ผลไม้

ผลไม้ (อีสาน: หมากไม้, บักไม้, ถิ่นเหนือ: หน่วยไม้) หมายถึง ผลที่เกิดจากการขยายพันธุ์โดยอาศัยเพศของพืชบางชนิด ซึ่งมนุษย์สามารถกินได้ และส่วนมากจะไม่ทำเป็นอาหารคาว ตัวอย่างผลไม้ เช่น ส้ม แอปเปิ้ล กล้วย มะม่วง ทุเรียน รวมถึง มะเขือเทศ ที่สามารถจัดได้ว่าเป็นทั้งผักและผลไม้
คำว่า ผลไม้ มาจากการประสมของคำว่า ผล และ ไม้ คำนี้จึงสามารถอธิบายได้ว่า สิ่งที่เป็นผลผลิตที่เกิดขึ้นจากสิ่งมีชีวิตจำพวกพืช โดยลักษณะรวมๆ จะมีรูปทรงคล้ายทรงกลมหรือทรงรี ซึ่งอาจมีความแตกต่างกันบ้างตามสายพันธุ์ โดยปกติผลไม้จะต้องมีเปลือกหรือมีสิ่งที่ห่อหุ้มเนื้อที่อยู่ข้างใน ซึ่งมักจะถูกนำไปเป็นอาหารโดยมนุษย์หรือสัตว์
ในส่วนของการเจริญเติบโต สามารถขยายพันธุ์ได้โดยดอก เมล็ด หรือ อื่นๆ ซึ่งผลไม้ที่ออกมานี้ตอนแรกจะมีขนาดเล็กและมักจะไม่ค่อยถูกนำมากินโดยมนุษย์ แต่เมื่อเติบโตจนสุกงอม จะมีลักษณะที่แตกต่างไปจากเดิม คือ เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีเหลือง มีกลิ่นหอม และรสหวาน เป็นต้น จนสามารถนำมากินหรือประกอบอาหาร ส่วนมากมักจะเป็นอาหารหวาน
ถ้าผลไม้สุกงอมเต็มที่จะมีลักษณะที่ก่อให้เกิดประโยชน์ได้น้อยลง เช่น เน่าเสีย บูด ขึ้นรา เป็นต้น และจะหลุดร่วงจากต้นลงสู่พื้นดินหรือพื้นน้ำ กลายเป็นอาหารให้แก่ห่วงโซ่อาหารลำดับถัดไป เช่น แบคทีเรีย จุรินทรีย์ จนกลายเป็นอินทรียธาตุหรืออนินทรียธาตุ หมุนเวียนเป็นวัฏจักรต่อไป
การที่จะบอกได้ว่าเป็นผลไม้อะไรนั้น จำเป็นต้องมีสิ่งบ่งชี้อื่น ๆ ประกอบหลายอย่าง เช่น เปลือกมีลักษณะเป็นหนามและแข็ง เนื้อข้างในสีเหลือง หมายถึง ทุเรียน เป็นต้น
== ผลไม้ในความหมายพฤกษศาสตร์กับผลไม้ในความหมายทั่วไป ==
ผลไม้ในความหมายทั่วไป หมายถึง ผลไม้ที่สามารถกิน โดยไม่ต้องนำไปปรุงในครัวก่อนแต่มีรสชาติที่ดี ซึ่งอาจจะต้องปอกเปลือกก่อนกิน ดังนั้นอาหารหลายชนิดจึงเป็นผลไม้ในเชิงพฤกษศาสตร์แต่กลับถูกจัดว่าเป็นผักในเชิงการทำครัว. อันได้แก่ผลของพืชจำพวกฟัก (เช่น ฟักทอง แฟง และ แตงกวา), มะเขือเทศ, ถั่วลันเตา, ถั่วฝักยาว, ข้าวโพด, พริกหยวก, เครื่องเทศ.
โดยผลไม้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก คือ ผลของมะพร้าวทะเล (Lodoicea maldivica) ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดหนักได้ถึง 20 กิโลกรัม
== ผลผลิต ==
อินเดีย เป็นผู้ผลิตผลไม้รายใหญ่ที่สุดของโลก ตามมาด้วย เวียดนาม และจีน
{| border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%" class="wikitable" align=left style="clear:left"
! colspan=5|ผู้ผลิตผลไม้สดสิบอันดับแรกของโลก — 2548
|-
! width="30%" bgcolor="#ddddff" | ประเทศ
! width="25%" bgcolor="#ddddff" | มูลค่าการผลิต (หน่วย $1000)
! width="10%" bgcolor="#ddddff" | หมายเหตุ
! width="25%" bgcolor="#ddddff" | ผลิตผล (ตัน)
! width="10%" bgcolor="#ddddff" | หมายเหตุ
|-
|  ||1,052,766 ||C ||6,600,000 ||F
|-
|  ||438,652 ||C ||2,750,000 ||F
|-
|  ||271,167 ||C ||1,790,000 ||F
|-
|  ||255,216 ||C ||1,600,000 ||F
|-
|  ||223,314 ||C ||1,400,000 ||F
|-
|  ||223,314 ||C ||1,400,000 ||F
|-
|  ||183,436 ||C ||1,150,000 ||F
|-
|  ||129,203 ||C ||810,000 ||F
|-
|  ||82,945 ||C ||520,000 ||F
|-
|  ||78,160 ||C ||490,000 ||F
|-
| colspan = 5 style="font-size:.7em"|ไม่มีหมายเหตุ = ตัวเลขอย่างเป็นทางการ, F = ค่าประมาณของ FAO, * = ตัวเลขอย่างไม่เป็นทางการ, C = ตัวเลขจากการคำนวณ;
มูลค่าการผลิตคิดตามฐานราคาผลไม้ระหว่างประเทศในปี 2542 - 2543
อ้างถึง: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Devision
|}
ฟิลิปปินส์ เป็นผู้ผลิตผลไม้สดเขตร้อนรายใหญ่ที่สุดของโลก ตามมาด้วย อินโดนีเซีย และอินเดีย
{| border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%" class="wikitable" align=left style="clear:left"
! colspan=5|ผู้ผลิตผลไม้สดเขตร้อนสิบอันดับแรกของโลก — 2548
|-
! width="30%" bgcolor="#ddddff" | ประเทศ
! width="25%" bgcolor="#ddddff" | มูลค่าการผลิต (หน่วย $1000)
! width="10%" bgcolor="#ddddff" | หมายเหตุ
! width="25%" bgcolor="#ddddff" | ผลิตผล (ตัน)
! width="10%" bgcolor="#ddddff" | หมายเหตุ
|-
|  || 389,164 || C || 3,400,000 || F
|-
|  || 377,718 || C || 3,300,000 || F
|-
|  || 335,368 || C || 2,930,000 || F
|-
|  || 177,413 || C || 2,164,000 || F
|-
|  || 131,629 || C || 1,150,000 || F
|-
|  || 83,556 || C || 730,000 || F
|-
|  || 60,893 || C || 532,000 || F
|-
|  || 55,513 || C || 485,000 || F
|-
|  || 31,934 || C || 279,000 || F
|-
|  || 28,615 || C || 250,000 || F
|-
| colspan = 5 style="font-size:.7em"|ไม่มีหมายเหตุ = ตัวเลขอย่างเป็นทางการ, F = ค่าประมาณของ FAO, * = ตัวเลขอย่างไม่เป็นทางการ, C = ตัวเลขจากการคำนวณ;
มูลค่าการผลิตคิดตามฐานราคาผลไม้ระหว่างประเทศในปี 2542 - 2543
|}
== อ้างอิง ==
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อผลไม้
 
พฤกษศาสตร์