สถานีรถไฟบ้านปิน

สถานีรถไฟบ้านปิน (Ban Pin Railway Station) เป็นสถานีรถไฟระดับสองบนเส้นทางรถไฟสายเหนือ (กรุงเทพ–เชียงใหม่) ตั้งอยู่ในตำบลบ้านปิน อำเภอลอง จังหวัดแพร่ อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง 563.86 กิโลเมตร สถานีบ้านปินตั้งอยู่ระหว่างที่หยุดรถไฟห้วยแม่ต้ากับสถานีรถไฟผาคัน โดยช่วงระหว่างสถานีบ้านปินกับสถานีผาคัน เป็นที่ตั้งของอุโมงค์ห้วยแม่ลานซึ่งมีความยาว 130.20 เมตร อยู่ห่างจากสถานีบ้านปินไปประมาณ 11 กิโลเมตร
สถานีบ้านปินก่อสร้างและเปิดเดินรถในสมัยรัชกาลที่ 6 อาคารสถานีมีรูปแบบสถาปัตยกรรมบาวาเรียนผสมอับสถาปัตยกรรมไทยอันเป็นเอกลักษณ์ ตัวสถานีมีทางรถไฟ 5 ทาง เป็นทางหลัก 1 ทาง ทางหลีก 3 ทาง ทางตัน 1 ทาง และมี 2 ชานชาลา ย่านสถานีมีหอประแจและหอเติมน้ำสำหรับรถจักรไอน้ำซึ่งปัจจุบันเลิกใช้งานแล้ว นอกจากนี้ยังเคยมีโรงซ่อมรถซึ่งใช้งานครั้งแรกเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2522 แต่ปัจจุบันถูกรื้อถอนแล้ว
สถานีรถไฟบ้านปินเป็นสถานีหนึ่งในโครงการรถไฟทางคู่ช่วงเด่นชัย - เชียงใหม่
แต่เดิม ระหว่างสถานีรถไฟบ้านปินกับสถานีรถไฟผาคันเคยมีที่หยุดรถห้วยแม่ลาน ที่สร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 ที่บริเวณปากอุโมงค์ห้วยแม่ลานทางทิศเหนือ(ฝั่งสถานีผาคัน) ซึ่งในปัจจุบันได้ถูกยุบยกเลิกไปแล้ว
== ประวัติ ==
สถานีรถไฟบ้านปินก่อสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 6 และเปิดเดินรถครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2457 โดยเส้นทางช่วงห้วยแม่ต้า-บ้านปิน ซึ่งมีระยะทาง 13 กิโลเมตร และเป็นส่วนหนึ่งของทางรถไฟสายเหนือ มีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน เป็นผู้บัญชาการ และมีนายช่างชาวเยอรมัน เอมิล ไอเซนโฮเฟอร์ เป็นผู้ควบคุมการก่อสร้าง
== สถาปัตยกรรม ==
อาคารสถานีรถไฟบ้านปินมีสถาปัตยกรรมแบบบาวาเรียนทิมเบอร์เฟรมเฮาส์หรือแบบโครงไม้ ซึ่งได้รับความนิยมในแคว้นบาวาเรีย ประเทศเยอรมนี ผสมกับสถาปัตยกรรมแบบไทยอย่างเรือนปั้นหยา สีของอาคารเป็นสีเหลืองส้ม
อาคารสถานีเป็นอาคาร 2 ชั้น ชั้นล่างก่ออิฐถือปูน ส่วนชั้นบนเป็นไม้ ลักษณะทางสถาปัตยกรรมมีการผสมผสานศิลปะตะวันตก และพื้นถิ่นล้านนาเช่นเดียวกับอาคารสถานีรถไฟนครลำปางผังพื้นอาคารเป็นรูปตัวที (T) พื้นที่ใช้สอยชั้นล่างเป็นที่ทำงานของนายสถานี พื้นที่จำหน่ายตั๋ว และห้องอาณัติสัญญาณ โดยมีโถงพักคอยชั้นเดียวแยกตัวออกจากอาคารด้านช่องจำหน่ายตั๋ว ด้านหลังของห้องทำงานนายสถานีมีห้องน้ำสำหรับเจ้าหน้าที่ และมีบันไดไม้สำหรับขึ้นลงตั้งอยู่ ส่วนชั้นบนมีห้องน้ำ ห้องพักของนายสถานี และห้องนั่งเล่น สำหรับหลังคาของอาคารส่วนที่เป็น 2 ชั้น เป็นหลังคาจั่ว ส่วนหลังคาของโถงพักคอยเป็นหลังคาปั้นหยา ทั้งหมดมุงด้วยกระเบื้องลอนคู่ ประตูและหน้าต่างเป็นบานลูกฟักไม้ เหนือบานประตู หน้าต่าง และหน้าช่องจำหน่ายตั๋วประดับด้วยไม้ฉลุลายสวยงาม จุดเด่นของอาคาร คือ ผนังภายนอกชั้นสองตกแต่งด้วยไม้คาดในแนวตั้งและแนวทแยงภายในโครงสร้างไม้กรอบสี่เหลี่ยม
== ตารางเดินรถ ==
=== เที่ยวไป  ===
=== เทียวกลับ ===
== ระเบียงภาพ ==
ไฟล์:สถานีรถไฟบ้านปิน ตัวสถานีและผู้คนในอดีต.jpg|อาคารสถานีรถไฟบ้านปิน และผู้คนในสมัยนั้น ประมาณปี พ.ศ. 2510
ไฟล์:ขบวนรถไฟที่สถานีรถไฟบ้านปิน.jpg|alt=่วน่|ขบวนรถรวม 468 เชียงใหม่-พิษณุโลก ในชานชลาที่ 1 ขณะหลีกกับขบวนรถธรรมดา 97 พิษณุโลก-เชียงใหม่(ขบวนรถไฟในขณะนั้น)  ในชาชลาที่2 ที่สถานีรถไฟบ้านปิน ในภาพเห็นถึงอาคารไม้เดิมทั้งตั้งอยู่หน้าหอเติมน้ำที่ปัจจุบันไม่มีแล้ว กับวิถีชีวิตผู้คนที่โดยสารรถไฟในเวลานั้น ประมาณปี พ.ศ. 2528
ไฟล์:หอสัญญาณบ้านปิน.jpg|หอสัญญาณควบคุมการเดินสถานีรถไฟบ้านปิน และอาคารไม้สำหรับซ่อมบำรุง ชั่งน้ำหนักรถไฟ(ปัจจุบันไม่มีแล้ว) ถ่ายจากรถด่วน 51 กรุงเทพ-เชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2547
ไฟล์:อาคารสถานีรถไฟบ้านปิน 2547.jpg|อาคารสถานีรถไฟบ้านปิน ถ่ายจากรถด่วน 51 กรุงเทพ-เชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2547
ไฟล์:สถานีรถไฟบ้านปิน 2552 (1-2).jpg|สถานีรถไฟบ้านปิน ถ่ายจากขบวน 51 กรุงเทพ-เชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2552
ไฟล์:สถานีรถไฟบ้านปิน 2552 (2-2).jpg|ผู้โดยสารที่ครึกครื้น ขณะรถจอด ถ่ายจากขบวน 51 กรุงเทพ-เชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2552
ไฟล์:ป้ายสถานีบ้านปิน รถเร็ว 102.jpg|ขบวนรถเร็ว 102 เชียงใหม่-กรุงเทพ จากป้ายสถานีรถไฟบ้านปินทางทิศเหนือ ช่วงที่มีการทาสีกรอบป้ายดำ เมื่อ 1 มกราคม พ.ศ. 2556
ไฟล์:บป5.jpg|ขบวนรถชานเมือง 408 เชียงใหม่-นครสวรรค์ ขณะรับส่งผู้โดยสารที่สถานีรถไฟบ้านปิน ถ่ายจากชั้นลอยขอหอเก็บน้ำ
ไฟล์:บป8.jpg|สถานีรถไฟบ้านปิน ในช่วงค่ำ
ไฟล์:บป3.jpg|สถานีรถไฟบ้านปิน เวลากลางวัน ในช่วงฤดูฝน
ไฟล์:บป6.jpg|ขบวนรถด่วนพิเศษอุตราวิถี 9 กรุงเทพ-เชียงใหม่ ผ่านสถานีบ้านปินล้าช้าในช่วงกลางวัน เนื่องจากเกิดอุบัติเหตุรถขนส่งน้ำมัน 636 ตกรางที่จังหวัดนครสวรรค์
ไฟล์:สถานีรถไฟบ้านปิน บริเวณลานจอดรถหน้าอาคารสถานี.jpg|ภาพถ่ายด้านหลังอาคารสถานีรถไฟบ้านปิน
ไฟล์:สถานีรถไฟบ้านปิน ป้ายและย่านสถานีทางทิศใต้2020.jpg|ป้ายและย่านสถานีทางด้านใต้ของสถานี
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
สถานีรถไฟ สายเหนือ
สิ่งก่อสร้างในอำเภอลอง
บ้านปิน