2. ปัจจัยความเสี่ยง

  1.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของภาวะตลาด

รายได้หลักของบริษัทมาจากรายได้ค่าธรรมเนียมนายหน้าจากการซื้อขายหลักทรัพย์
และสัญญาซื้อขายล่วงหน้า โดยในปี 2551 และปี 2552 บริษัท มีรายได้ดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ
68.79 และร้อยละ 61.15 ของรายได้รวมของบริษัท ตามลำดับ ซึ่งปี 2552
นับเป็นอีกปีหนึ่งที่ภาวะการณ์ลงทุนในตลาดหลักทรัพย์
ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศและวิกฤติการเงินโลก
ซึ่งได้รับผลกระทบในวงกว้างจากวิกฤติซับไพร์มในสหรัฐ ที่เกิดขึ้นตั้งแต่กลางปี 2551
โดยเฉพาะปัญหาวิกฤติการเงินในดูไบ ที่เกิดขึ้นในปลายปี 2552
ได้กดดันให้ตลาดหุ้นไทยผันผวนอย่างต่อเนื่องและปรับตัวลดลงในทิศทางเดียวกับตลาดหุ้นทั่วโลก
ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัท ดังนั้น
บริษัทจึงได้กำหนดโยบายและแนวทางเพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาด ได้แก่
นโยบายเน้นขยายฐานรายได้จากการให้บริการด้านอื่น ๆ
การออกและเสนอขายผลิตภัณฑ์ทางการเงินรูปแบบใหม่ที่สนองความต้องการของลูกค้าที่หลากหลาย

2.  ความเสี่ยงเกี่ยวกับบุคลากรด้านธุรกิจหลักทรัพย์

ในการประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ บุคลากรที่มีความรู้ ประสบการณ์ และความชำนาญ
เป็นปัจจัยที่สำคัญต่อความสำเร็จของบริษัทในธุรกิจหลักทรัพย์ ในสภาพการแข่งขันที่มีอยู่สูงในปัจจุบัน
การแย่งตัวบุคลากรย่อมมีเกิดขึ้น โดยมีการดึงตัวและโยกย้ายบุคลากรในสายงานต่างๆ
ดังนั้นหากบุคลากรที่มีประสบการณ์และความชำนาญของบริษัทถูกแย่งตัวไป
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้บางส่วนของบริษัท

อย่างไรก็ตาม
นโยบายการใช้อัตราค่าธรรมเนียมการซื้อขายหลักทรัพย์แบบต่อรองอย่างเสรีที่จะมีขึ้นในอนาคต
และการคิดค่าธรรมเนียมการซื้อขายหลักทรัพย์ผ่านอินเทอร์เน็ทในอัตราที่ต่ำกว่าค่าธรรมเนียมปกติ
อาจจะส่งผลให้ปัญหาการแย่งตัวบุคลากรลดความรุนแรงลงจากที่เป็นอยู่ปัจจุบัน แม้กระนั้นก็ตาม
บริษัทยังคงตระหนักถึงความสำคัญของบุคลากรที่จะทำให้บริษัทดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคงและต่อเนื่อง
จึงได้มีการพัฒนาและจัดฝึกอบรมบุคลากรในสายงานและระดับต่างๆ อย่างต่อเนื่อง
พร้อมทั้งมีนโยบายกำหนดค่าตอบแทนที่ชัดเจนและเหมาะสม
เป็นไปตามประกาศของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ตลอดจนสอดคล้องกับสภาวะตลาดและการแข่งขัน

3.  ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

ลูกค้ารายใหญ่ 3 อันดับแรกของบริษัท มีปริมาณการซื้อขายคิดเป็นร้อยละ 19.03 และร้อยละ
19.32 ของปริมาณการซื้อขายรวมของบริษัทสำหรับปี 2551 และปี 2552 ตามลำดับ ดังนั้น
หากบริษัทสูญเสียลูกค้ารายใหญ่กลุ่มนี้
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้ค่าธรรมเนียมนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ของบริษัท
แต่เนื่องจากความสัมพันธ์ที่ดีต่อลูกค้ารายใหญ่ดังกล่าวที่มีมาอย่างยาวนานกับบริษัทตลอดระยะเวลา
10 ปี รวมทั้งคุณภาพในการบริการที่ดี ทำให้อัตราความเสี่ยงในการสูญเสียลูกค้ารายใหญ่ลดลง
นอกจากนี้ บริษัทยังมีนโยบายขยายฐานลูกค้าใหม่ ทั้งประเภทสถาบันและรายย่อย
เพื่อเป็นการลดภาระการพึ่งพิงลูกค้ารายใหญ่ของบริษัทลงอีกด้วย

1.4 ความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจเงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์

บริษัทได้กำหนดแนวทางการปฏิบัติในการควบคุมความเสี่ยงจากการให้กู้ยืมเงินเพื่อซื้อหลักทรัพย์โดยจะพิจารณาวงเงินให้มีความเหมาะสมกับฐานะทางการเงินและความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้า
รวมทั้งจัดให้มีการทบทวนวงเงินอย่างต่อเนื่องเพื่อปรับวงเงินให้เหมาะสมกับฐานะทางการเงิน
และพฤติกรรมการซื้อขายของลูกค้าในปัจจุบัน
นอกจากนั้นบริษัทยังมีกระบวนการในการกำหนดรายชื่อหลักทรัพย์ที่บริษัทอนุญาตให้ซื้อขายในบัญชีมาร์จิ้นได้
และกำหนดอัตรามาร์จิ้นที่เหมาะสมสำหรับหลักทรัพย์แต่ละหลักทรัพย์เพื่อคัดเลือกเฉพาะหลักทรัพย์ที่มีคุณภาพเหมาะสม
โดยบริษัทจะพิจารณาจากปัจจัยพื้นฐานและสภาพคล่องในการซื้อขายหลักทรัพย์
และยังกำหนดจำนวนหลักทรัพย์ที่อนุญาตให้ซื้อหรือวางเป็นประกันเพื่อควบคุมมิให้มีการกระจุกตัวในหลักทรัพย์ใดหลักทรัพย์หนึ่งมากเกินไปด้วย
ทั้งนี้

บริษัทได้จัดให้มีการทบทวนมาตรการดังกล่าวโดยคณะอนุกรรมการสินเชื่อเป็นประจำอย่างน้อยเดือนละครั้ง
รวมทั้งกำหนดแนวทางการปฏิบัติในการวางหลักประกัน การเรียกหลักประกัน การบังคับหลักประกัน
โดยจะควบคุมให้เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดทั้งแก่ลูกค้าและบริษัท
นอกจากนี้ คณะอนุกรรมการสินเชื่อซึ่งมีการประชุมทุกๆ สัปดาห์ยังได้มีการพิจารณาประเด็นต่างๆ
เกี่ยวกับสินเชื่อและความเสี่ยงจากการให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์อีกด้วย

1.5 ความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจตัวแทนซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า

ในการประกอบธุรกิจตัวแทนซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า
บริษัทมีความเสี่ยงจากการที่เงินหลักประกันของลูกค้าที่วางไว้ไม่เพียงพอที่จะชำระหนี้กับสำนักหักบัญชี
อันเนื่องมาจากลูกค้าขาดทุนจากการลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้า
ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น
บริษัทจึงมีมาตรการควบคุมความเสี่ยงโดยจะคัดเลือกลูกค้าที่มีความรู้
มีประสบการณ์การลงทุนในสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามเกณฑ์ที่บริษัทกำหนด
และพิจารณาวงเงินให้เหมาะสมกับฐานะ ความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้า
และกำหนดให้ลูกค้าต้องวางหลักประกันเป็นเงินสดก่อนการส่งคำสั่งซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า
บริษัทยังจัดให้มีการทบทวนวงเงินอย่างสม่ำเสมอ
และคอยติดตามผลการซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าของลูกค้าอย่างใกล้ชิด
รวมถึงการควบคุมความเพียงพอของหลักประกันให้เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดโดยเคร่งครัด
เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการขาดทุนจำนวนมากในบัญชีลูกค้า รวมถึงการบังคับปิดฐานะสัญญา
หากลูกค้าไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดของบริษัท

6.  ความเสี่ยงอันเกิดจากหนี้สูญ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทมียอดลูกหนี้ซื้อหลักทรัพย์ด้วยเงินสดจำนวน 770.93 ล้านบาท
เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์จำนวน 913.79 ล้านบาท โดยในปี 2552
บริษัทได้รับการชำระคืนหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญที่ได้สำรองไว้จำนวน 2.59 ล้านบาท
และได้ตัดบัญชีหนี้สูญ จำนวน 17.92 ล้านบาท ซึ่งเมื่อรวมกับยอดค่าเผื่อหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ
ในปี 2551 จำนวน 74.37 ล้านบาท ทำให้ยอดค่าเผื่อหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญในปี 2552
ลดลงเป็น 53.86 ล้านบาท ทั้งนี้
บริษัทมีนโยบายในการตั้งสำรองหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญเต็มจำนวน

ในการจัดการความเสี่ยงอันเกิดจากหนี้สูญ
บริษัทได้จัดเตรียมมาตรการในการควบคุมความเสี่ยงจากหนี้สูญ
โดยการกำหนดให้มีการประเมินเครดิตของลูกค้าเมื่อเปิดบัญชี
เพื่อใช้ในการพิจารณาวงเงินที่เหมาะสม และมีการทบทวนวงเงินดังกล่าวเป็นระยะอย่างต่อเนื่อง
บริษัทได้จัดให้มีคณะอนุกรรมการสินเชื่อซึ่งจะประชุมทุกสัปดาห์เพื่อพิจารณาประเด็นและกรณีต่าง ๆ
เกี่ยวกับสินเชื่อและความเสี่ยงจากการให้กู้ยืม
นอกจากนี้บริษัทก็ได้จัดให้มีการกำหนดอำนาจในการอนุมัติ วงเงินไว้ตามลำดับขั้นที่เหมาะสม

7.  ความเสี่ยงจากธุรกิจการประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์

ในการประกอบธุรกิจวานิชธนกิจที่บริษัทเข้ารับทำหน้าที่เป็นผู้จัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ใด
ๆ นั้น บริษัทมีความเสี่ยงในกรณีที่ไม่สามารถกระจายหรือเสนอขายหลักทรัพย์นั้นได้ตามที่ได้ประกันไว้
ทำให้บริษัทต้องรับหุ้นในส่วนดังกล่าวเข้าไว้ในบัญชีของบริษัท
ซึ่งจะมีผลให้สภาพคล่องทางการเงินลดลง
อีกทั้งอาจจะเกิดการขาดทุนจากการขายหลักทรัพย์ดังกล่าวด้วย
โดยปัจจัยที่มีผลกระทบต่อความเสี่ยงจากการประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ได้แก่
ราคาเสนอขายที่ไม่เหมาะสม การเปลี่ยนแปลงภาวะตลาด ฯลฯ อย่างไรก็ตาม
เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงดังกล่าว
บริษัทจึงได้จัดให้มีการวิเคราะห์อย่างละเอียดและนำเสนอต่อคณะกรรมการบริหารเพื่อพิจารณา
ตลอดจนจัดให้มีการทดสอบความต้องการของตลาดก่อนการประกันการจำหน่าย นอกจากนี้
ยังได้กำหนดวงเงินเพดานที่บริษัทสามารถทำ ธุรกรรมประกันการจำหน่ายได้ไว้
โดยการเปลี่ยนแปลงเพดานดังกล่าวจะต้องดำเนินการโดยผ่านมติคณะกรรมการของบริษัทเท่านั้น
ทั้งนี้ ในปี 2551 และ 2552 ที่ผ่านมา
บริษัทไม่เคยประสบกับปัญหาอันเกิดจากการรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์แต่อย่างใด
และบริษัทดำรงเงินกองทุนสภาพคล่องสุทธิ (NCR) ในอัตราที่สูงกว่าเกณฑ์ที่สำนักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. กำหนดไว้มาโดยตลอด โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
บริษัทมีอัตราส่วนเงินกองทุนสภาพ คล่องสุทธิ ร้อยละ 213.10 หรือเท่ากับ 2,918.66 ล้านบาท

8.  ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของเงินลงทุน

ในปี 2552 บริษัทมีเงินลงทุนสุทธิจำนวน 2,175.30 ล้านบาท
ซึ่งมีความเสี่ยงจากการผันผวนของราคาหลักทรัพย์ตามภาวะตลาด
บริษัทได้ป้องความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว
โดยกระจายการลงทุนทั้งระยะสั้นและระยะยาวในตราสารประเภทต่างๆ
และกำหนดให้มีคณะอนุกรรมการการลงทุนขึ้น
เพื่อเป็นผู้กำหนดนโยบายและแนวทางในการลงทุนให้กับฝ่ายลงทุนใช้เป็นแนวปฏิบัติ
การลงทุนในหลักทรัพย์ใด ๆ ได้ถูกกำหนดให้เป็นไปตามนโยบาย
และผ่านการวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐานเป็นสำคัญ
รวมทั้งได้มีข้อกำหนดในการควบคุมความเสี่ยงจากการด้อยค่าของเงินลงทุนไว้อย่างครบถ้วนและใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน

9.  ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

ณ วันที่ 30 ธันวาคม 2552 บริษัทมีเงินลงทุนใน หน่วยลงทุน/ตราสาร
ที่มีหลักทรัพย์อ้างอิงในต่างประเทศ จำนวน 243.06 ล้านบาท เป็นการลงทุนผ่านกองทุน FIF
ที่จัดตั้งและบริหารโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนในประเทศส่วนหนึ่ง
ซึ่งบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนจะเป็นผู้บริหารความเสี่ยงตามที่ได้แจ้งไว้ในเอกสารชี้ชวนของแต่ละกองทุน
และมีการรายงานมูลค่าทรัพย์สินสุทธิเป็นสกุลเงินบาท สำหรับการลงทุนเองทางตรง
บริษัทได้กำหนดให้คณะอนุกรรมการลงทุนเป็นผู้กำหนดนโยบายการทำประกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
ซึ่งจะพิจารณา การทำ/ไม่ทำ ประกันความเสี่ยงทั้งหมดหรือบางส่วนในช่วงเวลาที่เหมาะสม

10. ความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจของบริษัทภายใต้กฎหมาย กฎเกณฑ์ ข้อกำหนดที่เข้มงวด
    และการกำกับดูแลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ธุรกิจหลักทรัพย์เป็นธุรกิจที่อยู่ภายใต้กฎหมาย กฎเกณฑ์ การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หากกฎเกณฑ์ กฎหมาย
รวมทั้งการกำกับดูแลเปลี่ยนแปลงไป อาจส่งผลกระทบทางด้านการแข่งขัน ต้นทุนทางการเงิน
และผลการดำเนินงานของบริษัท การไม่ปฏิบัติตาม / ฝ่าฝืน กฎเกณฑ์ หรือประมาทเลินเล่อ
อาจทำให้บริษัทถูกภาคทัณฑ์ หรือถูกถอนใบอนุญาตประเภทต่าง ๆ ได้

เพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวข้างต้น
บริษัทได้จัดตั้งฝ่ายกำกับการปฏิบัติงานด้านธุรกิจหลักทรัพย์ขึ้นเพื่อดูแลควบคุมและตรวจสอบหน่วยงานภายในของบริษัท
ให้ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของทางการ
ติดตามการเปลี่ยนแปลงในเรื่องดังกล่าวและแจ้งให้หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องได้รับทราบและถือปฏิบัติโดยทั่วกัน

  1.11 ความเสี่ยงจากเหตุวิกฤติ

เนื่องจากการประกอบธุรกิจในปัจจุบันอาจเกิดเหตุการณ์วิกฤติต่างๆ
ที่ทำให้บริษัทไม่สามารถให้บริการลูกค้าได้อย่างต่อเนื่อง เช่น เหตุอุบัติภัยหรือภัยธรรมชาติ
ประกอบกับปัจจุบันประเทศไทยมีความขัดแย้งทางความคิดและ
อุดมการณ์ทางการเมืองหลากหลายรูปแบบซึ่งอาจก่อให้เกิดเหตุการจลาจล
หรือเกิความเสียหายต่อระบบสาธารณุปโภคส่วนรวม

บริษัทอาจประสบกับความเสี่ยงที่เกิดจากความเสียหายในทรัพย์สินของบริษัท
หรือความเสียหายจากการร้องเรียนเพื่อเรียกร้องให้ชดเชยความเสียหายจากลูกค้าจากการที่ไม่สามารถให้บริการได้อย่างต่อเนื่อง
บริษัทจึงมีมาตราการในการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวข้างต้น
โดยได้กำหนดนโยบายการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Contingency and
Continuity Management)
ซึ่งได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทตามแนวทางที่กำหนดโดยสำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
ซึ่งบริษัทได้มีการทบทวนแผนดังกล่าวให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอและได้ทำการทดสอบแผนเพื่อให้มั่นใจว่าสามารถจัดการกับความเสี่ยงดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ