โซเดียม

โซเดียม (Sodium) เป็นธาตุในตารางธาตุซึ่งมีสัญลักษณ์ Na (จากคำว่า Natrium ในภาษาละติน) และหมายเลขอะตอม 11 โซเดียมเป็นโลหะอ่อน มีลักษณะเป็นไข มีสีเงิน และอยู่ในกลุ่มโลหะแอลคาไล โซเดียมมีมากในสารประกอบทางธรรมชาติ (โดยเฉพาะแฮไลต์)
โซเดียมทำปฏิกิริยาได้ว่องไวมาก ให้เปลวไฟสีเหลือง ออกซิไดส์ในอากาศทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับโซเดียมทำให้เกิดเปลวไฟและมันยังทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำจนเกิดการระเบิดได้ จึงจำเป็นต้องเก็บอยู่ในน้ำมันเพื่อให้ไม่เกิดอุบัติเหต
== การค้นพบ ==
Sir Humphry Davy เป็นคนแรกที่สกัดธาตุโพแทสเซียมก่อนตามด้วยธาตุโซเดียมใน ปี ค.ศ. 1807 ขณะที่เขาศึกษาปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยไฟฟ้าของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ และโซเดียมไฮดรอกไซด์ตามลำดับ
ในปีถัดมาคือปี ค.ศ. 1808 Gay-Lussac และ Thernard สามารถเตรียมโลหะโซเดียมได้โดยนำโซเดียมไฮดรอกไซด์มารีดิวซ์ด้วยเหล็กที่อุณหภูมิสูง
ในปี ค.ศ. 1921 บริษัท du Pont ผลิตโซเดียมได้ในราคาถูกมาก โดยใช้ Downs cell สัญลักษณ์ของธาตุนี้มาจากคำละติน Natrium
== การใช้ประโยชน์ ==
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางกายภาพ
ด้านสมบัติทางกายภาพของโซเดียมเป็น โลหะตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดี โลหะบางชนิดนำความร้อนได้ดีกว่า Na ได้แก่ เงิน ทอง อะลูมินัม และทองคำ เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนความร้อน (heat exchange medium) เป็นตัวหล่อเย็นในปฏิกรณ์นิวเคลียร์
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางเคมี
*ใช้เตรียมสารเคมีของโซเดียม เช่น เตรียมโซเดียมเปอร์ออกไซด์ (Na2O2) เป็นตัวฟอกสี โซเดียมไฮไดรด์ (NaH) เตรียมเตตระเมทิลเลด [(CH3)4Pb], เตตระเอทิลเลด [(C2H5)4Pb] เพื่อใช้เติมใส่แก๊สโซลีนเพื่อเพิ่มเลขออกเทนของน้ำมันแก๊สโซลีน ใช้เป็นตัวรีดิวซ์และเป็นตัวเร่งในปฏิกิริยา ใช้ในเตรียมสารอินทรีย์ของโซเดียม
== ความเป็นพิษ ==
โซเดียมไอออน (Na+) เป็นธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายธาตุที่ไม่เป็นพิษ
โซเดียมที่อยู่ในรูปของธาตุอิสระ มีพิษอย่างแรง กัดเนื้อเยื่อทำให้เกิดอาการคัน เป็นผื่นแดง
โซเดียมทำปฏิกิริยาน้ำและออกซิเจนในอากาศอย่างรุนแรง ติดไฟง่ายและให้สารละลาย
โลหะโซเดียมต้องเก็บรักษาในตัวกลางเฉื่อย เช่น ในน้ำมันเคโซซิน การใช้โลหะต้องใช้ความระมัดระวังสูง
โลหะโซเดียมทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็ว กับน้ำให้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) และแก๊สไฮโดรเจน สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH)
== สารประกอบโซเดียม ==
โซเดียมคลอไรด์ - NaCl ใช้ในการปรุงรสอาหาร และใช้ในอุตสาหกรรม
โซเดียมไฮดรอกไซด์ - NaOH ใช้ในอุตสาหกรรม
โซเดียมเอไซด์ - ใช้บรรจุในถุงลมนิรภัย
โซเดียมสเตียเรต - สบู่
โซเดียมเตตระโบเรต เดคะไฮเดรต - ใช้ในการทำเครื่องทอง
โซเดียมไบคาร์บอเนต - NaHCO3 เบกิ้งโซดา หรือ ผงฟู
โซเดียมคาร์บอเนต - Na2CO3 โซดาซักผ้า
โซเดียมโบรไมด์ - NaBr
โซเดียมไอโอไดต์ - NaI
โซเดียมซัลเฟต - Na2SO4
โซเดียมฟลูออไรด์ - NaF
โซเดียมออกไซด์ - Na2O
โซเดียมซัลไฟด์ - Na2S
โซเดียมซีลีไนด์ - Na2Se
โซเดียมเทลลูไรด์ - Na2Te
โซเดียมไฮไดรต์ - Na2O
โซเดียมโบโรไฮไดรต์ - NaBH4
โซเดียมไซยาไนด์ - NaCN
โซเดียมบิสเมต - NaBiO3
โซเดียมซูเปอร์ออกไซด์ - NaO2
โซเดียมซีลีเนต - Na2SeO4
โซเดียมไนเตรต - NaNO3
โซเดียมฟอสเฟต - NaPO3
โซเดียมอาร์ซีเนต - NaAsO3
โซเดียมคลอเรต - NaClO3
โซเดียมฟลูออเรต - NaFO3
โซเดียมโบรเมต - NaBrO3
โซเดียมไอโอเดต - NaIO3
โซเดียมไฮโพคลอไรด์ - NaOCl
โซเดียมไฮโพฟลูออไรด์ - NaOF
โซเดียมไฮโพโบรไมด์ - NaOBr
โซเดียมไฮโพไอโอไดต์ - NaOI
โซเดียมเพอร์คลอเรต - NaClO4
โซเดียมแอนติโมเนต - NaSbO3
โซเดียมเทลลูเรต - Na2TeO4
โซเดียมพอโลเนต - Na2PoO4
โซเดียมพอโลไนต์ - Na2PoO3
โซเดียมเทลลูไรต์ - Na2TeO3
โซเดียมซีลีไนต์ - Na2SeO3
โซเดียมซัลไฟต์ - Na2SO3
โซเดียมอาร์เซไนต์ - NaAsO2
โซเดียมแอนติโมไนต์ - NaSbO2
โซเดียมแอนติโมไนด์ - Na3Sb
โซเดียมไนไตรต์ - NaNO2
โซเดียมฟอสไฟต์ - NaPO2
== อ้างอิง ==
แร่โซเดียม
สารประกอบโซเดียม
โซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม