เขตพื้นที่การศึกษา

เขตพื้นที่การศึกษา (Educational Service Area) เป็นระบบการจัดแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาการปกครองที่จัดแบ่งโดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อจัดระบบและกระจายอำนาจการจัดการศึกษาในประเทศไทยให้ครอบคลุมมากขึ้น เดิมมีสำนักงานประจำแต่ละเขตพื้นที่การศึกษา ใช้ชื่อว่า "สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ..." (สพท.) และต่อมาได้มีการแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาออกเป็น 2 ระดับ คือ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา และเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา โดยจัดแบ่งเขตพื้นที่การศึกษา ดังนี้
== ศึกษาธิการเขต (พ.ศ. 2516–2520) และเขตการศึกษา (พ.ศ. 2520–2546) ==
รัฐบาลได้ประกาศพระราชกฤษฎีกาแบ่งท้องที่ของกระทรวงศึกษาธิการออกเป็นเขต พ.ศ. 2516 ในรัฐบาลของจอมพลถนอม กิตติขจร เพื่อแบ่งเขตพื้นที่ในการบริหารการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการออกเป็น 12 เขต เรียกว่า "ศึกษาธิการเขต" ตั้งแต่เขต 1 ถึงเขต 12 ในอีกสี่ปีถัดมา รัฐบาลของธานินทร์ กรัยวิเชียรได้แยกกรุงเทพมหานครออกจากศึกษาธิการเขต 1 เนื่องจากมีโรงเรียนเป็นจำนวนมาก และเปลี่ยนชื่อเรียกจาก "ศึกษาธิการเขต" เป็น "เขตการศึกษา" ทำให้มีเขตการศึกษาเพิ่มเป็น 13 เขต โดยแต่ละเขตมีพื้นที่บริหารราชการดังนี้ (ชื่อจังหวัดที่แสดงเป็นตัวเอนหมายถึงจังหวัดที่จัดตั้งขึ้นภายหลังจากพระราชกฤษฎีกามีผลบังคับใช้)
เขตการศึกษากรุงเทพมหานคร – กรุงเทพมหานคร
เขตการศึกษา 1 – จังหวัดนครปฐม จังหวัดนนทบุรี จังหวัดปทุมธานี จังหวัดสมุทรปราการ และจังหวัดสมุทรสาคร
เขตการศึกษา 2 – จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา และจังหวัดสตูล
เขตการศึกษา 3 – จังหวัดชุมพร จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดพัทลุง จังหวัดสงขลา และจังหวัดสุราษฎร์ธานี
เขตการศึกษา 4 – จังหวัดกระบี่ จังหวัดตรัง จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดระนอง
เขตการศึกษา 5 – จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดราชบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม และจังหวัดสุพรรณบุรี
เขตการศึกษา 6 – จังหวัดชัยนาท จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดลพบุรี จังหวัดสระบุรี จังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดอ่างทอง และจังหวัดอุทัยธานี
เขตการศึกษา 7 – จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดตาก จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดพิจิตร จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดสุโขทัย และจังหวัดอุตรดิตถ์
เขตการศึกษา 8 – จังหวัดเชียงราย จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา จังหวัดแพร่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดลำปาง และจังหวัดลำพูน
เขตการศึกษา 9 – จังหวัดขอนแก่น จังหวัดเลย จังหวัดสกลนคร จังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองบัวลำภู และจังหวัดอุดรธานี
เขตการศึกษา 10 – จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดนครพนม จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดยโสธร จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดอำนาจเจริญ และจังหวัดอุบลราชธานี
เขตการศึกษา 11 – จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดสุรินทร์
เขตการศึกษา 12 – จังหวัดจันทบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดชลบุรี จังหวัดตราด จังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดสระแก้ว
== หลังจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2546–ปัจจุบัน) ==
ในรัฐบาลของทักษิณ ชินวัตร ได้มีการปรับปรุงรูปแบบการบริหารราชการในกระทรวงศึกษาธิการเพื่อลดความซ้ำซ้อน โดยออกพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 ซึ่งเนื้อหาส่วนหนึ่งของพระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดให้จัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เพื่อรับผิดชอบอำนาจหน้าที่เดิมของสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ กรมสามัญศึกษา กรมวิชาการ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด และสำนักงานศึกษาธิการอำเภอ และกระทรวงศึกษาธิการได้อาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวออกประกาศแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาจำนวน 175 เขต และมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (สพท.) บริหารงานในแต่ละเขต ซึ่งในเวลาต่อมาได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการอีก 2 ฉบับกำหนดเขตพื้นที่การศึกษาเพิ่มเติมใน 10 จังหวัด จังหวัดละ 1 เขตได้แก่นราธิวาส ปัตตานี ยะลา กาญจนบุรี เชียงใหม่ ปราจีนบุรี พัทลุง เลย มหาสารคาม และอุทัยธานี จำนวนเขตพื้นที่การศึกษาจึงเพิ่มขึ้นเป็น 185 เขต
ต่อมาใน พ.ศ. 2553 รัฐบาลของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะได้แก้ไขพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวโดยให้แยกการบริหารงานสถานศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาออกจากกัน กระทรวงศึกษาธิการได้ออกประกาศเปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษาเป็นเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ยุบรวมเขตพื้นที่การศึกษาของกรุงเทพมหานครทั้ง 3 เขตรวมกันเป็นเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร และจัดตั้งเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขึ้น 42 เขต โดยแยกโรงเรียนที่สอนเฉพาะระดับมัธยมศึกษาไปสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ส่วนโรงเรียนอื่นที่เหลือให้สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา การบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาเปลี่ยนแปลงอีกครั้งใน พ.ศ. 2564 ในสมัยที่ณัฏฐพล ทีปสุวรรณดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ โดยเพิ่มจำนวนเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจากเดิม 42 เขตเป็น 62 เขต
=== การเปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษาในกรุงเทพมหานคร ===
ท้องที่บริหารการศึกษาในกรุงเทพมหานครตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 แบ่งออกเป็น 3 เขต โดยเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 ครอบคลุมเขต 17 เขตในฝั่งพระนครได้แก่                และ เขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 ครอบคลุมอีก 18 เขตที่เหลือในฝั่งพระนคร ในขณะที่ 15 เขตในฝั่งธนบุรีอยู่ในเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 3 อย่างไรก็ตาม หลังจากแก้ไขพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวใน พ.ศ. 2553 เขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานครทั้ง 3 เขตถูกยุบรวมกันเป็นสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา (สพป.) กรุงเทพมหานคร มีอำนาจครอบคลุมทั้ง 50 เขต ในขณะที่โรงเรียนมัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานครถูกโอนไปสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา (สพม.) โดยพื้นที่กรุงเทพมหานครถูกแบ่งออกเป็น 2 เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ได้แก่ สพม.1 และ สพม.2 พื้นที่ของ สพม.1 ประกอบด้วยเขตทุกเขตในฝั่งธนบุรีรวมกับอีก 8 เขตในฝั่งพระนครได้แก่       และ ส่วนอีก 27 เขตในฝั่งพระนครอยู่ในพื้นที่ของ สพม.2 ก่อนที่ใน พ.ศ. 2564 เมื่อมีการจัดแบ่งเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาใหม่จาก 42 เป็น 62 เขต สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานครทั้งสองแห่งได้ใช้ชื่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2
=== การเปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษาในจังหวัดหนองคายและจังหวัดบึงกาฬ ===
จังหวัดบึงกาฬจัดตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2554 แยกตัวออกจากจังหวัดหนองคาย ซึ่งก่อนที่จะมีการจัดตั้งจังหวัดบึงกาฬนั้น จังหวัดหนองคายมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา 3 แห่ง ได้แก่ สพป.หนองคาย เขต 1 สพป.หนองคาย เขต 2 และ สพป.หนองคาย เขต 3 ซึ่งพื้นที่จังหวัดบึงกาฬที่จัดตั้งขึ้นใหม่นั้นครอบคลุมพื้นที่ 6 อำเภอของ สพป.หนองคาย เขต 3 เดิมและอีก 2 อำเภอในพื้นที่ของ สพป.หนองคาย เขต 2 ได้แก่อำเภอโซ่พิสัยและอำเภอปากคาด หลังจากจัดตั้งจังหวัดบึงกาฬแล้ว กระทรวงศึกษาธิการจึงมีประกาศให้ทุกอำเภอในจังหวัดบึงกาฬอยู่ในพื้นที่ของ สพป.บึงกาฬ ยกเลิก สพป.หนองคาย เขต 3 และให้ สพป.หนองคาย เขต 2 มีพื้นที่ครอบคลุมสามอำเภอเดิมที่เหลือได้แก่อำเภอโพนพิสัย อำเภอเฝ้าไร่ และอำเภอรัตนวาปี ส่วนเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานั้น ให้ สพม.21 ซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมจังหวัดหนองคายเดิมมีอำนาจครอบคลุมจังหวัดบึงกาฬด้วย จนกระทั่ง พ.ศ. 2564 เมื่อกระทรวงศึกษาธิการออกประกาศแบ่งเขตพื้นที่การศึกษาใหม่ พื้นที่ สพม.21 เดิมได้แยกออกเป็นสองเขตพื้นที่ตามเขตจังหวัด ได้แก่ สพม.หนองคายและ สพม.บึงกาฬ
== เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ==
อำเภอที่เป็นที่ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจะแสดงด้วยตัวหนา ในขณะที่จังหวัดที่มีเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเขตเดียวครอบคลุมทั้งจังหวัด ได้แก่จังหวัดกระบี่ ชัยนาท ตราด นครนายก บึงกาฬ พังงา ภูเก็ต มุกดาหาร ยโสธร ระนอง สตูล สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สิงห์บุรี อ่างทอง และอำนาจเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจะตั้งอยู่ในอำเภอเมืองของจังหวัดนั้น ๆ ส่วนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานครตั้งอยู่ที่เขตราชเทวี
=== ภาคเหนือ ===
จังหวัดเชียงราย (4 เขต)
สพป.เชียงราย เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.เชียงราย เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.เชียงราย เขต 3 - อำเภอ    และ
สพป.เชียงราย เขต 4 - อำเภอ    และ
จังหวัดเชียงใหม่ (6 เขต)
สพป.เชียงใหม่ เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.เชียงใหม่ เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.เชียงใหม่ เขต 3 - อำเภอ    และ
สพป.เชียงใหม่ เขต 4 - อำเภอ    และ
สพป.เชียงใหม่ เขต 5 - อำเภอ  และ
สพป.เชียงใหม่ เขต 6 - อำเภอ  และ
จังหวัดน่าน (2 เขต)
สพป.น่าน เขต 1 - อำเภอ       และ
สพป.น่าน เขต 2 - อำเภอเฉลิมพระเกียรติ      และ
จังหวัดพะเยา (2 เขต)
สพป.พะเยา เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.พะเยา เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดแพร่ (2 เขต)
สพป.แพร่ เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.แพร่ เขต 2 - อำเภอ   และ
จังหวัดแม่ฮ่องสอน (2 เขต)
สพป.แม่ฮ่องสอน เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.แม่ฮ่องสอน เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดลำปาง (3 เขต)
สพป.ลำปาง เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ลำปาง เขต 2 - อำเภอ     และ
สพป.ลำปาง เขต 3 - อำเภอ  และ
จังหวัดลำพูน (2 เขต)
สพป.ลำพูน เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ลำพูน เขต 2 - อำเภอ   และ
จังหวัดอุตรดิตถ์ (2 เขต)
สพป.อุตรดิตถ์ เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.อุตรดิตถ์ เขต 2 - อำเภอ   และ
=== ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ===
จังหวัดกาฬสินธุ์ (3 เขต)
สพป.กาฬสินธุ์ เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.กาฬสินธุ์ เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.กาฬสินธุ์ เขต 3 - อำเภอ      และ
จังหวัดขอนแก่น (5 เขต)
สพป.ขอนแก่น เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.ขอนแก่น เขต 2 - อำเภอ     และ
สพป.ขอนแก่น เขต 3 - อำเภอ    และ
สพป.ขอนแก่น เขต 4 - อำเภอ    และ
สพป.ขอนแก่น เขต 5 - อำเภอ      และ
จังหวัดชัยภูมิ (3 เขต)
สพป.ชัยภูมิ เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.ชัยภูมิ เขต 2 - อำเภอ    
สพป.ชัยภูมิ เขต 3 - อำเภอ     และ
จังหวัดนครพนม (2 เขต)
สพป.นครพนม เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.นครพนม เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดนครราชสีมา (7 เขต)
สพป.นครราชสีมา เขต 1 - อำเภอและ
สพป.นครราชสีมา เขต 2 - อำเภอ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ   และ
สพป.นครราชสีมา เขต 3 - อำเภอ   และ
สพป.นครราชสีมา เขต 4 - อำเภอ  และ
สพป.นครราชสีมา เขต 5 - อำเภอ     และ
สพป.นครราชสีมา เขต 6 - อำเภอ     และ
สพป.นครราชสีมา เขต 7 - อำเภอ     และ
จังหวัดบึงกาฬ (1 เขต)
สพป.บึงกาฬ - ทุกอำเภอในจังหวัดบึงกาฬ
จังหวัดบุรีรัมย์ (4 เขต)
สพป.บุรีรัมย์ เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.บุรีรัมย์ เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.บุรีรัมย์ เขต 3 - อำเภออำเภอเฉลิมพระเกียรติ       และ
สพป.บุรีรัมย์ เขต 4 - อำเภอ     และ
จังหวัดมหาสารคาม (3 เขต)
สพป.มหาสารคาม เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.มหาสารคาม เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.มหาสารคาม เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดมุกดาหาร (1 เขต)
สพป.มุกดาหาร - ทุกอำเภอในจังหวัดมุกดาหาร
จังหวัดยโสธร (2 เขต)
สพป.ยโสธร เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ยโสธร เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดร้อยเอ็ด (3 เขต)
สพป.ร้อยเอ็ด เขต 1 - อำเภอ      และ
สพป.ร้อยเอ็ด เขต 2 - อำเภอ       
สพป.ร้อยเอ็ด เขต 3 - อำเภอ    และ
จังหวัดเลย (2 เขต)
สพป.เลย เขต 1 - อำเภอ      และ
สพป.เลย เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดศรีสะเกษ (4 เขต)
สพป.ศรีสะเกษ เขต 1 - อำเภอ      และ
สพป.ศรีสะเกษ เขต 2 - อำเภอ      และ
สพป.ศรีสะเกษ เขต 3 - อำเภอ   และ
สพป.ศรีสะเกษ เขต 4 - อำเภอ   และ
จังหวัดสกลนคร (3 เขต)
สพป.สกลนคร เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.สกลนคร เขต 2 - อำเภอ      และ
สพป.สกลนคร เขต 3 - อำเภอ    และ
จังหวัดสุรินทร์ (3 เขต)
สพป.สุรินทร์ เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.สุรินทร์ เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.สุรินทร์ เขต 3 - อำเภอ     และ
จังหวัดหนองคาย (2 เขต)
สพป.หนองคาย เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.หนองคาย เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดหนองบัวลำภู (2 เขต)
สพป.หนองบัวลำภู เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.หนองบัวลำภู เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดอำนาจเจริญ (1 เขต)
สพป.อำนาจเจริญ - ทุกอำเภอในจังหวัดในอำนาจเจริญ
จังหวัดอุดรธานี (4 เขต)
สพป.อุดรธานี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.อุดรธานี เขต 2 - อำเภอ     และ
สพป.อุดรธานี เขต 3 - อำเภอ     และ
สพป.อุดรธานี เขต 4 - อำเภอ   และ
จังหวัดอุบลราชธานี (5 เขต)
สพป.อุบลราชธานี เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.อุบลราชธานี เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.อุบลราชธานี เขต 3 - อำเภอ    และ
สพป.อุบลราชธานี เขต 4 - อำเภอ   และ
สพป.อุบลราชธานี เขต 5 - อำเภอ     และ
=== ภาคตะวันตก ===
จังหวัดกาญจนบุรี (4 เขต)
สพป.กาญจนบุรี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.กาญจนบุรี เขต 2 - อำเภอ  และ
สพป.กาญจนบุรี เขต 3 - อำเภอ  และ
สพป.กาญจนบุรี เขต 4 - อำเภอ  และ
จังหวัดตาก (2 เขต)
สพป.ตาก เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ตาก เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (2 เขต)
สพป.ประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ประจวบคีรีขันธ์ เขต 2 - อำเภอ   และ
จังหวัดเพชรบุรี (2 เขต)
สพป.เพชรบุรี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.เพชรบุรี เขต 2 - อำเภอ   และ
จังหวัดราชบุรี (2 เขต)
สพป.ราชบุรี เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.ราชบุรี เขต 2 - อำเภอ   และ
=== ภาคตะวันออก ===
จังหวัดจันทบุรี (2 เขต)
สพป.จันทบุรี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.จันทบุรี เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดฉะเชิงเทรา (2 เขต)
สพป.ฉะเชิงเทรา เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ฉะเชิงเทรา เขต 2 - อำเภอ      และ
จังหวัดชลบุรี (3 เขต)
สพป.ชลบุรี เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.ชลบุรี เขต 2 - อำเภอ   และ
สพป.ชลบุรี เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดตราด (1 เขต)
สพป.ตราด - ทุกอำเภอในจังหวัดตราด
จังหวัดปราจีนบุรี (2 เขต)
สพป.ปราจีนบุรี เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.ปราจีนบุรี เขต 2 - อำเภอและ
จังหวัดระยอง (2 เขต)
สพป.ระยอง เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.ระยอง เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดสระแก้ว (2 เขต)
สพป.สระแก้ว เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.สระแก้ว เขต 2 - อำเภอ   และ
=== ภาคกลาง ===
กรุงเทพมหานคร (1 เขต)
สพป.กรุงเทพมหานคร - ทุกเขตในกรุงเทพมหานคร
จังหวัดกำแพงเพชร (2 เขต)
สพป.กำแพงเพชร เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.กำแพงเพชร เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดชัยนาท (1 เขต)
สพป.ชัยนาท - ทุกอำเภอในจังหวัดชัยนาท
จังหวัดนครนายก (1 เขต)
สพป.นครนายก - ทุกอำเภอในจังหวัดนครนายก
จังหวัดนครปฐม (2 เขต)
สพป.นครปฐม เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.นครปฐม เขต 2 - อำเภอ   และ
จังหวัดนครสวรรค์ (3 เขต)
สพป.นครสวรรค์ เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.นครสวรรค์ เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.นครสวรรค์ เขต 3 - อำเภอ    และ
จังหวัดนนทบุรี (2 เขต)
สพป.นนทบุรี เขต 1 - อำเภอและ
สพป.นนทบุรี เขต 2 - อำเภอ   
จังหวัดปทุมธานี (2 เขต)
สพป.ปทุมธานี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ปทุมธานี เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (2 เขต)
สพป.พระนครศรีอยุธยา เขต 1 - อำเภอ        และ
สพป.พระนครศรีอยุธยา เขต 2 - อำเภอ      และ
จังหวัดพิจิตร (2 เขต)
สพป.พิจิตร เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.พิจิตร เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดพิษณุโลก (3 เขต)
สพป.พิษณุโลก เขต 1 - อำเภอและ
สพป.พิษณุโลก เขต 2 - อำเภอ  และ
สพป.พิษณุโลก เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดเพชรบูรณ์ (3 เขต)
สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.เพชรบูรณ์ เขต 2 - อำเภอ   และ
สพป.เพชรบูรณ์ เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดลพบุรี (2 เขต)
สพป.ลพบุรี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ลพบุรี เขต 2 - อำเภอ      และ
จังหวัดสมุทรปราการ (2 เขต)
สพป.สมุทรปราการ เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.สมุทรปราการ เขต 2 - อำเภอ  และ
จังหวัดสมุทรสงคราม (1 เขต)
สพป.สมุทรสงคราม - ทุกอำเภอในจังหวัดสมุทรสงคราม
จังหวัดสมุทรสาคร (1 เขต)
สพป.สมุทรสาคร - ทุกอำเภอในจังหวัดสมุทรสาคร
จังหวัดสระบุรี (2 เขต)
สพป.สระบุรี เขต 1 - อำเภอ เฉลิมพระเกียรติ      และ
สพป.สระบุรี เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดสิงห์บุรี (1 เขต)
สพป.สิงห์บุรี - ทุกอำเภอในจังหวัดสิงห์บุรี
จังหวัดสุโขทัย (2 เขต)
สพป.สุโขทัย เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.สุโขทัย เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดสุพรรณบุรี (3 เขต)
สพป.สุพรรณบุรี เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.สุพรรณบุรี เขต 2 - อำเภอ  และ
สพป.สุพรรณบุรี เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดอ่างทอง (1 เขต)
สพป.อ่างทอง - ทุกอำเภอในจังหวัดอ่างทอง
จังหวัดอุทัยธานี (2 เขต)
สพป.อุทัยธานี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.อุทัยธานี เขต 2 - อำเภอ   และ
=== ภาคใต้ ===
จังหวัดกระบี่ (1 เขต)
สพป.กระบี่ - ทุกอำเภอในจังหวัดกระบี่
จังหวัดชุมพร (2 เขต)
สพป.ชุมพร เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.ชุมพร เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดตรัง (2 เขต)
สพป.ตรัง เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.ตรัง เขต 2 - อำเภอ    และ
จังหวัดนครศรีธรรมราช (4 เขต)
สพป.นครศรีธรรมราช เขต 1 - อำเภอ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ  และ
สพป.นครศรีธรรมราช เขต 2 - อำเภอ       และ
สพป.นครศรีธรรมราช เขต 3 - อำเภอ     และ
สพป.นครศรีธรรมราช เขต 4 - อำเภอ    และ
จังหวัดนราธิวาส (3 เขต)
สพป.นราธิวาส เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.นราธิวาส เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.นราธิวาส เขต 3 - อำเภอ  และ
จังหวัดปัตตานี (3 เขต)
สพป.ปัตตานี เขต 1 - อำเภอ   และ
สพป.ปัตตานี เขต 2 - อำเภอ   และ
สพป.ปัตตานี เขต 3 - อำเภอ   และ
จังหวัดพังงา (1 เขต)
สพป.พังงา - ทุกอำเภอในจังหวัดพังงา
จังหวัดพัทลุง (2 เขต)
สพป.พัทลุง เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.พัทลุง เขต 2 - อำเภอ     และ
จังหวัดภูเก็ต (1 เขต)
สพป.ภูเก็ต - ทุกอำเภอในจังหวัดภูเก็ต
จังหวัดยะลา (3 เขต)
สพป.ยะลา เขต 1 - อำเภอ  และ
สพป.ยะลา เขต 2 - อำเภอ  และ
สพป.ยะลา เขต 3 - อำเภอและ
จังหวัดระนอง (1 เขต)
สพป.ระนอง - ทุกอำเภอในจังหวัดระนอง
จังหวัดสงขลา (3 เขต)
สพป.สงขลา เขต 1 - อำเภอ     และ
สพป.สงขลา เขต 2 - อำเภอ    และ
สพป.สงขลา เขต 3 - อำเภอ    และ
จังหวัดสตูล (1 เขต)
สพป.สตูล - ทุกอำเภอในจังหวัดสตูล
จังหวัดสุราษฎร์ธานี (3 เขต)
สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 1 - อำเภอ    และ
สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 2 - อำเภอ       และ
สพป.สุราษฎร์ธานี เขต 3 - อำเภอ     และ
== เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ==

เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2553 โดยในระยะแรกมีจำนวน 42 เขต ต่อมาได้มีการปรับปรุงโดยเพิ่มจำนวนเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจาก 42 เป็น 62 เขต
=== 42 เขต (พ.ศ. 2553–2564) ===

หมายเลขเขตในส่วนนี้ถือตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการลงวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2553 โดยจังหวัดที่เป็นที่ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาที่ครอบคลุมมากกว่า 1 จังหวัด และเขตที่เป็นที่ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1 และ 2 จะแสดงเป็นตัวหนา
สพม.1 - กรุงเทพมหานคร (เขต                      และ)
สพม.2 - กรุงเทพมหานคร (เขต                          และ)
สพม.3 - จังหวัดนนทบุรีและจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
สพม.4 - จังหวัดปทุมธานีและจังหวัดสระบุรี
สพม.5 - จังหวัดชัยนาท จังหวัดลพบุรี จังหวัดสิงห์บุรี และจังหวัดอ่างทอง
สพม.6 - จังหวัดฉะเชิงเทราและจังหวัดสมุทรปราการ
สพม.7 - จังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดสระแก้ว
สพม.8 - จังหวัดกาญจนบุรีและจังหวัดราชบุรี
สพม.9 - จังหวัดนครปฐมและจังหวัดสุพรรณบุรี
สพม.10 - จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม และจังหวัดสมุทรสาคร
สพม.11 - จังหวัดชุมพรและจังหวัดสุราษฎร์ธานี
สพม.12 - จังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดพัทลุง
สพม.13 - จังหวัดกระบี่และจังหวัดตรัง
สพม.14 - จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดระนอง
สพม.15 - จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี และจังหวัดยะลา
สพม.16 - จังหวัดสงขลาและจังหวัดสตูล
สพม.17 - จังหวัดจันทบุรีและจังหวัดตราด
สพม.18 - จังหวัดชลบุรีและจังหวัดระยอง
สพม.19 - จังหวัดเลยและจังหวัดหนองบัวลำภู
สพม.20 - จังหวัดอุดรธานี
สพม.21 - จังหวัดหนองคายและจังหวัดบึงกาฬ
สพม.22 - จังหวัดนครพนมและจังหวัดมุกดาหาร
สพม.23 - จังหวัดสกลนคร
สพม.24 - จังหวัดกาฬสินธุ์
สพม.25 - จังหวัดขอนแก่น
สพม.26 - จังหวัดมหาสารคาม
สพม.27 - จังหวัดร้อยเอ็ด
สพม.28 - จังหวัดยโสธรและจังหวัดศรีสะเกษ
สพม.29 - จังหวัดอำนาจเจริญและจังหวัดอุบลราชธานี
สพม.30 - จังหวัดชัยภูมิ
สพม.31 - จังหวัดนครราชสีมา
สพม.32 - จังหวัดบุรีรัมย์
สพม.33 - จังหวัดสุรินทร์
สพม.34 - จังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดแม่ฮ่องสอน
สพม.35 - จังหวัดลำปางและจังหวัดลำพูน
สพม.36 - จังหวัดเชียงรายและจังหวัดพะเยา
สพม.37 - จังหวัดน่านและจังหวัดแพร่
สพม.38 - จังหวัดตากและจังหวัดสุโขทัย
สพม.39 - จังหวัดพิษณุโลกและจังหวัดอุตรดิตถ์
สพม.40 - จังหวัดเพชรบูรณ์
สพม.41 - จังหวัดกำแพงเพชรและจังหวัดพิจิตร
สพม.42 - จังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดอุทัยธานี
=== 62 เขต (ตั้งแต่ พ.ศ. 2564) ===

ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการลงวันที่ 28 มกราคม 2564 เขตพื้นที่การศึกษาเพิ่มจำนวนจาก 42 เป็น 62 เขต และชื่อของเขตพื้นที่เปลี่ยนจากเดิมที่ใช้หมายเลข 1 ถึง 42 เป็นชื่อจังหวัดที่พื้นที่ของเขตนั้น ๆ ครอบคลุม ในกรณีที่เขตพื้นที่การศึกษาครอบคลุมมากกว่า 1 จังหวัด ชื่อเขตจะขึ้นต้นด้วยชื่อจังหวัดที่ตั้งสำนักงานเขต สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาที่จัดตั้งขึ้นใหม่โดยส่วนใหญ่จะตั้งอยู่ในอำเภอเมืองของจังหวัดที่ตั้งสำนักงาน (รวมทั้ง สพม.พระนครศรีอยุธยาซึ่งตั้งอยู่ในอำเภอพระนครศรีอยุธยา) ยกเว้น สพม.นครปฐม (อำเภอนครชัยศรี) สพม.น่าน (อำเภอภูเพียง) และ สพม.พัทลุง (อำเภอควนขนุน) โดยในประกาศฉบับ พ.ศ. 2564 เปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจากเดิมดังนี้
สพม.กรุงเทพมหานคร เขต 1 สพม.1 เดิม
สพม.กรุงเทพมหานคร เขต 2 สพม.2 เดิม
สพม.นนทบุรี แยกมาจาก สพม.3 เดิม
สพม.พระนครศรีอยุธยา แยกมาจาก สพม.3 เดิม
สพม.ปทุมธานี แยกมาจาก สพม.4 เดิม
สพม.สระบุรี แยกมาจาก สพม.4 เดิม
สพม.ลพบุรี แยกมาจาก สพม.5 เดิม
สพม.สิงห์บุรี อ่างทอง แยกมาจาก สพม.5 เดิม
สพม.อุทัยธานี ชัยนาท แยกจาก สพม.41 และสพม.5 เดิม
สพม.ฉะเชิงเทรา แยกมาจาก สพม.6 เดิม
สพม.สมุทรปราการ แยกมาจาก สพม.6 เดิม
สพม.ปราจีนบุรี นครนายก แยกมาจาก สพม.7 เดิม
สพม.สระแก้ว แยกมาจาก สพม.7 เดิม
สพม.กาญจนบุรี แยกมาจาก สพม.8 เดิม
สพม.ราชบุรี แยกมาจาก สพม.8 เดิม
สพม.นครปฐม แยกมาจาก สพม.9 เดิม
สพม.สุพรรณบุรี แยกมาจาก สพม.9 เดิม
สพม.ประจวบคีรีขันธ์ แยกมาจาก สพม.10 เดิม
สพม.เพชรบุรี แยกมาจาก สพม.10 เดิม
สพม.สมุทรสาคร สมุทรสงคราม แยกมาจาก สพม.10 เดิม
สพม.สุราษฎร์ธานี ชุมพร สพม.11 เดิม
สพม.นครศรีธรรมราช แยกมาจาก สพม.12 เดิม
สพม.พัทลุง แยกมาจาก สพม.12 เดิม
สพม.ตรัง กระบี่ สพม.13 เดิม
สพม.พังงา ภูเก็ต ระนอง สพม.14 เดิม
สพม.นราธิวาส แยกมาจาก สพม.15 เดิม
สพม.ปัตตานี แยกมาจาก สพม.15 เดิม
สพม. ยะลา แยกมาจาก สพม.15 เดิม
สพม.สงขลา สตูล สพม.16 เดิม
สพม.จันทบุรี ตราด สพม.17 เดิม
สพม.ชลบุรี ระยอง สพม.18 เดิม
สพม.เลย หนองบัวลำภู สพม.19 เดิม
สพม.อุดรธานี สพม.20 เดิม
สพม.บึงกาฬ แยกมาจาก สพม.21 เดิม
สพม.หนองคาย แยกมาจาก สพม.21 เดิม
สพม.นครพนม แยกมาจาก สพม.22 เดิม
สพม.มุกดาหาร แยกมาจาก สพม.22 เดิม
สพม.สกลนคร สพม.23 เดิม
สพม.กาฬสินธุ์ สพม.24 เดิม
สพม.ขอนแก่น สพม.25 เดิม
สพม.มหาสารคาม สพม.26 เดิม
สพม.ร้อยเอ็ด สพม.27 เดิม
สพม.ศรีสะเกษ ยโสธร สพม.28 เดิม
สพม.อุบลราชธานี อำนาจเจริญ สพม.29 เดิม
สพม.ชัยภูมิ สพม.30 เดิม
สพม.นครราชสีมา สพม.31 เดิม
สพม.บุรีรัมย์ สพม.32 เดิม
สพม.สุรินทร์ สพม.33 เดิม
สพม.เชียงใหม่ แยกมาจาก สพม.34 เดิม
สพม.แม่ฮ่องสอน แยกมาจาก สพม.34 เดิม
สพม.ลำปาง ลำพูน สพม.35 เดิม
สพม.เชียงราย แยกมาจาก สพม.36 เดิม
สพม.พะเยา แยกมาจาก สพม.36 เดิม
สพม.แพร่ แยกมาจาก สพม.37 เดิม
สพม.น่าน แยกมาจาก สพม.37 เดิม
สพม.ตาก แยกมาจาก สพม.38 เดิม
สพม.สุโขทัย แยกมาจาก สพม.38 เดิม
สพม.พิษณุโลก อุตรดิตถ์ สพม.39 เดิม
สพม.เพชรบูรณ์ สพม.40 เดิม
สพม.นครสวรรค์ แยกมาจาก สพม.41 เดิม
สพม.กำแพงเพชร แยกมาจาก สพม.42 เดิม
สพม.พิจิตร แยกมาจาก สพม.42 เดิม
== อ้างอิง ==
หน่วยการบริหารของประเทศไทย
การศึกษาในประเทศไทย
กระทรวงศึกษาธิการ