3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  3.1 ความเป็นมา

บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ “ไออาร์พีซี” (“บริษัทฯ”) เดิมชื่อ บริษัท อุตสาหกรรม
ปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ “ทีพีไอ” จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเมื่อ พ.ศ. 2521
แปรสภาพเป็นบริษัทมหาชน เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2537
และจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2538 บริษัทฯ
เริ่มผลิตเม็ดพลาสติกเพื่อจำหน่ายในปี 2525
และขยายการสายการผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ เพิ่มขึ้น บริษัทฯ
ได้สร้างโรงกลั่นน้ำมันแห่งแรกขนาด 65,000 บาร์เรลต่อวัน เมื่อปี 2538
และโรงกลั่นน้ำมันแห่งที่สองขนาด 150,000 บาร์เรลต่อวัน เมื่อปี 2543
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจร ต่อมาในปี 2540 บริษัทฯ
ประสบภาวะวิกฤตทางการเงิน หลังจากการลอยตัวค่าเงินบาท โดยบริษัทฯ
ได้เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการเมื่อปี 2543
ต่อมาศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งยกเลิกการฟื้นฟูกิจการเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2549

  การดำเนินงานที่สำคัญในรอบปี 2552

-   เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2552 ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร
    เข้าดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการใหญ่แทน
    ดร.ปิติ ยิ้มประเสริฐ ซึ่งสิ้นสุดการดำรงตำแหน่งตามวาระ

-   เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2552 บริษัทฯ ลงนามในสัญญาเงินกู้ระยะยาวจำนวน 10,000 ล้านบาท
    กับสถาบันการเงินในประเทศ 5 แห่ง เพื่อใช้สำหรับโครงการลงทุน 5 โครงการ คือ
    1) โครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS เกรดพิเศษ (CCM)
    2) โครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก HDPE Pipe Grade
    3) โครงการผลิตไอน้ำและไฟฟ้าร่วม
    4) โครงการขยายกำลังการผลิตโพรพิลีน
    5) โครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS/SAN

-   กุมภาพันธ์ 2552 บริษัทฯ ปิดซ่อมบำรุงโรงงานตามแผนประจำปีประมาณ 3 สัปดาห์
    โดยโรงกลั่นน้ำมันใช้กำลังการกลั่นในเดือนกุมภาพันธ์อยู่ที่ร้อยละ 29

-   เมษายน 2552 โครงการลงทุนเพื่อปรับปรุงและขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติกแล้วเสร็จ
    ประกอบด้วย โครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก HDPE Pipe Grade เพิ่มขึ้น
    40,000 ตันต่อปี และโครงการขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS เกรดพิเศษ (CCM)
    เพิ่มขึ้น 21,000 ตันต่อปี

-   เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2552 โครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วม
    ได้รับอนุมัติรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โดยมีกำลังการผลิตไฟฟ้า 216
    เมกะวัตต์ และผลิตไอน้ำ 420 ตันต่อชั่วโมง ซึ่งใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง
    เพื่อลดมลภาวะและสิ่งแวดล้อม โครงการดังกล่าวคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2554

-   เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2552 คณะกรรมการบริษัทฯ มีมติอนุมัติวิสัยทัศน์ของบริษัทฯ เป็น
    “บริษัทปิโตรเคมีครบวงจรชั้นนำของเอเชียภายในปี 2557”
    และอนุมัติหลักการในการดำเนินกลยุทธ์ใหม่
    สำหรับโครงการปรับโครงสร้างการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ (โครงการ Phoenix)
    โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันในการดำเนินธุรกิจ ทั้งนี้คณะกรรมการบริษัทฯ
    ได้อนุมัติงบประมาณสำหรับโครงการ Phoenix ดังนี้

    -   อนุมัติกรอบงบประมาณสำหรับปี 2553-2557 จำนวน 1,412 ล้านเหรียญสหรัฐ
        (เทียบเท่า 48,008 ล้านบาท ณ อัตราแลกเปลี่ยน 34 บาทต่อเหรียญสหรัฐ)
        ทั้งนี้เป็นกรอบงบประมาณ สำหรับปี 2553 จำนวน 6,173 ล้านบาท

    -   อนุมัติใช้งบประมาณลงทุนจำนวน 135.2 ล้านเหรียญสหรัฐ (เทียบเท่า 4,597 ล้านบาท
        ณ อัตราแลกเปลี่ยน 34 บาทต่อเหรียญสหรัฐ) สำหรับโครงการย่อย 4 โครงการ คือ

        1.  โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและการประหยัดพลังงาน

        2.  โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและการประหยัดพลังงาน

        3.  โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ถังบรรจุวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์

        4.  โครงการปรับปรุงประสิทธิภาพและเพิ่มกำลังการผลิต EBSM เพื่อผลิต ABS
            เกรดพิเศษ

-   เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2552 บริษัทฯ ลงนามในสัญญากับบริษัทที่ปรึกษา 2 แห่ง คือ จีอี
    เอนเนอยี่ และ
    เจอเนอรัล คาร์บอนด์ เพื่อนำโครงการผลิตพลังไอน้ำและไฟฟ้าร่วม
    ยื่นขอใบรับรองการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจก (Certified Emissions Reductions)
    หรือคาร์บอนเครดิต ต่อองค์การสหประชาชาติ
    เนื่องจากโครงการดังกล่าวสามารถลดปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์ประมาณ
    400,000 ตันต่อปี ซึ่งเป็นผลจากการเปลี่ยนเชื้อเพลิงจากน้ำมันเตามาใช้ก๊าซธรรมชาติ
    ซึ่งมีการเผาไหม้ที่สะอาดกว่า

-   เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2552 ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร แถลงข่าวโครงการพัฒนาระบบ
    ideal solution (IRPC Digital E-Commerce Account and Logistic)
    โดยพัฒนาในส่วนของระบบส่งออก (Pro-Export System) ร่วมกับธนาคารกสิกรไทย
    เพื่ออำนวยความสะดวกรวดเร็วในด้านการจัดทำเอกสารเพื่อการส่งออกสำหรับธุรกิจปิโตรเคมีของไออาร์พีซี

-   ระหว่างวันที่ 19-22 ตุลาคม 2552 บริษัทฯ
    เป็นเจ้าภาพจัดประชุมผู้ผลิตโอเลฟินส์ในระดับอาเซียน (Regional Olefins Producers
    Technical Committee : ROPTC) ครั้งที่ 14
    เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการผลิตควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อมและความปลอดภายในการปฏิบัติงาน
    ประกอบด้วยบริษัทต่างๆ 8 บริษัทจาก 4 ประเทศ คือ มาเลเซีย สิงค์โปร์ อินโดนีเซีย
    และไทย ภายใต้หัวข้อการประชุม "Best Efficiency & Optimization Key to
    Success"

-   เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2553 บริษัทฯ ได้เปิด “ศูนย์การเรียนรู้เครือข่ายชุมชน (Community
    Center)”
    เพื่อให้ประชาชนในจังหวัดระยองใช้เป็นศูนย์รวมการเรียนรู้และส่งเสริมด้านการเกษตรและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
    ตลอดจนใช้เป็นที่พบปะสังสรรค์เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทฯ กับชุมชน

-   เมื่อวันที่ 8 มกราคม 2553 ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร แถลงข่าวเปิดตัวระบบ “IRON”
    (IRPC Oil On Net)
    ซึ่งเป็นระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่เชื่อมโยงเครือข่ายการทำธุรกรรมแบบออนไลน์ของธุรกิจปิโตรเลียม
    โดยรวมศักยภาพของระบบจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) เข้ากับระบบ Total
    Business Solution ซึ่งบริษัทฯ พัฒนาขึ้นใหม่
    เพื่อตอบสนองความต้องการในการทำธุรกรรมของลูกค้า และเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินธุรกิจ

-   เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2553 ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร แถลงข่าวโครงการ “IRPC
    Styrenic Imagination World” เพื่อเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่กลุ่มสไตรีนิค
    โดยฝ่ายวิจัยและพัฒนาของบริษัทฯ ประสบความสำเร็จในการพัฒนาเม็ดพลาสติก ABS
    เกรดพิเศษ หรือ Green ABS โดยใช้ยางพาราเป็นวัตถุดิบในการผลิตแทนยางสังเคราะห์
    ซึ่งช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม
    รวมถึงผลิตสารเติมแต่งสำหรับโพลิเมอร์ที่มีอนุภาคขนาดเล็กระดับนาโน
    ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตรายแรกของโลก

  3.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ เป็นผู้บุกเบิกอุตสาหกรรมปิโตรเคมีครบวงจรแห่งแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยมีโรงกลั่นน้ำมันและโรงงานปิโตรเคมีตั้งอยู่ย่านชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ตำบลเชิงเนิน
อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
ซึ่งเป็นเขตประกอบการอุตสาหกรรมภายใต้การจัดการของบริษัทฯ
พร้อมสาธารณูปโภคพื้นฐานที่สนับสนุนการดำเนินธุรกิจทั้ง ท่าเรือน้ำลึก คลังน้ำมัน และโรงไฟฟ้า
ธุรกิจของบริษัทฯ แบ่งออกได้ดังนี้

1)  ธุรกิจปิโตรเคมี บริษัทฯ เป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีขั้นต้น ได้แก่ โอเลฟินส์ อะโรเมติกส์
    ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับโรงงานปิโตรเคมี และเป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์โพลีเมอร์
    หรือเม็ดพลาสติกชนิดต่างๆ ได้แก่ HDPE, PP, ABS, SAN, EPS, PS
    เพื่อจำหน่ายให้ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมพลาสติกนำไปเป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์พลาสติกสำเร็จรูปชนิดต่างๆ

2)  ธุรกิจปิโตรเลียม โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ มีกำลังการผลิต 215,000 บาร์เรลต่อวัน
    สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมได้หลากหลายชนิด ได้แก่ น้ำมันดีเซล น้ำมันเบนซิน
    ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG), น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน, น้ำมันเตา, ยางมะตอย เป็นต้น

3)  ธุรกิจท่าเรือ ท่าเรือไออาร์พีซีตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เดียวกันกับโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
    จังหวัดระยอง โดยให้บริการเทียบเรือเพื่อขนถ่ายสินค้า
    พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อให้บริการลูกค้าในการเทียบท่า เช่น เรือลากจูง,
    บริการนำร่อง, เรือบริการ, เครื่องชั่ง, ลานตู้สินค้าคอนเทนเนอร์, โกดังเก็บสินค้า,
    เครื่องจักรและอุปกรณ์ในการขนถ่ายสินค้า เป็นต้น ท่าเรือหลักประกอบด้วย

  3.1) ท่าเรือปิโตรเคมีและปิโตรเลียม (Liquid & Chemical Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าปิโตรเคมี ปิโตรเลียมและก๊าฟ ท่าเรือมีความยาวทั้งสิ้น 1,623 เมตร
  แบ่งออกเป็น 8 ท่าย่อย มีร่องน้ำลึกตั้งแต่ 6-19 เมตร สามารถรองรับเรือขนาด 1,000 –
  250,000 DWT. (deadweight tonnage)

  3.2) ท่าเรือคอนเทนเนอร์ และสินค้าทั่วไป (Bulk & Container Terminal)
  ให้บริการขนถ่ายสินค้าเทกอง และสินค้าบรรจุตู้คอนเทนเนอร์ ตัวท่ามีความยาวทั้งสิ้น 900 เมตร
  กว้าง 48 เมตร แบ่งออกเป็น 8 ท่าย่อย มีร่องน้ำลึกตั้งแต่ 5-17 เมตร
  สามารถรองรับเรือขนาด 800-150,000 DWT.

4)  ธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน
    เป็นหน่วยธุรกิจที่ดำเนินการบริหารจัดการทรัพย์สินในส่วนที่เป็นดินเปล่า
    ซึ่งมีทั้งที่ตั้งอยู่ในจังหวัดระยองและจังหวัดอื่นๆ รวมทั้งสิ้นประมาณ 10,000 ไร่
    เพื่อพัฒนาเป็นธุรกิจบริหารจัดการทรัพย์สิน ประเภทนิคมอุตสาหกรรม
    หรือเขตประกอบการอุตสาหกรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนธุรกิจหลักในกลุ่มไออาร์พีซี
    และในกลุ่ม ปตท. รวมถึงผู้ประกอบการอุตสาหกรรมภายนอก
    โดยเน้นการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ บริษัทย่อยในเครือไออาร์พีซีที่สำคัญ มีดังนี้

-   บริษัท ไทย เอบีเอส จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,500 ล้านบาท
    เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายเม็ดพลาสติกกลุ่มสไตรีน ได้แก่ ABS/SAN PS และ EPS โดยบริษัท
    ไทย เอบีเอส จำกัด จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ให้แก่บริษัทฯ

-   บริษัท น้ำมัน ไออาร์พีซี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซีในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุน
    จดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 2,000 ล้านบาท
    เป็นผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันจากโรงกลั่นของบริษัทฯ
    โดยมีคลังน้ำมันรองรับการกระจายสินค้าในภาคต่างๆ 4 แห่ง คือ คลังน้ำมันอยุธยา
    คลังน้ำมันชุมพร คลังน้ำมันพระประแดง และคลังน้ำมันระยอง

-   บริษัท ไออาร์พีซี โพลีออล จำกัด เป็นบริษัทย่อยของไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99
    มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 300 ล้านบาท เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์โพลีออล
    ประกอบด้วย โพลีเอสเทอร์ และโพลีอีเทอร์โพลีออล ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตโพลียูรีเทน
    ซึ่งนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ เช่น โฟมที่ใช้ในการทำเฟอร์นิเจอร์ พื้นรองเท้า
    และโฟมที่ใช้เป็นฉนวนกันความร้อน เป็นต้น

-   บริษัท เทคโนโลยี ไออาร์พีซี จำกัด หรือ “โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซี”
    เป็นบริษัทย่อยของ
    ไออาร์พีซี ในสัดส่วนร้อยละ 99.99 มีทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้ว 750 ล้านบาท
    จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถาบันการศึกษาด้านอุตสาหกรรมและเทคโนโลยี เปิดสอนในระดับ ปวช. -
    ปวส. หลักสูตรพาณิชยกรรมและช่างกลโรงงาน ปัจจุบัน บริษัทฯ
    อยู่ระหว่างดำเนินการโครงการจัดตั้งให้โรงเรียนเทคโนโลยีไออาร์พีซีเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำแห่งแรกของจังหวัดระยอง

    โครงสร้างรายได้

  -------------------------------- ------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------
  รายได้                            ดำเนินการโดย         2550              2551              2552      

                                                       ล้านบาท    สัดส่วน   ล้านบาท    สัดส่วน   ล้านบาท    สัดส่วน

  1. ธุรกิจปิโตรเลียม                  บมจ.ไออาร์พีซี,        162,702   72%     180,294   74%     118,819   72%
                                   บจ.น้ำมัน ไออาร์พีซี                                                   

  2. ธุรกิจปิโตรเคมี                   บมจ.ไออาร์พีซี,        61,968    27%     61,488    25%     44,512    27%
                                   บจ.ไทยเอบีเอส,                                                     
                                   บจ.ไออาร์พีซี โพลีออล                                                 

  3. ค่าไฟฟ้าและอื่นๆ                  บมจ.ไออาร์พีซี         2,848     1%      2,912     1%      2,706     2%

  รวมรายได้จากการขาย                                    227,518   100%    244,694   100%    166,036   100%

  4. ส่วนแบ่งกำไร (ขาดทุน)                                -                 (31)              17        
  เงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย                                                                               

  5. รายได้อื่น ⁽¹⁾                                       4,292             954               165       

  รวมรายได้                                             231,810           245,617           166,218   

                                                                                                     

  สัดส่วนรายได้จากการขายภายในประเทศ :                     69 :      31      62 :      38      67 :      33
  ต่างประเทศ                                                                                          
  -------------------------------- ------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------

  หมายเหตุ : ⁽¹⁾ รายได้อื่น ประกอบด้วย กำไร (ขาดทุน) จากการจำหน่ายที่ดิน
  อาคารและอุปกรณ์,
  กำไร (ขาดทุน) จากการจำหน่ายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เพื่อค้า, กำไร (ขาดทุน)
  จากอัตราแลกเปลี่ยน,
  กำไร (ขาดทุน) จากสัญญาแลกเปลี่ยนส่วนต่างราคาน้ำมัน,
  ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ถาวร,
  ดอกเบี้ยรับ, เงินปันผลรับ

[]