1.  ข้อมูลทั่วไป

บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน) ชื่อย่อหลักทรัพย์ PRG
ได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัทขึ้นภายใต้ชื่อ บริษัท มาบุญครองไรซมิล จำกัด เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม
2522 โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือ เพื่อเป็นโรงสีข้าวที่ใหญ่และทันสมัยที่สุดในทวีปเอเชีย
เพื่อส่งขายไปยังต่างประเทศ และจำหน่ายภายในประเทศ
โดยเป็นบริษัทแรกที่ผลิตข้าวถุงภายใต้เครื่องหมายการค้า

“ข้าวมาบุญครอง”
และเป็นตราสินค้าแรกที่ประสบความสำเร็จในการขายและผู้บริโภคให้ความเชื่อถือในคุณภาพของสินค้า
ต่อมาบริษัทฯ ได้เข้าเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 13 กันยายน
2536 และจดทะเบียนแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2536

ตั้งแต่ปี 2536 เป็นต้นมา ทางบริษัทฯ
ได้มีการขยายกิจการเพื่อรองรับจำนวนยอดขายข้าวถุงที่เพิ่มขึ้น โดยมีการจัดตั้งบริษัท ราชสีมาไรซ์
จำกัด ที่อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ในปี 2539 เพื่อใช้ในโครงการคัดคุณภาพข้าวสาร
โดยรับโอนกิจการคัดคุณภาพข้าวสารจาก บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
เพื่อช่วยเพิ่มปริมาณการผลิตข้าวถุง ซึ่งได้รับการส่งเสริมจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
(BOI) ต่อมาทางบริษัทฯ เล็งเห็นว่าบริษัทควรที่จะผลิตถุงข้าวเองดังนั้นในปี 2540 ทางบริษัทฯ
จึงเริ่มก่อตั้งบริษัท สีมาแพค จำกัด ซึ่งมีที่ตั้งอยู่บริเวณเดียวกับบริษัท ราชสีมาไรซ์ จำกัด
โดยร่วมทุนกับผู้ถือหุ้นรายอื่น โดยทางบริษัทฯ ถือหุ้น 50% เพื่อผลิตข้าวถุงและบรรจุภัณฑ์อื่นๆ
เพื่อจัดหน่ายให้กับกลุ่มบริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน) และแก่ลูกค้าทั่วไป
บริษัท สีมาแพค จำกัด ได้รับการส่งเสริมจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI)
ในกิจการผลิตถุงพลาสติก

นอกเหนือจากข้าวถุง ตรา “มาบุญครอง” ที่เป็นสินค้าหลักของบริษัทแล้ว บริษัทฯ
ได้เล็งเห็นว่าควรเพิ่มมูลค่าแก่สินค้าพลอยได้อื่นๆ ที่เกิดขึ้นจากการผลิตข้าวสารสำหรับข้าวถุง
ดังนั้นในปี 2542 ทางบริษัทฯ จึงได้ก่อสร้างโรงงานผลิตแป้งข้าว มูลค่า 90 ล้านบาท
ขึ้นเพื่อใช้ปลายข้าวของบริษัท เป็นวัตถุดิบหลักของโรงงานผลิตแป้งข้าว และนอกจากนี้บริษัท พี อาร์
จี พืชผล จำกัด (ถือหุ้นโดยบริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน) 99.99%)
ได้มีโครงการผลิตไฟฟ้าจากแกลบ เพื่อขายให้กับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
เป็นผู้ประกอบการผลิตไฟฟ้าเอกชนรายเล็ก โดยมีมูลค่าโครงการรวม 265 ล้านบาท

ในระหว่างสองปีที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้รับรางวัลจากหน่วยงานภายนอกดังนี้

1.  โล่รางวัลการผลิตข้าวสารหอมมะลิบรรจุถุงที่มีคุณภาพได้มาตรฐานสม่ำเสมอ
    ของกรมการค้าภายใน ประจำปี 2550-2552 ได้แก่ข้าวจัสมินโกลด์ ข้าวมาบุญครองถุงสีเขียว
    และถุงสีแดง โดยนางพรทิวา นาคาศัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นผู้มอบให้เมื่อวันที่
    4 มิถุนายน 2552

2.  โล่ประกาศเกียรติคุณเพื่อแสดงว่าได้ให้ความร่วมมือในด้านข้อมูลเศรษฐกิจการค้าด้วยดีเสมอมา
    มอบโดยกระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2551

3.  โล่รางรางวัลการผลิตข้าวสารหอมมะลิบรรจุถุงที่มีคุณภาพได้มาตรฐานสม่ำเสมอ
    ของกรมการค้าภายใน ได้แก่ ข้าวจัสมินโกลด์ โดยนายมิ่งขวัญ แสงสุวรรณ
    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นผู้มอบให้เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2551

4.  ป้ายการให้ความร่วมมือเข้าร่วมโครงการอนุรักษ์พลังงานแบบมีส่วนร่วมบรรลุผลสำเร็จเป็นอย่างดี
    มอบโดยกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน โดยนายพานิช
    พงศ์พิโรดม อธิบดีกรม เป็นผู้มอบให้เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2551

5.  ป้ายประกาศเกียรติบัตรเพื่อแสดงว่าเข้าร่วมเป็นเครือข่ายในการดำเนินงานด้านความปลอดภัย
    อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน มอบโดยกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
    กระทรวงแรงงาน โดยนายผดุงศักดิ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา
    อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เป็นผู้มอบให้เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2551

ทางบริษัทฯ จะยังคงความต่อเนื่องในการพัฒนาในด้านต่าง ๆ
เพื่อรองรับการเติบโตที่ยั่งยืนสำหรับธุรกิจต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง
และจะพยายามสร้างมูลค่าเพิ่มทางธุรกิจทุกชนิดที่มีเพื่อประโยชน์ต่อทั้งท่านผู้ถือหุ้นและสังคมสืบไป

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของการประกอบธุรกิจในปีที่ผ่านมา

บริษัทฯ ยังคงดำเนินงานภายใต้โยบายการใช้ทรัพยากรต่าง ๆ
ที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด
สำหรับในปีที่ผ่านมาบริษัทได้มีการเปลี่ยนแปลงภายในที่สำคัญไม่มากนักแต่หากว่ามีการเปลี่ยนแปลงจากปัจจัยภายนอกที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจโดยเฉพาะภายหลังจากเหตุการณ์วิกฤตด้านอาหารและพลังงานในปีที่ผ่านมา
ได้เกิดสถานการณ์ราคาผลผลิตการเกษตรที่ตกต่ำลง
เป็นเหตุให้บริษัทได้รับผลกระทบจากยอดสินค้าวัตถุดิบคงเหลือที่บริษัทได้จัดเตรียมเพื่อการผลิต

และในช่วงครึ่งหลังของปี 2551 ต่อเนื่องมาจนปัจจุบันนี้ ได้เกิดเหตุการณ์ด้านวิกฤตการเงิน
โลกที่มีผลกระทบแก่บริษัทและคู่ค้าของบริษัททั้งในและต่างประเทศ
รวมถึงมีสถานการณ์การเมืองภายในประเทศ
และนโยบายด้านการจัดการสินค้าเกษตรที่ไม่ชัดเจนจากภาครัฐบาลได้ก่อให้เกิดความไม่มั่นใจแก่ธุรกิจแปรรูป
สินค้าเกษตร โดยเฉพาะธุรกิจข้าว ซึ่งเป็นหนึ่งในธุรกิจหลักของบริษัท
ซึ่งไม่เพียงส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในระดับมหภาคเท่านั้นแต่ยังส่งผลกระทบต่อบริษัท
ทำให้ไม่สามารถวางแผนระยะยาวของธุรกิจได้
เป็นเหตุให้ต้นทุนการผลิตสินค้าของบริษัทมีความผันผวน เนื่องจาก ต้นทุนหลักของสินค้าบริษัทกว่า 80
เปอร์เซ็นต์ จะมาจากวัตถุดิบ

สำหรับการเปลี่ยนแปลงของการประกอบธุรกิจในแต่ละธุรกิจของบริษัทในปีที่ผ่านมา
สามารถแยกรายละเอียดดังนี้

ธุรกิจโรงสี

ได้เข้าร่วมรับจ้างแปรสภาพข้าวเปลือกจากโครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปรังของรัฐบาลใน ต้นปี
2552 และได้พัฒนาและปรับปรุงเครื่องจักรให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น

ธุรกิจแป้งข้าว

ได้เพิ่มสายการผลิตแป้งหมักเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมการผลิตเส้นขนมจีน
พร้อมทั้งขยายตลาดต่างประเทศในการส่งออกแป้งข้าวเหนียวผสมเพิ่มมากขึ้น

ธุรกิจส่งออก

บริษัทได้ขยายตลาดเพื่อทดแทนลูกค้าต่างประเทศเดิมที่ได้ ขยายการดำเนินงานมายังประเทศไทย
เพื่อเป็นผู้ส่งออกสินค้าด้วยตนเองในปีที่ผ่านมา โดยในปีนี้บริษัทมีรายได้จากการส่งออกเพิ่มขึ้นกว่า
90เปอร์เซ็นต์ จากปีที่ผ่านมาทำให้บริษัทมีสัดส่วนการขายต่างประเทศเพิ่มเป็น 30
เปอร์เซ็นต์สำหรับรายได้จากธุรกิจข้าวของบริษัท

นอกจากนี้ในส่วนของธุรกิจอื่น ๆ บริษัทฯ
ยังได้ศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนเพิ่มสำหรับธุรกิจที่มีความเกี่ยวข้องและเกี่ยวเนื่องจากธุรกิจปัจจุบัน
โดยได้ศึกษาการลงทุนด้านการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ นอกจากนี้บริษัทร่วมในเครือคือ
บริษัท อินโนฟู้ด (ไทยแลนด์) จำกัด ยังได้ร่วมกับสถาบันค้นคว้า และ พัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ทำการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ผงข้าวกล้องเพาะงอกหอมมะลินูทรากาบาดริงค์ (NutraGABADrink)
แบบชงดื่ม เพื่อเพิ่มมูลค่าในหมวดของสินค้าข้าวกล้องงอกหอมมะลินูทรากาบาไรซ
(NutraGABARice) ภายใต้ตราสินค้า “มาบุญครอง พลัส” ขึ้นอีกด้วย และในปีนี้ทางบริษัทฯ
ได้มีการเปลี่ยนแปลงการถือหุ้นในบริษัท อินโนฟู้ด (ไทยแลนด์) จำกัด จากเดิมถือหุ้น 49.96%
ลดลงเป็น 37.5% และกลุ่มบริษัท ธวัชชัย อินเตอร์ไรซ์ จำกัด ถือหุ้น 37.5% โดยมีบริษัท
ร่วมทุนสตางค์ จำกัด เข้ามาถือหุ้น 25%

ด้านการวิจัยและพัฒนา

ตามที่บริษัทฯ ได้ร่วมกับบริษัท ธวัชชัย อินเตอร์ไรซ์ จำกัด ดำเนินการจัดสร้างโรงงานต้นแบบ
เพื่อทดลองผลิตข้าวกล้องเพาะงอก (GABA-RICE)
โดยรับถ่ายทอดเทคโนโลยีจากสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ภายใต้การสนับสนุนเงินทุนจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) นั้น
บัดนี้โรงงานต้นแบบดังกล่าวได้ดำเนินการจัดสร้างแล้วเสร็จ
และสามารถดำเนินการผลิตข้าวกล้องเพาะงอกที่มีคุณสมบัติตามต้องการได้
ปัจจุบันได้ดำเนินการผลิตสินค้าจากโรงงานต้นแบบ และทำการขายเพื่อทดสอบตลาดเรียบร้อยแล้ว

ขณะนี้ทางบริษัทฯ กำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการจัดสร้างโรงงานผลิตข้าวกล้องเพาะงอก
ที่โรงงานปทุมธานี เพื่อทำการผลิตเพื่อขายในเชิงพาณิชย์ต่อไป
และทางฝ่ายวิจัยและพัฒนาของบริษัทฯ
ได้ดำเนินการประสานงานกับสถาบันค้นคว้าผลิตภัณฑ์ใหม่จากการใช้ข้าวกล้องเพาะงอกเป็นวัตถุดิบในการผลิต
เช่น ผงชงข้าวกล้องงอก ซุป อาหารเด็กอ่อน เป็นต้น

ผลการดำเนินงานโดยสรุปในช่วงปี 2550-2552 (หน่วย : ล้านบาท)

  -------------------------------------------- --------- --------- ---------
  ข้อมูลทางการเงิน                                2552      2551      2550

  รายได้รวม                                     2,067.7   2,220.2   2,007.4

  อัตราเติบโตของรายได้รวม (ร้อยละ)                 (6)       11        5

  รายได้จากการขายข้าวถุง                          871.0     1,069.4   863.2

  อัตราเติบโตของการขายข้าวถุง (ร้อยละ)              (19)      24        5

  กำไรขั้นต้น                                     202.0     378.6     198.4

  กำไร (ขาดทุน) สุทธิ                             194.5     309.4     150.7

  ผลตอบแทนต่อรายได้รวม (ร้อยละ)                   9.4       13.9      7.5

  มูลค่าต่อหุ้น (บาท)                                                   

  มูลค่าที่ตราไว้ (บาท)                             10.00     10.00     10.00

  มูลค่าตามบัญชี (บาท)                             50.23     58.80     47.58

  กำไร (ขาดทุน) สุทธิต่อหุ้น (บาท)                   3.24      5.16      2.51

  อัตราทางการเงิน                                                    

  สินทรัพย์รวม                                    4,106.4   5,229.3   4,108.6

  หนี้สินรวม                                      1,092.6   1,701.4   1,253.8

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                                  3,013.8   3,527.9   2,854.8

  อัตราส่วนผลตอบแทนต่อส่วนรวมของผู้ถือหุ้น (ร้อยละ)      6.45      8.77      5.28

  อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์รวม (ร้อยละ)          4.74      5.92      3.67

  อัตราส่วนการหมุนของสินทรัพย์ทั้งหมด (ครั้ง)            0.51      0.42      0.49

  อัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน (เท่า)      1.02      0.93      0.69

  อัตราส่วนหนี้สินรวมต่อส่วนของผู้ถือหุ้น                  0.36      0.48      0.44

  ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว                         600       600       600

  เงินปันผล                                                          

  เงินปันผล                                                180       150

  เงินปันผลต่อหุ้น (บาท)                                      3.00      2.50

  อัตราเงินปันผลต่อกำไรสุทธิ (ร้อยละ)                           0.58      1.0
  -------------------------------------------- --------- --------- ---------

เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2552 คณะกรรมการบริษัทฯ ได้มีมติจ่ายเงินปันผลระหว่างกาล
สำหรับผลการดำเนินงานระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม 2551 – 31 ธันวาคม 2551
ให้กับผู้ถือหุ้นในอัตราหุ้นละ 1.25 บาท และได้จ่ายในวันที่ 21 พฤษภาคม 2552 ที่ผ่านมา
และประมาณปลายเดือนตุลาคม 2552 คณะกรรมการบริษัทฯ
จะเสนอต่อที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นประจำปี 2552
เพื่อพิจารณาอนุมัติจัดสรรเงินกำไรและจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ต่อไป