pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
แรนดี้ แมนกูบัท

แรนดี้ แมนกูบัท (Randy Mangubat) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 23 กุมภาพันธ์  พ.ศ. 2519 สถิติการชก 67 ครั้ง ชนะ 32 (น็อค 14) เสมอ 12 แพ้ 23
== ประวัติ ==
แมนกูบัทขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 19 มีนาคม พ.ศ. 2537 ชนะน็อค อาร์โนลด์ โซลิส ยก 1 จากนั้นขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ และเคยมาชกแพ้คะแนน ฤทธิชัย เกียรติประภัสร์ในไทยเมื่อ พ.ศ. 2539 จากนั้น แมนกูบัทได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2539 แพ้คะแนน เรย์ วีญามอร์ จากนั้นมาชกในไทย แพ้น็อค พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คะนองศักดิ์ ยก 3 ต่อมาใน พ.ศ. 2540มาชกนอกรอบ ชนะคะแนนโดยเทคนิค พยัคฆ์ นครหลวงโปรโมชั่น ยก 7 และมาชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวท ชนะน็อค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรีเมื่อ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2540 แมนกูบัทป้องกันแชมป์ไว้ได้ 1 ครั้ง ก่อนจะเสียแชมป์ แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ เมื่อ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2540 หลังจากนั้น แมนกูบัทยังคงขึ้นชกอย่างต่อเนื่อง ไปชนะคะแนนโดยเทคนิค ยูยีน กอนซาเลซและ เสมอกับ อัตซูชิ ซาอิ ที่ ญี่ปุ่น มาชิงแชมป์ PABA รุ่นซุเปอร์ฟลายเวทเมื่อ 3 มีนาคม พ.ศ. 2543 เสมอกับเมจิ ซีพียิม ไม่ได้แชมป์
แมนกูบัทประสบความสำเร็จในการชิงแชมป์เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2543 เมื่อชิงแชมป์เงารุ่นฟลายเวท WBC ชนะน็อค คิม จองวาน ยก 1 ที่ฟิลิปปินส์ แมนกูบัทชกป้องกันตำแหน่งไว้ได้ 3 ครั้ง ก็ขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBC เมื่อ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2546 แพ้คะแนน พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คะนองศักดิ์ จากนั้น ก็เสียแชมป์เงาในรุ่นเดีวกันเมื่อ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 แพ้คะแนนโดยเทคนิค ดิออสกาโด กาบี จากนั้น แมนกูบัทมีโอกาสได้ชิงแชมป์อีก 2 ครั้ง โดยชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 แพ้น็อค เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ยก 7 และชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 แพ้น็อค ทับทิมแดง ณ ราชวัตร ยก 5 จากนั้น แมนกูบัทก็แขวนนวมไป
==เกียรติประวัติ==
แชมป์ PABA รุ่นมินิมั่มเวท( 2540)
* ชิง  6 มิ.ย. 2540 ชนะน็อค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ยก 9 ที่ จ.นนทบุรี
* ป้องกันครั้งที่ 1, 7 ก.ย. 2540 เสมอกับ สงคราม ป.เปาอินทร์ ที่ ดอนเมือง
* เสียแชมป์  21 ธ.ค. 2540 แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ ที่ พระรามเก้า
แชมป์นานาชาติรุ่นฟลายเวท WBC
* ชิง 14 ตุลาคม 2543 ชนะน็อค คิม จองวอน ยก 1 ที่ฟิลิปปินส์
* ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 24 กุมภาพันธ์ 2544 ชนะน็อค เบิร์ต คาโน่ ยก 4 ที่ ฟิลิปปินส์
* ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 28 กรกฎาคม 2544 ชนะน็อค มัลคอร์ม ทูนาเกา ยก 4 ที่ มะนิลา
* ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 3, 20 พฤศจิกายน 2545 ชนะคะแนนโดยเทคนิค เบิร์ต คาโน่ ที่มะนิลา
* เสียแชมป์ 9 พฤศจิกายน 2546 แพ้คะแนน ดิออสกาโด กาบี ที่ ฟิลิปปินส์
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท 3 มี.ค. 2543 เสมอกับ เมจิ ซีพียิม ที่ จ. กระบี่
* ชิงแชมป์โลกรุ่นฟลายเวท WBC 6 มิ.ย. 2546 แพ้คะแนน พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ที่ จ. สงขลา
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2548 แพ้น็อค เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ยก 7 ที่ กทม.
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 31 กรกฎาคม 2549 แพ้น็อค ทับทิมแดง ณ ราชวัตร ยก 5 ที่ กทม.
==อ้างอิง==
สถิติการชก 
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท 
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวท
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท 
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท 
แชมป์ PABA
แชมป์เงา WBC
บุคคลจากเมโทรมะนิลา
มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน

มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน (FU Berlin ; เยอรมัน: Freie Universität Berlin ; อังกฤษ: The Free University of Berlin) เป็นมหาวิทยาลัยที่ใหญ่ที่สุดในเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี
ก่อตั้งใน ค.ศ. 1948 โดยนักศึกษาและอาจารย์ที่ถูกไล่ออก เพราะมุมมองทางการเมืองของพวกเขา จากมหาวิทยาลัยฮุมโบลด์ทแห่งเบอร์ลิน (ก่อนหน้านี้ชื่อ Friedrich-Wilhelms-Universität) ซึ่งในตอนนั้นควบคุมดูแลโดยผู้มีอำนาจในเขตดูแลของโซเวียต (เบอร์ลินตะวันออก) ใน ค.ศ. 1968 มหาวิทยาลัยเป็นศูนย์กลางของขบวนการนักศึกษาฝ่ายซ้าย พร้อม ๆ กับนักศึกษาในปารีส ลอนดอน และเบิร์กลีย์
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
มหาวิทยาลัยเสรีแห่งเบอร์ลิน เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
สถาบันอุดมศึกษาในเบอร์ลิน
โจเอล จูนิโอ

โจเอล จูนิโอ (Joel Junio) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ที่เมืองอีโลอีโล ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 62 ครั้ง ชนะ 26 (น็อค 14) เสมอ 1 แพ้ 35
== ประวัติ ==
จูนิโอขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 ชนะคะแนน อัล อัลเลรา ที่ ฟิลิปปินส์ จากนั้น ขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ที่ฟิลิปปินส์ จูนิโอมาชกในไทยครั้งแรกใน พ.ศ. 2536 แพ้น็อค หลักหิน ซีพียิม ยก 2 ใน พ.ศ. 2537 จูนิโอมาชกกับหลักหินอีกครั้ง คราวนี้เป็นฝ่ายแพ้น็อค ยก 6 และได้ชิงแชมป์เงารุ่นซูเปอร์ฟลายเวท WBC ที่ว่าง เมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2537 แต่เป็นฝ่ายแพ้น็อคในยกที่ 3 ใน พ.ศ. 2538 -2539 จูนิโอมาชกแพ้น็อค เด็ดดวง ป.พงษ์สว่าง สุวัจชัย นครหลวงโปรโมชั่น ดัทช์บอย ดัทช์บอยยิม วีรพล นครหลวงโปรโมชั่น แพ้คะแนน สุริยา ช.วีโก้  จน พ.ศ. 2540 จูนิโอมาชกชนะในไทย เมื่อเป็นฝ่ายชนะน็อค มารวย นครนนท์ ยก 2 และมาชกแพ้ ดาวใหม่ ศิษย์โคดม ดัทช์บอย ดัทช์บอยยิม ใน พ.ศ. 2541 จูนิโอมาชกแพ้หลักหิน ซีพียิม รัตนชัย ส.วรพิน ยอดชิงชัย ศรทองยิม และชกชนะคะแนน ฤทธิเดช สุภาวรรณ ใน พ.ศ. 2542 จูนิโอมาชกในไทย แพ้คะแนน พนมทอง ธ.แสงแก้ว จากนั้นได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท ชนะน็อค เอ็ดเวิร์ด เอสครีเบอร์ ยก 8 ได้แชมป์มาครองเมื่อ 13 เมษายน แต่พอป้องกันแชมป์ครั้งแรกก็เป็นฝ่ายแพ้ะแนน ริคกี้ กายาโมไปเมื่อ 18 ธันวาคม ปีเดียวกัน
ใน พ.ศ. 2543 จูนิโอได้ครองแชมป์ระดับภูมิภาคเป็นครั้งแรกเมื่อชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2543 ชนะน็อค ไฟแรง สามเคแบตเตอรี่ ในไทย จากนั้นไปชกที่ญี่ปุ่น ชนะน็อค มาซาฮิดะ คาเนดะ ยก 3 จูนิโอป้องกันแชมป์ PABA ไว้ได้ 1 ครั้ง ชนะน็อค โป่งขาม ช. สมพงษ์ ยก 5 ที่ ฟิลิปปินส์เมื่อ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2543 จากนั้น เดินทางไปชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBA ที่ เดนมาร์ก แพ้คะแนน จอห์นนี่ บรีดาล เมื่อ 9 มีนาคมพ.ศ. 2544  หลังจากนั้น จูนิโอขึ้นชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 แพ้น็อค อับเนอร์ คอร์เดโร ยก 11 และมาชกนอกรอบในไทย แพ้คะแนน แสน ส.เพลินจิต จากนั้น ได้ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBC เมื่อ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2544 แพ้คะแนน อับเนอร์ คอร์เดโร ไม่ได้แชมป์อีก จูนิโอได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2545 แพ้น็อค พูนสวัสดิ์ กระทิงแดงยิม ยก 3 และขึ้นชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวทเมื่อ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 แพ้คะแนน จิมเร็กซ์ จาคา จูนิโอมาชกในไทยเมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2545 แพ้น็อค หยกไท ศิษย์ อ. ยก 4 จากนั้นก็แขวนนวมไป
== เกียรติประวัติ ==
แชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท (2542)
แชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวท
* ชิง 8 เมษายน 2543 ชนะน็อค ไฟแรง 3เคแบตเตอรี่ ยก 3 ที่ กาฬสินธุ์
* ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 9 สิงหาคม 2543 ชนะน็อค โป่งขาม ช.สมพงษ์ ยก 5 ที่ ฟิลิปปินส์
* สละแชมป์
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์เงารุ่นซูเปอร์ฟลายเวท WBC เมื่อ 5 ธันวาคม 2537 แพ้น็อค วีรพล นครหลวงโปรโมชั่น ยก 3 ที่ นนทบุรี
* ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBA เมื่อ 9 มีนาคม 2544 แพ้คะแนน จอห์นนี่ บรีดาล ที่ เดนมาร์ก
* ชิงแชมป์เงารุ่นแบนตัมเวท WBC เมื่อ 22 ธันวาคม 2544 แพ้คะแนน อับเนอร์ คอร์เดโร ที่ ฟิลิปปินส์
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 28 มีนาคม 2545 แพ้น็อค พูนสวัสดิ์ กระทิงแดงยิม ยก 3 ที่ สมุทรสาคร
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com 
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นซูเปอร์ฟลายเวท
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวท
แชมป์มวยสากลประเทศฟิลิปปินส์
แชมป์ PABA
บุคคลจากจังหวัดอีโลอีโล
เจอรี่ ปาฮายาไฮ

เจอรี่ ปาฮายาไฮ หรือ เจอร์รี่ กุยยาโน (Jerry Pahayahay)  นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ที่มืองเซบู ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 96 ครั้ง ชนะ 40 (น็อค 14) เสมอ 2 แพ้ 54
== ประวัติ ==
ปาฮายาไฮ ขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 9 มีนาคม พ.ศ. 2533 ชนะคะแนน เรย์ นอกนอก ที่ ฟิลิปปินส์ จากนั้นขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ และมาชกในไทยครั้งแรกเมื่อ 5 มีนาคม พ.ศ. 2537 แพ้คะแนน สงคราม ป.เปาอินทร์ จากนั้น ปาฮายาไฮได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 26 มีนาคมพ.ศ. 2537 ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนน ลีโอ รามิเรซ ไม่ได้แชมป์ ปาฮายาไฮมาได้ครองแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 เมื่อเป็นฝ่ายชนะน็อค โจมา แกมบัว ยก 9 แต่เมื่อป้องกันแชมป์ครั้งแรก ก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนน โจมา แกมบัว เสียแชมป์ไปเมื่อ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 จากนั้น ปาฮายาไฮได้ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิมั่มเวท IBF เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 ซึ่งปาฮายาไฮเป็นฝ่ายแพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 3 ไม่ได้แชมป์
หลังจากนั้น ปาฮายาไฮยังได้มาชกในไทยอีกหลายครั้ง โดยชกแพ้นักมวยชื่อดังของไทยหลายคน ได้แก่ หนึ่งเดียว ศักดิ์จารุพร ฟ้าสั่ง ป.พงษ์สว่าง ห้าดาว ซีพียิม ชนะ ป.เปาอินทร์  ศรพิชัย พิษณุราชันย์ สุรชัย แสงมรกต เม็ดเงิน กระทิงแดงยิม ขุนศึก ลูกพระบาท วันมีโชค สิงห์วังชา และยังเคยมาชกชนะนักมวยชาวไทยหลายครั้ง ได้แก่ ชนะน็อค จเร อ. สุวรรณศิลป์ ยก 6 ชนะคะแนน ยอดดอย เปรมเจริญ และชนะน็อคพงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ยก 5
ปาฮายาไฮมีโอกาสได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2539  แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนโดยเทคนิค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรี่ไป จากนั้น ปาฮายาไฮยังคงขึ้นชกอย่างต่อเนื่องแม้จะชกแพ้เป็นส่วนใหญ่ จนกระทั่ง 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 ปาฮายาไฮจึงได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท แต่ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนน อาร์เชีย วิลลามอร์ ไปไม่ได้แชมป์ ปาฮายาไฮมาประสบความสำเร็จ ได้ครองแชมป์ฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวทเมื่อ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2547 เมื่อเป็นฝ่ายชนะคะแนน จูน อีราแฮม แต่ก็เสียตำแหน่งไปในการชกป้องกันตำแหน่งครั้งแรกเมื่อ 3 มกราคม พ.ศ. 2548 โดยเป็นฝ่ายแพ้น็อค เฟเดอริโอ คาตูไบ ยก 10 จากนั้น ปาฮายาไฮยังคงชกมวยต่อเนื่องมา จนได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท เมื่อ 17 มกราคม พ.ศ. 2549 แพ้คะแนน เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต หลังจากนั้นก็แขวนนวมไป
== เกียรติประวัติ ==
แชมป์ประเทศฟิลิปปินส์รุ่นมินิมั่มเวท(30 ก.ค. 2537 - 16 พ.ย. 2537)
แชมป์ประเทศฟิลิปปินส์ รุ่นฟลายเวท (28 ส.ค. 2547 - 3 ม.ค. 2548)
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์โลกรุ่นมินิมั่มเวท IBF เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2538 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 3 ที่ กทม.
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมั่มเวทเมื่อ 28 ธันวาคม 2539 แพ้คะแนนโดยเทคนิค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ที่ สมุทรสาคร
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 31 พฤษภาคม 2545 แพ้คะแนน อาร์เชีย วิลลามอร์ ที่ ฟิลิปปินส์
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวทเมื่อ 17 มกราคม 2549 แพ้คะแนน เด่นเก้าแสน เก้าวิชิต ที่ กทม.
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com 
แชมป์มวยสากลประเทศฟิลิปปินส์
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นฟลายเวท
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท
บุคคลจากเซบูซิตี
อัล ทาราโซน่า

อัล ทาราโซน่า (Al Tarazona) นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512 ที่เมือง Tagum City จังหวัด Davao del Norte ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 73 ครั้ง ชนะ 32 (น็อค 7) เสมอ 8 แพ้ 33
== ประวัติ ==
อัล ทาราโซน่าขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 10 กันยายน พ.ศ. 2531 เสมอกับ เจสซี มัลโด ก่อนที่ทาราโซน่าจะชกกับมัลโดอีกครั้งและเป็นฝ่ายชนะคะแนนได้สำเร็จ จากนั้น ทาราโซน่าได้ขึ้นชกในฟิลิปปินส์ตลอด แพ้บ้าง ชนะบ้าง โดยเคยเสมอกับรูดี้ อีดาโน่เมื่อ พ.ศ. 2534 ต่อมา ใน พ.ศ. 2535 ทาราโซน่ามาชกในไทยครั้งแรก เมื่อ 21 มิถุนายน ซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คะแนนชนะ ป.เปาอินทร์ จากนั้น ทาราโซน่ากลับไปชกชนะที่ฟิลิปปินส์อีกครั้ง ก็ได้ชิงแชมป์เงารุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 6 กันยายน พ.ศ. 2535 ซึ่งทาราโซน่าเป็นฝ่ายแพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 5 ไม่ได้แชมป์ จากนั้น ทาราโซน่าได้ไปชิงแชมป์ OPBF รุ่นมินิมัมเวทที่เกาหลีใต้เมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2536 ทาราโซนาเป็นฝ่ายแพ้คะแนน คิม จินโฮ ไป
ทาราโซน่ายังขึ้นชกชนะที่ฟิลิปปินส์เป็นส่วนใหญ่ และได้มาชกนอกรอบในไทยอีกเมื่อ พ.ศ. 2538 ซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คะแนน สมาน ส.จาตุรงค์ และแพ้น็อค พงษ์ศักดิ์เล็ก ศิษย์คนองศักดิ์ ยก 8 จากนั้น กลับไปชกที่ฟิลิปปินส์ชนะนิค เซียนทอยและรามิล จิเวโร แล้วมาชกนอกรอบในไทยในช่วง พ.ศ. 2538 – 2539 แพ้น็อค ศรพิชัย พิษณุราชันย์ ยก 2 แพ้น็อค สงคราม ป.เปาอินทร์ ยก 1 และแพ้คะแนนพยัคฆ์ นครหลวงโปรโมชั่น จากนั้นได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 6 มีนาคม พ.ศ. 2540 ก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค ขวัญใจ สามเคแบตเตอรี ยก 6 ไม่ได้แชมป์
หลังจากนั้นในช่วง พ.ศ. 2540 – 2542 ทาราโซน่ายังมาชกนอกรอบในไทยหลายครั้ง แพ้วันดี สิงห์วังชา ห้าดาว ซีพียิม ฤทธิชัย เกียรติประภัสร์ และยังได้ไปชกนอกรอบที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ แต่ไม่ได้ชิงแชมป์อีก ทาราโซน่ามีโอกาสได้ชิงแชมป์ฟิลิปปินส์เมื่อ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งเป็นช่วงปลายของการชกมวย และเขาก็แพ้น็อค โรเดล มายอลแค่ยกแรก ทาราโซน่าขึ้นชกแพ้รวดอีกสองครั้ง หลังจากชกแพ้คะแนน โจวี โอราเซียนเมื่อ 15 มกราคม พ.ศ. 2545 ทาราโซน่าหยุดชกไปถึง 3 ปี กลับมาชกอีกครั้งเมื่อ 29 มกราคม พ.ศ. 2548 แพ้น็อค ฉัตรชัย อีลิทยิม ยก 2 จากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยอีกเลย
== เกียรติประวัติ ==
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์เงารุ่นมินิฟลายเวท IBF เมื่อ 6 กันยายน 2535 แพ้น็อค รัตนพล ส.วรพิน ยก 5 ที่ สมุทรปราการ
* ชิงแชมป์ OPBF รุ่นมินิฟลายเวทเมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2536 แพ้คะแนน คิม จินโฮ (เกาหลีใต้) ที่ เกาหลีใต้
* ชิงแชมป์ PABA รุ่นมินิมัมเวทเมื่อ 6 มีนาคม 2540 แพ้น็อค ขวัญใจ 3เคแบตเตอรี่ ยก 6 ที่ ยโสธร
== อ้างอิง ==
สถิติการชก boxrec.com  
นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์รุ่นมินิมัมเวท
บุคคลจากจังหวัดดาเวาเดลนอร์เต
สัตบุรุษ

สัตบุรุษ (อ่านว่า สัดบุหรุด) แปลว่า คนดี คนสงบ คนที่พร้อมมูลด้วยธรรม
สัตบุรุษ หมายถึงคนที่มีคุณธรรม คนที่เป็นสัมมาทิฐิ คนที่ประพฤติธรรมเป็นปกติ
สัตบุรุษ ในทางปฏิบัติคือคนที่ประกอบด้วยสัปปุริสธรรม ๗ ประการ ประกอบด้วย
ธัมมัญญุตา เป็นผู้รู้จักเหตุ
อัตถัญญุตา เป็นผู้รู้จักผล
อัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักตน
มัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักประมาณ
กาลัญญุตา เป็นผู้รู้จักกาล
ปริสัญญุตา เป็นผู้รู้จักหมู่คน
ปุคคลัญญุตา เป็นผู้รู้จักบุคคล
==อ้างอิง==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
==ดูเพิ่ม==
สัปปุริสธรรม
สัปปุริสทาน
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ผล พระประแดง

ผล พระประแดง มีชื่อจริงว่า ผล พูนเสริม เป็นชาวจังหวัดลพบุรี เกิดเมื่อ พ.ศ. 2456  ไม่ปรากฏชื่อบิดามารดา เป็นนักมวยสากลรุ่นแรกๆ ของประเทศไทย มีชื่อเสียงมากในสมัยนั้นจนได้ฉายา "อาจารย์ผล" หรือ "กระทิงเปลี่ยว"
== ยอดมวยสองแบบ ==
ผลมีพี่ชายคนหนึ่งชื่อพร ซึ่งรักในการเป็นนักมวยเช่นกัน ทั้งคู่พากันไปฝึกมวยกับครูไสว เปลี่ยนจ้อยแห่งคณะพญาไท ผลขึ้นชกมวยไทยครั้งแรกในแบบคาดเชือกเมื่อ พ.ศ. 2472 ที่เวทีมวยสวนสนุก และชกเรื่อยมาจนได้แชมป์มวยรอบรุ่น "5 สมิง" โดยปราบนักมวยดังในยุคนั้น เช่น จำเนียร ราชวัฏ, ชั้ว แก้วคชสาร, สุวรรณ เวชสิทธิ์ แม้แต่มวยรุ่นน้องอย่าง จำเริญ ทรงกิตรัตน์ก็ไม่กล้าสู้
ต่อมาเมื่อมวยสากลหรือมวยฝรั่งเป็นที่นิยม ผลไปฝึกมวยสากลเพิ่มเติมที่ค่ายของหลวงพิพัฒน์พลกาย เขาชกมวยสากล ปราบทั้งนักมวยชาวไทยและชาวต่างชาติจนหาคู่ชกไม่ได้ โดยที่เขาขึ้นชกตั้งแต่รุ่นแบนตัมเวทจนถึงเวลเตอร์เวท เมื่อหาคู่ชกยาก สมาน ดิลกวิลาศ จึงชวนผลไปชกมวยสากลที่ปีนังและทวิช จาติกวณิชย์ก็ชวนผลไปชกที่สิงคโปร์ด้วย แต่เกิดสงครามเสียก่อน ผลถูกกักตัวอยู่ที่สิงคโปร์ จนญี่ปุ่นยาตราทัพเข้าสิงคโปร์ ผลจึงได้กลับเมืองไทยและหยุดชกมวยไประยะหนึ่ง
== รองแชมป์โลกคนแรก ==
เมื่อสงครามสงบ ผลกลับมาชกมวยอีก ช่วงพ.ศ. 2487 - 2493 เป็นช่วงที่รุ่งโรจน์ที่สุด เมื่อเขาชกชนะคะแนน เดวิด กุยกองยัง (สหรัฐ)ได้เป็นรองแชมป์โลกรุ่นแบนตั้มเวทของ"เดอะริง" และ NBA ซึ่งเป็นรองแชมป์โลกคนแรกของไทย แต่ถูกปลดจากอันดับเมื่อชกแพ้คะแนน ลาร์รี่ บาร์ตาน ช่วง พ.ศ. 2494 - 2498 ผลเริ่มโรยรา ชกแพ้หลายครั้งติดต่อกัน ทั้ง อุสมาน ศรแดง, พรหมมินทร์ นวรัตน์, ดำรงค์เดช สมานฉันท์ เขาจึงตัดสินใจแขวนนวมโดยชกทั้งมวยไทยและมวยสากลร่วม 500 ครั้ง โดยไม่เคยแพ้น็อค
นอกจากนี้แล้ว ผล พระประแดง ยังเป็นเทรนเนอร์ให้กับนักมวยรุ่นน้องทั้งแบบมวยไทยและมวยสากล ในขณะที่เจ้าตัวก็ยังชกมวยอยู่ด้วย  โดยนักมวยที่ผลเป็นเทรนเนอร์ให้นั้นจะลงท้ายชื่อด้วยคำว่า "ศิษย์ผล" เช่น ชาย ศิษย์ผล เป็นต้น
== เกียรติประวัติ ==
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ OPBF รุ่นเฟเธอร์เวท เมื่อ 1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน ลาร์รี่ บาร์ตาน (ฟิลิปปินส์) ที่ มะนิลา ฟิลิปปินส์
=== ไปชกต่างประเทศ ===
2472-2483
* ชนะคะแนน โฮเซ่ โฮซัว (เม็กซิโก) ที่ ปีนัง
* ชนะคะแนน สปีดี้ ฮาซัน (เกาหลีใต้) ที่ ปีนัง
* ชนะคะแนน เจมส์ ดอน (มาเลเซีย) ที่ อีโปะฮ์, มาเลเซีย
* ชนะน็อค ไทเกอร์ ดอลลาร์ (มาเลเซีย) ยก 3 ที่ อีโปะฮ์
* เสมอ แบตลิง ซีม่า (ฟิลิปปินส์) ที่ อีโปะฮ์
พ.ศ. 2484 ชนะคะแนน ทอม เคลลี่ ที่ สิงคโปร์
1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน ลาร์รี่ บาตาน (ฟิลิปปินส์)  ที่ มะนิลา (ชิงแชมป์ภาคฯรุ่นเฟเธอร์เวท)
2494-2498
* แพ้คะแนน จิมมี่ เวลช์ (อังกฤษ) ที่ สิงคโปร์
* แพ้คะแนน บ๊อบบี้ หยู (อินโด) ที่ สิงคโปร์
== อ้างอิง ==
ชายพจน์. มวยดังไทยแลนด์ในอดีต: รองแชมป์โลกคนแรกของเมืองไทย "กระทิงเปลี่ยว" ผล พระประแดง. นิตยสารมวยโลก. เล่มที่ 836. กันยายน 2543. หน้า 44-47
นักมวยสากลชาวไทยรุ่นเฟเธอร์เวท
นักมวยสากลชาวไทยรุ่นแบนตัมเวท
นักมวยสากลชาวไทยรุ่นเวลเตอร์เวท
นักมวยไทยชาวไทย
บุคคลจากจังหวัดลพบุรี‎‎
ผู้ฝึกสอนมวยไทย
ผู้ฝึกสอนมวยสากล
ชาย ศิษย์ผล

ชาย ศิษย์ผล สถิตการชก 16 ครั้ง ชนะ 10 (น็อค 7) แพ้ 6
== ประวัติ ==
ชายเป็นศิษย์ของ ผล พระประแดง สถิติการชกมวยสากลครั้งแรกของชายที่บันทึกไว้ใน Boxrec.com คือ ชกแพ้คะแนนเดวิด กุยกองยัง ที่กรุงเทพ เมื่อ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2491 หลังจากนั้น ชายเดินทางไปชกที่สิงคโปร์เมื่อ พ.ศ. 2492 ชนะน็อค บอย การิม ยก 2 และไปชกที่ออสเตรเลียใน พ.ศ. 2493 ถึง 7 ครั้ง ชนะ 4 ครั้ง แพ้ 3 ครั้ง โดยที่ชกชนะนั้น ชนะน็อค โรด ปาร์ซัน ยก 8 จากนั้น ชนะน็อค มิกกี้ ฮิลล์ ยก 11 ชนะน็อคปาร์ซันอีกในยกที่ 9  และชนะน็อค อัลฟี เวบสเตอร์ ยก 7 จากนั้น ชายไปชกชนะน็อคเบบี้ แจ๊คสัน ยก 6 ที่สิงคโปร์ ต่อมา เมื่อ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ชายได้ชิงแชมป์ภาคตะวันออกไกลรุ่นฟลายเวทโดยเดินทางไปชกพร้อมกับผล พระประแดง โดยชายขึ้นชกก่อน แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนแทนนี่ แคมโปไป ทำให้ชายเป็น นักมวยสากลชาวไทยคนแรกที่ได้ชิงแชมป์ระดับนานาชาติ ชายชกแก้มือกับแทมโปอีกครั้งที่กรุงเทพฯ เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2494 แต่ก็เป็นฝ่ายแพ้คะแนนแคมโปไปอีก
ชายหยุดชกมวยไประยะหนึ่ง กลับมาชกอีกครั้งเมื่อ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 ที่สิงคโปร์ เป็นฝ่ายชนะแตก ซอนนี่ เชีย ยก 9 โดยเชียถูกชกจนเกิดแผลแตกที่น่ากลัวบนเปลือกตาขวา ชายขึ้นชกที่กรุงเทพฯ ชนะคะแนน จิมมี่ เปียร์เซ่ ในอีกสามเดือนต่อมา จากนั้นเดินทางไปสิงคโปร์ให้เชียแก้มือด้วยอีกครั้ง เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2497 ซึ่งชายเป็นฝ่ายชนะคะแนนไป ชายกลับมาชกที่กรุงเทพฯอีกพียงครั้งเดียว เมื่อ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2497 ชนะคะแนน เควิน เจมส์ จากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยอีกเลย
== เกียรติประวัติ ==
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
* ชิงแชมป์ภาคฯรุ่นฟลายเวทเมื่อ 1 ธ.ค. 2493 แพ้คะแนน แทนนี่ แคมโป (ฟิลิปปินส์) ที่มะนิลา ฟิลิปปินส์
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
สถิติการชก 
นักมวยสากลชาวไทยรุ่นฟลายเวท
หิริ

หิริ (อ่านว่า [หิ-หฺริ]) แปลว่า ความละอายแก่ใจ ความละอายต่อบาป หมายถึงความละอายใจตัวเองต่อการทำความชั่วความผิด ต่อการประพฤติทุจริตทั้งหลายและความละอายใจตัวเองที่จะละเว้นไม่ทำความดีซึ่งควรจะทำให้เกิดมีในตน เช่นบิดามารดามีความละอายใจที่จะไม่ดูแลบุตรของตน เช่นนี้เรียกว่ามีหิริ
หิริ เกิดขึ้นได้ด้วยการคิดถึงการศึกษา ฐานะ ยศศักดิ์ ชาติตระกูลของตน คิดถึงความเสียกายที่จะเกิดขึ้น รวมกับความแกล้วกล้าของจิตใจที่จะไม่ทำชั่วเช่นนั้น
หิริ เป็นธรรมรักษาคุ้มครองโลก ทำให้โลกเกิดสันติ ทำให้คนเราอยู่กันอย่างสงบสุข เพราะคนที่มีหิริจะเกลียดความชั่ว และละอายที่จะทำความชั่วทั้งต่อหน้าและลับหลัง  ทำให้ไม่ก่อความเดือดร้อนให้แก่โลกและสรรพสัตว์ทั้งปวง
== ดูเพิ่ม ==
โอตตัปปะ
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2549
เทวธรรม
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
โอตตัปปะ

โอตตัปปะ (อ่านว่า โอดตับปะ) แปลว่า ความเกรงกลัว หมายถึงความสะดุ้งกลัวต่อผลของความชั่ว ต่อผลของความทุจริตที่ทำไว้
โอตตัปปะ เป็นอาการของจิตที่หวั่นไหวเมื่อจะทำความชั่ว เพราะกลัวความผิดที่จะตามให้ผลในภายหลัง เกิดขึ้นได้เพราะคิดถึงโทษหรือความทุกข์ที่จะเกิดขึ้นจากการทำชั่ว จากการประพฤติทุจริตของตน เช่น ตัวเองเองต้องเดือดร้อน เกิดความเสียหาย เสียทรัพย์สินเงินทอง เสียอิสรภาพ หรือถูกคนอื่นตำหนิติเตียน ถูกสังคมรังเกียจ เป็นต้น
โอตตัปปะ เป็นธรรมคุ้มครองโลกคู่กับหิริ เพราะคนที่มีโอตตัปปะย่อมกลัวที่จะทำความผิด ทำให้งดเว้นจากการประพฤติต่างๆ ได้ อันเป็นเหตุให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข เกิดสันติภาพขึ้น
==อ้างอิง==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
เทวธรรม
อโอตตัปปะ
ชุดตัวอักษรแอราเมอิก

ชุดตัวอักษรแอราเมอิก (Aramaic alphabet) พัฒนาขึ้นในช่วง 1,000–900 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยเข้ามาแทนที่อักษรรูปลิ่มของอัสซีเรียซึ่งเป็นระบบการเขียนหลักของจักรวรรดิอัสซีเรีย อักษรชุดนี้เป็นต้นกำเนิดของอักษรตระกูลเซมิติกอื่น ๆ และอาจเป็นต้นกำเนิดของอักษรขโรษฐีที่ใช้ในแถบเอเชียกลางแถบแคว้นคันธาระและพื้นที่ใกล้เคียง ในช่วง 600 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชุดตัวอักษรแอราเมอิกยุคแรกเริ่มถูกแทนที่ด้วยชุดตัวอักษรฮีบรูทรงเหลี่ยม ที่รู้จักต่อมาในชื่อชุดตัวอักษรแอราเมอิก
== ลักษณะ ==
เป็นอักษรไร้สระ ไม่มีเครื่องหมายการออกเสียง เขียนจากซ้ายไปขวา แนวนอน
== ตัวอักษร ==
ในการเขียนอักษรแอราเมอิก เวา และ ย้อด สามารถเป็นได้ทั้งพยัญชนะและสระ โดยทั่วไปแล้วตัวอักษรสองตัวนี้ เป็นได้เฉพาะพยัญชนะ ว และ ย ตามลำดับ แต่ในภายหลัง ตัวอักษรทั้งสองตัวนี้ สามารถใช้เป็นสระเสียงยาว -ู(อู) และ -ี (อี) (บ่อยครั้งสามารถแทนสระ โ- และ เ- ได้ด้วย)
อาเลป ก็สามารถเป็นได้ทั้งพยัญชนะและสระเช่นกัน เดิมทีเป็นพยัญชนะ อ ในภาษาไทย ในภายหลังสามารถใช้นำหน้าตัวอักษรที่แทนสระเสียงยาว และสามารถใช้แทนสระ -า หรือ เ-  โดยชาวยิว อิทธิพลของภาษาฮีบรูทำให้ใช้แทนที่ตัว เฮ ที่ท้ายคำ
== ใช้เขียน ==
ภาษาแอราเมอิก
ภาษาฮีบรู
ภาษาซีรีแอก
== อ้างอิง ==
อักษรแอราเมอิก
อักษรโบราณ
พาหุสัจจะ

พาหุสัจจะ (พาหุสฺสจฺจ, จาก พหุสฺสุต + -ณฺย ปัจจัยในภาวตัทธิต) แปลว่า ความเป็นผู้ได้สดับตรับฟังมาก หมายถึงการได้ศึกษาเล่าเรียนมาก การมีความรู้ประสบการณ์มาก เรียกบุคคลผู้มีภาวะอย่างนั้นว่าพหูสูต คือผู้ได้ศึกษาเล่าเรียนมากมาก ผู้มีความรู้มาก ผู้คงแก่เรียน นักปราชญ์ หนังสือบางฉบับเรียกว่า "หัวใจนักปราชญ์"
พาหุสัจจะ เกิดจากการศึกษา และการศึกษาที่ดีเกิดจากการศึกษา ๔ แบบ คือ ศึกษาด้วยการฟัง ด้วยการคิด ด้วยการสอบถาม และด้วยการจดจำบันทึก
มีคาถาบทหนึ่งที่ถือว่าเป็น หัวใจนักปราชญ์ คือ "สุ จิ ปุ ลิ วินิมุตโต กถํ โส ปณฺฑิโต ภเว" แปลว่า ผู้ปราศจาก สุ จิ ปุ ลิ จะเป็นบัณฑิตได้อย่างไร
สุ ย่อมาจาก สุต (จาก สุ ธาตุ) แปลว่า ฟัง, ได้ยิน
จิ ย่อมาจาก จินฺต (จาก จินฺตฺ ธาตุ) แปลว่า คิด
ปุ ย่อมาจาก ปุจฺฉา (จาก ปุจฺฉฺ ธาตุ) แปลว่า ถาม
ลิ ย่อมาจาก ลิขิต (จาก ลิขฺ ธาตุ) แปลว่า จด, เขียน
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
ศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
วิริยะ

วิริยะ (विरिय, วิริย; वीर्य, วีรฺย) แปลว่า ความเพียร ความพยายาม ความกล้าที่จะลงมือทำ ภาวะของผู้กล้า เป็นแนวทางให้ดำเนินไปสู่ความสำเร็จตามประสงค์ หมายถึง การลงมือปฏิบัติลงมือทำงานที่ตนชอบที่ตนรัก ทำด้วยความพากเพียรพยายาม ทำด้วยความสนุก กล้าหาญ กล้าเผชิญกับความทุกข์ยาก ปัญหาและอุปสรรคที่จะเกิดขึ้น หากมีอุปสรรคข้อขัดข้องใดๆ ก็เพียรกำจัดปัดเป่าไปให้หมดสิ้นไป โดยไม่ย่อท้อ ไม่สิ้นหวัง เดินหน้าเรื่อยไปจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายคือ ความสำเร็จ
"วิริยะ" เป็นเหตุให้กล้าลงมือทำงานและกล้าเผชิญปัญหาอุปสรรคต่างๆ ขณะทำงาน ตรงกันข้าม หากขาดความเพียรพยายามเสียแล้วก็ไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า
:"คนจะล่วงทุกข์ได้ก็เพราะความเพียร"
วิริยารัมภะ หมายถึง การปรารภความเพียร คือ ลงมือทำความเพียรอย่างเข้มแข็งเด็ดเดี่ยว
วิริยารัมภกถา เป็น ถ้อยคำที่ชักนำให้ปรารภความเพียร (ข้อ5 ในกถาวัตถุ10)
== วิริยะในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ==
วิริยะรวมอยู่ในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาหลายหมวด เช่น
อิทธิบาท 4 (ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา) อันเป็น คุณธรรมที่นำไปสู่ความสำเร็จ แห่งผลที่มุ่งหมาย
พละ 5 (ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา) คือ ธรรมอันเป็นกำลัง
อินทรีย์ 5 (ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา) คือ ธรรมที่เป็นใหญ่ในกิจของตน
โพชฌงค์ 7 (สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา) อันเป็น ธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้
บารมี 10 (ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา) อันเป็น ปฏิปทาอันยิ่งยวด คือ ความดีที่บำเพ็ญอย่างพิเศษ เพื่อบรรลุซึ่งจุดหมายอันสูงสุด
== วิริยเจตสิก ==
ในทางอภิธรรม มีการกล่าวถึงวิริยะ ในลักษณะของเจตสิก (คือ ธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด ธรรมชาติที่ประกอบกับจิตเป็นนิตย์)
วิริยเจตสิก เป็นธรรมชาติที่อดทนต่อสู้กับความยากลำบาก ที่เกี่ยวกับการงานต่างๆ ทั้งฝ่ายดีและไม่ดี
มีความอดทนต่อสู้กับความลำบาก เป็นลักษณะ
มีความอุดหนุนธรรมที่เกิดพร้อมกับตน ไม่ให้ถอยหลัง เป็นกิจ
มีการไม่ท้อถอย เป็นผลปรากฏ
มีความสลด คือสังเวควัตถุ8 เป็นเหตุใกล้ หรือมีวิริยารัมภวัตถุ8 เป็นเหตุใกล้
จิตและเจตสิกที่เกิดพร้อมกับวิริยเจตสิกนี้ ย่อมมีอุตสาหะ พากเพียร ไม่ท้อถอย เพราะอำนาจของวิริยะนั่นเอง ที่ช่วยอุดหนุนไว้ ส่วนการที่วิริยะจะเกิดขึ้นได้นั้น ย่อมเกิดขึ้นได้ เพราะอาศัยเหตุ ที่มี
สังเวควัตถุ8 (ชาติทุกข์ ,ชราทุกข์ ,พยาธิทุกข์ (ทุกข์จากความป่วยไข้) ,มรณทุกข์ ,นิรยทุกข์ ,เปตติทุกข์ ,อสุรกายทุกข์ ,ดิรัจฉานทุกข์ (ทุกข์จากการเกิดในสภาพที่ไม่ดีต่างๆ))
หรือ วิริยารัมภวัตถุ8 (วัตถุอันเป็นอารมณ์ ให้เกิดการปรารภความเพียร เช่น การงาน ,การเดินทาง ,สุขภาพ ,อาหาร)
== อ้างอิง ==
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์".
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม".
"พระอภิธัมมัตถสังคหะ".และ"อภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา".
หลักธรรมของศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สติ

สติ หมายถึง อาการที่จิตนึกถึงสิ่งที่จะทำจะพูดได้ นึกถึงสิ่งที่ทำคำที่พูดไว้แล้วได้ เป็นอาการที่จิตไม่หลงลืม ระงับยับยั้งใจได้ ไม่ให้เลินเล่อพลั้งเผลอ ป้องกันความเสียหายเบื้องต้นยับยั้งชั่งใจไม่บุ่มบ่าม เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ความไม่ประมาท ความระลึกได้ ความนึกขึ้นได้ ความไม่เผลอ การฉุกคิดขึ้นได้ หรือการคุมจิตไว้ในกิจ
== ความหมายในศาสนาพุทธ ==
สติ เป็นธรรมมีอุปการะมาก คือทำให้ตื่นตัวอยู่เสมอ เป็นเจตสิกชนิดหนึ่ง และยังมีอีกหลายความหมาย เช่น กำหนดรู้ ตระหนักรู้ ระลึกรู้ สัมผัสรู้ รู้สึกตัว และอื่น ๆ ที่ใช้ในความหมายการทำความกำหนดรู้สึกตัวในปัจจุบันต่อผัสสะใด ๆ
=== สัมมาสติ ===
สัมมาสติ เป็นคุณธรรมที่อาศัยปัจจัยในการเกิด ทำให้เกิดขึ้นด้วยการฝึกฝนรวบรวมจิตใจให้นิ่งด้วยวิธีต่างๆ เช่น การเจริญวิปัสสนา การฝึกตามมหาสติปัฏฐานสูตร การทำสมาธิ หรือการสวดมนต์ ภาวนา การกระทำเหล่านี้คือให้มีความรู้สึกตัวผ่านอายตนะทั้ง 6
== อ้างอิง ==
ศาสนา
หลักธรรมของศาสนาพุทธ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สติ