เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่

ในสมัยที่เป็นประเทศราชของอาณาจักรธนบุรี เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ เป็นมีบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาประเทศราช" โดยมีพระยาวิเชียรปราการ (บุญมา) เป็นพระยาเชียงใหม่องค์แรก ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์มีพระยาเชียงใหม่บางองค์ได้รับสถาปนาเป็น "พระเจ้าประเทศราช" เป็นกรณีพิเศษ เช่น พระเจ้ากาวิละ พระเจ้ามโหตรประเทศ จนวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2399 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงสถาปนาพระยาประเทศราชในราชวงศ์ทิพย์จักรทั้งสามองค์ คือ พระยาเชียงใหม่ พระยาลำปาง และพระยาลำพูน ขึ้นเป็น "เจ้าประเทศราช" สืบมาจนถึงเจ้าแก้วนวรัฐ ผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 9 ซึ่งถึงแก่พิราลัยในปี พ.ศ. 2482 คณะรัฐมนตรีสมัยจอมพล แปลก พิบูลสงคราม มีมติให้ยุติการตั้งเจ้าประเทศราช ทำให้ตำแหน่งเจ้านครเชียงใหม่สิ้นสุดลงนับแต่นั้น
== รายพระนาม (ธนบุรี-รัตนโกสินทร์) ==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 89%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! พระฉายาลักษณ์
! รายพระนาม
! เริ่มครองราชย์
! สิ้นสุดรัชกาล
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| -
|
! พระยาวิเชียรปราการ (บุญมา)(พระยาจ่าบ้าน)
| พ.ศ. 2317
| พ.ศ. 2319
| 2 ปี
| align=left| บางตำราไม่นับเป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 1
| 100px
! พระเจ้ากาวิละ
| พ.ศ. 2325
| พ.ศ. 2356
| 31 ปี
| align=left| พระโอรสในเจ้าฟ้าสิงหาราชธานีเจ้าฟ้าหลวงชายแก้ว และเป็นพระราชนัดดาในพระยาไชยสงคราม (ทิพย์ช้าง) องค์ปฐมวงศ์
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 2
| 100px
! พระยาธรรมลังกา(เจ้าหลวงช้างเผือก)
| พ.ศ. 2356
| พ.ศ. 2366
| 10 ปี
| align=left| พระโอรสในเจ้าฟ้าสิงหาราชธานีเจ้าฟ้าหลวงชายแก้ว และเป็นพระอนุชาในพระเจ้ากาวิละ
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 3
| 100px
! พระยาคำฟั่น(เจ้าหลวงเศรษฐี)
| พ.ศ. 2366
| พ.ศ. 2368
| 2 ปี
| align=left| พระโอรสในเจ้าฟ้าสิงหาราชธานีเจ้าฟ้าหลวงชายแก้ว และเป็นพระอนุชาในพระเจ้ากาวิละ และเคยเป็นเจ้าครองนครลำพูนพระองค์แรก (พ.ศ. 2357 - พ.ศ. 2358)
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 4
| 100px
! พระยาพุทธวงศ์(เจ้าหลวงแผ่นดินเย็น)
| พ.ศ. 2369
| พ.ศ. 2389
| 20 ปี
| align=left| พระโอรสในนายพ่อเรือน และเป็นพระนัดดาในพระยาไชยสงคราม (ทิพย์ช้าง)
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 5
| 100px
! พระเจ้ามโหตรประเทศ
| พ.ศ. 2390
| พ.ศ. 2397
| 7 ปี
| align=left| พระโอรสในพระยาธรรมลังกา
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 6
| 100px
! พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์
| พ.ศ. 2399
| พ.ศ. 2413
| 14 ปี
| align=left| พระราชโอรสในพระเจ้ากาวิละ และแม่เจ้าโนจามหาเทวี
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 7
| 100px
! พระเจ้าอินทวิชยานนท์
| พ.ศ. 2416
| 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2440 
| 24 ปี
| align=left| พระโอรสในพระยาราชวงศ์ (มหาพรหมคำคง) และเป็นพระนัดดาในพระยาคำฟั่น
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 8
| 100px
! เจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์
| 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2444 
| 5 มกราคม พ.ศ. 2453 
| 9 ปี
| align=left| พระราชโอรสในพระเจ้าอินทวิชยานนท์ และเจ้าหญิงรินคำเทวี
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 9
| 100px
! เจ้าแก้วนวรัฐ
| 23 มกราคม พ.ศ. 2453
| 3 มิถุนายน พ.ศ. 2482
| 29 ปี
| align=left| พระราชโอรสในพระเจ้าอินทวิชยานนท์ และหม่อมเขียว
|}
== ผู้สืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ==
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ทางประเทศสยาม ได้ยกเลิกระบบประเทศราช ทำให้ฐานะของเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ถูกยกเลิกไป เหลือเพียงการสืบเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เป็นผู้สืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ ซึ่งบทบาทที่เห็นได้ชัด คือ การแสดงความจงรักภักดีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์ ในพระราชพิธีต่าง ๆ
นับแต่พลตรีเจ้าแก้วนวรัฐถึงแก่พิราลัยในปี พ.ศ. 2482 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการสืบราชสกุล ณ เชียงใหม่ ให้แก่ผู้สืบราชสกุลเป็นลำดับ ดังนี้
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 89%;"
|- style="background:#cccccc"
! ลำดับ
! ภาพ
! รายพระนาม
! เริ่มต้น
! สิ้นสุด
! รวมระยะเวลา
! หมายเหตุ
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 1
| 100px
! เจ้าราชบุตร (วงษ์ตะวัน ณ เชียงใหม่)(พ.ศ. 2429 - พ.ศ. 2515)
| พ.ศ. 2482
| พ.ศ. 2515
| 33 ปี
| align=left| พระโอรสในเจ้าแก้วนวรัฐ และแม่เจ้าจามรี
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 2
| 100px
! เจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่(พ.ศ. 2447 - พ.ศ. 2532)
| พ.ศ. 2515
| พ.ศ. 2532
| 17 ปี
| align=left| โอรสในเจ้าแก้วนวรัฐ และหม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่
|-
! bgcolor="#E9E9E9"| 3
| 100px
! เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่(พ.ศ. 2478 - ปัจจุบัน)
| พ.ศ. 2532
| ปัจจุบัน
| 28 ปี
| align=left| โอรสในเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ และหม่อมจันทร์สม ณ เชียงใหม่
|}
== เครื่องหมายตราสกุลวงศ์เจ้าเชียงใหม่ ==

เครื่องหมายตราสกุลเจ้าเชียงใหม่แห่งราชวงศ์ทิพย์จักร เป็นรูปพระอินทร์มีพระวรกายสีขาวประทับนั่งอยู่ในปราสาท มีทับทิมเม็ดใหญ่และมีเพชรล้อมรอบ 
== อ้างอิง ==
ช
==ดูเพิ่ม==
เจ้าผู้ครองนครลำปาง
เจ้าผู้ครองนครลำพูน
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ปราณี  ศิริธร ณ พัทลุง. เพ็ชร์ล้านนา. (ครั้งที่ 2) เชียงใหม่ :ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ, 2538.
เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539.
คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ.