วงศ์ปลาสอด

วงศ์ปลาสอด (Molly) วงศ์ปลาน้ำจืดและน้ำกร่อยจำพวกหนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Poeciliidae อยู่ในอันดับปลาหัวตะกั่ว หรืออันดับปลาออกลูกเป็นตัว (Cyprinodontiformes)
มีชื่อสามัญเรียกโดยรวมในภาษาอังกฤษว่า "มอลลี่" (Molly) และมีชื่อเรียกในภาษาไทยว่า "ปลาสอด" ซึ่งเข้าใจว่าคงเพี้ยนมาจากคำว่า "Sword" ที่หมายถึง "ดาบ" อันเป็นลักษณะของปลายหางของปลาในวงศ์นี้บางสกุลที่คล้ายกับวงดาบ มีถิ่นกำเนิดตั้งแต่สหรัฐอเมริกาภาคตะวันออก, อเมริกากลาง, จนถึงทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ นอกจากนี้ยังพบในบางส่วนของทวีปแอฟริกาทางตอนใต้จนถึงเกาะมาดากัสการ์ด้วย
เป็นปลาที่อาศัยอยู่รวมเป็นฝูง มีพฤติกรรมหากินอยู่ตามผิวน้ำ ตัวผู้กับตัวเมียมีลักษณะที่แตกต่างกันเห็นได้ชัดเจน โดยตัวผู้มีรูปร่างเล็กกว่า แต่มีสีสันและครีบต่าง ๆ ยาวกว่า ขณะที่ตัวเมียตัวโตกว่า ท้องอูมกว่า แต่ครีบและหางสั้นกุดกว่า รวมทั้งสีสันซีดกว่าในบางชนิดด้วย นอกจากนี้ลักษณะพิเศษอีกประการหนึ่งของปลาวงศ์นี้ คือ เป็นปลาที่ปฏิสนธิภายในตัว ออกลูกเป็นตัว โดยออกลูกได้ครั้งละ 2-300 ตัว
เป็นที่รู้จักกันดีในแง่ของการเป็นปลาสวยงาม มีหลายชนิดในหลายสกุล เช่น ปลาหางนกยูง (Poecilia reticulata), ปลาเซลฟิน (P. latipinna), ปลาเอนด์เลอร์ (P. wingei), ปลาสอดหางดาบ (Xiphophorus hellerii)
ปัจจุบันได้มีการพัฒนาสายพันธุ์ต่าง ๆ ให้มีความหลากหลายจากดั้งเดิมยิ่งขึ้นมากมาย โดยเริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 1907 ที่เยอรมนี จนเกิดเป็นชนิดใหม่ขึ้นมา เช่น "เพลตี้" (Platy) หรือ ปลาเซลฟินที่ได้ครีบหลังสูงและใหญ่ขึ้นกว่าเดิมมาก จนดูคล้ายใบเรือจริง ๆ หรือ ปลาสอดมิดไนท์ที่พัฒนาจนทั้งตัวเป็นสีดำสนิท
สำหรับในประเทศไทย ปลาในวงศ์นี้ ได้ถูกนำเข้ามาสู่ประเทศครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยเลี้ยงในอ่างบัวของผู้มีฐานะ จนถึงปัจจุบันได้กลายเป็นปลาสวยงามที่เป็นที่รู้จักกันดี ด้วยคุณสมบัติที่เลี้ยงง่าย เติบโตไว ขยายพันธุ์ง่าย และมีราคาถูก อีกทั้งยังมีประโยชน์คือสามารถกินแมลงขนาดเล็ก ๆ ทีมีวงจรชีวิตในน้ำได้ด้วย จึงใช้เป็นปลาที่จำกัดลูกน้ำยุงต่าง ๆ  มีชื่อเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า "ปลากินยุง" และยังนิยมเพาะเพื่อเป็นปลาเหยื่อสำหรับปลากินเนื้อขนาดใหญ่กว่าด้วย
โดยคำว่า "Poeciliidae" ที่ใช้เป็นชื่อวงศ์นั้นมาจากภาษากรีกคำว่า "ποικίλος" (poikilos) หมายถึง "มีสีสันที่แตกต่างหลากหลาย"
==การจำแนก==
แบ่งออกเป็น 3 วงศ์ย่อย และสกุลต่าง ๆ  ได้ดังนี้
Aplocheilichthyinae Myers, 1928
*Aplocheilichthys Bleeker, 1863
*Hylopanchax Poll and Lambert, 1965
*Laciris Huber, 1982
*Lacustricola Myers, 1924
*Poropanchax Clausen, 1967
Poeciliinae Garman, 1895
*Alfaro Meek, 1912
*Belonesox Kner, 1860
*Brachyrhaphis Regan, 1913
*Carlhubbsia Whitley, 1951
*Cnesterodon Garman, 1895
*Gambusia Poey, 1854
*Girardinus Poey, 1854  
*Heterandria Agassiz, 1853
*Limia Poey, 1854
*Micropoecilia Hubbs, 1926
*Neoheterandria Henn, 1916
*Pamphorichthys Regan, 1913
*Phallichthys Hubbs, 1924
*Phalloceros Eigenmann, 1907
*Phalloptychus Eigenmann, 1907
*Phallotorynus Henn, 1916
*Poecilia Bloch and Schneider, 1801
*Poeciliopsis Regan, 1913
*Priapella Regan, 1913
*Priapichthys Regan, 1913
*Pseudopoecilia Regan, 1913
*Quintana Hubbs, 1934
*Scolichthys Rosen, 1967
*Tomeurus Eigenmann, 1909 
*Xenodexia Hubbs, 1950
*Xenophallus Hubbs, 1924
*Xiphophorus Heckel, 1848
Procatopodinae Fowler, 1916
*Cynopanchax Ahl, 1928
*Fluviphylax Whitley, 1965  
*Hypsopanchax Myers, 1924   
*Lamprichthys Regan, 1911
*Micropanchax Myers, 1924
*Pantanodon Myers, 1955
*Plataplochilus Ahl, 1928
*Procatopus Boulenger, 1904
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
จาก Fishbase.org 
อันดับปลาหัวตะกั่ว
ปลาตู้
ปลาทวีปอเมริกาใต้
ปลาน้ำจืด
ปลาน้ำกร่อย
ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
วงศ์ปลาสอด