โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา

โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดยะลา ประเภทสหศึกษา เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง มัธยมศึกษาปีที่  6 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงการศึกษาธิการ
== สัญลักษณ์ประจำโรงเรียน ==
สีประจำโรงเรียน : "เขียว-เหลือง"
* สีเขียว หมายถึง ความรัก ความผูกพันระหว่างกันของบุคลากรคณะราษฎร์
* สีเหลือง หมายถึง ความรุ่งโรจน์ของสถาบัน อันเนื่องมาจากความมีคุณภาพ
ตราประจำโรงเรียน : รูปเชิงเทียนพญานาคสองเศียร มีเทียนปักอยู่ตรงกลาง เปลวไฟกำลังเปล่งแสงสว่างโชติช่วงเปลวไฟที่กำลังส่องสว่าง เป็นสัญลักษณ์บอกให้ทราบว่า "โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา เป็นสถาบันที่ให้ความสว่างทางปัญญาแก่นักเรียนให้ออกไปเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศชาติต่อไปในอนาคต"
== ประวัติโรงเรียน ==
โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา โรงเรียนที่เก่าแก่ที่สุดของจังหวัดยะลา แรกเริ่มโรงเรียนนี้ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 3 บ้านลิมุดตำบลท่าสาป เมื่อ พ.ศ. 2452 เปิดสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โดยมีอาคารเรียนเป็นอาคารโรงจาก ฝาไม้ไผ่ และขยายชั้นเรียนในปีต่อๆ มาจนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยมี รองอำมาตย์ตรี สด สุขหุต เป็นครูใหญ่คนแรก ประมาณ พ.ศ. 2455 พระยาณรงค์ฤทธิ์ศรีประเทศเศษวังษา เจ้าเมืองยะลาในสมัยนั้น ได้มอบเงินจำนวนหนึ่งให้สร้างโรงเรียนใหม่ที่ฝั่งขวาของแม่น้ำปัตตานี ซึ่งเป็นฝั่งเดียวกับที่ตั้งศาลากลาง จังหวัดยะลา ในสมัยนั้น คือ หมู่บ้านสะเตง และย้าย โรงเรียนมาจาก บ้านลิมุด ในปี พ.ศ. 2456 และ ขนานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนณรงค์ฤทธิ์ยะลาราษฎร์บำรุง" และขยายชั้นเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2456 ถึง พ.ศ. 2478 จัดสอนเป็น 2 ระดับคือ ระดับประถมศึกษา มีชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ระดับชั้นมัธยมศึกษามีชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ปี พ.ศ. 2479 โรงเรียนมีชั้นเรียน 8 ชั้น เป็นชั้นประถมศึกษา 4 ชั้น คือชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้น ประถมศึกษาปีที่ 4 และชั้น มัธยมศึกษา 4 ชั้น คือ ชั้นมัธยมศึกษาปีที 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวนนักเรียนมีมากจนสถานที่เรียนไม่เพียงพอ และคับแคบ เมื่อได้รับงบประมาณแผ่นดิน จำนวน 6,000 บาท และเงินสบทบของ"สาขาสมาคมคณะราษฎร์จังหวัดยะลา" อีก 2,000 บาท จึงมาสร้างโรงเรียนใหม่ที่หมู่บ้านนิบง ตำบลสะเตง อำเภอเมืองยะลา คือ ที่ตั้งโรงเรียนปัจจุบัน สร้างอาคารเรียนถาวรเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น มี 6 ห้องเรียน และห้องมุขขนาดใหญ่ใช้เป็นห้องเรียนได้อีก 2 ห้อง สิ้นเงินงบก่อนสร้าง 8,000 บาท แล้วได้ย้ายโรงเรียนมาใน ปี พ.ศ. 2480  ทำพิธีเปิดป้ายชื่อโรงเรียน เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2480 ได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนใหม่ว่า "โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง " เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2496 กรมวิสามัญศึกษา ได้ประกาศปรับปรุงชื่อโรงเรียนเสียใหม่ทั่วประเทศ เพื่อความเหมาะสม จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา"
== ทำเนียบผู้บริหารโรงเรียน ==
นับตั้งแต่ก่อตั้งโรงเรียนจนถึงปัจจุบัน โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา มีผู้บริหารทั้งหมด 28 คน ดังต่อไปนี้
{|class="PrvPe0b"
! width="300" style="background: Khaki;text-align: center;"| รายนาม
! width="100" style="background: Khaki;text-align: center;"| ตำแหน่ง
! width="150" style="background: Khaki;text-align: center;"| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
|-
| 1 รองอำมาตย์ตรี สด สุขหุต || ครูใหญ่ ||  พ.ศ. 2452-2456
|-
| 2 นายเจริญ วัชรวิทย์ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2456-2456
|-
| 3 นายช้อย รัตนดากุล  || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2456-2475
|-
| 4 นายเล็ก คุปตาสา || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2475-2479
|-
| 5 นายถ่อง แก้วนิตย์ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2479-2484
|-
| 6 นายทองเติม นิลโมจน์ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2484-2490
|-
| 7 พันเอกรุก นาควิโรจน์ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2490-2493
|-
| 8 นายธวัช รัตนาภิชาติ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2493-2496
|-
| 9 นายศรีพัท มีนะกนิษฐ์ || ครูใหญ่ || พ.ศ. 2496-2498
|-
| 10 นายสมบูรณ์   ศรีสุทธิ์  || อาจารย์ใหญ่ || พ.ศ. 2498-2517
|-
| 11 นายเสรี ลาชโรจน์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2517-2522
|-
| 12 นายนำชัย บุญมา || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2522-2524
|-
| 13 นายธีรชัย สืบประดิษฐ์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2524-2527
|-
| 14 นายวิรัช บุญนำ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2527-2529
|-
| 15 นายมาโนชญ์ บุญญานุวัตร || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2529-2532
|-
| 16 นายล้อม จุลรัตน์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2532-2533
|-
| 17 นายพะยงค์ อุบลขาว || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2533-2537
|-
| 18 นายสถิต อุทัย || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2537-2538
|-
| 19 นายชุมพล แก้วตาทิพย์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2538-2540
|-
| 20 นายคำนึง นกแก้ว || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2540-2541
|-
| 21 นายสุพจน์ ทองปรีชา || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2541-2545
|-
| 22 นายชิตพล  พรหมจันทร์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2545-2547
|-
| 23 นายอำไพ  จันทรสกุล || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2547-2550
|-
| 24 นายสมรักษ์  สินสมรส || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2550-2552
|-
| 25 นายวิชาญ  สุขรักษ์ || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2552-2554
|-
| 26 นายวิษณุ  จันทร์แจ้ง || ผู้อำนวยการ || พ.ศ. 2554-2560
|-
| 27 ดร.เสาวนิตย์ ทวีสันทนีนุกูล || ผู้อำนวยการ ||พ.ศ. 2560-2563
|-
|28.นายนพปฎล มุณีรัตน์
|ผู้อำนวยการ
|พ.ศ. 2563-ปัจจุบัน
|}
== เกียรติประวัติ ==
รางวัลพระราชทานโรงเรียนดีเด่น ประเภทมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ กรมสามัญศึกษาประจำปี 2522, 2523, 2525, 2529, 2535 และ 2539
โรงเรียนนำร่องการใช้หลักสูตรสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กรมวิชาการกระทรวงศึกษาธิการ
โรงเรียนแกนนำปฏิรูบการเรียนรู้ กรมสามัญศึกษา จังหวัดยะลา
โรงเรียนผู้นำการเปลี่ยนแปลง
โรงเรียนมาตรฐานสากล : World-Class Standard School
== บุคคลที่มีชื่อเสียงจากสถานศึกษานี้ ==
พลตำรวจเอก วสิษฐ เดชกุญชร เลขประจำตัว 1306 รุ่น 31 เข้าเรียนปี พ.ศ. 2483: อดีตรองอธิบดีกรมตำรวจ และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
วันมูหะมัดนอร์ มะทา : ประธานรัฐสภา (ปัจจุบัน)
ดร.รุ่ง แก้วแดง อดีต รัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงศึกษาธิการ
ยรรยง อุทัย : อดีตนายกเทศมนตรี เทศบาลนครยะลา
มุขตา มะทา : นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดยะลา และอดีตสมาชิกวุฒิสภา
ปฐมา จันทรักษ์ : กรรมการผู้จัดการ บริษัท ไมโครซอฟท์ (ประเทศไทย) จำกัด
ธีระศักดิ์ จามิกรณ์ : กรรมการผู้จัดการ บริษัท ฟินิค พัลพ แอนด์ เพเพอร์ จำกัด(มหาชน) (บริษัทในเครือซีเมนต์ไทย)
 โสภาวดี เลิศมนัสชัย : เลขาธิการคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ(กบข.)
ต่วนอับดุลเล๊าะ ดาโอ๊ะมารียอ : สมาชิกวุฒิสภา
พญ.ภัททิรา ทางรัตนสุวรรณ แพทย์ดีเด่นในชนบท ประจำปี พ.ศ. 2551
สุรจิต บุญญานนท์ : นักแสดง สังกัดสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบก ช่อง 7
ราชนันทร์ คุณาริยานุกูล : นักร้องกลุ่ม Black Vanilla
ภูดิท ขุนชนะสงคราม : นายแบบ
ซามูเอล เพชรรุ่ง : นายแบบโฆษณา
นิชาภา ปกรณ์กิจวัฒนา : นักแสดง นางแบบ
พงศธร  ฤทธิผลิน : นักกีฬารักบี้เยาวชนทีมชาติ อายุไม่เกิน 19 ปี
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์ของโรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา
โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนในจังหวัดยะลา
โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษายะลา
สถานศึกษาในอำเภอเมืองยะลา