3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

3.1 ความเป็นมา

บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ “ไออาร์พีซี” (“บริษัทฯ”) เดิมชื่อ บริษัท
อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ “ทีพีไอ” จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเมื่อปี 2521
โดยกลุ่มเลี่ยวไพรัตน์ จดทะเบียนเป็นบริษัทมหาชน เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2537
และจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2538 บริษัทฯ
เริ่มผลิตเม็ดพลาสติกเพื่อจำหน่ายในปี 2525
และได้ขยายโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ โรงกลั่นน้ำมัน
รวมทั้งสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐาน
จนเป็นผู้ประกอบการอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจรแห่งแรกของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ต่อมา บริษัทฯ ประสบภาวะวิกฤตทางการเงิน หลังจากรัฐบาลประกาศลอยตัวค่าเงินบาทเมื่อปี
2540 โดยบริษัทฯ เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการเมื่อปี 2543
และศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2549 โดยบริษัท ปตท.
จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ และได้เปลี่ยนชื่อบริษัทจาก บริษัท
อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) เป็น บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน)
เมื่อเดือนตุลาคม 2549

  การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญในปี 2555 มีดังนี้

มกราคม
จัดหาวงเงินกู้ระยะยาวเพื่อใช้เป็นเงินลงทุนในโครงการลงทุนในสกุลเงินบาทเพิ่มจากสถาบันการเงินในประเทศ
จำนวน 3,700 ล้านบาท และสกุลเงินเหรียญสหรัฐจากสถาบันการเงินต่างประเทศ จำนวน 100
ล้านเหรียญสหรัฐ โดยครบกำหนดชำระคืนปี 2563
ซึ่งมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับโครงสร้างธุรกิจและความต้องการใช้เงินทุนของบริษัทฯ

จัดหาเงินทุนหมุนเวียนระยะยาว (Revolving Facility)
เพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจ
โดยจัดหาในสกุลเงินเหรียญสหรัฐจากสถาบันการเงินต่างประเทศ จำนวน 75 ล้านเหรียญสหรัฐ
มีระยะเวลาเบิกถอนถึงสิ้นปี 2561 ซึ่งมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับโครงสร้างธุรกิจของบริษัทฯ

กุมภาพันธ์ ติดตั้งระบบ Power Management System (PMS)
เพื่อบริหารจัดการระบบไฟฟ้าทั้งหมดของโรงงานให้เกิดเสถียรภาพและความต่อเนื่องในการผลิตโดยรวมสูงสุด

โครงการ Gasoline Hydrogenation Unit (GHU) เพื่อผลิตน้ำมันเบนซิน Euro IV
ให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน และข้อกำหนดจากกระทรวงพลังงาน แล้วเสร็จและเริ่มผลิตเชิงพาณิชย์

พฤษภาคม ลงนามในสัญญาซื้อขายหุ้น เพื่อเข้าร่วมลงทุนกับบริษัท อูเบะเคมีคอลส์ (เอเชีย) จำกัด
(มหาชน) ผู้นำระดับสากลในผลิตภัณฑ์คาโปรแลคตัมและไนล่อน ในสัดส่วนร้อยละ 25

กรกฎาคม โครงการเพิ่มสินค้าเกรดพิเศษในน้ำมันหล่อลื่นกลุ่ม 1 (Lube Group I Specialty
Products Focus ) ในผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม น้ำมันยาง TDAE RAE
และน้ำมันหล่อลื่นเกรด Bright Stock
แล้วเสร็จและเริ่มผลิตเชิงพาณิชย์เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดในอุตสาหกรรมผลิตยางรถยนต์

สิงหาคม เสนอขายหุ้นกู้ในประเทศให้กับนักลงทุนสถาบัน และนักลงทุนทั่วไป จำนวน 10,000
ล้านบาท แบ่งเป็นอายุ 3 ปี วงเงิน 5,000 ล้านบาท และอายุ 6 ปี วงเงิน 5,000 ล้านบาท
เพื่อเพิ่มสภาพคล่องทางการเงินและรองรับการลงทุนในโครงการฟีนิกซ์

กันยายน เปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ POLIMAXX BANBAX
เม็ดพลาสติกชนิดพิเศษที่ผสมสารยับยั้งแบคทีเรียเข้าไปในเนื้อพลาสติก ผ่านการทดสอบตามมาตรฐาน
JIS Z 2801 (Japanese Industrial Standards)

ตุลาคม โครงการขยายกำลังการผลิตโพรพิลีน 100,000 ตันต่อปี ด้วยเทคโนโลยี เมทาธีสีส
(Metathesis) เริ่มดำเนินการผลิตเชิงพาณิชย์ ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2555

3.2 การประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินธุรกิจปิโตรเคมีครบวงจร โรงกลั่นน้ำมันและโรงงานปิโตรเคมีของบริษัทฯ
ตั้งอยู่จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรมภายใต้การจัดการของบริษัทฯ
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานที่สนับสนุนการดำเนินธุรกิจทั้ง ท่าเรือน้ำลึก คลังน้ำมัน และโรงไฟฟ้า
ธุรกิจหลักของบริษัทฯ แบ่งได้เป็น 4 ประเภท ดังนี้

1)  ธุรกิจปิโตรเลียม บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจกลั่นน้ำมัน โดยโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    มีกำลังการผลิตรวม 215,000 บาร์เรลต่อวัน ประกอบด้วย ADU 1 และ ADU 2
    กำลังการผลิต 65,000 และ 150,000 บาร์เรลต่อวัน ตามลำดับ จัดอยู่ในอันดับ 3
    ของกำลังการกลั่นน้ำมันในประเทศ สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมได้หลากหลายชนิด
    ประกอบด้วย แนฟทา น้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซล ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) นอกจากนี้
    บริษัทฯ มีโรงงานผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานกำลังการผลิต 320,000 ตันต่อปี
    ซึ่งมีกำลังการผลิตสูงสุดภายในประเทศ และมีโรงงานผลิตยางมะตอยขนาดกำลังการผลิต
    600,000 ตันต่อปี

บริษัทฯ ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมในกลุ่มน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ได้แก่ น้ำมันยาง TDAE (Treated
Distillate Aromatic Extract) และ RAE (Residue Aromatic Extract)
ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตยางรถยนต์ โดยลดปริมาณ Polycyclic Aromatic Hydrocarbon
(PAHs) ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง เพื่อเพิ่มความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

2)  ธุรกิจปิโตรเคมี บริษัทฯ เป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขั้นต้น ได้แก่ โอเลฟินส์ อะโรเมติกส์
    โดยมีกำลังการผลิต 828,000 และ 367,000 ตันต่อปี ตามลำดับ
    ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับโรงงานปิโตรเคมีขั้นปลาย ประกอบด้วยเม็ดพลาสติกกลุ่มโพลีโอเลฟินส์
    (HDPE, PP) ด้วยกำลังการผลิต 615,000 ตันต่อปี และเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีนิกส์
    (ABS/SAN, EPS, PS) ด้วยกำลังการผลิต 247,000 ตันต่อปี
    เพื่อจำหน่ายให้กับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมพลาสติกสำเร็จรูปชนิดต่างๆ ต่อไป

  นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมของบริษัทฯ ซึ่งเกิดจากการวิจัยในกลุ่มสไตรีนิกส์ ได้แก่ Green
  ABS, ABS Powder, Impact modifier–MBS, Anti-dripping Additive,
  Anti-Bacteria และกลุ่มโพลีโอเลฟินส์ ได้แก่ UHMW-PE, Polyolefins Catalyst,
  Baby Bottle Polypropylene, Antimicrobial Compound เป็นต้น

3)  ธุรกิจท่าเรือ ท่าเรือไออาร์พีซีตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เดียวกันกับโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    จังหวัดระยอง โดยให้บริการเทียบเรือเพื่อขนถ่ายสินค้า
    พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อให้บริการลูกค้าในการเทียบท่า เช่น เรือลากจูง
    บริการนำร่อง เรือบริการ เครื่องชั่ง ลานตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ โกดังเก็บสินค้า
    เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการขนถ่ายสินค้า เป็นต้น ท่าเรือหลักประกอบด้วย

  3.1) ท่าเรือปิโตรเคมีและปิโตรเลียม (Liquid & Chemical Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าปิโตรเคมี ปิโตรเลียมและก๊าซ ท่าเรือมีความยาวทั้งสิ้น 1,623 เมตร
  แบ่งออกเป็น 6 ท่าย่อย สามารถรองรับเรือขนาด 1,000 – 250,000 DWT. (deadweight
  tonnage)

  3.2) ท่าเรือคอนเทนเนอร์ และสินค้าทั่วไป (Bulk & Container Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าเทกอง และสินค้าบรรจุตู้คอนเทนเนอร์ ตัวท่ามีความยาวทั้งสิ้น 900 เมตร
  กว้าง 48 เมตร แบ่งออกเป็น 6 ท่าย่อย สามารถรองรับเรือขนาด 800-150,000 DWT.

  ทั้งนี้ ท่าเรือของบริษัทฯ
  มีความพร้อมสำหรับเป็นท่าเรือสำรองทางยุทธศาสตร์ให้กับกองทัพเรือเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉินหรือเกิดภัยพิบัติ
  เนื่องจากเป็นท่าเรือสินค้าเหลวที่มีความลึกที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ

  นอกจากนี้ บริษัทฯ
  ยังให้บริการถังเก็บผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและปิโตรเลียมเหลวสำหรับลูกค้าภายนอก
  โดยขนถ่ายผ่านท่าเรือปิโตรเคมีและปิโตรเลียมเหลวหรือท่าเรือ LCT
  เพื่อรองรับการนำเข้าและส่งออก ภาคอุตสาหกรรมในเขตภาคตะวันออก อีกทั้งบริษัทฯ
  มีคลังน้ำมัน 5 แห่ง กระจายอยู่ตามภูมิภาค ได้แก่ คลังน้ำมันระยอง คลังน้ำมันพระประแดง
  คลังน้ำมันอยุธยา คลังน้ำมันชุมพร และคลังน้ำมันแม่กลอง
  เพื่อให้บริการถังเก็บผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเหลวสำหรับลูกค้าภายนอก
  และรองรับการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันของบริษัทฯ

4)  ธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน
    เป็นหน่วยธุรกิจที่ดำเนินการบริหารจัดการทรัพย์สินในส่วนที่เป็นดินเปล่า
    ซึ่งมีทั้งที่ตั้งอยู่ในจังหวัดระยองและจังหวัดอื่นๆ ประมาณ 10,000 ไร่
    เพื่อพัฒนาเป็นธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน ประเภทนิคมอุตสาหกรรม
    หรือเขตประกอบการอุตสาหกรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนธุรกิจหลักของบริษัทฯ
    โดยเน้นการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

บริษัทย่อยในเครือไออาร์พีซีที่สำคัญ มีดังนี้

-   บริษัท ไทย เอบีเอส จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,500 ล้านบาท
    เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีนิค ได้แก่ ABS/SAN PS และ EPS โดยบริษัท
    ไทย เอบีเอส จำกัด จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ให้แก่บริษัทฯ

-   บริษัท น้ำมัน ไออาร์พีซี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,000 ล้านบาท
    เป็นผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันจากโรงกลั่นของบริษัทฯ โดยมีคลังน้ำมันจำนวน 5 แห่ง
    รองรับการกระจายสินค้าในภาคต่างๆ

-   บริษัท ไออาร์พีซี โพลีออล จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 300 ล้านบาท เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์โพลีออล
    ประกอบด้วย โพลีเอสเทอร์ และโพลีอีเทอร์โพลีออล ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตโพลียูรีเทน
    ซึ่งนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ เช่น โฟมที่ใช้ในการทำเฟอร์นิเจอร์ พื้นรองเท้า
    และโฟมที่ใช้เป็นฉนวนกันความร้อน เป็นต้น

-   บริษัท เทคโนโลยี ไออาร์พีซี จำกัด หรือ “โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซี”
    เป็นบริษัทย่อยของ
    ไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 750 ล้านบาท
    จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถาบันการศึกษาด้านอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี เปิดสอนในระดับ ปวช. -
    ปวส. หลักสูตรพาณิชยกรรมและช่างกลโรงงาน

[]

หมายเหตุ : แสดงเฉพาะบริษัทย่อย บริษัทร่วมที่ดำเนินงาน

โครงสร้างรายได้

+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ธุรกิจ     | ดำเนินการโดย        | 2   |     | 2   |     | 2   |     |
|          |                    | 553 |     | 554 |     | 555 |     |
|          |                    |     |     |     |     |     |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|          |                    | ล้าน | สัด  | ล้าน | สัด  | ล้าน | สัด  |
|          |                    | บาท | ส่วน | บาท | ส่วน | บาท | ส่วน |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| 1.       | บมจ.ไออาร์พีซี,       | 1   | 75% | 1   | 77% | 2   | 79% |
| ธุรกิจ     | บจ.น้ำมัน ไออาร์พีซี    | 66, |     | 90, |     | 29, |     |
| ปิโตรเลียม |                    | 032 |     | 421 |     | 651 |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| 2.       | บมจ.ไออาร์พีซี,       | 52, | 24% | 52, | 21% | 59, | 20% |
| ธุรก      | บจ.ไทยเอบีเอส,      | 198 |     | 822 |     | 019 |     |
| ิจปิโตรเคมี | บจ.ไออาร์พีซี โพลีออล  |     |     |     |     |     |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| 3.       | บมจ.ไออาร์พีซี        | 3,  | 1%  | 3,  | 2%  | 3,  | 1%  |
| ธุรกิจอื่นๆ  |                    | 381 |     | 645 |     | 760 |     |
| ⁽¹⁾      |                    |     |     |     |     |     |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ร        |                    | 2   | 1   | 2   | 1   | 2   | 1   |
| วมรายได้จ |                    | 21, | 00% | 46, | 00% | 92, | 00% |
| ากการขาย |                    | 611 |     | 888 |     | 430 |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ส่วนแบ    |                    | 29  |     | 51  |     | 64  |     |
| ่งกำไรจาก |                    |     |     |     |     |     |     |
| เงินลงทุนใ |                    |     |     |     |     |     |     |
| นบริษัทร่วม |                    |     |     |     |     |     |     |
+----------+--------------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------
  สัดส่วนรายได้จากการขาย ในประเทศ :   64 : 36      65 : 35      66 : 34
  ต่างประเทศ                                                  

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------

  หมายเหตุ

  ⁽¹⁾ ธุรกิจอื่นๆ ได้แก่ รายได้จากค่ากระแสไฟฟ้า ท่าเรือ และสาธารณูปโภค