12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

  (ก) สรุปรายงานการสอบบัญชี

สรุปรายงานการสอบบัญชี สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544 และ 2543 ของบริษัท
อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย ตามรายงานของผู้สอบบัญชีลงวันที่
20 กุมภาพันธ์ 2545 สรุปได้ดังนี้

สรุปรายงานการสอบบัญชีสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544

ผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นอย่างมีเงื่อนไขว่า ยกเว้นผลของรายการปรับปรุง
ซึ่งอาจจำเป็นถ้าสามารถตรวจสอบให้เป็นที่พอใจในเรื่องยอดหนี้ที่เจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการของบริษัทและบริษัทย่อยหกแห่ง
งบการเงินของบริษัทและบริษัทย่อย แสดงฐานะการเงินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
ผลการดำเนินงานรวม และกระแสเงินสดรวม สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท
อุสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย และฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน
และกระแสเงินสดเฉพาะของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกัน โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

สรุปรายงานการสอบบัญชีสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2543

ผู้สอบบัญชีไม่แสดงความเห็นต่องบการเงินรวมของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด
(มหาชน) และบริษัทย่อย และงบการเงินเฉพาะของบริษัท
เนื่องจากเรื่องดังต่อไปนี้มีสาระสำคัญอย่างมาก

1.  เนื่องจากไม่สามารถตรวจสอบให้เป็นที่พอใจหรือใช้วิธีการตรวจสอบอื่นให้เป็นที่พอใจในเรื่องเกี่ยวกับการไม่ได้เข้าร่วมสังเกตการณ์ตรวจนับสินค้าคงเหลือ
    ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 ซึ่งมีจำนวน 10,840.23 ล้านบาท และ 9,686.18 ล้านบาท
    ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัท ตามลำดับ
    เนื่องจากผู้สอบบัญชีได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้สอบบัญชีของบริษัทเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2543
    และผู้สอบบัญชีได้ยึดถือยอดยกมาต้นปีของสินค้าคงเหลือ และยอดคงเหลือยกมาต้นปีของบัญชีอื่นๆ
    ตามงบการเงินรวมของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย
    และงบการเงินเฉพาะบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
    ที่ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่น และได้ปรับปรุงใหม่โดยผู้บริหารของบริษัท และบริษัทย่อย

2.  เนื่องจากไม่สามารถตรวจสอบให้เป็นที่พอใจหรือใช้วิธีการตรวจสอบอื่นให้เป็นที่พอใจในเรื่องเกี่ยวกับนับแต่วันที่ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งผู้ทำแผนและผู้บริหารแผนของบริษัทและบริษัทย่อยหกแห่ง
    เจ้าหนี้ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการของบริษัทและบริษัทย่อยหกแห่งต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้ว
    ประกอบด้วยยอดหนี้ที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ตรวจสอบพยาน
    หลักฐานประกอบคำขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการและยอดหนี้ที่อยู่ระหว่างการตรวจสอบของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
    ซึ่งยอดหนี้บางรายการนั้นไม่เคยถูกบันทึกบัญชีในงบการเงินรวมและงบการเฉพาะของบริษัท
    สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2543
    อีกทั้งการตอบยืนยันยอดจากเจ้าหนี้บางรายแสดงมูลหนี้เกินกว่ายอดหนี้ที่บันทึกบัญชีในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัท
    ซึ่งบริษัทและบริษัทย่อยอยู่ระหว่างการตรวจสอบเอกสาร
    และข้อมูลทางกฎหมายเกี่ยวกับหนี้ที่ได้รับแจ้งจากเจ้าหนี้รายต่างๆ
    ดังนั้นในสถานการณ์ดังกล่าวข้างต้น
    ผู้สอบบัญชีจึงไม่สามารถตรวจสอบให้ได้หลักฐานที่เพียงพอว่ามีหนี้สินจำนวนเท่าใดที่ยังมิได้บันทึกบัญชี
    ซึ่งอาจมีสาระสำคัญอย่างมาก

3.  เนื่องจากไม่สามารถตรวจสอบให้เป็นที่พอใจหรือใช้วิธีการตรวจสอบอื่นให้เป็นที่พอใจในเรื่องเกี่ยวกับหนังสือเพื่อสอบถามสำนักงานทนายความที่ให้บริการแก่บริษัทและบริษัทย่อยและ/หรือฝ่ายกฎหมายของบริษัทและบริษัทย่อย
    และขอรายงานประเมินผลพร้อมกับความเห็นของคดีที่เกี่ยวข้องกับบริษัทและบริษัทย่อยว่า ณ
    วันที่ 31 ธันวาคม 2543 จนถึงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2544
    เพื่อให้ทราบว่าบริษัทและบริษัทย่อยมีหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากการถูกฟ้องร้อง
    การเรียกชดเชยค่าเสียหาย การประเมินภาษีอากร
    หรือมีประเด็นปัญหาทางกฎหมายอื่นหรือไม่เพียงใดที่อาจมีผลต่องบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทอย่างมีสาระสำคัญ
    ซึ่งผู้สอบบัญชียังไม่ได้รับหนังสือตอบกลับหรือความเห็นที่เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวอย่างครบถ้วน

4.  เนื่องจากบริษัทและบริษัทย่อยมิได้จัดทำงบการเงินตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในเรื่องเกี่ยวกับ
    ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543
    บริษัทบันทึกเงินลงทุนในบริษัทร่วมแห่งหนึ่งตามวิธีส่วนได้เสียและหักค่าเผื่อการลดค่าเงินลงทุน
    คงเหลือยอดเงินลงทุนสุทธิในบริษัทร่วมดังกล่าวจำนวน 2,401.62 ล้านบาท และ 2,390.47
    ล้านบาท ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัท ตามลำดับ
    ซึ่งข้อมูลทางการเงินที่นำมาคำนวณเงินเงินลงทุนในบริษัทร่วมตามวิธีส่วนได้เสียจัดทำโดยฝ่ายบริหารของบริษัทร่วมดังกล่าวและยังไม่ได้ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชี

5.  เนื่องจากบริษัทและบริษัทย่อยมิได้จัดทำงบการเงินตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในเรื่องเกี่ยวกับ
    ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 ราคาตามบัญชีของที่ดิน อาคาร และเครื่องจักร จำนวน
    6,480.61 ล้านบาท และ 141.70 ล้านบาท ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัท
    ตามลำดับ ยังไม่ได้รับการทบทวนการตีราคาใหม่ให้ครบถ้วนทุกรายการ
    แยกตามประเภทของทรัพย์สิน ต่อมาในปี 2544 บริษัทและบริษัทย่อย
    ได้มีการตีราคาทรัพย์สินดังกล่าวครบถ้วนแล้ว ซึ่งมีผลทำให้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
    ส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์เพิ่มขึ้นจำนวนรวม 393.25 ล้านบาท และ 30.24
    ล้านบาทในงบดุลรวมและงบดุลเฉพาะของบริษัท ตามลำดับ และมีขาดทุนเพิ่มขึ้นจำนวนรวม
    1,184.87 ล้านบาท
    ในงบกำไรขาดทุนรวมและงบกำไรขาดทุนเฉพาะของบริษัทสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัทและบริษัทย่อย

6.  เนื่องจากบริษัทและบริษัทย่อยมิได้จัดทำงบการเงินตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในเรื่องเกี่ยวกับ
    ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 บริษัทย่อยแห่งหนึ่ง
    (ที่อยู่นอกเหนือการรับผิดชอบของผู้บริหารแผนของบริษัท)
    ไม่ได้บันทึกดอกเบี้ยค้างจ่ายของหนี้สินค่าก่อสร้างและเครื่องจักร จำนวน 219.73 ล้านบาท
    เนื่องจากไม่มีการตกลงเรื่องอัตราดอกเบี้ยและเจ้าหนี้ที่เกี่ยวข้องไม่ได้ลงนามในสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

นอกจากนี้ผู้สอบบัญชีขอให้สังเกตเกี่ยวกับเรื่องดังต่อไปนี้

  1. การดำเนินงานธุรกิจของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
  และบริษัทย่อย
  ซึ่งอาจยังคงได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจของประเทศไทยและภูมิภาคเอเซียแปซิฟิคโดยรวม

  2. ดังที่ปรากฎในงบการเงินรวม และงบการเงินเฉพาะของบริษัท สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
  ธันวาคม 2544 และ 2543 ภายหลังจากการดำเนินการตามแผนฟื้นฟูกิจการ
  เพื่อแก้ไขฐานะและการดำเนินงานต่อเนื่องของบริษัท และบริษัทย่อยหกแห่ง ซึ่ง ณ
  วันนั้นบริษัทและบริษัทย่อยดังกล่าวอาจมีภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นและภาระภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก
  ณ ที่จ่าย
  และมีความไม่แน่นอนในมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับชำระคืนจากเงินให้กู้ยืมระยะสั้นและเงินทดรองแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน
  รวมทั้ง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
  บริษัทมีการผิดนัดชำระหนี้อันเนื่องมาจากการไม่สามารถขายทรัพย์สินที่ไม่ใช่สินทรัพย์หลักภายใต้แผนฟื้นฟูกิจการ
  ซึ่งบริษัทและบริษัทย่อยหกแห่งยังอยู่ระหว่างการดำเนินการตามแผนฟื้นฟูกิจการไปจนถึงปี 2547
  หากการดำเนินการตามแผนฟื้นฟูกิจการไม่ประสบผลสำเร็จ
  อาจทำให้เกิดการยกเลิกการฟื้นฟูกิจการหรือมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของบริษัทและบริษัทย่อยหกแห่ง
  จนเป็นเหตุให้บริษัทและบริษัทย่อยดังกล่าวยังคงต้องปฎิบัติตามเงื่อนไขในสัญญาเงินกู้เดิม
  อีกทั้งบริษัทย่อยสิบห้าแห่งที่บริษัทลงทุนไว้ยังมีปัญหาการดำเนินงานต่อเนื่อง
  ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ดังที่กล่าวข้างต้นมีสาระสำคัญเป็นเหตุให้สงสัยเกี่ยวกับความสามารถในการดำเนินงานต่อเนื่องของบริษัทและบริษัทย่อย
  งบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544 และ 2543 นี้
  ได้จัดทำขึ้นตามข้อสมมติฐานว่าบริษัทและบริษัทย่อยจะดำเนินงานอย่างต่อเนื่องต่อไป
  โดยมิได้ปรับปรุงมูลค่าสินทรัพย์ในราคาที่อาจจำหน่ายได้และจัดประเภทบัญชีใหม่
  และปรับปรุงหนี้สินตามจำนวนเงินที่จะต้องจ่ายคืน และจัดประเภทบัญชีใหม่
  ซึ่งอาจจำเป็นถ้าบริษัทและบริษัทย่อยไม่สามารถดำเนินงานอย่างต่อเนื่องต่อไปได้

  3. เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2544 บริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
  (ซึ่งต่อไปนี้เรียกว่า “ลูกหนี้”) ได้ยื่นอุทธรณ์คัดค้านคำสั่งศาลล้มละลายกลางลงวันที่ 15 ธันวาคม
  2543 ที่ได้อ่านเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2543
  และขอให้ศาลฎีกาโปรดมีคำสั่งให้เพิกถอนการประชุมและการลงมติของที่ประชุมเจ้าหนี้เมื่อวันที่
  27 พฤศจิกายน 2543 เกี่ยวกับแผนฟื้นฟูกิจการฯ และคำร้องขอแก้ไขแผนฯ
  และ/หรือไม่เห็นชอบด้วยแผนฯ
  และ/หรือเพิกถอนการแต่งตั้งผู้บริหารแผนหรือมีคำสั่งให้ศาลล้มละลายกลางไต่สวนพยานหลักฐานและแต่งตั้งผู้บริหารของลูกหนี้ให้เป็นผู้บริหารชั่วคราวของบริษัท
  และให้ศาลล้มละลายกลางพิจารณาและทำคำสั่งใหม่ให้เพิกถอนการประชุมเจ้าหนี้และการลงมติของที่ประชุมเจ้าหนี้เมื่อวันที่
  27 พฤศจิกายน 2543 เกี่ยวกับแผนฯ
  และคำร้องขอแก้ไขแผนของผู้อุทธรณ์และมีคำสั่งไม่เห็นชอบด้วยแผนตามมาตรา 90/58
  ด้วยเหตุผลที่ว่าแผนฯขัดต่อกฎหมายและเป็นโมฆะและ/หรือให้เพิกถอนการแต่งตั้งผู้บริหารแผน
  จนถึงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2545 คดีดังกล่าวอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล

  4. รายการบัญชีระหว่างกันที่มีสาระสำคัญระหว่างบริษัทและบริษัทย่อยกับกิจการที่เกี่ยวข้องกัน
  ผู้ทำแผนและกับผู้บริหารแผน
  ผลของรายการดังกล่าวได้แสดงไว้ในงบการเงินตามที่ตกลงร่วมกันโดยบริษัทและบริษัทย่อย
  และกับกิจการที่เกี่ยวข้องกันเหล่านั้นรวมทั้งกับผู้ทำแผนและผู้บริหารแผน

  5. สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2543
  บริษัทและบริษัทย่อยได้เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีของการบันทึกบัญชีส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์
  และมีรายการหักกลบลบหนี้ระหว่างลูกหนี้กับเจ้าหนี้ของบริษัท บริษัทย่อย บริษัทร่วม
  และบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน และการบันทึกบัญชีกำไรจากการซื้อคืนหุ้นกู้ ตราสารหนี้
  และตั๋วแลกเงินที่ออกโดยบริษัทและบริษัทย่อย

รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตปี 2542

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลรวมของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย และงบการเงินเฉพาะบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) ณ วันที่
31 ธันวาคม 2542 งบกำไรขาดทุนรวม งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม
งบกำไรสะสมรวม และงบกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกัน
ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการรายงานต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า
งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2541
ก่อนการปรับปรุงย้อนหลังตามที่อธิบายไว้ในหมายเหตุข้อ 4
ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่นในสำนักงานเดียวกันตามรายงานการตรวจสอบลงวันที่ 22 กุมภาพันธ์
2542
ซึ่งไม่แสดงความเห็นต่องบการเงินรวมและงบการเฉพาะของบริษัทเนื่องจากผลกระทบเกี่ยวกับความไม่แน่นอนในความสามารถที่จะดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของบริษัทและบริษัทย่อยและการดำรงมูลค่าของสินทรัพย์ให้มีมูลค่าไม่ต่ำกว่าราคาตามบัญชี

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป
ซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงานเพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่า
งบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้
และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญ ซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าวให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการรายงานของข้าพเจ้า

งบการเงินปี 2542 ได้จัดทำขึ้นตามข้อสมมติฐานว่าบริษัทจะดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
โดยถือว่าบริษัทจะสามารถดำรงมูลค่าสินทรัพย์ให้มีมูลค่าไม่ต่ำกว่าราคาตามบัญชี
และจ่ายชำระหนี้ได้ตามปกติธุรกิจ ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 1
บริษัทกำลังประสบปัญหาอย่างมากในเรื่องการขาดสภาพคล่อง
ส่วนของผู้ถือหุ้นจะแสดงขาดทุนเกินทุนจำนวนมาก ถ้าไม่รวมส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์
ซึ่งเกิดจากการตีราคาสินทรัพย์ในปี 2540 และการผิดสัญญาเงินกู้ยืมส่วนใหญ่
ซึ่งทำให้เจ้าหนี้สามารถใช้สิทธิเรียกชำระหนี้ที่ยังค้างอยู่ทั้งหมดทันที
ซึ่งทำให้เกิดความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับความสามารถในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของบริษัท
นอกจากนี้ตัวแทนของเจ้าหนี้ได้ยื่นคำร้องเพื่อขอฟื้นฟูกิจการของบริษัทต่อศาลล้มละลายกลาง
อย่างไรก็ตามบริษัทได้ยื่นคำคัดค้านการขอฟื้นฟูกิจการของบริษัทที่เจ้าหนี้ยื่นเสนอต่อศาลล้มละลายกลาง
ซึ่งต่อมาศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการของบริษัท
ดังนั้นการดำเนินการในการฟื้นฟูกิจการของบริษัทจะเป็นไปตามพระราชบัญญัติล้มละลายซึ่งจะต้องมีการแต่งตั้งผู้ทำแผนต่อไป
การดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของบริษัทและการดำรงมูลค่าสินทรัพย์ของบริษัทให้มีมูลค่าไม่ต่ำกว่าราคาตามบัญชีจึงขึ้นอยู่กับผลของความไม่แน่นอนเหล่านี้

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 13 ในปี 2540
บริษัทย่อยและบริษัทร่วมได้มีการประเมินราคาของอาคารและเครื่องจักรใหม่
โดยได้เพิ่มมูลค่าของสินทรัพย์ดังกล่าวจำนวน 70,625 ล้านบาท
มูลค่าเพิ่มสุทธิจากกาตีราคาสินทรัพย์ดังกล่าว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 มีจำนวน 64,397
ล้านบาท
ซึ่งได้รวมส่วนเกินทุนจากการตีราคาทรัพย์สินของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมที่ประสบปัญหาสภาพคล่องจำนวน
21,008 ล้านบาท ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัท
ซึ่งการดำรงมูลค่าสินทรัพย์ดังกล่าวและสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องให้มีมูลค่าไม่ต่ำกว่าราคาตามบัญชีจึงขึ้นอยู่กับดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของบริษัท

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 1 และข้อ 27 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542
บริษัทมีเงินลงทุนในบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) จำนวน 11,945 ล้านบาทและจำนวน
11,933 ล้านบาทในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทตามลำดับ
ซึ่งได้รวมส่วนเกินทุนจากการตีราคาทรัพย์สินของบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) จำนวน
15,256 ล้านบาท และเงินให้กู้ระยะสั้น ดอกเบี้ยค้างรับและเงินทดรอง แก่บริษัท ทีพีไอ โพลีน
จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยจำนวน 2,469 ล้านบาท
ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัท งบการเงินและรายงานของผู้สอบบัญชีของบริษัท
ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน)
ได้มีประเด็นเกี่ยวกับความสามารถในการดำเนินงานต่อเนื่องของบริษัท
เนื่องจากปัญหาทางด้านการขาดสภาพคล่อง การผิดนัดชำระหนี้และการหยุดชำระหนี้ นอกจากนี้
บริษัทยังมีเงินลงทุนในบริษัทย่อย บริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้องกันเป็นจำนวนเงินสูง
ซึ่งประสบปัญหาปัญหาเกี่ยวกับการขาดสภาพคล่อง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542
บริษัทมีเงินลงทุนในบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) จำนวน 1,376 ล้านบาทและจำนวน
12,481 ล้านบาทในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทตามลำดับ
และมีเงินให้กู้ระยะสั้น ดอกเบี้ยค้างรับและเงินทดรอง แก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน ยกเว้นบริษัท
ทีพีไอโพลีน จำกัด (มหาชน) ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทจำนวน 7,752
ล้านบาท และจำนวน 12,522 ล้านบาทตามลำดับ
บริษัทมิได้บันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับรายการที่เกี่ยวข้องกันดังกล่าว
มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของเงินลงทุน เงินให้กู้ระยะสั้น ดอกเบี้ยค้างรับและเงินทดรอง
แก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน จึงขึ้นอยู่กับดำเนินงานอย่างต่อเนื่องของบริษัทย่อย
บริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 7.1 และข้อ 9 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542
บริษัทมีลูกหนี้การค้าซึ่งค้างชำระหนี้เกินกำหนด 90 วัน
ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทจำนวน 324 ล้านบาท และจำนวน 98 ล้านบาท
ตามลำดับ จำนวนเงินดังกล่าวรวมลูกหนี้การค้าในกิจการที่เกี่ยวข้องกันจำนวน 67 ล้านบาท
บริษัทบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทจำนวน 227
ล้านบาท และจำนวน 60 ล้านบาท ตามลำดับ
มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของลูกหนี้การค้าจึงขึ้นอยู่กับความสามารถในการดำเนินงานของลูกหนี้

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 28
บริษัทและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าอาคารสำนักงานกับบริษัทร่วมแห่งหนึ่ง ซึ่งตามสัญญาเช่าอาคาร
บริษัทและบริษัทย่อยจะต้องจ่ายเงินมัดจำการเช่าอาคารสำนักงานและค่าเช่าอาคารสำนักงานประจำปีให้คิดหักจากเงินมัดจำการเช่า
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 บริษัทมีเงินมัดจำค่าเช่าสำนักงานจ่ายล่วงหน้าคงเหลือ จำนวน 951
ล้านบาท และจำนวน 852 ล้านบาท ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทตามลำดับ
เงินมัดจำค่าเช่าอาคารสำนักงานดังกล่าวไม่มีหลักประกัน ดังนั้น
มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนจากเงินมัดค่าเช่าสำนักงานจ่ายล่วงหน้านั้น
หากมีการบอกเลิกสัญญาโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ขึ้นอยู่กับความสามารถในการจ่ายชำระหนี้ของบริษัทร่วมดังกล่าว

เนื่องจากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นมีสาระสำคัญอย่างมากต่องบการเงิน
หากบริษัทไม่สามารถที่จะดำเนินงานต่อเนื่อง
และเนื่องจากผลของความไม่แน่นอนตามที่กล่าวไว้ในวรรคที่สามจนถึงวรรคที่เจ็ด
ข้าพเจ้าจึงไม่สามารถที่จะแสดงความเห็นและไม่แสดงความเห็นต่องบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัท
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542 ของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อยและของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน)

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 4 และข้อ 5 สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม
2542 บริษัทได้เปลี่ยนแปลงวิธีการบัญชีเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายก่อนการดำเนินงาน
เงินลงทุนในหลักทรัพย์และได้ปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีใหม่อื่นๆ
และข้าพเจ้าได้ตรวจสอบรายการปรับปรุงตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 4
ที่ใช้ในการจัดทำงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542 ขึ้นใหม่
ข้าพเจ้าเห็นว่ารายการปรับปรุงดังกล่าว เหมาะสมและได้นำไปปรับปรุงงบการเงินตามควรแล้ว

(ข) สรุปงบการเงิน

ตารางสรุปงบการเงินของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

  ------------------------------ ---------- ----------- ---------- ------- ----------- ---------- -----------
                                 2542                              2543                2544       

                                 (ล้านบาท)   เปลี่ยนแปลง   (ล้านบาท)           เปลี่ยนแปลง   (ล้านบาท)   เปลี่ยนแปลง

  สินทรัพย์รวม                      177,175    2%          137,706            -22%        132,627    -4%

  หนี้สินรวม                        142,671    10%         161,266            13%         127,743    -21%

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                    34,504     -22%        -23,560            -168%       4,884      121%

  รายได้จากการขาย                 56,365     22%         72,047             28%         72,152     0%

  รายได้รวม                       58,908     -22%        72,889             24%         76,699     5%

  ค่าใช้จ่ายรวม                     68,215     28%         112,795            65%         84,199     -25%

  ต้นทุนขาย                        45,005     27%         61,429             36%         63,680     4%

  ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร        8,178      19%         6,693              -18%        7,889      18%

  ค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูกิจการ           -          -           454                n.a.        1,005      122%

  กำไรขั้นต้น                       11,360     6%          10,617             -7%         8,472      -20%

  กำไรก่อนภาษีเงินได้และรายการพิเศษ   -7,477     -133%       -39,906            -434%       -7,501     81%

  กำไรสุทธิ                        -8,550     -138%       -39,276            -359%       8,945      123%

  กำไรสุทธิต่อหุ้น (บาท)              -4.38      -138%       -20.15             -360%       1.52       108%

  ทุนจดทะเบียน                     21,700     0%          21,700             0%          81,000     273%

  ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว           19,500     0%          19,500             0%          78,489     303%
  ------------------------------ ---------- ----------- ---------- ------- ----------- ---------- -----------

(ค) อัตราส่วนทางการเงิน

อัตราส่วนทางการเงินของบริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

  ------------------------------------------- --------- --------- ---------
                                              2542      2543      2544

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratio)                               

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)                       0.20      0.14      1.71

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว (เท่า)                 0.04      0.04      0.45

  อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด (เท่า)             0.04      0.02      -0.16

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (เท่า)               12.93     14.68     16.51

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน)                      28        25        22

  อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ (เท่า)              8.54      8.84      7.99

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)                    42        41        45

  อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ (เท่า)                   10.31     14.05     17.51

  ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)                         35        26        21

  Cash Cycle (วัน)                             35        40        46

                                                                  

  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร                                
  (Profitability Ratios)                                          

  อัตรากำไรขั้นต้น (%)                            20.15%    14.74%    11.74%

  อัตรากำไรสุทธิ (%)                             -14.51%   -53.88%   11.66%

  อัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้น ^((*)) (%)              -20.96%   n.a.      n.a.

                                                                  

  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน                               
  (Efficiency Ratio)                                              

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (%)                   -4.88%    -24.95%   6.62%

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร (%)               -2.99%    -28.94%   12.27%

  อัตราหมุนของสินทรัพย์ (เท่า)                      0.34      0.46      0.57

                                                                  

  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน (Financial                        
  Policy Ratio)                                                   

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)              4.13      -6.84     26.16

  อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ย (เท่า)      0.22      0.28      0.07

                                                                  

  ข้อมูลต่อหุ้น                                                        

  มูลค่าตามบัญชีต่อหุ้น                              17.69     -12.08    0.83

  กำไรสุทธิต่อหุ้น                                 -4.38     -20.15    1.52
  ------------------------------------------- --------- --------- ---------

หมายเหตุ : ^((*)) ส่วนของผู้ถือหุ้นเฉลี่ยติดลบในปี 2543, 2544
จึงไม่สามารถหาผลตอบแทนของส่วนของผู้ถือหุ้นได้

12 .2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

วิเคราะห์ผลการดำเนินงานตามเป้าหมายเทียบกับผลการดำเนินงานที่เกิดขึ้นจริง

ในปี 2544 ทีพีไอและบริษัทย่อย 6
แห่งที่อยู่ภายใต้การฟื้นฟูกิจการดำเนินธุรกิจภายใต้สถานการณ์ทางการค้าที่เต็มไปด้วยอุปสรรค
ส่วนต่างกำไรของสินค้าปิโตรเคมีลดลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบระยะเวลา 10 ปี
ขณะที่ส่วนต่างกำไรของผลิตภัณฑ์น้ำมันก็ไม่มีเสถียรภาพและลดลงอย่างมากในปี 2544 ส่งผลให้
EBITDA ของทีพีไอต่ำกว่าที่ประมาณการไว้อย่างมาก

+---------------------------+----------+----------+----------+---------+
|                           | ปี 2544   |          |          | ผลต่าง   |
|                           |          |          |          |         |
|                           |          |          |          | (%)     |
+---------------------------+----------+----------+----------+---------+
|                           | ป        |          | เกิดจริง   |         |
|                           | ระมาณการ |          |          |         |
+---------------------------+----------+----------+----------+---------+
|                           | ล้านเ     | ล้านบาท   | ล้านบาท   |         |
|                           | หรียญสหรัฐ | ^((*))   |          |         |
+---------------------------+----------+----------+----------+---------+
| รายได้รวม                  | 1,630.50 | 6        | 6        | 1.57%   |
|                           |          | 6,850.50 | 5,798.59 |         |
+---------------------------+----------+----------+----------+---------+
| กำไรขั้นต้นก่อน ดอกเบี้ยจ่าย     | 260.20   | 1        | 5,329.27 | 50.05%  |
| ภาษีเงินได้                  |          | 0,668.20 |          |         |
| ค่าเสื่อมราคา                |          |          |          |         |
| และค่าใช้จ่ายตัดบัญชี (EBITDA)  |          |          |          |         |
+---------------------------+----------+----------+----------+---------+

หมายเหตุ : ^((*))อัตราแลกเปลี่ยน 41 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ

สาเหตุที่ผลการดำเนินงานไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เนื่องจากปัจจัยสำคัญที่เกิดขึ้นในปี 2544 ดังนี้

  - ราคาของเม็ดพลาสติกและผลิตภัณฑ์โพลีสไตรีนได้ลดลงอย่างมาก
  เนื่องจากการถดถอยทางเศรษฐกิจของประเทศสหรัฐอเมริกาและของโลก
  รวมถึงการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น

  - ราคาน้ำมันดิบซึ่งเป็นวัตถุดิบในการผลิตในระหว่างปี
  ได้เพิ่มสูงขึ้นมากกว่าราคาต้นทุนน้ำมันดิบที่ประมาณไว้ในแผน
  นอกจากนี้ส่วนต่างกำไรของผลิตภัณฑ์น้ำมันต่ำลงจากประมาณการไว้มาก

  - ราคาของผลิตภัณฑ์น้ำมันลดต่ำลง ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2544
  และยิ่งลดต่ำลงมากในเดือนกันยายน 2544 เป็นต้นมา

ผลการดำเนินงาน

วิเคราะห์งบการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทและบริษัทย่อย ปี 2544 ที่ผ่านมาเทียบกับปี
2543 ได้ดังนี้

งบการเงินของบริษัทและบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ไม่ได้รวมงบการเงินของบริษัท
ระยองแท้งค์เทอร์มินัล จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยในสัดส่วนร้อยละ 99.99
เนื่องจากมีผู้บริหารแผนคนละชุดกับบริษัทฯ
โดยบริษัทดังกล่าวอยู่ระหว่างการดำเนินการตามแผนฟื้นฟูกิจการโดยมีบริษัท เชอร์ชิลล์ ไพรซ์
แพลนเนอร์ จำกัด เป็นผู้บริหารแผน บริษัทฯ จึงไม่มีอำนาจควบคุมและกำหนดนโยบายการบริหาร
และได้เปลี่ยนวิธีการบันทึกบัญชีเป็นแบบส่วนได้เสีย สำหรับงบการเงินของบริษัท ระยอง เอนเนอยี
จำกัด ซึ่งบริษัทถือหุ้นร้อยละ 99.99 ไม่ได้นำงบการเงินมารวม
เนื่องจากบริษัทดังกล่าวไม่ได้เริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ และมีราคาทุนเพียง 0.2 ล้านบาท

- รายได้จากการขาย

รายได้จากการขายสินค้าของบริษัทและบริษัทย่อยในปี 2544 มีจำนวน 72,152.14 ล้านบาท
ใกล้เคียงกับยอดขายปีที่ผ่านมา หรือเพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 0.15 โดยเป็นยอดขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
จำนวน 36,933.32 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 51.19 และยอดขายผลิตภัณฑ์น้ำมัน จำนวน
33,199.01 ล้านบาท หรือร้อยละ 46.01

โดยผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีมียอดขายลดลงร้อยละ 10.47 ส่วนผลิตภัณฑ์น้ำมันมียอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละ
14.74
ทั้งนี้บริษัทยังคงรักษาสัดส่วนยอดขายในประเทศต่อยอดขายต่างประเทศอยู่ในระดับเดียวกับปีที่ผ่านมาประมาณ
70 : 30 โดยสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงของรายได้แบ่งตามประเภทของผลิตภัณฑ์มีดังนี้

ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ในปี 2544 ยอดขายมีจำนวน 36,933.32 ล้านบาท ลดลงจากปี 2543 จำนวน
4,319.68 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 10.47 ทั้งนี้เนื่องจาก

1.  ผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติก มีการลดลงของทั้งปริมาณการขายและราคาขายเม็ดพลาสติก
    โดยปริมาณขายในปี 2544 มีจำนวนประมาณ 781,600 ตัน ลดลงร้อยละ 1.93
    ทั้งนี้เป็นการลดลงของปริมาณขายต่างประเทศร้อยละ 8.41
    เนื่องจากภาวะการหดตัวของเศรษฐกิจโลก ส่วนปริมาณขายในประเทศมีสัดส่วนร้อยละ 45
    ของยอดขายเม็ดพลาสติก เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.22
    โดยมีสาเหตุจากการอ่อนตัวของค่าเงินบาทในปีที่ผ่านมา
    ทำให้ลูกค้าใช้เม็ดพลาสติกของผู้ผลิตภายในประเทศเพิ่มขึ้นเพื่อลดต้นทุนจากค่าเงิน
    ประกอบกับนโยบายของภาครัฐในเรื่องการดำเนินงานของกองทุนหมู่บ้านที่ช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายของประชาชน
    และงบประมาณสำรองค่าใช้จ่ายเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐ จำนวน 58,000 ล้านบาท
    ส่งผลให้การบริโภคสินค้าภายในประเทศมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 3
    ในด้านราคาขายเม็ดพลาสติกโดยรวมของบริษัทปรับตัวลดลงร้อยละ 4

2.  ยอดขายเม็ดพลาสติก LDPE ในปี 2544 มีจำนวน 26 ตัน ลดลงจากปี 2543 ซึ่งมีจำนวน
    25,047 ตัน คิดเป็นมูลค่า 774.24 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 99.94 เนื่องจากในปี 2544
    บริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) ซึ่งบริษัท ถือหุ้นร้อยละ 49.07
    ได้ดำเนินการจำหน่ายเม็ดพลาสติก LDPE เองโดยตรง จากเดิมที่ใช้บริษัทฯ
    เป็นช่องทางการจำหน่ายเพื่อความสะดวกของลูกค้า

3.  ยอดขายโอเลฟินส์ ซึ่งส่วนใหญ่จำหน่ายให้กับบริษัทที่เกี่ยวข้อง ในปี 2544 มีจำนวน
    12,093.62 ล้านบาท ลดลงจากปี 2543 จำนวน 2,513.04 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ
    17.20 เป็นผลมาจากการลดลงของปริมาณขายร้อยละ 6.5
    และการลดลงของราคาขายร้อยละ 11.5

4.  อะโรเมติกส์ มียอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 15.59 โดยปี 2544 มียอดขาย 2,798.87 ล้านบาท
    เพิ่มขึ้นจากปี 2543 จำนวน 377.39 ล้านบาท
    ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของปริมาณขายร้อยละ 87.9
    ในขณะที่ราคาขายลดลงร้อยละ 38.5

ผลิตภัณฑ์น้ำมัน เนื่องจากการปรับตัวลดลงของราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก
เป็นผลให้ราคาขายผลิตภัณฑ์น้ำมันของบริษัทปรับตัวลดลงประมาณร้อยละ 6.4
ในขณะที่ยอดขายของบริษัทเพิ่มขึ้น 4,265.85 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 14.74
โดยยอดขายของบริษัทในปี 2544 มีจำนวน 33,199.01 ล้านบาท
เป็นสัดส่วนยอดขายในประเทศร้อยละ 74 และต่างประเทศร้อยละ 26
ในส่วนของปริมาณการขายเพิ่มขึ้น 727.69 ล้านลิตร หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 22.61
โดยเป็นการเพิ่มขึ้นจากการส่งออกร้อยละ 61.20 และเพิ่มขึ้นจากการขายในประเทศร้อยละ 9.27

ผลิตภัณฑ์อื่นๆ ในปี 2544 มียอดขายจากผลิตภัณฑ์อื่นๆ จำนวน 2,019.92 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาจำนวน 158 ล้านบาท หรือร้อยละ 8
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นรายได้จากการผลิตกระแสไฟฟ้า
เพื่อจำหน่ายให้บริษัทที่เกี่ยวข้องในเขตนิคมอุตสาหกรรมทีพีไอ

- รายได้อื่นๆ

ในปี 2544 มีรายได้อื่นๆ จำนวน 2,336.71 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2543 จำนวน 1,493.88
ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 177.25
ซึ่งส่วนใหญ่มาจากกำไรจากการตีราคาที่ดินและอาคารของบริษัทในเครือ จำนวน 850.32 ล้านบาท
และกำไรจากการจำหน่ายและประเมินเงินลงทุนระหว่างปี จำนวน 525.23 ล้านบาท

(ดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการดำเนินงานของบริษัทและบริษัทย่อยจำแนกตามส่วนงาน ได้แก่
รายได้จำแนกตามส่วนงาน และกำไรสุทธิจำแนกตามส่วนงาน ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ
2.24 ข้อมูลจำแนกตามส่วนงาน หน้า 79)

- ค่าใช้จ่าย

ในปี 2544 ค่าใช้จ่ายตามงบการเงินรวมมีจำนวน 84,199.23 ล้านบาท ลดลงจากปีที่ผ่านมา
28,595.99 หรือลดลงร้อยละ 25.35 โดยรายการที่ทำให้ค่าใช้จ่ายเปลี่ยนแปลงระหว่างปี 2544
มีดังนี้

1.  หนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ ในปี 2544 มีจำนวน 299.00 ล้านบาท ลดลง 9,553.47 ล้านบาท
    หรือลดลงร้อยละ 96.97 ซึ่งเป็นผลมาจากในปี 2544
    มีการตั้งหนี้สงสัยจะสูญสำหรับดอกเบี้ยรับจากเงินให้กู้ยืมแก่บริษัทในเครือ จำนวน 408
    ล้านบาท และจากการล้างหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้าที่ได้รับชำระหนี้ระหว่างปี จำนวน
    109 ล้านบาท ในขณะที่ปี 2543
    ผู้บริหารแผนได้มีการตั้งหนี้สงสัยจะสูญสำหรับเงินต้นที่ให้กู้ยืมแก่บริษัทในเครือ

2.  ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน มีจำนวน 1,260.85 ล้านบาท ลดลง 7,057.24 ล้านบาท
    หรือลดลงร้อยละ 84.84 เนื่องจากอัตราแลกเปลี่ยน ณ สิ้นปี 2544 เทียบกับปี 2543
    อ่อนตัวลงเล็กน้อยเพียงร้อยละ 2 เมื่อเทียบกับสิ้นปี 2543 กับปี 2542
    ซึ่งอัตราแลกเปลี่ยนอ่อนตัวลงอย่างมากคือ จาก 37.28 เป็น 43.19 บาทต่อ 1 เหรียญสหรัฐ
    หรืออ่อนตัวลงร้อยละ 16

3.  ดอกเบี้ยจ่ายและดอกเบี้ยจ่ายจากการผิดนัด ในปี 2544 มีจำนวน 8,604.25 ล้านบาท ลดลง
    5,520.01 ล้านบาท เนื่องจากในปี 2543 บริษัทบันทึกดอกเบี้ยจ่ายในอัตราดอกเบี้ยผิดนัด
    เนื่องจากการตกลงกันในส่วนของดอกเบี้ยผิดนัดในแผนฟื้นฟูยังไม่แล้วเสร็จ
    จึงทำให้บริษัทต้องบันทึกบัญชีในส่วนของดอกเบี้ยผิดนัดสูงสุด
    เพื่อให้เป็นไปตามหลักการบัญชีพึงระมัดระวัง (conservative basis) ในขณะที่ปี 2544
    บริษัทบันทึกดอกเบี้ยตามแผนฟื้นฟู นอกจากนี้ อัตราดอกเบี้ยโดยเฉลี่ยในปี 2544
    ต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ยในปี 2543 โดยอัตราดอกเบี้ย LIBOR เฉลี่ยต่ำลงร้อยละ 41.82

4.  ขาดทุนจากการตีราคาและการด้อยค่าของสินทรัพย์ ในปี 2544 มีจำนวน 1,210.66 ล้านบาท
    ในขณะที่ปี 2543 มีจำนวน 8,953.07 ล้านบาท
    เนื่องจากทรัพย์สินส่วนใหญ่ถูกประเมินราคาในระหว่างปี 2543
    เป็นผลให้มูลค่าทางบัญชีของทรัพย์สินถูกปรับลดลงมากกว่าปี 2544

5.  ส่วนแบ่งขาดทุนจากเงินลงทุนในบริษัทร่วม ในไตรมาสสุดท้ายของปี 2544
    บริษัทได้เปลี่ยนวิธีการบันทึกเงินลงทุนในบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน)
    ซึ่งบริษัทถือหุ้นร้อยละ 49.07 จากเดิมที่บันทึกตามวิธีส่วนได้เสีย
    เป็นวิธีราคาทุนหรือราคาตลาดที่ต่ำกว่า
    เนื่องจากบริษัทดังกล่าวอยู่ระหว่างการฟื้นฟูกิจการโดยมีผู้บริหารแผนคนละชุดกับบริษัทฯ
    การเปลี่ยนแปลงวิธีการบันทึกเงินลงทุนดังกล่าว เป็นผลให้บริษัทมีผลกำไร 2,209.69
    ล้านบาท จากเดิมที่มีผลขาดทุน 2,967.26 ล้านบาทในปี 2543

6.  ต้นทุนขาย ในปี 2544 มีจำนวน 63,679.94 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 2,250.53 ล้านบาท
    หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.66 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของปริมาณขายของผลิตภัณฑ์ต่างๆ
    เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ในขณะที่ราคาวัตถุดิบหลักของบริษัท คือ น้ำมันดิบ และนาฟทา
    ลดลงประมาณร้อยละ 13

7.  ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร จำนวน 7,888.84 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,195.82 ล้านบาท
    หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 17.87 เป็นการเพิ่มขึ้นของภาษีสรรพสามิต จำนวน 1,191.60 ล้านบาท
    เนื่องจากปริมาณขายผลิตภัณฑ์น้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น

8.  ค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูกิจการ ในปี 2544 มีจำนวน 1,005.42 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 551.88
    ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 121.68 รายการเพิ่มขึ้นที่สำคัญ ได้แก่
    ค่าธรรมเนียมจ่ายให้คณะกรรมการเจ้าหนี้ 257.67 ล้านบาท
    ค่าธรรมเนียมผู้บริหารแผนและค่าที่ปรึกษาอื่นเพิ่มขึ้น 229.19 ล้านบาท
    ค่ารักษาความปลอดภัยเพิ่มขึ้น 39.15 ล้านบาท

9.  ส่วนแบ่งขาดทุนจากเงินลงทุนในบริษัทย่อย เพิ่มขึ้นในปี 2544 จำนวน 250.28 ล้านบาท
    เป็นผลขาดทุนของบริษัท ระยองแท้งค์เทอร์มินัล จำกัด ซึ่งอยู่ระหว่างการปรับโครงสร้างหนี้
    โดยมีผู้บริหารแผนคนละชุดกับบริษัทฯ

- กำไร

กำไรขั้นต้น ในปี 2544 บริษัทและบริษัทย่อยมีกำไรขั้นต้น 8,472.21 ล้านบาท ลดลง 2,144.91
ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 20.20
เนื่องจากราคาของผลิตภัณฑ์โดยรวมลดลงมากกว่าต้นทุนของสินค้าที่ขาย
โดยราคาขายของผลิตภัณฑ์โดยรวมลดลงร้อยละ 12.3
ในขณะที่ราคาของต้นทุนสินค้าที่ขายลดลงเพียงร้อยละ 6.6 ประกอบกับบริษัทขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
ซึ่งเป็นสินค้าที่มียอดกำไรต่อหน่วยสูงกว่าผลิตภัณฑ์น้ำมันลดลง โดยลดลงจากปีที่ผ่านมาร้อยละ 6.07
ในขณะที่ผลิตภัณฑ์น้ำมันซึ่งมีกำไรต่อหน่วยต่ำกว่า มียอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.17
ซึ่งเป็นผลทำให้กำไรขั้นต้นโดยรวมของบริษัทลดลง

กำไรสุทธิ เนื่องจากบริษัทและบริษัทย่อยมีกำไรขั้นต้นลดลงร้อยละ 20.20
ในขณะที่มีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นร้อยละ 122.77 โดยกำไรสุทธิในปี 2544 มีจำนวน 8,944.75
ล้านบาท เทียบกับขาดทุนสุทธิในปี 2543 จำนวน 39,276.19 ล้านบาท หรือกำไรเพิ่มขึ้น
48,220.94 ล้านบาท ปัจจัยสำคัญเนื่องจาก

1.  ค่าใช้จ่ายลดลงจากปีที่ผ่านมา จำนวน 28,595.99 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 25.35

2.  การแปลงหนี้ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมค้างจ่ายเป็นทุนทำให้กำไรเพิ่มขึ้น จัดเป็นรายพิเศษ คือ

-   กำไรจากการแปลงหนี้เป็นทุนจำนวน 12,826.58 ล้านบาท

-   กำไรจากการปรับปรุงดอกเบี้ยจ่ายผิดนัด จำนวน 3,644.92 ล้านบาท

3.  รายได้อื่นเพิ่มขึ้น รายการที่สำคัญ ได้แก่

-   ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนในบริษัทร่วม 2,209.69 ล้านบาท

-   กำไรจากการตีราคาที่ดินและอาคาร 850.32 ล้านบาท

-   กำไรจากการจำหน่ายและประเมินเงินลงทุน 525.23 ล้านบาท

ฐานะการเงิน

- สินทรัพย์

สินทรัพย์หมุนเวียนของบริษัทและบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 มีจำนวน 22,928.31
ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นสินค้าคงเหลือร้อยละ 53.69 และลูกหนี้การค้าและตั๋วเงินรับร้อยละ 15.86
หนิ้สินหมุนเวียนในปี 2544 ลดลงมากจากปีที่ผ่านมา หรือลดลงร้อยละ 91.68
มีสาเหตุจากการจัดประเภทรายการเจ้าหนี้ตามแผนฟื้นฟูกิจการให้เป็นตามมาตรฐานบัญชีฉบับใหม่
และเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในแผนฟื้นฟูกิจการ มีผลให้หนี้สินหมุนเวียน ถูกจัดเป็นหนี้ระยะยาวในปี
2544

สินทรัพย์รวม มีจำนวน 132,626.70 ล้านบาท ลดลง 5,079.53 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ
3.69 ทั้งนี้เป็นการลดลงของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ จำนวน 5,056.43 ล้านบาท
เนื่องจากการที่บริษัทฯ ไม่ได้นำงบการเงินของบริษัท ระยองแท็งค์เทอร์มินัล จำกัด
บริษัทย่อยแห่งหนึ่ง มาจัดทำงบการเงินรวม โดยงบการเงิน ณ 31 ธันวาคม 2543
ของบริษัทดังกล่าวมีรายการ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จำนวน 3,334.86 ล้านบาท
และอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้สินทรัพย์ลดลงเนื่องจากการที่บริษัทฯ
ได้ให้ผู้ประเมินราคาอิสระทบทวนการประเมินราคาสินทรัพย์ในปี 2544

ลูกหนี้

ในปี 2544 บริษัทและบริษัทย่อยมีลูกหนี้การค้าและตั๋วเงินรับจำนวน 3,636.89 ล้านบาท
มีระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย 25 วัน ลดลงจากปีที่ผ่านมา 3 วัน
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของสัดส่วนของยอดขายในผลิตภัณฑ์น้ำมันซึ่งมีระยะเวลาการให้สินเชื่อที่สั้นกว่าผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี

บริษัทฯ มีนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อกับลูกค้า
โดยการเรียกหลักประกันจากลูกค้าก่อนที่จะทำการซื้อขาย เช่น หนังสือค้ำประกันของธนาคาร
ตั๋วแลกเงินที่ได้รับอาวัลจากธนาคาร เช็คลงวันที่ล่วงหน้า หรือการชำระเป็นเงินสด อย่างไรก็ดี ณ
สิ้นปี 2544 มีลูกหนี้ค้างชำระเกินกำหนดจำนวน 747.78 ล้านบาท
ในจำนวนนี้เป็นลูกหนี้ที่มีปัญหาหรือค้างชำระเกินกว่า 1 ปี จำนวน 182.15 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ
0.25 ของยอดขายสินค้า โดยบริษัท ได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้แล้วจำนวน 217.10 ล้านบาท

- หนี้สิน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บริษัทและบริษัทย่อยมีหนี้สินจำนวน 127,742.88 ล้านบาท
โดยเป็นเจ้าหนี้ตามแผนการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 114,126.41 ล้านบาท ในปี 2544
หนี้สินลดลงจากปี 2543 จำนวน 33,523.58 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 20.79
เนื่องจากการแปลงหนี้ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมค้างจ่ายเป็นทุนตามแผนฟื้นฟูกิจการ จำนวน
32,558.45 ล้านบาท และจากการที่บริษัทฯ ไม่ได้นำงบการเงินของบริษัท ระยองแท็งค์เทอร์มินัล
จำกัด บริษัทย่อยแห่งหนึ่ง มาจัดทำงบการเงินรวม โดยงบการเงิน ณ 31 ธันวาคม 2543
ของบริษัทดังกล่าว มีหนี้สิน (หลังหักเจ้าหนี้จากบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน) จำนวน 2,749.84 ล้านบาท
(ดูรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับหนี้สิน ได้แก่ จำนวนหนี้และการจัดชั้นหนี้ อัตราดอกเบี้ย สกุลเงิน
หลักประกัน เป็นต้น ใน “สรุปแผนการปรับโครงสร้างหนี้ทางการเงิน” หน้า 9)

อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นมีเปลี่ยนแปลงอย่างมากจาก –6.84 เท่า เมื่อสิ้นปี 2543 เป็น
26.16 เท่า ณ สิ้นปี 2544 ทั้งนี้เป็นผลจากการแปลงหนี้ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมค้างจ่ายเป็นทุน
ในเดือนมีนาคม 2544 โดยออกหุ้นสามัญเพิ่มทุน 5,898,911,211 หุ้น
การแปลงหนี้เป็นทุนดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนฐานะของเจ้าหนี้ตามแผนปรับโครงสร้างทางการเงินเป็นผู้ถือหุ้น
และทำให้ภาระหนี้สินของบริษัทฯ ลดลง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากบริษัทฯ อยู่ระหว่างการฟื้นฟูกิจการ
อัตราส่วนดังกล่าวของบริษัทฯ ยังอยู่ในระดับที่สูงเมื่อเปรียบเทียบกับบริษัทอื่นๆ
ซึ่งมีการดำเนินธุรกิจปกติในอุตสาหกรรมเดียวกัน โดยอัตราส่วนดังกล่าวโดยเฉลี่ยอยู่ในระดับไม่เกิน
4 เท่า

- ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ 31 ธันวาคม 2544 ส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทและบริษัทย่อยมีจำนวน 4,883.83 ล้านบาท
เทียบกับ ณ 31 ธันวาคม 2543 ส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบ จำนวน 23,560.22 ล้านบาท
หรือคิดเป็นส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นจำนวน 28,444.04 ล้านบาท เนื่องจาก

1.  ในเดือนพฤษภาคม 2544
    ผู้บริหารแผนได้แปลงหนี้ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมธนาคารค้างจ่ายตั้งแต่ปี 2541 ถึง 2543
    เป็นทุนจำนวน 751.64 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือเทียบเป็นเงินบาทจำนวน 32,558.45
    ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 75 ของทุนจดทะเบียน ในราคาแปลงหนี้เป็นทุนประมาณ
    5.5194 บาทต่อหุ้น และบริษัทได้เพิ่มทุนจดทะเบียนเป็น 81,000 ล้านบาท จากเดิม 21,700
    ล้านบาท และทุนที่ออกและเรียกชำระแล้วเพิ่มขึ้นเป็น 78,489.11 ล้านบาท จากเดิม
    19,500 ล้านบาท หรือมีส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้น จำนวน 58,989.11 ล้านบาท

  ต่อมาผู้บริหารแผนได้กำหนดมูลค่ายุติธรรมของราคาแปลงหนี้เป็นทุนเป็น 3.345 บาทต่อหุ้น
  ตามการประเมินมูลค่ายุติธรรมของราคาหุ้นโดยที่ปรึกษาทางการเงินอิสระ
  มีผลให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบการเงินรวม ณ 31 ธันวาคม 2544 มีส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้น จำนวน
  32,048.53 ล้านบาท

2.  ส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์ ลดลง 934.43 ล้านบาท
    เนื่องจากมีทบทวนการประเมินราคาสินทรัพย์บางส่วนในปี 2544

3.  ในปี 2544 มีบริษัทและบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ จำนวน 8,944.75 ล้านบาท
    และส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์ (ค่าเสื่อมราคา) จำนวน 1,133.84 ล้านบาท
    มีผลให้ขาดทุนสะสมลดลง จำนวน 10,078.59 ล้านบาท

- สภาพคล่อง/กระแสเงินสด

ณ สิ้นปี 2544 อัตราส่วนสภาพคล่องเป็น 1.71 เท่า ในขณะที่บริษัทฯ
มีภาระดอกเบี้ยจ่ายของหนี้ชั้นที่หนึ่ง จำนวนประมาณ 8-9 ล้านเหรียญสหรัฐต่อเดือน
กระแสเงินสดจากการดำเนินงานของบริษัทฯ เพียงพอที่จะจ่ายภาระดอกเบี้ยดังกล่าว
โดยเริ่มจ่ายดอกเบี้ยตามแผนฟื้นฟูกิจการตั้งแต่เดือนมกราคม 2544 เป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม
ในเดือนกันยายน บริษัทฯ ประสบปัญหาการขาดสภาพคล่องทางการเงิน
และไม่สามารถจ่ายดอกเบี้ยของหนี้ชั้นที่ 1 จนต้องเลื่อนกำหนดการจ่ายชำระออกไปในเดือนตุลาคม
2544 สาเหตุเกิดจากนโยบายของรัฐบาลในการเพิ่มการสำรองน้ำมันตามกฎหมาย ต่อมา บริษัทฯ
สามารถชำระดอกเบี้ยดังกล่าวได้ และใช้เวลาไม่เกิน 5 วัน จึงยังไม่เป็นเหตุแห่งการผิดนัด
(Cure Period) ของแผนฟื้นฟูกิจการ

อย่างไรก็ตาม ปัญหาการขาดสภาพคล่องได้บรรเทาลงในไตรมาสสุดท้ายของปี
จากการได้รับเงินทุนหมุนเวียนใหม่จากคณะกรรมการเจ้าหนี้จำนวน 79.67 ล้านเหรียญสหรัฐ
โดยสามารถต่ออายุได้ทุกปี ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการสั่งซื้อวัตถุดิบเพื่อนำไปใช้ในการผลิตเท่านั้น

สำหรับแหล่งที่มาของเงินทุนนอกจากที่กล่าวข้างต้น
ได้จากการขายทรัพย์สินที่ไม่ใช่ทรัพย์สินหลักของบริษัทฯ และบริษัทในเครือทีพีไอ จำนวนประมาณ
200 ล้านเหรียญสหรัฐ ได้แก่ โรงไฟฟ้า หนี้ของบริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน)
หุ้นของบริษัทร่วม เป็นต้น (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมหัวข้อ “ความคืบหน้าของแผนฟื้นฟูกิจการ” หน้า
11)

- รายจ่ายลงทุน

เนื่องจากบริษัทฯ อยู่ระหว่างการฟื้นฟูกิจการ จึงต้องจำกัดการลงทุนในรายจ่ายลงทุนอย่างมาก
ยกเว้นเป็นการจ่ายเพื่อการซ่อมแซมหรือทดแทนที่มีความจำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจตามปกติ
และเป็นโครงการที่ต้องดำเนินการต่อเนื่องจากในอดีต ดังนี้

  1. โครงการปรับปรุงท่าเรือน้ำลึก (Fender Extension Jetty)
  โดยประมาณการเงินลงทุนทั้งหมดจำนวนเงิน 114 ล้านบาท
  ใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างประมาณ 1 ปี ซึ่งแล้วเสร็จเมื่อสิ้นปี 2544

  2. โครงการขุดลอกร่องน้ำของท่าเรือน้ำลึก
  เพื่ออำนวยความสะดวกในการจอดเรือในท่าเรือน้ำลึก
  ซึ่งเป็นโครงการที่ต้องทำอย่างต่อเนื่องเป็นระยะๆ และมีมูลค่าที่ไม่แน่นอน

  3. โครงการโรงกลั่นน้ำมันแห่งใหม่ เริ่มก่อสร้างมาตั้งแต่ปี 2539
  โดยสามารถดำเนินการผลิตในเชิงพาณิชย์ได้เมื่อปลายปี 2543 และได้เสร็จสมบูรณ์ในปี 2544
  มูลค่าโครงการประมาณ 116 ล้านเหรียญสหรัฐ