วินิตา ดิถียนต์

รองศาสตราจารย์ คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์ (เกิด 14 มีนาคม พ.ศ. 2492) เป็นนักประพันธ์นวนิยายชาวไทย นามปากกาที่เป็นที่รู้จัก คือ แก้วเก้า, ว.วินิจฉัยกุล, รักร้อย, ปารมิตา, วัสสิกา, อักษรานีย์ และเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2547
==ประวัติ==
คุณหญิงวินิตาเกิดที่กรุงเทพฯ สำเร็จการศึกษาปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เธอสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยศิลปากรจนเกษียณอายุราชการก่อนกำหนดในปี 2538
คุณหญิงวินิตาตีพิมพ์นวนิยายเรื่องแรกของเธอเรื่อง มิถิลา เวสาลี ตอนที่เธอยังเป็นนักเรียนอยู่ นวนิยายของเธอประกอบด้วยนวนิยายแนวสมจริงที่สร้างจากชีวิตประจำวันของคนไทย นวนิยายแนวอิงประวัติศาสตร์ นวนิยายแนวแฟนตาซี และซีรีส์นิยายอาชญากรรมที่มีศูนย์กลางอยู่ที่ตัวละครหลักชื่อคุณป้ามาธูร คุณป่ามาธูรมีพื้นฐานมาจากมิสมาร์เปิล ของอกาธา คริสตี นวนิยายในเวลาต่อมาของเธอเป็นนวนิยายแนวแฟนตาซีและอิงประวัติศาสตร์ และนวนิยายแนวนี้กลายเป็นแนวที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จัก
คุณหญิงวินิตาได้รับเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2547 นวนิยายของเธอ 9 เรื่องได้รับรางวัลหนังสือดีเด่น นวนิยายของเธอหลายเรื่องได้รับการดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ในวันที่ 4 พฤษภาคม 2541 เธอได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นจตุตถจุลจอมเกล้า เนื่องในวันฉัตรมงคล ทำให้เธอได้เลื่อนฐานะเป็น คุณหญิง
== ผลงาน ==
=== นามปากกา ว.วินิจฉัยกุล ===
กลิ่นกุหลาบ
กะไหล่ทอง
แก้วตา
ของขวัญวันวาน
คืนสว่าง
คลื่นกระทบฝั่ง
ความฝันครั้งที่สอง
ความลับของดาวมรกต
คุณชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2542 ช่อง7)
เงาระบายสี
จุดดับในดวงตะวัน
เจ้าสาวในสายลม (อยู่ระหว่างสร้างเป็นละครโทรทัศน์ ช่องวัน)
ชายแพศยา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง3)
ตามลมปลิว
ทะเลแปร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2540  ช่อง3 และ 2563 ช่องอมรินทร์34)
ทางรัตติกาล
ทางไร้ดอกไม้
ทานตะวัน
เทวาพาคู่ฝัน
นับทองครองคู่
น้ำใสใจจริง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 ช่อง7 2543 ช่อง3)
บทเพลงแห่งคิมหันต์
บ้านของพรุ่งนี้
บ้านบุญหล่น
บ้านพิลึก
บูรพา
เบญจรงค์ห้าสี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง7)
ใบไม้ร่วง
ปัญญาชนก้นครัว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2542 และ 2555 ช่อง3)
ปาก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2561 ช่องGMM25)
พลอยเปลี่ยนสี
เพชรกลางไฟ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง3)
เพลงพรหม
เพลงสายลม-หน้าต่างสายลม
พาเที่ยววันวานกับคุณยาย
ฟ้าต่ำ
มณีร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2533 ช่อง 7 )
มายา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2544 และ 2560 ช่อง7)
มาลัยลายคราม
มาลัยสามชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง5)
มิถิลา-เวสาลี
เมืองโพล้เพล้
แม่พลอยหุง
เยี่ยมวิมาน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง3)
ร่มไม้ใบบาง
รัตนโกสินทร์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง7)
ระหว่างดอกไม้...กับต้นข้าว
ราตรีประดับดาว
ร้าย
เรือนไม้สีเบจ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2547 ช่อง3)
ไร้เสน่หา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2528 ช่อง3 และ 2561 ช่องGMM25)
ลมพัดผ่านดาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง7)
ละครคน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 ช่อง3 และ 2560 ช่องGMM25)
ลินลาน่ารัก
ลีลาแห่งใบไม้ร่วง
วงศาคณาญาติ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2533 ช่อง3 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)
วังดอกหญ้า
วัสสิกา
เศรษฐีตีนเปล่า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2544 และ 2563 ช่อง7)
เศรษฐีใหม่
สงครามเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2532 ช่อง 7 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)
สองฝั่งคลอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2535 ช่อง7)
เส้นไหมสีเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2555 ช่อง3)
สืบตำนาน สานประวัติ
สุดหัวใจที่ปลายรุ้ง
โสดสโมสร
หญ้าแพรก ดอกมะเขือ และเรือน้อย
หลงเงา
เหลี่ยมดาริกา
=== นามปากกา แก้วเก้า ===
กลับไปสู่วันฝัน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2562 ช่องpptv)
แก้วราหู (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2529 ช่อง3)
คนเหนือดวง
คุณป้ามาธูร ตอน คดีเจ้าสาวหาย
คุณป้ามาธูร ตอน คดีศึกวังน้ำร้อน
เงาพราย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง3)
จงกลกิ่งเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง3)
จอมนาง
จากฝัน...สู่นิรันดร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2551 ช่อง3)
เจ้าบ้าน เจ้าเรือน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2559 ช่อง3)
ช่อมะลิลา
ดอกแก้วการะบุหนิง  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2543 ช่อง3)
แดนดาว
แต่ปางก่อน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2530และ2548 ช่อง3 2560 ช่องวัน)
ทางเทวดา-เทวาวาด
เทวัญบันดาล
นาคราช
นางทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2535 และ 2561 ช่อง7)
นิมิตมาร     (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2551 ช่อง3)
นิรมิต (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง7)
นิยายนิรภัย
บารมีพระแม่ป้อง ปกพื้นธรณิน
ปลายเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง3)
ผ้าทอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2537 ช่อง7)
พลอยเก้าสี
พญาปลา
พิมมาลา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง3)
มนตรา
เมืองมธุรส
เรือนนพเก้า
เรือนมยุรา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง3)
วสันต์ลีลา
วิมานมะพร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 และ 2556 ช่อง7)
สาวสองวิญญาณ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2565 ช่อง7)
สื่อสองโลก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง7)
หน้ากากดอกซ่อนกลิ่น (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2536 ช่อง7 และ 2552 ช่อง3)
หนุ่มทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 และ 2542 ช่อง7)
อธิษฐาน
อมตะ
==== เรื่องสั้น ====
เพขรสีน้ำเงิน (เขียนร่วมกับ ชูวงศ์ ฉายะจินดา , ชมัยภร แสงกระจ่าง , กฤษณา อโศกสิน , นราวดี , กิ่งฉัตร , ปิยะพร ศักดิ์เกษม , นายา และ ประภัสสร เสวิกุล )
แหวนแกมแก้ว
==รางวัลและเกียรติประวัติ ==
บุคคลดีเด่นทางด้านอนุรักษ์มรดกไทยสาขาภาษาและวรรณกรรม เนื่องในปีอนุรักษ์มรดกไทย สาขาภาษาและวรรณกรรม ปี พ.ศ. 2537 (The Thai National Heritage Preservation Award)
บุคคลดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขาวรรณศิลป์ ของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2540 (The Thai National Culture Award)
รางวัลพระเกี้ยวทองคำ นิสิตเก่าดีเด่นของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี พ.ศ. 2544
รางวัลเกียรติคุณเซอร์เวียม หรือ Angela Award ของชมรมศิษย์อุร์สุลิน แห่งประเทศไทย ในฐานะศิษย์เก่าโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย ที่ได้รับใช้สังคมอย่างมีคุณภาพ เมื่อปี พ.ศ. 2547
ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (National Artist) ปี พ.ศ. 2547
ครอบครัวประชาธิปไตยตัวอย่าง(ครอบครัว’ดิถียนต์’ สมพันธ์-คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์) ประจำปี พ.ศ. 2548 จากคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ
เป็นชาวต่างชาติคนแรก ที่ได้รับปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (Doctor of Humane Letters) จากสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด รัฐโคโลราโด สหรัฐ ประจำปี พ.ศ. 2548 ในฐานะศิษย์เก่า ที่ได้สร้างผลงานวรรณกรรมจนได้รับรางวัลระดับชาติเป็นจำนวนมาก และนำชื่อเสียงมาให้มหาวิทยาลัย
แม่ดีเด่น ของกรุงเทพมหานคร ประจำปี พ.ศ. 2550
รางวัลสุรินทราชา นักแปลอาวุโสดีเด่นของสมาคมนักแปลและล่ามแห่งประเทศไทย ปี พ.ศ. 2551
ศิษย์เก่าดีเด่น (Honored Alumna) ของมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เมื่อปี พ.ศ. 2552
รางวัลปาฐกถาศิลป์ พีระศรี ประจำปี พ.ศ. 2557 ประกอบด้วยเหรียญเกียรติคุณศิลป์ พีระศรี และเกียรติบัตร
รางวัลเชิดชูเกียรติ งานวรรณกรรมประจำเขต ของกรุงเทพมหานคร จากนวนิยายเรื่อง “สองฝั่งคลอง”(เขตคลองสาน) “จากฝัน สู่นิรันดร”(เขตลาดพร้าว) และ “บูรพา”(เขตธนบุรี) ปี พ.ศ. 2557
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
==อ้างอิง==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ข้อมูลศิลปินแห่งชาติ จากเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ 
ฐานข้อมูล
นักเขียนชาวไทย
ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
คุณหญิง
อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
นิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายใน)
สกุลวินิจฉัยกุล