12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  12.1 งบการเงิน

  (ก) รายงานของผู้สอบบัญชีและสรุปการแสดงความเห็นของผู้สอบบัญชี

  รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต จากบริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด
  สำหรับงบการเงินสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550, 2549 และ 2548
  ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้แสดงความเห็นโดยให้การรับรองแบบไม่มีเงื่อนไขต่องบดุลรวม,
  งบกำไรขาดทุนรวม, งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม
  และงบกระแสเงินสดรวมของบริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน)
  และบริษัทย่อยว่างบการเงินข้างต้นแสดงฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด
  โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

  (ข) ตารางสรุปงบการเงิน

-   ตารางสรุปงบดุลรวม

-   ตารางสรุปงบกำไรขาดทุนรวม

-   ตารางสรุปงบกระแสเงินสดรวม

-   ตารางสรุปอัตราส่วนทางการเงิน

  เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2550
  บริษัทฯได้เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีเกี่ยวกับการบันทึกเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมในงบการเงินเฉพาะกิจการจากวิธีส่วนได้เสียเป็นวิธีราคาทุน
  ตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 44 (ปรับปรุง 2550) เรื่อง
  งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการซึ่งกำหนดให้เงินลงทุนในบริษัทย่อย
  เงินลงทุนในกิจการที่มีอำนาจควบคุมร่วมกัน
  และเงินลงทุนในบริษัทร่วมในงบการเงินเฉพาะกิจการต้องแสดงตามวิธีราคาทุน

  บริษัทฯ ได้ปรับปรุงย้อนหลังงบการเงินที่นำมาแสดงเปรียบเทียบด้วย
  จากการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีดังกล่าวทำให้บริษัททำการล้างบัญชีหนี้สินภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีที่ได้บันทึกไว้ข้างต้นออกจากงบการเงินเฉพาะกิจการและงบการเงินรวม

[]

[]

[]

[]

[]

[]

2.  คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

คำอธิบายและวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน

[]

รายได้จากการขาย

รายได้จากการขายรวม:

  รายได้จากการขายรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อยสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 22,800
  ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 847 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 4
  รายได้จากการขายซีเมนต์เป็นจำนวนเงิน 19,977 ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 1,175
  ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 6 รายได้จากการขายคอนกรีตและหินทรายเป็นจำนวนเงิน
  3,307 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 497 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 18
  และรายได้จากการขายของธุรกิจอื่นเป็นจำนวนเงิน 764 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 34
  ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 5 จากปี 2549

รายได้จากการขายซีเมนต์:

  ปริมาณการขายผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ของบริษัทฯในปี 2550 สูงถึง 14.0 ล้านตัน ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี
  2549 คิดเป็นร้อยละ 4 จากการแข่งขันในตลาดที่สูงขึ้นทำให้ราคาขายสินค้าโดยเฉลี่ยลดลง
  ส่งผลให้ยอดขายในปี 2550 ลดลงมาอยู่ที่จำนวนเงิน 19,977 ล้านบาท

  ปริมาณขายในประเทศสำหรับปี 2550 ลดลงร้อยละ 4 เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา
  สาเหตุหลักเป็นเพราะภาวะชะลอตัวของอุตสาหกรรมก่อสร้าง
  โดยเฉพาะโครงการต่างๆของภาครัฐ สำหรับราคาขายสินค้าในประเทศนั้น
  มีการแข่งขันด้านราคากันอย่างเข้มข้นในช่วงไตรมาสที่สามของปี
  อย่างไรก็ตามการปรับราคาขายในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน
  ทำให้ระดับราคาขายใกล้เคียงกับราคาขายเฉลี่ยช่วงต้นปี 2550

  ปริมาณการขายรวมในปี 2550 รวมถึงปริมาณการขายปูนซีเมนต์ส่งออกและปูนเม็ด (clinker)
  ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 17 เปรียบเทียบกับปี 2549 ที่ผ่านมา
  ปริมาณการขายส่งออกรวมถึงปริมาณการขายไปยังประเทศเพื่อนบ้านต่างๆ สูงขึ้นเป็น 6
  ล้านตันในปี 2550
  เวียดนามยังคงเป็นตลาดส่งออกสำหรับผลิตภัณฑ์อิฐแข็งเย็นที่ใหญ่ที่สุดของบริษัทฯ
  ตามมาด้วยบังคลาเทศ และประเทศแถบตะวันออกกลาง
  ในขณะที่สิงคโปร์เป็นตลาดส่งออกหลักสำหรับปูนซีเมนต์ ราคาขายสินค้าส่งออกสำหรับปี 2550
  ลงลงจากปี 2549 เนื่องจากผลกระทบของค่าเงินบาทที่มีการแข็งค่าขึ้น

  รายได้จากการขายคอนกรีตและหินทราย:

  บริษัทจำหน่ายคอนกรีตผสมเสร็จได้ถึง 2.1 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2550 ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 1.98
  ล้านลูกบาศก์เมตรในปีก่อน แต่ยอดขายดังกล่าวยังต่ำกว่าความคาดหวัง
  เนื่องจากภาวะชะลอตัวของโครงการต่างๆ ของภาครัฐ
  นอกจากนี้ราคาขายปรับตัวลดลงตามกลไกตลาดที่มีการแข่งขันกันสูงมากตั้งแต่ช่วงไตรมาสที่สองเป็นต้นมาและต่อเนื่องตลอดทั้งปี

  ธุรกิจหินทรายได้เริ่มดำเนินงานในปี 2550 โดยมีปริมาณการขาย 1.2
  ล้านตันสำหรับการดำเนินงานปีแรก

  รายได้จากการขายอื่นๆ:

  รายได้จากการขายอื่นๆสำหรับปี 2550 คิดเป็นจำนวนเงิน 764 ล้านบาท
  หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 5 เนื่องจากการขายวัสดุก่อสร้างทดแทนไม้คุณภาพสูง ซึ่งในปี 2550
  บริษัทฯ ยังสามารถขยายตลาดไปยังประเทศเวียดนามได้สำเร็จ

กำไรสุทธิ

ผลกระทบจากแรงกดดันด้านราคาขายและต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น
ทำให้ต้นทุนการผลิตและการกระจายสินค้าสูงขึ้น
ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินงานของธุรกิจซีเมนต์และธุรกิจคอนกรีต
ผลประกอบการด้านกำไรสุทธิของบริษัทฯ และบริษัทย่อยสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 3,230
ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 684 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 18

แม้ว่าจะเผชิญกับสถานการณ์ต้นทุนพลังงานและต้นทุนการขนส่งที่สูงขึ้น
บริษัทฯยังสามารถควบคุมต้นทุนปัจจัยภายในและบริหารการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ส่งผลให้ต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายรวมสำหรับปี 2550 เท่ากับ 18,403 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นเล็กน้อยคิดเป็นจำนวนเงิน 47 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.2
จากต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายรวมสำหรับปี 2549 เท่ากับ 18,356 ล้านบาท

ต้นทุนขายสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 16,373 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 103
ล้านบาท จากยอดต้นทุนขายสำหรับปี 2549 เท่ากับ 16,270 ล้านบาท
ปัจจัยหลักเกิดจากต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้น ในเดือนพฤศจิกายน 2550
บริษัทฯได้ตัดสินใจลดกำลังการผลิตปูนซีเมนต์ลงชั่วคราวตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2551
และได้จัดโครงสร้างภายในของบริษัทฯและบริษัทย่อยใหม่
จึงได้เสนอเงื่อนไขหลักเกณฑ์การให้พนักงานออกจากงานด้วยความสมัครใจ ผลประโยชน์จำนวนเงิน
139 ล้านบาทได้บันทึกรวมอยู่ในต้นทุนการผลิต

ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 2,031 ล้านบาท
ลดลงเป็นจำนวนเงิน 25 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 1
จากยอดค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารในปีก่อนซึ่งเท่ากับ 2,056 ล้านบาท
เนื่องจากการควบคุมค่าใช้จ่ายที่มีประสิทธิภาพ
อัตราส่วนของค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารเปรียบเทียบกับยอดขายสุทธิในปี 2550
คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 8.9 เพิ่มขึ้นเล็กน้อยเมื่อเทียบกับปี 2549 ซึ่งเท่ากับร้อยละ 8.7

ดอกเบี้ยจ่ายสำหรับปี 2550 เท่ากับ 102 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 20 ล้านบาท
จากยอดภาระดอกเบี้ยจ่ายสำหรับปี 2549 เท่ากับ 82 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 24
การเพิ่มขึ้นของภาระดอกเบี้ยดังกล่าวเกิดจากระหว่างปีมีการเบิกเงินกู้ระยะสั้นเพิ่มขึ้น

รายได้อื่นสำหรับปี 2550 เท่ากับ 115 ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 35 ล้านบาท
จากยอดรายได้อื่นสำหรับปี 2549 เท่ากับ 150 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 23
ปัจจัยหลักเกิดจากการลดลงของดอกเบี้ยรับเป็นจำนวนเงิน 50 ล้านบาท
อย่างไรก็ตามบริษัทฯได้มีการบันทึกผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากเจ้าหนี้สกุลเงินดอลล่าร์สหรัฐอเมริกาสำหรับปี
2550 เป็นจำนวนเงิน 29 ล้านบาท

ในปี 2550 กำไรจากการดำเนินงานก่อนภาษีเงินได้ ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน
ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชีและรายได้ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เป็นจำนวนเงิน 5,211 ล้านบาท
ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 848 ล้านบาท จากปี 2549 ซึ่งเท่ากับ 6,059 ล้านบาท
หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 14 จากเหตุผลตามที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น

ปี 2549
บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้ผลขาดทุนจากการตั้งค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ที่ไม่ได้ใช้ในการดำเนินงานเป็นจำนวนเงิน
30 ล้านบาท ในขณะที่ปี 2550 บริษัทฯ ไม่ได้บันทึกขาดทุนดังกล่าวเพิ่มขึ้น

คำอธิบายและวิเคราะห์กระแสเงินสด

[]

กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 4,000
ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 328 ล้านบาท
จากยอดเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานสำหรับปี 2549 เท่ากับ 4,328 ล้านบาท
หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 8 ซึ่งเหตุผลหลักมาจากการลดลงของรายได้จากการขายสุทธิ
อย่างไรก็ตามการปรับตัวของสภาพคล่องของเงินทุนหมุนเวียนสำหรับปี 2550
เป็นไปในทางดีขึ้นจากปี 2549 จำนวนเงิน 218
ล้านบาทซึ่งปัจจัยบวกหลักมาจากยอดสินค้าคงเหลือและยอดเจ้าหนี้การค้า
เงินสดสุทธิจากกิจกรรมการดำเนินงานในสัดส่วนของยอดขายรวมสำหรับปี 2550 คิดเป็นร้อยละ
17.5 ลดลงเมื่อเทียบกับปี 2549 ซึ่งเท่ากับร้อยละ 18.3

กระแสเงินสดใช้ไปในกิจกรรมลงทุน

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีเงินสดใช้ไปในกิจกรรมลงทุนสำหรับปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 1,448
ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 261 ล้านบาท จากปี 2549 ซึ่งเท่ากับ 1,187 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22
เนื่องจากการลงทุนหลักในโครงการสร้างโรงงานจัดเตรียมเชื้อเพลิงทางเลือก
โครงการสร้างโรงงานผลิตปูนซีเมนต์ก่อ และโครงการขยายธุรกิจหินทราย

กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน

ในการประชุมสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นมีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลสำหรับครึ่งหลังของปี 2549จำนวน
7.50 บาทต่อหุ้น และคณะกรรมการบริษัทอนุมัติการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลสำหรับปี 2550
จำนวน 6.50 บาทต่อหุ้น ดังนั้นบริษัทฯมีกระแสเงินสดใช้ไปในการจ่ายเงินปันผลเป็นจำนวนเงิน
3,220 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทฯมีการเบิกเงินกู้ระยะสั้นเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 461 ล้านบาท

ในปี 2549 บริษัทฯได้ทำการซื้อหุ้นทุนคืนครั้งที่ 2
เพื่อวัตถุประสงค์ในการบริหารเงินสดคงเหลือที่เป็นสภาพคล่องส่วนเกินของบริษัทฯ จำนวน 7.5
ล้านหุ้น เป็นจำนวนเงิน 1,711 ล้านบาท

คำอธิบายและวิเคราะห์ฐานะการเงิน

[]

รวมสินทรัพย์

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 เป็นจำนวนเงิน 21,503 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 668 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 3 จากยอดสินทรัพย์รวม ณ สิ้นปี
2549 เท่ากับ 20,835 ล้านบาท สินทรัพย์หมุนเวียนมีจำนวนเงิน 4,976 ล้านบาท
ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 279 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 5 จากยอดสินทรัพย์หมุนเวียน ณ
สิ้นปี 2549 เท่ากับ 5,255 ล้านบาท โดยลูกหนี้การค้ามีสัดส่วนสูงที่สุดของสินทรัพย์หมุนเวียน
ประมาณร้อยละ 55 และ ร้อยละ 49 หรือคิดเป็นระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย 40 วัน และ 33 วัน ณ
สิ้นปี 2550 และ 2549 ตามลำดับ
สินค้าคงเหลือเมื่อเปรียบเทียบกับสินทรัพย์หมุนเวียนมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 32 สำหรับทั้งปี 2550
และ 2549

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นเป็นจำนวนเงิน 2,255
ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 722 ล้านบาท จากยอดสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น ณ สิ้นปี 2549
เท่ากับ 1,533 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 47
ปัจจัยหลักมาจากการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์ไม่มีตัวตนเท่ากับ 535 ล้านบาท จากยอดสินทรัพย์ไม่มีตัวตน
ณ สิ้นปี 2549 เท่ากับ 381 ล้านบาท เป็นจำนวนเงิน 916 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550
เนื่องจากบริษัทฯได้รับสัมปทานเหมืองหินแห่งใหม่

หนี้สินรวม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนี้สินรวมเป็นจำนวนเงิน 5,613 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 658 ล้านบาท จากยอดหนี้สินรวม ณ สิ้นปี 2549 เท่ากับ 4,955 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 13
ปัจจัยหลักมาจากการที่บริษัทฯเบิกเงินกู้ระยะสั้นจากสถาบันการเงินเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 565
ล้านบาท

ณ สิ้นปี 2550 และ 2549 บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดเจ้าหนี้การค้าเป็นจำนวนเงิน 1,516
ล้านบาท และ 1,328 ล้านบาท คิดเป็นระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย 32 วัน และ 29 วัน ตามลำดับ

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 และ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
บริษัทฯและบริษัทย่อยมีส่วนของผู้ถือหุ้นรวมเป็นจำนวนเงิน 15,890 ล้านบาท
(จำนวนหุ้นสามัญที่ออกจำหน่ายและเรียกชำระเต็มมูลค่าแล้ว 237.5 ล้านหุ้น) และจำนวนเงิน
15,880 ล้านบาท (จำนวนหุ้นสามัญที่ออกจำหน่ายและเรียกชำระเต็มมูลค่าแล้ว 250 ล้านหุ้น)
ตามลำดับ

เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2550 ที่ประชุมคณะกรรมการของบริษัทฯมีมติอนุมัติให้บริษัทฯ
ลดทุนชำระแล้วโดยวิธีตัดหุ้นทุนที่ซื้อคืนและยังไม่ได้จำหน่ายออกไป ภายใต้โครงการซื้อหุ้นคืนครั้งที่ 1
จำนวน 12.5 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท คิดเป็นจำนวนเงิน 125 ล้านบาท
เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงเกี่ยวกับหุ้นซื้อคืน ซึ่งกำหนดให้บริษัทฯ
ต้องจำหน่ายหุ้นที่ซื้อคืนให้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 ปี นับแต่การซื้อหุ้นคืนแล้วเสร็จ
(ไม่เกินวันที่ 11 มิถุนายน 2550) ซึ่งบริษัทฯ ได้ดำเนินการจดทะเบียนลดทุนชำระแล้วจาก 2,500
ล้านบาท (250 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท) เป็น 2,375 ล้านบาท (237.5 ล้านหุ้น
มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท) กับกระทรวงพาณิชย์เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2550 นอกจากนี้ บริษัทฯ
ได้กลับรายการสำรองสำหรับหุ้นซื้อคืนจำนวน 2,985 ล้านบาท เข้าบัญชีกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร

เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2549 ที่ประชุมคณะกรรมการบริษัทฯมีมติอนุมัติให้ซื้อหุ้นคืนครั้งที่ 2
เพื่อวัตถุประสงค์ในการบริหารเงินสดคงเหลือที่เป็นสภาพคล่องส่วนเกินของบริษัทฯ ในวงเงินไม่เกิน
1,800 ล้านบาท โดยจะซื้อหุ้นทุนคืนเป็นจำนวนไม่เกินจำนวน 7.5 ล้านหุ้น หรือคิดเป็นร้อยละ 3
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทฯ ในการประชุมสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นเมื่อวันที่ 14
มีนาคม 2550 มีมติอนุมัติการแบ่งสรรกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
เป็นสำรองสำหรับหุ้นทุนซื้อคืนเพิ่มเติมจำนวนเงิน 1,711 ล้านบาท ตามหลักเกณฑ์ที่กลต. กำหนด

3.  ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี

ในปี 2550 บริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด ได้รับเงินค่าสอบบัญชีจาก
บริษัทและบริษัทย่อยเป็นเงินจำนวน 4.1 ล้านบาท โดยไม่ได้รับเงินค่าบริการด้านอื่นอีก