2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมา และการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญ

  ความเป็นมา

บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัทน้ำมันของคนไทย
ประกอบธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันขนาด 120,000 บาร์เรลต่อวันและธุรกิจจำหน่ายน้ำมันสำเร็จรูป
ทั้งค้าปลีกและค้าส่ง

บริษัทฯจำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันเชื้อเพลิงผ่านสถานีบริการภายใต้เครื่องหมายการค้าบางจากของบริษัทฯ
โดยจำหน่ายให้ผู้ใช้ตรงในภาคขนส่ง สายการบิน เรือเดินสมุทร ภาคก่อสร้าง ภาคอุตสาหกรรม
ภาคเกษตร และจำหน่ายผ่านผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ รายเล็ก และลูกค้ารายย่อยทั่วไป

  การเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาการที่สำคัญ

  พ.ศ. 2543

-   บริษัทฯ ได้เร่งขยายการจำหน่ายในตลาดขายปลีก ตลาดอุตสาหกรรม
    ปริมาณการจำหน่ายเพิ่มขึ้นจากปี 2542 ร้อยละ 7.1

-   บริษัทฯ ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นคุณภาพเพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด เช่น ซูเปอร์ สปอร์ต 2 ที
    นาวา ดี-5 นาวา ดี-7 เป็นต้น

  พ.ศ. 2544

-   บริษัทฯ ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์ดีเซล บางจาก D3 มาตรฐาน CH-4/SJ มี
    3 ชนิด คือ D3 TURBO สูตรสังเคราะห์ D3 PICKUP และ D3 EXTRA
    เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องยนต์

-   เปิดจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ที่สถานีบริการน้ำมันบางจาก ถ.ติวานนท์ ถ.พหลโยธิน
    ถ.เจริญกรุงตัดใหม่ และ ถ.นวมินทร์ (สุขาภิบาล 1)
    โดยจำหน่ายในราคาต่ำกว่าน้ำมันเบนซินออกเทน 95 ลิตรละ 1 บาท

-   เปิดร้านสะดวกซื้อรูปแบบใหม่ ใบจาก 11 แห่ง
    ร้านใบจากเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาภาพลักษณ์สถานีบริการน้ำมันบางจาก NEW
    LOOK’44 ร้านใบจากเป็นร้านค้าเพื่อชุมชน มีบริการสอดคล้องกับวิถีชีวิตคนไทยรุ่นใหม่ เช่น
    บริการอินเทอร์เน็ตสาธารณะ บริการ PAYPOINT บริการซัก อบ รีด สนามเด็กเล่น
    มุมกาแฟสด ฯลฯ

-   เดือนพฤษภาคม 2544 บริษัทฯ ได้ขายหุ้นบริษัท โอชอง เชียงใหม่ จำกัด ซึ่งบริษัทฯ ได้ถืออยู่
    10% ให้แก่ โอชองฝรั่งเศส มีผลให้ปัจจุบันบริษัทฯ ไม่มีการถือหุ้นในบริษัท โอชอง เชียงใหม่
    จำกัด

-   เดือนธันวาคม 2544 คณะกรรมการบริษัทฯ มีมติให้บริษัทฯ จำหน่ายหุ้นในบริษัท
    บางจากกรีนไลน์ จำกัด (ผู้ดำเนินการรถขนส่งน้ำมันของบริษัทฯ) ส่วนที่บริษัทฯ ได้ถืออยู่ 49%
    จำนวน 490 หุ้น ให้บริษัท บางจากกรีนเนท จำกัด ทั้งหมด

  พ.ศ. 2545

-   บริษัทฯ ยังคงมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่เพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2545
    มีผลิตภัณฑ์ใหม่ดังนี้

-   “GE GOLD” น้ำมันเครื่องสังเคราะห์ 100% (Synthetic)
    เกรดรวมสำหรับเครื่องยนต์เบนซิน มาตรฐานสูงที่สุดในโลก API SL
    มีคุณสมบัติปกป้องทุกชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ทันทีที่สตาร์ทเครื่อง
    รักษาความสะอาดภายในและช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องยนต์ ประหยัดน้ำมัน
    และมลภาวะจากเขม่าไอเสียจากการเผาไหม้

-   “น้ำมันเตาเกรดพิเศษ”
    เพิ่มเติมจากเกรดธรรมดาที่เผาไหม้แล้วมีกากคาร์บอนต่ำมากเป็นรายแรกในประเทศไทย
    เพื่อช่วยลดมลภาวะทางอากาศและช่วยให้เครื่องจักรอุปกรณ์ในโรงงานอุตสาหกรรมใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและยาวนานขึ้น

-   “บางจากเพาเวอร์ดี” (POWER D) น้ำมันดีเซลเกรดพิเศษ (PREMIUM GRADE)
    มีเนื้อน้ำมันใสบริสุทธ์ ผ่านกระบวนการกำจัดกำมะถันด้วยหน่วย DEEP HSD
    เทคโนโลยีใหม่ล่าสุด พร้อมผสมสารเพิ่มคุณภาพ
    เพื่อการทำงานเต็มสมรรถนะของเครื่องยนต์ดีเซล ลดควันดำและให้ผลดีต่อสิ่งแวดล้อม

-   เปิดสถานีบริการน้ำมัน SELF SERVICE ให้ลูกค้าเติมน้ำมันด้วยตนเอง
    โดยลูกค้าจะได้รับส่วนลด 30 สตางค์ต่อลิตร สำหรับน้ำมันทุกประเภท เป็นทางเลือกให้
    ผู้บริโภคได้ใช้น้ำมันราคาถูกในภาวะน้ำมันราคาแพง
    และรองรับภาวะการแข่งขันในธุรกิจขายปลีกน้ำมันโดยเฉพาะในทำเลที่มีการแข่งขันสูง

-   ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 9001 : 2000 ธุรกิจน้ำมันหล่อลื่น
    จากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย เป็นบริษัทน้ำมันรายแรกและ
    รายเดียวของประเทศที่ได้รับการรับรองมาตรฐานโดยครอบคลุมถึงการพัฒนาและ
    จัดหาผลิตภัณฑ์หล่อลื่นการจำหน่ายและบริการคาร์แคร์

-   คณะรัฐมนตรีได้ลงมติเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2545 เห็นชอบให้การจัดซื้อน้ำมัน
    เชื้อเพลิงของส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจจำนวนตั้งแต่ 10,000 ลิตร
    ขึ้นไปและการจัดซื้อน้ำมันเตาของการไฟฟ้าแห่งประเทศไทย ในปริมาณร้อยละ 80
    สามารถจัดซื้อได้จากบริษัท บางจากฯ (มหาชน) หรือคลังน้ำมัน
    หรือสถานีบริการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของบริษัทบางจากฯ ได้โดยตรง
    โดยวิธีกรณีพิเศษเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งแห่งนอกเหนือจากการจัดซื้อจากบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)

  พ.ศ. 2546

-   ดำเนินโครงการทางการตลาดอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี เช่น
    โครงการปลุกจิตสำนึกให้นิยมสินค้าไทย (เราคนไทย ใช้บางจาก)
    โครงการพักรถพักคนบนทางหลวง โครงการเหนื่อยนักพักนวด โครงการแนะถิ่นกินเที่ยว
    แนะเที่ยว OTOP โครงการข้าวแกงจานทอง และโครงการสุดยอดรถสวยหัวใจไทย ฯลฯ
    โครงการดังกล่าวนอกจากจะช่วยกระตุ้นยอดขายและปรับภาพลักษณ์ของบริษัทฯ แล้ว
    ยังสนับสนุนนโยบายของภาครัฐที่ต้องการจะส่งเสริมให้ประชาชนนิยมสินค้าไทย ท่องเที่ยวไทย
    และลดปัญหาอุบัติเหตุบนท้องถนนได้ในอีกทางหนึ่ง

-   ขยายจำนวนสถานีบริการที่จำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ออกไปเป็น 99 แห่ง ในเขตกรุงเทพฯ
    และปริมณฑล เพื่อเป็นทางเลือกให้ผู้ใช้น้ำมันเบนซิน 95
    ได้ใช้น้ำมันคุณภาพสะอาดในราคาที่ถูกลง สอดคล้องกับนโยบายน้ำมันสะอาดของภาครัฐ
    และเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกอ้อย มันสำปะหลัง บรรเทาปัญหาสินค้าล้นตลาด

-   วันที่ 8 กรกฎาคม 2546 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบในแนวทางแก้ไขปัญหาของบริษัทฯ
    ซึ่งประกอบด้วย (1) การปรับโครงสร้างทางธุรกิจ ได้แก่ การแยกระบบบัญชีของบริษัทฯ
    เป็นหน่วยธุรกิจโรงกลั่นและธุรกิจการตลาด การร่วมมือกับพันธมิตรในการดําเนินธุรกิจ
    การควบคุมการบริหารงานของบริษัท บางจากกรีนเนท จํากัด และ
    การจําหน่ายที่ดินที่ไม่ได้ใช้ในการดําเนินธุรกิจ และ (2) การปรับโครงสร้างทางการเงิน
    ได้แก่ การโอนทุนสํารอง ส่วนเกินมูลค่าหุ้นและลดมูลค่าหุ้นที่ตราไว้เพื่อลดขาดทุนสะสม
    การจัดหาวงเงินกู้ใหม่ทดแทนเงินกู้ดอกเบี้ยสูง
    และการเพิ่มทุนโดยการออกและเสนอขายหลักทรัพย์เพื่อลดภาระหนี้สิน
    ซึ่งผลของการปรับโครงสร้างธุรกิจและการเงินจะทำให้บริษัทมีฐานะการเงินที่แข็งแกร่งขึ้น
    ภาระดอกเบี้ยจ่ายลดลง และมีการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น

-   วันที่ 17 พฤศจิกายน 2546 บริษัทฯ ได้มีการลงนามบันทึกความเข้าใจกับบริษัท ปตท. จำกัด
    (มหาชน) และบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน)
    ในความร่วมมือเพื่อเพิ่มรายได้และลดต้นทุนการดำเนินงานของทั้งสามหน่วยงานให้ต่ำลง
    รวมทั้งการใช้ทรัพยากรที่ทั้งสามบริษัทได้ลงทุนไปแล้วให้คุ้มค่ายิ่งขึ้น

-   วันที่ 16 ธันวาคม 2546 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแผนการปรับโครงสร้างทาง การเงิน
    กล่าวคือ 1) การปรับโครงสร้างหนี้
    โดยการจัดหาเงินกู้ทั้งระยะสั้นและระยะยาวจากสถาบันการเงินจำนวนรวม 12,500 ล้านบาท
    เพื่อไถ่ถอนเงินกู้และภาระหนี้เดิม 2) การปรับโครงสร้างทุน โดยการลดขาดทุนสะสม
    และการเพิ่มทุนโดยการออกและเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนและหุ้นกู้แปลงสภาพของบริษัทฯ
    ในรูปของใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์ที่เกิดจากหลักทรัพย์ของบริษัทฯ (”Depository
    Receipt” หรือ ”ดีอาร์”) ซึ่งออกโดย บริษัท สยามดีอาร์ จำกัด
    โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้รับประกันต้นเงินเป็นเวลา 10 ปี แบ่งเป็น ดีอาร์หุ้นกู้แปลงสภาพ
    จำนวน 4,000 ล้านบาท และดีอาร์หุ้นสามัญ จำนวน 3,003 ล้านบาท นอกจากนี้บริษัทฯ
    ให้สิทธิผู้ถือหุ้นเดิมในการแลกเปลี่ยนหุ้นสามัญของบริษัทฯเป็นดีอาร์หุ้นสาม้ญ ในอัตรา 10
    หุ้นสามัญต่อ 9 หน่วยใบแสดงสิทธิ สำหรับผู้ถือหุ้นรายย่อย และในอัตรา 10 หุ้นสามัญต่อ 5
    หน่วยใบแสดงสิทธิ สำหรับกระทรวงการคลังและ ปตท. ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่

-   บริษัทฯ
    ได้นำน้ำมันดิบในประเทศจากแหล่งในอ่าวไทยมาทดลองกลั่นแทนการนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกไกลบางส่วน
    เนื่องจากสามารถให้ผลผลิตของน้ำมันสำเร็จรูปที่ใกล้เคียงกับการกลั่นน้ำมันดิบจากตะวันออกไกล
    ขณะที่มีต้นทุนน้ำมันดิบที่ต่ำกว่า อย่างไรก็ตาม
    เนื่องจากน้ำมันดิบจากแหล่งในอ่าวไทยมีสารปรอทเจือปนอยู่
    บริษัทฯจึงต้องลงทุนติดตั้งหน่วยกำจัดปรอทโดยใช้เงินลงทุนประมาณ 120 ล้านบาท
    ซึ่งโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จและดำเนินการได้ตั้งแต่ต้นปี 2548

  พ.ศ. 2547

-   การปรับโครงสร้างทางการเงินแล้วเสร็จ
    โดยการออกดีอาร์หุ้นสามัญและดีอาร์หุ้นกู้แปลงสภาพรวม 7,003 ล้านบาท ผ่านบริษัท
    สยามดีอาร์ จำกัด และจัดหาวงเงินกู้ใหม่ทดแทนหนี้ระยะสั้น-ปานกลางเดิมที่มีอัตราดอกเบี้ยสูง
    จำนวน 12,500 ล้านบาท โดยเงินกู้ใหม่ได้พิจารณาตามความสามารถในการชำระคืนเงินกู้
    มีระยะเวลาการกู้ทั้งสิ้น 10 ปี บริษัทฯจึงมีสภาพคล่องพอเพียงในการบริหารงาน
    มีฐานะการเงินแข็งแกร่งขึ้น และมีต้นทุนการเงินที่ต่ำลง
    โดยการปรับโครงสร้างทางการเงินดังกล่าวเป็นผลให้บริษัทฯพ้นสภาพจากการเป็นรัฐวิสาหกิจโดยกระทรวงการคลัง
    และ ปตท. ถือหุ้นในบริษัทฯผ่านดีอาร์หุ้นสามัญประมาณร้อยละ 22 และ ร้อยละ 9 ตามลำดับ

-   บริษัทฯได้ขยายจำนวนสถานีบริการที่จำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 95 เพิ่มจาก 99 แห่ง เป็น 300
    แห่ง ทั้งในเขตกรุงเทพฯปริมณฑล และต่างจังหวัดในภาคกลาง ภาคเหนือ
    และภาคตะวันออกเฉียงเหนือกว่า 40 จังหวัด
    โดยจำนวนสถานีบริการในกรุงเทพฯและปริมณฑลที่จำหน่ายแก๊ซโซฮอล์คิดเป็นกว่าร้อยละ 85
    ของจำนวนสถานีบริการในกรุงเทพฯและปริมณฑลทั้งหมด

-   ผลิตและเปิดจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 ใหม่เป็นรายแรกในประเทศไทย
    เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ใช้รถที่ต้องการใช้แก๊สโซฮอล์ 91 ด้วย

-   พัฒนาคุณภาพ บางจากแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ไปอีกระดับ
    ด้วยการผสมสารเพิ่มประสิทธิภาพใหม่ SCSS (Super Clean for Super Save)
    สามารถชะล้างขจัดคราบสกปรก และคงความสะอาด
    ทำให้เครื่องยนต์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ เช่นเดียวกับน้ำมันเบนซินใหม่บางจากกรีน พลัส

-   บริษัทฯ นำร่องเปิดจำหน่ายไบโอดีเซลแห่งแรกของไทย ที่สถานีบริการน้ำมันบางจาก
    สาขาถนนมหิดล จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อให้บริการรถยนต์รับจ้างสองแถวจำนวน 1,300 คัน
    ที่เข้าร่วมโครงการวิจัยสาธิตการผลิตและการใช้ไบโอดีเซลเป็นเชื้อเพลิง
    ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.)

-   พัฒนา บางจาก กรีนพลัส เบนซินสะอาด 91 และ 95 นวัตกรรมใหม่ที่ผสมสารเพิ่มคุณภาพ
    SCSS (Super Clean for Super Save) สามารถชะล้างขจัดคราบสกปรก
    และคงความสะอาด ทำให้เครื่องยนต์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ใช้น้ำมันทุกหยดได้อย่างคุ้มค่า
    จึงประหยัดกว่าเบนซินทั่วไป

-   พัฒนาน้ำมันหล่อลื่นกึ่งสังเคราะห์ใหม่ “บางจาก GE Silver” มาตรฐาน API SL เพื่อให้
    มีน้ำมันหล่อลื่นสำหรับเครื่องยนต์เบนซินครบทุกชนิด สามารถตอบสนองผู้ใช้รถทุก ประเภท

-   ลงนามสัญญาความร่วมมือกับกรมการพลังงานทหาร
    พัฒนาน้ำมันดีเซลของโรงกลั่นน้ำมันฝางซึ่งได้จากแหล่งน้ำมันดิบฝางให้มีคุณภาพสูงได้มาตรฐานตามข้อกำหนดของกรมธุรกิจพลังงาน
    เพื่อช่วยลดการนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศ
    ซึ่งสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับโรงกลั่นน้ำมันทั้งสองฝ่ายมากกว่า 10 ล้านบาทต่อปี
    ขณะเดียวกันจะได้ร่วมมือทั้งในด้านเทคโนโลยีปิโตรเลียม
    การดูแลสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของโรงกลั่นไทย

-   ขยายการจำหน่ายน้ำมันเครื่องบางจากออกไปจำหน่ายยังเมืองย่างกุ้ง และมัณฑะเลย์
    ในสหภาพพม่า ซึ่งขณะนี้มีร้านค้าย่อยที่รับน้ำมันเครื่องบางจากไปจำหน่ายกว่า 200 แห่ง

-   บริษัทฯได้ลงทุนในโครงการสถานีบริการบางจากภาพลักษณ์ใหม่ในเขตกรุงเทพฯ ปริมณฑล
    เพื่อเพิ่มความสดใส สะอาด ร่มรื่น แก่ผู้ที่เข้ามาใช้บริการ โดยได้พัฒนาไปแล้วกว่า 70 แห่ง

-   บริษัทฯได้ร่วมกับ เคทีซี ออกบัตรเติมน้ำมันฟลีทการ์ด เพื่อใช้ทดแทนเงินสด หรือบัตรเครดิต
    ซึ่งจะช่วยให้เกิดความสะดวกรวดเร็วในการใช้บริการ
    และช่วยในการตรวจสอบและควบคุมค่าใช้จ่ายในการเติมน้ำมันขององค์กรได้ด้วย
    โดยมีสถานีบริการบางจากให้บริการฟลีทการ์ดทั่วประเทศ 420 แห่ง

-   Bangchak Privileged Club เป็นโครงการสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าของบริษัทฯ
    โดยให้สิทธิต่างๆ เกี่ยวกับการบริการพิเศษที่จัดขึ้นให้กับลูกค้ากลุ่มพิเศษ
    รวมทั้งสนับสนุนให้ความรู้ ข้อมูลที่ทันสมัย
    รวมถึงคำแนะนำการบริหารการจัดการในรูปแบบของกิจกรรมวิชาการและการสัมมนาในด้านต่างๆ
    ได้แก่ ด้านอาชีวอนามัย ความปลอดภัย การประหยัดพลังงาน ฯลฯ
    และการให้บริการด้านเทคนิคต่างๆ
    ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาธุรกิจของลูกค้าอุตสาหกรรมให้สามารถแข่งขันและเติบโตอย่างมีศักยภาพ

-   ศูนย์จ่ายน้ำมันบางจาก ได้รับการรับรองระบบการจัดการอาชีวอนามัยและความ
    ปลอดภัยตามมาตรฐานเลขที่ มอก.-18001-2542 และ OHSAS 18001 - 1999
    (Occupational Health and Safety Management System) เพิ่มเติม
    จากสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (ประเทศสหรัฐอเมริกา) ครอบคลุมถึง “การรับ
    การเก็บ และการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง และก๊าซปิโตรเลียมเหลว”
    ทำให้บริษัทฯเป็นบริษัทน้ำมันรายแรกของไทยที่ได้การรับรอง มอก. 18001 และ OHSAS
    ในทุกกระบวนการดำเนินงาน

-   บริษัทฯ ได้รับคัดเลือกเป็นบริษัทในกลุ่ม Top Quartile Company ประจำปี 2546
    ในโครงการ Corporate Governance Report of Thai Listed Companies 2003
    ที่จัดโดยสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD) ร่วมกับ
    ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
    และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

-   บริษัทฯ ได้ว่าจ้าง UOP LLC. และ Foster Wheeler Corporation
    ซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์เทคโนโลยีโรงกลั่นที่มีชื่อเสียงระดับโลก จากประเทศสหรัฐอเมริกา
    เพื่อทำการศึกษาความเป็นไปได้ทางด้านเทคนิคและทางเลือกในการลงทุนปรับปรุงประสิทธิภาพโรงกลั่นและการลดสัดส่วนการผลิตน้ำมันเตา
    ซึ่งจากผลการศึกษาดังกล่าวได้ให้ความเห็นว่า บริษัทฯ
    ควรมีการลงทุนติดตั้งหน่วยกลั่นสุญญากาศ หน่วย Hydrocracker และหน่วยสนับสนุนอื่นๆ
    เพิ่มเติม เพื่อลดสัดส่วนการผลิตน้ำมันเตาจากร้อยละ 30 เป็นต่ำกว่าร้อยละ 10
    ซึ่งเป็นที่มาของโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน (Product Quality Improvement
    Project)

  พ.ศ. 2548

-   บริษัทฯ ได้รับรางวัล Most Creative Issue ในงาน Best Bond Awards 2004
    ซึ่งจัดโดยศูนย์ซื้อขายตราสารหนี้ไทย
    เป็นรางวัลสำหรับหุ้นกู้ที่มีความโดดเด่นในความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ในเรื่องคุณลักษณะและความพิเศษเฉพาะตัวของตราสาร
    เป็นยอมรับของนักลงทุน และประสบความสำเร็จในการขาย

-   บริษัทฯ ได้รับรางวัล Best Corporate Governance Report ในงาน SET Awards
    2005 ที่จัดโดยวารสารการเงินธนาคาร และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
    ซึ่งเป็นรางวัลสำหรับบริษัทจดทะเบียนที่โดดเด่นในด้านการปฏิบัติตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีตามที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด

-   บริษัทฯ ได้รับคัดเลือกให้เป็น 1
    ในกลุ่มบริษัทที่มีรายงานผลการประเมินการกำกับดูแลกิจการบริษัทจดทะเบียนไทยดีเด่น
    ประจำปี 2548 (Corporate Governance Report of Thai Listed Companies –
    CGR 2005) Quartile ที่ 1 จัดโดยสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD)
    ร่วมกับ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
    และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เป็นปีที่ 2
    ติดต่อกัน

-   คณะกรรมการบริษัทฯได้รับประกาศเกียรติคุณคณะกรรมการแห่งปี-ดีเลิศ ประจำปี 2547-2548
    (Board of the Year Awards 2004/2005) จาก ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์
    รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
    โดยพิจารณาจากบทบาทในการกำหนดวิสัยทัศน์ การกำหนดยุทธศาสตร์และผลการปฏิบัติ
    และการผลักดันให้มีการเผยแพร่นโยบายการกำกับดูแลที่ดี ของบริษัทจดทะเบียนจำนวน 371
    บริษัท

-   ที่ประชุมคณะกรรมการ ครั้งที่ 9/2548 เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2548
    มีมติให้บริษัทฯดำเนินการลงทุนในโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมันโดยการก่อสร้างหน่วยแตกตัวโมเลกุลน้ำมัน
    (Hydrocracking Unit) ณ บริเวณที่ตั้งของบริษัทฯในปัจจุบัน
    เพื่อเปลี่ยนแปลงประเภทโรงกลั่นจาก Simple Refinery เป็น Complex Refinery
    และสามารถกลั่นน้ำมันดิบให้เป็นผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูง เช่น น้ำมันดีเซล
    และน้ำมันเบนซิน ในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้น

-   ที่ประชุมคณะกรรมการ ครั้งที่ 9/2548 เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2548
    และที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น ครั้งที่ 1/2548 เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2548
    มีมติอนุมัติให้บริษัทฯเพิ่มทุนจดทะเบียนจาก 867.14 ลานบาท เป็น 1,531.64 ล้านบาท
    โดยการออกหุนสามัญใหม่ จํานวน 664.5 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 1 บาท
    และมีมติอนุมัติให้ 1) จัดสรรหุ้นสามัญจํานวนไม่เกิน 283 ล้านหุ้น เสนอขายให้แก่ ปตท. 2)
    จัดสรรหุ้นสามัญจำนวนไม่เกิน 161 ล้านหุ้น
    เสนอขายให้แก่ผู้ลงทุนโดยเฉพาะเจาะจงและ/หรือ ผู้ลงทุนประเภทสถาบัน 3)
    จัดสรรหุ้นสามัญจำนวนไม่เกิน 135 ล้านหุ้น
    สำหรับรองรับการใช้สิทธิแปลงสภาพของหุ้นกู้แปลงสภาพด้อยสิทธิซึ่งจะเสนอขายให้แก่ ปตท.
    และ 4) จัดสรรหุ้นสามัญจำนวนไม่เกิน 85.5 ล้านหุ้น
    สำหรับรองรับการใช้สิทธิของใบสำคัญแสดงสิทธิที่ออกและเสนอขายในครั้งนี้

-   บริษัทฯ ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นที่มีคุณภาพเพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด เช่น GE Gold มาตรฐาน
    SM, D3 Turbo Plus เป็นต้น

    2.  ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัท บริษัทย่อย และบริษัทที่เกี่ยวข้อง

บริษัทฯมีบริษัทย่อย 1 แห่ง ได้แก่ บริษัท บางจากกรีนเนท จำกัด และมีบริษัทที่เกี่ยวข้องอีก 1 แห่ง
คือ บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด ดังแสดงในแผนภูมิการถือหุ้นต่อไปนี้

บริษัทย่อย

บริษัท บางจากกรีนเนท จำกัด

จัดตั้งขึ้นเพื่อประกอบธุรกิจเกี่ยวกับการบริหารกิจการสถานีบริการน้ำมันของบริษัทฯ
และบริหารกิจการ การจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคอื่นๆ ในร้านค้าเลมอนกรีน และร้านใบจาก
รวมทั้งจะเป็นผู้ดำเนินการให้บริการอื่นๆ
เพื่อรองรับการขยายตัวในด้านการค้าปลีกของบริษัทฯในอนาคต

บริษัทที่เกี่ยวข้อง

บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด 

จัดตั้งขึ้นเพื่อดำเนินกิจการบริหารการจัดส่งน้ำมันทางท่อ ซึ่งท่อขนส่งเป็นชนิดที่สามารถส่งน้ำมันได้
หลายชนิด (Multi Product Pipeline) โดยมีจุดเริ่มต้นของท่อที่โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
เดินท่อเลียบแนวพื้นที่ทางรถไฟไปยังคลังน้ำมันที่สนามบินดอนเมือง
และต่อไปสิ้นสุดที่คลังน้ำมันของบริษัทฯ ที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากภาครัฐจะดำเนินการย้ายฐานการบินพาณิชย์จากสนามบินดอนเมืองไปยังสนามบินสุวรรณภูมิ
ดังนั้นจึงอยู่ระหว่างการเชื่อมต่อท่อขนส่งน้ำมันดังกล่าวไปยังสนามบินสุวรรณภูมิ
เพื่อรองรับการขนส่งน้ำมันเครื่องบิน โดยผู้ดำเนินการก่อสร้าง คือ บริษัท เจพี-วัน แอสเซ็ท จำกัด

2.3 โครงสร้างรายได้

ในปี 2548 บริษัทฯ มีรายได้ 85,663 ล้านบาท เมื่อรวมรายได้ของบริษัทย่อย 1 แห่ง ที่บริษัทฯ
ถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ 20 รวมเป็น 96,151 ล้านบาท รายได้ของบริษัทฯ และบริษัทย่อยในปี 2546
-2548 จำแนกได้ดังนี้

+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
| ผลิตภัณฑ์/  | ดำ        | %กา   | ปี    |     | ปี    |    | ปี    |    |
|          | เนินการโดย | รถือหุ้น | 2546 |     | 2547 |    | 2548 |    |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
| บริการ    |           | ขอ    | ร    | ร้อ  | ร    | ร  | ร    | ร  |
|          |           | งบริษัท | ายได้ | ยละ | ายได้ | ้อย | ายได้ | ้อย |
|          |           |       |      |     |      | ละ |      | ละ |
|          |           |       | (ล้าน |     | (ล้าน |    | (ล้าน |    |
|          |           |       | บาท) |     | บาท) |    | บาท) |    |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
|          |           |       |      |     |      |    |      |    |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
| น้ำมัน     | บางจา     | -     | 61   | 9   | 79   | 91 | 85   | 89 |
|          | กปิโตรเลียม |       | ,262 | 1.6 | ,207 | .6 | ,663 | .1 |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
| น้ำม      | บาง       | 49.0  | 5    | 8.4 | 7    | 8  | 10   | 10 |
| ัน/สินค้าอุป | จากกรีนเนท |       | ,641 |     | ,229 | .4 | ,488 | .9 |
| โภคบริโภค |           |       |      |     |      |    |      |    |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+
| รวม      |           |       | 66   | 100 | 86   | 1  | 96   | 1  |
|          |           |       | ,903 |     | ,436 | 00 | ,151 | 00 |
+----------+-----------+-------+------+-----+------+----+------+----+

ทั้งนี้รายได้ของบริษัทฯ และบริษัทย่อยในปี 2546 ปี 2547 และ ปี 2548
เป็นรายได้ระหว่างกันจำนวน 4,833 6,246 และ 9,623 ล้านบาท ตามลำดับ

4.  แผนธุรกิจ

บริษัทฯ ได้วางแผนธุรกิจ 5 ปี (ในช่วงตั้งแต่ปี 2548 ถึงปี 2552)
เพื่อให้การดําเนินกิจการมีความพร้อม
และสามารถรองรับต่อปริมาณความต้องการบริโภคน้ำมันในประเทศที่เพิ่มขึ้น
ตลอดจนเป็นการเพิ่มมูลค่าให้แก่กิจการดังนี้

1.  ธุรกิจโรงกลั่น

-   เพิ่มกำลังการผลิตให้อยู่ในระดับ 100,000 บาร์เรลต่อวัน ภายในปี 2552 นอกจากนั้นบริษัทฯ
    กำลังดำเนินการลงทุนโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน (Product Quality Improvement
    : PQI) เพื่อให้สามารถผลิตน้ำมันเบนซินและดีเซล
    ในสัดส่วนที่เพิ่มสูงขึ้นสอดคล้องกับความต้องการของตลาดในอนาคตและได้ผลตอบแทนการลงทุนที่เหมาะสม

-   ขยายความร่วมมือกับพันธมิตรในการเพิ่มรายได้และลดต้นทุน โดยการนำน้ำมันเตาจากโรงกลั่น
    บางจากไปกลั่นต่อที่หน่วยแตกโมเลกุล (Cracking Unit) ของโรงกลั่นอื่น
    และการร่วมขนส่งน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง (Co-Loading)
    ตลอดจนร่วมกับพันธมิตรหาแนวทางใหม่ๆ ในการเพิ่มรายได้และลดต้นทุนร่วมกัน

-   เพิ่มปริมาณการกลั่นน้ำมันดิบในประเทศจากแหล่งในอ่าวไทยซึ่งมีต้นทุนต่ำกว่าและมีคุณภาพเทียบเท่าน้ำมันดิบจากแหล่งตะวันออกไกล
    ทดแทนการนำเข้าน้ำมันดิบจากแหล่งตะวันออกไกล

2.  ธุรกิจการตลาด

-   เพิ่มผลตอบแทนในทรัพย์สินของสถานีบริการนํ้ามันที่บริษัทฯ ลงทุนเองด้วยเงินลงทุนต่ำ
    โดยเน้นการปรับปรุงภาพลักษณ์สถานีบริการให้มีความทันสมัย
    ยกระดับการบริการให้ได้มาตรฐาน พัฒนาน้ำมันคุณภาพสะอาดและมาตรฐานสูง

-   พัฒนาและขยายธุรกิจเสริม (Non-oil) ร่วมกับพันธมิตร เพื่อเพิ่มรายได้และกำไร

-   พัฒนาธุรกิจบริการที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เพื่อสร้างผลตอบแทนเพิ่มจากเครือข่ายสถานีบริการที่มีอยู่

-   ผลิตและจำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 แก๊สโซฮอล์ 91 และไบโอดีเซล
    เพื่อเป็นผู้นำพลังงานทดแทนและตอบสนองนโยบายของรัฐบาล

-   เพิ่มจำนวนสถานีบริการเพื่อรองรับปริมาณน้ำมันใสที่เพิ่มขึ้นจากโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน