ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 สายเชียงใหม่–แม่ฮ่องสอน หรือที่นิยมเรียกว่า ถนนเชียงใหม่-หางดง, ถนนเชียงใหม่-จอมทอง, ถนนเชียงใหม่-ฮอด, ถนนเชียงใหม่-แม่สะเรียง เป็นทางหลวงสายหลักที่ใช้สำหรับเดินทางเข้าสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอน เชื่อมต่อระหว่างเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ และเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อการคมนาคมระหว่างชุมชนและสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญในพื้นที่ด้านใต้ของทั้งสองจังหวัด จากจุดเริ่มต้นที่ตัวเมืองเชียงใหม่ สามารถเดินทางเข้าสู่ตัวเมืองแม่ฮ่องสอนได้ด้วยระยะทางประมาณ 350 กิโลเมตร
== รายละเอียดของเส้นทาง ==

เส้นทางนี้อยู่ในความดูแลของแขวงทางหลวงเชียงใหม่ที่ 1 และแขวงทางหลวงแม่ฮ่องสอน สำนักงานทางหลวงที่ 1 เชียงใหม่ กรมทางหลวง เริ่มต้นจากคูเมืองเชียงใหม่ บริเวณสามแยกประตูเชียงใหม่ ตัดถนนช่างหล่อ ในพื้นที่เขตเทศบาลนครเชียงใหม่ (ช่วงถนนวัวลาย) โดยผ่านสี่แยกสนามบินเชียงใหม่ มุ่งหน้าเข้าสู่อำเภอหางดง ผ่านสันป่าตอง ดอยหล่อ จอมทอง และฮอด จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้นเข้าสู่เขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน ณ กิโลเมตร ที่ 68+500 (นับจากอำเภอฮอด) ผ่านอำเภอแม่สะเรียง แม่ลาน้อย ขุนยวม ก่อนเข้าสู่เขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน สิ้นสุดเส้นทางบนถนนขุนลุมประพาส ผ่านใจกลางเมือง และต่อเนื่องไปสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (ถนนปาย-แม่มาลัย) รวมระยะทางประมาณ 350 กิโลเมตร แบ่งออกเป็นช่วงเชียงใหม่-ฮอด ระยะทาง 88 กิโลเมตร และช่วงฮอด-แม่ฮ่องสอน ระยะทาง 265 กิโลเมตร ซึ่งเส้นทางในช่วงหลังนี้จะเริ่มนับหลักกิโลเมตรที่ 0 จากวงเวียนอำเภอฮอด ไปจนถึงแม่ฮ่องสอน
เส้นทางในช่วงเชียงใหม่ถึงอำเภอฮอดเป็นถนนขนาด 4-6 ช่องจราจร ไป-กลับ ยกเว้นในตัวอำเภอหางดง อำเภอสันป่าตอง ชุมชนทุ่งเสี้ยว และตัวอำเภอจอมทอง เป็นถนนในเขตชุมชนขนาด 2 ช่องจราจร ไป-กลับ โดยช่วงที่เป็นถนนขนาด 4-6 ช่องจราจร จะมีเกาะกลางถนน (สำหรับช่วงจอมทองถึงฮอด มีเกาะกลางเฉพาะช่วงเลาะแม่น้ำปิง ตำบลสบเตี๊ยะเท่านั้น) ส่วนเส้นทางในช่วงอำเภอฮอดถึงแม่ฮ่องสอนเป็นถนนขนาด 2 ช่องจราจรตลอดสาย เลาะไปตามภูเขาสูงชันถึงอำเภอแม่สะเรียง จากนั้นเส้นทางจะขนานไปกับแม่น้ำยวมถึงอำเภอขุนยวม และลัดเลาะไปตามหุบเขาถึงตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ทั้งนี้ เส้นทางช่วงต้นจากคูเมืองเชียงใหม่ไปจนถึงสี่แยกสนามบินเป็นเส้นทางดั้งเดิมของเมืองเชียงใหม่ และใช้ชื่อเดิมคือถนนวัวลาย แต่ส่วนที่เหลือไม่มีชื่อที่เฉพาะเจาะจง
== ประวัติ ==

แนวเส้นทางถนนสายนี้ ดั้งเดิมใช้ในการเดินทางขนส่งและติดต่อค้าขายบริเวณจังหวัดแม่ฮ่องสอนมาแต่โบราณ เนื่องจากเป็นเส้นทางเชื่อมต่อระหว่างเมืองเชียงใหม่ ศูนย์กลางอาณาจักรล้านนา และเมืองมะละแหม่ง เมืองท่าชายฝั่งทะเลอันดามัน มหาสมุทรอินเดีย ในรัฐมอญ ประเทศพม่า โดยผ่านชายแดนบริเวณแม่น้ำสาละวินที่อำเภอแม่สะเรียง
ภายหลัง กรมทางหลวงได้เริ่มก่อสร้างถนนสายนี้ขึ้นจากเส้นทางลำลอง กลายเป็นเส้นทางลูกรังในช่วงปี พ.ศ. 2500-2506 ขนาดกว้างประมาณ 5.00 เมตร คันทางกว้างประมาณ 7-9 เมตร จนกระทั่งช่วงปี พ.ศ. 2530-2533 จึงเริ่มมีโครงการปรับปรุงเป็นผิวถนนคอนกรีตแอสฟัลต์ โดยแบ่งทำเป็นตอน ๆ ในช่วงฮอด-แม่สะเรียง, แม่ลาน้อย-ขุนยวม, ขุนยวม-บ้านห้วยโป่ง, บ้านห้วยโป่ง-ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน และแม่สะเรียง-แม่ลาน้อย จนสามารถปรับปรุงผิวทางได้แล้วเสร็จตลอดทั้งเส้นทางในช่วงปี พ.ศ. 2541
== รายชื่อทางแยก ==
== สถานที่สำคัญบนเส้นทาง ==
ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่
ท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่
หมู่บ้านหัตถกรรมไม้แกะสลักบ้านถวาย
ตลาดนัดทุ่งฟ้าบด (กาดงัว)
โบราณสถานเวียงท่ากาน
อุทยานแห่งชาติออบขาน
อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์
วัดพระธาตุศรีจอมทอง
พิพิธภัณฑ์บ้านไร่ไผ่งาม ของแสงดา บัณสิทธิ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (การทอผ้า)
อุทยานแห่งชาติออบหลวง
สถานีวนวัฒนวิจัยบ่อแก้ว (สวนสนบ่อแก้ว)
อุทยานแห่งชาติแม่โถ
ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่เหาะ
วัดพระธาตุจอมแจ้ง
วนอุทยานแก้วโกมล (ถ้ำแก้วโกมล)
อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์และทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ
เขื่อนผาบ่อง
อนุสาวรีย์พระยาสิงหนาทราชา
วัดพระธาตุดอยกองมู
== ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง ==
=== ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 128 ===
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 128 หรือ ทางเลี่ยงเมืองแม่ฮ่องสอน  เดิมเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 เชื่อมต่อจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1250 (ถนนทางเข้าเรือนประทับแรมโป่งแดง) ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของตัวเมือง ผ่านด้านทิศตะวันตกของดอยกองมู และสิ้นสุดเส้นทางที่สามแยกตัดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (ปาย-แม่มาลัย) บริเวณก่อนถึงสะพานข้ามแม่น้ำปายที่บ้านปางหมู ห่างจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนไปทางทิศเหนือประมาณ 4 กิโลเมตร เป็นถนน 2 ช่องจราจร ไป-กลับ ระยะทางรวม 8.363 กิโลเมตร
== อ้างอิง ==
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
108
3-108
108
108