สถานีบ้านภาชี

สถานีชุมทางบ้านภาชี (Ban Phachi Junction Railway Station) เป็นสถานีรถไฟประจำอำเภอภาชี อยู่ในเส้นทางรถไฟสายเหนือ และสายตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นสถานีรถไฟระดับ 1 มีจำนวนทาง 18 ทาง เป็นทางหลัก 3 ทาง ทางหลีก 15 ทาง เป็นรางติดชานชาลา 8 ทาง โดยเป็นสถานีชุมทางแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ที่ระดับสถานี 1 ในจังหวัดอยุธยา โดยมีสถานีอยุธยา สถานีบางปะอิน สถานีชุมทางบ้านภาชี และสถานีท่าเรือ ทางเหนือของสถานีเป็นทางคู่แยกระหว่างสายเหนือ กับสายตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเลี้ยวซ้ายเป็นเส้นทางสายเหนือไปสถานีหนองวิวัฒน์ จนถึงสถานีรถไฟเชียงใหม่กับสถานีรถไฟสวรรคโลก โดยสุดทางคู่ที่สถานีรถไฟลพบุรีแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางตรงเป็นเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือไปสถานีรถไฟหนองกวย จนถึงสถานีรถไฟหนองคายกับสถานีรถไฟอุบลราชธานี โดยสุดทางคู่ที่สถานีรถไฟมาบกะเบาแล้วใช้ทางเดี่ยวไปตลอดทาง ส่วนทางใต้ของสถานีเป็นทางสามไปสถานีรถไฟพระแก้ว จนถึงสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยสุดทางสามที่สถานีรถไฟรังสิตแล้วใช้ทางคู่ไปตลอดทาง และเป็น 1 ใน 18 สถานีชุมทางรถไฟในประเทศไทยในปัจจุบัน
== ประวัติ ==
สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี  สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 เปิดใช้งานครั้งแรกวันที่ 1 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2440 หรือคริสต์ศักราช 1897 ในส่วนต่อขยายเส้นทางจากอยุธยา ผ่านชุมทางบ้านภาชี ถึงสถานีชุมทางแก่งคอย ระยะทาง 53 กิโลเมตร ของเส้นทางรถไฟหลวงสายแรกของประเทศไทย(กรุงเทพ-นครราชสีมา)
ต่อมาสถานีชุมทางบ้านภาชีก็ได้ถูกระเบิดพังเสียหายสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงได้มีการสร้างสถานีรถไฟใหม่ขึ้นทดแทนสถานีเก่า ขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2490 และดำเนินการสร้างแล้วเสร็จในปีพุทธศักราช 2492 หลังจากสร้างเสร็จได้ทำการเปิดใช้งาน เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2549 โดยมีนายพิเชษฐ์ มีลาภ เป็นนายสถานีรถไฟคนแรกของสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี อาคารสถานีหลังใหม่(ปัจจุบัน)เป็นอาคารชั้นเดียวหลังคาไม้ถือปูน มีเนื้อที่ ยาว 30 เมตร กว้าง 15 เมตร อายุการใช้งานของอาคารสถานีหลังนี้จนถึงปัจจุบันมีอายุมากกว่า 70 ปี
สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีได้ทำการสร้างอุโมงค์ทางเดินลอดทางรถไฟขึ้นก่อนปี พุทธศักราช 2490 โดยทำการ สร้างอุโมงค์พร้อมการสร้างสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีหลังจากสถานีเก่าได้ถูกระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นอุโมงค์ที่ด้านบนเป็นรางรถไฟเพื่อให้รถไฟแล่นผ่าน ส่วนตัวอุโมงค์เป็นทางเดินและเป็นที่หลบ ภัยจากระเบิดในสงครามโลกครั้งที่ 2 ปัจจุบันอุโมงค์นี้ไม่ได้ใช้งาน นายสถานีรถไฟได้ทำรั้วล้อมรอบไว้ ไม่ให้ชาวบ้านเข้าไปเพราะอาจเป็นอันตรายได้ เนื่องจากภายในอุโมงค์มีน้ำขังและมีปลาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก สภาพภายนอกมองไม่เห็นร่องรอยของอุโมงค์เลย
สะพานข้ามทางรถไฟชุมทางบ้านภาชี สร้างขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แทนอุโมงค์รถไฟที่ถูกทำลายจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากเสียหายมากยากแก่การบรูรณะ จึงได้สร้างสะพานข้ามทางรถไฟแทน เพื่อความปลอดภัยของประชาชนในบริเวณนั้น เพราะในแต่ละวันจะมีรถไฟผ่านเป็นจำนวนมาก สะพานข้าทางรถไฟข้ามทางรถไฟนี้สร้างด้วยไม้ และเหล็ก ยาวประมาณ 100 เมตร กว้าง 2 เมตร จะมีทางลงหลายทาง ปัจจุบันยังพอใช้การได้แต่มีผู้ใช้งานน้อย เนื่องจากการรถไฟได้สร้างสะพานลอยคอนกรีตเสริมเหล็กมีหลังคาขึ้นมาแทนสะพานเดิม ในขณะเดี่ยวกันยังมีถนนข้ามทางรถไฟ เพื่อให้รถผ่านได้ตรงตลาดภาชีไปยังวัดภาชี ตรงกับอุโมงค์รถไฟและบ้านพักรถไฟ ทำให้คนหันไป ใช้ทางข้ามเป็นส่วนใหญ่
สถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี เป็นชุมทางรถไฟที่แยกไปภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีรถไฟผ่านขาขึ้น-ขาลง วันละประมาณ 140 ขบวน รถไฟที่จอดสถานีนี้มากที่สุดคือรถไฟบรรทุกน้ำมัน มีผู้โดยสารใช้งานในปัจจุบันส่วนมาก เป็นนักเรียน และผู้ที่ทำงาน วันละไม่ต่ำกว่า 100คน ปัจจุบันมีนายนิวัฒน์ สายสุดใจ เป็นนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชีคนปัจจุบัน
== รายนามนายสถานีชุมทางบ้านภาชี ==
อ้างอิงจากแผ่นป้ายรายนามนายสถานีรถไฟชุมทางบ้านภาชี ที่ติดอยู่กับอาคารสถานีทางด้านหลัง
ในระยะเวลาที่เว้นว่างจากการมีนายสถานี จะมีพนักงานท่านอื่นรักษาการแทน
== ขบวนรถโดยสาร ==
เที่ยวไปมีจำนวน 33 ขบวน หยุดสถานี 23 ขบวน เที่ยวกลับมีจำนวน 32 ขบวน หยุดสถานี 22 ขบวน รวมมี 65 ขบวน หยุดสถานี 45 ขบวน
=== เที่ยวไป ===
==== สายเหนือ ====
มีจำนวน 18 ขบวน หยุดสถานี 13 ขบวน
==== สายตะวันออกเฉียงเหนือ ====
มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน
=== เที่ยวกลับ ===
==== สายเหนือ ====
มีจำนวน 17 ขบวน หยุดสถานี 12 ขบวน
==== สายตะวันออกเฉียงเหนือ ====
มีจำนวน 15 ขบวน หยุดสถานี 10 ขบวน
== อ้างอิง ==
==แหล่งข้อมูลอื่น ==
สถานีรถไฟ สายตะวันออกเฉียงเหนือ
สถานีรถไฟ สายเหนือ
สถานีรถไฟในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
การรถไฟแห่งประเทศไทย
สถานีรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้ม
สิ่งก่อสร้างในอำเภอภาชี