pythainlp/thai-open-data-go-th huggingface dataset:
คนเลี้ยงเป็ดเจ้าปัญญา
มีลุงอยู่คนหนึ่งมีอาชีพเลี้ยงเป็ดไข่ แกเลี้ยงอยู่หลายเดือน เป็ดก็ไม่ไข่จึงอยากจะขายเป็ดนั้น แต่จะบอกขายตรง ๆ คงจะไม่มีใครซื้อแน่ ๆ จึงหาอุบายโดยไปซื้อไข่เป็ดมาจากตลาดนํากลับมาบ้านโดยมิให้ใครรู้ เสร็จแล้วหาบไข่เป็ดนั้นไปขายที่ตลาดอีกที ขณะที่เดินผ่านไปตามทางคนเห็นไข่เป็ดที่แกหาบไปขายก็ถามว่า “เลี้ยงเป็ดหลายตัวหรือไงที่ได้ไข่เยอะ” ลุงคนนั้นบอกกับทุกคนที่ถามว่า “เลี้ยงไว้ 100 กว่าตัวไข่วันละ 100 ฟองไม่เคยขาด ตอนนี้ชักจะขี้เกียจแล้วเพราะแก่แล้วไม่มีใครช่วยเลี้ยง อยากจะขายเป็ดทั้งหมด” พอดีมีพ่อค้าคนหนึ่งเห็นว่าเป็ดไข่มากเลี้ยง 100 กว่าตัวไข่วันละ 100 ฟองนั้น ถ้าซื้อมาเลี้ยงไว้คงได้กําไรทีเดียว คิดเช่นนั้นก็ขอซื้อเป็ดจากลุงคนนั้นในราคาที่สูงพอสมควร เมื่อซื้อแล้วพ่อค้าคนนั้นก็นําเป็ดไปเลี้ยง ปรากฏว่าเป็ดไม่ไข่ พ่อค้าจึงไปต่อว่าลุง ว่าเป็ดไม่ไข่ ลุงนั้นก็แก้ตัวว่า “ เป็ดกําลังตกใจยังไม่ไข่ เลี้ยงไปอีกเดือนสองเดือนก็ไข่เองแหละ”
งูเหลือมวิดปลา
สมัยก่อนงูเหลือมเป็นสัตว์ที่มีพิษมากและร้ายแรง ไม่ต้องกัดเพียงแต่คายพิษลงบนรอยเท้าของผู้ใดก็สามารถทําให้ผู้นั้นตายได้ อยู่มาวันหนึ่งงูเหลือมผ่านหนองน้ําเห็นปลามากมายก็อยากกินปลา จึงลงไปวิดน้ําโดยใช้ลําตัววิดน้ําจนแห้ง ด้วยความเหนื่อยจึงนอนหลับไปกะว่าตื่นขึ้นมาค่อยกิน ขณะนั้นชายคนหนึ่งชื่อว่า ให้ เป็นพ่อหม้าย คนในหมู่บ้านเรียกนายให้หม้าย ผ่านมาเห็นปลาในหนองน้ําที่กําลังแห้งก็ลงไปจับแล้วนํากลับบ้านหมด ฝ่ายงูเหลือมตื่นขึ้นมาก็จะกินปลาในหนองน้ําปรากฏว่าปลาหายไปหมดและมีรอยเท้าคนอยู่ก็รู้สึกโกรธ ด้วยความโกรธจึงคายพิษลงรอยเท้าของนายให้ แล้วนายให้ก็ตาย เพื่อนบ้านรู้ก็บอกข่าวต่อ ๆ กันไปว่า นายให้หม้ายตายโดนพิษงู  งูเหลือมซึ่งแอบฟังอยู่ได้ยินเป็นว่านายให้ไม่ตายโดนพิษงู ก็รู้สึกเสียใจมากคิดว่าพิษของตนเองไม่มีพิษสงเหมือนก่อน ไม่สามารถทําให้นายให้ตายได้ก็คายพิษทิ้ง สัตว์ต่าง ๆ รู้ข่าวก็เอาพิษนั้น งูเห่ามาก่อนจึงได้พิษมากกว่าสัตว์อื่น ฝ่ายงูเหลือมเมื่อคายพิษทั้งหมดแล้วก็อยากดูหน้าคนที่ถูกพิษตนแล้วไม่ตาย ก็ไปบ้านนายให้หม้าย ก็เห็นศพนายให้จึงได้รู้ว่านายให้ตาย ตนฟังผิดจึงคิดจะกลับไปเอาพิษที่คายไว้  แต่สายเสียแล้ว พิษของตนสัตว์อื่น ๆ มาเอาไปหมดแล้ว งูเหลือมจึงได้แต่เสียใจ ตั้งแต่นั้นมางูเหลือมจึงไม่มีพิษจนกระทั่งทุกวันนี้
เสือขอลูก
ในสมัยก่อนไม่ว่าสัตว์โลกจะทําอะไรจะต้องขึ้นไปขออนุญาตพระอิศวรก่อน เสือก็เช่นเดียวกันได้ขึ้นไปขอพระอิศวรว่า ตนอยากมีลูกแต่ไม่รู้จะมีได้สักเท่าไร พระอิศวรเห็นเสือเข้ามาด้วยความนอบน้อมก็บอกเสือ เสือจะมีลูกได้ปีละ 7 ครอก ๆ ละ 7 ตัว แล้วให้เสือเดินทางกลับโลก แต่แล้วพระอิศวรก็นึกขึ้นว่าเสือเป็นสัตว์กินเนื้อ หากให้มีลูกปีละ 7 ครอก ๆ ละ 7 ตัว อีกหน่อยจะมีเสือเพิ่มมากขึ้น ๆ แล้วไปกินสัตว์อื่น ๆ จะทําให้สัตว์อื่นสูญพันธุ์ พอคิดได้ดังนั้นพระอิศวรก็แปลงร่างเป็นนกคุ่ม ไปแอบอยู่ในกอไผ่ที่เสือเดินผ่าน เสือดีใจที่พระอิศวรให้พรเช่นนั้น ก็เดินท่องไปว่า “ปีละ 7 ครอก ๆ ละ 7 ตัว” ไปเรื่อย ๆ จวบจนถึงโลก ขณะที่เดินผ่านกอไม้ นกคุ่มก็บินถลาออกมา เสือตกใจร้องออกมาว่า “7 ปีหนึ่งครอก ครอกละ 1 ตัว” ตั้งแต่นั้นมาเสือจึงมีลูกได้ครั้งละ 1 ตัว และ 7 ปีถึงจะมีครั้งหนึ่ง
เหตุที่ปลาไหลตัวเล็ก
นานมาแล้วมีลุงคนหนึ่งชื่อลุงสุข มีอาชีพเลี้ยงควาย เลี้ยงไว้มากจนนับไม่ไหว วันหนึ่งมีปลาไหลขนาดใหญ่ตัวหนึ่งขึ้นมากินควาย กว่าลุงสุขจะรู้ว่าควายถูกกินก็เกือบหมดแล้ว ดังนั้นแกจึงทําเบ็ดขึ้นมาตาหนึ่งมีขนาดใหญ่ที่สามารถเกี่ยวควายได้ทั้งตัว แล้วเอาเชือกลากพระ  2 เส้น มาขวั้นทําเป็นสายเบ็ด นําสายเบ็ดไปผูกกับต้นตาล พอปลาไหลขึ้นมากินควายก็ติดเบ็ดทันที ปลาไหลมีแรงมากก็พยายามลากลงรู ทําให้ต้นตาลโก่งเป็นรูปคันธนู จนปลาไหลหมดแรงถูกต้นตาลที่โก่งอยู่ดีดกลับ ทําให้ปลาไหลปากขาดลอยไปกระทบกับภูเขาแหลกละเอียดเป็นตัวเล็กตัวน้อยอยู่ในนาจนกระทั่งทุกวันนี้  ตั้งแต่นั้นมาปลาไหลก็มีขนาดเล็กและชอบกินหนังควายแช่น้ํา
พระเจ้าชัยชนะ
นานมาแล้วมีฤๅษีอยู่ 3 ตน  อาศัยอยู่ในป่าลึกแห่งหนึ่ง ฤๅษี 3 ตนนี้มีของวิเศษคนละอย่าง คนแรกมีมีดวิเศษ ใช้ไปตัดอะไรก็ได้  คนที่ 2 มีหม้อน้ําวิเศษสามารถอธิษฐานบันดาลให้น้ําท่วมก็ได้ ฤๅษีตนที่ 3 มีแก้ววิเศษ อมแล้วเหาะได้ ฤๅษีทั้ง 3 ตนไปมาหาสู่กันเป็นประจํา

วันหนึ่งฤๅษีที่มีแก้ววิเศษนอนหลับอยู่ใต้ต้นไม้ มีหมูตัวหนึ่งมาใกล้ฤๅษี พบลูกแก้ววิเศษของฤๅษีแล้วอมเข้าไป หมูก็เหาะได้ เหาะไปหยุดที่เกาะ ๆ หนึ่ง บนเกาะนั้นมีชายชาวบ้านคนหนึ่งไปหาปลาแล้วเรือแตกมาติดอยู่บนเกาะแห่งนี้ เห็นหมูเหาะได้จึงแปลกใจ พอหมูลงดินได้คายแก้วออกมาตั้งไว้แล้วก็ดุนดินหาอาหาร ชายนั้นก็รู้ว่าที่หมูเหาะได้ก็เพราะแก้ววิเศษนั้นแน่ ๆ จึงได้ขโมยแก้วนั้นมาเสีย  แล้วอมไว้เหาะขึ้นไปนั่งอยู่บนต้นไม้ หมูรู้ว่าแก้วถูกขโมยจึงเสียใจมากก็วิ่งชนต้นไม้ตาย ชายนั้นก็เอาหมูที่ตายย่างกิน พอมีเรี่ยวแรงแล้วจึงเหาะจากเกาะไปพบฤๅษีตนที่มีมีดวิเศษ ชายนั้นจึงชวนฤๅษีแลกมีดวิเศษกับแก้ววิเศษของตน ฤๅษีก็ตกลง เมื่อได้มีดมาแล้วชายนั้นก็ให้มีดวิเศษไปตัดคอฤๅษี ๆ ตายแล้วก็เอาแก้ววิเศษคืน เหาะไปพบกับฤๅษีที่มีหม้อน้ําวิเศษ ชายนั้นชวนแลกแก้ววิเศษอีก เมื่อได้หม้อวิเศษแล้ว ชายนั้นก็ให้มีดวิเศษไปฟันคอฤๅษีเจ้าของหม้อตาย

ชายคนนั้นก็ได้ของวิเศษทั้ง 3 อย่างมาครอบครอง เมื่อได้ของวิเศษมาแล้วใจก็ฮึกเหิมไปท้ารบชิงเมืองกับเจ้าเมืองเมืองหนึ่ง เจ้าเมืองนั้นสู้ไม่ได้เพราะชายนั้นได้เหาะขึ้นบนอากาศแล้วอธิษฐานให้หม้อน้ําวิเศษเทน้ําลงมาให้ท่วมเมือง ทหารจมน้ําตายที่เหลือก็หนีเอาตัวรอด ส่วนเจ้าเมืองก็ถูกมีดฟันคอตาย ชายนั้นก็ได้เป็นเจ้าเมืองชื่อว่า พระเจ้าชัยชนะ

เมื่อปกครองเมืองแล้วพระเจ้าชัยชนะก็เสด็จประพาสป่าไปพบต้นมะม่วงต้นหนึ่ง มีลูกสุกหอมหวานก็อยากกินมะม่วง กินเสร็จแล้วก็อยากกินเมล็ดอีก ปรากฏว่าเมล็ดมะม่วงนั้นมันกินอร่อยกว่าเนื้อมะม่วงเสียอีก พระเจ้าชัยชนะจึงสั่งให้ทุกบ้านในเมืองนั้นปลูกมะม่วง แล้วเอาเมล็ดมาถวาย ข่าวการชอบเมล็ดมะม่วงของเจ้าเมืองทราบไปถึงวิญญาณของฤๅษีที่ถูกฆ่าทั้ง 3 ตน  ฤๅษีทั้ง 3 จึงคิดจะแก้แค้นเจ้าเมือง ดังนั้นจึงสาบให้เมล็ดมะม่วงมีรสขม ตั้งตานั้นมาเมล็ดมะม่วงจึงมีรสฝาดและขมกินไม่ได้
พระคุณแม่โพสพ
มีพระรูปหนึ่งมีชื่อว่า “พระพุทธคุณลุ่นโท่” เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านมาก วันหนึ่ง พระพุทธคุณลุ่นโท่รูปนี้ก็เทศนาสั่งสอนชาวบ้าน และถามชาวบ้านขึ้นว่า “ในโลกนี้ใครเป็นผู้มีพระคุณมากที่สุด” บ้างก็บอกว่า "พระพุทธเจ้า เพราะเป็นผู้ที่ก่อกําเนิดศาสนา" บางคนบอกว่า "พระแม่ธรณีซึ่งให้ที่อยู่อาศัย" บางคนก็บอกว่า "พระพุทธคุณลุ่นโท่นั่นแหละ เพราะเทศน์สั่งสอนชาวบ้านมาช้านาน"

ในที่นั้นไม่มีใครรู้ว่าพระแม่โพสพได้เข้ามานั่งฟังเทศน์ด้วย และไม่มีใครกล่าวถึงบุญคุณของนาง นางจึงรู้สึกเสียใจร้องไห้ลุกขึ้นจากไป เดินไปร้องไห้ไปพลางจนถึงแม่น้ําก็นั่งใต้ต้นหว้าที่ขึ้นอยู่ริมแม่น้ํา  คิดในใจว่า นางทําดีตั้งมากมายแต่ไม่มีใครเห็นความดีจะอยู่ให้อับอายทําไม ขณะนั้นก็มีปลาไหลและปลาตะเพียนว่ายน้ําอยู่ใกล้ พระแม่โพสพจึงขี่หลังปลาตัวหนึ่งไปยังเขาเงินยวงจําศีลภาวนาไม่ยอมกลับไปเมืองมนุษย์

ที่เมืองมนุษย์ เมื่อพระโพสพจากไปไม่มีใครรู้  ก็เกิดข้าวยากหมากแพง ชาวบ้านอยู่กันอด ๆ อยาก ๆ ได้รับความทุกข์ทรมาน ก็เกิดความสงสัยพากันไต่ถามพระพุทธคุณลุ่นโท่ซึ่งท่านก็ได้เข้าญาณดูจึงรู้ว่าพระแม่โพสพหนีไปจําศีลภาวนาที่เขาเงินยวงนั่นเอง จึงเป็นอย่างนั้น จึงปรึกษากับชาวบ้านว่าจะทําอย่างไรดีเพื่อให้พระแม่โพสพกลับคืนเมืองมนุษย์

ในที่สุดก็มีปลาฉลาดและนกแซงแซวรับอาสาทําหน้าที่ไปตามอ้อนวอนพระแม่โพสพเอง  เมื่อนกและปลาไปถึงก็พูดจาอ้อนวอนและบอกถึงความทุกข์ยากของพวกมนุษย์ทําทุกวิถีทาง แต่ก็ไม่สามารถทําให้พระแม่โพสพเปลี่ยนใจกลับได้ แม่โพสพให้แต่ข้าวมา 2 ถัง ให้นกแซงแซวกลับไปแบ่งปันกัน ขณะที่บินข้ามแม่น้ํานกแซงแซวได้ทําข้าวทั้ง 2 ถัง หล่นลงแม่น้ําหมด แล้วปลาฉลาดก็กินเข้าไปหมดเช่นกัน แล้วว่ายหนีไปไม่คิดจะนําข้าวไปแบ่งปันให้แก่ชาวบ้าน

วันหนึ่งขณะที่ลูกสาวเศรษฐีโคทันกําลังนั่งตกปลาอยู่แล้วก็ตกได้ปลาฉลาดตัวโต ก็ดีใจมาก นําไปให้พ่อครัวที่บ้านทํากับข้าวกิน เมื่อพ่อครัวผ่าท้องปลาพบเมล็ดข้าวเต็มท้องปลาจึงนําความไปบอกกับเศรษฐีโคทัน เมื่อเศรษฐีทราบก็รู้ทันทีว่าพระแม่โพสพได้กลับมาแล้ว พวกชาวบ้านต่าง ๆ ไม่ต้องอดอยากอีกต่อไป หากไม่มีพระแม่โพสพก็ไม่มีข้าวกินทุกวันนี้
เหตุที่ลูกเต่าร้างคัน
มีเมืองอยู่เมืองหนึ่ง เมืองนั้นมีหญิงไม่ดีอยู่ 3 คน คือ หญิงขี้ลัก หญิงขี้เย็ด และหญิงขี้ยอน หญิง 3 คนนี้ทําให้เมืองนี้เดือดร้อนเป็นอย่างมาก เพราะหญิงคนขี้ลักชอบขโมยทรัพย์สินของชาวบ้าน ทําให้ชาวบ้านเดือดร้อน หญิงขี้เย็ดชอบสมสู่กับผู้ชายโดยไม่เลือกหน้า ทําให้คนหึงหวงทะเลาะ และฆ่าฟันกัน หญิงขี้ยอนชอบยุผู้อื่นให้แตกความสามัคคีและทะเลาะกัน ดังนั้นชาวเมืองและเจ้าเมืองนั้นจึงลงโทษโดยจับหญิงทั้งสามใส่แพแล้วเนรเทศออกกลางทะเล หญิงทั้ง 3 คน ลอยอยู่กลางทะเลหลายวัน พอดีมีสําเภาลําหนึ่งแล่นผ่านมาเห็นผู้หญิงลอยแพจึงรับขึ้นเรือ ตกลงได้เป็นเมียสําเภาทั้ง 3 คน เจ้าของสําเภาเป็นคนร่ํารวยมีทรัพย์มากและเป็นคนมักมากในกาม หญิงคนที่ขี้ลักลักทรัพย์เท่าไรก็ไม่หมดจึงหยุดลักกลับกลายเป็นคนดี หญิงคนขี้เย็ดเมื่อมาพบคนที่ขี้เย็ดเช่นเดียวกันก็สามารถอยู่กันได้ไม่เที่ยวไปหาผู้ชายอื่น ส่วนหญิงขี้ยอนก็เที่ยวยุยงชาวบ้านจนเกิดการทะเลาะวิวาทกันโกลาหลอยู่เป็นประจําแก้ไม่หาย เศรษฐีสําเภาจึงนําไปถ่วงน้ําเสีย เมื่อตายไปแล้วบังเอิญหัวกะโหลกถูกคลื่นซัดขึ้นมาบนฝั่ง ฤๅษีเก็บได้ก็นําไปตักน้ําล้างก้นที่ในส้วม ด้วยฤทธิ์ที่หญิงนั้นเป็นคนขี้ยอน เมื่อยุใครไม่ได้แล้วก็ทําให้คันก้น เมื่อเอากะโหลกนั้นตักน้ําล้างก้นกันทีไรก็คันก้นกันทุกที  ฤๅษีจึงนําไปทิ้งไว้ในป่าเต่าร้าง ลูกเต่าร้างออกมาก็คันอีกตั้งแต่นั้นต่อมาใครถูกผลเต่าร้างจะมีอาการคัน
พระนางโภควดี
มีนางฟ้าองค์หนึ่งชื่อว่า โภควดี เป็นนางสนมพระอินทร์ ด้วยบุญบารมีที่สร้างไว้มาก นางจึงมีผิวเปล่งปลั่ง สดใสดังเนื้อทอง มีกลิ่นกายหอมไกลเป็นโยชน์ อยู่มาวันหนึ่งพระนางโภควดีเข้าเฝ้าพระอินทร์พร้อมกับได้ปฏิบัติตนเช่นก่อน ๆ แต่วันนั้นพระอินทร์ได้บอกกับพระนางโภควดีว่า นางใกล้จุติเพื่อได้ไปสร้างยอดแห่งทานบารมีแล้วจะได้กลับมาเกิดบนสวรรค์ใหม่อีกครั้ง และพระอินทร์ก็บอกกับพระนางโภควดีว่าให้นางเลือกเอาเองว่าจะไปจุติเป็นอะไร นางโภควดีก็คิดไม่ออก ก็ระลึกถึงฤๅษีตาไฟที่อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์  ซึ่งเก่งกล้าวิชาอาคมนั่งหลับตาบําเพ็ญตะบะอยู่ช้านานมาแล้ว  หากลืมตามองไปที่ใดที่นั่นก็จะไหม้เป็นเถ้าถ่าน คิดได้ดังนั้นนางจึงไปหาพระฤๅษี  พระฤๅษีซึ่งบําเพ็ญเพียรบารมีมาช้านานพอได้กลิ่นหอมของดอกไม้ทั้ง ๆ ที่เป็นฤดูร้อนก็นึกสงสัยลืมตาขึ้นดู พระนางโภควดีที่นั่งอยู่ก็เลยไหม้เป็นเถ้าถ่านกองอยู่  ฤๅษีก็สงสัยว่าเป็นกองเถ้าถ่านอะไร ตนได้เผาอะไรไปอีก จึงได้นั่งสมาธิเพ่งมองในญาณ จึงทราบว่าเป็นนางโภควดี จึงถามนางว่ามาทําไมมีเรื่องเดือดร้อนอะไร พระนางโภควดีจึงบอกแก่ฤๅษีว่าพระอินทร์จะให้นางลงไปเกิดแล้วให้เลือกว่าจะเกิดเป็นอะไรที่สามารถสร้างยอดแห่งทานได้ นางคิดไม่ออกจึงมาขอให้ท่านฤๅษีช่วย ท่านฤๅษีได้ฟังก็นิ่งคิดในที่สุดก็คิดออก บอกให้นางตั้งจิตให้แน่วแน่อธิษฐานตามตนว่า เรือนร่างทั้งหมดจะให้เป็นทานแก่มนุษย์และสัตว์โลก เนื้อหนังเป็นพื้นดินเป็นที่อยู่อาศัย เลือดและน้ําตาเป็นแม่น้ําคงคาสําหรับดื่มกิน  เอ็นเป็นย่านเชือก กระดูกเป็นหิน ผมและขนเป็นเส้นหญ้า ฟันเป็นดอกเห็ด น้ํานมเป็นข้าว ข้าวโพด หรือข้าวสาลี เพื่อใช้เลี้ยงมนุษย์และสัตว์ จบคําอธิษฐานของพระนางโภควดี พระฤๅษีจึงใช้ไม้เท้าตีเถ้าถ่านของนางแตกกระจายสู่พื้นโลก แล้วนางก็ได้เป็นทุกสิ่งทุกอย่างตามที่ได้อธิษฐาน
กรรมเก่าของกา
นานมาแล้วนกฮูกท้องผูกถ่ายไม่ออก จึงไปหากาให้ช่วย กาจึงพาไปหานกกาเหว่าให้ช่วยรักษา โดยตกลงกันว่า เมื่อรักษาหายแล้วนกฮูกจะต้องจ่ายค่ารักษาให้นกกาเหว่า หลังจากตกลงกันแล้ว นกกาเหว่าก็ลงมือรักษาให้นกฮูก โดยให้นั่งเอาก้นแช่น้ําในลําธาร เพื่อให้น้ําละลายอุจาระที่ถ่ายออกมาติดค้างอยู่ที่ปากทวาร หลังจากนกฮูกถ่ายเป็นปกติแล้วก็ไม่ยอมจ่ายค่ารักษาโดยให้เหตุผลว่า นกกาเหว่าไม่ได้รักษาแต่อย่างใด เหตุครั้งนี้ทําให้นกต่างๆ รังเกียจและขับไล่นกฮูกออกจากสมาคมนก ต้องหลบซ่อนในเวลากลางวัน และออกหากินเวลากลางคืนฝ่ายนกกาเหว่าเมื่อไม่ได้ค่ารักษานกฮูกจึงเรียกร้องเอาจากกา กาไม่สามารถจ่างค่ารักษาแทนนกฮูกได้จึงต้องรับฟักไข่และเลี้ยงลูกให้นกกาเหว่าเป็นการตอบแทน
กระดูกไก่
มีหนุ่มยากจนคนหนึ่งชื่อ สุธน โชคดีได้แต่งงานกับสาวมณฑา ธิดาเศรษฐีผู้มั่งคั่งตระกูลหนึ่ง  เธอมีน้องสาวสองคน คนแรกชื่อนารี มีสามีเป็นลูกเศรษฐีเช่นกัน คนที่สองชื่อศรีวัน กําลังจะแต่งงานกับลูกชายมหาเศรษฐี หนุ่มสุธนนับว่าโชคดีในสายตาคนทั่วไป แต่เขาเองคิดว่าโชคร้ายมากกว่า เพราะว่าตั้งแต่เข้ามาอยู่ในตระกูลนี้ มีแต่ความคับอกคับใจอันเกิดจากการกระทําของท่านเศรษฐี และบรรดาพี่น้องของภรรยาครั้งแล้วครั้งเล่า เขาคิดว่าถ้าอยู่ในสภาพนี้สักวันหนึ่งความอดกลั้นของเขาคงจะสิ้นสุดลง

ครั้นแล้ววันนั้นก็มาถึง กล่าวคือวันงานพิธีมงคลสมรสของศรีวัน สุธนได้รับมอบหมายให้ประจําหน้าที่หุงข้าวต้มแกงอยุ่ในโรงครัวหลังบ้าน และเมื่อพิธีกรรมต่าง ๆ เสร็จสิ้นลงแล้ว เศรษฐีจึงเรียกลูก ๆ มารับประทานอาหารร่วมกัน แต่ไม่ได้เรียกสุธนกับมณฑามาร่วมด้วย เมื่อทุกคนอิ่มหนําสําราญกันแล้ว เขาทั้งสองจึงถูกเรียกมารับประทานอาหารที่เศรษฐีเตรียมไว้ให้คือกระดูกไก่ล้วนๆ 1 จาน สุธนเห็นเช่นนั้นก็รู้มันทีว่าตนถูกกลั่นแกล้ง แต่มิได้พูดจาอะไรให้เป็นที่สะเทือนใจใคร ก้มหน้ากินข้าวคลุกกระดูกไก่จนอิ่มแล้วห่อกระดูกไก่นํากลับที่พักตัดสินใจที่จะปลีกตัวจากตระกูลภรรยาทันที เมื่อปรึกษากับภรรยาจนนางเห็นดีด้วยแล้ว จึงหนีออกไปพักอยู่กับตายาย ณ กระท่อมแห่งหนึ่ง พร้อมนํากระดูกไก่ติดมือไปด้วย เพราะคิดว่าอย่างไรเสียมันก็เป็นมรดกชิ้นเดียวที่พ่อตามอบให้ ตายายเห็นว่าเขาเป็นคนขยันขันแข็ง จึงแบ่งที่ดินในครอบครองของตนส่วนหนึ่งให้ทําประโยชน์ ทุกครั้งที่ออกถางป่า สุธนได้นํากระดูกไก่ติดมือไปด้วย เมื่อถึงที่หมายจึงหยิบกระดูกไก่ขึ้นชูเหนือศีรษะพร้อมกับอธิษฐานในใจว่า จะถางป่าให้ได้เท่าเนื้อที่ที่ตนปากระดูกไก่ไปตกทั้ง 4 ทิศ แล้วปาไปจนสุดแรง เขาทําได้ตามคําอธิษฐานทุกครั้งจนได้เนื่อที่เพาะปลูกมากมาย และได้ใช้วิธีการเดียวกันนี้กับงานอื่น ๆ ด้วย จนในที่สุดเขาก็สามารถสร้างฐานะให้แก่ตนเองได้ เมื่อสิ้นอายุตายาย เขาก็ได้เป็นทายาทรับมรดกทั้งหมด
กระต่ายบนดวงจันทร์
ชายคนหนึ่งมีอาชีพตัดไม้ขาย อยู่ ๆ ลูกชายของแกก็เป็นไข้ แกไม่รู้ว่าจะไปเอายาที่ไหนมารักษา คืนวันหนึ่งแกฝันว่า มีเทวดาองค์หนึ่งมาบอกให้แกไปเอาหางกระต่ายมารักษา รุ่งขึ้นแกจึงเข้าป่าไปหาหางกระต่าย พบกระต่ายตัวหนึ่งแกจึงร้องขอหางต่อกระต่ายตัวนั้น กระต่ายเกิดความสงสารลูกชายแก จึงยินดีมอบหางอันสวยงามให้ ชายคนนั้นจึงตัดหางกระต่ายไปรักษาลูกชายจนหาย ฝ่ายเทวดาเห็นกระต่ายนอนซมอยู่ในพงหญ้าเพราะถูกตัดหางออกไป และเห็นว่ากระต่ายเป็นสัตว์มีน้ําใจประเสริฐ จึงนําเอากระต่ายขึ้นไปไว้บนดวงจันทร์กระต่ายจึงอยู่บนดวงจันทร์มาจนทุกวันนี้
กล้วยสองปลี
นานมาแล้วมีไชชายยากจนผู้หนึ่ง ไม่เจียมกายเจียมใจ ไปนึกรักเอากับลูกสาวเศรษฐีผู้หนึ่งเข้า จึงทําให้มันเป็นคนคิดมาก คิดแต่ว่าจะทําอย่างไรดี จึงจะได้ลูกสาวเศรษฐีผู้นั้นมาเป็นคู่ครองของตน ให้สมรักสักที มันจึงคิดว่าถ้าไม่ได้ด้วยเล่ห์เห็นจะต้องเอาด้วยกลอย่างใดอย่างหนึ่งเสียแล้ว เมื่อคิดเช่นนั้นแล้ว มันจึงได้เดินทางไปสืบหาหมอเสน่ห์ชั้นดีที่จะช่วยมันในเรื่องนี้ได้

มันได้เดินทางไปหนึ่งวันเต็มๆ จึงพบกระท่อมหลังหนึ่ง ไชชายผู้นั้นจึงได้เข้าไปขอน้ําดื่มจากเจ้าของกระท่อมซึ่งเป็นหญิงชรา ยายแก่ผู้นั้นจึงได้ถามไชชายว่าเดินทางไปไหนมา ไชชายจึงเล่าความประสงค์ของตนให้ยายแก่ฟังโดยไม่ปิดบังแต่อย่างใด ยายแก่จึงบอกว่า แกนี่แหละเป็นหมอเสน่ห์ และยังได้กล่าวอีกว่า เรื่อที่ไชชายต้องการทําเสน่ห์นั้นแกช่วยได้ ถ้าหากว่าไชชายสามารถหากล้วยสองปลีมาให้เพื่อจะได้ใช้เป็นเครื่องยาเสน่ห์ดังกล่าว ไชชายผู้นั้นเมื่อได้ฟังหญิงชรารับปากจะช่วยเหลือก็ดีใจมาก จึงได้รีบเดินทางไปหากล้วยสองปลี ตั้งแต่บัดนั้นมันได้ท่องเที่ยวเสาะแสวงหากล้วยสองปลีอยู่เป็นเวลาสองเดือนก็ไม่พบ มันจึงได้ปลูกกล้วยเสียเองอย่างมากมายหลายชนิดและดูแลไร่กล้วยเป็นอย่างดี เช่น ใส่ปุ๋ยและเอาใจใส่ต้นกล้วยทุกอย่างเป็นพิเศษเพื่อให้กล้วยออกปลีสองปลีให้ได้ มันได้ทําไร่กล้วยอยู่นาน ก็ยังไม่ได้กล้วยสองปลีดังกล่าวแต่อย่างใด ไชชายผู้นั้นก็ไม่ละความพยายามมันได้ปลูกกล้วยเพิ่มขึ้นอีกโดยได้ขยายไร่กล้วยของมันให้กว้างขวางขึ้นกว่าเดิมไปเรื่อยๆ เพื่อที่จะค้นหากล้วยสองปลีให้ได้ ปีแล้วปีเล่ามันก็ทําไร่กล้วยอยู่เช่นนั้น และมันก็ได้นําผลผลิตจากไร่ไปขายอยู่เป็นเวลา 7 ปี จนทําให้มันมีเงินทองเก็บไว้จากการขายกล้วยเป็นจํานวนมาก จนมีฐานะเข้าขั้นเศรษฐีในเวลาต่อมา เมื่อมีฐานะร่ํารวยขึ้นมาแล้ว มันก็ได้ขอลูกสาวเศรษฐีที่หมายปองเอาไว้จนได้ตกแต่งกันเป็นสามีภรรยาเป็นที่เรียบร้อย สมความปรารถนาของมัน แต่บรรดากล้วยที่มันปลูกไว้ก็ไม่เคยออกปลีเป็นสองปลีเลย จึงทําให้ไชชายผู้นั้นคิดได้ว่า กล้วยสองปลีที่ยายแก่บอกให้หามาทําเสน่ห์นั้น คงไม่มีในโลกนี้แน่นอน แต่การที่ยายผู้นั้นสั่งให้มันหากล้วยสองปลีให้ได้ก็คงเป็นอุบายเพื่อยั่วยุให้มันมีมานะ จนสามารถสร้างฐานะได้ในเวลาต่อมานั้นเอง
การแบ่งอายุของสัตว์
ในสมัยดึกดําบรรพ์โลกเริ่มจะมีสัตว์ และสิ่งมีชีวิตเกิดขึ้นนั้น พระอิศวรผู้เป็นเจ้าโลกได้ทรงบัญญัติให้สัตว์บางชนิดมีอายุเท่า ๆ กัน คือให้มนุษย์ วัว หมา ลิง มีอายุขัยเพียง 40 ปีเท่านั้น แต่มนุษย์ ซึ่งมีความโลภอยู่ในสันดานกลับรู้สึกว่าอายุของตนนั้นน้อยเกินไป จึงได้กราบทูลพระอิศวรว่าตนนั้นน่าจะมีอายุมากกว่านี้ เพราะจะได้ทําประโยชน์ให้โลกได้นาน ๆ พระอิศวรผู้เป็นเจ้าก็ตรัสตอบว่า เมื่อได้บัญญัติไปแล้วจะขอเพิ่มอีกไม่ได้ แต่ถ้าขอลดลงนั้นได้ หรือให้ทั้งสี่ถัวเฉลี่ยอายุกันเอาเอง ฝ่ายวัวนั้นว่า 40 ปีนานเกินไปสําหรับตน แก่เกินไปที่จะลากเกวียนลากไถให้มนุษย์ จึงกราบทูลขอให้ลดอายุลงมาเหลือเพียง 20 ปี พระอิศวรก็ทรงยินยอมตามคําขอของวัวแต่อายุส่วนที่เหลือนั้น พระองค์จะเอากลับคืนไปไม่ได้เช่นกัน มนุษย์จึงสบโอกาสเช่นนั้นจึงขอรับเองเสียเอง มนุษย์จึงมีอายุเพิ่มขึ้นอีก 20 ปี ส่วนหมาก็ขอลดอายุลงเหลือ 20 ปีด้วย เพราะเห็น่วา 40 ปี นั้นแก่เกินไป อยู่ไปคงจะหากินลําบาก ขนก็จะร่วงหมดตัวทนหนาวทนร้อนไม่ได้ พระอิศวรผู้เป็นเจ้าจึงได้อนุญาตตามคําร้องขอของหมา อายุของหมาเหลือ 20 ปีนั้น มนุษย์ก็รับเอาไว้อีก อายุของมนุษย์จึงเพิ่มขึ้นเป็น 80 ปี ฝ่ายลิงเมื่อเห็นว่าวัวและหมาขอลดอายุลงได้ ตนจึงขอลดอายุลงเหลือ 20 ปีเช่นกัน โดยอ้างว่าถ้าตนอายุ 40 ปีแล้ว ร่างกายสังขารก็จะแก่เกินไป คงจะหาลูกไม้กินไม่ได้แน่นอนอยู่ไปก็ทรมานร่างกายโดยใช่เหตุ พระอิศวรก็ได้ทรงยินยอมตามที่ขออีก ส่วนอายุที่เหลือของลิง 20 ปี มนุษย์จึงได้ขอรับไว้อีก มนุษย์จึงมีอายุถึง 100 ปี ด้วยเหตุนี้จึงปรากฏว่าสังขารของมนุษย์เมื่อมีอายุระหว่าง 20 - 40 ปี มนุษย์จึงมีความรู้สึกนึกคิด ร่างกายแข็งแรงว่องไว กระฉับกระเฉง เพราะอยู่ในระหว่างอายุของมนุษย์เอง พอมีอายุย่างเข้า 50 - 60 ปี ซึ่งอยู่ในอายุของวัวก็จะเห็นว่ามนุษย์ที่อยู่ในวัยนี้ ชอบทํางานทําการมากหรือมักจะขยันขันแข็งเป็นพิเศษ เช่น ตื่นขึ้นทํางานตั้งแต่เช้าตรู่ เป็นต้น เมื่ออายุผ่านไปอยู่ในระหว่าง 70 - 80 ปี อันอยู่ในอายุของหมา มนุษย์ในวัยนี้ชอบดุด่า พร่ําบ่น จนลูกหลานเอือมระอาไปตา มๆ กัน แต่พอมีอายุย่างเข้า 90 - 100 ปี ซึ่งอยู่ในอายุของลิง มนุษย์ในวัยนี้ชอบวุ่นวายงานการที่ทําเองไม่ได้ กินเองก็ไม่ได้ต้องให้คนอื่นป้อน ด้านจิตใจก็หลง ๆ ลืม ๆ ขี้เยี่ยวไม่เป็นที่เป็นทาง เหมือนพฤติกรรมของลิงนั้นเอง จึงเห็นได้ว่ามนุษย์เรานั้นมีอายุได้มากที่สุดก็ประมาณ 100 ปี ส่วนสัตว์ทั้ง 4 ชนิดดังกล่าว จะมีอายุประมาณเพียง 20 ปีเท่านั้น
การละอายความชั่ว
อาจารย์คนหนึ่งสอนศิษย์สําเร็จวิชาแล้วก็เรียกบรรดาศิษย์มาประชุมพร้อมกันแล้วบอกว่า บัดนี้ศิษย์แต่ละคนก็ได้เรียนวิชาจากอาจารย์ไปจนหมดสิ้นแล้ว ถึงเวลาที่ทุกคนจะได้นําวิชาความรู้ไปประกอบอาชีพได้แล้ว และเนื่องจากอาจารย์เองแก่มากแล้วมีลูกสาวสวยอยู่คนหนึ่งจะยกให้ลูกศิษย์ทั่วถึงทุกคนก็ไม่ได้ จึงบอกกับลูกศิษย์ว่า อาจารย์รักศิษย์เท่ากันทุกคนไม่มีอคติ แต่มีลูกสาวอยู่คนเดียวจึงจะขอยกให้กับศิษย์ที่ดีที่สุด โดยอาจารย์จะขอพิสูจน์ให้ศิษย์ทุกคนทําอะไรสักอย่างหนึ่ง บรรดาศิษย์ก็ถามว่าจะให้ทําอะไร อาจารย์ก็บอกว่าให้ทุกคนไปลักสิ่งของที่มีค่าของชาวบ้านมาคนละอย่างให้ได้มาภายใน 7 วัน และถ้าใครทําให้เจ้าบ้านรู้ คนนั้นจะไม่มีสิทธิ์ได้ลูกสาวของอาจารย์แล้วยังถูกลงโทษอย่างหนักด้วย ครบ 7 วัน อาจารย์ก็เรียกศิษย์มาพร้อมกันแล้วตรวจดูสิ่งของว่าใครขโมยอะไรมาได้บ้าง ทุกคนมีของมาให้อาจารย์ตามเงื่อนไขของอาจารย์ แต่มีลูกศิษย์คนหนึ่งไม่มีอะไรมาส่งอาจารย์เลย อาจารย์จึงถามว่า อาจารย์ใช้ทําไมไม่ทํา ศิษย์คนนั้นตอบว่า ตั้งแต่ตนเองมาอยู่กับอาจารย์ ไม่เคยขัดคําสั่งของอาจารย์เลย แต่ครั้งนี้ทําไม่ได้จริง เพราะเป็นการทําชั่วถึงแม้คนอื่นจะไม่รู้แต่ตัวเองรู้อยู่แก่ใจ และอาจารย์ก็สอนว่าอย่าทําความชั่วทั้งที่ลับและที่แจ้ง ถ้าอาจารย์จะลงโทษที่ตนเองขัดคําสั่งก็ยอม อาจารย์จึงรู้ว่าศิษย์คนนี้เป็นคนดีมีคุณธรรมอย่างแท้จริง จึงยกลูกสาวให้และบอกให้ศิษย์คนอื่น ๆ ทุกคนเอาของที่ลักมาไปคืนเจ้าของเขาด้วย
การเล่นจาโต
พระเจ้าซิยงนั้น เป็นกษัตริย์ที่มีหน้าตาคล้ายหนุมานเรียกกันว่า "บาเต๊าะ" คือ มีเขี้ยว มีหาง เดิมพระเจ้าบันนังซาเร็งมีธิดาองค์หนึ่ง พระองค์ได้ประกาศว่า ถ้าใครสามารถขึ้นต้นซาเร็งได้สูงสุดจะยกธิดาให้ ต้นซาเร็งนี้สูงมาก  คนธรรมดาไม่สามารถขึ้นได้ แต่พระเจ้าซิยงสามารถขึ้นได้ จึงได้แต่งงานกับธิดาของพระเจ้าบันนังซาเร็ง และได้เป็นกษัตริย์ครองเมือง  พระเจ้าซิยงนั้น ไม่ยอมให้ใครเห็นหน้าจึงสร้างที่พักอยู่สูง ชอบกินตับแพะ เมื่อไม่มีแพะก็ให้ราษฎรนําเด็กมาถวายวันละ 1 คน จนราษฎรเหลือน้อยลงทุกวันๆ อํามาตย์จึงคิดว่าจะทําอย่างไรที่จะไม่ให้พระเจ้าซิยงกินมนุษย์อีกต่อไป ในที่สุดก็คิดเล่นหมากรุกขึ้น ขณะที่อํามาตย์เล่นจาโต (หมากรุก) กันอยู่นั้น พระเจ้าซิยงก็นั่งดูอยู่ด้วย เมื่อเล่นไปปรากฎว่าฝ่ายตรงข้ามกับอํามาตย์ขนะ ฝ่ายอํามาตย์เหลือแต่ขุน (คือ กษัตริย์) จึงจนมุมไม่สามารถแก้ปัญหาได้ พระเจ้าซิยงจึงได้ความคิดว่า "ถ้าเรากินราษฎรหมด แล้วจะไปรบกับศัตรูได้อย่างไร" พระเจ้าซิยงจึงเกิดความรักราษฎร ไม่กินราษฎรอีกต่อไป และได้ปกครองบ้านเมืองอย่างเป็นสุข
กิน นอน โกหก
มีมานพน้อย 3 คน ชื่อ นายแก้ว นายทอง และนายสุข สําเร็จการศึกษาจากสํานักตักศิลา คนแรกสําเร็จวิชากิน คนที่สองสําเร็จวิชานอน และคนที่สามสําเร็จวิชาโกหก เมื่อกลับถึงบ้านเมืองตนก็หวังที่จะได้ใช้วิชาการที่ตนได้ร่ําเรียนมาให้เป็นประโยชน์กับตนเองและสังคม จึงพากันเดินทางเข้าสู่เมืองหลวงเผื่อโชคดีจะได้ถวายตัวเข้ารับใช้ในราชสํานัก

ทั้งสามคนเดินทางไปพักแรมอยู่ ณ ศาลาหน้าวังหลวง เมื่อความทราบถึงพระกรรณของพระราชา จึงมีรับสั่งให้เข้าเฝ้าเพื่อสอบถามวัตถุประสงค์ของการมาพักอยู่ของบุคคลทั้งสาม เมื่อทรงทราบแล้วจึงให้เจ้าหน้าที่ทดสอบความรู้ตามรายวิชาที่แต่ละคนได้ศึกษามา

คนแรกให้ทายรสอาหารที่พระองค์ทรงรับสั่งให้ปรุงโดยลดเกลือเท่าปลายข้าวสาร เขาเพียงหยิบอาหารแตะปลายลิ้นก็ทายถูก

คนที่สองให้ทายความสมบูรณ์ปลอดภัยของฟูกบรรทม โดยที่พระราชารับสั่งให้เอาเข็มกลัดติดไว้ข้างในเขาเพียงใช้มือกดไปโดยรอบก็รู้ว่าเป็นฟูกที่ไม่ปลอดภัย พระราชาเห็นความสามารถก็รับบุคคลทั้งสองเข้ารับราชการในราชสํานัก

เหลือนายสุขมานพคนที่สามผู้เรียนจบวิชาโกหก พระองค์รับสั่งว่า ในเมืองนี้มีผู้หญิงคนหนึ่งสามีตายเมื่อแต่งงานได้ 5 วัน เหตุที่ยึดมั่นในความรักเดียวใจเดียว จึงตัดใจออกถือบวชเป็นชีพร้อมกับเก็บกระดูกสามีบรรจุหม้อติดมือไปด้วยถือธุดงควัตรปฎิบัติอยู่ตามป่าช้า ถ้าเจ้ามีความสามารถใช้วิชาการของเจ้าทําให้นางสู่เพศปกติได้ เรายินดีรับเจ้าเป็นมหาดเล็ก เขารับไปปฏิบัติตามพระราชประสงค์แต่ขอพระราชทานกระดูกควายแห้งหนึ่งหม้อกับเครื่องแต่งกายตาสําหรุด (ชุดนุ่งขาวห่มขาว) หนึ่งชุด เมื่อได้สิ่งที่ต้องการแล้วก็รีบไปดําเนินการทันที เขาแต่งการด้วยชุดตาสําหรุด หิ้วหม้อกระดูกควายแห้งเข้าป่าช้าที่นางชีพํานักอยู่ แสร้งทําเป็นอาลัยอาวรณ์ถึงเจ้าของกระดูกในหม้อ พร้อมกับพร่ําบ่นให้นางได้ยินและเข้าใจว่าคนที่เขาอาลัยรักนั้นคือภรรยาสุดที่รักของเขาเอง จากนั้นก็เฝ้าสังเกตพฤติกรรมของนางจนรู้แน่แล้วว่ามีความอาลัยอาวรณ์อยุ่กับกระดูกสามีเป็นอย่างยิ่ง หากทําลายเรื่องนี้ได้ทุกอย่างสําเร็จ ครั้นแล้วคืนหนึ่งเขาแอบเข้าไปขโมยกระดูกสามีของนางไป บรรจุไว้ในหม้อกระดูกควายของตน ฝ่ายนางชีตื่นเช้าเข้ากราบไหว้กระดูกสามีตามปกติแต่ไม่มีกระดูกในหม้อ คิดทบทวนแล้วก็ตัดสินใจออกไปถามตาสําหรุด เขาตอบไม่รู้ไม่ชี้แต่ก็ทําทีเที่ยวค้นหาดู สักครู่ก็ร้องอุทานออกมาว่า "เสียแรงๆ ที่ไว้ใจอาลัยรักที่แท้เจ้าไม่ได้รักเราจริง ตายไปแล้วยังริคบชู้สู่ชาย" พลางเรียกให้นางชีมาดูกระดูกในหม้อตน ซึ่งปะปนอยู่กับกระดูกสามีนางชีเห็นเช่นนั้นมิทันคิดก็เชื่อสนิทว่า จริงของเขา เราเองก็เสียแรงรัก ทั้งสองช่วยกันจับหม้อกระดูกโยนทิ้งลงแม่น้ําไป แล้วชวนกันออกจากป่าช้าและลาเพศนักบวช เมื่อพระราขาทรงทราบความสามารถของเขาก็รับสั่งให้เขารับตําแหน่งทันที
เกาะสี่เกาะห้า
นานมาแล้วที่บ้านคูขุด อําเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา มีตายายสองผัวเมียกับบุตรสาว อาศัยอยู่ครอบครัวหนึ่ง ผัวชื่อว่า ตาสา เมียชื่อว่า ยายโส บุตรสาวชื่อว่า นางหัวมวย อยู่มาวันหนึ่งมีพ่อค้าสําเภาจีนได้เดินทางผ่านมาพบนางหัวมวยก็เกิดความรักใคร่กัน นายสําเภาจึงสู่ขอนางหัวมวยจากยายโส เมื่อต่างฝ่ายตกลงกันทั้ง 2 ก็ได้แต่งงานกัน แล้วพากันไปอยู่ที่บ้านนายสําเภาที่เมืองจีน อยู่ด้วยกันเป็นเวลาหลายปี นางหัวมวยก็คิดถึงบ้านเกิดเมืองนอน ทั้งสองจึงเดินทางโดยเรือสําเภาจีนมายังบ้านคูขุด ระหว่างทางเรือแล่นมาค่ําลงที่เกาะแห่งหนึ่ง เรียกเกาะนี้ว่า "เกาะนางค่ํา" ต่อมาเพี้ยนเป็นเกาะนางคํา ทั้ง 2 ได้นอนพักอยู่ที่เกาะแห่งหนึ่ง เรียกเกาะนั้นว่า "เกาะบรรทม" ต่อมาเพี้ยนเป็นเกาะทม (เกาะทั้งสองอยู่ในทะเลสาปสงขลา) พอรุ่งขึ้นนายสําเภาก็แล่นเรือต่อไปจนถึงสถานที่แห่งหนึ่ง จึงนําเรือเข้าเทียบท่า เรียกสถานที่นั้นว่า "บ้านสําเภา" หรือ "บ้านท่าสําเภา" ฝ่ายยายโสตาสาก็ได้ทราบข่าวว่าลูกสาวและลูกเขยมาเยี่ยม ก็ตําข้าวเม่าใส่กระสอบเตรียมไว้รับลูกสาว แต่พอลูกสาวเห็นพ่อแม่แต่งตัวรุ่มร่าม นางหัวมวยเกิดความละอายผัว จึงทําทีไม่รู้จักพ่อแม่ของตน สั่งให้นายสําเภาออกเรือจากท่า ตายายทั้งสองมีความเสียใจและแค้นลูกสาวมาก ได้เทข้าวเม่าลงริมทะเลหน้าบ้านคูขุด ข้าวเม่ากลายเป็นดิน เรียกว่า "ดินข้าวเม่า" หรือ "เม่าดินสอ" หลังจากนั้นตายายจึงตรอมใจตายกลายเป็นธาตุหิน คือ "เกาะยายโส-ตาสา" แต่ก่อนตายได้สาปแช่งไว้ว่า ขอให้เรือที่แล่นไปกลางทะเลพบกับพายุจมลง นายสําเภากับนางหัวมวยแล่นเรือไปได้ไม่นาน ก็ถูกพายุพัดเรือจมกลางทะเลทั้ง 2 ถึงแก่ความตาย สมบัติข้าวของต่างๆ จมน้ํากระจัดกระจายไปตามที่ต่างๆ จนกลายเป็นธาตุหิน กลายเป็นเกาะต่างๆ ได้แก่ นายสําเภา กลายเป็น เกาะหน้าเทวดา , นางหัวมวย กลายเป็น เกาะหัวมวย , เรือสําเภา กลายเป็น เกาะท้ายถ้ําดํา , กันตัง กลายเป็น เกาะกันตัง , เข็ม กลายเป็น เกาะเข็ม , เล้าไก่ กลายเป็น เกาะร้านไก่ , ป้อย กลายเป็น เกาะป้อย , แก้ว กลายเป็น เกาะแก้ว , กระ กลายเป็น เกาะกระ