2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัท จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน)
ตระหนักถึงปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ อันอาจเกิดขึ้นและส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจ
บริษัทจึงได้มีการพิจารณาเตรียมการและกำหนดแนวทางในการบริหารความเสี่ยงในแต่ละด้าน
โดยในช่วงที่ผ่านมา
บริษัทได้วิเคราะห์ถึงปัจจัยแห่งความเสี่ยงที่สำคัญที่อาจมีผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจทางด้านการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
และได้ดำเนินการทบทวน ปรับปรุงโครงสร้างองค์กรและกระบวนการบริหารความเสี่ยงในด้านต่าง
ๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างระบบการบริหารความเสี่ยงให้ได้มาตรฐานเทียบเคียงระดับสากล

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง มีบทบาทสำคัญในการกำหนดนโยบาย
ทบทวนความเพียงพอของนโยบาย และกำกับดูแลความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญสำหรับกลุ่มบริษัท
(Corporate Risks) โดยมีเป้าหมายในการบริหารความเสี่ยงคือ การบริหารความเสี่ยงต่างๆ
ให้อยู่ภายในขอบเขตที่กำหนด และดำเนินธุรกิจให้ได้อัตราผลตอบแทนที่เหมาะสม
รวมถึงการติดตามผลการดำเนินงาน ตามแผนบริหารความเสี่ยง
พิจารณารายงานผลการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกไตรมาส
เพื่อควบคุมความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง ในปี 2555 บริษัทมีความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญได้แก่
ความเสี่ยงจากการบริหารอุปสงค์-อุปทาน ความเสี่ยงจากการปรับตัวของราคาต้นทุนน้ำดิบ
ความเสี่ยงจากการปฏิบัติการ ความเสี่ยงจากความขัดแย้งกับชุมชน
และความเสี่ยงจากนโยบายของรัฐและหน่วยงานราชการที่กี่ยวข้อง พอสรุปได้ดังนี้

1. ความเสี่ยงจากการบริหารอุปสงค์-อุปทาน

บริษัท ได้รับผลกระทบจากความเสี่ยงจากการบริหารอุปสงค์-อุปทาน อันเนื่องจาก 2
ปัจจัยเสี่ยงหลักคือ

1.1 ความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศและภาวะภัยแล้ง โดยพบว่าในปี 2555
สภาพภูมิอากาศมีความแปรปรวนค่อนข้างมากตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกันยายนถึงธันวาคมทำให้เกิดภาวะฝนทิ้งช่วงในภาคตะวันออกและมีแนวโน้มอาจเกิดภาวะภัยแล้ง
ส่งผลให้บริษัทเร่งสำรองน้ำดิบไว้ให้เพียงพอกับความต้องการของลูกค้าที่เพิ่มขึ้น
พร้อมปรับเพิ่มความถี่ของการทบทวนแผนการผลิตและการใช้น้ำร่วมกับลูกค้า
ตลอดจนคุมเข้มมาตรการเฝ้าระวังติดตามและเตรียมพร้อมรับปัญหาภัยแล้งร่วมกับศูนย์ปฏิบัติการน้ำภาคตะวันออก
เพื่อรายงานสถานการณ์ อย่างใกล้ชิด

1.2 ความอ่อนไหวของความต้องการปริมาณน้ำดิบจากลูกค้า (Demand forecasting)
ซึ่งคาดการณ์ได้ยากอันเกิดจากความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศและการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออก
ส่งผลกระทบต่อการบริหารจัดความต้องการใช้น้ำของลูกค้าอย่างมีนัยสำคัญ
โดยเฉพาะลูกค้าที่มีแหล่งน้ำดิบเป็นของตัวเอง ทั้งนี้ บริษัทมีมาตรการด้านการบริหารสัญญา
การกำหนดปริมาณน้ำขั้นต่ำในการซื้อ-ขาย (Minimum Guarantee)
และเข้าพบลูกค้าเป็นประจำสม่ำเสมอเพื่อสอบถามแผนการผลิต
หรือโครงการในอนาคตที่จะดำเนินการ

2. ความเสี่ยงจากการปรับตัวของต้นทุนน้ำดิบ

ต้นทุนน้ำดิบของบริษัทได้รับผลกระทบจากปัจจัยเสี่ยง 3 ปัจจัยหลักคือ

2.1 การผันน้ำเพื่อสำรองน้ำดิบไว้ในภาวะภัยแล้ง
บริษัทจำเป็นต้องผันน้ำจากแหล่งน้ำที่ห่างไกลจากแหล่งเดิมมาเก็บไว้
เพื่อรองรับภาวะภัยแล้งที่จะเกิดขึ้นระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ – พฤษภาคมของทุกปี
ซึ่งกระทบโดยตรงต่อต้นทุนค่าไฟฟ้าจากการผันน้ำ
เพื่อสร้างสมดุลระหว่างต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากการคาดการณ์ภาวะภัยแล้งและความเสียหายหากปริมาณน้ำมีไม่เพียงพอต่อความต้องการของลูกค้า
บริษัทจัดให้มีการประเมินสถานการณ์ภัยแล้งกรณีต่างๆ (Simulation)
รวมถึงจัดทำแผนป้องกันและแก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำหรือแผนสำรองน้ำ (Drought Plan)
เพื่อความมั่นใจในการบริหารจัดการน้ำและสามารถเลือกแนวทางป้องกันปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2.2 การปรับตัวเพิ่มขึ้นของอัตราค่าไฟฟ้าอัตโนมัติ (Ft) ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลให้ต้นทุนขายที่ปรับเพิ่มขึ้น
ซึ่งบริษัทดำเนินการลดความเสี่ยงดังกล่าวในหลายมาตรการ อาทิ
การวางแผนสูบน้ำในช่วงเวลาที่ประชาชนส่วนใหญ่มีความต้องการไฟฟ้าต่ำ (Off peak period)
จัดตั้งโครงการอนุรักษ์พลังงาน
ตลอดจนศึกษาการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาปรับปรุงกระบวนการสูบจ่ายน้ำดิบ

2.3 คุณภาพน้ำดิบในฤดูฝนและภาวะมลพิษบริเวณแนวรอบแหล่งน้ำ
ด้วยปัญหาคุณภาพน้ำดิบโดยเฉพาะปัญหาความขุ่นของน้ำดิบในช่วงฤดูฝนที่ส่งผลต่อบริษัทได้แก่ 1)
คุณภาพน้ำดิบที่ส่งมอบยังลูกค้า ทำให้ต้นทุนในการผลิตและปรับปรุงคุณภาพน้ำของลูกค้าเพิ่มขึ้น 2)
ต้นทุนผันน้ำของบริษัทเพิ่มขึ้นจากการปรับเปลี่ยนแหล่งน้ำจากแหล่งที่วางแผนไว้เป็นแหล่งน้ำอื่นที่คุณภาพน้ำดิบได้มาตรฐานแต่ระยะทางไกลกว่าเดิม
ทั้งนี้ บริษัทอยู่ระหว่างการก่อสร้างโครงการสระเก็บน้ำดิบทับมาระยะที่ 1 คาดว่าสามารถใช้งานได้
ในปี 2558 ซึ่งจะช่วยลดปัญหาความขุ่นของน้ำดิบลงได้มาก นอกจากนี้
บริษัทยังตระหนักถึงการขยายตัวของชุมชนบริเวณรอบแนวอ่างเก็บน้ำหลักที่อาจส่งผลต่อคุณภาพน้ำดิบ
ดังนั้น บริษัทยังคงร่วมกับชุมชนในเฝ้าระวังและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบริเวณต้นทางแหล่งน้ำดิบ

3. ความเสี่ยงจากการปฏิบัติการ

ความเสี่ยงจากการดำเนินงานภายในองค์กร บริษัทได้รับผลกระทบจากปัจจัยเสี่ยง 2 ปัจจัยหลักคือ

3.1 ความเสี่ยงกรณีไฟฟ้าขัดข้อง บริษัทดำเนินการสูบจ่ายน้ำให้แก่ลูกค้าตลอด 24 ชั่วโมง
การมีแหล่งน้ำสำรองจึงเป็นสิ่งจำเป็นในยามฉุกเฉิน เช่น กรณีไฟฟ้าดับ
กรณีซ่อมบำรุงหรือประสานแนวท่อ
บริษัทได้มีข้อตกลงกับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเกี่ยวกับการหยุดจ่ายกระแสไฟฟ้า
จึงต้องมีน้ำสำรองไว้ใช้จากสระสำรองเพื่อส่งน้ำดิบให้ลูกค้าได้อย่างต่อเนื่องในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน
ปัจจุบันบริษัท มีแหล่งน้ำสำรองกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน มีความจุ 116,300 ลูกบาศก์เมตร
ซึ่งสามารถสำรองน้ำดิบได้ประมาณ 6.3 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม
บริษัทมีการวางแผนปฏิบัติการกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินเพื่อที่จะทำให้การสูบจ่ายน้ำเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
และบริษัท มีแผนที่จะเพิ่มปริมาณน้ำสำรอง โดยก่อสร้างสระสำรองบริเวณพื้นที่มาบข่า 2
ความจุประมาณ 220,000 ลูกบาศก์เมตร ที่คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2556
ซึ่งจะทำให้ปริมาณน้ำสำรองกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน รวมทั้งสิ้นสามารถสำรองจ่ายน้ำได้ถึง 17 ชั่วโมง

3.2 ความเสี่ยงจากความเสียหายต่อระบบท่อส่งน้ำของบริษัท ซึ่งอาจพบปัญหาการสึกกร่อน
หรือจากการก่อสร้างสาธารณูปโภคอื่นในบริเวณแนวท่อ อาจทำให้ท่อแตกหรือรั่วได้ อย่างไรก็ดี
บริษัท ได้จัดแผนการซ่อมบำรุงเชิงป้องกัน
และตรวจสอบระบบท่อส่งน้ำและการซ่อมบำรุงตามแผนงานอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งจัดทำประกันความเสี่ยงภัยกับบริษัทประกันภัย
ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบความเสี่ยงที่เกี่ยวกับความเสียหายของระบบท่อที่อาจเกิดจากเหตุการณ์ต่างๆ
โดยครอบคลุมทุกเส้นท่อ ตลอดจนทำประกันความเสี่ยงภัยทรัพย์สินของบริษัท
และประกันภัยความรับผิดชอบต่อบุคคลภายนอก รวมถึงความเสียหายที่เกิดจากธุรกิจหยุดชะงัก
เพื่อช่วยให้บริษัท สามารถให้บริการจ่ายน้ำได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ

4. ความเสี่ยงจากความขัดแย้งกับชุมชน

การใช้ทรัพยากรจากแหล่งน้ำ อาจส่งผลต่อภาพลักษณ์ของบริษัท ทั้งนี้บริษัทได้จัดสรรงบประมาณ
เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม โดยสร้างสัมพันธภาพกับชุมชนในพื้นที่
ตลอดจนการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และยังได้สนับสนุนโครงการพัฒนาในท้องถิ่นอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อลดความขัดแย้งและสร้างทัศนคติที่ดีต่อบริษัท โดยได้ดำเนินการร่วมกับชุมชน อาทิ
การขุดลอกคูคลอง บริการรถน้ำดื่มเคลื่อนที่
โครงการค่ายเยาวชนผู้นำด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำและสิ่งแวดล้อมพร้อมมอบทุนการศึกษา
โครงการปลูกป่าชายเลนเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จัดกิจกรรมคอนเสิร์ตการกุศล
รวมถึงสนับสนุนกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมให้แก่ชุมชน อาทิ วัด โรงเรียน
ส่วนราชการ และการบริจาคเพื่อสาธารณกุศล ในกิจกรรมต่างๆ

5. ความเสี่ยงจากนโยบายของรัฐบาลและหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง

ความไม่แน่นอนของนโยบายของหน่วยงานราชการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท
อาจมีผลกระทบต่อบริษัท อาทิ ความล่าช้าในการออกใบอนุญาตจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ความชัดเจนของอัตราเรียกเก็บค่าเช่าท่อส่งน้ำ หนองปลาไหล-หนองค้อ อย่างไรก็ดี บริษัท
ยังคงได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องด้วยดีมาตลอด
เนื่องจากการจัดตั้งและการดำเนินธุรกิจของบริษัท
เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีในการส่งเสริมการลงทุนด้านอุตสาหกรรม
และการท่องเที่ยวในพื้นที่พัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออกของรัฐบาล

นอกจากความเสี่ยงหลักของกลุ่มบริษัท (Corporate Risks) ซึ่งมีการกำกับดูแลโดย
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงแล้ว
บริษัทยังได้จัดทำคู่มือบริหารความเสี่ยงและแผนปฏิบัติการบริหารความเสี่ยงให้หน่วยงานต่างๆ
รับผิดชอบดำเนินการควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
โดยมีการทบทวนความเสี่ยงทุกไตรมาส
ซึ่งพิจารณาเหตุการณ์ทั้งหมดที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่จำกัดเฉพาะความเสี่ยงที่เป็นความเสียหาย
แต่ยังรวมถึงปัจจัยแวดล้อมต่างๆ ที่บ่งชี้โอกาสเกิดความเสี่ยงกับบริษัท ภายใต้สถานการณ์ต่างๆ
ที่เปลี่ยนแปลงไป