สุรสีห์ ผาธรรม

สุรสีห์ ผาธรรม เกิดเมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2491 ที่จังหวัดอุบลราชธานี ศิลปินมรดกอีสาน สาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2551 เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ไทย นักแสดงในบางครั้ง ยังเป็นผู้ผลิตและจำหน่ายภาพยนตร์และวิซีดี ชื่อ สุรสีห์ผาธรรมฟิล์ม
== ประวัติ ==
=== การศึกษา ===
สุรสีห์ได้เข้าศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่โรงเรียนเขื่องในเจริญราษฎร์ อำเภอเขื่องใน ต่อมาได้เข้าศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช และจบการศึกษาสาขานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
=== การทำงาน ===
ซึ่งในสมัยเด็กด้วยความเป็นคนชอบภาพยนตร์ จึงละทิ้งไปเป็นนักพากย์หนัง ซึ่งทำให้ได้รู้จักกับกมล กุลตังวัฒนา ซึ่งภายหลังได้มาเปิดบริษัทหนังในกรุงเทพ ซื้อหนังอินเดียเข้ามาฉายในประเทศไทย จนภายหลังสุรสีห์เกิดความคิดที่จะลองเป็นผู้กำกับเอง จึงชวนกมล กุลตังวัฒนา มาทำหนัง โดยมีหนังเรื่องแรกที่กำกับคือ มนต์รักแม่น้ำมูล สุรสีห์รับหน้าที่เป็นผู้ช่วย  ผู้กำกับ และผู้อำนวยการสร้าง ภาพยนตร์ประสบความสำเร็จไม่น้อย ทำรายได้ถึงล้านบาท จากนั้นคุณกมลเห็นถึงความสามารถจึงเลื่อนให้มาเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ มีภาพยนตร์กำกับเรื่องแรกคือ ครูบ้านนอก ซึ่งสร้างชื่อเสียงอย่างมาก คว้ารางวัลผู้กำกับหนังยอดเยี่ยมและภาพยนตร์สร้างสรรค์เยาวชนดีเด่น ในงานมหกรรมภาพยนตร์ที่นครทาชเคนต์ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบก (ปัจจุบันคือกรุงทาชเคนต์ ประเทศอุซเบกิสถาน)
นอกจากนั้นยังมีผลงานกำกับภาพยนตร์อย่าง หนองหมาว้อ (2522),  ลูกแม่มูล (2523), ครูวิบาก (2524), ครูดอย  (2525), สวรรค์บ้านนา (2526), ผู้แทนนอกสภา  (2526), ราชินีดอกหญ้า (2529), บ๊าย บาย ไทยแลนด์ (2530) และล่าสุดนำภาพยนตร์ ครูบ้านนอก มาทำใหม่ ในชื่อ ครูบ้านนอก บ้านหนองฮีใหญ่ (2553)
== การเสียชีวิต ==
สุรสีห์ ผาธรรม เสียชีวิตวันศุกร์ที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2566 ด้วยโรคหัวใจวายเฉียบพลัน และติดเชื้อในกระแสเลือดที่โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์อุบลราชธานี
== ผลงาน ==
=== ผลงานกำกับภาพยนตร์ ===
มนต์รักแม่น้ำมูล (2520)
ครูบ้านนอก (2521)
มนต์รักแม่น้ำมูล (2521)
หนองหมาว้อ (2522)
ลูกแม่มูล (2523)
ครูวิบาก (2524)
ครูดอย (2525)
ผู้แทนนอกสภา (2526)
สวรรค์บ้านนา (2526)
หมอบ้านนอก (2528)
ราชินีดอกหญ้า (2529)
บ๊าย บาย ไทยแลนด์ (2530)
ครูบ้านนอก บ้านหนองฮีใหญ่ (2553)
มนต์รักขุมคำ (2560)
=== บทภาพยนตร์ ===
ผู้แทนนอกสภา (2526)
ครูบ้านนอก บ้านหนองฮีใหญ่ (2553)
มนต์รักขุมคำ (2560)
== โปรดิวเซอร์ ==
I Love You ผู้ใหญ่บ้าน (2559)
=== ผลงานการแสดง ===
15 ค่ำเดือน 11 (2545) รับบท ครูใหญ่
เกิดมาลุย (2547) รับบท ครูรัม
สะใภ้บรื๋อ (2551)
== รางวัล ==
ภาพยนตร์ “ครูวิบาก” ได้รับรางวัลสุพรรณหงส์ทองคำภาพยนตร์สร้างสรรค์สังคมดีเด่นและบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม  ประจำปี  2524
ภาพยนตร์ “ผู้แทนนอกสภา” ได้รับรางวัลตุ๊กตาทองผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมประจำปี  2526
ภาพยนตร์ “ราชินีดอกหญ้า”  ได้รับรางวัลสุพรรณหงส์ทองคำภาพยนตร์ยอดเยี่ยม, เพลงประกอบยอดเยี่ยม  และดนตรีประกอบยอดเยี่ยม  ประจำปี  2529
ภาพยนตร์โฆษณา  “ขอแขนให้แม่ข้า”  ได้รับรางวัลแท็กอะวอร์ดภาพยนตร์โฆษณาสร้างสรรค์สังคมดีเด่น  ประจำปี  2531
สารคดีโทรทัศน์ชุด “ สารคดีจากที่ราบสูง ”  ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์  ททบ.5 ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ  สารคดีส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมดีเด่นประจำปี  2533
ภาพยนตร์สั้น “ Yes  I  am ”  ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดภาพยนตร์สั้น  ปี  ค.ศ.  2009  ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งแรกที่นครหลวงเวียงจันทน์  ส.ป.ป.ลาว  โดยสถานทูตเยอรมัน  ประจำประเทศลาว
รางวัลศิลปินมรดกอีสาน สาขาศิลปะการแสดง ประเภทภาพยนตร์ (อีสาน) พ.ศ. 2551 จากศูนย์วัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น
== อ้างอิง ==
ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
นักแสดงชาวไทย
บุคคลจากอำเภอพิบูลมังสาหาร
พรรคสังคมนิยมแห่งประเทศไทย
พรรคมหาชน
พรรคความหวังใหม่
บุคคลจากสาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช