2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทตระหนักถึงปัจจัยความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในทุก ๆ ด้าน จึงได้กำหนดเป้าหมาย
นโยบายทั้งในด้านกลยุทธ์ ขอบเขต และเครื่องมือสำหรับการบริหารความเสี่ยงไว้อย่างชัดเจน
โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ปัจจัยความเสี่ยงในการให้สินเชื่อ

ความเสี่ยงจากกระบวนการจัดอันดับเครดิตการให้สินเชื่อ

บริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงอันอาจเกิดจากกระบวนการจัดอันดับเครดิตเพื่อใช้ในการพิจารณาสินเชื่อให้กับลูกค้าแต่ละรายเป็นอย่างมาก
จึงได้กำหนดมาตรฐานการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อทุกประเภท
สำหรับการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคลนั้น บริษัทจะพิจารณาจากการใช้
Statistical Scoring Model
เป็นแนวทางประกอบการวิเคราะห์ของนักวิเคราะห์ที่มีประสบการณ์และ
ความเชี่ยวชาญในการวิเคราะห์สินเชื่อ นอกจากนั้น
ในขั้นตอนการอนุมัตินั้นจะต้องผ่านการพิจารณาตรวจสอบจากบุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลากหลายหน่วยงาน
เพื่อช่วยลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการวิเคราะห์และเพื่อให้การพิจารณาเป็นไปอย่างถูกต้อง
โดยบริษัทได้ใช้ข้อมูลทางสถิติเพื่อสร้าง Credit Scoring Model
เพื่อใช้ในการคัดเลือกลูกค้าและอนุมัติลูกค้าใหม่ ทั้งในส่วนของบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคล
มีการกำหนดสัดส่วนของลูกค้าทุกกลุ่มเพื่อให้สัดส่วนของลูกค้ามีความเหมาะสม มีการสร้าง
Behavior Scoring Model
เพื่อพิจารณาถึงพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของลูกค้าแต่ละรายซึ่งรวมถึงการพิจารณาปรับเพิ่มวงเงินและมีการสร้าง
Collection Scoring Model เพื่อพิจารณาถึงความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าแต่ละราย
เพื่อประโยชน์ในการบริหารจัดการหนี้ที่เกิดขึ้น และป้องกันการเกิดหนี้สูญ (NPL) ต่อเนื่องในอนาคต

ความเสี่ยงจากการทุจริตบัตรเครดิต

บริษัทได้ให้ความสำคัญกับความเสียหายจากการทุจริตบัตรเครดิต โดยปัจจุบันบริษัทใช้ชิปเทคโนโลยี
(Chip Card and EMV Technology) ซึ่งเป็นระบบที่มีความปลอดภัยมากกว่าระบบแถบแม่เหล็ก
(Electronic Data Capture – EDC) รวมทั้งยังได้มีการลงทุนนำระบบ Online Fraud
Detection ใหม่ ที่มีประสิทธิภาพสูงมาใช้นอกจากนี้บริษัท ยังได้มีการนำระบบการเข้ารหัส
(3D-Secure) สำหรับการทำธุรกรรมทาง E-Commerce และระบบรหัสผ่านเพียงครั้งเดียว (One
Time Password - OTP) ซึ่งจะช่วยเพิ่มความมั่นใจและความปลอดภัยให้กับผู้ถือบัตร
และร้านค้าสมาชิก โดยระบบดังกล่าวเป็นเทคโนโลยีที่ได้รับการยอมรับจากหลายประเทศ นอกจากนี้
ยังมีบริการ SMS แจ้งเจ้าของบัตรทราบกรณีที่มีรายการใช้จ่ายตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป สำหรับปี
2554 บริษัทมีมูลค่าความเสียหายอันเกิดจากการทุจริตบัตรเครดิตเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 5.1
ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.011 ของสินเชื่อรวม และในปี 2555
มีมูลค่าความเสียหายอันเกิดจากการทุจริตบัตรเครดิตเป็นจำนวน 3.9 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ
0.008 ของสินเชื่อรวม

ความเสี่ยงจากการไม่ได้รับชำระหนี้

แม้ว่า ภาวะเศรษฐกิจไทยในปี 2555 จะปรับตัวดีขึ้นกว่าปีก่อน
โดยมีปัจจัยหลักจากการบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนที่ฟื้นตัว
และนโยบายกระตุ้นการใช้จ่ายของภาครัฐบาล
แต่บริษัทยังคงมีความระมัดระวังและให้ความสำคัญในการบริหารความเสี่ยงในการที่จะไม่ได้รับชำระหนี้คืน
ทั้งนี้
การไม่ได้รับชำระหนี้คืนอย่างมีนัยสำคัญอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัท
บริษัทจึงมีนโยบายให้บริการสินเชื่อเพื่อผู้บริโภครายย่อยแก่ลูกค้าที่มีความสามารถในการจ่ายชำระคืน
โดยลูกค้าแต่ละรายจะได้รับวงเงินสินเชื่อที่กำหนดตามความเสี่ยงของแต่ละบุคคล อีกทั้ง
บริษัทได้กระจายสินเชื่อดังกล่าวไปทั่วทุกอุตสาหกรรม ภูมิภาค
และกลุ่มลูกค้าทำให้ความเสี่ยงอันอาจเกิดจากการไม่ได้รับชำระหนี้จากลูกค้าอยู่ในระดับต่ำ โดย ณ
31 ธันวาคม 2555 ลูกหนี้การค้าส่วนใหญ่ของบริษัทมีอายุไม่เกิน 89 วัน จำนวน 46,273 ล้านบาท
คิดเป็นอัตราร้อยละ 96 ของยอดลูกหนี้การค้ารวม ที่มีมูลค่าเท่ากับ 48,079 ล้านบาท
หลังจากหักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจำนวน 3,528 ล้านบาท แล้ว บริษัทมีลูกหนี้การค้าสุทธิอยู่ที่
44,552 ล้านบาท ทั้งนี้ บริษัทคำนึงถึงคุณภาพลูกหนี้เป็นสำคัญ
โดยเน้นนโยบายเรื่องการบริหารจัดการความเสี่ยง
ซึ่งเป็นการรักษาสมดุลระหว่างจำนวนพอร์ตใหม่ที่เพิ่มขึ้นและความสามารถในการจัดการความเสี่ยงให้เหมาะสมในระดับที่ยอมรับได้
และบริษัทสามารถควบคุมคุณภาพพอร์ตได้ดีขึ้น
จากการปรับการบริหารจัดการหนี้ตั้งแต่ก่อนที่จะเป็นหนี้เสีย (Pre-delinquent)
ประกอบกับการติดตามหนี้ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ทำให้ ณ สิ้นปี 2555 บริษัทมีค่า NPL (> 90 วัน)
สำหรับลูกหนี้บัตรเครดิตที่ร้อยละ 2.7 ลดลงเมื่อเทียบกับสิ้นปี 2554 ที่มีค่าเท่ากับร้อยละ 3.9 และ
NPL ของลูกหนี้สินเชื่อบุคคลปรับตัวลดลงเป็นร้อยละ 2.5 จากร้อยละ 4.2 ณ สิ้นปีก่อนหน้า

ปัจจัยความเสี่ยงจากภาวะตลาด 

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

บริษัทเผชิญกับความเสี่ยงอันเกิดจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนทางการเงินและต่อเนื่องไปยังผลการดำเนินงานของบริษัท
บริษัทตระหนักดีถึงผลกระทบดังกล่าว
ดังนั้นเพื่อลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยตลาดต่อต้นทุนทางการเงินของบริษัท
และบริหารความเสี่ยงของบริษัทให้อยู่ภายในระดับที่ยอมรับได้
บริษัทได้จัดหาเงินกู้ยืมทั้งประเภทระยะสั้นและระยะยาว
รวมทั้งประเภทอัตราดอกเบี้ยคงที่และอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
โดยมีการปรับสัดส่วนเงินกู้ยืมแต่ละประเภทให้สอดคล้องกับแนวโน้มของอัตราดอกเบี้ยในอนาคต
และสถานะของโครงสร้างสินทรัพย์ของบริษัท อย่างไรก็ตาม
การจัดสัดส่วนดังกล่าวต้องคำนึงถึงความเสี่ยงด้านสภาพคล่องร่วมด้วยเสมอ ทั้งนี้ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2555 ยอดเงินกู้ยืมทั้งสิ้น 38,749 ล้านบาทของบริษัท ประกอบด้วย
เงินกู้ยืมระยะสั้นของสถาบันการเงินต่างๆ การกู้ยืมเงินระยะยาว และการออกหุ้นกู้ระยะยาว
เท่ากับ 11,049 ล้านบาท 4,200 ล้านบาท และ 23,500 ล้านบาท ตามลำดับ
ซึ่งอัตราดอกเบี้ยเป็นไปตามตลาดเงิน (Money Market Rate)
หากอัตราดอกเบี้ยเป็นไปในทิศทางขาขึ้นในช่วงที่มีการออกหุ้นกู้ระยะยาวทดแทนหุ้นกู้ที่ครบกำหนด
(Refinance) นั้น บริษัทจะมีต้นทุนเงินทุนที่เพิ่มสูงขึ้นด้วย

ความเสี่ยงจากความไม่เพียงพอของเงินทุนหมุนเวียน

บริษัทมีนโยบายในการบริหารเงินทุนให้เพียงพอต่อการขยายตัวของสินเชื่ออย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตามบริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงอันอาจเกิดจากการมีเงินทุนหมุนเวียนไม่เพียงพอ
เนื่องจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจโลกที่ส่งผลกระทบถึงเศรษฐกิจไทย
รวมถึงสภาวะความผันผวนของตลาดการเงินไม่ว่าจะเป็นตลาดตราสารหนี้หรือตลาดทุน
ซึ่งอาจมีผลต่อสภาพคล่องทางการเงินของบริษัทในอนาคต
ดังนั้นเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการขาดสภาพคล่องทางการเงินดังกล่าว
บริษัทจึงมีมาตรการจัดการสภาพคล่องโดยใช้แบบจำลองในการประเมินสภาพคล่องของบริษัททั้งในระยะสั้นและระยะยาว
และใช้ในการจัดสรรเงินทุนเพื่อให้เหมาะสมกับอายุของลูกหนี้ของบริษัท
ทั้งนี้บริษัทได้รับการสนับสนุนวงเงินสินเชื่อจากธนาคารกรุงไทยเป็นจำนวนทั้งสิ้น 18,000 ล้านบาท
และมีวงเงินเบิกเกินบัญชี (Overdraft) อีกจำนวน 30 ล้านบาท โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2555 บริษัทไม่มีการเบิกใช้วงเงินดังกล่าว นอกจากนี้ บริษัทยังมุ่งเน้นการระดมทุนจากตลาดทุน
โดยการออกหุ้นกู้ การออกตั๋วแลกเงิน และแหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินหลายแห่ง
โดยบริษัทไม่ได้พึ่งพิงสถาบันการเงินแห่งใดแห่งหนึ่งโดยเฉพาะ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
บริษัทมีวงเงินคงเหลือกับสถาบันการเงินต่างๆ จำนวน 23,040 ล้านบาท
และมีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (D/E Ratio) มีค่า 8.47 เท่า
ซึ่งยังอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าภาระผูกพันที่กำหนดไว้ในหนังสือชี้ชวนของการออกหุ้นกู้ที่ต้องดำรงอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นให้ไม่เกิน
10 เท่า
นอกจากนี้มีฝ่ายงานด้านการบริหารเงินที่คอยติดตามประเมินวิเคราะห์แนวโน้มสภาพคล่องของบริษัท
นอกจากนี้ยังได้มีการจัดทำแบบจำลองในสถานการณ์ต่างๆ (Scenario Analysis)
ที่อาจเกิดขึ้นกับบริษัททั้งในระยะสั้นและในระยะยาว มีการคาดการณ์แนวโน้มอัตราดอกเบี้ย
และฐานเงินทุน ตลอดจนเงินกู้ยืมของบริษัท เพื่อเตรียมการรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ
อันจะมีผลกระทบต่อแหล่งเงินทุนและไม่ให้เกิดภาวะการขาดสภาพคล่อง
หรือการมีสภาพคล่องมากเกินไปได้อย่างทันท่วงที

ปัจจัยความเสี่ยงจากการดำเนินงานของบริษัท 

ความเสี่ยงอันเกิดจากการสูญเสียข้อมูล

ในการดำเนินธุรกิจของบริษัทนั้นจำเป็นต้องอาศัยฐานข้อมูลขนาดใหญ่เกี่ยวกับลูกค้าและรายการธุรกรรมต่าง
ๆ ทำให้มีความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการรั่วไหลของข้อมูลสำคัญ การสูญเสียข้อมูลอันเกิดจากอุบัติเหตุ
หรือมีผู้จงใจทำลายข้อมูล หรือความผิดพลาดที่เกิดจากระบบ ดังนั้น
เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงอันเกิดจากการรั่วไหลของข้อมูลที่สำคัญ
บริษัทได้กำหนดมาตรการที่รัดกุมในการรักษาข้อมูล
และให้อำนาจเฉพาะบุคคลที่ได้รับอนุญาตในการเข้าถึงข้อมูลที่สำคัญของลูกค้า
สำหรับความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการที่มีผู้จงใจทำลายข้อมูลนั้น
บริษัทได้กำหนดให้บริษัทที่ดูแลระบบเทคโนโลยีสารสนเทศของบริษัทจัดทำฐานข้อมูลสำรอง
อีกทั้งจะต้องมีกระบวนการนำข้อมูลกลับคืนมาหากข้อมูลถูกทำลาย

ความเสี่ยงอันเกิดจากการควบคุมของภาครัฐ

กระทรวงการคลังได้ออกประกาศอนุญาตให้ประกอบธุรกิจบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคล
โดยอนุญาตให้ประกอบธุรกิจภายใต้ประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 58
และมอบอำนาจให้ธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นผู้ควบคุมดูแลโดยได้ออกประกาศเกี่ยวกับข้อกำหนดและกฎเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจดังกล่าว
รวมทั้งมีการกำหนดอัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่สามารถเรียกเก็บจากลูกค้า
คุณสมบัติของผู้ถือบัตรเครดิตและลูกค้าสินเชื่อบุคคล ซึ่งบริษัทได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจบัตรเครดิต
และสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับแล้วรวมถึงได้รับอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบธุรกิจบริการการชำระเงินทางอิเล็คทรอนิกส์
ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการควบคุมดูแลธุรกิจบริการการชำระเงินทางอิเล็คทรอนิกส์ พ.ศ.
2551
ซึ่งคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็คทรอนิกส์และธนาคารแห่งประเทศไทยในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลได้ออกประกาศเกี่ยวกับข้อกำหนดและกฎเกณฑ์ในการประกอบธุรกิจดังกล่าว

ทั้งนี้ บริษัทได้ถือปฏิบัติตามกฎหมาย ประกาศ กฎระเบียบ
ข้อบังคับที่ได้ออกมาบังคับใช้แล้วทุกประการและหากมีการออกกฏหมาย หรือกฎระเบียบ ข้อบังคับใหม่
ๆ ในอนาคต บริษัทก็จะถือปฎิบัติตามกฎระเบียบข้อบังคับนั้น ๆ อย่างเคร่งครัด อนึ่ง
หากการเปลี่ยนแปลงข้อบังคับต่าง ๆ ไม่มีความยืดหยุ่นและไม่สอดคล้องกับสภาวการณ์ในขณะนั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของบริษัทได้ อย่างไรก็ตาม
ผู้ออกกฎระเบียบได้มีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกฎระเบียบให้สอดคล้องกับภาวะตลาดในขณะนั้น
ๆ ทำให้เชื่อมั่นได้ว่าความเสี่ยงนี้จะถูกบริหารจัดการได้อย่างเหมาะสม

ความเสี่ยงอันเกิดจากการไม่ปฏิบัติตามสัญญาของ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) (ธนาคาร)

ธนาคารซึ่งมีฐานะเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของบริษัท ได้ลงนามในสัญญาการให้บริการด้านงานสนับสนุน
(Back Office) กับบริษัทเพื่อให้ความสนับสนุนการดำเนินงานของบริษัทเป็นระยะเวลา 15 ปี
โดยบริษัทสามารถใช้เครือข่ายสาขาของธนาคารในการจัดหาสมาชิกและการรับชำระเงินและร่วมใช้ระบบงาน
Computer System บางส่วนของธนาคารได้อีกด้วย
โดยบริษัทจะจ่ายค่าบริการด้านงานสนับสนุนที่กำหนดตามอัตราตลาดให้กับธนาคาร ทั้งนี้
บริษัทเห็นว่าความเสี่ยงอันอาจเกิดจากการไม่ปฏิบัติตามสัญญาของธนาคารนั้นมีน้อยมาก
เนื่องจากการเข้าทำสัญญาดังกล่าวได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการของธนาคาร
นอกจากนี้ในส่วนของการจัดหาสมาชิกนั้น บริษัทมีช่องทางการจัดหาสมาชิกที่หลากหลาย อีกทั้ง
ยังได้รับความสนับสนุนจากผู้ประกอบการรายอื่นๆ
ในการให้บริการเพื่อเป็นช่องทางการชำระเงินสำหรับลูกค้าของบริษัท
ซึ่งช่วยเพิ่มความสะดวกสบายให้กับลูกค้าอีกด้วย ทั้งนี้ หากธนาคารไม่ปฎิบัติตามสัญญาแล้วนั้น
บริษัทสามารถจัดหาผู้ให้บริการรายใหม่ ๆ เพื่อรองรับการดำเนินงานได้
สำหรับในส่วนของระบบงานข้อมูลสารสนเทศนั้น
บริษัทร่วมใช้ระบบงานข้อมูลสารสนเทศของธนาคารน้อยมาก
รวมถึงบริษัทได้ว่าจ้างบริษัทผู้ให้บริการภายนอกมาดูแลระบบสารสนเทศของบริษัทโดยเฉพาะ
ดังนั้นการไม่ปฎิบัติตามสัญญาของธนาคารซึ่งโอกาสที่จะเกิดขึ้นนั้นมีน้อยมาก
จะไม่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของบริษัท

ความเสี่ยงจากสภาวะการแข่งขันที่สูงขึ้นอันเกิดจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้ประกอบการ

บริษัทได้ตระหนักถึงสภาวะการแข่งขันที่มีความรุนแรงมากขึ้น
โดยอาจส่งผลให้เกิดการแข่งขันทางด้านราคา การแย่งชิงลูกค้า หรือการรับโอนหนี้ของลูกค้า
ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานรวมทั้งผลประกอบการของบริษัท
อย่างไรก็ตาม
บริษัทมีความชำนาญในการดำเนินธุรกิจสินเชื่อเพื่อผู้บริโภคในประเทศไทยมาเป็นเวลานาน รวมทั้ง
มีการลงทุน พัฒนาและคิดค้นผลิตภัณฑ์และการบริการรูปแบบใหม่ ๆ
เพื่อสร้างมูลค่าสูงสุดให้กับลูกค้าอย่างต่อเนื่อง
อีกทั้งการเข้ามาดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการรายใหม่ ๆ
นั้นจะต้องใช้เวลาในการสำรวจตลาดและวิธีการดำเนินธุรกิจให้เหมาะสมกับธุรกิจที่มีรูปแบบเฉพาะประเภทนี้
ทำให้บริษัทมีข้อได้เปรียบเหนือผู้ประกอบการรายอื่น ๆ เป็นอย่างมาก ดังนั้น
บริษัทเห็นว่าการแข่งขันที่รุนแรงมากขึ้นนั้นไม่น่าจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของบริษัททั้งในระยะสั้นและระยะยาว