วงศ์ปลากระเบนหางสั้น

วงศ์ปลากระเบนหางสั้น (Freshwater stingray, River stingray, Short-tail stingray) เป็นปลากระเบนวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Potamotrygonidae
โดยคำว่า "Potamotrygon" เป็นภาษากรีก (Ποταμός; potamos) แปลว่า "แม่น้ำ" และภาษากรีกคำว่า "trygon" แปลว่า "ปลากระเบน"
พบกระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้ มีรูปร่างกลมคล้ายจานข้าวหรือแผ่นซีดี หางมีขนาดสั้นเมื่อเทียบกับปลากระเบนในวงศ์อื่น ๆ  พบทั้งหมด 4 สกุล ในหลายชนิด (ดูในเนื้อหาข้างล่าง) บางชนิดหางสั้นมากจนดูขัดกับขนาดลำตัว เช่น ชนิด Paratrygon aiereba    มีขนาดแตกต่างออกไปตามชนิด  ตั้งแต่มีขนาดไม่เกิน 2 ฟุต เช่น ชนิด Potamotrygon hystrix ไปจนถึงขนาดหนึ่งเมตร เช่น P. motoro
มีสีสันด้านบนลำตัวและหางสวยงาม บางชนิดมีสีลำตัวเป็นสีดำ และมีลวดลายเป็นลายจุดสีขาว เช่น P.  leopoldi หรือ P. henlei ในบางชนิดมีสีพื้นเป็นสีเหลือง และมีลวดลายสีดำทำให้แลดูคล้ายลายเสือ เช่น P. menchacai ทั้งนี้ลวดลายและสีสันแตกต่างออกไปตามแต่ละตัว ซึ่งในบางครั้งขึ้นอยู่กับถิ่นที่อยู่อาศัยด้วย ทำให้ในชนิดเดียวกัน ยังมีหลายสี หลายลวดลาย อีกด้วย สันนิษฐานว่าเป็นไปเพื่อใช้ในการพรางตัวกับให้กลมกลืนกับสภาพพื้นน้ำ
บริเวณโคนหางมีเงี่ยงแข็งอยู่ 2 ชิ้น ใช้สำหรับป้องกันตัว ซึ่งเงี่ยงนี้มีพิษและมีฤทธิ์ในการทำลายเนื้อเยื่อของสิ่งที่ถูกแทง เคยมีมนุษย์เสียชีวิตมาแล้วจากการโดนเงี่ยงนี้แทงโดยไม่ระมัดระวังตัว เพราะเสียเลือดมาก โดยชาวพื้นเมืองในอเมริกาใต้เรียกว่า "Chucho de rio" แปลว่า "สุนัขทะเล"
โดยปรกติหากินตามพื้นน้ำ ไม่ค่อยขึ้นมาหากินบนผิวน้ำนัก ในพื้นถิ่นถูกใช้เป็นอาหารและตกเป็นเกมกีฬา จากสีสันที่สวยงามและขนาดของลำตัวที่ไม่ใหญ่และหางที่ไม่ยาวเกินไปนัก จึงนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งพบว่า ปลากระเบนในวงศ์นี้สามารถผสมพันธุ์และออกลูกได้ง่ายกว่าปลากระเบนในวงศ์อื่น สามารถผสมพันธุ์และออกลูกในตู้กระจกได้เลย โดยสามารถให้ลูกครั้งละ 4-5 ตัว ถึง 20 ตัว ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของพ่อแม่ปลาและสายพันธุ์ จึงทำให้ได้รับความนิยมมาก ในบางครั้งมีการผสมข้ามสายพันธุ์เพื่อให้เกิดเป็นสายพันธุ์ใหม่ สีสันและลวดลายใหม่ ที่ไม่สามารถระบุชื่อทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วย
ซึ่งปลากระเบนในวงศ์นี้เป็นปลาน้ำจืดทั้งหมด แตกต่างไปจากปลากระเบนในวงศ์ปลากระเบนธง ที่พบในน้ำจืดหรือน้ำกร่อยเพียงบางชนิดเท่านั้น และด้วยความที่พบการแพร่กระจายพันธุ์เฉพาะแหล่งน้ำในทวีปอเมริกาใต้เท่านั้น จึงทำให้มีการสันนิษฐานเรื่องธรณีสัณฐานของโลกว่า ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ บริเวณที่เป็นทวีปอเมริกาใต้และแม่น้ำอเมซอนเคยเป็นทะเลมาก่อน ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา และปลากระเบนที่เป็นบรรพบุรุษของวงศ์นี้ก็ได้เข้ามาอยู่อาศัย และวิวัฒนาการจนสามารถอยู่ในน้ำจืดสนิทได้
==การจำแนก==

สกุล Heliotrygon Carvalho & Lovejoy, 2011
* Heliotrygon gomesi Carvalho & Lovejoy, 2011 
* Heliotrygon rosai Carvalho & Lovejoy, 2011
สกุล Paratrygon A. H. A. Duméril, 1865
* Paratrygon aiereba Walbaum, 1792 (ปลากระเบนแอปเปิล)
สกุล Plesiotrygon Rosa, Castello & Thorson, 1987
* Plesiotrygon iwamae Rosa, Castello & Thorson, 1987 (ปลากระเบนหางยาว)
* Plesiotrygon nana Carvalho & Ragno, 2011
สกุล Potamotrygon Garman, 1877
* Potamotrygon amandae Loboda & M. R. de Carvalho, 2013
* Potamotrygon boesemani Rosa, M. R. de Carvalho & Almeida Wanderley, 2008 (ปลากระเบนจักรพรรดิ) 
* Potamotrygon brachyura (Günther, 1880)
* Potamotrygon constellata (Vaillant, 1880)
* Potamotrygon falkneri Castex & Maciel, 1963
* Potamotrygon henlei (Castelnau, 1855) (ปลากระเบนเฮนไล)
* Potamotrygon humerosa Garman, 1913
* Potamotrygon hystrix (J. P. Müller & Henle, 1834) (ปลากระเบนฮิสทริค)
* Potamotrygon leopoldi Castex & Castello, 1970 (ปลากระเบนโปลกาด๊อท)
* Potamotrygon limai Fontenelle, J. P. C. B. da Silva & M. R. de Carvalho, 2014
* Potamotrygon magdalenae (A. H. A. Duméril, 1865)
* Potamotrygon marinae Deynat, 2006
* Potamotrygon motoro (J. P. Müller & Henle, 1841) (ปลากระเบนโมโตโร่)
* Potamotrygon ocellata (Engelhardt, 1912)
* Potamotrygon orbignyi (Castelnau, 1855)
* Potamotrygon pantanensis Loboda & M. R. de Carvalho, 2013
* Potamotrygon schroederi Fernández-Yépez, 1958
* Potamotrygon schuhmacheri Castex, 1964
* Potamotrygon scobina Garman, 1913
* Potamotrygon signata Garman, 1913
* Potamotrygon tatianae J. P. C. B. da Silva & M. R. de Carvalho, 2011
* Potamotrygon tigrina M. R. de Carvalho, Sabaj Pérez & Lovejoy, 2011 (ปลากระเบนไทเกอร์) 
* Potamotrygon yepezi Castex & Castello, 1970
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ข้อมูลย่อๆ ของ กระเบนน้ำจืด
เว็บไซต์กระเบนหางสั้น
ปลาน้ำจืด
ปลาตู้
ปลาทวีปอเมริกาใต้
ปลาแบ่งตามวงศ์
ปลามีพิษ
วงศ์ปลากระเบนหางสั้น