pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ปลาซีลาแคนท์มหาสมุทรอินเดียตะวันตก

ปลาซีลาแคนท์มหาสมุทรอินเดียตะวันตก (Latimeria chalumnae) เป็นปลาซีลาแคนท์หนึ่งในสองชนิดที่ยังมีชีวิตอยู่ ลำตัวมีสีน้ำเงิน เป็นที่รู้จักกันดีกว่าปลาซีลาแคนท์อีกชนิด
== ลักษณะ ==

น้ำหนักของปลาซีลาแคนท์ทางด้านตะวันตกของมหาสมุทรอินเดีย (ลาติเมอเรีย ชาลัมนี) เฉลี่ยแล้วประมาณ 80 กิโลกรัมและอาจมีความยาวของลำตัวได้มากถึง 2 เมตร เพศเมียที่โตเต็มวัยหนักมากกว่าเพศผู้เล็กน้อย พบการกระจายพันธุ์เป็นวงกว้างแต่พบได้ในปริมาณน้อยมากในบริเวณขอบด้านตะวันตกของมหาสมุทรอินเดีย จากอัฟริกาใต้ทางด้านเหนือไปตาม ชายฝั่งอัฟริกาตะวันออกไปจนถึงเคนย่า โคโมรอส และมาดากัสการ์ ซึ่งดูเหมือนว่าจะพบเป็นโคโลนีเล็ก ๆ
== ประชากรและการอนุรักษ์ ==
ตามอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าใกล้สูญพันธุ์ ปลาซีลาแคนท์ถูกจัดอยู่ในบัญชีที่ 1 เมื่อ ค.ศ. 1989 ในสนธิ สัญญาการค้าระหว่างประเทศรวมถึงการส่งตัวอย่างไปยังพิพิธภัณฑ์ต้องได้รับการอนุญาต ในปี ค.ศ. 1998 ประชากรปลาซีลาแคนท์มหาสมุทรอินเดียตะวันตกคาดว่าเหลืออยู่ราว 500 ตัวหรือน้อยกว่านั้นซึ่งถือเป็นการคุกคามการคงอยู่ของปลาชนิดนี้เป็นอย่างมาก IUCN ได้จัดให้ L. chalumniae อยู่ในสภาวะถูกคุกคามถึงขั้นวิกฤติ (CR) และ L. menadoensis อยู่ในสภาวะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ (VU)
== การพบครั้งแรกในอัฟริกาใต้ ==

เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 1938 เฮนดริก กูเซน (Hendrik Goosen) กัปตันเรือลากอวนพาณิชย์ “เนอรีน” กลับไปที่ท่าเรืออีสต์ลอนดอนในอัฟริกาใต้หลังจากลากอวนแถวปากแม่น้ำชาลัมน่า แล้วเขาก็ทำอย่างที่เขาเคยทำอยู่บ่อย ๆ คือโทรศัพท์ไปหาเพื่อนของเขา มาร์จอรี คอร์ทีเนย์-ลาติเมอร์ (Marjorie Courtenay-Latimer) ภัณฑรักษ์ที่พิพิธภัณฑ์เล็ก ๆ แห่งหนึ่งในอีสต์ลอนดอน เพื่อให้ไปดูว่าสิ่งที่จับได้นั้นเป็นสิ่งที่เธอสนใจหรือไม่ และยังบอกเธอว่ามีปลาเกล็ดแข็งที่เขาเก็บไว้ให้เธอดูอีกด้วย จากจดหมายเหตุของสถาบันความหลากหลายทางชีวภาพทางน้ำแห่งแอฟริกาใต้ (SAIAB) แสดงให้เห็นว่ากูเซนรักษาสภาพของปลาอย่างดี และสั่งให้ลูกเรือนำมันไปเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์อีสต์ลอนดอน ภายหลังกูเซนกล่าวว่าปลามีน้ำเงินโลหะแต่กว่าที่เนอรีนจะเข้าเทียบท่าก็กินเวลาหลายชั่วโมงทำให้ปลากลายเป็นสีเทาเข้ม
สิ่งที่ค้นพบนั้นไม่พบว่ามีการบันทึกถึงลักษณะเอาไว้ในหนังสือใด ๆ ที่เธอมีอยู่ เธอพยายามติดต่อกับเพื่อนของเธอ ศาสตราจารย์เจมส์ เลียวนาร์ด เบรียเลย์ สมิธ (James Leonard Brierley Smith) แต่เขาไม่อยู่เนื่องจากเทศกาลคริสต์มาส เนื่องด้วยไม่อาจเก็บรักษาสภาพของปลาเอาไว้ได้เธอจึงลังเลใจที่จะส่งมันไปทำเทคนิคการทำให้ซากสัตว์คงสภาพเหมือนมีชีวิต เมื่อสมิธกลับมาเขาพบว่ามันเป็นปลาซีลาแคนท์ที่พบได้เฉพาะเป็นฟอสซิล สมิธได้ตั้งชื่อปลาชนิดนี้ว่า “ลาติเมอเรีย ชาลัมนี” (Latimeria chalumnae) เพื่อเป็นเกียรติแก่ มาร์จอรี คอร์ทีเนย์-ลาติเมอร์และแม่น้ำที่เป็นแหล่งค้นพบ ผู้ค้นพบทั้งสองจึงกลายเป็นผู้ที่มีชื่อเสียงโด่งดังรู้จักกันไปทั่ว และปลาชนิดนี้ก็กลายเป็นที่รู้จักกันว่าเป็นฟอสซิลที่มีชีวิต และปลาซีลาแคนท์ที่พบในปี ค.ศ. 1938 นี้ปัจจุบันยังคงจัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑ์ในอีสต์เบิร์นนั้นเอง
อย่างไรก็ตาม ชิ้นตัวอย่างที่ถูกสตัฟฟ์นั้น ไม่สามารถตรวจสอบลักษณะของเหงือกและโครงกระดูกได้และยังมีข้อสงสัยที่ค้างคาอยู่ว่ามันจะเป็นชนิดเดียวกันหรือไม่ สมิธเริ่มล่าตัวที่สองซึ่งก็ต้องใช้เวลามากกว่าทศวรรษ
== อ้างอิง ==
ปลาซีลาแคนท์
วิสวาวา ชึมบอร์สกา

มารียา วิสวาวา อันนา ชึมบอร์สกา (Maria Wisława Anna Szymborska; 2 กรกฎาคม ค.ศ. 1923 – 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2012) เป็นกวี นักเขียนบทความ และนักแปลคนสำคัญชาวโปแลนด์ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมใน ค.ศ. 1996
ลักษณะการเขียนของชึมบอร์สกาใช้วิธีการเขียนที่ผสานการแฝงนัย ปฏิทรรศน์ การโต้แย้ง (contradiction) และการกล่าวน้อยกว่าความจริง (understatement) ในการขยายความของปรัชญาในข้อเขียน งานกวีนิพนธ์ที่กะทัดรัดแต่มักจะแฝงปริศนาของของอัตถิภาวนิยมอันสำคัญ ที่พาดพิงไปถึงหัวข้อเช่นจริยธรรม และสะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งของผู้คนทั้งบุคคลแต่ละคนและกลุ่มบุคคลที่เป็นสมาชิกของสังคม ลักษณะการเขียนของชึมบอร์สกาเป็นการเขียนที่กะทัดรัดที่เต็มไปด้วยการใคร่ครวญและปฏิภาณ
== รางวัล ==
ค.ศ. 1954: รางวัลวรรณกรรมดีเด่นแห่งเมืองกรากุฟ
ค.ศ. 1963: รางวัลของกระทรวงวัฒนธรรมแห่งโปแลนด์
ค.ศ. 1991: รางวัลเกอเทอ
ค.ศ. 1995: รางวัลเฮอร์เดอร์
ค.ศ. 1995: ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยอาดัม มิตส์กีแยวิตช์ ในปอซนัญ
ค.ศ. 1996: รางวัล Polish PEN Club
ค.ศ. 1996: รางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
== งานสำคัญ ==
ค.ศ. 1952: Dlatego żyjemy ("That's Why We Are Alive")
ค.ศ. 1954: Pytania zadawane sobie ("Questioning Yourself")
ค.ศ. 1957: Wołanie do Yeti ("Calling Out to Yeti")
ค.ศ. 1962: Sól ("Salt")
ค.ศ. 1966: 101 wierszy ("101 Poems")
ค.ศ. 1967: Sto pociech ("No End of Fun")
ค.ศ. 1967: Poezje wybrane ("Selected Poetry")
ค.ศ. 1972: Wszelki wypadek ("Could Have")
ค.ศ. 1976: Wielka liczba ("A Large Number")
ค.ศ. 1986: Ludzie na moście ("People on the Bridge")
ค.ศ. 1989: Poezje: Poems, bilingual Polish-English edition
ค.ศ. 1992: Lektury nadobowiązkowe ("Non-required Reading")
ค.ศ. 1993: Koniec i początek ("The End and the Beginning")
ค.ศ. 1996: Widok z ziarnkiem piasku ("View with a Grain of Sand")
ค.ศ. 1997: Sto wierszy - sto pociech ("100 Poems - 100 Happinesses")
ค.ศ. 2002: Chwila ("Moment")
ค.ศ. 2003: Rymowanki dla dużych dzieci ("Rhymes for Big Kids")
ค.ศ. 2005: Dwukropek ("Colon")
ค.ศ. 2009: Tutaj ("Here")
== วิพากษ์ ==
1998
วินเทอร์เบลส์

วินเทอร์เบลส์ (Winter Bells) เป็นซิงเกิลที่ 11 ของไม คุรากิ ซิงเกิลนี้ถูกนำไปใช้ในอนิเมะยอดนักสืบจิ๋วโคนันเป็นเพลงเปิดที่ 10
== ข้อมูลเพลง ==
ซิงเกิลนี้เป็นซิงเกิลลำดับที่ 11 ของไม คุรากิ เป็นซิงเกิลแรกของเธอที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับคริสต์มาส ที่ไม่ได้วางจำหน่ายในวันคริสต์มาส แต่ไปจำหน่ายในวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2545 โดยใช้รหัส GZCA-2026 สำหรับรุ่นลิมิเต็ดของซิงเกิลดังกล่าวมีการ์ดโคนันแถมมาด้วย ซิงเกิลนี้ได้นำมาใช้ในอนิเมะเรื่องยอดนักสืบจิ๋วโคนันอีกครั้งหลังจากเพลงออลเวยส์ที่ใช้ตอนสุดท้ายเมื่อ 3 เดือนก่อนที่จะใช้เพลงนี้ โดยเพลงนี้เป็นเพลงเปิดที่ 10 ของเรื่องนี้ใช้ตั้งแต่ตอนที่ 259-270 จำนวน 12 ตอน และนับเป็นซิงเกิลลำดับที่ 4 ที่คุรากิร้องให้แก่ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน ซิงเกิลนี้เปิดตัวสัปดาห์แรกที่อันดับที่ 1 ด้วยยอดขาย 111,480 ชุด นับเป็นซิงเกิลแรกของคุรากิที่ร้องให้แก่ยอดนักสืบจิ๋วโคนันที่ขึ้นถึงลำดับ 1 ในขณะที่ผลงานสามชิ้นแรกกับเรื่องนี้ขึ้นถึงอันดับสอง ซิงเกิลนี้อยู่ในชาร์ด 9 สัปดาห์ รวมยอดขายทั้งสิ้น 258,310 ชุด นับเป็นซิงเกิลลำดับที่ 41 ของปี 2545
== รายชื่อเพลง ==
1. Winter Bell (4:39)
คำร้องโดย ไม คุรากิ ทำนองและเรียบเรียงโดย อากิฮิโตะ โทคุนากะ
2. thankful (4:00)
คำร้องโดย ไม คุรากิ และคีธ แบซเซิล　ทำนองและเรียบเรียงโดยโทโมโอะ คาซาฮาระและโยโกะ แบล็กสโตน
3. always 〜Gomi's Lair Club Mix〜（Radio Edit） (4:40)
รีมิกซ์โดย GOMI
4. Winter Bells ~ฉบับดนตรี~
== การนำไปใช้ ==
อัลบั้ม แฟรีเทล(#1)
เพลงเปิดที่ 10 ของยอดนักสืบจิ๋วโคนัน(#1)
อัลบั้ม WISH YOU THE BEST(#1)
อัลบั้ม All My Best(#1)
อัลบั้ม THE BEST OF DETECTIVE CONAN 2 (#1)
==  อ้างอิง ==
http://wiki.jpopstop.com/wiki/Winter_Bells 
เพลงในปี พ.ศ. 2545
เพลงญี่ปุ่น
ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2545
ซิงเกิลอันดับที่ 1 ออริกอนชาร์ต
เพลงของมาอิ คูรากิ
เพลงประกอบอนิเมะยอดนักสืบจิ๋วโคนัน
ทอร์วอซอรัส

ทอร์วอซอรัส (อังกฤษ:Torvosaurus) เป็นหนึ่งใน เทอโรพอดขนาดใหญ่ที่อาศัยอยู่ในช่วงปลาย ยุคจูแรสซิก ชื่อ ทอร์วอซอรัส มาจาก ทอร์วัส ในภาษาละติน แปลว่า อำมหิต
ซากดึกดำบรรพ์ของ ทอร์วอซอรัส มีการค้นพบในทวีปอเมริกาเหนือและโปรตุเกส ทอร์วอซอรัส มีความยาวระหว่าง 9-11เมตร (30-36ฟุต) น้ำหนักประมาณ 2 ตัน เป็นไดโนเสาร์กินเนื้อที่ใหญ่สุดในยุคจูแรสซิก รองจาก ซอโรเพกาแนกซ์ และ อัลโลซอรัสคู่แข่งร่วมยุคของมัน
ถูกพบครั้งแรกโดย เจมส์ เจนเซ่น และ เคนเน็ท แสตทแมน ในปี 1972 ที่ชั้นหินตะกอน มอร์ริสัน ฟอร์เมชั่นชั้น (Morrison Formation) ทางตะวันตกที่ราบสูงของโคโลราโด
== การจำแนกสายพันธุ์ ==
ทอร์วอซอรัส พัฒนามาจาก เมกะโลซอรัส แต่การจำแนกก็ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าอยู่ในสกุล เมกะโลซอ (อังกฤษ: Megalosauridae) เหมือนกับ คาร์โนทอรัสญาติของมัน แต่ก็มีแนวโน้มที่อาจเกี่ยวข้องกับ พวกสไปโนซอร์ (อังกฤษ: Spinosaurus)
== เทอโรพอดในยุคจูราสสิค ==
ขนาดของ ทอร์วอซอรัส ยังไม่เป็นที่แน่นอนเพราะฟอสซิลยังไม่สมบูรณ์ แต่มันก็เป็นหนึ่งใน เทอโรพอดขนาดใหญ่ที่สุดในแถบอเมริกาเหนือ ด้วยความยาว 9 เมตร มีน้ำหนักประมาณ 1.95-2.15 ตัน แต่ในปี 2006 ได้มีการพบขากรรไกรเกือบสมบูรณ์ในโปรตุเกส วัดความยาวได้ 63 ซม. (2.13 ฟุต) ขนาดใหญ่กว่าขากรรไกรที่พบในอเมริกาถึง 47 ซม. (1.54 ฟุต) รวมความยาวกะโหลกทั้งหมด 158 ซม. (5.18 ฟุต) เกือบเทียบเท่า ไทรันโนซอรัส ซึ่งใหญ่กว่า ซอโรเพกาแนกซ์ และ อัลโลซอรัส ทำให้ประมาณการได้ถึง 11 เมตร (36ฟุต)
== อ้างอิง ==
Torvosaurus at DinoData
ไดโนเสาร์ในยุคจูแรสซิก
อาเล็กซันเดร์ สกอชกวด

อาเล็กซันเดร์ โยฮัน ฮัลมาร์ สกอชกวด (Alexander Johan Hjalmar Skarsgård; เกิด 25 สิงหาคม ค.ศ. 1976) เป็นนักแสดงชาวสวีเดน เขาเป็นที่รู้จักจากบทบาท อีเรก นอร์ทแมน ในรายการทางช่องเอชบีโอที่ชื่อ True Blood
== ประวัติ ==
สกอชกวดเกิดที่เมืองสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เขาเป็นบุตรชายของนักแสดงที่มีชื่อเสียงสเตลแลน สกอชกวด และเป็นพี่ชายของนักแสดงกุสตาฟ สกอชกวด (เกิดปี 1980)
สกอชกวดแสดงในซีรีส์ของสวีเดนหลายเรื่อง รวมถึงในภาพยนตร์ เขาเข้าทำงานนาวิกโยธินสวีเดน ในปี 2003 เขาได้รับการเสนอชื่อนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมรางวัล Guldbagge จากภาพยนตร์เรื่อง Hundtricket - The Movie เขา
ตั้งแต่ปี 2005 เขามีผลงานแสดงในเรื่อง Revelations และ The Last Drop ในปี 2007 เขารับบทเป็นหนึ่งในตัวละครสำคัญ รับบทเป็น ส.ต.อ. แบรด โคลเบิร์ต ในมินิซีรีส์อเมริกันที่ชื่อ Generation Kill เขายังแสดงในซีรีส์แนวดราม่าเรื่อง True Blood ออกฉายทางช่องเอชบีโอ  สกอชกวดรับบทเป็นอีริก นอร์ทแมน นายอำเภอแวมไพร์ที่เป็นเจ้าของแฟงทาเซีย บาร์แวมไพร์
ในปี 2009 สกอชกวดแสดงในมิวสิกวิดีโอของนักร้องเพลงป็อป เลดีกากา ในเพลง "Paparazzi"
== อ้างอิง ==
นักแสดงสวีเดน
ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวสวีเดน
ขวานไทยใจหนึ่งเดียว

ขวานไทยใจหนึ่งเดียว เป็นเพลงที่แต่งโดยยืนยง โอภากุล (แอ๊ด คาราบาว) ขับร้องบันทึกเสียงโดยกลุ่มศิลปินนักร้องชาวไทยกว่า 40 ชีวิต โดยเป็นซิงเกิลการกุศลในปี พ.ศ. 2547 ซึ่งมีเนื้อหาปลุกจิตสำนึกให้คนไทยมีความรักสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน จากความต้องการที่จะแสดงออกถึงความห่วงใยต่อสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้
== เบื้องหลัง ==
เพลง ขวานไทยใจหนึ่งเดียว เกิดจากแนวคิดของคุณวินิจ เลิศรัตนชัย ผู้ริเริ่มโครงการ "สานใจไทย สู่ใจใต้" โดยต้องการให้เพลงนี้ถูกบรรจุด้วยนักร้องและบุคคลในวงการบันเทิงจำนวนมากที่จะมารวมกันปลุกจิตสำนึกและแสดงความห่วงใย โดยไม่มีเรื่องค่ายหรือธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยกำหนดแนวทางเพลงให้มีดนตรีไทยพื้นบ้านกับดนตรีสากล และเนื้อร้องที่สมบูรณ์แบบซึ่งทำงานสอดคล้องกับความเร่งด่วนของสถานการณ์ โดยมอบหมายให้ พงษ์พรหม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา และ เทียรี่ เมฆวัฒนา ทำหน้าที่เรียบเรียงเสียงประสาน ร่วมด้วย ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี มาเป่าขลุ่ยในช่วงอินโทรของเพลง รวมทั้งได้รับพระกรุณาจาก ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เสด็จร่วมขับร้องเพลงนี้ด้วย
== การเผยแพร่ ==
"ขวานไทยใจหนึ่งเดียว" ถูกเผยแพร่เป็นซิงเกิ้ลวิทยุตามสถานีวิทยุทั่วประเทศ และมิวสิกวิดีโอทางสถานีโทรทัศน์ทุกช่อง โดยเป็นภาพการรวมตัวของเหล่าศิลปิน นักร้อง นักแสดง และคนในวงการบันเทิงกว่า 300 ชีวิตมาร้องเพลงร่วมกัน
คาราบาว ได้นำเพลงนี้มาขับร้องและบรรเลงอีกครั้ง ในอัลบั้ม สามัคคีประเทศไทย กลางปี พ.ศ. 2548 โดยเปลี่ยนให้ แอ๊ด คาราบาว ร้องนำเพียงคนเดียว และสมาชิกวงร้องประสานเสียง ส่วนภาคดนตรีได้เพิ่มสีสันด้วยทีม Light Orchestra ซึ่งมีนักดนตรีเครื่องสายและเครื่องเป่าจริง และได้หยิบเอาทำนองบรรทัดสุดท้ายของเพลงชาติไทย มาใส่ไว้ท้ายเพลง
== ผู้ขับร้อง ==
=== ร้องเดี่ยว ===
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี
สุรชัย จันทิมาธร
วิยะดา โกมารกุล ณ นคร
ธนพร แวกประยูร
ศุ บุญเลี้ยง
อ้อย กะท้อน
พงษ์สิทธิ์ คำภีร์
ยืนยง โอภากุล
อัสนี โชติกุล
ทาทา ยัง
ธนชัย อุชชิน
ปาล์มมี่
ไมค์ ภิรมย์พร
จินตหรา พูนลาภ
ใหม่ เจริญปุระ
น้อย วงพรู
สุรสีห์ อิทธิกุล
พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ
ปฐมพงศ์ สมบัติพิบูลย์
เสกสรรค์ ศุขพิมาย
สุนารี ราชสีมา
โจนัส แอนเดอร์สัน
ธงไชย แมคอินไตย์
อานนท์ สายแสงจันทร์
พันกร บุณยะจินดา
พลพล พลกองเส็ง
นฤมล จิวังกูร
อารี ประธาน
ไท ธนาวุฒิ แก้วเพิก
สบชัย ไกรยูรเสน
ดาว มยุรี
อำพล ลำพูน
เศรษฐา ศิระฉายา
หฤทัย ม่วงบุญศรี
นครินทร์ กิ่งศักดิ์
เรืองศักดิ์ ลอยชูศักดิ์
วินัย พันธุรักษ์
ปรีติ บารมีอนันต์
ลานนา คัมมินส์
เอกชัย ศรีวิชัย
=== ร้องประสาน ===
ศักดา พัทธสีมา
จุลจักร จักรพงษ์
อุเทน พรหมมินทร์
นูโว
 คณาคำ อภิรดี
== ดูเพิ่ม ==
สามัคคีประเทศไทย
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ขวานไทยใจหนึ่งเดียว (เวอร์ชันรวมศิลปิน) จากยูทูบ
ขวานไทยใจหนึ่งเดียว (เวอร์ชันคาราบาว) จากยูทูบ
ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2547
เพลงไทยสากล
เพลงปลุกใจ
เพลงของพงษ์สิทธิ์ คำภีร์
คาราบาว
เพลงในปี พ.ศ. 2547
เพลงในสถานการณ์พิเศษ
ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย
ชีวิตสัมพันธ์

ชีวิตสัมพันธ์ เป็นเพลงที่แต่งโดย แอ๊ด คาราบาว ร่วมกับ อัสนี โชติกุล ขับร้องบันทึกเสียงโดยเหล่าศิลปินเพลงเพื่อชีวิตชาวไทยรวม 8 คน โดยเป็นซิงเกิลการกุศลในปี พ.ศ. 2530 ซึ่งมีเนื้อหาอุทิศแก่มวลมนุษยชาติกับสิ่งแวดล้อม สอดคล้องกับโครงการอิสานเขียวของกองทัพบก อันเนื่องมาจากปัญหาความแห้งแล้งในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย  เพื่อเป็นกำลังใจในการต่อสู้หรือเสนอแนวทางต่อปัญหาเหล่านั้นได้
== ผู้ขับร้อง ==
=== ร้องเดี่ยว (เรียงตามลำดับการร้องในเพลง) ===
สุรชัย จันทิมาธร
ยืนยง โอภากุล
อัสนี โชติกุล
ปรีชา ชนะภัย
สุเทพ ถวัลย์วิวัฒน์กุล
พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ
สีเผือก คนด่านเกวียน
เทียรี่ เมฆวัฒนา
=== ร้องประสาน ===
กะท้อน
คาราบาว
== การเผยแพร่ ==
"ชีวิตสัมพันธ์" ถูกเผยแพร่ต่อสาธารณชนในคอนเสิร์ต เวลคัม ทู อิสานเขียว เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2530 ณ สนามกีฬากองทัพบก  โดยเป็นเพลงสำคัญซึ่งเหล่าศิลปินบนเวทีทั้งหมดมาร่วมร้องเพลงก่อนปิดงาน  โดยภายหลังได้บรรจุในอัลบั้มเทปแพคคู่บันทึกการแสดงสด คอนเสิร์ตสายธารสู่อิสานเขียว และอัลบั้ม ถึก เนื่องในโอกาส 10 ปีของวงคาราบาว ในปี พ.ศ. 2534 และยังกลายเป็นเพลงระดับตำนานที่ใช้รณรงค์สร้างจิตสำนึกให้ตระหนักถึงความสำคัญของธรรมชาติและสภาวะแวดล้อม อีกอย่างเป็นเพลงที่น่าจดจำและเด่นชัดได้มากกว่าสำหรับการร่วมงานระหว่าง ยืนยง กับ อัสนี 
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เพลง ชีวิตสัมพันธ์
คาราบาว
รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

รถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีสถานีที่เปิดให้บริการแล้วทั้งหมด 141 สถานี (ณ วันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2566) ได้แก่
รถไฟฟ้าบีทีเอส 60 สถานี (สายสุขุมวิท 47 สถานี และสายสีลม 14 สถานี โดยมีสถานีสยามเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างทั้งสองสาย)
รถไฟฟ้ามหานคร 66 สถานี (สายเฉลิมรัชมงคล 38 สถานี, สายฉลองรัชธรรม 16 สถานี โดยมีสถานีเตาปูนเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างทั้งสองสาย และสายสีเหลือง 13 สถานี)
รถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ 8 สถานี
รถไฟฟ้าสายสีทอง 3 สถานี
รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง 13 สถานี (สายธานีรัถยา 10 สถานี และสายนครวิถี 4 สถานี โดยมีสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์เป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างทั้งสองสาย)
== รถไฟฟ้าบีทีเอส ==
=== สายสุขุมวิท ===
=== สายสีลม ===
=== สายสีทอง ===
== รถไฟฟ้ามหานคร ==
=== สายเฉลิมรัชมงคล ===
=== สายฉลองรัชธรรม ===
=== สายสีเหลือง ===
== รถไฟฟ้าเอราวัน ==
=== สายซิตี้ ===
== รถไฟฟ้าชานเมือง ==
=== สายธานีรัถยา ===
=== สายนครวิถี ===
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ปลากินยุง

ปลากินยุง, ปลาแกมบูเซีย (Mosquitofish) (ชื่อวิทยาศาสตร์: Gambusia affinis)  เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาสอด (Poeciliidae)
มีลักษณะทั่วไปคล้ายปลาหางนกยูง ซึ่งเป็นปลาในวงศ์เดียวกัน แต่ปลากินยุงมีขนาดที่ใหญ่กว่า  ปากแหลมกว่าและปลายปากจะเชิดขึ้นด้านบน ที่ตามีเส้นสีเข้มพาดในแนวดิ่งผ่านรูม่านตาลงมาถึงใต้ตา ลำตัวกลม ครีบหลังมีก้านครีบ 7 ซี่ ครีบก้นและครีบท้องมีก้านครีบ 6 ซี่ มีเกล็ดที่เส้นข้างลำตัว 27-30 อัน
ตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ เมื่อโตเต็มที่อาจจะมีขนาดยาวได้ถึง 3 นิ้ว ในขณะที่ตัวผู้มีขนาดยาวเพียง 1.5 นิ้ว ทั้งนี้ปลาตัวเมียและตัวผู้มีจุดสีเข้ม ซึ่งมักเห็นได้ชัดเจนเมื่อยังเล็ก ต่อเมื่อโตขึ้นจุดดังกล่าวมักจางลง หากดูด้านข้างของปลาตัวเมียในที่สว่างจ้าจะเห็นสีเหลือบของสีเขียว, สีฟ้า และสีเหลือง
ปลากินยุงเป็นปลาที่มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ที่ทวีปอเมริกาเหนือ แถบรัฐเท็กซัส โดยมีพฤติกรรมเหมือนเช่นปลาในวงศ์ปลาสอดชนิดอื่น ๆ  กล่าวคือ เป็นปลาที่หากินอยู่บริเวณผิวน้ำ อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง สามารถปรับตัวอยู่ได้ทุกสภาพแหล่งน้ำ ทั้งห้วย, หนอง, คลอง, บึง หรือในที่ ๆ ที่แหล่งน้ำไม่สะอาด มีออกซิเจนต่ำ
ปลากินยุง มีอายุขัยตลอดชีวิตอยู่ได้ราว 12 เดือน จนอาจถึง 15 เดือน กินอาหารหลากหลาย ทั้งตัวอ่อนของแมลง แพลงก์ตอนพืช, แพลงก์ตอนสัตว์ และ ตะไคร่น้ำ ลูกปลาที่เกิดใหม่มีขนาดยาวประมาณ 7-10 มิลลิเมตร และสามารถกินลูกน้ำได้ทันที  เฉลี่ยแล้วในหนึ่งวัน ปลากินยุงตัวหนึ่งอาจกินลูกน้ำได้เป็นร้อยตัว ซึ่งนับได้ว่ากินเก่งกว่าปลาหางนกยูงมาก  ปลาตัวเมียเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 6-8 สัปดาห์ ปลาตัวเมียมีถุงพิเศษใช้เก็บน้ำเชื้อของตัวผู้ ซึ่งการผสมพันธุ์หนึ่งครั้งจะมีน้ำเชื้อมากพอสำหรับใช้ผสมกับไข่ได้หลายท้อง ปลากินยุงออกลูกเป็นตัวโดยจะออกลูกท้องละ 40-100 ตัว (ใช้เวลาออกลูก 21-28 วันต่อหนึ่งท้อง) แต่ละท้องห่างกันประมาณ 6 สัปดาห์ และตลอดชีวิตของปลากินยุงจะตั้งท้องได้ 3-4 ครั้ง  
== ดูเพิ่ม ==
ปลาหางนกยูง
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
รูปและข้อมูลปลากินยุง
ปลาตู้
ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
ปลาทวีปอเมริกาใต้
สกุลปลาแกมบูเซีย
ปลาแกมบูเซีย

ปลาแกมบูเซีย (Gambusias, Topminnows) เป็นสกุลของปลาน้ำจืดขนาดเล็กสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า  Gambusia (/แกม-บู-เซีย-อา/) ในวงศ์ปลาสอด (Poeciliidae)
จัดเป็นปลาที่ออกลูกเป็นตัวจำพวกหนึ่ง มีลักษณะคล้ายกับปลาในวงศ์นี้สกุลอื่นทั่วไปหรือคล้ายปลาหางนกยูง แต่มีขนาดใหญ่กว่า ตัวเมียมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้ มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 3 นิ้วในตัวเมีย และ 1.5 นิ้ว ในตัวผู้ กระจายพันธุ์ตั้งแต่รัฐเท็กซัส ของสหรัฐอเมริกา ไปจนถึงแคริบเบียน และทวีปอเมริกาใต้
มีลักษณะเด่น คือ มีศักยภาพในการกินลูกน้ำ ซึ่งเป็นตัวอ่อนของยุงได้เป็นอย่างดี โดยกินในปริมาณที่มาก แม้แต่ลูกปลาที่เกิดใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปลากินยุง (G. affinis) จึงเป็นนิยมนำเข้ามาในประเทศต่าง ๆ เพื่อกำจัดยุงในแหล่งน้ำต่าง ๆ 
==การจำแนก==
พบราว 45 ชนิด
Gambusia affinis (Baird & Girard, 1853)
Gambusia alvarezi Hubbs & Springer, 1957
†Gambusia amistadensis Peden, 1973
Gambusia atrora Rosen & Bailey, 1963
Gambusia aurata Miller & Minckley, 1970
Gambusia baracoana Rivas, 1944
Gambusia beebei Myers, 1935
Gambusia bucheri Rivas, 1944
Gambusia clarkhubbsi Garrett & Edwards, 2003
Gambusia dominicensis Regan, 1913
Gambusia echeagarayi (Álvarez, 1952)
Gambusia eurystoma Miller, 1975
Gambusia gaigei Hubbs, 1929
Gambusia geiseri Hubbs & Hubbs, 1957
†Gambusia georgei Hubbs & Peden, 1969
Gambusia heterochir Hubbs, 1957
Gambusia hispaniolae Fink, 1971
Gambusia holbrooki Girard, 1859
Gambusia hurtadoi Hubbs & Springer, 1957
Gambusia krumholzi Minckley, 1963
Gambusia lemaitrei Fowler, 1950
Gambusia longispinis Minckley, 1962
Gambusia luma Rosen & Bailey, 1963
Gambusia manni Hubbs, 1927
Gambusia marshi Minckley & Craddock, 1962
Gambusia melapleura (Gosse, 1851)
Gambusia monticola Rivas, 1971
Gambusia myersi Ah, 1925
Gambusia nicaraguensis Günther, 1866
Gambusia nobilis (Baird & Girard, 1853)
Gambusia panuco Hubbs, 1926
Gambusia pseudopunctata Rivas, 1969
Gambusia punctata Poey, 1854
Gambusia puncticulata Poey, 1854
Gambusia quadruncus Langerhans, Gifford, Domínguez-Domínguez, García-Bedoya & DeWitt, 2012
Gambusia regani Hubbs, 1926
Gambusia rhizophorae Rivas, 1969
Gambusia senilis Girard, 1859
Gambusia sexradiata Hubbs, 1936
Gambusia speciosa Girard, 1859
Gambusia vittata Hubbs, 1926
Gambusia wrayi Regan, 1913
Gambusia xanthosoma Greenfield, 1983
Gambusia yucatana Regan, 1914
Gambusia zarskei Meyer, Schories & Schartl, 2010
==อ้างอิง==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
วงศ์ปลาสอด
สกุลปลาแกมบูเซีย
สึเมะทาอิอุมิ/สตาร์ทอินมายไลฟ์

เพลงสึเมะทาอิอุมิ/สตาร์ทอินมายไลฟ์  เป็นซิงเกิ้ลที่ 7 ของไม คุรากิ และเป็นซิงเกิ้ลแรกที่เป็นแบบดับเบิ้ล-เอ ไซด์(มีเพลงหลัก 2 เพลง)ถูกใช้ในอนิเมะยอดนักสืบจิ๋วโคนัน
== ข้อมูลเพลง ==
ซิงเกิ้ลนี้เป็นซิงเกิ้ลที่ 7 ของ ไม คุรากิและเป็นซิงเกิ้ลแรกที่เป็นดับเบิ้ล-เอ ไซด์ ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2544 ยอดขายสัปดาห์แรกที่อันดับ 2 ขายได้ 200,480 ชุด อยู่ในโอริคอนซาร์ด 11 สัปดาห์ ยอดขายรวม 356,310 ชุด นับเป็นซิงเกิ้ลอันดับที่ 52 ของปี 2544
ซิงเกิ้ลนี้ถูกใช้ในอนิเมะยอดนักสืบจิ๋วโคนันเป็นเพลงปิดที่ 11 ของเรื่องนี้ใช้ตั้งแต่ตอนที่ 219-232 จำนวน 14 ตอน ตั้งแต่วันที่ 8 มกราคม -7 พฤษภาคม พ.ศ. 2544
เพลงทั้งสองเพลงที่เป็น Double A-side ประพันธ์โดยไม คุรากิและไอกะ โอโนะ โปรดิวเซอร์โดย KANONJI รหัสเพลงคือ GZCA-1063 ราคาขาย 1,260 เยน
เพลง สึเมะทาอิ อุมิ (Tsumetai Umi) เป็นเพลงที่ไอ ทะกะฮะชิ หนึ่งในสมาชิกของวงมอร์นิงมุซุเมะ ชอบมากที่สุด และยังเป็นเพลงที่เธอใช้ร้องในการคัดเลือกเพื่อเป็นสมาชิกมอร์นิงมุซุเมะ ในโครงการเลิฟว์ออดิชัน 21 (Love Audition 21) ทั้งสองรอบอีกด้วย
== รายชื่อเพลง ==
1.สึเมะทาอิอุมิ(4:40)
คำร้อง ไม คุรากิ แต่งโดย ไอกะ โอโนะ เรียบเรียงโดย Cybersound
2.สตาร์ทอินมายไลฟ์ (5:09)
คำร้อง ไม คุรากิ แต่งโดยไอกะ โอโนะ เรียบเรียงโดย Cybersound
3.เนเวอร์กอนนากิฟยูอัพ~เนเวอร์ เนเวอร์ แลนด์ มิกซ์ วัน~(NEVER GONNA GIVE YOU UP 〜Never Never Land mix one〜)(5:38)
รีมิกซ์โดย เพอร์รี เกย์เยอร์และไมเคิล อะฟริก
4.สึเมะทาอิอุมิ-ฉบับดนตรี-
5.สตาร์ทอินมายไลฟ์-ฉบับดนตรี-
== การนำไปใช้ ==
เพลงปิดที่ 11 ของยอดนักสืบจิ๋วโคนัน(#2)
อัลบั้มวิชยูเดอะเบสต์(#1)
อัลบั้มเพอร์เฟกต์ไคร์มและออลมายเบสต์(#1,2)
== อ้างอิง ==
jpopstop.com  
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Mai Kuraki Official Website
เพลงในปี พ.ศ. 2544
เพลงญี่ปุ่น
ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2544
เพลงของมาอิ คูรากิ
เพลงประกอบอนิเมะยอดนักสืบจิ๋วโคนัน
พีต

พีต (peat) เป็นแหล่งสะสมของซากพืชตกค้างที่แปรสภาพไปสู่การเน่าสลายตัว พีตเกิดขึ้นในบริเวณที่เป็นพรุชุ่มน้ำ, ทุ่งมัวร์, พรุมัสเคก, หนองน้ำในที่ดอน และ ป่ามาบพีต พีตเป็นแหล่งสำคัญที่ขุดขึ้นมาใช้ในการทำเชื้อเพลิงในบางภูมิภาคของโลก เนื้อที่ของพีตที่ครอบคลุมโลกมีประมาณ 3 ล้านตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 2% ของเนื้อที่ของโลกทั้งหมด ที่แปลเป็นพลังงานได้เท่ากับราว 8 พันล้านเทราจูล (terajoule)
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม  ==
มนุษย์พรุพีต
เชื้อเพลิง
พื้นที่ชุ่มน้ำ
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
International Peat Society
International Mire Conservation Group
Gardening without peat  information supplied by Kew gardens in London
Peat-free gardens  from the RSPB
Massive peat burn is speeding climate change From The New Scientist
Cutover and Cutaway bogs  from IPCC
King Class Torf  in Turkey
Meadowview Biological Research Station (Meadowview Biological Research Station)
ถ่านหิน
เชื้อเพลิง
สารตกค้าง
เชื้อเพลิงซากดึกดำบรรพ์
ชนิดของดิน
พรุ

พรุ หรือ ที่ลุ่มสนุ่น (Bog หรือ quagmire หรือ mire) เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทหนึ่งที่เป็นที่สะสมของพีตซึ่งเป็นซากสะสมของพืชที่ตายแล้วที่มักจะเป็นมอสส์ แต่ก็อาจจะเป็นไลเคนก็ได้ในบริเวณอากาศอาร์กติก
พรุเกิดขึ้นเมื่อน้ำบนผิวดินเป็นกรดที่อาจจะเป็นเพราะน้ำบาดาลเป็นกรด หรือในบริเวณที่เป็นน้ำที่มาจากฝน น้ำที่ไหลออกจากพรุจะมีสีน้ำตาลที่เกิดจากการละลายแทนนินของพีต พรุมีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพ
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม  ==
พื้นที่ชุ่มน้ำ
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Ballynahone Bog 
Black Spruce Bog  Describes a forested bog type of North America
Bog bodies 
ชีวนิเวศบนพื้นดิน
*
ธรณีสัณฐาน
พื้นที่ชุ่มน้ำ
ระบบนิเวศในน้ำ
มนุษย์โทลลุนด์

มนุษย์โทลลุนด์ (Tollund Man) เป็นมัมมีที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติที่เรียกว่ามนุษย์พรุพีต มนุษย์โทลลุนด์เป็นร่างของชายที่มีชีวิตอยู่ราวระหว่างศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ในสแกนดิเนเวียจัดอยู่ในสมัยยุคเหล็กโรมัน ร่างของมนุษย์โทลลุนด์ที่พบใน ค.ศ. 1950 ฝังอยู่ในพรุพีตบนคาบสมุทรจัตแลนด์ใน เดนมาร์กที่อนุรักษ์ร่างไว้ให้อยู่ในสภาพดี การพบดังกล่าวเรียกว่ามนุษย์พรุพีต ศีรษะและใบหน้าอยู่ในสภาพที่ดีจนกระทั่งเมื่อแรกพบเข้าใจกันว่าเป็นร่างของเหยื่อฆาตกรรมที่เพิ่งจะเกิดขึ้น
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม  ==
มนุษย์พรุพีต
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Tollund Man at PBS
The Tollund Man and The Tollund Man in Springtime by Seamus Heaney
National Geographic September 2007: "Tales From the Bog"
ทโทลลุนด์
โบราณคดีเกี่ยวกับความตาย