วัดโสมนัสราชวรวิหาร

วัดโสมนัสวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้ศิลปะสถาปัตยกรรมแบบไทยในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ภายในอุโบสถและพระวิหารมีจิตรกรรมฝาผนังอันงดงาม มีคลองผดุงกรุงเกษมที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้นแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2395 ผ่านทางด้านหน้าของพระอุโบสถ ภายในวัดมีเจดีย์ 2 องค์ เจดีย์องค์ใหญ่ซึ่งภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ (เจดีย์ทอง รูปทรงแบบลังกาสีทองเหลืองอร่าม ยอดแหลมสูงเด่นเป็นสง่า สามารถมองเห็นได้ไกลซึ่งเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติแวะเวียนเข้ามาชมความงามและกราบนมัสการกันอยู่มิได้ขาด) และยังมีเจดีย์องค์เล็กชื่อว่าเจดีย์มอญ มีรูปทรงเหมือนธัมเมกขสถูป มีลักษณะสวยงามและหาชมได้ยากเพราะเจดีย์ลักษณะนี้มีเพียง 2 องค์ในประเทศไทย คือ ที่วัดโสมนัสวิหารและที่วัดกันมาตุยาราม อีกองค์หนึ่ง
ปัจจุบันมีการสร้างและปรับปรุงอาคารต่างๆ ภายในวัด อาทิเช่น ตึก 150 ปี โรงเรียนพระปริยัติธรรม (ตึกสาลักษณาลัย) ซึ่งเป็นตึกเก่าสร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมหาเสวกโท พระยาศรีภูริปรีชา (กมล สาลักษณ) เพื่อเป็นที่ระลึกแก่คุณหญิง (พึ่ง) ศรีภูริปรีชา ศาลาสำนักงานภาค ศาลาสถิต ศาลามุขหน้าวัด ตึก 80 ปีสมเด็จพระวันรัต เป็นต้น นอกจากนั้นยังมี โรงเรียนวัดโสมนัส กองการฌาปนกิจ กรมสวัสดิการทหารบก สุสานทหาร อยู่ภายในบริเวณวัด
== ประวัติ ==
เริ่มก่อตั้งโดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้สร้างพระราชอุทิศสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี เมื่อปี พ.ศ. 2396 ทรงวางศิลาฤกษ์พระอุโบสถวิสุงคามสีมาอุโบสถ เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2396 (จ.ศ. 1215) ครั้นสิ่งก่อสร้างสำเร็จลงบ้าง พอเป็นที่อาศัยจำพรรษาของภิกษุสามเณรได้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงอาราธนาพระอริยมุนี (ทับ พุทฺธสิริ) จากวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร พร้อมด้วยพระสงฆ์ราว 40 รูปโดยขบวนแห่ทางเรือ เสด็จมาประทับที่กุฎี ภายหลังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนตำแหน่งพระอริยมุนีเป็นพระพรหมมุนี ในปี พ.ศ. 2415 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนตำแหน่งพระพรหมมุนีเป็นพระพิมลธรรม ในปีเถาะ พ.ศ. 2422 และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระพิมลธรรมเป็นสมเด็จพระวันรัต ต่อมาสมเด็จพระวันรัตได้ก่อสร้างสิ่งที่ยังไม่แล้วเสร็จให้เสร็จสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น ท่านได้สร้างและเชิญพระสัมพุทธสิริมาจากวัดราชาธิวาสคราวยกวัด เพื่อมาเป็นพระประธานภายในพระอุโบสถ และพระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร (พระประธานในวิหาร) และพระอัครสาวก เป็นของหลวงเชิญมาจากพระบรมมหาราชวัง
==พระพุทธรูปสำคัญ==
พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร พระประธานในพระวิหาร
พระสัมพุทธสิริ พระประธานในพระอุโบสถ
พระนิรันตราย
พระโพธิ์ศรีนาค พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ของวัด
พระพุทธรูปยืนโบราณ ในพระวิหารคด
พระพุทธสิหิงค์จำลอง พระประธานในตึกสมเด็จ 80 ปี
พระพุทธรูปฉลองพระองค์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4
พระพุทธรูปฉลองพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี พระอัครมเหสีพระองค์แรกในรัชกาลที่4
== ลำดับเจ้าอาวาส ==
{|class="wikitable" align="center" style="text-align:center"
|- style="background:#cccccc"
| ลำดับที่ || รายนาม || width=20%|เริ่มวาระ || width=20%|สิ้นสุดวาระ
|-
| 1 || สมเด็จพระวันรัตน์ (ทับ พุทฺธสิริ) || พ.ศ. 2399 || พ.ศ. 2434
|-
| 2 || พระราชพงษ์ปฏิพัทธ (หม่อมราชวงศ์ล้น ญาณวโร) ||พ.ศ. 2434 || พ.ศ. 2445
|-
| 3 || สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ยัง เขมาภิรโต) || พ.ศ. 2445 || พ.ศ. 2474
|-
| 4 || พระพุทธวิริยากร (จันทร์ จนฺทกนฺโต)  || พ.ศ. 2474|| พ.ศ. 2481
|-
| 5 ||  พระสิริปัญญามุนี (เยี่ยม ตทุตฺตรสิริ)|| พ.ศ. 2481 || พ.ศ. 2489
|-
| 6 || สมเด็จพระวันรัต (จับ ฐิตธมฺโม)|| พ.ศ. 2489 || พ.ศ. 2539
|-
| 7 || สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (พิจิตร ฐิตวณฺโณ) || พ.ศ. 2536 || ปัจจุบัน
|}
== ภาพ ==
ภาพ:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (32).JPG|พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร พระประธานภายในพระวิหารใหญ่ และพระวิหารคต
ภาพ:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (20).JPG|พระอุโบสถ
ภาพ:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (17).JPG|เจดีย์องค์ใหญ่ (เจดีย์ทอง)
ภาพ:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (26).JPG|เจดีย์องค์เล็ก (เจดีย์มอญ)
ภาพ:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (7).JPG|พระพุทธรูปรายรอบพระอุโบสถ
==สถานที่ใกล้เคียง==
ตลาดนางเลิ้ง
ทำเนียบรัฐบาล
สะพานเทวกรรมรังรักษ์
สะพานมัฆวานรังสรรค์
วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
องค์การสหประชาชาติ
== อ้างอิง ==
ประวัติวัดโสมนัสราชวรวิหาร
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์วัดโสมนัสราชวรวิหาร
พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร
วัดไทยในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย
วัดในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย
รัชกาลที่ 4
โบราณสถานในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย