เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก

เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (AFC Champions League; ACL) เป็นการแข่งขันฟุตบอลของทีมสโมสรอาชีพจากประเทศที่เป็นสมาชิกของเอเอฟซี โดยทีมที่เข้าร่วมแข่งขันจะมาจากทีมสโมสรที่ชนะเลิศและรองชนะเลิศการแข่งขันจากแต่ละประเทศ โดยในการแข่งขันแชมเปียนส์ลีกนี้จะมี 40 สโมสร จาก 20 ลีกสูงสุดของแต่ละประเทศในทวีปเอเชียเข้าร่วมแข่งขัน
ทีมชนะเลิศจะได้รับเงินรางวัลจำนวน 4.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ขึ้นอยู่กับผลการแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่ม) และได้สิทธิเข้าร่วมแข่งขันในรายการฟีฟ่าคลับเวิลด์คัพในช่วงปลายปีเดียวกัน
== ประวัติ ==
=== ยุคชิงแชมป์สโมสรเอเชียยุคแรก (Asian Champion Club Tournament)- พ.ศ. 2510 ถึง  2514 ===
ชิงแชมป์สโมสรเอเชีย หรือ เอเชียแชมป์เปี้ยนคลับทัวร์นาเมนต์ ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2510 โดยมีทีมชนะเลิศ 8 ประเทศจากแปดลีกเอเชียเข้าแข่งขันในฤดูกาลแรก และได้การจัดแข่งขันทุกปีจนถึงปี พ.ศ. 2514 ยกเว้นฤดูกาล 1968(พ.ศ. 2511)ไม่การจัดแข่งขัน   ในช่วงแรกทั้ง 4 ปี มี 2 สโมสรจากอิสราเอล คือ ฮาโปเอล เทลอาวีฟและมัคคาบี้ เทลอาวีฟชนะเลิศสามครั้ง
ในปี พ.ศ. 2512) การแข่งขันถูกยกเลิกไปเนื่องจากขาดความน่าสนใจซึ่งในที่สุดก็มีการถอนตัวของผู้เข้าร่วมทั้งหมดเหลือ 2 ทีม ทัวร์นาเมนต์ไม่ได้ถูกจัดขึ้นสำหรับสิบสี่ปีต่อไป   สโมสรฟุตบอลในเอเชียไม่ได้เริ่มต้นจนถึงปลายปี 2533 และต้นยุค 2543
=== ยุคชิงแชมป์สโมสรเอเชีย(Asian Championship Club)- พ.ศ. 2528/29 ถึง  2544/45 ===
โดยจัดการแบบเดียวกับ ยุโรเปี้ยน คัพ เก่าเป็นต้นแบบ   การแข่งขันเอเชียกลับมาจัดอีกครั้งในฤดูกาล 1985/86(พ.ศ. 2528/29) โดยเปลี่ยนระบบการคัดเลือกทีมที่ร่วมเล่นใหม่ โดยจำกัดเฉพาะทีมที่ชนะเลิศจากลีกของแต่ละประเทศ ดังนั้นแม้การถอนทีมจากบางสโมสรปีต่อปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 เอเอฟซีได้มีการรวมการแข่งขัน  วินเนอร์สคัพเอเชียนคัพเข้ามาอีกหนึ่งรายการ ซึ่งเป็นการนำสโมสรที่ชนะเลิศฟุตบอลถ้วยในประเทศมาแข่งขัน
=== ยุคเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (AFC Champions League)- พ.ศ. 2545/46 ถึง  ปัจจุบัน ===
ฤดูกาล 2002/03
ตั้งแต่ฤดูกาล 2002/03 สามหลักการแข่งขันสโมสรเอเชีย, แชมเปี้ยนส์เอเชียนคัพ, ฟุตบอลเอเชียนคัพวินเนอร์ส, และเอเชียซูเปอร์คัพ ถูกผสานเข้ากับการแข่งขันขนาดใหญ่หนึ่งและ  เปลี่ยนชื่อเป็น เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก ในปีก่อนหน้านี้ตัวแทนชนะเลิศฟุตบอลลีกและทีมชนะเลิศฟุตบอลถ้วยของแต่ละประเทศ จะถูกจัดเรียงให้แข่งขันสองรายการของทวีปที่แตกต่างกัน แต่ตอนนี้ทั้งชนะเลิศฟุตบอลลีกและทีมชนะเลิศฟุตบอลถ้วยของแต่ละประเทศเข้าสู่การแข่งขันขนาดใหญ่นี้ ในครั้งแรกหลังจากที่รอบคัดเลือกมี 16 สโมสรเข้าร่วมแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่ม หนึ่งสโมสรจากแต่ละกลุ่มจะเป็นเจ้าภาพการแข่งขัน แบบพบกันหมดในกลุ่มรอบเดียวโดยจัดการให้เสร็จสิ้นใน 1 สัปดาห์  4 ทีมที่มีคะแนนสุงสุดของแต่กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศ  รอบรองชนะเลิศและรอบชิงชนะเลิศจะเป็นการแข่งแบบ 2 นัด เหย้า-เยือน
ฤดูกาล 2003/04
ฤดูกาล 2003/04 ถูกยกเลิกเนื่องจากการระบาดของโรคไวรัสโรคซาร์ส
ฤดูกาล 2004-2008
ทัวร์นาเมนต์ได้อีกครั้งเปิดตัวในฤดูกาล 2004 ด้วย 28 สโมสรจาก 14 ประเทศ ซึ่งแตกต่างจากปีก่อนกำหนดการแข่งขันได้เปลี่ยนจากมีนาคม-พฤศจิกายน ในรอบแบ่งกลุ่ม, 28 สโมสรถูกแบ่งออกเป็น 7 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม แบ่งตามที่ตั้งของแต่ละประเทศโดยแยกเป็นโซนเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันตก เพื่อให้สโมสรลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง   และเป็นการเล่นสองนัดแบบเหย้า-เยือน จากนั้นทีมที่มีคะแนนสูงสุดทั้ง 7กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบก่อนรองชนะเลิศ, รอบก่อนรองชนะเลิศ รอบรองชนะเลิศและรอบชิงชนะเลิศจะเป็นการแข่งแบบสองนัด หากเสมอจะนับ ผลประตูทีมเยือน  เวลาพิเศษ  และยิงลูกโทษ ในปี ฤดูกาล 2005(พ.ศ. 2548)  สโมสรจากซีเรียเข้าร่วมการแข่งขันซึ่งกลายเป็น 15 ประเทศเข้าร่วมการแข่งขัน และอีกสองปีต่อมาสโมสรจากออสเตรเลียถูกรวมอยู่ในการแข่งขัน หลังจากสมาพันธ์ฟุตบอลออสเตรเลียโอนย้ายมาขึ้นกับเอเอฟซีในปี พ.ศ. 2549  การแข่งขันด้วยการขาดความเป็นมืออาชีพในวงการฟุตบอลเอเชียปัญหามากมายอยู่ยังอยู่ในการแข่งขันเช่นในเขตความรุนแรงและการส่งสายของการลงทะเบียนผู้เล่น หลายคนกล่าวหาว่าขาดจากเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายการเดินทางแพงเป็นบางส่วนของเหตุผล แต่ด้วยการเปิดตัวของชิงแชมป์สโมสรโลก ในปี 2548 (ตอนที่รู้จักกัน ฟีฟ่าคลับเวิลด์คัพ) รวมของสื่อภาษาอังกฤษผ่านทาง เอ-ลีก เอเอฟซีการตั้งค่ารูปแบบการแข่งขันและเป็นมืออาชีพมากขึ้นในปี 2552
ฤดูกาล 2009
แชมเปี้ยนลีกขยายตัวถึง 32 สโมสรและเข้าโดยตรงจะถูกจำกัดบนสิบลีกเอเชีย หนึ่งลีกมีโควต้าส่งสโมสรเข้าร่วมได้สูงสุดสี่ทีม แต่ไม่เกินหนึ่งในสามของจำนวนสโมสรที่เข้าร่วมลีกสูงสุดของประเทศนั้นโดยคณะกรรมการเอเอฟซีโปรลีก จะทำการประเมินการจัดการแข่งขัน  ความแข็งแรงของลีก  โครงสร้างลีก (มืออาชีพ) ศักยภาพด้านการตลาด สถานะทางการเงินและเกณฑ์อื่น ๆ  
ฤดูกาล 2013 -ปัจจุบัน
ตั้งแต่ฤดูกาล 2013 เป็นต้น รอบ 16 ทีมสุดท้ายจะเป็นการแข่งขันแบบสองนัด ซึ่งการมาจากการถกเถียง ในช่วงฤดูกาล 2009-2010
=== คุณสมบัติ ===
การประเมินระดับคุณภาพรอบสุดท้ายของเอเอฟซี (ดูด้านล่าง) การประเมินผลได้ดำเนินการโดยคณะกรรมการเอเอฟซีโปร-ลีก(AFC Pro-League committee ) จะขึ้นอยู่กับศักยภาพในการแข่งขันฟุตบอลอาชีพ  ศักยภาพด้านการตลาด สถานะทางการเงินของลีกและสโมสรในลีกนั้น หนึ่งลีกมีโควต้าส่งสโมสรเข้าร่วมได้สูงสี่ทีม แต่ไม่เกินหนึ่งในสามของจำนวนสโมสรที่เข้าร่วมลีกสูงสุดของประเทศนั้น แต่อาจมีบางลีกที่จะต้องส่งสโมสรเช้าเล่นรอบคัดเลือก สโมสรที่สามารถผ่านเข้าสู่รอบชิงชนะเอเอฟซีคัพในปีก่อนหน้านี้มีสิทธิ์ได้ลงเล่นรอบคัดเลือกเพื่อจะผ่านเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกรอบสุดท้าย
ผลการประเมินครั้งล่าสุด เดือนพฤศจิกายน 2553, และทางเอเอฟีจะมีการประเมินทุกสองปี อย่างไรก็ตามหลังจากที่ทราบว่าเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นใหม่จะยากที่จะสามารถดำเนินการได้ในเวลาเอเอฟซีจึงตัดสินใจที่จะรักษาโครงการจัดสรรที่มีอยู่สำหรับสองฤดูกาลมากขึ้นและเลื่อนการประกาศของการจัดอันดับใหม่เป็นเวลาหนึ่งปีจนถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2554 การจัดอันดับนี้คาดว่าจะถูกนำไปใช้สำหรับฤดูกาล 2013 เป็นต้น
=== รูปของรายการแข่งขัน ===

รอบคัดเลือก
16 ทีม, เตะแบบน๊อกเอาท์ 2 รอบ เพื่อหา 7 ทีมเข้าสู่รอบแบ่งกลุ่ม
รอบแบ่งกลุ่ม
รวมทั้ง 40 สโมสร โดยจะแบ่งออกเป็น 10 กลุ่ม แต่ละกลุ่มจะมี 5 ทีม โดยที่จะแบ่งเป็นโซนจากที่ตั้งของประเทศ คือ โซนเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สโมสรจะถูกจัดในกลุ่ม F ถึง J และส่วนที่เหลือจะจัดไปอยู่ในกลุ่ม A ถึง E ในกลุ่มเป็นพบกันหมดสองรอบ รวมเป็น 6 นัด  สโมสรที่ชนะจะได้ 3 คะแนน ,เสมอ 1 คะแนน และแพ้ 0 คะแนน การจัดลำดับในกลุ่ม
พิจารณาจากคะแนน
พิจารณาจากผลผลต่างของประตูได้ และประตูเสียระหว่างสองทีม
พิจารณาเฉพาะประตูได้ระหว่างสองทีม
พิจารณาจากผลต่างของประตูได้ และประตูเสีย
พิจารณาเฉพาะประตูได้
ทีมอันดับ 1 และ ทีมอันดับ 2 ที่ดีที่สุด 3 ทีมจาก 5 ทีมใน 5 กลุ่ม รวม 8 ทีมเขารอบน็อคเอาท์ในทั้งโซนตะวันออกและตะวันตก
รอบน๊อกเอาท์, รอบ 16 ทีม
ขึ้นอยู่กับการที่อันดับ 2 กลุ่มใดเข้ารอบ โดยโปรแกรมจะถูกจัดตามแต่ละกรณีไว้แล้ว, เล่นเหย้าเยือน
รอบน๊อกเอาท์, รอบ 8 ทีม และ รอบรงชนะเลิศ
จะเอาทั้ง 8 ทีมมาจับสลาก; เริ่มครั้งแรกฤดูกาล 2010  โดยที่สโมสรจากประเทศเดียวกันจะไม่เจอกันในรอบก่อนรองชนะเลิศ และจะทำการแข่งกัน 2 นัดแบบเหย้า-เยือน  ทีมที่มีประตูรวมดีกว่าเป็นผู้ชนะ  ถ้าเสมอกันจะทำการต่อเวลาพิเศษ และดวลลูกโทษที่จุดโทษตามลำดับ
รอบชิงชนะเลิศ
หนึ่งเกม 90 นาทีที่สนามเป็นกลาง  ถ้าเสมอกันจะทำการต่อเวลาพิเศษ และดวลลูกโทษที่จุดโทษตามลำดับ
=== เงินรางวัล ===
งบประมาณสำหรับการแข่งขันได้เพิ่มขึ้นจาก 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2008 และ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2009 กับเงินรางวัลรวมตอนนี้เท่ากับ 14 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ผู้ชนะจะได้รับ 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐในเงินรางวัลพร้อมเงินรางวัลเพิ่มเติมที่ได้จากรอบก่อนหน้า  Clubs receive a travel subsidy for each away match. Thus, for each round of 16 tie, only one club receives a travel subsidy.
รอบแบ่งกลุ่ม
ชนะ:   50,000 ดอลลาร์สหรัฐ
เสมอ:  10,000 ดอลลาร์สหรัฐ
แพ้:  0 ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ x 3
รอบ 16 ทีมสุดท้าย
เข้าร่วม:  100,000 ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ
รอบ 8 ทีมสุดท้าย(รอบก่อนรองชนะเลิศ)
เข้าร่วม:  150,000 ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ
รอบรองชนะเลิศ
เข้าร่วม:  250,000 ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ
รอบชนะเลิศ
ชนะเลิศ:   4 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐ
รองชนะเลิศ: 2 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐ
ค่าเดินทาง:  90,000  ดอลลาร์สหรัฐ
== จำนวนสโมสรจากประเทศที่เข้าร่วม ==
{|class="wikitable" style="text-align: Center;"
|-
! rowspan="2"|Associations
! colspan="20"|Entrants
|-
! 2002–03
! 2004
! 2005
! 2006
! 2007
! 2008
! 2009
! 2010
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
! 2019
! 2020
! 2021
! 2022
|-
! style="text-align:center;" colspan="19"|East Asia
|-
|align=left| Australia
| colspan=4| 
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|1*
|3
|2*
|2*
|3
|2*
|2*
|3
|0
|2*
|-
|align=left| China PR
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|4
|4
|4
|3
|4
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|4
|2*
|2
|-
|align=left| Hong Kong
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|1*
|1*
|0*
|0*
|1
|1
|-
|align=left| Indonesia
|0*
|2
|2
|0
|2
|0
|1*
|1*
|1*
|0*
|0
|0
|0*
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0
|0
|-
|align=left| Japan
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|-
|align=left| South Korea
|2
|2
|2
|2
|3
|2
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|4
|-
|align=left| Malaysia
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|1*
|1*
|1
|1
|-
|align=left| Singapore
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|1
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|-
|align=left| Thailand
|2
|2
|2
|0
|1
|2
|0*
|0*
|0*
|1*
|2
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|1*
|4
|2*
|-
|align=left| Vietnam
|0*
|2
|2
|2
|1
|2
|0
|0*
|0
|0
|0
|0*
|1*
|1*
|0*
|0*
|0*
|0*
|1
|1
|-
|align=left|Total
|8
|12
|12
|8
|13
|13
|16
|16
|15
|15
|15
|16
|16
|16
|16
|16
|16
|16
|20
|19
|-
! style="text-align:center;" colspan="19"|West Asia
|-
|align=left| Bahrain
|0*
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0*
|0
|0*
|-
|align=left| Iran
|2
|2
|2
|2
|1
|2
|4
|4
|4
|3*
|3*
|4
|4
|3*
|4
|4
|3*
|4
|-
|align=left| Iraq
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0
|0
|0
|0
|1*
|1*
|-
|align=left| Kuwait
|0*
|1
|2
|2
|2
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0*
|0*
|-
|align=left| Qatar
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|3
|4
|4
|4
|2*
|2*
|2*
|4
|3*
|2*
|-
|align=left| Saudi Arabia
|1*
|2
|3
|3
|2
|2
|4
|4
|4
|3*
|4
|4
|4
|4
|4
|2
|4
|4
|-
|align=left| Syria
|0*
|0
|2
|2
|2
|2
|0
|0*
|0*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|align=left| Turkmenistan
|1*
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|align=left| United Arab Emirates
|1*
|3
|2
|2
|2
|2
|4
|4
|4
|4
|4
|3*
|2*
|3*
|4
|4
|3*
|4
|-
|align=left| Uzbekistan
|1*
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|2
|3*
|2*
|1*
|4
|4
|2*
|2*
|2*
|1*
|-
|align=left|Total
|8
|16
|17
|17
|15
|16
|16
|16
|17
|17
|17
|16
|16
|16
|16
|16
|16
|16
|-
! style="text-align:center;" colspan="21"|Total
|-
|Finals
|16
|28
|29
|25
|28
|29
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|32
|40
|39
|-
|Qualifying
|53
|28
|29
|25
|28
|29
|35
|37
|36
|37
|35
|47
|49
|45
|47
|46
|51
|52
|45
|46
|}
==รายชื่อแข่งขันนัดชิงชนะเลิศ ==
===เอเชียแชมป์เปี้ยนคลับทัวร์นาเมนต์ (1967–1972)===
1 อัล ชอร์ตา ปฏิเสธลงแข่งด้วยเหตุผลทางการเมือง
===ชิงแชมป์สโมสรเอเชีย (1985–2002)===
Official season orthography of Asian Club Championship is reset. Both one year seasons and two years seasons listed separately.
1 The championship was decided in a final pool of four teams. 
2 The final was scratched and Yomiuri FC were awarded the championship after Al-Hilal objected to the match officials that were chosen for the first leg and refused to participate in the final.
===เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (2002–ปัจจุบัน)===
== ทีมชนะเลิศ ==
รายชื่อทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศในเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (เอเชียนคลับแชมเปียนชิพ ชื่อการแข่งขันในอดีต)
=== แยกตามรายชื่อประเทศ ===
=== แยกตามรายชื่อสโมสร ===
== ดูเพิ่ม ==
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก (การแข่งขันฟุตบอลระหว่างสโมสรในลีกสูงสุดของทวีปยุโรป)
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกอย่างเป็นทางการ