3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(1) ลักษณะของผลิตภัณฑ์หรือบริการ

ผลิตภัณฑ์ของบริษัท แบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ

1.  ผลิตภัณฑ์หลัก ได้แก่ ข้าวสารประเภทต่าง ๆ
    มีหลายประเภทขึ้นกับพันธุ์ข้าวเปลือกและลักษณะการสีข้าว

2.  ผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้ (By-Product) ได้แก่ ปลายข้าว กากรำสกัด น้ำมันรำดิบ
    และขี้เถ้าแกลบ เป็นต้น

ผลิตภัณฑ์หลัก 

บริษัทฯ เน้นการจำหน่ายข้าวสารที่มีคุณภาพสูง ข้าวสารที่จำหน่ายจะแบ่งเป็นชนิดและเกรดต่างๆ
ตามมาตรฐานของกระทรวงพาณิชย์ จำแนกเป็นประเภทใหญ่ๆ ได้ดังนี้คือ

1.  ข้าวสาร 100 เปอร์เซ็นต์ เป็นข้าวสารคุณภาพดีเยี่ยมที่มีเมล็ดสมบูรณ์ไม่มีเมล็ดหักรวมอยู่
    หรืออาจจะมีบ้างแต่น้อยมาก ข้าวสารที่จำหน่ายมีหลายชนิด ได้แก่

  - ข้าวสารชนิดธรรมดา

  - ข้าวสารหอมมะลิ มีลักษณะพิเศษ คือ เวลาหุงจะมีกลิ่นหอมและนุ่ม

  - ข้าวเสาไห้ เป็นพันธุ์ข้าวที่เพาะปลูกในเขตพื้นที่นาดินทราย

  นอกจากนี้ยังมีข้าวกล้องหอมมะลิ เป็นข้าวที่ยังไม่ขัดเอารำออกให้ขาว
  เพื่อให้คุณค่าทางอาหารคงอยู่มากที่สุด ไม่สูญเสียไปจากการสีข้าว

  2. ข้าวสาร 5 เปอร์เซ็นต์ เป็นข้าวสารที่มีเมล็ดหักผสมอยู่ 5
  เปอร์เซ็นต์ของจำนวนข้าวสารทั้งหมด เมล็ดข้าวหักได้แก่เมล็ดข้าวสารที่มีความยาวระหว่าง
  3/8-6/8 ของขนาดข้าวสารเต็มเมล็ด

  3. ข้าวสารผสม เป็นข้าวสารที่มีข้าวหอมมะลิและข้าวขาวธรรมดาผสมกัน
  เพื่อขายให้กับผู้บริโภคที่ต้องการบริโภคข้าวหอมมะลิผสมในราคาต่ำ

การจำหน่ายข้าวสารของบริษัทส่วนใหญ่จะเป็นการจำหน่ายเพื่อบริโภคภายในประเทศ
อย่างไรก็ตามบริษัทมีนโยบายเพิ่มการจำหน่ายต่างประเทศให้สูงขึ้น
เนื่องจากในปัจจุบันมีกำลังการผลิตเกินกว่ายอดจำหน่ายภายในประเทศ

การจำหน่ายภายในประเทศจะเน้นข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกภายใต้เครื่องหมายการค้าของบริษัทฯ
ตรา “ข้าวมาบุญครอง” ซึ่งแบ่งเป็น 7 ประเภท คือ

1.  ข้าวรวงแก้ว เป็นข้าวสารขาวเกรด 10% ขนาดบรรจุถุง 5 กิโลกรัม มีมูลค่าการ

  จำหน่ายมากกว่า 50% ของข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกทั้งหมดของบริษัทฯ

2.  ข้าวหอมมะลิเป็นข้าวหอมมะลิเกรด 5% ขนาดบรรจุถุง 5 กิโลกรัม มีมูลค่าการจำหน่าย

  รองจากข้าวรวงแก้ว

3.  ข้าวหอมมะลิทองเป็นข้าวหอมมะลิเกรด 100% ขนาดบรรจุถุง 5 กิโลกรัม

4.  ข้าวเสาไห้เป็นข้าวสารขาวเกรด 100% ขนาดบรรจุถุง 5 กิโลกรัม

5.  ข้าวหอมทิพย์เป็นข้าวหอมมะลิผสมกับข้าวขาวธรรมดาเกรด 10% ขนาดบรรจุถุง

  5 กิโลกรัม

6.  ข้าวหอมนพคุณเป็นข้าวกล้องหอมมะลิเกรด 100% ขนาดบรรจุถุง 2 กิโลกรัม

7.  ข้าวรวงทิพย์ เป็นข้าวสารขาวเกรด 15% ขนาดบรรจุถุง 5 กิโลกรัม

ผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้ (By-Product) จำแนกได้เป็น 4 ประเภทใหญ่ๆ คือ

1.  ปลายข้าว คือ ข้าวเมล็ดหัก ซึ่งเป็นส่วนของเมล็ดข้าวสารที่มีความยาวเท่ากับหรือน้อยกว่า
    6/8 เท่าของเมล็ดข้าวเต็ม
    บางส่วนของปลายข้าวจะนำไปผสมกับเมล็ดข้าวเต็มเพื่อจำหน่ายเป็นข้าวสารชนิด 5%-15%
    ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯ แต่ส่วนใหญ่จะจำหน่ายแยกเป็นปลายข้าวอย่างเดียวแบ่งเป็น 3
    ชนิดคือ

    -   A1 ชนิดเลิศ และ A1 ชนิดพิเศษ เมล็ดข้าวมีความยาวมากกว่า 3/8 แต่ไม่เกิน 5/8
        โดยจะจำหน่ายเป็นปลายข้าวส่งออกโดยผ่านผู้ส่งออกหรือนำไปผสมเป็นข้าวเปอร์เซนต์ต่างๆ

    -   C1 เมล็ดข้าวมีความยาว 2/8 จำหน่ายให้อุตสาหกรรมอาหารประเภทต่างๆ เช่น ขนม
        เส้นก๋วยเตี๋ยว

    -   ปลายข้าวรำ เมล็ดข้าวมีความยาว 1/8 จำหน่ายให้แก่อุตสาหกรรมผลิตอาหารสัตว์

2.  น้ำมันรำดิบ เป็นผลผลิตที่เกิดจากการสกัดน้ำมันออกจากรำข้าว
    ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตน้ำมันพืชในการปรุงอาหาร บริษัทฯ
    ทำการจำหน่ายภายในประเทศ ให้กับอุตสาหกรรมผลิตน้ำมันพืช
    และจำหน่ายต่างประเทศตามคำสั่งซื้อ

3.  กากรำสกัด เป็นส่วนที่เหลือจากการนำรำข้าวมาสกัดน้ำมันรำดิบ
    ซึ่งจะเป็นส่วนที่ใช้ในการผสมอาหารสัตว์และมีคุณค่าอาหารทางด้านโปรตีน บริษัทฯ
    ทำการจำหน่ายภายในประเทศ ให้กับอุตสาหกรรมผลิตอาหารสัตว์

4.  ขี้เถ้าแกลบ เป็นผลผลิตที่เกิดจากการเผาไหม้แกลบ บริษัทฯ
    จะทำการส่งออกไปต่างประเทศซึ่งสามารถใช้เป็นประโยชน์ในอุตสาหกรรมโลหะบางประเภท

สิทธิหรือข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจ

บัตรส่งเสริมการลงทุน

บริษัท ราชสีมาไรซ์ จำกัด (ถือหุ้นโดยบริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
99.99%)
ได้รับการส่งเสริมจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนในกิจการคัดคุณภาพข้าวสารประเภท 1.23
กิจการคัดคุณภาพ ผลิตผลการเกษตรตามบัตรส่งเสริมการลงทุนเลขที่ 1123/2540 ลงวันที่ 19
กุมภาพันธ์ 2540 ซึ่งเป็นการรับโอนกิจการจากบริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
ตามบัตรส่งเสริมเลขที่ 1625/2538 ลงวันที่ 17 สิงหาคม 2538

สิทธิประโยชน์ที่สำคัญตามบัตรส่งเสริมการลงทุนดังกล่าวมีดังนี้

1.  ได้รับอนุญาตนำคนต่างด้าว
    ซึ่งเป็นช่างฝีมือผู้ชำนาญการเพื่อทำงานเฉพาะตำแหน่งหน้าที่การงานเข้ามาในราชอาณาจักรได้ตามจำนวนและกำหนดระยะเวลาเท่าที่คณะกรรมการพิจารณาเห็นสมควร

2.  ได้รับการยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักรที่อนุมัติ โดยจะต้องนำเข้าภายในวันที่ 17
    สิงหาคม 2540

3.  ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามมาตรา 31
    สำหรับกำไรสุทธิที่ได้รับจากการประกอบการและรวมถึงรายได้จากการจำหน่ายผลพลอยได้
    ได้แก่เศษหรือของเสียจากขบวนการผลิตเป็นระยะเวลา 8 ปี
    นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการ

4.  ได้รับการยกเว้นไม่ต้องนำเงินปันผลจากกิจการที่ได้รับการส่งเสริม
    ซึ่งได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามมาตรา 31
    ไปรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ตลอดระยะเวลาที่ผู้รับการส่งเสริมได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้น

5.  ได้รับการลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกำไรสุทธิที่ได้รับจากการลงทุนในอัตราร้อยละ 50
    ของอัตราปกติมีกำหนด 5 ปี นับจากวันที่พ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 31 วรรคหนึ่ง

6.  ได้รับอนุญาตให้หักค่าขนส่ง ค่าไฟฟ้า และค่าประปา 2 เท่าของค่าใช้จ่ายดังกล่าว
    มีกำหนดระยะเวลา 10 ปี นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการ

7.  ได้รับอนุญาตให้หักเงินลงทุนในการติดตั้ง หรือก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกร้อยละ 25
    ของเงินลงทุนนอกเหนือไปจากการหักค่าเสื่อมราคาตามปกติ

8.  ได้รับอนุญาตให้นำหรือส่งเงินออกนอกราชอาณาจักรเป็นเงินตราต่างประเทศได้

  เงื่อนไขสำคัญตามบัตรส่งเสริมการลงทุนสรุปได้ดังนี้

1.  เครื่องจักรที่ใช้ในกิจการที่ได้รับการส่งเสริมจะต้องเป็นเครื่องจักรที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ

2.  จะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จ พร้อมที่จะเปิดดำเนินการได้ภายในกำหนดเวลาไม่เกิน 30
    เดือน นับแต่วันที่ออกบัตรส่งเสริม

3.  จะต้องตั้งโรงงานในท้องที่จังหวัดนครราชสีมา
    โดยสถานที่ตั้งโรงงานจะต้องไม่อยู่ในเขตหวงห้ามตามประกาศผังเมืองรวมของจังหวัด
    ทั้งนี้ภายในระยะเวลา 15 ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ จะย้ายไปตั้งในท้องที่อื่นไม่ได้
    เว้นแต่จะได้รับอนุญาต

4.  จะต้องมีทุนจดทะเบียนที่เรียกชำระเต็มมูลค่าหุ้นแล้วไม่น้อยกว่า 50 ล้านบาท

5.  ขนาดของกิจการคัดคุณภาพข้าวสารปีละประมาณ 100,000 ตัน

บริษัท สีมาแพค จำกัด (ถือหุ้นโดยบริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
50%)ได้รับการส่งเสริมจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนในกิจการผลิตถุงพลาสติก ประเภท
6.12 การผลิตภัณฑ์พลาสติกหรือเคลือบด้วยพลาสติก ตามบัตรส่งเสริมการลงทุนเลขที่ 1648/2540
ลงวันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2540

  สิทธิประโยชน์ที่สำคัญตามบัตรส่งเสริมการลงทุนดังกล่าวมีดังนี้

1.  ได้รับอนุญาตนำคนต่างด้าว
    ซึ่งเป็นช่างฝีมือผู้ชำนาญการเพื่อทำงานเฉพาะตำแหน่งหน้าที่การงานเข้ามาในราชอาณาจักรได้ตามจำนวนและกำหนดระยะเวลาเท่าที่คณะกรรมการพิจารณาเห็นสมควร

2.  ไดรับการยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักรตามที่คณะกรรมการพิจารณาอนุมัติ

3.  ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกำไรสุทธิที่ได้รับจากการประกอบกิจการที่ได้รับการส่งเสริมมีกำหนดเวลา
    8 ปี นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการนั้น

4.  ได้รับการยกเว้นไม่ต้องนำเงินปันผลจากกิจการที่ได้รับการส่งเสริม
    ซึ่งได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามมาตรา 31
    ไปรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ตลอดระยะเวลาที่ผู้รับการส่งเสริมได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้น

5.  ได้รับการลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกำไรสุทธิที่ได้รับจากการลงทุนในอัตราร้อยละ 50
    ของอัตราปกติมีกำหนด 5 ปี นับจากวันที่พ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา 31 วรรคหนึ่ง

6.  ได้รับอนุญาตให้หักค่าขนส่ง ค่าไฟฟ้า และค่าประปา 2 เท่าของค่าใช้จ่ายดังกล่าว
    มีกำหนดระยะเวลา 10 ปี นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการ

7.  ได้รับอนุญาตให้หักเงินลงทุนในการติดตั้ง หรือก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกร้อยละ 25
    ของเงินลงทุนนอกเหนือไปจากการหักค่าเสื่อมราคาตามปกติ

8.  ได้รับอนุญาตให้นำหรือส่งเงินออกนอกราชอาณาจักรเป็นเงินตราต่างประเทศได้

  เงื่อนไขสำคัญตามบัตรส่งเสริมการลงทุนสรุปได้ดังนี้

1.  เครื่องจักรที่ใช้ในกิจการที่ได้รับการส่งเสริมจะต้องเป็นเครื่องจักรที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ

2.  จะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จ พร้อมที่จะเปิดดำเนินการได้ภายในกำหนดเวลาไม่เกิน 30
    เดือน นับแต่วันที่ออกบัตรส่งเสริม

3.  จะต้องมีทุนจดทะเบียนที่เรียกชำระเต็มมูลค่าหุ้นแล้วไม่น้อยกว่า 50 ล้านบาท

4.  จะต้องตั้งโรงงานในท้องที่จังหวัดนครราชสีมา
    โดยสถานที่ตั้งโรงงานจะต้องไม่อยู่ในเขตหวงห้ามตามประกาศผังเมืองรวมของจังหวัด
    ทั้งนี้ภายในระยะเวลา 15 ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ จะย้ายไปตั้งในท้องที่อื่นไม่ได้
    เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการ

5.  ขนาดของกิจการมีกำลังผลิตถุงพลาสติกปีละประมาณ 1,900 ตัน

(2) การตลาดและภาวะการแข่งขัน

กลยุทธ์ทางการตลาด

บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน) มีโรงสีขนาดใหญ่มีกำลังการผลิตประมาณวันละ
1,000 ตัน มีขบวนการผลิตที่ครบวงจรโดยใช้เครื่องจักรที่ทันสมัย
มีการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง นอกจากบริษัทฯ
จะได้ผลิตภัณฑ์หลักคือข้าวสารแล้วยังมีผลิตภัณฑ์พลอยได้จากขบวนการผลิตด้วย เป็นผลทำให้บริษัทฯ
มีอัตราส่วนของต้นทุนการผลิตต่อรายได้ต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับบริษัทอื่นที่ดำเนินธุรกิจเดียวกัน
สำหรับตลาดภายในประเทศ บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
เป็นบริษัทแรกที่เริ่มนำการตลาดเข้ามาใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าเป็นรายแรก
โดยเริ่มผลิตข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกภายใต้เครื่องหมายการค้า “ข้าวมาบุญครอง”
ซึ่งถือเป็นผู้นำในธุรกิจนี้ ส่วนตลาดส่งออกนั้น บริษัทฯ ได้เริ่มมีการส่งออกมากขึ้น
เนื่องจากการส่งออกจะมีกำไรที่สูงกว่าขายในประเทศ แต่บริษัทฯ
จะยังรักษานโยบายเดิมคือไม่ประสงค์จะเสี่ยงกับการขึ้นลงของราคาข้าวเปลือก ดังนั้นบริษัทฯ
จะทำสัญญาขายส่งออกต่อเมื่อมีปริมาณข้าวเปลือกในมือมากเพียงพอเท่านั้น ส่วนการส่งออกปลายข้าว
บริษัทฯ ยังคงส่งปลายข้าว ผ่านผู้ส่งออกอยู่ แต่ในอนาคตอันใกล้ทางบริษัทฯ จะเริ่มส่งออกโดยตรง
โดยเน้นเฉพาะผู้ซื้อที่มีฐานะการเงินดี โดยมีธนาคารในประเทศรับรองการชำระเงิน
เพื่อลดการเสี่ยงจากการที่ไม่ได้รับชำระค่าสินค้า

หลักการที่ทำให้ผลิตภัณฑ์ข้าวถุงของบริษัทฯ สามารถรักษามาตรฐานคุณภาพสูงสุดได้ตลอดเวลา
อันเป็นจุดเด่นของบริษัท มีดังนี้

1.  สร้างภาพพจน์ของผลิตภัณฑ์ (Brand Image) ในแง่ของคุณภาพสูง สะอาด ถูกหลักอนามัย

2.  สร้างความเชื่อถือและไว้วางใจให้ผู้บริโภคมีต่อสินค้าของบริษัทในเรื่องของปริมาณและประเภทของข้าวสาร

3.  ติดตามความต้องการของผู้บริโภคอย่างใกล้ชิดเพื่อปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ ขนาด
    และการบริการตรงตามรสนิยม และความต้องการของลูกค้าตลอดเวลา

4.  พยายามยึดพื้นที่ในร้านค้า ซุปเปอร์มาร์เก็ต ห้างสรรพสินค้า
    เพื่อให้มีผลิตภัณฑ์ของบริษัทวางจำหน่ายมากกว่าผลิตภัณฑ์ของบริษัทอื่นๆ
    และเป็นจุดเด่นแก่ผู้บริโภค

จุดเด่นอื่นของบริษัทที่สำคัญยิ่งคือ ยี่ห้อหรือแบรนด์เนม “มาบุญครอง”
ซึ่งติดปากผู้บริโภคเมื่อเอ่ยถึงข้าวถุงเป็นอันดับแรก
ทั้งนี้เนื่องจากข้าวถุงมาบุญครองนับว่าเป็นยี่ห้อแรกๆ
ที่เข้าสู่ตลาดและประสบความสำเร็จในการขายเป็นอย่างสูง ดังนั้น ยี่ห้อ “มาบุญครอง”
จึงได้ชื่อว่าเป็นข้าวถุงที่ครองใจผู้บริโภคมายาวนาน
กอรปกับทางบริษัทได้เน้นคุณภาพของข้าวที่ใช้ในการผลิตให้มีคุณภาพที่สม่ำเสมอ สะอาด
และถูกหลักอนามัย สมกับวลี “สะอาดทุกถุง หุงขึ้นหม้อ”

สำหรับจุดด้อยนั้นมีทั้งในขั้นตอนการผลิตและในตัวสินค้าเอง กล่าวคือในขั้นตอนการผลิตนั้น
ข้าวถุงสามารถผลิตได้ง่ายโดยไม่จำเป็นต้องมีโรงสีและโรงขัดข้าวขาวเป็นของตัวเองแต่อย่างใด
แต่ขอให้มีเพียงเครื่องบรรจุถุงเท่านั้น
ซึ่งก็หาซื้อได้ทั่วไปโดยผู้ผลิตสามารถไปซื้อข้าวสารจากโรงสีโดยตรง
แล้วนำมาผลิตเป็นข้าวถุงที่บ้านก็สามารถทำได้แล้ว ดังนั้น ด้วยสาเหตุนี้
ในภาวะที่ข้าวสารราคาถูกหรือมีเหลืออยู่ภายในประเทศเป็นจำนวนมาก
ผู้จำหน่ายข้าวถุงที่ปกติจะรับซื้อจากผู้ผลิตไปจำหน่ายก็จะทำการผลิตเอง
แต่เมื่อข้าวสารราคาแพงก็จะหวนกลับมารับซื้อจากผู้ผลิตไปจำหน่ายเช่นเดิม ด้วยเหตุนี้
จึงทำให้ภาวะการณ์แข่งขันบางครั้งรุนแรง บางครั้งอ่อนลง ส่วนสำหรับจุดด้อยในตัวสินค้าเองนั้น
ข้าวถุงนับว่าเป็นสินค้าที่ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญจริงๆ
เท่านั้นที่เมื่อดูด้วยตาจึงจะทราบว่าคุณภาพอยู่ในระดับใด ดังนั้น หากเป็นผู้บริโภคทั่วๆ
ไปเมื่อดูด้วยตาก็จะไม่ทราบเลยว่าข้าวถุงที่กำลังซื้ออยู่นั้นถุงไหนยี่ห้อไหนจะดีกว่ากัน ดังนั้น
หากไม่ใช่ผู้บริโภคที่ซื้อข้าวถุงมาบุญครองเป็นประจำอยู่แล้ว
ก็จะเพียงดูว่าข้าวถุงยี่ห้อไหนราคาถูกที่สุด ก็จะตัดสินใจเลือกข้าวถุงยี่ห้อนั้นทันที
ยิ่งในสภาวะการณ์ปัจจุบันที่เศรษฐกิจไม่ดี กำลังซื้อของผู้บริโภคถดถอย
ผู้บริโภคก็จะเพียงดูว่าข้าวถุงไหนราคาถูกก็ใช้ได้แล้ว เพราะข้าวถุงไหนๆ ก็เหมือนกัน

สภาวะตลาดข้าวสารบรรจุถุงพลาสติก

เนื่องจากข้าวเป็นอาหารหลักของคนไทย และประชากรไทยมากกว่าร้อยละ 80
บริโภคข้าวเพื่อยังชีพถึงประมาณคนละ 144 กิโลกรัมต่อปี
ตลาดข้าวภายในประเทศจึงมีความสำคัญเป็นอย่างสูง
พฤติกรรมในการบริโภคของคนไทยก็มีการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย
จากเดิมข้าวซึ่งเป็นสินค้าที่ไม่มีความแตกต่าง ซึ่งมีขายทั่วไปในรูปแบบต่างๆ
ตามความต้องการของผู้บริโภค
โดยบริษัทเป็นบริษัทแรกที่เริ่มนำการตลาดเข้ามาใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าเป็นรายแรก
โดยเริ่มผลิตข้าวถุงภายใต้ยี่ห้อ “ข้าวมาบุญครอง” เพื่อแบ่งแยกความแตกต่างระหว่างผลิตภัณฑ์
และสอดคล้องกับพฤติกรรมในการบริโภคของผู้บริโภคในประเทศ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชาชนในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล ซึ่งคำนึงถึงความสะดวก สะอาด
คุณภาพที่ดีและหาซื้อได้ง่าย
จึงมีผลกระทบต่อแนวโน้มในตลาดที่มีการเปลี่ยนแปลงจากการบริโภคโดยซื้อเป็นกระสอบมาเป็นถังและเป็นข้าวบรรจุถุงตามลำดับ

ในส่วนของข้าวถุงแบ่งเป็นข้าว 2 กลุ่มใหญ่ คือ ข้าวหอมมะลิ และข้าวธรรมดา
โดยทุกบริษัทผู้ผลิตจะต้องมีข้าวหอมมะลิบรรจุถุง เนื่องจากเป็นที่นิยมของคนไทย
ส่วนข้าวขาวธรรมดายังแยกได้เป็นหลายชื่อตามแต่บริษัทผู้ผลิตจะตั้งขึ้น เช่น ข้าวเสาไห้
ข้าวรวงแก้ว ข้าว 5% ข้าวขาวตาแห้ง เป็นต้น ผลิตภัณฑ์ข้าวบรรจุแบ่งเป็นขนาดมาตรฐานบรรจุ 2,
5 และ 10 กิโลกรัม โดยขนาดที่นิยมมากที่สุดคือ ขนาดบรรจุ 5 กิโลกรัม
ซึ่งมีส่วนครองตลาดข้าวบรรจุถุงทั้งหมดประมาณร้อยละ 95 ทั้งนี้
เนื่องจากมีความเหมาะสมกับขนาดของครอบครัวคนไทยในปัจจุบันซึ่งมีขนาดเล็กลง
โดยเฉลี่ยครอบครัวละ 3-5 คน ซึ่งประมาณว่าจะบริโภคข้าวบรรจุถุงขนาด 5 กิโลกรัมหมดภายใน
1-2 สัปดาห์

ปัจจุบันตลาดข้าวบรรจุถุงทวีการแข่งขันมากขึ้น
เนื่องจากการเติบโตของตลาดข้าวบรรจุถุงโดยเฉพาะในเขตกรุงเทพฯ
ซึ่งพบว่าส่วนแบ่งตลาดของผลิตภัณฑ์ข้าวบรรจุถุงมีประมาณร้อยละ 43 นอกนั้นเป็นข้าวชนิดตวงอื่นๆ
จากการประมาณตัวเลขการบริโภคข้าวบรรจุถุงทั่วประเทศคิดเป็น 800,000 ตันต่อปี
หรือมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 10 ของการบริโภคข้าว
ทำให้การแข่งขันในตลาดค้าข้าวบรรจุถุงซึ่งมีหลายบริษัทในตลาดได้มีการใช้กลยุทธ์การตลาดเพื่อเป็นสื่อในการสร้างชื่อเสียงและภาพพจน์
เนื่องจากข้าวเป็นสินค้าที่ยากแก่ผู้บริโภคในการแยกความแตกต่าง
อย่างไรก็ตามผู้ผลิตหลายรายพยายามที่จะหาจุดแตกต่าง เช่น
ความสะอาดหรือเพิ่มคุณภาพโดยการผสมสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น วิตามินลงไป
ส่วนช่องทางการจำหน่ายข้าวถุงไปสู่ผู้บริโภคขั้นสุดท้ายทั้งในเขตกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดนั้น
สามารถหาซื้อได้จากร้านขายของชำซึ่งเป็นร้านค้าใกล้บ้าน
และร้านค้าสมัยใหม่ที่เรียกว่าห้างสรรพสินค้าหรือซุปเปอร์มาร์เก็ต เป็นต้น

กลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทก็คือผู้บริโภคทุกคนไม่แยกแยกว่าอยู่ในระดับใด
เพราะทางบริษัทมีข้าวถุงหลากหลายคุณภาพและราคาที่เหมาะสมกับทุกระดับของผู้บริโภค เช่น
ข้าวหอมมะลิทองเป็นข้าวหอมมะลิเกรด 100% ชั้น 1 ดีที่สุดและราคาแพงที่สุด
ข้าวรวงทิพย์เป็นข้าวขาวธรรมดาเกรด 10%-15% คุณภาพปานกลางและราคาถูกที่สุด ดังนั้น
ผู้บริโภคสามารถเลือกได้เองว่าข้าวถุงชนิดใดเหมาะสมที่สุด

ด้านนโยบายการตั้งราคานั้น
บริษัทตั้งราคาข้าวถุงของบริษัทใกล้เคียงกับคู่แข่งในระดับเดียวกันที่มีคุณภาพสินค้าใกล้เคียงกัน
ซึ่งโดยปกติแล้วจะต่างกันไม่มาก
และเท่าที่ผ่านมาราคาข้าวถุงของบริษัทจะเป็นตัวชี้นำราคาของข้าวถุงในท้องตลาด
เพราะส่วนแบ่งตลาดของบริษัทมีอยู่ประมาณ 50%

โดยสรุปแล้ว ตลาดข้าวถุงมีแนวโน้มที่แจ่มใสและมีโอกาสขยายตัวเพิ่มขึ้น
เนื่องจากพฤติกรรมการบริโภคของประชาชนเปลี่ยนแปลงไป
ประกอบกับขนาดของครอบครัวที่มีขนาดเล็กลง
รวมทั้งการแข่งขันของผู้ผลิตแต่ละรายจะมีผลในการกระตุ้นตลาดให้มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว

สภาพการแข่งขัน

ด้านการผลิต กิจการด้านโรงสีในประเทศนั้นมีอยู่ทั่วประเทศส่วนใหญ่จะมีมากในภาคกลาง
ซึ่งจะมีตั้งแต่ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก และระบบครอบครัว โดยมีโรงสีขนาดใหญ่จำนวนไม่มากนัก
ซึ่งโรงสีขนาดใหญ่จะมีกำลังการผลิตประมาณวันละ 500 ตัน ขึ้นไป
และในปัจจุบันเนื่องจากสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำไม่เอื้ออำนวยให้โรงสีขนาดกลาง เล็ก
อยู่ได้เพราะขาดเครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพ และเทคโนโลยีอันทันสมัย
รวมทั้งจะต้องแข่งขันในด้านการตลาดกับคู่แข่งขันรายใหญ่ซึ่งมีฐานการตลาดที่แน่นกว่า
และประการสำคัญที่สุดคือเป็นการผลิตที่ไม่ครบวงจร
โดยส่วนมากแล้วจะคำนึงเฉพาะข้าวสารแต่เพียงอย่างเดียว โดยให้ความสำคัญถึงผลิตภัณฑ์พลอยได้
(By-Product) น้อยมากจึงสูญเสียผลประโยชน์ที่ควรจะได้

บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน)
เป็นโรงสีขนาดใหญ่มีกำลังการผลิตประมาณวันละ 1,000 ตัน
มีขบวนการผลิตที่ครบวงจรโดยใช้เครื่องจักรและเทคโนโลยีที่ทันสมัย
มีการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง
ทำให้นอกจากบริษัทจะได้ผลิตภัณฑ์หลักคือข้าวสารแล้วยังมีผลิตภัณฑ์พลอยได้ (By-Product)
จากขบวนการผลิต ทำให้บริษัทได้ใช้วัตถุดิบคือข้าวเปลือก
เกิดผลิตภัณฑ์มากมายเป็นผลทำให้บริษัทมีอัตราส่วนของต้นทุนการผลิตต่อรายได้รวมต่ำ
เมื่อเปรียบเทียบกับบริษัทอื่นๆ ที่ดำเนินธุรกิจเดียวกัน

ด้านการตลาด ข้าวสารเป็นสินค้าเกษตรที่สำคัญอย่างยิ่งของไทย
เพราะนอกจากเป็นอาหารหลักของคนไทย
ซึ่งจะต้องบริโภคเป็นประจำทุกวันแล้วยังเป็นที่นิยมบริโภคของชาวต่างชาติ
เนื่องจากข้าวสารของประเทศไทยเป็นที่ยอมรับในเรื่องรสชาดและคุณภาพ ดังนั้น
ข้าวจึงเป็นสินค้าส่งออกระดับต้น ๆ ของประเทศตลอดมา

การแข่งขันตลาดภายในประเทศ ในอดีตคนไทยนิยมซื้อข้าวสารบรรจุเป็นกระสอบหรือถัง
แต่เกิดความไม่สะดวกในการเก็บรักษา เพราะอาจจะมีผลทำให้คุณภาพของข้าวสารเสื่อมไป
หรือแมลงกัดกินบ้าง ในปัจจุบันความนิยมของผู้บริโภคได้เปลี่ยนไปโดยคำนึงถึงความสะดวกมากขึ้น
ดังนั้น ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกจึงเป็นที่นิยมมาก มีการวางจำหน่ายตามร้านค้า ซุปเปอร์มาร์เก็ต
และห้างสรรพสินค้าโดยทั่วไป ซึ่งมีทั้งขนาดและประเภทของข้าวสารชนิดต่างๆ
ให้ผู้บริโภคได้มีโอกาสเลือกซื้อตามความต้องการ ซึ่งในปัจจุบัน
ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกได้เป็นที่นิยมของผู้บริโภคมาก
จึงได้มีผลิตภัณฑ์ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกเกิดขึ้นมากมายหลายยี่ห้อวางจำหน่ายโดยทั่วไป

ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกภายใต้เครื่องหมายการค้า “ข้าวมาบุญครอง” ถือเป็นผู้นำในธุรกิจนี้
เพราะได้ทำการผลิตและวางจำหน่ายตั้งแต่ปี 2527 การที่บริษัทฯ
ได้เน้นในเรื่องของคุณภาพและความสะอาดถูกอนามัยตามหลักโภชนาการตลอดจนความซื่อสัตย์ต่อผู้บริโภคในเรื่องขนาด
ปริมาณ และประเภทของข้าวสาร จึงทำให้ผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ ได้รับความเชื่อถือจากผู้บริโภคด้วยดี
บริษัทฯ จึงมีส่วนแบ่งตลาดที่สูงมากประมาณ 50% เป็นอันดับหนึ่งตลอดมาจนกระทั่งปัจจุบัน

สำหรับตลาดส่งออกข้าวสาร บริษัทได้เริ่มพัฒนาตลาดส่งออก
เพื่อเพิ่มศักยภาพในการประกอบกิจการข้าวของบริษัทให้เติบโตยิ่งขึ้น
คาดว่าจะได้รับความสำเร็จในระดับหนึ่ง

สำหรับคู่แข่งที่เป็นผู้ส่งออกในประเทศที่ดำเนินธุรกิจการจำหน่ายข้าวเพื่อการส่งออกนั้น
ส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มโรงสีต่างๆ ที่มีบริษัทในกลุ่มเป็น Exporter
ซึ่งเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ของประเทศ บริษัทต่างๆ เหล่านี้จะรับซื้อข้าวสารจากโรงสีอื่นๆ ด้วย
เนื่องจากปริมาณข้าวสารที่สีเองมีจำนวนไม่เพียงพอแก่การส่งออก สำหรับบริษัทฯ
ซึ่งได้เน้นการจำหน่ายภายในประเทศมากกว่าการส่งออก
จึงทำให้ส่วนแบ่งตลาดสำหรับข้าวเพื่อการส่งออกมีน้อยเมื่อเทียบกับคู่แข่งขันรายอื่น

ส่วนผลิตภัณฑ์พลอยได้ (By-Product) จากการผลิต เช่น ปลายข้าว น้ำมันรำดิบ
และกากรำสกัดนั้นก็มีคู่แข่งขันภายในกลุ่มของโรงสีเป็นหลักใหญ่
แต่ความต้องการของตลาดนั้นยังมีอยู่สูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมด้านการผลิตอาหาร
ซึ่งนับวันเกษตรกรก็นิยมไปเลี้ยงสัตว์กันมากขึ้น
เพราะสินค้าด้านเกษตรกรรมนั้นขึ้นอยู่กับฤดูกาลเป็นสำคัญ ซึ่งทำให้ผลผลิตได้ไม่แน่นอน
ส่วนราคาน้ำมันรำดิบนั้นอาจจะมีผลกระทบบ้างถ้าราคาน้ำมันปาล์มถูกกว่า
แต่ก็ยังเป็นที่ต้องการของอุตสาหกรรมผลิตน้ำมันพืชอยู่ บริษัทฯ
ก็ได้ทำการจำหน่ายผลิตภัณฑ์เหล่านี้ให้กับลูกค้าที่มีการสั่งซื้อคราวละเป็นจำนวนมากเป็นเป้าหมาย
เช่น บริษัท กรุงเทพโปรดิวส์ จำกัด บริษัท น้ำมันพืชปทุม จำกัด และบริษัท น้ำมันบริโภคไทย จำกัด
เป็นต้น ทั้งนี้เป็นเพราะลูกค้ามีความมั่นใจว่า
บริษัทสามารถจะส่งผลิตภัณฑ์ตามที่ตนต้องการได้ในปริมาณมาก
ทำให้ขบวนการผลิตของตนเองไม่มีอุปสรรคในเรื่องของวัตถุดิบ

การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

ผลิตภัณฑ์ข้าวสาร

-   การจำหน่ายภายในประเทศ ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกหรือข้าวถุงภายใต้เครื่องหมายการค้า
    “ข้าวมาบุญครอง” ได้ทำการจำหน่ายมากในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล ประมาณ 94%
    ของการจำหน่ายข้าวสารในประเทศทั้งหมด บริษัทฯ ได้แบ่งตัวแทนการจำหน่ายเป็น 3
    ประเภท คือ

    1.  ร้านค้าขายส่ง บริษัทฯ ได้จำหน่ายให้กับร้านค้าขายส่งประมาณร้อยละ 75
        ของยอดจำหน่าย ซึ่งแต่ละร้านค้าส่งจะมีลูกค้าหรือร้านค้าปลีกอีกประมาณ 50-100 ราย
        ร้านค้าส่งส่วนใหญ่จะเป็นร้านค้าที่มีความสัมพันธ์ทางด้านการค้ากับบริษัทฯ
        เป็นเวลายาวนาน แผนการในอนาคต บริษัทฯ จะพยายามเพิ่มร้านค้าส่งให้มากยิ่งขึ้น
        เนื่องจากแต่ละร้านค้าส่งจะมีร้านค้าปลีกของตนเองเป็นการกระจายข้าวถุงของบริษัทฯ
        ไปยังผู้บริโภคได้อย่างทั่วถึงทุกพื้นที่

    2.  ห้างสรรพสินค้า ปัจจุบันมีห้างสรรพสินค้าและสหกรณ์ต่าง ๆ ที่จำหน่ายข้าวถุงของบริษัทฯ
        คิดเป็นร้อยละ 15 ของยอดจำหน่ายทั้งหมด
        โดยปัจจุบันพฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนเป็นใช้บริการห้างสรรพสินค้าและสหกรณ์มากยิ่งขึ้น
        บริษัทฯ มีแผนการขยายตลาดในด้านนี้มากยิ่งขึ้น
        โดยขยายตลาดไปยังห้างสรรพสินค้าตามเมืองใหญ่ทั่วประเทศ

    3.  ร้านค้าปลีกทั่วไป บริษัทฯ ได้จำหน่ายโดยตรงให้กับร้านค้าปลีกทั่วไป
        ยอดการจำหน่ายมีประมาณร้อยละ 10 ของยอดการจำหน่ายทั้งหมดของบริษัทฯ

-   การจำหน่ายเพื่อการส่งออก ปลายข้าวทั้งหมดของบริษัทฯ จะจำหน่ายโดยผ่าน Exporter
    ซึ่งเป็นการสะดวกต่อบริษัทฯ ทั้งนี้เป็นเพราะ Exporter
    เหล่านี้มีฐานลูกค้าต่างประเทศเป็นจำนวนมาก

ผลิตภัณฑ์พลอยได้ (By-Products)

1.  ปลายข้าว บริษัทฯ ได้ทำการจำหน่ายทั้งภายในและภายนอกประเทศ
    ถ้าเป็นการจำหน่ายภายนอกประเทศก็จะผ่านตัวแทนจำหน่าย (Exporter) เป็นสำคัญ
    แต่ถ้าเป็นการจำหน่ายภายในประเทศก็จะจำหน่ายโดยตรงให้กับอุตสาหกรรมอาหารคนและสัตว์
    ซึ่งจะนำไปดัดแปลงเป็นอาหารสำเร็จรูปอีกทอดหนึ่ง เช่น บริษัท กรุงเทพโปรดิวส์ จำกัด
    บริษัท แหลมทองเกษตรภัณฑ์ จำกัด บริษัท ป.เจริญภัณฑ์อาหารสัตว์ จำกัด บริษัท เบทาโกร
    จำกัด บริษัท แหลมทองสหการ จำกัด และบริษัทในเครือลีพัฒนา
    แต่ก็มีเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์มาซื้อโดยตรงกับบริษัทฯ
    บ้างเพื่อจะนำไปผสมอาหารสัตว์ในสูตรที่ตนต้องการ

2.  น้ำมันรำดิบ บริษัทฯ ได้ทำการจำหน่ายโดยตรงให้กับอุตสาหกรรมผลิตน้ำมันพืช เช่นบริษัท
    น้ำมันพืชปทุม จำกัด บริษัท น้ำมันบริโภคไทย จำกัด บริษัท อุตสาหกรรมวิวัฒน์ จำกัด เป็นต้น

3.  กากรำสกัด บริษัทฯ ได้จำหน่ายโดยตรงให้กับอุตสาหกรรมผลิตอาหารสัตว์ เช่น บริษัท
    บางกอกโปรดิวส์ จำกัด, บริษัท ป.เจริญโภคภัณฑ์ จำกัด เป็นต้น

4.  ขี้เถ้าแกลบ บริษัทฯ ได้จำหน่ายโดยตรงไปต่างประเทศทั้งหมด

ลักษณะของลูกค้า

ส่วนใหญ่แล้วลูกค้าที่มีการติดต่อซื้อขายกับบริษัทฯ นั้นจะมีความสัมพันธ์ที่ดีกันมานาน
และลูกค้าที่จำหน่ายข้าวสารทั้งภายในและภายนอกประเทศก็มีความเชื่อมั่นในผลิตภัณฑ์ข้าวสารของบริษัทฯ
ทำให้เมื่อนำผลิตภัณฑ์ไปขายต่อผู้บริโภคก็ขายคล่องกว่าผลิตภัณฑ์จากบริษัทอื่น ๆ
และเมื่อถึงคราวที่ผู้บริโภคมีความนิยมต่อตัวผลิตภัณฑ์เปลี่ยนแปลงไป เช่น
มีความต้องการประเภทข้าวสารที่เปลี่ยนแปลงไปหรือลักษณะการบรรจุ
ลูกค้าก็จะนำข้อมูลเหล่านี้มาแจ้งกับบริษัทฯ เพื่อบริษัทฯ จะได้ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค
และบริษัทฯ ก็ได้มีการส่งเสริมการขายเป็นระยะ ๆ ให้แก่ลูกค้าตามสภาวะตลาดด้วย
ส่วนการให้เครดิตแก่ลูกค้านั้นบริษัทฯ ก็พยายามจะเสนอเงื่อนไขที่ดีที่สุดแล้วแต่ประเภทของร้านค้า

ในระยะ 3 ปีที่ผ่านมาและงวดล่าสุด มีการขายให้แก่ลูกค้ารายใหญ่ 10 รายแรก คิดเป็นร้อยละ 20
ของยอดขายทั้งหมด และไม่มีรายใดรายหนึ่งมียอดขายเกินร้อยละ 30 ของยอดขายเป็นเวลา 3 ปี
ติดต่อกัน

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

กำลังการผลิตและปริมาณการผลิต

บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี จำกัด (มหาชน) ที่ตั้งโรงงาน 88 หมู่ 2 ถ.ติวานนท์
ต.บางกะดี อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000 มีกำลังการผลิตดังนี้

+-----------------------------+-----------------------------------------+
|                             | กำลังการผลิต (ตัน:ปี)                       |
+-----------------------------+-----------------------------------------+
| การสีข้าวเปลือก                | 350,000                                 |
|                             |                                         |
| การสกัดรำดิบ                  | 32,000                                  |
|                             |                                         |
| การบรรจุข้าวสารลงถุง           | 175,000                                 |
+-----------------------------+-----------------------------------------+

บริษัท ราชสีมาไรซ์ จำกัด ที่ตั้งโรงงาน 109 หมู่ 14 ถ.มิตรภาพ กม.199 ต.ลาดบัวข้าว อ.สีคิ้ว
จ.นครราชสีมา 30340 มีกำลังการผลิตดังนี้

  ----------------------------- -----------------------------------------
                                กำลังการผลิต (ตัน:ปี)

  การบรรจุข้าวสารลงถุง             100,000
  ----------------------------- -----------------------------------------

บริษัท พีอาร์จี พืชผล จำกัด ที่ตั้งโรงงาน 88 หมู่ 2 ถ.ติวานนท์ ต.บางกะดี อ.เมือง จ.ปทุมธานี
12000 เครื่องจักรและไซโลของบริษัทฯ
ที่ให้บริการเช่ามีขนาดบรรจุและความสามารถทางเครื่องจักรดังนี้

1.  ไซโลปูน สำหรับข้าวเปลือกขนาดบรรจุรวม 60,000 ตัน จำนวน 28 ถัง

2.  ไซโลเหล็ก สำหรับข้าวเปลือกขนาดบรรจุรวม 10,000 ตัน จำนวน 15 ถัง

3.  ไซโลข้าวสาร ขนาดบรรจุรวม 12,000 ตัน จำนวน 15 ถัง

4.  โกดังเก็บข้าวสาร ขนาดบรรจุรวม 30,000 ตัน จำนวน 5 หลัง

5.  เครื่องอบข้าว สามารถอบข้าวได้ 100 ตัน/ชั่วโมง

6.  ระบบการลำเลียงข้าวเปลือก สามารถลำเลียงข้าวเปลือกได้ 200 ตัน/ชั่วโมง

7.  ท่าเรือ เพื่อขนถ่ายสินค้าขนาด 3,000 ตันต่อวัน

8.  เครื่องจักรไอน้ำ สามารถผลิตไอน้ำและผลิตกระแสไฟฟ้าได้ 2,900 กิโลวัตต์

  โดยเฉลี่ยตลอดปี ไซโลจะบรรจุข้าวเปลือกได้ประมาณ 70% ของขนาดบรรจุ

วัตถุดิบและผู้จำหน่ายวัตถุดิบ (Supplier)

  วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิต คือข้าวเปลือก ซึ่งสามารถแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้

-   ข้าวเปลือกนาปี (Rained Rice) คือข้าวที่เกิดจากการทำนาปีละครั้ง
    จะปลูกได้ระหว่างเดือนพฤษภาคม–ตุลาคม
    และสามารถเก็บเกี่ยวพร้อมทั้งจำหน่ายสู่ตลาดได้ตั้งแต่เดือนธันวาคม-กุมภาพันธ์
    ข้าวเปลือกนาปีเป็นข้าวที่มีรสชาดดีในการบริโภค คือเมื่อสีเป็นข้าวสาร หุงแล้วนุ่ม ไม่แฉะ
    เก็บรักษาดี เพราะมีความชื้นต่ำ มีลักษณะเป็นข้าวหนัก (ข้าวที่มีอายุเก็บเกี่ยวตั้งแต่ 120
    วันขึ้นไป นับตั้งแต่เพาะกล้า) ซึ่งส่วนใหญ่นิยมบริโภคภายในประเทศ

-   ข้าวเปลือกนาปรัง (Off-Season Rice) คือข้าวที่ปลูกนอกฤดูกาลทำนาปกติ
    สามารถปลูกได้ตลอดปี คือปีละ 2-3 ครั้ง
    เนื่องจากสามารถปลูกได้ในที่ลุ่มและพื้นที่ที่มีการชลประทานทั่วถึง
    ข้าวเปลือกนาปรังเป็นข้าวที่มีความชื้นสูง ต้องนำเข้าอบให้แห้ง
    เพื่อไม่ให้เป็นเชื้อรามีลักษณะเป็นข้าวเบา (ข้าวที่มีอายุเก็บเกี่ยวตั้งแต่ 90-120
    วันนับตั้งแต่เพาะกล้า) เมื่อสีเป็นข้าวสาร รสชาดไม่อร่อย

-   ข้าวเปลือกหอมมะลิ เป็นข้าวที่ปลูกในพื้นที่ที่เป็นดินทราย เช่น
    บริเวณแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีลักษณะเด่น คือเมื่อหุงจะมีกลิ่นหอม และข้าวจะนุ่ม
    เม็ดสวยน่ารับประทาน

-   ข้าวเปลือกนาดินทราย หรืออาจเรียกว่าข้าวเปลือกเสาไห้ เพราะมีคุณสมบัติที่คล้ายคลึงกัน
    เป็นข้าวที่ปลูกบริเวณพื้นดินนาทรายบริเวณภาคกลางและภาคเหนือ
    ข้าวสารที่สีได้เมื่อหุงมีลักษณะแข็งร่วนและหุงขึ้นหม้อ

แหล่งที่มาของข้าวเปลือกนั้นจะมีอยู่ทั่วประเทศ แต่ส่วนใหญ่จะมาจากภาคกลาง เช่นจังหวัด
กำแพงเพชร นครสวรรค์ พิจิตร พิษณุโลก ปทุมธานี สุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา เป็นต้น
ส่วนข้าวเปลือกหอมมะลินั้นจะมาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่นจังหวัด บุรีรัมย์ ขอนแก่น
ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ และมหาสารคาม เป็นต้น

เนื่องจากข้าวเปลือกเป็นสินค้าเกษตร
ซึ่งโดยทั่วไปสินค้าเกษตรจะมีราคาเปลี่ยนแปลงขึ้นลงอยู่ในระดับสูง
นอกจากนี้ยังมีลักษณะเป็นสินค้าตามฤดูกาล กล่าวคือข้าวเปลือกนาปีในช่วงเดือนธันวาคม-กุมภาพันธ์
จะเป็นช่วงที่เก็บเกี่ยวผลผลิตสูง ราคาจึงต่ำกว่าช่วงอื่น อย่างไรก็ตาม
ยังมีบางส่วนที่พ่อค้าหรือชาวนาเก็บไว้ในฉาง เพื่อจำหน่ายในช่วงที่มีน้อยหรือไม่มีข้าวเปลือกนาปี
จึงเห็นได้ว่าข้าวเปลือกนาปีสามารถรับซื้อได้ตลอดทั้งปี แต่ซื้อได้ในราคาที่แตกต่างกัน

ในการรับซื้อข้าวเปลือกนั้นจะต้องมีการตรวจสอบคุณภาพของข้าวเปลือกเช่น มีความชื้นเท่าไร
พร้อมที่จะนำไปสีได้เลยหรือไม่ ตามปกติแล้วบริษัทจะรับซื้อข้าวเปลือกที่มีความชื้นประมาณ 14%
เพราะถ้าความชื้นมากเกินไป เมื่อเวลาสีออกมาแล้วจะทำให้สีไม่สวยเป็นเชื้อราง่าย
แต่ถ้ามีความชื้นต่ำเกินไปเมื่อเวลาสีแล้วข้าวจะหักง่าย แต่อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีอุปกรณ์ต่างๆ
ในห้องปฏิบัติการที่ทันสมัย และสามารถรับซื้อข้าวเปลือกที่มีความชื้นสูง
เพราะบริษัทมีเครื่องอบข้าวเปลือกพร้อมที่จะอบข้าวเปลือกที่มีความชื้นมากไป
โดยเฉพาะข้าวเปลือกนาปรังที่ทำการเก็บเกี่ยวในช่วงฤดูฝน

ในการรับซื้อข้าวเปลือกนั้น ส่วนใหญ่บริษัทจะรับซื้อจากนายหน้า (Broker)
ซึ่งบริษัทได้มีการวางระเบียบขั้นตอนในการรับซื้อและตรวจสอบคุณภาพที่หน้าโรงสีทุกวัน
โดยมีแผนกรับซื้อข้าวเปลือกเป็นผู้กำหนดราคาตามคุณภาพและชนิดของข้าวเปลือก
ซึ่งจะต้องคอยติดตามการเคลื่อนไหวของราคาตลอดเวลา
เพราะเป็นสินค้าที่มีการเคลื่อนไหวของราคารวดเร็วมาก

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ในขบวนการผลิตตั้งแต่เริ่มจนถึงขั้นตอนสุดท้าย
จะมีผลิตภัณฑ์พลอยได้หลายชนิดซึ่งทุกชนิดจะสามารถขายได้ทันทีหรือใช้เป็นวัตถุดิบของขั้นตอนอื่นต่อไป
แต่สุดท้ายแล้วจะไม่มีวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์พลอยได้เหลือใช้ที่มีผลต่อสิ่งแวดล้อมแต่อย่างใด

ในการผลิตขี้เถ้าแกลบเพื่อส่งออกโดยใช้เตาเผาแกลบนั้นทางบริษัทมีการควบคุมที่ดีโดยการใช้
Cyclone และ Wet Scrubber ในการดักเอาฝุ่นละอองของขี้เถ้า
ซึ่งทางบริษัทได้หมั่นตรวจสอบอยู่สม่ำเสมอ
อีกทั้งยังมีการตรวจสอบเป็นระยะจากหน่วยงานของรัฐที่ดูแลคือกระทรวงอุตสาหกรรมและกรมควบคุมมลพิษของกระทรวงวิทยาศาสตร์
ซึ่งที่ผ่านมาฝุ่นละอองจะอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนดมาก