อำเภอดอยหลวง

ดอยหลวง  (40px) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย เป็นอำเภอที่กำลังพัฒนาทางด้านคมนาคม ด้านเศรษฐกิจ ด้านผังเมือง และเป็นอำเภอที่จะผ่านไปยังอำเภอเชียงของ เชียงแสน และพรมแดนประเทศลาวและพม่า จัดเป็นอำเภอที่อยู่ราบลุ่มน้ำแม่กก มีดอยหลวงสูง 1,043 เมตรจากน้ำทะเลปานกลาง จากทิวเขาหลวงพระบาง
== ประวัติ ==
ท้องที่อำเภอดอยหลวงเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอแม่จัน ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอดอยหลวง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ปีเดียวกัน และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอดอยหลวง ในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอดอยหลวงตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอเชียงของ
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเวียงเชียงรุ้ง อำเภอเมืองเชียงราย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่จัน
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอดอยหลวงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 33 หมู่บ้าน ได้แก่
{|class="wikitable" style="background: #ffffff;"
|-
! ที่ !!  ชื่อตำบล !! ตัวเมือง !! อักษรโรมัน !! จำนวนหมู่บ้าน !! จำนวนครัวเรือน!!จำนวนประชากร
|-
||1.||ปงน้อย||30px||Pong Noi||11||2,319||6,222
|-
||2.||โชคชัย||33px||Chok Chai||12||3,503||8,229
|-
||3.||หนองป่าก่อ||53px||Nong Pa Ko||10||1,806||4,557
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอดอยหลวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
องค์การบริหารส่วนตำบลปงน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงน้อยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโชคชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโชคชัยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองป่าก่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองป่าก่อทั้งตำบล
== งานประจำปี ==
งานสี่เผ่าชาวดอยหลวง
งานสืบสานตำนานครูจูหลิง ปงกันมูล
== เทศกาล ==
ปีใหม่อิ่วเมี่ยน (บ้านขุนแม่บง และบ้านห้วยช้างลอด)
บั้งไฟพญานาค (บ้านไทรทอง และบ้านป่าลัน)
== สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์  ==
ผ้าทอพื้นเมืองบ้านปงน้อย หมู่ที่ 2 และ 10 (ปงน้อย)
กล้วยตากบ้านทุ่งกวาง หมู่ที่ 1 และ 12 (โชคชัย)
== สถานศึกษา ==
โรงเรียนดอยหลวง รัชมังคลาภิเษก (โรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ)
โรงเรียนอนุบาลดอยหลวง  (โรงเรียนประถมศึกษาประจำอำเภอ)
== โรงเรียนขยายโอกาส ==
โรงเรียนอนุบาลโชคชัย ตำบลโชคชัย
โรงเรียนบ้านใหม่พัฒนา ตำบลหนองป่าก่อ
โรงเรียนบ้านห้วยไร่ ตำบลปงน้อย
โรงเรียนบ้านขุนแม่บง ตำบลโชคชัย
== สถานที่ท่องเที่ยว ==
หอศิลป์ครูจูหลิง
วัดห้วยสัก
วัดป่าอรัญญวิเวก
วัดวังเขียว (เศียรพระพุทธรูปโบราณ)
ถ้ำผาตุบ
น้ำตกห้วยดีหมี
หมู่บ้านชาวเขาเผ่าเมี่ยนและกะเหรี่ยง ตำบลโชคชัย
ฟาร์มแกะดอยหลวง
== โบราณสถาน ==
บ่อน้ำทิพย์ วัดห้วยสัก
วัดร่องพระเจ้า
วัดวังเขียว
กู่เบี้ยปงน้อยใต้
== บุคคลที่มีชื่อเสียง ==
ครูจูหลิง ปงกันมูล ครูผู้เสียสละ (จากเหตุ สามจังหวัดชายแดนภาคใต้)
พระราชวชิราธิการ (หลวงพ่อทวี จิตฺตคุตฺโต) ศิษย์ในองค์หลวงปูแหวน สุจิณโณ เจ้าอาวาสวัดป่าอรัญญวิเวก
พระครูบาเจ้าเจษฎา จิรสีโล เจ้าอาวาสวัดห้วยสัก
ศิลปินนักร้องปู่จ๋านลองไมค์ (พิษณุ บุญยืน)
== ระบบชลประทาน ==
เขื่อนห้วยดีหมี
เขื่อนห้วยสัก
หนองปง (ขนาดใหญ่)
== โรงพยาบาล ==
โรงพยาบาลดอยหลวง
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปงน้อย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านแม่บง
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านดอย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองป่าก่อ
== ขนส่ง ==
รถ บขส.สาย 962 ดอยหลวง-กรุงเทพ โดยจะวิ่งเส้นทางจากดอยหลวงไปยังกรุงเทพมหานคร ดอยหลวงห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 875 กิโลเมตร ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 12 ชั่วโมงการเดินทาง
รถเมล์แดง สายเขียงของ-ดอยหลวง-เวียงเชียงรุ้ง-เวียงชัย-เทศบาลนครเชียงราย ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที (เข้าสู่ตัวเมืองเชียงราย)
รถเมล์แดง 2 สายดอยหลวง-เชียงของ ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง
== แม่น้ำที่สำคัญ ==
น้ำแม่กก (แม่น้ำสายใหญ่)
แม่น้ำบง (แม่น้ำสายเล็ก)
แม่น้ำป่าซางหรือแม่น้ำไร่ (แม่น้ำสายเล็ก)
== การเดินทาง  ==
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1098 (กิ่วพร้าว (แม่จัน) - ปงน้อย (ดอยหลวง) - บ้านแก่น (เชียงของ)) ถนนสายหลักเชื่อมถนนสายเอเซีย AH3
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1271 (ปงน้อย (ดอยหลวง) - เชียงแสน) ถนนสายรองเชื่อม ถนนสายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1129 (เชียงแสน-เชียงของ)
== อ้างอิง ==
ดอยหลวง