2. ปัจจัยความเสี่ยง

ภาพรวมการบริหารความเสี่ยง

ภาวะเศรษฐกิจไทยในปี 2553 มีการขยายตัวจากปี 2552 จากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก
เป็นผลให้การส่งออกของประเทศไทยและหลายประเทศในภูมิภาคเพิ่มขึ้น
เป็นแรงผลักดันให้ภาคเอกชนและผู้บริโภคมีความมั่นใจในการขยายการลงทุนและจับจ่ายใช้สอยมากขึ้น
ถึงแม้ว่าในช่วงกลางปี เศรษฐกิจไทยต้องเผชิญกับปัจจัยลบหลายด้าน
เช่นปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจภาคท่องเที่ยวและภาคธุรกิจที่เกี่ยวโยงกัน
ปัญหาภัยธรรมชาติที่ส่งผลกระทบต่อภาคเกษตร
ตลอดจนเหตุการณ์ร้องเรียนเรื่องสิ่งแวดล้อมในบริเวณพื้นที่มาบตาพุด
ซึ่งทำให้เกิดการหยุดชะงักและชะลอการลงทุนของโครงการขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศก็ตาม
แต่เศรษฐกิจไทยทั้งปี 2553 ก็ขยายตัวได้ร้อยละ 7.8 อย่างไรก็ดี
การคาดการณ์ภาวะเศรษฐกิจโลกในปี 2554
ที่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการพยายามดำเนินการแก้ไขวิกฤตทางการเงินที่เกิดขึ้นในประเทศยุโรป
การแก้ไขภาวะเศรษฐกิจของสหรัฐ
ตลอดจนการดำเนินการนโยบายการเงินการคลังของประเทศเศรษฐกิจใหม่อย่างจีนและอินเดียเพื่อแก้ไขปัญหาภาวะเงินเฟ้อสูง
อาจส่งผลกระทบต่อค่าเงินในภูมิภาค แนวโน้มอัตราดอกเบี้ย
การไหลของเงินทุนและภาวะการลงทุนโดยรวมได้
จึงเป็นอีกปีหนึ่งที่ต้องมีการบริหารความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด

บริษัท ทุนธนชาต จำกัด (มหาชน) “บริษัทฯ”
ตระหนักและให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงมาอย่างต่อเนื่อง และปี 2553 ธนาคารธนชาต
“บริษัทย่อย” ได้พัฒนากระบวนการในการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน (ICAAP)
เพื่อรองรับความเสี่ยงประเภทอื่นๆ นอกเหนือจากความเสี่ยงด้านเครดิต ด้านตลาด
และด้านปฏิบัติการตามหลักเกณฑ์ Basel II: Pillar 2 ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
กำหนด ซึ่งจะทำให้ธนาคารธนชาตสามารถบริหารจัดการเงินกองทุนอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงของบริษัทฯ ยังคงมีการกำกับดูแล
ติดตามและพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่ามาตรการต่างๆ
ยังคงมีความสอดคล้องและทันต่อปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอกที่เปลี่ยนแปลงไป บริษัทฯ
ได้กำหนดโครงสร้างองค์กรเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการความเสี่ยงให้เป็นไปตามกรอบนโยบายผ่านการกำกับดูแลของคณะกรรมการต่าง
ๆ ดังนี้

โครงสร้างในการบริหารจัดการความเสี่ยงของบริษัทฯ

คณะกรรมการบริษัทฯ มีบทบาทในการกำหนดนโยบาย
และแนวทางดูแลการบริหารความเสี่ยงในลักษณะภาพรวม (Enterprise-wide Risk)
ให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับการดำเนินงานของบริษัทฯโดยจะพิจารณาถึงผลกระทบต่อเป้าหมายการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทฯ

คณะกรรมการบริหาร มีบทบาทในการกำหนดกลยุทธ์
และพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงรวมทั้งกลั่นกรองนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสม
เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการบริษัทพิจารณาอนุมัติ
และกำกับดูแลการทำธุรกรรมให้สอดคล้องกับนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ

คณะกรรมการตรวจสอบ
มีบทบาทในการกำหนดแนวทางการกำกับดูแลการปฏิบัติงานให้ถูกต้องตามข้อบังคับของทางการที่เกี่ยวข้อง
รวมทั้งตรวจสอบประสิทธิผลและความเพียงพอของกระบวนการบริหารความเสี่ยงและระบบการควบคุมภายใน

ภาพแสดงโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553

- การดำเนินงานต่างๆ อยู่ภายใต้โครงสร้างองค์กรที่มีการสอบยันและถ่วงดุลอำนาจ (Check and
Balance) มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมติดตามความเสี่ยง (Middle Office) ได้แก่
ฝ่ายควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Department) และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (Back
Office) แยกออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front Office)

- บริษัทฯ กำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงอย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร
ซึ่งได้กำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้พนักงานได้ถือปฏิบัติตาม
และยังได้กำหนดกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่ถือเป็นแนวทางปฏิบัติ 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1)
การระบุถึงลักษณะของความเสี่ยงและปัจจัยความเสี่ยง 2) การพัฒนาเครื่องมือและแบบจำลอง
(Model) ที่เหมาะสมสำหรับวัดค่าความเสี่ยง 3)
การควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้และ
4)การติดตามสถานะความเสี่ยงเพื่อจัดการความเสี่ยงให้ทันต่อสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น

- การกำหนดขนาดและสัดส่วนตามค่าความเสี่ยงที่แตกต่างกัน
โดยเครื่องมือที่ใช้วัดความเสี่ยงหรือแบบจำลอง ทำให้บริษัทฯ
สามารถรับรู้ถึงระดับความรุนแรงของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
และเพื่อใช้เป็นเพดานในการควบคุมค่าความเสี่ยงที่สามารถยอมรับได้
และใช้เป็นระดับสัญญาณเตือนภัยก่อนที่จะเกิดความเสียหายรุนแรง

ระบบการบริหารความเสี่ยงข้างต้นมีการพัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของหลักความระมัดระวัง
มีการปรับปรุงให้เหมาะสม ทันต่อเหตุการณ์ มีความโปร่งใส ชัดเจน สามารถตรวจสอบได้
และมีการคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้น ลูกค้า และพนักงานเป็นสำคัญ

ประเภทความเสี่ยงที่สำคัญของบริษัทฯ มีดังนี้

1.  ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านเครดิต คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้หรือคู่สัญญาไม่สามารถชำระหนี้
หรือปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ได้ตกลงไว้ โดยอาจเกิดจากการประสบปัญหาทางการเงินของลูกหนี้
จากความผันผวนทางเศรษฐกิจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อธุรกิจ
ความผิดพลาดในการบริหารจัดการของลูกหนี้ ที่อาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของ
บริษัทฯ และบริษัทย่อย ความเสี่ยงดังกล่าวอาจเกิดขึ้นได้ทั้งจากการทำธุรกรรมทางการเงินโดยปกติ
เช่น การให้กู้ยืมหรือให้สินเชื่อ การก่อภาระผูกพันหรือการค้ำประกัน
ธุรกรรมอื่นที่เกี่ยวข้องกับการให้เครดิต และการลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทตราสารหนี้ (Market
Instrument) ที่ออกโดยองค์กรของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจที่รัฐบาลหรือ
ธปท.ไม่ค้ำประกันและองค์กรเอกชน เช่น หุ้นกู้ เป็นต้น

ภายใต้นโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้สร้างวัฒนธรรมทางด้านเครดิต
เริ่มจากการจัดให้มีการประเมินความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้กู้หรือคู่สัญญาหรือผู้ออกตราสารประเภทหนี้โดยใช้แบบวิเคราะห์ความเสี่ยงที่พัฒนาขึ้นตามความเหมาะสมของประเภทคู่สัญญา
และมอบหมายให้หน่วยงานวิเคราะห์สินเชื่อซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระเป็นผู้ประเมินความเสี่ยงด้วยแบบวิเคราะห์ดังกล่าว
ทั้งนี้
คณะกรรมการที่มีอำนาจในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อจะเป็นผู้พิจารณาตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้กู้หรือคู่สัญญา
วงเงินสินเชื่อหรือลงทุนที่เหมาะสม และเงื่อนไขต่างๆ ในการให้สินเชื่อหรือก่อภาระผูกพัน
รวมทั้งควบคุมสถานะความเสี่ยงทั้งในระดับภาพรวม
ด้วยการกระจายความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อไปยังแต่ละส่วนธุรกิจ และกลุ่มลูกค้าต่างๆ
กันอย่างเหมาะสม ภายใต้ระดับเพดานความเสี่ยงที่กำหนดไว้ ตลอดจน
ติดตามดูแลคุณภาพสินเชื่อให้มีการจัดการอย่างเหมาะสม ดำเนินการด้วยความระมัดระวัง รอบคอบ
เน้นการพิจารณาศักยภาพของธุรกิจและความสามารถในการชำระหนี้คืนเป็นปัจจัยสำคัญ
โดยมีหน่วยงานควบคุมความเสี่ยงซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระทำหน้าที่ตรวจสอบการทำธุรกรรมด้านเครดิตให้เป็นไปตามนโยบายและแนวทางบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต
และมีหน่วยงานตรวจสอบรับผิดชอบในการสอบทานสินเชื่อตามแนวทางของ ธปท.

เพื่อให้ผลตอบแทนสอดรับกับความเสี่ยงที่ได้รับ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีการนำเครื่องมือในการวัดผลตอบแทนหลังหักค่าความเสี่ยงต่อเงินกองทุนหรือ RAROC
(Risk Adjusted Return on Capital) มาใช้ นอกจากนี้ บริษัทฯ
จัดให้มีการทดสอบภาวะวิกฤตหรือ Stress test
เพื่อคาดการณ์ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในภาวะวิกฤตที่จะส่งผลให้ลูกหนี้มีความสามารถในการชำระหนี้ลดลง
หรือไม่สามารถชำระหนี้ตามเงื่อนไขที่กำหนดในสัญญาตามสมมติฐานและปัจจัยเสี่ยงต่างๆ
ที่กำหนดขึ้นให้มีผลกระทบต่อการทำธุรกิจในภาคอุตสาหกรรมที่ลูกหนี้ดำเนินธุรกิจอยู่

ปัจจัยความเสี่ยงด้านเครดิตที่สำคัญ มีดังนี้

1.  ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีเป้าหมายในการกระจายสินเชื่อให้แก่กลุ่มลูกค้าต่างๆ อย่างเหมาะสม
เน้นในกลุ่มลูกค้าที่มีศักยภาพดี และควบคุมไม่ให้เกิดการกระจุกตัวในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งมากจนเกินไป
มีการบริหารความเสี่ยง Portfolio ของสินเชื่อโดยรวม
มีการติดตามวิเคราะห์และรายงานผลต่อคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

สถานะเงินให้สินเชื่อ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 เทียบกับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
สามารถจำแนกตามประเภทธุรกิจ ได้ดังนี้

  --------------------------------- ------------ -------- ------------ --------
  ประเภทธุรกิจ                        2553                  2552         

                                    มูลหนี้         ร้อยละ    มูลหนี้         ร้อยละ
                                    (ล้านบาท)              (ล้านบาท)     

  การเกษตรและเหมืองแร่                10,997       1.80     2,638        0.91

  อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์        98,014       16.05    16,772       5.79

  ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง          53,048       8.69     16,289       5.62

  การสาธารณูปโภคและการบริการ          66,576       10.90    16,184       5.59

  การบริโภคส่วนบุคคล                                                      

  เพื่อที่อยู่อาศัย                        77,902       12.75    7,241        2.50

  เพื่อธุรกิจหลักทรัพย์                    2,683        0.44     1,252        0.43

  เพื่อเช่าซื้อ                          239,943      39.28    211,564      73.05

  อื่น ๆ                              61,614       10.09    17,683       6.11

  รวมเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ       610,777      100.00   289,623      100.00
  --------------------------------- ------------ -------- ------------ --------

จากข้อมูลสินเชื่อโดยรวมพบว่า ณ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีสินเชื่อเช่าซื้อ
คิดเป็นร้อยละ 39.28 ของยอดสินเชื่อรวม
อย่างไรก็ตามสินเชื่อเช่าซื้อส่วนใหญ่เป็นสินเชื่อเช่าซื้อสำหรับบุคคลธรรมดาซึ่งมีมูลค่าต่อสัญญาไม่สูงมากนักและมีจำนวนลูกค้ามากทำให้มีการกระจายความเสี่ยงที่ดี
ทั้งนี้การปล่อยสินเชื่อเช่าซื้อได้ทำผ่านธนาคารตั้งแต่ปี 2548

2.  ความเสี่ยงจากการด้อยคุณภาพของสินเชื่อ

สินเชื่อด้อยคุณภาพ ได้แก่ สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัย และสงสัยจะสูญ
เป็นปัญหาหลักของแต่ละสถาบันการเงิน เพราะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย ซึ่งบริษัทฯ และบริษัทย่อย
ได้ให้ความสำคัญและพยายามควบคุมคุณภาพของสินเชื่อด้วยการกำหนดนโยบายและขั้นตอนในการติดตามคุณภาพของสินเชื่ออย่างสม่ำเสมอ

สัดส่วนสินเชื่อด้อยคุณภาพ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 เทียบกับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
เป็นดังนี้

  ------------------------- -------------- -------- -------------- --------
  สินเชื่อจัดชั้น                 2553                    2552           

                            มูลหนี้ (ล้านบาท)  ร้อยละ    มูลหนี้ (ล้านบาท)  ร้อยละ

  ต่ำกว่ามาตรฐาน              6,947          17.46    1,801          14.72

  สงสัย                      14,423         36.25    2,549          20.83

  สงสัยจะสูญ                  18,417         46.29    7,889          64.46

  รวม                       39,787         100.00   12,239         100.00
  ------------------------- -------------- -------- -------------- --------

บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีปริมาณสินเชื่อด้อยคุณภาพเพิ่มขึ้นจากจำนวน 12,239 ล้านบาท
ในเดือนธันวาคม ปี 2552 มาอยู่ที่ 39,787 ล้านบาท ในเดือนธันวาคม ปี 2553
จากการเข้าซื้อหุ้นของธนาคารนครหลวงไทย เมื่อพิจารณาจากภาพรวมของเงินให้สินเชื่อ
สินเชื่อด้อยคุณภาพมีสัดส่วนเท่ากับร้อยละ 6.51
ของเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.23 ในเดือนธันวาคม ปี 2552
และสามารถจำแนกตามประเภทธุรกิจได้ดังนี้

สินเชื่อด้อยคุณภาพจำแนกตามประเภทธุรกิจ

  ----------------------------- ------------ -------- ------------- --------
  ประเภทธุรกิจ                    2553                  2552          

                                มูลหนี้         ร้อยละ    มูลหนี้ (ล้านบาท) ร้อยละ
                                (ล้านบาท)                            

  การเกษตรและเหมืองแร่            432          1.09     38            0.31

  อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์    15,283       38.41    1,403         11.46

  ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง      5,051        12.70    1,447         11.82

  การสาธารณูปโภคและการบริการ      6,364        16.00    519           4.24

  การบริโภคส่วนบุคคล                                                   

  เพื่อที่อยู่อาศัย                    2,980        7.49     753           6.15

  เพื่อธุรกิจหลักทรัพย์                1,339        3.37     316           2.58

  เพื่อเช่าซื้อ                      4,403        11.07    5,213         42.59

  อื่น ๆ                          3,935        9.89     2,550         20.84

  รวมสินเชื่อด้อยคุณภาพ              39,787       100.00   12,239        100.00
  ----------------------------- ------------ -------- ------------- --------

ณ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยไม่มีความเสี่ยงด้านเครดิตที่อาจเกิดจากสินเชื่อด้อยคุณภาพในส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มวงเงินภายหลังจากหักสำรองหนี้สูญ
เนื่องจากบริษัทฯ มีการตั้งสำรอง 100%
ในสินเชื่อด้อยคุณภาพที่หลักประกันไม่คุ้มตามมาตรฐานการบัญชีสากล ฉบับที่ 39 (IAS39)

สินเชื่อด้อยคุณภาพของบริษัทฯ และบริษัทย่อยที่เป็นสถาบันการเงิน

  ---------------------------------- ------------- ---------- -------------
  (หน่วย : ล้านบาท)                                             

                                     2553          2552       เปลี่ยนแปลง

  สินเชื่อด้อยคุณภาพ                      38,244        11,630     26,614

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม                 20,555        8,110      12,445

  สำรองหนี้สูญ                          20,809        8,291      12,518

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มหลังหักสำรองหนี้สูญ   (254)         (181)      (73)

  สำรองหนี้ทั่วไป                        707           387        320
  ---------------------------------- ------------- ---------- -------------

การปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

(หน่วย : ล้านบาท)

  ----------------------------------------- --------------- -------------
                                            2553            2552

  จำนวนลูกหนี้ (ราย)                           20,534          11,008

  ยอดเงินต้นและดอกเบี้ยคงค้าง                    29,756          7,135

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม                        12,459          2,579

  ค่าเผื่อการปรับมูลค่าจากการปรับโครงสร้างหนี้        464             98

  เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ                  610,777         289,623

  ยอดหนี้ปรับโครงสร้างต่อสินเชื่อรวม (ร้อยละ)        4.87            2.46
  ----------------------------------------- --------------- -------------

ความเสี่ยงจากการปรับโครงสร้างหนี้เป็นความเสี่ยงจากลูกหนี้ด้อยคุณภาพย้อนกลับ
นั่นคือหลังจากปรับโครงสร้างหนี้ ลูกหนี้มีการผิดสัญญาและกลับมาเป็นลูกหนี้ด้อยคุณภาพอีกครั้งหนึ่ง
ซึ่งจะส่งผลกระทบกับบริษัทฯ และบริษัทย่อย ในส่วนของการปรับโครงสร้างหนี้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2553 ลูกหนี้ที่ได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้มียอดเงินต้นและดอกเบี้ยคงค้างเป็นจำนวนเงินรวม
29,756 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 4.87 ของยอดรวมเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ
โดยยอดรวมของหนี้ปรับโครงสร้างดังกล่าวหากคำนวณสุทธิจากหลักประกันจะมีมูลค่ารวมประมาณ
12,459 ล้านบาท

3.  ความเสี่ยงจากหลักประกัน

สำหรับการให้สินเชื่อที่มีหลักทรัพย์เป็นหลักประกัน บริษัทฯ
และบริษัทย่อยกำหนดให้มีการวิเคราะห์และจัดระดับคุณภาพของหลักประกันแต่ละประเภท
โดยพิจารณาถึงสภาพคล่องและความเสี่ยงของหลักประกันนั้น
และนำผลการวิเคราะห์ดังกล่าวไปใช้เป็นปัจจัยหนึ่งในการจัดระดับความเสี่ยงของสินเชื่อ ทั้งนี้
หลักประกันดังกล่าวไม่ว่าจะเป็นอสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์จะมีการประเมินมูลค่าโดยการประเมินราคาหรือตีราคาหลักประกันตามหลักเกณฑ์ที่
ธปท. กำหนดไว้ โดยประเภทของหลักประกันที่สำคัญของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ได้แก่
เงินฝากและตั๋วแลกเงิน หลักทรัพย์ในความต้องการของตลาด หลักทรัพย์นอกตลาด
อสังหาริมทรัพย์เพื่อการพาณิชย์ อสังหาริมทรัพย์ประเภทที่อยู่อาศัย ยานพาหนะ เครื่องจักร เป็นต้น
ทั้งนี้บริษัทฯ และบริษัทย่อยกำหนดแนวทาง
มาตรฐานและความถี่ในการประเมินราคาและตีราคาหลักประกันแต่ละประเภท
รวมทั้งกำหนดให้มีการจัดทำรายงานการประเมินราคาและตีราคาที่มีข้อมูลและการวิเคราะห์ที่ชัดเจนและเพียงพอต่อการตัดสินใจกำหนดราคา
ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้ว่ามูลค่าของหลักประกันนั้นลดลง หรือมีการเสื่อมราคาตามอายุการใช้งาน
จะต้องมีการพิจารณาการด้อยค่าของสินทรัพย์ที่เป็นหลักประกันโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

ที่ผ่านมาธุรกรรมสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ซึ่งเป็นธุรกิจหลักของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยรถยนต์เป็นหลักประกันที่ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทฯ
หากลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้บริษัทฯ
สามารถดำเนินการครอบครองสินทรัพย์ได้ในทันทีเพื่อนำไปขายในตลาดรถยนต์ใช้แล้ว ดังนั้น บริษัทฯ
และบริษัทย่อยอาจมีความเสี่ยงจากการไม่สามารถยึดรถยนต์ที่เป็นหลักประกันได้
รวมทั้งความเสี่ยงจากการจำหน่ายรถยนต์แต่ไม่สามารถชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้น ทั้งนี้
ขึ้นกับปัจจัยเสี่ยง เช่น สภาวะตลาดรถยนต์ใช้แล้ว สภาพของรถที่ได้ยึดมา เป็นต้น

4.  ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของทรัพย์สินรอการขาย

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีทรัพย์สินรอการขายมูลค่าราคาต้นทุนทางบัญชีสุทธิหลังหักค่าเผื่อการด้อยค่าจำนวน 11,970
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 1.36 ของสินทรัพย์รวม มีค่าเผื่อการด้อยค่า 3,783 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 24.01 ของมูลค่าราคาต้นทุนทางบัญชี

บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีทรัพย์สินรอการขายส่วนหนึ่งจำนวน 1,832 ล้านบาท (ราคาทุน)
ได้มีการทำสัญญาจะซื้อจะขายกับลูกค้า แต่อยู่ระหว่างการผ่อนชำระหรือการโอนกรรมสิทธิ์
บริษัทฯจึงยังมิได้รับรู้การขายและทรัพย์สินดังกล่าวยังคงบันทึกเป็นส่วนหนึ่งของทรัพย์สินรอการขายของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย

5.  ความเสี่ยงจากการค้ำประกันและการอาวัล

บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้ให้บริการกับลูกค้าที่ก่อให้เกิดภาระผูกพันจากการรับอาวัลตั๋วเงิน
เล็ตเตอร์ออฟเครดิต การค้ำประกันกู้ยืมเงิน ซึ่ง บริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีความเสี่ยงจากการที่ต้องเข้าไปรับผิดชอบแทนลูกค้า ในกรณีที่ลูกค้าไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญา
สำหรับความเสี่ยงที่เกิดจากการค้ำประกันและการอาวัล บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้ดูแลและควบคุมความเสี่ยงดังกล่าว ด้วยการตรวจสอบข้อมูล
โดยใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาอนุมัติ ตลอดจนควบคุมและติดตาม
โดยใช้แนวทางเดียวกับการให้สินเชื่อตามปกติของบริษัทฯ และบริษัทย่อย

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีภาระผูกพันจากการค้ำประกันการกู้ยืมเงินและการค้ำประกันอื่นๆ จำนวน 28,338 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 3.21 ของสินทรัพย์ทั้งหมด

2.  ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
และราคาตราสารในตลาดเงินตลาดทุนที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้ และเงินกองทุนของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ความเสี่ยงด้านราคา
ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย และความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน โดยบริษัทฯและบริษัทย่อย
มีนโยบายในการควบคุมและจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมและเป็นไปตามนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย

2.1 ความเสี่ยงด้านราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบ
เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารหนี้และตราสารทุนทำให้มูลค่าของเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยลดลง

บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้พัฒนาเครื่องมือในการวัดความเสี่ยงโดยใช้แบบจำลองของ
Value-at-Risk (VaR Model) เพื่อ วัดผลขาดทุนสูงสุด ณ ระดับความเชื่อมั่นหนึ่งๆ
หากถือครองหลักทรัพย์ในช่วงระยะเวลาที่กำหนด นอกจากนี้บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีการกำหนด
Limit ต่างๆ ในการทำธุรกรรมเพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่รับได้ เช่น Position
Limit และ Loss Limit เป็นต้น โดยมีหน่วยงานควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Unit)
ซึ่งแยกออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front office) และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (Back
office) ทำหน้าที่ควบคุมความเสี่ยงและรายงานสถานะ Limit ต่างๆ ต่อคณะกรรมการ
หน่วยงานหรือผู้บริหารต่างๆที่เกี่ยวข้องเพื่อบริหารความเสี่ยงได้ทันท่วงที บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมอบหมายให้คณะกรรมการพิจารณาการลงทุนเป็นผู้ควบคุม และติดตามความเสี่ยงด้านนี้
ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าเครื่องมือดังกล่าวมีประสิทธิภาพและมีความแม่นยำ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยกำหนดให้มีการทดสอบเครื่องมือด้วยการทำ Backtesting โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานที่
Bank for International Settlement (BIS) กำหนด นอกจากนี้ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีการจำลองเหตุการณ์รุนแรงอื่น ๆ
ที่อาจส่งผลกระทบต่อการลดลงของราคาหลักทรัพย์ในตลาดอย่างรุนแรงเฉียบพลัน
หรือทำการทดสอบภาวะวิกฤต Stress Test
เพื่อให้คาดการณ์ได้ว่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นมีผลต่อรายได้และเงินกองทุนอย่างไร

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 เงินลงทุนที่มีไว้เพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
จำแนกตามประเภทเงินลงทุน เป็นดังนี้

  ----------------------------------------------- ------------ -----------
                                                  มูลค่ายุติธรรม   
                                                  (ล้านบาท)     

                                                  2553         2552

  เงินลงทุนชั่วคราว                                                

  เงินลงทุนเพื่อค้า                                                 

  หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                         325          917

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                                31           759

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                               3,023        

  ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ             87           6

  เงินลงทุนเผื่อขาย                                                

  หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                         31,144       24,553

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                                4,168        1,387

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                               908          336

  ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ             253          132

  รวมเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายชั่วคราว                  39,939       28,090

  เงินลงทุนระยะยาว                                               

  เงินลงทุนเผื่อขาย                                                

  หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                         21,460       20,864

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                                5,849        7,222

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                               12,012       5,667

  ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ             8,884        5,775

  รวมเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายระยะยาว                 48,205       39,528

  รวมเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขาย                        88,144       67,618
  ----------------------------------------------- ------------ -----------

จากการที่ธนาคารธนชาตเข้าซื้อหุ้นธนาคารนครหลวงไทยในปีที่ผ่านมา
ทำให้มูลค่าเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทและบริษัทย่อยปรับเพิ่มขึ้น
ด้วยเหตุผลดังกล่าวจึงทำให้ค่าความเสี่ยงด้านราคาโดยรวมของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยปรับเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน

2.2 ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของรายการสินทรัพย์
หนี้สินและรายการนอกงบดุลทั้งหมดที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย (Rate Sensitive Items)
ในระยะเวลาต่างๆ กันในระดับที่ไม่เหมาะสม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (Net
Interest Income) ของบริษัทฯ และบริษัทย่อย

บริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีเป้าหมายที่จะดำเนินงานภายใต้ระบบบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่มีประสิทธิภาพระยะยาว
คือ
สามารถรักษาระดับความสัมพันธ์ของสัดส่วนโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินที่อ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ยในช่วงระยะเวลาต่างๆ
ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสำหรับการดำเนินงาน และให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ บริษัทฯ และผู้ถือหุ้น
บริษัทฯ
และบริษัทย่อยจึงพัฒนาเครื่องมือที่ใช้วัดความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยเพื่อให้สามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากความเหลื่อมล้ำระหว่างระยะเวลาของการปรับอัตราดอกเบี้ย
(Reprice) ในสินทรัพย์ หนี้สิน และภาระ ผูกพันในแต่ละช่วงเวลา (Interest Rate Gap
Analysis) ซึ่งจะมีการวัดความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือน เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีความเสี่ยงอยู่ในขอบเขตที่สามารถยอมรับได้
จึงได้จัดให้มีการกำหนดระดับเพดานความเสี่ยง
และระดับสัญญาณเตือนภัยที่ยอมรับได้โดยพิจารณาจากโครงสร้างของสินทรัพย์ หนี้สินและภาระผูกพัน
รวมทั้งการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย (Reprice)
ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในแต่ละช่วงเวลาตามแผนธุรกิจของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
และมอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย
ควบคุมและติดตามความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด โดยมีการติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจ
ภาวะตลาดเงินและตลาดทุน
และทิศทางอัตราดอกเบี้ยที่อาจเป็นสาเหตุของปัจจัยความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
เพื่อกำหนดมาตรการต่าง ๆ ในการรองรับความเสี่ยง

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
วิเคราะห์ตามระยะเวลาที่จะมีการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยตามสัญญาของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย ดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| รายการ               | ระ   |     |     |     |     |     |     |
|                      | ยะเว |     |     |     |     |     |     |
|                      | ลากา |     |     |     |     |     |     |
|                      | รกำห |     |     |     |     |     |     |
|                      | นดอัต |     |     |     |     |     |     |
|                      | ราดอ |     |     |     |     |     |     |
|                      | กเบี้ย |     |     |     |     |     |     |
|                      | ใหม่ห |     |     |     |     |     |     |
|                      | รือวัน |     |     |     |     |     |     |
|                      | ครบก |     |     |     |     |     |     |
|                      | ำหนด |     |     |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|                      | เ    | 0-3 | 3   | 1-5 | เกิน | ไม่ม | รวม |
|                      | มื่อทว | เ   | -12 | ปี   | 5 ปี | ีดอก |     |
|                      | งถาม | ดือน | เ   |     |     | เบี้ย |     |
|                      |      |     | ดือน |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| สินทรัพย์ทางการเงิน      |      |     |     |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เงินสด                | -    | -   | -   | -   | -   | 15, | 15, |
|                      |      |     |     |     |     | 298 | 298 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| รายการระ             | 1    | 76, | 501 | -   | -   | 6,  | 85, |
| หว่างธนาคารและตลาดเงิน | ,323 | 912 |     |     |     | 496 | 232 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เงินลงทุน              | 7    | 26, | 27, | 47, | 22, | 12, | 1   |
|                      | ,613 | 774 | 217 | 320 | 999 | 678 | 44, |
|                      |      |     |     |     |     |     | 601 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เงินให้สินเชื่อ           | 262  | 48, | 40, | 1   | 59, | 345 | 6   |
|                      | ,936 | 148 | 785 | 98, | 126 |     | 09, |
|                      |      |     |     | 504 |     |     | 844 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ลูกหนี้สำนักหักบัญชี        | -    | -   | -   | -   | -   | 391 | 391 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ลูก                   | -    | -   | -   | -   | -   | 2,  | 2,  |
| หนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์ |      |     |     |     |     | 007 | 007 |
|                      |      |     |     |     |     |     |     |
| และตราสารอนุพันธ์       |      |     |     |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| รวมสินทรัพย์ทางการเงิน   | 271  | 1   | 68, | 2   | 82, | 37, | 8   |
|                      | ,872 | 51, | 503 | 45, | 125 | 215 | 57, |
|                      |      | 834 |     | 824 |     |     | 373 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| หนี้สินทางการเงิน        |      |     |     |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เงินฝาก               | 185  | 1   | 1   | 21, | -   | 5,  | 5   |
|                      | ,156 | 93, | 25, | 688 |     | 921 | 32, |
|                      |      | 903 | 714 |     |     |     | 382 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| รายการระ             | 14   | 19, | 3,  | 1,  | -   | 1,  | 40, |
| หว่างธนาคารและตลาดเงิน | ,381 | 710 | 076 | 406 |     | 972 | 545 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| หนี้สินจ่ายเมื่อทวงถาม     | -    | -   | -   | -   | -   | 3,  | 3,  |
|                      |      |     |     |     |     | 127 | 127 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เงินกู้ยืม               | 3    | 1   | 36, | 35, | 33  | 22  | 1   |
|                      | ,997 | 09, | 234 | 185 |     |     | 84, |
|                      |      | 246 |     |     |     |     | 717 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เจ้าหนี้สำนักหักบัญชี       | -    | -   | -   | -   | -   | 98  | 98  |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| เจ้า                  | -    | -   | -   | -   | -   | 4,  | 4,  |
| หนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์ |      |     |     |     |     | 054 | 054 |
|                      |      |     |     |     |     |     |     |
| และตราสารอนุพันธ์       |      |     |     |     |     |     |     |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| รวมหนี้สินทางการเงิน     | 203  | 3   | 1   | 58, | 33  | 15, | 7   |
|                      | ,534 | 22, | 65, | 279 |     | 194 | 64, |
|                      |      | 859 | 024 |     |     |     | 923 |
+----------------------+------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+

2.3 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (Exchange Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้รับผลกระทบในทางลบเนื่องจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินต่างประเทศ
หรือจากการมีสินทรัพย์ หรือหนี้สินในสกุลเงินต่างประเทศ
แบ่งเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการทำธุรกรรมสกุลเงินต่างประเทศ (Transaction Risk)
และความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าจากเงินสกุลเงินต่างประเทศเป็นสกุลเงินท้องถิ่น
(Translation Risk)

ทั้งนี้ส่วนใหญ่ธุรกรรมที่เกี่ยวกับการปริวรรตเงินตราต่างประเทศเกิดจากการให้บริการของธนาคารธนชาต
ซึ่งเป็นบริษัทย่อย โดยธนาคารธนชาตมอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย
(ALCO) เป็นผู้ควบคุมและติดตามความเสี่ยงประเภทนี้
โดยการพิจารณาถึงความสอดคล้องระหว่างโครงสร้างและอายุครบกำหนดของสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
ประกอบกับธนาคารธนชาตมีนโยบายในการกำหนดระดับเพดานความเสี่ยงเพื่อควบคุมผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนต่อรายได้และเงินกองทุน
อย่างไรก็ดี เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ธนาคารธนชาตมีนโยบายที่จะปิดความเสี่ยงโดยใช้เครื่องมือทางการเงิน เช่น
สัญญาแลกเปลี่ยนล่วงหน้า เป็นต้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนในระดับต่ำ
เนื่องจากสินทรัพย์ที่เป็นเงินตราต่างประเทศส่วนใหญ่
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว

3.  ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่บริษัทฯ และบริษัทย่อย
ไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนทรัพย์สินเป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้แต่ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ในปัจจุบันและในอนาคต
โดยกลไกการบริหารความเสี่ยงจะเริ่มจากการประเมินกระแสเงินสดและฐานะสภาพคล่องในแต่ละช่วงเวลาที่บริษัทฯ
และบริษัทย่อย อาจมีความต้องการเงินทุนแตกต่างกันเพื่อรองรับการครบกำหนดของเงินกู้ยืม
การลดหนี้สินประเภทอื่นลง หรือการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์
โดยใช้เครื่องมือทั้งที่เป็นแบบจำลองวิเคราะห์สภาพคล่อง (Liquidity Gap Analysis)
อัตราส่วนด้านสภาพคล่องต่าง ๆ ตลอดจนการใช้สถานการณ์จำลองโดยการตั้งสมมติฐาน (“What
if” Scenarios) เพื่อวิเคราะห์ถึงผลกระทบว่าบริษัทฯ
และบริษัทย่อยจะยังคงมีสภาพคล่องที่เพียงพอหรือไม่ภายใต้กระแสเงินสดที่ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของลูกค้าในการต่ออายุสัญญาเมื่อครบกำหนดนอกจากนี้
ยังได้ประมาณการความต้องการสภาพคล่องภายใต้สมมติฐานที่แตกต่างกันตามภาวะเศรษฐกิจและเหตุการณ์ไม่ปกติต่าง
ๆ ที่เกิดขึ้นกับบริษัทฯ และบริษัทย่อยเองและเกิดกับระบบสถาบันการเงิน

ขณะเดียวกัน บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีการจัดทำแผนรองรับเหตุฉุกเฉินไว้รองรับกรณีเกิดปัญหาสภาพคล่องและจะมีการทบทวนเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญที่จะมีผลต่อการดำเนินงานตามแผน
ทั้งนี้ การควบคุมและติดตามความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ยเป็นผู้รับผิดชอบ
ซึ่งจะจัดให้มีการประชุมเพื่อติดตามสถานะและบริหารจัดการความเสี่ยงเป็นประจำทุกสัปดาห์

โครงสร้างแหล่งเงินทุนของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยซึ่งจำแนกตามประเภทของแหล่งที่มาของเงินทุนและระยะเวลาของแหล่งเงินทุน
เป็นดังนี้

เงินทุนจำแนกตามประเภทของแหล่งเงินทุน

  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------
  (หน่วย : ล้านบาท)                                               

                            2553         ร้อยละ      2552        ร้อยละ

  เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก                                             

  จากประชาชน                532,382      70.27      265,871     69.22

  จากสถาบันการเงิน            33,251       4.39       15,737      4.10

  จากต่างประเทศ              7,294        0.96       5,202       1.35

  ตั๋วแลกเงิน, ตั๋วสัญญาใช้เงิน     139,534      18.42      68,600      17.86

  หุ้นกู้                       44,949       5.93       28,705      7.47

  กองทุนอนุรักษ์พลังงาน          234          0.03       -           -

                            757,644      100.00     384,115     100.00
  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------

เงินทุนจำแนกตามระยะเวลาของแหล่งเงินทุน

  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------
  (หน่วย : ล้านบาท)                                               

                            2553         ร้อยละ      2552        ร้อยละ

  ไม่เกิน 1 ปี                 681,949      90.01      316,141     82.30

  เกิน 1 ปี                   75,695       9.99       67,974      17.70

                            757,644      100.00     384,115     100.00
  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีเงินฝากและเงินกู้ยืมรวม 757,644 ล้านบาท
โดยแหล่งเงินทุนส่วนใหญ่ยังคงเป็นเงินฝากจากประชาชนซึ่งมีระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญาไม่เกิน
1 ปี อันเป็นลักษณะโครงสร้างการทำธุรกิจเป็นปกติการค้าของสถาบันการเงิน อย่างไรก็ดีบริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้มีการออกผลิตภัณฑ์ตั๋วแลกเงิน และหุ้นกู้
เพื่อเป็นการเพิ่มทางเลือกในการออมเงินในกับลูกค้า

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
วิเคราะห์ตามระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญา เป็นดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

  --------------------------------------- -------------------------------- --------- --------- ---------- ---------
  รายการ                                  วันที่ครบกำหนดของเครื่องมือทางการเงิน                                  

                                          เมื่อทวงถาม                        น้อยกว่า 1  มากกว่า 1  ไม่มีกำหนด   รวม
                                                                           ปี         ปี                    

  สินทรัพย์ทางการเงิน                                                                                         

  เงินสด                                   15,298                           -         -         -          15,298

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน            7,429                            77,682    121       -          85,232

  เงินลงทุน                                 1,773                            51,949    83,986    6,893      144,601

  เงินให้สินเชื่อ                              65,207                           183,423   361,214   -          609,844

  ลูกหนี้สำนักหักบัญชี                           -                                391       -         -          391

  ลูกหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์ และตราสารอนุพันธ์   -                                2,007     -         -          2,007

  รวมสินทรัพย์ทางการเงิน                      89,707                           315,452   445,321   6,893      857,373

  หนี้สินทางการเงิน                                                                                           

  เงินฝาก                                  188,545                          318,006   25,831    -          532,382

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน            16,162                           22,917    1,466     -          40,545

  หนี้สินจ่ายเมื่อทวงถาม                        3,127                            -         -         -          3,127

  เงินกู้ยืม                                  11                               136,308   44,904    3,494      184,717

  เจ้าหนี้สำนักหักบัญชี                          -                                98        -         -          98

  เจ้าหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์และตราสารอนุพันธ์   -                                4,054     -         -          4,054

  รวมหนี้สินทางการเงิน                        207,845                          481,383   72,201    3,494      764,923

  รายการนอกงบดุล                                                                                           

  การค้ำประกันการกู้ยืมและการรับอาวัลตั๋วเงิน       367                              642       67        -          1,076

  ภาระตามตั๋วแลกเงินค่าสินค้าเข้าที่ยังไม่ครบกำหนด   156                              415       -         -          571

  เล็ตเตอร์ออฟเครดิต                         156                              2,280     20        -          2,456

  ภาระผูกพันอื่น ๆ                            56,106                           89,086    53,761    1,948      200,901

  รวมรายการนอกงบดุล                        56,785                           92,423    53,848    1,948      205,004
  --------------------------------------- -------------------------------- --------- --------- ---------- ---------

4. ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk)

เป็นความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากการขาดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ขาดธรรมาภิบาลในองค์กรหรือขาดการควบคุมที่ดี ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงานภายใน คน
ระบบงาน หรือเหตุการณ์ภายนอก
และส่งผลกระทบต่อรายได้จากการดำเนินงานและเงินกองทุนของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
รวมถึงความเสี่ยงด้านกฎหมาย เช่น ความเสี่ยงต่อการถูกฟ้องร้องหรือดำเนินคดีตามกฎหมาย
ถูกทางการเปรียบเทียบปรับ รวมทั้งความเสียหายที่ได้รับจากการตกลงกันนอกชั้นศาล เป็นต้น
ซึ่งความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะมีผลกระทบต่อความเสี่ยงด้านอื่นโดยเฉพาะความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
(Strategic Risk) และด้านชื่อเสียง (Reputation Risk)

บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้กำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่มุ่งเน้นไปที่การป้องกันและติดตามดูแลความเสี่ยงประเภทนี้
และเนื่องจากการควบคุมภายในเป็นกลไกสำคัญในการควบคุมและป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
บริษัทฯ และบริษัทย่อยจึงจัดให้มีระบบควบคุมภายในที่ดี อันได้แก่

-   การจัดโครงสร้างองค์กร บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีการกำหนดบทบาท หน้าที่
    ความรับผิดชอบของแต่ละตำแหน่งงานให้มีการสอบยันและถ่วงดุลอำนาจซึ่งกันและกัน (Check
    and Balance) โดยแยกหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front Office)
    ออกจากหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมและติดตามความเสี่ยง (Middle Office) ซึ่งได้แก่
    ฝ่ายควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Department) กับหน่วยงานที่บันทึกรายการ
    (Back Office)

-   การจัดให้มีหน่วยงานสนับสนุนการทำธุรกรรม เช่น หน่วยงานคอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศ
    หน่วยงานกฎหมาย หน่วยงานประเมินราคา ที่มีความชำนาญเฉพาะด้านและเป็นอิสระ
    เพื่อลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

-   การจัดให้มีระเบียบปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมทุกประเภทและคู่มือการปฏิบัติงานของพนักงาน
    ตลอดจนระเบียบอำนาจอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษร
    เพื่อเป็นแนวทางในการทำงานภายในองค์กรให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด

-   การจัดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง เพื่อควบคุม ติดตาม
    และประเมินความเสี่ยงของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ตรวจสอบข้อผิดพลาด
    ปรับปรุงแก้ไขจุดบกพร่องให้รัดกุมและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

-   การจัดการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูล
    เพื่อเพิ่มขีดความสามารถ
    ในการรองรับการขยายตัวของธุรกิจและสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ลูกค้าทั้งด้านเทคโนโลยีและด้านข้อมูล
    โดยเฉพาะการป้องกันความเสียหายจากการลักลอบเข้าถึงข้อมูลจากบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง

-   การจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง (Business Continuity Plan)
    ประกอบด้วยแผนฉุกเฉิน แผนระบบสำรอง และแผนการฟื้นฟูการดำเนินงาน
    เพื่อควบคุมไม่ให้การดำเนินธุรกิจหยุดชะงัก รวมทั้งจัดให้มีการซักซ้อม
    เพื่อทดสอบความพร้อมของแผนและเพื่อการปรับปรุงแผนให้สามารถปฏิบัติงานได้จริงและมีประสิทธิภาพ

ประกอบกับการที่บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีการใช้บริการจากบุคคลภายนอกดำเนินการแทนในบางกลุ่มกิจกรรมเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกับทิศทางการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงินในปัจจุบันและในอนาคต
บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้มีการกำหนดนโยบาย
เพื่อบริหารความเสี่ยงจากการใช้บริการจากบุคคลภายนอก (Outsourcing) ขึ้น
โดยนโยบายดังกล่าวนอกจากจะมีแนวทางการปฏิบัติงานที่สอดคล้องกับข้อบังคับในเรื่องเดียวกันที่ออกโดยธนาคารแห่งประเทศไทยแล้ว
ยังเพื่อประโยชน์ในการควบคุมภายในของบริษัทฯ และบริษัทย่อยด้วย

สำหรับการวัดและประเมินความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีการกำหนดหลักเกณฑ์
รูปแบบหรือเงื่อนไขของวิธีการที่ใช้ในการวัดและประเมินความเสี่ยงภายในของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยเอง โดยวิธีการดังกล่าวบริษัทฯ และบริษัทย่อยมีการพิจารณาถึงปัจจัยแวดล้อมต่างๆ
เช่น แนวทางการกำกับดูแลของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ
ลักษณะและความซับซ้อนของธุรกิจ ความสามารถในการยอมรับความเสี่ยงของบริษัทฯ
โอกาสและ/หรือความถี่ (Probability, Likelihood หรือ Frequency) ตลอดจน ผลกระทบ
(Impact หรือ Severity) ของความเสี่ยงที่เกิดขึ้น/อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้
ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้กลุ่มทุนธนชาตดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิต
ด้านตลาดและด้านปฏิบัติการตามแนวทางของ Basel II นั้น
กลุ่มทุนธนชาตได้เลือกวิธีการคำนวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านปฏิบัติการด้วยวิธี Basic Indicator
Approach

นอกจากนี้ ในการติดตามดูแลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยกำหนดเป็นนโยบายให้ผู้บริหารของแต่ละหน่วยงานมีความรับผิดชอบในการติดตามความเสี่ยง
โดยถือเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงานตามปกติ
ซึ่งจะช่วยให้รับทราบถึงความเสี่ยงและปัญหาที่เกิดขึ้นได้ทันท่วงที
และเพื่อให้สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลาได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที
ไม่ส่งผลเสียหายต่อบริษัทฯ และบริษัทย่อย ถึงกระนั้นก็ดี
เพื่อให้ทราบถึงผลการดำเนินงานและปัญหาที่เกิดขึ้น ตลอดจน
แนวโน้มและการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลปัจจัยเสี่ยง บริษัทฯ
และบริษัทย่อยจึงจัดให้มีการจัดเก็บและรายงานข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
เช่น ข้อมูลเหตุการณ์ความเสียหายที่เกิดขึ้น (Loss data) ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (Key Risk
Indicators) จุดที่มีความเสี่ยงสำคัญ เป็นต้น เสนอต่อคณะกรรมการของบริษัทฯ
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและผู้บริหารระดับสูงอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอเพื่อใช้ประกอบการกำหนดนโยบายและพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสม
และเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยประเมินความสามารถของระบบควบคุมภายในว่ามีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใดอีกทางหนึ่งด้วย

5.  ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ คือความเสี่ยงที่เกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์ แผนดำเนินงาน
และการนำไปปฏิบัติไม่เหมาะสมหรือไม่สอดคล้องกับปัจจัยภายใน
และสภาพแวดล้อมภายนอกอันส่งผลกระทบต่อรายได้ เงินกองทุนหรือการดำรงอยู่ของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย ในการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยจัดให้มีการทำแผนกลยุทธ์สำหรับช่วงเวลา 3 ปีข้างหน้า
และจัดให้มีการทบทวนแผนงานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
หรือเมื่อมีเหตุการณ์ภายนอกที่อาจส่งผลกระทบถึงการบรรลุเป้าหมายของธุรกิจ
โดยคณะกรรมการบริหารเป็นผู้ติดตามผลการดำเนินงานของหน่วยงานต่างๆ
เปรียบเทียบกับแผนงานประจำปีที่กำหนดเป้าหมายไว้อย่างสม่ำเสมอ

6.  ความเสี่ยงจากมาตรการหรือกฎระเบียบของทางการ

ความเสี่ยงจากมาตรการหรือกฎระเบียบของทางการ เป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการปรับปรุง
เปลี่ยนแปลงข้อบังคับ กฎหมายและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของหน่วยงานราชการโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ธปท.
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนโยบายแต่ละครั้งอาจส่งผลกระทบต่อกลยุทธ์ และการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย

สำหรับการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์และข้อบังคับต่างๆ ของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องในปี 2553
ที่ผ่านมา ส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงมาตรการที่จะช่วยส่งเสริมให้สถาบันการเงินมีหลักธรรมาภิบาลที่ดี
มีการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นและให้ความสำคัญต่อการคุ้มครองลูกค้ามากขึ้น
จึงไม่มีผลกระทบต่อกลยุทธ์และการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ และบริษัทย่อยมากนัก ซึ่งตลอดมาบริษัท
และบริษัทย่อยได้มีการปรับปรุงและพัฒนาระบบการปฏิบัติงานภายในและมาตรฐานการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างต่อเนื่องอยู่เสมอและเป็นภารกิจที่สำคัญที่ธนาคารจะต้องดำเนินธุรกิจให้สอดรับกับหลักเกณฑ์และข้อบังคับของทางการ