วงศ์โคลงเคลง

วงศ์โคลงเคลง หรือ (Melastoma) เป็นชื่อวงศ์พรรณไม้ จำพวก โคลงเคลง จุกนารี และแปร้น้ำเงิน ซึ่งมีลักษณะเด่นคือ ใบเป็นใบเดี่ยวติดตรงข้าม กลีบดอกเด่นชัด รังไข่เชื่อมติดกับฐานดอก มีระยางค์ยื่นออกมาตรงโคนอับเรณู
== ลักษณะประจำวงศ์ ==
วงศ์โคลงเคลงเป็นวงศ์ของไม้พุ่ม ไม้ต้น ไม้ล้มลุก หรือไม้เลื้อย ซึ่งไม่มีหูใบ ใบเป็นใบเดี่ยวติดตรงข้าม บางทีพบมีหลายใบติดรอบข้อ ดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกมีอย่างละ 3, 4 หรือ 5 กลีบ แกนอับเรณูยืดยาวหรือเป็นรยางค์ อับเรณูแตกโดยมีรูที่ปลาย รังไข่ติดใต้วงกลีบหรือกึ่งใต้วงกลีบมี 4 หรือ 5 ช่อง ไข่อ่อนจำนวนมากติดที่แกนผนังรังไข่ ผลแห้งแบบแก่แตก หรือผลมีเนื้อหลายเมล็ด
== อนุกรมวิธาน ==
ภายใต้ระบบการจัดประเภท APG III เจ็ดสกุลจากวงศ์พลองเหมือด (Memecylaceae) ถูกรวมอยู่ในสกุลนี้แล้ว
== ชนิดและการกระจายพันธุ์ ==
กระจายพันธุ์ในเขตร้อน ทั่วโลกพบ 211 สกุล ในประเทศไทยพบ 15 สกุล ได้แก่
สกุลโคลงเคลง (Melastoma) เป็นไม้พุ่ม ขึ้นตามที่โล่งแจ้ง เช่น
* โคลงเคลง Melastoma malabathricum L. subsp. malabathricum L.
* มังเคร่ช้าง Melastoma sanguineum Sims.
* โคลงเคลงผลแห้ง Melastoma pellrgrinianum (Boissieu) F. K. Mey
* โคลงเคลงยวน Melastoma saigonense (Kuntze) Merr.
สกุลโคลงเคลงขนต่อม (Clidemia) ไม้พุ่ม ขึ้นเป็นวัชพืชโดยเฉพาะคาบสมุทรมลายาและทางภาคใต้ของประเทศไทย พบในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว คือ
* โคลงเคลงขนต่อม Clidemia hirta (L.) D. Don
สกุลเคลงแดง (Medinilla) ไม้พุ่มอิงอาศัย ทั่วโลกมีสมาชิกประมาณ 150 ชนิด ในไทยมีประมาณ 8–9 ชนิด ได้แก่
* เคลงแดง Medinilla curtisii Hook.f.
* เคลงใบเวียน Medinilla radicans (Blume) Blume
* เคลงย้อย Medinilla alpestris (Jack) Blume
* เคลงหิน Medinilla rubicunda (Jack) Blume
* Medinilla laurifolia (Blume) Blume
* Medinilla clarkei King
* Medinilla scortechnii King
* Medinilla speciosa (Reinw. ex Blume) Blume
* เคลงแสด Medinilla succulenta (Blume) Blume
สกุลพลอง (Memecylon) ไม้พุ่ม หรือไม้ต้นขนาดเล็กมีเนื้อไม้ เช่น
* พลองขี้ควาย Memecylon caeruleum Jack
สกุลเอนอ้า (Osbeckia) ไม้พุ่ม ขึ้นตามที่โล่งแจ้ง ในประเทศไทยพบ 7 ชนิด ได้แก่
* เอนอ้าขายาว Osbeckia aspericaulis Hooh.f. ex Triana
* เอนอ้า Osbeckia chinensis L.
* โคลงเคลงตัวผู้ Osbeckia cochinchinensis Cogn.
* เอนอ้าน้ำ Osbeckia nepalensis Hook. f.
* เอนอ้าขนแข็ง Osbeckia setoso-annulata Geddes
* เอนอ้าขน หรือ จุกนารี Osbeckia stellata Buch.-Ham. ex Ker Gawl.
* เอนอ้าหิน Osbeckia thorelii Guillaumin
สกุลเคลง (Pachycentria) ไม้พุ่มอิงอาศัย ทั่วโลกมีสมาชิกประมาณ 8 ชนิด ในไทยมี 3 ชนิด ได้แก่
* เคลงกนก Pachycentria varingifolia (Blume) Blume
* เคลงก้านแดง Pachycentria constricta (Blume) Blume
* เคลงก้านแดง Pachycentria pulverulenta (Jack) Clausing
สกุลเครือปลาซิว (Pseudodissochaeta) ไม้พุ่มอิงอาศัย เช่น
* เครือปลาซิว Pseudodissochaeta septentrionalis (W.W. Sm.) M.P. Nayar
สกุลก้ามกุ้ง (Phyllagathis) ไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ไม่มีลำต้น มีเหง้าใต้ดิน มักพบบนก้อนกินริมลำธารที่มีความชื้น ในป่าดิบแล้ง ในประเทศไทยพบ 5 ชนิด ได้แก่
* ก้ามกุ้งขน Phyllagathis hispida King
* ก้ามกุ้งใบกลม Phyllagathis rotundifolia (Jack) Blume
* ก้ามกุ้งสยาม Phyllagathis siamensis Cellin. & S. S.Renner
* ก้ามกุ้งหัว Phyllagathis tuberosa (Hansen) Cellin. & S. S.Renner
* ก้ามกุ้งภูวัว Phyllagathis nanakorniana Wangwasit, Norsaengsri & Cellin.
สกุลแปร้ (:Sonerila) ไม้ล้มลุก มักบนลานหินที่มีมอสส์ ตามป่าดิบชื้น เช่น
* แปร้น้ำเงิน Sonerila maculata Roxb.
* ดรุณี Sonerila moluccana Roxb.
* พันซี Sonerila erecta Jack
* สาวน้ำตก Sonerila calophylla Ridl.
* สาวสวรรค์ Sonerila helferi C.B. Clarke
=== สกุลอื่น&thinsp;ๆ ===
== อ้างอิง ==
=== บรรณานุกรม ===
.
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
วงศ์โคลงเคลง