pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
อัลโด ฟัน ไอก์

อัลโด ฟัน ไอก์ (Aldo Van Eyck; 16 มีนาคม พ.ศ. 2461, ดรีแบร์เคิน, จังหวัดยูเทรกต์, ประเทศเนเธอร์แลนด์ – 13 มกราคม พ.ศ. 2542, ลุเนินอานเดอแฟ็คต์) เป็นสถาปนิกชาวดัตช์ ในวัยเด็กศึกษาอยู่ที่สหราชอาณาจักร แล้วได้ศึกษาต่อด้านสถาปัตยกรรมที่สถาบันเทคโนโลยีแห่งสหพันธ์สวิสในเมืองซือริช ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ หลังจากสำเร็จการศึกษา ฟัน ไอก์ ได้เป็นอาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมอยู่ที่สถาบันสถาปัตยกรรมอัมสเตอร์ดัมระหว่างปี พ.ศ. 2497 ถึงปี พ.ศ. 2502 หลังจากนั้น ได้เป็นศาสตราจารย์อยู่ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีแด็ลฟต์ในช่วงปี พ.ศ. 2509 ถึงปี พ.ศ. 2527 และเป็นบรรณาธิการนิตยสารด้านสถาปัตยกรรม Forum ในช่วงปี พ.ศ. 2502 ถึงปี พ.ศ. 2506 และปี พ.ศ. 2510
ฟัน ไอก์ ยังเป็นสมาชิกสภาสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ระหว่างประเทศ (Congrès international d'architecture moderne, CIAM) และได้ก่อตั้งกลุ่มสถาปนิก "Team10" ขึ้น
ฟัน ไอก์ ได้รับรางวัลเหรียญทองจากราชสถาบันสถาปนิกอังกฤษ (Royal Institute of British Architects, RIBA) ในปี พ.ศ. 2533
== ผลงาน ==
Playground
Amsterdam Orphanage, Amsterdam, 1955-1960
Hubertus House, Amsterdam 1973-1978
Design for village of Nagele, Noordoostpolder 1948-1954
Housing for the Elderly, Slotermeer, Amsterdam, 1951-1952
Primary Schools, Nagele, Noordoostpolder
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
รายละเอียดผลงาน Playground 
สถาปนิกชาวดัตช์
บุคคลจากจังหวัดยูเทรกต์
มาตรการบังคับใช้สิทธิ

มาตรการบังคับใช้สิทธิ (compulsory licensing หรือ CL) หรือ สิทธิเหนือสิทธิบัตร คือการที่รัฐบาลออกมาตรการบังคับต่อเจ้าของสิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ หรือสิทธิผูกขาดอื่นใด โดยให้รัฐหรือใครก็ตามได้รับสิทธิในการใช้สอยงานนั้นๆ โดยชอบธรรม.  โดยปกติแล้วเจ้าของสิทธิมักจะได้รับค่าตอบแทนในการอนุญาตให้ใช้สิทธิจากกรณีนี้ ซึ่งอาจจะมีระบุไว้ในตัวบทกฎหมายหรือตัดสินโดยผู้ชี้ขาดแล้วแต่กรณีไป.
==สิทธิบัตร==
ประเทศสมาชิกองค์กรการค้าโลก (World Trade Organization หรือ WTO) ได้มีความตกลงว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาด้านการค้า (Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights หรือ TRIPs) ซึ่งได้กำหนดไว้ว่า เจ้าหน้าที่ของประเทศสมาชิกสามารถบังคับใช้สิทธิ เหนือสิทธิบัตรได้โดยมีเงื่อนไขว่า ประเทศต้องอยู่ในภาวะอันตราย (national emergency) หรือความจำเป็นเร่งด่วน (extreme urgency)
การบังคับใช้สิทธิภายใต้ TRIPS จะควบคู่ไปกับ Parallel Import ในกรณีที่ประเทศที่บังคับใช้สิทธิ ขาดความสามารถในการผลิตได้เองภายในประเทศ
หลังจากเจ้าหน้าที่ของประเทศที่ใช้สิทธิได้เจรจากับเจ้าของสิทธิบัตรแล้ว ไม่ประสบความสำเร็จ เจ้าหน้าที่มีสิทธิที่บังคับใช้ CL
ประเทศที่บังคับใช้สิทธิแล้ว สามารถเลือกที่จะผลิตยาตัวนั้นเอง หรือนำเข้า (Parallel Import)ในกรณีที่ขาดกำลังการผลิต โดยจะจ่ายค่าชดเชยให้ตามที่เห็นเหมาะสม (ตัวเลขประมาณของประเทศกำลังพัตนาอยู่ที่ 3-5%) แต่ทั้งนี้การบังคับใช้สิทธิต้องไม่เป็นไปเพื่อการค้า
==แหล่งข้อมูลอื่น==
ความจำเป็นของ ‘การบังคับใช้สิทธิ’ และประสบการณ์ในต่างประเทศ ที่ ประชาไท
กฎหมายสิทธิบัตร
Copyright licenses
สาธารณรัฐประชาธิปไตย

สาธารณรัฐประชาธิปไตย คือ ประเทศที่เป็นทั้งสาธารณรัฐและปกครองระบอบประชาธิปไตย ตามความหมาย คือ อำนาจสูงสุดมาจากพลเมือง อย่างไรก็ดี ในทางปฏิบัติ ประเทศซึ่งเรียกตนเองว่าสาธารณรัฐประชาธิปไตยไม่จำเป็นต้องจัดการเลือกตั้งอย่างเสรีหรือเป็นธรรมเสมอไป ตัวอย่างเช่น สาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี (เยอรมนีตะวันออก) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนาม (เวียดนามเหนือ) ซึ่งมักอธิบายว่าเป็นรัฐคอมมิวนิสต์
 
ระบอบการปกครอง
ป่าแดด

ป่าแดด อาจหมายถึง
อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย
ตำบลป่าแดด
* ตำบลป่าแดด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
* ตำบลป่าแดด อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย
* ตำบลป่าแดด อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย
เทศบาลตำบลป่าแดด
* เทศบาลตำบลป่าแดด อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย
* เทศบาลตำบลป่าแดด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
หมู่บ้านแม่สารป่าแดด ตำบลเวียงยอง อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน
ยุทธการเอนดอร์

ยุทธการเอนดอร์เป็นการยุทธ์ที่เกิดขึ้นในฉากไคลแมกซ์ของภาพยนตร์เรื่อง การกลับมาของเจได'' ซึ่งออกฉายในปี พ.ศ. 2526 ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงท้ายของสงครามกลางเมืองกาแลกติกเมื่อพันธมิตรกบฏรบกับกองทัพจักรวรรดิ เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในการยุทธ์ครั้งนี้ได้แก่การทำลายดาวมรณะดวงที่สอง และการเสียชีวิตของจักรพรรดิพัลพาทีนและดาร์ธ เวเดอร์ รวมไปถึงบุคคลสำคัญๆ อีกจำนวนหนึ่ง
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Battle of Endor ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki
== อ้างอิง ==
สงครามในสตาร์ วอร์ส
Battle of Endor
Endorin taistelu
การกวาดล้างเจไดครั้งใหญ่

การกวาดล้างเจไดครั้งใหญ่เป็นเหตุการณ์ในเรื่องแต่งชุดสตาร์ วอร์ส ซึ่งถูกกล่าวถึงครั้งแรกในเอพพิโซด 4 : ความหวังใหม่ และปรากฏให้เห็นในภาพยนตร์เอพพิโซด 3 : ซิธชำระแค้น เกิดขึ้นตามเวลาในท้องเรื่องคือปีที่ 19 ก่อนยุทธการยาวิน โดยการวางแผนของซิธลอร์ด ดาร์ธ ซิเดียส เพื่อกวาดล้างนิกายเจไดและนำไปสู่การก่อตั้งจักรวรรดิกาแลกติก ส่งผลให้เหล่าเจไดถูกกวาดล้างจนเกือบหมดสิ้น เหมือนอย่างที่เคยเกิดขึ้นเมื่อครั้งสงครามภายในนิกายเจไดในปีที่ 3,956 ก่อนยุทธการยาวิน
จุดเริ่มต้นของการกวาดล้างครั้งใหญ่นี้เริ่มต้นด้วยคำสั่งที่ 66 หลังจากความพยายามที่ไม่สำเร็จโดยอาจารย์เจได เมซ วินดู และอีกสามคนในการจับกุมดาร์ธ ซีเดียสซึ่งเป็นสมุหนายก เหล่าเจไดได้ถูกประกาศว่าเป็นศัตรูของสาธารณรัฐ และมหากองทัพแห่งสาธารณรัฐได้รับคำสั่งให้หันไปโจมตีพวกเขา
ดาร์ธ ซีเดียส ซึ่งได้กลายเป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิกาแลกติก ได้ใช้ลูกศิษย์คนใหม่ของตน ดาร์ธ เวเดอร์ และเจ้าหน้าที่คนอื่นๆในจักรวรรดิเพื่อตามล่าและสังหารเจไดที่เหลือรอด เจไดบางคนได้ต่อสู้กับจักรวรรดิกาแลกติกจนถึงแก่ความตาย บางคนก็ได้หลบซ่อนตัวจากจักรวรรดิ เช่น โอบีวัน เคโนบี และโยดา
ในช่วงเวลาปีที่ 19 หลังคำสั่งที่ 66 มีเจไดหลายคนได้ตกอยู่ในเงื้อมมือของเวเดอร์ ผู้สอบสวนจักรวรรดิ หัตถจักรพรรดิ เจไดมืด และนักล่าเงินรางวัล ในปีที่ 1 ก่อนยุทธการยาวิน มีเจไดเหลือรอดเพียงไม่กี่คนที่จักรพรรดิไม่ถือว่าเจไดจะเป็นภัยคุกคามของตนอีกต่อไป การกวาดล้างจึงยุติลงในที่สุด
=== เหตุการณ์หลังการกวาดล้าง ===
เจไดที่รอดชีวิตหลายคน บางส่วนได้ใช้ชีวิตแบบหลบ ๆ ซ่อน ๆ และบางส่วนเข้าร่วมและก่อตั้งพันธมิตรกบฎขึ้นเพื่อต่อต้านระบอบเผด็จการของจักรวรรดิและซิธลอร์ด จึงกลายเป็นชนวนไปสู่สงครามกลางเมืองกาแลกติก
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Great Jedi Purge ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki
สงครามในสตาร์ วอร์ส
อิสอัค

อิสอัค (Isaac) เป็นบุตรคนที่สองของอับราฮัม ที่เกิดจากนางซาราห์ ภรรยาคนแรกของอับราฮัม เรื่องราวของอิสอัค ถูกบันทึกไว้ในพระคริสตธรรมคัมภีร์ ในส่วนของพระธรรมปฐมกาล บทที่ 22-27
== กำเนิดอิสอัค ==
เมื่อพระเจ้าทรงเรียกอับราฮัมให้ออกจากบ้านเกิดของตน และเดินทางไปยังดินแดนที่พระเจ้าทรงตั้งไว้นั้น พระองค์มีพระสัญญาแก่อับราฮัมว่า จะให้เขาเป็นบิดาของพงศ์พันธุ์ใหญ่โต แต่ในขณะนั้น นางซาราห์ ภรรยาของอับราฮัมเป็นหมัน ไม่มีบุตร
เมื่ออับราฮัมได้เดินทางมาอยู่ในดินแดนคานาอันแล้ว พระเจ้าจึงทรงมาหาอับราฮัม และประทานบุตรชายแก่อับราฮัม ซึ่งเป็นบุตรคนเดียวที่เกิดกับนางซาราห์ ภรรยาหลวงที่อับราฮัมรักมากที่สุด เมื่ออิสอัคอายุครบแปดวัน ก็ได้ทำพิธีเข้าสุหนัต ตามที่พระเจ้าทรงบัญชาไว้ เมื่ออิสอัคโตขึ้น พระเจ้าทรงลองใจอับราฮัมผู้เป็นบิดา โดยการให้นำอิสอัคไปเป็นเครื่องถวายบูชาแด่พระองค์ และในที่สุดอับราฮัมผู้มีความเชื่อในพระเจ้า ก็ตัดสินมอบอิสอัคเป็นเครื่องถวาย แต่ทูตสวรรค์ได้มายั้งมาอับราฮัมไว้ก่อน
== กำเนิดอิสอัค ที่ระบุในพระมหาคัมภีร์ อัล-กุรอาน ของอิสลาม ==
แท้จริง เขา (อิบรอฮีม), อับราฮัม เป็นคนหนึ่งในปวงบ่าวของเราผู้ศรัทธา
เรา (อัลลอฮฺ) ได้แจ้งข่าวดีแก่เขาว่า จะได้ (ลูกคนหนึ่ง) อิสฮาก เป็นนบี (จะเป็นหนึ่ง) ในหมู่คนดีทั้งหลาย
อัซ-ซ๊อฟฟาต : 111-112
== การหาคู่ให้อิสอัค ==
เมื่ออิสอัคถึงวัยที่จะมีคู่ครอง อับราฮัมก็ได้ให้คนใช้ของท่านออกเดินทางไปยังดินแดนบ้านเกิดของท่าน เพื่อหาหญิงสาวที่เหมาะสมมาเป็นภรรยาให้แก่อิสอัค เมื่อคนใช้ไปยังบ้านเกิดของอับราฮัม ก็อธิษฐานต่อพระเจ้าว่า "ขอให้หญิงสาวคนที่ข้าพระองค์พูดกับนางว่า โปรดลดเหยือกของเธอลง ให้ฉันดื่มน้ำ และผู้ซึ่งตอบว่า เชิญดื่มเถิดและดิฉันจะให้น้ำอูฐของท่านกินด้วย นั้นเป็นคนที่พระองค์ทรงกำหนดให้เป็นภรรยาอิสอัคผู้รับใช้ของพระองค์..." คนรับใช้นั้นก็ได้พบกับ เรเบคาห์ (Rebecca) บุตรสาวของเบธูเอล บุตรของมิลคาห์ บุตรของเทราห์ ผู้เป็นบิดาของอับราฮัม บิดาและพี่ชายของนาง ก็ได้มอบเรเบคาห์ ให้เป็นภรรยาของอิสอัคตั้งแต่นั้น
อิสอัคมีอายุสี่สิบปี เมื่อได้นางเรเบคาห์เป็นภรรยา นางเรเบคาห์คลอดลูกแฝด คนแรกคลอดออกมาตัวแดง มีขนอยู่ทั่วตัวไปหมด จึงตั้งชื่อว่า เอซาว ภายหลังน้องเขาก็คลอดออกมา มือของเขาจับส้นเท้าของเอซาวไว้ จึงตั้งชื่อว่า ยาโคบ เมื่อเด็กทั้งสองโตขึ้น เอซาวเป็นพรานมือแม่น เป็นชาวทุ่ง ส่วนยาโคบเป็นคนเงียบ ๆ อยู่กับบ้าน อิสอัค รักเอซาว แต่นางเรเบคาห์ รักยาโคบ
== อิสอัคอวยพรยาโคบ ==
เมื่ออิสอัคอายุมากขึ้น ท่านได้เรียกเอซาว บุตรคนโตเข้ามาพบ และบอกให้เอซาวไปล่าสัตว์เพื่อนำมาปรุงเป็นอาหารให้แก่ตน และอิสอัคจะได้อวยพรแก่เอซาว ในฐานะของบุตรหัวปี แต่เหตุการณ์นี้หาได้รอดพ้นสายตาของนางเรเบคาห์ ผู้เป็นมารดา นางจึงปรุงอาหาร และเรียกให้ยาโคบ เป็นผู้นำอาหารนั้นเข้าไปมอบให้แก่อิสอัค เพื่อให้ได้รับคำอวยพรแทนเอซาว
เหตุการณ์ในครั้งนั้นทำให้เอซาว และยาโคบ ต้องบาดหมางใจกัน และเป็นเหตุให้ยาโคบต้องเดินทางไปอาศัยอยู่กับลาบัน ลุงของตนเป็นเวลากว่า 14 ปี เพื่อรอให้เอซาวนั้นคลายโมโหลง
== บั้นปลายชีวิตของอิสอัค ==
อิสอัคมีชีวิตอยู่ได้ 180 ปีจึงเสียชีวิต ณ ดินแดนที่อับราฮัมได้มาตั้งรกรากอยู่ ตามพระสัญญาที่พระเจ้าทรงมีต่ออับราฮัมนั่นเอง และยาโคบ ได้เป็นผู้รับสิทธิบุตรหัวปี ในการรับมรดกและสืบทอดเชื้อสายของอิสอัคต่อมา ดังที่อิสอัคได้อวยพรไว้ ฝ่ายเอซาวนั้นได้พาบุตรชายหญิงของตนไปพำนักอยู่เมืองอื่น
== ดูเพิ่ม ==
พระธรรมปฐมกาล
อับราฮัม
อิชมาเอล
ยาโคบ
== อ้างอิง ==
บุคคลในคัมภีร์ไบเบิล
สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ซิสเต็ม

สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ซิสเต็ม หรือ เอสเอเอส (อังกฤษ: Scandinavian Airlines System) เป็นสายการบินประจำชาติของประเทศสวีเดน นอร์เวย์ และเดนมาร์ก เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2489 สายการบินได้ก่อตั้งขึ้น  เที่ยวบินแรกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2489  ในปีพ.ศ. 2502 เอเอเอสได้สั่งซื้อเครื่องบินเจ็ตลำแรก  ได้แก่ โบอิ้ง 747 และ ดีซี-10 ในช่วงต้นยุค 70  ในปีพ.ศ. 2519 เอสเอเอส เริ่มเป็นพันธมิตรกับการบินไทยและในปีพ.ศ. 2532 เอเอเอส เริ่มเป็นพันธมิตรกับ คอนติเนลตัลแอร์ไลน์ อีกครั้ง  จากนั้นในปีพ.ศ. 2535 สเกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ได้มีดารเปิดตัวโปรแกรมสะสมไมล์  ในปีพ.ศ. 2540 เอสเอเอส ได้ร่วมก่อตั้งสตาร์อัลไลแอนซ์ ในปีพ.ศ. 2555 เอสเอเอส เริ่มมีปัญหาทางการเงินมากมาย ต่อมาในปีพ.ศ. 2556 สายการบินได้แนะนำชั้นโดยสารใหม่บนเครื่องบินเพื่อแข่งขันกับสายการบินต้นทุมต่ำอื่น ๆ   ปัจจุบันสายการบินดำเนินการหลายเส้นทางในยุโรป แอฟริกา เอเชีย และอเมริกาเหนือ
== ข้อตกลงการทำการบินร่วม ==
สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ทำข้อตกลงการบินร่วมกับสายการบินดังต่อไปนี้:
อีเจียนแอร์ไลน์
แอร์แคนาดา
แอร์ไชน่า
แอร์บอลติก
ออล นิปปอน แอร์เวย์
เอเชียน่า แอร์ไลน์
ออสเตรียนแอร์ไลน์
โครเอเชียแอร์ไลน์
อียิปต์แอร์
เอธิโอเปียนแอร์ไลน์
เอทิฮัด
ไอซ์แลนด์แอร์
ล็อตโปแลนด์
ลุฟท์ฮันซ่า
ลุกซ์แอร์
สิงคโปร์แอร์ไลน์
เซาท์แอฟริกันแอร์เวย์
สวิสอินเตอร์เนชันแนลแอร์ไลน์
การบินไทย
เตอร์กิชแอร์ไลน์
ยูไนเต็ดแอร์ไลน์
ไวเดอร์โร
== ฝูงบิน ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
สแกนดิเนเวียน แอร์ไลน์ ซิสเต็ม
เอสเอเอส เดนมาร์ก
เอสเอเอส นอร์เวย์
เอสเอเอส สวีเดน
สายการบิน
สายการบินประจำชาติ
สตาร์อัลไลแอนซ์
บริษัทที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2489
สแกนดิเนเวีย
สายการบินที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2489
ตราสินค้าเดนมาร์ก
สุวรรณภูมิ

สุวรรณภูมิ เป็นชื่อเรียกดินแดนที่มีการกล่าวถึงในคัมภีร์โบราณหลายฉบับในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งคำว่าสุวรรณภูมินี่มีความหมายว่า แผ่นดินทอง
ดินแดนสุวรรณภูมิ จึงแปลว่า ดินแดนแห่งทองคำ หมายถึงดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ปรากฏในคัมภีร์ของพระพุทธศาสนา ส่วนมากปรากฏในคัมภีร์ชาดก (เรื่องราวที่มีอดีตมายาวนาน) เช่น มหาชนกชาดก กล่าวถึงพระมหาชนกเดินทางมาค้าขายที่สุวรรณภูมิ แต่เรือแตกกลางทะเล ในสมัยสังคายนาครั้งที่ 3 ราว พ.ศ. 234 พระเจ้าอโศกมหาราชได้ส่งพระธรรมทูตมาเผยแผ่พุทธศาสนาที่สุวรรณภูมิ โดยมีพระโสณเถระและพระอุตตรเถระเป็นประธาน เมื่อท่านมาถึง ได้ปราบผีเสื้อสมุทรที่ชอบเบียดเบียนชาวสุวรรณภูมิ ทำให้ชาวสุวรรณภูมิเลื่อมใส จากนั้นท่านได้แสดงพรหมชาลสูตร เป็นที่น่าสังเกตว่า ตอนปราบผีเสื้อสมุทร ท่านได้สวดพระปริตรป้องกันเกาะสุวรรณภูมิไว้ จึงมีคำเรียก สุวรรณภูมิ อีกชื่อหนึ่งว่า  สุวรรณทวีป แปลว่า เกาะทอง เมื่อสันนิษฐานจากสองคำนี้ ทำให้ได้ข้อสรุปอย่างน้อย 2 อย่าง คือ
สุวรรณภูมิ เป็นดินแดนที่เป็นแผ่นดินใหญ่
สุวรรณทวีป คือ เกาะที่อยู่ติดกับสุวรรณภูมิ
และเนื่องจากในชาดกกล่าวว่า สุวรรณภูมิอยู่ทางทิศตะวันออกของอินเดีย เมื่อพิจารณาจากแผนที่โลก จึงน่าจะสันนิษฐานได้ต่อไปว่า สุวรรณภูมิ คือส่วนที่เป็นแผ่นดิน ได้แก่ ประเทศพม่า ลาว ไทย กัมพูชา ส่วนสุวรรณทวีปซึ่งเป็นเกาะ น่าจะได้แก่ เกาะชวา สุมาตรา หรืออินโดนีเซีย ตลอดทั้งฟิลิปปินส์เมื่อพิจารณาหลักฐานทางโบราณคดีเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาพบว่า เมืองหงสาวดี และเมืองนครปฐมสมัยทวารวดี มีอายุเก่าแก่ที่สุด และร่วมสมัยกัน คือ ราวพุทธศตวรรษที่ 6
==อ้างอิง==
== อ่านเพิ่ม ==
ปรีดี พิศภูมิวิถี และคนอื่นๆ. สยามรัถยา: เส้นทางความเจริญของสุวรรณภูมิและสยามประเทศ ตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์ถึงพุทธศักราช 2475. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.), 2566.
ผาสุข อินทราวุธ. สุวรรณภูมิจากหลักฐานโบราณคดี. กรุงเทพฯ: ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2548.
มานิต วัลลิโภดม. สุวรรณภูมิอยู่ที่ไหน. กรุงเทพฯ: การเวก, 2521.
ศิริวัฒนอาณาทร (ผล ศิริวัฒนกุล), ขุน. เมืองทองหรือสุวรรณภูมิ. พระนคร: โรงพิมพ์ทรงธรรม, 2479.
สุจิตต์ วงษ์เทศ. สุวรรณภูมิ: ต้นกระแสประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: มติชน, 2549.
ฮอลล์, ดี. จี. อี. ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้: สุวรรณภูมิ-อุษาคเนย์ภาคพิศดาร. เล่ม 1-2. แปลโดยท่านผู้หญิงวรุณยุพา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา และคนอื่นๆ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย และมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2549.
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
ศาสนาพุทธ
เอวา

เอวา (חַוָּה‎, Ḥawwāh; Eve อีฟ) เป็นผู้หญิงคนแรก ที่หนังสือปฐมกาลบันทึกไว้ โดยคำว่า เอวา เป็นคำมาจากภาษาฮีบรู แปลว่า มีชีวิตอยู่ ตามบันทึกพระคัมภีร์ มนุษย์ผู้หญิงถูกตั้งชื่อว่า เอวา หรือ อีฟ เพราะนางเป็นมารดาของปวงชนที่มีชีวิต ภาษาอาหรับเรียกว่า เฮาวาอ์
== กำเนิดเอวา ==
เมื่อพระยาเวห์ทรงสร้าง อาดัม มนุษย์ผู้ชายขึ้นมาแล้ว ทรงเห็นว่ายังไม่มีคู่อุปถัมภ์ที่เหมาะสมกับเขา จึงทรงกระทำให้เขาหลับไป และทรงชักกระดูกซี่โครงอันหนึ่งของเขาออกมา แล้วทำให้เนื้อติดกันเข้าแทนกระดูกอย่างเดิม ส่วนกระดูกซี่โครงที่พระเจ้าได้ทรงชักออกจากชายนั้น พระองค์ทรงสร้างให้เป็นหญิง แล้วทรงนำมาให้ชายนั้น ชายนั้นจึงว่า นี่แหละ กระดูกจากกระดูกของเรา เนื้อจากเนื้อของเรา ทั้งผู้ชายและผู้หญิงเปลือยกายกันอยู่ไม่อายกัน
== ความบาป ==
ซาตานได้ล่อลวงให้ เอวา ไม่เชื่อฟังพระเจ้า โดยมาปรากฏในร่างของงู มันถามหญิงนั้นว่า "จริงหรือที่พระเจ้าตรัสห้ามว่า อย่ากินผลจากต้นไม้ใด ๆ ในสวนนี้" หญิงนั้นจึงตอบว่า "ผลของต้นไม้ต่าง ๆ ในสวนนี้เรากินได้ ยกเว้นผลของต้นไม้ที่อยู่กลางสวนนั้น พระเจ้าตรัสห้ามว่าอย่ากินหรือถูกต้องเลย มิฉะนั้นจะตาย” งูจึงพูดกับหญิงนั้นว่า "เจ้าจะไม่ตายจริงหรอก เจ้ากินผลไม้นั้นวันใด ตาของเจ้าจะสว่างขึ้น แล้วเจ้าจะเป็นเหมือนพระเจ้า คือ สำนึกในความดีและความชั่ว" เมื่อหญิงนั้นเห็นว่าผลไม้นั้นน่ากิน น่าดู และก่อให้เกิดปัญญาอีกด้วย จึงเก็บกิน และส่งให้สามีกินด้วย ตาของทั้งสองคนก็สว่างขึ้น และสำนึกได้ว่าตนเปลือยกายอยู่
== คำสาปแช่งของพระเจ้า ==
ด้วยการไม่เชื่อฟังพระเจ้า โดยการรับประทานผลของต้นแห่งสำนึกในความดีและความชั่ว จึงถูกการพระเจ้าสาปแช่งว่า
"เราจะเพิ่มความทุกข์ลำบากขึ้นมากมาย  ในเมื่อเจ้ามีครรภ์และคลอดบุตร  ถึงกระนั้นเจ้ายังปรารถนาสามีและเขาจะปกครองตัวเจ้า"
แล้วจึงทรงขับไล่อาดัมและเอวา ออกจากสวนเอเดนไป
== "เฮาวาอ์"ในศาสนาอิสลาม ==
อัลกุรอานเรียกต้นไม้นั้นว่า ชะญะเราะหฺ อัลคุลดฺ (ต้นแห่งอมตะ) ซึ่งชัยฏอน (ซาตาน) ได้หลอกให้นางและสามีกิน โดยอ้างว่า หากกินแล้วจะมีชีวิตนิรันดรและอำนาจที่ไม่สูญสลาย ทั้งสองหลงกลจึงรับประทานเข้าไป เมื่อรับประทานแล้วก็รีบคว้าเอาใบไม้มาปกปิดร่างกาย
อัลกุรอานระบุว่า อาดัมสามีของนางได้ขออภัยโทษต่อพระผู้เป็นเจ้า พระองค์ได้ทรงสอนวิธีการขออภัยโทษให้ และรับการขอโทษของอาดัม แต่ทั้งสอง รวมทั้งชัยฏอนออกจากสวนสวรรค์ มาใช้ชีวิตบนโลก และมนุษย์กับชัยฏอนจะเป็นศัตรูกัน
==พงศาวลี==
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
หนังสือปฐมกาล
อาดัม
สวนเอเดน
ปฐมบาป
การตกในบาป
บุคคลในคัมภีร์ไบเบิล
บุคคลในศาสนาอิสลาม
อาดัมกับเอวา
โยเซฟ

โยเซฟ หรือ โจเซฟ (Joseph) อาจหมายถึง
โยเซฟ (พระธรรมปฐมกาล) ในคัมภีร์ไบเบิล
โจเซฟแห่งอาริมาเธีย
นักบุญโจเซฟ พ่อของพระเยซู
โยเซฟ (มลรัฐยูทาห์) เมืองในรัฐยูทาห์
โรงเรียนเซนต์โยเซฟ
== ตัวละครในบันเทิงคดี ==
โจเซฟ (ล่าขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า) - ตัวละครจากเรื่องล่าขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า
โจเซฟ โจสตาร์ - ตัวละครจากเรื่องโจโจ้ ล่าข้ามศตวรรษ
หน้าแก้ความกำกวมชื่อสถานที่
Josef#Bekannte Namensträger
Jozefo#Gravaj Jozefoj
กลองเต่งถิ้ง

กลองเต่งถิ้ง เป็นเครื่องดนตรีล้านนา เป็นกลองสองหน้า ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง เช่น ไม้แดง หรือไม้เนื้ออ่อน เช่น ไม้ขนุน หน้ากลองขึงด้วยหนังวัว มีขาสำหรับใช้วางตัวกลอง ใช้ประสมกับวงดนตรี เช่น วงป้าดก๊อง วงแห่ประยุกต์ วงกลองคุมพระสิงห์  
== อ้างอิง ==
กลอง
วัฒนธรรมล้านนา
ปี่จุม

ปี่จุม เป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องเป่าของภาคเหนือ (ล้านนา) คำว่า "จุม" เป็นภาษาล้านนาหมายถึงการชุมนุม หรือการประชุมกัน ดังนั้น ปี่จุม จึงหมายถึง การนำปี่หลาย ๆ เล่มนำมาเป่ารวมกัน ทำด้วยไม้รวก ลำเดียว นำมาตัดให้มีขนาดสั้น ยาว เรียงจากขนาดเล็ก (ปลายไม้) ไปหาใหญ่ (โคนของลำไม้) มีต่าง ๆ กัน ตามระดับเสียง เรียงจากขนาดเล็ก ซึ่งมีระดับสูง ไปหาขนาดใหญ่ที่มีเสียงต่ำ ดังนี้
ปี่ก้อยเล็ก
ปี่เล็ก หรือ ปี่ตัด
ปี่ก้อย
ปี่กลาง
ปี่แม่
ปี่จุมนิยมใช้บรรเลงประกอบการขับซอพื้นเมืองของล้านนา นิยมกันมากในจังหวัด เชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน ลำปาง โดยเพลงหรือทำนองซอที่ใช้ปี่ชุมบรรเลง ได้แก่ ทำนองตั้งเชียงใหม่ จ้อยเชียงแสน จะปุ ละม้าย เงี้ยว พม่า อื่อ ล่องน่านก๋าย พระลอเดินดง
== ประเภทของปี่จุม ==
ปี่จุม 3 ประกอบด้วย ปี่ตัด ปี่ก้อย ปี่กลาง
ปี่จุม 4 ประกอบด้วย ปี่ตัด ปี่ก้อย ปี่กลาง ปี่แม่
ปี่จุม 5 ประกอบด้วย ปี่ก้อยเล็ก  ปี่ตัด ปี่ก้อย ปี่กลาง ปี่แม่
== ส่วนประกอบ ==
ไม้ที่ใช้มาทำปี่จุมมักจะเป็นไม่ไผ่รวกชนิดหนึ่ง มีสีออกแดง ปี่ 1 จุมจะใช้ไม้ไผ่รวกลำเดียวกันทำโดยตัดไม้ตามขนาดที่ต้องการ นำมาตากแดดจนแห้งดีแล้ว นำไปทะลวงข้อโดยใช้เหล็กแหลมเผาไฟ ทางปลายที่เรียวเล็กจะใช้เป็นหัวเล่ม ซึ่งจะปาดเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า เอาไว้ใส่ลิ้นปี่ แล้จะเจาะรูไล่ลงมา 7 รู ซึ่งระยะห่างของรูแต่ละช่วงจะไม่เท่ากันเหมือนขลุ่ย รูที่เจาะนั้นก็จะไม่เจาะเหมือนขลุ่ยกล่าวคือจะเจาะทะลุย้อนขึ้นไปทางหัวปี่ที่ใส่ลิ้น ไม่เจาะทะลุตรง ๆ เวลาเป่าจะใช้ปากอมลิ้นเข้าไปแล้ว ใช้แก้มทำกล่องลมเพื่ออัดลมเข้าลิ้นให้เกิดเสียง อย่าง "มุราลี" ของพระกฤษณะ
ลิ้นปี่ถือว่าเป็นหัวใจที่สำคัญที่สุดของปี่จุม จะใช้ทองแดง หรือสำริด ตีให้เป็นแผ่นบาง ๆ ปัจจุบันใช้เหรียญ 25 สตางค์ เหรียญ 50 สตางค์ นำมาทุบหรือรีดให้แบบ แล้วทำการเซาะให้เป็นแนวร่องทะลุ ให้เป็นรูปตัว V ซึ่งเสียงของปี่จะดีหรือไม่ จะเป่าง่ายเป่ายากขึ้นอยู่กับลิ้นปี่นั้นเอง เพราะฉะนั้นจึงมีเพียงจั้งปี่รุ่นเก่า ๆ เท่านั้นที่ทำปี่ได้เสียงดี และหาผู้สืบต่อได้ยากเพราะต้องใช้เวลา และสมาธิสูงในการทำวงปี่สมัยก่อนนั้น จะประกอบด้วย ปี่จุม 4 เพียงเท่านั้น ต่อมาได้เปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ โดยลดปี่ลงเพียง 3 เล่ม คือ ปี่แม่ ปี่กลาง ปี่ก้อย และได้นำซึง เข้ามาแทน เพื่อใช้เป็นเสียงทุ้ม จนถึงปัจจุบันนี้ วงปี่เหลือเพียง ปี่กลาง ปี่ก้อย ปี่เล็ก และ ซึง โดยได้ตัดปี่แม่ออกเนื่องจากปี่แม่มีลีลาเม็ดพรายน้อย ประกอบกับมีความยาวมาก เด็ก ๆ รุ่นใหม่ที่จะหัด นิ้วมือจะสัมผัสรูปี่ไม่ถึง ปี่แม่จึงค่อย ๆ เลือนหายไปจากวงซอ สำหรับ "ปี่ก้อย" นั้นได้ถือว่าเป็นหัวใจสำคัญของวงซอเพราะถือว่า เป็นผู้นำเปรียบเสมือนระนาดเอกของภาคกลาง จั้งซอและจั้งปี่เล่มอื่น ๆ จะฟังเสียงจากปี่ก้อย เพราะปี่ก้อยจะมีลีลาเม็ดพรายที่มากที่สุด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับจั้งปี่ที่ทำการเป่าด้วย จั้งซอจะเปลี่ยนทำนองซอเป็นทำนองไหนก็ต้องบอกจั้งปี่ก้อยเพียงผู้เดียว เสียงที่ดังระรัวแต่อ่อนหวาน จึงเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของปี่ซอ
== อ้างอิง ==
เครื่องดนตรีไทยภาคเหนือ
กลองตึ่งโนง

กลองตึ่งโนง หรือกลองแอว เป็นกลองล้านนาทางภาคเหนือ ตัวกลองจะยาว มากขนาด 3-4 เมตรก็มี ใช้ตีเป็น อาณัติสัญญาณประจำวัด และใช้ในกระบวนแห่กระบวนฟ้อน ต่าง ๆ ประกอบกับตะหลดปด ปี่แน ฉาบใหญ่ และฆ้องหุ่ย ใช้ตีด้วยไม้ เวลาเข้ากระบวนจะมีคนหาม หรือบางแห่งอาจเป็นรถล้อลากนำขวบนไป
กลองแอว เป็นกลองขึงด้วยหนังหน้าเดียว ทำจากไม้เนื้อแข็ง เช่น ประดู่ ไม้ชิงชัน ขึงหน้ากลองด้วยหนังวัวตัวเมียหรือเลียงผา แต่ละถิ่นมีชื่อเรียกต่างกันคือ จังหวัดเชียงใหม่เรียกกลองแอวหรือกลองตึ่งโน่ง จังหวัดลำพูนเรียกกลองเปิ้งหรือกลองเปิ่งโมง จังหวัดลำปางเรียกกลองตาเสิ้งหรือกลองตาเส้ง จังหวัดแพร่และจังหวัดน่านเรียกกลองอึด จังหวัดเชียงรายและจังหวัดพะเยาเรียกกลองอึดสิ้ง
กลองแอวมีพัฒนาการมาจากกลองหลวงที่มีใช้ตั้งแต่ พ.ศ. 2345 – 2427 ในสมัยพระเจ้ากาวิละ กลองแอวแบ่งตามเสียงเป็น 3 ประเภทคือ
กลองแอวเสียงใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 13 – 15 นิ้ว
กลองแอวเสียงกลาง เส้นผ่านศูนย์กลาง 12.5 – 13.5 นิ้ว
กลองแอวเสียงหน้อย เส้นผ่านศูนย์กลาง 11 – 12 นิ้ว ปัจจุบันมีใช้น้อยลง เพราะเสียงเล็กแหลม เมื่อนำมาตีในวงติ่งโนง ทำให้ไม่สนุกครึกครื้นเท่ากลองแอวแบบอื่นๆ
หนังที่ขึงหน้ากลองแล้วให้เสียงดีที่สุดคือหนังเลียงผา แต่เมื่อเลียงผาเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง จึงเปลี่ยนมาใช้หนังวัวตัวเมียแทน โดยนิยมใช้หนังวัวที่ตกลูกมาแล้ว 3 ครอกขึ้นไป กลองชนิดนี้ต้องติดจ่ากลองเพื่อเทียบเสียงให้ตรงกับฆ้องอุ้ย จ่ากลองทำมาจากข้าวเหนียวบดแช่น้ำแล้วนำมาตำให้ละเอียดผสมกับขี้เถ้าไม้ลำไย สล่ากลองบางคนใช้ขนมจีนแทนข้าวเหนียว เพราะสะดวกกว่า
== อ้างอิง ==
นิรันดร์ ภักดี. ภูมิปัญญาล้านนาและคุณค่ากลองแอว ใน เพลง ดนตรี ปริศนา ผ้าทอ: ภูมิปัญญาทางด้านการละเล่นและการช่าง. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. 2548. หน้า 117 – 164.
กลอง
ปี่แน

ปี่แน เป็นเครื่องดนตรีภาคเหนือของประเทศไทย ลักษณะเป็นปี่ประเภทลิ้นคู่ทำด้วยใบตาล ซึ่งผ่านกรรมวิธีสารพัด มีรูบังคับเสียง สามารถถอดลิ้นได้ มีหลายประเภท เช่น แนเสียงเล็ก แนเสียงใหญ่ เป็นต้น นิยมบรรเลงในวงกลองตึ่งนง วงป้าดก๊อง(วงปี่พาทย์ล้านนา) วงแห่กลองตุ้ม(แห่แน)  มี 2 ขนาด ได้แก่
ขนาดเล็กเรียกว่า แนหน้อย โดยมีรูปร่างคล้ายปี่ชวาแต่มีขนาดใหญ่กว่า
ขนาดใหญ่เรียกว่า แนหลวง มีรูปร่างคล้ายปี่มอญ
เครื่องดนตรีไทยภาคเหนือ
เครื่องลม
แฟรงก์ เกห์รี

แฟรงก์ โอเวน เกห์รี (Frank Owen Gehry) (ชื่อแต่กำเนิดคือ Ephraim Owen Goldberg; เกิด:28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472 - )  เป็นสถาปนิกสัญชาติแคนาดา-อเมริกัน ปัจจุบันอาศัยในนครลอสแอนเจลิส
จากผลงานออกแบบมากมายและแตกต่างจากยุคก่อนหน้านี้ ทำให้ในเวลาต่อมาชื่อของของเขาก็ได้กลายเป็นที่สนใจในหมู่สถาปนิกระดับโลก เขาได้รับการสรรเสริญว่า "งานของเกห์รี เป็นงานที่มีสำคัญที่สุดในวงการสถาปัตยกรรมร่วมสมัย" โดยเวิลด์อเมริกันเซอร์เวย์ (World Architecture Survey) ในปี 2010 รวมไปถึง "สถาปนิกที่มีความสำคัญที่สุดในยุคสมัยของพวกเรา" จาก วานิตีแฟร์ (Vanity Fair) เขาได้รับรางวัลพริตซ์เกอร์ ซ่งเป็นรางวัลสูงสุดในสายวิชาชีพสถาปนิกในปี 1989 และรางวัลอื่นๆอีกมาก รวมถึงได้ปริญญาเอกดุษฎีบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยระดับโลกอีกหลายที่เช่น มหาวิทยาลัยเยล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน เป็นต้น
ผลงานของ แฟรงก์ เกห์รี นั้นมีหลากหลายรวมถึงอาคารพักอาศัย พิพิธภัณฑ์ สถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่ง ผลงานที่มีชื่อของเขาได้แก่ พิพิธภัณฑ์กุกเกนไฮม์ บิลบาโอ ในเมืองบิลเบา ประเทศสเปน ซึ่งเป็นอาคารที่มีไทเทเนียมเป็นวัสดุหลัก วอลต์ดิสนีย์คอนเสิร์ตฮอลล์ที่ ลอสแอนเจลิส และแดนซิงเฮาส์ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก อาคารเรย์แอนด์มาเรียสตาตาเซนเตอร์ ในสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ ในเมืองแคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ อาคาร8 สปรูซสตรีท ในแมนฮัตตัน นิวยอร์ก เป็นต้น
== ผลงานที่มีชื่อเสียง ==
ภาพ:Wfm stata center.jpg|ผลงานของเกห์รี สตาตาเซ็นเตอร์ อาคารเรียน ที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
ภาพ:Guggenheim-bilbao-jan05.jpg|พิพิธภัณฑ์กุกเกนไฮม์ บิลบาโอ
ภาพ:Prag ginger u fred gehry.jpg|แดนซิงเฮาส์ ที่ กรุงปราก
ภาพ:WaltDisneyConcertHall.jpeg|วอลต์ดิสนีย์คอนเสิร์ตฮอลล์
ภาพ:Weisman Art Museum.jpg|พิพิธภัณฑ์ศิลปะไวส์แมน
ภาพ:Gehry Pritzker.JPG|มิลเลเนียมพาร์ก (ชิคาโก)
ภาพ:Peter-B-Lewis-Building.jpg|อาคาร พีเตอร์ บี ลูอิส (Peter B. Lewis) คณะบริหารธุรกิจ(Weatherhead School of Management) มหาวิทยาลัยเคสเวสเทิร์นรีเสิร์ฟ
ภาพ:Beekman Place New York.jpg|อาคาร 8 สปรูซสตรีท ณ แมนฮัตตัน นิวยอร์ก
ภาพ:Elciego3.jpg|อาคาร Marqués de Riscal Hotel ในสเปน
== อ้างอิง ==
Sketches of Frank Gehry - Documentary
Frank Gehry Architect - Guggenheim Publications 2001
Architects Today - Laurence King Publishers
Dal Co, Francesco and Forster, Kurt. W.  "Frank O. Gehry: The Complete Works."  Published in the United States of America in 1998 by The Monacelli Press, Inc.  Copyright 1998 by The Monacelli Press, Inc.
ฟแฟรงก์ เกห์รี
บุคคลจากบัณฑิตวิทยาลัยการออกแบบ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ผู้ได้รับรางวัลพริตซ์เกอร์
บุคคลจากโทรอนโต