3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

3.1 ความเป็นมา

บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ “ไออาร์พีซี” (“บริษัทฯ”) เดิมชื่อ บริษัท
อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ “ทีพีไอ” จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเมื่อปี พ.ศ.
2521 โดยกลุ่มเลี่ยวไพรัตน์ จดทะเบียนแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชน เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2537
และจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2538 บริษัทฯ
เริ่มผลิตเม็ดพลาสติกเพื่อจำหน่ายในปี 2525
และได้ขยายโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ เพิ่มขึ้น รวมทั้งสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐาน
จนเป็นผู้ประกอบการอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจรแห่งแรกของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ต่อมา บริษัทฯ ประสบภาวะวิกฤตทางการเงิน หลังจากรัฐบาลประกาศลอยตัวค่าเงินบาทเมื่อปี
2540 โดยบริษัทฯ เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการเมื่อปี 2543
และศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2549 โดยบริษัท ปตท.
จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่

  การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญในปี 2554 มีดังนี้

มกราคม ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
(สวทช.) เพื่อพัฒนาต่อยอดงานวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ
เพื่อเพิ่มศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และขีดความสามารถในการแข่งขัน

เมษายน เปิดตัวเครื่องหมายการค้า “POLIMAXX”
เพื่อใช้เป็นเครื่องหมายการค้าสำหรับทุกผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกของบริษัทฯ
เพื่อยกระดับภาพลักษณ์ของสินค้าที่แสดงถึงผลิตภัณฑ์คุณภาพสูง

เปิดตัวระบบ IRPC Intelligent Port Service หรือ iPort
สำหรับให้บริการท่าเรืออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบออนไลน์เครือข่ายอินเตอร์เน็ต
และสามารถรองรับการใช้งานผ่านโทรศัพท์มือถือ และ PDA
เพื่ออำนวยความสะดวกในการทำธุรกรรมของลูกค้า

มิถุนายน เข้าร่วมโครงการจำหน่ายน้ำมันเบนซินหรือน้ำมันแก๊สโซฮอล์ยูโร 4 ในพื้นที่จังหวัดระยอง
ก่อนการบังคับใช้ตามกฎหมาย เพื่อลดมลภาวะในพื้นที่จังหวัดระยอง

กรกฎาคม ลงนามบันทึกความร่วมมือทางการค้าร่วมกับบริษัท ฮาตาริ อิเลคทริค จำกัด
ในการนำเม็ดพลาสติก “POLIMAXX Green ABS”
ที่ผลิตจากการนำยางธรรมชาติมาทดแทนบิวทาไดอีนบางส่วน นำไปผลิตพัดลม
เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคที่ใส่ใจกับผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากวัตถุดิบธรรมชาติ

สิงหาคม โครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วมดำเนินการแล้วเสร็จสมบูรณ์
โดยมีกำลังการผลิตไฟฟ้า 220 เมกะวัตต์ และปริมาณไอน้ำ 420 ตันต่อชั่วโมง
เปิดดำเนินการเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2554
เพื่อพัฒนาพลังงานสะอาดโดยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง
แทนการใช้งานหม้อน้ำที่ใช้น้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิง
ช่วยลดการปล่อยก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่บรรยากาศได้ถึง 400,000 ตันต่อปี

  เปิดดำเนินการคลังน้ำมันสาขาแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม
  เพื่อเพิ่มช่องทางการจำหน่ายและบริการสำหรับลูกค้าในเขตภาคตะวันตก และภาคใต้ตอนบน

ตุลาคม คุณอธิคม เติบศิริ เข้าดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการใหญ่ เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2554
แทน ดร.ไพรินทร์
ชูโชติถาวร ซึ่งเข้าดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน)

ธันวาคม
ลงนามความร่วมมือนวัตกรรมทางการเงินด้านการประกันความเสี่ยงสำหรับการส่งออกสินค้า “IRPC
Global Export Insured” กับธนาคารกสิกรไทย โดยบริษัทฯ
ได้รับความคุ้มครองการชำระเงินค่าสินค้าเต็มมูลค่าสูงสุด ร้อยละ 100 ของมูลค่าการส่งออก
เพื่อเพิ่มศักยภาพให้ธุรกิจแข่งขันได้ในเวทีการค้าโลก

2555

มกราคม จัดหาวงเงินกู้ระยะยาวเพิ่มจากสถาบันการเงินในประเทศ จำนวนทั้งสิ้น 3,700 ล้านบาท
เพื่อใช้เป็นเงินทุนในโครงการลงทุนและการดำเนินธุรกิจ มีระยะเวลาเบิกถอนนานถึงสิ้นปี 2555
ซึ่งมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับโครงสร้างธุรกิจและความต้องการใช้เงินทุนของบริษัทฯ
การดำเนินการดังกล่าวทำให้อายุเงินกู้ยาวขึ้น

3.2 การประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินธุรกิจปิโตรเคมีครบวงจร โรงกลั่นน้ำมันและโรงงานปิโตรเคมีของบริษัทฯ
ตั้งอยู่จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรมภายใต้การจัดการของบริษัทฯ
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานที่สนับสนุนการดำเนินธุรกิจทั้ง ท่าเรือน้ำลึก คลังน้ำมัน แลโรงไฟฟ้า
ธุรกิจของบริษัทฯ แบ่งได้ดังนี้

1)  ธุรกิจปิโตรเลียม บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจกลั่นน้ำมัน โดยโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    มีกำลังการผลิตรวม 215,000 บาร์เรลต่อวัน ประกอบด้วย ADU 1 และ ADU 2
    กำลังการผลิต 65,000 และ 150,000 บาร์เรลต่อวัน ตามลำดับ จัดอยู่ในอันดับ 3
    ของกำลังการกลั่นน้ำมันในประเทศ สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมได้หลากหลายชนิด
    ประกอบด้วย แนฟทา น้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซล ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) นอกจากนี้
    บริษัทฯ มีโรงงานผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานกำลังการผลิต 320,000 ตันต่อปี
    ซึ่งมีกำลังการผลิตสูงสุดภายในประเทศ และมีโรงงานผลิตยางมะตอยขนาดกำลังการผลิต
    380,000 ตันต่อปี

บริษัทฯ ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมในกลุ่มน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ได้แก่ น้ำมันยาง TDAE (Treated
Distillate Aromatic Extract) และ RAE (Residue Aromatic Extract)
ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตยางรถยนต์ โดยลดปริมาณ Polycyclic Aromatic Hydrocarbon
(PAHs) ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง เพื่อเพิ่มความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

2)  ธุรกิจปิโตรเคมี บริษัทฯ เป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขั้นต้น ได้แก่ โอเลฟินส์ อะโรเมติกส์
    โดยมีกำลังการผลิต 728,000 และ 367,000 ตันต่อปี ตามลำดับ
    ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับโรงงานปิโตรเคมีขั้นปลาย ประกอบด้วยเม็ดพลาสติกกลุ่มโพลีโอเลฟินส์
    (HDPE, PP) ด้วยกำลังการผลิต 615,000 ตันต่อปี และเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีนิกส์
    (ABS/SAN, EPS, PS) ด้วยกำลังการผลิต 247,000 ตันต่อปี
    เพื่อจำหน่ายให้กับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมพลาสติกสำเร็จรูปชนิดต่างๆ ต่อไป

  นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมของบริษัทฯ ซึ่งเกิดจากการวิจัยในกลุ่มสไตรีนิกส์ ได้แก่ Green
  ABS, ABS Powder, Impact modifier–MBS, Anti-dripping Additive,
  Anti-Bacteria และกลุ่มโพลีโอเลฟินส์ ได้แก่ UHMW-PE, Polyolefins Catalyst,
  Baby Bottle Polypropylene, Antimicrobial Compound เป็นต้น

3)  ธุรกิจท่าเรือ ท่าเรือไออาร์พีซีตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เดียวกันกับโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    จังหวัดระยอง โดยให้บริการเทียบเรือเพื่อขนถ่ายสินค้า
    พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อให้บริการลูกค้าในการเทียบท่า เช่น เรือลากจูง
    บริการนำร่อง เรือบริการ เครื่องชั่ง ลานตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ โกดังเก็บสินค้า
    เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการขนถ่ายสินค้า เป็นต้น ท่าเรือหลักประกอบด้วย

  3.1) ท่าเรือปิโตรเคมีและปิโตรเลียม (Liquid & Chemical Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าปิโตรเคมี ปิโตรเลียมและก๊าซ ท่าเรือมีความยาวทั้งสิ้น 1,623 เมตร
  แบ่งออกเป็น 6 ท่าย่อย สามารถรองรับเรือขนาด 1,000 – 250,000 DWT. (deadweight
  tonnage)

  3.2) ท่าเรือคอนเทนเนอร์ และสินค้าทั่วไป (Bulk & Container Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าเทกอง และสินค้าบรรจุตู้คอนเทนเนอร์ ตัวท่ามีความยาวทั้งสิ้น 900 เมตร
  กว้าง 48 เมตร แบ่งออกเป็น 6 ท่าย่อย สามารถรองรับเรือขนาด 800-150,000 DWT.

  นอกจากนี้ท่าเรือของบริษัทฯ
  มีความพร้อมสำหรับเป็นท่าเรือสำรองทางยุทธศาสตร์ให้กับกองทัพเรือเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉินหรือเกิดภัยพิบัติ
  เนื่องจากเป็นท่าเรือสินค้าเหลวที่มีความลึกที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ

4)  ธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน
    เป็นหน่วยธุรกิจที่ดำเนินการบริหารจัดการทรัพย์สินในส่วนที่เป็นดินเปล่า
    ซึ่งมีทั้งที่ตั้งอยู่ในจังหวัดระยองและจังหวัดอื่นๆ ประมาณ 10,000 ไร่
    เพื่อพัฒนาเป็นธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน ประเภทนิคมอุตสาหกรรม
    หรือเขตประกอบการอุตสาหกรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนธุรกิจหลักของบริษัทฯ
    โดยเน้นการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ บริษัทย่อยในเครือไออาร์พีซีที่สำคัญ มีดังนี้

-   บริษัท ไทย เอบีเอส จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,500 ล้านบาท
    เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีน ได้แก่ ABS/SAN PS และ EPS โดยบริษัท
    ไทย เอบีเอส จำกัด จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ให้แก่บริษัทฯ

-   บริษัท น้ำมัน ไออาร์พีซี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,000 ล้านบาท
    เป็นผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันจากโรงกลั่นของบริษัทฯ
    โดยมีคลังน้ำมันรองรับการกระจายสินค้าในภาคต่างๆ ได้แก่ คลังน้ำมันอยุธยา คลังน้ำมันชุมพร
    คลังน้ำมันพระประแดง คลังน้ำมันระยอง ทั้งนี้ ในปี 2554 บริษัทฯ ได้เปิดคลังน้ำมันเพิ่มขึ้น 1
    แห่ง สาขาแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม

-   บริษัท ไออาร์พีซี โพลีออล จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 300 ล้านบาท เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์โพลีออล
    ประกอบด้วย โพลีเอสเทอร์ และโพลีอีเทอร์โพลีออล ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตโพลียูรีเทน
    ซึ่งนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ เช่น โฟมที่ใช้ในการทำเฟอร์นิเจอร์ พื้นรองเท้า
    และโฟมที่ใช้เป็นฉนวนกันความร้อน เป็นต้น

-   บริษัท เทคโนโลยี ไออาร์พีซี จำกัด หรือ “โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซี”
    เป็นบริษัทย่อยของ
    ไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 750 ล้านบาท
    จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถาบันการศึกษาด้านอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี เปิดสอนในระดับ ปวช. -
    ปวส. หลักสูตรพาณิชยกรรมและช่างกลโรงงาน ปัจจุบัน บริษัทฯ
    อยู่ระหว่างดำเนินการโครงการจัดตั้งให้โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซีเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำแห่งแรกของจังหวัดระยอง

[]

โครงสร้างรายได้

+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| ธุรกิจ        | ดำเนินการโดย       | 2   |    | 2   |    | 2   |    |
|             |                   | 552 |    | 553 |    | 554 |    |
|             |                   |     |    |     |    |     |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
|             |                   | ล้าน | ส  | ล้าน | ส  | ล้าน | ส  |
|             |                   | บาท | ัดส | บาท | ัดส | บาท | ัดส |
|             |                   |     | ่วน |     | ่วน |     | ่วน |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| 1.          | บมจ.ไออาร์พีซี,      | 1   | 7  | 1   | 7  | 1   | 7  |
| ธ           | บจ.น้ำมัน ไออาร์พีซี   | 18, | 1% | 66, | 5% | 90, | 7% |
| ุรกิจปิโตรเลียม |                   | 819 |    | 032 |    | 421 |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| 2.          | บมจ.ไออาร์พีซี,      | 44, | 2  | 52, | 2  | 52, | 2  |
| ธุรกิจปิโตรเคมี | บจ.ไทยเอบีเอส,     | 511 | 7% | 198 | 4% | 822 | 1% |
|             | บจ.ไออาร์พีซี โพลีออล |     |    |     |    |     |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| 3. ธุรกิจอื่นๆ  | บมจ.ไออาร์พีซี       | 2,  | 2% | 3,  | 1% | 3,  | 1% |
| ⁽¹⁾         |                   | 706 |    | 381 |    | 645 |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| รวมราย      |                   | 1   | 10 | 2   | 10 | 2   | 10 |
| ได้จากการขาย |                   | 66, | 0% | 21, | 0% | 46, | 0% |
|             |                   | 036 |    | 611 |    | 888 |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
|             |                   |     |    |     |    |     |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+
| ส่วนแบ่งก     |                   | 17  |    | 29  |    | 51  |    |
| ำไรจากเงินลง |                   |     |    |     |    |     |    |
| ทุนในบริษัทร่วม |                   |     |    |     |    |     |    |
+-------------+-------------------+-----+----+-----+----+-----+----+

  ---------------------------------- ------------ ------------ ------------
  สัดส่วนรายได้จากการขาย ในประเทศ :     67 : 33      64 : 36      65 : 35
  ต่างประเทศ                                                    

  ---------------------------------- ------------ ------------ ------------

  หมายเหตุ : ⁽¹⁾ ธุรกิจอื่นๆ ได้แก่ รายได้จากค่ากระแสไฟฟ้า ท่าเรือ และสาธารณูปโภคอื่น