2. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท และบริษัทย่อยมีดังนี้

1. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

1.1 ความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจในประเทศ

ธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ 

  แนวโน้มของธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปีที่ผ่านมานั้นมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
  โดยได้รับแรงผลักดันจากการเปิดการให้บริการ 3G
  ของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ได้ช่วยให้อุตสาหกรรมนี้ขยายตัวอย่างมาก
  นอกจากนี้การเติบโตของธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ยังเป็นผลมาจากพฤติกรรมการ
  ใช้งานของผู้บริโภคที่มีความต้องการในการใช้งานบริการอินเตอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่มากขึ้น
  (Mobile Internet) ซึ่งโทรศัพท์เคลื่อนที่ประเภท Smart phone รวมถึง Mobile Tablet
  สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภคได้เป็นอย่างดี
  เพื่อเป็นการรักษาส่วนแบ่งทางการตลาดของโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศ
  บริษัทจึงได้มีการวางแผนและเริ่มดำเนินการเพื่อรองรับกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น
  โดยการนำเสนอโทรศัพท์เคลื่อนที่ประเภท Smart phone และ Mobile Tablet
  ที่รองรับการใช้งานในระบบปฏิบัติการ Android และรองรับการใช้บริการ 3G ได้
  ในขณะเดียวกันยังคงพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพควบคู่ไปกับราคาที่คุ้มค่าอีกด้วย
  นอกจากนี้บริษัทได้ดำเนินการนำเอาบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G
  ซึ่งบริษัทเป็นผู้ให้บริการในฐานะผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G ในรูปแบบ MVNO (Mobile
  Virtual Network Operator)
  รวมถึงคอนเท้นท์ต่างๆที่บริษัทเป็นผู้พัฒนามาเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความแตกต่างของโทรศัพท์เคลื่อนที่แบรนด์
  i-mobile
  ซึ่งจากการดำเนินการดังกล่าวจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของโทรศัพท์เคลื่อนที่แบรนด์
  i-mobile ได้เป็นอย่างดี

-   ธุรกิจการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในรูปแบบ MVNO (Mobile Virtual Network
    Operator)

  บริษัทมีความเสี่ยงอันเนื่องมาจากปัจจุบันผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายอื่น เช่น เอไอเอส
  ดีแทค และทรูมูฟเอช 3G พลัส เริ่มขยายการให้บริการมาเป็น 3G ในเชิงพาณิชย์มากขึ้น (In
  Band) ประกอบกับการเปิดประมูลคลื่นความถี่ย่าน 2.1 GHz
  ของคณะกรรมการกิจการวิทยุกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
  (กสทช.) ทำให้การแข่งขันในตลาด 3G เพิ่มสูงขึ้น แต่ในขณะเดียวกัน
  การขยายโครงข่ายทั่วประเทศอย่างต่อเนื่องของทีโอที
  ก็จะเป็นการเพิ่มศักยภาพในการให้บริการของ i-mobile 3GX ให้สามารถแข่งขันในตลาดได้

-   ธุรกิจให้บริการข้อมูลข่าวสารและบันเทิง (Content)

  สำหรับธุรกิจคอนเทนท์นั้น
  จัดได้ว่าอยู่ในช่วงการเปลี่ยนผ่านจากตลาดคอนเท้นท์ที่รองรับเทคโนโลยีแบบปัจจุบัน เข้าสู่ตลาด
  3G โดยตลาดสำหรับเทคโนโลยีแบบปัจจุบันนั้น ต้องถือว่าเป็นตลาดที่มีขนาดใหญ่
  และมีการแข่งขันสูง แต่ก็กำลังเข้าสู่ในช่วงอิ่มตัวของตลาด
  โดยจะเห็นได้จากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีการใช้งานคอนเท้นท์ทั้งประเภทวอยซ์ และนอนวอยซ์
  มีอัตราเฉลี่ยการใช้งานที่น้อยลง และสั้นลง
  ทั้งนี้มีปัจจัยอันเนื่องมาจากความต้องการบริโภคคอนเท้นท์แบบปัจจุบันที่ลดลง
  รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงความต้องการของผู้บริโภคจากเดิมที่นิยมการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ราคา
  ปานกลาง ไปสู่การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่รุ่นที่มีราคาสูงขึ้น หรือ Smart phone และสนับสนุนระบบ
  3G ซึ่งโทรศัพท์เคลื่อนที่ประเภทดังกล่าว มีประสิทธิภาพการใช้งานสูง
  และง่ายต่อการเข้าถึงข้อมูล ข่าวสารต่างๆ
  ดังนั้นบริษัทจึงได้เร่งสนับสนุนการพัฒนารูปแบบบริการคอนเท้นท์และแอพพลิเคชั่นใหม่ๆ
  ซึ่งมีคุณสมบัติและลูกเล่นที่น่าสนใจยิ่งขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการใหม่ๆ ของผู้บริโภค

  สำหรับตลาดเทคโนโลยี 3G นั้น บริษัทได้มีการเตรียมความพร้อมโดยเริ่มพัฒนาจากกลุ่ม
  คอนเท้นท์ที่บริษัทมีความชำนาญ และเป็นผู้นำตลาดอยู่ อาทิ หมวดกีฬา ข่าวสาร พยากรณ์ เป็นต้น
  รวมถึงการพัฒนาคอนเท้นท์แอพพลิเคชั่นในรูปแบบต่างๆ เพื่อตอบสนองไลฟ์สไตล์ใหม่ๆ
  ของผู้บริโภคที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเช่น

-   VDO Call Center บริการ Call Center รูปแบบใหม่ที่จะสามารถเห็นหน้าคู่สนทนาได้

-   Sport Arena บริการอัพเดทข่าวสารข้อมูลรวมถึงการเช็คผลการแข่งขันกีฬาต่างๆ

-   EDT Guide Application บริการข้อมูลเกี่ยวกับไลฟ์สไตล์ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่

2.  ความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจในต่างประเทศ

ธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในตลาดต่างประเทศ

  ปัจจุบันบริษัทมีการขยายตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ไปยังประเทศมาเลเซีย ประเทศลาว
  รวมถึงประเทศพม่าและกัมพูชา
  ซึ่งจากประสบการณ์การทำธุรกิจภายในประเทศมาอย่างยาวนานทำให้บริษัทตระหนักดีว่าตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่นั้น
  เป็นตลาดที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว มีการแข่งขันสูง
  ทั้งนี้บริษัทต้องคำนึงความสามารถในการแข่งขันด้านราคาก่อนจะนำสินค้าไปจัดจำหน่ายเพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการจัดการสินค้าคงคลัง
  นอกจากนี้บริษัทจะต้องมีการปรับตัวเพื่อเข้ากับสภาวะต่างๆไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ สังคม
  การเมือง รวมถึงข้อบังคับและกฎระเบียบต่างๆ ของการจัดจำหน่ายในต่างประเทศ
  ทั้งนี้บริษัทได้กำหนดนโยบายด้านการเงินอย่างชัดเจน
  เพื่อลดความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนและเพื่อประโยชน์สูงสุดของบริษัทและคู่ค้า
  โดยในปัจจุบันบริษัทสามารถจัดการความเสี่ยงจากการดำเนินงานในตลาดต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

บริษัทและบริษัทย่อยมีหนี้สินและทรัพย์สินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศอันเกิดจากการนำเข้าและส่งออกสินค้าไปต่างประเทศ
ซึ่งอาจทำให้มีความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนได้
อย่างไรก็ดีบริษัทได้มีการติดตามดูแลความเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างใกล้ชิด
และยึดแนวทางการบริหารการเงินอย่างรัดกุมและไม่มีจุดประสงค์เพื่อเก็งกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน
บริษัทมีรายได้และต้นทุนเป็นสกุลเงินตราต่างประเทศในสัดส่วน 7.4% ของรายได้รวมจากการขาย
และ 80.9% ของต้นทุนขายรวมตามลำดับ
โดยมีการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อป้องกัน ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
และใช้เครื่องมือทางการเงินอื่นๆ ที่เหมาะสม รวมถึงการทำ Natural hedge บางส่วน ณ วันที่
31 ธันวาคม 2554 บริษัทและบริษัทย่อยมีทรัพย์สินและหนี้สินสกุลเงินตราต่างประเทศรวมจำนวน
41.0 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา โดยได้มีการทำสัญญา Forward จำนวน 23.1
ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา และสัญญา Option จำนวน 5.0 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา

2.2 ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยอันเกี่ยวเนื่องกับเงินกู้ที่มีกับสถาบันการเงิน
ความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาดอาจส่งผลกระทบต่อต้นทุนทางการเงินซึ่งส่งผลต่อกระแสเงินสดของบริษัทได้
ณ สิ้นปี 2554 บริษัทและบริษัทย่อยมีเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินรวม 2,376.9 ล้านบาท คิดเป็น
72.1% ของหนี้สินรวม โดยเป็นเงินกู้ระยะสั้น จำนวน 2,367.1 ล้านบาท และเงินกู้ระยะยาว
จำนวน 9.8 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยลอยตัวตามตลาดเงิน
โดยบริษัทได้มีการติดตามความเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยในตลาดอย่างใกล้ชิด
และพิจารณาเลือกระยะเวลาการกู้ยืมเงินที่เหมาะสม
รวมถึงพิจารณากู้ยืมเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐอเมริกาในบางช่วงเวลาซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยและต้นทุนการป้องกันความเสี่ยงที่ถูกกว่าทำให้บริษัทมีต้นทุนทางการเงินที่ต่ำลง
อย่างไรก็ดี หากเกิดสัญญาณเตือนของความผันผวนอื่น
บริษัทอาจใช้เครื่องมือป้องกันความเสี่ยงทางการเงินต่างๆ เพื่อจัดการความเสี่ยงดังกล่าว

2.3 ความเสี่ยงจากหนี้สงสัยจะสูญ

บริษัทมีความเสี่ยงจากความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2554บริษัทมีลูกหนี้การค้าสุทธิจำนวน 3,307.0 ล้านบาท โดยเป็นลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า
12 เดือนจำนวน 32.3 ล้านบาท ลดลงจาก สิ้นปี 2553 จำนวน 1.4 ล้านบาท
โดยบริษัทได้พิจารณาตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจำนวน 31.6 ล้านบาทเพิ่มขึ้นจากปี 2552 จำนวน
7.5 ล้านบาท
ทั้งนี้บริษัทมีการควบคุมความเสี่ยงดังกล่าวโดยการจัดระบบการให้สินเชื่อของลูกหนี้ประเภทต่างๆ
ตามชั้นความเสี่ยงและมีการติดตามอย่างใกล้ชิด
ทำให้เชื่อมั่นได้ว่าความเสี่ยงดังกล่าวจะได้รับการบริหารจัดการเป็นอย่างดี

2.4 ความเสี่ยงจากหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้น

ในเดือนสิงหาคม 2551 บริษัท สามารถ ไอ-โมบาย (ฮ่องกง) จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยได้รับหนังสือจากกรมสรรพากรของฮ่องกงเกี่ยวกับการนำค่าที่ปรึกษาและค่าบริการการจัดการจ่ายจำนวน
6.1 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา และ 1.5 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา ตามลำดับ ซึ่งจ่ายให้แก่บริษัท
ไอ-โมบาย อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยอีกแห่งหนึ่งมาถือเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณภาษีของปี 2550 ในเดือนมิถุนายน
2552
ผู้บริหารของบริษัทย่อยได้ยื่นหนังสือต่อกรมสรรพากรของฮ่องกงเพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับการนำค่าที่ปรึกษาและค่าบริการการจัดการจ่ายมาถือเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณภาษีและในเดือนธันวาคม
2552 กรมสรรพากรฮ่องกงได้ขอเอกสารเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวของปี 2549 ปี 2550 และ
ปี 2551 จากบริษัทย่อย

ต่อมาเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2554
กรมสรรพากรของฮ่องกงได้ส่งหนังสือแจ้งผลการตรวจสอบในประเด็นดังกล่าวมาให้กับบริษัทย่อย
ซึ่งกรมสรรพากรของฮ่องกงได้พิจารณาแล้วเห็นว่าบริษัทย่อยไม่มีภาระภาษีเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวที่ต้องจ่ายเพิ่มเติม

2.5 ความเสี่ยงจากการค้ำประกันวงเงินสินเชื่อให้แก่บริษัทย่อย

บริษัทมีภาระค้ำประกันวงเงินสินเชื่อระยะสั้นประเภทวงเงินหมุนเวียนให้แก่บริษัทย่อย
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นวงเงินใช้ร่วมกันกับบริษัท
โดยอาจมีความเสี่ยงจากการต้องรับผิดชอบภาระเงินกู้หากมีการผิดนัดชำระหนี้ อย่างไรก็ดี
บริษัทมีการดูแลผลการดำเนินงานของบริษัทย่อยอย่างใกล้ชิดและติดตามฐานะการเงินอย่างสม่ำเสมอ
ซึ่งฝ่ายบริหารเชื่อมั่นว่าจะไม่มีการผิดนัดชำระหนี้เกิดขึ้น โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554
ยอดภาระหนี้คงค้างของบริษัทย่อยที่บริษัทมีภาระค้ำประกันมีจำนวน 1,014.4 ล้านบาท

3. ความเสี่ยงจากการที่บริษัทมีผู้ถือหุ้นรายใหญ่ถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ 50

ปัจจุบันบริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยถือหุ้นในบริษัทรวมจำนวน
2,587,197,200 หุ้น หรือคิดเป็นร้อยละ 60.15
ของจำนวนหุ้นที่ออกจำหน่ายและชำระเต็มมูลค่าแล้วของบริษัท
ทำให้สามารถที่จะควบคุมการลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นเกือบทั้งหมดในเรื่องสำคัญต่าง ๆ เช่น
การแต่งตั้งกรรมการ หรือการขอมติในเรื่องอื่นที่ต้องใช้เสียงส่วนใหญ่ของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ยกเว้นเรื่องที่กฎหมายหรือข้อบังคับบริษัทกำหนดให้ต้องได้รับเสียง 3 ใน 4 ของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ดังนั้น ผู้ถือหุ้นรายอื่น ๆ อาจไม่สามารถรวบรวมคะแนนเสียงเพื่อถ่วงดุลกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทได้มีการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบซึ่งเป็นกรรมการอิสระจำนวน 3 ท่าน
โดยคณะกรรมการตรวจสอบจะทำหน้าที่ตรวจสอบ
และพิจารณารายการที่เกี่ยวโยงกันหรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ให้เป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
และ กลต. ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่ารายการดังกล่าวสมเหตุสมผลและเป็นประโยชน์สูงสุดต่อบริษัท

4. ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นรายใหญ่อันเนื่องมาจากการจำนำหุ้น

บริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ได้เข้าทำสัญญาเงินกู้กับธนาคารในประเทศรายหนึ่ง
ภายใต้สัญญาเงินกู้ดังกล่าว บริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
ตกลงจำนำหุ้นที่ตนถืออยู่ในบริษัท สามารถ ไอ – โมบาย จำกัด (มหาชน) จำนวน 1,220 ล้านหุ้น
หรือคิดเป็นร้อยละ 28.36 ของทุนที่เรียกชำระแล้วของบริษัท
เพื่อเป็นหลักประกันการชำระหนี้ของตน ปัจจุบันเงินกู้คงเหลือของบริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น
จำกัด (มหาชน) ตามสัญญานี้มีประมาณร้อยละ 42 ของวงเงินกู้ทั้งหมดจำนวน 1,000 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม หากบริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
ผิดสัญญาเงินกู้และธนาคารรายดังกล่าวใช้สิทธิบังคับจำนำหุ้นของบริษัทโดยการขายทอดตลาด
ก็มิได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นรายใหญ่
แต่อาจกระทบต่ออำนาจการควบคุมกิจการของบริษัทได้ เนื่องจากภายหลังการบังคับจำนำดังกล่าว
บริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อยจะยังคงสัดส่วนการถือหุ้นในบริษัทรวมกันคิดเป็นร้อยละ 31.79
ของทุนชำระแล้วของบริษัท
ทำให้กลุ่มผู้ถือหุ้นที่ได้เข้าซื้อหุ้นจำนวนดังกล่าวทั้งหมดสามารถใช้สิทธิคัดค้านหรือไม่อนุมัติการ
ลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นเรื่องสำคัญต่างๆ
ที่ข้อบังคับบริษัทหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องกำหนดให้ต้องได้รับคะแนนเสียง
ไม่น้อยกว่าสามในสี่ของจำนวนเสียงทั้งหมดของผู้ถือหุ้นซึ่งมาประชุมและมีสิทธิออกเสียงลงคะแนน