2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทฯ ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การเปลี่ยนแปลงของปัจจัยต่างๆ
ที่อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจ นับตั้งแต่ปัจจัยภายใน เช่น กระบวนการดำเนินการผลิต
ความพร้อมของอุปกรณ์และเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิต ทรัพยากรบุคคลของบริษัทฯ
ไปจนถึงปัจจัยภายนอก เช่น สภาวะเศรษฐกิจโลก ความเคลื่อนไหวของอุปสงค์ อุปทานในตลาด
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อให้การดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
สามารถบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยกระบวนการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
เป็นกระบวนการที่ดำเนินการต่อเนื่องเชื่อมโยงกับกระบวนการวางแผนเชิงกลยุทธ์ ดังนั้น ในทุกๆ ปี
เมื่อถึงช่วงเวลาของการจัดทำแผนธุรกิจ
จะมีการทบทวนความเสี่ยงในกระบวนการทำงานตามแผนงานเดิมและแผนงานใหม่
เพื่อให้แผนดำเนินงานสามารถรองรับกับกิจกรรมการบริหารความเสี่ยงในแต่ละปีได้อย่างมีประสิทธิผล
นอกจากนี้ ในระดับของหน่วยงาน
แต่ละหน่วยงานจะดำเนินการทบทวนความเสี่ยงในกระบวนการทำงานเช่นเดียวกับในระดับบริษัท
และหากภายหลังจากที่ประเมินระดับความเสี่ยงแล้วอยู่ในระดับสูง และส่งผลกระทบต่อบริษัทฯ
อย่างมีนัยสำคัญ
จะยกระดับความเสี่ยงดังกล่าวขึ้นเป็นความเสี่ยงระดับองค์กรเพื่อบริหารจัดการต่อไป
ซึ่งในการประเมินระดับความเสี่ยงนั้น บริษัทฯ
ประเมินโอกาสในการเกิดและผลกระทบของความเสี่ยงทั้งในเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ
เช่นการใช้เครื่องมือทางสถิติ คือ ใช้วิธี Value at Risk และแบบจำลอง Monte-Carlo
Model สำหรับการประเมินระดับความเสี่ยง
และการวัดผลการบริหารจัดการความเสี่ยงให้ได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้

ในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงนั้น บริษัทฯ
กำหนดเป็นนโยบายการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กรเพื่อเชื่อมโยงการจัดการให้เป็นไปตามมาตรฐานเดียวกัน
โดยมีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการตรวจสอบทำหน้าที่พิจารณาและให้คำแนะนำเกี่ยวกับความเสี่ยงและมาตรการควบคุมความเสี่ยง
รวมทั้งติดตามความคืบหน้าในการบริหารจัดการเพื่อให้การบริหารความเสี่ยงเป็นไปอย่างมีประสิทธิผล
โดยหน่วยงานบริหารความเสี่ยงและผู้รับผิดชอบความเสี่ยง
รายงานความคืบหน้าของผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการตรวจสอบเป็นประจำทุกไตรมาส
นอกจากนี้บริษัทฯ ยังได้มีการส่งเสริมให้พนักงานทุกคนมีความรู้
ความเข้าใจในการบริหารความเสี่ยง
โดยจัดทำคู่มือในการบริหารความเสี่ยงเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติภายในองค์กร รวมทั้งมีการจัดประชุม
สัมมนา อบรม
และจัดกิจกรรมส่งเสริมการบริหารความเสี่ยงเพื่อสร้างความเข้าใจในการบริหารความเสี่ยงให้แก่พนักงานทั่วทั้งองค์กร

ในปี 2555 ความเสี่ยงสำคัญขององค์กรที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ ซึ่งบริษัทฯ
ได้ดำเนินมาตรการบริหารจัดการ เพื่อให้การดำเนินธุรกิจบรรลุเป้าหมาย ดังนี้

2.1 ความเสี่ยงจากการผันผวนของราคาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์

วัตถุดิบหลักในกระบวนการผลิตของบริษัทฯ คือ น้ำมันดิบ โดยในปี 2555
แนวโน้มราคาน้ำมันดิบยังคงผันผวนจากปัจจัยหลักสำคัญ คือ
ภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวในภูมิภาคเศรษฐกิจสำคัญของโลก ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ยุโรป และจีน
อีกทั้งยังได้รับปัจจัยหนุนจากความยืดเยื้อของความไม่สงบทางการเมืองของประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลางซึ่งเป็นผู้ผลิตและส่งออกน้ำมันรายใหญ่
ตลอดจนอุบัติเหตุและภัยธรรมชาติร้ายแรงที่ส่งผลกระทบต่อโรงกลั่นต่างๆ ทั้งนี้
ความผันผวนของราคาน้ำมันดิบดังกล่าวส่งผลให้ราคาผลิตภัณฑ์ทั้งในกลุ่มปิโตรเลียมและปิโตรเคมีผันผวนตามไปด้วย
ซึ่งส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเงิน และผลประกอบการของบริษัทฯ อย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางการลดความเสี่ยง : บริษัทฯ
ยังคงดำเนินมาตรการบริหารความเสี่ยงหลายมาตรการอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า ได้แก่
การประสานความร่วมมือกับบริษัทในกลุ่ม ปตท. เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มอำนาจในการต่อรอง
บริหารจัดการด้านสินค้าคงคลังโดยนำระบบบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานเพื่อกำหนดเป้าหมายปริมาณสินค้าคงคลังที่จะเก็บให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
นำเครื่องมือในการคำนวณเชิงเส้น (Linear Programming) และเครื่องมือบริหารการผลิต
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการวางแผนการซื้อวัตถุดิบการผลิต และการขายผลิตภัณฑ์
การทำสัญญาซื้อขายตราสารอนุพันธ์โดยมีการกำหนดเป้าหมายของราคา ปริมาณ
และระยะเวลาในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมและสอดคล้องกับแผนธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทานและด้านการเงิน
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้ดำเนินมาตรการบริหารความเสี่ยงเพิ่มเติม คือ
การจัดหาน้ำมันดิบชนิดใหม่ที่ให้กำไรส่วนเพิ่มสูงเข้ามาใช้ในกระบวนการผลิต
มุ่งเน้นการขายผลิตภัณฑ์ชนิดที่ให้กำไรส่วนเพิ่มสูง รวมถึงผลิตภัณฑ์เกรดพิเศษ

2.2 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทฯ มีรายได้และต้นทุนวัตถุดิบส่วนใหญ่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
หรือซื้อขายโดยอิงราคาจากตลาดโลกที่ทำการซื้อขายในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
และแปลงจากสกุลเงินเหรียญสหรัฐเป็นสกุลเงินบาท
ด้วยอัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ยตามที่ระบุในสัญญาซื้อขาย ดังนั้น กำไรขั้นต้นของบริษัทฯ
ซึ่งจะถูกแปลงเป็นรูปเงินบาทนั้นจะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินบาทและสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ในระดับสูง

แนวทางลดความเสี่ยง : เพื่อไม่ให้กระทบต่อความสามารถในการชำระค่าใช้จ่าย
และหนี้เงินกู้ในรูปสกุลเงินบาท บริษัทฯ
มีแนวทางการบริหารความเสี่ยงโดยจัดสัดส่วนเงินกู้สกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ให้สอดคล้องกับโครงสร้างรายได้ของบริษัทฯ และเพื่อเป็นไปตามนโยบาย Natural Hedge
หรือการขายสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ล่วงหน้าเพื่อรองรับการชำระค่าใช้จ่ายที่เป็นสกุลเงินบาท ทั้งนี้
การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามนโยบาย Natural Hedge

2.3 ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ในกระบวนการผลิตของบริษัทฯ อาจมีความเสี่ยงที่ทำให้กระบวนการผลิตหยุดชะงัก
โดยมีสาเหตุหลักจากทั้งปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก เช่น อุปกรณ์และเครื่องจักรขัดข้อง
ความผิดพลาดที่เกิดจากคน (Human Error) ไฟฟ้าดับ การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ
เป็นต้น ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทฯ มีความเสี่ยงด้านการวางแผนการผลิต การส่งมอบผลิตภัณฑ์ให้กับลูกค้า
และอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัทฯ อย่างมีนัยสำคัญ
โดยความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญ มีดังนี้

1.  ความเสี่ยงที่เกิดจากการลดต่ำลงของความพร้อมในการผลิตของโรงงานหรือการหยุดชะงักของเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิต
    อันสืบเนื่องมาจากโรงงานไออาร์พีซีโดยส่วนใหญ่เครื่องจักรและอุปกรณ์ต่างๆ
    มีอายุการใช้งานมากกว่า 20 ปี
    ทำให้มีการเสื่อมสภาพของเครื่องจักรและอุปกรณ์ภายในโรงงานและเกิดโอกาสสูงที่จะเกิดความเสียหายหรือหยุดชะงัก
    จึงจำเป็นต้องมีแผนจัดการความเสี่ยงเพื่อให้มั่นใจได้ว่าจะช่วยลดการสูญเสียที่เกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิผล

  แนวทางลดความเสี่ยง : บริษัทฯ
  ยังคงดำเนินมาตรการในการบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า
  เนื่องจากโครงการต่างๆ ที่เป็นการปรับปรุง
  และพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องจักรและอุปกรณ์การผลิตต่างๆ
  ที่ได้เริ่มดำเนินการมานั้นเป็นโครงการระยะยาวที่จะต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เช่น
  โครงการติดตามและควบคุมความเสื่อมสภาพของเครื่องจักรอุปกรณ์ (Corrosion Control &
  Monitoring) การปรับปรุงประสิทธิผลงานบำรุงรักษาตามแนวคิด 3P (Preventive,
  Predictive and Precision Maintenance)
  การลดระยะเวลาที่ใช้ในการหยุดการผลิตให้สั้นที่สุดโดยการวางแผนและบริหารจัดการ
  ผู้รับเหมาและอุปกรณ์สำรองให้เกิดประสิทธิภาพ

  2.3.2 ความเสี่ยงที่จะเกิดความไม่ปลอดภัยต่อชีวิตของพนักงานและผู้รับเหมา

  แนวทางลดความเสี่ยง : อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิตของบริษัทฯ
  มักเป็นกรณีที่เกิดขึ้นกับผู้รับจ้างภายนอกของบริษัทฯ เป็นส่วนใหญ่ ดังนั้น
  นอกจากการดำเนินโครงการด้านความปลอดภัยให้แก่พนักงานของบริษัทฯ แล้ว
  ยังดำเนินการครอบคลุมไปถึงกลุ่มผู้รับจ้างภายนอกอีกด้วย
  โดยถือเสมือนหนึ่งเป็นพนักงานของบริษัทฯ เช่น การฝึกอบรมด้านความปลอดภัยก่อนการปฏิบัติงาน
  รวมถึงการกำหนดนโยบายการปฏิบัติงานโดยให้หัวหน้างานกำกับดูแลกลุ่มผู้รับจ้างภายนอกอย่างใกล้ชิดเสมือนเป็นพนักงานของบริษัทฯ
  นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังดำเนินโครงการสร้างพฤติกรรมความปลอดภัย (BBS: Behavior Based
  Safety) ซึ่งดำเนินการอย่างต่อเนื่อง
  เพื่อสร้างพฤติกรรมความปลอดภัยให้กับพนักงานและผู้บริหาร
  และมุ่งเน้นการสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัย

  2.3.3 ความเสี่ยงที่จะเกิดไฟฟ้าขัดข้องในหน่วยผลิตของเขตประกอบการไออาร์พีซี

  แนวทางลดความเสี่ยง : บริษัทฯ ดำเนินโครงการต่างๆ
  เพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งของระบบไฟฟ้าในกระบวนการผลิต เช่น
  โครงการระบบสมองกลเพื่อประมวลผลและควบคุมการสั่งการผลิต-จ่ายไฟฟ้า (Power
  Management System) ซึ่งจะช่วยสร้างความสมดุลระหว่างอุปสงค์ และอุปทานในการใช้ไฟฟ้า
  ทำให้การบริหารจัดการระบบไฟฟ้าทั้งหมดในกระบวนการผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
  เกิดเสถียรภาพและความต่อเนื่อง
  สามารถลดผลสูญเสียอันเนื่องจากการเกิดไฟฟ้าดับได้อย่างมีนัยสำคัญ

  2.3.4 ความเสี่ยงที่จะเกิดผลกระทบต่อกระบวนการผลิตและการดำเนินงานของบริษัทฯ
  จากภัยแล้ง

  แนวทางลดความเสี่ยง : บริษัทฯ ดำเนินการเฝ้าติดตามระดับน้ำของอ่างเก็บน้ำต่างๆ
  ในจังหวัดระยองอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งมีการจำลองสถานการณ์ปริมาณน้ำในระดับต่างๆ
  เพื่อวางแผนการบริหารจัดการการใช้น้ำของบ่อน้ำในเขตประกอบการ นอกจากนี้
  ยังได้เตรียมจัดหาแหล่งน้ำสำรองกรณีที่เกิดเหตุการณ์
  โดยสำรองปริมาณน้ำในบ่อน้ำในเขตประกอบการของบริษัทฯ

2.4 ความเสี่ยงจากการดำเนินโครงการลงทุน

เนื่องด้วยบริษัทฯ มีโครงการลงทุนสำคัญจำนวนมากเพื่อให้เป็นไปตามวิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้
โดยเป็นแผนการลงทุนระยะยาวตั้งแต่ปี 2553 – 2557 เพื่อเสริมศักยภาพในการแข่งขันของบริษัทฯ
และรักษาอัตราการเติบโตของบริษัทฯ ให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้บริษัทฯ
สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน เช่น โครงการขยายกำลังการผลิตโพรพิลีน เพื่อลดการนำเข้าวัตถุดิบ
โครงการพัฒนาคุณภาพน้ำมันดีเซลและน้ำมันเบนซินให้เป็นเชื้อเพลิงสะอาดตามมาตรฐาน Euro IV
เป็นต้น

แนวทางลดความเสี่ยง : บริษัทฯ
ดำเนินมาตรการบริหารความเสี่ยงจากการดำเนินโครงการลงทุนอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า
รวมทั้งบรรจุโครงการลงทุนสำคัญเข้าเป็นความเสี่ยงบริษัทฯ ทั้งนี้
เพื่อติดตามความคืบหน้าในการดำเนินการอย่างใกล้ชิด
และเพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินโครงการต่างๆ สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ตามที่บริษัทฯ
กำหนดไว้ในทุกๆ ด้าน ได้แก่ เวลา งบประมาณ และผลตอบแทนการดำเนินโครงการ นอกจากนี้
ในเรื่องที่ต้องดำเนินการตามกฎหมายในเรื่องของการทำแบบประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ
อีไอเอ (Environmental Impact Assessment: EIA) และประเมินผลกระทบทางสุขภาพ
หรือ เอชไอเอ (Health Impact Assessment: HIA) นั้น บริษัทฯ
ได้วางแผนงานอย่างละเอียดรอบคอบสำหรับการปฏิบัติตามกระบวนการทางกฎหมาย
มีการสื่อสารและประสานกับทั้งหน่วยงานภาครัฐ และชุมชนอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้การดำเนินการต่างๆ เป็นไปตามข้อกฎหมายและอยู่ภายในระยะเวลาที่วางแผนไว้

2.5 ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน

บริษัทฯ ให้ความสำคัญต่อกระบวนการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม
เนื่องจากโรงงานไออาร์พีซีมีสถานที่ตั้งใกล้แหล่งชุมชน
หากไม่มีระบบการควบคุมที่ดีอาจส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
และความปลอดภัยต่อชุมชนในบริเวณใกล้เคียงได้
รวมทั้งยังอาจส่งผลกระทบต่อความร่วมมือและความเข้าใจที่ดีของชุมชนต่อบริษัทฯ

แนวทางลดความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม : บริษัทฯ มุ่งเน้นการดำเนินกิจการภายใต้กฎหมาย
ระเบียบปฏิบัติด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม
มาตรฐานระบบจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย มอก./OHSAS 18001
มาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001 อย่างเคร่งครัด
รวมถึงยังมีการตรวจวัดค่าของสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs)
บริเวณสถานประกอบการอย่างสม่ำเสมอ
แม้ว่าค่าดังกล่าวจากกระบวนการผลิตของบริษัทฯที่ผ่านๆมาไม่เคยเกินกว่าระดับมาตรฐานก็ตาม ทั้งนี้
เพื่อเฝ้าระวังและสามารถเข้าบริหารจัดการได้ทันทีหากพบค่าการตรวจวัดที่สูงขึ้นผิดปกติ
รวมถึงการจัดทำคลังข้อมูลของสารอินทรีย์ระเหยง่ายบริเวณสถานประกอบการเพื่อใช้ในการบริหารจัดการทางด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

แนวทางลดความเสี่ยงด้านชุมชนและสังคม : บริษัทฯ ดำเนินโครงการ CSR (Corporate
Social Responsibility) อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง
เพื่อสร้างความเข้าใจและความสัมพันธ์อันดีต่อชุมชนและผู้มีส่วนได้เสีย เช่น
การสร้างและบูรณะสาธารณูปโภคต่างๆ การให้ทุนการศึกษา การเปิดโอกาสให้ชุมชนและบริษัทฯ
ได้มีความเข้าใจในการดำเนินกิจการต่างๆ ผ่านโครงการ Open House
การดำเนินงานศูนย์ประสานงานภาคสนามเพื่อลงพื้นที่ประสานงานและเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆกับชุมชน
ตลอดจนการร่วมซ้อมแผนฉุกเฉินกับชุมชนและหน่วยงานภาครัฐ

2.6 ความเสี่ยงจากภัยพิบัติ หรือเหตุการณ์ร้ายแรงที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ

เนื่องด้วยสถานการณ์ความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ได้เกิดภัยคุกคามต่างๆ ขึ้นรอบตัว
และอาจส่งผลกระทบทำให้ธุรกิจเกิดการหยุดชะงักได้ ดังนั้น บริษัทฯ
จึงต้องเตรียมความพร้อมและมาตรการรองรับเหตุการณ์ต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น เพื่อช่วยลดความสูญเสีย
ปกป้องภาพลักษณ์ชื่อเสียง และกิจกรรมสำคัญทางธุรกิจ

แนวทางลดความเสี่ยง : บริษัทฯ ได้นำมาตรฐานและระบบการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ
(Business Continuity Management: BCM) มาใช้ในการจัดทำแผนป้องกันและลดผลกระทบ
ที่เกิดจากการหยุดชะงักของธุรกิจ โดยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
ในการนี้บริษัทฯ ได้จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan: BCP)
อย่างเต็มรูปแบบ รวมถึงการดำเนินการซ้อมแผนฯ โดยได้นำมาตรฐานสากล BS25999 และ ISO
22301 มาใช้เป็นแนวทางในการเตรียมความพร้อมรองรับวิกฤตการณ์ต่างๆ เช่น เหตุการณ์ไฟไหม้
จลาจล น้ำท่วม โรคระบาด เป็นต้น