ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก (Austroasiatic languages) เป็นภาษากลุ่มใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และบางส่วนในอินเดียและบังกลาเทศ ชื่อนี้มาจากคำในภาษาละตินที่แปลว่า "ใต้" และชื่อทวีปเอเชียในภาษากรีก ดังนั้นชื่อของภาษาตระกูลนี้จึงหมายถึงเอเชียใต้ ในบรรดาภาษากลุ่มนี้ทั้งหมด ภาษาเวียดนาม ภาษาเขมร และภาษามอญเป็นภาษาที่มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ยาวนาน และเฉพาะภาษาเวียดนามและภาษาเขมรเท่านั้นที่เป็นภาษาทางการ ภาษาที่เหลือมักเป็นภาษาที่พูดโดยชนกลุ่มน้อย
ภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกมีการแพร่กระจายตั้งแต่อินเดีย บังกลาเทศ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แยกจากกันด้วยบริเวณที่มีผู้พูดภาษาตระกูลอื่นอยู่ จึงเชื่อกันว่าภาษาตระกูลนี้เป็นภาษาดั้งเดิมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอินเดียตะวันออก ส่วนภาษากลุ่มอื่นในบริเวณนี้ได้แก่ตระกูลอินโด-ยูโรเปียน ขร้า-ไท ดราวิเดียนและจีน-ทิเบตเป็นผลจากการอพยพเข้ามา มีตัวอย่างคำในภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกอยู่ในตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าในเนปาลตะวันออก นักภาษาศาสตร์บางคนเชื่อว่า ภาษานี้เกี่ยวข้องกับตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนและจัดเป็นตระกูลใหญ่ออสตริก
== การจัดจำแนก ==
นักภาษาศาสตร์โดยทั่วไปจัดภาษานี้เป็นสองกลุ่มใหญ่คือภาษากลุ่มมุนดาที่พบในอินเดียตะวันออกและอินเดียกลางกับบางส่วนของบังกลาเทศและภาษากลุ่มมอญ-เขมร ที่พบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อินเดียตะวันออกเฉียงเหนือและหมู่เกาะนิโคบาร์ จากภาษาในตระกูลนี้ทั้งหมด 168 ภาษา อยุ่ในกลุ่มมอญ-เขมร 147 ภาษาและอยู่ในกลุ่มมุนดา 21 ภาษา การแบ่งย่อยลงไปอีกมีความแตกต่างกันดังนี้
=== Grérard Diffloth (1974) ===
เป็นการจัดแบ่งที่มีผู้นำไปอ้างอิงมากที่สุด แต่ภาษาที่ยังไม่พบในขณะนั้นไม่ได้รวมไว้ด้วย
มุนดา
* มุนดาเหนือ
** กอร์กู
** เคอร์วาเรียน
* มุนดาใต้
** คาเรีย-จวา
** โกราปุต มุนดา
มอญ-เขมร
* มอญ-เขมรตะวันออก
** ภาษาเขมร
** เปียริก
** ภาษากลุ่มบะห์นาริก
** ภาษากลุ่มกะตู
** ภาษากลุ่มเวียตติก (รวมภาษาเวียดนาม)
* มอญ-เขมรเหนือ
** ภาษาคาซี (รัฐเมฆาลัย, อินเดีย)
** ปะหล่อง
** ขมุ
* มอญ-เขมรใต้
** ภาษามอญ
** อัสเลียน
** นิโคบาร์ (หมู่เกาะนิโคบาร์)
=== Ilia Peiros (2004) ===
เป็นการแบ่งโดยใช้ข้อมูลจากการใช้คำศัพท์ร่วมกัน
นิโคบาร์
มุนดา-เขมร
* มุนดา
* มอญ-เขมร
** ภาษาคาซี
** มอญ-เขมรศูนย์กลาง
*** ม้ง (ม้งและปยู)
*** เวียตติก
*** มอญ-เขมรเหนือ ประกอบด้วยกลุ่มปะหล่องและขมุ
*** มอญ-เขมรกลาง
**** ภาษาเขมรสำเนียงต่างๆ
**** เปียริก
**** อัสลี-บะห์นาริก
***** อัสเลียน
***** มอญ-บะห์นาริก
****** มอญ
****** กะตู-บะห์นาริก
******* กะตู
******* บะห์นาริก
=== Grérard Diffloth (2005) ===
มุนดา
* กลุ่มโกวาปุต
* กลุ่มมุนดาแกนกลาง
* กลุ่มคาเรีย-จวา 2 ภาษา
* กลุ่มมุนดาเหนือ
** กลุ่มกอร์กู, กลุ่มคาวาเรีย 12 ภาษา
กลุ่มคาซี-เขมร
* กลุ่มคาซี 3 ภาษาในอินเดียและบังกลาเทศ
* กลุ่มปะหล่อง-ขมุ
** กลุ่มขมุ มี 13 ภาษาในลาวและไทย
** กลุ่มปะหล่อง-ปะกัน
*** กลุ่มปะกันหรือปยู มี 2 ภาษาในจีนตอนใต้
*** กลุ่มปะหล่อง มี 21 ภาษาในพม่า จีนตอนใต้และไทย รวมภาษาม้งในเวียดนาม
กลุ่มมอญ-เขมรศูนย์กลาง
* กลุ่มเขมร-เวียตติก
** กลุ่มเวียต-กะตู
*** กลุ่มเวียตติก มี 10 ภาษาในเวียดนามและลาวรวทั้งภาษาเวียดนามซึ่งเป็นภาษาเดียวในตระกูลออสโตรเอเชียติกที่มีเสียงวรรณยุกต์
*** กลุ่มกะตู มี 19 ภาษาในลาว เวียดนามและไทย
** กลุ่มเขมร-บะห์นาริก
*** กลุ่มบะห์นาริก มี 40 ภาษาในเวียดนาม ลาว และกัมพูชา
*** กลุ่มเขมร ซึ่งได้แก่ภาษาเขมรสำเนียงต่าง ๆ ในไทย กัมพูชา เวียดนามและกลุ่มเปียริกที่มี 6 ภาษาในกัมพูชา
* กลุ่มนิโคบาร์-มอญ
** กลุ่มนิโคบาร์ มี 6 ภาษาในหมุ่เกาะนิโคบาร์
** กลุ่มอัสลี-มอญ
*** กลุ่มอัสเลียน มี 19 ภาษาในไทยและมาเลเซีย
*** กลุ่มมอญ มี 2 ภาษาคือภาษามอญในพม่าและภาษาญัฮกุรในไทย
และยังมีอีกหลายภาษาที่ยังจัดแบ่งไม่ได้ในจีนตอนใต้
== อ้างอิง ==