายลิ้นม้วนไม่ก้อง  แต่ภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้โดยทั่วไปไม่มีเสียงม้วนลิ้น พยัญชนะต้นจึงเปลี่ยนเป็นเสียงเสียงกักปุ่มเหงือกไม่ก้อง  และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียงเสียงกักปุ่มเหงือกไม่ก้องเสียงสั้น 
ปัจจุบัน ฏ ไม่มีที่ใช้เป็นพยัญชนะต้นของคำ มีเพียงใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต (ซึ่งจะปรากฏกลางคำหรือท้ายคำ)
ฏ เป็นพยัญชนะที่มักจะใช้สับสนกับ ฎ อยู่เสมอ เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกัน และปรากฏอยู่บนแป้นพิมพ์ในตำแหน่งใกล้เคียงกัน
== การใช้ ฏ ==
อักษร "ฏ" เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /t/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/
มีการใช้ ฏ ในภาษาไทย ทั้งคำศัพท์ทั่วไป และชื่อเฉพาะ แต่ทั้งหมดเป็นคำที่ถอดมาโดยตรงจากภาษาบาลีและสันสกฤต หรือเปลี่ยนแปลงบางส่วน เช่น
กุฏิ, โกฏิ, นาฏศิลป์, ปฏิบัติ, ปฏิเสธ, ปฏิกิริยา, ปฏิบัติการ, ปรากฏ, ปรากฏการณ์,
ปาฏิหาริย์, รังสฤษฏ์, สุพรรณบัฏ คิชฌกุฏ
ซอยรัฏภัณฑ์ ราชภัฏ ฯลฯ
อักษรไทย
วุ้นแปลภาษา

วุ้นแปลภาษา (jelly translator, translation jelly, translation konjac หรือ translation rice cake; ほんやくコンニャク, hon’yaku-konnyaku) เป็นของวิเศษของโดราเอมอน จากการ์ตูนชื่อเรื่องเดียวกัน ของ ฟุจิโกะ ฟุจิโอะ
วุ้นแปลภาษาเป็นบุก (konjac) ชิ้นหนึ่งที่รับประทานได้ โดยเมื่อบริโภคเข้าไปแล้ว จะช่วยให้ผู้บริโภคสามารถเข้าใจและใช้ภาษาทั้งหลายได้อย่างฉะฉาน ไม่ว่าจะเป็นภาษามนุษย์ สัตว์ พืช หรืออื่น ๆ แต่สรรพคุณของวุ้นนี้จะคงอยู่นานเท่าไรไม่เป็นที่ทราบ โดยปรกติแล้ว วุ้นแปลภาษาไม่มีรสชาติ แต่ใน โดราเอมอน ตอน ท่องแดนญี่ปุ่นโบราณ (Doraemon: Nobita and the Birth of Japan) โดราเอมอนใช้วุ้นแปลภาษามีรสเต้าเจี้ยว โดยกล่าวว่า วุ้นแปลภาษามีหลายรส และราคาสูงแตกต่างกันไป
ในประเทศไทย มีการนำชื่อ "วุ้นแปลภาษา" ไปเรียกอุปกรณ์หรือซอฟต์แวร์ที่ทำงานแปลภาษาแบบครอบจักรวาล เช่น โปรแกรมเอ็มเอสเอ็นแชตทรานสเลต (MSN Chat Translate) บนแอนดรอยด์, กูเกิลแปลภาษาของกูเกิลซึ่งมีทั้งบนเว็บไซต์และบนไอโฟน รวมถึงคอนเวิร์ส (Converse) บนไอโฟน
== อ้างอิง ==
ของวิเศษของโดราเอมอน
วงศ์กบนา

วงศ์กบแท้ (True frogs) เป็นวงศ์ของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำในอันดับกบ (Anura) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ranidae (/รา-นิ-ดี/)
กบในวงศ์นี้มีลักษณะโดยรวม คือ มีกระดูกสันหลังหน้ากระดูกก้นกบ 8 ปล้อง กระดูกสันหลังมีเซนทรัมเป็นแบบอย่างของโพรซีลัสหรือเป็นแบบอย่างของไดพลาสิโอซีลัส กระดูกหัวไหล่เป็นแบบอย่างของเฟอร์มิสเทอร์นัล กระดูกแอสทรากาลัสและกระดูกแลคาเนียมเชื่อมรวมกันเฉพาะส่วนต้นและส่วนปลาย ไม่มีกระดูกแทรกระหว่างกระดูกนิ้ว 2 ชิ้นสุดท้าย กระดูกนิ้วชิ้นสุดท้ายมีส่วนปลายนิ้วเรียวยาวหรือเป็นรูปตัว T ลูกอ๊อดมีช่องจะงอยปากและมีฟัน ช่องเปิดของเหงือกมีช่องเดียวอยู่ทางด้านข้างของด้านซ้ายลำตัว
มีขนาดและรูปร่างแตกต่างกันมาก โดยชนิดที่ใหญ่ที่สุดในวงศ์นี้คือ กบโกไลแอท (Conraua goliath) ที่พบในทวีปแอฟริกาที่มีความยาวเต็มที่ประมาณ 30 เซนติเมตร ขณะที่บางชนิด บางสกุลมีลำตัวอ้วนป้อมและอาศัยอยู่ในโพรงดิน บางชนิดอาศัยอยู่ในลำธารที่กระแสน้ำไหลแรงและว่ายน้ำได้ดีมาก ก็มีด้วยกันหลายชนิด ในหลายสกุล
== การอนุกรมวิธาน ==
แบ่งออกเป็น 6 วงศ์ย่อย ประมาณ 39 สกุล พบทั้งสิ้นประมาณ 623 ชนิด ได้แก่
วงศ์ย่อย
Petropedetinae (พบในแอฟริกา)
Ptychadeninae (พบในแอฟริกา)
Pyxicephalinae
Raninae (พบทั่วโลกยกเว้นออสเตรเลียและอเมริกาใต้)
Ranixalinae (พบในอินเดีย)
Tomopterinae
สกุล
Afrana
Amietia
Amolops
Anhydrophryne
Arthroleptella
Arthroleptides
Aubria
Babina (บางครั้งใช้เป็น Rana)
Batrachylodes
Cacosternum
Ceratobatrachus
Chaparana
Clinotarsus Mivart, 1869 (อดีตเคยใช้ Rana รวมถึง Nasirana)
Conraua
Dimorphognathus
Discodeles
Ericabatrachus
Fagayman
Glandirana (อดีตเคยใช้ Rana)
Hildebrandtia
Huia
Hylarana Tschudi, 1838 (อดีตเคยใช้ Rana)
Indirana
Ingerana
Lankanectes
Lanzarana
Meristogenys (อาจจะเป็นสกุลเดียวกันกับ Huia)
Micrixalus
Microbatrachella
Natalobatrachus
Nothophryne
Nyctibatrachus
Occidozyga
Odorrana (อดีตเคยใช้ Rana)
Paa
Palmatorappia
Pelophylax Fitzinger 1843 (อดีตเคยใช้ Rana)
Petropedetes
Phrynobatrachus
Phrynodon
Platymantis
Pseudoamolops
Poyntonia
Pterorana
Ptychadena
Pyxicephalus
Rana
Sanguirana (อดีตเคยใช้ Rana)
Staurois
Strongylopus
Tomopterna
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Amphibian and Frogs of Peninsular Malaysia - Family Ranidae 
กบ
วงศ์กบนา