2. ปัจจัยความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยง

หลักการบริหารความเสี่ยง

ธนาคารมีการบริหารความเสี่ยงโดยหน่วยงานที่เป็นอิสระ
รับผิดชอบบริหารความเสี่ยงให้อยู่ภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร
การบริหารความเสี่ยงกระทำผ่านโยบายที่ได้กำหนดไว้
การปฏิบัติตามกระบวนการอนุมัติสินเชื่อที่รัดกุม กระบวนการติดตามและควบคุมความเสี่ยง
และการปฏิบัติตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี ทั้งนี้
เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างผลตอบแทนและระดับความเสี่ยง
กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงมีระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (MIS)
เพื่อทำการวิเคราะห์ประเมินผล จัดการ และควบคุมความเสี่ยงต่างๆ
โดยธนาคารใช้วิธีบูรณาการในการจัดการความเสี่ยงหลัก 3 ด้าน ได้แก่ ความเสี่ยงด้านเครดิต
ความเสี่ยงด้านตลาด และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

กลุ่มงานบริหารความเสี่ยง ดำเนินการภายใต้หลักการดังต่อไปนี้

(1) จัดให้มีโครงสร้างและระบบการบริหารความเสี่ยงพื้นฐานเพื่อสนับสนุนการเติบโตทางธุรกิจ

(2) สามารถระบุเหตุการณ์ความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญและวางแผนรับมือความเสี่ยงนั้นได้

(3) บริหารภาพรวมความเสี่ยง บริหารระดับผลตอบแทนต่อความเสี่ยง
และบริหารการดำเนินการตามแผนธุรกิจ
โดยให้ความสูญเสียที่เกิดขึ้นอยู่ในระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

(4) คาดการณ์สถานการณ์ที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธนาคาร
และวางแผนการบริหารรองรับความเสี่ยงด้านเครดิต ด้านปฏิบัติการ ด้านตลาด
และด้านสภาพคล่องภายใต้สถานการณ์เหล่านี้เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

(5) มีการติดตามความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจทุกประเภทอย่างเพียงพอ
โดยครอบคลุมถึงการรายงานสถานะความเสี่ยงโดยรวม สถานะความเสี่ยงจากการกระจุกตัว
และปัจจัยที่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ

(6) คำนึงถึงความสมดุลระหว่างระดับความเสี่ยงและผลตอบแทนที่สูงสุด เพื่อให้ได้ผลกำไรที่ยั่งยืน

โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

คณะกรรมการธนาคารมอบหมายให้กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงกำหนดนโยบายการบริหารความเสี่ยงและวิธีการที่เหมาะสมสำหรับความเสี่ยงแต่ละประเภทโดยนโยบายและวิธีการที่พัฒนาขึ้นจะสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้และได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการธนาคาร
นอกจากนี้
กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงมีหน้าที่ติดตามและรายงานคุณภาพของพอร์ตสินเชื่อและความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญ
รวมถึงกำหนดกลยุทธ์ในการจัดการความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
ทั้งในระดับพอร์ตสินเชื่อและในระดับรายบัญชี ต่อคณะกรรมการธนาคารและคณะกรรมการอื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง

อำนาจ หน้าที่ และความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตประกอบไปด้วย

 คณะกรรมการธนาคาร เป็นผู้กำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของธนาคาร
คณะกรรมการธนาคารมีอำนาจอนุมัติคำขอสินเชื่อที่มีวงเงินเกินกว่า 3,000 ล้านบาท
และมอบหมายให้คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อมีอำนาจอนุมัติคำขอสินเชื่อที่มีวงเงินไม่เกิน 3,000
ล้านบาท นอกจากนี้
คณะกรรมการธนาคารยังกำกับดูแลการทำหน้าที่ของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้วย

 คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ
ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่บริหารระดับสูงของกลุ่มงานบริหารความเสี่ยง และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง

 คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง มีหน้าที่หลักดังนี้

(1)
อนุมัติและเสนอความเห็นให้คณะกรรมการธนาคารอนุมัตินโยบายและกระบวนการบริหารความเสี่ยงต่างๆ
ทั้งสำหรับธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคาร

(2) ทบทวนคุณภาพพอร์ตสินทรัพย์ของธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงิน

(3)
ทบทวนความเสี่ยงด้านตลาดและด้านปฏิบัติการที่สำคัญทบทวนความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน
(เช่น การทุจริต) รวมถึงความผิดพลาดที่เกี่ยวข้องกับระบบงานและบุคลากร

(4)
ปฏิบัติการหรือสั่งการเพื่อให้มั่นใจว่าธนาคารมีการปฏิบัติตามข้อกำหนดของทางการทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยง

 คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน มีหน้าที่หลักดังนี้

(1) จัดการให้มีการจัดสรรเงินที่เหมาะสม ต่อแผนการเติบโตของธนาคาร

(2) บริหารจัดการสินทรัพย์และหนี้สินตามระยะเวลาครบกำหนดและอัตราดอกเบี้ยที่ต้องการ
ทั้งสำหรับสกุลเงินบาทและสกุลเงินต่างประเทศ

(3)
รักษาระดับความเพียงพอของสภาพคล่องให้เป็นไปตามนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
สอดคล้องกับประมาณการเติบโตของสินทรัพย์ การชำระคืนหนี้สินและแนวโน้มอัตราดอกเบี้ย

(4) บริหารจัดการสภาพคล่องส่วนเกินให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดผลตอบแทนสูงสุด

(5) อนุมัติอัตราดอกเบี้ยสำหรับสินทรัพย์ และหนี้สินของธนาคาร

 คณะกรรมการพิจารณาการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ มีหน้าที่หลักดังนี้

(1) กำหนดและทบทวนนโยบายและกระบวนการประเมินราคาหลักประกันสินเชื่อ
และทรัพย์สินรอการขายที่ได้มาจากการชำระหนี้หรือซื้อจากการขายทอดตลาด
เพื่อให้เป็นไปตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการประเมินราคา

(2)
ดูแลและควบคุมการประเมินราคาโดยผู้ประเมินราคาภายในให้ปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์ถูกต้องและเป็นไปตามแนวทางที่ธนาคารและธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

(3)
ทบทวนและอนุมัติผลการประเมินราคาที่จัดทำโดยผู้ประเมินราคาภายในหรือผู้ประเมินราคาอิสระ

การบริหารจัดการเงินกองทุน

ธนาคารจัดให้มีกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน (Internal Capital
Adequacy Assessment Process – ICAAP) ตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลเงินกองทุน
(Pillar 2) ของธนาคารแห่งประเทศไทยมาตั้งแต่ปี 2553
กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงเป็นกลุ่มงานที่ประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนสำหรับความเสี่ยงที่กำหนดตามหลักการที่
1 (Pillar 1) ได้แก่ ความเสี่ยงด้านเครดิต ความเสี่ยงด้านตลาด และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และตามหลักการที่ 2 (Pillar 2) ได้แก่ ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวด้านเครดิต
ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่อยู่ในบัญชีเพื่อการธนาคาร ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ความเสี่ยงด้านชื่อเสียง และความเสี่ยงอื่นๆ ที่มีนัยสำคัญ

ธนาคารกำหนดกรอบการบริหารเงินกองทุนเพื่อให้มั่นใจว่าระดับเงินกองทุนของธนาคารและกลุ่มธุรกิจการเงินสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ได้รับการอนุมัติคณะอนุกรรมการบริหารเงินกองทุน
ติดตามและประเมินระดับความเพียงพอของเงินกองทุนอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อให้มั่นใจว่าความต้องการเงินกองทุนทั้งในปัจจุบันและอนาคตสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ธนาคารได้กำหนดขั้นตอนการปฏิบัติเพื่อให้เกิดการบริหารเงินกองทุนอย่างทันการ
และยังได้พัฒนาเครื่องมือเพื่อประมาณการเงินกองทุน
ตลอดจนการประเมินผลกระทบของสถานการณ์ภายนอกต่อเงินกองทุน
เครื่องมือเหล่านี้ช่วยให้การทดสอบภาวะวิกฤตมีประสิทธิภาพ
และส่งผลให้การประเมินผลกระทบต่อเงินกองทุนภายใต้ภาวะวิกฤตเป็นไปอย่างถูกต้อง

นอกจากนี้
กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงยังทำหน้าที่บริหารความเพียงพอของเงินกองทุนสำหรับกลุ่มธุรกิจทางการเงินตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลเงินกองทุนโดยทางการ
Pillar 1
และได้นำกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนไปใช้กับบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารในปี
2554

การบริหารความเสี่ยงสินเชื่อ

ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ เป็นความเสี่ยงที่ก่อให้เกิดความสูญเสียทางการเงินหรือเงินทุนของธนาคาร
อันเป็นเหตุมาจากการผิดนัดชำระหนี้ของคู่สัญญา

ธนาคารมีกระบวนการในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อเพื่อให้มั่นใจว่าระดับความสูญเสียทางด้านสินเชื่ออยู่ในระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของธนาคาร
โดยมีการกำหนดกรอบนโยบาย เพื่อควบคุมให้ระดับความเสี่ยงอยู่ภายใต้กรอบที่กำหนดไว้
รวมถึงเพื่อให้มั่นใจว่าระดับความเสี่ยงและผลตอบแทนเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด นอกจากนั้น
หน่วยงานบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อยังมุ่งมั่นในการดำเนินการพัฒนาระบบพื้นฐาน กระบวนการ
และเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยง
เพื่อปรับปรุงคุณภาพของพอร์ตสินเชื่อของธนาคารอย่างต่อเนื่อง

กระบวนการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร ครอบคลุมตั้งแต่
ขั้นตอนการพิจารณาคำขอสินเชื่อของลูกค้าไปจนถึงกระบวนการในการติดตามชำระหนี้ให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด
และการติดตามทวงถามสำหรับยอดหนี้ที่มีการค้างชำระ

การควบคุมความเสี่ยงด้านเครดิต

ธนาคารแบ่งความรับผิดชอบการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตออกเป็น 2 หน่วยงานได้แก่
หน่วยงานที่ดูแลความเสี่ยงด้านเครดิตของกลุ่มลูกค้าธุรกิจ
และหน่วยงานที่ดูแลความเสี่ยงด้านเครดิตของสินเชื่อรายย่อย ทั้งสองหน่วยงานดำเนินการดังต่อไปนี้

ความเสี่ยงด้านเครดิตของกลุ่มลูกค้าธุรกิจ

ความเสี่ยงของลูกค้าในกลุ่มนี้จะถูกประเมินและพิจารณาเป็นรายลูกค้าโดยหน่วยงานที่ทำหน้าที่วิเคราะห์สินเชื่อที่มีความชำนาญตามประเภทอุตสาหกรรม

ธนาคารพิจารณาความเหมาะสมของโครงสร้างของสินเชื่อและการปรับลดความเสี่ยงตามความเหมาะสมก่อนการอนุมัติสินเชื่อใหม่หรือการทบทวนประจำปี
โดยใช้อันดับความเสี่ยงของลูกค้าเป็นองค์ประกอบหลักในการกำหนดอัตราดอกเบี้ยและวงเงินสินเชื่อ
โดยปัจจุบันธนาคารได้นำเครื่องมือจัดอันดับความเสี่ยงใหม่ที่พัฒนาขึ้นโดยใช้แนวทางทางสถิติในการคำนวณหาค่าความน่าจะเป็นที่ลูกหนี้จะผิดนัดชำระหนี้
(Probability of Default: PD) มาทดลองใช้ตั้งแต่ปี 2554
เพื่อใช้ในการจัดอันดับความเสี่ยงคู่ขนานไปกับการจัดอันดับความเสี่ยงจากเครื่องมือที่มีอยู่เดิม
เครื่องมือจัดอันดับความเสี่ยงรูปแบบใหม่นี้ปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการทดสอบความแม่นยำของเครื่องมือ
ซึ่งคาดว่าน่าจะแล้วเสร็จและสามารถนำมาใช้เต็มรูปแบบภายในปี 2556 - 2557
ในขณะเดียวกันธนาคารอยู่ระหว่างการพัฒนาเครื่องมือการประมาณค่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นเมื่อลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้
(Loss Given of Default: LGD) และเครื่องมือประมาณการยอดหนี้เมื่อลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้
(Exposure At Default: EAD) ซึ่งคาดว่าน่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2556 - 2557
เช่นกันหน่วยงานที่ดูแลความเสี่ยงด้านเครดิตของกลุ่มลูกค้าธุรกิจดูแลจัดการความเสี่ยงทั้งในระดับรายลูกค้าและระดับพอร์ตสินเชื่ออย่างใกล้ชิด
เพื่อให้มั่นใจได้ว่าระดับความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ได้รับของธนาคารดำรงอยู่ในระดับที่สมดุล

ความเสี่ยงด้านเครดิตของกลุ่มลูกค้ารายย่อย

สายงานบริหารความเสี่ยงสินเชื่อรายย่อยเป็นผู้กำหนดนโยบายบริหารความเสี่ยงและหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุมัติสินเชื่อสำหรับสินเชื่อรายย่อย
โดยได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงการอนุมัติและการกำหนดวงเงินจะพิจารณาจาก
Application Scorecards และจากประวัติการชำระหนี้ที่ได้รับจากเครดิตบูโร
ธนาคารอาจขยายวงเงิน โดยพิจารณาจาก Behavior Scorecards
โดยกระบวนการอนุมัติสินเชื่อจะเป็นไปตามนโยบายที่ได้รับอนุมัติและอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของแผนกปฏิบัติการ
ธนาคารมีระบบการบริหารจัดการสินเชื่อค้างชำระแบบรวมศูนย์ภายใต้กระบวนการที่เป็นระบบอัตโนมัติ
บริหารจัดการในความรับผิดชอบของแผนกงานติดตามเร่งรัดหนี้สิน
ซึ่งเป็นหน่วยงานในสังกัดฝ่ายปฏิบัติการ อนึ่ง ธนาคารอยู่ในระหว่างการพัฒนาแบบจำลองค่า
PD/LGD/EAD ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2556 - 2557 ทั้งนี้
เพื่อเป็นการพัฒนาการบริหารพอร์ตสินเชื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นและเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับการดำรงเงินกองทุนภายใต้หลักเกณฑ์
Basel II Advanced Internal Risk-Based Approach (A-IRB)
และการปฏิบัติเป็นไปตามเกณฑ์ IFRS ในอนาคต

การบริหารความเสี่ยงของประเทศคู่สัญญา

ธนาคารกำหนดวงเงินประเทศคู่สัญญาสำหรับการทำธุรกรรมกับคู่สัญญาที่มีภูมิลำเนาในต่างประเทศตามลักษณะความเสี่ยงของประเทศนั้นๆ
แนวทางปฏิบัตินี้เป็นทั้งการบริหารจัดการความเสี่ยงของประเทศคู่สัญญาและเป็นการป้องกันมิให้เกิดการกระจุกตัวของประเทศคู่สัญญามากเกินไป

นอกจากนั้น ธนาคารยังมีกระบวนการในการวิเคราะห์เชิงลึกตามรายลูกค้า อันได้แก่
การวิเคราะห์แนวโน้มอุตสาหกรรมการกระจุกตัวของอุตสาหกรรมประเภทลูกค้า
และการวิเคราะห์ทางการเงิน ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์อัตราส่วนกระแสเงินสดต่อหนี้สิน

การติดตาม และการทบทวนความเสี่ยงด้านสินเชื่อ

ธนาคารมีการติดตามและทบทวนความเสี่ยงของลูกค้าและพอร์ตสินเชื่ออย่างใกล้ชิดดังนี้

(1) ความเพียงพอของเงินสำรอง
ธนาคารมีการกันเงินสำรองตามหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
โดยกลุ่มงานวิเคราะห์ความเสี่ยงเป็นผู้รับผิดชอบในการคำนวณเงินกันสำรอง
และนำเสนอต่อประธานคณะเจ้าหน้าที่ด้านบริหารความเสี่ยงและประธานคณะเจ้าหน้าที่ด้านการเงินเพื่อพิจารณาและอนุมัติ
ธนาคารมีการจัดสรรเงินสำรองเฉพาะรายลูกค้า (Specific Reserves)
ตามข้อกำหนดของทางการ
และยังจัดให้มีการประเมินระดับเงินสำรองที่ต้องการภายใต้ภาวะวิกฤตอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้มั่นใจว่าระดับเงินสำรองของธนาคารอยู่ในระดับที่เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจตลอดเวลา

(2) การทบทวนความเสี่ยงประจำปี
ฝ่ายสอบทานสินเชื่อเป็นหน่วยงานกลางที่ธนาคารจัดตั้งขึ้นแยกต่างหากจากฝ่ายตรวจสอบภายในของธนาคาร
ทำหน้าที่ในการสอบทานการดำเนินการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อทั้งหมด
ขอบเขตและแผนงานการสอบทานของฝ่ายสอบทานสินเชื่อได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการธนาคาร
การสอบทานครอบคลุมความถูกต้องของการจัดอันดับความเสี่ยง
การปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ธนาคารกำหนด และการปฏิบัติตามข้อกำหนดของนโยบายสินเชื่อ

(3) การติดตามและบริหารข้อมูลสารสนเทศด้านสินเชื่อ
ธนาคารกำหนดให้มีการรายงานระดับความเสี่ยงด้านเครดิตต่อคณะกรรมการธนาคาร
คณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง และผู้บริหารระดับสูงเป็นประจำโดยการรายงานประจำเดือนประกอบด้วย
ข้อมูลคุณภาพของพอร์ตสินเชื่อแยกตามประเภทวงเงิน ระดับความเสี่ยง ภูมิภาค อุตสาหกรรม
และระยะเวลาค้างชำระ เป็นต้น

(4) การทดสอบภาวะวิกฤต
กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงเป็นผู้จัดทำการทดสอบภาวะวิกฤตตามนโยบายการทดสอบภาวะวิกฤตของธนาคาร
ซึ่งการทดสอบภาวะวิกฤตนั้นธนาคารมีการจัดทำทั้งสำหรับพอร์ตสินเชื่อลูกค้าธุรกิจและพอร์ตสินเชื่อรายย่อย
โดยพิจารณาทั้งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตและการคาดการณ์ด้านเศรษฐกิจมหภาคในอนาคต
เพื่อประเมินความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นต่อเงินกองทุนของธนาคาร
ผลการทดสอบภาวะวิกฤตจะนำรายงานต่อคณะอนุกรรมการบริหารเงินกองทุน
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง และคณะกรรมการธนาคาร นอกจากนี้
ธนาคารยังมีการเตรียมกลยุทธ์ และแผนรองรับสำหรับเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด
ธนาคารได้มีการลงทุนพัฒนาระบบสำหรับการทดสอบภาวะวิกฤต
เพื่อช่วยให้ธนาคารสามารถจัดทำการทดสอบภาวะวิกฤตได้รวดเร็วและหลากหลายสถานการณ์มากยิ่งขึ้น

(5) การบริหารจัดการบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงิน
ประธานคณะเจ้าหน้าที่ด้านบริหารความเสี่ยงของธนาคารเป็นผู้กำกับดูแลภาพรวมการบริหารความเสี่ยงบริษัทในกลุ่มธุรกิจการเงินของธนาคาร
การบริหารความเสี่ยงของบริษัทในกลุ่มต้องสอดคล้องกับกลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงโดยรวมของธนาคาร
โดยบริษัทในกลุ่มต้องจัดให้มีทรัพยากรการบริหารความเสี่ยงและเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
และต้องสามารถจัดทำรายงานตามที่ธนาคารกำหนด การเปลี่ยนแปลงใดๆ
ในผลิตภัณฑ์นโยบายและกระบวนการ
ต้องได้รับอนุมัติจากประธานคณะเจ้าหน้าที่ด้านบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

(6) การจัดการสินเชื่อด้อยคุณภาพ
ธนาคารได้จัดตั้งหน่วยงานที่มีความชำนาญเฉพาะทางในการบริหารบัญชีที่มีการค้างชำระ
มีหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินการบริหารหนี้ที่มีปัญหา โดยพิจารณาเลือกวิธีที่ดีที่สุดในการรับชำระหนี้
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงคุณภาพสินทรัพย์โดยรวมของธนาคารภายใต้เงื่อนไขที่ก่อให้เกิดความสูญเสียต่อธนาคารน้อยที่สุด
นอกจากนี้
หน่วยงานยังมีหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินการขายสินเชื่อด้อยคุณภาพตามแนวทางที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร
โดยธนาคารได้ขายสินเชื่อด้อยคุณภาพสองครั้งในเดือนมิถุนายนและเดือนธันวาคม 2555
ส่งผลให้สามารถลดจำนวนสินเชื่อด้อยคุณภาพได้ถึง 6.8 พันล้านบาท

การบริหารความเสี่ยงด้านตลาด

วัตถุประสงค์

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง ความเสี่ยงที่ก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุน
อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านราคาของฐานะในบัญชีเพื่อการค้าและบัญชีเพื่อการธนาคาร
ที่เกี่ยวข้องกับอัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน ตราสารทุน และสินค้าโภคภัณฑ์

ปัจจัยความเสี่ยงด้านตลาดต่างๆ เป็นปัจจัยภายนอกที่อยู่เหนือการควบคุมของธนาคาร
ธนาคารตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดที่มีประสิทธิภาพและมีลักษณะเชิงรุก
ตลอดจนทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ จึงได้พัฒนานโยบาย
เครื่องมือและวิธีการที่ใช้วัดความเสี่ยง
และกระบวนการในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งดำรงเงินกองทุนที่สอดคล้องกับสถานะความเสี่ยงและกำหนดระบบควบคุมภายในที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดอย่างเหมาะสม
สอดคล้องกับการกำกับดูแลแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย

หลักการ

ธนาคารตระหนักถึงความสำคัญของการมีระบบบริหารความเสี่ยงด้านตลาดที่มีประสิทธิภาพ
มีการติดตามและควบคุมความเสี่ยงด้านตลาดภายใต้กรอบความเสี่ยงที่กำหนด
อีกทั้งมีการทบทวนเพดานความเสี่ยง เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะ ปริมาณ
และความซับซ้อนของธุรกรรม และสถานการณ์ตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป นอกจากนั้น
ธนาคารพัฒนาและปรับปรุงนโยบาย เครื่องมือ และกระบวนการบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง
รวมถึงกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนภายใน หรือ Internal Capital
Adequacy Assessment Process (ICAAP)
เพื่อกำหนดแนวทางในการบริหารความเสี่ยงได้อย่างครอบคลุม
และดำรงเงินกองทุนที่เหมาะสมภายใต้ภาวะปกติและภาวะวิกฤต
เพื่อให้ธนาคารสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนและสร้างผลตอบแทนที่ดีแก่ผู้ถือหุ้น

โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

คณะกรรมการธนาคารได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินดูแลงานด้านการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคาร
ตามขอบเขตและอำนาจการบริหารที่กำหนดไว้ในนโยบาย
โดยคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินมีหน้าที่กำหนดแนวทางที่เหมาะสมในการบริหารสินทรัพย์
หนี้สิน และรายการนอกงบดุล
กำหนดโครงสร้างองค์กรที่มีการแบ่งแยกหน้าที่และความรับผิดชอบของหน่วยงานที่ทำธุรกรรม
หน่วยงานปฏิบัติการ และหน่วยงานบริหารความเสี่ยงอย่างชัดเจน
เพื่อป้องกันมิให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์

นอกจากนี้ ท่ามกลางสถานการณ์ตลาดเงินและตลาดทุนที่มีความผันผวนสูง
โดยเฉพาะวิกฤตหนี้สาธารณะในภูมิภาคยุโรปและผลกระทบทางเศรษฐกิจจากสถานการณ์น้ำท่วม
ส่งผลต่อทิศทางอัตราดอกเบี้ยภายในประเทศในปี 2555 อย่างมีนัยสำคัญ
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงจึงให้ความสำคัญอย่างมากต่อการติดตามสถานะความเสี่ยงด้านตลาดอย่างใกล้ชิด
รวมถึงการกำหนดกระบวนการรายงานสัญญาณบ่งชี้เกี่ยวกับความเคลื่อนไหวของปัจจัยความเสี่ยงด้านตลาดต่างๆ
เพื่อให้การจัดการความเสี่ยงด้านตลาดเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและทันต่อเหตุการณ์

การยกระดับโครงสร้างการจัดการความเสี่ยงด้านตลาด

เพื่อบรรลุเป้าหมายการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคาร ในปี 2555
ธนาคารได้จัดตั้งฝ่ายบริหารสินทรัพย์และหนี้สินภายใต้กลุ่มงานการเงิน
ซึ่งมีหน้าที่จัดเตรียมบทวิเคราะห์ที่เกี่ยวกับการจัดการงบดุลทั้งของธนาคารและคู่แข่ง
ตลอดจนนำเสนอกลยุทธ์ทางเลือกในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคารแก่คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
และฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงด้านการตลาดเป็นผู้นำเสนอทางเลือกเชิงกลยุทธ์ในการบริหารความเสี่ยง
ตลอดจนรายงานสถานะความเสี่ยงด้านตลาดแก่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
เพื่อทำหน้าที่บริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านตลาดให้มีความสอดคล้องกับนโยบายที่กำหนด
โดยสายงานบริหารการเงินเป็นผู้จัดทำธุรกรรมภายใต้เพดานความเสี่ยงที่ได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร

[]

[]

เครื่องมือวัดความเสี่ยง

การเพิ่มประสิทธิผลในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด

ธนาคารตระหนักถึงความสำคัญของเครื่องมือและวิธีการในการวัดความเสี่ยงที่มีเพียงพอและเหมาะสมกับขนาดและความซับซ้อนของธุรกรรมทั้งในและนอกงบดุล
จึงได้พัฒนาเครื่องมือในการวัดและบริหารความเสี่ยงที่มีความทันสมัยอย่างต่อเนื่อง และในปี 2555
ธนาคารได้เริ่มใช้ระบบการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and Liabilities
Management System)
สำหรับการติดตามและบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคารเป็นรายวัน

ในปี 2555 ภาพรวมความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารอยู่ภายใต้เพดานความเสี่ยงที่ได้กำหนดไว้
โดยแนวทางในการประเมิน ควบคุม และติดตามความเสี่ยงด้านตลาดแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ
การทำธุรกรรมในบัญชีเพื่อการค้า และการทำธุรกรรมในบัญชีเพื่อการธนาคาร ดังนี้

(1) ความเสี่ยงจากธุรกรรมในบัญชีเพื่อการค้า

ธนาคารใช้ Value-at-Risk (VaR) เป็นเครื่องมือในการประเมินความเสี่ยง
และกำหนดให้มีกระบวนการทดสอบความแม่นยำของแบบจำลอง (Back Testing)
เพื่อประเมินความน่าเชื่อถือของแบบจำลอง นอกจากนั้น ยังมีการทดสอบภาวะวิกฤต (Stress
Testing) เพื่อประเมินความสูญเสียภายใต้สถานการณ์วิกฤตที่อาจเกิดขึ้น

สำหรับธุรกรรมในบัญชีเพื่อการค้าในปี 2555 นั้น มีค่า VaR ระยะเวลา 1
วันและที่ความเชื่อมั่นร้อยละ 95 เฉลี่ยประมาณ 5.18 ล้านบาท

(2) ความเสี่ยงจากธุรกรรมในบัญชีเพื่อการธนาคาร

ธนาคารมีการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากความแตกต่างของโครงสร้างอัตรา
ดอกเบี้ยและฐานะทั้งในงบดุลและนอกงบดุล (Mismatches)
โดยจัดให้มีการประเมินผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิ (Earning Perspective)
จากรายการสินทรัพย์ หนี้สิน และฐานะนอกงบดุลที่อ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
ธนาคารวิเคราะห์ Re-pricing Gap ทั้งภายใต้สถานการณ์จำลองแบบสถิตย์ (Static
Simulation) และแบบพลวัต (Dynamic Simulation)
ขึ้นอยู่กับความคาดการณ์แนวโน้มอัตราดอกเบี้ย นอกจากนี้
ธนาคารประเมินความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่อาจกระทบต่อมูลค่าทางเศรษฐกิจของส่วนของผู้ถือหุ้น
(Economic Value Perspective) ด้วย

ในปี 2555 ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยมิได้มีผลกระทบต่อธนาคารมากนัก
เนื่องจากธนาคารได้มีการปรับโครงสร้างงบดุลให้สอดคล้องกับความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
และให้เคลื่อนไหวอยู่ในกรอบความเสี่ยงที่กำหนด รวมถึงจัดทำรายงาน Interest Rate Risk
Gap
เพื่อใช้ในการติดตามความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและประเมินความอ่อนไหวต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ
(Net Interest Income Sensitivity) ในระยะ 12 เดือนข้างหน้า
ภายใต้สมมติฐานการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1.00 ของรายการสินทรัพย์ หนี้สิน
และรายการนอกงบดุลตามระยะเวลาการปรับอัตราดอกเบี้ยของแต่ละรายการ ทั้งนี้
ผลจากการประเมินความเสี่ยงดังกล่าวเป็นดังนี้

ความอ่อนไหวต่อรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม 2554

  ---------------------------- ---------- ---------- ---------- ----------
  (หน่วย : ล้านบาท)              ณ วันที่ 31              ณ วันที่ 31   
                               ธันวาคม                ธันวาคม     
                               2555                  2554       

                               -100 bps.  +100 bps.  -100 bps.  +100 bps.

  ผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิ    135.12     -662.01    301.36     -486.23

  % ต่อรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิ         0.289%     -1.415%    0.747%     -1.204%
  ---------------------------- ---------- ---------- ---------- ----------

สินทรัพย์และหนี้สินของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม
2554 วิเคราะห์ตามระยะเวลาคงเหลือก่อนปรับอัตราดอกเบี้ยครั้งต่อไป มีดังนี้

กลุ่มธุรกิจทางการเงิน – งบการเงินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555

+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| (หน่วย : ล้านบาท) | 0-3  | มา   | มา   | มา   | เงินใ   | ไ      | รวม  |
|                 | เดือน | กกว่า | กกว่า | กกว่า | ห้สินเชื่อ | ม่มีภาระ |      |
|                 |      |      |      |      |        |        |      |
|                 |      | 3-12 | 1-5  | 5 ปี  | ด้อ     | ดอกเบี้ย |      |
|                 |      | เดือน | ปี    |      | ยคุณภาพ |        |      |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| สินทรัพย์ทางการเงิน |      |      |      |      |        |        |      |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| ราย             | 64   | -    | -    | -    | -      | 14,804 | 79   |
| การระหว่างธนาคาร | ,586 |      |      |      |        |        | ,390 |
|                 |      |      |      |      |        |        |      |
| และตลาดเงิน      |      |      |      |      |        |        |      |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินลงทุนสุทธิ      | 13   | 20   | 32   | 4    | -      | 8,096  | 78   |
|                 | ,051 | ,215 | ,037 | ,903 |        |        | ,302 |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินให้สินเชื่อ      | 474  | 96   | 167  | 9    | 21,292 | 1      | 869  |
|                 | ,525 | ,457 | ,278 | ,626 |        | 00,204 | ,382 |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| หนี้สินทางการเงิน   |      |      |      |      |        |        |      |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินฝาก          | 500  | 160  | 7    | -    | -      | 18,646 | 687  |
|                 | ,734 | ,122 | ,657 |      |        |        | ,159 |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| ราย             | 34   | 2    | 8    | 13   | -      | 3,087  | 48   |
| การระหว่างธนาคาร | ,593 | ,355 | ,773 |      |        |        | ,821 |
|                 |      |      |      |      |        |        |      |
| และตลาดเงิน      |      |      |      |      |        |        |      |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินกู้ยืม          | 60   | 13   | 45   | 34   | -      | 1      | 154  |
|                 | ,487 | ,586 | ,711 | ,844 |        |        | ,629 |
+-----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+

กลุ่มธุรกิจทางการเงิน – งบการเงินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554

+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| (หน่วย :        | 0-3  | มา   | มา   | มา   | เงินใ   | ไ      | รวม  |
| ล้านบาท)        | เดือน | กกว่า | กกว่า | กกว่า | ห้สินเชื่อ | ม่มีภาระ |      |
|                |      |      |      |      |        |        |      |
|                |      | 3-12 | 1-5  | 5 ปี  | ด้อ     | ดอกเบี้ย |      |
|                |      | เดือน | ปี    |      | ยคุณภาพ |        |      |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| ส              |      |      |      |      |        |        |      |
| ินทรัพย์ทางการเงิน |      |      |      |      |        |        |      |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| รายก           | 71   | -    | -    | -    | -      | 10,452 | 81   |
| ารระหว่างธนาคาร | ,366 |      |      |      |        |        | ,818 |
|                |      |      |      |      |        |        |      |
| และตลาดเงิน     |      |      |      |      |        |        |      |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินลงทุนสุทธิ     | 15   | 31   | 23   | 2    | -      | 7,342  | 81   |
|                | ,975 | ,963 | ,770 | ,154 |        |        | ,204 |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินให้สินเชื่อ     | 442  | 69   | 126  | 6    | 23,536 | 77,037 | 751  |
|                | ,472 | ,310 | ,436 | ,614 |        |        | ,405 |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| หนี้สินทางการเงิน  |      |      |      |      |        |        |      |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินฝาก         | 370  | 147  | 21   | -    | -      | 20,317 | 560  |
|                | ,958 | ,880 | ,385 |      |        |        | ,540 |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| รายก           | 14   | 5    | 1    | 13   | -      | 1,811  | 23   |
| ารระหว่างธนาคาร | ,861 | ,934 | ,122 |      |        |        | ,741 |
|                |      |      |      |      |        |        |      |
| และตลาดเงิน     |      |      |      |      |        |        |      |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+
| เงินกู้ยืม         | 106  | 53   | 28   | 20   | -      | 4      | 208  |
|                | ,116 | ,743 | ,356 | ,044 |        |        | ,263 |
+----------------+------+------+------+------+--------+--------+------+

ความต้องการเงินกองทุน

ธนาคารและระดับกลุ่มธุรกิจทางการเงินตามวิธีมาตรฐาน (Standardized Approach)
ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย

ปริมาณความต้องการเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาด

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม 2554

(หน่วย : ล้านบาท)

  -------------------------------------------- ------------- -------------
  วิธีมาตรฐาน                                    2555          2554

  เงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาด              370           300

  สินทรัพย์เสี่ยงด้านตลาด                            4,626         3,746
  -------------------------------------------- ------------- -------------

การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

วัตถุประสงค์

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง ความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุน
เนื่องมาจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
หรือไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดเมื่อต้องการ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้แต่ด้วยต้นทุนที่สูงขึ้น

ธนาคารจัดให้มีระบบการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องที่มีประสิทธิภาพ ยืดหยุ่น
และปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ มีการจัดการโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินในเชิงรุกและเหมาะสม
มีการทบทวนแผนบริหารสภาพคล่องในภาวะฉุกเฉิน (Liquidity Contingency Crisis Plan
& Guideline: LCP) อย่างสม่ำเสมอ
เพื่อระบุขั้นตอนการปฏิบัติงานที่สำคัญและเตรียมแผนจัดหาสภาพคล่องสำรอง (Contingency
Funding Plans)
ตลอดจนทดสอบแผนบริหารสภาพคล่องในภาวะฉุกเฉินอย่างเป็นประจำและยังกำหนดให้มีตัวชี้วัดสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้า
(Early Warning Sign Indicators) สำหรับการติดตามและรายงานเป็นรายวัน
เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

หลักการ

ธนาคารมุ่งเน้นการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
และควบคุมระดับความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารให้อยู่ภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
(Risk Appetite) ด้วยต้นทุนในการจัดการที่เหมาะสม
ดำรงสภาพคล่องส่วนเกินในระดับที่สอดคล้องกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ
เพื่อให้แน่ใจว่ามีกระแสเงินสดเพียงพอ
สำหรับการดำเนินธุรกิจทั้งของธนาคารและกลุ่มธุรกิจทางการเงิน
และบริหารจัดการสภาพคล่องทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ
เพื่อให้มั่นใจว่ามีการกระจายความเสี่ยงที่เหมาะสม

หลักเกณฑ์ Basel lll

หลักเกณฑ์ใหม่ซึ่งมีชื่อเรียกว่า Basel III จะเริ่มมีผลบังคับใช้ในระดับสากลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม
2556 เป็นต้นไป
อันจะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงด้านการบริหารจัดการเงินกองทุนและการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารพาณิชย์
ธนาคารได้ทำการศึกษาเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับอัตราส่วนสภาพคล่องตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว
รวมทั้งติดตามความคืบหน้าของหลักเกณฑ์ Basel III อย่างต่อเนื่อง

โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

คณะกรรมการธนาคารได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
บริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านสภาพคล่องให้สอดคล้องกับนโยบาย
โดยมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินมีหน้าที่ติดตามสถานะความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างใกล้ชิด

การยกระดับโครงสร้างการจัดการความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารมีประสิทธิภาพ ในปี 2555
ธนาคารได้จัดตั้งฝ่ายบริหารสินทรัพย์และหนี้สินภายใต้กลุ่มงานการเงิน
ซึ่งมีหน้าที่จัดเตรียมบทวิเคราะห์ที่เกี่ยวกับการจัดการงบดุลทั้งของธนาคารและคู่แข่ง
ตลอดจนนำเสนอกลยุทธ์ทางเลือกในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องและแหล่งเงินทุน
เสนอต่อคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
อันเป็นภารกิจหลักของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
และฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงด้านการตลาดเป็นผู้นำเสนอทางเลือกเชิงกลยุทธ์ในการบริหารความเสี่ยง
ตลอดจนรายงานสถานะความเสี่ยงด้านตลาดแก่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเพื่อทำหน้าที่บริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านสภาพคล่องให้มีความสอดคล้องกับนโยบายที่กำหนด
สายงานบริหารการเงินมีหน้าที่ควบคุมระดับสภาพคล่องที่เหมาะสมของธนาคารและบริหารสภาพคล่องประจำวัน

เครื่องมือวัดความเสี่ยง

การเพิ่มประสิทธิผลในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ธนาคารใช้เครื่องมือต่างๆ ในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง เช่น
ประมาณการกระแสเงินสดและสภาพคล่อง (Cash flow/Liquidity Projection)
และวิเคราะห์ Liquidity Gap ระหว่างสินทรัพย์ หนี้สินและภาระผูกพัน
ตามระยะเวลาคงเหลือก่อนครบกำหนดสัญญา (Contractual Maturity)
โดยในการทำการวิเคราะห์ ธนาคารคำนึงถึงสถานการณ์ทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต
และปรับข้อมูลตามพฤติกรรม (Behavioral Maturity)
เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง
ทั้งหมดนี้เพื่อให้มั่นใจว่าการรายงานและการติดตามความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้
คณะกรรมการธนาคารยังได้กำหนดให้มีตัวชี้วัดความเสี่ยงด้านสภาพคล่องในลักษณะสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้า
เช่น ระดับ Early Warning Point และ Trigger Point
ระดับการลดลงของเงินฝากและตั๋วแลกเงินต่อวัน ระดับเงินฝากและตั๋วแลกเงินสูงสุดต่อ 1 และ 20
รายลูกค้า เพื่อลดการกระจุกตัวของแหล่งเงินทุนของธนาคาร และอัตราส่วนด้านสภาพคล่องต่างๆ

ธนาคารตระหนักถึงความสำคัญของเครื่องมือและวิธีการในการวัดความเสี่ยงที่มีเพียงพอและเหมาะสมกับขนาดและความซับซ้อนของธุรกรรมทั้งในและนอกงบดุล
จึงได้พัฒนาระบบเครื่องมือในการวัดและบริหารความเสี่ยงที่มีความทันสมัยอย่างต่อเนื่อง และในปี
2555 ธนาคารได้เริ่มใช้ระบบการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and Liabilities
Management System) สำหรับการติดตามและบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเป็นรายวัน
นอกจากนั้น มีการเพิ่มสถานการณ์จำลองภาวะวิกฤตสภาพคล่องในกรณีเกิดวิกฤตกับทั้งระบบ
(Market-Wide Liquidity Crisis) และกรณีภาวะวิกฤตสภาพคล่องเฉพาะกับธนาคาร
(Bank-Specific Liquidity Crisis)
เพิ่มเติมจากการทดสอบภาวะวิกฤตสภาพคล่องพร้อมกันทั้งระบบและเฉพาะธนาคาร (Combination
Liquidity Crisis) ที่ธนาคารมีการดำเนินการทดสอบอยู่แล้ว

ในปี 2555 ภาพรวมระดับความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารอยู่ในระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ธนาคารยังคงบริหารจัดการสภาพคล่องไปในแนวทางที่เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจที่แวดล้อมไปด้วยปัจจัยเสี่ยงจากทั้งในและต่างประเทศอันรวมถึงการปรับตัวของอัตราดอกเบี้ยในตลาดเงินที่เป็นไปในทิศทางที่สอดคล้องกับการดำเนินนโยบายการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย
ขณะเดียวกัน
ธนาคารเน้นการดำเนินกลยุทธ์ในการเพิ่มผลิตภัณฑ์ด้านเงินฝากและการกระจายฐานลูกค้าเพื่อขยายฐานแหล่งที่มาของเงินทุนหลัก

[]

สินทรัพย์และหนี้สินของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม
2554 วิเคราะห์ตามระยะเวลาคงเหลือก่อนครบกำหนดตามสัญญา ดังนี้

งบการเงินรวมของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555

+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| (หน่วย :        | เมื่อ | 0-3 | มาก | มาก | มาก | เ    | ไม่มี  | รวม |
| ล้านบาท)        |     | เ   | กว่า | กว่า | กว่า | งินให้ |      |     |
|                | ทวง | ดือน |     |     |     |      | ก    |     |
|                | ถาม |     | 3   | 1-5 | 5 ปี | ส    | ำหนด |     |
|                |     |     | -12 | ปี   |     | ินเชื่อ | เวลา |     |
|                |     |     | เ   |     |     | ด้อยค |      |     |
|                |     |     | ดือน |     |     | ุณภาพ |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| ส              |     |     |     |     |     |      |      |     |
| ินทรัพย์ทางการเงิน |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| รายก           | 15, | 63, | 200 | 120 | -   | -    | 319  | 79, |
| ารระหว่างธนาคาร | 046 | 705 |     |     |     |      |      | 390 |
|                |     |     |     |     |     |      |      |     |
| และตลาดเงิน     |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินลงทุนสุทธิ     | 90  | 9,  | 20, | 34, | 9,  | -    | 3    | 78, |
|                |     | 990 | 429 | 762 | 079 |      | ,952 | 302 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินให้สินเชื่อ     | 17, | 1   | 1   | 3   | 1   | 21   | -    | 8   |
|                | 941 | 78, | 80, | 03, | 67, | ,292 |      | 69, |
|                |     | 953 | 224 | 509 | 463 |      |      | 382 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| หนี้สินทางการเงิน  |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินฝาก         | 69, | 1   | 1   | 7,  | -   | -    | -    | 6   |
|                | 460 | 49, | 60, | 663 |     |      |      | 87, |
|                |     | 920 | 116 |     |     |      |      | 159 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| รายก           | 8,  | 30, | 640 | 8,  | 12  | -    | -    | 48, |
| ารระหว่างธนาคาร | 722 | 674 |     | 773 |     |      |      | 821 |
|                |     |     |     |     |     |      |      |     |
| และตลาดเงิน     |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินกู้ยืม         | -   | 60, | 13, | 45, | 34, | -    | -    | 1   |
|                |     | 559 | 598 | 711 | 761 |      |      | 54, |
|                |     |     |     |     |     |      |      | 629 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+

งบการเงินรวมของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554

+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| (หน่วย :        | เมื่อ | 0-3 | มาก | มาก | มาก | เ    | ไม่มี  | รวม |
| ล้านบาท)        |     | เ   | กว่า | กว่า | กว่า | งินให้ |      |     |
|                | ทวง | ดือน |     |     |     |      | ก    |     |
|                | ถาม |     | 3   | 1-5 | 5 ปี | ส    | ำหนด |     |
|                |     |     | -12 | ปี   |     | ินเชื่อ | เวลา |     |
|                |     |     | เ   |     |     | ด้อยค |      |     |
|                |     |     | ดือน |     |     | ุณภาพ |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| ส              |     |     |     |     |     |      |      |     |
| ินทรัพย์ทางการเงิน |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| รายก           | 10, | 70, | 200 | 120 | -   | -    | 203  | 81, |
| ารระหว่างธนาคาร | 610 | 685 |     |     |     |      |      | 818 |
|                |     |     |     |     |     |      |      |     |
| และตลาดเงิน     |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินลงทุนสุทธิ     | 300 | 2,  | 24, | 44, | 2,  | -    | 7    | 81, |
|                |     | 224 | 827 | 345 | 166 |      | ,342 | 204 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินให้สินเชื่อ     | 6,  | 1   | 1   | 2   | 1   | 29   | -    | 7   |
|                | 401 | 65, | 42, | 46, | 60, | ,536 |      | 51, |
|                |     | 074 | 986 | 941 | 467 |      |      | 405 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| หนี้สินทางการเงิน  |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินฝาก         | 2   | 1   | 1   | 21, | -   | -    | -    | 5   |
|                | 37, | 53, | 47, | 409 |     |      |      | 60, |
|                | 660 | 616 | 855 |     |     |      |      | 540 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| รายก           | 3,  | 11, | 6,  | 1,  | 13  | -    | -    | 23, |
| ารระหว่างธนาคาร | 720 | 942 | 248 | 818 |     |      |      | 741 |
|                |     |     |     |     |     |      |      |     |
| และตลาดเงิน     |     |     |     |     |     |      |      |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+
| เงินกู้ยืม         | -   | 1   | 53, | 28, | 20, | -    | -    | 2   |
|                |     | 06, | 744 | 359 | 044 |      |      | 08, |
|                |     | 116 |     |     |     |      |      | 263 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+------+------+-----+

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

วัตถุประสงค์

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ คือ ความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายต่างๆ
อันเนื่องมาจากความไม่เพียงพอหรือความบกพร่องของกระบวนการภายใน ระบบงาน บุคลากร
และจากเหตุการณ์ภายนอกองค์กร ซึ่งรวมถึงความเสี่ยงด้านกฎหมาย
ทั้งนี้ไม่นับรวมความเสี่ยงด้านกลยุทธ์และความเสี่ยงด้านชื่อเสียง
ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นความเสี่ยงที่ฝังอยู่ในกระบวนการปฏิบัติงานของธนาคารในการให้บริการแก่ลูกค้าและสร้างผลกำไรให้กับผู้ถือหุ้น
ภายใต้หลักการให้บริการ “เรื่องเงิน เรื่องง่าย”
ธนาคารยังคงยึดมั่นที่จะดำเนินการเชิงรุกในการจัดการและลดระดับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญอย่างมีประสิทธิภาพ
รวมถึงทำการปลูกฝังวัฒนธรรมที่จะให้พนักงานเกิดความตระหนักในเรื่องความเสี่ยงด้านปฏิบัติการทั้งในธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคาร

หลักการ

ธนาคารให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยดูแลให้มีทรัพยากรที่จำเป็นและเพียงพอในการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเพื่อให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ภายใต้กรอบนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่พึงปฏิบัติ
พนักงานทุกคนมีหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

ธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคาร
บริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการภายใต้นโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของกลุ่ม
ซึ่งได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร
ซึ่งนโยบายได้กำหนดกรอบการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการขั้นตํ่าที่ต้องปฏิบัติไว้
การบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะปฏิบัติภายใต้หลักการแนวป้องกัน 3 ระดับ
เพื่อให้มั่นใจได้ว่าธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารมีการกำกับดูแลการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการทั่วทั้งองค์กรอย่างเป็นอิสระและเพียงพอ
หน่วยงานธุรกิจในฐานะเจ้าของความเสี่ยงด้านปฏิบัติการมีความรับผิดชอบเป็นอันดับแรกในการบริหารและจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในการปฏิบัติงานรายวันให้สอดคล้องตามนโยบายที่กำหนด

คณะกรรมการธนาคารกำหนดให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงรับผิดชอบในเรื่องการบริหารและจัดการความเสี่ยงโดยรวม
กำหนดกลยุทธ์และเครื่องมือต่างๆ เพื่อให้สามารถบริหารจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
มีการจัดประชุมคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือนเพื่อทำการทบทวนและให้ความเห็นในเรื่องสถานะความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยมีฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระรายงานตรงต่อประธานเจ้าหน้าที่บริหารความเสี่ยง
รับผิดชอบในการนำกรอบและเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงมาใช้ดำเนินการรวมถึงรับผิดชอบในการพัฒนาเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงด้วย
นอกจากนี้ หน่วยงานตรวจสอบภายในรับผิดชอบในการรับประกันเรื่องโครงสร้าง นโยบาย
และการดำเนินการเรื่องการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้มีความเพียงพอ เหมาะสม
และมีประสิทธิภาพ

เครื่องมือวัดความเสี่ยง

ในช่วงปีที่ผ่านมาธนาคารดำเนินการสร้างความตระหนักและความเข้าใจในเรื่องความเสี่ยงด้านปฏิบัติการภายในกลุ่ม
โดยจัดให้มีหลักสูตรในเรื่องความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในการอบรมพนักงานเข้าใหม่ทุกคน
ทุกหน่วยงานทำการระบุและประเมินความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญ
รวมถึงประสิทธิภาพของการควบคุมในการปฏิบัติงานของตนอย่างสม่ำเสมอ
ภายใต้โครงการการระบุความเสี่ยงและการควบคุมด้วยตนเองซึ่งอยู่ภายใต้คำชี้แนะจากทีมบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าความเสี่ยงเหล่านี้ได้ถูกควบคุมและจัดการอย่างเหมาะสม
อยู่ในระดับที่หน่วยงานยอมรับได้
ความเสี่ยงที่สำคัญพร้อมกับแผนจัดการลดความเสี่ยงที่เหมาะสมจะถูกนำรายงานต่อกับผู้บริหาร

ธนาคารมีการดำเนินการจัดเก็บและติดตามข้อมูลตัวชี้วัดความเสี่ยงทั้งในระดับธนาคาร
และระดับฝ่ายงาน
เพื่อใช้เป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าเมื่อเกิดข้อบกพร่องกับระบบการควบคุมภายในของกลุ่ม
เมื่อความเสี่ยงมีระดับสูงเกินกว่าช่วงระดับที่ยอมรับได้
หน่วยงานจะต้องมีการจัดทำแผนจัดการที่เหมาะสมเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายขึ้น

การจัดเก็บข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการเป็นองค์ประกอบสำคัญของกรอบการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของกลุ่ม
ทุกหน่วยงานรับผิดชอบในการจัดเก็บและรายงานข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการที่เกินกว่าระดับที่กำหนดมาที่ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญได้รับการติดตามอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก
มีการวิเคราะห์ถึงสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ความเสียหาย
โดยจะต้องมีการดำเนินการจัดการและบรรเทาความเสียหายที่เกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ
การรายงานความเสียหายครอบคลุมถึงเหตุการณ์ที่เกือบจะเกิดความเสียหาย
และเหตุการณ์ความเสียหายที่ไม่เป็นตัวเงิน
ธนาคารมีการนำระบบมาใช้เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางในการจัดเก็บ
มีการกำหนดกรอบเพดานสำหรับมูลค่าของเหตุการณ์ความเสียหายด้านปฏิบัติการที่มีมูลค่าค่อนข้างสูงซึ่งจะต้องทำการรายงานขึ้นไปยังผู้บริหารระดับสูงที่เกี่ยวข้อง

ธนาคารจัดทำนโยบายการใช้บริการจากบุคคลภายนอก (Outsource)
และการให้บริการแก่บุคคลอื่น (Insource) โดยกำหนดกระบวนการที่ใช้ในการจัดการ ควบคุม
และติดตามความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากดำเนินการดังกล่าว
ธนาคารมีแผนรองรับในกรณีผู้ให้บริการภายนอกไม่สามารถปฏิบัติงานได้เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการให้บริการต่อลูกค้าจะไม่หยุดชะงัก
รวมถึงมีระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูลลูกค้าที่มีประสิทธิภาพ

ธนาคารมีระบบที่ใช้ในการจัดเก็บและเชื่อมโยงข้อมูลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ได้แก่
ข้อมูลการประเมินและควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง ข้อมูลตัวชี้วัดความเสี่ยง
และข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการ
ระบบดังกล่าวช่วยทำให้เห็นมุมมองสถานะความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของกลุ่มที่ครอบคลุม
รวมถึงช่วยในการวิเคราะห์และจัดทำรายงานความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ธนาคารมีกระบวนการในการประเมินความเสี่ยงสำหรับผลิตภัณฑ์ กระบวนการ และระบบงานใหม่
ซึ่งทำให้มั่นใจว่าทุกผลิตภัณฑ์ใหม่หรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในกระบวนการและระบบงานจะต้องผ่านการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น
ผ่านความเห็นชอบจากหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
รวมถึงได้รับความเห็นชอบจากผู้บริหารก่อนที่จะมีการนำผลิตภัณฑ์ออกใช้งาน

ทั้งธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารให้ความสำคัญกับการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ
เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า เมื่อเกิดภาวะฉุกเฉินหรือเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด
ธนาคารยังคงสามารถให้บริการลูกค้าของธนาคารได้อย่างต่อเนื่อง
หรือสามารถกลับมาให้บริการได้ภายในเวลาที่เหมาะสม
มีการดำเนินการประเมินความเสี่ยงที่สำคัญและภัยคุกคามโดยผู้บริหารระดับสูงอยู่เป็นประจำ
โดยพิจารณาถึงเหตุการณ์ชุมนุมทางการเมือง การระบาดของไข้หวัดใหญ่
การหยุดชะงักของระบบงานต่างๆ นํ้าท่วม และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอื่นๆ
รวมถึงมีการทบทวนและทดสอบแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจอยู่เสมอ

ธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารมีกระบวนการในการรายงานความเสี่ยง
โดยทุกหน่วยงานและทุกบริษัทจะต้องทำการรายงานข้อมูลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของหน่วยงานมาที่ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
ตัวอย่างเช่น ผลการประเมินความเสี่ยงและการควบคุมด้วยตัวเอง ข้อมูลตัวชี้วัดความเสี่ยง
และข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการ เป็นต้น
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะทำการรวบรวม วิเคราะห์
และจัดทำรายงานภาพสถานะความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคาร
และบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคาร นำรายงานต่อคณะกรรมการธนาคาร
และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง เพื่อให้ผู้บริหารเข้าใจภาพความเสี่ยงที่สำคัญ
และดำเนินการจัดการและป้องกันความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม

การดำรงเงินทุน

ในปัจจุบันธนาคารใช้วิธีมาตรฐานในการคำนวณเงินกองทุนรองรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการสำหรับกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคาร
รายละเอียดตัวเลขเงินกองทุนแสดงในตารางด้านล่าง

ตัวเลขเงินกองทุนของธนาคาร

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม 2554

(หน่วย : ล้านบาท)

  ------------------------------------------- ------------- -------------
  วิธีมาตรฐาน                                   2555          2554

  เงินกองทุนความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ                  4,255         3,925

  มูลค่าเทียบเท่าสินทรัพย์เสี่ยงด้านปฏิบัติการ             53,193        49,068
  ------------------------------------------- ------------- -------------