หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ

หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ เป็นหน่วยทหารของกองทัพบกไทย ได้รับการก่อตั้งเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 อัตราการจัดเทียบเท่ากองทัพภาค มีที่ตั้งกองบัญชาการอยู่ที่ค่ายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี โดยมี พลโท วัฒนา ฉัตรรัตนแสง เป็นผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ มีรองผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ได้แก่ พลตรี ณพล วงศ์วัฒนะ พลตรี อิศเรศ พุ่มมาก และ พลตรี อิศรา ดำรงศักดิ์
== เครื่องหมายและสัญลักษณ์ ==
ตัวอักษร U สงครามนอกแบบ [ Unconventional Warfare ] ซึ่งเป็นภารกิจของหน่วย
ปีกและร่ม  ความสามารถในการส่งทางอากาศ อันเป็นจุดเริ่มต้นของหน่วย
ดาวสามดวง อัตรากำลังของหน่วยระดับกองทัพภาคมีผู้บัญชาการยศ พลโท
สีดำที่ตัวยู ภารกิจภายใต้การปิดลับที่ไม่เปิดเผย
สีฟ้าที่พื้น ขอบเขตอันกว้างไกลตามภารกิจของหน่วย
== ประวัติ ==
กองทัพบกเล็งเห็นถึงความสำคัญและความจำเป็นของปฏิบัติการสงครามพิเศษที่สามารถเผชิญและลดภัยคุกคามจากภายนอกประเทศได้ จึงได้มีการจัดตั้งหน่วยรบพิเศษขึ้นเป็นหน่วยแรก เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2497 ที่บ้านป่าหวาย ตำบลป่าตาล อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี หน่วยรบพิเศษของกองทัพไทย ถือกำเนิดเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2497 ในนามของกองพันทหารพลร่มที่ตั้ง ณ บ้านป่าหวาย ตำบลป่าตาล อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ซึ่งมี พ.ต.เทียนชัย สิริสัมพันธ์ เป็นผู้บังคับกองพัน กองพันทหารพลร่มในยุคแรกได้ปฏิบัติภารกิจ ตามแผนงานโครงการของกองทัพบก และกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน ผลการปฏิบัติงานเป็นที่ยอมรับของผู้บังคับบัญชาทุกระดับชั้นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ตลอดจนประชาชนต่างก็ประจักษ์ถึงขีดความสามารถของกองพันทหารพลร่มในเรื่อง การรบ การกระโดดร่ม การช่วยเหลือประชาชนในรูปแบบต่างๆ และป้องกันประเทศจากภัยคุกคามของลัทธิคอมมิวนิสต์ ขณะเดียวกันความต้องการที่จะใช้หน่วยทหารพลร่มปฏิบัติภารกิจมีเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้หน่วยรบพิเศษได้รับการปรับปรุงพัฒนามาโดยลำดับ จากกองพันทหารพลร่มได้รับพิจารณาให้ขยายกำลังเป็น กองรบพิเศษ(พลร่ม) และต่อมาได้มีการขยายกำลังเป็นระดับกองพล คือ ศูนย์สงครามพิเศษ เพื่อเป็นศูนย์ทางวิทยาการและศูนย์ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสงครามพิเศษ มีหน้าที่ค้นคว้า วิจัย พัฒนา ฝึกอบรม และปฏิบัติงานเกี่ยวกับการสงครามพิเศษ

== หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ==
กองทัพบกได้จัดตั้งหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยบังคับบัญชากำลังรบพิเศษทั้งปวงแทนศูนย์สงครามพิเศษ โดยให้ศูนย์สงครามพิเศษทำหน้าที่เป็นหน่วยสายวิทยาการเพื่อดำเนินงานด้านการฝึก ศึกษา เพียงอย่างเดียว จะเห็นได้ว่า จากสถานการณ์สู้รบในอดีตจนถึงปัจจุบันกองทัพบกได้ใช้หน่วยรบพิเศษ เข้าแก้ไขวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ของบ้านเมืองในขณะเดียวกันได้เร่งรัดพัฒนาการจัดหน่วยให้มีขีดความสามารถจนเป็นหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษในปัจจุบัน เทียบเท่ากองทัพภาคมีภารกิจเกี่ยวกับ การสงครามพิเศษทั้งปวง ตั้งแต่การวางแผน อำนวยการ กำกับการทั้งด้านการฝึกศึกษา และการปฏิบัติงาน เป็นหน่วยหวังผลทางยุทธศาสตร์มีบทบาทในการออมกำลังและชดเชยอำนาจกำลังรบ ที่เสียเปรียบ การปฏิบัติงานของหน่วยจะต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยามปกติในพื้นที่ รับผิดชอบ
== หน่วยขึ้นตรง ==
กองพลรบพิเศษที่ 1 (พล.รพศ. 1)
* กรมรบพิเศษที่ 1 (รพศ. 1)
** กองพันรบพิเศษที่ 1 กรมรบพิเศษที่ 1
** กองพันรบพิเศษที่ 2 กรมรบพิเศษที่ 1
* กรมรบพิเศษที่ 2 (รพศ. 2)
** กองพันรบพิเศษที่ 1 กรมรบพิเศษที่ 2
** กองพันรบพิเศษที่ 2 กรมรบพิเศษที่ 2
* กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (รพศ. 3 รอ.)
** กองพันจู่โจมรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (พัน.จจ.รอ.รพศ. 3 รอ.)
** กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (พัน.ปพ.รอ.รพศ. 3 รอ.)
* กรมรบพิเศษที่ 4 (รพศ. 4)
** กองพันรบพิเศษที่ 1 กรมรบพิเศษที่ 4
** กองพันรบพิเศษที่ 2 กรมรบพิเศษที่ 4
* กรมรบพิเศษที่ 5 (รพศ. 5)
** กองพันรบพิเศษที่ 1 กรมรบพิเศษที่ 5
** กองพันรบพิเศษที่ 2 กรมรบพิเศษที่ 5
ศูนย์สงครามพิเศษ (ศสพ.)
กองพันปฏิบัติการจิตวิทยา (พัน.ปจว.)
กองพลาธิการส่งทางอากาศ (กอง พธ.สกอ.)
กองพันทหารสื่อสารที่ 35 (ส.พัน.35 นสศ.)
== ค่ายหน่วยรบพิเศษ ==
ค่ายวชิราลงกรณ์ (ป่าหวาย)
ค่ายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
ค่ายเอราวัณ
ค่ายสฤษดิ์เสนา
ค่ายขุนเณร
== รายนามผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ==
พลโท เอนก บุนยถี (พ.ศ. 2526 - 2527)
พลโท สุนทร คงสมพงษ์ (พ.ศ. 2527 - 2529)
พลโท วิมล วงศ์วานิช (พ.ศ. 2529 - 2532)
พลโท ขจร รามัญวงศ์ (พ.ศ. 2532 - 2535)
พลโท สุรยุทธ์ จุลานนท์ (พ.ศ. 2535 - 2537)
พลโท ฉลองชัย แย้มสระโส (พ.ศ. 2537 - 2539)
พลโท หอม โห้ลำยอง (พ.ศ. 2539 - 2542)
พลโท สาธร สุวรรณศรี (พ.ศ. 2542 - 2543)
พลโท ธารินทร์ สุตะพาหะ (พ.ศ. 2543 - 2545)
พลโท สนธิ บุญยรัตกลิน (พ.ศ. 2545 - 2547)
พลโท ปมุข อุทัยฉาย (พ.ศ. 2547 - 2549)
พลโท ชัยพัฒน์ ธีรธำรง (พ.ศ. 2549 - 2550)
พลโท สุนัย สัมปัตตะวนิช (พ.ศ. 2550 - 2551)
พลโท ภุชงค์ รัตนวรรณ (พ.ศ. 2551 - 2552)
พลโท โปฏก บุนนาค (พ.ศ. 2552 - 2554)
พลโท ศุภรัตน์ พัฒนาวิสุทธิ์ (พ.ศ. 2554 - 2556)
พลโท เฉลิมชัย สิทธิสาท (พ.ศ. 2556 - 2558)
พลโท ธนศักดิ์ เก่งถนอมม้า (พ.ศ. 2558 - 2559)
พลโท ศิริชัย เทศนา (พ.ศ. 2559 - 2560)
พลโท สุนัย ประภูชะเนย์ (พ.ศ. 2560 - 2562)
พลโท ภูมิพัฒน์ จันทร์สว่าง (พ.ศ. 2562 - 2564)
พลโท ณัฐวุฒิ นาคะนคร (พ.ศ. 2564 - 2566)
พลโท วัฒนา ฉัตรรัตนแสง (พ.ศ. 2566 - ปัจจุบัน)
ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งและในวงเล็บเป็นระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง
== ค่ายทหารที่ตั้งปกติ ==
== ดูเพิ่ม ==
รายพระนามและชื่อผู้บัญชาการทหารบกไทย
กองทัพภาคที่ 1
กองทัพภาคที่ 2
กองทัพภาคที่ 3
กองทัพภาคที่ 4
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
thai Army Special Warfare Command official Website 
Thai Army Special Warfare School 
หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ บล็อก  
หน่วยรบพิเศษ
กองทัพบกไทย
ค่ายทหารในจังหวัดลพบุรี
สมเด็จพระนารายณ์มหาราช