หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์

นายพันตรี หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ หรือชื่อเล่นว่า ใหญ่ (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406-21 มกราคม พ.ศ. 2469) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน เป็น พระมาตุลา (ลุง) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร และเป็นพระปัยกา (ทวด) ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้าถวายตัวต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และทรงเลือกให้เดินทางไปศึกษาในต่างประเทศ เพื่อสืบทอดวิชาแพทย์ต่อจากพระบิดา หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์เดินทางไปศึกษาที่สกอตแลนด์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2415 เมื่ออายุ 9 ปี จบการศึกษาแพทย์ศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2427
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้ารับราชการเป็นผู้ช่วยของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ พระบิดา ทั้งด้านกิจการแพทย์ และการทหาร ได้รับพระราชทานยศพันตรี ช่วยปรับปรุงกิจการทหาร ร่วมจัดตั้งกรมยุทธนาธิการทหาร และเป็นเลขานุการพระบิดา ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ พร้อมกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2433  เพื่อประกอบกิจการส่วนตัวร่วมกับพระบิดา เป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทางตอนเหนือของพระนคร จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม คลองนี้ได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยุรศักดิ์" หรือ "คลองรังสิต" 
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ป่วยเป็นโรคไตพิการเรื้อรัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2469 อายุ 62 ปี พระราชทานเพลิงศพ ณ สุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาส  เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2470
สุวพันธุ์ คือชื่อที่รับพระราชทาน ชื่อ สุวพรรณ นั้นท่านเปลี่ยนเองในปลายอายุของท่าน สนิทวงศ์ ในอักษรโรมัน สะกดว่า Sanidvongs ส่วนชาวต่างชาติเรียกท่านว่า ดอกเตอร์ใหญ่ (Dr. Yai)
== บุตร-ธิดา ==
===เจริญ  บุนนาค===
จำเริญ บุนนาค ธิดาพระยาอรรคราชนาถภักดี (หวาด บุนนาค) ราชนิกูล มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ 
หม่อมหลวงพงศ์ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาชลมารคพิจารณ์
หม่อมหลวงต้อม สนิทวงศ์
หม่อมหลวงเป้ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น อำมาตย์โท พระสุวพันธุ์พิทยาการ
หม่อมหลวงคลอง สนิทวงศ์ (ไชยันต์) เป็นหม่อมใน พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์
หม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ (ผดุงชีพ)
หม่อมหลวงธัญญะ สนิทวงศ์
หม่อมหลวงนวม สนิทวงศ์
=== ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ===
ธิดาศาสนาจารย์กิมเฮง มังกรพันธ์ และนางทองอยู่ ปักษานนท์ มีบุตรธิดาจำนวน 4 คน ได้แก่
หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล (4 ตุลาคม 2452 — 24 ธันวาคม 2527) สมรสกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
หม่อมหลวงซ้ง สนิทวงศ์ สมรสกับหม่อมเจ้ารำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์
ท่านผู้หญิงพวงร้อย อภัยวงศ์ (28 ธันวาคม 2457 — 17 สิงหาคม 2543)
หม่อมหลวงคงคา สนิทวงศ์
=== เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ===
หม่อมหลวงพวงแก้ว ณ ระนอง (8 สิงหาคม 2461 — 27 กรกฎาคม 2550) สมรสกับสง่า ณ ระนอง มีบุตรสี่คน
===ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา===
มีบุตร  รวม 3 คน
1 หม่อมหลวง บัว สนิทวงศ์ สมรสกับ นาง แถม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม เหลี่ยมจันทร์)
2 หม่อมหลวง นาวี สนิทวงศ์ สมรสกับ นาง อาบ ชูโต
3 หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์  (29 เม.ย. 2462 - มี.ค. 2546) สมรสกับ ม.ร.ว. ทรงศรี ศรีธวัช
=== ไม่มีข้อมูล ===
หม่อมหลวงลำพวน สนิทวงศ์
หม่อมหลวงฟาง สนิทวงศ์
หม่อมหลวงไชย สนิทวงศ์
หม่อมหลวงศรีพรรณ สนิทวงศ์
หม่อมหลวงวิโรจ สนิทวงศ์
หม่อมหลวงมัลลิกา สนิทวงศ์ (กมลคนธ์)
หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (หงสนันทน์)
==เครื่องราชอิสริยาภรณ์==
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย ===
=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ===
* พ.ศ. 2432 - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นเบญจมาภรณ์
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
http://www.snidvongs.net/index.php?c_id=0&ct_id=9969&type=customize  (ในเว็บไซต์ สะกดว่า สุวพรรณ)
ราชสกุลสนิทวงศ์
หม่อมราชวงศ์
แพทย์ชาวไทย
ทหารบกชาวไทย
ทหารเรือชาวไทย
บุคคลจากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ
เสียชีวิตจากโรคไต