คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 9

คณะรัฐมนตรี คณะที่ 9 ของสยาม (ตั้งแต่ 3 ตุลาคม 2482 เรียกว่า คณะรัฐมนตรี คณะที่ 9 ของไทย ตามรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ) (16 ธันวาคม 2481 - 7 มีนาคม 2485)
นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ) เป็นนายกรัฐมนตรี ประกาศพระบรมราชโองการลงวันที่ 16 ธันวาคม 2481
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ประกอบด้วย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) และนายพลเอก เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน (อุ่น อินทรโยธิน) ลงนามในประกาศ
พระยามานวราชเสวี (ปลอด ณ สงขลา) ประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
== รายชื่อคณะรัฐมนตรี ==
ในวันที่ 21 ธันวาคม 2481 มีการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีดังนี้
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="1" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; text-align:center; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="background:#cccccc"
| colspan = 8| คณะรัฐมนตรีคณะที่ 9 ของไทย
|- style="background:#cccccc"
| colspan = 4| ตำแหน่ง || รายนาม || เริ่มวาระ || สิ้นสุดวาระ || หมายเหตุ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| นายกรัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"| || colspan = 2 bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 16 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 6 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงกลาโหม || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 21 ธันวาคม 2481 || 19 สิงหาคม 2484 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน) || 19 สิงหาคม 2484 || 15 ธันวาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. กลาโหม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 15 ธันวาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน) || 13 เมษายน 2482 || 19 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมว. กลาโหม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพลตรี หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) || 26 กันยายน 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน) || 15 ธันวาคม 2484 || 7 มีนาคม พ.ศ. 2485 ||
|-
| rowspan = 3 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงการคลัง || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || หลวงประดิษฐ์มนูธรรม  (ปรีดี พนมยงค์) || 21 ธันวาคม 2481 || 17 ธันวาคม 2484 || ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพลตรี เภา เพียรเลิศ บริภัณฑ์ยุทธกิจ || 17 ธันวาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || หลวงนฤเบศร์มานิต  (สงวน จูทะเตมีย์) || 13 เมษายน 2482 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 7 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงการต่างประเทศ || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ  (จิตร์ ณ สงขลา) || 21 ธันวาคม 2481 || 14 กรกฎาคม 2482 || กราบถวายบังคมลาออก เนื่องจากสุขภาพไม่สมบูรณ์
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FF0000"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 14 กรกฎาคม 2482 || 22 สิงหาคม 2484 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายดิเรก ชัยนาม || 22 สิงหาคม 2484 || 15 ธันวาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. ต่างประเทศ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 15 ธันวาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายดิเรก ชัยนาม || 14 กรกฎาคม  2482 || 22 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมว. ต่างประเทศ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || หลวงวิจิตรวาทการ  (วิจิตร วิจิตรวาทการ) || 31 ตุลาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FF0000"| || นายดิเรก ชัยนาม || 15 ธันวาคม 2484 || 5 มกราคม 2485 || ได้รับแต่งตั้งเป็นเอกอัครราชทูตประจำประเทศญี่ปุ่น
|-
| rowspan = 3 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงเกษตราธิการ || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || นายนาวาอากาศเอก พระเวชยันต์รังสฤษฎ์  (มุนี มหาสันทนะ) || 21 ธันวาคม 2481 || 20 สิงหาคม 2484 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์) || 20 สิงหาคม 2484 || 1 กุมภาพันธ์ 2485 || ย้ายไปเป็นรมช. เศรษฐกิจ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายอุทัย แสงมณี || 1 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 4 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงศึกษาธิการ(กระทรวงธรรมการ) || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายนาวาเอก หลวงสินธุสงครามชัย  (สินธุ์ กมลนาวิน) || 21 ธันวาคม 2481 || 16 กุมภาพันธ์ 2485 || ย้ายไปเป็นรมว. เศรษฐกิจ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 16 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงโกวิทอภัยวงศ์  (ควง อภัยวงศ์) || 21 ธันวาคม 2481 || 19 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมว. คมนาคม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันโท ประยูร ภมรมนตรี || 19 สิงหาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 6 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงมหาดไทย || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม  (แปลก ขีตตะสังคะ) || 21 ธันวาคม 2481 || 22 สิงหาคม 2484 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด) || 22 สิงหาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันตำรวจเอก หลวงอดุลเดชจรัส  (มิ่ง พึ่งพระคุณ) || 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด) || 4 สิงหาคม 2482 || 22 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมว. มหาดไทย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || ขุนสมาหารหิตะคดี  (โป๊ โปรคุปต์) || 26 กันยายน 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพลตรี พิชิต เกรียงศักดิ์พิชิต || 13 มกราคม 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 2 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงยุติธรรม || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นาวาเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์  (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์) || 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี) || 20 มีนาคม 2484 || 26 กันยายน 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. เศรษฐกิจ
|-
| rowspan = 5 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงเศรษฐกิจ(กระทรวงเศรษฐการ) || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || นายพันเอก พระบริภัณฑ์ยุทธกิจ  (เภา เพียรเลิศ) || 21 ธันวาคม 2481 || 16 กุมภาพันธ์ 2485 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || พลเรือโท หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) || 16 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) || 6 กันยายน 2482 || 26 กันยายน 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. กลาโหม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี) || 26 กันยายน 2484 || 1 กุมภาพันธ์ 2485 || ย้ายไปเป็นรมช. เกษตราธิการ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์) || 1 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| rowspan = 2 bgcolor="#E9E9E9"| กระทรวงคมนาคม || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันตรี หลวงโกวิทอภัยวงศ์  (ควง อภัยวงศ์) || 19 สิงหาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#32CD32"| || bgcolor="#FF0000"| || นายพันตรี วิลาศ โอสถานนท์ || 20 สิงหาคม 2484 || 17 ธันวาคม 2484 || —
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นายนาวาอากาศเอก หลวงกาจสงคราม  (เทียน เก่งระดมยิง) || 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงชำนาญนิติเกษตร (อุทัย แสงมณี) || 21 ธันวาคม 2481 || 20 มีนาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. ยุติธรรม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันตรี หลวงเชวงศักดิ์สงคราม  (ช่วง ขวัญเชิด) || 21 ธันวาคม 2481 || 4 สิงหาคม 2482 || ย้ายไปเป็นรมช. มหาดไทย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายดิเรก ชัยนาม || 21 ธันวาคม  2481 || 14 กรกฎาคม 2482 || ย้ายไปเป็นรมช. ต่างประเทศ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงเดชสหกรณ์  (หม่อมหลวงเดช สนิทวงศ์) || 21 ธันวาคม 2481 || 20 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมว. เกษตราธิการ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FF0000"| || จ่าสิบเอก ตั้ว ลพานุกรม || 21 ธันวาคม 2481 || 27 สิงหาคม 2484 || ถึงแก่อนิจกรรมในตำแหน่ง
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงนฤเบศร์มานิต  (สงวน จูทะเตมีย์) || 21 ธันวาคม 2481|| 13 เมษายน 2482 || ย้ายไปเป็นรมช. คลัง
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นายนาวาโท หลวงนาวาวิจิต  (ผัน อำไภวัลย์)|| 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันโท ประยูร ภมรมนตรี || 21 ธันวาคม 2481 || 19 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. ศึกษาธิการ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงพรหมโยธี  (มังกร ผลโยธิน) || 21 ธันวาคม 2481 || 13 เมษายน 2482 || ย้ายไปเป็นรมช. กลาโหม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || หลวงวิจิตรวาทการ  (วิจิตร วิจิตรวาทการ) || 21 ธันวาคม 2481 || 31 ตุลาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. ต่างประเทศ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || ขุนสมาหารหิตะคดี  (โป๊ โปรคุปต์) || 21 ธันวาคม 2481 || 26 กันยายน 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. มหาดไทย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพันเอก หลวงสฤษฏิ์ยุทธศิลป์  (เพียร พิริยะโยธิน)|| 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#FFD700"| || นายนาวาโท หลวงสังวรยุทธกิจ  (สังวรณ์ สุวรรณชีพ) || 21 ธันวาคม 2481 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#FFD700"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงเสรีเริงฤทธิ์  (จรูญ รัตนกุล) || 21 ธันวาคม 2481 || 6 กันยายน 2482 || ย้ายไปเป็นรมช. เศรษฐการ
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#32CD32"| || นายวิลาศ โอสถานนท์ || 4 สิงหาคม 2482 || 20 สิงหาคม 2484 || ย้ายไปเป็นรมช. คมนาคม
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#32CD32"| || นายพันเอก หลวงเกรียงศักดิ์พิชิต  (ค้วน จินตะคุณ) || 21 มีนาคม 2484 || 13 มกราคม 2485 || ย้ายไปเป็นรมช. มหาดไทย
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายวนิช ปานะนนท์ || 17 ธันวาคม 2484 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายทวี บุณยเกตุ || 26 กุมภาพันธ์  2485 || 7 มีนาคม พ.ศ. 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || นายพลอากาศตรี บุญเจียม โกมลมิตร์|| 26 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|-
| bgcolor="#E9E9E9"| รัฐมนตรี || bgcolor="#E9E9E9"|  || bgcolor="#1E90FF"| || bgcolor="#FFD700"| || พลตรี สวัสดิ์ สวัสดิ์รณรงค์|| 26 กุมภาพันธ์ 2485 || 7 มีนาคม 2485 ||
|}
== การแถลงนโยบายของรัฐบาล ==
คณะรัฐมนตรีแถลงนโยบายต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2481 และได้รับความไว้วางใจในวันเดียวกัน
== การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี ==
คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดเพราะเหตุที่นายกรัฐมนตรีและคณะได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งเพื่อที่จะให้โอกาสได้มีการเปลี่ยนแปลงคณะรัฐมนตรีเสียใหม่ให้เป็นการเหมาะสมแก่สถานการณ์ปัจจุบันเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2485
== อ้างอิง ==
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 9 จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
ลำดับความเป็นมาของคณะรัฐมนตรีไทย จากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
คณะรัฐมนตรีไทย
แปลก พิบูลสงคราม