แมร์ฮัยแรนิค

แมร์ฮัยแรนิค (Մեր Հայրենիք; อักษรโรมัน: Mer Hayrenik; แปลว่า ปิตุภูมิของเรา) เป็นชื่อเพลงชาติแห่งประเทศอาร์มีเนียในปัจจุบัน ซึ่งเริ่มใช้มานับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 โดยประกาศใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกในสมัยของสาธารณรัฐประชาธิปไตยอาร์มีเนีย (พ.ศ. 2461 - 2465) ซึ่งมีชื่อและทำนองเดียวกัน แต่ใช้เนื้อร้องต่างกัน
เนื้อร้องเดิมเป็นบทกวีซึ่งประพันธ์โดยมิคาเอล นาลาบาเดียน (Mikael Nabandian, พ.ศ. 2372 - 2409) ภายหลังจึงมีการแต่งทำนองประกอบโดยบาร์เซกค์ คานาชยาน (Barsegh Kanachyan, พ.ศ. 2428 - 2510)
== ประวัติ ==
=== องค์ประกอบและก่อตั้งสาธารณรัฐเป็นครั้งแรก (จนถึงปี ค.ศ. 1920) ===
เนื้อร้องของแมร์ฮัยแรนิค ต้นฉบับมาจาก The Song of an Italian Girl ซึ่งเป็นบทกวีที่ประพันธ์โดย มิคาเอล นาลบาเดียน (Mikael Nalbandian) ในปี ค.ศ. 1861  (อาร์เมเนีย: Իտալացի աղջկա երգը, อักษรโรมัน: Italats'i aghjka yergy),เป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ Mer Hayrenik ("ปิติภูมิของเรา")ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20  ทำนองประพันธ์โดย บาร์เซกค์ คานาชยาน(Barsegh Kanachyan) ต่อจากนั้น ทั้งเนื้อร้องและดนตรีถูกนำมาใช้เป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐเป็นครั้งแรก แห่งอาร์เมเนีย ซึ่งมีการนำไปใช้ในเวลสั้น ๆ ระหว่างปี ค.ศ. 1918 ถึง ค.ศ. 1920
=== ยุคโซเวียต (ค.ศ. 1920 – 1991) ===
กองทัพแดงบุกโจมตีประเทศอาร์เมเนียในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1920 ทั้ง ๆ ที่สนธิสัญญาแซฟร์ซึ่งได้รับการยอมรับในระดับสากลว่าเป็นรัฐอธิปไตย - ได้รับการลงนามเมื่อสามเดือนก่อนเท่านั้น ในปี ค.ศ. 1922 สาธารณรัฐสังคมนิยมคอเคเชียนโซเวียตได้กลายมาเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐโซเวียตคอเคเซียน (TSFSR) ร่วมกับอาเซอร์ไบจานและจอร์เจีย และต่อมา TSFSR ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตในปลายปีเดียวกันนั้น ในฐานะที่เป็นสัญลักษณ์ของสหภาพที่ไม่ผิดเพี้ยนของลัทธิชาตินิยมอาร์เมเนีย แมร์ฮัยแรนิค ถูกห้ามโดยทางการของบอลเชวิค  แทนที่เป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาร์เมเนียอาร์เมเนียถูกนำมาใช้ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2487 เป็นต้นไป ด้วยเหตุนี้ แมร์ฮัยแรนิค จึงได้รับสถานะใหม่ในฐานะเพลงประท้วงต่อต้านการปกครองของสหภาพโซเวียตในช่วงเวลานี้
=== การฟื้นฟูอธิปไตยและอื่น ๆ (ค.ศ. 1991 – ปัจจุบัน) ===
แมร์ฮัยแรนิค ถูกนำกลับมาใช้เป็นเพลงชาติของอาร์เมเนียอีกครั้ง เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1991  โดยสภาสูงสุดของสหภาพโซเวียต ซึ่งเนื้อเพลงไม่เหมือนกับเวอร์ชัน ค.ศ. 1918 อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีการแก้ไขเนื้อเพลงไปหลายคำ ในฐานะที่เป็นองค์ประกอบที่แท้จริงของการศึกษาของพลเมืองในอาร์เมเนีย เพลงชาตินี้เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ประจำชาติหลายอย่างซึ่งแสดงอย่างเด่นชัด ในห้องเรียนของโรงเรียนในประเทศ โดยการให้เกียรติของเพลงในลักษณะนี้ ครูกล่าวไว้ว่า "เป็นการสนับสนุนให้นักเรียนร้องเพลงชาติทุกวัน"
ข้อถกเถียงเรื่องเพลงชาติเป็นคำถามในรัฐสภาอาร์เมเนียในปี ค.ศ. 2006 และ ค.ศ. 2019 รัฐบาลใหม่ได้มีข้อเรียกร้องให้มีการบูรณะเพลงชาติยุคโซเวียตด้วยเนื้อเพลงที่ทันสมัยกว่าแทน
มาร์โก มิสเชียญา นักไวโอลินชาวอิตาลีได้เขียน บทนำและการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับ แมร์ฮัยแรนิค สำหรับวิโอลาเดี่ยว และในปี 2018 เขาได้เล่นวิโอลาในระหว่างคอนเสิร์ตที่ โกมิทัส แชมเบอร์ มิวสิค เฮาส์
== เนื้อร้อง ==
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|bgcolor="#D90012"|ภาษาอาร์มีเนีย
|bgcolor="#0033A0"|ปริวรรตเป็นอักษรโรมัน
|bgcolor="#F2A800"|สัทอักษรสากล
|คำแปล
|-
|Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,
Որ ապրել է դարեդար
Յուր որդիքը արդ կանչում են
Ազատ, անկախ Հայաստան։
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,
Որ իմ ձեռքով գործեցի
Գիշերները ես քուն չեղայ,
Արտասուքով լվացի։
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,
Նուիրական մեր նշան
Թող փողփողի թշնամու դեմ
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։
Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի
Ազատության կը զոհվի։
|Mer Hayrenikʿ, azat ankax,
Or aprel ē daredar
Yur vordikʿə ard kančʿum en
Azat, ankax Hayastan.
Aha ełbayr kʿez mi droš,
Vor im jeṙkʿov gorcecʿi
Gišernerə es kʿun čʿeła,
Artasukʿov lvacʿi.
Nayir nran erekʿ guynov,
Nvirakan mer nšan
Tʿoł pʿołpʿołi tʿšnamu dem
Tʿoł mišt panca Hayastan.
Amenayn teł mahə mi ē
Mard mi angam pit meṙni,
Baycʿ erani, or yur azgi
Azatutʿyan kzohvi.
|[mɛɹ hɑjɾɛnikʰ | ɑzɑt ɑnkɑχ |]
[voɹ ɑpɾɛl ɛ dɑɾɛdɑɹ]
[juɹ voɾdikʰə ɑɾd kɑnt͡ʃʰum ɛn]
[ɑzɑt | ɑnkɑχ hɑjɑstɑn ‖]
[ɑhɑ jɛʁbɑjɹ kʰɛz mi dɾoʃ |]
[voɹ im d͡zɛrkʰov goɾt͡sˀɛt͡sʰi]
[giʃɛɾnɛɾə jɛs kʰun t͡ʃʰɛʁɑj |]
[ɑɾtɑsukʰov ləvɑt͡sʰi ‖]
[nɑjiɹ nɾɑn jɛɾɛkʰ gujnov |]
[nviɾɑkɑn mɛɹ nʃɑn]
[tʰoʁ pʰoʁpʰoʁi tʰʃnɑmu dɛm]
[tʰoʁ miʃt pɑnt͡sˀɑ hɑjɑstɑn ‖]
[ɑmɛnɑjn tɛʁ mɑhə mi ɛ]
[mɑɾd mi ɑngɑm pit mɛrni |]
[bɑjt͡sʰ jɛɾɑni | voɹ juɹ ɑzgi]
[ɑzɑtutʰjɑn kəzohvi ‖]
|ปิตุภูมิของเรา ความเสรี เอกราช
เคยดำรงมานานนับศตวรรษ
บัดนี้ถึงเวลารวมลูกหลานของชาติ
ไปสู่ความเสรี เอกราชแห่งอาร์มีเนีย
นี้คือธงเพื่อพวกท่าน พี่น้องของข้าเอย
ธงซึ่งข้าเป็นผู้เย็บไว้
ด้วยเวลานานนับราตรีที่ไม่ได้หลับใหล
และอาบไว้ด้วยน้ำตาของข้า
จงมองดูที่ผืนธงไตรรงค์
สัญลักษณ์อันทรงคุณค่าของเรา
จงเปล่งประกายต่อต้านศัตรู
ขอให้อาร์มีเนียจงรุ่งเรืองชั่วกาลนาน
ความตายอยู่ที่ไหนก็ไม่ต่างกัน
มนุษย์เกิดมาก็ตายเพียงหนเดียว
จงอวยพรแด่ผู้ที่ตาย
เพื่อให้ชาติของเขามีความเป็นไท
|}
=== บทร้องต้นฉบับ ===
แมร์ฮัยแรนิค เนื้อร้องบทที่ 1, 3, 4 และ 6 ของบทกวีดั้งเดิมที่ชื่อว่า เด็กผู้หญิงแห่งอิตาลี (The Song of an Italian Girl).
{| cellpadding=8
! บทกวีดั้งเดิม (บทที่ 1, 3, 4 และ 6)
! ปริวรรตเป็นเป็นอักษรโรมัน
! สัทอักษรสากล
! คำแปล
|- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;"
|Մեր հայրենիք, թշուառ, անտէր,
Մեր թշնամուց ոտնակոխ,
Իւր որդիքը արդ կանչում է
Հանել իւր վրէժ, քէն ու ոխ:
Ահա՛, եղբայր, քեզ մի դրoշ,
Որ իմ ձեռքով գործեցի,
Գիշերները ես քուն չեղայ,
Արտասուքով լուացի։
Նայի՛ր նորան, երեք գոյնով,
Նուիրական մեր նշան,
Թո՛ղ փողփողի թշնամու դէմ,
Թո՛ղ կործանուի Աւստրիան:
Ամենայն տեղ մահը մի է,
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի.
Բայց երանի՜, որ իւր ազգի
Ազատութեան կը զոհուի:
|Mer Hayrenik’, t’shuarr, anter,
Mer t’shnamuts’ votnakokh,
Yur vordik’ё ard kanch’um e
Hanel iwr vrezh, k’en u vokh:
Aha yeghbayr k’ez mi drosh,
Zor im dzer’k’ov gortsets’i
Gishernerë yes k’un ch’egha,
Artasuk’ov lvats’i.
Nayir nran yerek’ guynov,
Nvirakan mek’ nshan
T’ogh p’oghp’oghi t’shnamu dem
T’vo՛gh kortsanui Awstrian:
Amenayn tegh mahë mi e
Mard mi angam pit mer’ni,
Bayts’ yerani, vor yur azgi
Azatut’yan kzohvi.
|
|ปิตุภูมิของเรา, miserable, abandoned,
That has downtrodden by his enemies,
บัดนี้ถึงเวลารวมลูกหลานของชาติ
To take revenge, spite and malice.
นี้คือธงเพื่อพวกท่าน พี่น้องของข้าเอย
ธงซึ่งข้าเป็นผู้เย็บไว้
ด้วยเวลานานนับราตรีที่ไม่ได้หลับใหล
และอาบไว้ด้วยน้ำตาของข้า
จงมองดูที่ผืนธงไตรรงค์
สัญลักษณ์อันทรงคุณค่าของเรา
จงเปล่งประกายต่อต้านศัตรู
ขอให้ออสเตรียจงพินาศชั่วกาลนาน
ความตายอยู่ที่ไหนก็ไม่ต่างกัน
มนุษย์เกิดมาก็ตายเพียงหนเดียว
จงอวยพรแด่ผู้ที่ตาย
เพื่อให้ชาติของเขามีความเป็นไท
|}
เชิงอรรถ
== บริบทของเนื้อเพลง ==
เนื้อเพลง แมร์ฮัยแรนิค "Mer Hayrenik" โดยมีเนื้อหาส่งเสริมความภาคภูมิใจ "การตายเพื่ออิสรภาพ" ของอาร์เมเนีย อย่างไรก็ตามการอภิปรายเรื่องความตายนั้น ทำให้นักวิจารณ์หลายคนบ่นว่าเป็นเพลงชาติแห่ง "วิปโยค" และ "มืดมน" มากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สมาชิกรัฐสภาบางคนมีความเห็นว่าเนื้อเพลงชาติที่แต่งขึ้นในการต่อสู้เพื่อเอกราชครั้งแรก ไม่ได้สะท้อนถึงยุคแห่งชัยชนะและความสำเร็จในปัจจุบันอย่างแม่นยำ อย่างไรก็ตาม ไม่มีข้อเสนอแนะใดๆ จะแทนที่ เพลง แมร์ฮัยแรนิค ได้สำเร็จ เนื่องจากสหพันธ์การปฏิวัติอาร์เมเนีย (ดัชนัคซึตยูน) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลผสม ขัดขืนความพยายามที่จะเปลี่ยนเพลงชาติจนถึงตอนนี้
== วัฒนธรรมร่วมสมัย ==
ชื่อเพลงชาติถูกนำไปใช้เป็นชื่อสถานีโทรทัศน์เพื่อผู้อพยพชาวอาร์เมเนียที่อาศัยอยู่ในรัสเซีย แมร์ฮัยแรนิคทีวี (Mer Hayrenik TV) ตั้งอยู่ในเมืองโนโวซีบีสค์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครองของแคว้นโนโวซีบีร์สค์ และเขตสหพันธ์ไซบีเรีย
== อ้างอิง ==
เว็บไซต์รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาร์มีเนีย ภาคภาษาอาร์มีเนีย
เว็บไซต์รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอาร์มีเนีย ภาคภาษาอังกฤษ
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" (บรรเลง) (MP3)
เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" (ขับร้อง) (MP3)
เพลงชาติอาร์มีเนีย "เมร์ไฮเรนิก" - nationalanthems.info
CIS: Armenia Latest To Agonize Over Anthem (จากสำนักข่าว Radio Free Europe)
 
สัญลักษณ์ของประเทศอาร์มีเนีย