อุดม แต้พานิช

อุดม แต้พานิช (ชื่อเล่น: อู๊ด แต่รู้จักกันในชื่อ โน้ส มาจากคำว่า nose ที่แปลว่า จมูก เพราะเป็นฉายาที่เพื่อนตั้งให้แล้วเรียกกันจนติดปาก) เป็นศิลปิน คอมเมเดียน นักแสดง นักเขียน คนเขียนบท ทำงานศิลปะ  และเป็นผู้ริเริ่มการแสดง "เดี่ยวไมโครโฟน" (Stand Up Comedy) หรือการแสดงตลกคนเดียวบนเวทีในประเทศไทย
== ประวัติ ==
อุดม แต้พานิช เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2511 ที่ตำบลคลองพลู อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี เป็นบุตรของคุณแม่ทองสุข อารีล้น กับคุณพ่อสมจิต แต้พานิช ครอบครัวมีเชื้อสายจีน มีพี่น้อง 3 คนโดยอุดมเป็นลูกคนกลาง สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนวัดศาลาลอย เทศบาล 2 (ปัจจุบันคือ โรงเรียนเทศบาล 2 (วิภัชศึกษา) จังหวัดสุรินทร์) ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนสุรวิทยาคาร จังหวัดสุรินทร์ และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ จาก วิทยาลัยอาชีวศึกษาชลบุรี และได้หนีออกจากบ้านมาอยู่กับญาติที่เปิดร้านขายผลไม้ อุดมเคยเรียนศิลปะที่ วิทยาลัยเพาะช่าง แต่เรียนได้ถึง 2 ปีต้องออกจากการศึกษาเพราะไม่มีเงินเรียนต่อ อุดมเริ่มงานแรกโดยการเป็นนักเขียนการ์ตูนที่นิตยสารชัยพฤกษ์การ์ตูน ของไทยวัฒนาพานิช โดยใช้นามปากกาว่า ‘Note Namun’ (โน้ต หน้ามึน) ได้ค่าวาด 150 บาทต่อการ์ตูน 2 ช่อง และเมื่อได้อ่านนิตยสาร ไปยาลใหญ่ ฉบับแรกบนแผงเขารู้สึกถูกใจในบุคลิกของหนังสือ และอยากร่วมงานด้วย จึงเข้าไปสมัครเป็นพนักงานฝ่ายศิลป์ของนิตยสารไปยาลใหญ่  ทำหน้าที่ออกแบบจัดทำภาพปกและภาพประกอบต่าง ๆ ในไปยาลใหญ่ และได้เป็นนักแสดงละครของศิษย์สะดือ ความรักของมาลัยในห้องไอซียู ในเวลาต่อมา เป็นละครเรื่องแรกที่เขาเล่น รับบทเป็นคนแก่ในโรงพยาบาล 
เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้วนั้น นิตยสารไปยาลใหญ่จากสำนักพิมพ์ "สำนักศิษย์สะดือ" ถือว่าเป็นนิตยสารที่ฉีกแนวออกมาจากนิตยสารอื่นๆบนแผง ได้รับความนิยมและได้รับเสียงชื่นชมอย่างมาก ทั้งจากนักอ่านและผู้คนในแวดวงต่าง ๆ ที่ไปยาลใหญ่ถือเป็นจุดเปลี่ยนของชีวิตอุดมเพราะสังคมในไปยาลใหญ่ล้วนเป็นนักอ่านตัวยงและมีอิทธิพลต่ออุดม นอกจากนั้นเขายังค้นพบความสามารถในการเขียนหนังสือ เมื่ออุดมอ่านหนังสือมาก ๆ จึงเกิดแรงบันดาลใจให้อยากเขียนหนังสือบ้าง ต่อมาครั้งหนึ่งในชีวิตกับแตงโมปั่น งานเขียนเรื่องแรกของเขาก็แจ้งเกิดในสนามที่ไปยาลใหญ่นั่นเอง หลังจากที่งานได้ตีพิมพ์ อุดม เริ่มรับผิดชอบคอลัมน์ต่างๆ ในไปยาลใหญ่ โดยใช้นามปากกาว่า "โน้ตหน้ามึน หลานเจ๊นี้ขายผลไม้" ควบคู่กับตำแหน่งฝ่ายศิลป์ของหนังสือ เขาเป็นคนเขียนคอลัมน์ ‘สารภีมีดีให้’ รวมถึงเกมส์กวน ๆ ในคอลัมน์นั้น ก่อนที่นิตยสารไปยาลใหญ่จะปิดตัวเองลงในเวลาต่อมา
อุดมพาความสามารถเข้าสู่เส้นทางสายบันเทิงโดยเริ่มจากเป็นตัวประกอบในรายการวิก 07 ของเจเอสแอล และต่อมาก็ได้แสดงเป็นตัวปริศนาในภาพ VTR กับศุภกร อุดมชัย หรือ "หมี ปลื้ม" ที่ใช้ชื่อว่า "ปริศนา อ้วน-ผอม" ในรายการชิงร้อยชิงล้าน ของบริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) ตั้งแต่ 17 มกราคม 2533 – 29 มกราคม 2535 ทางช่อง 7 และเล่นเกมในรายการจุดเดือด จนทางผู้ใหญ่ในเจเอสแอลประทับใจลีลาจึงชักชวนมาร่วมงานในรายการ ยุทธการขยับเหงือก ซึ่งเป็นรายการ Comedian Show ที่มีความนิยมเป็นอันดับต้น ๆ ของช่อง 5 ในยุคนั้น จึงทำให้อุดมแจ้งเกิดในวงการบันเทิงอย่างเต็มตัวในชื่อ เสนาฯ โน้ต  หลังจากความสำเร็จในครั้งแรก อุดม ได้ตัดสินใจแยกตัวออกมาจากรายการยุทธการขยับเหงือก แล้วหันไปจัดเดี่ยวไมโครโฟน โดยเดี่ยวไมโครโฟนครั้งแรกเกิดขึ้นหลังจากอุดมร่วมเป็นพิธีกรของรายการยุทธการขยับเหงือกได้ประมาณ 4 ปี อุดมเริ่มทำเดี่ยวไมโครโฟนประมาณ 2 ปี ซึ่งมีเงินทุนอยู่ 4 แสนบาท เปิดแสดง 3 รอบเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2538 เวลาบ่าย 2 โมง ที่หอประชุมเมืองไทยประกันชีวิต อาคารเมืองไทย-ภัทร คอมเพล็กซ์ ซึ่งประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก
นอกจากจะเป็นนักแสดงตลกและนักเขียนแล้ว อุดม ยังมีผลงานแสดงภาพยนตร์เรื่อง กล่อง (2541) กำกับโดยท่านมุ้ย ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล โดยอุดมรับบทเป็นพระเอกที่ได้รับค่าตัวแพงที่สุดในประเทศไทย ดาราคนโปรดของอุดมคือ บรู๊ซ ลี, เฉินหลง, โจวชิงฉือ ส่วนคอมมิเดี้ยนที่เขาชื่นชมคือ เจอร์รี่ ไซน์เฟลด์ และ โรแวน แอตคินสัน หรือ ‘มิสเตอร์บีน’
ในปี พ.ศ. 2562 อุดม มีผลงานเพลงในนามวง ดีทีเคบอยแบนด์ (DTK BOY BAND) โดยเป็นการรวมวงเฉพาะกิจกับก้อง ห้วยไร่ และสิงโต นำโชค มีเพลงแรกคือ "ลองรัก" เพลงต่อมา "ลองรวย" และเพลงล่าสุด "รองช้ำ"
วันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 อุดมได้เข้าอุปสมบทเป็นภิกษุ มีฉายาว่า "อธิจิตโต" แปลว่า ผู้มีจิตสูง
วันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2565 อุดมตกเป็นผู้ต้องหาคดีตามความผิดพระราชบัญญัติคอมพิวเตอร์ โดยมีนายศรีสุวรรณ จรรยาเป็นผู้แจ้งความ
== การแสดงเดี่ยวไมโครโฟน ==
เดี่ยวไมโครโฟน เป็นการแสดงสดพูดตลกคนเดียวบนเวที โดย อุดม แต้พานิช ทั้งการกำกับเวทีและเขียนบท ดำเนินงานในชื่อบริษัท พอดีพานิช จำกัด ตั้งแต่ปี 2538 เป็นผลงานที่สร้างชื่อให้กับอุดม แต้พานิช มีการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนมาแล้ว 13 ครั้ง และการแสดงพิเศษอีก 4 ครั้ง
เน็ตฟลิกซ์ ได้นำเทปบันทึกการแสดง เดี่ยว 1-13 มาให้รับชมทางออนไลน์สตรีมมิ่ง เริ่มตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม 2564
== ผลงานงานแสดง ==
=== ภาพยนตร์ ===
=== ละครโทรทัศน์ ===
=== มิวสิกวิดีโอ ===
=== รายการโทรทัศน์ ===
== ผลงานการงานเขียน ==
นอกจากงานแสดงแล้ว อุดม แต้พานิช ยังมีผลงานเขียน 21 เล่ม ซึ่งบางเล่มยังได้รับการแปลเป็นภาษาต่างประเทศ ได้แก่
โทษฐานที่รู้จักกัน
เดี่ยวไมโครโฟน 1
หนังสือโป๊
เดี่ยวไมโครโฟนโชว์ห่วย
โน้ตบุ๊ค
รวมมิตรแต้พานิช
ก้นกล่อง
เดี่ยว 4
GU 1 (Garbage of Udom)
GU 2 (Garbage of Udom)
GU 3 (Garbage of Udom)
GU 123 (Garbage of Udom)
ฉายเดี่ยว
I don’t know
a dom นิตยสารแนวล้อเลียน
ตูดหมึก
GU 123 (ฉบับญี่ปุ่น) ISBN 9749340043
a dom 2
Domcumentary
ดมได (2011)
== ผลงานเพลง  ==
=== ศิลปินเดี่ยว ===
==== อัลบั้ม ====
==== เพลงอื่น ๆ  ที่ปรากฏ ====
===ดีทีเค บอยแบนด์===
ผลงานเพลงแบบกลุ่มการรวมกันของ อุดม แต้พานิช สิงโต นำโชค และก้อง ห้วยไร่
==== ซิงเกิล ====
== ผลงานการกำกับ ==
MV ลองรัก (ในนาม DTK BOY BAND) - 2562
MV ลองรวย (ในนาม DTK BOY BAND) - 2562
MV รองช้ำ (ในนาม DTK BOY BAND) - 2563
Official Lyric Video รองช้ำ (ในนาม DTK BOY BAND) - 2563
MV คืนกูสา (ลองทวง) (ในนาม DTK ไทบ้านโปรเจ็กต์) - 2564
โฆษณา SINGER 'หนักไปให้เราช่วยด้วยบัตรใบเดียว' - 2564
โฆษณา SINGER 'อย่างนี้ก็มีด้วยเหรอ?' - 2564
== ผลงานนิทรรศการ ==
ART? - 2541 ร้านหน้าพระลาน กรุงเทพฯ
ยาระบาย - 2542 อะเบาท์ คาเฟ่ กรุงเทพฯ
Udom on Canvas - 2543 รูม เซอร์วิส กรุงเทพฯ
Voodoo Gudo - 2544 โต๊ะคิม กรุงเทพฯ
The Painting I Like - 2545 กองดี แกลเลอรี่ เชียงใหม่
Art Against War - 2546 อุโมงค์ ศิลปะธรรม เชียงใหม่
Free-dom - 2547 เอกาแกลเลอรี่ เชียงใหม่
Yokohama Triennale 2005 - 2548 ท่าเรือยามาชิตะ โยโกฮาม่า ประเทศญี่ปุ่น
Domcumentary - 2549 เจ แกลเลอรี่ เจ-อเวนิว สุขุมวิท 55 (ทองหล่อ 15) กรุงเทพฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2–31 กรกฎาคม พ.ศ. 2549
PLAT FORM new media lab - ผลงานชื่อ Dark Conversation เป็นงานในรูปแบบอินเทอร์แอ็คทีฟ ซึ่งจัดทำร่วมกับ พรทวีศักดิ์ ริมสกุล จัดที่ หอศิลปวิทยนิทรรศน์ สถาบันวิทยบริการ (หอสมุดกลาง) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดขึ้นระหว่างวันที่ 23 พฤศจิกายน - 16 ธันวาคม 2549
Project Zero - ลานหน้า ศูนย์การค้าเซ็นทรัล เวิลด์ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 9 – 14 มิถุนายน 2550
Myspace - FAT FESTIVEL#7 ชาเลนเจอร์ ฮอลล์ 2-3 เมืองทองธานี วันที่ 10–11 พฤศจิกายน 2550
CHANGE - 2551 ศูนย์ศิลปะฮอฟอาร์ท (รัชดา 19) กรุงเทพฯ
No Wall : Art and Friendship - 2551 โรงพิมพ์คุรุสภาเก่า กรุงเทพฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–30 สิงหาคม 2551
ขี้เหร่เนะ - 2551 เจ แกลลอรี่ เจ-อเวนิว สุขุมวิท 55 (ทองหล่อ 15) กรุงเทพฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 23 ตุลาคม – 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551
แร็พเปอร์ - 2551 แกลลอเรี่ยน เอ็น ลุมพินี ปทุมวัน กรุงเทพฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 14 พฤศจิกายน – 23 ธันวาคม พ.ศ. 2551
Supernormality - 2552 เจ แกลลอรี่ เจ-อเวนิว สุขุมวิท 55 (ทองหล่อ 15) กรุงเทพฯ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 31 กรกฎาคม – 13 สิงหาคม พ.ศ. 2552
I need a life coach - 2565 TERNDY GALLRY ริเวอร์ซิตี้ จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 21 พฤษภาคม – 24 กรกฎาคม 2565
== กิจกรรมการกุศล ==
อุดม เข้าร่วมกิจกรรมและสนับสนุนกลุ่มลูกเหรียง ตั้งแต่ มกราคม พ.ศ. 2556
เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม พ.ศ. 2561 ได้ร่วมในโครงการ "ก้าวคนละก้าว เพื่อ 11 โรงพยาบาลทั่วประเทศ" ของ ตูน บอดี้สแลม
เดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ส่งผ่านสัญญาณต่อเนื่องสดนาโนคอนเสิร์ต 6 ชม. ได้เงินฟื้นฟูอุบลราชธานีหลังน้ำท่วม 3.5 ล้าน และจัดกิจกรรม DTK LIVE IN อุบลฯ "กินฟรี เบิ่งฟรี ม่วนฟรี" 
เดือนเมษายน พ.ศ. 2563 ได้ทำรายการ "ตลาดใจ" ผ่านทางโซเชียลมีเดีย เพื่อเป็นสื่อกลางเพื่อช่วยเหลือบุคลากรทางการแพทย์ เนื่องจากวิกฤตการระบาดของโควิด-19 ในประเทศไทย ได้รับบริจาคเป็นจำนวนเงิน 44 ล้านบาท
== รางวัลที่ได้รับ ==
ผลงานต่าง ๆ ที่อุดมได้สร้างสรรค์ออกมานั้น ทำให้สื่อมวลชนหลายแขนงได้ยกย่อง อุดม แต้พานิช เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งที่มีส่วนในการสร้างสรรค์สังคมและได้รับรางวัลต่างๆมากมาย อาทิ
พ.ศ. 2540 ได้รับเลือกเป็น บุคคลแห่งปีจากคอลัมน์จุดประกาย หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ
พ.ศ. 2542 หนังสือพิมพ์เดอะเนชั่น:Special issue ได้เลือกให้อุดม แต้พานิช เป็น 1 ใน 100 บุคคลแห่งศตวรรษ ในสาขาอาชีพการแสดง
พ.ศ. 2542 นิตยสาร Hi Class จัด อุดม แต้พานิช ให้เป็น 1 ใน 50 ผู้มีอิทธิพลทางความคิดที่สุดในประเทศไทย
พ.ศ. 2549 ได้รับรางวัล คมชัดลึกอวอร์ด 2549 สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง โคตรรักเอ็งเลย
พ.ศ. 2551 เสนอชื่อเข้าชิงรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิงครั้งที่ 16 สาขาผู้แสดงนำชายยอดเยี่ยมจากภาพยนตร์เรื่องเมล์นรก หมวยยกล้อ
พ.ศ. 2555 เสนอชื่อเข้าชิงรางวัลเกิดอวอร์ดแห่งปี งาน“เกิด อวอร์ดส ครั้งที่ 1”
พ.ศ. 2555 ได้รับเลือกเป็น บุคคลที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในโลก Online ประจำ พ.ศ. 2555 จาก Mthai (Top Talk About Guy)
พ.ศ. 2556 เข้ารับพระราชทานรางวัลเทพทอง ครั้งที่ 14  เมื่อ 23 เมษายน 2556 ในประเภทวิทยุโทรทัศน์ดีเด่น นักแสดงที่ทำคุณประโยชน์ต่อสังคม และเป็นผู้มีผลงานเป็นที่ยอมรับในสังคมไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการการแสดงเดี่ยวไมโครโฟน
พ.ศ. 2560 เสนอชื่อเข้าชิงรางวัลผู้ทรงอิทธิพลทางสังคมที่ไม่ใช้โซเชียลมีเดีย งานประกาศผลรางวัล Elle Men's Social Media ครั้งที่ 1 จัดโดยนิตยสาร Elle Men (Elle Men’s Social Influencers who Don’t Use Social Media)
==อ้างอิง==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
อุดมทีม 
อุดมสโมสร 
ชาวไทยเชื้อสายจีน
นักแสดงชาวไทย
พิธีกรชาวไทย
นักเขียนชาวไทย
นักพูด
บุคคลจากอำเภอบ้านบึง
บุคคลจากโรงเรียนสุรวิทยาคาร
บุคคลจากวิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
ชิงร้อยชิงล้าน
นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
นักแสดงชายชาวไทยเชื้อสายจีน