เทวสถานโรมัน

เทวสถานโรมัน (Roman temple หรือ Fanum) ในความเชื่อเดิมในเรื่องที่เกี่ยวกับลัทธิเพกันโรมันผู้ถือปฏิบัติมักจะทำการสักการะที่เทวสถาน การสังเวยมักจะทำกันบนแท่นบูชาภายนอกเทวสถานที่ทำให้ง่ายต่อการทำความสะอาด และสามารถรับผู้เข้าร่วมพิธีได้มากกว่า เทวสถานโรมันจะมีขนาดไม่ใหญ่นักและจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่ใช้เป็นที่ตั้งของรูปสลักของเทพประจำลัทธินิยมในห้องหลักที่เรียกว่า “cella” (เซลลา) เซลลาเองก็อาจจะมีแท่นบูชาขนาดเล็กสำหรับจุดธูป หลังเซลลาก็จะเป็นห้องเดียวหรือหลายห้องที่ใช้โดยผู้เข้าร่วมพิธีสำหรับเก็บเครื่องไม้เครื่องมือหรือสิ่งที่จะถวายเทพ
== เทวสถาน ==
ชาวโรมันจะทำการสักการะ, สวดมนต์, ถวายสิ่งสักการะ และ ทำการสังเวยต่อเทพเจ้ากันที่เทวสถาน เทพ/เทพีองค์สำคัญๆ ก็ได้แก่:
เทพจูปิเตอร์ - ราชาแห่งเทพเจ้า, เทพเจ้าแห่งฝน, ฟ้าร้อง และ สายฟ้า
เทพีจูโน- ราชินีแห่งเทพเจ้า, เทพเจ้าแห่งสตรีและการให้กำเนิด
เทพเนปจูน- เทพเจ้าแห่งทะเล/พายุ
เทพพลูโต- เทพเจ้าแห่ง underworld
เทพอพอลโล- เทพเจ้าแห่งการพยากรณ์
เทพมาร์ส- เทพเจ้าแห่งการสงคราม
เทพีวีนัส- เทพีแห่งความรักและความงาม
เทพเมอร์คิวรี- ผู้สื่อสาส์นของพระเจ้า และ เทพเจ้าแห่งการค้าและการโจรกรรม
เทพแซทเทิร์น- พ่อของเทพจูปิเตอร์
เทพยูเรนัส- พ่อของเทพแซทเทิร์น
เทพีไดแอนนา- เทพีแห่งการล่าสัตว์
คิวปิด- เทพเจ้าแห่งความรัก และลูกของเทพีวีนัส
ชาวโรมันใช้คำภาษาลาติน “ฟานุม” (fanum) ที่แปลว่า “บริเวณศักดิ์สิทธิ์” สำหรับสถานที่สำหรับลัทธินิยมอื่นที่ไม่มีเทวสถาน เช่นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในสมัยแรก เช่นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับไดแอนา เนโมเรนซิส หรือที่เรียกกันว่า “ไดแอนาแห่งป่าเขา” และ เทวสถานที่มิได้เป็นของเทพทางการของโรมัน
คำว่า “ฟานุม” ตรงกับคำวิเศษณ์ “fanaticus” หรือในปัจจุบันมาแผลงเป็นคำว่า “fanatic” ที่แปลว่า “ความหลงใหลคลั่งไคล้” ซึ่งยังมีความหมายที่สะท้อนถึงความรู้สึกไม่ยอมรับศาสนาที่ต่างจากศาสนาทางการโดยชาวโรมัน แต่กระนั้นลัทธินิยมที่นำเข้ามาจากนอกจักรวรรดิโรมันบางลัทธิโดยเฉพาะจากบ้านเมืองที่โรมันไปพิชิตมาเช่นจากจักรวรรดิเปอร์เซีย หรือ อียิปต์ เช่นไอสิสก็มาเป็นที่นิยมนับถือกันในจักรวรรดิโรมัน ที่จะมีเทวสถานอันหรูหราเป็นของตนเอง เช่นเทวสถานไอสิส และ เซราพิสในแคมพัสมาร์เชียส (Campus Martius) ที่สร้างโดยใช้วัสดุจากอียิปต์ และ ลักษณะโครงสร้างแบบอียิปต์ ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงภาวะวิวิธพรรณ ของเทวสถานทางศาสนาของโรมันตอนปลาย
คำว่า “ฟานุม” กลามมาเป็นส่วนหนึ่งของชื่อสถานที่ของโรมันเช่น ฟานุมโวลทุมแน, ฟานุมมาร์ทิส หรือ ฟานุมฟอร์ชูแน
เทวสถานเหล่านี้มายุบหายไปเกือบหมดสิ้นพร้อมกับลัทธิเพกันในสมัยคริสเตียนยุคแรก และเมื่อคริสต์ศาสนาได้รับการประกาศให้เป็นศาสนาทางการของจักรวรรดิ คำว่าเทวสถานก็เลือนหายไปเป็นคริสต์ศาสนสถานของคริสเตียนแทนที่
== รายชื่อเทวสถานโรมัน ==
เทวสถานและที่ตั้งภายในโรมันโบราณ
แพนธีอัน - เทวสถานสำหรับปวงเทพ (Pantheon) ในแคมพัสมาร์เชียส
เทวสถานแห่งอันโตนินัสและฟาอัสตินา - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานอพอลโลพาลาทินัส - เนินพาเลไทน์
เทวสถานอพอลโลโซซิอานัส - ใกล้โรงละครมาร์เซลลัส
เทวสถานเบลโลนา, โรม - ใกล้โรงละครมาร์เซลลัส
เทวสถานซีซาร์ - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานคาสเตอร์และพอลลักซ์ - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานคองคอร์ด - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานไซเบเล (มันยามาเทอร์) - เนินพาเลไทน์
เทวสถานดิวัส ออกัสตัส หลังบาซิลิกาจูเลีย
เทวสถานเฮเดรียน - แคมพัสมาร์เชียส
เทวสถานเฮอร์คิวลีส
เทวสถานไอซิสและเซราพิส - แคมพัสมาร์เชียส
เทวสถานแจนัส (ฟอรุมโรมัน)
เทวสถานจูโน โมเนตา - เนินคาปิโตลิเน
เทวสถานจูปิเตอร์ (เนินคาปิโตลิเน) - เนินคาปิโตลิเน
เทวสถานมาร์ส อุลทอร์ - ฟอรุมออกัสตัส
เทวสถานมิเนอร์วาเมดิคา (นิมเฟียม) - เดิมอยู่ในฟอรุมทรานซิทอรุม
เทวสถานมิเนอร์วาเมดิคา
เทวสถานสันติภาพ
เทวสถานพอร์ทูนัส - ใกล้วัดซานตามาเรียคอสเมดิน
เทวสถานรอมิวลุส - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานแซทเทิร์น - ด้านตะวันตกของฟอรุมโรมัน
เทวสถานซิริอาโค - เนินจานิคิวลัม
เทวสถานวีนัสและโรมา - มุมตะวันออกเฉียงเหนือของฟอรุมโรมัน
เทวสถานวีนัสเจเนทริกซ์ - ฟอรุมซีซาร์
เทวสถานเวสเปเซียนและไททัส
เทวสถานเวสทา - ฟอรุมโรมัน
เทวสถานเวอิโอวิส - เนินคาปิโตลิเน
เทวสถานนอกกรุงโรม:

เตาเผาอาร์เธอร์, Stenhousemuir, สกอตแลนด์
เทวสถานเพกันฮิลล์, ซัมเมอร์เซ็ท, อังกฤษ
โรงอาบน้ำโรมันแห่งบาธ และเทวสถานซูลิสมิเนอร์วา, บาธ, ซัมเมอร์เซ็ท, อังกฤษ
เทวสถานอพอลโล (ปอมเปอี)
เทวสถานเบลโลนา (ออสเตีย)
เทวสถานมิเธรียมลอนดอน, ลอนดิเนียม (ลอนดอนปัจจุบัน)
เทวสถานเมซองคาร์รี - นีเมส, ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส
เทวสถานออกัสตัส (ปูลา) - ปูลา, โครเอเชีย
เทวสถานเวสตา, ทิโวลี - ทิโวลี, อิตาลี
เทวสถานออกัสตาและลิเวีย - เวียนน์, ฝรั่งเศส
เทวสถานอีโวรา - อีโวรา, โปรตุเกส
เทวสถานโดนุคทาส - ทาร์ซัส, ตุรกี[http://www.saintpaultarsus.com/html/donuktas_roman_temple.html] 
เทวสถานบาคคัส - บาลเบ็ค, เลบานอน
เทวสถานอาร์ทีมิสแห่งเจราช, จอร์แดน
== อ้างอิง ==
Temple of Hadrian, Rome  Quicktime VR
The Pantheon, Rome  Quicktime VR
Garden Shed Converted into a Roman Temple
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
*
สถาปัตยกรรมโรมัน
สถาปัตยกรรมในทางศาสนา
Tempel#Tempel der Römer