pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
ชีวเคมี

ชีวเคมี (biochemistry) หรือเรียกว่า เคมีเป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต เป็นวิชาที่ศึกษากระบวนการเคมีในสิ่งมีชีวิต ตลอดจนการควบคุมในระดับต่าง&nbsp;ๆ อย่างเช่นที่เกี่ยวกับการแปรรูปสารอาหารไปเป็นพลังงาน, การสร้างและเปลี่ยนแปลงสารชีวโมเลกุลภายในเซลล์ที่เรียกว่า กระบวนการ เมแทบอลิซึม การทำงานของเอนไซม์และโคเอนไซม์, ระบบของพลังงานในสิ่งมีชีวิต, การสลายและการสังเคราะห์สารชีวโมเลกุลต่าง ๆ
ชื่อนี้มาจากภาษาเยอรมันว่า บิโอเคมี (Biochemie) ซึ่งแรกตั้งโดย ฮอปเปอ-ซีเลอร์  (Hoppe-Sieler) ในปี พ.ศ. 2420 (ค.ศ. 1877) โดยเขาให้คำจำกัดความไว้เป็นอย่างดีว่า เป็นเนื้อหาวิชาซึ่งครอบคลุมการเข้าศึกษาชีววิทยาในเชิงโมเลกุลทุก ๆ ด้าน
เทคโนโลยีชีวภาพ
เคมี
ชีวเคมี
ฟูราโนะ

ฟูราโนะ (; ไอนุ: フラヌイ ฟูรานุย) เป็นนครในกิ่งจังหวัดคามิกาวะ จังหวัดฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น เป็นเมืองจุดหมายปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยวในการชมทุ่งลาเวนเดอร์ หรือการเล่นสกีในฤดูหนาว
== ประวัติศาสตร์ ==
ชื่อของเมืองนั้น มาจากภาษาไอนุ ภาษาของคนพื้นเมืองของฮกไกโดที่ว่า "ฮูรานูอี" (フラヌイ, hura-nu-i) ซึ่งมีความหมายว่า "สถานที่ที่มีกลิ่น" ซึ่งสันนิษฐานว่า อาจเพราะเดิมในหุบเขานี้ มีกลิ่นเหม็นจากกำมะถันจากยอดภูเขาไฟโทกาจิ
ในปี ค.ศ. 1897 กลุ่มคนจากจังหวัดมิเอะได้มาตั้งรกรากอยู่ในบริเวณนี้ (ในปัจจุบันคือพื้นที่โองิยามะของเมือง) และหมู่บ้านฟูราโนะก็ถูกจัดตั้งขึ้น  ต่อมาในปี 1899 ก็ถูกย้ายจากเดิมสังกัดกิ่งจังหวัดโซราจิไปสังกัดกิ่งจังหวัดคามิกาวะ ศาลาว่าการเมืองก็ได้ถูกจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ ภายหลังจากการที่มีเส้นทางรถไฟไปยังอาซาฮิกาวะ เมืองใหญ่อันดับสองในฮกไกโด ในปี 1900
== ภูมิศาสตร์ ==
หุบเขาฟูราโนะตั้งอยู่ระหว่างเทือกเขาภูเขาไฟโทกาจิ (ส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติไดเซ็ตสึซัง) กับยอดเขายูบาริ โดยมีแม่น้ำโซราจิ และแม่น้ำยูบาริ ไหลผ่านกลางเมือง และจากการที่ฟูราโนะนั้น ตั้งอยู่บริเวณศูนย์กลางของเกาะฮกไกโด  จึงได้รับฉายาว่า "เฮโซะ โนะ มาจิ" หรือ "เมืองสะดือ" ซึ่งมีอนุสาวรีย์ใจกลางของเกาะฮกไกโดตั้งอยู่บนสนามของโรงเรียนฟูราโนะ พิกัด 43°20′56″N 142°23′04″E.
== ภูมิอากาศ ==
== การท่องเที่ยว  ==
ฟูราโนะมีชื่อเสียงในด้านการท่องเที่ยวทั้งช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาว ในหน้าร้อน มีสวนดอกไม้ที่สวยงาม โดยเฉพาะฟาร์มโทมิตะในเมืองนากะฟูราโนะซึ่งมีการปลูกต้นลาเวนเดอร์สวยงามมาก มีนักท่องเที่ยวมากในช่วงปลายเดือนมิถุนายนจนกระทั่งกลางเดือนกันยายน ส่วนหน้าหนาว ฟูราโนะ มีชื่อเสียงในเรื่องของ ลานสกี ที่ท้าทาย นักท่องเที่ยวนิยมมาช่วงกลางเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนมีนาคม
เขตใจกลางเมือง
คิตะโนะกูนิการะ (北の国から) - พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่เกือบจะตรงที่อยู่ติดกับบริเวณสถานีรถไฟฟูราโนะ
วัดโกโกกูซันฟูราโนะ (護国山富良野寺) - แสดงหินสะดือจากวัดโชโฮของเคียวโตะ
เขตคิตะโนะมิเนะ

คิตะโนะมิเนะเป็นศูนย์กลางของสกีรีสอร์ทและบ้านเช่า และยังมีฟูราโนะสกีรีสอร์ทที่ดำเนินการโดยโรงแรมปรินซ์ในกรุงโตเกียว ซึ่งเป็นสถานที่ในช่วงฤดูหนาวเป็นที่นิยมสำหรับผู้คนจากทั่วโลก และหมู่บ้านชนบทที่ตั้งอยู่ด้านล่างของโรงแรมฟูราโนะปริ้นซ์ยังมีสินค้าให้เลือกซื้อมากมายโดยที่เปิดตลอดทั้งปี ผู้คนจากหลายที่มาที่นี่เพื่อดูเครื่องประดับที่ทำด้วยมือและบางส่วนก็มาเพื่อค้นหาภูตตามตำนาน นอกจากนี้ในคิตะโนะมิเนะยังมีโรงงานชีส และและโรงงานนมเกล็ดหิมะตั้งอยู่
เขตโรกูโงะ
หอสังเกตการณ์โรกูโงะ
ฟาร์มฟูราโนะแยม
หมู่บ้านโพปูริ - เชี่ยวชาญในการปลูกลาเวนเดอร์ให้ออกดอกปลายปี เพื่อที่ผู้เข้าชมจะสามารถมองเห็นดอกไม้สีม่วงในทุกเมื่อ แม้ว่าพวกเขาได้พลาดที่จะมาในฤดูกาล
== การเดินทาง ==
เครื่องบิน
ท่าอากาศยานอาซาฮิกาวะ
รถไฟ
21px JR ฮกไกโด - สายเนะมุโระ : สถานีชิมะโนะชิตะ  - สถานีฟูราโนะ - สถานีนุโนะเบะ - สถานียะมะเบะ
21px JR ฮกไกโด - สายฟูราโนะ : สถานีกะกุเด็ง - สถานีฟูราโนะ
ทางหลวง
ทางหลวงแผ่นดิน
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 237
ทางหลวงชนบท
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 135
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 253
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 298
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 544
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 706
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 759
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 800
* ทางหลวงฮกไกโดหมายเลข 985
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
Furano Tourism Association 富良野観光協会
Biei Wedding Palace 日の出公園ラベンダー園での結婚式 
== อ้างอิง ==
ฟูราโนะ
การท่องเที่ยวในประเทศญี่ปุ่น
อย.

redirect องค์การอาหารและยา
วิทยาศาสตร์โลก

วิทยาศาสตร์โลก หรือ โลกศาสตร์ (Earth Sciences) เป็นศัพท์ที่ใช้เรียกครอบคลุมแขนงต่าง ๆ ของวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับดาวเคราะห์โลก วิทยาศาสตร์โลกอาจถือได้ว่าเป็นกรณีพิเศษของวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ เนื่องจากโลกเป็นดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวเท่าที่เรารู้จักที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ แนวทางในการศึกษาวิทยาศาสตร์โลกนั้น มีทั้งคตินิยมแบบลดทอนและแบบองค์รวม สาขาวิชาสำคัญ ๆ ของวิทยาศาสตร์โลกเท่าที่ผ่านมานั้น จะใช้วิชาฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ เคมี และชีววิทยา เพื่อสร้างความเข้าใจเชิงปริมาณในพื้นที่หรือภาค (sphere) หลัก ๆ ของระบบโลก ซึ่งได้แก่
ธรณีวิทยา (Geology) ครอบคลุมส่วนของโลกที่เป็นหิน (หรือธรณีภาค) ซึ่งประกอบด้วยแกนโลก เนื้อโลก และเปลือกโลก  และบรรพชีวินวิทยา (Paleontology)
สมุทรศาสตร์ (limnology) วิทยาแหล่งน้ำแผ่นดิน  และ อุทกวิทยา (hydrology) ครอบคลุมส่วนของโลกที่เป็นน้ำ (หรืออุทกภาค) ทั้งที่เป็นน้ำจืดและน้ำเค็ม
วิทยาศาสตร์ชั้นบรรยากาศ ครอบคลุมส่วนของโลกที่เป็นก๊าซ (หรือชั้นบรรยากาศ)
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ดาราศาสตร์ 
ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 
ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี  มหาวิทยาลัยขอนแก่น 
กรมทรัพยากรธรณี  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
วิทยาศาสตร์น่ารู้   โดย ศ.ดร.สุทัศน์  ยกส้าน
โครงการลีซ่า โครงการเรียนรู้เรื่องวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ โดยหอดูดาวเกิดแก้ว สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
 
สาขาวิชา
วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ
วิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์
กลุ่มดาวนกอินทรี

กลุ่มดาวนกอินทรี เป็นกลุ่มดาวกลุ่มหนึ่งในจำนวนกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี (Ptolemy) และยังเป็นกลุ่มดาวในรายการกลุ่มดาว 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล กลุ่มดาวนี้วางตัวอยู่บนเส้นศูนย์สูตรฟ้า ดาวที่สว่างที่สุดในกลุ่มดาวนี้คือดาวตานกอินทรี (Altair) ซึ่งเป็นจุดยอดจุดหนึ่งของ "สามเหลี่ยมฤดูร้อน"
== รายชื่อดาวและความส่องสว่างปรากฏ ==
ดาวอัลแทร์ความส่องสว่างปรากฏ 0.77
ดาวอัลเซน ความส่องสว่างปรากฏ 3.71
ดาวทาราซาด ความส่องสว่างปรากฏ 2.71
ดาวเดเนบโบแคบ ความส่องสว่างปรากฏ 3.37
ดาวเดเนบโบแคบออสตราลิส ความส่องสว่างปรากฏ 4.03
ζ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 2.98
η Aql ความส่องสว่างปรากฏ 3.5-4.4
θ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 3.26
ι Apl ความส่องสว่างปรากฏ 4.35
κ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.93
λ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 3.43
μ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.45
ν Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.69
χ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.72
ο Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.12
π Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.72
ρ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.94
σ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.18
τ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.51
υ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.89
φ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.29
χ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.28
ψ Aql ความส่องสว่างปรากฏ 6.25
31 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.16
35 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.79
27 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.46
36 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.05
26 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.00
14 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.42
15 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.41
12 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.03
71 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 4.31
28 Aql ความส่องสว่างปรากฏ 5.53
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวนกอินทรี
เอเชียตะวันออก

เอเชียตะวันออกเป็นอนุภูมิภาคของทวีปเอเชีย มีพื้นที่ประมาณ 11,774,358 ตารางกิโลเมตร
ประเทศซึ่งมีพื้นที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก มีดังต่อไปนี้
ยกเว้น มณฑลชิงไห่, เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ และเขตปกครองตนเองทิเบต ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อาจจัดให้อยู่ในเขตภูมิภาคเอเชียกลาง
ดินแดนซึ่งมีพื้นที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก มีดังต่อไปนี้
ประเทศหรือดินแดนต่อไปนี้ บางครั้งก็ถูกจัดให้เป็นส่วนหนึ่งของเอเชียตะวันออก ปัจจัยสำคัญที่สุดที่เป็นตัวกำหนดการจำแนกภูมิภาคดังกล่าวนี้คือ มุมมองทางด้านการเมืองที่แต่ละบุคคลมีต่อประเทศหรือภูมิภาคนั้น ๆ เป็นหลัก
พื้นที่ส่วนที่เหลือของจีน คือ เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ มณฑลชิงไห่ เขตปกครองตนเองทิเบต (จัดอยู่ในภูมิภาค เอเชียตะวันออก หรือ เอเชียกลาง ก็ได้)
มองโกเลีย (จัดอยู่ในภูมิภาค เอเชียตะวันออก หรือ เอเชียกลาง ก็ได้)
รัสเซียตะวันออกไกล (Russia Far East) (จัดอยู่ในภูมิภาค เอเชียตะวันออก หรือ เอเชียเหนือ ก็ได้)
ประชากรมากกว่า 1,500 ล้านคน หรือประมาณ 40% ของของชาวเอเชียทั้งหมด หรือประมาณ 1 ใน 4 ของประชากรโลกอาศัยอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก ทำให้ภูมิภาคนี้กลายเป็นภูมิภาคที่มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่นมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก อัตราความหนาแน่นของประชากรในเอเชียตะวันออกอยู่ที่ 230 คนต่อตารางกิโลเมตร ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่าอัตราความหนาแน่นโดยเฉลี่ยของประชากรโลกถึง 5 เท่า
ประวัติศาสตร์ของเอเชียตะวันออกก็เหมือนกับประวัติศาสตร์ของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คือ ได้รับอิทธิพลและเกี่ยวพันโยงในกับจีนอย่างมาก ตัวอย่างเช่น บรรดาประเทศในเอเชียตะวันออกทั้งหมดได้เคยใช้ตัวอักษรจีนในบางช่วงของประวัติศาสตร์ ในบางภูมิภาคของจีน ญี่ปุ่น และเกาหลี ซึ่งมีระบบการเขียนหนังสือเกี่ยวโยงกันในทางประวัติศาสตร์นั้น บางครั้งจะได้รับการอ้างอิงถึงรวมกันเป็นกลุ่มว่า CJK (หรือ CLKV เมื่อรวมเวียดนามด้วย)
==ประเทศและดินแดน==
===ประเทศ===
===ดินแดน===
== ภูมิภาคอื่น ๆ ของเอเชีย ==
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เอเชียใต้ (อนุทวีปอินเดีย)
เอเชียกลาง
เอเชียตะวันตกเฉียงใต้หรือเอเชียตะวันตก (คำจำกัดความหนึ่งของตะวันออกกลาง มีความหมายเหมือนกันกับเอเชียตะวันตกเฉียงใต้)
เอเชียเหนือ (ไซบีเรีย)
ยูเรเชียเหนือ (ขยายไปถึงยุโรป)
ยูเรเชียกลาง (ขยายไปถึงยุโรป)
== ดูเพิ่ม ==
การเมืองการปกครองของเอเชียตะวันออก
==อ้างอิง==
เอเชียตะวันออก
เอเชียตะวันออก
ดาวเคราะห์

|-
|ดาวเคราะห์ทั้งแปด ในระบบสุริยะ:
ดาวเคราะห์คล้ายโลก (ดาวเคราะห์หิน)
ดาวพุธ, ดาวศุกร์, โลก และดาวอังคาร
ดาวเคราะห์ยักษ์  (ดาวเคราะห์แก๊ส)
ดาวพฤหัส และดาวเสาร์ (ดาวแก๊สยักษ์)
ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน (ดาวน้ำแข็งยักษ์)
เรียงลำดับจากดวงอาทิตย์ และใช้สีจริง. ขนาดไม่ตามของจริง
|}
ดาวเคราะห์ (πλανήτης; planet หรือ "ผู้พเนจร") คือวัตถุขนาดใหญ่ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ ก่อนคริสต์ทศวรรษ 1990 มีดาวเคราะห์ที่เรารู้จักเพียง 8 ดวง (ทั้งหมดอยู่ในระบบสุริยะ) ปัจจุบันเรารู้จักดาวเคราะห์ใหม่อีกมากกว่า 100 ดวง ซึ่งเป็นดาวเคราะห์นอกระบบ คือ โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่นที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์ ในปี พ.ศ. 2549 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) มีมติรับคำนิยามทางวิทยาศาสตร์ของดาวเคราะห์ว่า วัตถุฟากฟ้าที่โคจรรอบดาวฤกษ์จะเป็นดาวเคราะห์ได้ ต่อเมื่อ
มีมวลมากพอที่จะรักษาทรงกลมไว้ได้ด้วยแรงโน้มถ่วงของตนเอง
ต้องไม่มีมวลมากจนถึงขนาดก่อให้เกิดปฏิกิริยานิวเคลีย์ฟิวชั่น หรือปฏิกิริยาการหลอมนิวเคลียส
ต้องไม่มีดาวเคราะห์อื่นร่วมใช้วงโคจร ซึ่งรวมไปถึงว่าต้องไม่มีดาวเคราะห์แรกเกิด (planetesimal) อื่นกำลังก่อตัวอยู่ในวงโคจร
ดาวเคราะห์เป็นวัตถุฟากฟ้าที่ศึกษากันมาแต่โบราณ ทั้งในทางวิทยาศาสตร์ และโหราศาสตร์ นักดาราศาสตร์กรีกชื่อ ปโตเลมี เชื่อว่า ดาวเคราะห์ทั้งหลายล้วนโคจรรอบโลกในการเคลื่อนที่แบบรอบอภิวัฏ (Epicycle)
ทฤษฎีที่เป็นที่ยอมรับกันมากที่สุดในปัจจุบันกล่าวว่าดาวเคราะห์ก่อตัวขึ้นจากการยุบตัวลงของกลุ่มฝุ่นและแก๊ส พร้อมๆ กับการก่อกำเนิดดวงอาทิตย์ที่ใจกลาง ดาวเคราะห์ไม่มีแสงสว่างในตัวเอง สามารถมองเห็นได้เนื่องจากพื้นผิวสะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะมีดาวบริวารโคจรรอบ ยกเว้นดาวพุธและดาวศุกร์ และสามารถพบระบบวงแหวนได้ในดาวเคราะห์ขนาดใหญ่อย่างดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน มีเพียงดาวเสาร์เท่านั้นที่สามารถมองเห็นวงแหวนได้ชัดเจนด้วยกล้องส่องทางไกล
== นิยามของดาวเคราะห์ ==
เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2549 ที่ประชุมสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก ซึ่งประกอบด้วยนักดาราศาสตร์กว่า 2,500 คนจาก 75 ประเทศทั่วโลก ได้มีมติกำหนดนิยามใหม่ของดาวเคราะห์ ดังนี้ 
เป็นดาวที่โคจรรอบดาวฤกษ์ (ซึ่งในที่นี้หมายถึงดวงอาทิตย์) แต่ไม่ใช่ดาวฤกษ์ และไม่ใช่ดาวบริวาร
มีมวลมากพอที่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงดูดตัวเองให้อยู่ในสภาวะสมดุลอุทกสถิต หรือรูปร่างใกล้เคียงกับทรงกลม
มีวงโคจรที่ชัดเจนและสอดคล้องกับดาวเคราะห์ข้างเคียง
มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 500 ไมล์ (804.63 กิโลเมตร)
นิยามใหม่นี้ส่งผลให้ ดาวพลูโต (♇) และดาวอีรีส ซึ่งเคยนับเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 และ 10 ถูกปลดออกจากการเป็นดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ คงเหลือดาวเคราะห์เพียง 8 ดวง เนื่องจากดาวพลูโตไม่สามารถควบคุมแรงดึงดูด และวงโคจรของสิ่งต่างๆ ที่อยู่นอกระบบสุริยะ ทั้งยังมีวงโคจรที่ไม่สอดคล้องกับดาวเคราะห์ข้างเคียง และให้ถือว่าดาวพลูโตเป็น ดาวเคราะห์แคระ ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะ

== รายชื่อดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ ==
(เรียงตามระยะห่างเฉลี่ยจากดวงอาทิตย์)
ดาวพุธ 
ดาวศุกร์ 
โลก 
ดาวอังคาร 
ดาวพฤหัสบดี 
ดาวเสาร์ 
ดาวยูเรนัส 
ดาวเนปจูน 
== ดูเพิ่ม ==
ดาวเคราะห์นอกระบบ
ดาวเคราะห์แคระ
== อ้างอิง ==
วิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์
 
ดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์
ดาวเสาร์

ดาวเสาร์ (Saturn) เป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 6 จากดวงอาทิตย์ ถัดจากดาวพฤหัสบดี เป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของระบบสุริยะ รองจาก ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์เป็นดาวแก๊สยักษ์ที่มีรัศมีเฉลี่ยมากกว่าโลกประมาณเก้าเท่า แม้ว่าจะมีความหนาแน่นเป็นหนึ่งในแปดของโลก แต่มวลของมันมีมากกว่าโลกถึง 95 เท่า ดาวเสาร์ตั้งชื่อตามเทพโรมันแห่งการเกษตร สัญลักษณ์ทางดาราศาสตร์ของดาวเสาร์ (♄) แทนเคียวของเทพเจ้า
== ลักษณะเฉพาะทางกายภาพ ==
ดาวเสาร์มีรูปร่างป่องออกตามแนวเส้นศูนย์สูตร ที่เรียกว่าทรงกลมแป้น (oblate spheroid) เส้นผ่านศูนย์กลางตามแนวขั้วสั้นกว่าตามแนวเส้นศูนย์สูตรเกือบ 10% เป็นผลจากการหมุนรอบตัวเองอย่างรวดเร็ว ดาวเคราะห์ดวงอื่นๆ ก็มีลักษณะเป็นทรงกลมแป้นเช่นกัน แต่ไม่มากเท่าดาวเสาร์ ดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวในระบบสุริยะ ที่มีความหนาแน่นเฉลี่ยน้อยกว่าน้ำ (0.70 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร) อย่างไรก็ตาม บรรยากาศชั้นบนของดาวเสาร์มีความหนาแน่นน้อยกว่านี้ ขณะที่ที่แกนมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ   วงแหวนของดาวเสาร์ประกอบไปด้วย เศษหินและน้ำแข็งขนาดเล็ก เรียงตัวอยู่ในระนาบเดียวกัน และวงแหวนของดาวเสาร์ก็ประกอบไปด้วย วงแหวนย่อยๆมากมาย ความจริงแล้ววงแหวนดาวเสาร์นั้นบางมาก โดยมีความหนาเฉลี่ยเพียง 500 กิโลเมตรเท่านั้น แต่เศษวัตถุในวงแหวนมีความสามารถในการสะท้อนแสงดี และกว้างกว่า 80,000 กิโลเมตร จึงสามารถสังเกตได้จากโลก
== วงแหวน ==
วงแหวนของดาวเสาร์ ประกอบด้วยอนุภาคขนาดเล็กจำนวนมากนับไม่ถ้วน ที่มีขนาดตั้งแต่ไม่กี่ไมโครเมตรไปจนถึงหลายเมตร กระจุกตัวรวมกันอยู่และโคจรไปรอบๆ ดาวเสาร์ อนุภาคในวงแหวนส่วนใหญ่เป็นน้ำแข็ง มีบางส่วนที่เป็นฝุ่นและสสารอื่น
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Saturn profile  at NASA's Solar System Exploration site
Saturn Fact Sheet, by NASA
Gazeteer of Planetary Nomenclature - Saturn (USGS)
Cassini-Huygens mission  to Saturn, by NASA
Research News about Saturn
General information about Saturn
Studies on the Rings  of Saturn
Astronomy Cast: Saturn
 
ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ
ดาวเคราะห์
กลุ่มดาว

กลุ่มดาว คือ กลุ่มของดาวฤกษ์ ที่สามารถเชื่อมต่อกันเป็นรูปร่างต่าง ๆ ตามแต่จินตนาการในอวกาศสามมิติ. ส่วนใหญ่แล้ว ดาวฤกษ์ในกลุ่มดาวเดียวกันที่เราเห็นอยู่ใกล้กันบนทรงกลมท้องฟ้า ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกัน และห่างไกลกันมากในอวกาศ. กลุ่มดาวอย่าง "ไม่เป็นทางการ" ที่เป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวาง แต่ไม่ได้รับการรับรองโดยนักดาราศาสตร์ หรือสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล เรียกว่า ดาวเรียงเด่น (asterism) ตัวอย่างเช่น กระบวยใหญ่
คนไทยรู้จักและตั้งชื่อกลุ่มดาวอยู่บ้าง แต่ไม่ทั่วทั้งทรงกลมท้องฟ้า ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มดาวที่มีดาวฤกษ์สว่างเป็นสมาชิก และมักใช้คำว่า "ดาว" นำหน้า เช่น ดาวจระเข้ ดาวเต่า ดาวไถ ดาวโลง เป็นต้น
สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) แบ่งพื้นที่ในท้องฟ้าออกเป็นกลุ่มดาว 88 กลุ่ม โดยกำหนดเขตแดนที่แน่นอนและแม่นยำ กลุ่มดาวในซีกฟ้าเหนือส่วนใหญ่มาจากกรีกโบราณจนถึงสมัยกลาง
== ประวัติกลุ่มดาว ==
ในยุคกรีกโบราณ, นอกจากกลุ่มดาวจักรราศี 12 กลุ่ม, ทอเลมีได้แสดงรายการกลุ่มดาวอีก 36 กลุ่ม. รายชื่อกลุ่มดาวในปัจจุบัน ส่วนหนึ่งตกทอดมาจากกรีกโบราณ ที่เพิ่มเข้ามาใหม่เป็นกลุ่มดาวที่เติมลงในช่องว่างระหว่างกลุ่มดาวของทอเลมี. กลุ่มดาว 12 กลุ่ม ในซีกฟ้าใต้ ไม่สามารถมองเห็นได้จากกรีซ จึงตั้งชื่อโดยนักเดินเรือชาวดัตช์ ปีเตอร์ ดีร์กโซน ไกเซอร์ (Pieter Dirkzoon Keyser) และ เฟรดริก ดี เฮาต์มัน (Fredrick de Houtman) ในปลายศตวรรษที่ 16
กลุ่มดาวโบราณบางกลุ่มถูกยกเลิกไป เช่น กลุ่มดาว Quadrans Muralis ซึ่งปัจจุบันอยู่ในพื้นที่ของกลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ แต่ยังหลงเหลือร่องรอยในชื่อของ ฝนดาวตกควอดแดรนต์, กลุ่มดาวเรืออาร์โก (Argo Navis) มีขนาดใหญ่มาก ภายหลังจึงถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มดาวใหม่ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มดาวกระดูกงูเรือ กลุ่มดาวท้ายเรือ และกลุ่มดาวใบเรือ
== ชื่อดาวฤกษ์ ==
นอกเหนือจากชื่อสามัญ เช่น ดาวซีริอัส ดาวบีเทลจุส ดาวรวงข้าว ดาวฤกษ์ส่วนใหญ่ในท้องฟ้ามีชื่อเรียกตามระบบการเรียกชื่อดาวที่พบบ่อยอยู่ 2 ระบบ คือ ของโยฮันน์ บาเยอร์ (เบเยอร์) ใช้อักษรกรีกตามด้วยชื่อกลุ่มดาว เช่น ดาวแอลฟาคนครึ่งม้า และระบบการเรียกของ จอห์น แฟลมสตีด ที่ขึ้นต้นด้วยตัวเลขแล้วตามด้วยกลุ่มดาว เช่น ดาว 61 หงส์. ส่วนดาวแปรแสงมีระบบการเรียกต่างออกไป คือ ขึ้นต้นด้วยอักษรโรมันตัวนำ เช่น ดาวอาร์อาร์พิณ (RR Lyrae)
== ดูเพิ่ม ==
รายชื่อกลุ่มดาวเรียงตามอักษรละติน
รายชื่อกลุ่มดาวเรียงตามเนื้อที่
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
IAU: The Constellations, including high quality maps.
Star Tales origins and mythology of the constellations (Ian Ridpath)
Photographic Atlas of the Constellations
Celestia free 3D realtime space-simulation (OpenGL)
Stellarium realtime sky rendering program (OpenGL)
Strasbourg Astronomical Data Center Files on official IAU constellation boundaries  (the older NASA ADC service does not function anymore)
Interactive Sky Charts  (Allows navigation through the entire sky with variable star detail, optional constellation lines)
Table of Constellations 
Online Text: Hyginus, Astronomica translated by Mary Grant Greco-Roman constellation myths
Neave Planetarium An interactive planetarium and stardome with realistic movement of stars and the planets.
Audio - Cain/Gay (2009) Astronomy Cast Constellations
For a reconstructed map of the Babylonian constellations visit: 'Babylonian Star-map' by Gavin White 
แผนที่ดาว  
แผนที่ดาวพิกัดศูนย์สูตร (Equatorial Sky Chart)  
กลุ่มดาว
นกกระดาษ

นกกระดาษ เป็นการพับกระดาษแบบหนึ่งให้เป็นรูปร่างของนกกระเรียน ดั้งเดิมมีที่มาจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเรียกศิลปะการพับกระดาษว่า โอะริงะมิ
นกกระดาษถูกใช้เพื่อเป็นการให้กำลังใจแก่ซาซากิ ซาดาโกะ เด็กหญิงชาวเมืองฮิโรชิมาคนหนึ่ง ที่ป่วยเนื่องจากได้รับผลกระทบจากระเบิดนิวเคลียร์
ปลายปีพ.ศ. 2547 ได้นำมาใช้ในประเทศไทย เพื่อแสดงถึงความห่วงใยของประชาชนชาวไทยที่มีต่อชาวใต้ โดยทางหน่วยงานราชการได้รับนกกระดาษนั้นจากนักเรียน นักศึกษา  และประชาชนทั่วไป  นำไปโปรยบนท้องฟ้าเหนือสามจังหวัดภาคใต้ได้แก่  จังหวัดนราธิวาส  จังหวัดยะลา  และจังหวัดปัตตานี
การพับกระดาษ
วัฒนธรรมญี่ปุ่น
สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล

สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (International Astronomical Union; Union astronomique internationale) หรือย่อว่า ไอเอยู (IAU) และ อูว์อาอี (UAI) เป็นองค์กรที่รวมกลุ่มสมาคมดาราศาสตร์ต่าง ๆ จากทั่วโลกเข้าด้วยกันAbout the IAU และเป็นสมาชิกของ
วัตถุทางดาราศาสตร์

วัตถุทางดาราศาสตร์ (astronomical object) หรือ วัตถุท้องฟ้า (celestial object) หรือ เทห์ฟากฟ้า หรือ เทห์ฟ้า (celestial body) หมายถึงวัตถุทางดาราศาสตร์ เช่น ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ ดาวหาง ดาวบริวาร ดาวเคราะห์แคระ ดาวเคราะห์น้อย สะเก็ดดาว ดาราจักร เนบิวลา หลุมดำ กระจุกดาว กระจุกดาราจักร ซูเปอร์โนวา ไฮเปอร์โนวา โนวา กระจุกดาราจักรยวดยิ่ง ดาวเคราะห์นอกระบบ ดาวนิวตรอน ซากซูเปอร์โนวา ดาวแคระน้ำตาล ดาวแคระดำเป็นต้น พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ใช้คำว่า "เทห์ฟากฟ้า" หรือ "เทห์ฟ้า" แต่ในวงการดาราศาสตร์นิยมใช้คำว่า "วัตถุท้องฟ้า"
วัตถุทางดาราศาสตร์
ดาราศาสตร์
ปีแสง

ปีแสง (อังกฤษ: light-year) คือ หน่วยของระยะทางในทางดาราศาสตร์ 1 ปีแสง เท่ากับระยะทางที่แสงเดินทางในเวลา 1 ปี จากอัตราเร็วแสงที่มีค่า 299,792,458 เมตร/วินาที ระยะทาง 1 ปีแสงจึงมีค่าประมาณ 9.4607 กิโลเมตร = 63,241.077 หน่วยดาราศาสตร์ = 0.30660 พาร์เซก เนื่องจากเอกภพมีขนาดมหึมา แสงจากวัตถุท้องฟ้าที่อยู่ไกลจึงใช้เวลาหลายปีกว่าจะเดินทางมาถึงเรา นั่นหมายความว่าเราเห็นอดีตของวัตถุนั้นอยู่ตลอดเวลา
ปีแสงใช้เพื่อวัดระยะทางระหว่างดาราจักร และไม่ใช่หน่วยวัดเวลา หนึ่งปีแสงมีค่าที่แน่นอนโดยใช้ตัวเลขปีจูเลียน (365.25 วัน) มาคำนวณซึ่งเป็นไปตามข้อกำหนดของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล คือ 9,460,730,472,580.8 กิโลเมตร
== อ้างอิง ==
หน่วยความยาว
มาตรดาราศาสตร์
หน่วยวัดในดาราศาสตร์
กิโลเมตร

กิโลเมตร อักษรย่อ กม. (kilomètre) เป็นหน่วยวัดความยาว มีขนาดเท่ากับ 1 × 103 เมตร
== เทียบกับหน่วยวัดอื่น ==
1 กิโลเมตร มีค่า
ประมาณ 0.621371 ไมล์
ประมาณ 1,093.61 หลา
ประมาณ 3,280.84 ฟุต
ประมาณ 0.539957 ไมล์ทะเล
== ดูเพิ่ม ==
ปีแสง
พาร์เซก
อันดับของขนาด (ความยาว)
หน่วยความยาวระบบเมตริก
เส้นรอบวง

ในวิชาเรขาคณิต เส้นรอบวง (circumference) เป็นเส้นรอบรูปของวงกลม หรือ วงรี นั่นคือ เส้นรอบวงจะเป็นความยาวส่วนโค้งของวงกลมราวกับว่ามันถูกเปิดออก และยืดออกเป็นส่วนของเส้นตรง
== รูปวงกลม ==
เส้นรอบวง c ของรูปวงกลม สามารถคำนวณได้จากเส้นผ่านศูนย์กลาง d โดยใช้สูตรต่อไปนี้
:c = \pi d \,\!
หรือคำนวณจากรัศมี r ของรูปวงกลม
:c = 2 \pi r \,\!
เมื่อ π คืออัตราส่วนระหว่างเส้นรอบวงกับเส้นผ่านศูนย์กลาง ซึ่งมีค่าประมาณ 3.142857142857143
สูตรการหาความยาวของเส้นรอบวง สามารถสร้างขึ้นโดยใช้ความรู้ทางแคลคูลัสเชิงปริพันธ์ และไม่ใช้การอ้างถึงค่า π ดังที่จะแสดงต่อไปนี้
ครึ่งหนึ่งด้านบนของรูปวงกลมที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิด คือกราฟของฟังก์ชัน
:f (x) = \sqrt{r^2 - x^2}
ซึ่ง x สามารถมีค่าได้ตั้งแต่ −r ถึง +r เส้นรอบวงของรูปวงกลมทั้งหมดจึงสามารถแทนได้ด้วยผลรวมสองเท่าของความยาวของส่วนโค้งเล็กๆ ที่ประกอบกันเป็นครึ่งวงกลม ความยาวของส่วนโค้งเล็กๆ นั้นสามารถคำนวณได้โดยใช้ทฤษฎีบทพีทาโกรัส รูปสามเหลี่ยมมุมฉากที่มีด้านประกอบมุมฉากเป็น dx และ f' (x) dx เราจะได้ความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉากเป็น
:\sqrt{(dx) ^2+ (f' (x) dx) ^2} = \left ( \sqrt{1+f' (x) ^2} \right) dx
ดังนั้น ความยาวของเส้นรอบวงจึงคำนวณได้จาก
:\begin{align}
c &= 2 \int_{-r}^r \sqrt{1+f' (x) ^2}dx = 2 \int_{-r}^r \sqrt{1+\frac{x^2}{r^2-x^2}}dx = 2 \int_{-r}^r \sqrt{\frac{1}{1-\frac{x}{r}^2}}dx = 2r \int_{-1}^1 \sqrt{\frac{1}{1-x^2}}dx \\
&= 2r \big[ \arcsin{(1)} - \arcsin{(-1)} \big] = 2r ( \tfrac{\pi}{2} - (-\tfrac{\pi}{2}) ) = 2 \pi r
\end{align}
== รูปวงรี ==
การคำนวณเส้นรอบวงของวงรี ซับซ้อนกว่าวงกลม และเป็นอนุกรมอนันต์ (infinite series) อาจประมาณได้จากสูตรของ รามานุจัน (นักคณิตศาสตร์ชาวอินเดีย)
c \approx \pi (3 (a+b) - \sqrt{ (3a+b) (a+3b) }) 
เมื่อ a และ b คือ กึ่งแกนเอกและกึ่งแกนโท ตามลำดับ สองค่านี้มีความสัมพันธ์กันกับความเยื้องศูนย์กลางของวงรี ดังต่อไปนี้
b = a \sqrt{1-e^2}
ซึ่งแสดงว่าสามารถเขียนสูตรคำนวณเส้นรอบวงของวงรีได้ดังนี้
c \approx \pi a (3 (1+\sqrt{1-e^2}) - \sqrt{ (3+ \sqrt{1-e^2}) (1+3 \sqrt{1-e^2}) }) = \pi a (3 (1+\sqrt{1-e^2}) - \sqrt{3 (2-e^2) +10 \sqrt{1-e^2}}) 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Numericana - Circumference of an ellipse
เรขาคณิต
หน่วยดาราศาสตร์

หน่วยดาราศาสตร์ (astronomical unit; ย่อในภาษาอังกฤษว่า AU หรือ au หรือ a.u. หรือ ua) คือ หน่วยของระยะทาง มีค่า (โดยประมาณ) เท่ากับระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ ค่าที่ยอมรับในปัจจุบัน เท่ากับ 149,597,870,691±30 เมตร (ประมาณ 150 ล้านกิโลเมตร หรือ 93 ล้านไมล์)
สัญลักษณ์ "ua" ได้รับการเสนอจากสำนัก Bureau International des Poids et Mesures แห่งฝรั่งเศส แต่ในสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่น ๆ ที่ใช้ภาษาอังกฤษจะใช้อักษรตัวใหญ่มากกว่า ส่วนสหภาพดาราศาสตร์สากล (International Astronomical Union) เสนอให้ใช้ "au" ส่วนมาตรฐานนานาชาติ ISO 31-1 นั้นใช้ "AU"
==ตารางเปรียบเทียบระยะทางหน่วยดาราศาสตร์==
ตารางด้านล่างนี้แสดงถึงระยะทางพิจารณาจากหน่วยดาราศาสตร์ ทั้งนี้ระยะทางอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา
== ดูเพิ่ม ==
ปีแสง
พาร์เซก
==อ้างอิง==
กลศาสตร์ท้องฟ้า
หน่วยความยาว
มาตรดาราศาสตร์
หน่วยวัดในดาราศาสตร์
กลุ่มดาวหงส์

กลุ่มดาวหงส์ เป็นกลุ่มดาวในซีกเหนือของทรงกลมท้องฟ้า เป็นหนึ่งในจำนวนกลุ่มดาว 48 กลุ่มในรายการของทอเลมี (Ptolemy) และยังเป็นกลุ่มดาวในรายการกลุ่มดาว 88 กลุ่มที่รับรองโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล บางครั้งมีผู้เรียกกลุ่มดาวนี้ว่า กลุ่มดาวกางเขนเหนือ เพื่อให้เข้าคู่กับกลุ่มดาวกางเขนใต้
กลุ่มดาวนี้ มักวาดภาพให้เป็นรูปหงส์กางปีกบินตามแนวของทางช้างเผือก และหันหัวไปทางทิศใต้
กลุ่มดาว
กลุ่มดาวหงส์
ดาวเคราะห์น้อย

ดาวเคราะห์น้อย (asteroid หรือบางครั้งเรียกว่า minor planet / planetoid) คือวัตถุทางดาราศาสตร์ขนาดเล็กกว่าดาวเคราะห์ แต่ใหญ่กว่าสะเก็ดดาว (ซึ่งโดยปกติมักมีขนาดราว 10 เมตรหรือน้อยกว่า)  และไม่ใช่ดาวหาง การแบ่งแยกประเภทเช่นนี้กำหนดจากภาพปรากฏเมื่อแรกค้นพบ กล่าวคือ ดาวหางจะต้องมีส่วนของโคม่าที่สังเกตเห็นได้ชัด และมีรายชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อของดาวหางเอง ดาวเคราะห์น้อยมีลักษณะปรากฏคล้ายดวงดาว (คำว่า asteroid มาจากคำภาษากรีกว่า αστεροειδής หรือ asteroeidēs ซึ่งหมายถึง "เหมือนดวงดาว" มาจากคำภาษากรีกโบราณว่า Aστήρ หรือ astēr ซึ่งแปลว่า ดวงดาว) และมีการกำหนดเรียกชื่ออย่างคร่าวๆ ตามชื่อปีที่ค้นพบ จากนั้นจึงมีการตั้งชื่อตามระบบ (เป็นหมายเลขเรียงตามลำดับ) และชื่อ ถ้ามีการพิสูจน์ถึงการมีอยู่และรอบการโคจรเรียบร้อยแล้ว สำหรับลักษณะทางกายภาพของดาวเคราะห์น้อยโดยส่วนใหญ่ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด
ดาวเคราะห์น้อยดวงแรกที่มีการตั้งชื่อคือ เซเรส ค้นพบในปี พ.ศ. 2344 โดย จูเซปเป ปิอาซซี ซึ่งในช่วงแรกคิดว่าได้ค้นพบดาวเคราะห์ดวงใหม่ และกำหนดประเภทให้มันว่าเป็นดาวเคราะห์แคระ เซเรสนับเป็นดาวเคราะห์น้อยดวงใหญ่ที่สุดเท่าที่เป็นที่รู้จักกันในปัจจุบัน และจัดอยู่ในประเภทดาวเคราะห์แคระ ส่วนดาวเคราะห์น้อยดวงอื่นๆ จัดเป็นวัตถุในระบบสุริยะขนาดเล็ก เซอร์วิลเลียม เฮอร์เชล (พ.ศ. 2281 - 2365 ผู้ค้นพบดาวยูเรนัส เมื่อ พ.ศ. 2324) เป็นผู้ประดิษฐ์คำศัพท์ "asteroid" ให้แก่วัตถุอวกาศชุดแรก ๆ ที่ค้นพบในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งทั้งหมดมีวงโคจรรอบดวงอาทิตย์อยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี โดยส่วนใหญ่วงโคจรมักบิดเบี้ยวไม่เป็นวงรี แต่หลังจากนั้นมีการค้นพบดาวเคราะห์น้อยอยู่ระหว่างวงโคจรของดาวเคราะห์ต่างๆ นับตั้งแต่ดาวพุธไปจนถึงดาวเนปจูน และอีกหลายร้อยดวงอยู่พ้นจากดาวเนปจูนออกไป
ดาวเคราะห์น้อยส่วนมากพบอยู่ในแถบดาวเคราะห์น้อย ซึ่งมีวงโคจรเป็นวงรีอยู่ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี เชื่อว่าดาวเคราะห์น้อยส่วนใหญ่เป็นซากที่หลงเหลือในจานดาวเคราะห์ก่อนเกิด ซึ่งไม่สามารถรวมตัวกันเป็นดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ได้ระหว่างการก่อกำเนิดระบบสุริยะเนื่องจากแรงโน้มถ่วงรบกวนจากดาวพฤหัสบดี ดาวเคราะห์น้อยบางดวงมีดาวบริวาร หรือโคจรระหว่างกันเองเป็นคู่ เรียกว่า ระบบดาวเคราะห์น้อยคู่
== ประวัติ ==
== อ้างอิง ==
 
วัตถุทางดาราศาสตร์