อุกฤษ มงคลนาวิน

ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน อดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อดีตประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ อดีตประธานวุฒิสภา อดีตประธานรัฐสภา ผู้ก่อตั้งสำนักงานทนายความอุกฤษ มงคลนาวิน เคยดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการอิสระเพื่ออำนวยความยุติธรรม และเสริมสร้างสิทธิเสรีภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (กอ.ยส.จชต.) คณะกรรมการอิสระว่าด้วยการส่งเสริมหลักนิติธรรมแห่งชาติ (คอ.นธ.) ปัจจุบันเป็นกรรมการสภากาชาดไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2527 - ปัจจุบัน นอกจากนั้นยังดำรงตำแหน่งประธานพีระยานุเคราะห์มูลนิธิ ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี อีกด้วย
== ประวัติ ==
ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน เกิดเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2476  เป็นบุตรชายของ น.ท.พระมงคลนาวาวุธ ร.น. (มงคล มงคลนาวิน) กับนางต่วนทิพย์ มงคลนาวาวุธ (นามสกุลเดิม:อินทรเสน)  สมรสกับท่านผู้หญิงมณฑินี มงคลนาวิน (บุณยประสพ) นางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีบุตรชาย 2 คน คือ ดร.พืชภพ มงคลนาวิน รองอธิบดี กรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ และ รองศาสตราจารย์ ดร.รัฐชาติ มงคลนาวิน อาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2522 ได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- สำเร็จการศึกษานิติศาสตร์บัณฑิตและสังคมสงเคราะห์ศาสตร์บัณฑิตจาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปี พ.ศ. ๒๕๐๑ และ ๒๕๐๒ ตามลำดับ
- พ.ศ. ๒๕๐๙ สำเร็จการศึกษาปริญญาเอกทางกฎหมาย (Docteur en Droit) จาก มหาวิทยาลัยปารีส ประเทศฝรั่งเศส
อุกฤษ มงคลนาวิน เคยดำรงตำแหน่งประธานวุฒิสภาและประธานรัฐสภาถึง 5 สมัย (2527, 2528, 2530, 2532, 2534 - 2535 22 มีนาคม 2535 – 26 พฤษภาคม 2535 ) ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2539 แต่ได้ขอลาออกหลังจากรับการแต่งตั้งในเดือนเดียวกัน
== ด้านการศึกษา ==
เป็นผู้ริเริ่มในการยกฐานะแผนกวิชานิติศาสตร์ ในคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ขึ้นเป็นคณะนิติศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๕ และดำรงตำแหน่งคณบดี อยู่ ๖ ปี นอกจากนั้น เป็นผู้บรรยายกฎหมายในสถาบันการศึกษาอีกหลายแห่ง
== ด้านวิชาชีพ ==
ได้ก่อตั้งสำนักกฎหมาย ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๓ จนถึงปัจจุบัน
== ด้านการเมือง ==
เริ่มเป็นสมาชิกรัฐสภาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๕ จนถึง พ.ศ. ๒๕๓๕ และดำรงตำแหน่งรอง ประธานฯ, ประธานวุฒิสภา, ประธานรัฐสภา หลายสมัย
== ด้านบริหารราชการแผ่นดิน ==
ได้เป็นที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ตั้งแต่ พ.ศ. 2518
เหตุที่เป็นนักนิติศาสตร์ที่ยึดมั่นใน หลักยุติธรรม นิติธรรม สันติธรรม จึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานกรรมการอิสระว่าด้วยการอำนวยความยุติธรรมใน ๓ จังหวัดชายแดน ภาคใต้ (กอยส) และเป็นประธานกรรมการอิสระว่าด้วยการส่งเสริมหลักนิติธรรม แห่งชาติ (คอ.นธ)
== ด้านเกียรติคุณที่ได้รับทางวิชาการ ==
- ในปี ๒๕๒๒ ได้โปรดเกล้าฯให้เป็นศาสตราจารย์พิเศษจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- พ.ศ. ๒๕๓๐ และ พ.ศ. ๒๕๓๒ รับพระราชทานปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหงและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตามลำดับ
- พ.ศ. ๒๕๓๑ รับพระราชทานปริญญาบัตร (กิตติมศักดิ์) จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
== ด้านสังคมสงเคราะห์ ==
- โปรดเกล้าฯให้เป็นกรรมการสภากาชาดไทย ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๗ จนถึงปัจจุบัน
- เป็นประธานกรรมการมูลนิธิตึก สก. ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๓๕ จนถึงปัจจุบัน
- เป็นประธานกรรมการพีระยานุเคราะห์ในพระอุปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๗ จนถึงปัจจุบัน
== ด้านเกียรติยศในสังคม ==
- ได้รับพระราชทานเสาเสมาธรรมจักร รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ประเภทส่งเสริมกิจการคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๔๒
- ได้รับพระราชทานเหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๓๗
- ได้รับพระราชทานเหรียญกาชาดสดุดี ชั้นที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๔
- เป็นนักศึกษาดีเด่นมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ ในโอกาสมหาวิทยาลัยมีอายุครบ ๕๐ ปี
- ได้เป็น “ปูชนียบุคคล” หนึ่งในร้อยคนของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในโอกาสครบรอบ ๑๐๐ ปี พ.ศ. ๒๕๖๐
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย ===
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ===
* พ.ศ. 2528 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณด้านบริการการทูต ชั้นที่ 1 (พิเศษ)
* พ.ศ. 2529 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นกอม็องเดอร์
== งานอดิเรก ==
ตำรากฎหมายและหนังสือ
พระมหาภัมภีร์อัลกุรอาน
หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 1 "สิทธิและสถานภาพทางกฎหมายของสตรีไทย"
หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 2 "บทบาทของนักนิติศาสตร์ในการพัฒนาประเทศ”
หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 3 "กำเนิดคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย”
หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 4 "กำเนิดสำนักกฎหมาย ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน"
หลากหลายแนวคิด อุกฤษ มงคลนาวิน เล่ม 5 "กำเนิด ปปป.,การปฏิรูปการเมืองโดยการจัดระบบและวิธีการเลือกตั้งใหม่"
“บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา โดย ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน    (สาธารณรัฐประชาชนจีน ๒๕๒๘)"
“บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำ บทบาทด้านต่างประเทศของรัฐสภา ในระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา”
“บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา โดย ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน (สหพันธรัฐรัสเซียและสาธารณรัฐโปแลนด์)"
“บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา โดย ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน (สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี,สาธารณรัฐประชาชนจีน,ทิเบต ๒๕๓๑)”
“บันทึกภาพประวัติศาสตร์ความทรงจำในการเยือนประเทศต่าง ๆ ตามคำเชิญอย่างเป็นทางการระหว่างดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภา โดย ศาสตราจารย์ ดร.อุกฤษ มงคลนาวิน (สาธารณรัฐฝรั่งเศส, สาธารณรัฐอินเดีย,สาธารณรัฐอินโดนีเซีย ๒๕๒๘)”
“ปัญหาบ้านเมือง โดย คณะกรรมการอิสระว่าด้วยการส่งเสริมหลักนิติธรรมแห่งชาติ (คอ.นธ.)”
“๙ มงคลแห่งชีวิต ในแผ่นดินรัชกาลที่ ๙” ๘๔ ปี อุกฤษ มงคลนาวิน ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๑"
"อยู่ให้ดี อยู่ให้เป็น"
"60 ทัศ : 60 ทัศน์"
"ภารกิจเพื่อชาติ"
"ปัญหากฎหมายสำหรับประชาชน"
"ประวัติศาสตร์กฎหมายสากล"
"คู่มือกฎหมายแรงงาน"
"สารานุกรมกฎหมายแพ่งและพาณิชย์"
"Design as Desire"
"สวรรค์บนดิน ถิ่นไทย"
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
อุกฤษ มงคลนาวิน
นักกฎหมายชาวไทย
นักวิชาการชาวไทย
ประธานรัฐสภาไทย
ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ประธานวุฒิสภาไทย
รองประธานวุฒิสภาไทย
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญไทย
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ภ.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บุคคลจากอำเภอกันทรลักษ์
อาจารย์คณะนิติศาสตร์
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศาสตราจารย์พิเศษ