สวนสัตว์

สวนสัตว์ (Zoo, Zoological park) คือ สถานที่จัดแสดงสัตว์ป่านอกถิ่นอาศัย โดยมีวัตถุประสงค์ในการรวบรวมสัตว์นานาชนิดไว้เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และอำนวยบริการแก่ประชาชน รวมทั้งสองเสริมและจัดให้มีการบำรุงและผสมพันธุ์สัตว์ต่างๆ ไว้เพื่อมิให้สูญพันธุ์ โดยมีหน้าที่สำคัญคือ 1. การอนุรักษ์ 2. การวิจัย 3. การให้การศึกษา 4. การเป็นสถานที่สำหรับการพักผ่อนหย่อนใจแก่ประชาชน โดยมุ่งหวังให้ผู้เที่ยวชมเข้ามาเรียนรู้ชีวิตของสัตว์ป่าทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม สัตว์ปีก สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และสัตว์น้ำ โดยเน้นให้เห็นสภาพความเป็นอยู่ตามถิ่นกำเนิด (Zoogeographic Theme), ตามสภาพแวดล้อมของ กลุ่มสัตว์ (Ecological Theme),  ตามพฤติกรรม (Behavioral Theme)     
== พัฒนาการของสวนสัตว์ ==
ในอดีตสวนสัตว์จะเป็นส่วนหนึ่งของสวนของคหบดีหรือคนชั้นสูง ในการสะสมหรือรวบรวมสัตว์ที่หายากเพื่ออวดโชว์กันในแวดวงสังคมชั้นสูง ในยุโรปสวนสัตว์มักเป็นส่วนหนึ่งของพระราชอุทยานและตั้งอยู่ในเขตพระราชวัง เช่น พระราชวังเชินบรุนน์ ในออสเตรีย เดิมสวนสัตว์ในยุคแรกๆนี้ เป็นเพียงกรงหรือคอกกักขังสัตว์ ต่อมามีการรวมเข้ากับสวนหรืออุทยาน มีการปลูกต้นไม้ น้ำพุประดับตกแต่ง
จนปัจจุบันในหลายๆประเทศ ได้ปรับปรุงสวนสัตว์ที่มีอยู่เดิมให้มีสภาพแวดล้อมเหมาะกับสัตว์มากขึ้น ได้แก่ การสร้างคูน้ำ หรือรั้วที่กลมกลืนกับธรรมชาติ และเปิดให้ดูเป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ เช่นเดียวกับ พิพิธภัณฑ์ นอกจากนี้ยังพัฒนาจนเป็นธุรกิจของสวนสัตว์ ในภาคเอกชนอาจจัดสร้างสวนสัตว์ที่มีการผสมผสานสวนสนุกหรือสวนที่มีการจัดแสดงอื่นๆเข้าด้วยกัน หรือแบ่งเป็นประเภทย่อยๆของสวนสัตว์ออกไป เช่น พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ สวนสัตว์กลางคืน สวนนก เป็นต้น
สวนสัตว์ในประเทศไทย มีหน่วยงานราชการ ชื่อ องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยดูแล โดยมีสวนสัตว์อยู่ภายใต้ความรับผิดชอบทั้งสิ้น 7 แห่ง คือ สวนสัตว์ดุสิต สวนสัตว์เปิดเขาเขียว สวนสัตว์เชียงใหม่ สวนสัตว์นครราชสีมา สวนสัตว์สงขลา สวนสัตว์อุบลราชธานี และสวนสัตว์ขอนแก่น
== สวนสัตว์ในประเทศไทย ==
=== กรุงเทพมหานคร ===
พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำท้องฟ้าจำลอง
สวนงูธนบุรี
สวนงูสถานเสาวภา
ซาฟารีเวิลด์
สวนสัตว์พาต้า
สวนสัตว์เพื่อนเดรัจฉาน
บางกอก ซี ไลฟ์ โอเชียนเวิลด์
สวนสัตว์ดุสิต (ปิดกิจการ 30 กันยายน พ.ศ. 2561)
=== กาญจนบุรี ===
สวนสัตว์ค่ายสุรสีห์
สวนสัตว์เปิดซาฟารีปาร์ค
=== สวนสัตว์ในขอนแก่น ===
สวนสัตว์ขอนแก่น (สวนสัตว์เขาสวนกวาง)
=== จันทบุรี ===
สวนโลมาโอเอซิส ซีเวิลด์
=== ชลบุรี ===
ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ (อำเภอสัตหีบ)
สวนผีเสื้อสายทิพย์ (อำเภอศรีราชา)
สวนสัตว์เปิดเขาเขียว
สวนเสือศรีราชา (ปิดกิจการ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2564)
อุทยานหินล้านปีและฟาร์มจระเข้พัทยา
=== เชียงใหม่ ===
เชียงใหม่ ไนท์ซาฟารี
สวนสัตว์เชียงใหม่
=== นครปฐม ===
ลานแสดงช้างและฟาร์มจระเข้สามพราน
สวนสัตว์เทศบาลนครปฐม
=== นครราชสีมา ===
ฟาร์มโชคชัย
สวนสัตว์นครราชสีมา
ไร่ปภัสรา
=== เพชรบูรณ์ ===
สวนสัตว์เปิดเขาค้อ
=== ภูเก็ต ===
สวนสัตว์คอกช้างกะตะซาฟารี
สวนสัตว์ภูเก็ต
=== ราชบุรี ===
นิวแลนด์ สวนผึ้ง 
เวเนโต้ สวนผึ้ง 
สวนสัตว์เปิดเขาประทับช้าง
=== ลพบุรี ===
สวนสัตว์ลพบุรี
=== ศรีสะเกษ===
สวนสัตว์ศรีสะเกษ
=== สงขลา ===
สวนสัตว์สงขลา
=== สมุทรปราการ ===
ฟาร์มจระเข้และสวนสัตว์สมุทรปราการ
=== สมุทรสงคราม ===
สวนสัตว์วัดบางกุ้ง
=== สระแก้ว ===
สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าช่องกล่ำบน
Nava Farm Village นาวาฟาร์มวิลเลจ เขาฉกรรจ์
=== สุพรรณบุรี ===
สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ
=== อุบลราชธานี ===
สวนสัตว์อุบลราชธานี
== สวนสัตว์ในประเทศต่างๆ ==
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
องค์การสวนสัตว์
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์องค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
สัตววิทยา