2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทฯ
ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจ
ทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก เพื่อให้การดำเนินธุรกิจบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ บริษัทฯ
จึงได้กำหนดเป็นนโยบายในการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กร
เพื่อเชื่อมโยงการจัดการให้เป็นไปตามมาตรฐานเดียวกัน โดยมีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
(Risk Management Committee) และคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
ทำหน้าที่พิจารณา และให้คำแนะนำเกี่ยวกับความเสี่ยงและมาตรการควบคุมความเสี่ยง
รวมทั้งติดตามความคืบหน้าในการบริหารจัดการเพื่อให้การบริหารความเสี่ยงเป็นไปอย่างมีประสิทธิผล
โดยหน่วยงานบริหารความเสี่ยงมีการรายงานความคืบหน้าของผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการตรวจสอบเป็นประจำทุกไตรมาส นอกจากนี้ บริษัทฯ
ส่งเสริมให้พนักงานทุกคนมีความรู้ ความเข้าใจในการบริหารความเสี่ยง
โดยจัดทำคู่มือในการบริหารความเสี่ยงเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติภายในองค์กร รวมทั้งจัดประชุม
สัมมนา อบรม และจัดกิจกรรมส่งเสริมการบริหารความเสี่ยง
เพื่อสร้างความเข้าใจในการบริหารความเสี่ยงให้แก่พนักงานทั่วทั้งองค์กร

ในปี 2554 ความเสี่ยงสำคัญขององค์กรที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ ซึ่งบริษัทฯ
ได้ดำเนินมาตรการบริหารจัดการ และคาดว่าจะสามารถลดผลกระทบจากความเสี่ยงดังกล่าว
เพื่อให้การดำเนินธุรกิจบรรลุเป้าหมาย ดังนี้

1.  ความเสี่ยงจากการผันผวนของราคาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์

วัตถุดิบหลักในกระบวนการผลิตของบริษัทฯ ทั้งในกลุ่มปิโตรเลียมและปิโตรเคมี คือ น้ำมันดิบ ซึ่งในปี
2554 แนวโน้มราคาน้ำมันดิบยังคงผันผวนอย่างต่อเนื่อง ตามปัจจัยภายนอกต่างๆ ได้แก่
ภาวะเศรษฐกิจในแต่ละภูมิภาคของโลก
เสถียรภาพทางการเมืองของประเทศผู้ผลิตและส่งออกปิโตรเลียม
โดยเฉพาะในภูมิภาคตะวันออกกลางซึ่งเป็นผู้ผลิตและส่งออกรายใหญ่
การกำหนดนโยบายการผลิตปิโตรเลียมของกลุ่ม OPEC สภาพภูมิอากาศ
การเปลี่ยนแปลงคุณภาพของผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป (Specification) ทั้งในและนอกภูมิภาค
รวมถึงอุบัติเหตุ และภัยธรรมชาติร้ายแรงที่ส่งผลกระทบกับโรงกลั่น แหล่งผลิตน้ำมัน
ซึ่งความผันผวนของราคาน้ำมันดิบนี้เป็นสาเหตุสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเงินและผลประกอบการอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการลดความเสี่ยง: บริษัทฯ ยังคงดำเนินนโยบายการบริหารความเสี่ยง
อย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า ได้แก่ การประสานความร่วมมือกับบริษัทในกลุ่ม ปตท.
เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มอำนาจในการต่อรอง
การทำสัญญาซื้อขายตราสารอนุพันธ์โดยมีการกำหนดเป้าหมายของราคา ปริมาณ
และระยะเวลาในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมและสอดคล้องกับแผนธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านราคาและผลิตภัณฑ์
(Hedging Committee) นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้นำระบบการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสำหรับการบริหารสินค้าคงคลัง (Bottom-Up Stock
Target: BUS) เข้ามาใช้ร่วมกับเครื่องมือในการคำนวณเชิงเส้น (Linear Programming)
และเครื่องมือบริหารการผลิต (Scheduling Programming)
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการวางแผนการซื้อวัตถุดิบการผลิต และการขายผลิตภัณฑ์

2.  ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทฯ มีรายได้และต้นทุนวัตถุดิบส่วนใหญ่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐ ฯ
หรือซื้อขายโดยอิงราคาจากตลาดโลกที่ทำการซื้อขายในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
และแปลงจากสกุลเงินเหรียญสหรัฐเป็นสกุลเงินบาท
ด้วยอัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ยตามที่ระบุในสัญญาซื้อขาย ดังนั้นกำไรขั้นต้นของบริษัทฯ
ซึ่งจะถูกแปลงเป็นรูปเงินบาทนั้น
จะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินบาทและเงินเหรียญสหรัฐฯ
ในระดับสูง

แนวทางลดความเสี่ยง : เพื่อไม่ให้กระทบต่อความสามารถในการชำระค่าใช้จ่าย
และหนี้เงินกู้ในรูปสกุลเงินบาท บริษัทฯ มีแนวทางการบริหารความเสี่ยง
โดยจัดสัดส่วนเงินกู้สกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ให้สอดคล้องกับโครงสร้างรายได้ของบริษัทฯ
และ/หรือการขายสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ล่วงหน้าเพื่อรองรับการชำระค่าใช้จ่ายที่เป็นสกุลเงินบาท
ทั้งนี้การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามนโยบาย Natural Hedge

3.  ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ในกระบวนการผลิตของบริษัทฯ อาจมีความเสี่ยงที่ทำให้กระบวนการผลิตหยุดชะงัก
สาเหตุอาจเกิดจากเหตุขัดข้องต่างๆ ทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก เช่น
อุปกรณ์และเครื่องจักรขัดข้อง ไฟฟ้าดับ เป็นต้น ปัจจัยซึ่งไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ดังกล่าว
ทำให้บริษัทฯ มีความเสี่ยงด้านการวางแผนการผลิต ความเสี่ยงด้านการส่งมอบผลิตภัณฑ์ให้กับลูกค้า
ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของทรัพย์สิน เป็นต้น ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัทฯ
อย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางลดความเสี่ยง: บริษัทฯ ได้ริเริ่มโครงการต่างๆ จำนวนมาก ในการปรับปรุง
และพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในทุกๆ ด้านของบริษัทฯ ได้แก่ อุปกรณ์และเครื่องจักร
ระบบความปลอดภัย (Safety) โครงการผลิตไอน้ำและไฟฟ้าร่วม (CHP)
เพื่อเพิ่มเสถียรภาพและประสิทธิภาพในระบบไฟฟ้าของโรงงาน
รวมถึงโครงการบริหารจัดการระบบไฟฟ้าอื่นๆ เช่น
โครงการเพื่อติดตามและควบคุมความเสื่อมสภาพของเครื่องจักรอุปกรณ์ (Corrosion Control &
Monitoring) โครงการระบบสมองกลเพื่อประมวลผลและควบคุมการสั่งการผลิตและจ่ายไฟฟ้า
(Power Management System) โครงการจัดการองค์ความรู้ภายในองค์กร
ตลอดจนการพัฒนาทักษะ และความสามารถของบุคลากรในด้านต่างๆ
เพื่อรองรับการดำเนินธุรกิจขององค์กร

4.  ความเสี่ยงจากการดำเนินโครงการลงทุน

บริษัทฯ มีโครงการลงทุนสำคัญหลายโครงการ โดยแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ดังนี้

2.4.1. โครงการฟีนิกซ์ ซึ่งเป็นโครงการลงทุน 5 ปี ระหว่างปี 2553-2557
มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของบริษัทฯ
สนับสนุนให้การดำเนินธุรกิจสามารถบรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้ ทั้งนี้ หากการดำเนินโครงการต่างๆ
ล่าช้ากว่าแผนที่กำหนด หรือให้ผลตอบแทนต่ำกว่าที่คาดการณ์ อาจเป็นผลให้บริษัทฯ
ไม่สามารถบรรลุวิสัยทัศน์ได้

2.4.2 โครงการลงทุนเพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืน เป็นโครงการลงทุนต่างๆที่บริษัทฯ
ลงทุนเพื่อให้อัตราการเติบโตของบริษัทฯ เป็นไปอย่างต่อเนื่อง สร้างมูลค่าให้กับธุรกิจในภาพรวม
เช่น โครงการขยายกำลังการผลิตโพรพิลีน เพื่อลดการนำเข้าวัตถุดิบ
โครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS 6 เพื่อรองรับการผลิตเม็ดพลาสติก ABS
เกรดพิเศษ ซึ่งปัจจุบันมีความต้องการมากขึ้น นอกจากนี้
ยังได้ลงทุนในโครงการที่เน้นการเติบโตควบคู่กับการดูแลสังคมและสิ่งแวดล้อม
เพื่อให้การเติบโตขององค์กรเป็นไปอย่างสมดุลและยั่งยืน เช่น
โครงการโรงไฟฟ้าพลังไอน้ำและความร้อนร่วม
โดยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงทดแทนการผลิตกระแสไฟฟ้าโดยใช้น้ำมันเตา
โครงการป้องกันมลภาวะทางอากาศ (Tail Gas Treating Unit : TGTU)

ทั้งนี้ การขยายการลงทุนในโครงการต่างๆ
หลายโครงการต้องมีการทำแบบประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ อีไอเอ (Environmental
Impact Assessment: EIA) และประเมินผลกระทบทางสุขภาพ หรือ เอชไอเอ (Health
Impact Assessment: HIA) ก่อนการดำเนินโครงการ
ซึ่งจะต้องดำเนินการให้เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายอย่างเคร่งครัด

แนวทางลดความเสี่ยง: บริษัทฯ บรรจุโครงการลงทุนสำคัญเข้าเป็นความเสี่ยงบริษัทฯ
เพื่อติดตามความคืบหน้าในการดำเนินการอย่างใกล้ชิด เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินโครงการต่างๆ
จะสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ด้านต่างๆ ตามที่บริษัทฯ กำหนดไว้ ทั้งในด้านเวลา งบประมาณ
และผลตอบแทนการดำเนินโครงการ โดยเรื่องที่ต้องดำเนินการตามกฎหมาย ด้าน
อีไอเอ และเอชไอเอนั้น บริษัทฯ
ได้วางแผนงานอย่างละเอียดรอบคอบสำหรับการปฏิบัติตามกระบวนการทางกฎหมายอย่างถูกต้อง
มีการสื่อสารและประสานกับชุมชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม
และด้านสุขภาพ เพื่อให้การดำเนินการต่างๆ เป็นไปตามข้อกฎหมาย
และอยู่ภายในระยะเวลาที่วางแผนไว้ นอกจากนี้ ในการดำเนินโครงการฟีนิกซ์
มีการจัดตั้งหน่วยงานสนับสนุนสำหรับโครงการโดยเฉพาะ ซึ่งจะดูแลงานสนับสนุนใน 5 ด้าน
ประกอบด้วย การจัดโครงสร้างองค์กรและกระบวนการทำงาน
การสื่อความทั้งภายในและภายนอกองค์กร การสร้างภาวะผู้นำและพัฒนาขีดความสามารถ
การปรับปรุงระบบการจัดการทรัพยากรบุคคลให้ตอบสนองยุทธศาสตร์
และการบูรณาการเปลี่ยนแปลงเพื่อให้เกิดผลเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ ยังมีการแต่งตั้งคณะทำงาน
Integration Team for Phoenix Transformation (IPT)
เพื่อทำหน้าที่ติดตามการดำเนินงาน แก้ไขปัญหาต่างๆ
และผลักดันให้การดำเนินโครงการฟีนิกซ์ประสบความสำเร็จ

5.  ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน

บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจโดยตระหนักถึงความสำคัญของสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ
และใส่ใจในความเป็นอยู่ของคนในชุมชน การดำเนินกิจกรรมในการผลิตของบริษัทฯ
อาจส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมด้านคุณภาพอากาศ คุณภาพน้ำ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบกับความเป็นอยู่ของชุมชน รวมถึงเกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบนิเวศรอบโรงงาน
นอกจากนี้ ยังอาจส่งผลกระทบต่อความร่วมมือและความเข้าใจที่ดีของชุมชนต่อบริษัทฯ

แนวทางลดความเสี่ยง: บริษัทฯ ดำเนินโครงการต่างๆ
ทางด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า รวมทั้งริเริ่มโครงการใหม่ๆ อีกหลายโครงการ
เพื่อป้องกันสภาพแวดล้อมอย่างยั่งยืนและลดผลกระทบกับชุมชน เช่น
การติดตั้งหน่วยกำจัดกลิ่นโดยการเผาไหม้ที่อุณหภูมิสูง (Regenerative Thermal Odorizer)
เพื่อกำจัดกลิ่น และไอระเหย โครงการระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับคลังน้ำมัน (Vapor
Recovery Unit – VRU) เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของไอน้ำมันเชื้อเพลิงไปสู่บรรยากาศ
การใช้สารเคมีเพื่อบำบัดมลพิษทางอากาศ (Chemical Odor Treatment) สำหรับกิจกรรมต่างๆ
ของโรงงานและกิจกรรมท่าเรือ โครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วม(CHP)
ซึ่งใช้ก๊าซธรรมชาติที่เป็นเชื้อเพลิงสะอาด ไม่สร้างมลพิษให้สิ่งแวดล้อม
ช่วยลดปริมาณการระบายก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ลงมากกว่าร้อยละ 40
และลดผลกระทบด้านคุณภาพอากาศในพื้นที่ได้ร้อยละ 23 และโครงการป้องกันมลภาวะทางอากาศ
(Tail Gas Treating Unit : TGTU) นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้ดำเนินการในโครงการ CSR
(Corporate Social Responsibility) อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง
เพื่อฟื้นฟูสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ สร้างความสัมพันธ์อันดีต่อชุมชน และผู้มีส่วนได้เสีย

6.  ความเสี่ยงจากภัยพิบัติ หรือ เหตุการณ์ร้ายแรงที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ

ในปี 2554 เกิดเหตุการณ์มหาอุทกภัยซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทต่างๆ ในวงกว้าง
อย่างไรก็ดี กรณีของบริษัทฯ
เหตุการณ์ดังกล่าวไม่ได้ส่งผลเสียหายต่อการดำเนินธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญ
ผลกระทบที่เกิดขึ้นเป็นเพียงผลกระทบโดยอ้อม เช่น การขนส่งสินค้าของบริษัทฯ
เป็นไปอย่างยากลำบากและในบางพื้นที่ไม่สามารถขนส่งสินค้าได้
ในส่วนของลูกค้ามีหลายรายได้รับความเสียหายจนโรงงานของลูกค้าต้องหยุดการผลิต นอกจากนี้
บุคลากรของบริษัทฯ ที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑลบางส่วนได้รับผลกระทบด้านที่อยู่อาศัย
ไม่สามารถเดินทางมาปฏิบัติงานได้โดยสะดวก โดยการดำเนินการของบริษัทฯ
เพื่อรับมือเหตุการณ์วิกฤตในช่วงที่ผ่านมานั้น บริษัทฯ ได้วางแผนงาน
และแนวทางปฏิบัติเพื่อลดผลกระทบของการเกิดเหตุการณ์วิกฤต 3 ขั้นตอน ได้แก่ (1)
การเตรียมความพร้อมก่อนการเกิดวิกฤต (2) แผนการรับมือในช่วงเกิดวิกฤต และ (3)
แผนการฟื้นฟูให้ธุรกิจกลับมาดำเนินการได้ตามปกติ ซึ่งประกอบไปด้วย
การย้ายสถานที่ทำงานของหน่วยงานสำคัญไปที่สำนักงานจังหวัดระยองเพื่อให้การดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
เป็นไปอย่างต่อเนื่อง การเตรียมระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อให้พนักงานสามารถปฏิบัติงานที่บ้าน
หรือที่พักอาศัยได้อย่างสะดวกและมีความคล่องตัว การเตรียมแผนการช่วยเหลือบุคลากรของบริษัทฯ
การช่วยเหลือลูกค้าเพื่อให้สามารถกลับมาดำเนินการได้โดยเร็ว
รวมถึงการช่วยเหลือและฟื้นฟูผู้ประสบภัยที่เดือดร้อน

แนวทางลดความเสี่ยง: ในการดำเนินธุรกิจปกติของบริษัทฯ บริษัทฯ
มีโครงสร้างการบริหารภายใต้เหตุการณ์ร้ายแรงรองรับอยู่แล้ว อย่างไรก็ดี
เพื่อเป็นการเตรียมการรับมือกับภัยคุกคามในรูปแบบต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต
และอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ ได้ เช่น ภัยธรรมชาติในรูปแบบอื่นๆ
เหตุการณ์ประท้วง หรือเหตุการณ์จราจลอันเนื่องมาจากความไม่สงบทางการเมือง ในปี 2555
บริษัทฯ จึงได้เตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามแผนฉุกเฉิน
และแผนจัดการสภาวะวิกฤตให้ครอบคลุมถึงภัยคุกคามในรูปแบบต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น
ตลอดจนการจัดทำแผนกลยุทธ์ และแผนปฏิบัติการเพื่อการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง (Business
Continuity Management: BCM) อย่างเต็มรูปแบบ
เพื่อป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินและสภาวะวิกฤตต่างๆ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าธุรกิจของบริษัทฯ
จะสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง