ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำโขง

ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำโขง เป็นลุ่มแม่น้ำสายหลักของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แผ่นดินใหญ่ และเป็นลุ่มแม่น้ำสายหลักของภาคอีสานและบางส่วนของภาคเหนือของประเทศไทย ในปัจจุบันนี้พบแล้วกว่า 1,200 ชนิด และคาดว่าอาจมีถึง 1,700 ชนิด
==แม่น้ำโขง==
ดูบทความหลักที่ แม่น้ำโขง
แม่น้ำโขงนับเป็นแม่น้ำสายที่ยาวที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีจุดกำเนิดจากที่ราบสูงทิเบต และมีจุดกำเนิดร่วมกับอีก 2 แม่น้ำ คือ แม่น้ำแยงซี และ แม่น้ำสาละวิน ไหลผ่านถึง 7 ประเทศ จนกระทั่งไหลไปออกทะเลจีนใต้ที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงที่เวียดนาม มีลำน้ำสาขาต่าง ๆ มากมาย รวมถึงพื้นที่ชุ่มน้ำอีกจำนวนมาก เช่น แม่น้ำมูล, แม่น้ำชี, แม่น้ำสงคราม, หนองหาน, ทะเลสาบเขมร
แม่น้ำโขงนับเป็นแม่น้ำสายที่ยาวเป็นอันดับที่ 10 ของโลก และเป็นแม่น้ำที่มีความหลากหลายของชนิดปลามากเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากแม่น้ำแอมะซอนในทวีปอเมริกาใต้ และแม่น้ำคองโกในทวีปแอฟริกา
==ชนิดปลา==
(อาทิ)
===ปลากระดูกอ่อน===
วงศ์ปลาฉลาม
*ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลาฉนาก
*ปลาฉนากจะงอยปากกว้าง (Pristis microdon)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลากระเบนธง
*ปลากระเบนลาว (Dasyatis laoensis)**ปลาท้องถิ่น
*ปลากระเบนราหูน้ำจืด (Himantura chaophraya)
*ปลากระเบนลายเสือ (Himantura oxyrhyncha)
===ปลากระดูกแข็ง===
วงศ์ปลากราย
*ปลากราย (Chitala ornata)
*ปลาตองลาย (Chitala blanchi)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาสะตือ (Chitala lopis)
*ปลาฉลาด (Notopterus notopterus)
วงศ์ปลาตูหนา
*ปลาไหลหูขาว (Anguilla marmorata)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลาหลังเขียว
*ปลาหมากผาง (Tenualosa thibaudeaui)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาซิวแก้ว (Clupeichthys aesarnensis)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลากะตัก
*ปลาแมว (Setipinna melanochir)
วงศ์ปลาตะเพียน
*ปลาแปบควาย (Paralaubuca spp.)
*ปลาสะนากยักษ์ (Aaptosyax grypus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาฝักพร้า (Macrochirichthys macrochirus)
*ปลาซิวเจ้าฟ้า (Amblypharyngodon chulabhornae)
*ปลาซิวหนวดยาว (Esomus metallicus)
*ปลาซิวควาย (Rosbora tornieri)
*ปลาซิวควายข้างเงิน (Rasbora argyrotaenia)
*ปลากระโห้ (Catlocarpio siamensis)
*ปลายี่สก (Probarbus jullieni)
*ปลาเอินตาขาว (Probarbus labeamajor)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาเอินฝ้าย (Probarbus labeaminor)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาเกล็ดถี่ (Thynnichthys thynnoides)
*ปลาตะกาก (Cosmochilus harmandi)
*ปลาตะโกก (Cyclocheilichthys enoplos)
*ปลาโจกไหม (Cyclocheilichthys furcatus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาเสือข้างลาย (Puntius partipentazona)
*ปลาแก้มช้ำ (Puntius orphoides)
*ปลาน้ำฝายหลังดำ (Sikukia stejnegeri)
*ปลาตะเพียน (Barbonymus gonionotus)
*ปลาตะเพียนทอง (Barbonymus altus)
*ปลากระแห (Barbonymus schwanenfeldi)
*ปลาตะพาก (Hypsibarbus wetmorei)
*ปลาปากหนวด (Hypsibarbus vernayi)
*ปลาตะพากส้ม (Hypsibarbus malcolmi)
*ปลาหนามหลังขาว (Mystacoleucus ectypus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาหนามหลัง (Mystacoleucus marginatus)
*ปลากระมัง (Puntioplites proctozysron)
*ปลากระมังครีบสูง (Puntioplites falcifer)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาปากเปี่ยน (Scaphognathops spp.)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาหว้าหน้านอ (Bangana behri)
*ปลาเพ้า (Bangana sinkleri)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาบัว (Labeo dyocheilus)
*ปลากาดำ (Epalzeorhynchos chrysophekadion)
*ปลากาแดง (Epalzeorhynchos frenatum)
*ปลาสร้อยขาว (Henicorhynchus siamensis)
*ปลาสร้อยน้ำเงิน (Cirrhinus jullieni)
*ปลาแกง (Cirrhinus molitorella)
*ปลานวลจันทร์น้ำจืด (Cirrhinus microlepis)
*ปลาสะอี (Mekongina erythrospila)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาไน (Cyprinus carpio)**เป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
*ปลานวลจันทร์เทศ (Cirrhinus cirrhosus)**เป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
*ปลายี่สกเทศ (Labeo rohita)**เป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
*ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus vittatus)
วงศ์ปลาหมู
*ปลารากกล้วย (Acanthopsis spp.)
*ปลาหมูขาว (Yasuhikotakia modesta)
*ปลาหมูค้อ (Yasuhikotakia morleti)
วงศ์ปลาสร้อยน้ำผึ้ง
*ปลาสร้อยน้ำผึ้ง (Gyrinocheilus aymonieri)
*ปลามูด (Gyrinocheilus pennocki)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลากด
*ปลาดุกมูน (Bagrichthys obscurus)
*ปลากดเหลือง (Hemibagrus spp.)
*ปลากดคัง (Hemibagrus wickioides)
*ปลากดหม้อ (Hemibagrus wickii)
วงศ์ปลาเนื้ออ่อน
*ปลาคางเบือน (Belodontichthys truncatus)
*ปลาดังแดง (Hemisilurus mekongensis)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาน้ำเงิน (Micropogon apogon)
*ปลาแดง (Micropogon bleekeri)
*ปลาขาไก่ (Krytopterus crytopterus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาค้าวขาว (Wallago attu)
*ปลาค้าวดำ (Wallago micropogon)
วงศ์ปลาสวาย
*ปลาสวายหนู (Helicophagus waandersii)
*ปลาบึก (Pangasianodon gigas)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาสวาย (Pangasianodon hypopthalmus)
*ปลาสังกะวาดท้องคม (Pteropangasius pleurotaenia)
*ปลาเทโพ (Pangasius larnaudii)
*ปลาเทพา (Pangasius sanitwongsei)
*ปลาโมง (Pangasius conchophilus)
*ปลาเผาะ (Pangasius bocourti)
*ปลายาว (Pangasius krempfi)
*ปลาสังกะวัง (Pangasius polyuranodon)
วงศ์ปลาแค้
*ปลาแค้วัว (Bagarius bagarius)
*ปลาแค้ยักษ์ (Bagarius yarrelli)
*ปลาแค้งู (Bagarius suchus)
วงศ์ปลาดุก
*ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus)
*ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus)
*ปลาดุกรัสเซีย (Clarias gariepinus)**ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
วงศ์ปลากดทะเล
*ปลากดหัวผาน (Hemiarius verrucosus)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลากระทุงเหว
*ปลากระทุงเหวเมือง (Xenentodon cancila)
วงศ์ปลาเข็ม
วงศ์ปลาหัวตะกั่ว
*ปลาหัวตะกั่ว (Aplocheilus panchax)
วงศ์ปลาแป้นแก้ว
*ปลาแป้นแก้ว (Parambassis siamensis)
วงศ์ปลาเสือตอ
*ปลาเสือตอลายใหญ่ (Datnioides pulcher)
*ปลาเสือตอลายเล็ก (Datnioides undecimradiatus)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลากะพงขาว
*ปลากะพงขาว (Lates calcarifer)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลาจวด
*ปลาม้า (Boesemania microlepis)
วงศ์ปลาอินทรี
*ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร (Scomberomorus sinensis)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลากุเรา
*ปลาหนวดพราหมณ์ (Polynemus paradiseus)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลาเสือพ่นน้ำ
*ปลาเสือพ่นน้ำ (Toxotes chatareus)
*ปลาเสือพ่นน้ำเกล็ดถี่ (Toxotes microlepis)
วงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ
*ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciatus)
วงศ์ปลาบู่
*ปลาบู่หมาจูแม่น้ำโขง (Brachygobius mekongensis)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาบู่ทราย
*ปลาบู่ (Oxyeleotris marmorata)
วงศ์ปลาหมอ
*ปลาหมอ (Anabas testudineus)
วงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ
*ปลาดุมชี (Nandus oxythynchus)
วงศ์ปลากัด ปลากระดี่
*ปลากระดี่หม้อ (Trichogaster trichogaster)
*ปลากระดี่นาง (Trichogaster microlepis)
*ปลาสลิด (Trichogaster pectoralis)
*ปลากัดอีสาน (Betta smaragdina)**ปลาท้องถิ่น
*ปลากริมมุก (Trichopsis pumilus)
*ปลากริมอีสาน (Trichopsis schalleri)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาแรด (Osphronemus goramy)
*ปลาแรดแม่น้ำโขง (Osphronemus exodon)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาช่อน
*ปลาช่อน (Channa striata)
*ปลาชะโด (Channa micropeltes)
*ปลากระสง (Channa lucius)
*ปลาก้าง (Channa limbata)
วงศ์ปลาหมอสี**ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
*ปลานิล (Oreochromis niloticus)
วงศ์ปลาซิวข้าวสาร
*ปลาซิวข้าวสารสงคราม (Oryzias songkhramensis)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาไหลนา
*ปลาไหลนา (Monopterus albus)
วงศ์ปลากระทิง
*ปลาหลดหลังจุด (Macrognathus semiocellatus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาหลด (Macrognathus siamensis)
*ปลากระทิง (Mastacembelus armatus)
วงศ์ปลาลิ้นหมา
*ปลาใบไม้ (Brachirus harmandi)
วงศ์ปลายอดม่วง
*ปลายอดม่วงเกล็ดถี่ (Cynoglossus microlepis)
*ปลายอดม่วงลาย (Cynoglossus fledmanni)
วงศ์ปลาปักเป้าฟันสี่ซี่'
*ปลาปักเป้าทองแม่น้ำโขง (Auriglobus nefastus)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาปักเป้าดำ (Tetraodon cochinchinensis)
*ปลาปักเป้าขน (Tretraodon baileyi)**ปลาท้องถิ่น
*ปลาปักเป้าปากขวด (Tetraodon cambodgiensis)
*ปลาปักเป้าควาย (Tetraodon suvatti'')**ปลาท้องถิ่น
==กรณีเขื่อนปากมูล==
หลังจากมีการสร้างและเปิดใช้เขื่อนปากมูลขึ้นในปี พ.ศ. 2537 พบว่ามีชนิดปลาที่พบในแม่น้ำมูล ซึ่งเป็นลุ่มน้ำสาขาของแม่น้ำโขงลดลงมาก เนื่องจากเป็นผลกระทบของการสร้างเขื่อน ซึ่งในเรื่องนี้ชาวบ้านพื้นถิ่นได้คัดค้านและประท้วงมาโดยตลอด
จนกระทั่งมีมติคณะรัฐมนตรีเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2544 ได้เปิดประตูเขื่อนปากมูลขึ้นทั้ง 8 บาน เป็นระยะเวลา 1 ปี ทางคณะนักวิจัยไทบ้าน ได้ลงพื้นที่ศึกษาและสำรวจชนิดปลาที่พบในแม่น้ำมูลเป็นระยะเวลา 1 ปี ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2544 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2545 พบว่ามีชนิดปลาเพิ่มมากขึ้น โดยพบว่าเป็นปลาที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำมูลและสาขาของแม่น้ำโขงในบริเวณใกล้เคียงกัน 265 ชนิด  ซึ่งเป็นปลาที่อพยพจากแม่น้ำโขง 134 ชนิด โดยเป็นปลาจากต่างถิ่น (ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น) 7 ชนิด และหลายชนิดเป็นปลาอพยพที่ต้องเดินทางไกลเป็นพันกิโลเมตรจากดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง ในเวียดนาม ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิด อาทิ ปลาไหลหูขาว, ปลากะพงขาว เพื่อเจริญเติบโต
จากการศึกษาพบว่าการอพยพของปลาในลุ่มน้ำแห่งนี้ เกิดขึ้นตลอดทั้งปี  การเริ่มอพยพมาอาศัย เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคมจนถึงเดือนกันยายน และเริ่มอพยพย้ายกลับ ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงเดือนธันวาคม จากเดิมที่เคยเชื่อว่าปลาจะอพยพย้ายถิ่นเพียงแค่ 4 เดือนเท่านั้น คือ เดือนมิถุนายนถึงเดือนธันวาคม
==อ้างอิง==
ปลาแบ่งตามสถานที่พบ
ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำโขง