1.  ปัจจัยความเสี่ยง

ความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจไทยในปี 2549 เป็นอีกปีหนึ่งที่ต้องเผชิญกับความเสี่ยงต่างๆ หลายประการต่อเนื่องจากปี
2548 อาทิ ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดภาคใต้ที่ยังคงยืดเยื้อและรุนแรงขึ้น
ราคาน้ำมันที่ทรงตัวอยู่ในระดับสูงและค่อนข้างผันผวน
ส่งผลให้อัตราเงินเฟ้อสูงขึ้นและทำให้อัตราดอกเบี้ยถูกปรับให้สูงขึ้น
จนมีผลกระทบต่อการจับจ่ายใช้สอยของประชาชน นอกจากนี้
การเรียกร้องทางการเมืองจนนำไปสู่การยุบสภาในเดือนกุมภาพันธ์
ตามมาด้วยการยึดอำนาจของคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
(คปค.) ในเดือนกันยายน
ซึ่งแม้ว่าจะมีการจัดตั้งรัฐบาลรักษาการแล้วสถานการณ์ทางการเมืองก็ยังมีความไม่แน่นอน
ซึ่งส่งผลกระทบทางลบต่ออุปสงค์ภายในประเทศ โดยสร้างความกังวลให้ผู้ประกอบการในประเทศ
ทำให้การลงทุนชะลอลง โครงการลงทุนขนาดใหญ่ (เมกะโปรเจ็กต์)
บางโครงการต้องถูกเลื่อนออกไป และบางโครงการต้องลดขนาดการลงทุนของโครงการลง
และสุดท้ายการแข็งค่าขึ้นอย่างต่อเนื่องของเงินบาทจนเกินปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจ
ทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทยต้องออกมาตรการป้องปรามการเก็งกำไรค่าเงินบาทในวันที่ 18
ธันวาคม 2549 ด้วยการกำหนดให้สถาบันการเงินที่รับซื้อ
หรือแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศต้องกันเงินสำรองเป็นเงินตราต่างประเทศไว้ร้อยละ 30
ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างประเทศทันที
มีการเทขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์และทำให้มูลค่าตลาดทุนลดลงไปหลายแสนล้านบาท
จนกระทั่งธนาคารแห่งประเทศไทยต้องประกาศผ่อนคลายมาตรการบางส่วนในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าอุปสงค์ภายในประเทศจะลดลงอย่างมาก เศรษฐกิจไทยในปี 2549
ยังสามารถขยายตัวได้ในเกณฑ์ดีถึงร้อยละ 5.0 - 5.2 จากการส่งออกที่ขยายตัวดีอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งนับเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ในขณะเดียวกันจากราคาสินค้าเกษตรที่ปรับตัวสูงขึ้น
รวมไปถึงภาวะการท่องเที่ยวที่ปรับตัวดีขึ้น ได้ช่วยสนับสนุนให้ดุลการค้าและดุลบัญชีเดินสะพัดในปี
2549 กลับมาเกินดุลถึง 2.0 และ 2.7 พันล้านเหรียญสหรัฐ ตามลำดับ

สำหรับแนวโน้มในปี 2550 คาดว่าเศรษฐกิจไทยจะสามารถขยายตัวได้ในอัตราร้อยละ 3.5 – 4.5
โดยการส่งออกยังคงเป็นปัจจัยหนุนที่สำคัญ แม้ว่าจะชะลอลงจากปีก่อน
ในขณะเดียวกันการบริโภคภาคเอกชนที่ฟื้นตัวขึ้นจากแนวโน้มเงินเฟ้อ และราคาน้ำมัน
รวมทั้งอัตราดอกเบี้ยที่ปรับตัวลดลงจะช่วยเสริมให้เศรษฐกิจขยายตัวได้

อย่างไรก็ตาม
เศรษฐกิจไทยยังมีความอ่อนไหวต่อปัจจัยเสี่ยงทั้งจากภายในประเทศและภายนอกประเทศที่อาจเกิดขึ้นได้
ดังนี้

-   ปัจจัยภายนอกประเทศ

    1.  ราคาน้ำมันดิบที่อาจผันผวน และปรับตัวสูงขึ้นกว่าที่คาดไว้

    2.  ปัญหาการก่อการร้ายระหว่างประเทศ
        รวมทั้งปัญหานิวเคลียร์ของประเทศอิหร่านและเกาหลีเหนือ

    3.  การชะลอตัวลงกว่าคาดของเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะประเทศคู่ค้าของไทย

-   ปัจจัยภายในประเทศ

    1.  ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดภาคใต้ที่อาจยืดเยื้อและรุนแรงขึ้น

    2.  สถานการณ์ทางการเมืองที่ยังไม่ชัดเจน อาทิ การร่างรัฐธรรมนูญ การเลือกตั้ง
        อาจจะทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและนักลงทุน

    3.  การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบของทางการ อาทิ
        มาตรการกันสำรองเงินทุนนำเข้าระยะสั้นที่เป็นเงินตราต่างประเทศไว้ร้อยละ 30
        เพื่อสกัดกั้นการเก็งกำไรค่าเงินบาท
        การปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542
        พระราชบัญญัติธุรกิจค้าปลีกค้าส่ง ฯลฯ
        อาจส่งผลกระทบในเชิงลบกับอุปสงค์รวมภายในประเทศและการลงทุนจากต่างประเทศ

หากปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวส่งผลกระทบต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจในปี 2550
ให้ลดต่ำกว่าที่ประมาณการ ก็อาจส่งผลต่อเนื่องถึงความต้องการสินเชื่อของภาคเอกชน
รวมไปถึงความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้า
และในที่สุดก็ส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของธนาคารในปี 2550 ได้

อย่างไรก็ตาม ธนาคารตระหนักถึงความจำเป็นที่จะต้องติดตามการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์
รวมทั้งประเมินผลกระทบจากปัจจัยเสี่ยงที่อาจจะส่งผลต่อฐานะและแผนการดำเนินงานของลูกค้า
และของธนาคารอย่างต่อเนื่องและใกล้ชิด
เพื่อให้ธนาคารสามารถปรับตัวรองรับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจมหภาคได้อย่างมั่นใจ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์ และระเบียบที่เกี่ยวข้องของหน่วยงานราชการ

ในรอบปี 2549 นับได้ว่าเป็นอีกปีหนึ่งที่ทางการมีการเปลี่ยนแปลงทั้งกฎเกณฑ์ที่มีอยู่เดิม
และการออกประกาศกฎเกณฑ์ใหม่
ซึ่งล้วนมีความสำคัญและกระทบต่อการปฏิบัติงานของธนาคารพาณิชย์อย่างมาก
ทำให้ธนาคารต้องมีการเตรียมการและดำเนินการให้สอดรับกับกฎเกณฑ์ดังกล่าวโดยครบถ้วน

เมื่อพิจารณาถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของกฎเกณฑ์ทางการต่างๆ แล้ว
โดยปกติมีด้วยสาเหตุ 3 ประการ กล่าวคือ

ความเสี่ยงประการแรก เกิดจากตัวกฎเกณฑ์นั้นๆ ที่เป็นกฎเกณฑ์ใหม่มีเนื้อหารายละเอียดซับซ้อน
ซึ่งจะต้องมีการพิจารณาอย่างรอบคอบ
เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการไม่สามารถปฏิบัติได้ครบถ้วนถูกต้อง อย่างไรก็ตาม
ในปัจจุบันทางการได้มีการจัดให้ร่วมหารือในหลักเกณฑ์ใหม่ๆ ก่อนที่จะประกาศใช้
หรือซักซ้อมความเข้าใจให้มีการเตรียมความพร้อม รวมถึงรับฟังอุปสรรค ปัญหาในทางปฏิบัติ
และร่วมกันปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
อันจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการไม่สามารถปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เหล่านั้นได้ระดับหนึ่ง

สำหรับกฎเกณฑ์เดิมที่มีอยู่ แต่ปัจจุบันไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจสังคม หรือสภาพแวดล้อม
รวมถึงเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป ทางการจึงมีการปรับปรุงกฎเกณฑ์ดังกล่าวให้เป็นปัจจุบัน
ซึ่งมีทั้งผ่อนคลายลงและเข้มงวดขึ้น ความเสี่ยงที่เกิดเป็นผลมาจากความคุ้นเคยกับกฎเกณฑ์เดิม
รวมทั้งความพร้อมของระบบงานต่างๆ อาจยังไม่สมบูรณ์ในการรองรับกฎเกณฑ์เหล่านั้นได้ทันที

ความเสี่ยงประการที่สอง ก็คือ
การที่กฎเกณฑ์ในแต่ละเรื่องไม่ครอบคลุมถึงรายละเอียดและความหลากหลายของประเภทธุรกรรม
หรือลักษณะของธุรกรรมที่มีรูปแบบกว้างขวางขึ้น
และจากการที่สถาบันการเงินต้องการมุ่งเน้นด้านธุรกิจภายใต้การแข่งขันที่รุนแรงขึ้น
จึงอาจเกิดข้อผิดพลาดในการประยุกต์ใช้กฎเกณฑ์ต่างๆ เกิดเป็นความเสี่ยงในที่สุด

ความเสี่ยงประการที่สาม ก็คือ ความเกี่ยวโยงของกฎเกณฑ์ หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการทำ
ธุรกรรมใดๆ ในปัจจุบันมิได้มีเพียงกฎเดียว
รวมทั้งในแต่ละธุรกรรมก็มีองค์กรที่ทำหน้าที่กำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เกี่ยวข้องหลายองค์กร ดังนั้น
จึงจะต้องมีการติดตามควบคุม
ดูแลการปฏิบัติงานเพื่อลดความเสี่ยงในการปฏิบัติผิดกฎเกณฑ์หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องทุกหลักเกณฑ์

-   กฎหมาย กฎเกณฑ์ ระเบียบของหน่วยงานราชการ ที่อยู่ระหว่างดำเนินการ
    และจะมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของธนาคาร

-   ร่างกฎหมายที่อยู่ระหว่างดำเนินการ

(สรุปสาระสำคัญของร่างกฎหมายอาจมีการเปลี่ยนแปลง จนกว่าจะมีการประกาศใช้บังคับ)

1. ร่างแก้ไขพ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
กระทรวงพาณิชย์ได้เสนอให้มีการปรับปรุงพ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
เพื่อให้บทบัญญัติบางประการและบัญชีประเภทธุรกิจท้ายพ.ร.บ.มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ
การค้าและการลงทุนในปัจจุบัน
ตลอดจนคำนิยามของคนต่างด้าวมีความชัดเจนมากขึ้นเพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นหากมีการบังคับใช้ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
ฉบับแก้ไข ในภาพรวมจะส่งผลกระทบต่อบริษัทต่างชาติที่ประกอบธุรกิจตามบัญชี 1 และบัญชี 2
ซึ่งจะเปลี่ยนสถานภาพเป็นบริษัทต่างด้าวตามนิยามใหม่
ให้ต้องดำเนินการแก้ไขโครงสร้างให้ถูกต้องตามกฎหมายใหม่ภายในระยะเวลาที่ทางการกำหนด
สำหรับกรณีของธนาคารพาณิชย์นั้น ถือว่าไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง เนื่องจากธุรกิจธนาคารพาณิชย์
อยู่ภายใต้พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์และพ.ร.บ.สถาบันการเงินฉบับใหม่
ซึ่งอนุญาตให้ต่างชาติถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ไทยได้ไม่เกินร้อยละ 49
ของทุนจดทะเบียนรวมและแต่ละรายไม่สามารถถือหุ้นได้เกินร้อยละ 5 ยกเว้นจะขออนุญาตเป็นรายๆ
จากธนาคารแห่งประเทศไทย แต่อย่างไรก็ตาม
ในด้านการดำเนินธุรกิจของธนาคารพาณิชย์อาจได้รับผลกระทบจากนโยบายนี้
เนื่องจากมีสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจที่อยู่ในบัญชี ที่ได้รับผลกระทบ
รวมถึงกรณีที่ลูกค้ามีหลักทรัพย์ค้ำประกันเป็นหุ้น ที่จะต้องมีการปรับโครงสร้างตามกฎหมายดังกล่าว
ซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องติดตามดูแลอย่างใกล้ชิด

2. ร่างพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน ร่างกฎหมายฉบับนี้ได้ดำเนินการมาเป็นเวลาหลายปีแล้ว
แต่ยังไม่ได้ประกาศใช้บังคับ ด้วยเป็นร่างกฎหมายฉบับใหญ่ รวบรวมทั้งธุรกิจธนาคารพาณิชย์
ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ และ ธุรกิจของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ
มาอยู่ภายใต้กฎหมายฉบับเดียวกัน มีเนื้อหาเกี่ยวกับการจัดตั้งและขอรับใบอนุญาต
การกำหนดโครงสร้างของสถาบันการเงิน (เช่น หุ้นและผู้ถือหุ้น กรรมการผู้จัดการ)
การกำกับสถาบันการเงิน การตรวจสอบสถาบันการเงิน มาตรการในการแก้ไขปัญหาสถาบันการเงิน
การเข้าควบคุมสถาบันการเงิน การกำกับสถาบันการเงินเฉพาะกิจ บทกำหนดโทษ
และบทเฉพาะกาล

เดิมธนาคารจะอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ.2505
หากร่างกฎหมายฉบับนี้ประกาศใช้บังคับ ธนาคารจะอยู่ภายใต้บังคับกฎหมายใหม่นี้แทน
ซึ่งถือว่าธนาคารยังคงได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจธนาคารตามกฎหมายใหม่นี้โดยอัตโนมัติ
และให้ปฏิบัติตาม กฎกระทรวง ประกาศกระทรวงการคลัง
หรือประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจการธนาคารพาณิชย์
ที่ใช้บังคับอยู่ก่อนกฎหมายใหม่นี้ใช้บังคับต่อไป จนกว่าจะมีประกาศตามกฎหมายใหม่ออกมาใช้บังคับ
ส่วนกิจการใดๆ ที่ได้รับการผ่อนผันไว้แล้ว ให้เป็นไปตามนั้นก่อนอีกระยะเวลาหนึ่ง
ซึ่งกฎหมายใหม่ได้กำหนดไว้แตกต่างกันไปในแต่ละกิจการ
ซึ่งจะทราบได้ต่อเมื่อกฎหมายใหม่นี้ประกาศใช้บังคับแล้ว อย่างไรก็ตาม
กฎหมายมักจะให้เวลาพอสมควร เช่น เป็นเวลาอีกไม่เกิน 5 ปี
นับแต่วันที่กฎหมายใหม่นี้ประกาศใช้บังคับ
หรือให้ดำเนินการตามสัญญาที่ผูกพันไว้แล้วต่อไปจนกว่าจะครบกำหนดระยะเวลาที่ระบุในสัญญาดังกล่าว
เป็นต้น

3. ร่างพระราชบัญญัติสถาบันคุ้มครองเงินฝาก
ร่างกฎหมายฉบับนี้มีเจตนารมณ์ที่จะจัดตั้งสถาบันประกันเงินฝาก ที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล
มีขอบเขตอำนาจและหน้าที่ให้ความคุ้มครองผู้ฝากเงินที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพมากกว่าที่จะให้เป็นหน้าที่ของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินเช่นแต่ก่อน

ทั้งนี้
ธนาคารจะต้องสร้างฐานะทางการเงินให้มั่นคงและรักษาความน่าเชื่อถือเพื่อก่อให้เกิดความมั่นใจแก่ผู้ฝากเงิน
และธนาคารจะต้องนำส่งเงินเข้ากองทุนคุ้มครองเงินฝากตามระยะเวลาและอัตราที่จะกำหนดไว้
รวมถึงต้องปฏิบัติตามข้อบังคับอื่นๆ ที่จะประกาศใช้ภายใต้กฎหมายนี้ เช่น อาจต้องใช้ข้อความ
เครื่องหมาย
หรือสัญลักษณ์ที่แสดงว่าเป็นสถาบันการเงินที่เงินฝากได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายฉบับนี้
และถูกกำกับดูแลฐานะการประกอบธุรกิจภายใต้กฎหมายฉบับนี้ หากฝ่าฝืนอาจมีโทษปรับและ/หรือ
โทษจำคุก นอกจากนี้
จะมีการกำหนดวงเงินฝากสูงสุดของลูกค้าแต่ละรายที่จะได้รับการคุ้มครองหรือค้ำประกัน
ซึ่งอาจจะทำให้เกิดการโยกย้ายเงินฝากเพื่อกระจายความเสี่ยงของผู้ฝากเงินรายใหญ่ของแต่ละธนาคาร

-   การเปลี่ยนแปลงมาตรฐานการบัญชีของประเทศไทยเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ
    (International Accounting Standard)

ปัจจุบันสภาวิชาชีพบัญชีอยู่ระหว่างการร่างมาตรฐานการบัญชีหลายฉบับเพื่อให้มาตรฐานการบัญชีของไทยสอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ

ธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญในการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการบังคับใช้มาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศในอนาคต
โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ ฉบับที่ 39 (IAS 39)
เรื่องการรับรู้และการวัดมูลค่าเครื่องมือทางการเงิน ที่จะมีผลกระทบโดยตรงกับสถาบันการเงินนั้น
ธนาคารได้จัดตั้งคณะทำงานและแต่งตั้งที่ปรึกษาที่มีความเชี่ยวชาญ
เพื่อเตรียมความพร้อมและรองรับผลกระทบก่อนการบังคับใช้มาตรฐานการบัญชี IAS 39
อย่างเต็มรูปแบบในอนาคต

-   หลักเกณฑ์ Basel II

หลักเกณฑ์ Basel II เป็นหลักเกณฑ์กำกับดูแลสถาบันการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ ณ สิ้นปี 2551 หลักเกณฑ์ Basel II ประกอบด้วย 3 หลักการ (Pillars)
คือ

หลักการที่ 1 การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำ
ซึ่งกำหนดให้สถาบันการเงินต้องดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำสำหรับความเสี่ยงประเภทที่สำคัญ ได้แก่
ความเสี่ยงด้านเครดิต ความเสี่ยงด้านตลาด และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงไม่น้อยกว่าร้อยละ 8.5

หลักการที่ 2 การกำกับดูแลโดยทางการ
มุ่งเน้นบทบาทของทางการซึ่งเป็นผู้กำกับดูแลในการส่งเสริมให้สถาบันการเงินมีการพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงและมีการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงการดำเนินธุรกิจ
ซึ่งครอบคลุมความเสี่ยงอื่นนอกเหนือความเสี่ยงที่ระบุไว้ในหลักการที่ 1
ซึ่งทางการจะทำหน้าที่ตรวจสอบและประเมินความสามารถของสถาบันการเงินในการบริหารความเสี่ยงและการประเมินและติดตามความเพียงพอของเงินกองทุน
รวมทั้งการดำเนินการกับสถาบันการเงินที่มีปัญหาได้อย่างเหมาะสมและทันกาล

หลักการที่ 3 การใช้กลไกตลาดในการกำกับดูแล
กำหนดให้สถาบันการเงินมีการเปิดเผยข้อมูลตามมาตรฐานที่กำหนด
เพื่อให้บุคคลภายนอกสามารถใช้ข้อมูลดังกล่าวในการประเมินความเสี่ยงในการทำธุรกรรมกับสถาบันการเงินได้ดียิ่งขึ้น
เพื่อให้กลไกตลาดช่วยในการกำกับดูแลสถาบันการเงินอีกทางหนึ่ง

หลักเกณฑ์ Basel II มีผลกระทบที่สำคัญกับการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่แท้จริงมากขึ้น
ซึ่งนอกเหนือจากกำหนดให้สถาบันการเงินดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเพิ่มเติมแล้ว
ยังกำหนดให้สถาบันการเงินต้องมีเงินกองทุนเพียงพอที่จะรองรับความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจอื่นๆ
ด้วย (ตามหลักการที่ 2) ทั้งนี้
ส่งผลให้ธุรกรรมแต่ละประเภทของธนาคารอาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวแตกต่างกัน
อย่างไรก็ตาม ธนาคารได้ตระหนักถึงเรื่องดังกล่าว
ซึ่งนอกเหนือจากการดำเนินการจัดเตรียมระบบเพื่อรองรับการคำนวณเงินกองทุนตามเกณฑ์ Basel
II และการพัฒนาความสามารถ และประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงให้ดียิ่งขึ้น
ธนาคารยังดำเนินการปรับปรุงนโยบายและแนวทางการดำเนินธุรกิจให้สอดคล้องกับต้นทุนที่จะเปลี่ยนแปลงไป
เนื่องจากเกณฑ์ Basel II

ภาพรวมการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ธนาคารได้จัดโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงเพื่อให้การบริหารความเสี่ยงหลัก อันได้แก่
ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ ด้านตลาด ด้านปฏิบัติการ และด้านสภาพคล่อง
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ธนาคารได้กำหนดนโยบายและกระบวนการด้านความเสี่ยงต่างๆ ขึ้น
เพื่อเป็นแนวทางและเป็นมาตรฐานที่จะนำไปใช้อย่างต่อเนื่องทั้งธนาคาร

ธนาคารจัดการเรื่องความเสี่ยงต่างๆ ภายใต้หลักการดังนี้คือ ธนาคารจะต้องสามารถระบุ วัด
ติดตาม รายงาน วิเคราะห์ และควบคุมความเสี่ยงหลักดังกล่าวได้
ธุรกิจจะต้องบริหารภายใต้กรอบการดำเนินงานด้านความเสี่ยงและผลตอบแทน
เพื่อให้มั่นใจว่าธนาคารได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมกับความเสี่ยงที่ธนาคารรับภาระไว้

โครงสร้างการกำกับดูแลด้านความเสี่ยงของธนาคารประกอบด้วย คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
(Board Risk Management Committee : BRMC)
และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงระดับผู้บริหารระดับสูงอีกสี่คณะ
ซึ่งจะเป็นที่ประชุมเพื่อหารือความเสี่ยงเฉพาะด้าน อันมี คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
คณะกรรมการนโยบายสินเชื่อ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และคณะกรรมการลงทุน คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (BRMC)
ได้รับการมอบอำนาจจากคณะกรรมการธนาคารให้ทำหน้าที่ทบทวนและดูแลการบริหารความเสี่ยงทุกด้านของธนาคาร
และได้รับมอบอำนาจให้อนุมัติกลยุทธ์ นโยบาย
ขอบเขตงานและมาตรฐานของการบริหารความเสี่ยงในภาพรวมขององค์กร
รวมถึงกำหนดระดับการกระจุกตัวของความเสี่ยง และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

ในขณะที่หน่วยธุรกิจต่างๆ จะต้องเป็นหลักในการรับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยง
ธนาคารได้กำหนดให้มีหน่วยงานอิสระคือ สายงานบริหารความเสี่ยง
ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของการบริหารความเสี่ยง
และมีบทบาทในการพัฒนานโยบายบริหารความเสี่ยง
เสนอกลยุทธ์ด้านความเสี่ยงและเสนอแนะระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้
ให้แก่ฝ่ายจัดการเพื่ออนุมัติใช้ และทำหน้าที่ติดตาม ควบคุม
และรายงานระดับความเสี่ยงแก่ฝ่ายจัดการและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

ความเสี่ยงที่เกี่ยวกับการบริหารงานของธนาคาร มีดังนี้

-   ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์ แผนธุรกิจ
และการนำไปปฏิบัติไม่เหมาะสม หรือไม่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมภายนอก และปัจจัยภายใน
ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อรายได้ เงินกองทุน และการดำรงอยู่ของธนาคาร

ในปี 2549 ธนาคารอยู่ระหว่างการพัฒนาเพื่อให้ธนาคารสามารถให้บริการที่ครบวงจรยิ่งขึ้น
แต่ธนาคารตระหนักว่าการสร้างกำไรจากการขยายธุรกิจ เพื่อแข่งขันกับธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่นั้น
มีความเสี่ยงเรื่องความพร้อมของธนาคารทั้งในด้านเงินกองทุน
ความสามารถในการทำกำไรและโครงสร้างทางธุรกิจของธนาคาร ดังนั้น ในการวางกลยุทธ์
ซึ่งเป็นพื้นฐานของแผนธุรกิจ 3 ปี และโครงการพัฒนาธนาคาร (Transformation Program)
ของธนาคาร จึงได้มีการวิเคราะห์สภาวะตลาด การแข่งขันและศักยภาพของธนาคารโดยละเอียด
ซึ่งนำไปสู่การวางกลยุทธ์ใหม่
ที่คาดว่าจะสร้างผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้นอย่างเหมาะสมและมีความเป็นไปได้สูง
แนวทางกลยุทธ์ของธนาคารที่สำคัญ ได้แก่

-   ปรับเปลี่ยนจากเป้าหมายการขยายธุรกิจเป็นเป้าหมายการปรับโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่เหมาะสม
    โดยปรับลดสัดส่วนของสินเชื่อลูกค้าขนาดใหญ่ที่มีผลตอบแทนต่ำและปรับลดสัดส่วนของเงินฝากที่มีต้นทุนสูง

-   มุ่งขยายรายได้ที่ไม่ใช่ดอกเบี้ยจากฐานลูกค้า เพื่อประหยัดเงินกองทุนและเพิ่มกำไรต่อธนาคาร

-   ปรับแนวทางการทำธุรกิจเชิงกว้าง
    ให้ยึดลูกค้าเป็นศูนย์กลางโดยจัดสรรทรัพยากรของธนาคารให้มีความสอดคล้องกับศักยภาพและความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม

ทั้งนี้ ธนาคารคาดว่าความเสี่ยงด้านกลยุทธ์จะปรับลดอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากแนวทางกลยุทธ์ใหม่นี้
เลือกใช้เงินกองทุนในธุรกิจที่ทำกำไรสูงสุดแก่ธนาคาร
รวมทั้งเน้นการสร้างธุรกิจจากกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่ธนาคารมีความสัมพันธ์อยู่ด้วยแล้วเป็นจำนวนมาก
นอกจากนี้ ธนาคารได้ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นไปแล้วเป็นส่วนใหญ่ เช่น
เทคโนโลยีสารสนเทศและเครือข่ายสาขา เป็นต้น

ธนาคารจะบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์โดยมีกระบวนการที่ชัดเจนในการวางกลยุทธ์
การดำเนินการตามกลยุทธ์ และการควบคุม โดยมีสายงานกลยุทธ์องค์กรเป็นผู้ผลักดัน
สำหรับส่วนสำคัญในการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ในปี 2550 ได้แก่
แผนแม่บทการวัดผลการปฏิบัติงาน
ซึ่งจะมีการวางเป้าหมายและกระจายเป้าหมายจากผู้บริหารระดับสูง
สู่ผู้บริหารระดับกลางและระดับต้น และการรายงานผลเพื่อควบคุมผลงานเป็นรายเดือน
ซึ่งรวมถึงการติดตามผลงานของการลงทุนหลักและการออกผลิตภัณฑ์ของธนาคารอย่างต่อเนื่อง

โดยภาพรวมแล้วธนาคารมีความมุ่งมั่นที่จะบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
อย่างต่อเนื่องโดยครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ การจัดองค์กรและอัตรากำลัง
ตลอดจนกระบวนการติดตามและควบคุมปฏิบัติงาน
เพื่อให้การดำเนินงานของธนาคารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และสามารถบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนด

-   ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ

ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ คือ ความเสี่ยงที่ผู้กู้ยืมหรือคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไข หรือ
ข้อตกลงทั้งโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ และทำให้เกิดความเสียหายต่อธนาคาร ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
เป็นความเสี่ยงที่มีความสำคัญมาก เพราะเกี่ยวข้องกับธุรกรรมหลักของธนาคาร
และส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

การบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อของธนาคารถือเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการในการทำธุรกิจ
อย่างไรก็ดี ธนาคารได้มีการแบ่งแยกหน้าที่ระหว่างกลุ่มงานติดต่อลูกค้า
และกลุ่มงานอนุมัติสินเชื่อที่ชัดเจน รวมไปถึงกลุ่มงานอิสระ (ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ)
ที่กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
รวมไปถึงนโยบายความเสี่ยงสินเชื่อที่ชัดเจน เพื่อให้เกิดความสมดุลและโปร่งใส

ในปีที่ผ่านมา
ธนาคารได้มีการพัฒนานโยบายหลักด้านการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อที่สำคัญหลายนโยบาย
ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น อาทิ นโยบายการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ
และนโยบายการบริหารความเสี่ยงของประเทศคู่สัญญา เป็นต้น
หนึ่งในเครื่องมือที่ธนาคารได้ใช้เป็นตัวช่วยบริหารความเสี่ยง คือในการทำธุรกิจสินเชื่อใหม่ๆ
ต้องผ่านกระบวนการอนุมัติที่เรียกว่า Products/Services Approval Process (PSAP)
ซึ่งวางแนวทางให้สายงานหลักของธนาคาร 10 สายงาน
ได้พิจารณาให้ความเห็นชอบก่อนที่ธนาคารจะเสนอขายผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ทุกครั้ง

จากนี้เป็นต้นไป
ธนาคารยังคงมุ่งพัฒนาอย่างต่อเนื่องในการพัฒนาและกำหนดนโยบายด้านการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อให้สอดคล้องกับแผนงานการเติบโตของธุรกิจ
โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจสินเชื่อรายย่อย นอกจากนั้น
ธนาคารได้ให้ความสำคัญในเรื่องเครื่องมือและกระบวนการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อ
โดยมุ่งเน้นให้มีการติดตามเฝ้าดูแลและควบคุมความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด
ซึ่งไม่เพียงแต่เพื่อสนับสนุนให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปตามกฎระเบียบของทางการเท่านั้น
แต่เพื่อให้ได้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่คุ้มค่าแก่ธนาคารอีกด้วย

-   ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ

ธนาคารตระหนักถึงความสำคัญในการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากการกระจุกตัวของสินเชื่อและการมีระบบการควบคุมภายในที่เพียงพอและเหมาะสมเพื่อให้ธนาคารสามารถบริหารจัดการการกระจุกตัวของสินเชื่อได้อย่างมีประสิทธิภาพ
รวมทั้งสามารถลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจมีต่อสินเชื่อของธนาคาร

โดยที่การกระจุกตัวของสินเชื่อของธนาคาร อาจเกิดขึ้นได้ในหลายลักษณะ อาทิ
การกระจุกตัวของสินเชื่อหรือเงินลงทุนที่ธนาคารมีต่อผู้กู้ยืมแต่ละรายหรือแต่ละกลุ่ม
หรือในภาคธุรกิจแต่ละภาค หรือในประเทศใดประเทศหนึ่ง
ธนาคารจึงได้จัดให้มีนโยบายและแนวทางในการบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการกระจุกตัวของความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
และให้มีการแบ่งแยกหน้าที่ความรับผิดชอบในส่วนของผู้ปฏิบัติและผู้ติดตามผลไว้อย่างชัดเจน
เพื่อให้มีการถ่วงดุลอำนาจและสอบทานระหว่างกัน
รวมทั้งกำหนดให้มีการทบทวนความเหมาะสมของนโยบายและการกำกับดูแลให้มีการปฏิบัติตามนโยบายอย่างเคร่งครัด

-   ความเสี่ยงจากคุณภาพของสินเชื่อ

ธนาคารได้มอบหมายให้การสอบทานสินเชื่อเป็นภาระหน้าที่ของ
สายงานที่เป็นอิสระจากกระบวนการอำนวยสินเชื่อสองสายงาน คือ

สายงานตรวจสอบ ทำหน้าที่สอบทานการปฏิบัติตามนโยบายสินเชื่อ ระเบียบและเงื่อนไขการอนุมัติ
รวมทั้งประเมินระบบการควบคุมภายในที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอำนวยสินเชื่อ
โดยจะดำเนินการสอบทานคุณภาพตามขอบเขต
และแนวทางขั้นต่ำตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย
สายงานตรวจสอบขึ้นตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
และนำเสนอรายงานต่อคณะกรรมการธนาคาร และธนาคารแห่งประเทศไทยตามลำดับ

นอกจากนี้ ธนาคารได้กำหนดให้มี ฝ่ายสอบทานคุณภาพสินเชื่อ
ไว้ในโครงสร้างของสายงานบริหารความเสี่ยง ซึ่งขึ้นตรงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
(Board Risk Management Committee)
ทำหน้าที่ให้ข้อมูลและข้อเสนอแนะประกอบในการบริหารจัดการพอร์ตสินเชื่อของธนาคาร
ฝ่ายสอบทานคุณภาพสินเชื่อจะวิเคราะห์สัญญาณที่บ่งชี้ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับพอร์ตสินเชื่อ
และเข้าไปทำการสอบทานคุณภาพสินเชื่อในเชิงลึก
ตามหลักเกณฑ์และแนวทางที่กำหนดขึ้นภายในธนาคาร
และนำเสนอรายงานต่อคณะกรรมการนโยบายสินเชื่อ และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
โดยเสนอแนะแนวทาง แก้ไข / ป้องกัน ด้านการกำหนดนโยบายในภาพรวม ระเบียบวิธีปฏิบัติ
และระบบงานของธนาคาร รวมถึงสรุปประเด็นเพื่อนำเสนอเป็นบทเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อเป็นการป้องกันข้อบกพร่อง / ผิดพลาด / การเกิดปัญหาซ้ำซาก อีกทางหนึ่งด้วย

-   ความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงด้านตลาด คือ ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาด
อันประกอบไปด้วย อัตราดอกเบี้ย ราคาตราสารทุน อัตราแลกเปลี่ยน และราคาสินค้าโภคภัณฑ์
ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบต่อรายได้ หรือมูลค่าของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร

คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
เป็นผู้ดูแลให้การบริหารความเสี่ยงด้านตลาดของทั้งธนาคารเป็นไปตามแนวทางที่กำหนดไว้ในนโยบายบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องและเพดานความเสี่ยงสูงสุด
ธนาคารแบ่งการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดออกเป็น 2 ส่วน คือ บัญชีเพื่อการค้า (Trading
Book) และบัญชีเพื่อการธนาคาร (Banking Book)
โดยธนาคารได้มีการจัดทำนโยบายเพื่อกำหนดโครงสร้างในการแบ่งแยกบัญชีดังกล่าวอย่างชัดเจน

-   ความเสี่ยงด้านตลาดของบัญชีเพื่อการค้า

ประกอบไปด้วยความเสี่ยงด้านการตลาดที่เกิดจากเครื่องมือทางการเงิน ตราสารอนุพันธ์ทั้งหมด
และตราสารทุนถือครองไว้ โดยมีเจตนาเพื่อการค้า หรือเพื่อปกป้องความเสี่ยงของฐานะอื่นๆ
ในบัญชีเพื่อการค้า รวมทั้งความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนของทั้งธนาคาร
ธนาคารได้มีการจัดทำนโยบายบริหารความเสี่ยงบัญชีเพื่อการค้า
เพื่อควบคุมให้การบริหารความเสี่ยงด้านตลาดในบัญชีดังกล่าวเป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม
รวมไปถึงการจัดให้มีการควบคุมเพดานความเสี่ยงสูงสุดของบัญชีดังกล่าวด้วย

-   ความเสี่ยงด้านตลาดของบัญชีเพื่อการธนาคาร

ประกอบไปด้วยฐานะของสินทรัพย์รวมทั้งเงินให้กู้ยืม และหนี้สินที่มิได้มีจุดประสงค์เพื่อการค้า
รวมทั้งอนุพันธ์ทางการเงินที่มีการนำมาใช้ในการปกป้องความเสี่ยงของบัญชีเพื่อการธนาคารด้วย
ซึ่งธนาคารได้มีการจัดทำนโยบายบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
เพื่อกำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคารให้เป็นไปอย่างเหมาะสมกับฐานะความเสี่ยงที่เกิดขึ้น
รวมทั้งได้จัดให้มีการกำหนดเพดานความเสี่ยงดังกล่าวไว้ด้วย ทั้งนี้
ธนาคารมีการวิเคราะห์ความเสี่ยงดังกล่าวรวมทั้งมีการประเมินผลกระทบอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินให้เหมาะกับการเปลี่ยนแปลงของภาวะตลาด

-   ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ ภายในระยะเวลาที่กำหนดด้วยต้นทุนที่เหมาะสม
ซึ่งทำให้ส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

สายงานบริหารเงิน ภายใต้กรอบการดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
มีหน้าที่ในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
เพื่อให้ธนาคารสามารถดำรงสภาพคล่องให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจในภาวะปกติและในสภาวะวิกฤต
และให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด ทั้งนี้
ธนาคารได้มีการประมาณการกระแสเงินสด
วิเคราะห์และประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนภายใต้สถานการณ์ต่างๆ
โดยมีการบริหารจัดการแหล่งเงินทุนและโครงสร้างเงินทุนที่เหมาะสม
รวมทั้งจัดให้มีแผนการบริหารสภาพคล่องกรณีวิกฤตซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
และพิจารณาอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

-   ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ หมายถึง ความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากความผิดพลาด
ความไม่เพียงพอของพนักงาน ระบบเทคโนโลยี กระบวนการปฏิบัติงาน รวมทั้งการทุจริต
และเหตุการณ์ ภายนอก อันอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ เงินกองทุน หรือชื่อเสียงของธนาคาร

ธนาคารได้ตระหนักถึงความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
รวมทั้งมีเป้าหมายที่จะเตรียมความพร้อมให้สามารถรองรับมาตรฐานของ Basel II ในอนาคต
ที่ผ่านมาธนาคารได้มีการพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการตามหลักการสำคัญ 2 ข้อ
คือ การพัฒนาสภาพแวดล้อมในองค์กรให้เหมาะสมต่อการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และการพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ดังนั้น เพื่อให้บรรลุถึงเป้าหมายดังกล่าว
ในปีที่ผ่านมาธนาคารยังคงดำเนินการตามหลักการทั้งสองข้ออย่างต่อเนื่อง

-   การพัฒนาสภาพแวดล้อมในองค์กรที่เหมาะสมต่อการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

มีจุดมุ่งหมายให้คณะกรรมการธนาคารและผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และให้หน่วยงานปฏิบัติงานเป็นผู้รับผิดชอบความเสี่ยงด้านปฏิบัติการด้วยตนเอง ดังนี้

1.  ธนาคารได้ปรับโครงสร้างการบริหารความเสี่ยง โดยจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
    ระดับกรรมการธนาคาร และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการโดยเฉพาะ
    รวมทั้งธนาคารได้จัดให้มีเจ้าหน้าที่ประจำสายงานเพื่อการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    (Unit Operational Risk Manager)
    ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของแต่ละสายงานที่ได้รับการฝึกอบรมให้มีความรู้และความพร้อมด้านบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    เพื่อทำหน้าที่สนับสนุนการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของสายงานนั้น

2.  ธนาคารได้มุ่งเน้นพัฒนาให้แต่ละหน่วยงาน
    มีจิตสำนึกรับผิดชอบความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในหน่วยงานของตนเอง
    ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของความสำเร็จในการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    ธนาคารเตรียมแผนงานฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ทุกระดับ
    ตั้งแต่ผู้บริหารระดับสูงจนถึงเจ้าหน้าที่สาขาทั้งกรุงเทพฯและต่างจังหวัด
    โดยมุ่งเน้นให้แต่ละหน่วยงานสามารถรับผิดชอบกระบวนการประเมินความเสี่ยงและสามารถควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในแต่ละหน่วยงานด้วยตนเอง

-   การพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ธนาคารจัดให้มีการพัฒนากระบวนการ ระบุ ประเมิน ติดตามควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการดังนี้

1.  ธนาคารได้จัดทำนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ธนาคารมีแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งธนาคาร
    นโยบายฉบับนี้ครอบคลุมทุกองค์ประกอบของกรอบบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคาร
    ซึ่งประกอบด้วยการกำกับดูแล การลดความเสี่ยง การระบุ การประเมิน การวัด
    และการรายงานความเสี่ยง รวมถึงเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยง

2.  ธนาคารได้จัดทำคู่มือการปฏิบัติงานสำหรับเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญ 3
    เครื่องมือ ประกอบด้วย

1. คู่มือการปฏิบัติงานในการการจัดเก็บข้อมูลความเสียหายและการจัดการเหตุการณ์ความเสี่ยง
(Loss Data Collection and Incident Management)
มีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีการดำเนินการจัดเก็บข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ผ่านมาอย่างมีประสิทธิภาพ
และเพื่อให้มั่นใจถึงความมีประสิทธิผลของสภาพแวดล้อมการควบคุมของธนาคาร

2. คู่มือการปฏิบัติงานในการประเมินการควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการด้วยตนเอง (Control
Self Assessment :CSA) มีวัตถุประสงค์เพื่อให้สายงานธุรกิจและสายงานสนับสนุน
ใช้เป็นแนวทางในการประเมินความเพียงพอของระบบควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในหน่วยงานของตนเอง
ซึ่งการจัดทำ CSA จะทำให้ธนาคารได้เรียนรู้ และสามารถปรับปรุงการควบคุมให้ดียิ่งขึ้น
อีกทั้งเพื่อให้ธนาคารสามารถจัดลำดับความสำคัญของการควบคุมที่ต้องปรับปรุงประสิทธิภาพ

3. คู่มือการปฏิบัติงานเกี่ยวกับดัชนีชี้วัดความเสี่ยงที่สำคัญ (Key Risk Indicators)
มีวัตถุประสงค์เพื่อบอกสถานะของความเสี่ยงตลอดจนสภาพแวดล้อมการควบคุม (Control
Environment) ของธนาคารในปัจจุบัน และแสดงให้เห็นภาพรวมความเสี่ยง (Risk Profile)
ในการด้านปฏิบัติการของธนาคารว่าจะเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางใด

3.  การพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์และบริการ โดยมุ่งเน้นการระบุ ประเมิน
    และจัดให้มีการติดตามควบคุม และลดหรือขจัดความเสี่ยงด้านต่างๆ
    ในกระบวนการออกผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ หรือเปลี่ยนแปลงผลิตภัณฑ์หรือบริการที่มีอยู่แล้ว
    รวมถึงการยกเลิกผลิตภัณฑ์และบริการอย่างรอบคอบ

4.  จัดทำนโยบายการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอกในการทำงานของธนาคาร
    ธนาคารมีนโยบายที่จะระบุและประเมินความเสี่ยง
    จัดกระบวนการติดตามและควบคุมความเสี่ยงที่เกิดจากการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก
    โดยกำหนดขั้นตอนและแนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยง อาทิ
    ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ขององค์กร ด้านกฎหมายสัญญา ด้านการเตรียมการเพื่อรับบริการ
    และด้านการบริหารจัดการอันเกิดจากการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก

5.  ธนาคารอยู่ระหว่างการพัฒนากระบวนบริหารความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจโดยกำหนดมาตรการป้องกันผลกระทบจากเหตุการณ์และปัจจัยภายนอก
    ทั้งที่เกิดจากภัยธรรมชาติ การก่อวินาศกรรม และโรคระบาด ฯลฯ
    ซึ่งในปัจจุบันได้เพิ่มความรุนแรงขึ้น ทั้งนี้
    ผลจากปัจจัยดังกล่าวอาจทำให้ธนาคารไม่สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง
    เกิดความเสียหายต่อการให้บริการแก่ประชาชนทั่วไป
    และอาจส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงาน ฐานะ ความมั่นคง ความเชื่อมั่น
    ชื่อเสียงของธนาคาร เป็นต้น
    รวมทั้งอาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อระบบสถาบันการเงินโดยรวมได้ โดยในปี 2549
    ธนาคารได้จัดตั้ง สำนักบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity
    Management Office) ขึ้น
    เพื่อทำหน้าที่สนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยงานและผู้รับผิดชอบในกระบวนการดำเนินงานที่สำคัญของธนาคารมีแผนปฏิบัติการรองรับเพื่อการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง
    (Business Continuity Plan)
    ตลอดจนจัดให้หน่วยงานและผู้รับผิดชอบในกระบวนการดังกล่าวมีการทดสอบแผนที่ได้กำหนดขึ้น
    เพื่อเตรียมความพร้อมในสถานการณ์ต่างๆ ตามเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด