5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

5.1 อาคารและอุปกรณ์

5.1.1 สัญญาระยะยาว

บริษัทมีสัญญาระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 และวันที่ 31 ธันวาคม 2553 ดังนี้

  5.1.1.1 บริษัทมีสัญญาเช่าอาคารสำนักงานซึ่งเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 591
  อาคารสมัชชาวาณิช 2 ชั้น 14 ถนนสุขุมวิท แขวงคลองตันเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร
  และมีสัญญาเช่าอาคารเพื่อเป็นสำนักงาน และเป็นที่ตั้งของ KTC Touch จำนวนทั้งสิ้น 37
  จุดบริการ แบ่งเป็น 34 จุดบริการในเขตกรุงเทพและปริมณฑล และอีก 3
  จุดบริการในเขตภูมิภาค นอกจากนี้ยังมีสัญญาบริการสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ
  และสัญญาเช่าเครื่องรูดบัตรหลายฉบับ ซึ่งสัญญาดังกล่าวจะสิ้นสุดภายในปี 2554
  โดยค่าเช่าและบริการ มีดังนี้

2.  สัญญารับบริการประมวลผลข้อมูลบัญชีสินเชื่อบุคคลและสินเชื่อเพื่อการบริโภคและบัญชีบัตรเครดิตกับบริษัทต่างประเทศบางแห่ง
    (“คู่สัญญา”) โดยสัญญาดังกล่าวประกอบด้วย สัญญาหลักคือสัญญารับบริการประมวลผลข้อมูล
    และสัญญาประกอบที่เกี่ยวเนื่องกับธุรกรรมบัตรเครดิตอีกสองฉบับ ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาหลัก
    คู่สัญญาตกลงจะเป็นผู้ให้บริการบริหารจัดการ
    และประมวลผลข้อมูลเกี่ยวกับธุรกิจการออกบัตรเครดิต
    และธุรกิจร้านค้ารับบัตรเครดิตให้แก่บริษัทรวมทั้งการประมวลผลข้อมูล
    และจัดส่งข้อมูลที่ประมวลผลแล้วผ่านระบบสื่อสารระหว่างประเทศเป็นข้อมูลอิเล็คทรอนิกส์กลับมายังบริษัท
    เพื่อดำเนินการจัดพิมพ์เป็นใบแจ้งยอดให้แก่ลูกค้าของบริษัทต่อไป บริษัทตกลงจะเป็นผู้รวบรวม
    และจัดส่งข้อมูลต่างๆ
    เกี่ยวกับลูกค้าของบริษัทที่สมัครบัตรเครดิตรวมทั้งโครงการสินเชื่อส่วนบุคคล
    และสินเชื่อเพื่อการบริโภคที่บริษัทจะจัดทำขึ้นในอนาคตให้แก่คู่สัญญา
    ทั้งนี้ค่าบริการที่บริษัทต้องจ่ายตามสัญญา
    จะคิดเป็นจำนวนเงินในอัตราที่แตกต่างกันตามประเภทของรายการ
    ปริมาณการทำรายการและตามจำนวนลูกค้า สัญญาดังกล่าวมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 26 กันยายน
    2546 และนับต่อเนื่องไปอีก 8 ปี นับจากวันที่ 28 มิถุนายน 2547

5.2 ลูกหนี้ของบริษัท

ลูกหนี้ของบริษัทแบ่งเป็น 4 ประเภท ได้แก่ (1) ลูกหนี้บัตรเครดิต (2)
ลูกหนี้สินเชื่อธนวัฏบัตรเครดิต (3) ลูกหนี้สินเชื่อบุคคลและ (4) ลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการ
ทั้งนี้บริษัทมีนโยบายที่จะให้บริการสินเชื่อธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อเจ้าของกิจการเฉพาะลูกค้าเดิมต่อไป
โดยไม่มีการให้บริการดังกล่าวเพิ่มแก่ลูกค้ารายใหม่จึงคาดว่าลูกหนี้สินเชื่อธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อเจ้าของกิจการจะมียอดลดลงทุกปี

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทมีสินเชื่อบัตรเครดิตสุทธิ 33,752 ล้านบาท
สินเชื่อธนวัฎบัตรเครดิตสุทธิ 307 ล้านบาท ลูกหนี้สินเชื่อบุคคลสุทธิ 10,597 ล้านบาท
และลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการสุทธิ 119 ล้านบาท

5.2.1 นโยบายการรับรู้รายได้

บริษัทมีนโยบายรับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากลูกหนี้บัตรเครดิตสำหรับรายการใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตที่ครบกำหนดผ่อนชำระแต่ไม่ชำระตั้งแต่วันที่บันทึกบัญชีลูกหนี้บัตรเครดิต
และรับรู้รายได้ดอกเบี้ยลูกหนี้บัตรเครดิตจากการเบิกเงินสดล่วงหน้าตั้งแต่วันที่เบิกเงินสด
สำหรับรายได้ดอกเบี้ยรับจากลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต ลูกหนี้สินเชื่อบุคคล
และลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการรับรู้ตามเกณฑ์คงค้าง

ทั้งนี้บริษัทจะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยตามเกณฑ์เงินสดสำหรับลูกหนี้บัตรเครดิต ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต
และลูกหนี้สินเชื่อบุคคลที่ผิดนัดชำระหนี้ติดต่อกันเกิน 180 วัน
บริษัทจะเปิดเผยยอดหนี้คงเหลือของลูกหนี้ที่ค้างชำระเกิน 3 งวดติดต่อกัน ซึ่งบริษัทยังคงรับรู้รายได้
และเปิดเผยรายได้ดอกเบี้ยที่รับรู้จากลูกหนี้ที่ค้างชำระเกิน 3 งวดติดต่อกัน
ไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

บริษัทรับรู้รายได้ค่าธรรมเนียมและบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าธรรมเนียมเบิกเงินสดล่วงหน้า
ค่าธรรมเนียมในฐานะผู้ออกบัตร ค่าธรรมเนียมรับจากผู้ใช้ต่างธนาคาร และค่าธรรมเนียมอื่น ณ
วันที่ให้บริการ

บริษัทรับรู้รายได้จากการบริหารงานเมื่อได้ให้บริการตามที่ระบุในสัญญาว่าจ้างบริหารธุรกิจบัตรเครดิต
ทั้งนี้บริษัทได้เคยให้บริการบริหารบัตรเครดิต (VISA Electron) แก่ KTB เมื่อปี 2545
และหยุดให้บริการไปเมื่อปี 2550 ต่อมาเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2552
บริษัทได้ให้บริการบริหารงานธุรกิจบัตร Fleet Card
(บัตรที่ออกให้แก่ผู้ถือบัตรเพื่อใช้ชำระค่าสินค้า/บริการแทนเงินสดที่สถานีบริการน้ำมันที่กำหนด)
ให้แก่ KTB โดยการให้บริการดังกล่าวมีอายุสัญญา 6 เดือน และในปี 2553 KTB
ได้ต่ออายุสัญญาดังกล่าวเพิ่มอีก 3 เดือน สิ้นสุดวันที่ 31 สิงหาคม 2553
ทั้งนี้ได้มีการยกเลิกสัญญาดังกล่าวแล้วหลังวันสิ้นสุดสัญญาที่ขยายออกมา

5.2.2 นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

บริษัทมีการจัดชั้นสินทรัพย์สำหรับลูกหนี้สินเชื่อ ทั้งสำหรับลูกหนี้บัตรเครดิต ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต
ลูกหนี้สินเชื่อบุคคล และลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการ
โดยมีนโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์ตามระยะเวลาที่ผู้ถือบัตรค้างชำระกับบริษัท โดยจะแบ่งสินเชื่อเป็น
3 ชั้น คือ

(1) ลูกหนี้ที่ค้างชำระไม่เกิน 89 วัน

(2) ลูกหนี้ที่ค้างชำระในช่วง 90 - 179 วัน

(3) ลูกหนี้ที่ค้างชำระเกินกว่า 179 วัน

5.2.3 นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

-   สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2551
    บริษัทประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้บัตรเครดิต
    ธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคลโดยประมาณจากอัตราร้อยละของการสูญเสียสุทธิที่เกิดขึ้นจริง
    (Loss rate net of recovery) ตามระยะเวลาการค้างชำระของลูกหนี้บัตรเครดิต
    ธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคล โดยใช้ข้อมูลอัตราการสูญเสียสุทธิที่เกิดขึ้นจริงในอดีต 5
    ปีย้อนหลัง
    ซึ่งคาดว่าอัตราการสูญเสียที่ใช้สามารถอธิบายความเสี่ยงของการให้สินเชื่อดังกล่าวของบริษัทได้
    ทั้งนี้ได้มีการปรับปรุงประสบการณ์ผลขาดทุนในอดีตด้วยข้อมูลแนวโน้มสภาวะเศรษฐกิจที่อาจมีผลกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้ของกลุ่มลูกหนี้

  เนื่องจากบริษัทเริ่มให้บริการสินเชื่อเจ้าของกิจการเมื่อปี 2547 แต่ปริมาณสินเชื่อลดลงเรื่อย ๆ
  ทำให้ไม่มีข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงในอดีตเป็นสถิติเพียงพอในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจากอัตราร้อยละของการสูญเสียสุทธิที่เกิดขึ้นจริงได้
  ดังนั้นจึงประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยใช้เกณฑ์ตั้งสำรองอัตราร้อยละ 1
  สำหรับสินเชื่อเจ้าของกิจการ สำหรับลูกหนี้ที่มีอายุหนี้เป็นระยะเวลาน้อยกว่า 180 วัน
  บริษัทตั้งสำรองเต็มจำนวนสำหรับลูกหนี้ผิดนัดชำระเป็นระยะเวลาตั้งแต่ 180 วันขึ้นไป

-   สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2552
    บริษัทได้มีการเปลี่ยนแปลงประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเต็มจำนวน
    สำหรับลูกหนี้บัตรเครดิต ธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคลที่ผิดนัดชำระเป็นระยะเวลา 90
    วันขึ้นไปและสำหรับลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการที่ผิดนัดชำระเป็นระยะเวลา 90 วันถึง 179
    วัน นอกจากนี้
    บริษัทได้พิจารณาเพิ่มปัจจัยทางเศรษฐกิจเพื่อรองรับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากภาวะเศรษฐกิจผันผวนในอนาคตสำหรับลูกหนี้ทุกประเภทที่ยังตั้งสำรองไม่เต็มจำนวนอีกด้วย

-   สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทมีแนวทางค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ดังนี้

1)  บริษัทพิจารณาค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้บัตรเครดิต
    ธนวัฏบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคลที่มีอายุหนี้เป็นระยะเวลาน้อยกว่า 90 วัน
    โดยการใช้อัตราร้อยละการสูญเสียสุทธิ (Loss rate net of recovery)
    ซึ่งบริษัทคาดว่าอัตราการสูญเสียที่ใช้สามารถอธิบายความเสี่ยงของการให้สินเชื่อดังกล่าวได้
    ทั้งนี้ได้มีการปรับปรุงประสบการณ์ผลขาดทุนในอดีตด้วยข้อมูลแนวโน้มสภาวะเศรษฐกิจที่อาจมีผลกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้ของกลุ่มลูกหนี้
    รวมทั้งเพิ่มปัจจัยทางเศรษฐกิจเพื่อรองรับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากภาวะเศรษฐกิจผันผวนในอนาคต
    และบริษัทตั้งสำรองเต็มจำนวนสำหรับลูกหนี้ที่ผิดนัดชำระเป็นระยะเวลา 90 วันขึ้นไป

2)  เนื่องจากบริษัทเริ่มให้บริการสินเชื่อเจ้าของกิจการเมื่อปี 2547 แต่ปริมาณสินเชื่อลดลงเรื่อยๆ
    ทำให้ไม่มีข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงในอดีตเป็นสถิติเพียงพอในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจากอัตราร้อยละของการสูญเสียสุทธิที่เกิดขึ้นจริงได้
    ดังนั้นบริษัทจึงประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับสินเชื่อเจ้าของกิจการโดยใช้เกณฑ์ตั้งสำรองอัตราร้อยละ
    1
    ปรับปรุงด้วยข้อมูลแนวโน้มสภาวะเศรษฐกิจที่อาจมีผลกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้ของกลุ่มลูกหนี้
    สำหรับลูกหนี้ที่มีอายุหนี้เป็นระยะเวลาน้อยกว่า 90 วัน
    รวมถึงการตั้งสำรองเต็มจำนวนสำหรับลูกหนี้ผิดนัดชำระเป็นระยะเวลาตั้งแต่ 90 วันขึ้นไป

3)  บริษัทมีการตัดหนี้สูญเมื่อบริษัทพิจารณาว่าจะเรียกเก็บหนี้ดังกล่าวไม่ได้

4)  หนี้สูญได้รับคืนจะถูกบันทึกเป็นรายได้ ในวันที่บริษัทได้รับชำระ

1. ลูกหนี้บัตรเครดิต ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต

สำหรับปี 2551 – 2553 มีรายละเอียดของลูกหนี้บัตรเครดิต ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต ดังนี้

  --------------------------------------------------------------------------------------
                          31 ธ.ค 2551          31 ธ.ค 2552          31 ธ.ค 2553 
  ----------------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------
                          ล้านบาท      ร้อยละ    ล้านบาท      ร้อยละ    ล้านบาท      ร้อยละ

  ลูกหนี้บัตรเครดิต            35,970.29   100.00   35,766.55   100.00   35,703.41   100.00

  ไม่เกิน 89 วัน             35,244.72   97.98    34,845.27   97.42    34,709.72   97.22

  90 – 179 วัน             369.10      1.03     802.13      2.24     547.03      1.53

  มากกว่า 179 วัน           356.47      0.99     119.15      0.33     446.67      1.25

  ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ         747.78      2.08     1,768.02    4.94     1,951.68    5.47

  ลูกหนี้บัตรเครดิต – สุทธิ      35,222.51            33,998.53            33,751.73   

  ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต        470.12      100.00   386.47      100.00   325.62      100.00

  ไม่เกิน 89 วัน             441.54      93.92    365.97      94.69    315.62      96.93

  90 – 179 วัน             8.78        1.87     6.21        1.61     4.32        1.33

  มากกว่า 179 วัน           19.80       4.21     14.29       3.70     5.69        1.75

  ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ         25.34       5.39     29.40       7.61     18.71       5.75

  ลูกหนี้ธนวัฏบัตรเครดิต – สุทธิ  444.78               357.08               306.91      
  --------------------------------------------------------------------------------------

ที่มา : งบการเงิน ปี 2551 - 2553 ตรวจสอบโดยสำนักงานดีลอยท์ ทู้ช โธมัทสุ ไชยยศ

2. ลูกหนี้สินเชื่อบุคคล

สำหรับปี 2551 – 2553 มีรายละเอียดของลูกหนี้สินเชื่อบุคคลดังนี้

  ------------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------
                      31 ธ.ค.              31 ธ.ค.              31 ธ.ค.     
                      2551                 2552                 2553        

                      ล้านบาท      ร้อยละ    ล้านบาท      ร้อยละ    ล้านบาท      ร้อยละ

  ลูกหนี้สินเชื่อบุคคล       13,066.22   100.00   10,374.40   100.00   11,366.07   100.00

  ไม่เกิน 89 วัน         12,273.81   93.94    9,726.95    93.76    10,944.74   96.29

  90 – 179 วัน         560.42      4.29     438.35      4.23     294.70      2.59

  มากกว่า 179 วัน       231.99      1.78     209.09      2.02     126.63      1.11

  ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ     744.98      5.70     950.52      9.16     768.61      6.76

  ลูกหนี้สินเชื่อบุคคล – สุทธิ 12,321.24            9,423.88             10,597.45   
  ------------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------

ที่มา : งบการเงิน ปี 2551 – 2553 ตรวจสอบโดยสำนักงานดีลอยท์ ทู้ช โธมัทสุ ไชยยศ

3. ลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการ

สำหรับปี 2551 – 2553 มีรายละเอียดของลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการดังนี้

  ---------------------- ---------- -------- -------- -------- -------- --------
                         31 ธ.ค.             31 ธ.ค.           31 ธ.ค.  
                         2551                2552              2553     

                         ล้านบาท     ร้อยละ    ล้านบาท   ร้อยละ    ล้านบาท   ร้อยละ

  ลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการ   1,080.47   100.00   709.29   100.00   630.43   100.00

  ไม่เกิน 89 วัน            618.06     57.20    235.06   33.14    123.23   19.55

  90 – 179 วัน            61.35      5.68     16.85    2.38     7.77     1.23

  มากกว่า 179 วัน          401.06     37.12    457.83   64.48    499.43   79.22

  ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ        407.86     37.75    481.29   67.85    511.27   81.10

  ลูกหนี้สินเชื่อเจ้าของกิจการ – 672.61              228.01            119.17   
  สุทธิ                                                                   
  ---------------------- ---------- -------- -------- -------- -------- --------

ที่มา : งบการเงิน ปี 2551 – 2553 ตรวจสอบโดยสำนักงานดีลอยท์ ทู้ช โธมัทสุ ไชยยศ

5.3 นโยบายการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทไม่มีเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม