ตระกูลภาษาญี่ปุ่น

ตระกูลภาษาญี่ปุ่น (Japonic languages) หรือ ตระกูลภาษาญี่ปุ่น–รีวกีว (Japanese–Ryukyuan language family) เป็นตระกูลของภาษาที่ประกอบด้วยภาษาญี่ปุ่นที่มีผู้พูดบนเกาะหลักของญี่ปุ่น และกลุ่มภาษารีวกีวที่มีผู้พูดบนหมู่เกาะรีวกีว นักภาษาศาสตร์ให้การยอมรับการจัดตระกูลภาษานี้ และมีความคืบหน้าในการสร้างภาษาดั้งเดิมใหม่อย่างมาก การสร้างใหม่แสดงนัยถึงการแยกระหว่างภาษาย่อยญี่ปุ่นและวิธภาษารีวกัวทั้งหมด น่าจะในช่วงก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 7 มีการรวมภาษาฮาจิโจที่มีผู้พูดในหมู่เกาะอิซุด้วย แต่ตำแหน่งในตระกูลภาษายังไม่เป็นที่กระจ่าง
== การจัดจำแนก ==
ตระกูลภาษาญี่ปุ่นประกอบด้วยสองสาขาที่ระบุได้: ญี่ปุ่น และรีวกีว
นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าภาษาตระกูลญี่ปุ่นเข้าสู่เกาะคีวชูเหนือผ่านคาบสมุทรเกาหลีเมื่อประมาณ 700 ถึง 300 ปีก่อน ค.ศ. โดยชาวนาข้าวเปียกจากวัฒนธรรมยาโยอิ และกระจายทั่วหมู่เกาะญี่ปุ่น แทนที่ภาษาพื้นเมือง
มีการยืนยันการกระจายตัวของภาษาไอนุที่กว้างกว่าในอดีต ผ่านชื่อสถานที่ในเกาะฮนชูตอนเหนือที่ลงท้ายด้วย  < ไอนุ  'แม่น้ำ' และ  < ไอนุ  'ลำธาร'
ในเวลาต่อมา ภาษาตระกูลญี่ปุ่นจึงกระจายไปทางใต้ของหมู่เกาะรีวกีว มีหลักฐานชื่อสถานที่ที่เป็นชิ้นส่วนของภาษาตระกูลญี่ปุ่นที่สูญหายแล้วในปัจจุบัน ยังคงมีผู้พูดในภาคกลางและภาคใต้ของคาบสมุทรเกาหลีในอีกหลายศตวรรษต่อมา
== สมาชิก ==
ภาษาญี่ปุ่น  ได้แก่
* สำเนียงญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่  ใช้พูดบนเกาะฮนชู คีวชู ชิโกกุ และฮกไกโด
** สำเนียงญี่ปุ่นตะวันออก  ใช้พูดทางฝั่งตะวันออกของนาโงยะ รวมทั้งสำเนียงโตเกียว
** สำเนียงญี่ปุ่นตะวันตก  ใช้พูดทางฝั่งตะวันตกของนาโงยะ รวมทั้งสำเนียงเกียวโต
** สำเนียงญี่ปุ่นคีวชู  ใช้พูดในบริเวณส่วนใหญ่ของคีวชู
*** สำเนียงย่อยคาโงชิมะ  หรือ สำเนียงซาสึงู  ใช้พูดในจังหวัดคาโงชิมะ ทางใต้ของคีวชู
* สำเนียงฮาชิโจ  สำเนียงของเกาะฮาชิโจจิมะ และหมู่เกาะไดโต
ภาษารีวกีว  เป็นภาษาดั้งเดิมที่ใช้กันบนหมู่เกาะรีวกีว ปัจจุบันภาษานี้กำลังอยู่ในภาวะวิกฤต จากการรับอิทธิพลของภาษาญี่ปุ่นหลังการสิ้นเอกราชของรีวกีว รวมทั้งอิทธิพลช่วงยุคเมจิ
* ภาษารีวกีวเหนือ  เป็นสำเนียงที่ใช้กันทางตอนเหนือของหมู่เกาะรีวกีว อันได้แก่หมู่เกาะอามามิ และหมู่เกาะรีวกีว
** ภาษาอามามิ  หรือ สำเนียงอามามิ  ใช้พูดกันบนหมู่เกาะอามามิ
*** สำเนียงอามามิ-โอชิมะเหนือ 
*** สำเนียงอามามิ-โอชิมะใต้ 
*** สำเนียงคิไก  หรือ ภาษาชิมะยูมิตะ 
*** ภาษาทากูโนชิมะ  หรือ สำเนียงทากูโนชิมะ  หรือ ภาษาชิมะยูมิตะ 
** ภาษาคูนิงามิ  หรือ สำเนียงโอกินาวะเหนือ  หรือ ภาษายันบะรุคูตูบะ  เป็นภาษาที่พูดกันทางตอนเหนือของหมู่เกาะโอกินาวะ
*** ภาษาโอกิโนะเอราบุ  หรือ สำเนียงโอกิโนะเอราบุ  หรือ ภาษาชิมะมูนิ 
*** ภาษาโยรง  หรือ สำเนียงโยรง  หรือ ภาษายูนนุฟูตูบะ 
** ภาษาโอกินาวะ  หรือ สำเนียงโอกินาวะ  หรือ ภาษาอูจินางูชิ  พูดกันทางตอนกลางและตอนใต้ของเกาะโอกินาวะ มีสำเนียงหลักคือสำเนียงเมืองนาฮะและชูริ
* ภาษารีวกีวใต้  เป็นกลุ่มภาษาที่พูดกันทางตอนล่างของหมู่เกาะรีวกีว บริเวณหมู่เกาะซากิชิมะ
** ภาษามิยาโกะ  หรือ สำเนียงมิยาโกะ  หรือ ภาษามิยากูฟูสึ  หรือ ภาษาซูมะฟูสึ  ใช้พูดบนหมู่เกาะมิยาโกะ
** ภาษายาเอยามะ  หรือ สำเนียงยาเอยามะ  หรือ ภาษาไยมะมูนิ  ใช้พูดบนหมู่เกาะยาเอยามะ
** ภาษาโยนางูนิ  หรือ สำเนียงโยนางูนิ  หรือ ภาษาดูนันมูนุย  เป็นภาษาที่พูดบนเกาะโยนางูนิ
นอกจากนี้ คริสโตเฟอร์ เบ็กวิท ยังได้เพิ่มกลุ่มภาษาโบราณทางตอนใต้ของคาบสมุทรเกาหลีมาไว้ในกลุ่มตระกูลภาษาญี่ปุ่นโบราณ ได้แก่
ยาโยอิ
* ภาษาญี่ปุ่น
* ก่อนคาระ†
รีวกีว
ซึ่งยังไม่มีการสรปุชี้ชัดว่า ก่อนคาระ (Pre-Kara) จะมีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับภาษาของรัฐคายาในกาลต่อมา
== หมายเหตุ ==
== อ้างอิง ==
=== ข้อมูล ===
== อ่านเพิ่ม ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Databases of dialectical and historical linguistics at the National Institute for Japanese Language and Linguistics
* 『日本言語地図』地図画像 (Linguistic Atlas of Japan)
ตระกูลภาษา
ภาษาในประเทศญี่ปุ่น