อำเภอเนินมะปราง

เนินมะปราง เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดพิษณุโลก เดิมเป็นหมู่บ้านในตำบลบ้านมุง เขตอำเภอวังทอง ต่อมาในปี พ.ศ. 2519 ได้ประกาศจัดตั้งเขตการปกครองโดยแยกพื้นที่บางส่วนของอำเภอวังทองออกเป็นกิ่งอำเภอ และยกฐานะเป็นอำเภอในปี พ.ศ. 2526
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอเนินมะปรางมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังทอง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเขาค้อ อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ และอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์ อำเภอทับคล้อ และอำเภอวังทรายพูน จังหวัดพิจิตร
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอวังทรายพูน อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร และอำเภอวังทอง
== ประวัติ ==

พื้นที่อำเภอเนินมะปรางเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลชมพู และตำบลบ้านมุง อำเภอวังทอง ต่อมาในวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2519 ทางกระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่บางส่วนของอำเภอวังทองตั้งเป็น กิ่งอำเภอเนินมะปราง มีปลัดอำเภอหัวหน้ากิ่งอำเภอคนแรกชื่อ นายประยูร อินทรทัศน์ และได้รับการยกฐานะเป็น อำเภอเนินมะปราง เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2526 มีร้อยตรี สมชาย นวาวัฒน์ ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก จัดเป็นอำเภอชั้น 3 และนับเป็นอำเภอที่ 9 ของจังหวัดพิษณุโลก
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลท่าหมื่นราม แยกออกจากตำบลชมพู
วันที่ 21 กันยายน 2514 ตั้งตำบลไทรย้อย แยกออกจากตำบลบ้านมุง
วันที่ 27 สิงหาคม 2519 แยกพื้นที่ตำบลชมพู ตำบลบ้านมุง และตำบลไทรย้อย จากอำเภอวังทอง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเนินมะปราง และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอวังทอง
วันที่ 5 กันยายน 2521 ตั้งตำบลวังโพรง แยกออกจากตำบลไทรย้อย
วันที่ 23 กันยายน 2523 ตั้งตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก แยกออกจากตำบลบ้านมุง
วันที่ 31 มีนาคม 2526 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเนินมะปราง อำเภอวังทอง เป็น อำเภอเนินมะปราง
วันที่ 5 เมษายน 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลเนินมะปราง ในท้องที่บางส่วนของหมู่ที่ 2,4,11 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านมุง
วันที่ 27 กันยายน 2526 โอนพื้นที่หมู่ 7 บ้านหัวเขา (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก ไปตั้งเป็นหมู่ 6 ของตำบลบ้านมุง และตั้งตำบลเนินมะปราง แยกออกจากตำบลบ้านมุง
วันที่ 28 สิงหาคม 2527 ตั้งตำบลวังยาง แยกออกจากตำบลวังโพรง
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเนินมะปราง เป็นเทศบาลตำบลเนินมะปราง ด้วยผลของกฎหมาย
วันที่ 30 สิงหาคม 2550 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลไทรย้อย ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลไทรย้อย
วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านมุง ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลบ้านมุง
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอเนินมะปรางแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 77 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|-
||1.||ชมพู || || ||(Chomphu) || || || ||15 หมู่บ้าน || || ||5.||บ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก|| || ||(Ban Noi Sum Khilek) || || || ||11 หมู่บ้าน
|-
||2.||บ้านมุง || || ||(Ban Mung) || || || ||8 หมู่บ้าน || || ||6.||เนินมะปราง || || ||(Noen Maprang) || || || ||9 หมู่บ้าน
|-
||3.||ไทรย้อย || || ||(Sai Yoi) || || || || 17 หมู่บ้าน || || ||7.||วังยาง || || ||(Wang Yang) || || || ||7 หมู่บ้าน
|-
||4.||วังโพรง || || ||(Wang Phrong) || || || ||10 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอเนินมะปรางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลเนินมะปราง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเนินมะปราง
เทศบาลตำบลไทรย้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรย้อยทั้งตำบล
เทศบาลตำบลบ้านมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านมุงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลชมพู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชมพูทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังโพรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโพรงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็กทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเนินมะปราง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเนินมะปราง (นอกเขตเทศบาลตำบลเนินมะปราง)
องค์การบริหารส่วนตำบลวังยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยางทั้งตำบล
== อ้างอิง ==
 
เนินมะปราง