กีฬา

กีฬา เป็นกิจกรรมหรือการเล่นเพื่อความสนุกเพลิดเพลินหรือเพื่อผ่อนคลายความเคร่งเครียดทางจิต รวมไปถึงกิจกรรมปกติหรือทักษะที่อยู่ภายใต้กติกาซึ่งถูกกำหนดโดยความเห็นที่ตรงกันโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อการพักผ่อน การแข่งขัน ความเพลิดเพลิน ความสำเร็จ การพัฒนาของทักษะ หรือหลายสิ่งรวมกัน กีฬาเป็นกิจกรรมที่ควบคู่กับการแข่งขัน และระบบคะแนน
กีฬาหลายประเภทได้มีการจัดการแข่งขันในระดับเขต ประเทศ และระดับโลก ซึ่งกีฬาหลายชนิดได้มีการใส่เข้าและนำออกโดยการปรับปรุงของทางคณะกรรมการโอลิมปิกสากล เช่น
ฟุตบอล  รักบี้ ลาครอสส์ หรือ โปโล
== ที่มาของคำ ==
คำว่า "sport" มาจากภาษาฝรั่งเศสว่า desport หมายถึง "เวลาว่าง" ความหมายที่เก่าแก่ที่สุดในภาษาอังกฤษจากประมาณ ค.ศ. 1300 คือ "สิ่งใด ๆ ที่มนุษย์พบว่าน่าขบขันหรือเพลิดเพลิน"
ความหมายอื่น ๆ อาจหมายถึงการพนันและเหตุการณ์ที่จัดขึ้นเพื่อการพนัน การล่าสัตว์ การละเล่น และความบันเทิง หมายรวมถึงกิจกรรมที่ต้องบริหารร่างกายหรือความคิดด้วย
ในภาษาไทย "กีฬา" ตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน กล่าวว่า เป็นคำภาษาบาลี หมายถึง กิจกรรมหรือการเล่นเพื่อความสนุกเพลิดเพลินเพื่อความแข็งแรงของร่างกาย หรือเพื่อผ่อนคลายความเคร่งเครียดทางจิต และรวมไปถึงพัฒนาความคิดของผู้เล่นด้วย
== ความยุติธรรมในกีฬา ==
=== น้ำใจนักกีฬา ===
น้ำใจนักกีฬาเป็นทัศนคติที่มีความพยายามให้เกิดความยุติธรรมและอัธยาศัยไมตรีต่อเพื่อนร่วมทีมหรือคู่แข่ง จรรยาบรรณและความเป็นหนึ่งเดียว และชัยชนะ
น้ำใจนักกีฬาแสดงถึงความปรารถนาว่ากิจกรรมจะสนุกในตัวเอง แนวคิดที่รู้จักกันดีจากนักข่าวกีฬาชื่อ แกรนต์แลนด์ ไรซ์ ว่า "ไม่สำคัญว่าคุณจะชนะหรือจะแพ้ แต่สำคัญว่าคุณจะเล่นอย่างไร" และแนวคิดโอลิมปิกสมัยใหม่โดย Pierre de Coubertin ว่า "สิ่งที่สำคัญที่สุด ไม่ใช่การชนะ แต่เป็นการมีส่วนร่วม" ต่างเป็นคำพูดทั่ว ๆ ไปที่อธิบายแนวคิดนี้
=== การโกง ===
หลักสำคัญของกีฬาคือผลลัพธ์จะต้องไม่มีการกำหนดผลการแข่งขันไว้ก่อน ทั้งสองฝ่ายจะต้องมีโอกาสชนะเท่ากัน กฎจะต้องรับประกันว่าจะเกิดความยุติธรรมขึ้น แต่ผู้แข่งขันสามารถแหกกฎเพื่อเอาเปรียบได้
ผู้เข้าแข่งขันอาจเลือกโกงเพื่อให้ตนชนะ หรือเพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายแอบแฝง การพนันผลการแข่งขันกีฬาสร้างแรงจูงใจให้เกิดการกำหนดผลการแข่งขันตายตัว (match fixing) ให้ผู้เข้าแข่งขันทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้เกิดผลลัพธ์ที่ต้องการ
=== การใช้ยาเพิ่มสมรรถภาพ ===
ธรรมชาติของการแข่งขันกีฬาส่งเสริมให้นักกีฬาเพิ่มสมรรถภาพของตนเองผ่านการใช้ยา หรือวิธีการอื่น ๆ เช่น เพิ่มปริมาตรของเลือดในร่างกาย
กีฬาหลายชนิดที่รับรองโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ต้องนำไปทำโปรแกรมทดสอบ มองหารายชื่อยาต้องห้าม และสั่งพักหรือคว่ำบาตรผู้เข้าแข่งขันที่ตรวจพบสารต้องห้าม
=== ความรุนแรง ===
ความรุนแรงในกีฬาจะเกี่ยวกับการข้ามเส้นระหว่างการแข่งขันที่ยุติธรรมและความรุนแรงก้าวร้าวโดยตั้งใจ บางครั้งนักกีฬา โค้ช แฟนคลับ และพ่อแม่แสดงพฤติกรรมรุนแรงต่อคนหรือสถานที่ เพื่อแสดงถึงความจงรักภักดี ความโกรธ หรือการเฉลิมฉลองอย่างผิดวิธี การจลาจลนั้นมีอยู่ทั่วไปและเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นตลอดเวลาในการแข่งขันกีฬาทั้งในและระหว่างประเทศ
== ชนิดของกีฬา ==
ชนิดของกีฬา อาจแบ่งออกได้เป็น 4 กลุ่มหลักๆ คือ
ประเภทการแข่งขันความเร็ว
ประเภทการแข่งเป็นคู่แข่งขัน
ประเภทการบรรลุผล
ประเภทอี่นๆ
=== กีฬาเพื่อสุขภาพ ===
จะเป็นการเล่นเพื่อความเพลิดเพลิน ผ่อนคลายจะได้มีสุขภาพที่สมบูรณ์แข็งแรง เช่น โยคะ เดิน-วิ่งเพื่อสุขภาพ กายบริหาร แอโรบิคแดนซ์ เต้นรำ ดิสโก เปตอง
== รายชื่อกีฬา แบ่งตามประเภท ==
=== ลู่ลาน/ความเร็ว ===
ว่ายน้ำ
วิ่งแข่ง
จักรยาน
พายเรือ
พายเรือแคนู
พายเรือคายัค
มอเตอร์สปอร์ต
ยิงธนู
ยิงปืน
ขี่ม้า
ยกน้ำหนัก
กระโดดไกลสามจังหวะ (เขย่ง ก้าว กระโดด)
ทุ่มน้ำหนัก
=== ศิลปะการต่อสู้ ===
ยูโด
คาราเต้
มวยสากล
มวยไทย
ซูโม่
มวยปล้ำ
ฟันดาบ
ฟันดาบไทย
เทควันโด
ยิวยึตสุ
คาโปเอร่า
ไอคิโด
ฮัปคิโด
เคนโด
กังฟู/มวยจีน
ไทชิ/ไท่เก๊ก
นินจุสสุ
กระบี่-กระบอง
=== ตาข่าย/แร็กเก็ต ===
เทนนิส
แบดมินตัน
วอลเลย์บอล
วอลเลย์บอลชายหาด
วอลลีบอล
สควอช
แร็กเกตบอล
ปิงปอง/เทเบิลเทนนิส
=== ทีม/สนาม ===
เบสบอล
ฟุตบอล/ซอกเกอร์
อเมริกันฟุตบอล
อัลติเมตฟุตบอล
รักบี้
ฮอกกี้น้ำแข็ง
ฮอกกี้
ซอฟต์บอล
เคอร์ลิง
ลาคอสส์
เพนต์บอล
บาสเก็ตบอล
เปตอง
=== ประกวด ===
ยิมนาสติก
ต่อตัว
สเก็ตน้ำแข็ง
=== อื่น ๆ ===
กอล์ฟ
ล่องเรือ
ดำน้ำ
ปีนหน้าผาหิน
ปีนหน้าผาน้ำแข็ง
สเก็ตบอร์ด
สกี
dog sledging
สนุกเกอร์
อีสปอตส์
== การแข่งขันกีฬา ==
=== ข้ามประเทศ (cross-country) ===
ทูร์ เดอ ฟรองซ์
ปารีส ดักการ์ แรลลี่
=== ฟุตบอล ===
ฟุตบอลโลก
พรีเมียร์ลีก
เอฟเอคัพ
ลีกคัพ
เอเชียนคัพ
คอนเฟเดอเรชันส์คัพ
คิงส์คัพ
เอเอฟซีแชลเลนจ์คัพ
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป
ยูฟ่าคัพวินเนอร์สคัพ
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
ยูฟ่าคัพ
อาเซียนฟุตบอลแชมเปียนชิพ
เอเอฟซีเพรซิเดนต์คัพ
เอเอฟซีคัพ
เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก
=== เทนนิส ===
รายการเทนนิสแกรนด์สแลม
* การแข่งขันเทนนิสวิมเบิลดัน
* การแข่งขันเทนนิสออสเตรเลียนโอเพ่น
* การแข่งขันเทนนิสเฟรนช์โอเพ่น
* การแข่งขันเทนนิสยูเอสโอเพ่น
* การแข่งขันเทนนิสไทยแลนด์โอเพ่น
=== กอล์ฟ ===
รายการกอล์ฟแกรนด์สแลม
* การแข่งขันกอล์ฟบริติชโอเพ่น
* การแข่งขันกอล์ฟยูเอสโอเพ่น
* การแข่งขันกอล์ฟพีจีเอแชมเปียนชิพ
* การแข่งขันกอล์ฟเดอะมาสเตอร์
* การแข่งขันกอล์ฟไรเดอร์คัพ
== ดูเพิ่ม ==
การแข่งขันกีฬาสำคัญ
กีฬาโอลิมปิก
กีฬาเอเชียนเกมส์
กีฬาซีเกมส์
กีฬาฟุตบอลโลก
กีฬาเอเชี่ยนบีชเกมส์
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
การกีฬาแห่งประเทศไทย