ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยง

เศรษฐกิจในปี 2548 ค่อนข้างชะลอตัว สาเหตุหลักเกิดจากการปรับตัวสูงขึ้นของราคาน้ำมัน
การเพิ่มขึ้นของอัตราเงินเฟ้อ ภัยทางธรรมชาติทั้งในและต่างประเทศ
และสถานการณ์ไม่สงบทางภาคใต้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจเพิ่มขึ้นมาก
เครือซิเมนต์ไทยได้ติดตามสถานการณ์ต่างๆ อย่างใกล้ชิด
เพื่อกำหนดแนวทางการดำเนินธุรกิจให้เหมาะสม โดยพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงแยกตามกลุ่มธุรกิจ
ดังนี้

ความเสี่ยงที่สำคัญจากการดำเนินธุรกิจของบริษัทในเครือฯ

  1.1 ธุรกิจเคมีภัณฑ์

  1.1.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ในตลาดโลก

  ราคาผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์และวัตถุดิบหลัก (Naphtha) ในตลาดโลกมีความผันผวนสูง
  เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ การเมือง
  และภัยทางธรรมชาติทั้งในและต่างประเทศ
  รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงด้านอุปสงค์และอุปทานของผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์และวัตถุดิบหลักที่ใช้ในกระบวนการผลิตที่จะส่งผลกระทบต่อธุรกิจทั้งในเชิงบวกและเชิงลบ
  ทำให้ธุรกิจต้องติดตามประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิด
  พร้อมทั้งกำหนดกลยุทธ์ในการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม ได้แก่
  การบริหารการจัดหาวัตถุดิบเพื่อลดความเสี่ยงทางด้านราคา
  และดำเนินอุตสาหกรรมต่อเนื่องเพื่อให้เกิด Synergy ในสายการผลิต
  รวมทั้งการมุ่งเน้นไปที่ผลิตภัณฑ์ที่เป็นสินค้า High Value-added ที่มี Margin สูง
  และมีความผันผวนของราคาน้อยกว่า

  1.1.2 ความเสี่ยงจากการขาดแคลนน้ำ

  ภาวะแห้งแล้งและการขาดแคลนน้ำในภาคตะวันออกอาจส่งผลกระทบต่อกำลังการผลิตของธุรกิจเคมีภัณฑ์
  ซึ่งภาครัฐได้กำหนดแนวทางการแก้ปัญหาทั้งระยะสั้นและระยะยาวอย่างจริงจัง ประกอบกับธุรกิจฯ
  ได้ดำเนินการให้มีแหล่งน้ำของตนเอง ส่งผลให้ธุรกิจฯ ยังดำเนินการผลิตได้ตามปกติ

  1.2 ธุรกิจกระดาษ

  1.2.1 ความเสี่ยงจากปริมาณและราคาวัตถุดิบหลัก

  ไม้ยูคาลิปตัสเป็นวัตถุดิบหลักของการผลิตเยื่อกระดาษ
  ซึ่งปัจจุบันกำลังประสบปัญหาด้านปริมาณไม่เพียงพอ ส่งผลให้ราคาสูงขึ้น ทั้งนี้
  เนื่องจากความต้องการใช้ไม้ยูคาลิปตัสจากอุตสาหกรรมอื่นๆ เพิ่มขึ้น เช่น เฟอร์นิเจอร์
  และก่อสร้าง รวมทั้งมีการส่งออกชิ้นไม้สับ (Woodchip) ไปต่างประเทศ
  เพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว
  ฝ่ายจัดการจึงเน้นให้ความสำคัญกับโครงการส่งเสริมการปลูกไม้ยูคาลิปตัสอย่างต่อเนื่อง
  รวมทั้งการวางแผนจัดหาไม้ทั้งจากในประเทศและประเทศเพื่อนบ้าน

  1.3 ธุรกิจซิเมนต์

  1.3.1 ความเสี่ยงจากราคาเชื้อเพลิงหลัก

  การที่ถ่านหิน (Coal) ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตปูนซีเมนต์มีราคาสูงขึ้น
  ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตปูนซีเมนต์สูงกว่าที่ประมาณการไว้
  ฝ่ายจัดการได้แก้ปัญหาดังกล่าวโดยการใช้เชื้อเพลิงอื่นทดแทน การสำรวจแหล่งเชื้อเพลิงใหม่
  และการทำสัญญาซื้อขายถ่านหินระยะยาว

  1.3.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมาย

  ธุรกิจซิเมนต์ได้รับผลกระทบจากการที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมได้กำหนดมาตรฐานใหม่
  เพื่อควบคุมการปล่อยฝุ่นก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ (NO_(x)) และซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO₂)
  ของโรงงานปูนซีเมนต์ทั่วประเทศ ธุรกิจได้ตรวจวัดฝุ่นที่เกิดจากกระบวนการผลิต
  พบว่าทุกโรงงานปูนซีเมนต์ของเครือฯ ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน นอกจากนี้
  ธุรกิจยังได้ศึกษาแนวทางในการลดปริมาณก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ (NO_(x))
  และซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO₂)
  ของทุกโรงงานปูนซีเมนต์ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคตอีกด้วย

  1.4 ธุรกิจผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง

  1.4.1 ความเสี่ยงจากการแข่งขัน

  จากภาวะเศรษฐกิจที่มีแนวโน้มการชะลอตัว จึงส่งผลให้ตลาดมีการแข่งขันที่รุนแรงเพิ่มขึ้น
  ดังนั้นเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
  ฝ่ายจัดการจึงให้ความสำคัญกับการวิจัยและพัฒนาสินค้า บริการ และกระบวนการทำงาน
  โดยได้ออกผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีมูลค่าสูงขึ้น (High Value-added Products)
  ซึ่งสอดคล้องกับความต้องการและรูปแบบการใช้ชีวิตของลูกค้า นอกจากนี้
  เพื่อลดความเสี่ยงจากการที่ต้องพึ่งพิงตลาดในประเทศเพียงแห่งเดียว
  ธุรกิจจึงได้มีการขยายฐานการส่งออกให้เพิ่มมากขึ้น

  1.5 ธุรกิจจัดจำหน่าย

  1.5.1 ความเสี่ยงจากการแข่งขันในธุรกิจ Logistics

  การเข้ามาของคู่แข่งรายใหม่เนื่องจากตลาดมีปริมาณการขนส่งที่มากขึ้น
  รวมถึงต้นทุนค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้นจากราคาน้ำมัน อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจนี้
  เพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว ฝ่ายจัดการได้ดำเนินการเพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน เช่น
  การพัฒนารูปแบบรถขนส่งให้เป็นแบบ Multi Purpose Vehicle
  เพื่อให้บรรทุกสินค้าได้หลายประเภท การพัฒนาระบบ IT
  เพื่อช่วยบริหารงานจัดส่งอย่างมีประสิทธิภาพ การรวมเที่ยวขนส่งสินค้าให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
  และจัดตั้ง Truck Terminal
  เพื่อเพิ่มปริมาณรถขนส่งให้เพียงพอกับความต้องการของลูกค้าและสามารถแข่งขันด้านราคากับคู่แข่งขันรายอื่นได้

  1.5.2 ความเสี่ยงจากการที่ผู้ผลิตขายตรงกับลูกค้าในธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ

  การเป็นตัวแทนซื้อมาขายไปให้ทั้งบริษัทภายในและภายนอกเครือฯ
  หากผู้ผลิตติดต่อซื้อขายกับลูกค้าโดยไม่ผ่านตัวแทน
  อาจส่งผลให้ธุรกิจนี้สูญเสียผลประโยชน์ทั้งในด้านรายได้และส่วนแบ่งตลาด
  เพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว ฝ่ายจัดการเน้นการจัดหาสินค้าจากผู้ผลิตรายใหม่เพิ่มเติม
  รวมถึงการสร้างคุณค่าส่วนเพิ่มของสินค้าและบริการให้มากขึ้นเพื่อบรรลุเป้าหมายตามที่ได้ตกลงไว้กับลูกค้า

ความเสี่ยงทางการเงิน มีความเสี่ยงที่สำคัญ ดังนี้

  2.1 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

  เครือฯ ยังคงบริหารความเสี่ยงเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
  โดยเลือกใช้เงินกู้ที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ในอัตราส่วนที่มากกว่าเงินกู้ที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
  โดยมีอัตราส่วนประมาณ 70:30 ตามลำดับ นอกจากนี้ เครือฯ ยังใช้เครื่องมือทางการเงินอื่น
  เช่น สัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate SWAP)
  เพื่อปรับสัดส่วนของอัตราดอกเบี้ยคงที่และลอยตัวให้อยู่ในอัตราที่เหมาะสม

  2.2 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน (Foreign Exchange Rate Risk)

  เครือฯ
  พยายามลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนโดยใช้แหล่งเงินกู้ภายในประเทศในรูปหุ้นกู้เป็นส่วนใหญ่
  และใช้เครื่องมือทางการเงิน ได้แก่ SWAP และ Forward
  ในการเปลี่ยนภาระหนี้สกุลต่างประเทศมาเป็นภาระหนี้สกุลบาทแทน
  มีผลทำให้ยอดเงินกู้สกุลต่างประเทศของเครือฯ ณ สิ้นปี 2548 เหลือเพียง 1%
  ของยอดเงินกู้ทั้งหมด นอกจากนี้
  การส่งออกสินค้าเป็นเงินสกุลต่างประเทศเป็นการช่วยลดความเสี่ยงจากภาระหนี้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศได้อีกทางหนึ่งด้วย
  (Natural Hedge)

นโยบายการบริหารและจัดการความเสี่ยง

เครือซิเมนต์ไทยเริ่มใช้แนวทางการบริหารความเสี่ยงอย่างระบบสากลตั้งแต่ปี 2545
ซึ่งเป็นการบริหารในเชิงรุก (Proactive Management)
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อคาดการณ์เหตุการณ์อันจะส่งผลกระทบต่อความเสี่ยงการดำเนินธุรกิจอย่างเป็นสาระสำคัญ
และกำหนดนโยบาย/กลยุทธ์ในการดำเนินงานให้สอดคล้องกันทั้งเครือฯ

นโยบายการบริหารและจัดการความเสี่ยง : -

-   จัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee)
    และผู้รับผิดชอบในแต่ละกลุ่มธุรกิจ เพื่อกำหนดนโยบาย กลยุทธ์ แนวปฏิบัติ
    และการบริหารระบบการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพ

-   คณะกรรมการตรวจสอบทำหน้าที่ประเมินการบริหารความเสี่ยง
    และเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการบริษัทเป็นรายไตรมาส

-   กำหนดให้มีสัญญาณเตือนภัยความเสี่ยง (Risk Warning Signal)
    เพื่อใช้เป็นมาตรการในการเฝ้าระวังความเสี่ยงที่ใกล้จุดยอมรับได้
    และกำหนดมาตรการในการจัดการความเสี่ยงนั้นทันที

-   มีการนำแนวทางการบริหารความรู้ (Knowledge Management)
    เป็นเครื่องมือช่วยในการเพิ่มประสิทธิภาพในการให้พนักงานมีความรู้และมีส่วนร่วมในการบริหารความเสี่ยงอย่างเป็นระบบและทั่วถึงทั้งเครือฯ