อำเภอบึงสามพัน

บึงสามพัน เป็นอำเภอหนึ่งทางตอนใต้ของจังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นอำเภอที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วเนื่องจากมีจุดตัดทางถนนระหว่างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 (สระบุรี–หล่มสัก) กับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 (นครสวรรค์–ชัยภูมิ) อีกทั้งเป็นอำเภอทางผ่านไปสู่ตัวจังหวัด จึงทำให้สะดวกทั้งการค้าขายและการเดินทาง อำเภอบึงสามพันเป็นอำเภอที่มีทิวทัศน์ที่สวยงามอีกแห่งหนึ่งของจังหวัด
== ประวัติ ==
อำเภอบึงสามพัน เดิมมีฐานะเป็นตำบล ขึ้นกับการปกครองอำเภอหนองไผ่ ซึ่งต่อมาได้มีความเจริญขึ้นสมควรก่อตั้งเป็นอำเภอใหม่ขึ้น จึงได้มีการแยกตำบลซับสมอทอดได้แยกออกมาจากตำบลบ้านโภชน์ อำเภอหนองไผ่ เมื่อปี พ.ศ. 2509 และเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2518 ตำบลซับสมอทอด พร้อมด้วยตำบลซับไม้แดง ตำบลหนองแจง และตำบลกันจุ ได้แยกออกมาจากอำเภอหนองไผ่และจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบึงสามพัน และยกฐานะเป็นอำเภอโดยสมบูรณ์เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522
ชื่อ "บึงสามพัน" มาจากชื่อเรียกของบึง ที่อยู่ห่างจากที่ตั้งที่ว่าการอำเภอบึงสามพัน ประมาณ 3 กิโลเมตร มีจระเข้ในบึงนี้เป็นจำนวนมาก โดยในช่วงปี พ.ศ. 2500 (บางแหล่งก็ว่า พ.ศ. 2493) นั้น คาดกันว่ามีจระเข้ไม่ต่ำกว่า 3,000 ตัว ซึ่งอาจเป็นที่มาของชื่อบึงสามพันที่เรียกกันตั้งแต่สมัยนั้น และในการตั้งกิ่งอำเภอนี้เมื่อ พ.ศ. 2518 นั้นทางภาครัฐที่เกี่ยวข้องในขณะนั้นก็ได้พิจารณาใช้ชื่อกิ่งอำเภอนี้ว่าบึงสามพัน จากเดิมที่จะใช้ชื่อว่ากิ่งอำเภอซับสมอทอดตามชื่อตำบล ด้วยเห็นว่าบึงสามพันมีประวัติความเป็นมาและมีเอกลักษณ์
ต่อมาได้มีการตั้งตำบลใหม่ขึ้นอีก 5 ตำบล ได้แก่ ตำบลวังพิกุล ตำบลพญาวัง ตำบลศรีมงคล ตำบลสระแก้ว และตำบลบึงสามพัน รวมปัจจุบันมีการปกครอง 9 ตำบล
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอบึงสามพันตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอชนแดนและอำเภอหนองไผ่ มีคลองไผ่ขวางเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอภักดีชุมพล (จังหวัดชัยภูมิ)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอวิเชียรบุรี มีคลองจังหันและแนวกึ่งกลางของแม่น้ำป่าสักเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอไพศาลีและอำเภอหนองบัว (จังหวัดนครสวรรค์)
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอบึงสามพันแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 123 หมู่บ้าน ได้แก่
{|
|-
||1.||ซับสมอทอด|| ||  (Sap Samo Thot)  || 9 หมู่บ้าน || || || || || ||6.||พญาวัง ||  || (Phaya Wang) || 16 หมู่บ้าน
|-
||2.||ซับไม้แดง || || (Sap Mai Daeng)   || 15 หมู่บ้าน || || || || || ||7.||ศรีมงคล|| ||  (Si Mongkhon) || 11 หมู่บ้าน
|-
||3.||หนองแจง|| ||  (Nong Chaeng) || 18 หมู่บ้าน || || || || || ||8.||สระแก้ว|| ||  (Sa Kaeo) || 9 หมู่บ้าน
|-
||4.||กันจุ || || (Kan Chu) || 19 หมู่บ้าน || || || || || ||9.||บึงสามพัน || || (Bueng Sam Phan) || 10 หมู่บ้าน
|-
||5.||วังพิกุล || || (Wang Phikun) || 16 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอบึงสามพันประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลซับสมอทอด  ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลซับสมอทอดและตำบลบึงสามพัน
องค์การบริหารส่วนตำบลซับสมอทอด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับสมอทอด (นอกเขตเทศบาลตำบลซับสมอทอด)
องค์การบริหารส่วนตำบลซับไม้แดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับไม้แดงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกันจุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกันจุทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังพิกุล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังพิกุลทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลพญาวัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพญาวังทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลศรีมงคล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีมงคลทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสระแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระแก้วทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแจง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแจงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบึงสามพัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงสามพัน (นอกเขตเทศบาลตำบลซับสมอทอด)
== อ้างอิง ==
บึงสามพัน