น้องเมีย

น้องเมีย (Song of Chaophraya) เป็นภาพยนตร์ไทย บทพระนิพนธ์ของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ สร้างเป็นภาพยนตร์ 2 ครั้ง ในปี พ.ศ. 2521 และ พ.ศ. 2533 ได้แก่
ครั้งแรก บทพระนิพนธ์ บทภาพยนตร์  กำกับการแสดงและลำดับภาพ โดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ นำแสดงโดย สรพงศ์ ชาตรี, ลลนา สุลาวัลย์ และ วิยะดา อุมารินทร์ เข้าฉายเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2521
ครั้งที่สอง กำกับการแสดงโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล นำแสดงโดย ฉัตรชัย เปล่งพานิช, ภัสสร บุณยเกียรติ และ ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2533
ครั้งที่สาม สร้างเป็นละครโทรทัศน์ ชื่อ ละครน้องเมีย ทาง สถานีดิจิทัล ช่อง 8   ออกอากาศ เมื่อปี พ.ศ. 2555 นำแสดงโดย สราวุธ มาตรทอง
ละครน้องเมีย บทประพันธ์โดย : พิมพินกับพาเพลิน
ละครน้องเมีย บทโทรทัศน์โดย : วาทินีย์ โอฬาร์กร / จันทรัยยา
ละครน้องเมีย กำกับการแสดงโดย : ต้น-ชานนท์ สมฤทธิ์
ละครน้องเมีย ดำเนินงานโดย : เมย์ เฟื่องอารมย์
ละครน้องเมีย ออกอากาศทุกวันจันทร์ - พุธ เวลา 08.00 / 11.30 / 20.00 น. ทางช่อง 8
== นักแสดง พ.ศ. 2555 ==
สราวุธ มาตรทอง   รับบท   เอกภพ
อิศริยา สายสนั่น   รับบท   งามเนตร
ณปภัช วัฒนากมลวุฒิ   รับบท   มะเฟือง
พิชญ์ กาไชย   รับบท   นำโชค
ใบเตย อาร์สยาม   รับบท   บัว
กรุณพล เทียนสุวรรณ   รับบท   มาวิน
ภรัณยู โรจนวุฒิธรรม   รับบท   ฉลาม
ลาล่า โปงลางสะออน   รับบท   นิดา
ลูลู่ โปงลางสะออน   รับบท   ชม
รัชนีกร พันธ์มณี   รับบท   วิภา
พิมพ์ผกา เสียงสมบุญ   รับบท   ภัสสร
ทนงศักดิ์ ศุภการ   รับบท   วันชัย
== เนื้อเรื่อง ==
แสง (ฉัตรชัย เปล่งพานิช) พ่อค้าเรือดูดทรายจากปากน้ำโพ ล่องเรือมากรุงเทพเพื่อขายทราย ขณะที่จอดเรืออยู่นั้น ปราง (ภัสสร บุณยเกียรติ) เมียสาวของเขาซึ่งเบื่อหน่ายชีวิตชาวเรือ หนีขึ้นฝั่งเพื่อแสวงหาชีวิตใหม่  ทิ้งแดง (ด.ช.อะตอม) ที่เกิดกับแสงที่ยังเป็นทารก ไว้ให้ ทับทิม (ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี) น้องสาวที่อายุเพิ่ง 15 ดูแลแทน ขณะที่ เดช (สุรเดช แก้วท่าไม้) เพื่อนของแสงพยายามยุเขาให้เอาทับทิมมาเป็นเมียอีกคน
แสงแทบผลิกแผ่นดินกรุงเทพตามหาปราง โดยมีสุคนธ์ คนขับแท็กซี่ (คมสัน พงษ์สุธรรม) ช่วยพาเขาตระเวนตามหาทั่วเมือง แต่ล้มเหลว แสงเมากลับมาและเห็นทับทิมเป็นปราง พยายามจะปลุกปล้ำทุกครั้ง แต่ทับทิมก็เอาตัวรอดได้เสมอ โดยไม่ทิ้งแสงกับลูก  ในที่สุด แสงรู้ว่า ปรางไปอยู่กับผู้หญิงชื่อ อารี (กมลา เศรษฐี) ที่สุขุมวิท ซึ่งหลอกเธอว่าจะสนับสนุนให้เป็นดาราแต่กลับถูกหลอกให้เป็นสาวขายบริการ แสงเมาอาละวาดที่อพาร์ตเมนต์ของอารี จนโดนจับเข้าคุก ทั้งหมดนี้ได้ทับทิม น้องสาวของปรางที่เพิ่งจะเป็นวัยรุ่นช่วยไว้
== นักแสดงนำ ==
{|class="wikitable"
! ภาพยนตร์ || พ.ศ. 2521 || พ.ศ. 2533 ||
|-
| แสง || สรพงศ์ ชาตรี || ฉัตรชัย เปล่งพานิช ||
|-
| ปราง || วิยะดา อุมารินทร์ || ภัสสร บุญยเกียรติ ||
|-
| ทับทิม || ลลนา สุลาวัลย์ || ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี  ||
|-
| เดช ||  || สุรเดช แก้วท่าไม้ ||
|-
| อารี || ชูศรี โรจนประดิษฐ์ || กมลา เศรษฐี ||
|-
| แดง ||  || ด.ช.อะตอม ||
|-
| สุคนธ์ (คนขับแท็กซี่) || อดุลย์ กรีน || คมสัน พงษ์สุธรรม ||
|-
| ป้าทอง ||  || สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต ||
|-
| คุณวิเชียร || พูนสวัสดิ์ ธีมากร || ตรัยเทพ เทวะผลิน ||
|-
| นงนารถ ||  || วิไลวรรณ คันธะรักษา ||
|-
|}
== เบื้องหลังและงานสร้าง ==
น้องเมีย เป็นเรื่องของแสงและปราง คู่สามีภรรยาจากปากน้ำโพ ล่องเรือเข้ากรุงเทพฯเพื่อขายแตงโม/ขายทราย มีทับทิมน้องสาวของปรางขอติดเรือมาเที่ยวเมืองหลวงด้วย แต่เมื่อมาถึง ปรางกลับตัดสินใจทิ้งแสงเพื่อหางานที่ดีกว่า แสงคลั่งและขายข้าวของทุกอย่างแม้จะถูกกดราคาเพื่อเอาเงินมาใช้ตามหาปราง ทิ้งให้ทับทิมเลี้ยงดูลูกชายตามลำพัง โชคร้ายกระหน่ำซ้ำเติมทำให้แสงเริ่มท้อใจและเห็นความดีในตัวทับทิม ในขณะที่ปรางรู้ตัวว่าถูกหลอก จึงคิดกลับมาหาแสง
น้องเมีย เคยสร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2521 บทพระนิพนธ์ บทภาพยนตร์ กำกับการแสดงและลำดับภาพโดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ  ถ่ายภาพโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ศิลปกรรมโดย	อำนาจ โหราศาสตร์ ที่ปรึกษาโดย สมศักดิ์ เตชะรัตนประเสริฐ สร้างโดย ละโว้ภาพยนตร์ จัดจำหน่ายโดย สหมงคลฟิล์ม นำแสดงโดย สรพงษ์ ชาตรี ลลนา สุลาวัลย์ และ วิยะดา อุมารินทร์ ร่วมด้วย อดุลย์ กรีน, ท้วม ทรนง, พูลสวัสดิ์ ธีมากร, ชูศรี มีสมมนต์, ทองฮะ วงศ์รักไทย เข้าฉายเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2521
ต่อมา พ.ศ. 2533 สร้างใหม่ครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นภาพยนตร์ลำดับที่ 18 ของ ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล  ได้นักแสดงชื่อดัง อย่าง ฉัตรชัย เปล่งพานิช และภัสสร บุณยเกียรติ แสดงนำ ตัวละครสำคัญคือ ทับทิม รับบทโดย ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี นักแสดงเด็ก บุตรสาวของ รอง เค้ามูลคดี และ ปทุมวดี โสภาพรรณ นับเป็นการแสดงบทชีวิตที่สำคัญอีกครั้งของปัทมวรรณ หลังจากรับบทคล้ายคลึงกันนี้จาก วัลลี เด็กหญิงยอดกตัญญู มาแล้วจากละครโทรทัศน์ทางช่อง 3 เมื่อหลายปีก่อนหน้านั้น
ภาพยนตร์สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาครอบครัวของชาวเรือที่ต้องหาเช้ากินค่ำ และคนหาเช้ากินค่ำในเมืองหลวง ประสบความสำเร็จในด้านคำวิจารณ์และรางวัล เช่น ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล รางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม พระสุรัสวดี, ฉัตรชัย เปล่งพานิช รางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม พระสุรัสวดีและรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง และปัทมวรรณ เค้ามูลคดี รางวัลนักแสดงดาวรุ่งยอดเยี่ยม พระสุรัสวดี และยังได้รับเลือกเป็นตัวแทนของประเทศไทย ในการเข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยม ในการประกาศผลรางวัลครั้งที่ 62 ด้วย แต่มิได้ผ่านเข้าถึงรอบสุดท้าย 
เคยออกอากาศทางโทรทัศน์เมื่อคืนวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2553 ทางไทยพีบีเอส ในรายการแกะกล่องหนังไทย
== รางวัล (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2533) ==
รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี ครั้งที่ 14 ประจำปี พ.ศ. 2533
* นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (ฉัตรชัย เปล่งพานิช)
* ผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (ม.จ. ชาตรีเฉลิม ยุคล)
* ลำดับภาพและตัดต่อยอดเยี่ยม (ม.จ. ชาตรีเฉลิม ยุคล)
* รางวัลพิเศษ “ตุ๊กตาเงิน” ดาวรุ่งฝ่ายหญิง (ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี)
รางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 2 ประจำปี พ.ศ. 2534
* นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (ฉัตรชัย เปล่งพานิช)
* นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม (คมสัน พงษ์สุธรรม)
==เชิงอรรถ==
== อ้างอิง ==
แกะกล่องหนังไทย ตอน น้องเมีย...13 มี.ค. 53 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
น้องเมีย (2521) ที่เว็บไซต์ ThaiFilmDb
น้องเมีย (2533) ที่เว็บไซต์ ThaiFilmDb
Song of Chao Phraya ข้อมูลจาก IMDb
ภาพยนตร์ไทย
ภาพยนตร์ชีวิต
ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2521
ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2533
ภาพยนตร์ที่กำกับโดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ
ภาพยนตร์ที่กำกับโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล
ภาพยนตร์โดยสหมงคลฟิล์ม
ภาพยนตร์ที่นำกลับมาสร้างใหม่