พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ (ทองดี สุรเตโช)

พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ นามเดิม ทองดี สุรเดช ฉายา สุรเตโช เป็นราชบัณฑิต สำนักงานราชบัณฑิตยสภา เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสพระอารามหลวงวัดราชโอรสารามราชวรวิหาร หัวหน้าพระธรรมทูตสายที่ 8 กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
== ชีวิตและงาน ==
พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ มีนามเดิมว่า ทองดี สุรเดช เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 ที่อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร เมื่ออายุ 14 ปี และจบชั้นมัธยมต้นแล้วก็ได้บรรพชาเป็นสามเณร เมื่ออายุครบ 20 ปี ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดเดิมคือวัดไตรภูมิ อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร จากนั้นก็ได้ศึกษาธรรมที่สำนักเรียนวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค เมื่อ พ.ศ. 2515 ด้วยอายุ 26 ปี ในทางโลกสอบได้ประโยควิชาครูพิเศษมัธยม (พ.ม.) ในปีถัดมา
==== ด้านการงาน ====
ด้านการงาน พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ ได้เป็นเลขานุการเจ้าคณะอำเภอพรานกระต่าย เลขานุการเจ้าคณะเขตบางขุนเทียน ต่อมาได้เป็นอาจารย์สอนวิชาแต่งฉันท์ภาษามคธ ชั้นประโยค ป.ธ.8 ที่โรงเรียนพระปริยัติธรรมส่วนกลางของคณะสงฆ์ วัดสามพระยาวรวิหาร พระอารามหลวง กรุงเทพมหานคร ก่อนที่จะเป็นเจ้าคณะแขวงบางค้อได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดราชโอรสาราม เคยเป็นเจ้าคณะภาค 16 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม ระหว่าง พ.ศ. 2535-พ.ศ. 2544
==== ด้านวิชาการ ====
ด้านวิชาการ พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ เคยเป็นรองประธานกรรมการตรวจสอบต้นฉบับพระไตรปิฎกฉบับสังคายนา ภาษาไทยและภาษาบาลี เป็นรองประธานกรรมการตรวจสำนวนการแปลพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการการศึกษาของคณะสงฆ์ เป็นกรรมการจัดทำแผนพัฒนาด้านการศึกษา กรมการศาสนา ประธานกรรมการจัดทำต้นฉบับพระไตรปิฎก ฉบับภาษาไทย นอกจากนี้ยังเคยเป็นประธานกรรมการพิจารณาและดำเนินการจัดตั้งสำนักหุบผาสวรรค์เป็นสถานศึกษาทางพุทธศาสนาอีกด้วย
==== ด้านการเผยแผ่ ====
พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ ได้เขียนหนังสือและแต่งตำราเพื่อเผยแผ่พระธรรมจำนวนมากดังรายการผลงานเขียนของท่านข้างล่างนี้ นอกจากนี้พระมหาโพธิวงศาจารย์ยังได้อนุญาตให้นำศัพท์เกี่ยวกับพุทธศาสนาและคำที่ใช้กับพระและวัดในหนังสือ "คำวัด" มาเผยแพร่ในอภิธานศัพท์พุทธศาสนาในวิกิพีเดียอีกด้วย
== ตำแหน่งหน้าที่สำคัญ ==
หลังจากสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค แล้ว พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ ได้ปฏิบัติงานด้านการศาสนาในตำแหน่งต่างๆ มาเป็นลำดับ นอกจากตำแหน่งรองเจ้าอาวาสวัดราชโอรสารามดังกล่าวแล้วก็ได้เป็นเจ้าคณะภาค 16 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม เป็นเจ้าอาวาสวัดราชโอรสาราม เจ้าสำนักเรียนวัดราชโอรสาราม เป็นหัวหน้าพระธรรมทูตสายที่ 8 เป็นผู้อำนวยการฝึกอบรมพระนักเทศน์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนกลาง,หนตะวันออก,หนใต้ กรรมการสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย นอกจากนี้  ยังเป็นผู้อุปถัมภ์สร้างวัดพุทธวิหาร กรุงเบอร์ลิน และวัดธรรมวิหาร เมืองฮันโนเฟอร์ประเทศเยอรมนีอีกด้วย
วันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2539  ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นราชบัณฑิตในประเภทวรรณศิลป์ สาขาวิชาตันติภาษา สำนักงานราชบัณฑิตยสภา
== สมณศักดิ์ ==
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดพระราชทานตั้งสมณศักดิ์ตามลำดับดังนี้
5 ธันวาคม พ.ศ. 2519 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระศรีสุทธิวงศ์
5 ธันวาคม พ.ศ. 2524 เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชวิสุทธิโมลี ตรีปิฎกบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2531 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพปริยัติโมลี ศรีปาพจนานุสิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
12 สิงหาคม พ.ศ. 2535 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมกิตติวงศ์ ปริยัติวิธานธำรง กวีวงศดิลก ตรีปิฎกบัณฑิต ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2557 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามที่ พระมหาโพธิวงศาจารย์ ปริยัติกิจวิธานปรีชา ศีลาจารวิมล โสภณธรรมานุสิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 - ได้รับพระราชทานราชทินนาม เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามที่ พระพรหมวชิรปัญญาจารย์ ปริยัติกิจวิธานปรีชา ศีลาจารวิมล โสภณธรรมานุสิฐ ตรีปิฎกบัณฑิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
== หนังสือที่เขียน ==
อันเหลือเชื่อ
สมณศักดิ์: ยศช้าง ขุนนางพระ
หลักการแต่งฉันท์ภาษามคธ
ธรรมสารทีปนี
คู่มือการศึกษาบาลี เล่ม 1-4
ข้อคิด ข้อเขียน
พระในบ้าน
ภาษาธรรม
คำวัด เล่ม 1-5
คำพ่อคำแม่
ภาษิตนิทัศน์
คนกินคน (หนังสือแปล)
หัวใจอมตะ (หนังสือแปล)
คลังธรรม เล่ม 1-3
ธรรมบทชีวิต
ศัพท์วิเคราะห์
แนวปฏิบัติศาสนพิธี
พุทธธรรม ๕ นาที
ประกายความคิด
กิร ดังได้สดับมา เล่ม ๑ - ๓, ฉบับรวมเล่ม
ไขข้อข้องใจ
ภาษาชาวบ้าน
ชาดกในธรรมบท (พิมพ์ครั้งที่ ๑ : กันยายน ๒๕๕๔)
การเรียนรู้พระพุทธพจน์ (พิมพ์ครั้งที่ ๑ : กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕)
อุปมาสาธกในเทศนา (พิมพ์ครั้งที่ ๑ : พฤษภาคม ๒๕๕๕)
เทศน์ : การเผยแผ่ที่สำคัญศักดิ์สิทธิ์
การตีความพุทธศาสนสุภาษิต
สวัสดิมงคล เล่ม ๑, เล่ม ๒, เล่ม ๓, ฉบับรวมเล่ม
== อ้างอิง ==
เรียบเรียงจากประวัติใน บทธรรมนำชีวิต ตีพิมพ์ในโอกาสฉลองอายุสมมงคล 60 ปี พระธรรมกิตติวงศ์ อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับบลิชชิ่ง 2549
ประวัติราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ประวัติราชบัณฑิต
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
ภิกษุจากจังหวัดกำแพงเพชร
บุคคลจากอำเภอพรานกระต่าย
บุคคลจากโรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม
พระราชาคณะเจ้าคณะรอง
กรรมการมหาเถรสมาคม
เจ้าคณะภาค 16
เจ้าอาวาสวัดราชโอรสารามราชวรวิหาร
เปรียญธรรม 9 ประโยค
ผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนาพุทธ
ราชบัณฑิต
ผู้ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ