2.  ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทฯ
ให้ความสำคัญในการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กรอย่างต่อเนื่องตามนโยบายบริหารความเสี่ยงที่เป็นไปตามมาตรฐานสากล
COSO (Committee of Sponsoring Organizations)
เพื่อให้การดำเนินธุรกิจบรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
โดยจัดตั้งหน่วยงานบริหารความเสี่ยงรับผิดชอบในการถ่ายทอดนโยบายการบริหารความเสี่ยงจากผู้บริหารระดับสูงสู่การปฏิบัติ
รวบรวม วิเคราะห์ความเสี่ยงจากทุกหน่วยงาน
เพื่อจัดทำแผนบรรเทาความเสี่ยงและนำเสนอผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงรวมทั้งคณะกรรมการตรวจสอบเป็นรายไตรมาส

ในปี 2553 ที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้ปรับปรุงและพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงขององค์กร
ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับเป้าหมายขององค์กรมากยิ่งขึ้น
โดยมีบริษัทที่ปรึกษาที่มีความเชี่ยวชาญด้านการบริหารความเสี่ยงทำการประเมินระบบการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
พร้อมทั้งให้คำแนะนำในการปรับปรุงพัฒนาระบบงานบริหารความเสี่ยงให้มีขีดความสามารถในระดับสากลรองรับการเติบโตทางธุรกิจ
นอกจากนี้บริษัทฯ ยังได้ประสานความร่วมมือกับบริษัทต่างๆ ในเครือ ปตท.
ในการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ด้านการบริหารความเสี่ยง
ทำให้สามารถยกระดับมาตรฐานการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
สูงขึ้นจนอยู่ในระดับบริษัทชั้นนำที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการจัดการความเสี่ยง

2.1 ความเสี่ยงจากการผันผวนของราคาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์

วัตถุดิบหลักของกระบวนการผลิตของบริษัทฯ ทั้งในกลุ่มปิโตรเลียมและปิโตรเคมีคือ น้ำมันดิบ
ซึ่งการเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกย่อมส่งผลกระทบอย่างมากต่อต้นทุนการผลิตของบริษัทฯ
โดยในปี 2553 ราคาน้ำมันดิบดูไบเฉลี่ยอยู่ที่ 78 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเพิ่มขึ้นจากปี 2552
ซึ่งราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 62 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
โดยราคาน้ำมันดิบเคลื่อนไหวทรงตัวในไตรมาสแรกและปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่องในไตรมาสที่สอง
สาเหตุเนื่องจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ สิ้นสุดลง
และปัญหาหนี้สาธารณะในยุโรปมีความรุนแรงขึ้น
ก่อนที่จะปรับเพิ่มขึ้นในไตรมาสที่สามและสี่ตามทิศทางการอ่อนค่าลงของเงินเหรียญสหรัฐ
โดยในไตรมาสสุดท้ายของปีราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 87 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
เนื่องจากการเติบโตทางเศรษฐกิจดีกว่าที่คาดการณ์ไว้และสภาพอากาศที่หนาวเย็นในอเมริกาและยุโรป
ประกอบกับเหตุการณ์สำคัญต่างๆที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหว น้ำมันรั่วในอ่าวแม็กซิโก
หรือมาตรการคว่ำบาตรอิหร่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของสหรัฐ
ซึ่งล้วนเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ราคาน้ำมันมีความผันผวนอยู่อย่างต่อเนื่อง
ถือเป็นปัจจัยความเสี่ยงที่สำคัญระดับองค์กร
ซึ่งส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเงินและผลประกอบการอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการลดความเสี่ยง : บริษัทฯ
ยังคงดำเนินนโยบายประสานความร่วมมือกับบริษัทในกลุ่มปตท.
เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มอำนาจในการต่อรอง
โดยการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านราคาและผลิตภัณฑ์ (Hedging Committee)
ทำหน้าที่กำกับดูแลการดำเนินการต่างๆ ภายใต้นโยบายของบริษัทฯ เช่น
การใช้เครื่องมืออนุพันธ์ทางการเงินเพื่อป้องกันความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่อาจจะเกิดขึ้น
นอกเหนือจากการตั้งคณะทำงานบริหารความเสี่ยงด้านราคาซึ่งทำหน้าที่ติดตามสถานการณ์ตลาด
วิเคราะห์ราคา เพื่อบริหารความเสี่ยงร่วมกันภายในกลุ่มบริษัทในเครือภายใต้โครงการ Oil
Supply Chain Integration Management (OIM) และ Petrochemical Integration
Management (PIM) แล้ว ยังเพิ่มความประสิทธิภาพในการวางแผนการซื้อวัตถุดิบ
การผลิตและการขายผลิตภัณฑ์ โดยการใช้เครื่องมือในการคำนวณเชิงเส้น (Linear
Programming) เพื่อหาแผนการผลิตที่ดีที่สุดในสถานการณ์ต่างๆ ได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
สำหรับการติดตามผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ได้มีการสร้างกระบวนการและเครื่องมือในการติดตามผลกำไรขาดทุนของกลุ่มธุรกิจต่างๆ
ของบริษัทฯ เป็นรายวัน ทำให้บริษัทฯ
สามารถลดความสูญเสียและเพิ่มโอกาสในการขายผลิตภัณฑ์ต่างๆ
ได้อย่างรวดเร็วและทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

2.2 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

ในปี 2553
อัตราแลกเปลี่ยนมีความผันผวนอย่างมากจากการที่สถานการณ์ทางด้านเศรษฐกิจตกต่ำในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศในทวีปยุโรป
ส่งผลให้อัตราแลกเปลี่ยนสกุลเงินบาทแข็งค่าขึ้นมากเมื่อเปรียบเทียบกับสกุลเหรียญสหรัฐฯ
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในต่างประเทศในรูปของเงินสกุลเหรียญสหรัฐและแปลงกลับมาเป็นสกุลเงินบาท
โดยบริษัทฯ จะได้รับเงินบาทในจำนวนที่น้อยลง
แต่ทั้งนี้ความเสี่ยงดังจะถูกชดเชยด้วยการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศ
ที่มีการจ่ายเงินในการซื้อวัตถุดิบในสกุลเงินบาทที่ลดลงด้วยเช่นเดียวกัน

สำหรับความเสี่ยงจากภาระเงินกู้ต่างประเทศจำนวน 238 ล้านเหรียญสหรัฐ
ซึ่งเป็นเงินกู้ระยะยาวถึงกำหนดชำระในปี 2560 ในระหว่างที่เงินกู้ยังไม่ถึงกำหนดชำระ บริษัทฯ
อาจมีความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
ซึ่งเป็นการบันทึกกำไรหรือขาดทุนที่เกิดจากการแปลงค่าหนี้สินสกุลต่างประเทศเป็นเงินบาท
(Translation Cost) ซึ่งไม่มีผลกระทบต่อกระแสเงินสดของบริษัทฯ

แนวทางการลดความเสี่ยง : บริษัทฯ บริหารจัดการความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
โดยใช้วิธีบริหารกระแสเงินสดรับและจ่ายสำหรับเงินสกุลต่างประเทศให้มีความสมดุล (Natural
Hedge) จากการทำธุรกรรมปกติของบริษัทฯ ทั้งรายได้และรายจ่ายซื้อวัตถุดิบเป็นเงินสกุลสหรัฐ
จึงเป็นการลดความเสี่ยงได้ส่วนหนึ่ง อีกทั้งบริษัทฯ
ได้ซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าและใช้เครื่องมือทางการเงินอื่นที่เหมาะสมเพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว

2.3 ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ในกระบวนการผลิตของกลุ่มบริษัทฯ อาจเกิดเหตุขัดข้องต่างๆ ทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก เช่น
อุปกรณ์และเครื่องจักรขัดข้อง ไฟฟ้าดับ ความผิดพลาดในการปฏิบัติงานของบุคคลากร เป็นต้น
ปัจจัยซึ่งไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ดังกล่าว ทำให้บริษัทฯ
มีความเสี่ยงด้านการวางแผนการผลิต ความเสี่ยงด้านการส่งมอบผลิตภัณฑ์ให้กับลูกค้า
ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของทรัพย์สิน เป็นต้น ซึ่งอาจส่งกระทบผลต่อผลประกอบการของบริษัทฯ
ได้อย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการลดความเสี่ยง : บริษัทฯ
ได้ดำเนินการปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิตและลดต้นทุนในการผลิตในหลายโครงการ
เช่น โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตปิโตรเคมีและการประหยัดพลังงาน (Petrochem
Operation and Energy Efficiency)
โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตปิโตรเลียมและการประหยัดพลังงาน (Petroleum Operation
and Energy Efficiency) โครงการเพิ่มเสถียรภาพในกระบวนการผลิต (Plant
Reliability Improvement Project)
รวมถึงการปรับปรุงและเพิ่มทักษะความสามารถในการปฏิบัติงานของบุคคลากร
การปรับปรุงระบบสายส่งและระบบการจัดการไฟฟ้า
การก่อสร้างโรงผลิตไฟฟ้าโครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วม (CHP : Combined Heat and
Power Project) เพื่อเพิ่มเสถียรภาพและประสิทธิภาพในระบบไฟฟ้าของโรงงานให้มากยิ่งขึ้น

4.  ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน

บริษัทฯ
ดำเนินธุรกิจโดยตระหนักถึงความสำคัญของสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติและใส่ใจในความเป็นอยู่ของคนในชุมชน
การดำเนินกิจกรรมในการผลิตของบริษัทฯ อาจส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมด้านคุณภาพอากาศ
คุณภาพน้ำ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบกับความเป็นอยู่ของชุมชนรวมถึงเกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบนิเวศรอบโรงงาน
นอกจากนี้ยังอาจส่งผลกระทบต่อความร่วมมือและความเข้าใจที่ดีของชุมชนต่อบริษัทฯ

แนวทางการลดความเสี่ยง : เพื่อเป็นการป้องกันสภาพแวดล้อมอย่างยั่งยืน บริษัทฯ
ได้ดำเนินจัดทำโครงการหลายโครงการ เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมและลดผลกระทบกับชุมชน เช่น
การดำเนินการใช้มาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001) ทั่วทั้งองค์กร โดยระบบ
ISO 14001 เป็นมาตรฐานสากลและเป็นที่ยอมรับทั้งในเชิงพาณิชย์และสังคม
เนื่องจากการดำเนินการของระบบจะช่วยให้บริษัทฯ สามารถวางนโยบายและวัตถุประสงค์
ข้อกำหนด กฎระเบียบต่างๆ ด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงสามารถควบคุมและแก้ไขปัญหาต่างๆ
อันอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตลอดจนกระบวนการทำงานอื่นๆ ได้ นอกจากนี้บริษัทฯ
ยังได้ปรับปรุงคุณภาพของเชื้อเพลิงที่ใช้ในกระบวนการผลิตให้ดีกว่ามาตรฐานที่กฎหมายกำหนด
อันส่งผลให้ชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนรอบโรงงานดีขึ้น
และเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนในการลดความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน บริษัทฯ
ได้ดำเนินการในโครงการ CSR อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องในการฟื้นฟูสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ
สร้างความสัมพันธ์อันดีต่อชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

2.5 ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบข้อบังคับ

บริษัทฯ มีการขยายการลงทุนในโครงการต่างๆ
ซึ่งหลายโครงการต้องมีการทำแบบประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมหรืออีไอเอ (Environmental
Impact Assessment : EIA) และประเมินผลกระทบทางสุขภาพ หรือเอชไอเอ (Health
Impact Assessment: HIA)
ก่อนการดำเนินโครงการซึ่งมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพอนามัย
ซึ่งจะต้องดำเนินการให้เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายอย่างเคร่งครัด
นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงด้านระเบียบสารเคมีของสหภาพยุโรป (REACH : Registration
Evaluation and Authorization of Chemicals) ว่าด้วยการจดทะเบียน การประเมิน
การอนุญาต และการจำกัดการใช้สารเคมีที่มีการผลิต จำหน่าย หรือนำไปใช้ในสหภาพยุโรป
ซึ่งส่งผลกระทบกับบริษัทฯ ในการขายสินค้าไปยังสหภาพยุโรป

แนวทางการลดความเสี่ยง : เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงในการลงทุนในโครงการใหม่ๆ
ซึ่งจะต้องดำเนินการตามกฎหมายด้านอีไอเอและเอชไอเอ การริเริ่มในโครงการลงทุนต่างๆ
บริษัทฯ ได้วางแผนงานอย่างละเอียดรอบคอบ
ในด้านการปฏิบัติตามกระบวนการทางกฎหมายอย่างถูกต้อง
มีการสื่อสารและประสานกับชุมชนอย่างต่อเนื่อง
เพื่อประเมินผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมและด้านสุขภาพ
โดยความคืบหน้าในหลายโครงการดำเนินการตามแผนที่ได้กำหนดไว้
ทั้งนี้ด้วยวัตถุประสงค์ของบริษัทฯ
ที่ต้องการให้ทุกขั้นตอนในการดำเนินโครงการเป็นไปตามกฎหมายที่ยึดถือการคำนึงถึงชุมชนและสิ่งแวดล้อม
สำหรับแนวทางการแก้ไขความเสี่ยงด้านระเบียบสารเคมีของสหภาพยุโรป บริษัทฯ
ได้ดำเนินการจัดตั้งคณะทำงาน เพื่อดำเนินการจดทะเบียนสารเคมีให้ทันตามกำหนด โดยบริษัทฯ
ได้ดำเนินการแล้วเสร็จในหลายผลิตภัณฑ์