อำเภอระโนด

ระโนด เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสงขลา เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช (ท้องที่ตำบลคลองแดน และตำบลแดนสงวนในปัจจุบัน), อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง (ท้องที่ตำบลตะเครียะ และตำบลบ้านขาวในปัจจุบัน) และอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา
== ประวัติ ==
อำเภอระโนด เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรสทิงพระ เดิมเป็นเมืองหนึ่งของเมืองจะทิ้งพระ (พัทลุง) ในสมัยรัชกาลที่ 3 ก็ไปขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราช ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 จึงได้กลับมาขึ้นกับเมืองสงขลา เมื่อมีการจัดการปกครองเป็นมณฑลเทศาภิบาล ได้ยุบเมืองระโนด ตั้งเป็นกิ่งอำเภอระโนด และให้ขึ้นกับอำเภอจะทิ้งพระ (สทิงพระ) และในปี พ.ศ. 2466 กิ่งอำเภอระโนด ได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอระโนด
วันที่ 20 พฤษภาคม 2460 โอนพื้นที่ตำบลตะเครียะ อำเภอทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง มาขึ้นกับกิ่งอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
วันที่ 27 พฤศจิกายน 2464 โอนพื้นที่ตำบลคลองแดน อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช มาขึ้นกับกิ่งอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
วันที่ 16 กันยายน 2466 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอระโนด อำเภอจะทิ้งพระ เรียกว่า อำเภอระโนด
วันที่ 12 ธันวาคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 6,7 (ในตอนนั้น) ตำบลคลองระโนด และพื้นที่หมู่ 4 ตำบลท่าบอน ไปขึ้นกับตำบลระโนด
วันที่ 30 กรกฎาคม 2483 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลคลองระโนด อำเภอระโนด เป็น ตำบลบ้านใหม่
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลปากแตระ แยกออกจากตำบลระโนด ตั้งตำบลระวะ แยกออกจากตำบลพังยาง ตั้งตำบลวัดสน แยกออกจากตำบลบ่อตรุ และตำบลพังยาง ตั้งตำบลโรง แยกออกจากตำบลเชิงแส
วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลระโนด ในท้องที่บางส่วนของตำบลระโนด
วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2521 แยกพื้นที่ตำบลเชิงแส ตำบลเกาะใหญ่ และตำบลโรง ของอำเภอระโนด มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอกระแสสินธุ์ และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอระโนด
วันที่ 22 มิถุนายน 2525 ตั้งตำบลบ้านขาว แยกออกจากตำบลตะเครียะ
วันที่ 17 สิงหาคม 2533 ตั้งตำบลแดนสงวน แยกออกจากตำบลคลองแดน
วันที่ 30 กันยายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลบ่อตรุ ในท้องที่บางส่วนของตำบลระวะ ตำบลวัดสน และตำบลบ่อตรุ
วันที่ 3 มิถุนายน 2537 ยกฐานะกิ่งอำเภอกระแสสินธุ์ อำเภอระโนด เป็น อำเภอกระแสสินธุ์
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลระโนด และสุขาภิบาลบ่อตรุ เป็นเทศบาลตำบลระโนด และเทศบาลตำบลบ่อตรุ ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
วันที่ 16 พฤศจิกายน 2543 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลบ่อตรุ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลวัดสน
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอระโนดตั้งอยู่บนคาบสมุทรสทิงพระ ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหัวไทร (จังหวัดนครศรีธรรมราช)
ทิศตะวันออก จรดอ่าวไทย
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสทิงพระและอำเภอกระแสสินธุ์
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอควนขนุน (จังหวัดพัทลุง)
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอระโนดแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 73 หมู่บ้าน
{|
|1.||||ระโนด||||(Ranot)||||7 หมู่บ้าน
|-
||2.||||คลองแดน||||(Khlong Daen)||||5 หมู่บ้าน
|-
||3.||||ตะเครียะ||||(Takhria)||||5 หมู่บ้าน
|-
||4.||||ท่าบอน||||(Tha Bon)||||10 หมู่บ้าน
|-
||5.||||บ้านใหม่||||(Ban Mai)||||9 หมู่บ้าน
|-
||6.||||บ่อตรุ||||(Bo Tru)||||5 หมู่บ้าน
|}
{|
|7.||||ปากแตระ||||(Pak Trae)||||6 หมู่บ้าน
|-
|8.||||พังยาง||||(Phang Yang)||||4 หมู่บ้าน
|-
|9.||||ระวะ||||(Rawa)||||7 หมู่บ้าน
|-
|10.||||วัดสน||||(Wat Son)||||4 หมู่บ้าน
|-
|11.||||บ้านขาว|||| Ban Khao)||||6 หมู่บ้าน
|-
|12.||||แดนสงวน||||(Daen Sa-nguan)||||5 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอระโนดประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลบ่อตรุ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ่อตรุ ตำบลระวะ และตำบลวัดสน
เทศบาลตำบลระโนด ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลระโนด
เทศบาลตำบลปากแตระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากแตระทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลระโนด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลระโนด (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลระโนด)
องค์การบริหารส่วนตำบลคลองแดน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองแดนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลตะเครียะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะเครียะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าบอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าบอนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลพังยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพังยางทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวัดสน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อตรุและตำบลวัดสน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ่อตรุ)
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านขาวทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแดนสงวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแดนสงวนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลระวะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลระวะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ่อตรุ)
== โรงเรียนมัธยม สพม.16 ==
โรงเรียนระโนดวิทยา 
โรงเรียนระโนด 
โรงเรียนคลองแดนวิทยา
โรงเรียนตะเครียะวิทยาคม
โรงเรียนสามบ่อวิทยา
== สถานที่ท่องเที่ยว ==
ตลาดน้ำคลองระโนด ( เปิดเฉพาะวันศุกร์ เวลา 16.00น.-20.30น. )
ตลาดน้ำคลองแดน ( เปิดเฉพาะวันเสาร์ )
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมและสวนบุรพาจารย์
== อ้างอิง ==
 
ระโนด