จังหวัดฟรีสลันด์

ฟรีสลันด์ (Friesland) หรือ ฟริสลอน (Fryslân) เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศเนเธอร์แลนด์ มีเมืองหลักอยู่ที่เลวาร์เดิน ทิศเหนือจรดทะเลเหนือ ทิศตะวันออกติดต่อกับจังหวัดโกรนิงเงินและจังหวัดเดรนเทอ ทิศใต้ติดต่อกับจังหวัดโอเฟอไรส์เซิลและจังหวัดเฟลโฟลันด์ ทิศตะวันตกติดต่อกับจังหวัดนอร์ทฮอลแลนด์ มีประชากร 649,944 คน (มกราคม ค.ศ. 2020) และมีพื้นที่ 5,749 ตารางกิโลเมตร
จังหวัดแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 18 เทศบาล ตัวจังหวัดเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคฟรีเชียโบราณ รัฐบาลได้รองรับภาษาฟรีเชียตะวันตกเป็นภาษาราชการอีกหนึ่งภาษาร่วมกับภาษาดัตช์ ทำให้ "ฟรีสลันด์" เป็นชื่อทางการของจังหวัดมาจนถึงปลายปี ค.ศ. 1996 เมื่อมาเปลี่ยนเป็น "ฟริสลอน" ในภาษฟรีเซียตะวันตกในปี ค.ศ. 1997 แต่กระนั้น "ฟรีสลันด์" ก็ยังเป็นชื่อที่นิยมเรียกใช้กันอยู่เพราะเป็นชื่อที่แปลเป็นภาษาดัตช์
== ประวัติศาสตร์ ==
สันนิษฐาณว่า ชาวฟรีเชียน เป็นลูกหลานของชาวแองเกิล ชาวแซกซัน ชาวจูต และชาวฟรีชี เริ่มอพยพเข้ามาอยู่อาศัยในพื้นที่ชายฝั่งทะเลหลังการล่มสลายของอาณาจักรโรมัน ก่อตั้งขึ้นเป็นอาณาจักรฟรีเชีย แต่ต่อมาได้ถูกกองทัพของชาวแฟรงก์โจมตีและพ่ายไป อาณาจักรฟรีเชียจึงล่มสลาย
ราว ค.ศ. 800 ชาวไวกิงได้เข้ามารุกรานฟรีเชีย ซึ่งในตอนนั้นอยู่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์การอแล็งเฌียง ทหารฟรีเชียได้ลุกขึ้นสู้และต้านกองทัพไวกิงไว้ได้ และต่อมาได้ขับไล่ชาวไวกิงออกจากดินแดนฟรีเชียตะวันออกได้สำเร็จ ฟรีเชียจึงได้รับอิสรภาพและปกครองตัวเองเรื่อยมา จนกระทั่งถูกกองทัพราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์เข้ายึดครองในปี ค.ศ. 1523 โดยมีจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 กษัตริย์สเปนเป็นผู้ปกครองฟรีเชียพระองค์แรก
ต่อมา พระเจ้าเฟลิเปที่ 2 แห่งสเปน ได้ขึ้นครองราชย์ของสเปนและปกครองเนเธอร์แลนด์รวมถึงฟรีเชียต่อจากพระราชบิดา แต่ได้มีการปฏิวัติขึ้นโดยชาวดัตช์ในปี ค.ศ. 1566 และฟรีเชียได้เข้าร่วมการปฏิวัติต่อต้านสเปนในครั้งนี้ด้วย และเข้าร่วมสงคราม 80 ปีพร้อมกับจังหวัดอื่นๆในสาธารณรัฐดัตช์ที่ต่อมาประกาศอิสรภาพจากสเปนในปี ค.ศ. 1581 จนสงครามสิ้นสุดในปี ค.ศ. 1648 เมื่อมีการลงนามในสนธิสัญญามึนสเตอร์ รับรองเอกราชของเนเธอร์แลนด์อย่างเป็นทางการ ฟรีเชียได้กลายมาเป็นจังหวัดหนึ่งของสาธารณรัฐดัตช์อย่างเป็นทางการตั้งแต่บัดนั้น ก่อนที่สาธารณรัฐจะถูกยึดครองโดยกองทัพนโปเลียน และก่อตั้งเป็นสหราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์หลังได้รับอิสรภาพจากฝรั่งเศสในเวลาต่อมาไม่นาน
== ภูมิศาสตร์ ==
ฟรีสลันด์ ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเนเธอร์แลนด์ ติดกับทะเลเหนือ เป็นจังหวัดที่ใหญ่ที่สุดในเนเธอร์แลนด์หากรวมผืนน้ำเข้าไปด้วย แต่หากนับเฉพาะผืนดินจะใหญ่เป็นอันดับ 3 ของประเทศ
พื้นที่ส่วนใหญ่ของฟรีสลันด์อยู่บนแผ่นดินใหญ่ แต่ยังมีหมู่เกาะจำนวนไม่น้อยทางตะวันตกของจังหวัด ได้แก่ เกาะฟลีลันด์ เทร์สเคลลิง อาเมลันด์ และสเคียร์มอนนิโกก ที่สามารถข้ามไปด้วยเรือข้ามฟากเท่านั้น
จังหวัดฟรีสลันด์แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 18 เทศบาล เรียงตามจำนวนประชากรได้ดังนี้
เลวาร์เดิน
ซุดเวสต์-ฟริสลอน
สมองลิงเคอร์ลันด์
เดอ ฟริสเคอ เมเริน
เฮเรินเฟน
วาดฮูเคอ
โนรดอีสต์-ฟริสลอน
ทิตเยอร์คสเทอราเดล
โอปสเตอร์ลันด์
อัคท์คาร์สเปเลิน
เวสต์สเตลลิงเวิร์ฟ
โอสต์สเตลลิงเวิร์ฟ
ดานทูมาดีล
ฮาร์ลิงเงน
อาเมลันด์
ฟลีลันด์
สเคียร์มอนนิโกก
== ประชากร ==
ในปี ค.ศ. 2020 ฟรีสลันด์มีประชากร 649,944 คน มีความหนาแน่นของประชากร 196 คนต่อตารางกิโลเมตร
{| border="1" align="left" cellpadding="3px" style="margin:7px; border: 1px solid #999; background-color:white;border-collapse:collapse; font-size:90%;"
|+การเพิ่มของจำนวนประชากรในจังหวัดฟรีสลันด์
| valign="top" |
{|
! style="background:#efefef;" |ค.ศ.
! style="background:#efefef;" |จำนวนประชากร
|-
|1714
| align="right" |
|-
|1748
| align="right" |
|-
|1796
| align="right" |
|-
|1811
| align="right" |
|-
|1830
| align="right" |
|-
|1840
| align="right" |
|-
|1850
| align="right" |
|-
|1860
| align="right" |
|-
|1870
| align="right" |
|-
|1880
| align="right" |
|-
|1890
| align="right" |
|-
|1900
| align="right" |
|}
| valign="top" |
{|
! style="background:#efefef;" |ปี
! style="background:#efefef;" |จำนวนประชากร
|-
|1910
| align="right" |
|-
|1920
| align="right" |
|-
|1930
| align="right" |
|-
|1940
| align="right" |
|-
|1950
| align="right" |
|-
|1960
| align="right" |
|-
|1970
| align="right" |
|-
|1982
| align="right" |
|-
|1990
| align="right" |
|-
|1999
| align="right" |
|-
|2010
| align="right" |
|-
|2020
| align="right" |
|}
!440x440px
|}
ระหว่างปี ค.ศ. 1880 ถึง 1900 จำนวนประชากรค่อนข้างคงที่เนื่องจากเกิดการเพาะปลูกได้ผลไม่ดี ชาวฟรีสลันด์กว่า 20,000 คนย้ายถิ่นฐานไปสหรัฐอเมริกา
== เศรษฐกิจ ==
เศรษฐกิจของจังหวัดฟรีสลันด์ขึ้นอยู่กับการเกษตรค่อนข้างมาก มีวัว สุนัข และม้าสายพันธุ์ฟรีสลันด์ที่มีชื่อเสียง นอกจากนี้ การท่องเที่ยวยังสร้างรายได้ให้กับจังหวัดจำนวนไม่น้อย เพราะมีทะเลสาบทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ และหมู่เกาะในทะเลเหนือ จังหวัดฟรีสลันด์มีกังหันลมมากถึง 195 กังหัน เป็นสัดส่วนที่ไม่น้อยเทียบกับจำนวนทั้งหมด 1200 กังหันของทั้งประเทศ
== วัฒนธรรม ==
=== ภาษา ===
ฟรีสลันด์เป็นเพียงจังหวัดเดียวจากทั้ง 12 จังหวัดของเนเธอร์แลนด์ที่ภาษาถิ่นได้รับการรับรองเป็นภาษาราชการ คือภาษาฟรีเชียตะวันตก โดยก่อนศตวรรษที่ 18 มีการใช้ภาษาฟรีเชียนกันทั่วไปในจังหวัดนอร์ทฮอลแลนด์และจังหวัดโกรนิงเงินอีกด้วย จากการสำรวจในปี ค.ศ. 2007 พบว่า ประชาชนจังหวัดฟรีสลันด์ร้อยละ 54.3 นับว่าภาษาฟรีเชียตะวันตกเป็นภาษาแม่ ซึ่งมากกว่าภาษาดัตช์ (ร้อยละ 34.7) อยู่ไม่น้อยทีเดียว แม้จะมีการใช้งานที่จำกัดเพียงในตัวจังหวัดเท่านั้น ภาษาฟรีเชียตะวันตก เป็นวิชาบังคับในการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาในโรงเรียนของจังหวัด มีการใช้ภาษฟรีเชียควบคู่ไปกับภาษาดัตช์ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ภาษา
=== กีฬา ===
กีฬาที่ได้รับความนิยมในจังหวัดคือ สปีดสเก็ต โดยมีผู้เข้าร่วมจำนวนมากในฤดูหนาวหากสภาพอากาศอำนวย คือหนาวเย็นเพียงพอที่จะทำให้น้ำในลำคลองแข็งเป็นน้ำแข็ง มีกิจกรรมที่ได้รับความสนใจอย่างมากคือการแข่งขันทัวร์สเก็ตเอฟสเตเดินโทช (Elfstedentocht) ที่เป็นกิจกรรมสเก็ตทางไกลด้วยระยะทาง 200 กิโลเมตร
กีฬาดั้งเดิมของชาวฟรีเชียนคือกีฬาแฮนด์บอล นอกจากนี้ ยังมีสโมสรฟุตบอลที่มีชื่อเสียงสองทีม ได้แก่ เอสซีคัมบูร์จากเมืองเลวาร์เดิน และเอสซีเฮเรินเวน
== ดูเพิ่ม ==
กลุ่มสิบเจ็ดมณฑล
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
จังหวัดของประเทศเนเธอร์แลนด์
กลุ่มสิบเจ็ดมณฑล
จังหวัดฟรีสลันด์