คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ประเทศไทย)

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (National Human Rights Commission of Thailand) เป็นคณะบุคคลจำนวน 7 คน ซึ่งประกอบด้วย ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติและกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา จากผู้ซึ่งมีความรู้หรือประสบการณ์ด้านการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนเป็นที่ประจักษ์ ทั้งนี้ โดยต้องคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของผู้แทนจากองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนด้วย
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีวาระการดำรงตำแหน่งเจ็ดปีนับแต่วันที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และให้ดำรงตำแหน่งได้เพียงวาระเดียว โดยมีสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (Office of the National Human Rights Commission of Thailand) เป็นหน่วยงานราชการ ที่มีฐานะเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย สนับสนุนการทำงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ปฏิบัติราชการภายใต้อำนาจหน้าที่ ปัจจุบันมีนายแพทย์พิทักษ์พล บุญยมาลิก เป็น เลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
== อำนาจหน้าที่ ==
ตรวจสอบและรายงานการกระทำหรือการละเลยการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรืออันไม่เป็นไปตามพันธกรณี ระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี และเสนอมาตรการการแก้ไขที่เหมาะสมต่อบุคคลหรือหน่วยงานที่กระทำ หรือละเลยการกระทำดังกล่าวเพื่อดำเนินการ ในกรณีที่ปรากฏว่าไม่มีการดำเนินการตามที่เสนอ ให้รายงานต่อรัฐสภาเพื่อดำเนินการต่อไป
เสนอแนะนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรีเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
ส่งเสริมการศึกษา การวิจัย และการเผยแพร่ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน
ส่งเสริมความร่วมมือและการประสานงานระหว่างหน่วยราชการ องค์การเอกชน และองค์การอื่นในด้านสิทธิมนุษยชน
จัดทำรายงานประจำปีเพื่อประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน ภายในประเทศและเสนอต่อรัฐสภา
อำนาจหน้าที่อื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ
ในการปฏิบัติหน้าที่ ต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติและของประชาชนประกอบด้วย
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีอำนาจเรียกเอกสาร หรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากบุคคลใด หรือเรียกบุคคลใดมาให้ถ้อยคำ รวมทั้งมีอำนาจอื่นเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติหน้าที่ ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ
== คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ==
{|class="wikitable"
! width=25% | ชุดที่ 1 (พ.ศ. 2544-2552)
! width=25% | ชุดที่ 2 (พ.ศ. 2552-2558)
! width=25% | ชุดที่ 3 (20 พ.ย.2558 -2564)
! width=25% | ชุดที่ 4 (25 พ.ค.2564 -ปัจจุบัน) '''
|-
| valign = "top"|
ศ.เสน่ห์ จามริก - ประธานกรรมการ
ผศ.จรัล ดิษฐาอภิชัย
คุณหญิง จันทนี สันตะบุตร
นัยนา สุภาพึ่ง
ศ.เกียรติคุณ นพ.ประดิษฐ์ เจริญไทยทวี
วสันต์ พานิช
ผศ.ดร.สุทิน นพเกตุ
สุนี ไชยรส
สุรสีห์ โกศลนาวิน
คุณหญิง อัมพร มีศุข
อาภร วงษ์สังข์
| valign = "top"|
ศ.กิตติคุณ ดร.อมรา พงศาพิชญ์ - ประธานกรรมการ
นพ.แท้จริง ศิริพานิช
นพ.นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ
ปริญญา ศิริสารการ
ไพบูลย์ วราหะไพฑูรย์
พล.ต.อ.วันชัย ศรีนวลนัด
วิสา เบ็ญจะมโน
| valign = "top"|
วัส ติงสมิตร - ประธานกรรมการ (พ้นจากการปฏิบัติหน้าที่ 15 ก.ย. 2563)
ฉัตรสุดา จันทร์ดียิ่ง (พ้นจากการปฏิบัติหน้าที่ 15 มี.ค. 2564)
ประกายรัตน์ ต้นธีรวงศ์
นพ.สุรเชษฐ์ สถิตนิรามัย (ลาออก 5 เม.ย. 2560)
อังคณา นีละไพจิตร (ลาออก 31 ก.ค. 2562)
เตือนใจ ดีเทศน์ (ลาออก 31 ก.ค. 2562)
ชาติชาย สุทธิกลม (ลาออก 1 มิ.ย. 2562)
สมณ์ พรหมรส
อารีวรรณ จตุทอง
ภิรมย์ ศรีประเสริฐ
สุวัฒน์ เทพอารักษ์
| valign = "top"|
พรประไพ กาญจนรินทร์ - ประธานกรรมการ
ปรีดา คงแป้น
ผศ.ดร.สุชาติ เศรษฐมาลินี
ศยามล ไกยูรวงศ์
ปิติกาญจน์ สิทธิเดช
วสันต์ ภัยหลีกลี้
สุภัทรา นาคะผิว
|}
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย
สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย
องค์การสิทธิมนุษยชน