3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  3.1 ความเป็นมา

บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ “ไออาร์พีซี” (“บริษัทฯ”) เดิมชื่อ บริษัท อุตสาหกรรม
ปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ “ทีพีไอ” จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเมื่อ พ.ศ. 2521
แปรสภาพเป็นบริษัทมหาชน เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2537
และจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2538 บริษัทฯ
เริ่มผลิตเม็ดพลาสติกเพื่อจำหน่ายในปี 2525
และขยายการสายการผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ เพิ่มขึ้น บริษัทฯ
ได้สร้างโรงกลั่นน้ำมันแห่งแรกขนาด 65,000 บาร์เรลต่อวัน เมื่อปี 2538
และโรงกลั่นน้ำมันแห่งที่สองขนาด 150,000 บาร์เรลต่อวัน เมื่อปี 2543
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจร ต่อมาในปี 2540 บริษัทฯ
ประสบภาวะวิกฤตทางการเงิน หลังจากการลอยตัวค่าเงินบาท โดยบริษัทฯ
ได้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการเมื่อปี 2543
ต่อมาศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2549 โดยบริษัท
ปตท. จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่

  การดำเนินงานที่สำคัญในรอบปี 2553

มกราคม บริษัทฯ ประสบความสำเร็จในการพัฒนาระบบ “IRON” (IRPC Oil On Net)
ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อทำธุรกรรมแบบออนไลน์ของธุรกิจปิโตรเลียม
โดยเชื่อมกับระบบออนไลน์ของธนาคารพาณิชย์ และลูกค้าสามารถทำธุรกรรมผ่านโทรศัพท์มือถือ
(PDA Mobile) ได้

บริษัทฯ เปิด “ศูนย์การเรียนรู้เครือข่ายชุมชน (Community Center)”
เพื่อให้ประชาชนในจังหวัดระยองใช้เป็นศูนย์รวมการเรียนรู้
ส่งเสริมด้านการเกษตรและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ตลอดจนใช้พบปะสังสรรค์เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทฯ กับชุมชน

กุมภาพันธ์ บริษัทฯ ประสบความสำเร็จในการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์กลุ่มสไตรีนิก หรือ Green ABS
โดยบริษัทฯ
นับเป็นผู้ผลิตรายแรกของโลกที่นำยางธรรมชาติมาทดแทนยางสังเคราะห์ในการผลิตเม็ดพลาสติก
ABS

สิงหาคม ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร รับรางวัลจาก นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี
ในโอกาสที่บริษัทฯ ได้รับรางวัลดีเด่นด้านอนุรักษ์พลังงาน ประเภทโรงงานควบคุม
และรางวัลชมเชย 2 รางวัล ในด้านโครงการพลังงานสร้างสรรค์ ในงาน Thailand Energy
Award 2010

บริษัทฯ ลงนามในสัญญา Maintenance, Commissioning and Start Up Service
Agreement กับบริษัท ฟิลิปปินส์ โพลิโพรพิลีน อินคอร์เปอเรชั่น จำกัด
ซึ่งประกอบธุรกิจปิโตรเคมีในประเทศฟิลิปปินส์ โดยบริษัทฯ เป็นที่ปรึกษาด้านเทคนิค
การซ่อมบำรุงและฝึกอบรมบุคลากร

บริษัทฯ
ได้รับมอบเกียรติบัตรจากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกร่วมกับสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
เนื่องจากผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกกลุ่มโพลีโอเลิฟินส์ของบริษัทฯ
ผ่านกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ

กันยายน บริษัทฯ เปิดตัวนวัตกรรมกลุ่มน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน TDAE (Treated Distillate
Aromatic Extract) และ RAE (Residue Aromatic Extract)
น้ำมันยางที่ลดสารก่อมะเร็ง ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตยางรถยนต์

ตุลาคม ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร รับมอบรางวัลผู้นำสร้างสรรค์เพื่อสิ่งแวดล้อม จากโครงการ 
Ecomagination Award จัดโดย บริษัท ยีอี วอเตอร์ แอนด์ โพรเซส เทคโนโลยีส์
(ประเทศไทย) จำกัด

พฤศจิกายน บริษัทฯ ลงนามบันทึกความเข้าใจกับบริษัท จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก
จำกัด (มหาชน) หรือ East Water
เพื่อร่วมเป็นพันธมิตรในการวิจัยและการบริหารจัดการน้ำในจังหวัดระยองให้มีประสิทธิภาพและมาตรฐานสูง
(Best Practice Sharing)

ธันวาคม บริษัทฯ เปิดตัว 7 ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมสายโพลีโอเลฟินส์ ภายใต้แนวคิด “Next
Generation Polyolefin for Better Life” ซึ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพของผลิตภัณฑ์
โดยคำนึงถึงคุณภาพชีวิตที่ดีและใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อม

2554

มกราคม บริษัทฯ
ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เพื่อพัฒนาต่อยอดงานวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ
เพื่อเพิ่มศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

โครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วม ซึ่งใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง
ได้เดินเครื่องจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบ (Power Synchronization) อย่างเป็นทางการ 1
หน่วยการผลิต จากจำนวนทั้งหมด 6 หน่วยการผลิต เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2554

  3.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ เป็นผู้บุกเบิกอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจรแห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บริษัทฯ
มีโรงกลั่นน้ำมันและโรงงานปิโตรเคมีตั้งอยู่ย่านชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ตำบลเชิงเนิน
อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
ซึ่งเป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรมภายใต้การจัดการของบริษัทฯ
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานที่สนับสนุนการดำเนินธุรกิจทั้ง ท่าเรือน้ำลึก คลังน้ำมัน และโรงไฟฟ้า

บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่น โดยมีธุรกิจปิโตรเลียมสนับสนุนวัตถุดิบสำหรับโรงงาน
ปิโตรเคมี ด้วยกำลังการกลั่นน้ำมัน 215,000 บาร์เรลต่อวัน จัดอยู่ในอันดับ 3
ของกำลังการกลั่นน้ำมันภายในประเทศ สามารถผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันที่หลากหลาย ประกอบด้วย
น้ำมันดีเซล น้ำมันเบนซิน น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ยางมะตอย และได้แนฟทาจากกระบวนการกลั่น
เพื่อนำไปเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิต
โอเลฟินส์และอะโรเมติกส์ ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขั้นปลาย
หรือเม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ เพื่อจำหน่ายให้กับผู้ประกอบการพลาสติกและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

ธุรกิจของบริษัทฯ และบริษัทย่อยแบ่งออกได้ดังนี้

1)  ธุรกิจปิโตรเคมี บริษัทฯ เป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขั้นต้น ได้แก่ โอเลฟินส์ อะโรเมติกส์
    ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับโรงงานปิโตรเคมี และเป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์โพลีเมอร์
    หรือเม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ ได้แก่ HDPE, PP, ABS, SAN, EPS, PS
    เพื่อจำหน่ายให้ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมพลาสติกนำไปเป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์พลาสติกสำเร็จรูปชนิดต่างๆ

2)  ธุรกิจปิโตรเลียม โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ มีกำลังการผลิต 215,000 บาร์เรลต่อวัน
    สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมได้หลากหลายชนิด ได้แก่ น้ำมันดีเซล น้ำมันเบนซิน
    ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG), น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน น้ำมันเตา ยางมะตอย เป็นต้น

3)  ธุรกิจท่าเรือ ท่าเรือไออาร์พีซีตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เดียวกันกับโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    จังหวัดระยอง โดยให้บริการเทียบเรือเพื่อขนถ่ายสินค้า
    พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อให้บริการลูกค้าในการเทียบท่า เช่น เรือลากจูง
    บริการนำร่อง เรือบริการ เครื่องชั่ง ลานตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ โกดังเก็บสินค้า
    เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการขนถ่ายสินค้า เป็นต้น ท่าเรือหลักประกอบด้วย

  3.1) ท่าเรือปิโตรเคมีและปิโตรเลียม (Liquid & Chemical Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าปิโตรเคมี ปิโตรเลียมและก๊าฟ ท่าเรือมีความยาวทั้งสิ้น 1,623 เมตร
  แบ่งออกเป็น 8 ท่าย่อย มีร่องน้ำลึกตั้งแต่ 6-19 เมตร สามารถรองรับเรือขนาด 1,000 –
  250,000 DWT. (deadweight tonnage)

  3.2) ท่าเรือคอนเทนเนอร์ และสินค้าทั่วไป (Bulk & Container Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าเทกอง และสินค้าบรรจุตู้คอนเทนเนอร์ ตัวท่ามีความยาวทั้งสิ้น 900 เมตร
  กว้าง 48 เมตร แบ่งออกเป็น 8 ท่าย่อย มีร่องน้ำลึกตั้งแต่ 5-17 เมตร
  สามารถรองรับเรือขนาด 800-150,000 DWT.

4)  ธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน
    เป็นหน่วยธุรกิจที่ดำเนินการบริหารจัดการทรัพย์สินในส่วนที่เป็นดินเปล่า
    ซึ่งมีทั้งที่ตั้งอยู่ในจังหวัดระยองและจังหวัดอื่นๆ รวมทั้งสิ้นประมาณ 10,000 ไร่
    เพื่อพัฒนาเป็นธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน ประเภทนิคมอุตสาหกรรม
    หรือเขตประกอบการอุตสาหกรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนธุรกิจหลักในกลุ่มไออาร์พีซี
    โดยเน้นการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ บริษัทย่อยในเครือไออาร์พีซีที่สำคัญ มีดังนี้

-   บริษัท ไทย เอบีเอส จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,500 ล้านบาท
    เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีน ได้แก่ ABS/SAN PS และ EPS โดยบริษัท
    ไทย เอบีเอส จำกัด จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ให้แก่บริษัทฯ

-   บริษัท น้ำมัน ไออาร์พีซี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุน
    จดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,000 ล้านบาท
    เป็นผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันจากโรงกลั่นของบริษัทฯ
    โดยมีคลังน้ำมันรองรับการกระจายสินค้าในภาคต่างๆ 4 แห่ง คือ คลังน้ำมันอยุธยา
    คลังน้ำมันชุมพร คลังน้ำมันพระประแดง และคลังน้ำมันระยอง

-   บริษัท ไออาร์พีซี โพลีออล จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 300 ล้านบาท เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์โพลีออล
    ประกอบด้วย โพลีเอสเทอร์ และโพลีอีเทอร์โพลีออล ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตโพลียูรีเทน
    ซึ่งนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ เช่น โฟมที่ใช้ในการทำเฟอร์นิเจอร์ พื้นรองเท้า
    และโฟมที่ใช้เป็นฉนวนกันความร้อน เป็นต้น

-   บริษัท เทคโนโลยี ไออาร์พีซี จำกัด หรือ “โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซี”
    เป็นบริษัทย่อยของ
    ไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 750 ล้านบาท
    จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถาบันการศึกษาด้านอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี เปิดสอนในระดับ ปวช. -
    ปวส. หลักสูตรพาณิชยกรรมและช่างกลโรงงาน ปัจจุบัน บริษัทฯ
    อยู่ระหว่างดำเนินการโครงการจัดตั้งให้โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซีเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำแห่งแรกของจังหวัดระยอง

    โครงสร้างรายได้

  -------------------------------- ------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------
  รายได้                            ดำเนินการโดย         2551              2552              2553      

                                                       ล้านบาท    สัดส่วน   ล้านบาท    สัดส่วน   ล้านบาท    สัดส่วน

  1. ธุรกิจปิโตรเลียม                  บมจ.ไออาร์พีซี,        180,294   74%     118,819   71%     166,032   75%
                                   บจ.น้ำมัน ไออาร์พีซี                                                   

  2. ธุรกิจปิโตรเคมี                   บมจ.ไออาร์พีซี,        61,488    25%     44,511    27%     52,198    24%
                                   บจ.ไทยเอบีเอส,                                                     
                                   บจ.ไออาร์พีซี โพลีออล                                                 

  3. ธุรกิจอื่นๆ ⁽¹⁾                   บมจ.ไออาร์พีซี         2,912     1%      2,706     2%      3,381     1%

  รวมรายได้จากการขาย                                    244,694   100%    166,036   100%    221,611   100%

  4. ส่วนแบ่งกำไร (ขาดทุน)                                (31)              17                29        
  เงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย                                                                               

  5. รายได้อื่นๆ ⁽²⁾                                      954               165               1,857     

  รวมรายได้                                             245,617           166,218           223,497   

                                                                                                     

  สัดส่วนรายได้จากการขายภายในประเทศ :                     62 : 38           67 : 33           64 : 36   
  ต่างประเทศ                                                                                          
  -------------------------------- ------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------

  หมายเหตุ

  ⁽¹⁾ ธุรกิจอื่นๆ ได้แก่ รายได้จากค่ากระแสไฟฟ้า ท่าเรือ และสาธารณูปโภคอื่น

  ⁽²⁾ รายได้อื่นๆ ได้แก่ กำไร(ขาดทุน) จากอัตราแลกเปลี่ยน กำไร(ขาดทุน)
  จากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าเงินลงทุนเพื่อค้า

  กำไร(ขาดทุน) จากสัญญาแลกเปลี่ยนส่วนต่างราคาน้ำมันดิบล่วงหน้า เงินปันผลรับ ดอกเบี้ยรับ
  เป็นต้น

[]