1.  การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์และบริการ

  ประเภทหรือชนิดของสินค้าหรือบริการ สามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภทดังนี้

1.  การซ่อมเรือ

  บริษัทใช้อู่ลอยในการซ่อมเรือ ซึ่งมีลักษณะเป็นทุ่นลอยรูปตัวยู สามารถบังคับให้จมหรือลอยได้
  ปัจจุบันเรือที่ซ่อมจะเป็นเรือเหล็ก เรือส่วนใหญ่ที่บริษัทซ่อมจะมีขนาดอยู่ระหว่างประมาณ
  4,000-20,000 เดทเวทตัน ได้แก่ เรือสินค้า เรือบรรทุกน้ำมัน เรือลากจูง เป็นต้น
  ปกติในการซ่อมเรือจะใช้เวลาโดยเฉลี่ยประมาณ 5-7 วันต่อลำ

2.  การต่อเรือ

  เรือที่บริษัทดำเนินการต่อเรือคือ เรือลำเลียง เรือดันลากจูง เรือปฏิบัติการทั่วไป เรือโดยสาร
  เรือท่องเที่ยวและเรือตรวจการณ์ของหน่วยงานราชการ
  เรือส่วนใหญ่ที่บริษัทต่อจะมีขนาดอยู่ระหว่างประมาณ 500-1,000 เดทเวทตัน
  โดยปกติการต่อเรือจะใช้เวลาโดยเฉลี่ยประมาณ 6
  เดือนขึ้นไปต่อลำขึ้นอยู่กับชนิดและขนาดของเรือ นอกจากนี้
  บริษัทได้มีการพัฒนาออกแบบเรือประเภทและขนาดต่างๆ
  เตรียมไว้สำหรับรองรับความต้องการของลูกค้าที่หลากหลายเช่น เรือCatamaran,
  เรือบรรทุกน้ำมัน Tanker, เรือบรรทุกรถขนาดใหญ่และเรือประมงเหล็ก
  โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อช่วยในการพัฒนาด้านการเขียนแบบเรือ โดยในปี 2543
  บริษัทได้รับรางวัลการออกแบบชนะเลิศด้านความปลอดภัยและการทรงตัวจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการพาณิชยนาวี

  นอกจากนี้ในการประเมินราคาเรือต่อใหม่ บริษัทได้พัฒนาระบบการประเมินราคาเรือต่อใหม่
  ซึ่งช่วยให้มีความถูกต้องและรวดเร็วในการประเมินราคาการต่อเรือ

3. งานวิศวกรรมอื่นๆ

  บริษัทสามารถสร้างและซ่อมสิ่งลอยน้ำ สิ่งก่อสร้างในทะเล
  และโครงสร้างเหล็กที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการก่อสร้างสะพาน โรงงานอุตสาหกรรม
  และส่วนประกอบของเครื่องจักรในโรงงาน ผลงานที่ผ่านมา เช่น
  การสร้างทุ่นสัญญาณไฟลอยน้ำจำนวน 5 ชุดให้กับการท่าเรือแห่งประเทศไทย,
  งานซ่อมโครงสร้างสะพานกรุงเทพ, อาคารลอยน้ำ 3
  ชั้นบนทุ่นลอยเพื่อใช้เป็นอาคารสำนักงานของบริษัท งานทำท่อทุ่นเพื่อใช้กับเรือขนาด 28
  นิ้วของกรมเจ้าท่า
  และปัจจุบันบริษัทอยู่ระหว่างการทำงานโครงสร้างเหล็กภายในทางเดินสนามบินสุวรรณภูมิ เป็นต้น

  ปัจจัยที่มีผลต่อโอกาสหรือข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจ

  โอกาส

-   ISO 9001 (Version 2000)

  บริษัทได้รับใบรับรองระบบคุณภาพ ISO 9001 (Version 2000) จาก Lloyd’s Register
  Quality Assurance ในการรับรองเกี่ยวกับการต่อเรือใหม่และการซ่อมเรือ
  ทำให้บริษัทเป็นที่ยอมรับของลูกค้าทั้งในและต่างประเทศมากขึ้นและสามารถแข่งขันระดับนานาชาติได้มากขึ้น

-   สถานที่ตั้ง

  ที่ตั้งของบริษัทตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยา และมีท่าเทียบเรือระดับความลึกหน้าที่ 9 เมตร
  เหมาะสำหรับการดำเนินธุรกิจอู่ต่อซ่อมเรือ

-   คลังสินค้าทัณฑ์บน

  บริษัทได้รับอนุมัติให้จัดตั้งคลังสินค้าทัณฑ์บนจากกรมศุลกากร
  ซึ่งทำให้บริษัทได้รับผลประโยชน์จากภาษีนำเข้าวัตถุดิบโดยได้รับยกเว้นอากรนำเข้าวัสดุอุปกรณ์
  เพื่อใช้ในการซ่อมเรือและต่อเรือสำหรับเรือเดินทะเลที่มีขนาดเกิน 15 ตันกรอสขึ้นไป โดยในปี
  2545 บริษัทได้ทำการต่ออายุสัญญาอีก 3 ปี และสัญญาจะสิ้นสุดในวันที่ 21 พฤศจิกายน 2548
  ซึ่งในการต่อสัญญาแต่ละครั้งบริษัทไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด

-   สัญญาเช่าที่ดิน

  บริษัท เอเชียน มารีน เซอร์วิสส์ จำกัด (มหาชน)
  ได้ทำสัญญาเช่าที่ดินพร้อมท่าเรือและคลังสินค้าจากบริษัท เจนเนอรัล คลังสินค้า จำกัด
  หรือบริษัทย่อย ซึ่งเช่าช่วงจากชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด ตั้งแต่วันที่ 20
  มกราคม 2531 เป็นเวลา 24 ปี ปัจจุบันคงเหลืออายุสัญญา 7 ปี ในปี 2547
  บริษัทจ่ายค่าเช่าให้บริษัทย่อยเป็นจำนวน 1,800,000 บาท

-   การขยายกองเรือปิโตรเลียมของภาคเอกชนไทย

  การขยายกองเรือปิโตรเลียมของภาคเอกชนไทย เช่น เรือบรรทุกเคมีภัณฑ์
  ส่งจำหน่ายในภูมิภาคเอเชีย จำนวนที่เพิ่มขึ้นประมาณ 10-20 ลำต่อปี
  ซึ่งเรือเหล่านี้มีขนาดไม่ต่ำกว่า 5,000 เดทเวทตัน ต้องมีการซ่อมบำรุงใหญ่ประมาณทุก 2-5 ปี
  ทำให้บริษัทฯมีตลาดลูกค้าใหญ่ขึ้น

3.2 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

  นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์หรือบริการที่สำคัญ

1)  กลยุทธ์การแข่งขัน

  บริษัทเน้นนโยบายคุณภาพสูง การตั้งราคาที่สามารถแข่งขันได้
  โดยการตั้งราคาจะมีราคามาตรฐาน (TARIFF) เป็นเกณฑ์ในการกำหนดราคา
  การส่งมอบตรงเวลา มีการรับประกันหลังส่งมอบ
  การบริหารที่มีมาตรฐานทัดเทียมกับต่างประเทศโดยมีคู่มือปฏิบัติการ ISO 9001 (Version
  2000) และการนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาช่วยในการบริหารให้มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว
  การทำ Web Page เพื่อช่วยในการตัดสินใจเบื้องต้นของลูกค้า
  รวมถึงการสร้างผลงานอ้างอิงสำหรับโครงการต่อเรือในอนาคต
  จึงเป็นที่ยอมรับของสมาคมจัดชั้นเรือ และลูกค้าทั่วไป

  ข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบด้านการซ่อมและต่อเรือเทียบกับผู้ประกอบการรายอื่น

ข้อได้เปรียบ

1.  ขนาดและทำเลที่ตั้งของบริษัท มีพื้นที่อู่เรือกว่า 10 ไร่ และมีท่าเทียบเรือ
    ซึ่งเพียงพอกับงานซ่อมเรือขนาดใหญ่พร้อมกันหลายลำ อีกทั้งอยู่ติดปากแม่น้ำเจ้าพระยา
    ซึ่งนอกจากน้ำจะลึกมากที่สุดแล้วยังทำให้สะดวกในการนำเรือเข้าตรวจซ่อมและทดสอบเรือ

2.  บริษัทมีการพัฒนาและมุ่งเน้นคุณภาพของงานให้มีมาตรฐานสูงอย่างต่อเนื่อง เช่น
    การจัดตั้งระบบควบคุมคุณภาพ, ใช้ระบบเครื่องตัด CNC
    เพื่อตัดแผ่นโลหะได้รวดเร็วและแม่นยำ และการได้รับการรับรอง ISO 9001
    (Version 2000) ครอบคลุมทั้งด้านการต่อเรือและการซ่อมเรือ

3.  ใช้ระบบ Computer On-line ในการเสนอราคาและควบคุมต้นทุน
    ทำให้บริการลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

4.  บริษัทดำเนินธุรกิจทั้งต่อเรือและซ่อมเรือ
    จึงสามารถให้บริการหลังการขายแบบครบวงจรแก่ลูกค้าต่อเรือในการซ่อมแซมบำรุงรักษาหรือดัดแปลงเรือหลังส่งมอบด้วย

5.  บริษัทมีประสบการณ์ในการต่อเรือมายาวนานและหลากหลายประเภท โดยเฉพาะการต่อเรือรบ
    นับว่าบริษัทเป็นบริษัทแห่งแรกในประเทศไทยที่ประสบความสำเร็จในการต่อเรือรบขนาด 65
    เมตร ให้กับ กองทัพเรือ

6.  บริษัทมีบุคลากรและวิศวกรเป็นจำนวนมากที่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงในการซ่อมและต่อเรือ
    และเคยผ่านการฝึกอบรมจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งในและนอกประเทศ เช่น Japan Overseas
    Development Corporation (JODC) ประเทศญี่ปุ่น

7.  บริษัทมีความพร้อมในด้านอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ สำหรับการประกอบธุรกิจเป็นที่ยอมรับ
    โดยเฉพาะในงานซ่อมคืนสภาพเรือ (Conversion) ซึ่งมีผู้ประกอบการน้อยราย

  ข้อเสียเปรียบ

  สามารถรองรับเรือซ่อมได้ไม่เกิน 20,000 เดทเวทตันและความยาวเรือไม่เกิน 160 เมตร
  เนื่องจากการจำกัดด้วยขนาดของอู่ลอยและความลึกของแม่น้ำ

นโยบายราคา

  การซ่อมเรือ

  การกำหนดราคาสำหรับการซ่อมเรือนั้นบริษัทมีการกำหนดราคามาตรฐานของรายการซ่อมแต่ละรายการเป็นราคาเบื้องต้น
  หากราคาวัตถุดิบเปลี่ยนแปลงราคาขายก็จะเปลี่ยนแปลงตาม
  ทั้งนี้บริษัทจะพิจารณาภาวะการแข่งขันในตลาดขณะนั้นควบคู่ไปด้วย

  การต่อเรือ

  บริษัทจะกำหนดราคาให้มีความเหมาะสมกับท้องตลาดและตรงตามความต้องการของลูกค้า
  โดยให้ทางลูกค้าเป็นผู้กำหนดงบประมาณเบื้องต้นและวัตถุประสงค์ของการออกแบบในกรณีที่ลูกค้าเป็นบริษัทเอกชนหรือทั่วไป
  ส่วนในกรณีของงานราชการนั้นจะดำเนินการศึกษาข้อมูลด้านเทคนิคเพื่อกำหนดต้นทุนและราคาเพื่อให้สามารถประมูลงานได้

2)  ลูกค้า

ลักษณะลูกค้าและความสัมพันธ์

  ลูกค้าซ่อมเรือของบริษัทส่วนใหญ่เป็นลูกค้าที่ทำสัญญาว่าจ้างให้ซ่อมเป็นประจำ
  หรือลูกค้าที่ได้รับการแนะนำจากลูกค้ารายอื่นของบริษัท
  ลูกค้าต่อเรือของบริษัทมีทั้งหน่วยงานราชการและภาคเอกชน ส่วนใหญ่ได้จากการประมูล
  ซึ่งการพิจารณาเข้าประมูลงานของบริษัทจะขึ้นอยู่กับข้อเสนอทางด้านราคา ณ
  ระดับที่สามารถแข่งขันได้และสร้างกำไรให้กับบริษัท
  รวมทั้งความสามารถของอู่เรือในการเสนอเรือที่มีคุณลักษณะครบถ้วน
  เป็นที่พึงพอใจของลูกค้าในราคาที่เหมาะสมเป็นหลัก

กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มดังนี้

1.  กลุ่มเรือเอกชนทั้งในและต่างประเทศ

2.  กลุ่มเรือราชการ

  ทั้งนี้
  บริษัทไม่ได้กำหนดสัดส่วนการให้บริการแก่กลุ่มเรือราชการและกลุ่มเรือเอกชนไว้อย่างชัดเจน
  เพราะบริษัทจะพิจารณาถึงความสามารถในการสร้างผลกำไร
  และความสามารถในการชำระเงินของลูกค้าในแต่ละงานเป็นหลัก

3)  การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

-   การซ่อมเรือ

1. ติดต่อลูกค้าโดยตรง คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 90 ของลูกค้าซ่อมเรือทั้งหมด โดยแบ่งเขตการตลาด (Market Territory) ไว้อย่างชัดเจน เช่น เขตลูกค้าเอกชน เขตลูกค้าราชการ เป็นต้น เจ้าหน้าที่การตลาดจะออกไปพบเจ้าของเรือ หรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรง ซึ่งจะเป็นลูกค้าในประเทศ โดยทั่วไปบริษัทจะเน้นการติดต่อลูกค้าโดยตรงเป็นหลัก 

  2. ติดต่อลูกค้าโดยผ่านตัวแทน คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 10
  โดยนายหน้าตัวแทนจะติดต่อกับบริษัทเพื่อขอรายละเอียดของอู่ ขีดความสามารถ ราคามาตรฐาน
  และศึกษาคุณภาพการซ่อมและคุณภาพทีมงานของบริษัท
  โดยเสนอเข้าเป็นตัวแทนในการหาลูกค้าให้กับบริษัท หลักเกณฑ์ในการแต่งตั้งตัวแทนมีดังนี้

  - ความน่าเชื่อถือในธุรกิจตัวแทน

  - ตลาดและฐานลูกค้าของตัวแทน

  - ผลการดำเนินงานและประสิทธิภาพที่ผ่านมาของตัวแทน

-   การต่อเรือ

  งานโครงการต่อเรือมักเป็นการเปิดประมูล ซึ่งพิจารณาทั้งข้อเสนอทางเทคนิค
  (คุณสมบัติของลักษณะเรือ) และข้อเสนอทางด้านราคา ดังนั้น
  บริษัทจึงต้องเสนอเรือที่มีคุณลักษณะครบถ้วน และเป็นที่พึงพอใจต่อลูกค้าในราคาที่เหมาะสม
  ซึ่งต้องอาศัยความสามารถในการประเมินราคาและการออกแบบตัวเรือ
  รวมถึงการเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆ เครื่องจักร เครื่องยนต์ และส่วนประกอบต่างๆ
  อย่างมีประสิทธิภาพ

  ภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขัน

1)  โครงสร้างอุตสาหกรรม

  อู่เรือในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นอู่เรือขนาดเล็ก
  จึงจำกัดการรองรับได้เฉพาะการต่อและซ่อมเรือขนาดเล็กภายในประเทศ
  ส่วนอู่เรือขนาดใหญ่ที่สามารถซ่อมและต่อเรือขนาดใหญ่ยังมีน้อยมาก
  ในด้านการซ่อมเรืออู่เรือไทยสามารถรองรับความต้องการทั้งจากภายในและนอกประเทศ
  และสามารถแข่งขันกับอู่ต่างประเทศได้ ส่วนการต่อเรือในประเทศนั้น
  อู่เรือไทยมีข้อจำกัดทางด้านขีดความสามารถและเทคโนโลยี
  อีกทั้งต้องพึ่งพาตลาดภาคราชการเป็นสำคัญ
  เนื่องจากภาคเอกชนนิยมซื้อเรือเก่ามาดัดแปลงมากกว่าต่อเรือใหม่
  ส่วนตลาดต่างประเทศนั้นอู่เรือไทยได้พัฒนาจนสามารถต่อเรือเฉพาะกิจได้ตามความต้องการของลูกค้า
  สำหรับผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จในอุตสาหกรรมนี้จะต้องอาศัยเทคโนโลยีสมัยใหม่
  ระบบควบคุมและตรวจสอบคุณภาพที่ดี ทำเลที่มีน่านน้ำในระดับลึกพอและเป็นเส้นทางเดินเรือปกติ
  มีผลงานและประสบการณ์อันยาวนาน บุคลากรที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน มีเงินลงทุนสูง
  ตลอดจนถึการได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลในด้านการสนับสนุนส่งเสริมให้มีการต่อเรือภายในประเทศแทนการสั่งต่อเรือที่ต่างประเทศ
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานของภาครัฐ

  รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการขนส่งทางน้ำโดยเฉพาะชายฝั่งทะเล โดยสร้างท่าเรือภูมิภาคเพิ่มขึ้น
  เพื่อลดการขนส่งทางถนนและประหยัดพลังงาน ตามมติ ครม. เมื่อวันที่ 18 ม.ค. 2548
  เห็นชอบมาตรการช่วยเหลือกิจการต่อเรือและซ่อมเรือ โดยยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับวัตถุดิบ
  ให้สิทธิประโยชน์ด้านส่งเสริมการลงทุนโดยไม่จำกัดเขตและจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมอู่เรือ
  รวมทั้งการศึกษาความต้องการและสร้างบุคลากรในภาพรวมของอุตสาหกรรม

  อุตสาหกรรมซ่อมและต่อเรือมีสภาพการแข่งขันค่อนข้างสูง
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแข่งขันในตลาดต่างประเทศ คู่แข่งสำคัญที่มีศักยภาพสูงในภูมิภาคเอเชีย
  ได้แก่ จีน เวียดนาม สิงคโปร์
  ซึ่งใช้กลยุทธ์ปรับลดราคาเนื่องจากต้นทุนค่าแรงต่ำและมีเทคโนโลยีอันทันสมัย
  อย่างไรก็ตามอู่เรือไทยได้มีการพัฒนาในเรื่องของเทคโนโลยีการผลิต
  การออกแบบและการสร้างเรือ
  รวมถึงการพัฒนาทักษะฝีมือแรงงานอันจะช่วยส่งเสริมการพัฒนาขีดความสามารถการแข่งขันในอุตสาหกรรมซ่อมและต่อเรือไทยได้

  ปัจจุบันอู่เรือในประเทศมีประมาณ 200 อู่
  มีทั้งให้บริการซ่อมหรือสร้างอย่างเดียวและอู่ที่ให้บริการทั้งซ่อมและสร้างส่วนใหญ่อู่เรือ
  ซึ่งกระจายอยู่ตามจังหวัดชายฝั่งทะเลทางภาคใต้ภาคตะวันออก สมุทรสาคร สมุทรสงคราม
  และตามริมแม่น้ำที่สำคัญของประเทศเป็นอู่เรือขนาดเล็กใช้ในการสร้าง-ซ่อมเรือไม้
  เรือไฟเบอร์กลาส และอื่น ๆ ในจำนวนนี้เป็นอู่เรือที่มีขีดความสามารถในการต่อ -
  ซ่อมเรือขนาดตั้งแต่ 100 GRT ประมาณ 38 อู่ โดยในจำนวนนี้เป็นอู่เรือที่มีอู่ลอยประมาณ 9 อู่
  มีขีดความสามารถรวมประมาณ 170,000 GRT และอู่แห้ง 2 อู่ มีขีดความสามารถรวมประมาณ
  8,000 GRT

  ในส่วนของบริษัท อยู่ในประเภทอู่เรือขนาดใหญ่ที่ได้มาตรฐานสากล
  เป็นที่ยอมรับจากลูกค้าในระดับต่างๆ ทั้งภายในและต่างประเทศ
  สามารถรองรับการซ่อมเรือขนาดใหญ่ได้เมื่อเทียบกับอู่เรือทั่วไป
  และมีศักยภาพในการแข่งขันสูงกว่าคู่แข่งในประเทศ ยกเว้นอู่ซ่อมเรือของบริษัท ยูนิไทย ชิปยาร์ด
  จำกัด เพียงแห่งเดียวที่มีความสามารถรองรับเรือซ่อมที่มีขนาดใหญ่กว่า
  บริษัทมีส่วนแบ่งการตลาดเรือขนาด 8,000 – 20,000 DWT ประมาณร้อยละ 20
  ของปริมาณกำลังการผลิตรวมของตลาด นอกจากนี้
  บริษัทยังมีความพร้อมในการรองรับความต้องการขยายตัวของการค้าทางทะเล
  โดยสามารถเข้าถึงตลาดเรือขนาดใหญ่และตลาดต่างประเทศได้ทั้งการซ่อมและต่อเรือเฉพาะกิจต่างๆ
  และหากธุรกิจนี้ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล
  บริษัทก็จะสามารถพัฒนาปรับปรุงขีดความสามารถและคุณภาพให้ดียิ่งขึ้น
  และสามารถแข่งขันด้านราคาและคุณภาพกับต่างประเทศในระดับภูมิภาคได้ง่ายขึ้น

2)  แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขันในอนาคต

  แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมอู่เรือสอดคล้องกับการขยายตัวภาวะเศรษฐกิจโลก ในปี 2547
  ภาวะเศรษฐกิจโลกรวมทั้งภาวะเศรษฐกิจของประเทศได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  ซึ่งเป็นผลให้ปริมาณการค้าทางทะเลมีปริมาณเพิ่มขึ้น
  ส่งผลกระทบต่อธุรกิจพาณิชย์นาวีและธุรกิจต่อเนื่องอื่นๆ ด้วย เช่น ธุรกิจซ่อมเรือ ต่อเรือ
  และธุรกิจขนส่ง เป็นผลให้ปริมาณการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทางทะเลเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย
  อันจะส่งผลดีต่อภาวะอุตสาหกรรมซ่อมและต่อเรือโดยรวม
  ดังจะเห็นได้จากตารางแสดงจำนวนกองเรือของสมาคมเจ้าของเรือไทย
  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกองเรือบรรทุกสินค้า มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นโดยตลอด

  ตารางแสดงจำนวนกองเรือของสมาคมเจ้าของเรือไทย

  ------------------ ----------------- ----------------- -----------------
                     2545              2546              2547

  จำนวนลำ            165               281               310

  จำนวนตันกรอส        1,251,781.29      2,753,125.20      3,680,754.80
  ------------------ ----------------- ----------------- -----------------

  ที่มา : สมาคมเจ้าของเรือไทย

  สำหรับอุตสาหกรรมการต่อเรือในอนาคตมีแนวโน้มดีขึ้นเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจโลกอยู่ในช่วงขยายตัว
  เป็นผลให้ปริมาณการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทางทะเลเพิ่มมากขึ้น
  ส่งผลให้ความต้องการเรือสินค้าเพิ่มมากขึ้นด้วย
  นอกจากนี้ในหลายประเทศได้เข้าเป็นภาคีอนุสัญญาโดยมีข้อตกลงระหว่างประเทศที่เกี่ยวกับความปลอดภัยและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเล
  จึงมีแนวโน้มกดดันให้ผู้ประกอบการเดินเรือที่ซื้อเรือเก่าหันมาสั่งต่อเรือใหม่มากขึ้น

  ประกอบกับรัฐบาลให้ความสำคัญกับพาณิชย์นาวีและได้เล็งเห็นศักยภาพของอู่เรือไทยจึงได้ปรับนโยบายและให้การส่งเสริมอู่เรือไทยในการต่อเรือราชการมากขึ้นเพื่อลดการนำเข้าเรือจากต่างประเทศ
  สำหรับธุรกิจซ่อมเรือในอนาคตก็มีแนวโน้มที่จะขยายตัวสูงขึ้นตามปริมาณการขนส่งทางทะเลและจำนวนเรือที่เพิ่มมากขึ้น
  ประกอบกับอู่เรือไทยมีความได้เปรียบด้านต้นทุนแรงงานที่ไม่สูงมากนัก และงานมีคุณภาพ
  ธุรกิจการซ่อมเรือจึงมีแนวโน้มที่จะขยายตัวต่อไปได้ด้วยดี

  อย่างไรก็ตามสภาพการแข่งขันที่ยังคงมีแนวโน้มสูงทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ
  ทำให้ประเทศไทยควรพัฒนาคุณภาพอู่เรือให้ทัดเทียมและสามารถแข่งขันกับตลาดภายในประเทศและตลาดโลกได้
  ปัจจุบันมีปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ได้แก่

  1. การส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐ
  มีนโยบายในการสนับสนุนระบบการขนส่งทางน้ำของประเทศไทยเพื่อลดต้นทุนการขนส่ง
  และประหยัดพลังงานอย่างไรก็ตาม
  แผนดำเนินการภาคปฏิบัติที่ต่อเนื่องจากแผนกลยุทธศาสตร์ที่กระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดยังไม่เริ่มใช้ในทางปฏิบัติ

  2. การเงิน กิจการอู่เรือต้องใช้เงินลงทุนสูง
  อีกทั้งในการต่อเรือแต่ละลำต้องใช้เวลานานและใช้เงินหมุนเวียนจำนวนมาก
  ต้องอาศัยเงินกู้จากธนาคารพาณิชย์ซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยค่อนข้างสูงดอกเบี้ยสูงเมื่อเทียบกับผู้ประกอบการต่างประเทศ
  ทำให้ต้นทุนในการดำเนินการสูง ไม่สามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้

  3. บุคลากร สถาบันวิชาชีพที่สร้างบุคลากรให้อุตสาหกรรมนี้มีน้อยไม่เพียงพอต่อความต้องการ
  ทำให้ขาดแคลนแรงงานทั้งระดับช่างฝีมือ หัวหน้าช่าง วิศวกร และผู้ควบคุมคุณภาพ

  4. การตลาด

  4.1 ตลาดในประเทศ:

  ตลาดภาคราชการ แม้ว่าจะยังมีความต้องการใช้เรือด้านต่างๆ เป็นจำนวนมาก
  แต่รัฐบาลจัดสรรงบประมาณให้น้อย
  อย่างไรก็ดีหน่วยงานราชการได้ปรับเปลี่ยนนโยบายและส่งเสริมให้การต่อเรือของราชการต้องทำโดยอู่เรือไทยมากขึ้น

  ตลาดภาคเอกชน เจ้าของเรือไทยนิยมซื้อเรือเก่าจากต่างประเทศมาปรับปรุง
  เพราะกรมศุลกากรยกเว้นอากรนำเข้าเรือขนาดเกิน 1,000 ตันกรอสขึ้นไป

  4.2 ตลาดต่างประเทศ:
  อู่เรือต่างประเทศส่วนใหญ่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลในด้านการเงินและพัฒนาเทคโนโลยี
  จึงได้เปรียบกว่าอู่เรือไทย

  5. อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่อง ประเทศไทยยังไม่มีการส่งเสริมให้ผลิตวัสดุอุปกรณ์ เครื่องจักร
  ที่ต้องใช้กับการซ่อมหรือต่อเรือ ทำให้ต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศซึ่งมีต้นทุนสูง

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

  ลักษณะการจัดให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย

1)  การผลิต

  ปัจจุบันบริษัทมีอู่ลอยขนาด 20,000 เดทเวทตัน และอู่ลอยขนาด 4,000 เดทเวทตัน (เมื่อวันที่
  10 ตุลาคม 2546
  ที่ประชุมคณะกรรมการบริหารมีมติให้บริษัทซื้ออู่ลอยใหม่เพื่อทดแทนอู่ลอยเดิมที่ได้จำหน่ายไปเมื่อปี
  2545)

  ขั้นตอนการซ่อมเรือ ต่อเรือ และกำลังการผลิตรวมของบริษัทสรุปได้ดังนี้

  งานซ่อมเรือ

-   ขั้นตอนการผลิต

1.  การนำเรือขึ้นซ่อมบนอู่ลอย

2.  การซ่อมทำตามวัตถุประสงค์ลูกค้า

  - งานเหล็กและงานเชื่อม

  - งานเตรียมพื้นผิวและพ่นสี

  - งานโซ่สมอและตัวสมอ

  - งานท่อ

  - งานไม้และงานปูน

3. งานเครื่องกล

  - งานเครื่องจักร

  - งานเพลาใบจักรและหางเสือ

  - งานระบบไฟฟ้า

  - งานวาล์วต่างๆ

♦ กำลังการผลิต

  - มีกำลังการผลิตรวม 75 ลำ/ปี (อู่ลอย 2 ขนาด 20,000 เดทเวทตัน) Capacity 100%

  สมมติฐาน เรือขนาดใหญ่ 4,000 – 20,000 เดทเวทตัน

  ทั้งนี้ บริษัทสามารถซ่อมเรือได้หลายขนาด และสามารถซ่อมได้หลายลำพร้อมกัน

  งานต่อเรือ

-   ขั้นตอนการผลิต

1.  การออกแบบเรือ

2.  การขยายแบบลายเส้นเรือ

3.  การประกอบตัวเรือและส่วนประกอบต่างๆ ของตัวเรือ

4.  การติดตั้งเครื่องจักรและงานระบบต่างๆ ไฟฟ้า และท่อทาง เป็นต้น

5.  การปล่อยเรือลงน้ำ

6.  การติดตั้งและเก็บงานในส่วนที่เหลือในน้ำ

7.  การตรวจสอบงานระบบต่างๆ และทดลองเรือ

-   กำลังการผลิต

  - มีกำลังการผลิตรวม 3-4 ลำ/ปี Capacity 30%

  สมมติฐาน เรือขนาด 500-1,000 เดทเวทตัน หรือขนาดความยาวสูงสุด 100 เมตร

  ทั้งนี้ ในปี 2547 บริษัทมีการให้บริการต่อเรือทั้งสิ้น 1 ลำ ตามรายละเอียดดังนี้

  ---------------------- -------------- ------------------ ---------------
  ประเภทเรือ              ขนาด(เมตร)     ปีที่ต่อ/ปีที่ส่งมอบ       มูลค่า(ล้านบาท)

  เรือโดยสาร-Catamaran    25             2546 / 2547        40
  ---------------------- -------------- ------------------ ---------------

2)  วัตถุดิบ และผู้จำหน่ายวัตถุดิบ (Supplier)

  ประเภทของวัตถุดิบที่ใช้ในการซ่อมและต่อเรือมีความแตกต่างกัน
  แหล่งวัสดุที่ใช้ในการต่อเรือส่วนใหญ่สั่งซื้อจากต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น สิงคโปร์ ยุโรป
  สหรัฐอเมริกา เป็นต้น ส่วนวัตถุดิบสำหรับการซ่อมเรือส่วนใหญ่สั่งซื้อจากในประเทศ
  โดยมีสัดส่วนการซื้อวัตถุดิบในประเทศและต่างประเทศในปี 2547 ประมาณ 41% และ 59%
  ตามลำดับ ซึ่งเปลี่ยนแปลงจากปี 2546 คือประมาณ 62% และ 38% ตามลำดับ
  และมีจำนวนผู้จำหน่ายวัตถุดิบเกือบ 500 ราย
  ซึ่งมีรายละเอียดประเภทและแหล่งที่มาของวัตถุดิบที่สำคัญ ดังนี้

  วัตถุดิบสำหรับการซ่อมเรือ วัตถุดิบส่วนใหญ่สามารถสั่งซื้อจากในประเทศ เช่น เหล็ก
  ท่อประเภทต่างๆ ลม แก๊ส ลวดเชื่อม ฯลฯ

  วัตถุดิบสำหรับการต่อเรือและ ประเภทของวัตถุดิบที่ซื้อจากต่างประเทศ เช่น เหล็กคุณภาพต่อเรือ
  (Ship Plate)

  ซ่อมเรือโครงการใหญ่ เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ติดตั้งในเรือ เช่น เครื่องกำเนิดไฟฟ้า
  เครื่องยนต์เดินเรือ และมีการสั่งซื้อจาก Supplier หลายรายขึ้นอยู่กับ Specification
  ที่ต้องการ ส่วนอุปกรณ์ที่ซื้อในประเทศ ได้แก่ อุปกรณ์สื่อสาร อุปกรณ์เดินเรือ เครื่องใช้ไฟฟ้า
  เครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์อะไหล่เชื่อมติด

  วัตถุดิบสำหรับงานวิศวกรรม คืองานโครงการสนามบินสุวรรณภูมิ นั้นวัตถุดิบส่วนใหญ่ ได้แก่
  เหล็กแผ่น และ เหล็ก I-BEAM ขนาดต่างๆ ซึ่งสามารถสั่งซื้อได้ภายในประเทศ

  ทั้งนี้ ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาบริษัทไม่มีการพึ่งพิงผู้จัดจำหน่ายวัตถุดิบรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ
  30 ของรายได้รวม

3) ผลของฤดูกาลที่กระทบต่อการดำเนินธุรกิจ

  ลักษณะการดำเนินงานของบริษัทในฤดูฝน อาจทำให้การซ่อมเรือและต่อเรือมีอุปสรรคบ้าง
  ซึ่งอาจมีผลทำให้โครงการล่าช้า อย่างไรก็ตาม
  บริษัทได้วางแผนและกำหนดตารางเวลาการดำเนินงานในช่วงเวลาดังกล่าว
  โดยคำนึงถึงปัจจัยดังกล่าวแล้ว ดังนั้น ฤดูฝนจึงไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงาน

4) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  การดำเนินธุรกิจของบริษัทไม่เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
  เนื่องจากบริษัทให้ความสำคัญระมัดระวังและปฏิบัติตามกฎระเบียบ
  และขั้นตอนการปฏิบัติงานอย่างเคร่งครัด อย่างไรก็ตาม
  บริษัทมีการดำเนินการเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ดังนี้

  1. บริษัทได้จัดให้มีภาชนะรองรับขยะอย่างเพียงพอในบริเวณอู่และเรือที่ทำการซ่อม
  และกำจัดขยะโดยการฝังกลบและเผาทำลายซึ่งขึ้นอยู่กับประเภทของขยะ

2. ใช้น้ำยาขจัดคราบน้ำมัน ในกรณีที่มีน้ำมันจากที่อื่นรั่วไหลเข้ามาในบริเวณอู่

  3. การเตรียมผิวงานของแผ่นเหล็กต่างๆ เช่น ตัวเรือ หรือแผ่นเหล็กอื่นๆ
  ยังต้องอาศัยการพ่นทรายเป็นหลัก
  ซึ่งอาจก่อให้เกิดฝุ่นละอองรบกวนผู้ที่อยู่อาศัยใกล้เคียงบริเวณอู่ได้ ปัจจุบันบริษัทมีวิธีป้องกันดังนี้

- การพ่นกรวดสำหรับแผ่นเหล็กใหม่เพื่อช่วยลดปริมาณฝุ่นละออง

  - การทำม่านน้ำสเปรย์และขึงตาข่ายกันทราย เพื่อป้องกันฝุ่นทรายออกสู่ภายนอก

  นอกจากนี้
  บริษัทมีแผนงานในอนาคตเพื่อการป้องกันการเกิดฝุ่นละอองรบกวนผู้ที่อยู่อาศัยใกล้เคียงบริเวณอู่
  คือ จัดทำโรงพ่นทรายชนิดเคลื่อนที่ได้ สำหรับงานพ่นทรายฝาระวางและแผ่นเหล็ก
  โดยมีระบบดูดฝุ่นทรายที่เกิดขึ้นเข้าถุงเก็บ เพื่อลดมลภาวะที่เกิดขึ้น

  4. บริษัทได้ว่าจ้างบริษัทภายนอกเป็นผู้ตรวจสอบและศึกษาคุณภาพน้ำทิ้งเป็นประจำทุก 3
  เดือนพร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการศึกษาเสนอกรมเจ้าท่า
  และสำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม
  จากการตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้งที่ผ่านมาพบว่าดัชนีคุณภาพน้ำทิ้งที่ตรวจวิเคราะห์อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
  (ดังตาราง) ทั้งนี้ บริษัทไม่มีประวัติการกระทำผิดเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม

  ------------------------------- ---------------- -----------------------
  ดัชนีคุณภาพน้ำ                      มาตรฐาน *        คุณภาพน้ำทิ้งของบริษัท

  ค่าความเป็นกรดด่าง (pH)            5.0-9.0          7.19

  ปริมาณตะกอนแขวนลอย (Mg/1)        60               4.00

  BOD₅ (Mg/l)                     200              5.27

  Grease & Oil ( Mg/l)            100              100.00
  ------------------------------- ---------------- -----------------------

  หมายเหตุ : * มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคาร (ประเภท ค)
  ประกาศกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (พ.ศ. 2537)

  ที่มา : รายงานการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมเดือนธันวาคม 2547 โดย Enviroment
  Research & Technology Company Limited

  โดยในช่วงปี 2545-2547 บริษัทมีค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการปฏิบัติหรือรักษาสิ่งแวดล้อมจำนวน
  22,809, 20,964 และ10,540 บาท ตามลำดับ

3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547)

งานซ่อมเรือ มูลค่ารวม 129.63 ล้านบาท

งานต่อเรือ มูลค่ารวม - ล้านบาท

งานก่อสร้างทางวิศวกรรม-สนามบินสุวรรณภูมิ มูลค่ารวม 13.30 ล้านบาท