pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ต้นทางเปิด

ต้นทางเปิด, ต้นฉบับเปิด, โอเพนซอร์ซ หรือ โอเพนซอร์ส  (open source) เป็นการเปิดเผยรหัสต้นทางเพื่อให้แก้ไข และแจกจ่ายได้อย่างเสรี ผลิตภัณฑ์ได้รับอนุญาตให้ใช้รหัสต้นทาง ออกแบบเอกสาร หรือเนื้อหาของผลิตภัณฑ์ ตัวแบบต้นทางเปิด (open-source model) เป็นตัวแบบการพัฒนาซอฟต์แวร์แบบกระจายอำนาจที่สนับสนุนให้มีการร่วมมือกันอย่างเสรี
หลักของการพัฒนาซอฟต์แวร์ต้นทางเปิดคือการผลิตแบบเสมอกัน (peer production) โดยมหาชนสามารถเข้าถึงผลิตผล เช่น รหัสต้นทาง, พิมพ์เขียว และเอกสารกำกับโปรแกรมได้อย่างเสรี การเคลื่อนไหวด้านต้นทางเปิดทางด้านซอฟต์แวร์เริ่มโดยเป็นการตอบโต้ข้อจำกัดของซอฟต์แวร์จำกัดสิทธิ์ ตัวแบบถูกใช้สำหรับโครงการ เช่น ใน เทคโนโลยีเหมาะสมต่อต้นทางเปิด  (open-source appropriate technology) และการคิดค้นยาแบบโอเพนซอร์ซ
ต้นทางเปิดส่งเสริมการเข้าถึงอย่างเสรีผ่านสัญญาอนุญาตต้นทางเปิดหรือสัญญาอนุญาตเสรีต่อการออกแบบหรือพิมพ์เขียวของผลิตผล และส่งเสริมให้แจกจ่ายการออกแบบหรือพิมพ์เขียวนั้นอย่างสากล ก่อนคำว่า ต้นทางเปิด จะถูกใช้อย่างแพร่หลาย ผู้พัฒนาและผู้ผลิตใช้คำศัพท์อื่น ทว่าคำว่า โอเพนซอร์ซ ได้รับความนิยมหลังอินเทอร์เน็ตเริ่มแพร่หลาย การเคลื่อนไหวซอฟต์แวร์ต้นทางเปิดเริ่มขึ้นเพื่อสร้างความชัดเจนด้านลิขสิทธิ์ สัญญาอนุญาต ชื่อโดเมน และประเด็นเกี่ยวกับผู้บริโภค
โดยทั่วไปแล้ว ต้นทางเปิดหมายถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่มีรหัสต้นทางซึ่งเข้าถึงได้โดยสาธารณะ เพื่อใช้ หรือเปลี่ยนแปลงจากต้นฉบับ รหัสที่ถูปเปิดเผยได้รับการเผยแพร่ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์ โดยเงื่อนไขดังกล่าวอาจจะให้สิทธิ์นักเขียนโปรแกรมที่จะร่วมมือกันพัฒนารหัสต้นทาง และแบ่งปันการเปลี่ยนแปลงกับชุมชน
== การใช้ประโยชน์ ==
การเคลื่อนไหวเกี่ยวกับต้นทางเปิด ยังจุดประกายให้งานวิจัยด้านเทคโนโลยีชีวภาพมีความโปร่งใสและเสรีภาพมากขึ้น ตัวอย่างเช่น CAMBIA แม้กระทั่งวิธีวิทยาทางงานวิจัยเองก็สามารถได้ประโยชน์จากการประยุกต์ใช้หลักต้นทางเปิด การเคลื่อนไหวเกี่ยวกับต้นทางเปิด ยังจุดประกายให้เกิดการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับฮาร์ดแวร์ต้นทางเปิดอีกด้วย
=== ซอฟต์แวร์ ===
ซอฟต์แวร์ต้นทางเปิดคือซอฟต์แวร์ที่เผยแพร่รหัสต้นทางของมันสู่สาธารณะ เปิดโอกาสในการคัดลอก, ดัดแปลง และแจกจ่ายรหัสต้นทางซ้ำได้โดยไม่ต้องเสียต่าใช้จ่าย LibreOffice และ GIMP เป็นตัวอย่างของซอฟต์แวร์ต้นทางเปิด
 เริ่มต้นจากการเคลื่อนไหวภายใต้ชื่อซอฟต์แวร์เสรี (free software) ในช่วง พ.ศ. 2526 จนกระทั่งในปี 2531 คำว่าซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซได้ถูกนำมาใช้แทนคำว่า "ฟรี" เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจและให้ความรู้สึกสบายใจต่อทั้งผู้ใช้และผู้พัฒนา รวมถึงคำว่า ฟรี ในลักษณะของคำว่าเสรีนอกเหนือจากคำว่าฟรีในลักษณะไม่เสียค่าใช้จ่าย ผู้ใช้งานรวมถึงผู้พัฒนาสามารถนำซอฟต์แวร์มาใช้งาน แก้ไข แจกจ่าย โดยสามารถนำมาปรับปรุงทั้งในลักษณะส่วนตัว หรือในหน่วยงานเอกชนได้ ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซอนุญาตให้ทุกคนสามารถนำซอฟต์แวร์ไปพัฒนา รวมถึงวางขายและทำการตลาด ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซที่เป็นที่รู้จักกันดีได้แก่ เพิร์ล, ไฟร์ฟอกซ์, ลินุกซ์, อะแพชี เว็บเซิร์ฟเวอร์ ลักษณะเงื่อนไขทางลิขสิทธิ์ที่นิยมได้ สัญญาอนุญาตสาธารณะทั่วไปของกนู (จีพีแอล) และ สัญญาอนุญาตแจกจ่ายซอฟต์แวร์ของเบิร์กลีย์ (บีเอสดี) จากรายงานของกลุ่มสแตนดิชประมาณการประหยัดงบประมาณจากการใช้งานซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซได้ 6 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐต่อปี
== หมายเหตุ ==
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ซ
สัญญาอนุญาตโอเพนซอร์ซ
กฎหมายคอมพิวเตอร์
กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา
 
การประมวลสารสนเทศทางสังคม
มาตรฐาน
โครงสร้างตลาดและการกำหนดราคา
Criticism of intellectual property
ฟลอปปีดิสก์

แผ่นดิสก์แบบอ่อน หรือ ฟลอปปีดิสก์ (floppy disk) หรือที่นิยมเรียกว่า แผ่นดิสก์ หรือ ดิสเกตต์ (diskette) หรือ แผ่นบันทึก (ศัพท์บัญญัติ) เป็นอุปกรณ์เก็บข้อมูล ที่อาศัยหลักการเหนี่ยวนำของสนามแม่เหล็ก โดยทั่วไปมีลักษณะบางกลมและบรรจุอยู่ในแผ่นพลาสติกสี่เหลี่ยม คอมพิวเตอร์สามารถอ่านและเขียนข้อมูลลงบนฟลอปปีดิสก์ ผ่านทางฟลอปปีดิสก์ไดรฟ์ (floppy disk drive)
== ประวัติ ==
แผ่นดิสก์ยุคแรก มีขนาด 8 นิ้ว สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1971 เพื่อใช้กับเครื่อง System/370 ของบริษัทไอบีเอ็ม (IBM) สร้างโดยเดวิด โนเบิล ในทีมงานของ อะลัน ซูการ์ต ซึ่งต่อมา ซูการ์ตแยกตัวออกไปตั้งบริษัททำวิจัยเกี่ยวกับหน่วยความจำ ชื่อบริษัทซูการ์ต ในปี ค.ศ. 1973 แต่เพียงหนึ่งปีต่อมา บริษัทก็ขาดทุนและซูการ์ตก็ถูกไล่ออกจากบริษัทตัวเอง
นักวิจัยของบริษัทซูการ์ต ชื่อ จิม แอดคิสสัน ได้รับการติดต่อจาก An Wang เพื่อให้ลดขนาดแผ่นดิสก์ให้เล็กลง การติดต่อเกิดขึ้นที่บาร์ในบอสตัน และขนาดแผ่นดิสก์ใหม่ที่คุยกันคือขนาดเท่ากระดาษเช็ดมือในร้าน ซึ่งมีขนาด 5¼ นิ้ว ต่อมาไม่นาน บริษัทซูการ์ต ก็ผลิตแผ่นดิสก์ขนาดนี้ได้และได้รับความนิยม ในตอนแรก แผ่นมีความจุ 110 กิโลไบต์ ต่อมา บริษัท Tandon พัฒนาให้ความจุสูงขึ้น โดยใช้วิธีเก็บข้อมูลสองหน้า (double density) ทำให้สามารถเก็บได้ 360 กิโลไบต์
แผ่นดิสก์เป็นที่นิยมในท้องตลาดอย่างสูง ทำให้หลาย ๆ บริษัททุ่มทุนวิจัยทางด้านนี้
ในปี ค.ศ. 1984 บริษัทแอปเปิล ผลิตเครื่องที่ใช้แผ่นดิสก์ขนาด 3½ นิ้วของบริษัทโซนี่ และผลักดันให้แผ่น 3½ นิ้ว เป็นมาตรฐานในวงการอุตสาหกรรมของอเมริกา ความจุเริ่มแรกของแผ่นดิสก์ขนาด 3½ นิ้ว คือ 360 กิโลไบต์ สำหรับหน้าเดียว (single density) และ 720 กิโลไบต์ สำหรับสองหน้า และต่อมาก็สามารถเพิ่มความจุเป็น 1.44 เมกะไบต์ โดยการเพิ่มความจุต่อหน้า (high-density)
ต่อมา ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 ก็พบวิธีทำให้มีความจุเป็น 2.88 เมกะไบต์ โดยการเปลี่ยนวิธีการเคลือบแผ่น แต่รุ่นสุดท้ายนี้ไม่ได้รับความนิยม เพราะเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ในขณะนั้น ต้องการความจุที่สูงกว่านี้ แผ่นดิสก์จึงถูกแทนที่ด้วยหน่วยจัดเก็บข้อมูลแบบอื่นไป เช่น ซีดีรอม, ดีวีดีรอม
== อ้างอิง ==
Immers, Richard; Neufeld, Gerald G. (1984). Inside Commodore DOS. The Complete Guide to the 1541 Disk Operating System. DATAMOST, Inc & Reston Publishing Company, Inc. (Prentice-Hall). ISBN 0-8359-3091-2.
Englisch, Lothar; Szczepanowski, Norbert (1984). The Anatomy of the 1541 Disk Drive. Grand Rapids, MI: Abacus Software (translated from the original 1983 German edition, Düsseldorf: Data Becker GmbH). ISBN 0-916439-01-1.
Hewlett Packard: 9121D/S Disc Memory Operator's Manual; Printed 1 September 1982; Part No. 09121-90000
== ดูเพิ่ม ==
อุปกรณ์คอมพิวเตอร์
แรม
หน่วยความจำภายนอกคอมพิวเตอร์
สิ่งประดิษฐ์ของสหรัฐ
เดือนช่วงดวงเด่นฟ้า ดาดาว

เดือนช่วงดวงเด่นฟ้า  ดาดาว เป็นหนังสือรวมเรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์ที่เขียนโดย วินทร์ เลียววาริณ นักเขียนรางวัลซีไรต์
เดิมทีเป็นนิยายวิทยาศาสตร์เรื่องสั้น ที่ตัวเขาเขียนลงในนิตยสารอัปเดต
ชื่อหนังสือ เดือนช่วงฯ เป็นโคลงบทหนึ่งใน นิราศสุพรรณบุรี ของ สุนทรภู่
เรื่องสั้นแต่ละเรื่อง จะใช้การดำเนินเรื่องแบบนิยายวิทยาศาสตร์ที่หลากหลาย เช่นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางในอวกาศ เรื่องของหุ่นยนต์ ฯลฯ และจบลงด้วยการหักมุม หรือเสนอแง่คิดที่เป็นปรัชญา
"แด่โลกทั้งผอง"  บิดาแห่งอาทิตย์เอ่ย  "ข้าให้แสงสว่างและพลังรังสี  ข้าให้ความอบอุ่นแด่มวลมนุษย์เมื่อพวกมันหนาวเหน็บ  ข้าทำให้ทุ่งนาเขียวขจีและฝูงปศุสัตว์ทวีพันธ์  ทุกทิวาที่ผ่านผัน  ข้าผ่านไปทั่วโลกเพื่อรับรู้ความต้องการและให้สิ่งที่ดีกว่าแก่พวกมัน  จงทำตามสิ่งที่ข้ากระทำ"
--จารึกของชาวอินคา  ใน
The Royal Commentaries
โดย การ์ซิลาโซ  เดอ  ลา  วีกา  1556
งานเขียนของวินทร์ เลียววาริณ
ดเดือนช่วงดวงเด่นฟ้า ดาดาว
ดเดือนช่วงดวงเด่นฟ้า ดาดาว
วรรณกรรมในปี พ.ศ. 2538
ผู้ดับดวงอาทิตย์

ผู้ดับดวงอาทิตย์ เป็นหนังสือรวมเรื่องสั้นประเภทนิยายวิทยาศาสตร์ โดย จันตรี ศิริบุญรอด จัดพิมพ์ครั้งแรกโดย บริษัท สำนักพิมพ์ดวงกมล จำกัด  เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521  โดย สุชาติ สวัสดิ์ศรี เป็นบรรณาธิการ  เป็นเล่มที่ 1 ในชุดนิยายวิทยาศาสตร์ ราคา 15 บาท  และ ปรีชา อมาตยกุล อดีตบรรณาธิการนิตยสาร "วิทยาศาสตร์ - มหัศจรรย์" สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย
==เนื้อหาภายในเล่ม==
เรื่องที่ 1  ผู้ดับดวงอาทิตย์
เรื่องที่ 2  มนุษย์โลหะ
เรื่องที่ 3  หุ่นผู้สร้างมนุษย์
เรื่องที่ 4  สำรวจดวงอาทิตย์
เรื่องที่ 5  สู่โลกพระจันทร์
เรื่องที่ 6  แสงช้า-อาวุธมหัศจรรย์
===ลิ้งค์ภายนอก===
===ไฟล์หนังสือ PDF นิยายวิทยาศาสตร์ไทย ชุด ผู้ดับดวงอาทิตย์ โดย จันตรี ศิริบุญรอด : https://drive.google.com/file/d/1XrU4RFXhvcm_fQr8PrclTcNYUHuFTXSB/view?usp=sharing===
บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
88 หนังสือดีวิทยาศาสตร์ไทย
หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน
จากลูกคิดสู่คอมพิวเตอร์

จากลูกคิดสู่คอมพิวเตอร์ โดย ดร. ครรชิต  มาลัยวงศ์ เป็นหนังสือ ความรู้รอบตัวเกี่ยวกับ ประวัติศาสตร์ ความเป็นมาของการประดิษฐ์และพัฒนาเครื่องคำนวณ ตั้งแต่อดีต จนถึง พ.ศ. 2520 (แต่ยังคงใช้หลักการเดิมจนถึงปัจจุบัน) โดยสอดแทรกความรู้ทาง คณิตศาสตร์ และ เทคโนโลยี
== เนื้อหา ==
หลักการของเครื่องคำนวณโบราณ เช่น ลูกคิดแบบจีน และญี่ปุ่น
เนเปียร์ โบน หรือแท่งคูณเลขสมัยโบราณของ จอห์น  เนเปียร์ ผู้คิดหลักการของลอการิทึม (คนละอย่างกับ สไลด์รูล)
เครื่องคำนวณของปาสคาล หรือเครื่องคิดเลขแบบกลไก (ไม่ใช่แบบอิเล็กทรอนิกส์แบบปัจจุบัน)
เครื่องทอผ้าของแจ็กการ์ด ต้นแบบของกระดาษเจาะรู (Punch Card) ที่ใช้บันทึกโปรแกรมคอมพิวเตอร์
เครื่องคำนวณของแบ็บเบจ
หนังสือวิทยาศาสตร์
88 หนังสือดีวิทยาศาสตร์ไทย
มนุษย์ต้องห้าม

มนุษย์ต้องห้าม (The Unpleasant Profession of Jonathan Hoag) เป็นเรื่องสั้นบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์ แต่งโดย โรเบิร์ต เอ. ไฮน์ไลน์ เริ่มตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2485 โดยนักเขียนใช้นามปากกาว่า "จอห์น ริเวอร์ไซด์" (John Riverside) ต่อมานวนิยายเรื่องนี้ได้ถูกนำมาทำเป็นภาพยนตร์โดย Alex Proyas
ในประเทศไทยได้มีการนำมาแปลในชื่อ มนุษย์ต้องห้าม แปลและเรียบเรียงโดยสุเมธ เชาว์ชุติ ลงในนิตยสารแพรว และรวมเล่ม ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์สุริยง ในปี พ.ศ. 2531
บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
ข้าคือพระเจ้า

== เนื้อเรื่องย่อ ==
เริ่มที่ช่าง 2 คน บนดาวอังคารซ่อมอุปกรณ์วิทยาศาสตร์บางอย่างจนสามารถสื่อสารกับมิติอื่นได้ ในขณะที่อีกมิติหนึ่ง สิ่งมีชีวิตที่ไม่มีรูปทรงแน่นอนวัยเด็กกำลังเติบโต เรียนรู้ หาคู่ 3 เพศ (เสียดสีแนวคิดทรีนิตี้) จนผสานกันเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ฉลาดกว่าที่เคยมีมา และสร้างเครื่องมือติดต่อกับช่างบนดาวอังคาร สิ่งมีชีวิตในอีกมิติหนึ่งค้นพบว่า เอ็นโทรปีในจักรวาล กำลังลดลง จักรวาลในมิติหนึ่งกำลังสูญสลาย จึงสร้างเครื่องมือถ่ายเทเอ็นโทรปี จากมิติหนึ่งที่มีพลังงานมากกว่าไปยังอีกมิติหนึ่ง เพื่อสร้างสมดุลระหว่างมิติ
== รางวัลที่ได้รับ ==
รางวัลเนบิวลา ค.ศ. 1973
รางวัลฮิวโก ค.ศ. 1974
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์
รายชื่อนิยายวิทยาศาสตร์ไทย
บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
งานเขียนของไอแซก อสิมอฟ
การ์ตูนญี่ปุ่น

การ์ตูนญี่ปุ่น เป็นคำที่ใช้เรียก หนังสือการ์ตูน หรือภาพยนตร์การ์ตูนที่มาจากประเทศญี่ปุ่น ลักษณะของการ์ตูนญี่ปุ่น ตัวละครในเนื้อเรื่องจะมีลักษณะเฉพาะตัว และเนื้อเรื่องที่แตกต่างกัน โดยส่วนมากแล้ว ภาพของคนและสัตว์ที่ปรากฏในการ์ตูนญี่ปุ่นมักจะมีสัดส่วนผิดเพี้ยนไปจากความจริง เช่นมีทรวดทรงที่เล็ก-ใหญ่กว่าปกติ ดวงตาที่โตกว่าปกติสารพันสี และ ทรงผมแปลก ๆ สารพันสี แตกต่างจากการ์ตูนฝั่งตะวันตกที่มักจะเขียนภาพคนและสัตว์ออกมาในลักษณะเหมือนจริง ในภาษาญี่ปุ่นและหลายประเทศที่รับเอาวัฒนธรรมการ์ตูนญี่ปุ่นเข้าไปจะเรียกหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นเป็นศัพท์เฉพาะว่า มังงะ  และเรียกภาพยนตร์การ์ตูนจากญี่ปุ่นว่า อนิเมะ  (ตัดทอนมาจากคำว่า Animation ในภาษาอังกฤษ)
== การ์ตูนญี่ปุ่นในประเทศอื่น ๆ ==
=== ประเทศไทย ===

การ์ตูนญี่ปุ่นยุคแรก ได้เข้ามาประเทศไทยประมาณช่วงปี พ.ศ. 2508-2525 การ์ตูนเรื่องแรกที่นำเข้ามาฉายครั้งแรก คือ เรื่องเจ้าหนูลมกรด ในปี 2508 ทางช่อง 4 บางขุนพรหม เรื่องที่ได้รับความนิยมในช่วงต้นได้แก่ หน้ากากเสือ เจ้าหนูอะตอม (ในสมัยนั้นใช้ชื่อว่า เจ้าหนูปรมาณู) ส่วนหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นเริ่มเข้ามาตั้งแต่ ปี 2514 และสนพ.ต่าง ๆ เริ่มให้สนใจพิมพ์การ์ตูนญี่ปุ่นจำหน่ายมากขึ้นเรื่อย ๆ ในช่วงปี 2520 - 2525 ซึ่งถือว่าเป็นช่วงยุคทองของนักอ่านการ์ตูน มีเรื่องที่โด่งดังที่สุด คือ โดราเอมอน เและต่อจากนั้นการ์ตูนญี่ปุ่นมากมายก็เดินแถวเข้าประเทศไทยอย่างเป็นล่ำเป็นสัน
การ์ตูนที่เป็นที่รู้จักในยุคนั้น ได้แก่ รินที่รัก แคนดี้ คอบร้า คำสาปฟาโรห์ กุหลาบแวร์ซายส์ โดราเอมอน นินจาฮาโตริ ผีน้อยคิวทาโร่ ดร.สลัมป์กับหนูน้อยอาราเล่ คินิคุแมน เซนต์เซย์ย่า กันดั้ม มาครอส ดราก้อนบอล ทั้งในรูปแบบของหนังสือการ์ตูนและภาพยนตร์การ์ตูน โดยช่อง 9 นำมาฉายเป็นประจำในช่วงตอนเช้าวันเสาร์และวันอาทิตย์ รวมถึงวันหยุดราชการที่สำคัญ และต่อมาช่องต่าง ๆ ได้นำการ์ตูนญี่ปุ่นมาฉาย เช่น ช่อง 3 เรื่องที่นำมาฉายได้แก่ ชินจัง ฮิคารุเซียนโกะ Yu-Gi-Ohเกมกลคนอัจฉริยะ พลิกตำนานมาพบรัก เป็นต้น ช่อง 5 เรื่องที่นำมาฉายได้แก่ ซามูไรทรูปเปอร์ เออิชิสมองกล เมก้าแมน นารูโตะ เป็นต้น ช่อง 7 เรื่องที่นำมาฉายได้แก่ สามเหมียวยอดนินจา ซามูไรพเนจร เปลวฟ้าผ่าปฐพี ไมท์ไกน์ แฮมทาโร่ เป็นต้น ช่อง TITV เรื่องที่นำมาฉายได้แก่ วันพีช เคโรโระ ขบวนการอ๊บอ๊บป่วนโลก แอร์เกียร์ ขาคู่ทะลุฟ้า ปริ๊นซ์ ออฟ เทนนิส เป็นต้น
=== สหรัฐอเมริกา ===
== อ้างอิง ==
Lent, John A. 2001. "Introduction." In John A. Lent, editor. Illustrating Asia: Comics, Humor Magazines, and Picture Books. Honolulu, HI: University of Hawai'i Press. pp. 3-4. ISBN 0-8248-2471-7.
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อการ์ตูนญี่ปุ่น
การ์ตูนช่อง
อนิเมะ
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
การ์ตูนญี่ปุ่น
การทำอาหาร

การทำอาหาร คือ การกระทำเพื่อเตรียมอาหารให้พร้อมสำหรับการบริโภค นับตั้งแต่มนุษย์ค้นพบไฟเป็นต้นมา การทำอาหารได้กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของวัฒนธรรม
== เทคนิค ==
การต้ม คือ การทำอาหารในน้ำซึ่งมีอุณหภูมิสูงถึงจุดเดือด
การตุ๋น คือ การทำอาหารให้สุกในน้ำหรือการต้ม ใช้ความร้อนไม่ถึงจุดเดือดแต่ความร้อนจะสูงกว่าการทอดไข่น้ำ ใช้กับอาหารที่ต้องการให้สุกแบบค่อยเป็นค่อยไป เพื่อป้องกันอาหารแข็งและเหนียว การทำอาหารแบบนี้ น้ำที่ใช้ต้มจะมีอิทธิพลต่อรสชาติของอาหารมาก ดังนั้นการทำอาหารชนิดนี้จะต้องมีการปรุงรสน้ำที่จะมาทำการเคี่ยว ด้วยการใส่เครื่องปรุงรสลงไปด้วย
การลวก คือ การต้มวัตถุดิบ ไม่ว่าจะเป็นในน้ำ หรือ น้ำมันประกอบอาหาร โดยใช้เวลาเพียงระยะสั้นๆ ไม่ให้อาหารสุกมาก วิธีการนี้โดยมากแล้วจะใช้เพื่อการทำลาย รสชาติ หรือ กลิ่นที่เราไม่ต้องการออกไป
การทอดไข่น้ำ คือ การทำอาหารให้สุกในน้ำ ซึ่งมีความร้อนสูงไม่ถึงจุดเดือด ใช้กับการต้มอาหารที่ไม่ต้องการให้สุกแข็งมากเกินไป เช่น ไข่ดาวน้ำ หรือ ปลา
การนึ่ง คือ กระบวนการทำอาหารให้สุก โดยใช้ความร้อนผ่านจากไอน้ำ
การผัด คือการผัดอาหารในกระทะด้วยความร้อนสูงน้ำมันน้อยและระยะเวลาสั้น จะมีการคนอาหาร พลิกกลับไปมาอย่างรวดเร็ว
การทอดกระทะ คือ การทำอาหารให้สุก-กรอบ แต่การทอดในวิธีนี้จะใช้น้ำมันน้อย ใช้เพียงแค่การเคลือบบนผิวกระทะ ป้องกันอาหารติดเท่านั้น และความร้อนที่ใช้จะต่ำกว่าการผัด เพราะจะกลายเป็นการทำให้อาหารไหม้ แต่ถ้าใช้ความร้อนต่ำเกินไปจะทำอาหารอมน้ำมัน ดังนั้นการใช้วิธีนี้จะต้องกะความร้อนให้ดีและเมื่อทอดอาหารเสร็จแล้วก็ควรนำกระดาษมาซับน้ำมันออกจากอาหารด้วย
การทอด คือ การทำอาหารให้สุกโดยการทอดแบบน้ำมันท่วมอาหาร อาหารที่ทอดจะจมลงไปในน้ำมัน
การอบ คือ การทำวัตถุดิบให้สุกโดยผ่านความร้อนจากด้านบนของอาหารโดยใช้ความร้อนสูงมาก เครื่องมือที่ใช้จะมีลักษณะเหมือนกับเตาไฟฟ้า เพียงแต่แทนที่ขดลวดให้ความร้อนจะอยู่ข้างใต้ ก็เปลี่ยนไปอยู่ข้างบนแทน จุดมุ่งหมายหลักของการทำอาหารแบบนี้จะเป็นการทำเพื่อความสวยงามมากกว่า คือต้องการให้อาหารด้านบนมีสีน้ำตาลดูน่ารับประทาน
การปิ้ง หรือการปิ้งย่าง หรือการทำอาหารให้สุกโดยไม่ใช้กระทะหรือหม้อใดๆอาหารจะได้รับความร้อนโดยตรงผ่านตะแกรงจากความร้อนที่อยู่ใต้อาหาร โดยอาจจะมากเตาแก๊ส หรือ เตาถ่านก็ได้
การย่าง คือการทำให้อาหารสุกโดยใช้ความร้อนจากรอบทิศทางภายในตู้ คำว่าย่าง จะใช้กับอาหารคาว ยกเว้นใช้กับขนมอบเช่นขนมปังหรือเค้ก มักจะเรียกว่าการอบ
== ความปลอดภัยในการทำอาหาร ==
เพื่อสุขภาพที่ดี และความปลอดภัย ในการทำอาหาร ควรปฏิบัติ ดังนี้
ควรล้างมือ ล้างผักและผลไม้ เนื้อสัตว์ ไม่ควรล้าง
เมื่อมีการซื้อผักและผลไม้ มาจากตลาดควรนำผักไปแช่ น้ำเกลือ หรือ ด่างทับทิม เพื่อให้สารพิษหลุดออก ทำให้ผลดีต่อสุขภาพ
ล้าง อุปกรณ์เครื่องครัว เช่น มีด เขียง ก่อนทุกครั้ง เมื่อมีการใช้งาน และหลังจากทำอาหารเสร็จ ควรล้างอุปกรณ์เครื่องครัวให้สะอาดทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัย และความสะดวกในการหยิบใช้ครั้งต่อไป
พยายามอย่าให้สัตว์เลี้ยงเข้ามาในบริเวณห้องครัวที่ใช้ในการทำอาหาร
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
wikiHow on How to Cook
การทำอาหาร
ทักษะ
ภาพยนตร์การ์ตูน

ภาพยนตร์การ์ตูน เป็นทัศนศิลป์รูปแบบหนึ่ง มีรูปแบบเป็นภาพเคลื่อนไหวที่สร้างด้วยการฉายภาพวาด ต่อเนื่องกันด้วยความเร็วสูง ผิดกับภาพยนตร์ซึ่งสร้างโดยใช้กล้องบันทึกภาพของวัตถุเคลื่อนไหวด้วยความเร็วสูง
== อ้างอิง ==
Stephenson, Ralph. The Animated Film. London: Tantivity Press, 1973. ISBN 0-49801-202-6.
== ดูเพิ่ม ==
แอนิเมชัน
การ์ตูน
ทัศนศิลป์
ประเภทของศิลปะ
เฉิน ฮุ่ยเสียน

เฉินฮุ่ยเสียน (陳慧嫻; Priscilla Chan) เป็นนักร้องหญิงชาวฮ่องกง เกิดเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2508 เริ่มอาชีพร้องเพลงครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2526 โดยขณะนั้นอายุเพียง 18 ปี และบันทึกเสียงอัลบั้มแรก "ความรู้สึกของเรื่องราว" (故事的感覺) ในปี พ.ศ. 2527
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Priscilla chan Facebook
Priscilla chan instagram
Priscilla chan sino Microlog
Priscilla chan Tencent Microlog 
Priscilla Blog 
ฉเนฮุ่ยเสียน
ฉเนฮุ่ยเสียน
ออริจินัลวิดีโอแอนิเมชัน

ออริจินัลวิดีโอแอนิเมชัน (original video animation) หรือย่อว่า โอวีเอ (OVA)  หมายถึงอนิเมะของญี่ปุ่นที่ไม่เคยออกอากาศทางโทรทัศน์หรือฉายโรงภาพยนตร์ แต่ถูกเผยแพร่ครั้งแรกในรูปแบบวีดีโอเทป, วีซีดี, ดีวีดี หรือบลูเรย์ โอวีเอไม่มีการกำหนดมาตรฐานความยาว แต่ละตอนอาจมีความยาวตั้งแต่ 15 นาทีไปจนถึง 2 ชั่วโมง โดยมากนิยมใช้ความยาวประมาณ 30 นาทีต่อตอน
อนิเมะที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นโอวีเอเรื่องแรกคือเรื่อง Dallos วางจำหน่ายในค.ศ. 1983 การวางจำหน่ายแบบนี้เริ่มแพร่หลายในหลายบริษัท ต่อมาในค.ศ. 1992 ญี่ปุ่นอยู่ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ กระแสของโอวีเอจึงลดลง โอวีเอแบบซีรีส์ลดจากการผลิตจาก 26 ตอนเหลือเพียง 13 ตอน
โอวีเอที่มีความยาวที่สุดและประสบความสำเร็จสูงสุดคือเรื่อง ตำนานวีรบุรุษกาแล็กซี (1988–2000) ภาคหลักมีจำนวนตอนถึง 110 ตอน
== โอวีเอเรียงตามจำนวนตอน ==
== ดูเพิ่ม ==
ออริจินัลเน็ตแอนิเมชัน (Original Net Animation)
 
การ์ตูนญี่ปุ่น
หนังแผ่น

หนังแผ่น เป็น ภาพยนตร์ที่ไม่เคยออกอากาศทางโทรทัศน์หรือฉายโรงภาพยนตร์ แต่ถูกเผยแพร่ครั้งแรกในรูปแบบวีดีโอเทป, วีซีดี, ดีวีดี หรือ สื่ออื่น ๆ ไม่มีการกำหนดมาตรฐานความยาว โดยผลิตทั้งรูปแบบวางขายทั่วไปและรูปแบบเช่า ซึ่งแตกต่างกับภาพยนตร์หรือละครโทรทัศน์ ที่มีการฉายรอบปฐมทัศน์ทางโทรทัศน์
== หนังแผ่นในประเทศต่างๆ  ==
=== ประเทศไทย ===
หนังแผ่นในประเทศไทย เริ่มต้นตั้งเมื่อช่วงปี พ.ศ. 2532 และเป็นที่นิยมเมื่อช่วงปี พ.ศ. 2543 ซึ่งบริษัทที่ผลิตหนังแผ่นมีหลายบริษัทตั้งแต่ ไรท์บียอนด์, อาร์เอส, จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่, เอสทีวิดีโอ, แมงป่องและบริษัทอื่นๆ โดยชื่อของหนังแผ่นในไทยเรียกว่า เทเลมูวี่ (Telemovies) เนื่องจากเป็นภาพยนตร์ที่ลงทุนน้อยกว่าภาพยนตร์ที่เข้าฉายตามโรงภาพยนตร์ทั่วไป โดยภาพยนตร์หนังแผ่นเรื่อง พระอภัยมณี ที่นำแสดงโดย หญิง จุฬาลักษณ์ ถือเป็นผู้บุกเบิกหนังแผ่นรายแรก ๆ ทำยอดขายในประเทศไทยถึง 8 แสนแผ่น จนทำให้เกิดหนังแผ่นเจ้าอื่น ๆ ตามออกมาอีกมากมาย
อุตสาหกรรมเทเลมูวี่ของประเทศไทยที่นิยมเฟื่องฟูนั้น ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากวัฒนธรรมมัลติเพล็กซ์ ซึ่งมักจะฉายหนังใหญ่เรื่องเดียวในโรงมากกว่าครึ่งโรง โดยรูปแบบภาพยตร์ที่นิยมทำกันส่วนใหญ่จะทำออกมาในแนว สยองขวัญ, ระทึกขวัญ, คอเมดี้, การสืบสวน, ลึกลับ, ความรัก เป็นต้น
ปัจจุบันหนังแผ่นในไทยไม่มีการทำออกมาแล้วเนื่องจากผลกระทบต่อสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์และปัญหาของผูัผลิตหนังที่มักจะทำรูปแบบเนื้อหาที่ซ้ำมากเกินไป จนในปัจจุบันรูปแบบเนื้อหาของเทเลมูวี่ปรับเปลี่ยนมาเป็นผลงานต้นฉบับของสื่อส่งผ่านสัญญาณต่อเนื่องแทน
=== ประเทศญี่ปุ่น ===
หนังแผ่นในประเทศญี่ปุ่น เรียกว่า ออริจินัลวิดีโอ (オリジナルビデオ) มีชื่อย่อว่า โอวี (OV) และมีชื่ออีกแบบคือ วิดีโอเอกะ (ビデオ映画), วีซินีมา (Vシネマ), วีซิเน (Vシネ) นอกจากนี้ ออริจินอลวิดีโอครอบคลุมธีมที่หลากหลาย แต่ประเภทเนื้อหาที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสามประเภท ได้แก่ ยากูซ่า, การพนัน และ อิโรติก ทั้งนี้ในรูปแบบอนิเมชันถูกเรียกแยกอีกว่า ออริจินัลวิดีโอแอนิเมชัน หรือ โอวีเอ (OVA)
== อ้างอิง ==
คำศัพท์โทรทัศน์
ภาพยนตร์
หนังแผ่น
ทัช

ทัช  หรือในชื่อไทยว่า ทัช ยอดรักนักกีฬา เป็นการ์ตูนญี่ปุ่น เรื่องยาว ที่เรียกได้ว่าประสบความสำเร็จอย่างสูง เนื้อเรื่องเกี่ยวกับชีวิตวัยรุ่น และกีฬาเบสบอล ซึ่งเป็นกีฬายอดนิยมอันดับหนึ่งของคนญี่ปุ่น โดยเฉพาะวัยรุ่น โดยมีตัวละครหลักพี่น้องฝาแฝด ทัชซึยะ และ คัทซึยะ และ มินามิ เพื่อนสาวข้างบ้าน ที่ครอบครัวสนิทกันมาตั้งแต่เด็ก และมีสุนัขตัวอ้วนขนฟู ชื่อ ปันจิ เขียนโดย มิซึรุ อาดาจิลิขสิทธิ์ในญี่ปุ่นเป็นของโชงะกุกัง และในประเทศไทยเป็นของสำนักพิมพ์วิบูลย์กิจ ทัชได้เคยเข้ามาฉายในเมืองไทยทางช่อง 5
== เนื้อเรื่อง ==
ครอบครัวสองครอบครัวที่สนิทสนมกันมาก บ้านอุเอซึกิมีลูกชายฝาแฝด คืออุเอซึกิ ทัชซึยะ(ทัช)ผู้พี่
และอุเอซึกิ คัทซึยะ(คัท)ผู้น้อง
บ้านอาซากุระ มีลูกสาวคืออาซากุระ มินามิ ทั้งสามคนเป็นเพื่อนเล่นที่สนิทกันมาตั้งแต่เด็ก ๆ คัทเป็นเด็กหัวดี เล่นกีฬาเก่ง
ส่วนทัชมีบุคลิคที่เอื่อย ๆ บางครั้งฉลาดแกมโกง มีพรสวรรค์ด้านกีฬาแต่ค่อนข้างขี้เกียจ และเนื่องจากความซนของทั้งสาม พ่อแม่จึงสร้างบ้านกลาง ไว้เป็นที่ทำการบ้านและเล่นของทั้งสาม
ครั้งหนึ่งที่ได้ดูการถ่ายทอดสดเบสบอลโคชิเอ็ง การแข่งนั้นทำให้มินามิประทับใจมากและตั้งความหวังว่าซักวันทัชจะได้ไปแข่งในฐานะเอส( พิชเชอร์ ) ที่โคชิเอ็ง
เมื่อเข้าสู่ชั้นมัธยมต้นปีสุดท้ายคัทซึ่งฝึกซ้อมเบสบอลอย่างหนัก เป็นนักกีฬาความหวังของโรงเรียนเมย์เซย์ที่จะพาโรงเรียนไปแข่งระดับประเทศ
ในระดับมัธยมปลาย คัทได้เข้าชมรมเบสบอลเมย์เซย์ มีเพื่อนร่างใหญ่คู่หูแคชเชอร์คือมัตซึอิระ โคะทะโร ส่วนทัชเข้าชมรมมวยมีเพื่อนที่มักเจอบ่อยๆ คือฮาราดะจอมอึด ส่วนมินามิ รับเป็นผู้จัดการทีมเบสบอล การแข่งรอบคัดเลือกได้เข้ามาสู่นัดสุดท้ายเพื่อชิงตั๋วไปโคชิเอ็ง โดยเจอกับทีม ซึมิโคเงียว ซึ่งนำทีมโดยท้อปพัตเตอร์ นิตตะ อาโอกิ แต่คัทซึย่า  ประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตก่อนการแข่งขัน แม้เมย์เซย์จะสู้อย่างสุดชีวิตแต่กลับแพ้ อดไปโคชิเอ็งอย่างน่าเสียดาย
หลังเหตุการณ์ครั้งนั้น ทัชตัดสินใจเข้าชมรมเบสบอล เพื่อสานฝันของมินามิ ที่จะไปโคชิเอ็ง โดยรับตำแหน่งเดิมของคัท
แม้แรก ๆ เพื่อนร่วมทีมโดยเฉพาะมัตซึอิระ โคะทะโร จะไม่ค่อยยอมรับแต่ทัชนั้นมีการขว้างลูกที่เร็วมาก การแข่งขันมาถึงรอบคัดเลือกรอบรองชนะเลิศระดับจังหวัด ทัชนำทีมเจอกับโรงเรียนเซย์นัน ซึ่งมีพิชเชอร์คือ นิชิมูระ สุดยอดนักขว้างลูกเปลี่ยนแปลงระดับจังหวัด ทัชสู้อย่างเต็มที่เพื่อพาคัทและมินามิไปโคชิเอ็ง แต่กลับแพ้ไปอย่างฉิวเฉียด
ปีสุดท้ายของชีวิตนักเรียนม.ปลาย จะดำเนินต่อไปอย่างไร  ความฝัน ความรัก มิตรภาพได้ดำเนินมาถึง
จุดสุดท้าย
== ตัวละคร ==
อุเอซึงิ ทัตซึยะ (上杉 達也)
อุเอซึงิ คัตซึยะ (上杉 和也)
อาซากุระ มินามิ (浅倉 南)
มัตซึไดระ โคทาโร่ (松平 孝太郎)
== รายชื่อตอน ==
การ์ตูนญี่ปุ่น
การ์ตูนญี่ปุ่นแนวโชเน็ง‎
ภาพยนตร์ญี่ปุ่น
อนิเมะที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2528
อนิเมะและมังงะเกี่ยวกับเบสบอล‎
รายการโทรทัศน์ช่อง 5
การ์ตูนญี่ปุ่นแนวก้าวผ่านวัย
หน่วยความจำ

หน่วยความจำ คือ อุปกรณ์เก็บสถานะข้อมูลและชุดคำสั่ง เพื่อการประมวลผลของคอมพิวเตอร์
หน่วยความจำแบ่งได้เป็นสองประเภทใหญ่ ๆ คือ หน่วยความจำถาวร และ หน่วยความจำชั่วคราว ตัวอย่างของหน่วยความจำถาวรก็เช่น หน่วยความจำแบบแฟลช และหน่วยความจำพวกรอม ตัวอย่างของหน่วยความจำชั่วคราวก็คือพวกหน่วยความจำหลัก เช่น DRAM (แรมชนิดที่นิยมใช้ในปัจจุบัน) และแคชของซีพียูซึ่งทำงานได้รวดเร็วมาก (ปกติเป็นแบบ SRAM ซึ่งเร็วกว่า กินไฟน้อยกว่า แต่มีความจุต่อพื้นที่น้อยกว่า DRAM)
== หน่วยความจำภายนอก ==
หน่วยความจำภายนอก (external memory) หมายถึง สื่อต่าง ๆ ที่ใช้เป็นตัวเก็บข้อมูลเพิ่มจากหน่วยความจำหลัก (main memory) เพราะหน่วยความจำหลักในคอมพิวเตอร์นั้นไม่มีพื้นที่พอจะเก็บข้อมูลจำนวนมากไว้พร้อมกันได้หมด (เนื่องจากราคาต่อพื้นที่สูง) เพื่อช่วยประหยัดเราจึงเก็บข้อมูลไว้ในหน่วยความจำรอง (เช่น จานบันทึกแบบแข็ง) นี้ก่อน เพราะราคาต่อพื้นที่ถูกกว่ามากและสามารถเก็บข้อมูลได้ถาวร แล้วจึงดึงข้อมูลไปไว้ในหน่วยความจำหลักเฉพาะเมื่อเวลาต้องการเรียกใช้เท่านั้น
== อ้างอิง ==
หน่วยเก็บข้อมูลคอมพิวเตอร์
หน่วยความจำคอมพิวเตอร์
[(कम्प्यूटर)]
บิต

บิต (bit) เป็นหน่วยข้อมูลที่เล็กที่สุด ใช้ระบบคอมพิวเตอร์แบบดิจิทัลและทฤษฎีข้อมูล
ข้อมูลหนึ่งบิต มีสถานะที่เป็นไปได้ 2 สถานะ คือ
0 (ปิด)
1 (เปิด)
เวิร์ด (word) เป็นคำที่ใช้เรียกจำนวนบิตที่มากขึ้น แต่ก็ไม่มีขนาดเป็นมาตรฐานตายตัว บนเครื่องคอมพิวเตอร์สถาปัตยกรรม IA-32 จำนวน 16 บิตจะเรียกว่าเวิร์ด ในขณะที่ 32 บิตเรียกว่า ดับเบิลเวิร์ด (double word) หรือ dword ในขณะที่สถาปัตยกรรมอื่น ๆ หนึ่งเวิร์ดมีค่าเท่ากับ 32 บิต, 64 บิต หรือค่าอื่น ๆ ซึ่งหน่วยประมวลผลกลาง จะทำการประมวลผลกับเวิร์ดได้สะดวกที่สุด
ในระบบโทรคมนาคม หรือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ความเร็วในการส่งนิยมใช้หน่วยในรูปของ บิตต่อวินาที (bps - bits per second)
บิตเป็นหน่วยวัดข้อมูลเล็กที่สุดที่ใช้กันทั่วไป อย่างไรก็ตามในการคำนวณทางควอนตัม (quantum computing) จะใช้หน่วยข้อมูลที่เล็กที่สุดเป็น คิวบิต
== หน่วยนับ ==
1 กิโลบิต (Kb) = 1000*8 บิต หรือ 1024*8 บิต
1 เมกะบิต (Mb) = 1000 กิโลบิต หรือ 1024 กิโลบิต
1 จิกะบิต (Gb) = 1000 เมกะบิต หรือ 1024 เมกะบิต
1 เทราบิต (Tb) = 1000 จิกะบิต หรือ 1024 จิกะบิต
==  ดูเพิ่ม ==
คิวบิต
หน่วยสารสนเทศ
ชนิดข้อมูล
ชนิดข้อมูลพื้นฐาน
เลขคณิตฐานสอง
สถาบันสถาปนาแห่งที่สอง

สถาบันสถาปนาแห่งที่สอง (Second Foundation) เป็นนิยายวิทยาศาสตร์เล่มที่สามของหนังสือชุดสถาบันสถาปนา ฉบับภาษาอังกฤษตีพิมพ์ครั้งแรก ค.ศ. 1953
คำว่า สถาบันสถาปนาแห่งที่สอง ยังหมายถึงองค์กรชื่อเดียวกัน ซึ่งเป็นจุดสนใจหลักของนวนิยายเล่มนี้ด้วย เราจะรู้เพียงว่าสถาบันสถาปนาแห่งที่สองดำรงอยู่ จากเนื้อเรื่องในสถาบันสถาปนา เรื่องราวของการค้นหาองค์กรนี้ ปรากฏในสถาบันสถาปนาและจักรวรรดิ องค์กรดังกล่าวปรากฏตัวเพียงเล็กน้อยในหนังสือเล่มนี้ ส่วนรายละเอียดขององค์กรนี้ จะยังมิได้รับการเปิดเผยจนกระทั่งในสถาบันสถาปนาและปฐมภพ
== ประวัติการตีพิมพ์ ==
== เนื้อเรื่องย่อ ==
เนื้อเรื่องแบ่งเป็น 2 ส่วน
การตามหาของมโนมัย ครึ่งแรกเป็นการตามหาสถาบันสถาปนาแห่งที่สองโดยมโนมัย ซึ่งจบลงด้วยเอกวาจกของสถาบันสถาปนาแห่งที่สองดัดแปลงจิตใจของมโนมัย ไม่ให้สนใจเรื่องสถาบันสถาปนาแห่งที่สองอีกต่อไป
การตามหาของสถาบันสถาปนา เกิดขึ้น 60 ปีหลังจากการตามหาของมโนมัย โดยคนของสถาบันสถาปนาแห่งที่หนึ่งตระหนักถึงการคงอยู่ของสถาบันสถาปนาแห่งที่สอง และเกิดความขัดแย้งระหว่างสถาบันสถาปนาแห่งที่หนึ่งกับพิภพคาลกัน ซึ่งเป็นเขตอำนาจเดิมของมโนมัย
== องค์กรสถาบันสถาปนาแห่งที่สอง ==
สถาบันสถาปนาแห่งที่สอง ในแง่องค์กร ก่อตั้งโดยฮาริ เซลดอน เป็นศูนย์รวมของมนุษย์ที่มีพลังจิต ตั้งอยู่ที่ Star's End ซึ่งเป็นชื่อดวงดาวลึกลับที่เซลดอนบอกไว้ ในสู่เส้นทางสถาบันสถาปนา ผู้อ่านจะได้รู้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า สถาบันสถาปนาแห่งที่สองก่อตั้งโดยแวนดา เซลดอน หลานสาวของฮาริ เซลดอน และสเตติน พัลเวอร์ องครักษ์ประจำตัวฮาริ เซลดอน
สถาบันสถาปนาแห่งที่สองเชี่ยวชาญด้านพลังจิต และทำการวิจัยอนาคตประวัติศาสตร์ต่อจากฮาริ เซลดอน โดยมีเป้าหมายหลักคือการรักษา แผนการเซลดอน ให้คงอยู่ ถึงแม้ว่าจะมีปัจจัยภายนอกที่ไม่คาดฝัน (เช่น มโนมัย) มาทำให้แผนการดั้งเดิมเบนไป การปกครองภายในสถาบันสถาปนาแห่งที่สองนั้นปกครองโดยกลุ่มบุคคลที่เรียกว่า "วาจก" (Speaker) และเรียกหัวหน้ากลุ่มว่า "เอกวาจก" (First Speaker)
== พิภพที่เกี่ยวข้อง ==
เทอร์มินัส
ทรานทอร์
คาลกัน
== ตัวละครที่สำคัญ ==
บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
สถาบันสถาปนา
ไอแซค อสิมอฟ
Stiftelseserien#Den segrande stiftelsen