จักรพรรดิเต้ากวัง

จักรพรรดิเต้ากวัง  พงศาวดารไทยเรียก เตากวาง เป็นจักรพรรดิองค์ที่เจ็ดแห่งราชวงศ์ชิง และจักรพรรดิชิงองค์ที่ 6 ที่ปกครองประเทศจีนโดยชอบธรรม ครองสิริราชสมบัติจากปี ค.ศ. 1820 ถึงปี ค.ศ. 1850 รัชสมัยของพระองค์เกิด ภัยภายนอก กบฏภายใน นั่นคือ สงครามฝิ่นครั้งที่หนึ่ง และจุดเริ่มต้นของ กบฏไท่ผิง ที่เกือบจะล้มราชวงศ์ นักประวัติศาสตร์ โจนาธาน สเปนซ์ อธิบายเกี่ยวกับจักรพรรดิเต้ากวังว่ามีลักษณะ เป็นคนดีแต่ไร้ประสิทธิภาพ
== พระราชประวัติ ==
จักรพรรดิเต้ากวังประสูติใน พระราชวังต้องห้าม ในปี ค.ศ. 1782 เดิมมีพระนามว่า เหมียนหนิง (綿寧) (แปลว่า อาทิตย์อัสดง) แต่ภายหลังเปลี่ยนเป็น หมิ่นหนิง (旻宁) (แปลว่า ท้องฟ้า หรือ จักรวาล) เมื่อพระองค์กลายเป็นจักรพรรดิ อักษรตัวแรกของพระนามของพระองค์ถูกเปลี่ยนจาก เหมี่ยน เป็น หมิ่น เพื่อหลีกเลี่ยงอักษรเหมี่ยนที่ค่อนข้างธรรมดา ความแปลกใหม่นี้ได้รับการแนะนำโดย พระอัยกาของพระองค์ จักรพรรดิเฉียนหลง ที่เชื่อว่าไม่ควรมีภาษาจีนที่ใช้กันทั่วไป เนื่องมาจากธรรมเนียมการตั้งพระนามต้องห้ามในราชวงศ์มาช้านาน
จักรพรรดิเต้ากวัง เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ของ องค์ชายหย่งเยี่ยน พระราชโอรสองค์ที่ 15 และรัชทายาทของ จักรพรรดิเฉียนหลง แม้ว่าพระองค์จะเป็นพระโอรสองค์ที่ 2 ของ องค์ชายหย่งเยี่ยน แต่พระองค์เป็นลำดับแรกในการสืบราชบัลลังก์หลังจาก องค์ชายหย่งเยี่ยน ขึ้นเป็นรัชทายาทเพื่อสืบทอดราชบัลลังก์ของพระอัยกา เพราะพระมารดาของพระองค์ พระชายาฉี่ถ่าล่า เป็นพระชายาเอกขององค์ชายหย่งเยี่ยน ขณะที่พระเชษฐาองค์ใหญ่ของพระองค์ที่สิ้นพระชนม์ไปก่อนนั้นเป็นโอรสที่ประสูติแต่นางสนมของ องค์ชายหย่งเยี่ยน
== พระบรมวงศานุวงศ์ ==
พระราชบิดา: จักรพรรดิเจี่ยชิ่ง
พระราชมารดา: จักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย
ฮองเฮา (皇后)
* จักรพรรดินีเซี่ยวมู่เฉิง (孝穆成皇后) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
* จักรพรรดินีเซี่ยวเซิ่นเฉิง (孝慎成皇后) จากสกุลถงเจีย (佟佳)
* จักรพรรดินีเซี่ยวเฉฺวียนเฉิง (孝全成皇后) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃)
* จิงหวงกุ้ยเฟย (静皇貴妃) จากสกุลโป๋เอ่อร์จี้จี๋เท่อ (博爾濟吉特) ภายหลังได้รับการสถาปนาเป็น จักรพรรดินีเซี่ยวจิ้งเฉิง (孝静成皇后)
* จวงซุ่นหวงกุ้ยเฟย (莊順皇貴妃) จากสกุลอูยา (烏雅)
กุ้ยเฟย (貴妃)
* ถงกุ้ยเฟย (彤貴妃) จากสกุลซูมู่หลู่ (舒穆魯)
* เจียกุ้ยเฟย (佳貴妃) จากสกุลกัวเจีย (郭佳)
* เฉิงกุ้ยเฟย (成貴妃) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
เฟย (妃)
* เหอเฟย (和妃) จากสกุลน่าลา (那拉)
* เซียงเฟย (祥妃) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
* ฉางเฟย (常妃) จากสกุลเฮ่อเซ่อหลี่ (赫舍里)
ผิน (嬪)
* เจินผิน (珍嫔) จากสกุลเฮ่อเซ่อหลี่(赫舍里)
* เถียนผิน (恬嫔)จากสกุลฟู่ฉา (富察)
* อวี้ผิน (豫嫔) จากสกุลซั่งเจีย (尚佳)
* เชิงอวี้ผิน (称豫嫔)
* ซุ่นผิน (順嬪) จากสกุลน่าลา (那拉)
* เหิงผิน (恆嬪) จากสกุลไช่เจีย (蔡佳)
พระสนมขั้นกุ้ยเหริน (貴人)
*พระสนมผิง (平貴人) จากสกุลจ้าว (趙)
*พระสนมหลี่ (李貴人) จากสกุลหลี่ (李)
*พระสนมน่า (那貴人) จากสกุลน่า (那)
*พระสนมติ้ง(定貴人) จากสกุลซุน (孫)
พระสนมขั้นฉางไจ้ (常在)
*พระสนมม้าน (蔓常在)
พระสนมขั้นตาอิ้ง (答应)
*พระสนมมู่ (睦答應) จากสกุลเฮ่อเซ่อหลี่ (赫舍里)
*นางข้าหลวง (官女子) จากสกุลหลิว (劉)
พระราชโอรส
พระราชธิดา
* เจ้าหญิงตวนหมิ่นกู้หลุนกงจวู่ (端悯固伦公主,1813–1819) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวเซิ่นเฉิง
* เจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (1825) พระธิดาของพระอัครชายาเซียง
* เจ้าหญิงตวนซุ่นกู้หลุนกงจวู่ (端顺固伦公主,1825–1835) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวฉวนเฉิง
* เจ้าหญิงโซ่วอันกู้หลุนกงจวู่ (寿安固伦公主,1826–1860) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวฉวนเฉิง
* เจ้าหญิงโซ่วจังเหอซั่วกงจวู่ (寿臧和硕公主,1829–1856) พระธิดาของพระอัครชายาเซียง
* เจ้าหญิงโซ่วเอินกู้หลุนกงจวู่ (寿恩固伦公主,1830–1859) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวจิงเฉิง
* เจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (1840–1844) พระธิดาของพระราชเทวีถง
* เจ้าหญิงโซ่วซีเหอซั่วกู้หลุนกงจวู่ (寿禧和硕公主,1841–1866) พระธิดาของพระราชเทวีถง
* เจ้าหญิงโซ่วจวงกู้หลุนกงจวู่ (壽莊固倫公主,1842–1884) พระธิดาของพระมเหสีจวงซุ่น
* เจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (1844–1845) พระธิดาของพระราชเทวีถง
== อ้างอิง ==
จักรพรรดิราชวงศ์ชิง