เรือหลวงพลายชุมพล

{| align="right" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 0.5em; text-align:left; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300"
| colspan="2" align="center" | 300pxเรือหลวงพลายชุมพล
|-
! align="center" style="color: white; height: 30px; background: navy;"| ประวัติเรือ
! align="center" style="color: white; height: 30px; background: navy;"| 
|-
|ต่อที่:
|อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น
|-
|วางกระดูกงูเรือ:
| 1 ตุลาคม พ.ศ. 2479
|-
|ปล่อยเรือลงน้ำ:
| 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2480
|-
|ขึ้นระวางประจำการ:
| 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481
|-
|ปลดประจำการ:
| 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494
|-
|สถานภาพ:
|ปลดประจำการ
|-
! colspan="2" align="center" style="color: white; height: 30px; background: navy;"| ข้อมูลจำเพาะ
|-
|ชื่อเรือ:
|• ไทย: ร.ล. พลายชุมพล• อังกฤษ: HTMS PHLAI-CHUMPHON
|-
|ตั้งชื่อตาม:
| พลายชุมพล
|-
|หมายเลขประจำเรือ:
|4
|-
|ผู้บังคับการเรือ:
|เรือเอกสาคร จันทประสิทธิ์ ร.น.
|-
|ประเภท:
|เรือดำน้ำ
|-
|ระวางขับน้ำ:
|• บนผิวน้ำ 374.5 ตัน• ขณะดำ 430 ตัน
|-
|ความยาว:
|51.00 เมตร
|-
|ความกว้าง:
|4.10 เมตร
|-
|ความสูง:
|11.65 เมตร
|-
|กินน้ำลึก:
|3.60 เมตร
|-
|ระบบขับเคลื่อน:
|• เครื่องยนต์ดีเซล จำนวน 2 เครื่อง เครื่องละ 8 สูบ กำลัง 1,100 แรงม้า• เครื่องไฟฟ้ากำลัง 540 แรงม้า (ใช้เดินใต้น้ำ)
|-
|ความเร็ว:
|• ผิวน้ำ 15.7 นอต• ใต้น้ำ 8.1 นอต• มัธยัสต์ 10 นอต
|-
|รัศมีทำการ:
|4,770 ไมล์ทะเล (8,830 กิโลเมตร)
|-
|กำลังพลประจำการ:
|• ทหารประจำเรือ  33 นาย เป็นนายทหาร 5 นาย พันจ่า จ่า 28 นาย
|-
|อาวุธ:
|• ตอร์ปิโดขนาด 45 ซม. แบบ เอ.เค. เรียงทางตั้งที่หัวเรือ 4 ท่อ• ปินใหญ่ขนาด 8 ซม. 1 กระบอก• ปืนกลลูวิสต่อสู้อากาศยานขนาด 7.7 มม. 1 กระบอก
|}
เรือหลวงพลายชุมพล (HTMS Phlai-chumphon) เป็นเรือดำน้ำประจำกองทัพเรือไทย เป็นประเภทเรือดำน้ำรักษาฝั่ง ขนาดเล็ก (ระวางขับน้ำต่ำกว่า 500 ตัน) ประกอบขึ้นที่อู่ต่อเรือบริษัทมิตซูบิชิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น พร้อมกันจำนวน 4 ลำ พร้อมกับ เรือหลวงมัจฉาณุ เรือหลวงวิรุณ และเรือหลวงสินสมุทร  โดยเรือหลวงพลายชุมพล ประกอบขึ้นพร้อมกับเรือหลวงสินสมุทร แต่มีรูปแบบแตกต่างกัน โดยเรือหลวงสินสมุทร เรือหลวงมัจฉาณุและเรือหลวงวิรุณ 3 ลำ มีลักษณะภายนอกเหมือนกันทุกประการ ต่างจากเรือหลวงพลายชุมพล
ชื่อเรือหลวงพลายชุมพล เป็นชื่อพระราชทาน มา ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2480 มาจากชื่อตัวละครในวรรณคดีไทยซึ่งมีอิทธิฤทธิ์ในการดำน้ำ คือ พลายชุมพล จากเรื่องขุนช้างขุนแผน
เรือหลวงสินสมุทรและเรือหลวงพลายชุมพล ประกอบแล้วเสร็จสมบูรณ์ บริษัทมิตซูบิชิได้ทำพิธีส่งมอบเป็นกรรมสิทธิของกองทัพเรือไทย และนำลูกเรือเข้าประจำเรือ  เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2481
เรือดำน้ำของไทยทั้งสี่ลำ เดินทางออกจากเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2481 ถึงกรุงเทพเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2481 เข้าประจำการเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 ได้ออกปฏิบัติการในสงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง
เรือหลวงมัจฉาณุปลดประจำการเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 พร้อมกันทั้ง 4 ลำ เนื่องจากขาดแคลนชิ้นส่วนอะไหล่ หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลก และไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ และโรงงานแบตเตอรีของไทยที่ตั้งขึ้นก็ไม่สามารถผลิตแบตเตอรีสำหรับใช้ประจำเรือได้  ประกอบกับเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2494 ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่ในกองทัพเรือ มีคำสั่งยุบหมวดเรือดำน้ำ โอนย้ายไปรวมกับหมวดเรือตรวจฝั่งที่ตั้งขึ้นใหม่
ภายหลังปลดประจำการ เรือทั้งสี่ลำได้ได้นำมาจอดเทียบกันที่ท่าเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับโรงพยาบาลศิริราช ต่อมาได้มีการขายเรือให้กับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย คงเหลือแต่หอบังคับการ อาวุธปืน และกล้องส่อง ทางกองทัพเรือได้นำมาจัดสร้างสะพานเรือจำลอง จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ หน้าโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ
==อ้างอิง==
ศิริพงษ์ บุญราศรี, เรือดำน้ำแห่งราชนาวีสยาม, โอเดียนสโตร์, 2547, ISBN 974-276-277-5
สงวน อั้นคง, สิ่งแรกในเมืองไทย ชุด 2, แพร่พิทยา
==แหล่งข้อมูลอื่น==
เรือรบในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
พลายชุมพล
พลายชุมพล
พลายชุมพล
พลายชุมพล
พลายชุมพล
ความสัมพันธ์ทางการทหารญี่ปุ่น–ไทย