รายพระนามพระอัครมเหสีในพระมหากษัตริย์ไทย

รายพระนามพระอัครมเหสีในพระมหากษัตริย์ไทย
== อาณาจักรอยุธยา ==
=== ราชวงศ์ละโว้-อโยธยา ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=5% | ตำแหน่ง
! width=10% | ดำรงตำแหน่ง
! width=10% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| ภุมมาวดีเทวี
| พระมเหสี
| พ.ศ. 1893
| พ.ศ. 1912
| สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| พ.ศ. 1912 (ครั้งที่ 1)พ.ศ. 1931 (ครั้งที่ 2)
| พ.ศ. 1913 (ครั้งที่ 1)พ.ศ. 1938 (ครั้งที่ 2)
| สมเด็จพระราเมศวร
|
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| พ.ศ. 1938
| พ.ศ. 1952
| สมเด็จพระเจ้ารามราชา
|
|-
| นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์
| พระอัครมเหสี
| colspan="2 " style="text-align:center;" | พ.ศ. 2091
| ขุนวรวงศาธิราช
| 
|-
|}
===ราชวงศ์สุพรรณภูมิ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=5% | ตำแหน่ง
! width=10% | ดำรงตำแหน่ง
! width=10% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| พระมเหสีไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| rowspan="2" | พ.ศ. 1913
| rowspan="2" | พ.ศ. 1931
| rowspan="2" | สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1
|
|-
| พระมหาเทวีแห่งสุโขทัย (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระชายา
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| มิได้สถาปนา
| colspan="2 " style="text-align:center;" | พ.ศ. 1931
| สมเด็จพระเจ้าทองลัน
|
|-
| พระมเหสีไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| rowspan="2" | พ.ศ. 1952
| rowspan="2" |  พ.ศ. 1967
| rowspan="2" | สมเด็จพระอินทราชา
|
|-
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระมเหสี
| 
|-
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระมเหสี
| พ.ศ. 1967
| พ.ศ. 1991
| สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2
| 
|-
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระอัครมเหสี
| พ.ศ. 1991
| พ.ศ. 2031
| สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
|
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| พ.ศ. 2006
| พ.ศ. 2034
| สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3
|
|-
| สุริยวงศาเทวี
| พระอัครมเหสี
| พ.ศ. 2034
| rowspan="3" | พ.ศ. 2072
| rowspan="3" | สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
| 
|-
| นางสร้อยทอง
| พระมเหสีซ้าย
|
| 
|-
| นางแว่นฟ้าทอง
| พระสนมเอก
|
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| พ.ศ. 2072
| พ.ศ. 2076
| สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
|
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| มิได้สถาปนา
| พ.ศ. 2076
| พ.ศ. 2077
| สมเด็จพระรัษฎาธิราช
|
|-
| พระมเหสีจิตรวดี
| พระมเหสีขวา
| rowspan="2" | พ.ศ. 2077
|
| rowspan="2" | สมเด็จพระไชยราชาธิราช
| 
|-
| นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์
| พระมเหสีซ้าย
| พ.ศ. 2089
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| มิได้สถาปนา
| พ.ศ. 2089
| พ.ศ. 2091
| สมเด็จพระยอดฟ้า
|
|-
| พระสุริโยทัย หรือพระมหาเทวี
| พระอัครมเหสี
| พ.ศ. 2091
| 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2092
| rowspan="2" | สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
| 
|-
| รัตนมณีเนตร
|
|
|
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| พ.ศ. 2106 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2111 (ครั้งที่ 2)
| พ.ศ. 2111 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2112 (ครั้งที่ 2)
| สมเด็จพระมหินทราธิราช
|
|-
|}
=== ราชวงศ์สุโขทัย ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=10% | พระนาม
! width=5% | ตำแหน่ง
! width=5% | ดำรงตำแหน่ง
! width=5% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| พระวิสุทธิกษัตรีย์ หรือพระบรมเทวี
| พระมเหสี
| พ.ศ. 2112
| พ.ศ. 2133
| สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช
| 
|-
| พระมณีรัตนา
| พระมเหสี
| 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2133
| rowspan="3" | 25 เมษายน พ.ศ. 2148
| rowspan="3" | สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
| 
|-
| พระเอกกษัตรี
| พระมเหสี
| พ.ศ. 2138
| 
|-
| โยดะยามิบะยา หรือ มังตรานะมะโด (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระมเหสี
| พ.ศ. 2139
| 
|-
| พระสวัสดี
| พระมเหสี
| rowspan="8" | 25 เมษายน พ.ศ. 2148
| rowspan="8" | พ.ศ. 2153
| rowspan="8" | สมเด็จพระเอกาทศรถ
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
| ไม่ปรากฏพระนาม
| พระมเหสี
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| พ.ศ. 2153
| พ.ศ. 2154
| สมเด็จพระศรีเสาวภาคย์
|
|-
| พระจันทชายา
| พระมเหสี
|
|
| rowspan="3" | สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
| 
|-
| พระขัตติยเทวี
| พระมเหสี
|
|
| 
|-
| พระองค์อัมฤทธิ์
|
|
|
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| พ.ศ. 2171
| พ.ศ. 2172
| สมเด็จพระเชษฐาธิราช
|
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| colspan="2" align="center"| พ.ศ. 2172
| สมเด็จพระอาทิตยวงศ์
|
|-
|}
=== ราชวงศ์ปราสาททอง ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=10% | ตำแหน่ง
! width=5% | ดำรงตำแหน่ง
! width=5% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| พระปทุมาเทวี หรือพระประทุมา
| พระมเหสีขวา
| rowspan="8" | พ.ศ. 2172
| rowspan="8" | พ.ศ. 2199
| rowspan="8" | สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
| 
|-
| พระสุริยา
| พระมเหสีขวา
| 
|-
| พระจันทาเทวี หรือพระจันทเทวี
| พระมเหสีขวา
| 
|-
| พระสิริกัลยา หรือพระศิริกัลยา
| พระมเหสีขวา
| 
|-
| พระอุบลเทวี
| พระมเหสีซ้าย
| 
|-
| พระนภาเทวี หรือพระประภาวดี
| พระมเหสีซ้าย
| 
|-
| พระอรบุตรี หรือพระไวยบุตรี
| พระมเหสีซ้าย
| 
|-
| พระกนิษฐาเทวี
| พระมเหสีซ้าย
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| colspan="2 " style="text-align:center;" | พ.ศ. 2199
| สมเด็จเจ้าฟ้าไชย
|
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| ไม่มีข้อมูล
| colspan="2 " style="text-align:center;" | พ.ศ. 2199
| สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา
|
|-
| พระกษัตรีย์
| พระมเหสีขวา
| rowspan="3" | 26 ตุลาคม พ.ศ. 2199
|
| rowspan="4" | สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
| 
|-
| พระพันปี (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระมเหสีซ้าย
| 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2231
| 
|-
| ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (แจ่ม)
| พระสนมเอก
|
| 
|-
| พระราชชายาเทวี (สมบุญ)
| พระสนมเอก
|
|
| 
|-
|}
=== ราชวงศ์บ้านพลูหลวง ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=10% | ตำแหน่ง
! width=5% | ดำรงตำแหน่ง
! width=5% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| พระอัครมเหสี (กัน)
| พระอัครมเหสีขวา
| rowspan="3" | พ.ศ. 2231
| rowspan="3" | พ.ศ. 2246
| rowspan="3" | สมเด็จพระเพทราชา
| 
|-
| กรมหลวงโยธาทิพ
| พระอัครมเหสีซ้ายพระอัครมเหสีขวา
| 
|-
| กรมหลวงโยธาเทพ
| พระอัครมเหสีซ้าย
| 
|-
| พระพันปีหลวง หรือพระพันวสา (ไม่ปรากฏพระนาม)
| พระอัครมเหสี
| rowspan="3" | พ.ศ. 2246
| พ.ศ. 2251
| rowspan="3" | สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8
| 
|-
| พระองค์รัตนา
| พระสนมเอก
|
| 
|-
| พระกรัดนางกัลยาณี หรือพระแก้วฟ้า
| พระมเหสีซ้าย
| พ.ศ. 2251
| 
|-
| กรมหลวงราชานุรักษ์
| พระอัครมเหสี
| rowspan="4" | พ.ศ. 2251
| rowspan="4" | พ.ศ. 2275
| rowspan="4" | สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 9
| 
|-
| พระองค์เจ้าทับทิม
| พระอัครมเหสี
| 
|-
| เจ้าเสฐ
| พระมเหสีรอง
| 
|-
| พระองค์เอี้ยง
| พระชายา
| 
|-
| กรมหลวงอภัยนุชิต
| พระอัครมเหสีขวา
| rowspan="3" | พ.ศ. 2275
| พ.ศ. 2280
| rowspan="3" | สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
| 
|-
| กรมหลวงพิพิธมนตรี
| พระราชมเหสีกลาง
| พ.ศ. 2301
| 
|-
| เจ้าฟ้าสังวาลย์ หรืออินทสุชาเทวี
| พระมเหสีซ้าย
| พ.ศ. 2298
| 
|-
| เจ้าฟ้าท้าวต่อย
| พระอัครมเหสี
| colspan="2 " style="text-align:center;" | พ.ศ. 2301
| สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร
| 
|-
| กรมขุนวิมลพัตร
| พระอัครมเหสี
| พ.ศ. 2301
| พ.ศ. 2310
| สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์
| 
|-
|}
== อาณาจักรธนบุรี ==
=== ราชวงศ์ธนบุรี ===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=5% | ตำแหน่ง
! width=10% | ดำรงตำแหน่ง
! width=10% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=10% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| กรมหลวงบาทบริจา
| พระอัครมเหสี
| rowspan="2" | 28 ธันวาคม พ.ศ. 2310
| rowspan="2" | 6 เมษายน พ.ศ. 2325
| rowspan="2" | สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี
|
|-
| กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์
| พระมเหสีซ้าย
| 
|-
|}
== อาณาจักรรัตนโกสินทร์ ==
===ราชวงศ์จักรี===
{| width=100% class="wikitable"
|-
! width=15% | พระนาม
! width=5% | ตำแหน่ง
! width=10% | ดำรงตำแหน่ง
! width=10% | พ้นจากตำแหน่ง
! width=15% | พระราชสวามี
! width=5% | หมายเหตุ
|-
| สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
| มิได้สถาปนา
| 6 เมษายน พ.ศ. 2325
| 7 กันยายน พ.ศ. 2352
|พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
|
|-
| สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี
| มิได้สถาปนา
| 7 กันยายน พ.ศ. 2352
| rowspan="2" | 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367
| rowspan="2" | พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
|
|-
| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี
| มิได้สถาปนา
| ราว พ.ศ. 2358
|
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| มิได้สถาปนา
| 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367
| 2 เมษายน พ.ศ. 2394
| พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
|
|-
| สมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี
| พระนางนาฏบรมอัครราชเทวี
| 2 มกราคม พ.ศ. 2395
| 10 ตุลาคม พ.ศ. 2395
| rowspan="3" | พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
| 
|-
| สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
| พระนางนาถราชเทวี
| ราว พ.ศ. 2396
| 9 กันยายน พ.ศ. 2404
|
|-
| พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพรรณราย
| มิได้สถาปนา
| ราว พ.ศ. 2396
| 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411
|
|-
| พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี
| มิได้สถาปนา
| ราว พ.ศ. 2415
| ราว พ.ศ. 2415
| rowspan="9" | พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
| 
|-
| พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์
| พระอรรคชายาเธอ
| rowspan="2" | ราว พ.ศ. 2412−2416
| 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2430
| 
|-
| พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค กรมขุนอรรควรราชกัลยา
| พระอรรคชายาเธอ
| rowspan="3" | 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
| 
|-
| สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี
| พระราชเทวี
| ราว พ.ศ. 2420
| 
|-
| สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
| พระบรมราชเทวี
| rowspan="3" | ราว พ.ศ. 2421
| 
|-
| สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี
| พระบรมราชเทวี
| 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2423
| 
|-
| สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
| พระบรมราชินีนาถ
| rowspan="3" | 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453
| 
|-
| พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา
| พระอรรคชายาเธอ
| ราว พ.ศ. 2426
| 
|-
| เจ้าดารารัศมี พระราชชายา
| พระราชชายา
| 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2430
| 
|-
| สมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายา
| พระวรราชชายา
| 12 มกราคม พ.ศ. 2464
| rowspan="3" | 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468
| rowspan="3" | พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
| 
|-
| พระนางเธอ ลักษมีลาวัณ
| พระนางเธอ
| 27 สิงหาคม พ.ศ. 2465
| 
|-
| พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี
| พระวรราชเทวี
| 10 สิงหาคม พ.ศ. 2467
| 
|-
| สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี
| พระบรมราชินี
| 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2469
| 2 มีนาคม พ.ศ. 2478
| พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
| 
|-
|-valign="top" bgcolor=dddddd
|colspan="2" align="center"| มิได้อภิเษกสมรส
| 2 มีนาคม พ.ศ. 2478
| 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489
| พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
|
|-
| สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
| พระบรมราชินีนาถ
| 28 เมษายน พ.ศ. 2493
| 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
| 
|-
| สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
| พระบรมราชินี
| 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562
| ยังอยู่ในตำแหน่ง
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
| 
|-
|}
== ดูเพิ่ม ==
รายพระนามพระมหากษัตริย์ไทย
== อ้างอิง ==
=== เชิงอรรถ ===
=== บรรณานุกรม ===
[จัดพิมพ์โดยเสด็จพระราชกุศลในการพระราชทานเพลิงศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร ป.ธ.๔)]
ท
ท
รายชื่อชาวไทยแบ่งตามหน้าที่
รายชื่อสตรีไทย
พระอัครมเหสีไทย
ประวัติศาสตร์ไทย