เขตธนบุรี

ธนบุรี เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร ถือเป็นเขตอนุรักษ์เมืองเก่า แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมทางฝั่งธนบุรี
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
เขตธนบุรีตั้งอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา  มีอาณาเขตติดต่อกับเขตอื่นเรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางกอกใหญ่และเขตพระนคร มีคลองบางกอกใหญ่และแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตคลองสาน มีสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ ถนนประชาธิปก ถนนลาดหญ้า (บริเวณรอบวงเวียนอนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน และคลองบางไส้ไก่ เป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตบางคอแหลมและเขตราษฎร์บูรณะ มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองดาวคะนองเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตจอมทองและเขตภาษีเจริญ มีคลองบางสะแก คลองแยกบางสะแก 13 คลองวัดใหม่ยายนุ้ย 1 (คลองศาลเจ้าต้นโพธิ์) และคลองด่านเป็นเส้นแบ่งเขต
== ประวัติศาสตร์ ==
เขตธนบุรีเดิมมีฐานะเป็นอำเภอชั้นในขึ้นกับกรมนครบาล ตั้งที่ว่าการอำเภอในพื้นที่ของวัดราชคฤห์ จึงเรียกอำเภอนี้ว่า อำเภอราชคฤห์ (ปัจจุบันสำนักงานเขตย้ายมาตั้งอยู่บริเวณวัดเวฬุราชิณ) ต่อมาเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2459 ได้มีพระบรมราชโองการเปลี่ยนชื่ออำเภอราชคฤห์เป็น อำเภอบางยี่เรือ จังหวัดธนบุรี เนื่องจากมีที่ตั้งอำเภออยู่ในเขตตำบลบางยี่เรือ
ในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2514 สมัยจอมพล ถนอม กิติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการยุบจังหวัดธนบุรีรวมกับจังหวัดพระนครให้มีฐานะเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี ดังนั้น เพื่อรักษาคำว่า "ธนบุรี" ซึ่งเคยเป็นเมืองหลวงและเพื่อเฉลิมพระเกียรติของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) ประกอบกับอำเภอบางยี่เรือนี้เคยเป็นศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดธนบุรีด้วย จึงได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอบางยี่เรือเป็น อำเภอธนบุรี ขึ้นกับนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น เขตธนบุรี ขึ้นกับกรุงเทพมหานครในเวลาต่อมา
ครั้นในวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 ได้มีประกาศกรุงเทพมหานครเปลี่ยนแปลงพื้นที่แขวงและตั้งแขวงใหม่ในเขตธนบุรี เนื่องจากผู้บริหารกรุงเทพมหานครมีนโยบายให้แบ่งแขวงขนาดใหญ่ให้ย่อยลง เพื่อความชัดเจนในการให้บริการของสำนักงานเขต โดยได้เปลี่ยนแปลงพื้นที่แขวงบุคคโล แขวงบางยี่เรือ และแขวงตลาดพลู นำมาจัดตั้งเป็นแขวงสำเหร่และแขวงดาวคะนอง
== การแบ่งเขตการปกครอง ==

วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 สมัคร สุนทรเวช ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครขณะนั้น ได้ลงนามในประกาศจัดตั้งแขวงสำเหร่และแขวงดาวคะนอง แยกจากพื้นที่แขวงบุคคโล แขวงบางยี่เรือ และแขวงตลาดพลู เขตธนบุรี โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ธันวาคม ปีเดียวกัน ทำให้ปัจจุบัน เขตธนบุรีแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 แขวง ได้แก่
{|class="wikitable"
!หมายเลข||width=15%|อักษรไทย||width=15%|อักษรโรมัน||พื้นที่ (ตร.กม.)||จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565)||ความหนาแน่นประชากร (ธันวาคม 2565)||แผนที่
|-
|||วัดกัลยาณ์||Wat Kanlaya ||0.785||7,907||10,072.61||rowspan=8|
|-
|||หิรัญรูจี||Hiran Ruchi||0.691||11,121||16,094.07
|-
|||บางยี่เรือ||Bang Yiruea||1.523||18,898||12,408.41
|-
|||บุคคโล||Bukkhalo||1.210||16,392||13,547.11
|-
|||ตลาดพลู||Talat Phlu ||1.823||14,703||8,065.28
|-
|||ดาวคะนอง||Dao Khanong||1.289||16,782||13,019.40
|-
|||สำเหร่||Samre||1.230||13,788||11,209.76
|-
!colspan = 3| ทั้งหมด ||8.551||99,591||11,646.71
|}
== ประชากร ==
== การคมนาคม ==


=== ทางรถยนต์ ===
ถนนสายหลักในพื้นที่เขตธนบุรี ได้แก่
ถนนอิสรภาพ เชื่อมถนนประชาธิปก (ทางแยกบ้านแขก) กับสะพานเจริญพาศน์
ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับสะพานข้ามคลองดาวคะนอง
ถนนอรุณอมรินทร์ เชื่อมระหว่างถนนประชาธิปกกับสะพานอนุทินสวัสดิ์
ถนนมไหสวรรย์ เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน (ทางแยกมไหสวรรย์) กับสะพานกรุงเทพ
ถนนรัชดาภิเษก เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน (ทางแยกมไหสวรรย์) กับสะพานตลาดพลู
ถนนเจริญนคร  เชื่อมระหว่างสะพานเจริญนคร 5 ถึงสะพานเจริญนคร 8
ถนนประชาธิปก เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับเชิงสะพานสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า
ถนนวุฒากาศ เชื่อมถนนเทอดไท (ทางแยกวุฒากาศ) กับสะพานข้ามคลองวัดใหม่ยายนุ้ย
ถนนเทอดไท เชื่อมถนนอินทรพิทักษ์ (ทางแยกบางยี่เรือ) กับสะพานข้ามคลองบางหลวงน้อย
ถนนกรุงธนบุรี เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสินกับสะพานข้ามคลองบางไส้ไก่
ถนนราชพฤกษ์ เชื่อมถนนสมเด็จพระเจ้าตากสินกับสะพานข้ามคลองบางหลวงน้อย
ถนนอินทรพิทักษ์ เชื่อมระหว่างวงเวียนใหญ่กับกับสะพานเนาวจำเนียร
เขตธนบุรีมีสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 3 แห่ง ได้แก่
สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตพระนคร
สะพานพระราม 3 เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตบางคอแหลม
สะพานกรุงเทพ เชื่อมระหว่างเขตธนบุรีกับเขตบางคอแหลม
=== ทางรถไฟ ===
ใช้เส้นทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย จากสถานีรถไฟมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร
สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่
สถานีรถไฟตลาดพลู 
=== ทางบีอาร์ที ===
สถานีราชพฤกษ์
=== ทางรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน ===
สถานีโพธิ์นิมิต
สถานีตลาดพลู
== แหล่งน้ำ ==
แม่น้ำและลำคลองสายสำคัญในพื้นที่เขต ได้แก่
แม่น้ำเจ้าพระยา
คลองบางกอกใหญ่ (บางหลวง)
คลองบางหลวงน้อย
คลองบางน้ำชน
คลองบางไส้ไก่
คลองบางสะแก
คลองสำเหร่
== ชุมชน ==
ชุมชนกุฎีจีน ชุมชนของชาวไทยเชื้อสายโปรตุเกส
ชุมชนบ้านลาว ชุมชนของชาวไทยเชื้อสายลาวที่มีชื่อเสียงในการทำขลุ่ย
ชุมชนตากสินสัมพันธ์
== สถานที่สำคัญ ==
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่วงเวียนใหญ่
วัดกัลยาณมิตร
วัดกระจับพินิจ
วัดกลางดาวคะนอง
วัดดาวคะนอง
วัดบางน้ำชน
วัดบุคคโล
วัดบุปผาราม
วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
วัดวรามาตยภัณฑสาราราม (วัดขุนจันทร์)
วัดอินทารามวรวิหาร (วัดบางยี่เรือนอก)
วัดจันทารามวรวิหาร (วัดกลางตลาดพลูหรือวัดบางยี่เรือกลาง)
วัดโพธินิมิตรสถิตมหาสีมาราม
วัดราชคฤห์ (วัดมอญหรือวัดบางยี่เรือใน)
วัดราชวรินทร์ (วัดสำเหร่)
วัดใหญ่ศรีสุพรรณ
วัดใหม่ยายนุ้ย
วัดหิรัญรูจีวรวิหาร (วัดน้อย)
วัดสันติธรรมาราม
วัดสุทธาวาส (วัดใหม่ตาสุด)
โบสถ์ซางตาครู้ส
คริสตจักรที่ 1 สำเหร่ เป็นโบสถ์คริสต์ในนิกายเพรสไบทีเรียนแห่งแรกในประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1849
มัสยิดต้นสน
มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
โรงเรียนประถมสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
โรงเรียนศึกษานารี
โรงเรียนวัดอินทาราม
โรงเรียนกุลมาฒน์ธนบุรี
โรงเรียนธนบุรีวรเทพีพลารักษ์
สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์สำนักงานเขตธนบุรี
แผนที่เขตธนบุรี