รางวัลโนเบลสาขาเคมี

รางวัลโนเบลสาขาเคมี (Nobelpriset i kemi, Nobel Prize in Chemistry) เป็นรางวัลมอบโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนเป็นประจำทุกปีแก่นักวิทยาศาสตร์ในสาขาต่าง ๆ ของเคมี รางวัลนี้เป็นหนึ่งในห้ารางวัลโนเบลซึ่งก่อตั้งจากความประสงค์ของอัลเฟรด โนเบลใน ค.ศ. 1895 (พ.ศ. 2438) เพื่อมอบให้แก่ผู้อุทิศตนอย่างโดดเด่นในสาขาเคมี ฟิสิกส์ วรรณกรรม สันติภาพ และสรีรวิทยาหรือการแพทย์ มูลนิธิโนเบลเป็นผู้รับผิดชอบรางวัลนี้ และผู้มอบรางวัลคือคณะกรรมการโนเบลอันประกอบด้วยสมาชิก 5 คนที่เลือกโดยราชบัณฑิตยสถานด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
รางวัลโนเบลสาขาเคมีครั้งแรกมอบในปี ค.ศ. 1901 (พ.ศ. 2444) แก่ยาโกบัส เฮนริกุส ฟานติฮุฟฟ์ จากประเทศเนเธอร์แลนด์ "สำหรับการค้นพบกฎของพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย" การมอบรางวัลจัดขึ้นในวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปีที่สต็อกโฮล์มเพื่อระลึกถึงการเสียชีวิตของอัลเฟรด โนเบล
== รายนามผู้ได้รับรางวัล ==
ตารางดังต่อไปนี้เป็นรายนามผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีเรียงตามปีที่มอบรางวัล โดยเริ่มจากปี ค.ศ. 1901 เป็นต้นไป และใช้ข้อมูลพื้นฐานตามคณะกรรมการรางวัลโนเบล
=== พ.ศ. 2444–2453 (ค.ศ. 1901–1910) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:25%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2444(1901)
| 
| ยาโกบึส แฮ็นรีกึส วันต์โฮฟฟ์(Jacobus Henricus van 't Hoff)
| 
| "สำหรับการค้นพบกฎพลศาสตร์เคมีและแรงดันออสโมติกในสารละลาย"
|-
| 2445(1902)
| 
| แฮร์มัน เอมิล ฟิชเชอร์(Hermann Emil Fischer)
| 
| "สำหรับผลงานด้านการสังเคราะห์น้ำตาลและพิวรีน"
|-
| 2446(1903)
| 
| สวานเต ออกัส อาร์เรเนียส(Svante August Arrhenius)
| 
| "สำหรับทฤษฎีการแตกตัว (dissociation) ของอิเล็กโทรไลต์"
|-
| 2447(1904)
| 
| เซอร์ วิลเลียม แรมเซย์(Sir William Ramsay)
| 
| "สำหรับการค้นพบแก๊สมีสกุลในอากาศ และความพยายามจัดธาตุดังกล่าวลงในตารางธาตุ"
|-
| 2448(1905)
| 
| โยฮัน ฟรีดริช วิลเฮล์ม อด็อล์ฟ ฟ็อน เบเออร์(Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer)
| 
| "สำหรับความก้าวหน้าด้านเคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี จากผลงานเรื่องสีย้อมจากวัตถุอินทรีย์และสารประกอบไฮโดรอะโรมาติก"
|-
| 2449(1906)
| 
| อ็องรี มัวซ็อง(Henri Moissan)
| 
| "สำหรับการวิจัยและแยกธาตุฟลูออรีนออกจากสารประกอบ และสำหรับเตาไฟฟ้า (electric arc furnace, EAF) อันตั้งตามชื่อของท่าน"
|-
| 2450(1907)
| 
| เอดูอาร์ท บูคเนอร์(Eduard Buchner)
| 
| "สำหรับงานวิจัยทางชีวเคมีและการค้นพบกระบวนการหมักแบบไม่ใช้เซลล์"
|-
| 2451(1908)
| 
| เออร์เนสต์ รูเทอร์ฟอร์ด(Ernest Rutherford)
| 
| "สำหรับการวิจัยการสลายตัวของธาตุเคมี และศาสตร์เคมีด้านสารกัมมันตรังสี"
|-
| 2452(1909)
| 
| วิลเฮล์ม ออสท์วัลท์(Wilhelm Ostwald)
| 
| "สำหรับผลงานด้านตัวเร่งปฏิกิริยา และการวิจัยที่นำไปสู่หลักการพื้นฐานในเรื่องสมดุลเคมีและอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี"
|-
| 2453(1910)
| 
| อ็อทโท วัลลัค(Otto Wallach)
| 
| "สำหรับงานริเริ่มเรื่องสารประกอบอะลิไซคลิก (alicyclic compounds) ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอินทรีย์และอุตสาหกรรมเคมี"
|}
=== พ.ศ. 2454–2463 (ค.ศ. 1911–1920) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2454(1911)
| 
| มารี กูว์รี(Maria Skłodowska-Curie)
| 
| "สำหรับการค้นพบธาตุเรเดียมและพอโลเนียม โดยการทำให้เรเดียมแตกสลาย รวมทั้งการศึกษาธรรมชาติและสารประกอบของธาตุดังกล่าว"
|-
| rowspan = 2| 2455(1912)
| 
| วิกตอร์ กรีญาร์(Victor Grignard)
| 
| "สำหรับการค้นพบกริกนาร์ดรีเอเจนต์ (Grignard reagent) ทำให้ศาสตร์เคมีอินทรีย์พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว"
|-
| 
| ปอล ซาบัตเย(Paul Sabatier)
| 
| "สำหรับการคิดค้นกระบวนการไฮโดรจีเนชันสารประกอบอินทรีย์จากโลหะที่สลายตัวโดยละเอียด"
|-
| 2456(1913)
| 
| อัลเฟรท แวร์เนอร์(Alfred Werner)
| 
| "สำหรับผลงานเกี่ยวกับพฤติกรรมการสร้างพันธะของอะตอมในโมเลกุล ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อศาสตร์เคมีอนินทรีย์"
|-
| 2457(1914)
| 
| ธีโอดอร์ วิลเลียม ริชาดส์(Theodore William Richards)
| 
| "สำหรับผลงานการตรวจวัดน้ำหนักอะตอมของธาตุจำนวนมาก"
|-
| 2458(1915)
| 
| ริชาร์ท มาร์ทีน วิลชเท็ทเทอร์(Richard Martin Willstätter)
| 
| "สำหรับผลงานค้นคว้าด้านรงควัตถุในพืช โดยเฉพาะคลอโรฟิลล์"
|-
| 2459(1916)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2460(1917)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2461(1918)
| 
| ฟริทซ์ ฮาเบอร์(Fritz Haber)
| 
| "สำหรับการค้นพบวิธีการสังเคราะห์แอมโมเนีย"
|-
| 2462(1919)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2463(1920)
| 
| วัลเทอร์ แฮร์มัน แนนสท์(Walther Hermann Nernst)
| 
| "สำหรับผลงานด้านอุณหพลศาสตร์"
|}
=== พ.ศ. 2464–2473 (ค.ศ. 1921–1930) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2464(1921)
| 
| เฟรเดอริก ซอดดี(Frederick Soddy)
| 
| "สำหรับผลงานด้านสารกัมมันตรังสีและงานวิจัยเรื่องไอโซโทป"
|-
| 2465(1922)
| 
| ฟรานซิส วิลเลียม แอสตัน(Francis William Aston)
| 
| "สำหรับการค้นพบไอโซโทปของธาตุที่ไม่ใช่ธาตุกัมมันตรังสีจำนวนมาก และการคิดค้นกฎของเลขจำนวนเต็ม"
|-
| 2466(1923)
| 
| ฟริทซ์ เพรเกิล(Fritz Pregl)
| 
| "สำหรับการคิดค้นวิธีการวิเคราะห์ไมโคร (microanalysis) สำหรับสารอินทรีย์"
|-
| 2467(1924)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2468(1925)
| 
| ริชาร์ด อดอล์ฟ ซิกมอนดี(Richard Adolf Zsigmondy)
| 
| "สำหรับการสาธิตเรื่องธรรมชาติของสารละลายคอลลอยด์และวิธีที่ใช้ในการสาธิต อันเป็นรากฐานสำคัญของเคมีคอลลอยด์สมัยใหม่"
|-
| 2469(1926)
| 
| เทออดอร์ สเวดแบร์ย(Theodor Svedberg)
| 
| "สำหรับผลงานด้านระบบกระจายตัว (disperse systems) (ประกอบด้วยสารแขวนลอย คอลลอยด์ และสารละลาย)"
|-
| 2470(1927)
| 
| ไฮน์ริช อ็อทโท วีลันท์(Heinrich Otto Wieland)
| 
| "สำหรับการวิจัยเรื่องกรดน้ำดีและสสารที่เกี่ยวข้อง"
|-
| 2471(1928)
| 
| อด็อล์ฟ อ็อทโท ไรน์ฮอลท์ วินเดาส์(Adolf Otto Reinhold Windaus)
| 
| "สำหรับการวิจัยเกี่ยวกับสเตอรอลและความเชื่อมโยงระหว่างสารดังกล่าวกับวิตามิน"
|-
| rowspan = 2| 2472(1929)
| 
| อาร์เธอร์ ฮาร์เดน(Arthur Harden)
| 
| rowspan = 2| "สำหรับการศึกษาเรื่องการหมักน้ำตาลและเอนไซม์ที่ใช้ในกระบวนการดังกล่าว"
|-
| 
| ฮันส์ ฟอน ออยเลอร์-เชลปิน(Hans von Euler-Chelpin)
| 
|-
| 2473(1930)
| 
| ฮันส์ ฟิชเชอร์(Hans Fischer)
| 
| "สำหรับการวิจัยส่วนประกอบของเฮมีน (haemin) และคลอโรฟิลล์ โดยเฉพาะการสังเคราะห์เฮมีน"
|}
=== พ.ศ. 2474–2483 (ค.ศ. 1931–1940) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| rowspan = 2| 2474(1931)
| 80px
| คาร์ล บอช(Carl Bosch)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับส่วนร่วมในการคิดค้นและพัฒนาวิธีการเคมีความดันสูง"
|-
| 80px
| ฟรีดริช แบร์กิอุส(Friedrich Bergius)
| 
|-
| 2475(1932)
| 80px
| เออร์วิง แลงมิวร์
| 
| "สำหรับผลงานในด้านเคมีพื้นผิว (surface chemistry)"
|-
| 2476(1933)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2477(1934)
| 80px
| แฮโรลด์ เคลย์ตัน ยูเรย์(Harold Clayton Urey)
| 
| "สำหรับการค้นพบไฮโดรเจนหนัก" (ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ ดิวเทอเรียม)
|-
| rowspan = 2| 2478(1935)
| 80px
| เฟรเดริก ฌอลีโย-กูว์รี(Frédéric Joliot-Curie)
| 
| rowspan="2" |"สำหรับผลงานการสังเคราะห์ธาตุกัมมันตรังสีชนิดใหม่"
|-
| 80px
| อีแรน ฌอลีโย-กูว์รี(Irène Joliot-Curie)
| 
|-
| 2479(1936)
| 80px
|Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye
|
|"สำหรับผลงานเกี่ยวกับโครงสร้างโมเลกุล โดยการศึกษาไดโพลโมเมนต์และการเลี้ยวเบนของรังสีเอกซ์และอิเล็กตรอนในแก๊ส"
|-
| rowspan = 2| 2480(1937)
| 80px
| นอร์แมน ฮาเวิร์ธ(Norman Haworth)
| 
| "สำหรับผลงานด้านการศึกษาคาร์โบไฮเดรตและวิตามินซี"
|-
| 80px
| เพาล์ คาร์เรอร์(Paul Karrer)
| 
| "สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์ ฟลาวิน วิตามินเอ และวิตามินบี 2"
|-
| 2481(1938)
| 80px
| ริชาร์ท คูห์น(Richard Kuhn)
| 
| "สำหรับผลงานด้านการศึกษาแคโรทีนอยด์และวิตามิน"
|-
| rowspan = 2|  2482(1939)
| 80px
| อาด็อล์ฟ บูเทอนันท์(Adolf Butenandt)
| 
| "สำหรับผลงานด้านการศึกษาฮอร์โมนเพศ"
|-
| 80px
| เลโอพ็อลท์ รูฌิทช์คา(Leopold Ruzicka)
| 
| "สำหรับผลงานด้านพอลิเมทิลีนและเทอร์พีนชั้นสูง"
|-
| 2483(1940)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|}
=== พ.ศ. 2484–2493 (ค.ศ. 1941–1950) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2484(1941)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2485(1942)
| colspan = 4 |ไม่มีการมอบรางวัล
|-
| 2486(1943)
| 80px
|George de Hevesy
|
|"สำหรับผลงานว่าด้วยการใช้ไอโซโทปเป็นตัวตามรอยเพื่อศึกษากระบวนการทางเคมี"
|-
| 2487(1944)
| 80px
|อ็อทโท ฮาน(Otto Hahn)
|
|"สำหรับการค้นพบปฏิกิริยาฟิชชันของนิวเคลียสหนัก"
|-
| 2488(1945)
| 80px
| อาร์ตตูรี อิลมารี วีร์ตาเนน(Artturi Ilmari Virtanen)
| 
|"สำหรับงานวิจัยและสิ่งประดิษฐ์ในเคมีการเกษตรและเคมีโภชนา โดยเฉพาะวิธีการถนอมอาหารสัตว์"
|-
| rowspan = 3| 2489(1946)
| 80px
| เจมส์ แบตเชลเลอร์ ซัมเนอร์(James Batcheller Sumner)
| 
| "สำหรับการค้นพบว่าเอนไซม์สามารถตกผลึกได้"
|-
| 80px
| จอห์น โฮเวิร์ด นอร์ทรอป(John Howard Northrop)
| 
| rowspan =2|"สำหรับการเตรียมเอนไซม์และโปรตีนไวรัสในรูปบริสุทธิ์"
|-
| 80px
| เวนเดล เมเรดิธ สแตนลีย์(Wendell Meredith Stanley)
| 
|-
| 2490(1947)
| 80px
| โรเบิร์ต โรบินสัน(Robert Robinson)
| 
| "สำหรับการวิจัยเรื่องความสำคัญเชิงชีวภาพของผลิตภัณฑ์จากพืช โดยเฉพาะแอลคาลอยด์"
|-
| 2491(1948)
| 80px
|Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
|
|"สำหรับการวิจัยอิเล็กโตรโฟรีซิสและการวิเคราะห์การดูดซับ โดยเฉพาะการค้นพบเกี่ยวกับธรรมชาติที่ซับซ้อนของโปรตีนในเซรุ่มของเลือด"
|-
| 2492(1949)
| –
|วิลเลียม ฟรานซิส จีโอก(William Francis Giauque)
|
| "สำหรับคุณูปการในแวดวงอุณหเคมี โดยเฉพาะการศึกษาพฤติกรรมสสาร ณ อุณหภูมิต่ำสุดขีด"
|-
| rowspan=2| 2493(1950)
| 80px
| อ็อทโท ดีลส์(Otto Diels)
| 
| rowspan=2| "สำหรับการค้นพบและพัฒนาปฏิกิริยาดีลส์–อัลเดอร์"
|-
| 80px
| ควร์ท อัลเดอร์(Kurt Alder)
| 
|}
=== พ.ศ. 2494–2503 (ค.ศ. 1951–1960) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| rowspan = 2| 2494 (1951)
| 80px
|เอดวิน แมตทิสัน แมกมิลลัน(Edwin Mattison McMillan)
|
| rowspan = 2|"สำหรับการค้นพบทางเคมีเรื่องธาตุหลังยูเรเนียม"
|-
| 80px
|เกลนน์ ธีโอดอร์ ซีบอร์ก(Glenn Theodore Seaborg)
|
|-
| rowspan = 2| 2495 (1952)
| 80px
| อาร์เชอร์ มาร์ติน (Archer Martin)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับการคิดค้นวิธีโครมาโทกราฟีแบบแบ่งส่วน"
|-
| 80px
| ริชาร์ด ลอเรนซ์ มิลลิงตัน ซินจ์(Richard Laurence Millington Synge)
| 
|-
| 2496 (1953)
| 80px
| แฮร์มัน ชเตาดิงเงอร์(Hermann Staudinger)
| 
| "สำหรับการค้นพบในสาขาเคมีโมเลกุลใหญ่"
|-
| 2497 (1954)
| 80px
| ไลนัส พอลิง(Linus Pauling)
| 
| "สำหรับการวิจัยธรรมชาติของพันธะเคมีและการนำไปประยุกต์ใช้อธิบายโครงสร้างสสารที่ซับซ้อนได้อย่างชัดเจนยิ่ง"
|-
| 2498 (1955)
| —
|Vincent du Vigneaud
| 
| "สำหรับผลงานเกี่ยวกับสารประกอบกำมะถัน โดยเฉพาะการสังเคราะห์ฮอร์โมนพอลิเพปไทด์ได้เป็นครั้งแรก"
|-
| rowspan = 2| 2499 (1956)
| 80px
| เซอร์ไซริล นอร์แมน ฮินเชลวุด(Sir Cyril Normal Hinshelwood)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับงานวิจัยเกี่ยวกับกลไกของปฏิกิริยาเคมี"
|-
| 80px
| นีโคไล นีโคลาเอวิช เซมอนอฟ(Nikolay Nikolaevich Semenov)
| 
|-
| 2500 (1957)
| 80px
| เซอร์อเล็กซานเดอร์ ทอดด์(Sir Alexander Todd)
| 
| "สำหรับผลงานเกี่ยวกับนิวคลีโอไทด์และโคเอนไซม์นิวคลีโอไทด์"
|-
| 2501 (1958)
| 80px
| เฟรเดอริก แซงเงอร์(Frederick Sanger)
| 
| "สำหรับผลงานเรื่องโครงสร้างของโปรตีน โดยเฉพาะอินซูลิน"
|-
| 2502 (1959)
| 80px
| ยาโรสลาฟ เฮย์รอฟสกี(Jaroslav Heyrovský)
| 
| "สำหรับการค้นพบและพัฒนาวิธีวิเคราะห์โพลาโรกราฟี"
|-
| 2503 (1960)
| —
|วิลลาร์ด แฟรงก์ ลิบบี(Willard Frank Libby)
| 
| "สำหรับผลงานวิธีการนำคาร์บอน-14 มาใช้ระบุอายุ"
|}
=== พ.ศ. 2504–2513 (ค.ศ. 1961–1970) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2504(1961)
| 80px
| เมลวิน แคลวิน(Melvin Calvin)
| 
| "สำหรับการวิจัยการดูดซึมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในพืช"
|-
| rowspan=2| 2505(1962)
| 80px
| มัคส์ เพอรุทซ์(Max Perutz)
| 
| rowspan=2|"สำหรับการศึกษาโครงสร้างของไมโยโกลบิน"
|-
| 80px
| จอห์น เคนดรูว์(John Kendrew)
| 
|-
| rowspan=2| 2506(1963)
| 80px
| คาร์ล ซีเกลอร์(Karl Ziegler)
| 
| rowspan=2|"สำหรับการค้นพบเกี่ยวกับพอลิเมอร์ชั้นสูง"
|-
| 80px
| จูลีโย นัตตา(Giulio Natta)
| 
|-
| 2507(1964)
| 80px
| โดโรธี ฮอดจ์กิน(Dorothy Hodgkin)
| 
| "สำหรับการอธิบายโครงสร้างสารชีวเคมีที่สำคัญด้วยการใช้รังสีเอกซ์"
|-
| 2508(1965)
| 80px
| โรเบิร์ต เบินส์ วูดเวิร์ด(Robert Burns Woodward)
| 
| "สำหรับความสำเร็จในด้านการสังเคราะห์อินทรีย์"
|-
| 2509(1966)
| 80px
| โรเบิร์ต แซนเดอร์สัน มัลลิเคน(Robert Sanderson Mulliken)
| 
| "สำหรับผลงานด้านพันธะเคมีและโครงสร้างอิเล็กตรอนของโมเลกุล"
|-
| rowspan=3| 2510(1967)
| 80px
| มันเฟรท ไอเกน(Manfred Eigen)
| 
| rowspan=3|"สำหรับการศึกษาปฏิกิริยาเคมีที่เกิดเร็วมากโดยการรบกวนสมดุลด้วยการใส่พลังงานเป็นจังหวะสั้น ๆ"
|-
| 80px
| โรนัลด์ จอร์จ เรย์ฟอร์ด นอร์ริช(Ronald George Wreyford Norrish)
| 
|-
| 80px
| จอร์จ พอร์เทอร์(George Porter)
| 
|-
| 2511(1968)
| 80px
|Lars Onsager
|
|"สำหรับการค้นพบความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันที่ตั้งชื่อตามชื่อของเขา"
|-
| rowspan=2| 2512(1969)
| —
|เดเรก แฮโรลด์ ริชาร์ด บาร์ตัน(Derek Harold Richard Barton)
|
| rowspan=2|"สำหรับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาแนวคิดคอมฟอร์เมชัน"
|-
| 80px
|Odd Hassel
|
|-
| 2513(1970)
| 80px
|ลุยส์ เฟเดริโก เลอลัวร์(Luis Federico Leloir)
|
|"สำหรับการค้นพบนิวคลีโอไทด์ของน้ำตาลและบทบาทในด้านชีวสังเคราะห์ของคาร์โบไฮเดรต"
|}
=== พ.ศ. 2514–2523 (ค.ศ. 1971–1980) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2514(1971)
| 80px
| แกร์ฮาร์ท แฮทซ์แบร์ค(Gerhard Herzberg)
| 
| "สำหรับส่วนร่วมในการศึกษาโครงสร้างอิเล็กตรอนและเรขาคณิตของโมเลกุล โดยเฉพาะอนุมูลอิสระ"
|-
| rowspan = 3| 2515(1972)
| 80px
| คริสเตียน บี. แอนฟินเซน(Christian B. Anfinsen)
| 
| "สำหรับงานด้านไรโบนิวคลีเอส โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างลำดับกรดอะมิโนและปฏิกิริยาคอนฟอร์เมชันที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ"
|-
| —
| สแตนฟอร์ด มอร์(Stanford Moore)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับส่วนร่วมที่มีต่อความเข้าใจในความเชื่อมโยงระหว่างระหว่างโครงสร้างทางเคมีกับความสามารถในการเร่งปฏิกิริยาของแกนกลางของโมเลกุลไรโบนิวคลีเอส"
|-
| —
|วิลเลียม เอช. สไตน์(William H. Stein)
|
|-
| rowspan = 2| 2516(1973)
| —
| แอนสท์ อ็อทโท ฟิชเชอร์(Ernst Otto Fischer)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับผลงานริเริ่มที่ทั้งสองทำแยกกัน ว่าด้วยสมบัติเคมีของสารประกอบโลหอินทรีย์ ที่เรียกว่าสารประกอบแซนด์วิช"
|-
| 80px
|เจฟฟรีย์ วิลคินสัน(Geoffrey Wilkinson)
|
|-
| 2517(1974)
| —
|พอล เจ. ฟลอรี(Paul J. Flory)
|
|"สำหรับผลงานอันเป็นรากฐานทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติ เกี่ยวกับเคมีเชิงฟิสิกส์ของมาโครโมเลกุล"
|-
| rowspan = 2| 2518(1975)
| —
|จอห์น วอร์คัป คอร์นฟอร์ท(John Warcup Cornforth)
|
|"สำหรับผลงานด้านสเตอริโอเคมีของปฏิกิริยาที่มีเอนไซม์เป็นตัวเร่ง"
|-
| 80px
|Vladimir Prelog
|
|"สำหรับผลงานด้านสเตอริโอเคมีของโมเลกุลและปฏิกิริยาในเคมีอินทรีย์"
|-
| 2519(1976)
| 80px
|วิลเลียม นันน์ ลิปสกัมบ์ จูเนียร์(William Nunn Lipscomb, Jr.)
|
|"สำหรับการศึกษาโครงสร้างของสารกลุ่มบอเรนที่แสดงให้เห็นถึงปัญหาเกี่ยวกับพันธะเคมี"
|-
| 2520(1977)
| —
|อีลยา ปรีโกจีน(Ilya Pregogine)
|
|"สำหรับส่วนร่วมต่อวิชาอุณหพลวัตศาสตร์ นอกสมดุล โดยเฉพาะทฤษฎีของโครงสร้างกระจาย (dissipative structures)"
|-
| 2521(1978)
| —
|ปีเตอร์ ดี. มิตเชลล์(Peter D. Mitchell)
|
|"สำหรับส่วนร่วมต่อความเข้าใจกระบวนการถ่ายโอนพลังงานทางชีววิทยา ผ่านการคิดค้นทฤษฎีเคมิออสโมซิส"
|-
| rowspan = 2| 2522(1979)
| —
|เฮอร์เบิร์ต ซี. บราวน์(Herbert C. Brown)
|
| rowspan = 2|"สำหรับการใช้สารประกอบโบรอนและฟอสฟอรัสเป็นตัวทำปฏิกิริยาในการสังเคราะห์ทางอินทรีย์"
|-
| —
| เกออร์ค วิททิก(Georg Wittig)
| 
|-
| rowspan = 3| 2523(1980)
| 80px
| พอล เบิร์ก(Paul Berg)
| 
|"สำหรับการศึกษาชีวเคมีของกรดนิวคลีอิกในระดับพื้นฐาน โดยเฉพาะเกี่ยวกับดีเอ็นเอรีคอมบิแนนท์"
|-
| 80px
| วอลเทอร์ กิลเบิร์ต(Walter Gilbert)
| 
| rowspan = 2|"สำหรับส่วนร่วมเกี่ยวกับวิธีการสืบหาลำดับเบสของกรดนิวคลีอิก"
|-
| 80px
|เฟรเดอริก แซงเงอร์(Frederick Sanger)
|
|}
=== พ.ศ. 2524–2533 (ค.ศ. 1981–1990) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| rowspan = 2| 2524(1981)
|
80px
|เค็งอิจิ ฟูกูอิ(Kenichi Fukui, 福井謙一)
|
| rowspan = 2|"สำหรับทฤษฎีว่าด้วยกระบวนการของปฏิกิริยาเคมี"
|-
| 80px
|โรอัลด์ ฮ็อฟมัน(Roald Hoffmann)
|
|-
| 2525(1982)
| 80px
|อารอน คลุก(Aaron Klug)
|
|"สำหรับการพัฒนาผลึกศาสตร์อิเล็กตรอนและการชี้แจงโครงสร้างของสารเชิงซ้อนกรดนิวคลีอิก-โปรตีนที่สำคัญทางชีววิทยา"
|-
| 2526(1983)
| —
|เฮนรี เทาเบอ(Henry Taube)
|
|"สำหรับผลงานเกี่ยวกับกลไกของปฏิกิริยาถ่ายโอนอิเล็กตรอน โดยเฉพาะในสารเชิงซ้อนโลหะ"
|-
| 2527(1984)
| —
|โรเบิร์ต บรูซ เมร์ริฟีลด์(Robert Bruce Merrifield)
|
|"สำหรับการพัฒนาระเบียบวิธีการสังเคราะห์สารเคมีบนเมทริกซ์ที่เป้นของแข็ง"
|-
| rowspan = 2| 2528(1985)
| 80px
|เฮอร์เบิร์ต เอ. เฮาพท์มัน(Herbert A. Hauptman)
|
| rowspan = 2|"สำหรับความสำเร็จในการพัฒนาวิธีการหาโครงสร้างของผลึกโดยตรง"
|-
| 80px
|เจอโรม คาร์ล(Jerome Karle)
|
|-
| rowspan = 3| 2529(1986)
| 80px
|ดัดลีย์ อาร์ เฮิร์ชบัค(Dudley R. Herschbach)
|
| rowspan = 3|"สำหรับส่วนร่วมเกี่ยวกับพลศาสตร์ของกระบวนการเคมีขั้นเบื้องต้น"
|-
|
| หลี ยฺเหวี่ยนเจ๋อ(Yuan T. Lee, 李遠哲)
| 
|-
| —
|จอห์น ซี. โพลานี(John C. Polanyi)
|
|-
| rowspan = 3| 2530(1987)
| —
|ดอนัลด์ เจ. คราม(Donald J. Cram)
|
| rowspan = 3|"สำหรับการพัฒนาและใช้งานโมเลกุลที่มีปฏิกิริยาอย่างจำเพาะต่อโครงสร้างมาก"
|-
| 80px
|ฌ็อง-มารี เลน(Jean-Marie Lehn)
|
|-
| —
|ชาลส์ เจ. เพเดอร์เซน(Charles J. Pedersen)
|
|-
| rowspan = 3| 2531(1988)
| —
| โยฮัน ไดเซินโฮเฟอร์(Johann Deisenhofer)
| 
| rowspan = 3|"สำหรับการหาโครงสร้างสามมิติของศูนย์เกิดปฏิกิริยาสังเคราะห์ด้วยแสง"
|-
| 80px
| โรแบร์ท ฮูเบอร์(Robert Huber)
| 
|-
| —
| ฮาร์ทมุท มิเชิล(Hartmut Michel)
| 
|-
| rowspan = 2| 2532(1989)
| 80px
|ซิดนีย์ ออลต์แมน(Sidney Altman)
|
| rowspan = 2|"สำหรับการค้นพบความสามารถในการเร่งปฏิกิริยาของอาร์เอ็นเอ"
|-
| 80px
|โทมัส อาร์. เซ็ก(Thomas R. Cech)
|
|-
| 2533(1990)
| 80px
|อิลยาส เจมส์ คอรีย์(Elias James Corey)
|
|"สำหรับการพัฒนาทฤษฎีและระเบียบวิธีของการสังเคราะห์สารเคมีอืนทรีย์"
|}
=== พ.ศ. 2534–2543 (ค.ศ. 1991–2000) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2534(1991)
| 80px
| ริชาร์ด แอนสท์(Richard R. Ernst)
| 
|"สำหรับส่วนร่วมในการพัฒนานิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโตรสโคปีความละเอียดสูง"
|-
| 2535(1992)
| 80px
|รูดอล์ฟ เอ. มาร์คัส(Rudolph A. Marcus)
|
|"สำหรับส่วนร่วมต่อทฤษฎีของปฏิกิริยาถ่ายโอนอิเล็กตรอนในระบบเคมี"
|-
| rowspan = 2| 2536(1993)
| 80px
|คารี บี. มัลลิส(Kary B. Mullis)
|
|"สำหรับการคิดค้นปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส"
|-
| —
|ไมเคิล สมิท(Michael Smith)
|
|"สำหรับส่วนร่วมอันเป็นรากฐานของการก่อตั้งวิธีมิวทาเจเนซิสที่ขึ้นกับโอลิโกนิวคลีโอไทดฺ์และถูกนำสู่เป้าหมาย และการพัฒนาวิธีเพื่อใช้ศึกษาโปรตีน"
|-
| 2537(1994)
| 80px
|จอร์จ โอลาห์(George A. Olah)
|
|"สำหรับส่วนร่วมต่อเคมีของคาร์โบแคตไอออน"
|-
| rowspan = 3| 2538(1995)
| 80px
|Paul J. Crutzen
|
| rowspan = 3|"สำหรับผลงานในวิชาเคมีบรรยากาศ โดยเฉพาะการลดลงของโอโซน"
|-
| 80px
|มาริโอ เจ. โมลินา(Mario J. Molina)
|
|-
| 80px
|เอฟ. เชอร์วูด โรว์แลนด์(F. Sherwood Rowland)
|
|-
| rowspan = 3| 2539(1996)
| 80px
|โรเบิร์ต เคิร์ล(Robert Curl)
|
| rowspan = 3|"สำหรับการค้นพบฟูลเลอรีน"
|-
| 80px
|เซอร์แฮโรลด์ โครโต(Sir Harold Kroto)
|
|-
| 80px
|ริชาร์ด สมอลลีย์(Richard Smalley)
|
|-
| rowspan = 3| 2540(1997)
| —
|พอล ดี. บอเยอร์(Paul D. Boyer)
|
| rowspan = 2|"สำหรับการอธิบายกลไกของเอนไซม์ที่เป็นพื้นฐานของการสังเคราะห์อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต"
|-
| —
|จอห์น อี. วอล์กเกอร์(John E. Walker)
|
|-
| 80px
|เยนส์ ซี. สกอว์(Jens C. Skou)
|
|"สำหรับการค้นพบ Na+/K+-ATPase ซึ่งเป็นเอนไซม์ขนส่งไอออน"
|-
| rowspan = 2| 2541(1998)
| 80px
|วัลเทอร์ โคห์น(Walter Kohn)
|
|"สำหรับการพัฒนาทฤษฎีฟังก์ชันนอลความหนาแน่น (density functional theory)"
|-
| 80px
|จอห์น เอ. โพเพิล(John A. Pople)
|
|"สำหรับการพัฒนาวิธีการคำนวณในเคมีควอนตัม"
|-
| 2542(1999)
| 80px
|Ahmed H. Zewail(أحمد زويل)
|
|"สำหรับการศึกษาสภาวะทรานซิชันของปฏิกิริยาเคมีโดยสเปกโตรสโกปีเฟมโตวินาที "
|-
| rowspan = 3| 2543(2000)
| 80px
|อลัน เจ. ฮีเกอร์(Alan J. Heeger)
|
| rowspan = 3|"สำหรับการค้นพบและพัฒนาพอลิเมอร์นำไฟฟ้า"
|-
| 80px
|อลัน จี. แมกเดอร์มิด(Alan G. MacDiarmid)
|
|-
| 80px
|ฮิเดกิ ชิรากาวะ(白川英樹)
|
|}
=== พ.ศ. 2544–2553 (ค.ศ. 2001–2010) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:20%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| rowspan = 3| 2544(2001)
| —
|William S. Knowles
|
| rowspan = 2|"สำหรับผลงานว่าด้วยปฏิกิริยาไฮโดรจีเนชันที่มีตัวเร่งปฏิกิริยาไครัล"
|-
| 80px
|เรียวจิ โนโยริ(野依良治)
|
|-
| —
|K. Barry Sharpless
|
|"สำหรับผลงานว่าด้วยปฏิกิริยาออกซิเดชัน ที่มีตัวเร่งปฏิกิริยาไครัล"
|-
| rowspan = 3| 2545(2002)
| 80px
|John B. Fenn
|
| rowspan = 2|"สำหรับการพัฒนาวิธีการ soft desorption ionisation สำหรับการวิเคระห์แมสสเปกโตเมทรีของ มาโครโมเลกุลในชีวเคมี"
|-
| —
|โคอิจิ ทานากะ(田中耕一)
|
|-
| 80px
| คัวร์ท วืทริช(Kurt Wüthrich)
| 
|"สำหรับการพัฒนานิวเคลียร์แมกเนติกเรโซแนนซ์สเปกโตรสโกปีเพื่อการหาโครงสร้างสามมิติของมาโครโมเลกุลทางชีววิทยาในสารละลาย"
|-
| rowspan = 2| 2546(2003)
| 80px
|Peter Agre
|
|"สำหรับการค้นพบวอเตอร์แชนเนล(water channels)"
|-
| 80px
|Roderick MacKinnon
|
|"สำหรับการศึกษาโครงสร้างและกลศาสตร์ของไอออนแชนเนล"
|-
| rowspan = 3| 2547(2004)
| 80px
|Aaron Ciechanover
|
| rowspan = 3|"สำหรับการค้นพบกระบวนการสลายโปรตีนโดยมียูบิควิตินเป็นตัวช่วย"
|-
| 80px
|Avram Hershko
|
|-
| 80px
|Irwin Rose
|
|-
| rowspan = 3| 2548(2005)
| 80px
|Robert Grubbs
|
| rowspan = 3|"สำหรับการพัฒนาวิธีการสังเคราะห์สารเคมีอินทรีย์ด้วยปฏิกิริยาเมตาธีซิส (metathesis)"
|-
| 80px
|Richard Schrock
|
|-
| —
|Yves Chauvin
|
|-
| 2549(2006)
| 80px
|Roger D. Kornberg
|
|"สำหรับการศึกษารากฐานทางโมเลกุลของการถอดรหัสในยูแคริโอต"
|-
| 2550(2007)
| 80px
| แกร์ฮาร์ด แอร์ทึล(Gerhard Ertl)
| 
| "สำหรับการศึกษากระบวนการทางเคมีบนพื้นผิวของของแข็ง"
|-
| rowspan = 3| 2551(2008)
| 80px
|Martin Chalfie
|
| rowspan = 3|"สำหรับการค้นพบและพัฒนาโปรตีนเรืองแสงสีเขียว จีเอฟพี"
|-
| 80px
|โอซามุ ชิโมมูระ
|
|-
| 80px
|Roger Y. Tsien
|
|-
| rowspan = 3| 2552(2009)
| 80px
|Venkatraman Ramakrishnan
|
| rowspan = 3|"สำหรับการศึกษาโครงสร้างและหน้าที่ของไรโบโซม"
|-
| 80px
|Thomas A. Steitz
|
|-
| 80px
|Ada E. Yonath
|
|-
| rowspan = 3| 2553(2010)
| 80px
| Richard F. Heck
| 
| rowspan = 3|"สำหรับปฏิกิริยาคู่ควบแบบไขว้ในเคมีอินทรีย์ที่มีแพลเลเดียมเร่งปฏิกิริยา"
|-
| 80px
|เออิจิ เนงิชิ
|
|-
| 80px
|อากิระ ซูซูกิ
|
|}
=== พ.ศ. 2554–ปัจจุบัน (ค.ศ. 2011–ปัจจุบัน) ===
{|class="wikitable" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! style="width:5%" | ปี พ.ศ. (ค.ศ.)
! width="80px"| ภาพ
! style="width:25%" | ชื่อ
! style="width:15%" | ประเทศ
! ได้รับรางวัลในฐานะ
|-
| 2554(2011)
| 
| แดน เชชท์มัน(Dan Shechtman)
| 
| "สำหรับการค้นพบควอซีคริสตัล (quasicrystal)" 
|-
| rowspan = 2| 2555(2012)
| 
| โรเบิร์ต เลฟโควิตซ์(Robert Lefkowitz)
| 
| rowspan = 2| "สำหรับการศึกษาหน่วยรับความรู้สึกคู่จีโปรตีน (G-protein-coupled receptors)" (พัฒนาแบบจำลองคอมพิวเตอร์ที่สามารถอธิบายปฏิกิริยาเคมีที่ซับซ้อนได้)
|-
| 
| ไมเคิล เลวิตต์(Michael Levitt)
| 
|-
| 
| อารีห์ วอร์เชล(Arieh Warshel)
| 
|-
| rowspan = 3| 2557(2014)
| 
| เอริค เบตซิก(Eric Betzig)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการพัฒนากล้องจุลทรรศน์แบบฟลูออเรสเซนต์ความละเอียดสูง"
|-
| 
| ชเทฟาน เฮ็ล(Stefan W. Hell)
| 
|-
| 
| วิลเลียม อี. มัวร์เนอร์(William E. Moerner)
| 
|-
| rowspan = 3| 2558(2015)
| 80px
| โทมัส ลินดาห์ล(Tomas Lindahl)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการศึกษากลไกการซ่อมแซมดีเอ็นเอ"
|-
| 80px
| พอล แอล. มอดริช(Paul L. Modrich)
| 
|-
| 80px
| อะซิซ แซนคาร์(Aziz Sancar)
| 
|-
| rowspan = 3| 2559(2016)
| 80px
| ฌ็อง-ปีแยร์ ซูวาจ(Jean-Pierre Sauvage)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการออกแบบและสังเคราะห์จักรกลโมเลกุล"
|-
| 80px
| เฟรเซอร์ สท็อดดาร์ท(Fraser Stoddart)
| 
|-
| 80px
| เบน เฟริงกา(Ben Feringa)
| 
|-
| rowspan = 3| 2560(2017)
| 80px
| ฌัก ดูบอเชต์(Jacques Dubochet)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการพัฒนาวิธีไครโออิเล็กตรอนไมโครสโคปี (cryo-electron microscopy) เพื่อกำหนดโครงสร้างความละเอียดสูงของสารชีวโมเลกุลในสารละลาย"
|-
| 80px
| โยอาคิม ฟรังค์(Joachim Frank)
| 
|-
| 80px
| ริชาร์ด เฮนเดอร์สัน(Richard Henderson)
| 
|-
| rowspan = 3| 2561(2018)
| 80px
|ฟรานเชส อาร์โนลด์(Frances Arnold)
|
| "สำหรับวิธีการกำกับวิวัฒนาการของเอนไซม์"
|-
| 80px
|เกรกอรี วินเทอร์(Gregory Winter)
|
| rowspan = 2| "สำหรับเทคนิค phage display ของเพปไทด์และแอนติบอดี"
|-
| —
|จอร์จ พี. สมิธ(George P. Smith)
|
|-
| rowspan = 3| 2562(2019)
| 80px
| จอห์น บี. กูดอีนาฟ(John B. Goodenough)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการพัฒนาแบตเตอรีลิเทียม-ไอออน"
|-
| —
| เอ็ม. สแตนลีย์ วิตติงแฮม(M. Stanley Whittingham)
| 
|-
| 80px
| อากิระ โยชิโนะ(Akira Yoshino)
| 
|-
| rowspan = 2| 2563(2020)
| 80px
| แอมานุแอล ชาร์ป็องตีเย(Emmanuelle Charpentier)
| 
| rowspan = 2| "สำหรับการพัฒนาวิธีสำหรับการปรับแต่งจีโนม"
|-
| 80px
| เจนนิเฟอร์ เอ. เดาด์นา(Jennifer A. Doudna)
| 
|-
| rowspan = 2| 2564(2021)
| 80px
| เบ็นยามีน ลิสท์(Benjamin List)
| 
| rowspan = 2| "สำหรับการพัฒนาการเร่งปฏิกิริยาอินทรีย์แบบอสมมาตร"
|-
| 80px
| เดวิด แมคมิลลัน(David MacMillan)
| 
|-
| rowspan = 3| 2565(2022)
| 80px
| แคโรลีน เบอร์ทอซซี(Carolyn R. Bertozzi)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการพัฒนาเคมีคลิกและเคมีไบโอออร์โทโกนอล"
|-
| —
| ม็อตเติน พี. เมิลดัล(Morten P. Meldal)
| 
|-
| 80px
| คาร์ล แบร์รี ชาร์เพลส(Karl Barry Sharpless)
| 
|-
| rowspan = 3| 2566(2023)
| —
| มูนกี บาแวนดี(Moungi G. Bawendi)
| 
| rowspan = 3| "สำหรับการค้นพบและการสังเคราะห์ควอนตัมดอต"
|-
| 80px
| หลุยส์ อี. บรูส(Louis E. Brus)
| 
|-
| —
| อะเลกเซย์ เอคิมอฟ(Alexei I. Ekimov)
| 
|}
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
"The Nobel Prize in Chemistry"  – Official site of the Nobel Foundation.
ค