การระเบิดที่ตุงกุสคา

การระเบิดที่ตุงกุสคา หรือ เหตุการณ์ตุงกุสคา (Tunguska explosion, Tunguska event) เป็นการระเบิดอย่างรุนแรง ที่เกิดขึ้นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำพอดคาเมนนายาตุงกุสคา (Podkamennaya Tunguska River) เขตผู้ว่าการเยนีเรย์สค์ จักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันคือ ดินแดนครัสโนยาสค์ ตอนกลางของรัสเซีย) เมื่อเวลาประมาณ 7.12 น. วันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ.1908 ตามเวลาท้องถิ่น (GMT+7 ตามเวลาในประเทศไทย)
แม้ว่าสาเหตุยังคงเป็นประเด็นถกเถียง แต่การระเบิดคล้ายมากกับการระเบิดคลื่นอัดอากาศจากการแตกตัวของอุกกาบาตหรือดาวหางขนาดใหญ่ ที่ความสูงเหนือพื้นผิวโลก 5-10 กิโลเมตร (3-6 ไมล์) แม้ว่าการระเบิดของอุกกาบาตกลางอากาศก่อนถึงพื้นผิวเกิดขึ้นน้อยกว่าการชนพื้นผิว แต่ก็ยังจัดเป็นการปะทะของอุกกาบาตอีกลักษณะหนึ่ง การศึกษาต่างวาระแสดงหลักฐานตรงกันว่ามีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 10-30 เมตร แต่ขนาดที่แน่นอนอ้างไม่ตรงกัน
ประมาณการว่า การระเบิดนี้มีความรุนแรงเทียบเท่ากับระเบิดทีเอ็นที ระหว่าง 5 เมกะตัน  ถึง 30 เมกะตัน หรือประมาณ 1,000 เท่า  ของระเบิดปรมาณูที่เมืองฮิโรชิม่า ประเทศญี่ปุ่น การระเบิดเกิดขึ้นกลางอากาศที่ความสูงประมาณ 5-10 กิโลเมตรเหนือพื้นดิน การระเบิดทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนแผ่ออกเป็นวงกว้าง เทียบเท่ากับแผ่นดินไหวที่แมกนิจูด 5.0  ทำลายต้นไม้ประมาณ 80 ล้านต้น กินอาณาบริเวณประมาณ 2,150 ตารางกิโลเมตร
แม้เชื่อกันว่าเหตุการณ์ตุงกุสคาเป็นการปะทะของอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดที่มนุษย์สังเกตพบในช่วงประวัติศาสตร์มนุษย์ แต่การปะทะขนาดคล้ายกันนี้พบได้ในพื้นที่มหาสมุทรที่ห่างไกล ซึ่งพลาดการสังเกตพบในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และคริสต์ทศวรรษ 1970 เพราะยังไม่มีการคิดค้นระบบตรวจการณ์ทางดาวเทียม
== เชิงอรรถและอ้างอิง ==
Baxter, John and Thomas Atkins, The Fire Came By: The Riddle of the Great Siberian Explosion, Macdonald and Jane's, London 1975. ISBN 0-446-89396-X.
Brown, J.C, and Hughes, D.W. Nature 268, 512–514 (1977)
Furneaux, Rupert. The Tungus Event, Nordon Publications, New York, 1977. ISBN 0-586-04423-X.
Gallant, Roy A. The Day the Sky Split Apart: Investigating a Cosmic Mystery, Atheneum Books for Children, New York, 1995. ISBN 0-689-80323-0.
Gasperini, Luca, Bonatti, Enrico and Longo, Giuseppe. The Tunguska Mystery 100 Years Later, Scientific American, June, 2008
Krinov, E. L. Giant Meteorites, trans. J.S. Romankiewicz (Part III: The Tunguska Meteorite), Pergamon Press, Oxford, 1966
Morgan, J. Phipps, Ranero, C.R., Reston, T.J. Contemporaneous mass extinctions, continental flood basalts, and ‘impact signals’: are mantle plume-induced lithospheric gas explosions the causal link?, Earth and Planetary Science Letters. 217. 263-284 (2004)
Lerman, J. C., Mook, W. G. & Vogel, J. C. Nature, Effect of the Tunguska Meteor and Sunspots on Radiocarbon in Tree Rings, (9 December 1967) | doi:10.1038/216990a0; 216, 990–1 (1967)
Ol'khovatov, A.Yu. Earth, Moon and Planets, v.93, pp.163–173 (2003)
Stoneley, Jack. Cauldron of Hell: Tunguska, Simon and Schuster, New York, 1977. ISBN 0-671-22943-5.
Verma, Surendra. The Tunguska Fireball: Solving One of the Great Mysteries of the 20th century, Icon Books, Cambridge, 2005. ISBN 1-84046-620-0.
Verma, Surendra. The Mystery of the Tunguska Fireball, Icon Books, Cambridge, 2006. ISBN 1-84046-728-2.
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
Article about the events, special attention to Leonid Kulik  on MysteryDatabase.com
Tunguska similar impacts and origin of life Dr. Andrei E. Zlobin, article in electronic journal "Modern scientific researches and innovations." – December 2013. - № 12.
Discovery of probably Tunguska meteorites at the bottom of Khushmo river's shoal Dr. Andrei E. Zlobin, Paper 1304.8070 in arXiv.org (PDF)
Quasi Three-Dimensional Modeling of Tunguska Comet Impact (1908) Dr. Andrei E. Zlobin, Paper of 2007 Planetary Defense Conference.
Tunguska Comet Impact 1908 
The Tunguska Event in 1908: Evidence from Tree-Ring Anatomy - Evgenii A. Vaganov, Malkolm K. Hughes, Pavel P. Silkin and Valery D. Nesvetailo, Astrobiology, Volume 4, Number 3, 2004, pp.391-399
Tunguska.ru Russian site with a tiny English section. Includes some gorgeous Tunguska photos.
Tunguska A research group at University of Bologna that has conducted several recent expeditions to the site.
Tunguska pictures Many Tunguska-related pictures with comments in English.
Preliminary results from the 1961 combined Tunguska meteorite expedition 
Probable asteroidal origin of the Tunguska Cosmic Body  A 2001 paper arguing for the asteroidal hypothesis.
"Russian Alien Spaceship Claims Raise Eyebrows, Skepticism" article, arguing the event was caused by meteor explosion
"The Vurdalak Conjecture" website explores the science behind the black-hole impact hypothesis.
1908 Siberia Explosion. Reconstruction by William K. Hartmann.
Simulation of such an event & origin of King Tut's glass
Team makes Tunguska crater claim (BBC News)
Astronomy Picture of the Day on Tunguska
Mystery space blast 'solved' (BBC News)
Sound of the Tunguska event (reconstruction)
The Tunguska Event 100 Years later  NASA
There Was a Hot Time in Tunguska That Night 
ปัญหาทางฟิสิกส์ที่ยังแก้ไม่ได้
พ.ศ. 2451
เหตุการณ์ในประเทศรัสเซีย