12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินการ

1. งบการเงิน

  1.1 รายงานการสอบบัญชี

จากรายงานของผู้สอบบัญชีในช่วงระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา (2541 –2543)
ผู้สอบบัญชีมีความเห็นว่า งบการเงินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย และงบการเงินของบริษัทฯ
แสดงฐานะการเงินรวมและฐานะการเงินเฉพาะของบริษัทฯ
ผลการดำเนินงานรวมและผลการดำเนินงานเฉพาะของบริษัทฯ
และกระแสเงินสดรวมและกระแสเงินสดเฉพาะของบริษัทฯ
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย

นอกจากนี้ รายงานของผู้สอบบัญชียังได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีของ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยแห่งหนึ่งซึ่งได้แก่ บริษัท แอดวานซ์ ดาต้าเน็ทเวอร์ค คอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด
(“ADC”) ในระหว่างปี 2542 ซึ่งมีรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน ดังนี้

(1) การบันทึกบัญชีสำหรับต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ภายใต้สัญญาสัมปทานของบริษัทฯ
    ที่เปลี่ยนจากวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุที่เหลือของสัญญาสัมปทาน
    เป็นตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ระบบ กล่าวคือ
    ต้นทุนของอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ อนาลอก NMT
    ตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี แต่ไม่เกินปี พ.ศ. 2548
    สำหรับระบบดิจิตอล GSM ตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี
    แต่ไม่เกินอายุที่เหลือของสัมปทาน

(2) การบันทึกบัญชีสำหรับต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทของ ADC
    ภายใต้สัญญาสัมปทาน
    ซึ่งเปลี่ยนจากวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุที่เหลือของสัญญาสัมปทาน
    เป็นตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี
    แต่ไม่เกินอายุที่เหลือของสัมปทาน

(3) การบันทึกบัญชีสำหรับการเปลี่ยนสถานะจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมเป็นเงินลงทุนในบริษัทย่อย
    เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของ ADC ที่บริษัทฯ ได้เพิ่มส่วนได้เสียจากร้อยละ
    40.08 เป็น ร้อยละ 67.95 ของทุนเรือนหุ้นทั้งหมด เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2542

1.2 ตารางสรุปงบการเงินรวม

งบดุลรวม

  []

[]

  งบกำไรขาดทุนรวม

  []

หมายเหตุ

1)  เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2541 บริษัทฯ ซื้อหุ้นสามัญทั้งหมดของ บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส
    มาร์เก็ตติ้ง จำกัด (“AWM”) ในราคารวมทั้งสิ้น 600 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทฯ
    มีสัดส่วนการถือหุ้นใน AWM ร้อยละ 100.00 อย่างไรก็ดี งบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทฯ
    และบริษัทย่อยสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2541 ไม่ได้รวมรายได้และค่าใช้จ่ายของ AWM
    เนื่องจากจำนวนเงินที่เกี่ยวข้องสำหรับระยะเวลาตั้งแต่ 22 ธันวาคม ถึง 31 ธันวาคม 2541
    ไม่เป็นสาระสำคัญ

2)  เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2542 บริษัทฯ ซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท แอดวานซ์ เพจจิ้ง จำกัด
    (“APG”) ในราคารวมประมาณ 950 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทฯ มีสัดส่วนการถือหุ้นใน APG
    เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 60.00 เป็นร้อยละ 100.00

3)  เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2542 บริษัทฯ ซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท แอดวานซ์ ดาต้าเน็ทเวอร์ค
    คอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด (“ADC”) ในราคาหุ้นละ 14.89 บาท รวมเป็นเงินประมาณ 273
    ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทฯ มีสัดส่วนการถือหุ้นใน ADC เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 27.86 เป็นร้อยละ
    67.95 นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท ดาต้าเน็ทเวอร์ค โซลูชั่นส์ จำกัด
    (“DNS”) ในราคาหุ้นละ 163.15 บาท รวมเป็นเงินประมาณ 8 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทฯ
    มีสัดส่วนการถือหุ้นใน DNS ร้อยละ 49.00

  งบกระแสเงินสดรวม

[]

  []

1.3 ตารางแสดงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

[]

2. คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

2.1 ผลการปฏิบัติตามแผนการดำเนินธุรกิจ

  บริษัทฯ ได้มีการดำเนินการตามโครงการดังนี้

(1) การลงทุนขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และบริการเสริมต่างๆ

ในปี 2543 บริษัทฯ
ได้มีการปรับโครงการลงทุนในการขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และบริการเสริมต่างๆ ของ
Phase 7 เพื่อให้มีความเหมาะสมกับความต้องการใช้บริการ
โดยยอดเงินลงทุนรวมยังคงมีจำนวนเท่าเดิมคือ 10,680 ล้านบาท

ในปี 2543 บริษัทฯ ลงทุนขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และบริการเสริมต่างๆ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น
6,590 ล้านบาท ซึ่งเป็นจำนวนที่ต่ำกว่าที่ได้ประมาณการไว้มาก
เนื่องจากขั้นตอนการขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ เช่น
การเพิ่มจำนวนสถานีฐานและการเตรียมสถานีฐาน ต้องใช้ระยะเวลาหลายเดือน บริษัทฯ
คาดว่าโครงการลงทุนดังกล่าวจะเสร็จสมบูรณ์ในปี 2544 โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

  []ตารางเปรียบเทียบการลงทุน Phase 7

นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้จัดทำแผนการลงทุนเพิ่มเติมสำหรับ Phase 7.5
โดยเพิ่มเงินลงทุนในการขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่อีกเป็นจำนวน 4,828 ล้านบาท
เพื่อขยายพื้นที่ให้บริการและเพิ่มความสามารถในการรองรับจำนวนผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้นในอนาคต
โดยบริษัทฯ ได้ใช้เงินลงทุนไปทั้งสิ้น 3,031 ล้านบาท ตามรายละเอียดดังนี้

[]ตารางเปรียบเทียบการลงทุน Phase 7.5

(2) การให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในลักษณะเทคโนโลยีชั้นสูง (Non-Voice Business)

(1) การให้บริการอินเตอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ด้วยเทคโนโลยี WAP (Wireless
    Application Protocol)

ในเดือนธันวาคม 2543 บริษัทฯ ได้เปิดให้บริการระบบ WAP ตามที่ตั้งเป้าหมายไว้
ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวเป็นการเพิ่มความสามารถของระบบดิจิตอล GSM
ในการให้บริการในรูปแบบเชื่อมต่อกับ อินเตอร์เน็ต ที่มีอัตราความเร็วในการส่งข้อมูลที่ 9.6 Kbps
โดยผู้ใช้บริการในระบบนี้สามารถใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ในรุ่นที่รองรับระบบ WAP
แทนการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ในการเข้าสู่อินเตอร์เน็ต โดยจะสามารถใช้งานต่างๆ ได้เช่น
การรับและส่ง E-mail ตรวจสอบข้อมูลข่าวสารทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมทั้งเกมส์ต่างๆ

(2) การให้บริการ M-Commerce

  สำหรับบริการ M-Commerce ที่บริษัทฯ สามารถให้บริการได้ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2543
  มีดังต่อไปนี้

  - บริการ mBanking เป็นการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่กับระบบธนาคาร

  - บริการ mInfo เป็นการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ค้นหาหรือรับข้อมูลสรุปที่ต้องการ

  - บริการ mShopping เป็นการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่กับระบบการค้าขาย

  - บริการ mMessaging ที่เป็นการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ในการรับและส่ง E-mail

-   สำหรับบริการ Cell Broadcast
    ซึ่งเป็นการให้ข้อมูลแก่ลูกค้าหากลูกค้าเข้าไปในบริเวณรัศมีของสถานีฐานนั้นๆ บริษัทฯ
    ยังไม่พร้อมที่จะให้บริการในปี 2543 เนื่องจากบริษัทฯ ต้องการเน้นการให้บริการ
    M-commerce อื่นๆ และ บริการ WAP ก่อน อย่างไรก็ตามคาดว่าจะให้บริการได้ในปี 2544
    นี้

(3) การให้บริการสื่อสารข้อมูลผ่านสายโทรศัพท์

(1) การใช้เครือข่ายเคเบิ้ลใยแก้วของ AIS

ในช่วงประมาณต้นปี 2544 ADC เริ่มใช้เครือข่ายเคเบิ้ลใยแก้วของ AIS
ที่วางครอบคลุมทั่วประเทศในการให้บริการรวมทั้งเป็นเครือข่ายสำรองสำหรับเครือข่ายของ ทศท.
เพื่อรองรับการต่อเชื่อมเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของธุรกิจในกรุงเทพไปยังทุกภูมิภาค

(2) การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ

สำหรับโครงการให้บริการสื่อสารข้อมูลผ่านสายโทรศัพท์ตามแผนที่ได้วางไว้นั้น ADC
ได้เปิดให้บริการภายใต้เทคโนโลยี VPN (Virtual Private Network) ในเดือน เมษายน
2543 แก่กลุ่มลูกค้าประเภทบริษัท แต่สำหรับบริการภายใต้เทคโนโลยี ADSL (Asymmetric
Digital Subscriber Line) นั้น บริษัทฯ ได้พิจารณาถึงภาวะตลาดและการแข่งขันแล้ว
พบว่าผลตอบแทนที่บริษัทฯ จะได้รับไม่อยู่ในระดับที่เหมาะสมกับเงินลงทุน ดังนั้นบริษัทฯ
จึงยังชะลอการให้บริการในระบบดังกล่าวออกไปอีกระยะหนึ่ง

2.2 การวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน

นับแต่ปี 2543 เป็นต้นมา บริษัทฯ มีความสามารถในการทำกำไรเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอ
โดยอัตรากำไรสุทธิต่อรายได้รวมของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจากอัตราร้อยละ 10.63 ในปี 2542
เป็นร้อยละ 16.61 ในปี 2543 ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจากร้อยละ
16.87 ในปี 2542 เป็นร้อยละ 26.58 ในปี 2543 ตามลำดับ
การเพิ่มขึ้นของความสามารถในการทำกำไรของบริษัทฯ เป็นผลจากการที่บริษัทฯ
มีรายได้จากการขายและบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยรายได้จากการขายและบริการในปี 2543
เพิ่มขึ้นร้อยละ 46.58 เมื่อเทียบกับปี 2542 ในขณะที่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานในปี 2543
มีอัตราการเพิ่มขึ้นร้อยละ 36.39 เมื่อเทียบกับปี 2542

2.3 การวิเคราะห์รายได้

รายได้หลักของบริษัทฯ และบริษัทย่อย สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ (1)
รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ และ (2) รายได้จากการขาย โดยมีรายละเอียดดังนี้

ตารางแสดงโครงสร้างรายได้ของบริษัทฯ

+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 2541  |     | 2542  |     | 2543  |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | ล     | ร้อ  | ล     | ร้อ  | ล     | ร    |
|   |                     | ้านบาท | ยละ | ้านบาท | ยละ | ้านบาท | ้อยละ |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ย |                     |       |     |       |     |       |      |
| ไ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ด |                     |       |     |       |     |       |      |
| ้จ |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ก |                     |       |     |       |     |       |      |
| ค |                     |       |     |       |     |       |      |
| ่า |                     |       |     |       |     |       |      |
| บ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ิก |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| แ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ล |                     |       |     |       |     |       |      |
| ะ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ก |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ใ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ห |                     |       |     |       |     |       |      |
| ้เ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ช |                     |       |     |       |     |       |      |
| ่า |                     |       |     |       |     |       |      |
| อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ุป |                     |       |     |       |     |       |      |
| ก |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ณ์ |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 1     | 8   | 1     | 6   | 2     | 67.1 |
|   |                     | 3,328 | 8.2 | 6,800 | 6.6 | 4,792 |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ์เ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ค |                     |       |     |       |     |       |      |
| ล |                     |       |     |       |     |       |      |
| ื่อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| น |                     |       |     |       |     |       |      |
| ที่ |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 1,392 | 9.2 | 1,357 | 5.4 | 1,148 | 3.1  |
|   |                     |       |     |       |     |       |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ์ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| ิด |                     |       |     |       |     |       |      |
| ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
| ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัว |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 162   | 1.1 | 171   | 0.7 | 257   | 0.7  |
|   |                     |       |     |       |     |       |      |
| ข |                     |       |     |       |     |       |      |
| ้อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
| ูล |                     |       |     |       |     |       |      |
| ผ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ่า |                     |       |     |       |     |       |      |
| น |                     |       |     |       |     |       |      |
| ส |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ย |                     |       |     |       |     |       |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท์ |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
| ร |                     | 1     | 9   | 1     | 7   | 2     | 70.9 |
| ว |                     | 4,881 | 8.5 | 8,328 | 2.7 | 6,197 |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ย |                     |       |     |       |     |       |      |
| ไ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ด |                     |       |     |       |     |       |      |
| ้จ |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ก |                     |       |     |       |     |       |      |
| ก |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ข |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ย |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 0     | 0.0 | 6,636 | 2   | 1     | 28.5 |
|   |                     |       |     |       | 6.3 | 0,549 |      |
| เ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ค |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ื่อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ง |                     |       |     |       |     |       |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ์เ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ค |                     |       |     |       |     |       |      |
| ล |                     |       |     |       |     |       |      |
| ื่อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| น |                     |       |     |       |     |       |      |
| ที่ |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 225   | 1.5 | 250   | 1.0 | 194   | 0.5  |
|   |                     |       |     |       |     |       |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ์ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| ิด |                     |       |     |       |     |       |      |
| ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
| ต |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัว |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
|   |                     | 0     | 0.0 | 0     | 0.0 | 19    | 0.1  |
|   |                     |       |     |       |     |       |      |
| ข |                     |       |     |       |     |       |      |
| ้อ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
| ูล |                     |       |     |       |     |       |      |
| ผ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ่า |                     |       |     |       |     |       |      |
| น |                     |       |     |       |     |       |      |
| ส |                     |       |     |       |     |       |      |
| า |                     |       |     |       |     |       |      |
| ย |                     |       |     |       |     |       |      |
| โ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ศ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ัพ |                     |       |     |       |     |       |      |
| ท์ |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
| ร |                     | 225   | 1.5 | 6,886 | 2   | 1     | 29.1 |
| ว |                     |       |     |       | 7.3 | 0,762 |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+
| ย |                     |       | 15, | 100.0 | 25, | 100.0 | 36   |
| อ |                     |       | 106 |       | 214 |       | ,959 |
| ด |                     |       |     |       |     |       |      |
| ร |                     |       |     |       |     |       |      |
| ว |                     |       |     |       |     |       |      |
| ม |                     |       |     |       |     |       |      |
+---+---------------------+-------+-----+-------+-----+-------+------+

  รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์

รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นในอัตราร้อยละ 23.16 ในปี 2542
และ ร้อยละ 42.93 ในปี 2543 เมื่อเทียบกับปีก่อน
โดยรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง จาก
13,328 ล้านบาทในปี 2541 เป็น 16,800 ล้านบาทในปี 2542 และเป็น 24,792 ล้านบาท ในปี
2543

ตารางแสดงจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ และรายได้เฉลี่ยสุทธิต่อเดือนของผู้ใช้บริการ 1 ราย

+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+
|          | จ    |     |       | จ    |      |       | ราย  |     |
|          | ำนวน |     |       | ำนวน |      |       | ได้เฉ |     |
|          | ผู้ใช้บ |     |       | ผู้ใช้บ |      |       | ลี่ยต่อ |     |
|          | ริการ |     |       | ริการ |      |       | ผู้ใช้บ |     |
|          | เพิ่มข |     |       | สะสม |      |       | ริการ |     |
|          | ึ้นสุทธิ |     |       |      |      |       | (บ   |     |
|          |      |     |       | (    |      |       | าท/เ |     |
|          | (    |     |       | ราย) |      |       | ดือน) |     |
|          | ราย) |     |       |      |      |       |      |     |
+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+
|          | NMT  | G   | O     | NMT  | GSM  | O     | NMT  | G   |
|          | -900 | SM- | ne-2- | -900 | -900 | ne-2- | -900 | SM- |
|          |      | 900 | Call! |      |      | Call! |      | 900 |
+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+
| ปี 2541   | (97, | 88, | 0     | 676  | 303  | 0     | 1    | 1,  |
|          | 300) | 700 |       | ,200 | ,000 |       | ,077 | 026 |
+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+
| ปี 2542   | (65, | 2   | 2     | 610  | 596  | 2     | 1    | 1,  |
|          | 700) | 93, | 3,700 | ,500 | ,000 | 3,700 | ,075 | 229 |
|          |      | 000 |       |      |      |       |      |     |
+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+
| ปี 2543   | (    | 5   | 33    | 465  | 1    | 35    | 1    | 1,  |
|          | 144, | 61, | 0,800 | ,600 | ,157 | 4,500 | ,106 | 312 |
|          | 900) | 200 |       |      | ,200 |       |      |     |
+----------+------+-----+-------+------+------+-------+------+-----+

อนึ่ง การขยายตัวของรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์นี้
มีสาเหตุสำคัญมาจากการที่จำนวนของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก
โดยจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นจาก 979,200 ราย ณ สิ้นปี 2541 เป็น
1,230,200 ราย ณ สิ้นปี 2542 และเพิ่มขึ้นเป็น 1,977,300 ราย ณ สิ้นปี 2543
อันเป็นผลมาจากราคาเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ปรับตัวลดลง
การดำเนินแผนการตลาดอย่างต่อเนื่องของบริษัทฯ รวมถึงเศรษฐกิจของประเทศที่เริ่มฟื้นตัว
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้เริ่มให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบจ่ายค่าบริการล่วงหน้า (Pre-paid)
ภายใต้เครื่องหมายการค้า “One-2-Call!” ในเดือน กรกฎาคม 2542
ซึ่งได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดยในปี 2543 มีผู้ใช้บริการในแบบ Pre-paid เพิ่มขึ้นสุทธิ
330,800 ราย จากสิ้นปี 2542 ที่มีผู้ใช้บริการเพียง 23,700 ราย

อย่างไรก็ดี ในส่วนของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบ อนาลอก NMT และดิจิตอล GSM นั้น
จะพบว่าจำนวนผู้ใช้บริการในระบบอนาลอก NMT ได้ลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2541 โดยในปี
2543 มีจำนวนผู้ใช้ลดลงรวมทั้งสิ้น 144,900 ราย ทั้งนี้ เป็นผลจากนโยบายของบริษัทฯ
ที่พยายามให้ผู้ใช้บริการในระบบอนาลอก NMT ในกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล
เปลี่ยนไปใช้บริการในระบบดิจิตอล GSM แทน เนื่องจากผู้ผลิตเครื่องโทรศัพท์ในระบบอนาลอก NMT
จะเลิกทำการผลิตเครื่อง รวมทั้งอะไหล่ในการบำรุงรักษาเครือข่ายของระบบในอนาคต
ในส่วนของจำนวนผู้ใช้บริการในระบบดิจิตอล GSM นั้น
จะพบว่ามีการเพิ่มขึ้นของผู้ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง โดยมียอดผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นสุทธิทั้งสิ้น 561,200
ราย ในปี 2543 ซึ่งโดยรวมแล้ว ทำให้มีจำนวนผู้ใช้บริการของทั้ง 2 ระบบเป็นจำนวนเพิ่มขึ้นสุทธิ
416,300 ราย ในปี 2543

ในด้านของรายได้เฉลี่ยสุทธิต่อเดือนของผู้ใช้บริการ 1 ราย (Average Revenue per User:
ARPU) นั้น พบว่า ARPU ของผู้ใช้บริการในระบบ ดิจิตอล GSM
ซึ่งเป็นผู้ใช้บริการส่วนใหญ่ของบริษัทฯ มีการเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2542 เป็นต้นมา โดยในปี 2543 มีค่า
ARPU เฉลี่ยที่ 1,312 บาท เทียบกับ 1,229 บาทในปี 2542 และ 1,026 บาทในปี 2541
อย่างไรก็ดี ค่า ARPU ในอนาคตมีแนวโน้มที่จะลดลง อันเป็นผลจากการที่บริษัทฯ
ขยายฐานลูกค้าออกไปกว้างขึ้น
โดยครอบคลุมไปถึงผู้ใช้บริการที่มีการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่เฉลี่ยต่อเดือนไม่สูงนัก

  รายได้จากการขาย

การเข้าซื้อหุ้นของ AWM เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2541 ทำให้บริษัทฯ
มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่นอกเหนือจากการขายเครื่องโทรศัพท์ติดตามตัว
โดยรายได้จากการขายของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นอย่างมากจาก 225 ล้านบาท ในปี 2541 เป็น 6,886
ล้านบาท ในปี 2542 และ 10,762 ล้านบาท ในปี 2543 ตามลำดับ

  รายได้ค่าชดเชย

ทศท. ได้มีหนังสือแจ้งให้บริษัทฯ รับภาระภาษีมูลค่าเพิ่ม จากการประกาศใช้ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มในปี
2535 อย่างไรก็ตาม ได้มีผู้ให้บริการที่ดำเนินการภายใต้สัญญาสัมปทานของ ทศท. รายหนึ่ง
ได้ดำเนินการเรียกร้องให้ ทศท. ชดเชยค่าภาษีมูลค่าเพิ่มที่ผู้ให้บริการรับภาระแทน และในปี 2541
ได้มีคำชี้ขาดจากอนุญาโตตุลาการให้ ทศท. เป็นผู้ชำระเงินค่าภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ให้บริการ
ดังนั้นบริษัทฯ จึงได้ขอให้ ทศท. ชดเชยส่วนของการขาดรายได้จากภาระภาษีมูลค่าเพิ่มตั้งแต่ปี
2535 ถึงปี 2540 ให้แก่บริษัทฯ โดย ทศท. ได้จ่ายค่าชดเชยดังกล่าวให้แก่บริษัทฯ ในปี 2543
เป็นจำนวนทั้งสิ้น 1,032 ล้านบาท ซึ่งได้แสดงไว้ในงบกำไรขาดทุน ปี 2543

  รายได้อื่น

รายได้อื่นในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีรายการหลักอันได้แก่ส่วนลดค่าโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศซึ่งบริษัทฯ ได้รับจาก กสท.
สำหรับบริการโทรศัพท์ต่างประเทศของผู้ใช้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัทฯ
จากผลประกอบการที่ผ่านมา จะพบว่ารายได้อื่นของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2541
เนื่องจากมีชาวต่างประเทศเข้ามาทำธุรกิจและท่องเที่ยวในประเทศไทย และใช้บริการ
International Roaming ของบริษัทฯ เพื่อใช้บริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศเป็นจำนวนมาก
ทำให้บริษัทฯ มียอดการใช้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศของ กสท. เพิ่มขึ้น
ส่งผลให้ส่วนลดที่บริษัทฯ ได้รับจาก กสท. มีจำนวนมากขึ้นตามลำดับ โดยบริษัทฯ
มีรายได้อื่นในงบกำไรขาดทุนรวมจำนวน 123 ล้านบาทในปี 2541 428 ล้านบาทในปี 2542 และ
598 ล้านบาทในปี 2543

2.4 การวิเคราะห์ค่าใช้จ่าย

  ต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์

ต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ของบริษัทฯ ประกอบด้วย 2 ส่วนหลักที่สำคัญคือ (1)
ผล-ประโยชน์ตอบแทนรายปีที่บริษัทฯ จะต้องนำส่งให้กับ ทศท. (Revenue Sharing)
โดยคิดเป็นอัตราร้อยละของรายได้ค่าบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ และ (2)
ค่าตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตาม-ตัวภายใต้สัญญาสัมปทาน

เนื่องจากค่าตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวภายใต้สัญญาสัมปทานเป็นต้นทุนคงที่
ดังนั้นการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ของบริษัทฯ
จึงส่งผลให้สัดส่วนค่าตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายต่อรายได้ค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ปรับตัวลดลงในปี
2542 และปี 2543
ซึ่งแสดงถึงประสิทธิภาพการบริหารเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวที่เพิ่มมากขึ้น
นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังสามารถลดค่าเช่าสื่อสัญญาณเชื่อมโยงซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ลง
โดยลดปริมาณการเช่าใช้สื่อสัญญาณเชื่อมโยงจาก ทศท. และใช้สื่อสัญญาณเชื่อมโยงของบริษัทฯ
เองมากขึ้น ซึ่งบริษัทฯ บันทึกต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ทั้งสิ้น 11,385 ล้านบาท และ
14,941 ล้านบาทในปี 2542 และในปี 2543 ตามลำดับ
หรือคิดเป็นสัดส่วนต้นทุนต่อรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ร้อยละ 62.12 และร้อยละ
57.03 ตามลำดับ

  ต้นทุนขาย

บริษัทฯ มีต้นทุนขายทั้งหมด 7,472 ล้านบาทในปี 2543 เพิ่มขึ้นจากจำนวน4,709 ล้านบาทในปี
2542 เนื่องจาก AWM มียอดจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นจากปี 2542 อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากการปรับตัวลดลงของราคาเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อกระตุ้นยอดขาย และการที่บริษัทฯ
ได้ให้ส่วนลดกับลูกค้าในกรณีที่ลูกค้าต้องการเปลี่ยนเครื่องจากระบบอนาลอก NMT เป็นดิจิตอล GSM
ทำให้อัตรากำไรขั้นต้นจากการขายในปี 2543 เท่ากับร้อยละ 30.57 ลดลงเล็กน้อยจากร้อยละ
31.62 ในปี 2542

  ดอกเบี้ยจ่าย

ดอกเบี้ยจ่ายของบริษัทฯ ในปี 2541 มีจำนวน 1,217
ล้านบาทซึ่งเป็นผลจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนที่เปลี่ยนแปลงจาก 25 บาทต่อ 1
เหรียญสหรัฐ ก่อนการลดค่าเงินบาทเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2540 มาเป็น 36.89 บาท ต่อ 1
เหรียญสหรัฐ ณ สิ้นปี 2541 ส่งผลให้ดอกเบี้ยของบริษัทฯ
ซึ่งอยู่ในรูปของเงินเหรียญสหรัฐเมื่อคำนวนในรูปเงินบาทมีจำนวนเพิ่มขึ้นในปี 2541 นอกจากนี้
การที่บริษัทฯ
ได้รับการขยายเวลาชำระหนี้ค่าอุปกรณ์โครงข่ายจากผู้จำหน่ายรายใหญ่ในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจของประเทศ
ก็มีส่วนทำให้ดอกเบี้ยจ่ายของบริษัทฯ ในปี 2541 เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ดี ดอกเบี้ยจ่ายของบริษัทฯ
มีการลดลงในปี 2542 เนื่องจากบริษัทฯ
มีการชำระคืนเงินต้นและชำระคืนเงินกู้บางส่วนก่อนกำหนดในปีดังกล่าว โดยบริษัทฯ
บันทึกดอกเบี้ยจ่ายจำนวนทั้งสิ้น 718 ล้านบาท ในปี 2542 และ 729 ล้านบาท ในปี 2543

  กำไร(ขาดทุน)จากอัตราแลกเปลี่ยน

เนื่องจากบริษัทฯ
มีนโยบายบริหารความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง และ
ค่าเงินบาทที่เริ่มมีเสถียรภาพขึ้น โดยปรับตัวขึ้นจาก 47.56 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ ณ สิ้นปี
2540 มาเป็น 36.89 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ ณ สิ้นปี 2541 ทำให้โดยรวมแล้วบริษัทฯ
ได้รับผลกระทบเพียงเล็กน้อยจากการลดค่าเงินบาท โดยบริษัทฯ
มีผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราจำนวน 1,774 ล้านบาทในปี 2541
ผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราจำนวน 109 ล้านบาทในปี 2542
และผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราจำนวน 761 ล้านบาท ในปี 2543

2.5 การวิเคราะห์ฐานะการเงิน

การวิเคราะห์สินทรัพย์

  เงินสดและเงินฝากธนาคารและเงินลงทุนระยะสั้น

ณ สิ้นปี 2542 บริษัทฯ มียอดเงินสดและเงินฝากธนาคารทั้งสิ้น 840
ล้านบาทและมียอดเงินลงทุนระยะสั้นทั้งสิ้น 2,851 ล้านบาท
ขณะที่ยอดเงินสดและเงินฝากธนาคารได้เพิ่มขึ้นมาอยู่ในระดับ 1,497 ล้านบาท
และเงินลงทุนระยะสั้นเพิ่มขึ้นเป็น 10,869 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 ตามลำดับ
โดยเป็นผลมาจากการที่บริษัทฯ มีผลประกอบการที่ดีขึ้น รวมทั้งจากการที่บริษัทฯ
ได้ปรับเปลี่ยนกระบวนการเก็บหนี้เพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลให้บริษัทฯ
มีกระแสเงินสดสุทธิจากการดำเนินงานทั้งสิ้น 13,950 ล้านบาท รวมทั้งการออกหุ้นกู้เป็นจำนวน
10,000 ล้านบาท ในเดือนมีนาคม 2543 ทำให้บริษัทฯ
มีกระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรมจัดหาเงินอยู่ในระดับสูงถึง 6,484 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทฯ
มีการใช้จ่ายเงินเพื่อการลงทุนทั้งสิ้น 11,731 ล้านบาท

  ลูกหนี้การค้าสุทธิ

ลูกหนี้การค้าสุทธิเพิ่มขึ้นจาก 3,848 ล้านบาท ในปี 2542 มาอยู่ที่ระดับ 5,445 ล้านบาท ณ สิ้นปี
2543 เนื่องจากยอดรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายที่เพิ่มขึ้น
แต่หากพิจารณาเป็นอัตราลูกหนี้การค้าสุทธิต่อรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายจะพบว่าในปี
2543 ลูกหนี้การค้าสุทธิมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 14.73 หรือมีระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยอยู่ที่ 45 วัน
ในทางปฏิบัติ บริษัทฯ จะแจ้งยอดค่าบริการเดือนละครั้ง
โดยระยะเวลาเก็บหนี้จริงจะน้อยกว่าที่คำนวณได้ข้างต้น ในขณะที่ในปี 2542
ลูกหนี้การค้าสุทธิมีสัดส่วนเป็นร้อยละ 15.26 หรือมีระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยอยู่ที่ 49 วัน ทั้งนี้
เป็นผลมาจากการเพิ่มจำนวนผู้ใช้บริการในแบบ Pre-paid ที่ผู้ใช้บริการต้องจ่ายเงินล่วงหน้า
และยอดหนี้เสียที่ลดลงจากประมาณร้อยละ 3 ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา เหลือเพียงร้อยละ 1.6
ของรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์ ณ สิ้นปี 2543 เนื่องจากบริษัทฯ
ได้ทำการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการระงับบริการชั่วคราวให้สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย
ตลอดจนเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบการทุจริตของการใช้บริการ รวมทั้งได้มีการนำระบบ
Intelligent Database มาใช้ เพื่อช่วยให้บริษัทฯ
สามารถแบ่งกลุ่มลูกค้าและบริหารคุณภาพสินทรัพย์ได้ดีขึ้น เช่น
กรณีที่ลูกค้าไม่ชำระค่าบริการเมื่อถึงกำหนด บริษัทฯ
จะจัดให้เจ้าหน้าที่ติดต่อเพื่อแจ้งเตือนให้มีการชำระเงินโดยเร็วก่อนที่จะมีการตัดสัญญาณ
(disconnect)

[]ตารางแสดงลูกหนี้การค้าของบริษัทฯ และบริษัทย่อย แยกตามอายุหนี้ที่ค้างชำระ

ในการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า 3 เดือนนั้น บริษัทฯ
ได้พิจารณาประกอบกับเงินมัดจำรับจากลูกค้าที่ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัว
และในกรณีขายสินค้าให้ผู้แทนจำหน่ายสินค้าได้พิจารณาร่วมกับหนังสือค้ำประกันการชำระเงินของผู้แทนจำหน่ายสินค้าที่ออกโดยธนาคาร
ซึ่งบริษัทฯ
เชื่อว่ายอดค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญข้างต้นเป็นจำนวนที่พอเพียงกับความเสี่ยงจากหนี้สูญที่จะเกิดขึ้น

สินค้าคงเหลือสุทธิ

หลังจากการรวม AWM
ซึ่งเป็นผู้นำเข้าและจำหน่ายอุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่เข้ามาเป็นบริษัทย่อยของบริษัทฯ
ยอดสินค้าคงเหลือสุทธิได้เพิ่มขึ้นเป็น 684 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 และ 939 ล้านบาท ณ สิ้นปี
2542 และ 1,970 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 ตามลำดับ
โดยการเพิ่มขึ้นของยอดสินค้าคงเหลือสุทธิดังกล่าวเป็นการเพิ่มขึ้นตามจำนวนยอดการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ลูกหนี้/เจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศสุทธิ

จากการที่บริษัทฯ ได้ทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน ทำให้บริษัทฯ
ต้องบันทึกผลต่างระหว่างอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจริงกับอัตราแลกเปลี่ยนตามสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเป็นลูกหนี้หรือเจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิ
(แล้วแต่กรณี) โดย ณ สิ้นปี 2541 มีอัตราแลกเปลี่ยนสิ้นงวดในอัตรา 36.89
บาทต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐ บริษัทฯ
มียอดลูกหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าระยะยาวสุทธิเป็นจำนวน 161 ล้านบาท
และบันทึกเจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิเป็นจำนวนทั้งสิ้น 77 ล้านบาท
และ ณ สิ้นปี 2542 ซึ่งมีอัตราแลกเปลี่ยนสิ้นงวดบัญชีอยู่ที่ 37.71 บาทต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐ บริษัทฯ
มียอดเจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิและเจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าระยะยาวสุทธิเป็นจำนวนเงิน
57 ล้านบาท และ 25 ล้านบาท ตามลำดับ โดย ณ สิ้นปี 2543 ซึ่งอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ในระดับ
43.44 บาทต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐ บริษัทฯ
มียอดลูกหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิเป็นจำนวน 221 ล้านบาท

เงินจ่ายล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่าย

เงินจ่ายล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายเป็นรายการที่ถูกบันทึก ณ สิ้นปี 2543 เนื่องจากบริษัทฯ
ได้ดำเนินการชำระเงินล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เป็นจำนวนทั้งสิ้น
989 ล้านบาท
ทั้งนี้เพื่อรับประโยชน์ในรูปของส่วนลดจากการชำระเงินล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
รวมทั้งเพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน โดยผู้จัดจำหน่ายที่บริษัทฯ
ได้จ่ายเงินล่วงหน้าไปนั้นเป็นบริษัทที่มีฐานะการเงินมั่นคงและเป็นผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างดี
ทำให้บริษัทฯ มีความมั่นใจได้ว่าผู้จัดจำหน่ายจะปฏิบัติตามเงื่อนไขในใบเสนอราคาอย่างครบถ้วน

สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น

สินทรัพย์หมุนเวียนอื่นมีจำนวนทั้งสิ้น 558 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 โดยมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็น 1,091
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 จากการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
และเงินภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากการส่งมอบทรัพย์สินให้กับ ทศท. ที่ ทศท.
ยังไม่ได้นำส่งให้แก่บริษัทฯ และ ณ สิ้นปี 2543 ยอดสินทรัพย์หมุนเวียนอื่นมีจำนวนลดลงเป็น 992
ล้านบาท

ต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวและต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทภายใต้สัญญาสัมปทานสุทธิ

ต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวและต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทภายใต้สัญญาสัมปทานสุทธิเพิ่มขึ้นจาก
26,812 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 เป็น 33,947 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 ทั้งนี้เนื่องจากบริษัทฯ
ได้ลงทุนในเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้น โดยเน้นการลงทุนในระบบดิจิตอล GSM
ในต่างจังหวัดเป็นส่วนใหญ่หากจะประเมินคุณภาพสินทรัพย์จากความสามารถในการสร้างรายได้โดยพิจารณาจากอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์
จะพบว่าอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์อยู่ที่ระดับร้อยละ 3.96 ในปี 2541 และร้อยละ 7.06 ในปี
2542 สำหรับในปี 2543 มีอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์อยู่ที่ระดับร้อยละ 13.33 เนื่องจากบริษัทฯ
มียอดขายและกำไรสุทธิ เพิ่มขึ้น

การวิเคราะห์หนี้สิน

เจ้าหนี้การค้า

เจ้าหนี้การค้า ณ สิ้นปี 2541 อยู่ที่ระดับ 6,746 ล้านบาท หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยที่ 314
วัน เนื่องจากหนี้ค่าสินค้าที่บริษัทฯ
ซื้อจากผู้จำหน่ายอุปกรณ์ระบบอยู่ในรูปของเงินสกุลต่างประเทศมีจำนวนสูงขึ้นเมื่อแปลงค่าเป็นเงินบาท
อีกทั้งเจ้าหนี้ยังได้ยืดระยะเวลาในการชำระเงินออกไป อย่างไรก็ตาม ณ สิ้นปี 2542
เจ้าหนี้การค้ามีจำนวนลดลงและอยู่ในระดับ 2,324 ล้านบาท หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยที่ 128
วัน เนื่องจากบริษัทฯ ได้จ่ายชำระคืนหนี้การค้า และ ณ สิ้นปี 2543 เจ้าหนี้การค้าได้เพิ่มขึ้นเป็น
4,602 ล้านบาท หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยที่ 73 วัน โดยมีสาเหตุมาจากการที่บริษัทฯ
ได้จ่ายเงินลงทุนในอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายเพื่อรับส่วนลดจากการชำระเงินล่วงหน้า

  หุ้นกู้ระยะสั้น

  บริษัทฯ มีหุ้นกู้ระยะสั้นทั้งสิ้น 2,000 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 โดย ณ สิ้นปี 2542 บริษัทฯ
  ได้นำเงินที่ได้จากการเพิ่มทุนไปทำการจ่ายคืนหุ้นกู้ระยะสั้นทั้งจำนวน ทำให้บริษัทฯ
  ไม่มียอดหุ้นกู้ระยะสั้น ณ สิ้นปี 2542 และ สิ้นปี 2543

  หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาว

  บริษัทฯ มียอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวทั้งสิ้น 6,227 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 โดย ณ
  สิ้นปี 2542 บริษัทฯ มียอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวลดลงเหลือ 3,892 ล้านบาท
  เนื่องจากบริษัทฯ นำเงินจำนวน 8,280 ล้านบาท ที่ได้จากการขายหุ้นเพิ่มทุนจำนวน 36 ล้านหุ้น
  มาใช้ในการชำระคืนหนี้ดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ณ สิ้นปี 2543 บริษัทฯ
  ได้ออกหุ้นกู้เป็นจำนวนทั้งสิ้น 10,000 ล้านบาทในเดือนมีนาคม 2543
  และได้จ่ายคืนหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวเป็นจำนวน 3,792 ล้านบาท
  ทำให้ยอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวเพิ่มขึ้นเป็น 9,085 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543
  โดยได้บันทึกส่วนของหุ้นกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีเป็นจำนวน 2,301 ล้านบาท

  ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย

ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย ณ สิ้นปี 2543 มีจำนวนทั้งสิ้น 1,814 ล้านบาท
เทียบกับผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย 953 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542
โดยการเพิ่มขึ้นดังกล่าวเป็นผลจากการที่บริษัทฯ มียอดรายได้เพิ่มขึ้น
ส่งผลให้ต้องจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนรายปีเพิ่มขึ้น ซึ่งปกติบริษัทฯ
จะชำระผลประโยชน์ตอบแทนรายปีตามจำนวนขั้นต่ำที่ ทศท. กำหนดไว้ในสัญญาสัมปทานก่อน
โดยแบ่งจ่ายเป็น 4 งวด งวดละเท่า ๆ กัน ในเดือนมกราคม เมษายน กรกฎาคม และตุลาคม
ของทุกปี และจะคำนวณจ่ายส่วนเพิ่มจากจำนวนขั้นต่ำดังกล่าวแก่ ทศท. ในเดือนพฤศจิกายนของทุกปี
ทั้งนี้ ในเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2543 บริษัทฯ
ได้ปรับอัตราการจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนรายปีเพิ่มขึ้นตามสัญญาสัมปทานที่ได้ทำไว้กับ ทศท.
ทำให้ยอดผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย มีจำนวนสูงกว่ายอดในงบการเงิน ณ สิ้นปี 2542

  หนี้สินหมุนเวียนอื่น

ยอดหนี้สินหมุนเวียนอื่นมีจำนวน 4,519 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 และเพิ่มเป็น 6,983 ล้านบาท ณ
สิ้นปี 2543 ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นยอดหนี้จากการเช่าระบบสื่อสัญญาณเชื่อมโยง (Transmission
System) จาก ทศท. ที่รอเรียกเก็บจาก ทศท.

การวิเคราะห์ส่วนของผู้ถือหุ้น

ในเดือนกุมภาพันธ์ของปี 2542 บริษัทฯ ได้รับเงินจำนวน 8,280 ล้านบาท
จากการออกหุ้นเพิ่มทุนและขายให้กับ Singapore Telecom International Pte. Ltd.
(“STI”) เป็นจำนวน 36 ล้านหุ้น ในราคาหุ้นละ 230 บาท ทำให้บริษัทฯ
มีทุนที่ออกจำหน่ายและชำระแล้วเต็มมูลค่าเพิ่มจาก 2,340 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เป็น 2,700
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 การออกหุ้นเพิ่มทุนดังกล่าวเป็นผลให้ส่วนเกินมูลค่าหุ้นเพิ่มขึ้นจาก 2,295
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เป็น 10,215 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542

การวิเคราะห์โครงสร้างเงินทุน

บริษัทฯ มีนโยบายที่จะรักษาสัดส่วนของหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นให้อยู่ในระดับที่ไม่เกิน 2 ต่อ 1
อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากการเปลี่ยนวิธีการบัญชีเกี่ยวกับการตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ดังที่ได้กล่าวไว้ในส่วนของรายงานการสอบบัญชี
อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นที่คำนวณจากงบหลังจากการปรับตัวเลขเพื่อเปรียบเทียบดังกล่าวจึงอยู่ที่ระดับ
2.44 ณ สิ้นปี 2541
หากคำนวณจากงบการเงินก่อนการปรับผลกระทบจากการเปลี่ยนวิธีการตัดจำหน่ายจะอยู่ที่ระดับ
1.86 ณ สิ้นปี 2541

ณ สิ้นปี 2542 อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นปรับตัวลดลงจาก 2.44 ณ สิ้นปี 2541
มาอยู่ที่ระดับ 0.85 เนื่องจากการออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนของบริษัทฯ จำนวน 36 ล้านหุ้น
เพื่อขายโดยเฉพาะเจาะจงให้แก่ STI ในเดือนกุมภาพันธ์ปี 2542 ประกอบกับบริษัทฯ มีผลกำไร
ในปี 2542 ที่เพิ่มขึ้นจากปี 2541ในอัตราร้อยละ 90.12
อันส่งผลให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบดุลของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจำนวน 10,447 ล้านบาท นอกจากนี้บริษัทฯ
ยังได้นำเงินจากการเพิ่มทุนไปใช้ในการชำระคืนหุ้นกู้ระยะสั้น หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาว
ทำให้ยอดรวมของหุ้นกู้และหนี้สินระยะยาวลดลงจาก 8,227 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เหลือ 3,892
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 อย่างไรก็ดี ณ สิ้นปี 2543 บริษัทฯ
มีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นเป็น 1.10 เนื่องจากบริษัทฯ ออกหุ้นกู้ระยะยาวจำนวน
10,000 ล้านบาท ในเดือนมีนาคม 2543

การวิเคราะห์สภาพคล่อง

เนื่องจากบริษัทฯ
มีการลงทุนในเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการให้บริการและเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ
ทำให้เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 6,742 ล้านบาท ในปี 2542
ไม่เพียงพอแก่ความต้องการใช้เงินสดในกิจกรรมลงทุนจำนวน 9,216 ล้านบาท ดังนั้นบริษัทฯ
จึงได้ออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนและได้รับเงินจากการเพิ่มทุนในจำนวน 8,280 ล้านบาท สำหรับปี 2543
บริษัทฯ มียอดรายได้จากการ
ให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้น ทำให้บริษัทฯ
มีกระแสเงินสดจากการดำเนินงานสูงถึง 13,950 ล้านบาท ประกอบกับการที่บริษัทฯ
ได้รับเงินจากการออกหุ้นกู้ระยะยาวเป็นจำนวนสุทธิ 9,956 ล้านบาท
ขณะเดียวกันก็มีการชำระคืนหนี้หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวเป็นจำนวน 3,792 ล้านบาท
ทำให้บริษัทฯ มีเงินสดสุทธิในกิจกรรมจัดหาเงินทั้งสิ้น 6,484 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทฯ
ใช้เงินลงทุนเป็นจำนวนทั้งสิ้น 11,731 ล้านบาท
ทำให้มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้นสุทธิ 8,703 ล้านบาท ในสิ้นปี 2543

อัตราส่วนสภาพคล่องปรับตัวสูงขึ้นจาก 0.50 เท่า ณ สิ้นปี 2541 เป็น 0.87 เท่า ณ สิ้นปี 2542
เนื่องจากการเพิ่มทุนในปี 2542 การจ่ายชำระคืนหุ้นกู้ระยะสั้น
หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวรวมทั้งเจ้าหนี้การค้า
และยังคงปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องมาอยู่ที่ระดับ 1.22 เท่า ณ สิ้นปี 2543
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นอย่างมากของเงินลงทุนระยะสั้นจาก 2,851 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 เป็น
10,869 ล้านบาท

ในด้านความสามารถในการชำระหนี้นั้น ณ สิ้นปี 2542 บริษัทฯ
มีอัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยอยู่ที่ระดับ 7.61 เท่า และ 15.92 เท่า ณ สิ้นปี
2543 เนื่องจากกำไรจากการดำเนินงานที่เพิ่มขึ้นจาก 5,573 ล้านบาทในปี 2542 เป็น 10,851
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 และดอกเบี้ยจ่ายที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นจาก 718 ล้านบาท ในปี 2542 เป็น
729 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 บริษัทฯ มีอัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพัน (Cash
Basis) อยู่ที่ 0.62 เท่า ณ สิ้นปี 2542 เนื่องจากการจ่ายคืนหุ้นกู้ระยะสั้น
หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาว 11,379 ล้านบาท ในปี 2542 จากการที่บริษัทฯ
มีผลประกอบการที่ดีในปี 2543 ส่งผลให้มีเงินสดสุทธิจากการดำเนินงานเป็นจำนวน 13,950
ล้านบาท และอัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพัน เพิ่มขึ้นเป็น 3.25 เท่า ณ สิ้นปี
2543

ณ สิ้นปี 2543 บริษัทฯ มียอดหนี้ระยะสั้นที่มีผลต่อสภาพคล่องของบริษัทฯ ได้แก่เงินกู้ยืมจากธนาคาร
ส่วนของหุ้นกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี
ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี และ ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย
รวมเป็นจำนวนทั้งสิ้น 6,166 ล้านบาท โดยในจำนวนดังกล่าว
ประกอบด้วยผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่ายจำนวน 1,814 ล้านบาท
ในส่วนของความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้นนั้น บริษัทฯ
มีเงินสดและเงินฝากธนาคารรวมทั้งเงินลงทุนระยะสั้นเป็นจำนวนทั้งสิ้น 12,366 ล้านบาท
อันทำให้บริษัทฯ สามารถชำระคืนเงินกู้ยืมจากธนาคาร
ส่วนของหุ้นกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี
ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี และ ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย
ได้โดยไม่มีผลกระทบต่อสภาพคล่องและการดำเนินงานของบริษัทฯ อย่างมีนัยสำคัญ