1. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทเงินทุน ธนชาติ จำกัด (มหาชน) ดำเนินธุรกิจประเภทเงินทุน
และธุรกิจการลงทุนโดยการถือหุ้น (Holding Company)
โดยเป็นบริษัทแม่ในกลุ่มธนชาติที่มีการประกอบธุรกิจบริการทางการเงินเป็นหลัก ดังนั้น
ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
จึงประกอบด้วยปัจจัยเสี่ยงทั้งภายนอกและภายในดังต่อไปนี้

1.  ปัจจัยเสี่ยงภายใน ได้แก่

    1.  ความเสี่ยงด้านเครดิต

    2.  ความเสี่ยงด้านตลาด

    3.  ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

    4.  ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน

    5.  ความเสี่ยงจากการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

2.  ปัจจัยเสี่ยงภายนอก ได้แก่ แผนพัฒนาระบบสถาบันการเงิน

บริษัทฯ ได้ให้ความสำคัญกับความเสี่ยงดังกล่าวเป็นอย่างมาก
จึงมีการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรมมากขึ้นภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานภาครัฐ
โดยเฉพาะธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ได้ดำเนินนโยบายและกำหนดหลักเกณฑ์ต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจสถาบันการเงินที่ชัดเจนขึ้นและสอดคล้องกับมาตรฐานสากลของธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ
(Bank for International Settlement หรือ BIS) ที่บริษัทฯ
ได้ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงมาโดยตลอด ทำให้บริษัทฯ
มั่นใจยิ่งขึ้นกับแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน

ภาพรวมการบริหารความเสี่ยง

ในปี 2546 ที่ผ่านมา สภาพคล่องในระบบสถาบันการเงินยังคงอยู่ในระดับสูง
ดังนั้นสถาบันการเงินต่าง ๆ
จึงมุ่งหารายได้ด้วยการระบายสภาพคล่องส่วนเกินไปยังตลาดสินเชื่อรายย่อยมากขึ้น
อันเป็นผลจากการขยายตัวของการบริโภคในประเทศอย่างต่อเนื่อง
ทำให้มีการแข่งขันกันสูงในตลาดสินเชื่อดังกล่าว ในส่วนของบริษัทฯ นั้น
มุ่งเน้นการปล่อยสินเชื่อรายย่อยด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะสินเชื่อการบริโภคส่วนบุคคลเพื่อเช่าซื้อ
อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
มีการดำเนินการเพื่อให้สามารถแข่งขันได้ภายใต้ระบบบริหารความสมดุลระหว่างรายได้กับความเสี่ยงที่บริษัทฯ
สร้างขึ้น โดยการนำวิธีการของ RAROC (Risk Adjusted Return on Capital)
มาใช้เป็นเกณฑ์ (Benchmark)
ในการวัดผลตอบแทนสุทธิหลังหักค่าความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องว่าคุ้มค่ากับเงินกองทุนที่จะจัดสรรเพื่อรองรับความเสี่ยงที่อาจเกิดจากธุรกรรมนั้นหรือไม่

ภาพรวมในการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ ที่สำคัญสรุปได้ดังนี้

1. การบริหารความเสี่ยงอยู่ภายใต้การกำกับดูแลและควบคุมโดยคณะกรรมการต่าง ๆ
ทั้งในระดับนโยบาย และระดับปฏิบัติการ ในระดับนโยบายนั้น ประกอบด้วย คณะกรรมการบริษัท
คณะกรรมการบริหาร ซึ่งมีบทบาทเป็นคณะกรรมการพิจารณาความเสี่ยงด้วย
มีหน้าที่ในการกำหนดนโยบาย แนวทาง และดูแลการบริหารความเสี่ยงในภาพรวม (Enterprise
wide risk)
โดยพิจารณาถึงผลที่จะกระทบต่อเป้าหมายการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทฯ
และคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
ซึ่งมีบทบาทในการกำหนดแนวทางการกำกับดูแลการปฏิบัติงานให้ถูกต้องตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้องของทางการและเป็นไปตามหลักการควบคุมภายในที่ดี
ส่วนในระดับปฏิบัติการนั้น บริษัทฯ
มีการจัดตั้งคณะกรรมการเพื่อทำหน้าที่ติดตามผลการปฏิบัติงานของธุรกรรมแต่ละด้านควบคู่กับการควบคุมความเสี่ยงที่เกี่ยวเนื่องกับธุรกรรมนั้น
ได้แก่ คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (Assets and Liabilities
Committee) คณะกรรมการพิจารณาการลงทุน (Investment Committee)
และคณะกรรมการพิจารณาอนุมัติวงเงินสินเชื่อ (Credit Committee)
ตามผังองค์กรการบริหารความเสี่ยงดังนี้

2. การดำเนินงานต่าง ๆ อยู่ภายใต้โครงสร้างองค์กรที่มีการตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจ (Check
and balance) กล่าวคือ มีการแยกหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมติดตามความเสี่ยง (middle
office) ซึ่งได้แก่ สำนัก ควบคุมธุรกิจ และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (back office)
ออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (front office)

3. บริษัทฯ มีการกำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงแต่ละด้านไว้อย่างชัดเจนเป็น
ลายลักษณ์อักษร เพื่อให้พนักงานที่เกี่ยวข้องได้ถือปฏิบัติ
ซึ่งนโยบายและแนวทางดังกล่าวนอกจากจะกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องแล้ว ยังกำหนดกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่ถือเป็นแนวทางปฏิบัติโดยทั่วไป 4 ขั้นตอน
ได้แก่ การระบุถึงลักษณะของความเสี่ยงและปัจจัยความเสี่ยง การพัฒนาเครื่องมือและแบบจำลอง
(model) ที่เหมาะสมสำหรับวัดค่าความเสี่ยง การควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
และการติดตามสถานะความเสี่ยงเพื่อจัดการความเสี่ยงให้ทันต่อสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น

4. บริษัทฯ ได้กำหนดขนาดและสัดส่วนของค่าความเสี่ยงที่แตกต่างกัน เพื่อให้บริษัทฯ
สามารถรับรู้ถึงระดับความรุนแรงของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ใช้เป็นเพดานในการควบคุมค่าความเสี่ยงที่สามารถยอมรับได้
และใช้เป็นระดับสัญญาณเตือนภัยก่อนความเสียหายรุนแรงจะเกิดขึ้น

ทั้งนี้ ระบบการบริหารความเสี่ยงข้างต้นมีการพัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของหลักความระมัดระวัง และมี
การปรับปรุงให้ทันต่อเหตุการณ์อยู่เสมอ โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้น ลูกค้า พนักงาน
และสังคมเป็นสำคัญ

ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านเครดิตเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้หรือคู่สัญญาไม่สามารถชำระคืนหนี้หรือปฏิบัติตามเงื่อนไขและสัญญาที่ได้ตกลงไว้
โดยอาจมีสาเหตุจากปัจจัยภายนอก เช่น
ความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจที่อาจทำให้ผู้ขอกู้ยืมเงินประสบปัญหาทางการเงิน
การแข่งขันระหว่างสถาบันการเงินที่เป็นแรงกดดันให้มีการลดมาตรฐานการให้สินเชื่อ
หรือการกำหนดราคาให้สินเชื่อที่ไม่เหมาะสม เป็นต้น หรืออาจมีสาเหตุจากปัจจัยภายใน เช่น
การให้สินเชื่อกระจุกตัวในลูกค้ารายใดรายหนึ่งหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งมากเกินไป
หรือกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มธุรกิจใดธุรกิจหนึ่งมากไป
หรือวิธีการประเมินความน่าเชื่อถือทางเครดิตยังไม่เหมาะสม
การขาดกระบวนการสอบทานเครดิตที่ดี ไม่เป็นอิสระและขาดความต่อเนื่อง เป็นต้น
ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าวอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ ได้

เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้

ณ สิ้นปี 2546 เงินให้กู้ยืม ลูกหนี้ และดอกเบี้ยค้างรับของบริษัทฯ จำแนกตามประเภทธุรกิจ
(ไม่นับรวมเงินให้กู้ยืมแก่บริษัทย่อย-บริษัทบริหารสินทรัพย์และบริษัทลีสซิ่ง) มีจำนวนทั้งสิ้น 64,435
ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2545 ร้อยละ 90.61 เป็นสินเชื่อบริโภคส่วนบุคคลเพื่อเช่าซื้อถึง 61,883
ล้านบาท หรือร้อยละ 96.04 ของเงินให้กู้ยืม ลูกหนี้ และดอกเบี้ยค้างรับรวม
(ไม่นับรวมเงินให้กู้ยืมแก่บริษัทย่อย-บริษัทบริหารสินทรัพย์และบริษัทลีสซิ่ง) โดยเฉพาะ
สินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ซึ่งเป็นสินเชื่อหลักของบริษัทฯ มีการขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก
อันเป็นผลจากการเติบโตของ ยอดขายรถยนต์และอัตราดอกเบี้ยที่อยู่ในระดับต่ำ

เงินให้กู้ยืม ลูกหนี้ และดอกเบี้ยค้างรับ จำแนกตามประเภทธุรกิจ

+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| ประเภทธุรกิจ               | 2546     |         | 2545     |          |
+==========================+==========+=========+==========+==========+
|                          | ล้านบาท   | ร้อยละ   | ล้านบาท   | ร้อยละ    |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| การเกษตรและเหมืองแร่       | 9        | 0.02    | 23       | 0.07     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| อุต                       | 491      | 0.76    | 79       | 0.23     |
| สาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์ |          |         |          |          |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง | 352      | 0.55    | 39       | 0.11     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| การสาธารณูปโภคและบริการ    | 717      | 1.11    | 338      | 1.00     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| ธุรกิจเช่าซื้อ                | -        | -       | 8        | 0.02     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| การบริโภคส่วนบุคคล          |          |         |          |          |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| เพื่อที่อยู่อาศัย               | 556      | 0.86    | 127      | 0.38     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| เพื่อเช่าซื้อ                 | 61,883   | 96.04   | 33,096   | 97.91    |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| อื่นๆ                      | 421      | 0.65    | 94       | 0.28     |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| อื่น ๆ                     | 6        | 0.01    | -        | -        |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+
| รวม                      | 64,435   | 100.00  | 33,804   | 100.00   |
+--------------------------+----------+---------+----------+----------+

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าบริษัทฯ มีการปล่อยสินเชื่อกระจุกตัวอยู่ในสินเชื่อการบริโภคเพื่อเช่าซื้อ
แต่ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวค่อนข้างน้อย
เนื่องจากวงเงินสินเชื่อของลูกค้าแต่ละรายเป็นจำนวนน้อย
และมีการปล่อยสินเชื่อกระจายไปในลูกค้าหลากหลายอาชีพและในท้องถิ่นต่าง ๆ โดยมีเพียงร้อยละ
0.73 ของสินเชื่อบริโภคเพื่อเช่าซื้อที่เป็นสินเชื่อด้อยคุณภาพ

เงินให้กู้ยืม ลูกหนี้ และดอกเบี้ยค้างรับ จำแนกตามประเภทธุรกิจและการจัดชั้น

หน่วย : ล้านบาท

+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| ประเภทธุรกิจ              | 2546 |      |      |      |       |      |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
|                         | ปกติ  | ก    | ต    | สงสัย | สงส   | รวม  |
|                         |      | ล่าวถ | ่ำกว่า |      | ัยจะสูญ |      |
|                         |      | ึงเป็น |      |      |       |      |
|                         |      | พิเศษ | มาต  |      |       |      |
|                         |      |      | รฐาน |      |       |      |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| การเกษตรและเหมืองแร่      | 9    | -    | -    | -    | -     | 9    |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| อุตส                     | 313  | 152  | -    | 21   | 4     | 491  |
| าหกรรมการผลิตและการพาณิชย์ |      |      |      |      |       |      |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| ธุรกิจ                    | 230  | 116  | -    | -    | 6     | 352  |
| อสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง |      |      |      |      |       |      |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| การสาธารณูปโภคและบริการ   | 705  | 12   | -    | -    | -     | 717  |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| การบริโภคส่วนบุคคล         |      |      |      |      |       |      |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| เพื่อที่อยู่อาศัย              | 525  | 22   | 8    | 1    | 1     | 556  |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| เพื่อเช่าซื้อ                | 57   | 3    | 212  | 120  | 117   | 61   |
|                         | ,931 | ,503 |      |      |       | ,883 |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| อื่น ๆ                    | 386  | 28   | 5    | 2    | -     | 421  |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| อื่น ๆ                    | 6    | -    | -    | -    | -     | 6    |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+
| รวมเงินให้กู้ยืม ลูกหนี้        | 60   | 3    | 225  | 144  | 128   | 64   |
| และดอกเบี้ยค้างรับ          | ,105 | ,833 |      |      |       | ,435 |
+-------------------------+------+------+------+------+-------+------+

 สินเชื่อด้อยคุณภาพ

ณ 31 ธันวาคม 2546 และ 2545 บริษัทฯ
มีเงินให้กู้ยืมลูกหนี้และดอกเบี้ยค้างรับจัดชั้นตามเกณฑ์ในประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย
(รวมเงินให้กู้ยืมแก่สถาบันการเงิน) เป็นดังนี้

  -------------------- -------------- ---------- -------------- ----------
  สินเชื่อจัดชั้น            2546                      2545           

                       มูลค่าตามบัญชี     %          มูลค่าตามบัญชี     %
                       (ล้านบาท)                  (ล้านบาท)       

  ปกติ                  76,302         94.63%     48,841         96.30%

  กล่าวถึงเป็นพิเศษ        3,831          4.75%      1,644          3.24%

  ต่ำกว่ามาตรฐาน         224            0.28%      133            0.26%

  สงสัย                 144            0.18%      76             0.15%

  สงสัยจะสูญ             129            0.16%      26             0.05%

  รวม                  80,630         100.00%    50,720         100.00%
  -------------------- -------------- ---------- -------------- ----------

หมายเหตุ มูลค่าตามบัญชีของลูกหนี้จัดชั้นปกติและจัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษไม่รวมดอกเบี้ยค้างรับ

ผลกระทบจากสินเชื่อด้อยคุณภาพซึ่งได้แก่สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัยและสงสัยจะสูญ
เป็นดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
|                                   | 2546      | 2545    | เปลี่ยนแปลง |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สินเชื่อด้อยคุณภาพ                     | 497       | 235     | 262       |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม                | 456       | 203     | 253       |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สำรองหนี้สูญ                         | 221       | 83      | 138       |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มหลังหักสำรองหนี้สูญ  | 235       | 120     | 115       |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สำรองทั่วไป                         | 537       | 1,014   | (477)     |
+-----------------------------------+-----------+---------+-----------+

จากข้อมูลข้างต้น สินเชื่อด้อยคุณภาพปรับตัวสูงขึ้นจาก 235 ล้านบาทเป็น 496
ล้านบาทโดยหนี้ส่วนที่มีหลักประกันไม่คุ้มหลังหักสำรองหนี้สูญเพิ่มขึ้นจาก 120 ล้านบาทเป็น 235
ล้านบาท แต่บริษัทฯ ได้ตั้งสำรองทั่วไปเป็นจำนวน 537 ล้านบาท
ซึ่งสามารถรองรับความเสี่ยงจากหนี้ด้อยคุณภาพดังกล่าว
ขณะเดียวกันสำรองทั่วไปที่ลดลงจำนวนมากเนื่องจากได้โอนบางส่วนเป็นสำรองเฉพาะรายของสินเชื่อจัดชั้นปกติเพื่อประโยชน์ทางภาษี

บริษัทบริหารสินทรัพย์ เอ็น เอฟ เอส

เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ของบริษัทบริหารสินทรัพย์ เอ็น เอฟ เอส (บบส. เอ็น เอฟ เอส)
ที่ได้รับโอนจาก กลุ่มบริษัทธนชาติ จัดชั้นตามเกณฑ์ในประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย เป็นดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

  -------------------- -------------- ----------- ------------ ------------
                       2546                       2545         

  สินเชื่อจัดชั้น            มูลค่าตามบัญชี     %           มูลค่าตามบัญชี   %
                       (ล้านบาท)                   (ล้านบาท)     

  ปกติ                  3,624          39.05%      4,933        43.68%

  กล่าวถึงเป็นพิเศษ        260            2.80%       78           0.69%

  ต่ำกว่ามาตรฐาน         96             1.03%       315          2.79%

  สงสัย                 1,192          12.84%      974          8.62%

  สงสัยจะสูญ             4,109          44.27%      4,993        44.21%

  รวม                  9,281          100.00%     11,293       100.00%
  -------------------- -------------- ----------- ------------ ------------

ผลกระทบจากสินเชื่อด้อยคุณภาพซึ่งได้แก่สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัยและสงสัยจะสูญ
เป็นดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
|                                  | 2546      | 2545    | เปลี่ยนแปลง |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สินเชื่อด้อยคุณภาพ                    | 5,397     | 6,282   | (885)     |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม               | 1,152     | 1,126   | 26        |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สำรองหนี้สูญ                        | 1,157     | 740     | 417       |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มหลังหักสำรองหนี้สูญ | -         | 386     | (386)     |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+
| สำรองทั่วไป                        | 33        | 33      | -         |
+----------------------------------+-----------+---------+-----------+

สำหรับเงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ของบริษัทในกลุ่มบริษัทธนชาติที่ได้โอนไปยัง บบส. เอ็น เอฟ เอส ซึ่งมี
ยอดสินเชื่อด้อยคุณภาพคงเหลือ ณ 31 ธันวาคม 2546 จำนวน 5,397 ล้านบาทนั้น ปรากฎว่า
มีมูลหนี้หลังหักหลักประกันจำนวน 1,152 ล้านบาท บบส. เอ็น เอฟ เอส
ได้ตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญในจำนวนทั้งสิ้น 1,157 ล้านบาท
ซึ่งครอบคลุมมูลหนี้หลังหักหลักประกันดังกล่าวและเป็นจำนวนที่สูงกว่ามูลค่าขั้นต่ำที่ต้องตั้งสำรองตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยคือ
858 ล้านบาท

เมื่อพิจารณาถึงผลประกอบการธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์ในปี 2546 ที่ผ่านมา พบว่า
การเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนต์และภาวะดอกเบี้ยในตลาดที่อยู่ในระดับต่ำเป็นปัจจัยสนับสนุนให้สถาบันการเงินต่าง
ๆ เข้าสู่ภาวะ
การแข่งขันอย่างรุนแรงและอาจทำให้เกิดความเสี่ยงจากการมีลูกหนี้ด้อยคุณภาพมากขึ้น บริษัทฯ
เล็งเห็นถึง ความเสี่ยงจากการทำธุรกรรมดังกล่าว
ดังนั้นนอกจากการตั้งสำรองเพื่อรองรับความเสี่ยงจากสินเชื่อด้อยคุณภาพแล้ว
เพื่อให้สามารถควบคุมความเสี่ยงที่อาจเกิดจากปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ได้ บริษัทฯ
มีวัฒนธรรมการทำงานให้พนักงานทุกคนมีความตื่นตัวและตระหนักถึงความเสี่ยงให้มากขึ้น
โดยออกนโยบายและแนวทางการบริหาร
ความเสี่ยงด้านเครดิตเป็นลายลักษณ์อักษรให้เป็นคู่มือการทำงานอีกเล่มหนึ่ง
นอกเหนือจากคู่มือการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับงานที่ต้องทำ
ซึ่งนโยบายและแนวทางดังกล่าวจะระบุถึงหน้าที่ ขอบเขตอำนาจ และกระบวนการใน
การพิจารณาให้เครดิตลูกค้า การติดตามคุณภาพหนี้ จนกระทั่งลูกหนี้ชำระคืนเงินตามเวลาที่กำหนด

ในการวัดและประเมินความเสี่ยง บริษัทฯ ได้พัฒนาเครื่องมือที่จะนำมาใช้วิเคราะห์ความสามารถใน
การชำระหนี้ของลูกค้าในรูปแบบของการทำ Loan rating หรือ Credit scoring
ซึ่งจะระบุปัจจัยเสี่ยงและน้ำหนักของ
ความเสี่ยงแตกต่างกันขึ้นอยู่กับประเภทของผู้กู้และประเภทของสินเชื่อ

สำหรับการควบคุมและติดตามความเสี่ยงด้านเครดิต บริษัทฯ
ได้วางระบบการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อให้มี
การกระจายอำนาจทั้งในระดับบุคคลและระดับคณะกรรมการ
ซึ่งขึ้นอยู่กับระดับของความเสี่ยงและคุณสมบัติของ ผู้รับมอบอำนาจ
และมีหน่วยงานที่มีความเป็นอิสระจากหน่วยงาน Front office
ทำหน้าที่ตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจการทำธุรกรรม ประกอบด้วย หน่วยงานวิเคราะห์สินเชื่อ
ซึ่งทำหน้าที่วิเคราะห์และให้ความเห็นเกี่ยวกับ ความเสี่ยงของลูกค้า และหน่วยงานควบคุมธุรกิจ
ที่ทำหน้าที่ควบคุมรายการให้เป็นไปตามแนวทางการบริหาร ความเสี่ยงที่บริษัทฯ กำหนดไว้

ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาดเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของราคาตราสารในตลาดเงินและตลาดทุน
อัตราดอกเบี้ย และอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ที่อาจส่งผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ ความเสี่ยงด้านตลาดแบ่งออกเป็น
3 ประเภท คือ ความเสี่ยงจากราคา ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย
และความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

 ความเสี่ยงจากราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนของบริษัทฯ
จะได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารหนี้และตราสารทุน
ทำให้มูลค่าของพอร์ตเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายลดลง

ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2546 เงินลงทุนจำแนกตามประเภทเงินลงทุนของบริษัทฯ เป็นดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+-------------------------------------------+------------+------------+
|                                           | 2546       | 2545       |
+===========================================+============+============+
|                                           | มูลค่ายุติธรรม | มูลค่ายุติธรรม |
+-------------------------------------------+------------+------------+
| เงินลงทุนชั่วคราว :                           | 171        | -          |
|                                           |            |            |
| เงินลงทุนเผื่อขาย                             | 3,934      | -          |
|                                           |            |            |
| หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                   | -          | 128        |
|                                           |            |            |
| ตราสารหนี้ภาคเอกชน                          |            |            |
|                                           |            |            |
| ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ       |            |            |
+-------------------------------------------+------------+------------+
| รวมเงินลงทุนเผื่อขายชั่วคราว                    | 4,105      | 128        |
+-------------------------------------------+------------+------------+
| เงินลงทุนระยะยาว :                          | 5,194      | 5,045      |
|                                           |            |            |
| เงินลงทุนเผื่อขาย                             | 725        | 3,871      |
|                                           |            |            |
| หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                   | 768        | 676        |
|                                           |            |            |
| ตราสารหนี้ภาคเอกชน                          |            |            |
|                                           |            |            |
| ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ       |            |            |
+-------------------------------------------+------------+------------+
| รวมเงินลงทุนเผื่อขายระยะยาว                   | 6,687      | 9,592      |
+-------------------------------------------+------------+------------+
|  รวมเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขาย                 | 10,792     | 9,720      |
+-------------------------------------------+------------+------------+

บริษัทฯ มีนโยบายที่มุ่งเน้นการลงทุนระยะปานกลางและระยะยาว
ซึ่งเมื่อพิจารณาปริมาณเงินลงทุนใน หลักทรัพย์เพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯ ณ สิ้นปี 2546
ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 10,792 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนซึ่งมีจำนวน 9,720 ล้านบาท
เห็นได้ว่า เป็นเงินลงทุนระยะยาวร้อยละ 61.96
โครงสร้างของเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายร้อยละ 49.71
เป็นการลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยรัฐบาลและรัฐวิสาหกิจที่มีสภาพคล่องสูง และร้อยละ 43.17
เป็นการลงทุนในตราสารหนี้ภาคเอกชน

ในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2546 ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตให้นักลงทุนสถาบันสามารถลงทุนใน
ต่างประเทศได้
ประกอบกับการปรับตัวขึ้นของอัตราผลตอบแทนของพันธบัตรสหรัฐทำให้อัตราผลตอบแทนของ
ตราสารหนี้มีความผันผวนและปรับตัวสูงขึ้นซึ่งส่งผลให้ความเสี่ยงจากราคาตลาดขยับสูงขึ้นด้วย
บริษัทฯ ได้ให้ ความสำคัญเป็นพิเศษในการบริหารและติดตามความเสี่ยงดังกล่าว
โดยค่าความเสี่ยงยังอยู่ภายใต้เงินกองทุนที่บริษัทฯ ได้จัดสรรไว้เพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาด

ในการวัดและประเมินความเสี่ยง บริษัทฯ ได้พัฒนา VaR Model
ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ใช้คำนวณค่าความเสี่ยงในปัจจุบันให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งขึ้นโดยสามารถวัดค่าความเสี่ยงได้ครอบคลุมหลักทรัพย์หลายประเภท
ในขณะเดียวกันก็ได้มีการตรวจสอบความแม่นยำของเครื่องมือที่ใช้ด้วยการทำ Backtesting
โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานที่ BIS (Bank for International Settlement) กำหนด

บริษัทฯ มีการดำเนินงานต่าง ๆ เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงด้านตลาด เช่น
การกำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยง การกำหนดระดับเพดานความเสี่ยง
และระดับสัญญาณเตือนภัยของความเสี่ยงที่เป็นอันตราย
โดยมอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (ALCO)
และคณะกรรมการพิจารณา การลงทุน (Investment Committee)
มีบทบาทในการควบคุมและติดตามความเสี่ยงด้านตลาด นอกจากนี้บริษัทฯ
มีการจำลองเหตุการณ์รุนแรงอื่น ๆ
ที่อาจเกิดขึ้นและส่งผลกระทบต่อการลดลงของราคาหลักทรัพย์ในตลาดอย่าง รุนแรงเฉียบพลัน
หรือการทำ stress test ซึ่งจะทำให้บริษัทฯ คาดการณ์ได้ว่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นนั้น
ส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ อย่างไร

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในที่นี้หมายถึงความเสี่ยงที่เกิดจากความแตกต่าง (Mismatch)
ของระยะเวลาในการกำหนดอัตราดอกเบี้ยใหม่ (สำหรับสัญญาที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว)
และอายุของสัญญา (สำหรับสัญญาที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่) ของสินทรัพย์ หนี้สิน และรายการนอกงบดุล
อันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาด เช่น หากบริษัทฯ
ให้สินเชื่อระยะยาวในอัตราดอกเบี้ยคงที่โดยมีแหล่งเงินทุนจากเงินฝากระยะสั้น
กรณีที่อัตราดอกเบี้ยในตลาดมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้น บริษัทฯ
จะมีความเสี่ยงที่รายได้ในอนาคตจะลดลงหากดอกเบี้ยเงินฝากปรับตัวสูงขึ้นในระยะเวลาสั้น
ในขณะที่อัตราดอกเบี้ยของการให้สินเชื่อจะคงที่ไปตลอดอายุสัญญาซึ่งเป็นระยะยาว

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ยอดคงเหลือของสินทรัพย์ทางการเงินของบริษัทฯ
ส่วนใหญ่เป็นเงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ (ก่อนหักกำไรจากการโอนขายระหว่างกัน) และเงินลงทุน
ที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ จำนวน 63,847 และ 20,027 ล้านบาท ส่วนหนี้สินทางการเงิน
ประกอบด้วย เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก หุ้นกู้ และหลักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน
ที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ 88,292 ล้านบาท 5,473 ล้านบาท และ 3,250 ล้านบาท ตามลำดับ
ในขณะที่เงินกู้ยืมและ เงินรับฝากที่มีอัตราดอกเบี้ยปรับขึ้นลงตามอัตราตลาดมีเพียง 290 ล้านบาท

ยอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
จำแนกตามประเภทของดอกเบี้ย

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------------ ------------------------------- ---------------- ----------- --------
                                       มีอัตราดอกเบี้ยปรับขึ้นลงตามอัตราตลาด   มีอัตราดอกเบี้ยคงที่   ไม่มีดอกเบี้ย   รวม

  สินทรัพย์ทางการเงิน                                                                                   

  เงินสดและเงินฝากสถาบันการเงิน            -                               -                427         427

  เงินให้กู้ยืมแก่สถาบันการเงิน                -                               -                20          20

  หลักทรัพย์ซื้อโดยมีสัญญาขายคืน               -                               -                -           -

  เงินลงทุน                              475                             20,027           14,436      34,938

  บัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ระหว่างบริษัทหลักทรัพย์ –   -                               -                -           -
  ลูกหนี้                                                                                              

  เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ (ก่อนหักกำไ            15,923                          63,847           865         80,635
  รจากการโอนขายระหว่างกัน)                                                                            

  ลูกหนี้จากการโอนขายลูกหนี้ด้อยคุณภาพให้แก่     -                               -                -           -
  บสท.                                                                                              

  หนี้สินทางการเงิน                                                                                     

  เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก                    290                             88,292           -           88,582

  หลักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน               -                               3,250            -           3,250

  บัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ระหว่างบริษัทหลักทรัพย์ -   -                               -                -           -
  เจ้าหนี้                                                                                             

  เจ้าหนี้ธุรกิจหลักทรัพย์                     -                               -                -           -

  ภาระจากการขายลูกหนี้ตั๋วเงิน               -                               -                -           -

  หุ้นกู้                                  -                               5,473            -           5,473

  หนี้สินจ่ายคืนเมื่อทวงถาม                   -                               -                -           -
  ------------------------------------ ------------------------------- ---------------- ----------- --------

โดยปกติแหล่งเงินทุนส่วนใหญ่ของบริษัทฯ
มาจากเงินกู้ยืมและเงินรับฝากที่มีระยะเวลาในการปรับอัตราดอกเบี้ยใหม่ไม่เกิน 1 ปี
ในขณะที่เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ส่วนใหญ่มีระยะเวลาในการปรับอัตราดอกเบี้ยใหม่อยู่ในช่วง 1-5 ปี
ซึ่งอาจทำให้บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากต้นทุนทางการเงินที่สูงขึ้นหากอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยืมและเงินรับฝาก
ปรับตัวสูงขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว บริษัทฯ จึงได้ออกหุ้นกู้และกู้ยืมระยะยาว
ซึ่งมีต้นทุนทางการเงินไม่สูงนักใน
สถานการณ์ปัจจุบันที่อัตราดอกเบี้ยเงินฝากและเงินกู้ยืมมีการปรับตัวลดลงอันเป็นผลจากสภาพคล่องที่ยังล้นระบบต่อเนื่องจากปีก่อน
เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนอีกแหล่งหนึ่งเพื่อใช้ในการขยายสินเชื่อเช่าซื้อซึ่งเติบโตขึ้นอย่างมากในปี 2546
และจากการที่สินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์มีโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยคงที่
จึงเป็นการลดความเสี่ยงจากการปรับขึ้นของอัตราดอกเบี้ยในตลาด

เครื่องมือทางการเงินที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ จำแนกตามวันที่มีการกำหนดอัตราใหม่หรือวันครบกำหนด

(แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน) นับจากวันที่ในงบดุล

หน่วย : ล้านบาท

+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
|                      | ยอด   |      |       |      |       |        |
|                      | คงเหล |      |       |      |       |        |
|                      | ือของเ |      |       |      |       |        |
|                      | ครื่องม |      |       |      |       |        |
|                      | ือทางก |      |       |      |       |        |
|                      | ารเงิน |      |       |      |       |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
|                      | เมื่อท  | 0-3  | 3-12  | 1-5  | เกิน 5 | รวม    |
|                      | วงถาม | เดือน | เดือน  | ปี    | ปี     |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
| สินทรัพย์ทางการเงิน      | -     | 1    | 371   | 7    | 1     | 20,027 |
|                      |       | ,563 |       | ,400 | 0,693 |        |
| เงินลงทุน              | 535   |      | 2,098 |      |       | 63,847 |
|                      |       | 93   |       | 60   | 748   |        |
| เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้      |       |      |       | ,373 |       |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
|  รวมสินทรัพย์ทางการเงิน  | 535   | 1    | 2,469 | 67   | 1     | 83,874 |
|                      |       | ,656 |       | ,773 | 1,441 |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
| หนี้สินทางการเงิน        | 2,764 | 28   | 2     | 28   | -     | 88,292 |
|                      |       | ,105 | 8,680 | ,743 |       |        |
| เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก    | -     |      |       |      | -     | 3,250  |
|                      |       | 3    | -     | -    |       |        |
| หล                   | -     | ,250 |       |      | 473   | 5,473  |
| ักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน |       |      | 5,000 | -    |       |        |
|                      |       | -    |       |      |       |        |
| หุ้นกู้                  |       |      |       |      |       |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+
|  รวมหนี้สินทางการเงิน    | 2,764 | 31   | 3     | 28   | 473   | 97,015 |
|                      |       | ,355 | 3,680 | ,743 |       |        |
+----------------------+-------+------+-------+------+-------+--------+

ในการวัดและประเมินความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย บริษัทฯ
มีการใช้แบบจำลองวิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่มีต่อสถานะสินทรัพย์และหนี้สินของบริษัท
(Interest Rate Gap Analysis)
และประมาณการรายได้ดอกเบี้ยสุทธิที่เปลี่ยนแปลงไปจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยในตลาด
และได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (ALCO)
ควบคุมและติดตามความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยอย่างใกล้ชิดโดยใช้แบบจำลองดังกล่าวพิจารณาร่วมกับสถานการณ์แนวโน้มอัตราดอกเบี้ยในตลาดเพื่อกำหนดโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินในอันที่จะทำให้ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงจากอัตราดอกเบี้ยที่มีต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ
อยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (Exchange Rate Risk)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทฯ ไม่มีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่มีสาระสำคัญ
ยกเว้นเงินลงทุนในหุ้นกู้ธนาคารพาณิชย์ไทยในต่างประเทศ
และเงินลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลในต่างประเทศซึ่ง บริษัทฯ
ได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงในอัตราแลกเปลี่ยนของเงินลงทุนและความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้อง
โดยการควบคุมและติดตามความเสี่ยงดังกล่าวจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ
คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (ALCO)

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการที่บริษัทฯ
ไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือจัดหาเงินทุนได้แต่ต้นทุนสูงกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ

บริษัทฯ มีการระดมทุนในรูปของเงินกู้ยืมและเงินรับฝากจากแหล่งต่าง ๆ และหุ้นกู้
ในสัดส่วนที่แตกต่างกัน แต่ส่วนใหญ่ถึงร้อยละ 89 เป็นเงินกู้ยืมและเงินรับฝากจากประชาชน

ณ สิ้นปี 2546 ปริมาณเงินกู้ยืมและเงินรับฝากมีจำนวนทั้งสิ้น 88,582 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนที่มีปริมาณเงินกู้ยืมและเงินรับฝาก 65,159 ล้านบาท ร้อยละ
35.95 อย่างไรก็ตามจากการเติบโตที่เพิ่มขึ้นอย่างมากและรวดเร็วของธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์ บริษัทฯ
จึงมีการระดมเงินทุนด้วยการออกหุ้นกู้และกู้ยืมจากตลาดเงินและตลาด Repo
เพื่อใช้รองรับธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์ ส่งผลให้สภาพคล่องส่วนเกินซึ่งอยู่ในรูปของเงินสด เงินฝาก
เงินลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลและรัฐวิสาหกิจของบริษัทฯ
มีปริมาณลดลงจากงวดเดียวกันของปีก่อนที่มีจำนวน 8,802 ล้านบาท เหลือ 5,796 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 6 ของเงินกู้ยืมและเงินรับฝาก

หน่วย : ล้านบาท

+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
|                        | 2546      | ร้อยละ    | 2545    | ร้อยละ    |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก      | 83,482    | 89       | 61,622  | 93       |
|                        |           |          |         |          |
| จากประชาชน             | 5,007     | 5        | 3,444   | 5        |
|                        |           |          |         |          |
| จากสถาบันการเงิน         | 93        | 0        | 93      | 0        |
|                        |           |          |         |          |
| จากต่างประเทศ           |           |          |         |          |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| รวมเงินกู้ยืมและเงินรับฝาก   | 88,582    | 94       | 65,159  | 98       |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| หุ้นกู้                    | 5,473     | 6        | 1,345   | 2        |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| รวมทั้งสิ้น                | 94,055    | 100      | 66,504  | 100      |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+

นอกจากนี้จากการที่บริษัทฯ ตั้งเป้าหมายที่จะขยายสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์เพิ่มขึ้น ทำให้บริษัทฯ
วางแผนในการระดมเงินทุนระยะยาวเพิ่มขึ้น เพื่อให้โครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินมีความเหมาะสม
โดย ณ สิ้นปี 2546 แหล่งเงินทุนระยะยาวอายุเกิน 1 ปี มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 31 ในปี
2545 เป็นร้อยละ 47

หน่วย : ล้านบาท

+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
|                        | 2546      | ร้อยละ    | 2545    | ร้อยละ    |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| อายุไม่เกิน 1 ปี           | 49,561    | 53       | 45,806  | 69       |
|                        |           |          |         |          |
| เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก      |           |          |         |          |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| อายุเกิน 1 ปี             | 39,021    |          | 19,353  |          |
|                        |           |          |         |          |
| เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก      | 5,473     |          | 1,345   |          |
|                        |           |          |         |          |
| หุ้นกู้                    |           |          |         |          |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| รวม                    | 44,494    | 47       | 20,698  | 31       |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+
| รวมทั้งสิ้น                | 94,055    | 100      | 66,504  | 100      |
+------------------------+-----------+----------+---------+----------+

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
จำแนกตามระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญา เป็นดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+----------------------+--------+----------+---------+-------+-------+
| รายการ               | เมื่อ    | น้อยกว่า 1 | มากกว่า  | ไม่ม   | รวม   |
|                      | ทวงถาม | ปี        | 1 ปี     | ีกำหนด |       |
+======================+========+==========+=========+=======+=======+
| สินทรัพย์ทางการเงิน      | 427    | -        | -       | -     | 427   |
|                      |        |          |         |       |       |
|   เงินสด              | 475    | 1,206    | 18,895  | 1     | 3     |
| และเงินฝากสถาบันการเงิน |        |          |         | 4,362 | 4,938 |
|                      | 581    | 2,578    | 77,496  |       |       |
|   เงินลงทุน            |        |          |         | -     | 8     |
|                      |        |          |         |       | 0,655 |
|   เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้    |        |          |         |       |       |
+----------------------+--------+----------+---------+-------+-------+
| รวมสินทรัพย์ทางการเงิน   | 1,483  | 3,784    | 96,391  | 1     | 11    |
|                      |        |          |         | 4,362 | 6,020 |
+----------------------+--------+----------+---------+-------+-------+
| หนี้สินทางการเงิน        | 3,054  | 46,507   | 39,021  | -     | 8     |
|                      |        |          |         |       | 8,582 |
| เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก    | -      | 3,250    | -       | -     |       |
|                      |        |          |         |       | 3,250 |
| หล                   | -      | -        | 5,473   | -     |       |
| ักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน |        |          |         |       | 5,473 |
|                      |        |          |         |       |       |
|  หุ้นกู้                 |        |          |         |       |       |
+----------------------+--------+----------+---------+-------+-------+
| รวมหนี้สินทางการเงิน     | 3,054  | 49,757   | 44,494  | -     | 9     |
|                      |        |          |         |       | 7,305 |
+----------------------+--------+----------+---------+-------+-------+

ในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องนั้น บริษัทฯ
มีการวัดและประเมินความเสี่ยงด้านสภาพคล่องโดยใช้แบบจำลองวิเคราะห์สภาพคล่อง
(Liquidity Gap Analysis) ซึ่งจะแสดงช่วงเวลาต่าง ๆ ที่อาจมีความต้องการ
เงินทุนเพื่อรองรับการคืนเงินกู้ยืม หรือการลดหนี้สินประเภทอื่นลง หรือการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์ ทั้งนี้
ส่วนต่างของสภาพคล่องในทางลบจะเป็นเงินทุนส่วนขาดที่เกิดจากความไม่สอดคล้องกันของเงินทุนที่ได้มาและที่ใช้ไป
(liquidity gap) ซึ่งในการวิเคราะห์ดังกล่าว บริษัทฯ
มีการประมาณการกระแสเงินสดตามพฤติกรรมของลูกค้าในการต่ออายุสัญญาที่ครบกำหนด
แทนที่จะใช้ระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญาเพียงอย่างเดียว
และเพื่อให้มั่นใจว่าการดำรงสภาพคล่องส่วนเกินอยู่ในระดับที่เพียงพอและเหมาะสม บริษัทฯ
ยังมีการวิเคราะห์โดยการประมาณการ ความต้องการสภาพคล่องภายใต้สมมติฐานที่แตกต่างกัน
รวมถึงเหตุการณ์ไม่ปกติต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับบริษัทฯ และระบบสถาบันการเงิน นอกจากนี้บริษัทฯ
ยังมีการจัดทำแผนรองรับเหตุการณ์ฉุกเฉินกรณีเกิดปัญหาสภาพคล่องและจะมีการทบทวนเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญที่จะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานตามแผน

ในการควบคุมและติดตามความเสี่ยงด้านสภาพคล่องนั้น บริษัทฯ
ได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (Assets and Liabilities
Management Committee หรือ ALCO)
เป็นผู้รับผิดชอบโดยจัดให้มีการประชุมเพื่อติดตามสถานะและบริหารจัดการความเสี่ยงเป็นประจำทุกสัปดาห์

ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน (Operational Risk)

ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงานเป็นความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากความผิดพลาดหรือความบกพร่องของการบริหารงาน
ระบบงาน กระบวนการปฏิบัติงาน และบุคลากร ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น
การขาดการกำกับดูแลกิจการที่ดีหรือขาดธรรมาภิบาลในองค์กร การขาดการควบคุมภายในที่ดี
การทุจริต ความไม่ถูกต้องของข้อมูลเพื่อใช้ตัดสินใจ เป็นต้น

ทั้งนี้ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงานเป็นความเสี่ยงที่แฝงอยู่ในความเสี่ยงทุกประเภทและเป็นความเสี่ยงที่บริษัทฯ
ให้ความสำคัญเนื่องจากความเสี่ยงประเภทนี้เมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้นจะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ
เช่นเดียวกับความเสี่ยงอื่น ๆ บริษัทฯ
จึงวางระบบบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสมกับที่มาของความเสี่ยง
โดยในการบริหารความเสี่ยงที่เป็นปัจจัยเสี่ยงจากภายในองค์กร เช่น
การขาดการกำกับดูแลและการควบคุมที่ดีที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงาน คน ระบบงาน
ความไม่ครบถ้วนของข้อมูล หรือการขัดข้องของระบบคอมพิวเตอร์ บริษัทฯ
มีการวางระบบควบคุมภายในที่ดี เช่น

-   การจัดโครงสร้างองค์กรและกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบที่มีการสอบยันและถ่วงดุลอำนาจ
    (check and balance) กล่าวคือ
    จัดหน่วยงานที่ทำหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติตามระเบียบปฏิบัติงานภายใน เช่น
    หน่วยงานควบคุมธุรกิจ (middle office) และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (back office)
    แยกออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (front office)

-   การจัดให้มีหน่วยงานสนับสนุนการทำธุรกรรม เช่น หน่วยงานคอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศ
    หน่วยงานกฎหมาย หน่วยงานประเมินราคา ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านและเป็นอิสระ
    เพื่อลดโอกาสในการทำงานผิดพลาดอันเกิดจากความไม่รู้และไม่ทันต่อเหตุการณ์

-   การจัดให้มีระเบียบปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมทุกประเภท
    และคู่มือการปฏิบัติงานของพนักงาน ตลอดจนระเบียบอำนาจอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษร
    เพื่อเป็นแนวทางในการทำงานภายในองค์กรให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด
    โดยมีหน่วยงานตรวจสอบภายในที่เป็นอิสระจากหน่วยงานอื่นๆ
    และขึ้นตรงต่อการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบ
    ทำหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องและการปฏิบัติตามระเบียบ

-   การจัดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบและคณะกรรมการติดตามแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงาน
    เพื่อทำหน้าที่รับทราบปัญหาและความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน
    พร้อมทั้งติดตามให้มีการแก้ไขจุดบกพร่องให้รัดกุมและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

-   จัดให้มีแผนรองรับเหตุฉุกเฉิน
    และจัดให้มีการซักซ้อมการปฏิบัติงานจริงโดยจำลองเหตุการณ์ขึ้นเพื่อทดสอบความพร้อมและปรับปรุงแผนให้สามารถปฏิบัติงานได้จริงและมีประสิทธิภาพ

นอกจากการบริหารความเสี่ยงด้วยมาตรการต่าง ๆ ดังกล่าว บริษัทฯ
มีการวัดค่าความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงานเป็นหน่วยวัดที่ชัดเจน
โดยปฏิบัติตามแนวทางการวัดค่าความเสี่ยงด้วยวิธี Basic Indicator Approach ที่ BIS
กำหนดขึ้น ซึ่งจะคำนวณค่าความเสี่ยงจากค่าเฉลี่ยของ Gross income
ซึ่งจะครอบคลุมความเสี่ยงจากการดำเนินงานในธุรกรรมทุกประเภท ในขณะเดียวกัน
เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการบริหารเงินกองทุนและเพื่อให้สามารถวัดค่าความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับระบบการปฏิบัติงานที่เป็นสภาวะปัจจุบัน
บริษัทฯ มีการรวบรวมเหตุการณ์ผิดพลาดต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลในการพัฒนา internal
model ซึ่งจะสะท้อนค่าความเสี่ยงที่ใกล้เคียงและแม่นยำต่อไป

สำหรับความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานบางส่วน บริษัทฯ ได้ป้องกันและโอนความเสี่ยงภัยด้วยการทำ
ประกันภัยกับบริษัทประกันภัยที่มีฐานะมั่นคงและมีชื่อเสียง เช่น การทำประกันภัยความเสี่ยงภัยทุกชนิด
(All risk) สำหรับทรัพย์สิน ประกันภัยสำหรับเงิน
ประกันภัยความรับผิดชอบของคณะกรรมการและผู้บริหาร ประกันภัย ความซื่อสัตย์ของพนักงาน
เป็นต้น

ความเสี่ยงจากการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ณ สิ้นปี 2546 บริษัทฯ มีเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 13,586.15 ล้านบาท หรือร้อยละ
39.15 ของเงินลงทุนสุทธิ โดยบริษัทฯ มีการลงทุนในธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน) มากที่สุด
มีมูลค่าการลงทุน 7,956 ล้านบาท หรือร้อยละ 58.56 ของเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
รองลงมาเป็นการลงทุนในบริษัทหลักทรัพย์ ธนชาติ จำกัด มีมูลค่าการลงทุน 2,719 ล้านบาท
หรือร้อยละ 20.01 ของเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ในปี 2546 ที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้รับส่วนแบ่งกำไรจากการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมตามวิธีส่วนได้เสียสุทธิ 1,494 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปี 2545 ที่มีส่วนแบ่งกำไรจากการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมสุทธิ 229 ล้านบาท
ถึงร้อยละ 552.8 ประกอบด้วย ส่วนแบ่งกำไรจากการลงทุนในธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน)
จำนวน 597 ล้านบาท บริษัทหลักทรัพย์ ธนชาติ จำกัด จำนวน 394 ล้านบาท
และบริษัทย่อยและบริษัทร่วมอื่น ๆ จำนวน 503 ล้านบาท

ทั้งนี้ บริษัทฯ
ในฐานะบริษัทแม่ของกลุ่มธนชาติเป็นผู้กำหนดนโยบายในภาพรวมของกลุ่มเพื่อเป็นแนวทางให้บริษัทย่อยและบริษัทร่วมแต่ละบริษัทนำไปใช้ในการกำหนดกลยุทธ์และแผนการดำเนินธุรกิจของตนเองให้
สอดคล้องและมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกัน

ความเสี่ยงจากแผนพัฒนาระบบสถาบันการเงิน

จากการประกาศให้แผนพัฒนาระบบสถาบันการเงินมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6
มกราคม 2547
จะส่งผลให้ระบบสถาบันการเงินของประเทศเหลือเพียงธนาคารพาณิชย์กับธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย
ประกอบกับนโยบายสถาบัน 1 รูปแบบ (One-Presence)
ของทางการที่กำหนดให้กลุ่มธุรกิจการเงินมีสถาบันการเงินที่รับฝากเงินจากประชาชนเพียง 1
ประเภท
ทำให้กลุ่มธนชาติต้องดำเนินการปรับโครงสร้างการประกอบธุรกิจสถาบันการเงินของกลุ่มโดยคณะกรรมการบริษัทเงินทุน
ธนชาติ จำกัด (มหาชน) และคณะกรรมการธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน)
ได้เห็นชอบร่วมกันที่จะให้บริษัทเงินทุน ธนชาติ จำกัด (มหาชน) โอนการประกอบธุรกิจการเงิน
ตลอดจนทรัพย์สินและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง ให้แก่ธนาคารและคืนใบอนุญาตประกอบธุรกิจเงินทุน
เพื่อให้กลุ่มธนชาติมีสถาบันการเงินที่รับฝากเงินจากประชาชนเพียง 1 ประเภท คือ
ธนาคารพาณิชย์ที่ประกอบธุรกิจในนาม “ธนาคารธนชาต จำกัด (มหาชน)”
โดยทางธนาคารจะดำเนินการขออนุญาตประกอบธุรกิจเพิ่มเติม
ทั้งธุรกิจเช่าซื้อและธุรกิจอื่นที่ทางการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบการได้
ซึ่งการปรับโครงสร้างการประกอบธุรกิจสถาบันการเงินดังกล่าวอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงจากการดำเนินงาน
ซึ่งกลุ่มธนชาติได้วางแผนรองรับความเสี่ยงดังกล่าวไว้แล้ว