รัฐในอารักขา

ตามกฎหมายระหว่างประเทศ รัฐในอารักขา (protectorate; protected state) หมายถึงรัฐกึ่งเอกราชซึ่งมีอิสรภาพในการปกครองตนเอง มีผู้ปกครองเป็นคนในท้องที่ แต่ยอมอยู่ภายใต้การคุ้มครองของประเทศอื่นซึ่งเข้มแข็งกว่า (มีอำนาจปกครอง แต่ไม่มีอำนาจสั่งทหาร) ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการป้องกันภัยจากประเทศที่สาม รัฐในอารักขามักจะมอบสิทธิพิเศษทางการค้าและอนุญาตให้ผู้คุ้มครองเข้าใช้ดินแดนบางส่วนในรัฐของตนเพื่อเป็นการตอบแทนความคุ้มครอง
== เบลเยียม ==
รวันดา
บุรุนดี
== สหราชอาณาจักร ==
=== ทวีปเอเชีย ===
ตะวันออกกลาง
อาณานิคมเอเดน (1873–1967) - รู้จักกันในชื่อ สหพันธรัฐอาระเบียใต้ (1962–1967) ปัจจุบันคือ เยเมน
รัฐสุลต่านอียิปต์ (1914–1922)
อียิปต์และซูดานของบริเตน (1899–1956; ปกครองดินแดนร่วมกัน)
ดินแดนตะวันออกกลางเปอร์เซียในอาณัติของบริเตน (1822–1971)
*บาห์เรน (1880–1971)
*คูเวต (1899–1961)
*กาตาร์ (1916–1971)
*รัฐทรูเชียล, ต่อมาเป็น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (1892–1971)
บริติชโซมาลิแลนด์ (1887–1960)
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ราชอาณาจักรซาราวัก (1888–1946)
บริติชบอร์เนียวเหนือ (1888–1946)
บรูไน (1888–1984)
สหพันธรัฐมาลายา (1948–1957)
*สหพันธรัฐมลายู (1895–1946)
**เนอเกอรีเซิมบีลัน (1888–1895)
***ซูไงอูจง (1873–1888)
***จาลาบู (1886–1895)
**ปะหัง (1888–1895)
**เปรัก (1874–1895)
**เซอลาโงร์ (1875–1895)
*รัฐนอกสหพันธรัฐ (1904/09-1946)
**ยะโฮร์ (1904–1946)
**เกอดะฮ์ (1909–1946)
**กลันตัน (1909–1946)
**ปะลิส (1909–1946)
**ตรังกานู (1909–1946)
เอเชียใต้
รัฐมหาราชา (ถึง 1947)
มัลดีฟส์ในอารักขา (1887–1965)
สิกขิม (1910–1975)
รัฐในพิทักษ์
อัฟกานิสถาน (1879–1919)
ภูฏาน (1910–1947)
ราชอาณาจักรเนปาล (1815–1923) (1815-1923)
=== ทวีปอเมริกา===
บาร์เบโดส (ค.ศ.1627–1652)
Mosquito Coast (ค.ศ.1655–1860)
=== ทวีปแอฟริกา ===
แอฟริกาตะวันออก
บริษัทแอฟริกาตะวันออกของสหราชอาณาจักร
*ยูกันดาในอารักขา (ค.ศ. 1894–1962)
*เคนยา (อาณานิคมสหราชอาณาจักร) (ค.ศ. 1920–1963) - ในขณะนั้นใช้ชื่อว่า แอฟริกาตะวันออกในอารักขา
*ดินแดนแทนกันยีกา (แผ่นดินใหญ่ของแทนซาเนีย)
*สุลต่านแห่งแซนซิบาร์ (ดินแดนเกาะของแทนซาเนีย)
บริติชมอริเชียส (ค.ศ. 1810–1968)
แอฟริกาตะวันตก
อาณานิคมและรัฐในอารักขาแกมเบีย (ค.ศ. 1894–1965)
โกลด์โคสต์ (อาณานิคมสหราชอาณาจักร) (ค.ศ. 1902–1957)
อาณานิคมและรัฐในอารักขาไนจีเรีย (ค.ศ. 1914–1960)
*ชายฝั่งไนเจอร์ในอารักขา (ค.ศ. 1884–1900)
*ไนจีเรียเหนือในอารักขา (ค.ศ. 1900–1914)
*ไนจีเรียใต้ในอารักขา (ค.ศ. 1900–1914)
เซียร์ราลีโอน (ค.ศ.1896–1961)
แอฟริกากลาง
สหพันธรัฐโรดีเชียและไนแอซาแลนด์ (1953–1963)
*ไนแอซาแลนด์ (ค.ศ.1893–1964) - รู้จักกันในชื่อ แอฟริกากลางในอารักขา ระหว่าง ค.ศ. 1893–1907 ปัจจุบันคือ มาลาวี
*โรดีเซียเหนือ (ค.ศ.1924–1964) - ปัจจุบันคือ แซมเบีย
*โรดีเซียใต้ (ค.ศ. 1979–1980) - ปัจจุบันคือซิมบับเว
แอฟริกาใต้
บาซูโตแลนด์ (ค.ศ. 1884-1966) - ปัจจุบันคือ เลโซโท
เบชวนนาแลนด์ (ค.ศ. 1884–1966)
บารอทเซแลนด์ (ค.ศ. 1900-1964)
สวาซิแลนด์ (ค.ศ. 1902–1968)
เซาท์-เวสต์แอฟริกา (นามิเบีย)
*วอลวิสเบย์ในอารักขา (ค.ศ. 1878–1884)
=== ทวีปโอเซียเนีย ===
ดินแดนนิวกินี (ค.ศ. 1914–1965) - ปัจจุบันคือ ปาปัวนิวกินี
หมู่เกาะโซโลมอนของอังกฤษ (ค.ศ. 1893–1978)
หมู่เกาะคุก (ค.ศ. 1888–1901)
หมู่เกาะกิลเบิร์ตและเอลลิส (ค.ศ. 1892–1916)
นีอูเอ (ค.ศ. 1900–1901)
โตเกเลา (ค.ศ. 1877–1916)
ตองงา (ค.ศ. 1900–1970)
== จีน ==
Khanate of Kokand (1774–1798)
Gorkha Kingdom (1793–1816)
ราชวงศ์เหงียน (1803–1885, ต่อมาได้ถูกฝรั่งเศสยึดไป)
อาณาจักรริวกิว (1644–1879, ต่อมาได้ถูกญี่ปุ่นยึดไป)
ทิเบต (1720-1911)
== เนเธอร์แลนด์ ==
อารูบา, กือราเซา, ซินต์มาร์เติน (ในปัจจุบันทั้งหมดเป็นประเทศองค์ประกอบ, ในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส)
บรรดารัฐสุลต่านในหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (อินโดนีเซียปัจจุบัน)
== ฝรั่งเศส ==
อินโดจีนของฝรั่งเศส
* กัมพูชา (1867-1893)
* อันนัมและตังเกี๋ย (1884-1887)
* ลาว (1893)
แคว้นซาร์ (1947–1956)
คอโมโรส
จิบูตี
มอริเตเนีย
โมร็อกโก - ดินแดนส่วนใหญ่ของรัฐสุลต่านอยู่ภายใต้การปกครองของโมร็อกโกในอารักขาของฝรั่งเศส (30 มีนาคม 1912 - 2 มีนาคม 1956)
*ดินแดนตอนเหนือของโมร็อกโก อยู่ภายใต้การปกครองของโมร็อกโกในอารักขาของสเปน ในช่วงเวลาเดียวกัน
รัฐ มาดากัสการ์ ดั้งเดิม
* อาณาจักรเมรีนา
ตูนิเซีย
เบนิน
* ดานโฮเม โดยการอารักขาของฝรั่งเศส,จากปี 1889
*ปอร์โต-โนโวในอารักขาของฝรั่งเศส, 23 กุมภาพันธ์ 1863 - 2 มกราคม 1865. โคโตนูในอารักขาของฝรั่งเศส, 19 พฤษภาคม 1868. ปอร์โต-โนโว ในอารักขาของฝรั่งเศส, 14 เมษายน 1882.
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง
*รัฐในอารักขาของฝรั่งเศสเหนือDar al-Kuti (1912 Sultanate suppressed by the French), 12 December 1897
*รัฐในอารักขาของฝรั่งเศสเหนือรัฐสุลต่านBangassou, 1894
บูร์กินาฟาโซ
ชาด
กินี
ไนเจอร์
เซเนกัล
เฟรนช์โปลินีเซีย
หมู่เกาะวาลิสและหมู่เกาะฟูตูนา
== เยอรมนี ==
เยอรมันนิวกินี
หมู่เกาะมาร์แชลล์
นาอูรู
ส่วนเหนือของหมู่เกาะโซโลมอน
เยอรมันซามัว (ชื่อเดิมของซามัวตะวันตก)
รัฐสุลต่านวิตู, ในเคนยา
แอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้ของเยอรมนี (ต่อมาคือ นามิเบีย)
โตโกแลนด์
รวันดา
อูรุนดี
== อิตาลี ==
แอลเบเนีย (1917-1920, 1939-1940)
รัฐเอกราชโครเอเชีย (1941–1943)
โมนาโก อยู่ภายใต้การอารักขาของราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย ตั้งแต่ 20 พ.ย. 1815 ถึง 1860
จักรวรรดิเอธิโอเปีย: (1889-1896)
ลิเบีย: (1912-1919)
== ญี่ปุ่น ==
เกาหลี (1905–1910)
อินโดจีน (1940-1945)
ฟิลิปปินส์ (1941-1945)
อินโดนีเซีย (1942-1945)
== โปรตุเกส ==
ราชอาณาจักรคองโก (1390-1914)
Cabinda (Portuguese Congo) (1885–1974)
จักรวรรดิกาซา (1824-1895)
Angoche Sultanate (1903-1910)
== รัสเซีย ==
Regulamentul Organic (1834–1858)
เอมิเรตบูคารา (1873–1920)
รัฐข่านคีวา (1873–1920)
เครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย (1768–1789, 1792–1795)
== สหรัฐอเมริกา ==
คิวบา (1902-1904)
ปานามา (1903-1979)
ฮอนดูรัส (1903-1925)
นิการากัว (1912-1933)
สาธารณรัฐโดมินิกัน (1914-1924)
รัฐสุลต่านซูลู (1903-1915)
เครือจักรภพฟิลิปปินส์
== สหประชาชาติ ==
แคว้นปาปัวตะวันตก (ขณะนั้นเรียกว่านิวกินีตะวันตกหรืออีเรียนตะวันตก), United Nations Temporary Executive Authority, 1962-1963.
กัมพูชา, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในกัมพูชา, 1992-1993.
Eastern Croatia, United Nations Transitional Authority for Eastern Slavonia, Baranja and Western Sirmium, 1996-1998.
ติมอร์ตะวันออก, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก, 1999-2002.
คอซอวอ, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในคอซอวอ สิ้นสุดเมื่อ ค.ศ. 1999.
== ดูเพิ่ม ==
ราชอาณาจักรเครือจักรภพ
การมีอำนาจเหนือประเทศราช
ประเทศราช
เครื่องราชบรรณาการ
อาณานิคม
== อ้างอิง ==
 
ลัทธิล่าอาณานิคม
รัฐแบ่งตามสถานภาพอำนาจ
ดินแดนในภาวะพึ่งพิง