เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์

เจ้าพระยาสุรศักดิ์ เป็นเทศบาลนครแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ในอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เป็นเมืองอุตสาหกรรมที่สำคัญของพื้นที่ริมฝั่งอ่าวไทย ในภาคตะวันออกของประเทศไทย และยังเป็นเมืองเศรษฐกิจอีกเมืองหนึ่งของจังหวัดชลบุรีอีกด้วย เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์มีพื้นที่ 276.98 ตารางกิโลเมตร เป็นเทศบาลนครที่มีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทย
== ประวัติ ==
เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์เดิมมีฐานะเป็น สุขาภิบาลอ่าวอุดม จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2510 ต่อมาได้รับการจัดตั้งเป็น เทศบาลตำบลอ่าวอุดม ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. 2542 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 116 ตอนที่ 9 ก ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคม ปีเดียวกัน แต่เนื่องจากในความเป็นจริงนั้น พื้นที่อ่าวอุดมได้ถูกโอนไปอยู่ในเขตเทศบาลตำบลแหลมฉบัง (ปัจจุบันคือเทศบาลนครแหลมฉบัง) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลตำบลแหลมฉบัง พ.ศ. 2534 โดยมีพื้นที่แยกออกไปจากสุขาภิบาลอ่าวอุดมเป็นจำนวน 72.56 ตารางกิโลเมตร รวม 4 ตำบล 19 หมู่บ้าน ซึ่งอาจทำให้เกิดความสับสน ในปี พ.ศ. 2545 จึงมีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่อเทศบาลโดยใช้ชื่อว่า เทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์ เพื่อเป็นการระลึกถึงเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ผู้บุกเบิกและสร้างความเจริญให้กับอำเภอศรีราชา
ในวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2556 กระทรวงมหาดไทยได้ออกประกาศเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์ โดยตัดท้องที่หมู่ที่ 6 บ้านโค้งดารา, หมู่ที่ 7 บ้านเนินแสนสุข, หมู่ที่ 8 บ้านหินกอง และหมู่ที่ 11 บ้านหนองเลง (บางส่วน) ของตำบลหนองขาม ให้ไปเป็นพื้นที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองขามที่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ เพื่อแก้ไขปัญหาพื้นที่ทับซ้อนที่มีมาตั้งแต่ครั้งที่ยังเป็นสุขาภิบาลอ่าวอุดม และเพื่อประโยชน์ในการจัดบริการสาธารณะ ส่งผลให้เขตเทศบาลมีพื้นที่ลดลงจากเดิม 306.44 ตารางกิโลเมตร เหลือ 276.98 ตารางกิโลเมตร จากนั้นในวันที่ 9 เมษายน กระทรวงมหาดไทยก็ได้ประกาศเปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลเจ้าพระยาสุรศักดิ์เป็น เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์ โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม ปีเดียวกัน
== พื้นที่และอาณาเขต ==
เทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์ตั้งอยู่ในเขตอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 111 กิโลเมตร และห่างจากเทศบาลเมืองชลบุรีเป็นระยะทางประมาณ 24 กิโลเมตร มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 276.98 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่รวม 5 ตำบล
อาณาเขตติดต่อ
ทิศเหนือ  ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบางพระ, เขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม (อำเภอศรีราชา) และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลคลองกิ่ว (อำเภอบ้านบึง)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเขาคันทรง และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ่อวิน (อำเภอศรีราชา)
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลตะเคียนเตี้ย (อำเภอบางละมุง)
ทิศตะวันตก  ติดต่อกับเขตเทศบาลนครแหลมฉบัง, อ่าวไทย และเขตเทศบาลเมืองศรีราชา (อำเภอศรีราชา)
ครอบคลุมพื้นที่
ตำบลบ่อวิน ประกอบด้วยหมู่ที่ 1, 2, 5, 8 และ 3, 6 (บางส่วน)
ตำบลหนองขาม ประกอบด้วยหมู่ที่ 1, 2, 3, 4, 5, 9, 10 และ 11 (บางส่วน)
ตำบลสุรศักดิ์ ประกอบด้วยหมู่ที่ 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10 และ 3, 9 (บางส่วน)
ตำบลบึง ประกอบด้วยหมู่ที่ 2, 3, 4, 6, 7, 8 และ 1, 5, 9 (บางส่วน)
ตำบลเขาคันทรง ประกอบด้วยหมู่ที่ 1, 2, 3, 6 และ 10 (บางส่วน)
== ประชากร ==
ประชากรในเทศบาลนครเจ้าพระยาสุรศักดิ์ ณ วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2560 มีจำนวน 132,172 คน (ไม่รวมจำนวนประชากรในท้องที่ที่ได้โอนให้กับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองขามแล้ว)
การศึกษา
โรงเรียนดาราสมุทร
โรงเรียนเซนต์ปอลคอนแวนต์
โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา
โรงเรียนวัดจุกกะเฌอ (พินิจ เริ่มอำรุง)
โรงเรียนเทศบาลแหลมฉบัง ๓
== การคมนาคม ==
=== รถไฟ ===
ทางรถไฟสายตะวันออก
* สถานีรถไฟชุมทางศรีราชา
=== ทางหลวง ===
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 7
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 (ถนนสุขุมวิท)
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 331
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3241 (เชื่อมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 331 กับถนนสุขุมวิท)
== อ้างอิง ==
เว็บไซต์ชลบุรีอินเด็กซ์ เว็บอันดับ 1 ของชลบุรี
เจ้าพระยาสุรศักดิ์
เจ้าพระยาสุรศักดิ์
สถานที่ที่ตั้งชื่อตามนามของบุคคลสำคัญของไทย