เอ็นดน มะฮ์มุด

ตุน เอ็นดน บินตี มะฮ์มุด อัมบัก (Endon binti Mahmood Ambak; 24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 — 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005) เป็นอดีตสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศมาเลเซีย โดยเป็นภรรยาคนแรกของอับดุลละฮ์ อะฮ์มัด บาดาวี เธอเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 ด้วยโรคมะเร็งทรวงอก
== ประวัติ ==
เอ็นดน มะฮ์มุด เกิดเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 ที่เมืองกลัง รัฐเซอลาโงร์ โดยเป็นบุตรีของดาโต๊ะ มะฮ์มุด อัมบัก ชาวมลายู กับดาติน มาเรียม อับดุลละฮ์ ชาวญี่ปุ่น เธอมีพี่น้อง 10 คน โดยรวมไปถึงน้องสาวฝาแฝดชื่อ โนไรนี และมีน้องสาวคนอื่นเช่น นนนี, ระฮ์มะฮ์ และอาอีชะฮ์
บิดาของเธอทำงานในเหมืองแร่ และต่อมาได้ย้ายทำในรัฐเประเพื่อดูแลเหมือง 60 แห่งในเขตเมืองกัมปาร์ เอ็นดนจึงใช้ชีวิตในวัยเด็กของเธอในเมืองกัมปาร์ และได้รับการศึกษาครั้งแรกที่โรงเรียนอังกฤษ-จีน (Anglo-Chinese School) ซึ่งปัจจุบันคือโรงเรียนประถมนานาชาติเมโธดิสต์ (Methodist National Type Primary School) ต่อมาเธอได้ศึกษาต่อที่โรงเรียนมัธยมเซนต์แมรี (St Mary’s secondary school) ในกัวลาลัมเปอร์
เอ็นดนพบกับอับดุลละฮ์ เมื่อ ค.ศ. 1960 ในขณะที่เธอทำงานในสำนักงาน Federal Establishment Office ซึ่งปัจจุบันคือหน่วยบริการมหาชน (Public Service Department) และทั้งคู่ได้แต่งงานกันในปี ค.ศ. 1965 ซึ่งต่อมาเอ็นดนจึงลาออกจากงานใน ปี ค.ศ. 1976
อับดุลละฮ์ และเอ็นดนมีบุตรธิดาด้วยกันสองคน โดยบุตรคนแรกเป็นชาย คือ ดาโต๊ะกามาลุดดิน อับดุลละฮ์ ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับอัซรีน อับดุลละฮ์ ส่วนบุตรสาวชื่อ โนรี อับดุลละฮ์ ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับไครี จามาลุดดิน โดยมีหลานให้แก่อับดุลละฮ์และเอ็นดนรวมกัน 4 คน
== งานช่วยเหลือด้านสังคม ==
เอ็นดนได้บันทึกงานช่วยเหลือของเธอเกี่ยวกับงานศิลปะบนเนื้อผ้าแบบดั้งเดิม อย่างผ้าบาติก (Batik) และซงเกต (Songket) เธอได้ปล่อยโฆษณาและการแสดง "Batik Extravaganza" ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2003 และการเคลื่อนไหวของผู้ผลิตบาติกในมาเลเซีย "Creation For The World" และเธอเป็นผู้อุปถัมภ์ภาพยนตร์อีกด้วย
== การต่อสู้กับโรคร้าย ==
เอ็นดนได้ตรวจพบมะเร็งทรวงอกในปี ค.ศ. 2003 ขณะที่น้องสาวฝาแฝดโนไรนีที่เป็นมาก่อนได้เสียชีวิตลงก่อนในเดือนมกราคม ค.ศ. 2003
ต่อมาเอ็นดนได้ไปรักษาตัวที่ศูนย์การแพทย์เซนต์จอห์น (St. John’s Medical Centre) ที่เมืองลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ก่อนที่จะกลับมายังประเทศมาเลเซีย โดยพำนักอยู่ในบ้านซรีเปอร์ดานา (Sri Perdana) ก่อนจะเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลปูตราจายาอีก 2 สัปดาห์
ในเวลา 07.55 นาฬิกา ของวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 เธอได้เสียชีวิตลงหลังจากต่อสู้กับโรคร้ายนี้มายาวนาน โดยศพพักอยู่ที่บ้านพักของนายกรัฐมนตรี และมัสยิดปูตราจายา และฝังที่กุโบร์ในตามันสลาตัน 20 ปูตราจายา
== รางวัล ==
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมาเลเซีย (Universiti Teknologi Malaysia) ได้มอบปริญญากิตติมาศักดิ์สาขามานุษยศาสตร์ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2004
ได้รับรางวัลฟาติมะฮ์ ตุน (Fatimah Tun) โดยองค์กรสภาสตรีแห่งชาติ (National Council of Women's Organisation) เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 2004 สำหรับงานบริการชุมชน
ชื่อของเอ็นดนได้ถูกพิมพ์หลังบัตรมรณะกรรมซึ่งได้รับจากคำสั่งมงกุฏมาเลเซียหรือเซอรีเซอเตียมะฮ์โกตามาเลเซีย [Seri Setia Mahkota Malaysia (SSM)] มีคำว่า "ตุน" (Tun) นำหน้าโดยยังดีเปอร์ตวนอากงสมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่าน มีซัน ไซนัล อาบีดิน
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
1,849 conferred royal awards on King's birthday The Star (Malaysia), 6 June 2009
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2483
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2548
เสียชีวิตจากมะเร็งเต้านม
ชาวมาเลเซียเชื้อสายญี่ปุ่น
ชาวมาเลเซียเชื้อสายมลายู
มุสลิมชาวมาเลเซีย
บุคคลจากรัฐเซอลาโงร์
บุคคลจากรัฐเประ
คู่สมรสของผู้นำประเทศ
บุคคลฝาแฝด