1. ปัจจัยความเสี่ยง

ในการดำเนินธุรกิจของธนาคารนั้น ย่อมได้รับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากทั้งปัจจัยภายในและภายนอกธนาคาร อย่างไรก็ตาม บางปัจจัยธนาคารสามารถควบคุมได้ ขณะที่บางปัจจัยก็อยู่นอกเหนือการควบคุมของธนาคาร ซึ่งผลกระทบเหล่านี้อาจส่งผลต่อการดำเนินงานของธนาคาร และผลตอบแทนที่นักลงทุนจะได้รับ

ความเสี่ยงจากสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

ธนาคารได้ลงนามในสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพกับกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯตามหลักการและเงื่อนไขที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเมื่อวันที่
19 กันยายน 2543 ซึ่งสัญญาฯ ดังกล่าวมีกำหนดระยะเวลา 5 ปี นับจากวันที่ 1 มกราคม 2544
สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2548 โดยใช้ยอดสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่รับโอนมาจากธนาคาร สหธนาคาร
และบริษัทเงินทุน 12 บริษัท คงค้าง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 ซึ่งมีจำนวนรวมประมาณ
197,462 ล้านบาท ประกอบด้วยลูกหนี้จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน ลูกหนี้จัดชั้นสงสัย
ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญ คิดเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 188,690 ล้านบาท
เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์ (Margin Loan) ซึ่งธนาคารคงไว้ที่ บง. กรุงไทยธนกิจ และ บล.
บีที (ชื่อเดิม คือ บล. ไทยธนกิจ) จำนวนเงินรวมประมาณ 3,020 ล้านบาท
และเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีราคาทุนสูงกว่าราคาตลาดจำนวนเงินประมาณ 5,752 ล้านบาท
โดยมียอดสำรองพึงกันของสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่จะได้รับการชดเชย (Notional Provision)
รวม 112,495 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นภายใต้สัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพดังกล่าวข้างต้นอันได้แก่
ความเสี่ยงต่อการร่วมรับผลขาดทุนอีกร้อยละ 15
ของผลขาดทุนอันเกิดจากประมาณการสินทรัพย์ที่เรียกเก็บไม่ได้ที่จะคำนวณ ณ
วันสิ้นสุดระยะเวลาการชดเชยที่เกินกว่าสำรองพึงกันที่จะได้รับการชดเชย (Notional
Provision)
และความเสี่ยงในมูลค่าที่จะได้รับคืนจริงในอนาคตจากลูกหนี้ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ซึ่งอาจต่ำกว่าราคาซื้อคืน
(มูลค่าปัจจุบันสุทธิ) ของหนี้ดังกล่าว ที่คำนวณ ณ วันสิ้นสุดระยะเวลาการชดเชย หรือในกรณีมีกำไร
ธนาคารจะได้รับส่วนแบ่งรายได้ในอัตราร้อยละ 5

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548
ธนาคารและบริษัทย่อยยังไม่ได้บันทึกผลกำไรหรือขาดทุนที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคตจากภาระผูกพันข้างต้นเนื่องจากยังไม่สามารถประมาณการกำไรหรือขาดทุนที่จะเกิดขึ้นได้
ทั้งนี้ ฝ่ายบริหารของธนาคารและบริษัทย่อยเชื่อว่าจะไม่เกิดผลขาดทุนที่เป็นสาระสำคัญขึ้นในอนาคต

ผลกระทบจากเหตุการณ์สำคัญภายหลังการลงนามในสัญญาฯ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ธนาคารมียอดลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่ได้รับการชดเชย (CAP) จำนวนรวม
82,352 ล้านบาท ที่ธนาคารได้โอนไปยังบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.)
ตามข้อกำหนดของพระราชกำหนดบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (ในราคาที่โอน 22,393 ล้านบาท
และมีขาดทุนจากการโอนตั้งพักไว้เป็นลูกหนี้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จำนวน 59,959 ล้านบาท)
และเนื่องจากการโอนลูกหนี้ตามพระราชกำหนดดังกล่าวเกิดขึ้นภายหลังจากสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ
จึงไม่มีการกล่าวถึงไว้ในสัญญาฯ เกี่ยวกับผลกระทบของการโอนดังกล่าวต่อการชดเชยรายได้
และการแบ่งปันกำไร/ขาดทุนในอนาคต อย่างไรก็ตาม
ธนาคารและบริษัทย่อยถือว่ากองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ยังคงต้องชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพส่วนที่โอนไป
บสท. ดังกล่าวตามเงื่อนไขสัญญาเดิม
ซึ่งเป็นไปตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ให้ไว้กับผู้บริหารของธนาคาร
ปัจจุบันการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพในส่วนที่โอนไป
บสท.ยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของกระทรวงการคลัง

ยอดคงค้างของสินทรัพย์ภายใต้สัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ยอดคงค้างของสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ได้รับการชดเชย (Covered
Asset Pool หรือ “CAP”) ภายใต้สัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ
ในบัญชีของธนาคารและบริษัทย่อยจำนวน 128,341 ล้านบาท
(ไม่ได้รวมลูกหนี้ด้อยคุณภาพภายใต้สัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ ที่โอนไปยัง
บสท. ซึ่งมีราคาโอนสะสม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 จำนวน 22,393 ล้านบาท)
ซึ่งธนาคารและบริษัทย่อยมีสำรองสำหรับสินทรัพย์ด้อยคุณภาพภายใต้สัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ถือว่าได้กันไว้แล้วอยู่ในบัญชี
ณ วันควบรวมกิจการจำนวนรวม 20,054 ล้านบาท
(ประกอบด้วยสำรองที่มีอยู่ในบัญชีของธนาคารจำนวน 18,221 ล้านบาท
และในบัญชีของบริษัทย่อยจำนวน 1,833 ล้านบาท ทั้งนี้ ไม่รวมสำรองของบง. กรุงไทยธนกิจ
จำนวน 293 ล้านบาท) ซึ่งสำรองที่มีอยู่ดังกล่าวถือเป็นเงินชดเชยผลขาดทุนที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
ได้ให้ไว้แล้ว
ผลขาดทุนส่วนเกินจากสำรองที่ได้กันไว้แล้วดังกล่าวจะได้รับการชดเชยตามสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

รายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพตามสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

ธนาคารบันทึกรายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพคำนวณตามเงื่อนไขในสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพลงวันที่
1 กุมภาพันธ์ 2544 และสัญญาเพิ่มเติมลงวันที่ 9 ตุลาคม 2545
ทั้งนี้ในส่วนของสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ได้รับชดเชยภายใต้สัญญาดังกล่าวที่โอนไปยังบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย
(บสท.) ซึ่งไม่ได้มีการกล่าวถึงไว้ในสัญญาฯ นั้น
ฝ่ายบริหารของธนาคารและบริษัทย่อยถือว่ากองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
ยังคงชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพส่วนที่โอนไป บสท. ดังกล่าวตามเงื่อนไขสัญญาฯ เดิม
โดยดอกเบี้ยตั๋วสัญญาใช้เงินที่ได้รับจาก บสท.
ได้ถือเสมือนเป็นรายได้ส่วนหนึ่งซึ่งนำไปหักจากการคำนวณรายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ
ซึ่งเป็นไปตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ให้ไว้
ปัจจุบันเรื่องดังกล่าวอยู่ระหว่างการพิจารณาอนุมัติของกระทรวงการคลัง

รายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ธนาคารและบริษัทย่อยรับรู้ในระหว่างปี 2548 จำนวน
1,558 ล้านบาท และรายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพค้างรับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548
จำนวน 8,387 ล้านบาท ซึ่งจำนวนเงินที่จะได้รับจริงของบัญชีลูกหนี้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
และรายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพขึ้นอยู่กับผลการตรวจสอบของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
ผลการเจรจาเพื่อหาข้อสรุปในประเด็นที่ยังตกลงกันไม่ได้
ผลการพิจารณาของกระทรวงการคลังในส่วนของลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่ได้มีการโอนไปยัง บสท.
และการเปลี่ยนแปลงข้อตกลงเพิ่มเติมของสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ (ถ้ามี)
ซึ่งจำนวนเงินที่จะได้รับจริงอาจแตกต่างจากที่บันทึกไว้
ธนาคารจะรับรู้รายได้จากการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพตามประมาณการตามสัญญาฯ อย่างไรก็ตาม
ธนาคารเชื่อมั่นว่าจำนวนเงินที่จะได้รับจะไม่แตกต่างจากที่บันทึกไว้อย่างเป็นสาระสำคัญเพราะกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯมีภาระผูกพันต่อธนาคารตามสัญญาการบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

ความเสี่ยงจากสัญญาโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพให้กับบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย

เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2544
ธนาคารได้ลงนามในสัญญาโอนสินทรัพย์เพื่อโอนขายสินเชื่อด้อยคุณภาพให้แก่บรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย
(“บสท.”) ตามพระราชกำหนดบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (“พรก.”)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ธนาคารและบริษัทย่อยมีลูกหนี้ที่โอนไป บสท.
จำแนกเป็นลูกหนี้ที่ได้รับการชดเชยรายได้ (CAP) และที่ไม่ได้รับการชดเชย (NON CAP) ดังนี้: -

(หน่วย : ล้านบาท)

งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของธนาคาร

31 ธันวาคม 2548

ขาดทุน

จากการ การบันทึกขาดทุน

ลูกหนี้ที่โอนขายให้ บสท. ราคาตามบัญชี ราคาโอน โอนขาย จากการโอนขาย

ลูกหนี้ที่ได้รับการชดเชย (CAP) 82,352 22,393 59,959 - ตั้งพักรอการชดเชยจาก

กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ

ลูกหนี้ที่ไม่ได้รับการชดเชย (NON CAP) 15,774 3,520 12,254 - ลดค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

รวม 98,126 25,913 72,213

หัก :- ราคาโอนส่วนที่ยังไม่ได้รับตั๋วสัญญาใช้เงิน

เพื่อชำระราคาเนื่องจากอยู่ระหว่างการ

ตรวจสอบโดย บสท. เพื่อยืนยันราคา

(ในงบการเงินปี 2548 แสดงรวมอยู่ใน

สินทรัพย์อื่น) (106)

:- ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ได้รับการไถ่ถอนบางส่วน (10,642)

มูลค่าตามตั๋วสัญญาใช้เงินที่ได้รับจาก บสท. แล้ว

(ในงบการเงินปี 2548 แสดงรวมอยู่ในเงินลงทุน

ระยะยาวประเภทตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนด) 15,165

ธนาคารจะได้รับตั๋วสัญญาใช้เงินที่ออกโดย บสท. เพื่อชำระค่าโอนขายสุทธิให้
ตั๋วเงินดังกล่าวเป็นประเภทโอนเปลี่ยนมือไม่ได้ มีอายุ 10 ปี โดยกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เป็นผู้อาวัล
ตั๋วสัญญาใช้เงินดังกล่าวมีดอกเบี้ยคิดตามอัตราดอกเบี้ยเงินฝากเฉลี่ยของธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 5
แห่ง ซึ่ง บสท.จะชำระดอกเบี้ยดังกล่าวทุกปีในรูปของตั๋วสัญญาใช้เงินที่โอนเปลี่ยนมือไม่ได้
มีกำหนดเวลาใช้เงินเมื่อสิ้นระยะเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่ออกตั๋วฯ โดย บสท.
สงวนสิทธิที่จะต่ออายุตั๋วสัญญาใช้เงินได้ตามที่เห็นควร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548
ธนาคารมีดอกเบี้ยตามตั๋วสัญญาใช้เงินของ บสท. ค้างรับจำนวน 149 ล้านบาท

ทั้งนี้ ภายใต้สัญญาโอนขายลูกหนี้ด้อยคุณภาพให้ บสท.
ธนาคารมีภาระที่จะต้องร่วมรับรู้ส่วนแบ่งผลกำไรหรือขาดทุนจากการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของ
บสท. ณ สิ้นปีที่ห้า และสิ้นปีที่สิบนับตั้งแต่วันที่ 1 กรกฏาคม 2544 ด้วย โดยในกรณีที่มีผลขาดทุน
ผลขาดทุนส่วนแรกจำนวนไม่เกินร้อยละ 20 ของราคาโอน ธนาคารจะเป็นผู้รับผิดชอบ
ผลขาดทุนส่วนที่สองจำนวนไม่เกินร้อยละ 20 ของราคาโอน บสท.
และธนาคารจะแบ่งกันฝ่ายละครึ่ง ผลขาดทุนส่วนที่เหลือ บสท. จะรับไปทั้งหมด
โดยทั้งนี้ค่าใช้จ่ายของ บสท. และดอกเบี้ยจ่ายของตั๋วสัญญาใช้เงินที่ออกโดย บสท.
จะรวมอยู่ในการคำนวณผลกำไรขาดทุนดังกล่าวด้วย และหากกรณีที่การบริหารมีกำไร
กำไรส่วนแรกจำนวนไม่เกินร้อยละ 20 ของราคาโอนจะแบ่งกันฝ่ายละครึ่งระหว่าง
บสท.และธนาคาร ผลกำไรส่วนที่สอง
(ซึ่งเมื่อรวมกับผลกำไรส่วนแรกแล้วต้องไม่เกินส่วนต่างระหว่างมูลค่าสินทรัพย์ด้อยคุณภาพตามบัญชีและราคาโอน)
ธนาคารจะรับไปทั้งหมด ส่วนกำไรส่วนที่เหลือ บสท. จะรับไปทั้งหมด

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548
ธนาคารยังไม่ได้บันทึกผลกำไรหรือขาดทุนที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคตจากภาระผูกพันข้างต้น
เนื่องจากยังไม่สามารถประมาณการกำไรหรือขาดทุนที่จะเกิดขึ้นได้
ทั้งนี้ฝ่ายบริหารของธนาคารเชื่อว่าจะไม่เกิดผลขาดทุนที่มีสาระสำคัญในอนาคต

รัฐบาลไทยไม่ได้รับประกันข้อตกลงหรือเงื่อนไขที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ต้องปฏิบัติตาม

แม้ว่ากองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จะเป็นหน่วยงานของรัฐบาลไทย
แต่รัฐบาลไทยไม่ได้รับรองอย่างชัดเจนในการที่จะให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
ปฏิบัติตามข้อตกลงหรือเงื่อนไขที่มีต่อธนาคาร
แต่อย่างไรก็ตามการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของธนาคารเป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 19
กันยายน 2543

ความเสี่ยงจากความสูญเสียที่เกิดขึ้นจากการปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

ลูกหนี้ที่ไม่ได้รับการชดเชย (NON CAP) ที่มีมูลค่าเงินให้กู้ยืมรวมดอกเบี้ยค้างรับ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2548 จำนวน 91,614 ล้านบาท ซึ่งเป็นหนี้จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน หนี้จัดชั้นสงสัย
และหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญเป็นจำนวน 803 ล้านบาท 1,745 ล้านบาท และ 4,873 ล้านบาท
ตามลำดับ ซึ่งอาจต้องมีการปรับโครงสร้างหนี้ต่อไปในอนาคต
และไม่ได้รับการชดเชยความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นจากการปรับโครงสร้างหนี้

กรณีการปรับโครงสร้างหนี้โดยการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการชำระหนี้
ธนาคารได้คำนวณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนโดยการหามูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับคืนคิดหักลดด้วยอัตราดอกเบี้ยในตลาด
เพียง วันที่ 31 ธันวาคม 2548
ธนาคารมีส่วนสูญเสียจากการปรับโครงสร้างหนี้ที่เกิดจากการปรับมูลค่าหนี้ (PV Loss)
เฉพาะของสินเชื่อที่ไม่ได้รับการชดเชย (NON CAP) คิดเป็นจำนวนเงินประมาณ 181 ล้านบาท
ซึ่งธนาคารได้ตั้งค่าเผื่อการปรับมูลค่าจากการปรับโครงสร้างหนี้ไว้แล้ว

นอกจากนี้
ธนาคารอาจมีส่วนสูญเสียจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้โดยการลดหนี้เงินต้นหรือดอกเบี้ยค้างรับ
หากลูกหนี้สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขของการปรับโครงสร้างหนี้ได้
ซึ่งส่วนสูญเสียสำหรับลูกหนี้ที่ได้รับการชดเชย (CAP) มีจำนวนประมาณ 935 ล้านบาท
จะนำไปรวมในการคำนวณกำไรขาดทุนจากสินทรัพย์ด้อยคุณภาพตามสัญญาบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ
ส่วนสูญเสียสำหรับลูกหนี้ที่ไม่ได้รับการชดเชย (NON CAP) จำนวนประมาณ 230 ล้านบาท
ธนาคารได้จัดให้มีสำรองทั่วไปไว้แล้ว
โดยแสดงรวมเป็นส่วนหนึ่งของบัญชีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้ในงบดุล

ความเสี่ยงจากการเพิ่มขึ้นของหนี้ที่ระงับการรับรู้รายได้ (NPL) ภายหลังสิ้นสุดสัญญาการบริหารและ

ชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ

ปัจจุบันหนี้ที่ระงับการรับรู้รายได้ของธนาคารจะคิดเฉพาะเงินให้สินเชื่อที่ไม่ได้รับการชดเชยตามสัญญาการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ
(NON CAP) ดังนั้น ภายหลังสัญญาการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพหมดอายุลง ณ สิ้นปี 2548
ธนาคารจะต้องนำหนี้ที่เคยได้รับการชดเชยตามสัญญาดังกล่าวที่ค้างชำระทั้งเงินต้นและหรือดอกเบี้ยเกินกว่า
3 เดือนมาคิดรวมเป็นหนี้ที่ระงับรับรู้รายได้
ซึ่งอาจทำให้ยอดหนี้ที่ระงับการรับรู้รายได้ของธนาคารเพิ่มสูงขึ้นได้อีกในอนาคต อย่างไรก็ตาม
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาธนาคารได้เร่งดำเนินการลดยอดหนี้ที่ระงับรับรู้รายได้ในส่วนของสินเชื่อที่ได้รับการชดเชยอย่างต่อเนื่อง
เพื่อลดจำนวนสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้ให้เหลือน้อยที่สุดก่อนที่สัญญาการชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพจะสิ้นสุดลง
ณ สิ้นปี 2548

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ธนาคารมีเงินให้สินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เฉพาะลูกหนี้ NON
CAP) ซึ่งคำนวณตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์จำนวน 7,011 ล้านบาท (ณ วันที่
31 ธันวาคม 2547 มีเป็นจำนวน 6,892 ล้านบาท)

ความเสี่ยงที่ธนาคารอาจกลับเป็นธนาคารรัฐวิสาหกิจในอนาคต

ตามสัญญาให้สิทธิในการซื้อคืนใบสำคัญแสดงสิทธิซื้อหุ้นบุริมสิทธิ (Option Agreement)
ที่ธนาคารทำกับกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ นั้น
สัญญาดังกล่าวได้ให้สิทธิธนาคารในการซื้อคืนใบสำคัญแสดงสิทธิจากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
ในช่วงระยะเวลานับจากวันที่ลงนามในสัญญาจนกระทั่งอีก 1
ปีก่อนที่ใบสำคัญแสดงสิทธิครบกำหนดอายุ (ใบสำคัญแสดงสิทธิจะครบกำหนดอายุในวันที่ 8 พฤษภาคม
2554) ซึ่งหากครบกำหนดแล้วยังคงมีใบสำคัญแสดงสิทธิเหลืออยู่ กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ
อาจใช้สิทธิในการซื้อหุ้นบุริมสิทธิของธนาคาร
โดยจำนวนหุ้นบุริมสิทธิที่เกิดจากการใช้สิทธิเมื่อรวมกับหุ้นเดิมที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถืออยู่แล้ว
หากมีจำนวนรวมเกินกว่าร้อยละ 50 ธนาคารจะกลับเป็นธนาคารรัฐวิสาหกิจ
โดยมีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่

ความเสี่ยงด้านการให้บริการคอมพิวเตอร์

จากการที่ธนาคารได้ดำเนินการสร้างศูนย์คอมพิวเตอร์
ซึ่งรองรับระบบงานสนับสนุนธุรกิจหลักของธนาคารเพื่อลดความเสี่ยงจากการหยุดชะงักการดำเนินธุรกิจกรณีเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน
รวมทั้งสร้างระบบรักษาความปลอดภัยเพื่อรองรับบริการและธุรกรรมผ่านสื่อ internet แล้วนั้น
ทางธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญของการให้บริการอย่างต่อเนื่องผ่านสื่อ internet
จึงได้ดำเนินการจัดทำระบบสำรองเพื่อรองรับธุรกรรมผ่านสื่อ internet เพิ่มเติม
อีกทั้งการดำเนินการปรับปรุงระบบรักษาความปลอดภัยเครือข่ายขององค์กรเพื่อให้การดำเนินการและการปฏิบัติงานมีความปลอดภัยและต่อเนื่องรวมทั้งประสิทธิภาพที่ดีขึ้น

ความเสี่ยงด้านเครดิต

ความเสี่ยงด้านเครดิตเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้หรือคู่สัญญาอาจไม่ปฏิบัติตามภาระหรือพันธะที่มีต่อกันตามที่ระบุไว้ในสัญญา
หรือการที่คุณภาพของลูกหนี้อาจมีการเสื่อมถอยลง
และทำให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ภายใต้นโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Policy)
ธนาคารมีการจัดองค์กรให้มีการถ่วงดุลและตรวจสอบซึ่งกันและกัน
มีการแบ่งแยกหน้าที่กันอย่างชัดเจนระหว่างผู้ทำหน้าที่ด้านตลาด ผู้อนุมัติสินเชื่อ
ผู้ตรวจสอบและผู้ที่ดูแลเรื่องการบริหารความเสี่ยง
การบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคารมีการบริหารทั้งในระดับรายลูกค้า (Standalone
Risk) และระดับ Portfolio
โดยธนาคารได้พัฒนาเครื่องมือในการประเมินความเสี่ยงที่เหมาะสมต่างกันไปตามประเภทของลูกค้า
สำหรับลูกค้านิติบุคคลธนาคารได้พัฒนา Risk Grading Tools
สำหรับลูกค้าสินเชื่อธุรกิจใช้มาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2545 โดยได้มีการ validate และ recalibrate
มาอย่างสม่ำเสมอ
ตามหลักการและแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่ดีสำหรับการใช้แบบจำลองภายใน (Internal
Model)ในการวัดและประเมินความเสี่ยง
เพื่อให้เครื่องมือดังกล่าวสามารถประเมินความเสี่ยงได้ถูกต้องแม่นยำและสนับสนุนการพิจารณาสินเชื่ออย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ในส่วนของลูกค้ารายย่อยบุคคลธรรมดา
ทั้งสินเชื่อเอนกประสงค์ที่ไม่มีหลักประกัน(Personal Cash) และที่มีหลักประกัน (Mortgage
Power) และสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย (Home Loan) ธนาคารก็ได้พัฒนาระบบ Credit Scoring
ใช้ในการประเมินความเสี่ยงผู้กู้ และมีการทดสอบความแม่นยำอย่างสม่ำเสมอเช่นกัน
โดยนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตนี้ได้รับการทบทวนอย่างสม่ำเสมอจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

ส่วนการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตระดับ Portfolio นั้น
ธนาคารคำนึงถึงหลักความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพของลูกหนี้แยกตามประเภทธุรกิจต่างๆ
และสัดส่วนการกระจุกตัวของสินเชื่อตามประเภทของธุรกิจต่างๆที่อยู่ใน Portfolio ของธนาคาร
รวมถึงการวิเคราะห์ผลตอบแทนที่ได้รับจากลูกหนี้ทั้งในมิติของคุณภาพลูกหนี้และประเภทธุรกิจ
นอกจากนี้ได้มีการกำหนดเพดานความเสี่ยงต่างๆ (Risk Limits)
ในการควบคุมระดับความเสี่ยงให้เป็นไปตามนโยบายของธนาคาร ซึ่ง ณ สิ้นสุดเดือนธันวาคม 2548
ธนาคารมีสัดส่วนการให้สินเชื่อแยกตามประเภทธุรกิจดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

ยอดรวม สินทรัพย์ที่ไม่ได้รับการชดเชย

ภาระ ภาระ

ประเภทธุรกิจ จำนวนราย คงค้างรวม จำนวนราย คงค้างรวม

การเกษตร การประมงและป่าไม้ 796 1,669.49 199 585.21

การธนาคารและธุรกิจการเงิน 102 6,576.35 58 3,784.41

การบริการ 1,204 13,504.06 598 10,057.28

การสาธารณูปโภค 189 7,544.05 111 6,515.77

การเหมืองแร่และย่อยหิน 27 275.80 5 102.15

การอุตสาหกรรม 1,435 41,787.89 858 30,657.37

ธุรกิจการพาณิชย์ 3,505 26,271.66 1,780 16,284.16

ธุรกิจเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง 1,105 25,291.94 395 14,973.66

อุปโภคบริโภค 62,547 15,514.46 57,170 8,740.32

รวม 70,910 138,435.69 61,174 91,700.34

ความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง
ความเสี่ยงที่ธนาคารอาจได้รับความเสียหายอันสืบเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและราคาตราสารในตลาดเงินตลาดทุน
ซึ่งส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

ธนาคารได้ควบคุมดูแลการบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย
โดยมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and Liabilities Management
Committee : ALCO) เป็นผู้กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย
อันเนื่องมาจากความไม่สอดคล้องกัน (Mismatch) ระหว่างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ย
ของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
ซึ่งธนาคารใช้การวิเคราะห์ความแตกต่างในการปรับตัวของสินทรัพย์และหนี้สินในแต่ละช่วงเวลา
(Gap Analysis) เป็นเครื่องมือหนึ่งในการประเมินความเสี่ยง นอกจากนั้น
ธนาคารยังใช้วิธีการวิเคราะห์แบบจำลองผลกระทบที่มีต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร (Net
Interest Income Simulation)
โดยมีหน่วยงานด้านบริหารความเสี่ยงที่เป็นอิสระจากฝ่ายงานที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงเป็นผู้ประเมิน
ควบคุมและติดตามความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมตามนโยบายของธนาคาร
สำหรับการควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยของธุรกรรมที่อยู่ในบัญชีเพื่อการค้า (Trading
Book) ธนาคารทำการควบคุมและจัดทำรายงานสถานะความเสี่ยงเป็นรายวัน
โดยการกำหนดเพดานความเสี่ยง (Risk Limit)
ที่เหมาะสมแยกตามผลิตภัณฑ์และแยกตามประเภทความเสี่ยง (Risk Type) ต่างๆ เช่น
Value-at-Risk (VaR) Limit, One Basis Point Shift (PV01) Limit เป็นต้น
เพื่อประเมินความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่ส่งผลกระทบต่อรายได้
และเงินกองทุนของธนาคาร

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

การให้สินเชื่อหรือการลงทุนในสินทรัพย์ประเภทอื่นที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศธนาคาร

ได้พยายามจัดหาแหล่งเงินทุนที่เป็นสกุลเดียวกัน
และพยายามกำหนดให้วันครบกำหนดทั้งสองด้านให้ตรงกัน
เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนให้น้อยที่สุด
ธนาคารยังทำการควบคุมการประกอบธุรกรรมด้านการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศทั้งที่เป็นการซื้อขายทันที
และซื้อขายล่วงหน้าโดยเป็นธุรกรรมที่รองรับธุรกิจของลูกค้าเป็นหลัก
โดยมีการพิจารณากำหนดวงเงินซื้อขายให้กับลูกค้าแต่ละรายตามขั้นตอนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ
ซึ่งหน่วยงานด้านบริหารความเสี่ยงที่เป็นอิสระจากฝ่ายงานที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงจะเป็นผู้กำหนดตาราง
Loan Equivalent Factor (LEF)
ที่คำนวณมาจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราสกุลต่างๆ เพื่อใช้คำนวณค่า Pre
Settlement Risk (PSR) ในการควบคุมความเสี่ยงต่อลูกค้าแต่ละราย
ในขณะที่การควบคุมปริมาณการทำธุรกรรมเพื่อค้า (Trading)
ธนาคารได้ทำการควบคุมทั้งในระดับผู้ค้า (Dealer) และระดับรวมของธนาคาร (Portfolio)
มีการกำหนดเพดานความเสี่ยง (Risk Limit)
ที่เหมาะสมแยกตามผลิตภัณฑ์และแยกตามประเภทความเสี่ยง (Risk Type) ต่างๆ เช่น
Value-at-Risk (VaR) Limit, FX Net Open Position Limit, Loss Limit เป็นต้น
และได้ทำการวัดมูลค่า (Mark to Market) ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งเป็นการวัดและติดตามรายงานความเสี่ยงเป็นรายวัน
นอกจากนี้ยังมีการทำการวิเคราะห์ผลกระทบจากเหตุการณ์วิกฤต (Stress Testing)
อย่างสม่ำเสมออีกด้วย

ทั้งนี้ ธนาคารได้ดำเนินการจัดทำนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
และควบคุมดูแลการปฏิบัติให้เป็นไปตามนโยบาย
รวมถึงการทดสอบความแม่นยำและความถูกต้อง(Back Test)
แบบจำลองต่างๆที่ใช้ในการประเมินความเสี่ยงด้านตลาดอย่างสม่ำเสมอ
อีกทั้งให้มีการรายงานการประเมินเงินกองทุนที่ต้องดำรงเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดเป็นไปตามนโยบายและหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
โอกาสที่ธนาคารจะไม่สามารถชำระเงินตามภาระผูกพันที่ครบกำหนดได้
อันเนื่องมาจากการที่ธนาคารไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์ให้เป็นเงินสดหรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนที่เพียงพอได้ทันกำหนด
ทั้งนี้ธนาคารมีการบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับสภาพการดำเนินธุรกิจของธนาคารและสถานการณ์ทางเศรษฐกิจในแต่ละขณะ
และเป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย รวมทั้งได้จัดทำแผนฉุกเฉิน (Contingency
Plan)
รองรับกรณีเกิดวิกฤตสภาพคล่องไว้ล่วงหน้าเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขสถานการณ์หากต้องเผชิญกับปัญหานี้ในอนาคต
ทั้งนี้การบริหารสภาพคล่องในภาพรวมของธนาคารจะอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
(ALCO)

ในปี 2548 ที่ผ่านมา ธนาคารได้มีการปรับโครงสร้างเงินทุนทั้งระยะสั้นและระยะยาว
โดยให้มีการกระจายแหล่งเงินทุนเพื่อกระจายความเสี่ยง เพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจ
และสภาพคล่องที่คาดว่าจะได้รับจากลูกหนี้กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินภายใต้สัญญาบริหารและชดเชยสินทรัพย์ด้อยคุณภาพในช่วงต้นปี
2549

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการคือความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากการขาดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
หรือขาดธรรมาภิบาลในองค์กร และการขาดการควบคุมที่ดี
โดยอาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงานภายใน บุคลากร ระบบงาน หรือเหตุการณ์ภายนอก
ที่อาจส่งผลกระทบในทางลบต่อเงินรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญ จึงได้มีการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยมีนโยบายบริหารและควบคุมความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นให้มีประสิทธิภาพเป็นมาตรฐานสากล
โปร่งใส และสอดคล้องตามหลักธรรมาภิบาล (Good Governance)
โดยในการจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ คณะกรรมการธนาคารได้มอบหมายให้
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่กำหนดนโยบาย
และแนวทางการบริหารความเสี่ยงปฏิบัติการให้สอดคล้องกับแนวทาง Standardised Approach
ของ BIS และธนาคารยังมีจุดมุ่งหมายอย่างชัดเจนที่จะพัฒนาไปสู่การใช้แนวทาง Advanced
Measurement Approaches ของ BIS ในอนาคต

ธนาคารกำหนดให้ผู้บริหารหน่วยธุรกิจต่าง ๆ
เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ควบคุมการปฏิบัติงาน
และปลูกฝังจิตสำนึกในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการขึ้นภายในหน่วยงานนั้นๆ
โดยที่ด้านบริหารความเสี่ยงจะเป็นผู้พัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการระบุ ประเมิน รายงาน
และติดตามความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้เป็นไปตามนโยบายการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร
และมาตรฐานสากล
ทั้งนี้กำหนดให้ทุกหน่วยงานภายในจะต้องทำการประเมินความเสี่ยงด้วยตนเอง(Operational
Risk Management Self Assessment)
โดยจะต้องประเมินความเสี่ยงและรายงานผลอย่างสม่ำเสมอให้แก่ด้านบริหารความเสี่ยง
เพื่อสรุปผลการประเมิน และวิเคราะห์ถึงความเสี่ยงที่เกิดขึ้น
ตลอดจนนำเสนอผลต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาตัดสินใจแก้ไขปัญหา รวมถึงการติดตามผลหลังการแก้ไข
ซึ่งวิธีการดังกล่าวนี้ทำให้ทุกฝ่ายงานและสาขาของธนาคารต้องดำเนินการทบทวน
และตรวจสอบการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดความผิดพลาดในการปฏิบัติงาน
และเพิ่มความมั่นใจในการแก้ปัญหาให้ได้ภายในเวลาที่เหมาะสม
ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบการควบคุมภายในของทุกหน่วยงานภายในธนาคาร อาทิ การอนุมัติ
และอำนาจอนุมัติ การสอบทานความถูกต้องของธุรกรรมต่าง ๆ การแบ่งแยกหน้าที่
การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศ
รวมถึงแผนการรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่องให้เป็นไปอย่างเหมาะสมตามมาตรฐานสากล
และนำไปสู่การมีบรรษัทภิบาล
อีกทั้งธนาคารมีหน่วยงานควบคุมซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระที่ขึ้นตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบคือ
ฝ่ายตรวจสอบภายใน
และทีมกำกับการปฏิบัติและสอบทานสินเชื่อซึ่งจะทำหน้าที่สอบทานการปฏิบัติงานของทุกหน่วยงานภายในธนาคาร

นอกจากนี้ธนาคารยังได้เตรียมความพร้อมเพื่อปรับปรุงระบบการวัดความเสี่ยง
และคำนวณเงินกองทุนที่ต้องดำรงตามวิธีการแบบ Advanced Measurement Approaches
ตามแนวทางของ BIS อาทิ ระบบการจัดเก็บและติดตามข้อมูลเครื่องชี้ความเสี่ยง (Key Risk
Indicators) ระบบติดตามและบันทึกข้อมูลความสูญเสียที่เกิดจากความเสี่ยงปฏิบัติการ (Loss
Incidents) แยกประเภทตามมาตรฐานที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทยและ BIS
รวมถึงข้อมูล Risk Exposure ต่าง ๆ
เพื่อให้ธนาคารมีข้อมูลเชิงปริมาณพร้อมสำหรับการนำไปสร้างแบบจำลองทางสถิติสำหรับการวัดความเสี่ยงโดยวิธีการเชิงปริมาณที่สามารถสะท้อนความเสี่ยงได้ดียิ่งขึ้นต่อไป

[]