3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

ธนาคารทหารไทย จำกัด (มหาชน) ประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ โดยดำเนินธุรกิจตามหลักเกณฑ์
พระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ และประกาศอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทยตลอดจนพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และหลักเกณฑ์ของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ โดยธนาคารได้แบ่งกลุ่ม ลูกค้า
(Customer Segmentation) ที่ชัดเจน คือ กลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ (Corporate)
กลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) กลุ่มลูกค้าพรีเมียร์ (Premier) กลุ่มลูกค้าทั่วไป
(Mass) และกลุ่มลูกค้านิสิตนักศึกษา/ นักเรียน (Student) เพื่อพัฒนาและปรับปรุงผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ
พร้อมทั้งกำหนดกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่มอย่างเป็นระบบและครบวงจร
ทั้งนี้เพื่อมุ่งเน้นให้ลูกค้าได้รับความพึงพอใจสูงสุดในการใช้บริการทางการเงิน
โดยผ่านเครือข่ายของธนาคาร ทั้งในรูปของสาขาที่ได้รับการพัฒนาให้เป็นจุดขายอย่างเต็มรูปแบบ
ในรูปแบบของ Counter Self Service และรูปแบบของ TMB Direct ซึ่งมีถึง 8 ช่องทาง
ได้แก่ TMB Direct ATM, TMB Direct Internet Banking, TMB Direct Phone
Banking, TMB Direct Call Center เป็นต้น

(1) ลักษณะบริการ

ธนาคารมุ่งให้บริการที่ครบวงจรแก่ลูกค้า ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับธนาคารพาณิชย์ที่สร้างรายได้ดอกเบี้ย
และธุรกิจบริการทางด้านการเงินประเภทต่าง ๆ ที่สร้างรายได้จากค่าธรรมเนียม (Fee-based
Income) ดังนี้

1. ธุรกิจธนาคารพาณิชย์ เป็นการประกอบธุรกิจตาม พ.ร.บ. ธนาคารพาณิชย์ ได้แก่ การรับ
ฝากเงิน การปล่อยสินเชื่อ การรับโอนเงิน การรับแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ เป็นต้น

2. ธุรกิจวิเทศธนกิจ ให้บริการในรูปของเงินฝาก การให้กู้ยืม และบริการทางการเงินอื่น ๆ เช่น
การให้บริการซื้อขายเงินตราต่างประเทศ การอาวัล การรับรองหรือค้ำประกันหนี้ใด ๆ
ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ บริการจองอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า (Forward Exchange Rate)

3. ธุรกิจวาณิชธนกิจ ได้แก่ การเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ธุรกิจตัวแทนการจำหน่ายหน่วย
ลงทุนและตราสารทุน ค้าและจัดจำหน่ายหลักทรัพย์อันเป็นตราสารแห่งหนี้
การบริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ การบริหารกองทุนส่วนบุคคล การรับฝากหลักทรัพย์
(Custodian)

4. ธุรกิจเกี่ยวกับเงินตราต่างประเทศ บริการรับซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศที่เป็นธนบัตร
รับซื้อดร๊าฟท์ต่างประเทศ ขาย-รับซื้อเช็คเดินทาง ขายดร๊าฟท์ต่างประเทศของธนาคาร
เช็คต่างประเทศเรียกเก็บ โอนเงินระหว่างประเทศ บัญชีเงินฝากต่างประเทศ

5. ธุรกิจเกี่ยวกับการให้บริการบัตรเครดิต (Credit Card) และบัตรเดบิท (Debit Card)
เป็นบริการที่ช่วยเพิ่มความสะดวกให้แก่ลูกค้าในการใช้บริการทางการเงิน
โดยไม่ต้องมาติดต่อที่ธนาคาร ไม่ว่าจะเป็นการถอนเงินสด การโอนเงินระหว่างบัญชี
การชำระค่าสินค้าและบริการ การสอบถามยอดคงเหลือ การชำระ สินเชื่อ เป็นต้น

6. บริการอื่น ๆ ได้แก่ บริการ TMB Direct
ซึ่งเป็นบริการที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับลูกค้าในการใช้บริการทางการเงิน

(2) การตลาดและภาวะการแข่งขัน

- นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ

ในรอบปี 2545 ธนาคารพาณิชย์ทุกแห่งเร่งขยายธุรกิจเพื่อสร้างรายได้ และกำไรสุทธิ โดย
มุ่งเน้นกลุ่มลูกค้าขนาดกลางและกลุ่มลูกค้ารายย่อย พร้อมทั้งมุ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์
และบริการสำหรับกลุ่มลูกค้า ดังกล่าวข้างต้น
นอกจากนี้ธนาคารพาณิชย์เกือบทุกแห่งได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบการให้บริการและระบบการสร้างข้อมูลเพื่อสนับสนุนการขาย
รวมทั้งการปรับโครงสร้างสาขาเพื่อลดงานด้านปฏิบัติการของสาขาลง โดยให้สาขามุ่งเน้นการตลาด
และการให้บริการลูกค้ามากขึ้น ทั้งนี้เพื่อให้ลูกค้าที่มาใช้บริการทางการเงินมีความพึงพอใจสูงสุด

สำหรับผลการดำเนินงานของธนาคารพาณิชย์ในปี 2545 มีรายละเอียด ดังนี้

ด้านสินเชื่อ ณ สิ้นปี 2545 ธนาคารพาณิชย์ทั้งระบบมีการปล่อยสินเชื่อทั้งสิ้น 4,127,833 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.65 ส่วนใหญ่เป็นการขยายสินเชื่อสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)
เพื่อสนับสนุนภาคธุรกิจให้ฟื้นตัวแบบยั่งยืน
รวมทั้งเป็นการสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลในโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
แต่สภาพเศรษฐกิจโดยรวมยังฟื้นตัวไม่เต็มที่
และยังไม่เอื้ออำนวยต่อการขยายธุรกิจของผู้ประกอบการ
ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์หลายแห่งไม่สามารถเพิ่มสินเชื่อได้ตามเป้าหมาย
นอกจากนี้ธนาคารพาณิชย์ยังมุ่งเน้นขยายสินเชื่อบุคคล สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยอย่างต่อเนื่อง

ด้านเงินฝาก มีเงินฝากทั้งระบบจำนวนทั้งสิ้น 4,913,423 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2544 ร้อยละ
1.83 สภาพคล่องของระบบธนาคารพาณิชย์ยังอยู่ในเกณฑ์สูงตลอดปี 2545
ดังนั้นอัตราดอกเบี้ยเงินฝากจึงมีการประกาศลดอย่างต่อเนื่องตลอดปี

ด้าน NPL ธนาคารพาณิชย์ยังคงเร่งแก้ไขปรับโครงสร้างหนี้เพื่อลด NPL
ด้วยการเร่งจำหน่ายทรัพย์สินขายทอดตลาด แต่เนื่องจาก ธปท. ได้ทำการปรับเปลี่ยนนิยาม NPL
ใหม่ในช่วงไตรมาส 4 ของปี 2545 ส่งผลให้ภาระหนี้ NPL ยังคงมีจำนวนทั้งสิ้น 699,780
ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2544 ร้อยละ 57.35 และมีสัดส่วน NPL ต่อสินเชื่อร้อยละ 16.95

ด้านบัตรเครดิตและบัตรเดบิท ในปี 2545 ยังคงมีการแข่งขันที่รุนแรง ด้วยการนำกลยุทธ์ ใหม่ ๆ
มาใช้ในการจูงใจลูกค้าให้ใช้บริการ ทั้งในรูปของจำนวนสมาชิกผู้ถือบัตร
และการเพิ่มยอดการใช้บัตรชำระค่าสินค้าบริการ
แต่อย่างไรก็ตามการแข่งขันนั้นได้ลดความรุนแรงลงเมื่อ ธปท.
ได้ออกหลักเกณฑ์กำหนดคุณสมบัติของผู้ถือบัตร จะต้องมีรายได้ต่อเดือนไม่ต่ำกว่า 15,000 บาท

  - ภาวะการแข่งขัน

ปัจจุบันการแข่งขันในธุรกิจ Retail Banking ยังมีความรุนแรง และเชื่อว่าในปี 2546 นี้ การ
แข่งขันในธุรกิจรายย่อยจะยังมีการแข่งขันต่อเนื่องต่อไป
เพราะที่ผ่านมาธนาคารส่วนใหญ่ให้ความสำคัญแก่ธุรกิจ Wholesale Banking มากเกินไป
และก่อให้เกิดผลเสียหายเป็นจำนวนมาก ประกอบกับภาครัฐบาลมีนโยบาย
ส่งเสริมเศรษฐกิจในระดับรากหญ้า รวมทั้งการกระตุ้นการบริโภคภายในประเทศ
ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์ต่างหันไปหารายได้จากการปล่อยสินเชื่อให้กับลูกค้ารายย่อยแทน

ผลิตภัณฑ์และบริการที่มีการแข่งขันอย่างรุนแรง ได้แก่ สินเชื่อรายย่อย สินเชื่อเคหะ
สินเชื่อส่วนบุคคล และสินเชื่อบัตรเครดิต
สำหรับคู่แข่งขันของธนาคารพาณิชย์นอกจากจะเป็นธนาคารพาณิชย์ด้วยกันเองแล้ว ธุรกิจ Non-bank
ยังเป็นธุรกิจรายย่อยและเป็นคู่แข่งที่สำคัญของธนาคาร

นอกจากนี้ ธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ
ได้หันมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบการสร้างข้อมูลและการสนับสนุนการขาย
โดยธนาคารจำนวนมากได้ทำการปรับปรุงโครงสร้างสาขาใหม่ เพื่อลดงานของสาขาลง
และให้พนักงานมีเวลาขายผลิตภัณฑ์ของธนาคารให้มากขึ้น
มีการเสนอบริการทางการเงินแบบครบวงจร
การจัดให้มีบริการสินเชื่อลักษณะเฉพาะเจาะจงตามความต้องการของลูกค้ามากขึ้น

ทั้งนี้ ในปัจจุบันประเทศไทยมีธนาคารพาณิชย์เปิดดำเนินการอยู่ 31 ธนาคาร
เป็นธนาคารพาณิชย์ไทย 13 ธนาคาร และสาขาของธนาคารต่างประเทศ 18 ธนาคาร
มีสาขารวมทั้งหมด 3,671 สาขา ซึ่งธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 4
อันดับแรกครองส่วนแบ่งการตลาดมากกว่าร้อยละ 60
ในขณะที่ธนาคารทหารไทยซึ่งจัดอยู่ในธนาคารพาณิชย์ขนาดกลางมีส่วนแบ่งทางการตลาดในด้านเงินฝาก
และสินเชื่อร้อยละ 6.55 และ 7.32 ตามลำดับ โดยที่ธนาคารพาณิชย์ไทยทั้ง 13
แห่งมีขนาดของสินทรัพย์ เงินฝาก เงินให้สินเชื่อสุทธิ และฐานะ เงินกองทุน ณ เดือนธันวาคม
2545 ดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------+-------+-------+-------+-------+-------+-------+
| ธนาคาร             | เ     |       | สินเชื่อ |       | ส     | เงิน   |
|                    | งินฝาก |       |       |       | ินทรัพย์ | กองทุน |
+--------------------+-------+-------+-------+-------+-------+-------+
|                    | จำนวน | สัดส่วน | จำนวน | สัดส่วน |       |       |
|                    |       | (%)   |       | (%)   |       |       |
+--------------------+-------+-------+-------+-------+-------+-------+
| 1.  กรุงเทพ         | 1,06  | 21.63 | 83    | 20.12 | 1,24  | 9     |
|                    | 2,665 |       | 0,622 |       | 5,098 | 2,290 |
| 2.  กรุงไทย         |       | 19.51 |       | 20.59 |       |       |
|                    | 95    |       | 84    |       | 1,05  | 6     |
| 3.  กสิกรไทย        | 8,732 | 13.27 | 9,776 | 12.03 | 8,388 | 2,463 |
|                    |       |       |       |       |       |       |
| 4.  ไทยพาณิชย์       | 65    | 11.57 | 49    | 11.75 | 76    | 7     |
|                    | 2,000 |       | 6,525 |       | 0,702 | 3,031 |
| 5.  นครหลวงไทย     |       | 8.60  |       | 7.92  |       |       |
|                    | 56    |       | 48    |       | 66    | 6     |
| 6.  กรุงศรีอยุธยา     | 8,602 | 7.98  | 5,111 | 9.11  | 7,222 | 2,062 |
|                    |       |       |       |       |       |       |
| 7.  ทหารไทย        | 42    | 6.55  | 32    | 7.32  | 48    | 2     |
|                    | 2,553 |       | 6,781 |       | 6,178 | 2,731 |
| 8.  ไทยธนาคาร      |       | 3.98  |       | 3.18  |       |       |
|                    | 39    |       | 37    |       | 46    | 4     |
| 9.  เอเชีย          | 1,913 | 2.82  | 5,841 | 2.77  | 3,584 | 2,884 |
|                    |       |       |       |       |       |       |
| 10. ดีบีเอส ไทยทนุ    | 32    | 1.57  | 30    | 1.88  | 39    | 3     |
|                    | 2,070 |       | 2,111 |       | 1,296 | 4,622 |
| 11. สแต            |       | 1.05  |       | 1.44  |       |       |
| นดาร์ดชาร์เตอร์ดนครธน | 19    |       | 13    |       | 27    | 1     |
|                    | 5,345 | 0.71  | 1,393 | 1.09  | 1,103 | 3,028 |
| 12. ยูโอบี รัตนสิน     |       |       |       |       |       |       |
|                    | 13    | 0.76  | 11    | 0.80  | 16    | 1     |
| 13. ธนชาต          | 8,533 |       | 4,404 |       | 1,116 | 5,963 |
|                    |       |       |       |       |       |       |
|                    | 7     |       | 7     |       | 10    | 1     |
|                    | 7,230 |       | 7,543 |       | 0,798 | 0,652 |
|                    |       |       |       |       |       |       |
|                    | 5     |       | 5     |       | 6     | 3,245 |
|                    | 1,571 |       | 9,613 |       | 2,589 |       |
|                    |       |       |       |       |       | 4,041 |
|                    | 3     |       | 4     |       | 5     |       |
|                    | 5,022 |       | 4,803 |       | 0,714 | 1     |
|                    |       |       |       |       |       | 1,219 |
|                    | 3     |       | 3     |       | 5     |       |
|                    | 7,187 |       | 3,310 |       | 1,300 |       |
+--------------------+-------+-------+-------+-------+-------+-------+
| รวมทั้งระบบ          | 4,91  | 1     | 4,12  | 1     | 5,77  | 44    |
|                    | 3,423 | 00.00 | 7,833 | 00.00 | 0,088 | 8,231 |
+--------------------+-------+-------+-------+-------+-------+-------+

-   แนวโน้มภาวะการแข่งขันของธุรกิจธนาคารพาณิชย์

ด้านตลาดบัตรเครดิต ยังมีแนวโน้มการแข่งขันที่รุนแรงต่อเนื่องไปอีก
โดยธนาคารพาณิชย์จะทุ่มลงทุนงบประมาณด้านการตลาดบัตรเครดิตหรือตลาดลูกค้ารายย่อยมากขึ้น
เพื่อให้สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสมกับลูกค้าแต่ละกลุ่ม
การวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้จ่ายของลูกค้า และการวิเคราะห์ความเสี่ยง โดย
ผลิตภัณฑ์ของแต่ละธนาคารจะแตกต่างกันในเรื่องของค่าธรรมเนียม การผ่อนชำระ และเงื่อนไขอื่น
ๆ ซึ่งปัจจัย ดังกล่าวต้องอาศัยเทคโนโลยีและฐานข้อมูลที่มีความสมบูรณ์
โดยเฉพาะฐานข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้าของธนาคาร

ทั้งนี้ ในปี 2546
ภาวะการแข่งขันระหว่างธนาคารในด้านผลิตภัณฑ์สินเชื่อมีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงมากขึ้นกว่าปี
2545
โดยอัตราดอกเบี้ยที่ปรับตัวลดลงอย่างมากอาจสร้างข้อจำกัดในการใช้กลยุทธ์ด้านอัตราดอกเบี้ย
ซึ่งอาจทำให้ธนาคารต้องเปลี่ยนมาใช้กลยุทธ์การส่งเสริมการตลาด
การเสนอบริการทางการเงินแบบครบวงจร
การให้บริการสินเชื่อในลักษณะเฉพาะเจาะจงตามความต้องการของลูกค้ามากยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์สินเชื่อส่วนบุคคล ซึ่งเป็นตลาดที่มีขนาดใหญ่
ทำให้ธนาคารพาณิชย์ต่างหันมาให้ความสนใจมากขึ้น
เพื่อทดแทนรายได้ดอกเบี้ยของสินเชื่อภาคธุรกิจที่ลดลง
รวมทั้งจำนวนสถาบันการเงินที่ให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลได้เพิ่มขึ้น
และสภาพคล่องในระบบที่ยังอยู่ในระดับสูง
ล้วนเป็นปัจจัยสนับสนุนให้มีการแข่งขันและการเติบโตของตลาดสินเชื่อส่วนบุคคล

จะเห็นได้ว่าการแข่งขันในกลุ่มลูกค้ารายย่อยระหว่างธนาคารพาณิชย์ด้วยกัน
ค่อนข้างรุนแรงและมีความต่อเนื่อง
ส่งผลให้การตอบสนองต่อสถานการณ์การแข่งขันของธนาคารพาณิชย์โดยรวมเน้นการ
ปรับปรุงโครงสร้างในการดำเนินงาน การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ การพัฒนาบุคลากร
และการพัฒนา ผลิตภัณฑ์ทางการเงิน เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายให้ได้มากที่สุด
ขณะที่ความต้องการใช้บริการจากธนาคารพาณิชย์มีความซับซ้อนมากขึ้น

ดังนั้นการให้บริการของธนาคารพาณิชย์
จึงมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาเป็นองค์ประกอบหลักมากขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับลูกค้า
ส่งผลให้เทคโนโลยีสมัยใหม่เป็นนวัตกรรมทางการเงินที่ธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่เล็งเห็นว่ามีศักยภาพในการที่จะพัฒนาเป็นธุรกรรมหลักเพื่อการให้บริการแก่ลูกค้าในอนาคต

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(3.1) แหล่งที่มาของเงินทุน

ธนาคารมีนโยบายในการจัดหาเงินทุนของธนาคาร
เพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยและทางการเห็นชอบ
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 ธนาคารทหารไทยดำรงเงินกองทุนเท่ากับ 34,622.34 ล้านบาท
แยกเป็นเงินกองทุนชั้นที่ 1 เท่ากับ 23,488.15 ล้านบาท และเงินกองทุน ชั้นที่ 2 เท่ากับ
11,134.19 ล้านบาท โดยมีรายละเอียดตามลักษณะของทุนดังต่อไปนี้

เงินกองทุนตามกฎหมาย

+------------------------------------------------------+---------------+
|                                                      | หน่วย : ล้านบาท |
+------------------------------------------------------+---------------+
|                                                      | 31 ธันวาคม     |
|                                                      | 2545          |
+------------------------------------------------------+---------------+
| เงินกองทุนชั้นที่ 1                                        |               |
+------------------------------------------------------+---------------+
| ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว ส่วนเกินมูลค่าหุ้น                    |               |
+------------------------------------------------------+---------------+
| หุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ                                    | 45,480.38     |
+------------------------------------------------------+---------------+
| สำรองตามกฎหมาย                                       | 2,100.00      |
+------------------------------------------------------+---------------+
| สำรองอื่น                                              | 8,717.17      |
+------------------------------------------------------+---------------+
| ขาดทุนสุทธิคงเหลือหลังการจัดสรร                            | (42,766.78)   |
+------------------------------------------------------+---------------+
| หุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิ                                 | 9,957.38      |
+------------------------------------------------------+---------------+
| รวม                                                  | 23,488.15     |
+------------------------------------------------------+---------------+
| เงินกองทุนชั้นที่ 2                                        |               |
+------------------------------------------------------+---------------+
| มูลค่าเพิ่มจากการตีราคาที่ดิน                                | 616.33        |
+------------------------------------------------------+---------------+
| มูลค่าเพิ่มจากการตีราคาอาคาร                              | 30.86         |
+------------------------------------------------------+---------------+
| เงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นปกติ                           | 2,000.00      |
+------------------------------------------------------+---------------+
| หุ้นกู้ด้อยสิทธิ                                            | 8,487.00      |
+------------------------------------------------------+---------------+
| รวม                                                  | 11,134.19     |
+------------------------------------------------------+---------------+
| รวม                                                  | 34,622.34     |
+------------------------------------------------------+---------------+

(3.2) การให้กู้ยืม

- นโยบายเกี่ยวกับการให้กู้ยืม

ธนาคารมีนโยบายการให้กู้ยืมทั้งในระยะสั้นเพื่อใช้หมุนเวียนในธุรกิจ และการให้กู้ยืมในระยะยาว
เพื่อการลงทุนในสินทรัพย์ที่เสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ โดยวางแนวทางการให้กู้ยืม ดังนี้

1. สนับสนุนธุรกิจอุตสาหกรรมที่นำรายได้เข้าประเทศ และมีการจ้างงานในภาคเศรษฐกิจสำคัญ
โดยเน้นส่งเสริมการขยายฐานธุรกิจ SMEs ตลอดจนสินเชื่อรายย่อย

2. เป็นธุรกิจที่มีแนวโน้มแจ่มใส และมีอัตราผลตอบแทนดี หลีกเลี่ยงการให้กู้ยืมแก่ธุรกิจที่เก็งกำไร
หรือขาดจรรยาบรรณ ไม่รับผิดชอบต่อสังคม

3.
การให้กู้ยืมจะพิจารณาความเหมาะสมในด้านศักยภาพผลประกอบการของธุรกิจหรือรายได้ของบุคคล
ตลอดจนความสามารถในการชำระคืนเงินให้กู้ยืมเป็นประเด็นหลัก
โดยจะพิจารณาความมั่นคงของหลักทรัพย์ค้ำประกันที่เป็นแหล่งรายได้เป็นประเด็นรองควบคู่กันไปด้วย

4. ผลตอบแทนของธนาคารจากเงินให้กู้ยืมจะกำหนด Pricing ตามภาวะสภาพคล่อง
และต้นทุนของธนาคาร โดยพิจารณาร่วมกับสภาพการแข่งขันในตลาดเงินด้วย

- การบริหารความเสี่ยงจากการให้กู้ยืม

หลังจากที่ธนาคารได้ว่าจ้างที่ปรึกษาทางการเงินชั้นนำจากต่างประเทศ
มาทำการศึกษาปรับปรุงและพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อของธนาคารในปี 2542
ธนาคารนำผลสรุปและข้อเสนอแนะ
ที่ได้มาใช้เป็นแนวทางจัดทำการเปลี่ยนแปลงขั้นตอนการอนุมัติสินเชื่อ
เพื่อให้มีประสิทธิภาพในการพิจารณา สินเชื่อมากขึ้น มีการยกเลิกอำนาจอนุมัติสินเชื่อโดยบุคคล
เปลี่ยนมาเป็นระบบคณะกรรมการ
และแยกหน้าที่การวิเคราะห์สินเชื่อออกจากสายงานการตลาดหรือการหาสินเชื่อ
โดยมีผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ที่รับผิดชอบงานด้านการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อเป็นผู้กำกับดูแลฝ่ายวิเคราะห์สินเชื่อโดยตรง
ทั้งยังเป็นหนึ่งในคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อด้วย ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดความเสี่ยงสินเชื่อ
รักษาคุณภาพ ยกระดับมาตรฐานการให้สินเชื่อให้ดีขึ้น
นอกจากนี้ธนาคารได้จัดตั้งสำนักงานบริหารความเสี่ยงสินเชื่อขึ้นเพื่อทำการวิเคราะห์แนวโน้ม
ประเมินผลการดำเนินงาน สนับสนุนด้านข้อมูลแก่ผู้บริหารในการบริหารสินเชื่อ
และกำหนดนโยบายการกระจายความเสี่ยง สินเชื่อของธนาคารในแต่ละด้าน ได้แก่
ภาคธุรกิจอุตสาหกรรม ระดับความเสี่ยงของลูกค้า ประเภทสินเชื่อ ภูมิภาค และอื่นๆ
เพื่อลดความเสี่ยงด้านการกระจุกตัวของสินเชื่อ
รวมทั้งการประเมินด้านการกำหนดนโยบายผลตอบแทนให้เหมาะสมกับความเสี่ยง

ธนาคารได้พัฒนาเครื่องมือการจัดระดับความเสี่ยงของลูกค้าสำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่
และขนาดกลาง (Risk Grading Framework) และ Risk Grading Tools และ
Simulated Financial Statement Spreadsheet สำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดย่อม
นอกจากนี้ยังได้พัฒนา Credit Scoring Model สำหรับลูกค้ารายย่อย
ซึ่งยังอยู่ระหว่างการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติม โดยมีกำหนดเริ่มปฏิบัติงานใช้ Credit Scoring
Model ภายในเดือนกันยายน 2546

- การปรับโครงสร้างหนี้ เปิดเผยตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 34
และวิเคราะห์โอกาสที่หนี้ดังกล่าว จะกลายเป็นหนี้ที่มีปัญหาอีกครั้ง

1. มีจำนวน 33 ราย ยอดหนี้คงเหลือ 9,137 ล้านบาท

2. ส่วนใหญ่ลูกหนี้สามารถผ่อนชำระได้ตามเงื่อนไข และจัดเป็นหนี้ปกติ

- การควบคุมดูแลการอนุมัติการให้กู้ยืม

1. ให้กู้ยืมแก่ลูกหนี้แต่ละรายหรือกลุ่มกิจการในเครือเดียวกัน ไม่เกินร้อยละ 25
ของเงินกองทุนชั้นที่ 1

2. ควบคุมการให้กู้ยืมแก่ธุรกิจด้านใดด้านหนึ่งไม่ให้มีวงเงินสูงเกินไป จนอาจเสียหายแก่ธนาคาร
ในกรณีที่ธุรกิจดังกล่าวโดยรวมอาจประสบภาวะล้มเหลว

3.
กำหนดความเพียงพอของหลักประกันต่อวงเงินสินเชื่อไม่ให้เกินราคาประเมินของหลักประกันและพยายามควบคุมให้มี
Clean Credit ได้ไม่เกินร้อยละ 10
ของหนี้สินหมุนเวียนของกิจการที่ให้กู้ยืมโดยพิจารณาความเหมาะสมแต่ละรายไป

4. การอนุมัติเงินให้กู้ยืมแต่ละราย กำหนดให้มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ
โดยจะต้องมีเหตุผลหรือแนวทางป้องกันหรือลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในระดับที่ธนาคารรับได้

5.
ธนาคารกำหนดให้มีการกระจายอำนาจการอนุมัติวงเงินให้กู้ยืมของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อหลายระดับ
เพื่อมิให้อำนาจอนุมัติตกอยู่แก่คณะใดคณะหนึ่งมากเกินไป

6. ธนาคารกำหนดให้มีหน่วยงานสอบทานการอนุมัติ และการใช้เงินให้กู้ยืมให้ถูกต้องตามระเบียบ
หลักเกณฑ์ของธนาคารและทางการ โดยเป็นหน่วยงานที่ดำเนินงานอย่างอิสระและไม่อยู่ใน
คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ

7. ธนาคารมีคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
ที่ดำเนินงานเป็นอิสระไม่ขึ้นอยู่กับฝ่ายจัดการของธนาคาร
มีอำนาจสอบทานการดำเนินงานด้านสินเชื่อทุกขั้นตอนของธนาคาร

- การติดตามลูกค้า

1. มีรายงานสินเชื่อค้างชำระจำแนกตามจำนวนเดือนค้างชำระของแต่ละหน่วยงาน
เพื่อใช้ติดตามลูกหนี้

2. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 1 เดือน ธนาคารจะส่งหนังสือแจ้งให้ชำระหนี้

3. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 2 เดือน ธนาคารจะส่งหนังสือทวงถามครั้งที่ 2 ให้ชำระหนี้

4. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 3 เดือน ธนาคารจะยื่นหนังสือโนติ๊ส

5. ลูกหนี้ที่เริ่มค้างชำระตั้งแต่ 1 เดือนขึ้นไปดังกล่าว นอกเหนือจากส่งหนังสือทวงถามแล้ว
ธนาคารจะมีเจ้าหน้าที่ติดตามเพื่อแก้ไขปัญหาของลูกหนี้เป็นระยะ
รวมถึงการเจรจาปรับปรุงโครงสร้างหนี้
โดยกำหนดเงื่อนไขการชำระหนี้ใหม่ที่ผ่อนปรนตามความสามารถของลูกหนี้
หากไม่ได้ผลธนาคารจะเรียกหนี้คืนโดยใช้วิธีการฟ้องร้องทางศาลเพื่อประนอมหนี้
หรือฟ้องบังคับคดีต่อไป

(3.3) สัดส่วนการจัดหาเงินทุนหรือให้กู้ยืมผ่านบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร

  - สัดส่วนเงินฝากจากกิจการที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ร้อยละ 0.54

  - สัดส่วนเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ร้อยละ 16.63

(3.4) ความสามารถในการดำรงเงินกองทุน

ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศ
ดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ และภาระผูกพันไม่ต่ำกว่าร้อยละ 8.5 โดยมีเงื่อนไขว่า
เงินกองทุนชั้นที่ 1 ต้องเป็นอัตราส่วนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 4.25 ของสินทรัพย์และภาระผูกพัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 ธนาคารดำรงอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง เท่ากับร้อยละ
11.26 สูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของธนาคารแห่งประเทศไทย

อัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง

อัตราร้อยละ 

+--------------------+------------+-----------+-----------+-----------+
|                    | ง          |           | งบกา      |           |
|                    | บการเงินรวม |           | รเงินเฉพาะ |           |
|                    |            |           | ของธนาคาร |           |
+--------------------+------------+-----------+-----------+-----------+
|                    | 2545       | 2544      | 2545      | 2544      |
+--------------------+------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกองทุนชั้นที่ 1      | 7.68       | 7.93      | 7.64      | 7.85      |
+--------------------+------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกองทุนทั้งสิ้น       | 11.32      | 12.67     | 11.26     | 12.53     |
+--------------------+------------+-----------+-----------+-----------+

(3.5) สภาพคล่อง

-   นโยบายการบริหารสภาพคล่องของธนาคาร

ธนาคารมีนโยบายการบริหารสภาพคล่องโดยคำนึงถึงความสอดคล้องของนโยบายการวางแผนงานเชิงกลยุทธ์
การเติบโตทางธุรกิจของธนาคาร ความจำเป็นด้านสภาพคล่อง รวมถึงระดับความ
เหมาะสมและความเสี่ยงในสภาพคล่องของแต่ละช่วงเวลา
และสภาพแวดล้อมทางการเงินและเศรษฐกิจทั้งภายในและภายนอก
การบริหารสภาพคล่องของธนาคารมีคณะกรรมการดูแลและกำกับอยู่ 2 ชุด คือ
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน และคณะกรรมการรายได้ - รายจ่าย
โดยคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน เป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบาย
พิจารณาแหล่งที่มาของเงินทุนเพื่อให้สภาพคล่องของธนาคารเพียงพอกับนโยบายและเป้าหมายของธนาคาร

ธนาคารแบ่งการบริหารสภาพคล่องออกเป็น 3 ลักษณะ คือ

1.  การบริหารสภาพคล่องระยะสั้น ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องรายวัน รายปักษ์ และรายเดือน
    โดยมีเป้าหมายเพื่อ (1)
    บริหารสภาพคล่องของธนาคารให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของทางการ (2)
    เพื่อจัดหาสภาพคล่องส่วนขาดให้มีเพียงพอในการดำเนินธุรกิจและมีต้นทุนทางการเงินที่เหมาะสม (3)
    บริหารสภาพคล่องส่วนเกินให้ธนาคารได้รับผลตอบแทนในระดับที่เหมาะสม

2. การบริหารสภาพคล่องระยะปานกลาง ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องภายใน 6 เดือน
ซึ่งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบายในการบริหารสภาพคล่อง
โดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ทั้งภายนอกและภายในธนาคาร
ทั้งนี้เพื่อให้การบริหารแหล่งที่มาและใช้ไปของเงินทุนเหมาะสมและพอเพียง
โดยมีต้นทุนต่ำที่สุดและก่อให้เกิดกำไรสูงสุด ภายใต้ความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต

3. การบริหารสภาพคล่องระยะยาว ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องระยะเวลาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป
ซึ่งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบายในการบริหารสภาพคล่อง
ให้สอดคล้องกับนโยบายการวางแผนงานเชิงกลยุทธ์
และการเติบโตของธุรกิจธนาคารเพื่อให้เป็นไปตามแผนงานและเป้าหมายที่วางไว้

ธนาคารให้ความสำคัญเรื่องสภาพคล่องเป็นอย่างมาก
และกำหนดให้คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินได้มีการพิจารณาความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างสม่ำเสมอ
โดยสำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงินจะเป็นผู้ติดตาม รวบรวม
และรายงานความเคลื่อนไหวของสภาพคล่องและระดับค่าความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคาร
รวมถึงการประเมินสถานการณ์และการทำแบบจำลองในสถานการณ์ต่าง ๆ
ให้กับคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาในการกำหนดนโยบายการบริหารสภาพคล่องของธนาคาร