ดือกัมลา ดือฟรียา

ดือกัมลา ดือฟรียา (Du gamla, Du fria) มีความหมายว่า "เก่าแก่ เป็นไท" เป็นชื่อของเพลงชาติโดยพฤตินัยของประเทศสวีเดน เดิมเพลงนี้มีชื่อว่า "ซ็องทิลนูเดิน" (Sång till Norden) หมายถึง "เพลงแห่งแดนเหนือ ชื่อของเพลงที่ใช้อยู่ในปัจจุบันนี้มีที่มากจากบทร้องวรรคแรกของเพลง
== ประวัติ ==
แม้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสวีเดนจะมิได้กล่าวถึงเพลงชาติ แต่เพลง "ดือกัมลา ดือฟรียา" ก็เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป และถูกใช้ในโอกาสทางการต่างๆ เช่น การแข่งขันกีฬา  เพลงนี้เริ่มเป็นที่ยอมรับครั้งแรกในฐานะเพลงปลุกใจให้รักชาติในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1890 และประเด็นเกี่ยวกับสถานะของเพลงดังกล่าวก็เป็นที่ถกเถียงตั้งแต่ยุคนั้นจนถึงช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1930  ในปี ค.ศ. 1938 บริษัทวิทยุกระจายเสียงสาธารณะสวีเดน ("Sveriges Radio") ได้เริ่มบรรเลงเพลงดังกล่าวในช่วงที่ยุติการออกอากาศในเวลาเย็น ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เพลง "ดือกัมลา ดือฟรียา" มีสถานะเป็นเพลงชาติสวีเดนโดยพฤตินัยนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
บทร้องต้นฉบับของเพลง "ดือกัมลา ดือฟรียา" ถูกแต่งขึ้นโดย ริชาร์ด ดีเบค (Richard Dybeck) เมื่อ ค.ศ. 1844 ส่วนทำนองเพลงนั้นเรียบเรียงจากเพลงพื้นเมืองของวาสต์แมนแลนด์ (Västmanland) โดย เอ็ดวิน คาลส์เต็นอุส (Edvin Kallstenius) เดิมดีเบ็ดแต่งบทเริ่มต้นไว้ว่า "Du gamla, Du friska" (เก่าแก่, แข็งแกร่ง) แต่ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษที่ 1850 เขาจึงได้แก้ไขวรรคนี้ใหม่โดยส่วนตัวให้เป็น "Du gamla, Du fria" (เก่าแก่, เป็นไท)  บทเพลงดังกล่าวได้มีการพิมพ์เผยแพร่ในหนังสือเพลงจำนวนมากและขับร้องด้วยวรรค "Du gamla, Du friska" แต่นักบวชผู้หนึ่งซึ่งรู้จักกับดีเบ็คได้มีโอกาสบอกนักร้องที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเพลงนี้มากที่สุด ซึ่งได้แก่ คารล์ เฟรดริค ลุนควิสต์ (Carl Fredrik Lundqvist) นักร้องโอเปรา ให้ทราบถึงการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว เมื่อ ค.ศ. 1900  นับแต่นั้นมา บทร้องที่ขึ้นต้นด้วยคำว่า "Du gamla, Du friska" จึงไม่ปรากฏในหนังสือเพลงเล่มต่างๆ ที่พิมพ์ขึ้นในครั้งหลังๆ แต่มีการค้นพบว่าบันทึกเสียงของเพลงนี้เวอร์ชันหนึ่งใน ค.ศ. 1905 ยังคงร้องด้วยบทขึ้นต้น "Du gamla, Du friska"
ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษที่ 1900 คนส่วนมากมองว่าเพลงนี้ไม่เหมาะสมที่จะเป็นเพลงชาติของสวีเดน  ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1890 เพลง "ดือกัมลา ดือฟรียา" ได้เริ่มตีพิมพ์ในในหนังสือเพลงต่างๆ โดยจัดอยู่ในประเภทเพลงปลุกใจ  แต่เมื่อถึงช่วงปลายคริสต์ทศวรรษที่ 1920 เพลงนี้ก็ถูกตีพิมพ์ในหมวดหมู่ของ "เพลงพื้นเมือง" โดยปกติ  ในปี ค.ศ. 1899 ได้มีการจัดประกวดเพื่อสรรหาเพลงชาติสวีเดนขึ้น แต่ไม่มีเพลงใดได้รับเลือกให้เป็นเพลงชาติ
== บทร้อง ==
{|style="text-align:center;" class="toccolours"
|-
!bgcolor="#005bAE"|ภาษาสวีเดน
!bgcolor="#005bAE"|การถอดแบบ IPA
!bgcolor="#005bAE"|คำแปล
|-
|colspan="3" bgcolor="#FFD700"|
|-
|italics=no|Du gamla, Du fria, Du fjällhöga nord
Du tysta, Du glädjerika sköna!
Jag hälsar Dig, vänaste land uppå jord,
𝄆 Din sol, Din himmel, Dina ängder gröna. 𝄇
|[d̪ɵ̝˖βʲ gämˑl̪ä d̪ɵ̝˖β̥ʲ fɾ̥ɪ̝ʝä d̪ɵ̝˖β̥ʲ fjɛ̝l̪ˑhøə̯ɡä n̪ʊ̝βɖ ǀ]
[d̪ɵ̝˖β̥ʲ t̪ʰʏs̪ˑt̪ä d̪ɵ̝˖βʲ gɫ̪ɛ̝d̪jɛ̠ɾɪ̝ʝ̥kä ɧøə̯n̪ä ‖]
[jɒ̜ːɡ̊ hɛə̯l̪̊s̪ä ɖɪ̝ʝg vɛə̯n̪äs̪ˑt̪ɛ̠ l̪än̪ˑd̪ ɘ̞ᵝpːoə̯ jʊ̝βɖ ǀ]
𝄆 [d̪ɪ̝ʝ̥n̪̊ s̪ʊ̝βl̪ d̪ɪ̝ʝ̥n̪̊ hɪmˑɛ̠l̪ d̪ɪ̝ʝn̪ä ɛ̝ŋˑd̪ɛ̠ɹ gɾøə̯n̪ä ‖] 𝄇
|เก่าแก่ เป็นไท ท่านผู้เป็นแดนเหนือแห่งขุนเขา
ท่านผู้สงบ ผู้รื่นเริงและสุภาพ!
ข้าขอเคารพท่าน แผ่นดินที่งดงามที่สุดบนพิภพ
𝄆 ดวงตะวัน ท้องฟ้า ทุ่งหญ้าสีเขียวของท่าน 𝄇
|-
|
|-
|italics=no|Du tronar på minnen från fornstora da'r,
då ärat Ditt namn flög över jorden.
Jag vet att Du är och Du blir vad Du var.
𝄆 Ja, jag vill leva, jag vill dö i Norden. 𝄇
|[d̪ɵ̝˖β̥ʲ t̪ɾ̥ʊ̝βn̪äɹ̥ pʰoə̯ mɪn̪ˑɛ̠ɱ̊ fɾ̥oə̯ɱ̊ fʊ̝β̥ɳ̊ʂˑʈʊ̝βɾä d̪ɒ̜ːɹ ǀ]
[d̪oə̯ æːɾät̪ d̪̊ɪt̪ˑ n̪̊äɱˑ fl̪̊øə̯ɡ øə̯vɛ̠ɹ jʊ̝βɖɛ̠n̪ ‖]
[jɒ̜ːg veə̯t̪ ät̪ˑ d̪ɵ̝˖βʲ æːɹ ɔ d̪ɵ̝˖βʲ bl̪ɪ̝ʝɹ vɒ̜ːd̪ d̪ɵ̝˖βʲ vɒ̜ːɹ ǀ]
𝄆 [jɒ̜ː jɒ̜ːg vɪl̪ˑ l̪eə̯vä jɒ̜ːg vɪl̪ˑ d̪øə̯ ɪ̝ʝ n̪ʊ̝βɖɛ̠n̪ ‖] 𝄇
|ศิลป์แห่งท่านครอบครองเหนือความทรงจำแห่งวันวานอันยิ่งใหญ่
เมื่อนามอันทรงเกริกไกรแห่งท่านโบกโบยไปทั่วพิภพ
ข้ารู้ว่านั้นคือท่าน และจะอยู่ตามวิถีแห่งท่าน,
𝄆 ใช่ละ ข้าอยากจะอยู่และตายในแดนเหนือ. 𝄇
|-
|colspan="3" bgcolor="#FFD700"|
|-
|italics=no|Jag städs vill Dig tjäna, mitt älskade land,
Dig trohet till döden vill jag svära.
Din rätt skall jag värna med håg och med hand,
𝄆 Din fana, högt den bragderika bära. 𝄇
|[jɒ̜ːɡ̊ s̪ˑt̪ɛ̝d̪̊s̪ v̥ɪl̪ˑ d̪ɪ̝ʝ̥ɡ̊ ɕɛə̯n̪ä mɪt̪ˑ ɛ̝l̪̊s̪käd̪ɛ̠ l̪än̪ˑd̪ ǀ]
[d̪ɪ̝ʝ̥ɡ̊ t̪ɾ̥ʊ̝β̥hɛ̠t̪ t̪ʰɪl̪ˑ d̪øə̯d̪ɛ̠ɱ vɪl̪ˑ jɒ̜ːɡ̊ s̪v̥æːɾä ‖]
[d̪ɪ̝ʝn̪ ɾɛ̝t̪ˑ s̪käl̪ˑ jɒ̜ːg væːɳä meə̯d̪̊ hoə̯g ɔ meə̯d̪ l̪än̪ˑd̪ ǀ]
𝄆 [d̪ɪ̝ʝ̥ɱ̊ fɒ̜ːn̪ä hœ̝ɡ̊t̪ d̪̊eə̯m bɾägd̪ɛ̠ɾɪ̝ʝ̥kä bæːɾä ‖] 𝄇
|ข้าปรารถนารับใช้ท่านตลอดกาล ประเทศที่รักของข้า
จะภักดีจนตัวตาย ข้าขอปฏิญาณ
สิทธิแห่งท่าน ข้าจะพิทักษ์ด้วยดวงใจและสองมือ
𝄆 ธงของท่าน ข้าขอเชิดชูไว้อย่างสุดความสามารถ 𝄇
|-
|
|-
|italics=no|Med Gud skall jag kämpa, för hem och för härd,
för Sverige, den kära fosterjorden.
Jag byter Dig ej mot allt i en värld
𝄆 Nej, jag vill leva, jag vill dö i Norden!. 𝄇
|[meə̯d̪ gɵ̝˖β̥ʲd̪̊ s̪käl̪ˑ jɒ̜ːɡ̊ ɕɛ̝mˑpä føə̯ɹ̥ hɛ̝m ɔ føə̯ɹ̥ hɛə̯ɖ ǀ]
[føə̯ɹ̥ s̪v̥æɹjɛ̠ d̪eə̯n̪̊ ɕæːɾä fʊᵝs̪t̪ɛ̠ɹjʊ̝βɖɛ̠n̪ ‖]
[jɒ̜ːg bʏ̝ʝ̥ʷt̪ɛ̠ ɖɪ̝ʝg ɛ̝j mʊ̝β̥t̪ äl̪ˑt̪ ɪ̝ʝ d̪ɛ̝n̪ˑä vɛə̯ɖ ǀ]
𝄆 [n̪ɛ̝j jɒ̜ːg vɪl̪ˑ l̪eə̯vä jɒ̜ːg vɪl̪ˑ d̪øə̯ ɪ̝ʝ n̪ʊ̝βɖɛ̠n̪ ‖] 𝄇
|เคียงข้างด้วยพระเจ้า ข้าจะสู้เพื่อบ้านเมืองและดวงใจ
เพื่อสวีเดน แผ่นดินเกิดที่รัก
ข้าไม่ขอแลกท่านกับสิ่งใดๆ ในโลก
𝄆 ไม่มีวัน เพราะข้าอยากจะอยู่และตายในแดนเหนือ 𝄇
|}
== ดูเพิ่ม ==
คองซานเก็น (เพลงสรรเสริญพระบารมี)
ธงชาติสวีเดน
ตราแผ่นดินของสวีเดน
วันชาติสวีเดน
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Sångtexten 
gamla, du friska , inspelning på vaxrulle från 1889-97, framförd av August Stietz
Du gamla, du friska, inspelning på cylinder från 1905, framförd av Arvid Asplund 
Du gamla, du fria'' , sången, från MSN Encarta 
สัญลักษณ์ของประเทศสวีเดน
เพลงชาติ
ดนตรีพื้นบ้านสวีเดน