ส่วนที่ 3

ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  -----------------------------------------------------------------------
  13. ข้อมูลทางการเงินที่สำคัญ

  -----------------------------------------------------------------------

1.  งบการเงิน

13.1.1 สรุปรายงานการสอบบัญชีของบริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

  -------- --------------------- ------------------ ------------------------------
  ปี        ชื่อผู้สอบบัญชี             ผู้สอบบัญชีอนุญาตเลขที่   บริษัทผู้สอบบัญชี

  ปี 2561   นางสาวมาริษา           5752               บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด
           ธราธรบรรพกุล                              

  ปี 2560   นายวีระชัย รัตนจรัสกุล     4323               บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด

  ปี 2559   นายวีระชัย รัตนจรัสกุล     4323               บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด
  -------- --------------------- ------------------ ------------------------------

งบการเงินสำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559

งบการเงินของบริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) (“บริษัทฯ”) และบริษัทย่อย สำหรับปีสิ้นสุด ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ได้รับการตรวจสอบโดยบริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย
สอบบัญชี จำกัด ผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นอย่างมีเงื่อนไขในรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
ยกเว้นผลกระทบของรายการปรับปรุงซึ่งอาจจำเป็น
หากผู้สอบบัญชีได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทร่วมสองแห่งและสามแแห่ง ตามลำดับ
ผู้สอบบัญชีให้ความเห็นว่างบการเงินของบริษัทแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561
2560 และ 2559 ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสด สำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท
ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย และงบเฉพาะของบริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน)
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

เกณฑ์ในการแสดงความเห็นอย่างมีเงื่อนไข
งบการเงินของบริษัทได้รวมเงินลงทุนในบริษัทร่วมสองแห่งในปี 2561 และสามแห่งในปี 2560 และ
2559 ซึ่งบริษัทร่วมเหล่านั้นมีรอบระยะเวลาบัญชีแตกต่างกับกลุ่มบริษัทล็อกซเล่ย์
โดยมีรอบระยะเวลาบัญชีสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน
เช่นเดียวกับบริษัทใหญ่ของบริษัทร่วมในต่างประเทศ
ซึ่งเงินลงทุนในบริษัทร่วมดังกล่าวบันทึกบัญชีโดยใช้ข้อมูลจากงบการเงินของบริษัทร่วมดังกล่าวสำหรับปีสิ้นสุดวันที่
30 มิถุนายน 2562 2560 และ2559
ซึ่งตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่นซึ่งเป็นผู้สอบบัญชีที่ผ่านการเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และงบการเงินสำหรับงวดหกเดือนสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559
ซึ่งได้สอบทานแล้วแต่ยังมิได้ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชี อย่างไรก็ตาม
ฝ่ายบริหารของบริษัทได้พิจารณางบการเงินและข้อมูลทางการเงินดังกล่าวแล้วและเชื่อมั่นว่าไม่มีรายการปรับปรุงที่มีสาระสำคัญที่มีผลกระทบต่องบการเงินรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันที่
31 ธันวาคม 2561

เงินลงทุนในบริษัทร่วมสามแห่งดังกล่าวได้แก่เงินลงทุนในบริษัท เอ็นเอส บลูสโคป
(ประเทศไทย)จำกัด บริษัท เอ็นเอส บลูสโคป ไลสาจท์ (ประเทศไทย) จำกัด และบริษัท
บลูสโคป บิลดิ้งส์ (ประเทศไทย) จำกัด (ในปี 2561 ไม่รวมบริษัท บลูสโคป บิลดิ้งส์
(ประเทศไทย) จำกัด)

มูลค่าตามวิธีส่วนได้เสียของเงินลงทุนในบริษัทร่วมสองแห่งในงบการเงินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2561 มีจำนวน 1,527 ล้านบาท
ในขณะที่มูลค่าตามวิธีราคาทุนของเงินลงทุนในบริษัทร่วมดังกล่าวในงบการเงินเฉพาะกิจการ ณ วันที่
31 ธันวาคม 2561 มีจำนวน 760 ล้านบาท
ส่วนแบ่งขาดทุนตามวิธีส่วนได้เสียของบริษัทร่วมเหล่านั้นสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561
มีจำนวน 2 ล้านบาท และเงินปันผลรับจากบริษัทร่วมเหล่านั้นสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561
มีจำนวน 78 ล้านบาท

มูลค่าตามวิธีส่วนได้เสียของเงินลงทุนในบริษัทร่วมสามแห่งในงบการเงินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2560 และ 2559 มีจำนวน 1,669 และ 1,721 ล้านบาท ตามลำดับ
ในขณะที่มูลค่าตามวิธีราคาทุนของเงินลงทุนในบริษัทร่วมดังกล่าวในงบการเงินเฉพาะกิจการ ณ วันที่
31 ธันวาคม 2560 และ 2559 มีจำนวน 832 ล้านบาท
ส่วนแบ่งกำไรตามวิธีส่วนได้เสียของบริษัทร่วมเหล่านั้นสำหรับแต่ละปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2560
และ 2559 มีจำนวน 114 และ 225 ล้านบาทตามลำดับ
และเงินปันผลรับจากบริษัทร่วมเหล่านั้นสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 มีจำนวน
166 และ 211 ล้านบาท ตามลำดับ

2.  ตารางสรุปงบการเงินบริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

[]

[]

[]

[]

งบกระแสเงินสดรวม

สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559

(หน่วย : ล้านบาท)

[]

ข้อมูลต่อหุ้นและอัตราการเติบโต ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559

[]

อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

[]

หมายเหตุ: * อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า คำนวณจากยอดลูกหนี้ที่ไม่รวมลูกหนี้สกสค.

**ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย คำนวณจากยอดรวมของลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บและลูกหนี้การค้า

+-----------------------------------------------------------------------+
| 14. การวิเคราะห์และคำอธิบายของฝ่ายจัดการ                                   |
|                                                                       |
| (Management Discussion and Analysis : MD&A)                           |
+-----------------------------------------------------------------------+

14.1 ภาพรวมผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทฯ และบริษัทย่อยในปีที่ผ่านมา

ผลการดำเนินงานตามงบการเงินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย สำหรับปี 2561 2560 และ 2559

รายได้

ในปี 2561 2560 และ 2559 บริษัทฯ มีรายได้รวมจำนวน 13,582.77 15,928.91 และ
13,855.46 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีโครงสร้างรายได้ดังนี้

+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+
| โ                   | ง     |      | ง     |   |      | ง     |       |
| ครงสร้างรายได้ของบริษัท | วดปีสิ้น |      | วดปีสิ้น |   |      | วดปีสิ้น |       |
|                     | สุดวันที่ |      | สุดวันที่ |   |      | สุดวันที่ |       |
| (หน่วย: ล้านบาท)      | 31    |      | 31    |   |      |       |       |
|                     | ธ     |      | ธ     |   |      | 31    |       |
|                     | ันวาคม |      | ันวาคม |   |      | ธ     |       |
|                     | 2561  |      | 2560  |   |      | ันวาคม |       |
|                     |       |      |       |   |      | 2559  |       |
+=====================+=======+======+=======+===+======+=======+=======+
|                     | มูลค่า  | ร    | มูลค่า  | ร |      | มูลค่า  | ร้อยละ |
|                     |       | ้อยละ |       | ้อ |      |       |       |
|                     |       |      |       | ย |      |       |       |
|                     |       |      |       | ล |      |       |       |
|                     |       |      |       | ะ |      |       |       |
+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+
| รายได้จาก            | 13,1  | 97   | 15,6  |   | 98   | 13,7  | 9     |
| การขายและการให้บริการ | 88.48 | .10% | 39.45 |   | .18% | 09.77 | 8.95% |
+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+
| กำไรจ               | -     | -    | *     |   | 0    | 17.20 | 0.12% |
| ากการขายเงินลงทุน–สุทธิ |       |      | 96.88 |   | .61% |       |       |
+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+
| ค                   | 3     | 2    | 1     |   | 1    | 1     | 0.93% |
| ่าธรรมเนียมและรายได้อื่น | 94.29 | .90% | 92.58 |   | .21% | 28.49 |       |
+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+
|   รวมรายได้          | 13,5  | 100  | 15,9  |   | 100  | 13,8  | 10    |
|                     | 82.77 | .00% | 28.91 |   | .00% | 55.46 | 0.00% |
+---------------------+-------+------+-------+---+------+-------+-------+

รายได้ส่วนใหญ่ของบริษัทฯ ประกอบด้วยรายได้ของงานโครงการเฉลี่ยร้อยละ 55-60
กับงานบริการและจัดจำหน่ายสินค้าเฉลี่ยร้อยละ 40-45 ซึ่งสามารถจำแนกตามส่วนงานธุรกิจ
ตามรายละเอียดในตารางรายได้รวมแบ่งตามส่วนงานธุรกิจ

* สำหรับปี 2560 มีกำไรจากการขายเงินลงทุน จำนวน 96.88 ล้านบาทนั้น
เกิดจากรายการจำหน่ายเงินลงทุนในบริษัท คิว โซลาร์ 1 จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัทฯ
ให้กับกิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน

รายได้รวมแบ่งตามส่วนงานธุรกิจ

รายละเอียดรายได้รวมสำหรับปี 2561 2560 และ 2559
สามารถแบ่งออกตามส่วนงานธุรกิจได้ดังนี้

  --------------------------------- ------------- --------- ------------- --------- ------------- ---------
  โครงสร้างรายได้                     งวดปีสิ้นสุดวันที่             งวดปีสิ้นสุดวันที่             งวดปีสิ้นสุดวันที่   

  (หน่วย: ล้านบาท)                    31 ธันวาคม               31 ธันวาคม               31 ธันวาคม     
                                    2561                    2560                    2559          

                                    มูลค่า          ร้อยละ     มูลค่า          ร้อยละ     มูลค่า          ร้อยละ

  สายธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศ           3,636.99      26.78%    3,358.82      21.09%    2,978.30      21.49%

  สายธุรกิจบริการอาหารและการจัดจำหน่าย   3,311.93      24.38%    3,675.08      23.07%    3,825.01      27.61%

  สายธุรกิจพลังงาน                     1,532.09      11.28%    1,791.53      11.25%    1,916.61      13.84%

  สายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์              2,240.25      16.49%    4,194.58      26.34%    2,681.62      19.35%

  สายธุรกิจบริการ                      2,600.59      19.14%    2,005.17      12.59%    1,621.74      11.70%

  ธุรกิจพิเศษและอื่นๆ                    881.56        6.49%     1,357.56      8.52%     1,349.03      9.74%

  รวมรายได้                          14,203.41     104.56%   16,382.74     102.85%   14,372.31     103.73%

  หัก รายการระหว่างกัน                 (655.16)      (4.82)%   (598.00)      (3.75)%   (582.45)      (4.21)%

  บวก รายได้อื่นที่ไม่ได้ปันส่วน             34.52         0.26%     144.17        0.90%     65.60         0.48%

  รวมรายได้                          13,582.77     100.00%   15,928.91     100.00%   13,855.46     100.00%
  --------------------------------- ------------- --------- ------------- --------- ------------- ---------

รายได้สำหรับปี 2561 รวมมูลค่า 13,582.77 ล้านบาท
ประกอบไปด้วยรายได้หลักจากสายธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศ
สายธุรกิจบริการอาหารและการจัดจำหน่าย สายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์ และสายธุรกิจบริการ
ในสัดส่วนร้อยละ 26.78 24.38 16.49 และ 19.14 ตามลำดับ
และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับรายได้ปี 2560 จะเห็นว่ารายได้ในสายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์
ลดลงจาก 4,194.58 ล้านบาท เป็น 2,240.25 ล้านบาท
โดยมีสาเหตุหลักจากโครงการเปลี่ยนถ่ายอุปกรณ์จากระบบอนาล็อกเป็นระบบดิจิทัลของฝ่ายกิจการโทรทัศน์และวิทยุที่ได้ส่งมอบงานเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

สำหรับปี 2560 รายได้รวมมูลค่า 15,928.91 ล้านบาท ประกอบไปด้วยรายได้หลัก ๆ
จากสายธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศ สายธุรกิจบริการอาหารและการจัดจำหน่าย
สายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์ และสายธุรกิจบริการ ในสัดส่วนร้อยละ 21.09 23.07 26.34 และ
12.59 ตามลำดับ และเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับรายได้ปี 2559
จะเห็นว่ารายได้ในสายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์ เพิ่มขึ้นจาก 2,681.62 ล้านบาท เป็น 4,194.58
ล้านบาท โดยมีสาเหตุหลักเนื่องจากบริษัทได้รับงานติดตั้งโครงข่ายระบบดิจิทัลหลายโครงการ
อีกทั้งมีงานในมือจำนวนมากจากนโยบายการขยายการลงทุนของภาครัฐ

รายได้จากค่าธรรมเนียมและรายได้อื่น

รายได้จากค่าธรรมเนียมและรายได้อื่นของบริษัทฯ ประกอบด้วย รายได้ค่าเช่าพื้นที่
รายได้ค่าบริหารจัดการ และรายได้อื่น ๆ สำหรับปี 2561 บริษัทฯ มีรายได้ในส่วนนี้จำนวน
294.29 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 201.71 ล้านบาทจากปี 2560 เนื่องจากปี 2561
มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุนใหม่ตามข้อกำหนดของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน
ทำให้บริษัทมีกำไรจากการตีราคาอสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงจำนวน 113.60
ล้านบาท และมีรายได้อื่นจากการกลับรายการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่ได้รับคืนในระหว่างปี

ต้นทุนและค่าใช้จ่าย
บริษัทฯ มีโครงสร้างต้นทุนและค่าใช้จ่ายในปี 2561 2560 และ 2559 ดังนี้

[]

ต้นทุนขายและต้นทุนการให้บริการ

บริษัทฯ มีต้นทุนขายและต้นทุนการให้บริการในปี 2561 และ 2560 จำนวน 11,296.15และ
13,550.40 ล้านบาท ลดลงจากปี 2560 และ 2559 ร้อยละ 16.64 และ 4.03 ตามลำดับ
ซึ่งเป็นไปตามยอดขายที่ลดลง ทั้งนี้หากพิจารณาอัตรากำไรขั้นต้นปี 2561 ที่ร้อยละ 14.35
ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2560 ที่ร้อยละ 13.36 โดยอัตรากำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นซึ่งเป็นผลมาจาก 1)
สายธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศจากงานให้บริการ System Integrator
ที่เน้นการให้บริการเพื่อเพิ่มมูลค่างานมากกว่าการขายอุปกรณ์ และ 2)
สายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์ที่มีอัตรากำไรขั้นต้นเข้าสู่ภาวะปกติเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าที่มีอัตรากำไรขั้นต้นค่อนข้างต่ำจากงาน
Mega Project ที่ได้มีการส่งมอบเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

ต้นทุนในการจัดจำหน่ายและค่าใช้จ่ายในการบริหาร

กลุ่มบริษัทฯ มีต้นทุนในการจัดจำหน่ายในปี 2561 เท่ากับ 762.25 ล้านบาท ลดลงจากปี 2560
ซึ่งมีเท่ากับ 799.19 ล้านบาท ซึ่งเป็นไปตามยอดขายที่ลดลง
โดยอัตราต้นทุนในการจัดจำหน่ายต่อยอดขายยังคงอยู่ในระดับร้อยละ 5-6 ในปี 2559-2561

ค่าใช้จ่ายในการบริหารที่สำคัญ ได้แก่ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับบุคลากร ค่าเสื่อมราคาและตัดจำหน่าย
สำรองหนี้สงสัยจะสูญ และค่าเช่าสำนักงาน อุปกรณ์ และยานพาหนะ
โดยค่าใช้จ่ายในการบริหารในปี 2561 เท่ากับ 1,538.11 ล้านบาทเพิ่มขึ้นจากปี 2560 ซึ่งเท่ากับ
1,481.72 ล้านบาท เนื่องจากนโยบายการตั้งสำรองการด้อยค่าของสินทรัพย์หมุนเวียนจำนวนหนึ่ง

ขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้

ขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ในปี 2560 จำนวน 337.27 ล้านบาท
เกิดจากผลขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทย่อย (บริษัท ล็อกซเล่ย์ ไวร์เลส จำกัด
(มหาชน)) โดยบริษัทดังกล่าวได้เข้าทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับลูกหนี้การค้า
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (“สกสค.”)
มูลหนี้คงค้าง 1,386.06 ล้านบาท โดยลูกหนี้รายดังกล่าวตกลงผ่อนชำระหนี้ในระยะเวลา 6 ปี
โดยมีมูลค่าปัจจุบันที่จะได้รับชำระรวมเท่ากับ 1,048.79 ล้านบาท
ส่งผลให้บริษัทย่อยมีผลขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 337.27 ล้านบาท
โดยรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายทั้งจำนวนในปี 2560

ในระหว่างปี 2561 บริษัทได้รับชำระจาก สกสค. ตามแผนการผ่อนชำระอย่างต่อเนื่อง

ต้นทุนทางการเงิน

บริษัทฯ มีต้นทุนทางการเงินในปี 2561 จำนวน 185.44 ล้านบาท ลดลง 2.38 ล้านบาท จากปี
2560 ที่เท่ากับ 187.82
ล้านบาทเนื่องจากการลดปริมาณจำนวนเงินทุนหมุนเวียนและเพิ่มกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
ทำให้สามารถลดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินได้ในระหว่างปี

ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุน

ในกลุ่มธุรกิจร่วมทุนที่บริษัทฯ มีการลงทุนที่หลากหลาย ซึ่งการลงทุนที่สำคัญคือ
การลงทุนในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์เหล็กเคลือบ และอุตสาหกรรมน้ำมันหล่อลื่น โดยบริษัทฯ
มีส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมและการร่วมค้าในปี 2561 2560 และ 2559 จำนวน
355.36 482.69 และ 653.57 ล้านบาท ตามลำดับ การลดลงของรายการดังกล่าวในปี 2561
มีสาเหตุหลักมาจากผลการดำเนินงานที่ลดลงของกลุ่มอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์เหล็กเคลือบ
มีส่วนแบ่งกำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนในปี 2561 และ 2560 จำนวน (2.07) และ 137.67
ล้านบาท ตามลำดับ
เนื่องจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบในตลาดและข้อพิพาททางการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐ

กำไรก่อนภาษีและกำไรสุทธิ

บริษัทฯ มีกำไรสุทธิในส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ สำหรับปี 2561 2560 และ 2559 จำนวน
92.06 50.49 และ 172.42 ล้านบาทตามลำดับ

สำหรับในปี 2561 บริษัทฯ มีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นจำนวน 41.57 ล้านบาท หรือร้อยละ 82.33 จากปี
2560 โดยมีสาเหตุหลักมาจากต้นทุนในการจัดจำหน่ายและค่าใช้จ่ายในการบริหารที่ลดลง
อัตรากำไรขั้นต้นที่เพิ่มขึ้นและค่าธรรมเนียมและรายได้อื่นที่เพิ่มขึ้น

ฐานะการเงินตามงบการเงินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561
2560 และ 2559

บริษัทฯ มีสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559
ดังรายละเอียดดังนี้

สินทรัพย์

บริษัทฯ มีสินทรัพย์รวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 15,097.11
16,209.64 และ 15,709.87 ล้านบาท ตามลำดับ

รายการสินทรัพย์ที่สำคัญมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

เงินลงทุนชั่วคราว

เงินลงทุนชั่วคราวเป็นรายการเงินฝากประจำและตั๋วสัญญาใช้เงินสถาบันการเงินระยะสั้น บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีเงินลงทุนชั่วคราว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 จำนวน 579.75
803.23 และ 1,207.96 ล้านบาท ตามลำดับ
ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของการบริหารเงินทุนหมุนเวียนตามปกติ

ลูกหนี้การค้า (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มีลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 จำนวน 3,007.27
2,665.22 และ 3,934.46 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น (ลดลง) ณ สิ้นสุดปี
2561 และ 2560 ร้อยละ 12.83 และ (32.26) ตามลำดับ ซึ่งลูกหนี้การค้าหลักของบริษัทฯ คือ
ลูกหนี้การค้าหน่วยงานราชการและรัฐวิสาหกิจ
อันเป็นผลจากงานโครงการขนาดใหญ่ของธุรกิจสายเทคโนโลยี สำหรับปี 2559
ลูกค้าที่คงค้างหลักจากงานโครงการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรการศึกษา
(สกสค.) ซึ่งในเดือนธันวาคม 2560 บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญาประนีประนอมยอมความกับ สกสค.
ดังนั้นลูกหนี้ดังกล่าวถูกจัดประเภทใหม่เป็นลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

บริษัทฯ บันทึกค่าเผื่อสำหรับหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้า ในระหว่างปี 2561 2560 และ
2559 เป็นจำนวน 125.12 59.10 และ 75.53 ล้านบาท ตามลำดับ

ลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มียอดลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 และ 2560 จำนวน
943.52 และ 1,048.80 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งลดลงจากการรับชำระตามแผนการผ่อนชำระของ
สกสค.ตามรายละเอียดที่ได้กล่าวไปแล้วในคำอธิบายของรายการขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้

ลูกหนี้อื่น (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มียอดลูกหนี้อื่น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 667.61 516.49
และ493.26 ล้านบาท ตามลำดับ ประกอบด้วย ภาษีมูลค่าเพิ่ม ลูกหนี้ค่าส่งเสริมการขาย
ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า เงินจ่ายล่วงหน้าแก่พนักงาน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเงินมัดจำ เป็นต้น
โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ 29.26 และ 4.71 ตามลำดับ

ลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บ (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มียอดลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บ คือ
มูลค่างานระหว่างทำซึ่งคาดว่าจะเรียกเก็บได้จากลูกค้า โดยบริษัทฯ
ได้ปฏิบัติตามสัญญาการจ้างงานแล้วแต่ยังไม่ถึงกำหนดส่งงานเพื่อเรียกเก็บหนี้ได้จากโครงการต่าง ๆ
สาเหตุที่มียอดคงค้างของลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บมีปริมาณมากเนื่องจากในบางกรณี
การเบิกจ่ายเงินตามสัญญาจะเกิดขึ้นภายหลังการติดตั้งชิ้นงานแล้วเสร็จและผ่านการตรวจรับจากลูกค้า
(Final Acceptance Test) ขณะที่บริษัทฯ
จะบันทึกรับรู้รายได้งานโครงการจากความสำเร็จของงานตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน
ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกับการออกใบแจ้งหนี้ อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากที่บริษัทฯ
ปฏิบัติตามเงื่อนไขในสัญญาและถึงกำหนดเวลาการเบิกจ่ายเงิน บริษัทฯ
สามารถออกใบแจ้งหนี้ให้กับลูกค้าและสามารถบันทึกบัญชีเป็นลูกหนี้การค้าปกติได้

บริษัทฯ มีลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 จำนวน
1,419.59 2,481.89 และ 1,471.07 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ
สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ (42.80) และ 68.71 ตามลำดับ
สาเหตุหลักจากการลดลงจากการเรียกเก็บและรับชำระจากงานโครงการขนาดใหญ่ดังกล่าวในระหว่างปี
และเพิ่มขึ้นจากงานโครงการขนาดใหญ่รับรู้รายได้ตามขั้นความสำเร็จของงาน

ลูกหนี้เงินประกันผลงาน (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มีลูกหนี้เงินประกันผลงานระยะสั้นและระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ
2559 จำนวน 247.30 236.93 และ 224.67 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น ณ
สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ 4.38 และ 5.46 ตามลำดับ
ซึ่งลูกหนี้เงินประกันผลงานเป็นลูกหนี้งานโครงการที่บริษัทฯ
ถูกหักเงินค่างวดจากผู้ว่าจ้างตามจำนวนที่ตกลงในสัญญาเพื่อเป็นการประกันผลงาน
โดยภายหลังจากส่งมอบงานเรียบร้อยแล้วเป็นระยะเวลาประมาณ 1-2 ปี บริษัทฯ
ก็จะได้รับเงินคืนจากลูกค้า

สินค้าคงเหลือ

บริษัทฯ มีสินค้าคงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 1,429.60
1,708.20 และ 1,334.10 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี
2561 และ 2560 ร้อยละ (16.31) และ 28.04 ตามลำดับ การลดลงของสินค้าคงเหลือในปี
2561 ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากงานระหว่างติดตั้งที่ส่งมอบในปี 2561 สินค้าคงเหลือหลักของบริษัทฯ
คือ สินค้าที่มีไว้เพื่อขาย ได้แก่ สินค้าอุปโภคบริโภค และผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์
อุปกรณ์สำหรับงานโครงการและงานโครงการระหว่างทำของสายธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศ
โดยบริษัทฯ ได้บันทึกค่าเผื่อมูลค่าสินค้าลดลง ในระหว่างปี 2561 2560 และ 2559 เป็นจำนวน
8.49 23.42 และ 31.10 ล้านบาท ตามลำดับ

เงินจ่ายล่วงหน้าค่าสินค้า

บริษัทฯ มีเงินจ่ายล่วงหน้าค่าสินค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 541.83
227.54 และ 305.48 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น (ลดลง) ณ สิ้นสุดปี 2561
และ 2560 ร้อยละ 138.13 และ (25.51) ตามลำดับ
การเพิ่มขึ้นของเงินจ่ายล่วงหน้าค่าสินค้าในปี 2561
ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการรับเงินจากโครงการใหญ่ที่เพิ่งเกิดขึ้น

สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น

บริษัทฯ มียอดสินทรัพย์หมุนเวียนอื่น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 8.43
14.31 และ 13.94 ล้านบาท ตามลำดับ ประกอบด้วย
ค่าอุปกรณ์สำนักงานและชุดแบบฟอร์มพนักงานค้างรับ เป็นต้น โดยมีอัตราการ เพิ่มขึ้น (ลดลง) ณ
สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ (41.20) และ 2.73 ตามลำดับ

เงินลงทุนในบริษัทร่วมและการร่วมค้า

บริษัทฯ มีเงินลงทุนในบริษัทร่วมและการร่วมค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559
ทั้งสิ้น 2,749.69 2,894.08 และ 2,933.21 ล้านบาท ตามลำดับ ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงลดลง
ส่วนใหญ่มาจากการรับรู้ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนลดลง โดยมีอัตราการลดลง ณ สิ้นสุดปี 2561
และ 2560 ร้อยละ 4.99 และ 1.33 ตามลำดับ

เงินลงทุนระยะยาวอื่น

บริษัทฯ มีเงินลงทุนระยะยาวอื่น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 468.74
710.76 และ 499.95 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561
และ 2560 ร้อยละ (34.05) และ 42.17 ตามลำดับ
ซึ่งมีสาเหตุหลักจากการลดลงของมูลค่ายุติธรรมของเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย บริษัท
เมืองไทยประกันภัย จำกัด (มหาชน) และบริษัท คิวทีซี เอนเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) โดย ณ วันที่
31 ธันวาคม 2561 เงินลงทุนระยะยาวประกอบด้วย เงินลงทุนในบริษัท เมืองไทยประกันภัย จำกัด
(มหาชน) จำนวน 309.40 ล้านบาท บริษัท คิวทีซี เอนเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) 84.42 ล้านบาท
บริษัท ธนากรผลิตภัณฑ์น้ำมันพืช จำกัด จำนวน 39.35 ล้านบาท และเงินลงทุนอื่น ๆ จำนวน
35.57 ล้านบาท

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ประกอบไปด้วยที่ดิน อาคารและส่วนปรับปรุง
เครื่องตกแต่งติดตั้งและเครื่องใช้สำนักงาน เครื่องมือและอุปกรณ์ อุปกรณ์ให้เช่า ยานพาหนะ
และงานระหว่างติดตั้ง ที่บริษัทฯ ใช้ในการดำเนินงาน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ
2559 มีมูลค่าทั้งสิ้น 1,108.19 1,204.12 และ 1,823.13 ล้านบาท การลดลงจำนวนมากในปี
2560 เกิดจากการขาย (Deconsolidated) บริษัท คิว โซล่าร์ 1 จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยในปีนั้น

อสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุน

อสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุนของกลุ่มบริษัท (ในงบการเงินรวม) และของบริษัท
(ในงบการเงินเฉพาะกิจการ) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 มีมูลค่ายุติธรรมจำนวน 598.11
ล้านบาท และ 164.90 ล้านบาทตามลำดับ
ซึ่งราคายุติธรรมประเมินโดยผู้ประเมินราคาอิสระที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต.
โดยพิจารณาถึงมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิที่ได้จากทรัพย์สินดังกล่าว ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2560
ที่มีมูลค่ายุติธรรมจำนวน 477.17 ล้านบาท และ 127.60 ล้านบาทตามลำดับ โดยบริษัทฯ
รับรู้กำไรจากการตีราคาอสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง 113.60 ล้านบาทในปี
2561

สินทรัพย์ไม่มีตัวตน

สินทรัพย์ไม่มีตัวตนของบริษัทฯ ประกอบด้วย ค่าลิขสิทธิ์ซอฟท์แวร์ บริษัทฯ มีสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 จำนวนทั้งสิ้น 114.95 90.07 และ 86.74 ล้านบาท
ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ 27.64 และ 3.83
ตามลำดับ

หนี้สิน

บริษัทฯ มีหนี้สินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 9,096.87 9,915.59
และ9,085.28 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งมีอัตรา (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561 และ 2560
ร้อยละ (8.26) และ9.14 ตามลำดับ

รายการหนี้สินที่สำคัญมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน

บริษัทฯ มีเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 1,823.17 1,815.36 และ 1,990.55 ล้านบาท ตามลำดับ
โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น (ลดลง) ณ สิ้นปี 2561 และ 2560 ร้อยละ 0.43 และ (8.80)
ตามลำดับ เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินดังกล่าวประกอบไปด้วย
เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เงินกู้ยืมระยะสั้น และหนี้สินจากการทำทรัสต์รีซีทส์
โดยเงินกู้ยืมระยะสั้นหลักในปี 2559 เป็นเงินกู้ยืมระยะสั้น
จากงานโครงการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรการศึกษา
(สกสค.) ซึ่งในเดือนเมษายน 2560 และเดือนมิถุนายน 2561
ได้รับอนุมัติการขยายระยะเวลาการชำระหนี้
ส่งผลให้เงินกู้ยืมระยะสั้นดังกล่าวถูกจัดประเภทเป็นเงินกู้ยืมระยะยาวตั้งแต่ปี 2560

เจ้าหนี้การค้า

บริษัทฯ มีเจ้าหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 1,866.79
2,922.52 และ2,270.16 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี
2561 และ 2560 ร้อยละ (36.12) และ 28.74 ตามลำดับ
โดยส่วนใหญ่เป็นเจ้าหนี้การค้าจากงานโครงการ
ซึ่งเจ้าหนี้การค้าที่ลดลงเป็นไปตามรายได้และการบริหารเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทฯ

เจ้าหนี้อื่น (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มีเจ้าหนี้อื่น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 992.09 1,196.33
และ1,170.20 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561 และ
2560 ร้อยละ (17.07) และ 2.23 ตามลำดับ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 บริษัทฯ
มีเจ้าหนี้อื่นประกอบไปด้วย ต้นทุนโครงการค้างจ่ายและสำรองค่าประกันความเสียหาย
และค่าใช้จ่ายทั่วไปค้างจ่าย ในปี 2561
เจ้าหนี้อื่นส่วนใหญ่ลดลงจากต้นทุนโครงการค้างจ่ายและสำรองค่าประกันความเสียหายจากรายได้งานโครงการ

เงินรับล่วงหน้าจากลูกค้า

บริษัทฯ มีเงินรับล่วงหน้าจากลูกค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น
1,371.96 852.08 และ 1,226.67 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น (ลดลง) ณ
สิ้นสุดปี 2561 และ 2560 ร้อยละ 61.07 และ (30.54) ตามลำดับ ในปี 2561
เพิ่มขึ้นจากเงินรับล่วงหน้าจากลูกค้าของสายธุรกิจเน็ตเวิร์คโซลูชั่นส์
และสายงานธุรกิจเทคโนโลยีในสารสนเทศ ซึ่งจะทยอยติดตั้งและรับรู้รายได้ในปีต่อ ๆ ไป

เงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

บริษัทฯ มีเงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560
และ 2559 ทั้งสิ้น 81.28 80.28 และ 102.28 ล้านบาท ตามลำดับ
โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้นร้อยละ 1.25 ณ สิ้นสุดปี 2561 และในปี 2560 ลดลงร้อยละ 21.51
บริษัทฯ มีเงินกู้ยืมจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันจำนวน 80 ล้านบาท
ที่บริษัทย่อยกู้ยืมมาเพื่อซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุนในปี 2559 จำนวน 265.47 ล้านบาท
โดยอีกส่วนหนึ่งได้กู้ยืมเงินจากสถาบันการเงิน

หนี้สินระยะยาว

  -------------------------------------------------------------------------------
  หน่วย: ล้านบาท                             ณ 31 ธันวาคม  ณ 31 ธันวาคม  ณ 31 ธันวาคม
                                           2561         2560         2559
  ---------------------------------------- ------------ ------------ ------------
  - ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี 65.31        68.05        140.57

  - หนี้สินระยะยาว                            1,000.48     1,160.61     356.61

  - หุ้นกู้ระยะยาว                             1,000.00     1,000.00     1,000.00

  รวมหนี้สินระยะยาว                           2,065.79     2,228.66     1,497.18
  -------------------------------------------------------------------------------

บริษัทฯ มีหนี้สินระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น 2,065.79
2,228.66 และ 1,497.18 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการ (ลดลง) เพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี
2561 และ 2560 ร้อยละ (7.31) และ 48.86 ตามลำดับ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561
หนี้สินระยะยาวดังกล่าวประกอบด้วย เงินกู้ยืมระยะยาวของบริษัทย่อยแห่งหนึ่งจำนวน 919.88
ล้านบาท โดยมีแผนการผ่อนชำระตามสัญญาการปรับโครงสร้างหนี้เป็นระยะเวลา 6 ปี
ส่วนหุ้นกู้ระยะยาวจำนวน 1,000 ล้านบาทมีกำหนดชำระคืนในปี 2563 และ 2565 จำนวน 300
ล้านบาทและ 700 ล้านบาท ตามลำดับ
และเจ้าหนี้จากการทำสัญญาเช่าทางการเงินสำหรับเช่าเครื่องจักรและอุปกรณ์

ภาระผูกพันผลประโยชน์พนักงาน (ระยะสั้นและระยะยาว)

บริษัทฯ มีภาระผูกพันผลประโยชน์พนักงาน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 2560 และ 2559 ทั้งสิ้น
633.23 605.42 และ 576.83 ล้านบาท ตามลำดับ โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น ณ สิ้นสุดปี 2561
และ 2560 ร้อยละ 4.59 และ 4.96 ตามลำดับ บริษัทฯ
ได้ประเมินภาระผูกพันผลประโยชน์พนักงานดังกล่าวโดยใช้วิธี Projected Unit Credit
Method โดยผู้เชี่ยวชาญอิสระ

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ส่วนของผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 6,000.24 ล้านบาท
ซึ่งประกอบด้วย ทุนที่ออกและชำระแล้วจำนวน 2,264.95 ล้านบาท
เป็นหุ้นสามัญที่ออกและชำระแล้วจำนวน 2,264.95 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 1 บาท
กำไรสะสมที่จัดสรรแล้วและยังไม่ได้จัดสรรจำนวน 141.75 และ 1,104.31 ล้านบาท ตามลำดับ
และองค์ประกอบอื่นของผู้ถือหุ้น จำนวน 1,882.89 ล้านบาท

ส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ที่ลดลงในปี 2561
ส่วนใหญ่เกิดจากการลดลงของมูลค่ายุติธรรมของเงินลงทุนชั่วคราวจำนวน 208.37 ล้านบาท
ตามที่กล่าวไว้ในคำอธิบายของเงินลงทุนระยะยาวอื่น

กระแสเงินสดของบริษัทฯ และบริษัทย่อยสิ้นสุด สำหรับปี 2561 2560 และ 2559

บริษัทฯ มีกระแสเงินสดสุทธิได้มาจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมดำเนินงานในปี 2561 2560 และ
2559 จำนวน (137.82) (1,054.87) และ 935.02 ล้านบาท ตามลำดับ
โดยกระแสเงินสดสุทธิดังกล่าวในปี 2561 และ 2560
มีกระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานเป็นลบ
โดยมีสาเหตุจากการเปลี่ยนแปลงในเงินทุนหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้น
โดยการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของเงินทุนหมุนเวียนในปี 2561
มาจากการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ การเพิ่มขึ้นของลูกหนี้การค้า
จำนวน 412.82 ล้านบาท ลูกหนี้อื่นเพิ่มขึ้น 115.41 ล้านบาท ลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บลดลง
1,062.21 ล้านบาท สินค้าคงเหลือลดลง 293.66 ล้านบาท เจ้าหนี้การค้าลดลง 1,095.55
ล้านบาท เงินรับล่วงหน้าจากลูกค้าเพิ่มขึ้น 519.30 ล้านบาท และจ่ายภาษีเงินได้และภาษีหัก ณ
ที่จ่ายในปี 2561 จำนวน 196.56 ล้านบาท

บริษัทฯ มีกระแสเงินสดสุทธิได้มาจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมลงทุนในปี 2561 2560 และ 2559
จำนวน 619.21 986.35 และ (378.46) ล้านบาท ตามลำดับ โดยบริษัทฯ
มีเงินสดสุทธิได้มาจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมดังกล่าวที่สำคัญในปี 2561 2560 และ 2559 คือ
เงินปันผลรับจำนวน 519.13 644.33 และ 703.48 ล้านบาท การลงทุนในที่ดิน
อาคารและอุปกรณ์เพิ่มขึ้นจำนวน 81.29 126.60 และ 236.21 ล้านบาท การลดลง (เพิ่มขึ้น)
ของเงินลงทุนชั่วคราวจำนวน 224.93 407.69 และ (575.81) ล้านบาท ตามลำดับ

บริษัทฯ มีกระแสเงินสดสุทธิได้มาจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมจัดหาเงิน ในปี 2561 2560 และ
2559จำนวน (463.61) 337.32 และ (457.86) ล้านบาท ตามลำดับ
โดยกิจกรรมจัดหาเงินที่สำคัญในปี 2561 2560 และ 2559 คือ การเพิ่มขึ้น (ลดลง)
ของเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินจำนวน (15.51) 847.89
และ (81.30) ล้านบาท ตามลำดับ การชำระคืนหนี้สินระยะยาวจำนวน 169.65 120.26 และ
128.07 ล้านบาท ตามลำดับ การจ่ายต้นทุนทางการเงินจำนวน 160.61 171.03 และ189.79
ล้านบาท และบริษัทฯ มีการจ่ายเงินสดปันผล ในปี 2561 และ 2560 จำนวน 158.55 ล้านบาท
ในปี 2559 จำนวน 113.25 ล้านบาท

ดังนั้นในปี 2561 2560 และ 2559 บริษัทฯ
จึงมีการเปลี่ยนแปลงสำหรับรายการเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด โดยเพิ่มขึ้นสุทธิ 17.78
268.80 และ 98.70 ล้านบาท ตามลำดับ

การวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินของบริษัทฯ

อัตราส่วนสภาพคล่อง (LIQUIDITY RATIO)

  ------------------------------------------------------------------------
  อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratio) 2561         2560         2559
  --------------------------------- ------------ ------------ ------------
  อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)             1.35         1.34         1.14

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว (เท่า)       0.96         1.00         0.87

  อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด (เท่า)   (0.02)       (0.15)       0.15

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (เท่า)*    2.42         3.02         3.01

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน)**          148.58       119.25       119.72

  อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ (เท่า)    7.13         8.72         9.63

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)          50.52        41.29        37.39

  อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ (เท่า)         4.72         5.22         5.90

  ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)               76.32        68.98        61.06

  CASH CYCLE (วัน)                   122.78       91.56        96.05
  ------------------------------------------------------------------------

*อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า คำนวณจากยอดลูกหนี้ที่ไม่รวมลูกหนี้ สกสค.

**ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย คำนวณจากยอดรวมของลูกหนี้การค้า ลูกหนี้การค้าที่ยังไม่เรียกเก็บ
และลูกหนี้เงินประกันผลงาน

อัตราส่วนสภาพคล่องโดยรวมของบริษัทฯ สำหรับปี 2559-2561 ทั้ง 3 ปีอยู่ในเกณฑ์ปกติ
ซึ่งมีค่ามากกว่า 1.00 เท่า ไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่เป็นสาระสำคัญ อย่างไรก็ตาม
ภาพรวมสำหรับวงจรเงินสด (Cash Cycle) ของบริษัทฯ ปี 2561
นานกว่าหากเปรียบเทียบกับปีก่อน เนื่องจากมีลูกหนี้จากหน่วยงานราชการค้างชำระอยู่จำนวนมาก
แต่อย่างไรก็ตาม ในระหว่างปี 2561 บริษัทฯ ได้เร่งรัดการเก็บหนี้
และได้รับชำระหนี้ที่ยกมาจากปลายปี 2560
ของงานโครงการเปลี่ยนถ่ายอุปกรณ์จากระบบอนาล็อกเป็นระบบดิจิทัลจำนวนกว่า 1,400 ล้านบาท

อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร (PROFITABILITY RATIO)

  -------------------------------------------------------------------------
  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร   2561         2560         2559
  (Profitability Ratio)                                        
  ---------------------------------- ------------ ------------ ------------
  อัตรากำไรขั้นต้น (%)                   14.35%       13.36%       14.15%

  อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (%)         0.70%        0.32%        1.26%

  อัตรากำไรสุทธิ (%)                    0.68%        0.32%        1.24%

  อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น (%)              1.52%        0.81%        2.77%
  -------------------------------------------------------------------------

อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน (EFFICIENCY RATIO)

  --------------------------------------------------------------------------
  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน   2561         2560         2559
  (Efficiency Ratio)                                            
  ----------------------------------- ------------ ------------ ------------
  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (%)           0.59%        0.32%        1.15%

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร (%)       22.84%       16.59%       21.56%

  อัตราการหมุนของสินทรัพย์ (เท่า)           0.87         1.00         0.92
  --------------------------------------------------------------------------

บริษัทฯ มีอัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร
และอัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงานที่ดีขึ้นกว่าปีก่อนเนื่องจากต้นทุนในการจัดจำหน่ายและค่าใช้จ่ายที่ลดลง
อัตรากำไรขั้นต้นที่เพิ่มขึ้น และค่าธรรมเนียมและรายได้อื่นที่เพิ่มขึ้น

อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน (FINANCIAL POLICY RATIO)

  ------------------------------------------------------------------------
  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน     2561         2560         2559
  (Financial Policy Ratio)                                    
  --------------------------------- ------------ ------------ ------------
  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)    1.52         1.58         1.37

  อัตราการจ่ายเงินปันผล* (%)            N/A          49.02%       52.25%
  ------------------------------------------------------------------------

*อัตราส่วนการจ่ายเงินปันผลคำนวณจากงบการเงินเฉพาะกิจการ

สำหรับอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ในปี 2561 2560 และ 2559 เป็น 1.52
1.58 และ 1.37 เท่า ตามลำดับ ซึ่งอัตราส่วนดังกล่าวที่สูงขึ้นในปี 2560
มาจากรายได้งานโครงการที่เพิ่มขึ้นที่ต้องใช้สินเชื่อโครงการเพิ่มตามในการบริหารโครงการ
ทั้งนี้การเพิ่มขึ้นดังกล่าวจะค่อย ๆ ลดลงเมื่อโครงการนั้น ๆสิ้นสุดลง