2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ประวัติความเป็นมาและการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญ

บริษัท สหมิตรถังแก๊ส จำกัด (มหาชน) เริ่มก่อตั้งในปี 2524 ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 6.4
ล้านบาท โดยกลุ่มตระกูล “ เอกะหิตานนท์ “
วัตถุประสงค์เพื่อผลิตถังแก๊สปิโตรเลียมเหลวจำหน่ายภายในและต่างประเทศ
โดยมีสำนักงานและโรงงานแห่งแรกอยู่ที่บางมด ด้วยกำลังการผลิตเริ่มต้นเพียง 5,000 ถัง/เดือน
จากนั้นมาก็ได้ขยายกำลังการผลิตขึ้นเรื่อยๆ
จนกระทั่งได้ย้ายสำนักงานใหญ่และโรงงานมาอยู่ที่ถนนบางขุนเทียน-ชายทะเล ( ที่ตั้งปัจจุบัน )
และเพื่อรองรับการขยายตัวอย่างรวดเร็วของตลาด ในปี 2537
บริษัทได้ก่อสร้างโรงงานแห่งใหม่ที่จังหวัดลำพูน
โดยโรงงานแห่งนี้ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
แต่เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจที่ตกต่ำมากทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกราวปลายปี 2539
บริษัทจำเป็นต้องปิดโรงงานที่จังหวัดลำพูนลงชั่วคราวในปี 2540 อย่างไรก็ตาม
แนวโน้มการเติบโตของเศรฐกิจเริ่มดีขึ้นและผลประกอบการของบริษัทก็เริ่มดีขึ้นเรื่อยๆ
โดยเฉพาะในปี 2543 ยอดขายสูงขึ้นมาก และคาดว่าจะสูงขึ้นต่อไปอีก ปัจจุบัน
บริษัทสามารถรองรับการขยายตัวของตลาดได้ถึง 200,000 ใบต่อเดือน ( 2.4 ล้านใบ/ปี )

2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

บริษัทประกอบธุรกิจเป็นผู้ผลิตถังแก๊สปิโตรเลียมเหลว สำหรับบรรจุแก๊สปิโตรเลียมเหลว LPG
เพื่อจำหน่ายภายในและต่างประเทศ ภายใต้เครื่องหมายการค้า “SMPC”
และเครื่องหมายการค้าของลูกค้า ( กลุ่มบริษัทค้าน้ำมันและเชื้อเพลิง )
โดยถังแก๊สของบริษัทได้รับการออกแบบให้ได้ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมทั้งของประเทศไทย
( Thai Industrial Standard–TIS ) อเมริกา ( American Standard DOT )
ออสเตรเลีย (Australian Standard – AS ) และอังกฤษ ( British Standard – BS )

2.3 โครงสร้างของรายได้

บริษัทมีสายผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว คือ ถังแก๊สปิโตรเลียมเหลวขนาดต่างๆกัน ตั้งแต่ 1.25 – 48
กก. โครงสร้างของรายได้จึงแบ่งเป็นตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ ดังนี้

  ------------------ -------- -------- -------- -------- -------- ---------
  ประเภท             ปี 2543            ปี 2542            ปี 2541   

                     ล้านบาท   %        ล้านบาท   %        ล้านบาท   %

  ตลาดในประเทศ       381.81   38       206.00   34       81.24    18

  ตลาดต่างประเทศ      603.33   62       396.82   66       381.40   82

  รวม                985.14   100      602.82   100      462.64   100
  ------------------ -------- -------- -------- -------- -------- ---------

  2.4 เป้าหมายการดำเนินธุรกิจ

ในปี 2544 นี้ ผู้บริหารได้กำหนดเป้าหมายของยอดขายให้ถึง 2.16 ล้านใบต่อปี ( 170,000
ใบ/เดือน )

7

2.5 ลักษณะของผลิตภัณฑ์

ถังแก๊สปิโตรเลียมเหลว ที่บริษัทผลิตตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรมมี 2
แบบคือ

1. ถังสองส่วน ขนาดบรรจุตั้งแต่ 1.25 – 16 กก.

  ประกอบด้วยส่วนหัวและส่วนก้น แต่ละส่วนทำด้วยเหล็กกล้าชิ้นเดียว
  เมื่อนำมาเชื่อมประกอบเข้าด้วยกันแล้ว จะมีรอยเชื่อมตามแนวเส้นรอบวงได้ 1 รอย

2. ถังสามส่วน ขนาดบรรจุตั้งแต่ 18 – 48 กก.

  ประกอบด้วยส่วนหัว ส่วนก้น เช่นเดียวกันกับถังสองส่วน
  และส่วนกลางจะเป็นรูปทรงกระบอกเชื่อมประกอบกันเป็นถัง
  สำหรับส่วนกลางทำด้วยเหล็กแผ่นม้วนมีรอยเชื่อมได้ 1 รอย
  เป็นเส้นตรงขนานไปกับแนวแกนของถัง
  การประกอบถังสามส่วนจะทำให้ได้ถังที่มีปริมาตรมากตามต้องการ

2.6 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

2.6.1 ลักษณะการตลาด

ตลาดภายในประเทศ

(ก) ลักษณะการตลาด

ตั้งแต่ช่วงปลายปี 2542 เป็นต้นมา ตลาดถังแก๊สภายในประเทศเริ่มมีการขยายตัวในอัตราที่เพิ่มขึ้น
เนื่องจากสภาวะเศรษฐกิจโดยรวมภายในประเทศเริ่มปรับตัวดีขึ้นหลังจากได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคในช่วง
2 - 3 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ปริมาณความต้องการสินค้าในประเทศสูงขึ้นมาก นอกจากนี้
มาตรการของรัฐบาลในเรื่องการกำจัดถังผิดกฎหมายออกจากตลาดค้าแก๊สหุงต้ม
หรือที่เรียกกันในวงอุตสาหกรรมว่า "ถังขาว"
ทำให้ผู้ผลิตถังแก๊สที่ระบบและคุณภาพในการผลิตยังไม่ได้ตามข้อกำหนดหรือความต้องการของมาตรฐานอุตสาหกรรมไม่สามารถที่จะผลิตสินค้าออกสู่ตลาดได้
จึงเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งที่ทำให้บริษัทมีอัตราการขยายตัวของถังแก๊สเพิ่มขึ้น

(ข) ลักษณะลูกค้า

กลุ่มลูกค้าในประเทศที่สำคัญมีทั้งสิ้น 4 รายได้แก่

1.  การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย

2.  บริษัท ยูนิคแก๊ส แอนด์ ปิโตรเคมิคัลส์ จำกัด (มหาชน)

3.  บริษัท เวิลด์ซิลินเดอร์ อินดัสเตรียล จำกัด

4.  บริษัท ยูเนียนแก๊ส แอนด์ เคมิคัลส์ จำกัด

ลักษณะการจำหน่ายเป็นการขายตรง

8

ตลาดต่างประเทศ

(ก) ลักษณะการตลาด และ กลุ่มลูกค้า

  ตลาดต่างประเทศยังคงเป็นตลาดที่มีความต้องการถังแก๊สเพิ่มขึ้นทุกปีอย่างต่อเนื่อง ตาม

สภาวะเศรษฐกิจและการเพิ่มของประชากรโลก
ในขณะเดียวกันแนวโน้มของการแข่งขันทางด้านราคาก็สูงขึ้นด้วย
บริษัทจึงจำเป็นต้องปรับปรุงประสิทธิภาพในการผลิตเพื่อสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้ นอกจากนี้
ผู้นำเข้ายังคงเข้มงวดเรื่องคุณภาพของสินค้าเป็นสำคัญ
รวมทั้งการส่งมอบสินค้าตามระยะเวลาที่กำหนด โดยในปีที่ผ่านมา
บริษัทยังคงรักษาส่วนแบ่งตลาดเดิมไว้ได้ ในขณะเดียวกันก็สามารถขยายตลาดใหม่ๆได้เพิ่มขึ้นด้วย
โดยตลาดหลักยังคงเป็นกลุ่มประเทศในแถบเอเชีย ยุโรป แอฟริกา และอเมริกา

ลักษณะการจำหน่ายมีทั้งการขายตรงและขายผ่านบริษัทตัวแทน เนื่องจากผู้ค้าถังแก๊สในประเทศนั้นๆ
ต้องการมีบริษัทตัวแทนท้องถิ่นเพื่อประสานงาน
ซึ่งจะช่วยทำให้บริษัทลดภาระทางเอกสารและง่ายต่อการวางแผนการจำหน่าย
รวมทั้งการควบคุมสินค้าคงคลัง

ในปีนี้ สัดส่วนการจำหน่ายในประเทศ : ต่างประเทศ ประมาณ 38 : 62

2.6.2 สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรม

ในช่วง 4 – 5 ปีที่ผ่านมา มีผู้ผลิตรายใหม่ๆเกิดขึ้นไม่น้อยกว่า 8 โรงงานในแถบเอเชีย
ทำให้การแข่งขันระหว่างประเทศมีมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ดังที่ได้กล่าวแล้ว
ปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการตัดสินใจของผู้ซื้อก็คือเรื่องคุณภาพและราคาเป็นสำคัญ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ซื้อที่เป็นบริษัทน้ำมันยักษ์ใหญ่ เช่น ESSO และ SHELL
ได้มีการเปลี่ยนแปลงระบบจัดซื้อเองในแต่ละประเทศ
มารวมเป็นจัดซื้อสำหรับทั้งกลุ่มเพื่อการต่อรองราคาที่ต่ำลง
พร้อมทั้งยังจัดให้มีการตรวจสอบโรงงานเพื่อให้แน่ใจว่าผู้ผลิตสามารถตอบสนองความต้องการและข้อกำหนดของแต่ละประเทศได้
ดังนั้น แม้ว่าจะมีผู้ผลิตรายใหม่ๆที่มีศักยภาพทางด้านการเงินสูงเกิดขึ้นในตลาดก็ตาม
ด้วยเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น
จะเห็นว่าผู้ผลิตรายใหม่เหล่านี้ยังต้องใช้เวลาพอสมควรที่จะสามารถสร้างชื่อเสียงและภาพพจน์ทั้งทางด้านคุณภาพสินค้าและบริการให้เป็นที่น่าเชื่อถือ
ตลอดจนพัฒนาประสิทธิภาพในการผลิตเพื่อให้มีต้นทุนที่สามารถแข่งขันได้ ณ ปัจจุบัน
บริษัทได้รับเลือกให้เป็นผู้ผลิตและจัดหาถังแก๊สให้กับกลุ่มบริษัท ESSO และ SHELL ในแถบ

เอเชีย ยุโรป และอาฟริกาตั้งแต่ปลายปี 2540 และแถบอเมริกาตั้งแต่ปลายปี 2541 เป็นต้นมา

  ในปัจจุบัน โรงงานผลิตถังแก๊สในประเทศรายสำคัญที่สามารถผลิตถังแก๊สได้ตามมาตรฐาน

กระทรวงอุตสาหกรรมของประเทศไทยมีเพียง 5 โรงงาน
โดยมีบริษัทเป็นผู้ผลิตในประเทศรายที่มีกำลังการผลิต

สูงสุดประมาณ 2.4 ล้านใบ/ปี

อาจกล่าวได้ว่าภาพรวมแนวโน้มการแข่งขันโดยทั่วไปเป็นเรื่องของราคาเป็นสำคัญ
นอกจากเรื่องคุณภาพของสินค้า และความตรงต่อเวลาในการส่งมอบสินค้า ดังนั้น
บริษัทจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาปรับปรุงประสิทธิภาพในการผลิตอยู่ตลอดเวลาเพื่อลดต้นทุนการผลิต
ให้สามารถเป็นผู้นำในตลาดได้

9

2.7 การจัดหาผลิตภัณฑ์

2.7.1 ลักษณะการจัดให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย

2.7.1.1 ลักษณะการผลิต

ปัจจุบัน บริษัทมีโรงงานผลิตเพียงแห่งเดียวคือ สถานที่ตั้งสำนักงานใหญ่ปัจจุบัน
โดยมีกำลังการผลิตรวมประมาณ 2.4 ล้านใบต่อปี ปัจจุบัน
บริษัทมีอัตราการใช้กำลังการผลิตอยู่ที่ประมาณ 75%

  2.7.1.2 การจัดหาวัตถุดิบ

  ต้นทุนวัตถุดิบที่สำคัญที่ใช้ในการผลิตคือ เหล็กรีดร้อน ซึ่งสามารถจัดหาได้ทั้งในประเทศ

และต่างประเทศ สัดส่วนในปีนี้โดยประมาณ 50 : 50
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความผันผวนของค่าเงินบาทและราคาเป็นสำคัญ แหล่งวัตถุดิบที่สำคัญในต่างประเทศ
ได้แก่ เกาหลี อินเดีย ญี่ปุ่น และจีน เป็นต้น

เนื่องจากวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตถังแก๊สสามารถจัดหาได้ทั่วไป
โดยบริษัทไม่มีความเสี่ยงในเรื่องการพึ่งพิงวัตถุดิบจากที่ใดเป็นสำคัญ
และจากประสบการณ์การดำเนินธุรกิจยังไม่เคยปรากฎเหตุการณ์การขาดแคลนวัตถุดิบ

2.7.2 ผลกระทบที่เกิดจากกระบวนการผลิต และการดำเนินการของบริษัท

2.7.2.1 ผลกระทบจากกระบวนการผลิต

ในกระบวนการผลิตถังแก๊สทั่วไปนั้น ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมดังนี้

1.  น้ำเสีย จากกระบวนการล้างถังหลังจากขึ้นรูป และน้ำอาบน้ำใช้อื่นๆ ประมาณ

60 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน

2. ปริมาณกากตะกอนจากระบบบำบัดน้ำเสีย ประมาณ 1 ตันต่อเดือน

3.  ของเสียจากอุตสาหกรรม เช่น เหล็ก ซิงค์ออกไซด์ ไขมัน และสบู่

  2.7.2.2 การดำเนินการของบริษัทเพื่อลดผลกระทบ

1. บริษัทได้จัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสีย ( ระบบบำบัดทางกายภาพ )
โดยสร้างบ่อดักไขมันเป็นระยะๆ ก่อนที่จะส่งไปเติมออกซิเจนเพื่อระบายออกนอกโรงงานต่อไป

2. นอกเหนือจากเศษเหล็กที่สามารถขายได้แล้ว
บริษัทได้จัดส่งขยะอุตสาหกรรมอื่นให้รถสุขาภิบาลและรถขนขยะของชุมชนรับไปกำจัดรวมกับขยะชุมชน
เพื่อไม่ให้เป็นมลภาวะต่อไป

3. บริษัทได้จัดให้มีระบบถุงครอบและระบบม่านน้ำแทรกอยู่ในกระบวนการผลิต
เพื่อกำจัดมลพิษทางอากาศเช่นฝุ่นเหล็กและฝุ่นละอองสี

นอกจากนี้
บริษัทยังได้พยายามลดปริมาณของเสียอุตสาหกรรมลงโดยการปรับปรุงวิธีการผลิตให้เหมาะสมอย่างต่อเนื่องด้วย

2.7.2.3 ผลการปฏิบัติจริงเปรียบเทียบกับอัตราสูงสุดตามกฎหมาย

บริษัทได้รับการตรวจสอบในเรื่องผลกระทบของสิ่งแวดล้อมจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม
กระทรวงอุตสาหกรรมเป็นประจำ
โดยในแต่ละครั้งจะมีการกรอกแบบสอบถามและเลือกตัวอย่างไปวิเคราะห์
ซึ่งผลการตรวจสอบของบริษัทเป็นไปตามข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติโรงงานมาโดยตลอด

10