ราชมังคลากีฬาสถาน

ราชมังคลากีฬาสถาน (Rajamangala National Stadium) เป็นสนามกีฬาขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยเป็นสนามกลางหรือสนามหลัก (Main Stadium) ของศูนย์กีฬาหัวหมาก ของการกีฬาแห่งประเทศไทย สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530 และพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พ.ศ. 2531 สนามได้รับการออกแบบโดย รังสรรค์ ต่อสุวรรณ และคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2541 เพื่อใช้ในการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13 ที่กรุงเทพมหานคร เป็นเจ้าภาพ
ราชมังคลากีฬาสถาน เป็นสนามเหย้าของทีมฟุตบอลทีมชาติไทย ในปัจจุบัน และใช้จัดแข่งขันฟุตบอลนัดสำคัญต่างๆ นอกจากนี้ ยังใช้สำหรับจัดการแสดงดนตรี(คอนเสิร์ต)กลางแจ้ง มีศักยภาพรองรับผู้เข้าชมภายในอาคาร จำนวน 80,000 คน และอัฒจันทร์ 51,522 ที่นั่ง ซึ่งเป็นเก้าอี้พับทั้งหมด ภายในมีสนามฟุตบอลขนาดมาตรฐาน ลู่วิ่ง ลานกรีฑา และสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ นอกจากนี้ ยังเป็นสนามกีฬาที่มีขนาดใหญ่ เป็นอันดับที่ 55 ของโลก และเป็นอันดับ 17 ของทวีปเอเชีย
== ประวัติ ==
เมื่อปี พ.ศ. 2512 คณะรัฐมนตรีซึ่งนำโดยนายกรัฐมนตรี มีมติเห็นชอบด้วยกับโครงการจัดสร้างสนามกีฬาที่หัวหมาก ขนาดความจุ 1 แสนคน ด้วยงบประมาณ 40 ล้านบาท ซึ่งเสนอเข้าสู่ที่ประชุม ตามที่องค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย (อสกท.; ปัจจุบันคือการกีฬาแห่งประเทศไทย หรือ กกท.) นำเสนอมา แต่ยังไม่มีการก่อสร้าง เนื่องจากไม่มีงบประมาณ
จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2528 ไพบูลย์ วัชรพรรณ ผู้ว่าการ กกท.คนแรก เสนอของบประมาณ 500 ล้านบาท สำหรับก่อสร้างสนามกีฬากลาง ขนาดความจุ 80,000 ที่นั่ง ภายในศูนย์กีฬาหัวหมาก เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530 และใช้ในการแข่งขันกีฬาระดับชาติร่วมกับสนามศุภชลาศัย ซึ่งได้รับความเห็นชอบ โดยมอบหมายให้คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้ออกแบบ และทำสัญญาจ้าง ห้างหุ้นส่วนจำกัด วิวัฒน์ก่อสร้าง พร้อมทั้งจัดจ้าง บริษัท สยามซีเท็ค จำกัด เป็นผู้ควบคุมการก่อสร้าง เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2531 จนกระทั่งแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2538 รวมระยะเวลาก่อสร้างทั้งสิ้น 2,443 วัน คิดเป็นเงินทั้งสิ้น 630 ล้านบาท
ต่อมาในระยะที่ 2 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้าให้ความร่วมมือตกแต่งรายละเอียด ทางสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม และระบบไฟส่องสว่าง ระบบเสียงเพิ่มเติม การติดตั้งเก้าอี้บนอัฒจันทร์ฝั่งมีหลังคา พร้อมราวกันตก โดยห้างหุ้นส่วนจำกัด ช้างม่อยเฟอร์นิเจอร์ เป็นผู้รับจ้าง รวมค่าใช้จ่ายประมาณ 550 ล้านบาท แต่ใช้วงเงินไปประมาณ 367 ล้านบาท ตามนโยบายลดค่าใช้จ่ายของนายสุขวิช รังสิตพล ประธานคณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ 13
และระยะที่ 3 ในช่วงก่อนเปิดการแข่งขัน กีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13 ประมาณ 1 เดือน คือ การจัดทำตราสัญลักษณ์พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก และตัวอักษรแสดงชื่อสนามเป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เพื่อติดตั้งบนกำแพงส่วนนอกอัฒจันทร์ฝั่งกระถางคบเพลิง การตกแต่งบริเวณส่วนที่ประทับ และส่วนที่นั่งประธาน รวมทั้งการทาสีภายในบางส่วน ตลอดถึงงานสถาปัตยกรรมต่างๆ เป็นเงิน 8 ล้านบาท โดยรวมงบทั้ง 3 ระยะ เป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 1,188 ล้านบาท
หลังจากแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13 เสร็จสิ้นแล้ว มีการปรับปรุงต่อเติม ที่ทำการสมาคมกีฬา, ห้องประชุม และสำนักงานฝ่ายต่างๆ ของ กกท.โดยรอบใต้ถุนอัฒจันทร์ ทำให้ยอดงบประมาณการก่อสร้างสนามแห่งนี้ รวมทั้งสิ้น 1,255,569,337 บาท ซึ่งในปัจจุบัน ใช้รองรับการแข่งขันฟุตบอลระหว่างประเทศที่สำคัญ รวมถึงการแข่งขันฟุตบอลถ้วยพระราชทาน และนัดกระชับมิตรของฟุตบอลทีมชาติไทย หรือสโมสรฟุตบอลของไทย กับฟุตบอลทีมต่างชาติ หรือสโมสรฟุตบอลจากต่างประเทศเช่น แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด, ลิเวอร์พูล, ลีดส์ยูไนเต็ด, เรอัลมาดริด, บาร์เซโลนา และเชลซี เป็นต้น
== เหตุการณ์สำคัญ ==
=== กีฬา ===
6 และ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2541 – พิธีเปิดและปิด การแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ ครั้งที่ 13
9 และ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2543 – พิธีเปิดและปิด การแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 32
19 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ ลิเวอร์พูล
28 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด
24 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ ลิเวอร์พูล
10 สิงหาคม พ.ศ. 2546 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ เรอัลมาดริด
6 และ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547 – พิธีเปิดและปิด การแข่งขันฟุตบอลโลกหญิงอายุไม่เกิน 20 ปี 2004
29 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ เรอัลมาดริด
8–21 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 – พิธีเปิดการแข่งขัน และการแข่งขันรอบ 8 ทีมสุดท้าย เอเชียนคัพ ครั้งที่ 14
8 และ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2550 – พิธีเปิดและปิด การแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูร้อน ครั้งที่ 24
23 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ ลิเวอร์พูล
24 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ไทยพรีเมียร์ลีก ออลสตาร์ พบ เชลซี
14–16 ธันวาคม พ.ศ. 2555 – เรซ ออฟ แชมเปียนส์ 2012
13 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง สิงห์ ออลสตาร์ พบ แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด
17 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง สิงห์ ออลสตาร์ พบ เชลซี
28 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ ลิเวอร์พูล
7 สิงหาคม พ.ศ. 2556 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ฟุตบอลทีมชาติไทย พบ บาร์เซโลนา
10 และ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2557 – เอเอฟเอฟ ซูซูกิ คัพ 2014
30 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ไทยแลนด์ ออลสตาร์ พบ เชลซี
14 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 – ฟุตบอลกระชับมิตรระหว่าง ทรู ออลสตาร์ พบ ลิเวอร์พูล
3 และ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2559 – ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ ครั้งที่ 44
17 ธันวาคม พ.ศ. 2559 – ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2016 นัดชิงชนะเลิศ
14 และ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 – ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ ครั้งที่ 45
8 พฤศจิกายน ถึง 15 ธันวาคม พ.ศ. 2561 – เอเอฟเอฟ ซูซูกิ คัพ 2018
8–26 มกราคม พ.ศ. 2563 – ฟุตบอลเยาวชนชิงแชมป์เอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 2020
12 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 – ฟุตบอลกระชับมิตร THE MATCH Bangkok Century Cup 2022 ระหว่าง แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด พบ ลิเวอร์พูล
5 สิงหาคม พ.ศ. 2566 – ฟุตบอลไดกิ้น ไทยแลนด์แชมเปียนส์คัพ 2566 ระหว่าง บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด พบ ทรูแบงค็อก ยูไนเต็ด
====การแข่งขันฟุตบอลระดับทีมชาติ====
=== คอนเสิร์ต ===
25 ธันวาคม พ.ศ. 2542 – คอนเสิร์ต 15 ปี เมด อิน ไทยแลนด์ โดย คาราบาว
10 ธันวาคม พ.ศ. 2547 – บี-เดย์ โดย เบเกอรี่มิวสิก
7 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 – เทศกาลดนตรีกรุงเทพ (Bangkok Music Festival) โดย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 – ร่ำไรคอนเสิร์ต โดย อัสนี-วสันต์
7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 – เอสเอ็มทาวน์ไลฟว์’08 โดย เอสเอ็มทาวน์
6 เมษายน พ.ศ. 2553 – โชว์คิงเอ็ม
27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 – บอดี้สแลม ไลฟ์ อิน คราม โดย บอดี้สแลม
12 มีนาคม พ.ศ. 2554 – โคเรียนมิวสิกเวฟอินแบงคอก
7–8 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 – เทศกาลฤดูร้อนกรุงเทพฯ (Bangkok Summer Festival)
7 เมษายน พ.ศ. 2555 – โคเรียนมิวสิกเวฟอินแบงคอก 2012
25 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 – เดอะบอร์นดิสเวย์บอลทัวร์ (Lady Gaga The Born This Way Ball Live in Bangkok) โดย เลดีกากา
4 ตุลาคม พ.ศ. 2555 – วันเอเชียทัวร์ 2012 เอ็มเคานท์ดาวน์สไมล์ไทยแลนด์ (One Asia Tour 2012 M Countdown Smile Thailand)
2 มีนาคม พ.ศ. 2556 – เสียงจริงตัวจริง เดอะวอยซ์ไทยแลนด์ ประกอบด้วยเจนนิเฟอร์ คิ้ม, โจอี้ บอย, สหรัถ สังคปรีชา, อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข และลูกทีมอีก 59 คน
16 มีนาคม พ.ศ. 2556 – เอ็มบีซีโคเรียนมิวสิกเวฟอินแบงคอก
30 มีนาคม พ.ศ. 2556 – ซูเปอร์จอยนท์ คอนเสิร์ต อินไทยแลนด์
2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 – คอนเสิร์ต 40 ปี เสก โลโซ (40 แต่รู้สึกเหมือน 14)
14 มีนาคม พ.ศ. 2558 – วันไดเรกชัน ออนเดอะโรดอะเกนทัวร์
7 เมษายน พ.ศ. 2560 – อะเฮดฟูลออฟดรีมส์ทัวร์ โดย โคลด์เพลย์
10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 – Genie Fest 19 ปี กว่าจะร็อกเท่าวันนี้ โดย จีนี่ เรคคอร์ด
9–10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 – BODYSLAM FEST วิชาตัวเบา LIVE IN ราชมังคลากีฬาสถาน โดย บอดี้สแลม สังกัด จีนี่ เรคคอร์ด
6–7 เมษายน พ.ศ. 2562 – BTS World Tour LOVE YOURSELF (บีทีเอส เวิลด์ทัวร์ เลิฟยัวร์เซล์ฟ) โดย BTS
28 เมษายน พ.ศ. 2562 – Ed Sheeran Divide World Tour 2019 โดย เอ็ด ชีแรน
15–16 ตุลาคม พ.ศ. 2565 – ออกโทป๊อบ 2022
10 ธันวาคม พ.ศ. 2565 – มารูนไฟฟ์ เวิลด์ทัวร์ 2022
7 มกราคม พ.ศ. 2566 – งานประกาศผลรางวัลโกลเดนดิสก์อะวอดส์ 2023
11 มีนาคม พ.ศ. 2566 – แฮร์รี สไตลส์ เลิฟ ออน ทัวร์ 2023
27–28 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 – แบล็กพิงก์ บอร์นพิงก์เวิลด์ทัวร์ 2023 ENCORE IN BANGKOK
23 ธันวาคม พ.ศ. 2566 -  SEVENTEEN TOUR ‘FOLLOW’ TO BANGKOK
3–4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 – โคลด์เพลย์ มิวสิกออฟเดอะสเฟียส์เวิลด์ทัวร์ 2024
10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 – เอ็ด ชีแรน '+ - = ÷ x' ทัวร์ 2024
==== คอนเสิร์ตที่ยกเลิกการแสดง ====
15–16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 – GOT7 2020 WORLD TOUR ‘KEEP SPINNING’ IN BANGKOK ในวันที่ 15–16 ก.พ. 2563  (เนื่องด้วยสถานการณ์ของการแพร่ระบาดโควิด-19 ทำให้ผู้จัดและต้นสังกัดได้ประกาศยกเลิกการแสดง)
พ.ศ. 2566 – จัสทิส เวิลด์ ทัวร์ โดย จัสติน บีเบอร์ (เดิมกำหนดจัดในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 แต่ได้เลื่อนการแสดงออกไปเนื่องจากปัญหาสุขภาพของบีเบอร์ ต่อมาเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2566 ผู้จัดได้มีการแจ้งยกเลิกการแสดง)
=== กิจกรรมทางการเมือง ===
1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 – ครอบครัวความจริงวันนี้สัญจร (แดงทั้งแผ่นดินสัญจร)
19 – 20, 24 พฤศจิกายน – 1 ธันวาคม พ.ศ. 2556 – รัฐ (ถูก) ประหาร โดย ศาลรัฐธรรมนูญ และ หยุดทำร้ายประเทศไทย หยุดใช้คนไทยเป็นตัวประกัน (แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ)
== การเดินทาง ==
=== รถไฟฟ้า ===
บริเวณถนนรามคำแหง มีการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม โดยมีกำหนดเปิดใน พ.ศ. 2570 ซึ่งมีสถานีใกล้เคียงกับราชมังคลากีฬาสถาน 2 สถานี ดังนี้
=== รถโดยสารประจำทาง ===
== ระเบียงภาพ ==
ไฟล์:Rajamangala Stadium.jpg|alt=ป้ายชื่อบนกำแพงนอกสนาม|ป้ายชื่อและตราพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษกที่บริเวณด้านหน้าสนาม
ไฟล์:RajamangalaStadium.jpg|อัฒจันทร์ฝั่งมีหลังคา
ไฟล์:Flood shelter at Rajamangala Stadium, Bangkok, Thailand, October 2011.jpg|alt=|ศูนย์พักพิงผู้ประสบอุทกภัยชั่วคราว (เมื่อเดือนตุลาคม 2554)
ไฟล์:Raj 03.JPG|alt=|อัฒจันทร์ฝั่งป้ายไฟแสดงคะแนน
ไฟล์:Raja 01.JPG|alt=|อัฒจันทร์ฝั่งกระถางคบเพลิง
== ดูเพิ่ม ==
ศูนย์กีฬาหัวหมาก
อินดอร์ สเตเดียม หัวหมาก
กรีฑาสถานแห่งชาติ (สนามศุภชลาศัย)
ศูนย์เยาวชนกรุงเทพมหานคร (ไทย-ญี่ปุ่น) ดินแดง
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530
ราชมังคลากีฬาสถาน
สนามฟุตบอลในประเทศไทย
สนามฟุตบอลไทยลีก
สนามกีฬาแห่งชาติ
สนามกีฬาอเนกประสงค์ในประเทศไทย