เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส

พลตำรวจเอก เสรีพิศุทธ์ เตมียาเวส (เกิด 3 กันยายน พ.ศ. 2491) ชื่อเดิม เสรี เตมียเวส ชื่อเล่น ตู่ เป็นอดีตข้าราชการตำรวจและนักการเมืองชาวไทย หัวหน้าพรรคเสรีรวมไทย อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ (ชุดที่ 25 และ ชุดที่ 26) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ อดีตจเรตำรวจแห่งชาติ  อดีตผู้บัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง อดีตผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ อดีตผู้บังคับการปรามปราบ และอดีตนายตำรวจราชองครักษ์พิเศษ เจ้าของฉายา "วีรบุรุษนาแก" และ "มือปราบตงฉิน"
== ประวัติ ==
พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ เดิมชื่อ เสรี เกิดเมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2491  ที่จังหวัดธนบุรี เป็นบุตร นายชื้น และ นางอรุณ สมรสกับพัสวีศิริ (สกุลเดิม เทพชาตรี) มีบุตรด้วยกัน 3 คน คือ นางสาวศศิภาพิมพ์, นายทรรศน์พนธ์ และนางสาวทัศนาวัลย์ โดยสกุล “เตมียเวส” เป็นนามสกุลที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2458 เลขสกุลลำดับที่ 2081 โดยพระราชทานแก่นักเรียนทหารกระบี่ ตุ๋ย (เล็ก)
== การรับราชการตำรวจและการเมือง ==
เสรีพิศุทธ์จบการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนทวีธาภิเศก หลังจากนั้นจึงได้ศึกษาต่อที่โรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 8 (ตท.8) และ โรงเรียนนายร้อยตำรวจสามพราน รุ่นที่ 24 (นรต.24) เคยรับราชการอยู่ที่อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม ช่วง พ.ศ. 2515-2524 ได้ต่อสู้ปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์อย่างเด็ดเดี่ยว และได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 5 และเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 ซึ่งต่อมาผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมได้ทำพิธีสถาปนาให้เป็นขุนพลของประชาชน ณ ศาลาประชาคม จังหวัดนครพนม ด้วยผลงานที่เสรีพิศุทธ์ ปฏิบัติหน้าที่ป้องกันและปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ด้วยความกล้าหาญ เสียสละ  จนได้รับการขนานนามว่า "วีรบุรุษนาแก" นอกจากนั้น พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ฯยังได้รับพระราชทานรางวัล “คนไทยตัวอย่าง” รางวัล “บุคคลดีเด่นของชาติ” จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ รางวัล “ข้าราชการที่ประพฤติตนชอบด้วยความซื่อสัตย์สุจริต” จากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากหลายมหาวิทยาลัย
เขาเคยดำรงตำแหน่ง ผู้บังคับการปราบปราม เป็นระยะเวลาสั้น ๆ เมื่อ พ.ศ. 2533 - 2534 วันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2534 ได้มีผู้วางระเบิดห้องทำงานเขาขณะดำรงตำแหน่งดังกล่าว  และต้องพ้นจากตำแหน่ง ภายหลังเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2534 ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น เสรีพิศุทธ์ นัยว่า เพื่อแก้เคล็ด เนื่องจากชื่อไม่ถูกโฉลก 
เมื่อครั้งดำรงตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้บัญชาการประจำกรมตำรวจ (ทำหน้าที่ผู้ช่วยหัวหน้าตำรวจภาค 2) ได้จับกุม และดำเนินคดีกับนายสมชาย คุณปลื้ม หรือกำนันเป๊าะ ผู้กว้างขวางของจ.ชลบุรี และภาคตะวันออก ในคดีทุจริตการจัดซื้อที่ดินทิ้งขยะที่เขาไม้แก้ว จนศาลฎีกาพิพากษาให้จำคุกกำนันเป๊าะ
พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ฯ มีภาพลักษณ์เป็นนายตำรวจมือปราบที่ซื่อตรง ได้ฉายาว่า "มือปราบตงฉิน" ผู้มีอำนาจในหลายรัฐบาลมักเลือกเขาให้เข้ามาสืบสวนสอบสวนคดีสำคัญที่สังคมและสื่อตั้งข้อสงสัย มีการจับกุมนักการเมือง รัฐมนตรี เจ้าพ่อผู้มีอิทธิพลหลายต่อหลายคน ทำให้ได้รับผลกระทบจากการเมืองบ่อยครั้ง โดยมักถูกโยกย้ายไปอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ได้ควบคุมกำลัง เช่น กองวิทยาการตำรวจ หรือ ประจำกรมตำรวจ เป็นต้น
กระนั้น เขาก็ยังได้รับความไว้วางใจจากผู้บังคับบัญชาให้ดำรงตำแหน่งที่สำคัญ เช่น ผู้บังคับการปราบปราม ผู้บัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง จเรตำรวจแห่งชาติคนแรก  
=== ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ===
เขาได้รับแต่งตั้งให้รักษาการตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 แทน พล.ต.อ. โกวิท วัฒนะ ที่ได้รับคำสั่งไปช่วยราชการสำนักนายกรัฐมนตรี และได้รับการโปรดเกล้าให้ดำรงตำแหน่ง ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ต่อมาวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2550 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ ได้มีประกาศ ฉบับที่ 1 แต่งตั้งเขาเป็นสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ
ในการสับเปลี่ยนกำลังพลครั้งแรก เขาย้ายผู้บัญชาการตำรวจนครบาล พล.ต.ท.วิโรจน์ จันทรังษี ไปต่างจังหวัด ผู้ใกล้ชิดกับอดีต ผบ.ตร. พล.ต.อ. โกวิท วัฒนะ และอดีตนายกรัฐมนตรี ดร. ทักษิณ ชินวัตร ถูกย้ายไปตำแหน่งที่ไม่มีอำนาจ ขณะเดียวกัน เขาเลื่อนยศนายตำรวจหลายนายที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับเขาให้ดำรงตำแหน่งสำคัญ พล.ต.ท.อดิศร นนทรีย์ ซึ่งเป็นอดีตผู้ช่วยใกล้ชิดของเสรีพิศุทธ์ ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการตำรวจนครบาล พล.ต.ท. ถาวรศักดิ์ เทพชาตรี พี่ชายของภรรยาเขา ได้รับแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พล.ต.ท. เจตนากร นภีตะภัฏ ซึ่งสมรสกับน้องสาวของภรรยาพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 9
เมื่อครั้งมีการยื่นเรื่องให้ถอดพล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ ออกจากตำแหน่งประธานองคมนตรี พล.ต.ท. ธีระเดช รอดโพธิ์ทอง ซึ่งปฏิเสธยื่นข้อกล่าวหาความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ต่อนักเคลื่อนไหวที่ยื่นเรื่องดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่ากฎหมายครอบคลุมเฉพาะพระบรมวงศานุวงศ์เท่านั้น สองวันต่อมาเสรีพิศุทธ์ลดยศเขา
เมื่อต้นปี พ.ศ. 2551 พ.ต.อ. ทินกร มั่งคั่ง อดีตนายเวร ที่ถูกเขาปลดออกจากราชการ ลงนามหนังสือร้องเรียนถึงสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ซึ่งสำนักนายกรัฐมนตรีได้ลงรับหนังสือร้องเรียนทั้ง 3 ฉบับ ไว้พร้อมกันในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 วันรุ่งขึ้น สมัครออกคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยร้ายแรง และในวันเดียวกันนั้นก็ได้ออกคำสั่งย้ายเขาไปปฏิบัติราชการสำนักนายกรัฐมนตรี โดยให้ พล.ต.อ. พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เป็นผู้รักษาราชการแทน วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2551 สมัครก็ได้ออกคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 73/2551 ให้เขาออกจากราชการไว้ก่อน วันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2552 เสรีพิศุทธ์แถลงข่าวว่าตนถูกปล้นตำแหน่ง ไม่ได้รับความเป็นธรรม
ต่อมาเมื่อ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ก็ได้สั่งให้ยุติการสอบสวน และยกเลิกคำสั่งให้เสรีพิศุทธ์ออกจากราชการไว้ก่อน เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2553 รวมระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 364 วัน
พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ ฟ้องร้อง พล.ต.อ. พัชรวาท วงษ์สุวรรณ ในคดีหมิ่นประมาท แต่ศาลได้มีคำสั่งยกฟ้องในที่สุด
=== การเลือกตั้งผู้ว่ากรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2556 ===
ในวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2555 พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ ได้เปิดตัวแสดงเจตนาที่จะลงรับสมัครเลือกตั้งเป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2556 ที่โรงแรมอินเตอร์คอนติเนนตัล ในนาม "กลุ่มพลังกรุงเทพ" โดยได้เบอร์ 11 และได้รับคะแนนทั้งสิ้น 166,582 คะแนน โดยมีคะแนนเป็นอันดับสามต่อจากพรรคการเมืองใหญ่ทั้ง 2 พรรค และอันดับหนึ่งจากผู้สมัครอิสระที่ไม่สังกัดพรรคอีก 23 คน 
=== รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 ===
ภายหลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 เขากล่าวผ่านสื่อวิพากษ์วิจารณ์คณะรักษาความสงบแห่งชาติและรัฐบาลหลายครั้งหลายคราว รัฐบาลสนองด้วยการออกหมายเรียก วันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 พ.อ. บุรินทร์ ทองประไพ เสนาธิการประจำผู้บังคับบัญชาฝ่ายกฎหมาย คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้เข้าแจ้งความต่อพนักงานสอบสวน กองบังคับการปราบปราม ในข้อหากระทำการที่เป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ
ในวันศุกร์ที่ 1 กันยายน 2566 พลตำรวจเอกเสรีพิศุทธ์ได้ลาออกจากการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่งผลให้นายมังกร ยนต์ตระกูล เลขาธิการพรรคเสรีรวมไทย ซึ่งอยู่ในบัญชีรายชื่อลำดับถัดมาได้เลื่อนขึ้นมาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแทน
=== สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ===
พลตำรวจเอก เสรีพิศุทธิ์ เตมียาเวส ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 2 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเสรีรวมไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเสรีรวมไทย
== วัฒนธรรมสมัยนิยม ==
เรื่องราวของ พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เคยถูกสร้างเป็นละคร"วีรบุรุษนาแก" ซึ่งออกอากาศทางไทยทีวีช่อง 3 เมื่อปี 2530 โดยสร้างจากชีวประวัติของท่านตอนช่วงสมัยที่ยังเป็นตำรวจตระเวนชายแดน ในขณะที่ท่านยังดำรงยศเป็นร้อยเอกจนถึงพันตำรวจเอกและยังใช้ชื่อ"เสรี เตมียเวส" ซึ่งผู้รับบทคือ อนุสรณ์ เดชะปัญญา 
== ยศตำรวจ ==
พ.ศ. 2533 พลตำรวจตรี
พ.ศ. 2540 พลตำรวจโท
พ.ศ. 2547 พลตำรวจเอก
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
พ.ศ. 2500 – 80px เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เจาะลึกชีวประวัติ เสรีพิศุทธ์ 31 ตอน
บุคคลจากจังหวัดธนบุรี
ตำรวจชาวไทย
อธิบดีกรมตำรวจและผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
นักการเมืองไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบบัญชีรายชื่อ
พรรคเสรีรวมไทย
บุคคลจากโรงเรียนทวีธาภิเศก
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยตำรวจ
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเหรียญรามมาลาเข็มกล้ากลางสมร
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หัวหน้าพรรคการเมืองในประเทศไทย