-----------------------------------------------------------------------
  ปัจจัยความเสี่ยง

  -----------------------------------------------------------------------

1. สภาวะการแข่งขันระหว่างประเทศผู้ผลิตรายใหญ่ในตลาดโลก

จากความพยายามของรัฐบาลไทย มาเลเซีย
และอินโดนีเซียที่ตั้งเป้าหมายความร่วมมือระหว่างประเทศ
รักษาสมดุลของปริมาณผลผลิตยางธรรมชาติในแต่ละปี
ได้ส่งผลทางจิตวิทยาอย่างมีนัยสำคัญในตลาดโลกว่าระดับราคาตลาดโลกในระยะเวลา 2-3
ปีที่ผ่านมา อยู่ในระดับที่ต่ำกว่าความเป็นจริง ผู้บริโภครายใหญ่ คือ
ผู้ผลิตยางล้อรถยนต์ของโลกได้รับผลประโยชน์ในส่วนต้นทุนการผลิตของตน
ในขณะที่ประเทศผู้ผลิตยางธรรมชาติ นับจากเกษตรกรชาวสวนยาง
ผู้ผลิตและส่งออกประสบปัญหาความลำบากในการดำเนินการเป็นอย่างมาก

ในปี 2545 ระดับอัตราแลกเปลี่ยนในประเทศอินโดนีเซียมีเสถียรภาพค่อนข้างมาก
ส่งผลให้ความได้เปรียบจากระดับอัตราแลกเปลี่ยนของผู้ผลิตในประเทศอินโดนีเซียหมดไป
กลุ่มผู้บริโภคไม่สามารถใช้ระดับราคายางของประเทศอินโดนีเซียเป็นตัวชี้นำได้อีกต่อไป
รูปแบบการค้าเริ่มเข้าสู่เสถียรภาพ กล่าวคือ
กลุ่มผู้บริโภคปรับโครงสร้างการสั่งซื้อผลผลิตยางธรรมชาติตามรูปแบบในอดีตที่ผ่านมา
โดยมีการกระจายการสั่งซื้อไปยังผู้ผลิตในแต่ละประเทศตามรูปแบบผลิตภัณฑ์ คุณสมบัติ
และความต้องการในสายการผลิตของตน แทนที่จะใช้ปัจจัยราคาเป็นตัวกำหนดหลักในการสั่งซื้อ
ผู้ผลิตในประเทศไทยลดภาระความกดดันในการขายเป็นอย่างมาก (Distress Sales)
การกำหนดราคาขายและช่องทางเป็นไปตามสถานการณ์ ปัจจัยสิ่งแวดล้อม ปริมาณยางในท้องถิ่น
และการวิเคราะห์ของฝ่ายการตลาด ในช่วงเวลาขณะนั้นเป็นหลัก

2. สภาวะเศรษฐกิจโลก

เมื่อพิจารณาจากสถิติปริมาณผลผลิตยางธรรมชาติโลกในแต่ละปีแล้ว จะเห็นว่ามีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นโดยตลอด เนื่องจากการขยายพื้นที่ปลูก หรือสวนยางที่ได้ทำการปลูกในหลายปีก่อนหน้านี้ได้ถึงระยะเวลาที่จะให้ผลผลิตสู่ตลาดแล้ว ดังนั้นหากปริมาณความต้องการใช้ยางธรรมชาติของโลกไม่เพิ่มขึ้นตาม ย่อมจะส่งผลต่ออุตสาหกรรมยางธรรมชาติอย่างหลีกเลี่ยงมิได้ ในขณะเดียวกันปริมาณความต้องการยางธรรมชาติจะขึ้นอยู่กับสภาวะเศรษฐกิจโลกโดยรวม เนื่องจากอุตสาหกรรมที่บริโภคยางธรรมชาติมากที่สุดคือ อุตสาหกรรมยางล้อรถยนต์ที่ต้องรองรับอุตสาหกรรมรถยนต์อีกต่อหนึ่ง โดยเฉพาะกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว คือประเทศญี่ปุ่น ประเทศอเมริกา และกลุ่มประเทศยุโรป ประชาชนมีกำลังซื้อสูง และความต้องการใช้ยางล้อรถยนต์มีเป็นจำนวนมาก ทั้งในส่วนของ Original Equipment Market (OEM) และ Replacement Market ในช่วงเศรษฐกิจมีการเจริญเติบโตดี ประชาชนมีแนวโน้มที่ซื้อรถยนต์มากขึ้น หรือเปลี่ยนยางล้อรถยนต์ในรถยนต์มากขึ้น ในทางกลับกันในสภาวะเศรษฐกิจถดถอย ปริมาณต้องการยางรถยนต์ก็จะลดลง เนื่องจากผู้บริโภคมีแนวโน้มที่จะเลื่อนการใช้จ่ายในสินค้าที่ไม่จำเป็นลง ความผันผวนของความต้องการยางล้อรถยนต์จะเป็นปัจจัยสำคัญที่กระทบต่อระดับราคายางธรรมชาติในตลาดโลกได้

นโยบายของรัฐบาล

ยางพาราเป็นผลิตภัณฑ์การเกษตรที่มีบทบาทต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติของประเทศ และเกี่ยวข้องกับเกษตรกรชาวสวนยางเป็นจำนวนมาก การเปลี่ยนแปลงของระดับราคาจึงส่งผลกระทบต่อรายได้ของเกษตรกร มีผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกรเหล่านั้น โดยในปีใดที่เกษตรกรสามารถจำหน่ายราคายางได้ในราคาดี มีรายได้สูง การจับจ่ายใช้สอยมีมาก เศรษฐกิจในท้องถิ่นนั้นก็จะดีตามไปด้วย ในทางตรงกันข้ามหากระดับราคายางตกต่ำก็จะส่งผลเดือดร้อนต่อเกษตรกร

ด้วยเหตุนี้ ผลิตภัณฑ์ยางพารามีผลกระทบต่อเศรษฐกิจรวมในวงกว้าง
รัฐบาลจึงเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในปีที่ราคายางตกต่ำ ในระยะ 3-4
ปีที่ผ่านมาระดับราคายางอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำมาโดยตลอด
ระดับราคาบางโอกาสอยู่ต่ำกว่าระดับราคาต้นทุนการผลิตของเกษตรกร
ทำให้รัฐบาลต้องตั้งงบประมาณเป็นจำนวนมากเข้าแทรกแซงรับซื้อยางพาราจากเกษตรกรเป็นระยะๆ
เพื่อมิให้ระดับราคายางภายในประเทศตกต่ำเกินไป
ซึ่งนโยบายการแทรกแซงดังกล่าวเป็นเพียงมาตรการการแก้ปัญหาในระยะสั้นเท่านั้น
ในขณะที่แผนการแก้ไขปัญหาระยะยาวยังอยู่ในระหว่างดำเนินงาน
โดยเป็นการศึกษาร่วมมือกับประเทศผู้ผลิตรายใหญ่อีก 2 ประเทศคือ มาเลเซีย และอินโดนีเซีย
รัฐบาลไทยได้เป็นผู้นำในการจัดประชุมระดับรัฐมนตรีหลายครั้งในระหว่างปี 2544-2545
เพื่อขอความเห็นชอบกับการวางมาตรการจัดการปัญหาราคายาง การผลิตยาง และการค้ายาง
โดยมีชื่อเรียกว่า “ความร่วมมือยางไตรภาคี” ซึ่งเป็นข้อตกลงด้านการค้าระหว่างประเทศ

บริษัทในฐานะผู้ผลิตและส่งออกมีความจำเป็นที่ต้องติดตามแนวทางนโยบายของรัฐบาลอย่างใกล้ชิด
เพราะจะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทอย่างมีสาระสำคัญ
หากมาตรการที่กำหนดโดยภาครัฐไม่สอดคล้องกับกลไกตลาดเสรี อาทิเช่น

1.  นโยบายระยะสั้นด้วยการแทรกแซงราคา

บริษัทในฐานะภาคเอกชนใช้ราคาตลาดโลกเป็นเกณฑ์ในการดำเนินการตลาด
จึงต้องกำหนดราคารับซื้อวัตถุดิบที่สอดคล้องกับราคาตลาดโลกเป็นหลัก
การแทรกแซงราคายางของรัฐบาลทำให้ระบบกลไกราคาตลาดเสรีได้เปลี่ยนแปลงไป (Market
Distortion) บริษัทต้องซื้อวัตถุดิบในราคาที่สูงกว่าที่ควรจะเป็น ณ ขณะนั้น
ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนการผลิตของบริษัท นอกเหนือจากเรื่องระดับราคาแล้ว
ปริมาณผลผลิตที่เข้าสู่ภาคเอกชนก็จะมีน้อยกว่าที่ควรจะเป็นด้วย

2.  นโยบายระยะปานกลาง หรือระยะยาว

หากรัฐบาลมีมาตรการที่จะลดปริมาณยางธรรมชาติลง
ด้วยการจำกัดพื้นที่เพาะปลูกหรือกำหนดโควต้าการส่งออก หรือมาตรการภาษีการส่งออก
ก็จะทำให้ต้นทุนการผลิตของบริษัทสูงขึ้น
ส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันกับผู้ผลิตรายอื่นในต่างประเทศ

ด้วยเหตุดังกล่าวข้างต้น
การร่วมประสานกับภาครัฐบาลแลกเปลี่ยนข้อมูลโดยผ่านทางสมาคมผู้ส่งออกยางพาราไทย
ในฐานะตัวแทนภาคเอกชนเพื่อให้ภาครัฐมีความรู้ เข้าใจถึงสถานการณ์ยางพาราในตลาดโลก
ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถกำหนดนโยบายที่ส่งเสริมอุตสาหกรรมยางพาราในประเทศเป็นมาตรการที่เหมาะสม
ส่งผลดีต่อเกษตรกรชาวสวนยาง และในขณะเดียวกันก็ไม่กระทบต่อภาคเอกชนในด้านลบ
เป็นสิ่งที่ภาคเอกชนให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก
เพื่ออุตสาหกรรมยางมีการเจริญเติบโตก้าวหน้าต่อไปในอนาคต

ปริมาณวัตถุดิบและการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตภายในประเทศ

จากสภาวะอุตสาหกรรมยาง ที่แม้จะมีผู้ผลิตและส่งออกรายใหญ่น้อยราย
แต่การแข่งขันเป็นไปอย่างเสรี สภาวะการรับทราบของข้อมูลราคายางในตลาดโลก
ของเกษตรกรชาวสวนยางรายย่อย ผู้ขายในท้องถิ่น (Dealers)
เป็นไปอย่างรวดเร็วและเท่าเทียมกัน
ทำให้การกำหนดราคารับซื้อวัตถุดิบยางพาราในท้องถิ่นต้องอยู่ในระดับสะท้อนราคาตลาดตลอดเวลา
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นอีกที่ส่งผลต่อระดับราคาในช่วงเวลาขณะนั้น อาทิเช่น
จำนวนความต้องการและระดับราคาซื้อของผู้ผลิตรายอื่น ปริมาณผลผลิตถูกจำกัดโดยลักษณะภูมิศาสตร์
และสภาพฤดูกาล ปัจจัยดังกล่าวข้างต้น
ส่งผลต่อวิธีการจัดการสรรหาวัตถุดิบและต้นทุนการผลิตของบริษัทเป็นอย่างมาก
วิธีการทำสัญญาซื้อขายยางล่วงหน้ากับเกษตรกรหรือผู้ขายในท้องถิ่นไม่สามารถบังคับใช้ได้ในทางปฏิบัติ
เนื่องจากผู้ขายมีแนวโน้มที่จะไม่รักษาสัญญาส่งมอบ หากระดับราคาเปลี่ยนแปลงไปในทางลบต่อผู้ขาย
ทางบริษัทจึงต้องพยายามจัดการด้านการสรรหาวัตถุดิบให้มีประสิทธิภาพมากที่สุดด้วยการกำหนดแผนการล่วงหน้า
ปรับปรุงข้อมูล การเคลื่อนไหวในตลาดท้องถิ่นตลอดเวลา การจัดระบบเครือข่าย
การสรรหาวัตถุดิบให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้น
ซึ่งข้อกำหนดเหล่านี้ต้องอาศัยกำลังคนและประสบการณ์พนักงานที่สร้างสมมาในการปฏิบัติงานจริงในพื้นที่

ในส่วนกระบวนการผลิต ต้องอาศัยการปรับปรุงเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะสายผลิตภัณฑ์ยางแท่ง STR ที่บริษัทฯ
มีขอบเขตในการกำหนดลักษณะส่วนผสมของวัตถุดิบให้เหมาะสม
การผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ส่งผลต่อระดับต้นทุนการผลิตที่สามารถแข่งขันกับผู้ผลิตรายอื่นทั้งในประเทศและต่างประเทศได้

5. สภาพคล่องทางการเงินและระดับอัตราแลกเปลี่ยนภายในประเทศ

โดยที่บริษัทฯ เป็นผู้ผลิตและส่งออกรายใหญ่รายหนึ่งของประเทศ
ปริมาณการผลิตและจำหน่ายอยู่ในระดับที่สูงมาก
สภาพคล่องทางการเงินจึงมีส่วนสำคัญที่จะให้ทุกหน่วยงานรองลงไปสามารถดำเนินการเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในขณะที่ระดับราคายางในตลาดโลก มีการปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ส่งผลให้การใช้เงินทุนหมุนเวียนต่อปริมาณผลผลิตและจำหน่ายมียอดเพิ่มขึ้นตามสัดส่วนและย่อมส่งผลให้ต้นทุนทางด้านดอกเบี้ยจ่ายเพิ่มขึ้นด้วย
อย่างไรก็ตามในระยะเวลาที่ผ่านมา แหล่งเงินทุนหมุนเวียนที่บริษัทมียังคงมีเพียงพอ
สนับสนุนต่อการดำเนินงานของบริษัท บริษัทฯ
ยังคงมีการศึกษาและติดต่อกับสถาบันทางการเงินอยู่ตลอดเวลา
เพื่อให้ได้มาซึ่งต้นทุนทางการเงินที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

ระดับอัตราแลกเปลี่ยนของประเทศเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศผู้แข่งขันรายอื่น
ย่อมส่งผลต่อการดำเนินการของบริษัทฯ อย่างมีสาระสำคัญในฐานะบริษัทผู้ส่งออก
อัตราแลกเปลี่ยนที่ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์ของบริษัทมีความได้เปรียบเหนือประเทศผู้ผลิตรายอื่น
ย่อมจะส่งผลดีต่ออุตสาหกรรมยางโดยรวม
โดยในปีที่ผ่านมาระดับอัตราแลกเปลี่ยนได้มีการเคลื่อนไหวในสภาพเอื้ออำนวยต่ออุตสาหกรรมยางและบริษัทฯ
โดยตลอด
ทำให้การคาดการณ์และวางแผนการด้านการเงินและระดับราคาจำหน่ายเป็นไปได้ดีมากขึ้น

6. ความเสี่ยงด้านการบริหารจัดการ

บริษัทดำเนินธุรกิจในอุตสาหกรรมยางพารา ที่มีลักษณะเป็นอุตสาหกรรมเฉพาะกลุ่ม
และประกอบกิจการตามลักษณะภูมิประเทศของแหล่งวัตถุดิบ คือภาคตะวันออก
และภาคใต้ของประเทศไทย การดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับวัตถุดิบ
ลักษณะสินค้าเกษตรจำเป็นต้องมีการบริหารจัดการที่ดี มีประสิทธิภาพ
ไม่เช่นนั้นความเสียหายจากการแปรสภาพวัตถุดิบอาจจะเกิดขึ้นได้สูงมาก
บุคลากรที่เกี่ยวข้องต้องมีความรู้และประสบการณ์ในผลิตภัณฑ์ดังกล่าว
ซึ่งต้องอาศัยระยะเวลายาวนานในภาคปฏิบัติ เพื่อให้ได้บุคลากรที่มีประสิทธิภาพ

ในทางกลับกัน ลักษณะกลุ่มผู้ซื้อเป็นองค์กรที่ตั้งมาเป็นระยะเวลายาวนาน
และไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงในตัวบุคลากร
ความสัมพันธ์ส่วนบุคคลระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายที่สร้างขึ้นมาเป็นระยะเวลานานเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีส่วนสนับสนุนต่อการขยายตัวทางธุรกิจ
กล่าวได้ว่าผู้ดำเนินกิจการรายใหญ่ที่ประสบความสำเร็จ
จะมีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมยางพารามาเป็นระยะเวลายาวนาน
และมุ่งเน้นในอุตสาหกรรมดังกล่าวโดยไม่มีการแตกแนวไปยังธุรกิจประเภทอื่น
การเข้ามาในอุตสาหกรรมยางพาราของผู้ดำเนินกิจการรายใหม่ที่ไม่มีประสบการณ์จึงเป็นไปค่อนข้างยาก
เพราะกลุ่มผู้ซื้อจะให้ความสำคัญต่อประวัติการดำเนินการ ความเชื่อถือได้ในด้านตัวผลิตภัณฑ์
และชื่อเสียงของคณะผู้บริหารในบริษัท

คณะผู้บริหารของบริษัท ศรีตรังแอโกรอินดัสทรี จำกัด (มหาชน)
นับเป็นกลุ่มบุคคลคณะหนึ่งที่มีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมยางพารามาเป็นระยะเวลานาน
โดยเฉพาะประธานกรรมการบริษัท ได้เริ่มชีวิตการทำงานในอุตสาหกรรมยางมาเมื่อประมาณ 40
ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นช่วงการเริ่มต้นอุตสาหกรรมยางของประเทศไทย
สถานะของผู้บริหารจึงเป็นที่ยอมรับทั้งในประเทศและต่างประเทศ ลักษณะข้างต้น
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงด้านความอยู่รอดในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงผู้บริหาร
ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหญ่ด้วย
หรือในอีกด้านหนึ่งอาจทำให้ผู้ถือหุ้นรายใหญ่รายอื่นไม่สามารถเข้ามาครอบงำกิจการเพื่อเปลี่ยนแปลงการจัดการ
ในกรณีที่ฝ่ายจัดการปัจจุบันไม่สามารถทำงานให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ถือหุ้น