สุรพล นิติไกรพจน์

ศาสตราจารย์ สุรพล นิติไกรพจน์  (เกิด 19 กันยายน พ.ศ. 2503) กรรมการอิสระ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) นายกสภามหาวิทยาลัยนวมินทราธิราชกรรมการในคณะกรรมการควบคุมมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ  อดีตประธานกรรมการ บริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด วิสาหกิจกรุงเทพมหานคร  อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตรองประธานคณะกรรมาธิการสามัญองค์กรอิสระ อดีตรองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญปฏิรูปการเมือง สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549  อดีตกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการบริหารสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ และอดีตประธานคณะกรรมการบริษัท อสมท. จำกัด (มหาชน) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
== ประวัติ ==
=== การศึกษา ===
สุรพล นิติไกรพจน์ เกิดเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2503 ที่จังหวัดอุดรธานี จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนเลยพิทยาคมและสำเร็จการศึกษาสาขานิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 2) จากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบการศึกษาเนติบัณฑิตไทย สมัยที่ 35 จากสำนักศึกษาอบรมกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา Diplôme d’études approfondies de droit public จากมหาวิทยาลัย Strasbourg III ประเทศฝรั่งเศส Doctorat de l’Université Robert Schuman de Strasbourg (mention très honorable) มหาวิทยาลัย Robert Schuman ฝรั่งเศส ประกาศนียบัตรการอบรมหลักสูตร  สถาบันรัฐประศาสนศาสตร์นานาชาติ “การกระจายอำนาจ และ การปกครองท้องถิ่น” (IIAP.) กรุงปารีส, ฝรั่งเศส
ได้รับปริญญาดูษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัย Soka ประเทศญี่ปุ่น และ ประกาศนียบัตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. 2553
===ประวัติการทำงาน===
อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2547 – 2553
คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2544 - 2547
ประธานคณะกรรมการ บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2551 - 2554
ประธานคณะกรรมการกำกับดูแลกิจการและกรรมการอิสระบริษัท ปตท จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2552 – 2555 
ประธานคณะกรรมการบริษัทกรุงเทพธนาคม จำกัด (วิสาหกิจของกรุงเทพมหานคร) พ.ศ. 2557 - 2559 
ผู้อำนวยการ/ผู้ก่อตั้งโครงการอบรมหลักสูตรประกาศนียบัตรกฎหมายมหาชน (หลักสูตร 3 เดือน) คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2538
ที่ปรึกษากฎหมายสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พ.ศ. 2538
ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี(นายบรรหาร ศิลปอาชา)ด้านกฎหมาย พ.ศ. 2538
ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย (นายุญชู ตรีทอง) พ.ศ. 2538
กรรมการที่ปรึกษากฎหมายและการยุติธรรมของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2538
กรรมการในคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สาขานิติศาสตร์ พ.ศ. 2539
กรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2539
กรรมการบริหารโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ พ.ศ. 2541
กรรมการสภามหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต พ.ศ. 2544
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสภามหาวิทยาลัยรังสิต พ.ศ. 2545
กรรมการที่ปรึกษากฎหมายกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546
ประธานคณะกรรมการปฏิรูประบบราชการของกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2548
ที่ปรึกษากฎหมายสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2548
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษากฎหมาย กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2549
ที่ปรึกษากฎหมายคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2555
ที่ปรึกษาพิเศษสำนักงานศาลปกครอง พ.ศ. 2555
กรรมการแผนกธรรมศาสตร์ มูลนิธิอานันทมหิดล พ.ศ. 2557
กรรมการอิสระ บริษัทพีทีทีโกลบอล เคมีคอล จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2557
กรรมการสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาต พ.ศ. 2558
กรรมการบริหารสถาบันคลังสมองแห่งชาติ พ.ศ. 2558
รองประธานคณะกรรมการสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย พ.ศ. 2558
===ตำแหน่งหน้าที่ปัจจุบัน===
ศาสตราจารย์ประจำสาขากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ประธานกรรมการบริหารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
นายกสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
อุปนายกสถาบันวิทยสิริเมธี
กรรมการอิสระบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
ที่ปรึกษาพิเศษสำนักงานศาลปกครองและที่ปรึกษากฎหมายคณะกรรมการการเลือกตั้ง
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาองค์การมหาชน (กพม.)
กรรมการกฤษฎีกาคณะที่ 8 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ประธานคณะกรรมการบริหาร โรงเรียนกำเนิดวิทย์
ประธานกรรมการบริหารศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ประธานกรรมการบริหารโรงเรียนอนุบาลแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
=== รางวัลที่ได้รับ ===
รางวัลพระราชทานเรียนดี “ทุนภูมิพล” ในฐานะผู้สำเร็จการศึกษาด้วยคะแนนสูงสุดของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประจำปีการศึกษา 2524
รางวัลโครงการวิจัยดีเด่นด้านนโยบายสาธารณะ คณะกรรมการนโยบายกองทุนสนับสนุนการวิจัย พ.ศ. 2538
รางวัลผลงานวิจัยดีเยี่ยมสาขานิติศาสตร์ ประจำปี 2541 จากสภาวิจัยแห่งชาติ
รางวัลชมเชยผลงานวิจัยสาขารัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ประจำปี 2543    จากสภาวิจัยแห่งชาติ
รางวัลชมเชยผลงานวิจัยสาขาการศึกษา ประจำปี 2544 จากสภาวิจัยแห่งชาติ
“บุคคลแห่งปี 2545” ในฐานะนักกฎหมายตัวอย่างจากกองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ (31 ธค. 2545)
รางวัลชมเชยผลงานวิจัย ประจำปี 2547 จากสำนักงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
รางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ  ประจำปี 2547  สาขานิติศาสตร์  จากสภาวิจัยแห่งชาติ
รางวัลผู้บริหารข้าราชพลเรือนดีเด่น ครุฑทองคำ ประจำปี 2549 จากสมาคมข้าราชการพลเรือนแห่งประเทศไทย
กีรตยาจารย์ สาขาสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2560
== ชีวิตส่วนตัว ==
ศ.ดร.สุรพลสมรสกับจรรยา นิติไกรพจน์ มีบุตรสาว 2 คนคือ พธู นิติไกรพจน์ (ศึกษาอยู่ที่คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์) และ ภัทรา นิติไกรพจน์ (ศึกษาอยู่คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี หลักสูตรนานาชาติ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)
==เกียรติประวัติ==
ในระหว่างดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (1 ตค. 2547 - 25 -ตค. 2553)
กำหนดนโยบายที่จะไม่มีการจัดการศึกษานอกที่ตั้งของมหาวิทยาลัยนอกจากทั้งสี่ศูนย์การศึกษาคือ ท่าพระจันทร์ รังสิต ลำปางและพัทยา
ทบทวนหลักสูตรทั้งหมดพร้อมจัดให้มีอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรและอาจารย์ประจำหลักสูตรตามเกณฑ์มาตรฐานของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ทำให้ในปี พ.ศ. 2549 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นมหาวิทยาลัยแรกของประเทศที่มีมาตรฐานครบถ้วนตามเกณฑ์
กำหนดนโยบายไม่เพิ่มจำนวนรับนักศึกษาปริญญาตรี แต่จะเพิ่มในระดับบัณฑิตศึกษาเพื่อพัฒนามหาวิทยาลัยไปสู่การเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยเต็มรูปแบบ
พัฒนามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ด้านมาตรฐานการศึกษาของมหาวิทยาลัยจนได้รับคะแนนประเมินในระดับดีมากติดต่อกัน 3 ปี
ปรับปรุงระบบบริหารจัดการระหว่างท่าพระจันทร์ ศูนย์รังสิต ศูนย์ลำปาง ศูนย์พัทยาทำให้การบริหารเชื่อมโยงระหว่างสี่ศูนย์ของมหาวิทยาลัยสะดวก มีประสิทธิภาพมากขึ้น
เพิ่มงบประมาณสนับสนุนการวิจัย/ กำหนดตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายวิจัยขึ้นใหม่เพื่อดูแลงานวิจัย / ตั้งสำนักงานส่งเสริมการวิจัยเป็นหน่วยงานใหม่
สนับสนุนให้ก่อสร้าง TU Dome Residential Complex เพื่อเป็นหอพักนักศึกษาที่ศูนย์รังสิต
กำหนดให้รถตู้โดยสารปรับอากาศระหว่างท่าพระจันทร์-รังสิตใช้ NGV
จัดวางระบบและเริ่มให้บริการรถตู้โดยสารจากศูนย์รังสิตถึงสถานี BTS หมอชิต, อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ, ศูนย์การค้าฟิวเจอร์พาร์ค
สนับสนุนการจัดตั้งธนาคารขยะขึ้นที่ศูนย์รังสิตทำให้เป็นกรณีศึกษาต้นแบบของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
จัดให้มีโรงอาหารศูนย์สุขศาสตร์แห่งที่ 2
เพิ่มร้านสะดวกซื้อในมหาวิทยาลัย
จัดตั้งธนาคารกรุงไทยสาขาธรรมศาสตร์รังสิต
สนับสนุนการจัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิที่ศูนย์รังสิต
ในระหว่างดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการบริหาร โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
ก่อตั้งโรงพยาบาลสนาม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อรับรักษาผู้ป่วย COVID-19
== ผลงานวิชาการ ==
===งานวิจัย===
สุรพล  นิติไกรพจน์ (หัวหน้าคณะผู้วิจัย) “คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติกับการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐตามรัฐธรรมนูญ” รายงานการวิจัยเสนอต่อสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ, 2546, 261 หน้า. (พิมพ์เผยแพร่เป็นหนังสือโดยสำนักพิมพ์วิญญูชน พ.ศ. 2547) (รางวัลชมเชยผลงานวิจัยประจำปี 2547 จากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ)
สุรพล  นิติไกรพจน์ (หัวหน้าคณะผู้วิจัย) “โครงการศึกษากฎหมายเพื่อการบริหารและจัดการศึกษาตามโครงสร้างใหม่ของกระทรวงศึกษาธิการ” ,รายงานการวิจัยเสนอต่อสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, พฤศจิกายน 2546, 757 หน้า.
สุรพล  นิติไกรพจน์ (ผู้วิจัยร่วม)  “ศึกษาความเป็นไปได้ในการลดสภาพความเป็นนิติบุคคลของส่วนราชการ” รายงานการวิจัยเสนอต่อสำนัก  กพร. , 2547, 333 หน้า.
สุรพล  นิติไกรพจน์ (ที่ปรึกษาคณะผู้วิจัย) “รายงานวิจัยและพัฒนากฎหมายบริหารงานบุคคลและการจัดการทรัพย์สินของมหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต” ,รายงานการวิจัยเสนอต่อมหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต, กรกฎาคม 2548, 160
สุรพล  นิติไกรพจน์ (หัวหน้าคณะผู้วิจัย) “โครงการวิจัยและพัฒนากฎหมายเพื่อการบริหารจัดการโรงเรีนจุฬาภรณราชวิทยาลัยรูปแบบใหม่”,รายงานการวิจัยเสนอต่อสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, พฤษภาคม 2554, 93 หน้า.
สุรพล  นิติไกรพจน์ (หัวหน้าคณะผู้วิจัย) “โครงการวิจัยและพัฒนากฎหมายเพื่อการบริหารจัดการศึกษานิติบุคคล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ” เสนอต่อ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ 27 กุมภาพันธ์ 2555, 204 หน้า
สุรพล นิติไกรพจน์ (หัวหน้าคณะผู้วิจัย) “โครงการวิจัยเรื่อง แนวทางและความเป็นไปได้ในการปรับเปลี่ยนภารกิจ บทบาทและอำนาจหน้าที่ของสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (สำนักงาน กศน.) ให้สอดคล้องกับแนวคิดในเรื่องการส่งเสริมการศึกษาตลอดชีวิต” เสนอต่อ สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 15 กุมภาพันธ์ 2556, 264 หน้า.
===ตำราวิชาการ===
สุรพล นิติไกรพจน์.  "สัญญาทางปกครอง". กรุงเทพฯ, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2555.
===บทความ===
“ปัญหาทางกฎหมายในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจไทย” บทความเสนอต่อที่ประชุมทางวิชาการระหว่างประเทศระดับภูมิภาคว่าด้วยกฎหมายเปรียบเทียบครั้งที่ 3    เรื่อง ปัญหาทางกฎหมายในการแปรรูปองค์กรจัดทำบริการสาธารณะ, 29-30 เมษายน 2542, 38 หน้า (ลงพิมพ์ในวารสารนิติศาสตร์ ปีที่ 29 ฉบับที่ 2 มิถุนายน 2542, น.166-203)
“การปฏิรูประบบราชการของออสเตรเลีย” วารสารกฎหมายปกครอง เล่ม 18 ตอน 2, ธันวาคม 2542, น.55-81
“ปัญหาและข้อเท็จจริงในการโอนอำนาจจัดการศึกษาให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 1066 ,1067 และ 1068 ปีที่ 21 มกราคม – กุมภาพันธ์ 2544
“ปัญหาการวินิจฉัยคุณสมบัติของคณะกรรมการ ป.ป.ช. โดยศาลรัฐธรรมนูญ ประชาชาติธุรกิจ, 18-20 มีนาคม 2544
“ปฏิรูปราชการ : ไม่มีปัญหา  อย่าเป็นห่วง  อย่ามายุ่ง : จริงหรือ ?”  หนังสือรพี 2545, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2545, หน้า 36-43
“ความเป็นนิติบุคคลของโรงเรียน”  เอกสารประกอบการสัมมนารวมพลังเพื่อพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการศึกษาไทย 9-10 สิงหาคม 2546, สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา, 2546, หน้า 27-38.
“การปฏิรูประบบราชการกับการแพทย์”ในหนังสือโครงการบริหารโรงพยาบาลให้ทันยุค, 2546, หน้า 125-134.
“ทัศนะต่อคำชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการกรณี ITV”, วารสารข่าวกฎหมายใหม่ ปีที่ 1 ฉบับที่ 23, 1 มีนาคม  2547 , หน้า 15-20.
“ภาพจริง-ภาพลวง : สังคมแห่งนิติรัฐ” ปาฐกถาพิเศษ ณ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย, พิมพ์เผยแพร่โดยสถาบันสัญญา  ธรรมศักดิ์เพื่อประชาธิปไตย พ.ศ. 2548, 24 หน้า
“การเสริมสร้างระบบการบริหารการปกครองตามหลักนิติธรรม (The rule of law) “ ในเอกสารแผนแม่บทพัฒนาการเมืองเสนอต่อคณะกรรมการเตรียมการจัดตั้งสภาพัฒนาการเมืองและยกร่างแผนแม่บทพัฒนาการเมือง  สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2550 , 31 หน้า.
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
== อ้างอิง ==
http://www.tu.ac.th/overview/admin/exec/25.surapon/vice-rector/surapon.htm 
ศาสตราจารย์
นักกฎหมายชาวไทย
นักกฎหมายมหาชน
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ผู้ได้รับรางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งประเทศไทย
กรรมการกฤษฎีกาไทย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา