กัลยา โสภณพนิช

คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช  (เกิด 21 กันยายน พ.ศ. 2483) เป็นนักวิชาการ นักธุรกิจ และนักการเมืองชาวไทย อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รองหัวหน้าตามภารกิจพรรคประชาธิปัตย์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในรัฐบาลของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ  สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ และอดีตประธานสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคประชาธิปัตย์
== ประวัติ ==
คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช เกิดเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2483 ณ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เป็นบุตรีคนที่ 2 ในจำนวนพี่น้อง 8 คน ของตระกูล "พงศ์พูนสุขศรี" คุณหญิงกัลยาสมรสกับนายโชติ โสภณพนิช บุตรชายคนที่ 4 ของนายชิน โสภณพนิช ผู้ก่อตั้ง ธนาคารกรุงเทพ มีบุตรธิดาด้วยกัน 4 คน
== การศึกษา ==
คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช จบการศึกษาระดับประถมศึกษา จากโรงเรียนวัดใหม่ มัธยมศึกษาปีที่ 5 จากโรงเรียนสีคิ้วสวัสดิ์ผดุงวิทยา มัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนสตรีวรนารถ เทเวศร ์ จบมัธยมศึกษาตอนปลาย แผนกวิทยาศาสตร์ จากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท รุ่นที่ 21 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี วิทยาศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2508 และได้ทุนโคลัมโบ ไปศึกษาต่อระดับปริญญาโท และได้รับทุนต่อเนื่องในระดับปริญญาเอก ที่อิมพิเรียลคอลเลจลอนดอน ในเครือมหาวิทยาลัยลอนดอน (Imperial College of Science and Technology, University of London) ประเทศอังกฤษ จนสำเร็จการศึกษาปริญญาเอกด้าน ฟิสิกส์นิวเคลียร์พลังงานสูง (High Energy Nuclear Physics) เมื่อปี พ.ศ. 2513
== การทำงาน ==
ทำงานเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี พ.ศ. 2513 หัวหน้าภาควิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ วิทยาลัยอัสสัมชัญบริหารธุรกิจ ในปี พ.ศ. 2521 เป็นกรรมการวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2526 ทำงานเป็นกรรมการและเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ หรือ เนคเทค ขึ้นในปี พ.ศ. 2529 เป็นกรรมการและเลขานุการ โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในปี พ.ศ. 2521 เป็นผู้ก่อตั้งและประธานศูนย์ฝึกเด็กที่มีปัญหาทางสมอง “ ประภาคารปัญญา ” มูลนิธิช่วยคนปัญญาอ่อนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ เป็นผู้ก่อตั้งและกรรมการเลขาธิการ มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์ ในปี พ.ศ. 2524 ต่อมาเมื่อ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 ก็ได้เป็นนายกสมาคมโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา (เป็นนายกสมาคมหญิงคนแรก) และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 จนถึงปัจจุบัน เป็นกรรมการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีแห่งชาติ เป็นนายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิตและคณะกรรมการสมาคมแห่งสถาบันพระปกเกล้า
== งานการเมือง ==
กัลยา โสภณพนิช เป็นที่รู้จักกันกว้างขวางขึ้น เมื่อลงรับสมัครผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เมื่อ ปี พ.ศ. 2543 ในนามผู้สมัครอิสระ ไม่สังกัดพรรคการเมือง ได้เบอร์ 4 แม้ไม่ได้รับการเลือกตั้ง แต่ก็ได้รับความนิยมจากชาวกรุงเทพมหานครพอสมควร ได้คะแนนมาเป็นลำดับที่ 5 ต่อมาเธอได้เข้าเป็นสมาชิก พรรคประชาธิปัตย์ ลงสมัครเป็น ส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ ในการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2544 และพ.ศ. 2548 ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทย พ.ศ. 2550 ได้ลงสมัครส.ส.กรุงเทพมหานคร เขต 8 (สวนหลวง ประเวศ บางนา พระโขนง) สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ ชนะการเลือกตั้ง และเป็นรัฐมนตรีเงาว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ต่อจากนั้นได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ภายหลังได้มีการปรับคณะรัฐมนตรีในช่วงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2553 ทำให้ ดร.คุณหญิงกัลยา ถูกปรับออกจากตำแหน่งรัฐมนตรี 
และในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2554 กัลยาได้ลงสมัคร ส.ส. ในระบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 7 และได้รับเลือกตั้งอีกสมัย รวมถึงในปี พ.ศ. 2562 อีกด้วย
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 กัลยาได้เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ ของพรรคประชาธิปัตย์ ในลำดับที่ 4 
กัลยา โสภณพนิช เคยดำรงตำแหน่งกรรมการสภาที่ปรึกษาพรรคประชาธิปัตย์ และเป็นประธานสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคประชาธิปัตย์ด้วย ปัจจุบัน คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช ดำรงตำแหน่ง รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์
===สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร===
กัลยา โสภณพนิช เป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งระบบบัญชีรายชื่อและระบบแบ่งเขต จำนวน 5 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 เป็น สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 21 ระบบบัญชีรายชื่อ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2548 เป็น สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 22 ระบบบัญชีรายชื่อ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2550 เป็น สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 23 ระบบแบ่งเขต กรุงเทพมหานคร
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2554 เป็น สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 24 ระบบบัญชีรายชื่อ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เป็น สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25 ระบบบัญชีรายชื่อ
== การดำรงตำแหน่งที่สำคัญ ==
=== ด้านการศึกษา ===
อาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรรมการและเลขานุการโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, กรรมการวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (พ.ศ. 2525 - 2528), กรรมการบริหาร "ศูนย์ฝึกอบรมคอมพิวเตอร์ซอฟต์แวร์" กองแผนงานทบวงมหาวิทยาลัย, กรรมการบริหารศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC), กรรมการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
=== ด้านสิ่งแวดล้อม ===
กัลยา โสภณพนิช เป็นที่ปรึกษารัฐมนตรี กระทรวงวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม (ปี พ.ศ. 2528 - 2541), ผู้ร่วมก่อตั้ง และเป็นเลขาธิการมูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์, ประธานชมรมป้องกันควันพิษ (ปี พ.ศ. 2533 - 2535), กรรมการสิ่งแวดล้อมเหมืองแร่ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการพลังงาน (ปี พ.ศ. 2535 - 2540), กรรมการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (สสท.) และกรรมการอำนวยการโครงการ "รุ่งอรุณ" ของกระทรวงศึกษาธิการ สนับสนุนโดยสำนักงานพลังงานแห่งชาติ (สพช.)
=== ด้านสังคม ===
ประธานศูนย์ฝึกอบรม "ประภาคารปัญญา" มูลนิธิช่วยคนปัญญาอ่อน ในพระบรมราชินูปถัมภ์, รองประธานมูลนิธิแม่บ้านอาสา, กรรมการและเหรัญญิกมูลนิธิ C.C.F.เพื่อเด็กยากจน, ประธานคณะกรรมการจัดหา และส่งเสริมผู้ให้โลหิตแห่งสภากาชาดไทย และกรรมการมูลนิธิแพลนอินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์ส่วนตัว ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช
Facebook ทีม ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช
บุคคลจากอำเภอสีคิ้ว
ชาวไทยเชื้อสายจีน
สกุลโสภณพนิช
คุณหญิง
นักวิทยาศาสตร์ชาวไทย
นักฟิสิกส์ชาวไทย
อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
นักธุรกิจชาวไทยเชื้อสายจีน
นักการเมืองสตรีชาวไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบบัญชีรายชื่อ
พรรคประชาธิปัตย์
นักการเมืองที่เป็นแนวร่วมกปปส.
บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
นิสิตเก่าคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศิษย์เก่าจากอิมพิเรียลคอลเลจลอนดอน
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.5
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ร.ท.ภ.