-----------------------------------------------------------------------
  6. ข้อพิพาททางกฎหมาย

  -----------------------------------------------------------------------

ภาษีเงินได้ที่ประเทศอินเดีย

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) (บริษัท)
ได้เริ่มให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมกับลูกค้าในประเทศอินเดีย ประมาณไตรมาสที่สี่ของปี 2540
หลังจากที่ได้มีการส่งดาวเทียมไทยคม 3 เข้าสู่วงโคจรแล้ว
โดยลูกค้าเกือบทั้งหมดเป็นผู้ให้บริการโทรทัศน์และบริการอินเทอร์เน็ต ในปี พ.ศ.2543
กรมสรรพากรอินเดียได้มีจดหมายถึงบริษัทแจ้งว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมในอินเดียนั้นเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธิ
(Royalty) ซึ่งจะต้องถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 15
และทำการประเมินภาษีเงินได้ที่จะเรียกเก็บจากบริษัท ตั้งแต่ปีประเมินภาษี 2541-2542 (1
เมษายน 2540 - 31 มีนาคม 2541)
บริษัทได้ชี้แจงไปว่าในความเห็นของบริษัทรายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณเป็นรายได้จากการทำธุรกิจ
(Business Income) เมื่อบริษัทไม่มีสถานประกอบการถาวรในประเทศอินเดีย
รายได้ดังกล่าวจึงไม่ต้องเสียภาษีในประเทศอินเดีย
แต่กรมสรรพากรอินเดียก็ยืนยันในความเห็นเดิมของตนและทำการประเมินภาษีของบริษัทอย่างต่อเนื่อง
หลังจากนั้น บริษัทได้อุทธรณ์การประเมินภาษีของกรมสรรพากรอินเดียไปที่ Income Tax
Appellate Tribunal (ITAT) โดยในปี 2549 ITAT ได้พิจารณาอุทธรณ์ของ PanAmSat
ในประเด็นเดียวกันนี้และตัดสินว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้จากการประกอบธุรกิจและไม่ใช่ค่าสิทธิ
ที่ปรึกษากฎหมายภาษีของบริษัทในประเทศอินเดียก็มีความเห็นว่าในที่สุดแล้ว ITAT และศาลสูง
(High Court) ของอินเดีย
คงจะตัดสินประเด็นที่บริษัทได้อุทธรณ์ขึ้นไปนี้ว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้จากการประกอบธุรกิจไม่ใช่ค่าสิทธิ
และบริษัทไม่มีภาระที่จะต้องชำระภาษีเงินได้ในประเทศอินเดียจากรายได้ดังกล่าว
และบริษัทได้ร้องเรียนต่อกระทรวงการคลังของประเทศไทยขอให้ดำเนินการใช้วิธีการเพื่อความตกลงกัน
(Mutual Agreement Procedure) ตามข้อ 25
ของความตกลงเพื่อหลีกเลี่ยงการเก็บภาษีซ้อนระหว่างประเทศไทยและประเทศอินเดีย
โดยเจรจากับกรมสรรพากรและกระทรวงการคลังของอินเดียเพื่อให้เกิดความชัดเจนโดยเร็วว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมนั้นเป็นค่าสิทธิหรือไม่หรือเป็นรายได้จากการประกอบธุรกิจ

เจ้าพนักงานประเมินภาษีของประเทศอินเดียได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ เงินเพิ่ม
และภาษีเพื่อการศึกษาจากรายได้ที่บริษัทได้รับจากผู้ใช้บริการของบริษัทเป็นจำนวนทั้งสิ้น 1,345.6
ล้านรูปี (ประมาณ 793 ล้านบาท) รายละเอียดดังนี้

1.  เจ้าพนักงานประเมินภาษีของประเทศอินเดียได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ เงินเพิ่ม
    และภาษีเพื่อการศึกษาจากรายได้ที่บริษัทได้รับจากผู้ใช้บริการของบริษัทสำหรับปีประเมิน
    2541/2542 ถึง 2548/2549 (ตรงกับปีปฏิทินตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2540 ถึงวันที่ 31
    มีนาคม 2548) เป็นจำนวนเงินรวม 612.1 ล้านรูปี (ประมาณ 361 ล้านบาท)
    ซึ่งไม่รวมดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องจำนวน 92.7 ล้านรูปี (ประมาณ 55 ล้านบาท) และเบี้ยปรับ 1
    เท่าของภาษีสำหรับปีประเมินปี 2541/2542 – 2544/2545 จำนวน 324.9 ล้านรูปี
    (ประมาณ 191 ล้านบาท)

2.  จากหนังสือที่บริษัทได้รับจากเจ้าพนักงานประเมินภาษีของประเทศอินเดีย ลงวันที่ 22 สิงหาคม
    2551 แจ้งให้บริษัทชำระภาระดังกล่าวข้างต้น
    พร้อมกับภาระดอกเบี้ยจากการจ่ายล่าช้าอีกจำนวน 83.2 ล้านรูปี (ประมาณ 49 ล้านบาท)
    (คำนวณถึงเดือนสิงหาคม 2551) นอกจากนั้นตามหนังสือลงวันที่ 3 ธันวาคม 2551
    กรมสรรพากรอินเดียได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของบริษัท สำหรับปีประเมิน 2549/2550
    โดยเรียกให้บริษัทชำระภาษีเงินได้สำหรับปีประเมินดังกล่าวและดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องจำนวน
    22.6 ล้านรูปี (ประมาณ 13 ล้านบาท)

3.  เจ้าพนักงานประเมินภาษีของประเทศอินเดียได้ทำการประเมินเบี้ยปรับสำหรับปี 2546/2547
    และปี 2547/2548 เป็นเงินจำนวน 88.4 ล้านรูปี (ประมาณ 52 ล้านบาท) และ 89.4
    ล้านรูปี (ประมาณ 53 ล้านบาท) ตามลำดับและได้มีหนังสือลงวันที่ 29 มีนาคม 2553
    แจ้งให้บริษัท ชำระค่าเบี้ยปรับดังกล่าวภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้ง (30
    มีนาคม 2553) บริษัท ได้ยื่นอุทธรณ์การประเมินเบี้ยปรับสำหรับปีประเมิน 2546/2547 และ
    2547/2548 ต่อ CIT (A) แล้ว เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2553

4.  ตามหนังสือลงวันที่ 30 กันยายน 2553
    กรมสรรพากรอินเดียได้ทำการประเมินภาษีเงินได้ของบริษัท สำหรับปีประเมิน 2550/2551
    เป็นเงินจำนวน 32.2 ล้านรูปี (ประมาณ 19 ล้านบาท) และเรียกให้บริษัท
    ชำระเงินภาษีดังกล่าว ซึ่งบริษัทได้ชำระภาษีเงินได้ดังกล่าวไปแล้วเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2553

โดยบริษัทได้รับใบภาษีหัก ณ ที่จ่าย ที่ผู้ใช้บริการในประเทศอินเดียได้หักภาษี ณ
ที่จ่ายไว้จนถึงปีประเมิน 2550/2551 เป็นเงินจำนวนสุทธิ 487.6 ล้านรูปี (ประมาณ 287
ล้านบาท) นอกจากนี้ บริษัทยังได้วางเงินประกันเป็นเงินทั้งสิ้น 460.2 ล้านรูปี (ประมาณ 271
ล้านบาท) โดยบริษัทได้แสดงเงินประกันดังกล่าวเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นในงบดุล

เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2552 Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) Special Bench
ได้อ่านคำตัดสินในคดีที่ บริษัทและบริษัทผู้ประกอบการดาวเทียมอีกรายหนึ่งคือ SES New Skies
Satellite (NSS) อุทธรณ์คำสั่งของสรรพากรอินเดียและ Commissioner of Income Tax
(Appeals) หรือ CIT(A)
ในประเด็นที่ว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธิ
(royalty) หรือเป็นรายได้จากการประกอบธุรกิจ (Business Income) สรุปได้ว่า
การใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นการใช้ process
และรายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธิ ซึ่งจะต้องถูกหักภาษี ณ
ที่จ่ายตามอัตราที่กฎหมายกำหนด อย่างไรก็ดี คำตัดสินของ ITAT Special Bench นี้
เป็นคำตัดสินเฉพาะภาษีเงินได้ และดอกเบี้ยเท่านั้น
ไม่เกี่ยวกับค่าปรับและดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องกับค่าปรับ

ตัวแทนด้านภาษีของบริษัทที่ประเทศอินเดียได้รับคำตัดสินของ ITAT Special Bench
ที่กล่าวถึงข้างต้นเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2552 และบริษัทมีเวลา 120 วัน
ที่จะยื่นอุทธรณ์คำสั่งของ ITAT Special Bench ต่อศาล High Court
ที่ปรึกษาด้านภาษีของบริษัทที่ประเทศอินเดียได้ให้ความเห็นว่าคำตัดสินของ ITAT Special Bench
นี้ น่าจะไม่ถูกต้อง เพราะไม่สอดคล้องกับคำพิพากษาของศาล High Court
ในคดีเกี่ยวกับบริการโทรคมนาคม ซึ่งอาจนำมาเปรียบเทียบเป็นแนวทางได้
ควรที่บริษัทจะอุทธรณ์คำตัดสินของ ITAT Special Bench ต่อศาล High Court
ซึ่งบริษัทได้ยื่นอุทธรณ์ต่อศาล High Court ที่ Delhi ไปแล้วเมื่อต้นเดือนธันวาคม 2552

เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2554 ศาล High Court
ที่กรุงเดลลีได้มีคำพิพากษาในคดีเอเชียแซทว่ารายได้ของเอเชียแซทจากลูกค้าที่ไม่ได้อยู่ในอินเดียไม่ต้องเสียภาษีในประเทศอินเดีย
เนื่องจากรายได้ดังกล่าวไม่ถือว่าเป็นค่าสิทธิ (Royalty)
แต่เป็นรายได้จากการให้บริการส่งสัญญาณ

เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2554 ศาล High Court ที่กรุงเดลลีได้มีคำพิพากษาว่าคำตัดสินของ
ITAT Special Bench
ที่ตัดสินว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธิ (Royalty)
นั้นไม่ถูกต้อง เพราะขัดต่อคำพิพากษาของศาล High Court ที่กรุงเดลลี ในคดีเอเชียแซท
และมีคำสั่งให้ส่งคำอุทธรณ์ของบริษัทกลับไปให้ ITAT
พิจารณาตัดสินตามหลักกฎหมายที่ศาลได้พิพากษาในคดีเอเชียแซท

เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2554 ITAT
ได้ตัดสินว่ารายได้ของบริษัทจากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมในประเทศอินเดียไม่ถือว่าเป็นค่าสิทธิ
(Royalty) และเมื่อบริษัทไม่มีสถานประกอบการถาวร (Permanent Establishment)
ในประเทศอินเดีย รายได้ดังกล่าวจึงไม่ต้องเสียภาษีในประเทศอินเดีย
สำหรับดอกเบี้ยและเบี้ยปรับที่กรมสรรพากรอินเดียได้เรียกเก็บจากบริษัทให้ถือว่าไม่มีผล และITAT
ได้มีคำสั่งให้ยกเลิกการเรียกเก็บเบี้ยปรับสำหรับปีประเมินภาษี 2541-2542, 2542-2543,
2543-2544, 2544-2545 และ 2545-2546
ที่กรมสรรพากรของประเทศอินเดียเรียกเก็บจากบริษัท
และกรมสรรพากรของประเทศอินเดียไม่ได้ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินในเรื่องเบี้ยปรับสำหรับปีประเมินภาษีดังกล่าวต่อศาล
High Court ที่กรุงเดลลี คำตัดสินของ ITAT ในเรื่องเบี้ยปรับถือเป็นที่สุด และเมื่อวันที่ 30
ธันวาคม 2554
กรมสรรพากรของประเทศอินเดียได้คืนหลักประกันการชำระเงินค่าเบี้ยปรับที่บริษัทได้วางไว้สำหรับปีประเมิน
2541-2542 ถึง 2544-2545 จำนวน 162.4 ล้านรูปี (ประมาณ 96 ล้านบาท) ให้บริษัทแล้ว

จากคำตัดสินของ ITAT ข้างต้น บริษัทอยู่ระหว่างการดำเนินการขอคืนเงินประกัน และภาษีหัก ณ
ที่จ่ายส่วนที่เหลือจากกรมสรรพากรของประเทศอินเดีย โดยภาษี หัก ณ
ที่จ่ายส่วนที่ลูกค้ารับผิดชอบจ่ายแทนบริษัท บริษัทจะส่งคืนลูกค้า ภายหลังคดีตัดสินถึงที่สุดโดย
Supreme Court of India

เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2554 กรมสรรพากรของประเทศอินเดียได้ยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาของศาล
High Court ที่กรุงเดลลีที่พิพากษาว่าคำตัดสินของ ITAT Special Bench
ที่ตัดสินว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธินั้นไม่ถูกต้องต่อศาล
Supreme Court of India และศาลได้มีหนังสือลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2554
แจ้งให้ตัวแทนด้านภาษีของบริษัททราบถึงการอุทธรณ์ดังกล่าว
ขณะนี้เรื่องอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาล Supreme Court of India

ในกรณีที่ Supreme Court of India
ซึ่งเป็นองค์กรตุลาการสูงสุดตัดสินว่ารายได้ของบริษัทจากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมในประเทศอินเดียเป็นรายได้จากการประกอบธุรกิจ
ซึ่งไม่ต้องเสียภาษีในประเทศอินเดีย เพราะบริษัทไม่มีสถานประกอบการถาวรในประเทศอินเดีย
บริษัทก็จะได้รับเงินวางประกันและเงินภาษีหัก ณ
ที่จ่ายที่ลูกค้าได้หักจากค่าบริการและนำส่งกรมสรรพากรอินเดียไปแล้วคืนพร้อมกับดอกเบี้ย แต่ถ้า
Supreme Court of India
ตัดสินเป็นที่สุดว่ารายได้จากการให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเป็นรายได้ประเภทค่าสิทธิบริษัทจะมีภาระต้องเสียภาษีในประเทศอินเดียในลักษณะของภาษีเงินได้รวมดอกเบี้ยที่ถูกประเมินแล้วเป็นจำนวน
779.5 ล้านรูปี (ประมาณ 459 ล้านบาท) แต่เนื่องจากบริษัทได้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย
และได้วางเงินประกันในส่วนภาษีเงินได้ไว้ครบถ้วนแล้ว
บริษัทจึงไม่ต้องเตรียมเงินมาจ่ายภาษีเงินได้ในประเทศอินเดียเพิ่มเติม

คดีที่บริษัทถูกศาลปกครองมีคำสั่งเรียกให้เข้าเป็นผู้ถูกฟ้องคดีร่วมกับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
และ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2550 นายสุพงษ์ ลิ้มธนากุล ได้ยื่นฟ้อง
คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) และ
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงเทคโนโลยีฯ) ต่อศาลปกครองกลาง
โดยอ้างเหตุเรื่องเจ้าหน้าที่รัฐและหน่วยงานทางปกครองละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการตรวจสอบบริษัทว่าประกอบกิจการโทรคมนาคมโดยฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่
หลังจากที่มีการโอนขายหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่นให้แก่ผู้ถือหุ้นรายใหม่
ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งลงวันที่ 28 เมษายน 2552
เรียกให้บริษัทเข้ามาเป็นผู้ถูกฟ้องคดีร่วมโดยกำหนดให้บริษัทเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4
และบริษัทได้ยื่นคำให้การแก้คำฟ้องรวมทั้งพยานหลักฐาน ต่อศาลปกครองกลางไปแล้วเมื่อเดือน
กรกฎาคม 2552

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2554
ศาลปกครองกลางได้มีคำพิพากษาให้ยกฟ้องเนื่องจากบริษัทไม่ใช่คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
พ.ศ.2542 การที่กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ไม่ได้ยกเลิกสัญญาสัมปทานกับบริษัทก็ไม่เป็นการละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่แต่อย่างใด ซึ่งนายสุพงษ์
ลิ้มธนากุล ได้ยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาศาลปกครองกลางต่อศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม
2554 ซึ่งบริษัทได้ยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดไปแล้วเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2554 ที่ผ่านมา
ปัจจุบันเรื่องอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองสูงสุด

ผลจากคดีความข้างต้นอาจมีผลกระทบต่อสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศของบริษัท
รายละเอียดตามที่แสดงในหัวข้อปัจจัยความเสี่ยง ข้อ 2.1.3.8 เรื่อง
ความเสี่ยงจากคดีความที่บริษัทมิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการธุรกิจดาวเทียม