pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
จัง เหิง (นักบวช)

จัง เหิง (; Zhang Heng; ค.ศ. 78, มณฑลเหอหนาน - ค.ศ. 139, ลั่วหยาง) ปราชญ์ชาวจีน นักพรต สังฆราชศาสนาเต๋า ในราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เป็นบุคคลผู้มีความรู้ในหลายๆ ด้านสาขา ไม่ว่าจะเป็นคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์หรือวรรณคดี
== ด้านธรณีวิทยา ==
ผลงานที่ผู้คนยกย่องเขามากที่สุด คือด้านภูมิศาสตร์และธรณีวิทยา ซึ่งประเทศจีนมักจะประสบภัยพิบัติทางแผ่นดินไหวอยู่เสมอ จังได้สร้างสิ่งประดิษฐ์ของเขาที่มีชื่อว่า ตี้ตงอี (Earth Motion Instrument) ซึ่งเป็นเครื่องวัดแรงสั่นสะเทือนชิ้นแรกของโลก มีลักษณะทั่วไป คือ มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เมตรทำจากทองสัมฤทธิ์  มีก้านทองแดงบางๆ 8 อัน ปลายข้างหนึ่งของก้านติดกับแกนกลางรูปไข่ อีกข้างหนึ่งติดกับมังกร 8 หัว ซึ่งเท่ากับจำนวนก้านทองแดง (หันไปยังทิศทั้งแปด) โดยมังกรแต่ละหัวจะคาบลูกบอลทำจากทองแดงไว้ในปาก ใต้หัวมังกรมีกบอ้าปากรับลูกบอล เมื่อเกิดเหตุแผ่นดินไหวทางทิศที่อยู่ใกล้กับลูกบอลทั้ง 8 ทิศ (ทิศใดทิศหนึ่ง) ลูกบอลก็จะหล่นจากปากมังกร และลงไปยังปากกบ และทำให้กระดิ่งดังขึ้นแจ้งเตือนให้ราชสำนักได้รับรู้ และมีอยู่ครั้งหนึ่งเมื่อปี ค.ศ. 138 ลูกบอลทางทิศตะวันตกได้ทำให้กระดิ่งดัง ซึ่งจังได้กราบทูลพระจักรพรรดิทรงทราบถึงการค้นพบของเขาและ 2 วันต่อมา ความสงสัยเรื่องเครื่องมือของจังเริ่มก่อตัวขึ้น และวันที่ 3 มีม้าเร็วมาส่งข่าวว่าห่างออกไป 500 กิโลเมตรเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ จึงทำให้จางรอดจากโทษ
==ด้านดาราศาสตร์==
จังเป็นคนที่มีความเก่งกาจสูงมาก เขาได้สร้างสรรค์สิ่งดีๆ เอาไว้ให้วงการดาราศาสตร์จากการสังเกตท้องฟ้า จังอนุมานอย่างถูกต้องว่าดวงอาทิตย์ทำให้ดวงจันทร์ส่องสว่าง และจันทรคราสเกิดจากเงาของโลกเคลื่อนผ่านผิวดวงจันทร์ เขาทำแผนที่ท้องฟ้าอย่างละเอียด บันทึกดาวที่สุกสว่างอยู่บนท้องฟ้ารวมทั้งสิ่งที่มีขนาดเล็กจำนวน 2,500 ดวงใน 124 กลุ่มดาวและตั้งชื่อดาว 320 ชื่อ เขารวมดาวบนท้องฟ้าว่ามี 11,520 ดวง นอกจากนี้จังยังได้เขียนหนังสือเกี่ยวกับดาราศาสตร์ไว้จำนวนหนึ่ง เล่มที่โด่งดังที่สุดชื่อว่า Lin Xian
ในหนังสืออีกเล่มชื่อว่า Hun-i-chu เขาได้วาดโครงสร้างจักรวาลและตำแหน่งของโลกตามความรู้สึกของเขา เขาบรรยายว่า "ท้องฟ้าเหมือนไข่ไก่" กลมเหมือนลูกปลายหน้าไม้ โลกเหมือนไข่แดงในฟองไข่ ทอดตัวโดยลำพังอยู่ตรงกลาง ท้องฟ้านั้นกว้างใหญ่  แต่โลกเล็กนิดเดียว
== อ้างอิง ==
ขุนนางสมัยราชวงศ์ฮั่น
นักวิทยาศาสตร์ชาวจีน
ทานูมะ โอกิตสึงุ

ทานูมะ โอกิตสึงุ (; 11 กันยายน ค.ศ. 1719 ที่เอโดะ ประเทศญี่ปุ่น &ndash; 25 สิงหาคม ค.ศ. 1788 ที่เอโดะ) เป็นมหาดเล็ก (โซบาชู) และที่ปรึกษาอาวุโส (โรจู) ของโชกุนโทกูงาวะ อิเอฮารุในรัฐโชกุนเอโดะ ยุคเอโดะ ทานูมะกับลูกของเขามีอำนาจมหาศาล โดยเฉพาะในช่วง 14 ปีสุดท้ายของรัชสมัยโชกุนอิเอฮารุ เขายังเป็นที่รู้จักจากการปฏิรูปเศรษฐกิจในศักราชเท็มเมและการทุจริตอย่างหนัก และดำรงตำแหน่งไดเมียวประจำแคว้นซางาระ ซึ่งใช้ยศนำหน้าว่า โทโนโมะ-โนะ-คามิ
การปฏิรูปของทามูระมีจุดมุ่งหมายที่จะแก้ไขปัญหาระบบเศรษฐกิจญี่ปุ่น โดยเฉพาะความไม่ทรงตัวทางการค้าระหว่างจังหวัด (ฮัง) กับพื้นที่โชกุน (เท็นเรียว) โทกูงาวะ โยชิมูเนะ โชกุนองค์ที่แล้ว เคยพยายามที่จะแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจรัฐโชกุนด้วยความประหยัดและเน้นการเกษตร แต่ทานูมะไปลดค่าเงิน ขายสิทธิผูกขาดให้กับผู้ค้า และเก็บภาษีสมาคมผู้ค้าแทน เขาสั่งให้ส่งออกสินค้าให้ต่างชาติมากขึ้น เพื่อสกัดกั้นดุลการค้าและทองคำที่เสียเปรียบ และตั้งมาตรการส่งออกเหมืองทองแดงในอากิตะ (ทองแดงเป็นเหล็กหลักที่ทำเงินในสมัยนั้น)
ถึงแม้ว่าความตั้งใจของทานูมะคือการให้บริการสาธารณประโยชน์ เขาก่อความทุจริตอย่างมากและมีความทุตริตในรัฐบาลรุนแรงขึ้น จากภัยแล้งตามมาด้วยอุทกภัย ทำให้ไม่สามารถปลูกพืชได้ใน ค.ศ. 1783 ถึง 1787 ก่อให้เกิดสภาวะความอดอยากและมีการจลาจลบ่อยครั้ง
ในศักราชเท็มเมที่ 4 (ค.ศ. 1784) วากาโดชิโยชิ (รองที่ปรึกษา) ทานูมะ โอกิโตโมะ ลูกชายของเขา ถูกลอบสังหารในปราสาทเอโดะต่อหน้าพ่อ เพราะทั้งคู่กำลังขึ้นบนโนริโมโนะ หลังประสบความล้มเหลวจากการประชุมที่ปรึกษาของรัฐ โอกิโมโตะถูกฆ่าโดยฮาตาโมโตะซาโนะ มาซาโกโตะ ภายหลังมือสังหารถูกลงโทษตามกฎหมาย
สภาวะอดอยากทำให้มีการประท้วงและการก่อกบฏมากขึ้น โดยถึงจุดสูงสุดในการจลาจลเอโดะใน ค.ศ. 1787 ฝ่ายค้านอนุรักษนิยมกล่าวถึงการปฏิรูปว่าเป็น "เสียงสวรรค์" ที่ตามมาด้วย "เสียงผู้คน" หลังการลอบสังการลูกชายของเขากับโทกูงาวะ อิเอฮารุ ทำให้ทานูมะถูกถอดถอนจากอำนาจ และการปฏิรูปและการผ่อนคลายความเคร่งครัดของซาโกกุจึงถูกปิดกั้น
==อ้างอิง==
==บรรณานุกรม==
Hall, John Whitney. (1955). Tanuma Okitsugu, 1719–1788: Forerunner of Modern Japan. Cambridge: Harvard University Press.  OCLC 445621
Screech, Timon. (2006).   Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779–1822. London: RoutledgeCurzon. 	;   OCLC 65177072
Titsingh, Isaac. (1820).  Mémoires et anecdotes sur la dynastie régnante des djogouns, souverains du Japon. Paris: Nepveu. .
ไดเมียว
โรจู
บุคคลในยุคเอโดะ
ภารกิจแซตเทิร์น-อะพอลโล 1

ภารกิจแซตเทิร์น-อะพอลโล 1 (SA - 1 (Apollo))  เป็นภารกิจปล่อยจรวดแซตเทิร์น 1 ซึ่งเป็นจรวดแบบแรกในตระกูลจรวดแซตเทิร์น ภารกิจนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการอะพอลโลของประเทศสหรัฐอเมริกา ยานแซตเทิร์น-อะพอลโล 1 ถูกส่งขึ้นอวกาศเมื่อ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1961 ณ แหลมคานาเวอรัล รัฐฟลอริดา
==จุดประสงค์==
จรวดแซตเทิร์น 1 เป็นจรวดที่มีนาดใหญ่ที่สุดทั้งในแง่ของขนาดและกำลังในการเคลื่อนที่เท่าที่เคยมีการสร้างกันมา โดยหากเปรียบเทียบกับจรวดรุ่นจูปีเตอร์-ซี ซึ่งเป็นจรวดที่ใช้ในการปล่อยดาวเทียม Explorer 1 อันเป็นดาวเทียมดวงแรกของสหรัฐแล้ว  จรวดแซตเทิร์น 1 มีความสูงมากกว่าถึงสามเท่า และใช้เชื้อเพลิงมากกว่าถึงหกเท่าและให้แรงขับมากกว่าถึงสิบเท่า
ในขณะนั้นทางนาซ่าได้ตัดสินใจที่จะไม่ทดสอบระบบจรวดทั้งระบบพร้อมกัน (all-up testing) แต่จะแยกทดสอบแต่ในส่วนของจรวดในการปล่อยแต่ละครั้ง และในภารกิจ SA - 1 นี้ เป็นการทดสอบจรวดท่อนล่างสุดของจรวด (ส่วน เอส - 1) การปล่อยครั้งนั้นถูกออกแบบมาเพื่อทดสอบโครงสร้างของตัวจรวดในระหว่างทำการบินในระดับที่ต่ำกว่าระดับวงโคจร (suborbital flight) โดยใช้ส่วนของหัวจรวด (nose cone) จากรุ่นจูปีเตอร์
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Saturn SA-1 Flight Evaluation (PDF) December 1961
http://nssdc.gsfc.nasa.gov/database/MasterCatalog?sc=SATURNSA1 
Moonport: A History of Apollo Launch Facilities and Operations 
http://science.ksc.nasa.gov/history/apollo/sa-1/sa-1.html 
นาซา
โครงการอะพอลโล
ภารกิจอวกาศในปี พ.ศ. 2504
อุทกภัยในประเทศจีน พ.ศ. 2554

อุทกภัยในประเทศจีน พ.ศ. 2554 เป็นเหตุการณ์อุทกภัยตั้งแต่เดือนมิถุนายน ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2554 ที่เกิดขึ้นในภาคกลางและภาคใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเกิดจากฝนตกหนักส่งผลให้มีน้ำท่วมใน 12 จังหวัด ในขณะที่จังหวัดอื่นๆยังคงประสบภัยแห้งแล้งเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน ประชากรรวมกว่า 36 ล้านคนต่างได้รับผลกระทบ มีผู้สูญเสียชีวิตไปอย่างน้อย 355 ราย และเกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจโดยตรงเกือบ 6.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
== ผลกระทบ ==
รายงานที่ขัดแย้งกันชี้ให้เห็นว่าเป็นจำนวน 12 หรือ 13 จังหวัด และเขตการปกครองตนเองต่างได้รับผลจากอุทกภัยอย่างหนัก พยากรณ์อากาศคาดการว่าปริมาณน้ำฝนจะยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง และรัฐบาลได้เตือนถึงความเป็นไปได้ของการเกิดโคลนถล่ม
วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2554 สำนักงานควบคุมอุทกภัยของจีนได้รายงานว่าพายุโซนร้อนสาริกาได้ขึ้นฝั่งที่ระหว่างซ่านเว่ยในมณฑลกวางตุ้ง และจางปู่ในพื้นที่ใกล้เคียงมณฑลฝูเจี้ยน เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน ส่งผลให้เกิดอุทกภัยที่รุนแรงยิ่งกว่าเดิม
กระทรวงอุตุนิยมวิทยาของจีนแจ้งเตือนกรณีฉุกเฉินระดับ 3 สำหรับแม่น้ำแยงซีในวันที่ 12 มิถุนายน ส่วนวันที่ 17 มิถุนายน การแจ้งเตือนระดับน้ำท่วมได้มาอยู่ในระดับที่ 4 (ซึ่งเป็นระดับการแจ้งเตือนสูงสุด) ประชากร 555,000 รายได้อพยพข้ามลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง
พายุโซนร้อนรุนแรงมิอะริได้ทำให้เกิดน้ำท่วมในมณฑลเหลียวหนิง, มณฑลเจ้อเจียง และมณฑลซานตง โดยในวันที่ 27 อุทกภัยได้ส่งผลให้เกิดการอพยพผู้คน 7,500 รายออกจากพื้นที่, ที่อยู่อาศัย 400 หลังคาเรือนถูกทำลาย และครอบคลุมพื้นที่ 17 มณฑล รวมถึงพื้นที่เพาะปลูก 33,000 เฮกเตอร์ ผู้คนจำนวน 164,000 รายต่างได้รับผลกระทบ
== ดูเพิ่ม ==
อุทกภัยในโซล พ.ศ. 2554
ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2554
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
China Daily: From Droughts to Floods
อุทกภัยในปี พ.ศ. 2554
ประวัติศาสตร์จีน
พร ธนะภูมิ

พลเอก พร ธนะภูมิ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ และเป็นบิดาของนางเกสรา ณ ระนอง ภริยาของนายกิตติรัตน์ ณ ระนอง รองนายกรัฐมนตรี
== ประวัติ ==
พร ธนะภูมิ เกิดเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2460 เข้าศึกษาที่โรงเรียนเซนต์คาเบรียล ต่อจากนั้นได้เข้าศึกษาต่อเป็นนักเรียนเทคนิคทหารบก เมื่อปี พ.ศ. 2477 ในปี พ.ศ. 2479 เข้าศึกษาในโรงเรียนนายร้อยทหารบก ในปี พ.ศ. 2481 และโรงเรียนเสนาธิการทหารบก รุ่น 29
พร สมรสกับนางเรณี ธนะภูมิ มีบุตรคือ นางเกสรา ธนะภูมิ สมรสกับนายกิตติรัตน์ ณ ระนอง
== การทำงาน ==
พร ธนะภูมิ เข้ารับราชการทหารในตำแหน่งผู้บังคับหมวด กองพันทหารราบที่ 3 เมื่อปี พ.ศ. 2483 กระทั่งได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก ในปี พ.ศ. 2519 และเป็นรองปลัดกระทรวงกลาโหมในปีเดียวกัน
พร ธนะภูมิ ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516 และได้รับการแต่งตั้งเป็นเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์) ในปี พ.ศ. 2520 ต่อมาเป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในปี พ.ศ. 2522 ควบคู่กับตำแหน่งเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
ต่อมาในปี พ.ศ. 2526 ได้เข้าร่วมเป็นกรรมการบริหารพรรคชาติประชาธิปไตย
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
=== เครื่องอิสริยาภรณ์สากล ===
* พ.ศ. 2497 - 80x80px เหรียญสหประชาชาติเกาหลี
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ===
* พ.ศ. 2498 - 80x80px เหรียญบรอนซ์สตาร์
* พ.ศ. 2495 - 80x80px เพรสซิเดนเชิล ยูนิท ไซเทเชิน (ทหารบก)
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เลขาธิการนายกรัฐมนตรี 
บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
ทหารบกชาวไทย
รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีไทย
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
เลขาธิการนายกรัฐมนตรีไทย
พรรคชาติประชาธิปไตย
บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว.
การกักกันชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น

การกักกันชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น เป็นการที่รัฐบาลแห่งสหรัฐอเมริกาย้ายที่และการกักกันชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่นและชาวญี่ปุ่นผู้อาศัยอยู่ตามแนวชายฝั่งแปซิฟิกของสหรัฐอเมริกาอย่างน้อย 110,000 คน ไปยังค่ายที่เรียกว่า "ค่ายย้ายที่สงคราม" ในช่วงที่กระตุ้นเตือนจากการโจมตีเพิร์ลฮาร์เบอร์ของจักรวรรดิญี่ปุ่น ใน ค.ศ. 1942 การกักกันชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่นนี้นำมาใช้อย่างไม่เท่ากันทั่วสหรัฐอเมริกา ชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่นผู้อาศัยตามชายฝั่งตะวันตกของสหรัฐอเมริกาถูกกักกันทั้งหมด ขณะที่ในฮาวาย ซึ่งมีชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่นมากกว่า 150,000 คน หรือมากกว่าหนึ่งในสามของประชากร มีเพียง 1,200 ถึง 1,800 คนเท่านั้นที่ถูกกักกัน ในบรรดาผู้ที่ถูกกักกันทั้งหมดนั้น เป็นพลเมืองอเมริกัน 62%
ประธานาธิบดี แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ อนุมัติการกักกันด้วยคำสั่งฝ่ายบริหารที่ 9066 ลงวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 ซึ่งอนุญาตให้ผู้บังคับบัญชาทหารท้องถิ่นกำหนด "พื้นที่ทหาร" เป็น "เขตการกีดกัน" โดย "ทุกคนอาจถูกแยกออกไป" อำนาจนี้ใช้เพื่อประกาศว่าบุคคลใดก็ตามที่มีบรรพบุรุษชาวญี่ปุ่นจะถูกกันออกไปจากทั่วชายฝั่งแปซิฟิก รวมทั้งในรัฐแคลิฟอร์เนียทั้งหมด และส่วนใหญ่ของรัฐออริกอนและรัฐวอชิงตัน ยกเว้นผู้ที่อยู่ในค่ายกักกัน ใน ค.ศ. 1944 ศาลสูงสุดได้สนับสนุนความถูกต้องตามรัฐธรรมนูญของคำสั่งแยก ขณะที่ให้ความเห็นว่า บทบัญญัติที่เลือกเฉพาะผู้ที่มีบรรพบุรุษเป็นชาวญี่ปุ่นนั้นเป็นอีกประเด็นแยกต่างหากนอกขอบเขตแห่งกระบวนพิจารณา สำนักงานสำรวจประชากรสหรัฐอเมริกาสนับสนุนความพยายามกักกันโดยการจัดข้อมูลย่านที่เป็นความลับของชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่น บทบาทของสำนักงานนั้นถูกปฏิเสธมาหลายทศวรรษ กระทั่งมีข้อพิสูจน์ใน ค.ศ. 2007
ใน ค.ศ. 1988 รัฐสภาคองเกรสผ่านและประธานาธิบดี โรนัลด์ เรแกน ลงนามในกฎหมายซึ่งขอโทษสำหรับการกักกันในนามของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ตัวกฎหมายนั้นกล่าวว่า พฤติการณ์ของรัฐบาลนั้นตั้งอยู่บน "อคติแห่งเชื้อชาติ หวาดผวาสงคราม และล้มเหลวในภาวะผู้นำทางการเมือง" รัฐบาลเบิกจ่ายเงินมากกว่า 1,600 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ เพื่อชดใช้ค่าเสียหายแก่ชาวอเมริกันเชื้อสายญี่ปุ่นที่ถูกกักกันและทายาท
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Japanese American Internment Records available in the Archival Research Catalog of the National Archives and Records Administration
Densho: The Japanese American Legacy Project, Free digital archive containing hundreds of video oral histories and 10,000 historical photographs and documents
การละเมิดสิทธิมนุษยชน
ประวัติศาสตร์สหรัฐ
สงครามโลกครั้งที่สอง
สหรัฐในสงครามโลกครั้งที่สอง
กรมหมื่นพิทักษ์ภูเบศร์

กรมหมื่นพิทักษ์ภูเบศร์ พระนามเดิม เจ้าอาทิตย์ เป็นพระราชโอรสในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์
== ตัวตนในพระราชพงศาวดาร ==
ในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา ปรากฏ ชื่อ "เจ้าฟ้าอาทิตยวงศ์" ว่าเป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรเสนาพิทักษ์ (เจ้าฟ้ากุ้ง) ครั้งแรกช่วงปลายรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระบรมโกศว่าได้เป็นผู้ไปเชิญกรมขุนอนุรักษ์มนตรีมาเฝ้าพระบิดาขณะประชวรหนัก โดยมีข้อความปรากฏว่า
"ฝ่ายเจ้าฟ้ากรมขุนอนุรักษ์มนตรีซึ่งผนวชอยู่ ณ วัดละมุด ได้ทราบว่าทรงพระประชวรหนัก ก็ลาผนวชมาอยู่ ณ พระตำหนักสวนกระต่าย และ  เจ้าอาทิตย์ ราชบุตรกรมพระราชวังซึ่งทิวงคตนั้นออกไปเชิญเสด็จเข้ามา ณ พระที่นั่งทรงปืน แย้มฉากทอดพระเนตรดูสักครู่หนึ่ง ก็เสด็จกลับไปยังสวนกระต่าย" 
หลังจากที่พระเจ้าอยู่หัวพระบรมโกศเสด็จสวรรคตแล้ว เจ้าสามกรม ได้แก่ กรมหมื่นจิตรสุนทร กรมหมื่นสุนทรเทพและกรมหมื่นเสพภักดี ก่อการคิดกบฏต่อสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร เมื่อเจ้าสามกรมมาเฝ้าพระเจ้าอุทุมพรสั่งให้วางคนไว้พร้อม แล้วจึงจับเจ้าสามกรมไปจำไว้ แล้วมีพระราชบัณฑูรแก่เจ้าอาทิตย์ ให้ลงพระราชอาญาสำเร็จโทษ โดยปรากฏความตอนหนึ่งว่า
"ครั้นถึง ณ วันแรม ๑๑ ค่ำ เพลาบ่าย กรมหมื่นจิตรสุนทร กรมหมื่นสุนทรเทพ และ กรมหมื่นเสพภักดี เสด็จมาเฝ้ากรมพระราชวังและกรมขุนอนุรักษ์มนตรี ณ พระตำหนักตึก ขณะนั้นมีพระราชบัณฑูรเป็นความลับกับกรมขุนอนุรักษ์มนตรี สั่งให้วงคนไว้พร้อม และเจ้าสามกรมมิทันรู้พระองค์ จึงให้กุมเอากรมหมื่นสุนทรเทพ ไปจำไว้ ณ หอพระมณเฑียรธรรม ให้กุมเอากรมหมื่นเสพภักดี ไปจำไว้ ณ ตึกพระคลังศุภรัต ให้กุมเอากรมหมื่นจิตรสุนทร ไปจำไว้ ณ ตึกพระคลังวิเศษ แล้วตรัสสั่ง เจ้าอาทิตย์ ว่าเขาทำแก่ฉันใด จงกระทำตอบแทนฉันนั้น" และ "เจ้าฟ้าอาทิตยวงศ์ จึงสั่งเจ้าพนักงานให้ลงท่อนจันทน์สำเร็จโทษเจ้าสามกรมสิ้นพระชนม์แล้ว ให้เอาพระศพไปฝัง ณ วัดโคกพระยา ตามโบราณราชประเพณี"
=== การสถาปนาให้ทรงกรม ===
เจ้าอาทิตย์ได้รับการสถาปนาให้ทรงกรมในแผ่นดินสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อัมรินทร์โดยปรากฏความตอนหนึ่งว่า
"สมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัว จึงมีพระบรมราชโองการให้ตั้งกรมหลวงพิพิธมนตรี พระราชมารดา เป็นสมเด็จพระพันปีหลวงกรมพระเทพามาตย์ แล้วโปรดตั้ง เจ้าอาทิตยวงศ์ เป็น กรมหมื่นพิทักษ์ภูเบศร"
นอกจากนี้ ยังได้เป็นแม่กองในการปฏิสังขรณ์เครื่องบนของพระที่นั่งสุริยาศอมรินทร์ เมื่อคราวที่ยอดพระมหาปราสาทพังทลายลงเพราะปืนใหญ่ของพระเจ้าอลองพญา
ท่านชายอาทิตยวงศ์ กรมพระราชวังบวรสถานมงคล เป็นผู้นำกำลังทหารต่อสู้กับกองทัพพม่าอย่างสุดกำลังที่บริเวณป้อมมหาชัย ในคืนที่เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ท่านชายสิ้นพระชนม์ในชุดทหาร สวมหมวกทรงประพาส บริเวณเจดีย์เจ้าอ้ายเจ้ายี่พระยา เยื้องกับวัดมหาธาตุและวัดราชบูรณะ
== พงศาวลี ==
== อ้างอิง ==
== บรรณานุกรม ==
พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 2. สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พิมพ์ขึ้นเป็นส่วนพระราชกุศลทานมัยในงานพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสฐสุดา, พระอรรคชายาเธอ กรมขุนอรรควรราชกัญญา, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนพิจิตรเจษฎจันทร์ และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี. พ.ศ. 2455.
กรมหมื่น
ราชวงศ์บ้านพลูหลวง
เจ้านายทรงกรมสมัยกรุงศรีอยุธยา
โคนามิไวไวเวิลด์

Konami Wai Wai World (コナミワイワイワールド) เป็นเกมวิดีโอเกมบนแพลตฟอร์มเครื่องเล่นเกมนินเทนโด วางจำหน่ายใน ค.ศ. 1988 เฉพาะในญี่ปุ่น โดยโคนามิ ตัวเกมนี้มีตัวละครจากเกมที่สร้างจากภาพยานตร์ของโคนามิทั้งสองเกม
วิดีโอเกมที่ออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2531
วิดีโอเกมที่มีตัวละครเอกหญิง
โทกูงาวะ อิเอนาริ

โทะกุงะวะ อิเอะนะริ  เป็น โชกุน ลำดับที่ 11 และดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของ รัฐบาลเอโดะ ของ ญี่ปุ่น ซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี ค.ศ. 1787 ถึงปี ค.ศ. 1837 เขาเป็นเหลนของโชกุนลำดับที่ 8 โทกูงาวะ โยชิมูเนะ ผ่านบุตรชายของเขา มูเนตาดะ (1721-1764) หัวหน้าตระกูลสาขาฮิโตสึบาชิ และหลานชายของเขา ฮารูซาดะ (1751-1827)
โทะกุงะวะ อิเอะนะริ เป็นบุตรชายคนโตของ โทะกุงะวะ ฮะรุซะดะ (Tokugawa Harusada, 徳川治済) บุตรชายของโทะกุงะวะ มุเนะตะดะ เท่ากับว่าอิเอะนะริเป็นเหลนของโชกุนโทะกุงะวะ โยะชิมุเนะนั่นเอง หลังจากที่บุตรชายเพียงคนเดียวของโชกุนโทะกุงะวะ อิเอะฮะรุได้เสียชีวิตลง ทำให้โชกุนอิเอะฮะรุไม่มีทายาทสืบทอดตำแหน่งโชกุน ในค.ศ. 1781 โชกุนอิเอะฮะรุและขุนนางในบะกุฟุจึงตัดสินใจเลือกโทะกุงะวะ อิเอะนะริ ให้เป็นทายาทและบุตรบุญธรรมของโชกุนอิเอะฮะรุ โชกุนอิเอะฮะรุถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1786 ในปีต่อมา ค.ศ. 1787 อิเอะนะริจึงได้สืบทอดตำแหน่งเป็นโชกุนคนต่อมา ในค.ศ. 1789 เกิดกบฏของชาวไอนุบนแคว้น Menashi บนเกาะฮกไกโด และบนเกาะ Kunashir (Menashi-Kunashir Rebellion)
ในสมัยของโชกุนอิเอะนะริ การปกครองของญี่ปุ่นอยู่ภายใต้อิทธิพลของขุนนางหลายคนในแต่ละช่วง;
ค.ศ. 1787 - ค.ศ. 1793 โรจูมะสึไดระ ซะดะโนะบุ (Matsudaira Sadanobu, 松平定信) เป็นผู้นำในการปฏิรูปปีคันเซ (Kansei-no-kaikaku, 寛政の改革) ยกตัวอย่างเช่นการประกาศให้ลัทธิขงจื้อเป็นศาสนาประจำชาติญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1790 ในค.ศ. 1792 ญี่ปุ่นมีการติดต่อกับจักรวรรดิรัสเซีย (Russian Empire) เป็นครั้งแรก โดยเรือรัสเซียนำโดยอดัม แลกซ์แมน (Adam Laxman) มาเทียบท่าเมืองมะสึมะเอะ (Matsumae, 松前) บนเกาะฮกไกโด เพื่อส่งตัวชาวญี่ปุ่นพลัดหลงคืนและเจรจาขอทำการค้าขายกับญี่ปุ่นจากเกาะฮกไกโด แต่เนื่องจากนโยบายปิดประเทศที่ดำเนินมานาน โรจูมะสึไดระ ซะดะโนะบุ จึงปฏิเสธไป แต่ให้อนุญาตให้เรือสินค้ารัสเซียไปเทียบท่าที่นะงะซะกิแทน การยอมให้สิทธิการค้าแก่รัสเซียทำให้โรจูมะสึไดระ ซะดะโนะบุ เป็นที่ตำหนิติเตียนมาก จนต้องลาออกจากบะกุฟุไปใน ค.ศ. 1793
ค.ศ. 1793 - ค.ศ. 1817 โรจูมะสึไดระ โนะบุอะกิระ (Matsudaira Nobuakira, 松平信明) ในค.ศ. 1804 รัสเซียพยายามที่จะเปิดประเทศญี่ปุ่นอีกครั้งนำโดยนิโคไล เรซานอฟ (Nikolai Rezanov) แต่ไม่สำเร็จ ในค.ศ. 1808 เกิดเหตุการณ์เรือรบอังกฤษชื่อว่าแฟทอน (Phaeton) บุกเข้าเมืองท่านะงะซะกิใช้กำลังบังคับเอาเสบียงและอาวุธ โนะบุอะกิระถึงแก่อสัญกรรมในค.ศ. 1817
ค.ศ. 1817 - ค.ศ. 1834 มิซุโนะ ทะดะอะกิระ (Mizuno Tadaakira, 水野 忠成) ใน ค.ศ. 1825 บะกุฟุออกกฎหมายขับไล่เรือต่างชาติ (Ikokusen-Uchiharai-rei, 異国船打払令) ให้โจมตีขับไล่และสังหารเรือต่างชาติและชาวต่างชาติทันทีเมื่อพบเห็น มิซุโนะ ทะดะอะกิระ เสียชีวิตใน ค.ศ. 1834 มี
ค.ศ. 1834 - ค.ศ. 1837 มิซุโนะ ทะดะคุนิ (Mizuno Tadakuni, 水野 忠邦) กบฏของโอชิโอะ เฮฮะจิโร่ (Ōshio Heihachirō, 大塩平八郎) ที่เมืองโอซาก้าในค.ศ. 1837 ในปีเดียวกันเรือรบชื่อว่ามอร์ริสัน (Morrison) ของสหรัฐอเมริกา มาเทียบท่ายังจังหวัดคะโงะชิมะ (Kagoshima) ในแคว้นซะสึมะ และอ่าวอุระงะ (Uraga, 浦賀) ฝ่ายญี่ปุ่นได้ตอบโต้อย่างรุนแรงโดยการยิงปืนใหญ่ถล่มใส่ เรียกว่า เหตุการณ์มอร์ริสัน (Morrison Incident)
ในค.ศ. 1837 โชกุนอิเอะนะริสละตำแหน่งโชกุนให้แก่บุตรชายคนที่สอง คือ โทะกุงะวะ อิเอะโยะชิ (Tokugawa Ieyoshi, 徳川家慶) และดำรงตำแหน่งโอโงโช (Ōgōshō, 大御所) ไปอีกเป็นเวลาสี่ปีจนกระทั่งโอโงโชอิเอะนะริถึงแก่อสัญกรรมในค.ศ. 1841
== อ้างอิง ==
โชกุน
ตระกูลโทะกุงะวะ
บุคคลในยุคเอะโดะ
โชกุนโทกูงาวะ
เหลือบ

เหลือบเป็น แมลงดูดเลือดอันดับDiptera, วงศ์ Tabanidae ที่กัดและสร้างความเจ็บปวดมาก มีลักษณะคล้ายแมลงวันที่มีขนาดใหญ่ บินเสียงดัง และยังเป็นแมลงผสมเกสรที่มีความสำคัญต่อดอกไม้อีกด้วย โดยเฉพาะใน แอฟริกาใต้ เหลือบพบได้ทั่วโลก ไม่พบเฉพาะละติจูดเหนือมากและใต้มาก   บางครั้งเรียก gadflies, breeze flies, zimbs หรือ clegs. ในออสเตรเลียเรียก "March Flies" บางพื้นที่ในแคนาดาพวกมันถูกเรียกว่า  Bull Dog Flies.
เหลือบถูกค้นพบแล้วประมาณ 4,500 ชนิดทั่วโลก มากกว่า 1000 ชนิด อยู่ในสกุล Tabanus  แบ่งออกเป็น 3 วงศ์ย่อย:
Chrysopsinae
Pangoniinae
Tabaninae
สกุล Zophina ไม่สามารถจัดลงในวงศ์ย่อยอื่น ๆ จึงถูกจำแนกเป็นวงศ์ย่อย Pangoniinae อีก 2 กลุ่มที่รู้จักกันดีคือ เหลือบม้า ใน สกุล Tabanus Linnaeus, 1758 และ เหลือบกวาง ในสกุล Chrysops Meigen, 1802 ซึ่งบางครั้งถูกเรียกว่าเหลือบม้าลายแถบ เนื่องจากลักษณะสีของมัน
== อาหาร ==
ตัวเต็มวัยเหลือบม้ากินน้ำหวานและบางครั้งเกสรดอกไม้ ตัวเมียปกติต้องกินเลือดในการขยายพันธุ์ ตัวผู้ส่วน (กราม) ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ของปากลดรูป เหลือบม้าตัวเมียส่วนมากกินเลือดสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม รวมถึงคน แต่บางชนิดกินเลือดนก สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ หรือสัตว์เลื้อยคลาน  ตัวอ่อน ของเหลือบม้าเป็นตัวห้ำ ของ สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง อื่น ๆ โดยขุดดินอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้น
== พฤติกรรมการกัด ==

การกัดจากแมลงที่มีขนาดใหญ่เจ็บมาก เหลือบม้าส่วนใหญ่ทีมีลิ้น (proboscid)สั้น  ใช้กรามที่เหมือนมีดฉีกและ/หรือตัด เนื้อออกจากกัน แมลงกัดที่มีลิ้นยาว เช่น ยุง ปากของมันจะเจาะผิวหนังเหมือนเข็ม
== การขยายพันธุ์ ==
วางไข่บนก้อนหิน หรือ พืช ที่ใกล้น้ำ  เมื่อฟัก ตัวอ่อนจะตกลงในน้ำหรือดินที่ชื้นๆ กินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น หอยทาก ไส้เดือน และ แมลงอื่นเป็นอาหาร
== การนำโรค ==

เหลือบเป็นพาหะนำโรคมาสู่สัตว์ และมนุษย์ เหลือบเป็นพาหะนำโรค equine infectious anaemia virus, และ Trypanosome ขนิดในสกุล Chrysops เป็นพาหะของ Loa loa, โดยนำ ปรสิต filarial worm มาสู่คน  และโรค anthrax สู่วัว ควาย และแกะ และโรค tularemia จากกระต่ายมาสู่คน
เมื่อมีเหลือบเป็นจำนวนมาก การเสียเลือดเป็นปัญหาทั่วไปในสัตว์ สัตว์บางตัวเสียเลือดถึง 300 มล. ในวันเดียวจากเหลือบกัด ซึ่งทำให้มันอ่อนแอหรือตายได้
== ข้อมูลเพิ่มเติม ==
Deer fly
List of soldierflies and allies of Great Britain
Use of DNA in forensic entomology
== Gallery ==
Image:Tabanid_wynaad.jpg|A Tabanid from the Western Ghats
Image:Tabanusglaucops.jpg|Tabanus glaucopsFrance
Image:Tabanus eggeri.jpg|Tabanus eggeriFrance
Image:Tabanus unifasciatus HC.jpg|Tabanus unifasciatusFrance
Image:Wasp-vespula-vulgaris-vs-horsefly-tabanus-bromius 1v4.jpg|Tabanus bromius killed by Vespula vulgaris
Image:Wasp-vespula-vulgaris-vs-horsefly-tabanus-bromius 2v4.jpg
Image:Wasp-vespula-vulgaris-vs-horsefly-tabanus-bromius 3v4.jpg
Image:Wasp-vespula-vulgaris-vs-horsefly-tabanus-bromius 4v4.jpg
Image:Horse-fly.jpg|Tabanus melanocerus INDIA
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Horsefly Tabanus sp. diagnostic photographs
Virtual Field Guide Tabanidae Images 
Family description and images 
Chrysops, Diachlorus, and Tabanus spp. on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Diachlorus ferrugatus, yellow fly on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
 
Biting insects
Insect families
502

502 (ห้าร้อยสอง)  เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 501 (ห้าร้อยเอ็ด) และอยู่ก่อนหน้า 503 (ห้าร้อยสาม)
== ความหมาย ==
พ.ศ. 502 และ ค.ศ. 502
== ในระบบเลขฐาน ==
จำนวนเต็ม
ไตวาย

ไตวาย (renal failure, kidney failure, renal insufficiency) เป็นภาวะซึ่งการทำงานของไตผิดปกติไปจนไม่สามารถกรองสารพิษและของเสียออกจากเลือดได้เพียงพอ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือชนิดเฉียบพลัน (ไตเสียหายเฉียบพลัน) และเรื้อรัง (ไตวายเรื้อรัง) ซึ่งเกิดจากโรคหรือภาวะอื่นๆ ได้หลายสาเหตุ
ไตที่วายจะมีอัตราการกรองผ่านโกลเมอรูลัสลดลง ตรวจเคมีในเลือดมักพบว่ามีระดับครีแอทินีนในซีรัม (serum creatinine) สูงขึ้น ปัญหาที่เกิดจากการทำงานผิดปกติของไตได้แก่ความผิดปกติของปริมาณสารน้ำในร่างกาย กรดด่างไม่สมดุล ระดับโพแทสเซียม แคลเซียม ฟอสเฟต ผิดปกติ เมื่อเป็นเรื้อรังทำให้เลือดจาง กระดูกหักแล้วหายช้า ในบางสาเหตุอาจทำให้มี[การเป็นโรคไตเรื้อรังส่งผลต่อโรคอื่นๆ เช่น
โทกูงาวะ อิเอโยชิ

โทกูงาวะ อิเอโยชิ  เป็นโชกุนคนที่ 12 แห่งตระกูลโทกูงาวะ (ช่วงสมัย: ค.ศ. 1837 ถึง ค.ศ. 1853) เป็นบุตรชายคนที่สองของโชกุนโทกูงาวะ อิเอนาริ ที่เกิดกับนางโครินอิน (Korin-in, 香琳院) เกิดในปีเดียวกับที่พี่ชายคนโตต่างมารดาเสียชีวิต จึงได้เป็นทายาทสืบทอดตำแหน่งโชกุน ในปี ค.ศ. 1837 โชกุนอิเอะนะริจึงได้สละตำแหน่งโชกุนให้แก่อิเอโยชิ โดยบิดาคืออิเอนาริยังคงดำรงตำแหน่งเป็นโอโงโช (Ōgōshō, 大御所) จนกระทั่งถึงแก่อสัญกรรมในค.ศ. 1841
ในสมัยของโชกุนอิเอโยชิการปกครองอยู่ภายใต้อิทธิพลของโรจูมิซูโนะ ทาดากูนิ (Mizuno Tadakuni, 水野 忠邦) ผู้นำในการปฏิรูปปีเท็นโป (Tenpo-no-kaikaku, 天保の改革) ในปี ค.ศ. 1841 เป็นความพยายามที่จะจัดระเบียบสังคมญี่ปุ่นให้เรียบง่ายลงและเคร่งครัดมากขึ้น ยกตัวอย่างเช่นการห้ามการแต่งตัวและการประดับประดาที่หรูหรา การห้ามการพิมพ์ภาพสี และการกดขี่ละครคาบูกิ หลังจากเหตุการณ์มอร์ริสัน (Morrison Incident) ในปี ค.ศ. 1837 ทำให้ บากูฟุ มีทัศนคติที่เลวร้ายต่อชาวตะวันตกลงอย่างมาก ส่งผลให้เกิดการกวาดล้างขุนนางใน บากูฟุ ในค.ศ. 1839 ด้วยข้อหาข้องแวะกับรังงากุ (Rangaku, 蘭学) หรือศิลปวิทยาการตะวันตกมากเกินไป เรียกว่า การกวาดล้างขุนนางตะวันตก (Bansha-no-guku, 蛮社の獄) แต่ทว่าการปฏิรูปปีเท็นโปเป็นที่ต่อต้านอย่างมากมาย ทำให้การปฏิรูปในครั้งนี้ล้มเหลวและโรจูทะดะกุนิต้องออกจากตำแหน่งไปในค.ศ. 1843 ช่วงสมัยของโชกุนอิเอโยชิตรงกับสมัยของไดเมียวชิมาสึ นาริอากิระ (Shimazu Noriakira, 島津斉彬) แห่งแคว้นซัตสึมะ
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1853 พลเรือจัตวา แมทธิว ซี. เพร์รี จากสหรัฐอเมริกา ได้นำเรือรบ (ซึ่งชาวญี่ปุ่นเรียกว่า เรือดำ Kurofune, 黒船) จำนวนสี่ลำเข้ามาจอดปิดอ่าวอุระงะ (Uraga, 浦賀) ของเมืองเอโดะ โดยข่มขู่ว่าจะยิงปืนใหญ่โจมตีเมืองเอะโดะหากไม่ยอมเปิดประเทศทำการค้ากับสหรัฐอเมริกา เป็นการใช้นโยบายทางการทูตแบบเรือปืนบังคับ (Gunboat diplomacy) โรจูอาเบะ มาซาฮิโระ (Abe Masahiro, 阿部 正弘) เป็นตัวแทนฝ่ายญี่ปุ่นเจรจากับพลเรือจัตวาเพอร์รี่ ยอมรับสาส์นจากประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกา พลเรือจัตวาเพอร์รี่จึงนำเรือรบไปเทียบท่าที่เมืองคุริฮะมะ (Kurihama, 久里浜) เพื่อรอคอยคำตอบ
เพียงสิบสามวันหลังจากที่เรือดำของพลเรือจัตวาเพอร์รี่ได้ย้ายไปจอดที่เมืองคุริฮะมะ โชกุนอิเอโยชิก็ได้ถึงแก่อสัญกรรมลงในค.ศ. 1853 มีโทกูงาวะ อิเอซาดะ (Tokugawa Iesada, 徳川家定) บุตรชายคนที่สี่เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งโชกุนต่อมา ท่ามกลางบ้านเมืองที่กำลังสับสนวุ่นวายจากการคุกคามของชาวตะวันตก
== อ้างอิง ==
โชกุน
ตระกูลโทกูงาวะ
บุคคลในยุคเอโดะ
โชกุนโทกูงาวะ