pythainlp/thai-wiki-dataset-v3 huggingface dataset:
พระยาสุรเสนา (หม่อมราชวงศ์ชิต กำภู)

พลตรี พระยาสุรเสนา (หม่อมราชวงศ์ชิต กำภู) เกิดเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2427 เป็นโอรสของพันเอก หม่อมเจ้าชื่น กำภู กับหม่อมพุ่ม กำภู ณ อยุธยา เข้าศึกษาเป็นนักเรียนนายร้อยทหารบกเมื่อปี พ.ศ. 2442 สำเร็จการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2445 จากนั้นจึงเข้ารับราชการเป็นผู้บังคับกองร้อยพิเศษ โรงเรียนนายร้อยทหารบก ต่อมาในปี พ.ศ. 2452 เป็นปลัดกรมบัญชาการโรงเรียนนายร้อยทหารบก ต่อมาเป็นเสนาธิการทหารบก พ.ศ. 2456 มีหน้าที่เป็นราชองครักษ์เวร พ.ศ. 2459 เป็นเลขาธิการในคณะกรรมการอำนวยการสภากาชาดไทย พ.ศ. 2467 โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นองคมนตรี หลังเกษียณราชการ พระยาสุรเสนาประกอบอาชีพส่วนตัวด้วยการก่อตั้งบริษัท สุรเสนา จำกัด ดำเนินการก่อสร้าง เนื่องจากท่านมีความสนใจทางด้านสถาปัตยกรรม
ท่านสมรสกับคุณหญิงผอบ สุรเสนา มีบุตรธิดา 13 คน คือ
หม่อมหลวงชูชาติ กำภู
หม่อมหลวงชิตเชื้อ กำภู
พันเอก หม่อมหลวงชวนชื่น กำภู
หม่อมหลวงชดช้อย กำภู
พันตรี นายแพทย์ หม่อมหลวงเอกชัย กำภู
หม่อมหลวงเชิดไชย กำภู
หม่อมหลวงอบชื่น กำภู สมรสกับนายกระเจิ่น สิงหเสนี บุตรพระยาประเสริฐสุนทราศรัย (กระจ่าง สิงหเสนี)
หม่อมหลวงอชิต กำภู
หม่อมหลวงพิชิต กำภู
หม่อมหลวงชินชัย กำภู
หม่อมหลวงเชิงชาญ กำภู
หม่อมหลวงชูชิต กำภู
หม่อมหลวงชมชื่น กำภู
พระยาสุรเสนาถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2489
== ตำแหน่ง ==
ผู้บัญชาการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์มณฑลกรุงเทพ ฯ
ตุลาคม พ.ศ. 2452 - สมุหราชองครักษ์
6 มีนาคม พ.ศ. 2456 - พ้นจากตำแหน่งสมุหราชองครักษ์และออกจากประจำการ
4 เมษายน พ.ศ. 2467 - องคมนตรี
== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==
พ.ศ. 2452 – เข็มพระชนมายุสมมงคล ชั้นที่ 3 (เงิน)
พ.ศ. 2456 – เข็มพระบรมรูปประดับเพ็ชร์ของสมเด็จพระพันปีหลวง
พ.ศ. 2456 – เข็มพระบรมนามาภิไธยย่อ ส.ผ. (ประดับเพ็ชร์)
พ.ศ. 2457 – เข็มข้าหลวงเดิม
พ.ศ. 2463 – เข็มพระบรมนามาภิไธยย่อ ว.ป.ร. (ประดับเพ็ชร์)
== อ้างอิง ==
สมุหราชองครักษ์
สุรเสนา (หม่อมราชวงศ์ชิต กำภู)
สุรเสนา
สุรเสนา (หม่อมราชวงศ์ชิต กำภู)
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ราชองครักษ์เวร
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ช.
องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
อำเภอโนนแดง

โนนแดง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา
==ประวัติศาสตร์==
อำเภอโนนแดง แต่เดิมเมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2480 เป็นหมู่บ้านเล็กๆ ตั้งขึ้นโดยเรียกชื่อตามชื่อของไม้แดง ซึ่งมีอยู่มากในขณะนั้น อยู่ในเขตการปกครองของตำบลโนนตาเถร อำเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา ต่อมาชุมชนโนนแดงได้ขยายใหญ่ขึ้น จึงได้จัดตั้งขึ้นเป็น ตำบลโนนแดง เมื่อปี พ.ศ. 2508 และ เมื่อชุมชนมีความเจริญเติบโต เข้าหลักเกณฑ์ที่จะจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอได้แล้ว จังหวัดนครราชสีมา จึงได้เสนอกระทรวงมหาดไทย เพื่อประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอโนนแดง เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2532
วันที่  1  เมษายน   2532   ได้แยกพื้นที่ตำบลโนนแดง  ตำบลโนนตาเถร   ตำบลสำพะเนียง  และตำบลวังหิน   มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอโนนแดง   ขึ้นกับอำเภอประทาย  พร้อมกับโอนสุขาภิบาลโนนแดง  มาขึ้นกับ  กิ่งอำเภอโนนแดง 
วันที่  1  สิงหาคม   2532   โอนพื้นที่ตำบลดอนยาวใหญ่  จากอำเภอประทาย  มาขึ้นกับ  กิ่งอำเภอโนนแดง    
วันที่  4  พฤศจิกายน  2536   ยกฐานะเป็น  อำเภอโนนแดง  
วันที่  25 พฤษภาคม 2542  ยกฐานะจากสุขาภิบาลโนนแดง   เป็นเทศบาลตำบลโนนแดง
วันที่  31 กรกฎาคม 2552  ยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบลวังหิน   เป็นเทศบาลตำบลวังหิน
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอโนนแดงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสีดา
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอประทายและอำเภอพิมาย
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพิมายและอำเภอคง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอคง อำเภอบัวใหญ่ และอำเภอสีดา
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอโนนแดงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 65 หมู่บ้าน ได้แก่
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอโนนแดงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลโนนแดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโนนแดง
เทศบาลตำบลวังหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหินทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนแดง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโนนแดง)
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนตาเถร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนตาเถรทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลสำพะเนียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำพะเนียงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลดอนยาวใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนยาวใหญ่ทั้งตำบล
==อ้างอิง==
โนนแดง
ภาษาอานุส

ภาษาอานุส เป็นภาษาที่ใช้พูดในอิเรียน จายา ประเทศอินโดนีเซีย อยู่ในภาษากลุ่มอ่าวซาร์มี-จาวาปุระ ใน พ.ศ. 2548 มีผู้พูดราว 70 คน ซึ่งเป็นสมาชิกของเผ่าที่อาศัยอยู่ในอ่าวซาร์มี-จายาปุระ ในปาปัวตะวันตก
== อ้างอิง ==
Anus language
language,Global Recordings NetworkDecember 1 2005
อานุส
ภาษาอูเดเก

ภาษาอูเดเก เป็นภาษากลุ่มตุงกูซิก ใกล้เคียงกับภาษานาไนและมีอิทธิพลต่อภาษานาไนสำเนียงบิกินที่ใช้พูดในเขตบิกินมาก เพราะบริเวณนั้นมีผู้พูดทั้งสองภาษาอยู่ด้วยกัน ภาษาอูเดเคมีคำยืมจากภาษานาไนมาก
== ระบบการเขียน ==
ตัวอักษรที่ใช้ในช่วง พ.ศ. 2474-2480 เป็นดังนี้
== อ้างอิง ==
อูเดเก
วัดเจดีย์หลวง

วัดเจดีย์หลวง สามารถหมายถึง
วัดเจดีย์หลวง โบราณสถานใน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย
วัดเจดีย์หลวง  อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย
วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร วัดสำคัญใน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
วัดเจดีย์หลวง อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช
โรงเรียนสุรพินท์พิทยา

โรงเรียนสุรพินท์พิทยา ตั้งอยู่ใน ตำบลลำดวน อำเภอลำดวน จังหวัดสุรินทร์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2520 เป็นโรงเรียนสหศึกษา (ชายและหญิง) จัดการศึกษาตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ปัจจุบันได้รับรางวัลโรงเรียนรางวัลพระราชทาน และโรงเรียนต้นแบบ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุรินทร์ เขต 1 กระทรวงศึกษาธิการ ได้รับอนุมัติให้ตั้งเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา เมื่อ พ.ศ. 2520
ชาวลำดวนได้ร่วมใจกันสร้างอาคารเรียนชั่วคราวจำนวน 1 หลัง 5 ห้องเรียน   และได้เปิดทำการสอนเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2520
การก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวของโรงเรียนในครั้งแรกนั้น ได้วางศิลาฤกษ์วันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2520  จึงถือเอาวันที่ 6 เมษายน เป็นวันคล้ายวันเกิดของโรงเรียนตลอดมา
คณะกรรมการได้ดำเนินการหาทุนเพื่อสร้างอาคารเรียน ได้เงินทั้งสิ้น 43,556 บาท และพี่น้องชาวลำดวนได้เสียสละแรงงาน กำลังกาย กำลังทรัพย์ ตลอดจนได้มีผู้บริจาคที่ดินเพื่อสร้างโรงเรียน ที่ดินที่มีผู้บริจาคมีเนื้อที่ประมาณ 90 ไร่ ได้แบ่งเป็นที่ก่อตั้งโรงเรียนจำนวน 40 ไร่เศษ ที่เหลือเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอลำดวน
ปัจจุบันโรงเรียนสุรพินท์พิทยามีผู้บริหารโรงเรียน คือ นายวสันต์ ปัญญาธานี เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน 
== อ้างอิง ==
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2520
อำเภอลำดวน
ประธานาธิบดีจีน

ประธานาธิบดีจีน (President of China) สามารถหมายถึง
ประธานาธิบดีสาธารณรัฐจีน
ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน
อ.เขาสวนกวาง

redirect อำเภอเขาสวนกวาง
อ.หนองสองห้อง

redirect อำเภอหนองสองห้อง
อ.เมืองมุกดาหาร

redirect อำเภอเมืองมุกดาหาร
อ.นิคมคำสร้อย

redirect อำเภอนิคมคำสร้อย
อ.ดงหลวง

redirect อำเภอดงหลวง
อ.ตาพระยา

redirect อำเภอตาพระยา
อ.เขาฉกรรจ์

redirect อำเภอเขาฉกรรจ์
อ.วัฒนานคร

redirect อำเภอวัฒนานคร
อ.วังน้ำเย็น

redirect อำเภอวังน้ำเย็น
อ.คลองหาด

redirect อำเภอคลองหาด
อ.บ้านฉาง

redirect อำเภอบ้านฉาง
อ.วังจันทร์

redirect อำเภอวังจันทร์
อ.สูงเนิน

redirect อำเภอสูงเนิน
อ.ประทาย

redirect อำเภอประทาย
อ.โนนแดง

redirect อำเภอโนนแดง
อ.โนนไทย

redirect อำเภอโนนไทย
อ.หนองบุญมาก

redirect อำเภอหนองบุญมาก
อ.วังน้ำเขียว

redirect อำเภอวังน้ำเขียว
อ.ด่านขุนทด

redirect อำเภอด่านขุนทด
อำเภอหนองบุนนาก

redirect อำเภอหนองบุญมาก
ธิติยา พฤกษ์สถาพร

ธิติยา พฤกษ์สถาพร   (24 ธันวาคม พ.ศ. 2525 -) นักกอล์ฟอาชีพหญิงชาวไทย
== ประวัติ ==
ธิติยาเริ่มเล่นกอล์ฟจากการสนับสนุนของบิดาตั้งแต่เด็ก ได้เป็นตัวแทนทีมชาติไทยตั้งแต่อายุ 16 ปี  เคยได้ 2 เหรียญเงินจากซีเกมส์ 2001 ครั้งที่ 21 ที่ประเทศมาเลเซีย จบปริญญาตรีจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเริ่มแข่งอาชีพในต่างประเทศ จนได้เทิร์นโปร และเล่นอาชีพในเลดีส์ ยูโรเปียน ทัวร์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2549
ปัจจุบัน ธิติยา พฤกษ์สถาพร มีบิดา ทำหน้าที่เป็นโคช และเป็นแคดดี้ประจำตัว
== อ้างอิง ==
ประวัติจาก Ladies European Tour 
ประวัติ ธิติยา พฤกษ์สถาพร 
ประวัติจาก Ladies Asian Golf Tour
ประวัติจาก thaigolfschool.com 
นักกอล์ฟหญิงชาวไทย
นิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
พลังงานความร้อน

พลังงานความร้อน หรือ พลังงานอุณหภาพ (thermal energy) เป็นรูปแบบหนึ่งของพลังงาน มนุษย์เราได้พลังงานความร้อนมาจากหลายแห่งด้วยกัน เช่น จากดวงอาทิตย์ พลังงานในของเหลวร้อนใต้พื้นพิภพ การเผาไหม้ของเชื้อเพลิง พลังงานไฟฟ้า พลังงานนิวเคลียร์ พลังงานน้ำในหม้อต้มน้ำ พลังงานเปลวไฟ ฯลฯ ผลของความร้อนทำให้สารเกิดการเปลี่ยนแปลง เช่น อุณหภูมิสูงขึ้น หรือมีการเปลี่ยนสถานะไป และนอกจากนี้แล้ว พลังงานความร้อนยังสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีได้อีกด้วย
พลังงานความร้อนสามารถแปลงเป็นพลังงานอื่นๆได้โดยใช้เครื่องมือเหล่านี้
Steam engine แปลงพลังงานความร้อนเป็น พลังงานกล โดยอาศัยความร้อนต้มนำให้เดือด แล้วนำแรงดันของไอนำผลักลูกสูบให้เคลื่อนที่ทำให้เกิดพลังงานศักย์และพลังงานจลน์ไปปั่นเพลาให้หมุนจึงเกิดเป็นพลังงานกลและยังไปผลิตกระแสไฟฟ้าได้อีกด้วย
หน่วยที่ใช้วัดปริมาณความร้อน คือ "แคลอรี" โดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า "แคลอรีมิเตอร์"
== อ้างอิง ==
พลังงาน
พลังงานความร้อน
สมบัติทางอุณหพลศาสตร์
อำเภอเมยวดี

เมยวดี [เมย-วะ-ดี] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดร้อยเอ็ด
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอเมยวดีตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอกุฉินารายณ์ (จังหวัดกาฬสินธุ์)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองพอก
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองพอกและอำเภอโพนทอง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโพนทอง
== ประวัติ ==
อำเภอเมยวดี ตั้งอยู่บ้านใหม่สถานี หมู่ที่ 6 ตำบลเมยวดี เดิมเป็นทุ่งนาป่าละเมาะ นายบุญตา มูลศรีแก้ว ได้จัดซื้อที่นาเหล่านี้ แล้วจัดแบ่งให้ทางราชการเพื่อสร้างเป็นที่ว่าการกิ่งอำเภอ สถานีตำรวจ สถานีอนามัย โรงเรียน วัด และบริเวณที่ตั้งตลาดสด เป็นต้น
นายบุญตา มูลศรีแก้วได้ยื่นร้องขอตั้งกิ่งอำเภอเมยวดี โดยแยกจากอำเภอโพนทองเมื่อ พ.ศ. 2506 แต่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นกิ่งอำเภอเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2521 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเรื่อง “แบ่งท้องที่อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด” ตั้งเป็น กิ่งอำเภอเมยวดี ลงวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2521 ลงนามโดย พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย มีเขตการปกครอง 2 ตำบล คือ ตำบลชุมพรและตำบลเมยวดี  เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว สถานที่ราชการยังไม่มี นายบุญพ่วง ถนัดค้า ให้บ้านส่วนตัวเป็นสถานที่ทำงานของกิ่งอำเภอ และส่วนราชการต่าง ๆ 
ปี พ.ศ. 2523 ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารที่ว่าการกิ่งอำเภอ ได้อาคารเป็นแบบอำเภอข้าราชการได้ขึ้นทำงานที่อาคารหลังใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2524 ต่อมาเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 ทางราชการได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอเป็นอำเภอเมยวดี
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอเมยวดีแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 43 หมู่บ้าน ได้แก่

=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอเมยวดีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลชุมพร  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพรทั้งตำบล
เทศบาลตำบลเมยวดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมยวดีทั้งตำบล
เทศบาลตำบลบุ่งเลิศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุ่งเลิศทั้งตำบล
เทศบาลตำบลชมสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชมสะอาดทั้งตำบล
== อ้างอิง ==
มเยวดี
อำเภอโพนทราย

โพนทราย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดร้อยเอ็ด
== ประวัติ ==
เดิมเป็นเขตการปกครองของตำบลสามขาและตำบลโพนทรายซึ่งขึ้นอยู่กับอำเภอสุวรรณภูมิ แต่เนื่องจากสภาพพื้นที่อยู่ห่างไกลจากอำเภอสุวรรณภูมิ การคมนาคมไม่สะดวก การไปมาหาสู่กันระหว่างอำเภอกับตำบลลำบากและเป็นปัญหามาก เนื่องจากดินส่วนใหญ่เป็นดินทราย ทำให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อนในการสัญจรไปมา จึงได้ขอแยกตำบลสามขาตั้งเป็นตำบลศรีสว่าง และแยกพื้นที่ตำบลโพนทรายตั้งเป็นตำบลยางคำเพิ่มขึ้นอีก
ต่อมาในปี พ.ศ. 2512-2518 กลุ่มผู้นำท้องถิ่น นำโดยกำนันสุนีย์ พวงจันทร์และสภาตำบลโพนทรายเห็นว่าการไปติดต่อราชการที่อำเภอสุวรรณภูมิไม่สะดวกเป็นอย่างมาก จึงได้มีการเคลี่อนไหวเรียกร้องขอยกฐานะเป็นอำเภอเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของราษฎร จนกระทั่งใน ปี พ.ศ. 2519 จึงได้มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอโพนทราย ต่อมาใน ปี พ.ศ. 2532 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็น อำเภอโพนทราย เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2532 โดยมีนายสุภาพ จันทร์ภิรมย์ เป็นสมาชิกสภาจังหวัด (สจ.) คนแรก จากอำเภอโพนทราย ในปี พ.ศ. 2533
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอโพนทรายตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสุวรรณภูมิและอำเภอหนองฮี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอศิลาลาดและอำเภอราษีไศล (จังหวัดศรีสะเกษ)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอรัตนบุรี (จังหวัดสุรินทร์)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสุวรรณภูมิ
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอโพนทรายแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 58 หมู่บ้าน ได้แก่

=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอโพนทรายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลโพนทราย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโพนทราย
เทศบาลตำบลสามขา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามขาทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสว่างทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลยางคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางคำทั้งตำบลและตำบลโพนทราย (นอกเขตเทศบาลตำบลโพนทราย)
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าหาดยาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหาดยาวทั้งตำบล
== สถานที่ท่องเที่ยว ==

กู่คันธนาม
หาดยาว แม่น้ำมูล ตำบลท่าหาดยาว
== ชาวอำเภอโพนทรายที่มีชื่อเสียง ==
ภูวศิษฐ์ อนันต์พรศิริ (โจอี้) นักร้อง เจ้าชายแห่งวงการเสียงสูง รองชนะเลิศอันดับที่ 2 เดอะวอยซ์ไทยแลนด์ ฤดูกาลที่ 7
== อ้างอิง ==
พโนทราย
สมาพันธ์นักประดิษฐ์นานาชาติ

สมาพันธ์นักประดิษฐ์นานาชาติ (The international Federation of Inventor’s Associations) หรือ ไอเอฟไอเอ (IFIA) มีสำนักงานอยู่ที่กรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี
สิ่งประดิษฐ์และการประดิษฐ์
เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ

เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ (Pervez Musharraf; 11 สิงหาคม พ.ศ. 2486 – 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566) อดีตประธานาธิบดีปากีสถาน และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมปากีสถาน และอดีตผู้บัญชาการทหารบกปากีสถาน
== สุขภาพและความตาย ==
เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ เสียชีวิตในวันอาทิตย์ที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ที่โรงพยาบาลนครดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เขาอายุ 79 ปี
== อ้างอิง ==
ประธานาธิบดีปากีสถาน
มุสลิมชาวปากีสถาน
ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร
ผู้รอดชีวิตจากการลอบสังหาร
บุคคลจากเดลี
อำเภอกันทรวิชัย

กันทรวิชัย [กัน-ทะ-ระ-วิ-ไช] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ใหญ่เป็นเป็นดับ 7 และมีประชากรมากเป็นอันดับ 6 ของจังหวัด
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
อำเภอกันทรวิชัยตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอยางตลาด (จังหวัดกาฬสินธุ์)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอยางตลาดและอำเภอฆ้องชัย (จังหวัดกาฬสินธุ์)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองมหาสารคาม
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโกสุมพิสัยและอำเภอเชียงยืน
== การแบ่งเขตปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอกันทรวิชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 183 หมู่บ้าน
{|
|-
||1.||||โคกพระ|||| (Khok Phra)||||||6.||||ขามเรียง|||| (Kham Riang)||
|-
||2.||||คันธารราษฎร์|||| (Khanthararat)||||||7.||||เขวาใหญ่|||| (Khwao Yai)||
|-
||3.||||มะค่า|||| (Makha)||||||8.||||ศรีสุข|||| (Si Suk)||
|-
||4.||||ท่าขอนยาง|||| (Tha Khon Yang)||||||9.||||กุดใส้จ่อ|||| (Kut Sai Cho)||
|-
||5.||||นาสีนวน|||| (Na Si Nuan)||||||10.||||ขามเฒ่าพัฒนา|||| (Kham Thao Phatthana)||
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอกันทรวิชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลโคกพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกพระ (เฉพาะหมู่ที่ 1–4)
เทศบาลตำบลท่าขอนยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าขอนยางทั้งตำบล
เทศบาลตำบลขามเรียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขามเรียงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโคกพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกพระ (เฉพาะหมู่ที่ 5–15)
องค์การบริหารส่วนตำบลคันธารราษฎร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคันธารราษฎร์ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลมะค่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะค่าทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาสีนวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาสีนวนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเขวาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขวาใหญ่ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสุขทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกุดใส้จ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดใส้จ่อทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลขามเฒ่าพัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขามเฒ่าพัฒนาทั้งตำบล
==สถานศึกษา==
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ขามเรียง
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฝ่ายมัธยม)
โรงเรียนกันทรวิชัย
โรงเรียนท่าขอนยางพิทยาคม
โรงเรียนเขวาใหญ่พิทยาคม
โรงเรียนนาสีนวนพิทยาสรรค์
== อ้างอิง ==
 
กันทรวิชัย
อ.เมืองมหาสารคาม

redirect อำเภอเมืองมหาสารคาม
อ.ชุมพวง

redirect อำเภอชุมพวง
อ.บ้านเหลื่อม

redirect อำเภอบ้านเหลื่อม
ข้าวตอกพระร่วง

ข้าวตอกพระร่วง เชื่อว่าเป็นของสิ่งศักดิ์สิทธิ์มีไว้บูชา ลักษณะเป็นก้อนหินมีลักษณะสี่เหลี่ยมลูกบาศก์คล้ายลูกเต๋าสีสนิมเหล็กหรือสีน้ำตาลไหม้ ที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติ โดยจะพบมากบริเวณเขาพระบาทใหญ่ ต.เมืองเก่า อ.เมือง จ.สุโขทัย ทางด้านธรณีวิทยา ข้าวตอกพระร่วงคือแร่โลหะชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า "แร่ไพไรต์" 
== อ้างอิง ==
เครื่องราง
ของประดับ
อ.กันทรวิชัย

redirect อำเภอกันทรวิชัย
อ.โพนทราย

redirect อำเภอโพนทราย
อ.เมยวดี

redirect อำเภอเมยวดี
อ.ศรีสมเด็จ

redirect อำเภอศรีสมเด็จ
อำเภอยางสีสุราช

ยางสีสุราช เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 11 และมีประชากรมากเป็นอันดับ 11 ของจังหวัด มี 7 ตำบล 91 หมู่บ้าน
==ที่ตั้งและอาณาเขต==
อำเภอยางสีสุราชตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอนาเชือกและอำเภอนาดูน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอนาดูนและอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย และอำเภอพุทไธสง (จังหวัดบุรีรัมย์)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอนาโพธิ์ (จังหวัดบุรีรัมย์)
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอยางสีสุราชแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 91 หมู่บ้าน
{|
|-
||1.||||ยางสีสุราช||||||||(Yang Sisurat)||||||||13 หมู่บ้าน
|-
||2.||||นาภู||||||||(Na Phu)||||||||17 หมู่บ้าน
|-
||3.||||แวงดง||||||||(Waeng Dong)||||||||19 หมู่บ้าน
|-
||4.||||บ้านกู่||||||||(Ban Ku)||||||||9 หมู่บ้าน
|-
||5.||||ดงเมือง||||||||(Dong Mueang)||||||||9 หมู่บ้าน
|-
||6.||||สร้างแซ่ง||||||||(Sang Saeng)||||||||12 หมู่บ้าน
|-
||7.||||หนองบัวสันตุ||||||||(Nong Bua Santu)||||||||12 หมู่บ้าน
|}
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอยางสีสุราชประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
องค์การบริหารส่วนตำบลยางสีสุราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางสีสุราชทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาภู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาภูทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแวงดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแวงดงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกู่ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลดงเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงเมืองทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลขามเรียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสร้างแซ่ง (ขามเรียนเดิม) ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวสันตุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวสันตุทั้งตำบล
== สถานศึกษา ==
โรงเรียนมัธยมยางสีสุราช
ยางสีสุราช
โบสถ์น้อยกีจี

ชาเปลชิจิ (Chigi Chapel) เป็นชาเปลหนึ่งในหกชาเปลที่ตั้งอยู่ภายในวัดซานตามาเรียเดลโปโปโล ที่ออกแบบโดยราฟาเอล เพื่อมอบให้แก่อากอสติโน ชิจิ นายธนาคารชาวเมืองเซียนา ผู้เป็นเพื่อนและผู้อุปถัมภ์ สร้างเสร็จสมบูรณ์โดยจานลอเรนโซ เบร์นินี หลังจากการเสียชีวิตของราฟาเอลเมื่อปี พ.ศ. 2063 ผ่านไปแล้วกว่าหนึ่งศตวรรษ โดยได้รับมอบหมายการสร้างจากฟาบิโอ ชิจิ ผู้ซึ่งกลายมาเป็นสมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 7 ในปี พ.ศ. 2198
โดมของวิหารประดับด้วยแผ่นโมเสกเป็นภาพพระเจ้าสร้างโลกที่ออกแบบโดยราฟาเอล เป็นตัวอย่างที่หาได้ยากของผลงานโมเสกในยุคฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมชั้นสูง
== ดูเพิ่ม ==
พระเจ้าสร้างโลก (ราฟาเอล)
ชิจิ
ชิจิ
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1520
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 16
ปุนจักตรีโกรา

ปุนจักตรีโกรา (Puncak Trikora) เดิมชื่อว่า วิลเฮลมีนาโตป (Wilhelminatop) ตั้งอยู่บนเกาะนิวกินี ในเขตประเทศอินโดนีเซีย มีความสูง 4,750 เมตร เป็นยอดเขาที่สูงเป็นอันดับสองในภูมิภาคโอเชียเนียและบนเกาะนิวกินี รองจากปุนจักจายา (4,880 เมตร)
==แหล่งข้อมูลอื่น==
Puncak Trikora on Peakbagger.com
ปุนจักตรีโกรา
ภาษาคาคัส

ภาษาคาคัสเป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกและเป็นภาษาราชการของสาธารณรัฐคาคัสเซียในรัสเซีย ที่อยู่ทางภาคกลางตอนใต้ของไซบีเรียใช้พูดโดยชาวคาคัสที่ส่วนใหญ่อยู่ทางใต้ของสาธารณรัฐคาคัส ไซบีเรีย หรือคาคัสเซียในรัสเซีย มีชาวคาคัสที่พูดภาษานี้ราว 60,168 คน ส่วนใหญ่พูดภาษารัสเซียได้ด้วย
ภาษาคาคัสแบ่งได้เป็นหลายสำเนียงตามเผ่าย่อยต่างๆ หลักฐานการศึกษาภาษาคาคัสเริ่มเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยนักภาษาศาสตร์ชาวฟินแลนด์ Matthias Castren ผู้ที่เดินทางไปในเอเชียตอนเหนือและตอนกลางระหว่าง พ.ศ. 2388 – 2392 และ Wilhelm Radloff ผู้เดินทางไปในไซบีเรียตอนใต้ระหว่าง พ.ศ. 2402 – 2413 ซึ่งทำให้ได้ข้อมูลเกี่ยวกับภาษาคาคัสจำนวนหนึ่ง
== ระบบการเขียน ==
ภาษาคาคัสที่ใช้ในการเขียนเริ่มพัฒนาหลังจากการปฏิวัติรัสเซีย พ.ศ. 2460 โดยมีพื้นฐานมาจากสำเนียงซากายและกาซา ตั้งแต่ พ.ศ. 2467 ภาษาคาคัสเขียนด้วยอักษรซีริลลิก จากนั้นเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละตินเมื่อ พ.ศ. 2472 และเปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรซีริลลิกอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2482
=== อักษรละติน ===
=== อักษรซีริลลิก ===
== อ้างอิง ==
ตระกูลภาษาเตอร์กิก
ภาษาในประเทศรัสเซีย
ภาษาคีตัน

ภาษาคีตัน ( ในอักษรใหญ่ หรือ  ในอักษรเล็ก, Khitai; , Qìdānyǔ) เป็นภาษาที่เคยใช้พูดในหมู่ชาวคีตัน มีอักษรเป็นของตนเองคืออักษรคีตันซึ่งมีสองแบบคืออักษรเล็กกับอักษรใหญ่ อักษรใหญ่ได้อิทธิพลจากอักษรจีน ส่วนอักษรเล็กประดิษฐ์โดยเดียลา เมื่อ พ.ศ. 1468 โดยได้แรงดลใจจากอักษรอุยกูร์ ภาษาคีตันเป็นภาษากลุ่มมองโกลและเป็นภาษารูปคำติดต่อ อักษรของชาวคีตันเป็นต้นแบบของอักษรจูร์เชนของชาวจูร์เชนที่เป็นบรรพบุรุษของชาวแมนจู
==การจัดอันดับ==
ภาษาคีตันดูเหมือนมีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มภาษามองโกล; Juha Janhunen กล่าวว่า "ความคิดที่ได้รับการสนับสนุนว่าภาษาคีตันเป็นภาษาที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากภาษากลุ่มมองโกเลียที่รู้จักกันในอดีต ถ้ามุมมองนี้พิสูจน์ว่าถูกต้อง ดังนั้น ภาษาคีตันจึงควรจัดเป็นภาษาพารา-มองโกลิก"
Alexander Vovin (2017) โต้แย้งว่าภาษาคีตันมีคำยืมภาษาตระกูลเกาหลีบางคำ เนื่องจากทั้งราชวงศ์โครยอของเกาหลีและราชวงศ์เหลียวของคีตันอ้างว่าเป็นผู้สืบทอดจากอาณาจักรโคกูรยอ จึงมีความเป็นไปได้ว่าศัพท์ภาษาเกาหลีในภาษาคีตันยืมมาจากภาษาโคกูรยอ
== อ้างอิง ==
==บรรณานุกรม==
==แหล่งข้อมูลอื่น==
New Developments of the Studies on Khitai Language and Khitai Scripts 
คีตัน
ภาษาโบลีเนา

ภาษาโบลีเนา (ฟิลิปีโนและBolinao) เป็นภาษาที่ใช้พูดในเทศบาลอันดาและโบลีเนา จังหวัดปังกาซีนัน ประเทศฟิลิปปินส์ มีผู้พูดราว 50,000 คน มากเป็นอันดับสองในกลุ่มภาษาซัมบัล มีพยัญชนะ 16 เสียง สระ 5 เสียง โครงสร้างพยางค์เป็นแบบง่าย ๆ
== อ้างอิง ==
โบลีเนา
เขาแดมอแวนด์

แดมอแวนด์ (دماوند, ) เป็นภูเขาไฟที่สูงที่สุดในประเทศอิหร่าน เอเชียตะวันตก และทวีปเอเชีย มีความสูง  แดมอแวนด์เป็นสถานที่พิเศษในคติชนและเทพปกรณัมเปอร์เซีย ตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่งทางตอนใต้ของทะเลสาบแคสเปียน ในเทศมณฑลออโมล จังหวัดมอแซนแดรอน ห่างจากกรุงเตหะรานไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 
==หมายเหตุ==
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
U.S. Geological Survey
CIA: The World Factbook
BERNARD HOURCADE, AḤMAD TAFAŻŻOLĪ, "Damāvand", Encyclopædia Iranica.[http://www.iranicaonline.org/articles/damavand]
แดมอแวนด์
แดมอแวนด์
วัฏจักรแคลเซียม

วัฏจักรแคลเซียมเป็นการหมุนเวียนของแคลเซียมในสิ่งแวดล้อม แคลเซียมเป็นธาตุที่มีความสำคัญต่อการทำงานของเอนไซม์หลายชนิดและเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของผนังเซลล์ของแบคทีเรีย การตกตะกอนและการละลายในรูป CaCO3 และ Ca[HCO3]2 มีความสำคัญอย่างมากในสิ่งแวดล้อม การตกตะกอนของ CO32- เกี่ยวข้องกับการสร้างโครงสร้างภายนอกของจุลินทรีย์และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ส่วนสัตว์มีกระดูกสันหลังจะสะสม CO32- ในกระดูกและฟัน
Ca[HCO3]2ละลายน้ำได้ดีกว่าCaCO3 สมดุลระหว่าง CO32- และ HCO3- ควบคุมโดยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ละลายน้ำในรูป H2CO3 การเพิ่มไฮโดรเจนอิออนทำให้การละลายของ CO32- ดีขึ้น ส่วนสภาวะที่เป็นกลางหรือเบส จะทำให้ CO32- ตกตะกอนได้ดีขึ้น โดยในสภาวะที่เป็นเบสนี้จะมี Ca2+มาก CO32- จึงตกตะกอนในรูป CaCO3 กระบวนการที่มีผลต่อการตกตะกอนของ CaCO3 โดยสิ่งมีชีวิตคือกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งโดยทั่วไปในน้ำทะเล Ca2+จะอยู่ในรูปของ Ca[HCO3]2 ที่สมดุลกับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
เมื่อก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ถูกใช้ไปในการสังเคราะห์ด้วยแสง ทำให้ Ca[HCO3]2 ถูกเปลี่ยนเป็น CaCO3 มากขึ้น กลไกนี้มีความสำคัญมากในแนวปะการัง แม้ว่าในน้ำทะเลจะมี Mg2+ อยู่มากและมีพฤติกรรมคล้าย Ca2+แต่เนื่องจาก MgCO3 ละลายน้ำได้ดีกว่า CaCO3 Ca2+ จึงถูกนำไปใช้ในโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตมากกว่า
== อ้างอิง ==
Atlas,R.M. and R. Bartha. 1998. Microbial Ecology: Fundamental and Application 4 edition. Menlo Park. Benjamin/Cummings. Science Publishing.
ธรณีวิทยา
นิเวศวิทยา
แคลเซียม
วัฏจักรเหล็ก

วัฏจักรเหล็กเป็นการหมุนเวียนของเหล็กในสิ่งแวดล้อม เหล็กเป็นธาตุที่พบมากธาตุหนึ่งบนพื้นผิวโลก แต่มีบางส่วนเท่านั้นที่เกิดการหมุนเวียนผ่านสิ่งมีชีวิต การหมุนเวียนของเหล็กประกอบด้วยการรีดิวซ์ Fe3+ ไปเป็น Fe2+ และการออกซิไดส์ Fe2+ ไปเป็น Fe3+ ซึ่งมีความสำคัญทั้งในสารประกอบอินทรีย์และอนินทรีย์ที่มีเหล็กเป็นองค์ประกอบ
Fe3+ จะตกตะกอนเป็น Fe(OH)3 ในสภาพที่เป็นเบส ทำให้ละลายน้ำได้น้อย แต่เมื่อถุกรีดิวซ์ไปเป็น Fe2+ ในสภาวะไร้ออกซิเจนจะละลายน้ำได้ดีขึ้น แต่ก็อาจจะตกตะกอนในรูป FeS ได้ ถ้าในบริเวณนั้นมี H2S ในสารประกอบอินทรีย์ เหล็กจะจับอยู่กับ organic ligand และนำไปใช้ในกระบวนการถ่ายโอนอิเล็กตรอนได้
จุลินทรีย์ทุกชนิดยกเว้น Lactobacilli ต้องการเหล็กในการเจริญ ดังนั้นจึงมีการสร้างระบบการขนส่งเหล็กที่มีประสิทธิภาพ เช่นสร้าง siderophores ซึ่งเป็นสารจับเหล็กชนิดพิเศษ
== อ้างอิง ==
Atlas, A.M. and R.Bartha. 1998. Microbial Ecology: Fundamental and Application 4 ed. Mehlo park. Benjamin/Cummings. Science Publishing.
ธรณีวิทยา
นิเวศวิทยา
เหล็ก
ธรณีเคมี