ตอร์ปิโด

ตอร์ปิโด (torpedo) (หรือในอดีตเรียกว่า automotive, automobile, locomotive, หรือ fish torpedo; ภาษาพูดเรียก "fish") คืออาวุธยิงบรรจุระเบิดที่ขับเคลื่อนได้ด้วยตัวเอง ปล่อยเหนือหรือใต้ผิวน้ำ และขับเคลื่อนใต้น้ำเข้าหาเป้าหมาย ออกแบบให้ระเบิดเมื่อสัมผัสหรือเข้าใกล้เป้าหมาย เดิมคำว่าตอร์ปิโดใช้เรียกอุปกรณ์ที่หลากหลายแต่ส่วนมากใช้เรียกสิ่งที่ปัจจุบันเรียกว่าทุ่นระเบิด จากประมาณปี ค.ศ. 1900 "ตอร์ปิโด" ก็ถูกใช้เรียกเพียงแค่จรวดที่ขับเคลื่อนได้ด้วยตัวเองใต้น้ำ
ขณะที่เรือประจัญบานมีการพัฒนาหลักก็คือเกราะของเรือและขนาดลำกล้องปืนที่ใหญ่ขึ้น ตอร์ปิโดก็ได้มีการนำมาใช้ในเรือตอร์ปิโดและเรือผิวน้ำขนาดเบาชนิดอื่น เรือดำน้ำ และเครื่องบินเพื่อที่จะทำลายเกราะที่หนาของเรือโดยไม่ต้องใช้ปืนขนาดใหญ่ ถึงแม้ว่าบางครั้งจะเสี่ยงต่อการโดนยิงจากระยะไกล
ปัจจุบันตอร์ปิโดแบ่งได้เป็นชั้นตอร์ปิโดขนาดเบาและขนาดหนัก และตอร์ปิโดยิงตรง อิสระ และสายนำ สามารถยิงจากแท่นยิงได้หลากหลาย
==ศัพทมูลวิทยา==
คำว่า ตอร์ปิโด มาจากชื่อสกุลของปลากระเบนไฟฟ้า (genus of electric rays) ในอันดับ (order) Torpediniformes, ซึ่งในทางกลับกันก็มาจากคำว่า "torpere" ในภาษาละติน (เพื่อจะทำให้แข็งหรือชาหมดความรู้สึก)
== ประวัติศาสตร์ ==
=== ยุคกลาง ===
แนวคิดของตอร์ปิโดมีอยู่หลายศตวรรษก่อนที่มันจะประสบความสำเร็จในการพัฒนาต่อมา
== อ้างอิง ==
Blair, Clay. Silent Victory. Philadelphia: Lippincott, 1975.
Boyne, Walter J. Clash of Titans. Simon and Schuster; 1995. ISBN 0-684-80196-5.
The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, online.
Crowley, R.O. "Confederate Torpedo Service". The Century, Volume 56, Issue 2, The Century Company, New York, June 1898.
Milford, Frederick J. "U.S. Navy Torpedoes: Part One—Torpedoes through the Thirties". The Submarine Review, April 1996. (quarterly publication of the Naval Submarine League, P.O. Box 1146, Annandale, VA 22003)
Milford, Frederick J. "U.S. Navy Torpedoes: Part Two—The Great Torpedo Scandal, 1941-43". The Submarine Review, October 1996.
Milford, Frederick J. "U.S. Navy Torpedoes: Part Three—WW II development of conventional torpedoes 1940–1946". The Submarine Review, January 1997.
O'Kane, Richard H. (1987). "Seventh Patrol", Wahoo: The Patrols of America's Most Famous World War II Submarine. Novato, California: Presidio Press.
Perry, Milton F. Infernal Machines: The Story of Confederate Submarine and Mine Warfare. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1985. ISBN 0-8071-1285-2.
Morison, Samuel Eliot. History of United States Naval Operations in World War Two. Volume 3. Little, Brown, and Company, 1984 edition.
==แหล่งข้อมูลอื่น==
"Modern Torpedoes And Countermeasures" , by Austin Joseph, Bharat Rakshak Monitor, Volume 3(4) January–February 2001.
Navy Fact File Torpedoes: Mark 46, Mark 48, Mark 50, the source of the US Navy torpedo data (via the Internet Archive
The US Navy - Fact File: Torpedo - Mark 46 
The US Navy - Fact File: Heavyweight Torpedo - Mark 48 
The US Navy - Fact File: Torpedo - Mark 50 
The US Navy - Fact File: Torpedo - Mark 54 
"A History of the Torpedo The Early Days"
"Torpedo History" Geoff Kirby (1972)
"Development of Rocket Torpedoes" Geoff Kirby (2000)
Torpedo Display , US Naval Undersea Museum
Torpedo Collection , US Naval Undersea Museum
Super Cavitation Torpedo 'Barracuda' 
Our New Torpedo Bombers To Batter the Axis, September 1942, Popular Science illustration at bottom of page 94 shows how Whitehead's so called "secret unit" (ie the Pendulum mechanism) kept a torpedo level after entering the water, which made the self-propelled torpedo possible
Torture Test For Tin Fishes August 1944 article on testing US torpedoes - detailed photos
การสงครามปราบเรือดำน้ำ
ยานพาหนะไร้คนขับ