12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

1.  งบการเงิน

    1.  สรุปรายงานการสอบบัญชี

บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด (เคพีเอ็มจี) (โดยนายวินิจ ศิลามงคล
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเลขทะเบียน 3378 เป็นผู้สอบบัญชี)
ได้ดำเนินงานตรวจสอบบัญชีตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย
สำหรับงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทฯ สำหรับรอบปีบัญชี สิ้นสุด ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2546 และ 2547
โดยผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นว่างบการเงินที่ได้ตรวจสอบได้แสดงฐานะการเงิน
ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

2.  ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี

ค่าตอบแทนจากการสอบบัญชี (Audit fee)

+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| ร      | ชื่อบริษัทผู้จ่าย         | ชื่อผู้สอบบัญชี             | ค่าสอบบัญชี *   |
| ายการที่ |                    |                       |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 1      | บมจ. ไทยออยล์       | นายวินิจ ศิลามงคล        |   4,104,032  |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |   **         |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 2      | บมจ. ไทยออยล์       | บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย    |   7,315,000  |
|        |                    | สอบบัญชี จำกัด           |   ***        |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 3      | บมจ. ไทยลู้บเบส      | นายวินิจ ศิลามงคล        | 601,130      |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 4      | บจ. ไทยพาราไซลีน    | นายวินิจ ศิลามงคล        | 331,350      |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 5      | บจ. ไทยออยล์มารีน    | นายวินิจ ศิลามงคล        | 216,410      |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 6      | บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ | นายวินิจ ศิลามงคล        | 209,310      |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
| 7      | บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ    | นายวินิจ ศิลามงคล        | 212,070      |
|        |                    | (เคพีเอ็มจี)             |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+
|        |                    |                       | 12,989,302   |
|  รวมค่า |                    |                       |              |
| ตอบแทน |                    |                       |              |
| จากการ |                    |                       |              |
| สอบบัญชี |                    |                       |              |
+--------+--------------------+-----------------------+--------------+

* ค่าสอบบัญชีรวมประมาณการค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ด (Out-of-pocket) จำนวน 373,302 บาท

** รวมค่าสอบบัญชีงบการเงินสำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544 2545 และ 2546
และสำหรับงวดหกเดือนสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2547 (จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการบัญชีของไทย -
Thai GAAP) จำนวนเงิน 2,060,000 บาท
(เพื่อใช้ประกอบการยื่นขอจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย)
ค่าสอบบัญชีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานกลุ่มบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งจดทะเบียนแล้ว
จำนวนเงิน 134,000 บาท และค่าสอบบัญชีงบการเงิน บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ.
ไทยลู้บเบส ณ วันที่ 20 ตุลาคม 2547 (ซึ่งเป็นวันที่บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน)
เข้าถือหุ้นร้อยละ 99.99 ในบริษัททั้งสอง) จำนวนเงิน 183,200 บาท และ 307,552 บาท
ตามลำดับ

*** ค่าสอบบัญชีงบการเงินสำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544 2545 และ 2546
และสำหรับงวดหกเดือนสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2547
(จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ - IFRS)
เพื่อใช้ประกอบการจัดทำหนังสือชี้ชวนเพื่อเสนอขายหุ้นให้กับนักลงทุนต่างประเทศ ภายใต้กฎ 144A
และ Regulation S ของสหรัฐอเมริกา

ค่าบริการอื่น (Non-audit fee)

+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
| ร  | ชื่อบ     | ประเภทของงานบริการอื่น   | ผู้ให้บริการ    | ค      |      |
| าย | ริษัทผู้จ่าย | (Non-audit service)   |             | ่าตอบแท |      |
| กา |         |                       |             | นของงา |      |
| รที่ |         |                       |             | นบริการ |      |
|    |         |                       |             | อื่น**** |      |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
|    |         |                       |             | ส่วน    | ส่วน  |
|    |         |                       |             | ที่จ่ายไป | ที่จะต |
|    |         |                       |             | ในระหว | ้องจ่า |
|    |         |                       |             | ่างปีบัญชี | ยในอ |
|    |         |                       |             |        | นาคต |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
| 8  | บมจ.    | ให้คำปรึกษา             | บริษัท        | 2,0    | -    |
|    | ไทยออยล์ | แก่บริษัทในการจัดทำรายงาน | เคพีเอ็มจี     | 00,000 |      |
|    |         | ความแตกต่างระหว่างมาตรฐ | ภูมิไชย       |        |      |
|    |         | านการบัญชีของไทยและมาตร |             |        |      |
|    |         | ฐานการบัญชีระหว่างประเทศ | สอบบัญชี จำกัด |        |      |
|    |         | และมาตรฐ              |             |        |      |
|    |         | านการบัญชีของสหรัฐอเมริกา |             |        |      |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
| ร  | ชื่อบ     | ประเภทของงานบริการอื่น   | ผู้ให้บริการ    | ค      |      |
| าย | ริษัทผู้จ่าย | (Non-audit service)   |             | ่าตอบแท |      |
| กา |         |                       |             | นของงา |      |
| รที่ |         |                       |             | นบริการ |      |
|    |         |                       |             | อื่น**** |      |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
| 9  | บมจ.    | ออกจดห                | บริษัท        | 8,7    | -    |
|    | ไทยออยล์ | มายรับรองข้อมูลทางการเงิน | เคพีเอ็มจี     | 49,600 |      |
|    |         | (Comfort              | ภูมิไชย       |        |      |
|    |         | letters)ในการจัด       |             |        |      |
|    |         | ทำหนังสือชี้ชวนเพื่อเสนอขาย | สอบบัญชี จำกัด |        |      |
|    |         | หุ้นให้กับนักลงทุนต่างประเทศ |             |        |      |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+
| รว |         |                       |             | 10,7   | -    |
| มค |         |                       |             | 49,600 |      |
| ่าต |         |                       |             |        |      |
| อบ |         |                       |             |        |      |
| แท |         |                       |             |        |      |
| นส |         |                       |             |        |      |
| ำห |         |                       |             |        |      |
| รับ |         |                       |             |        |      |
| งา |         |                       |             |        |      |
| นบ |         |                       |             |        |      |
| ริก |         |                       |             |        |      |
| าร |         |                       |             |        |      |
| อื่น |         |                       |             |        |      |
| (N |         |                       |             |        |      |
| on |         |                       |             |        |      |
| -a |         |                       |             |        |      |
| ud |         |                       |             |        |      |
| it |         |                       |             |        |      |
| fe |         |                       |             |        |      |
| e) |         |                       |             |        |      |
+----+---------+-----------------------+-------------+--------+------+

**** ค่าตอบแทนรวมค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ด (Out-of-pocket)

3.  การจัดทำงบการเงินรวม

งบการเงินรวมสำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2547 และ 2546 รวมงบการเงินของบริษัท
ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยที่บริษัทถือหุ้นดังต่อไปนี้

  ----------------------------------------- -------------- --------------
                                            สัดส่วนการถือหุ้น   
                                            (ร้อยละ)        

                                            2547           2546

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์                        54.99          54.99

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ (ถือทางอ้อมโดยบจ.           56.00          56.00
  ไทยออยล์เพาเวอร์)                                          

  บจ. ไทยออยล์มารีน                           99.99          99.99

  บมจ. ไทยลู้บเบส                             99.99          13.00

  บจ. ไทยพาราไซลีน                           99.99          16.99
  ----------------------------------------- -------------- --------------

บริษัทฯได้นำงบการเงินของบริษัท ไทยลู้บเบส จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ไทยพาราไซลีน
จำกัดซึ่งมีสถานะเป็นบริษัทย่อยของบริษัทมาจัดทำงบการเงินรวมตั้งแต่วันที่ 21 ตุลาคม 2547
ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2547

12.1.3 ตารางสรุปงบการเงินรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อย สำหรับระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่ 2545
-2547

หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบดุล                                 | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546⁽¹⁾ | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินทรัพย์                               |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพย์หมุนเวียน                      |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด         | 1,867   | 7,103   | 6,667   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินลงทุนระยะสั้น                      | 1,712   | 979     | 468     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้การค้า - บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน         | 3,151   | 4,052   | 3,946   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้การค้า - บริษัทอื่น                 | 5,479   | 4,965   | 5,886   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้อื่น – บริษัทย่อย บริษัทร่วม           | 152     | 129     | 101     |
|   และบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน                  |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ส่วนของลูกหนี้ระยะยาวจากบริษัทย่อยแล      | -       | 142     | -       |
| ะบริษัทที่เกี่ยวข้องกันที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินคาคงเหลือ                        | 8,826   | 10,681  | 17,624  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง               | 1,547   | 745     | 4,016   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยหมุนเวียนอื่น                   | 1,204   | 813     | 1,415   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมสินทรัพยหมุนเวียน                  | 23,938  | 29,609  | 40,123  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยไมหมุนเวียน                  |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยภาษีเงินไดรอตัดบัญชี            | -       | -       | 196     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 494     | 487     | 493     |
| เงินใหกูยืมแกสหกรณออมทรัพยของพนักงาน |         |         |         |
|   – สุทธิจาก                           |         |         |         |
|   สว                                |         |         |         |
| นที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งปซึ่งแสดงรวมไว้ใน |         |         |         |
|   สินทรัพยหมุนเวียนอื่น                   |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหน                               | -       | 208     | -       |
| ี้ระยะยาวจากบริษัทยอยและบริษัทที่เกี่ยวของกัน |         |         |         |
|   – สุทธิจาก สวนที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งปี |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินลงทุน                            | 812     | 812     | 113     |
| ในหุนทุนของบริษัทยอยและบริษัทที่เกี่ยวของกัน |         |         |         |
|   – สุทธิ                              |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ – สุทธิ           | 73,737  | 68,813  | 72,525  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพย์ไม่มีตัวตน                      | -       | 161     | 120     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยไมหมุนเวียนอื่น – สุทธิ          | 1,988   | 1,845   | 1,857   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมสินทรัพยไมหมุนเวียน               | 77,031  | 72,326  | 75,304  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมสินทรัพย                         | 100,969 | 101,935 | 115,427 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

(1) จัดประเภทรายการบัญชีบางรายการใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการแสดงรายการสำหรับงบการเงินรวมปี
    2547

  หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบดุล (ต่อ)                            | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546⁽¹⁾ | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| หนี้สิน                                 |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินหมุนเวียน                        |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินเบิกเกินบัญช                       | 550     | 18      | 1,157   |
| ีธนาคารและเงินกูยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้การคา - บริษัทที่เกี่ยวของกัน     | 1,298   | 3,005   | 2,858   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้การคา - บริษัทอื่น              | 3,549   | 5,709   | 8,374   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้อื่น – บริษัทยอย                | 232     | 395     | 1,896   |
|   บริษัทรวมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีสรรพสามิตคางจาย                | 713     | 755     | 571     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนของเจาหนี้ระยะยาวจากบ           | -       | 7       | -       |
| ริษัทที่เกี่ยวของกันที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งป |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวน                               | 1,435   | 2,602   | 1,579   |
| ของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งป |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีเงินได้นิติบุคคลค้างจ่าย               | -       | -       | 2,726   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ดอกเบี้ยคางจาย                     | 263     | 106     | 710     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินหมุนเวียนอื่น                      | 394     | 806     | 566     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมหนี้สินหมุนเวียน                     | 8,434   | 13,403  | 20,437  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินไมหมุนเวียน                     |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินภาษีเงินไดรอตัดบัญชี               | 1,169   | 1,607   | 2,264   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กองทุนสํารองเงินบําเหน็จ                | 344     | 341     | 195     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้ระยะยาวจากบริษัทที่เกี่ยวของกัน –  | -       | 271     | -       |
|   สุทธิจากส่วนที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งปี     |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินระยะยาว –                      | 62,124  | 49,819  | 38,705  |
|   สุทธิจากสวนที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งป   |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินมัดจําและคาเชาที่ดินรับลวงหนา –   | 232     | 217     | 117     |
|   สุทธิ                                |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น                    | -       | -       | 134     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมหนี้สินไมหมุนเวียน                  | 63,869  | 52,255  | 41,415  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมหนี้สิน                            | 72,303  | 65,658  | 61,852  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

(1) จัดประเภทรายการบัญชีบางรายการใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการแสดงรายการสำหรับงบการเงินรวมปี
    2547

หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบดุล (ต่อ)                            | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546    | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนของผูถือหุน                     |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ทุนเรือนหุน⁽¹⁾                       | 18,965  | 18,965  | 20,400  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนเกินมูลคาหุน                    | 432     | 432     | 2,456   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนเกินทุนจากการตีราคาที่ดิน            | 22,258  | 20,419  | 17,971  |
|   อาคารและอุปกรณ – สุทธิ               |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไร (ขาดทุน) สะสมจัดสรรเพื่อ          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   - สำรองตามกฎหมาย                   | 2       | 2       | 348     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   - สำรองสำหรับการเพิ่มทุน               | 244     | 244     | 244     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไร/(ขาดทุน) สะสม                  | (       | (8,167) | 7,877   |
|                                      | 16,756) |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนของผูถือหุนของบริษัทใหญ – สุทธิ    | 25,145  | 31,895  | 49,296  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนของผูถือหุนสวนนอย             | 3,521   | 4,382   | 4,279   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สวนของผูถือหุน – สุทธิ               | 28,666  | 36,277  | 53,575  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น              | 100,969 | 101,935 | 115,427 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

(1) ทุนจดทะเบียน หุ้นที่ออกและชำระแล้ว

: หุ้นสามัญ 2,040,027,873 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท จำนวนเงิน 20,400 ล้านบาทในปี 2547

: หุ้นสามัญ 1,896,527,873 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท จำนวนเงิน 18,965 ล้านบาทในปี 2546
และ 2545

หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบกำไรขาดทุน                          | รอบป    |         |         |
|                                      | ีบัญชีสิ้นสุด |         |         |
|                                      | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546    | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รายได                             |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ขายสุทธิ                             | 101,963 | 145,949 | 184,801 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมัน                | 1,163   | -       | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 1,005   | 3,618   | 543     |
|  กําไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตางประเทศ |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรจากการจายซื้อหนี้คืนกอนกําหนด      | -       | 640     | 315     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   คาสินไหมทดแทนสุทธิจากการสูญเสียรายได้   | 49      | 635     | 20      |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินชดเชยสำหรับยอดขายที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำ | 44      | 414     | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รายไดอื่น⁽¹⁾                        | 571     | 601     | 622     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมรายได                          | 104,795 | 151,857 | 186,301 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   คาใชจาย                         |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ตนทุนขายและบริการ                   | 99,765  | 140,025 | 164,732 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   คาใชจายในการขายและบริหาร         | 686     | 575     | 1,207   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินชดเชยค่าเสียหายภายใ               | -       | 277     | -       |
| ต้สัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่าย |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์             | 397     | -       | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมคาใชจาย                      | 100,848 | 140,877 | 165,939 |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรกอนดอกเบี้ยจ                   | 3,947   | 10,980  | 20,362  |
| ายและคาใชจายทางการเงินและภาษีเงินได |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ดอกเบี้ยจายและคาใชจายทางการเงิน   | (3,120) | (2,626) | (2,299) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีเงินได                          | 56      | (442)   | (2,967) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรหลังภาษีเงินได                   | 883     | 7,912   | 15,096  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรสุทธิสวนที่เปนของผูถือหุนสวนนอย | (376)   | (962)   | (23)    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรก่อนรายการพิเศษ                  | 507     | 6,950   | 15,073  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รายการพิเศษ                         |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   -                                  | -       | (200)   | -       |
|   ขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทย่อย |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรสุทธิ                            | 507     | 6,750   | 15,073  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรตอหุนขั้นพื้นฐาน (บาท)⁽²⁾         | 0.27    | 3.56    | 7.82    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

(1) รวมดอกเบี้ยรับจำนวน 108 ล้านบาท สำหรับปี 2545 85 ล้านบาทสำหรับปี 2546 83
ล้านบาท สำหรับปี 2547

(2) กำไรต่อหุ้นปี 2547 คำนวณจากจำนวนหุ้นถัวเฉลี่ยของปีที่ 1,927.10 ล้านหุ้น

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| ข้อมูลทางการเงินอื่น ๆ                    | รอบป    |         |         |
|                                      | ีบัญชีสิ้นสุด |         |         |
| (ล้านบาท)                             | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546    | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรขั้นต้น⁽¹⁾                        | 3,361   | 5,924   | 20,069  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย และภาษีเงินได้       | 3,231   | 6,637   | 19,421  |
|   (EBIT)                             |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย ภาษีเงินได้          | 9,291   | 12,663  | 25,494  |
|   ค่าเสื่อมราคา และรายจ่ายตัดบัญชี (EBITDA) |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรก่อนดอก                         | 3,947   | 10,980  | 20,362  |
| เบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินและภาษีเงินได้ |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชี           | 6,060   | 6,026   | 6,073   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หัก                                 |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ดอกเบี้ยรับ                           | (108)   | (85)    | (83)    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   โอนกลับรายการค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ | 397     | -       | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   (กำไร                              | (1,005) | (3,618) | (543)   |
| )ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรจากการจ่ายซื้อหนี้คืนก่อนกำหนด        | -       | (640)   | (315)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย ภาษีเงินได้          | 9,291   | 12,663  | 25,494  |
|   ค่าเสื่อมราคา และค่านิยมตัดจำหน่าย        |         |         |         |
|   (EBITDA)                           |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หัก                                 |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชี           | (6,060) | (6,026) | (6,073) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย และภาษีเงินได้       | 3,231   | 6,637   | 19,421  |
|   (EBIT)                             |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

(1) คำนวณจาก
ผลรวมของรายได้จากการขายสุทธิและค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันหักด้วยต้นทุนขายและบริการ

หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบกระแสเงินสด                         | รอบป    |         |         |
|                                      | ีบัญชีสิ้นสุด |         |         |
|                                      | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546    | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กระแสเงินสดจากกิจกรรมดําเนินงาน        |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรสุทธิ                            | 507     | 6,750   | 15,073  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รายการปรับปรุงกระทบกําไรส             |         |         |         |
| ุทธิเปนเงินสดสุทธิไดรับจากกิจกรรมดําเนินงาน |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   คาเสื่อมราคาและรายจายตัดบัญชี         | 6,060   | 6,026   | 6,073   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   (กําไร)                             | (885)   | (3,436) | (328)   |
|   ขาดทุนจากอัตราแล                     |         |         |         |
| กเปลี่ยนเงินตราตางประเทศที่ยังไมเกิดขึ้นจริง |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเผื่อการลดมูลค่าสินค้าคงเหลือ           | -       | -       | 9       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ข                                  | (5)     | (3)     | 148     |
| าดทุน/(กำไร)จากการจำหน่ายอาคารและอุปกรณ์ |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ                    | 250     | -       | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรจากการจายซื้อหนี้คืนกอนกําหนด      | -       | (640)   | (315)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ขาดทุนจาก (กลับรายการ)               | 397     | -       | -       |
|   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์             |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   การ                                | (44)    | (50)    | (56)    |
| รับรูคาธรรมเนียมการเชาที่ดินและรายไดอื่น |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีเงินไดรอตัดบัญชี                   | (61)    | 442     | (670)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทย่อย | -       | 200     | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กำไร (ขาดทุน)                       | 376     | 962     | 23      |
|   สุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย           |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กําไรจากการดําเนินงานกอนการเปลี่ยนแปลง | 6,595   | 10,251  | 19,957  |
|   ในสินทรัพยและหนี้สินดําเนินงาน           |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยดําเนินงานลดลง (เพิ่มขึ้น)        |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้การคา                         | (1,768) | (451)   | (1,296) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้อื่น - บริษัทยอย                  | 20      | (216)   | (18)    |
|   บริษัทรวมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินคาคงเหลือ                        | (3,628) | (1,855) | (5,304) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง               | 389     | 802     | (3,271) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าสินไหมทดแทนค้างรับจากบริษัทประกันภัย    | 370     | -       | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยหมุนเวียนอื่น                   | (370)   | (363)   | (703)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพยไมหมุนเวียนอื่น                | (197)   | 9       | (139)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินดําเนินงานเพิ่มขึ้น (ลดลง)           |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้การคา                       | (1,403) | 3,925   | 2,240   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจาหนี้อื่น - บริษัทยอย                | 72      | 186     | 128     |
|   บริษัทรวมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีสรรพสามิตคางจาย                | 155     | 42      | (186)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีเงินได้นิติบุคคลคางจาย             | -       | -       | 2726    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ดอกเบี้ยคางจาย                     | 802     | 46      | 333     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินหมุนเวียนอื่น                      | 57      | 444     | (266)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กองทุนสํารองเงินบําเหน็จ                | -       | (3)     | (146)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

หน่วย: ล้านบาท

+--------------------------------------+---------+---------+---------+
| งบกระแสเงินสด (ต่อ)                    | รอบป    |         |         |
|                                      | ีบัญชีสิ้นสุด |         |         |
|                                      | ณ วันที่   |         |         |
|                                      | 31      |         |         |
|                                      | ธันวาคม  |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                      | 2545    | 2546    | 2547    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินมัดจําและคาเชาที่ดินรับลวงหนา     | 4       | (2)     | 7       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หนี้สินไมหมุนเวียนอื่น                  | -       | -       | (4)     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดสุทธิไดรับจากกิจกรรมดําเนินงาน     | 1,098   | 12,815  | 14,058  |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน            |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินลงทุนระยะสั้นในตั๋วสัญญาใชเงินลดลง    | (642)   | (337)   | 511     |
|   (เพิ่มขึ้น)                            |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ลูกหนี้ระยะ                           | -       | (254)   | -       |
| ยาวจากบริษัทยอยและบริษัทที่เกี่ยวของกันลดลง |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินใหกูระย                        | -       | -       | (118)   |
| ะยาวจากบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัดเพิ่มขึ้น |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินใ                               | 18      | 7       | (6)     |
| หกูยืมแกสหกรณออมทรัพยของพนักงานลดลง |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงิน                                | -       | -       | (3,760) |
| สดจ่ายซื้อหุ้นในบริษัทยอยและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ซื้ออาคารและอุปกรณ                   | (634)   | (390)   | (383)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินรับจากการขายอาคารและอุปกรณ       | 21      | 7       | 202     |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สินทรัพย์ไม่มีตัวตนเพิ่มขึ้น                 | -       | -       | (20)    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดสุทธิไดรับจาก (ใชไปใน)         | (1,237) | (967)   | (3,574) |
|   กิจกรรมลงทุน                         |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน         |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินกูยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินลดลง    | 550     | (533)   | (18)    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เจ้าหนี้ระยะยาวจากบริษัทที่เกี่ยวข้องกันเพิ่มขึ้น | -       | 278     | -       |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   จายชําระเพื่อซื้อหนี้คืน                  | -       | (3,359) | (7,558) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินรับจากหนี้สินระยะยาว                | 211     | -       | 80      |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   จายชําระหนี้สินระยะยาว                | (1,170) | (3,967) | (6,851) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดรับจากการเพิ่มทุน                 | -       | -       | 3460    |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   จ่ายเงินปันผล                         | (143)   | (101)   | (126)   |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดสุทธิใชไปในกิจกรรมจัดหาเงิน       | (552)   | (7,682) | (       |
|                                      |         |         | 11,013) |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดและรายการเทียบเทาเงินสดเพิ่มขึ้น   | (691)   | 4,166   | (529)   |
|   (ลดลง) สุทธิ                         |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดและรายการเทียบเทาเงินสด - สุทธิ  | 3,628   | 2,937   | 7,103   |
|   ณ วันต้นงวด                          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เ                                  | -       | -       | 93      |
| งินสดและรายการเทียบเทาเงินสดของบริษัทย่อย |         |         |         |
|   ณ วันที่ซื้อบริษัทย่อย                     |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+
|   เงินสดและรายการเทียบเทาเงินสด - สุทธิ  | 2,937   | 7,103   | 6,667   |
|   ณ วันสิ้นงวด                          |         |         |         |
+--------------------------------------+---------+---------+---------+

+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนทางการเงิน            |     | รอบป    |         |         |
|   |                             |     | ีบัญชีสิ้นสุด |         |         |
|   |                             |     | ณ วันที่   |         |         |
|   |                             |     | 31      |         |         |
|   |                             |     | ธันวาคม  |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   |                             | ห   | 2545    | 2546    | 2547    |
|   |                             | น่วย |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนสภาพคล่อง             |     |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนสภาพคล่อง             | เท่า | 2.8     | 2.2     | 2.0     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว       | เท่า | 1.4     | 1.3     | 0.8     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด   | เท่า | 0.1     | 1.2     | 0.8     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า     | เท่า | 10.1    | 15.0    | 13.3⁽¹⁾ |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย           | วัน  | 35.5    | 24.1    | 27.0⁽¹⁾ |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ    | เท่า | 63.8    | 65.3    | 53.5    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย         | วัน  | 5.6     | 5.5     | 6.7     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้         | เท่า | 16.1    | 18.6    | 15.5    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | ระยะเวลาชำระหนี้              | วัน  | 22.3    | 19.3    | 23.2    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | Cash Cycle                  | วัน  | 18.9    | 10.3    | 10.5    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่ว                      |     |         |         |         |
|   | นแสดงความสามารถในการหากำไร  |     |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตรากำไรขั้นต้น                | %   | 3.3%    | 4.1%    | 10.9%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตรากำไรจากการดำเนินงาน      | %   | 3.1%    | 4.1%    | 10.5%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตรากำไรอื่น                  | %   | 0.7%    | 3.3%    | 0.5%    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนเงินสดต่อการทำกำไร     | %   | 33.8%   | 215.4%  | 72.2%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนกำไรสุทธิ              | %   | 0.5%    | 4.4%    | 8.1%    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น           | %   | 1.8%    | 20.8%   | 33.5%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่ว                      |     |         |         |         |
|   | นแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน |     |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์       | %   | 0.5%    | 6.7%    | 13.9%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร   | %   | 7.5%    | 16.9%   | 29.1%   |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราการหมุนของสินทรัพย์         | เท่า | 1.0     | 1.5     | 1.7     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัต                          |     |         |         |         |
|   | ราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน |     |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น    | เท่า | 2.5     | 1.8     | 1.2     |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย | เท่า | 1.5     | 6.1     | 10.6    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัต                          | เท่า | 0.6     | 2.9     | 4.3     |
|   | ราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน |     |         |         |         |
|   | (Cash basis)                |     |         |         |         |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+
|   | อัตราการจ่ายเงินปันผล ⁽²⁾       | %   | 0.0%    | 0.0%    | 0.0%    |
+---+-----------------------------+-----+---------+---------+---------+

(1) รวมทั้งลูกหนี้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงภายใต้โครงการควบคุมราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว
และน้ำมันดีเซล

(2) บริษัทฯ ไม่มีการจ่ายเงินปันผลในช่วงเวลาที่แสดง แต่บริษัทย่อย ได้แก่ บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ มีการจ่ายในช่วงเวลาดังกล่าว

12.1.4 สรุปข้อมูลการดำเนินงานที่สำคัญ

  ------------------------------------------- --------------- --------- ---------
                                              สำหรับปีสิ้นสุดวันที่             
                                              31 ธันวาคม                 

                                              2545            2546      2547

  กำลังการกลั่น (พันบาร์เรลต่อวัน) ⁽¹⁾               220             220       220

  ปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต              206             228       228
  (พันบาร์เรลต่อวัน) ⁽¹⁾ ⁽²⁾                                                

  อัตราการใช้กำลังการกลั่น (ร้อยละ) ⁽³⁾             94              104       104

  ปริมาณผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ (พันบาร์เรลต่อวัน) ⁽¹⁾ ⁽⁴⁾    201             223       224

  ปริมาณผลิตภัณฑ์ที่ขายได้ (พันบาร์เรลต่อวัน) ⁽¹⁾        201             224       223

  ราคาเฉลี่ยของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ (เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล) 28.25           33.46     45.81
  ⁽⁵⁾ ⁽⁶⁾                                                               

  ราคาเฉลี่ยของวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต        25.67           30.08     38.31
  (เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล) ⁽⁶⁾ ⁽⁷⁾                                           

  ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมัน (เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล) ⁽⁶⁾ 2.83            -         -
  ⁽⁸⁾                                                                   

  กำไรจากการกลั่นขั้นต้น (เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล) ⁽⁶⁾   2.61            3.38      7.50
  ⁽⁹⁾                                                                   

  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่เป็นเงินสด               0.58            0.56      0.56
  (เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล) ⁽⁶⁾ ⁽¹⁰⁾                                          
  ------------------------------------------- --------------- --------- ---------

หมายเหตุ

(1) คิดตามจำนวนวันในช่วงเวลานั้น ๆ

(2) คำนวณจากปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตในแต่ละช่วงหารด้วยจำนวนวันในช่วงเวลานั้น
    ๆ

(3) คำนวณจากปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตหารด้วยกำลังการกลั่น

(4) ปริมาณผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ทั้งหมดประกอบด้วยผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
    และผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้ (เช่น กำมะถันและผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูป)

(5) คำนวณจากขายสุทธิหักภาษีสรรพสามิตและภาษีเทศบาล
    เงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและกองทุนอนุรักษ์พลังงานและค่าขนส่งสินค้ารวมกับเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
    และการเปลี่ยนแปลงมูลค่าของสินค้าคงคลังหารด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่น
    (ซึ่งไม่รวมปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นตามสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ)

(6) แปลงเป็นเหรียญสหรัฐจากเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน (อัตราขาย)
    ที่ประกาศโดยธนาคารแห่งประเทศไทยในช่วงเวลานั้น ๆ

(7) คำนวณจากผลรวมของต้นทุนน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
    และค่าสาธารณูปโภคหารด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่น
    (ซึ่งไม่รวมปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นตามสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ)

(8) คำนวณจากกำไรจากการกลั่นขั้นต้นหารด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นน้ำมันตามสัญญาให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ

(9) คำนวณโดยการคิดกำไรเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักตามปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตหารด้วยปริมาณวัตถุดิบทั้งหมดที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต
    โดยกำไรเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักจะคำนวณจากผลรวมของ 1)
    ผลต่างระหว่างราคาเฉลี่ยของราคาผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้กับราคาเฉลี่ยของวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตคูณด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่น
    (ซึ่งไม่รวมปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นตามสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ)
    และ 2)
    ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันคูณด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นภายใต้สัญญาให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ
    ปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต
    (ซึ่งไม่รวมปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นตามสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ)
    สำหรับปี 2545 2546 และ2547 เท่ากับ 180,000 บาร์เรลต่อวัน 228,000 บาร์เรลต่อวัน
    และ 228,000 บาร์เรลต่อวัน ตามลำดับ
    ปริมาณวัตถุดิบที่เป็นตามสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบกับ บมจ. ปตท. ในปี
    2545 เท่ากับ 26,000 บาร์เรลต่อวัน

(10) คำนวณจากต้นทุนขายรวมค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารหักค่าใช้จ่ายที่กระทบต่อกำไรจากการกลั่นขั้นต้น
     (เช่นต้นทุนน้ำมันดิบ และวัตถุดิบ
     อื่น ๆ ค่าสาธารณูปโภค ภาษีสรรพสามิต เงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
     การเปลี่ยนมูลค่าของสินค้าคงคลัง และค่าขนส่งผลิตภัณฑ์ที่ขายได้) บวกรายได้อื่น ๆ
     หักค่าเสื่อมราคาหารด้วยปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตและแปลงเป็นเหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
     ทั้งนี้ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการที่เป็นเงินสดรวมถึงค่าตัดจำหน่าย
     เนื่องจากค่าตัดจำหน่ายส่วนมากเป็นค่าตัวเร่งปฏิกิริยา ซึ่งถูกใช้ในการผลิต
     เช่นเดียวกับค่าซ่อมบำรุง ค่าใช้จ่ายพนักงานที่เกี่ยวข้องกับการผลิต ค่าตัวเร่งปฏิกิริยา
     ค่าประกันภัยและค่าเช่าที่ดิน

     1.  ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ

กำไรจากการกลั่นน้ำมันขั้นต้น

โดยปกติ ผู้ประกอบกิจการกลั่นน้ำมันรวมทั้งบริษัทฯ วัดผลการดำเนินงานจากกำไรจากการกลั่นน้ำมัน
ราคาของน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีความผันผวนอย่างมีนัยสำคัญตามภาวะตลาดน้ำมันทั่วโลก
ด้วยเหตุดังกล่าว
รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันและต้นทุนของผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายจึงอาจแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละช่วงเวลา
ถึงแม้ว่าปริมาณของน้ำมันดิบที่ซื้อและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่จำหน่ายจะค่อนข้างคงที่ก็ตาม
รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันขึ้นอยู่กับราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน และปริมาณการขายซึ่งแปรตามอัตราการใช้กำลังการผลิต
(Plant Utilization)
การที่ราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีการเปลี่ยนแปลงบ่อยส่งผลให้รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันมีความผันผวนสูง
อย่างไรก็ตาม
การพิจารณารายได้จากการประกอบการเพียงอย่างเดียวจึงไม่ได้แสดงถึงผลการประกอบทางการเงินของโรงกลั่นน้ำมันแต่อย่างใด
กำไรและกระแสเงินสดจากการกลั่นน้ำมันจะขึ้นอยู่กับกำไรจากการกลั่นขั้นต้น (Gross Refining
Margin) เป็นหลัก
โดยโรงกลั่นน้ำมันที่ประสบความสำเร็จจะพยายามรักษาระดับกำไรจากการกลั่นขั้นต้นในแต่ละปี
แม้ว่าจะมีความผันผวนของราคาน้ำมันดิบ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปก็ตาม

เช่นเดียวกับโรงกลั่นน้ำมันรายอื่น ๆ บริษัทฯ
ใช้กำไรจากการกลั่นขั้นต้นเป็นตัววัดกำไรจากกลั่นและแปลงสภาพน้ำมันดิบหรือวัตถุดิบอื่น ๆ
ในปริมาณ 1 บาร์เรลให้เป็นผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ซึ่งกำไรจากการกลั่นจะแสดงอยู่ในรูปสกุลเงินเหรียญสหรัฐคิดเป็นอัตราต่อบาร์เรล ทั้งนี้
กำไรจากการกลั่นขั้นต้นคำนวณจากผลต่างระหว่างมูลค่าของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้กับต้นทุนรวมค่าขนส่งถึงท่าปลายทาง
(Landed Costs) ของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ที่ซื้อ
รวมถึงต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่ใช้ในการกลั่นน้ำมัน

ถึงแม้ว่าโดยทั่วไปแล้ว ต้นทุนของน้ำมันดิบจะเป็นไปตามอุปสงค์และอุปทานของน้ำมันดิบก็ตาม
แต่เนื่องจากน้ำมันดิบมีหลายประเภทและมีคุณภาพต่างกันหลายระดับ
รวมทั้งคุณสมบัติทางกายภาพและความพอเพียงของน้ำมันดิบในตลาดทำให้ราคาแตกต่างกัน
ราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปก็จะแตกต่างกันไปโดยขึ้นอยู่กับอุปสงค์
และอุปทานของผลิตภัณฑ์
แต่ละชนิด

กำไรจากการกลั่นขั้นต้นของโรงกลั่นขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลาย ๆ
อย่างรวมทั้งความสามารถในการเพิ่มคุณค่า
ผลิตภัณฑ์ (Complexity) ของโรงกลั่นน้ำมัน อัตราการใช้กำลังการผลิต
และกลยุทธ์ในการซื้อน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
หรือเป็นเกณฑ์ในการวัดความสามารถในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าในเชิงพาณิชย์สูงจากน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
ที่มีต้นทุนรวมต่ำที่สุด ดังนั้น โรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
เช่นโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ที่สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีราคาสูง เช่น ก๊าซปิโตรเลียมเหลว เช่น
มิกซ์ไซลีนส์ และน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว (Light Products) และน้ำมันดีเซล และน้ำมัน
เชื้อเพลิงเครื่องบิน (Middle Distillates) ในสัดส่วนสูงสุดต่อการกลั่นน้ำมันดิบ 1 บาร์เรล
จะมีกำไรจากการกลั่นขั้นต้นสูงกว่า
โรงกลั่นน้ำมันที่มีหน่วยกลั่นน้ำมันที่เพิ่มคุณค่าผลิตภัณฑ์น้อยกว่า นอกจากนี้
กำไรจากการกลั่นขั้นต้นยังขึ้นอยู่กับแหล่งที่มาของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
และสัดส่วนการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปว่าในประเทศและต่างประเทศ
ในด้านการจำหน่ายผลิตภัณฑ์
โดยทั่วไปแล้วโรงกลั่นน้ำมันที่ตั้งอยู่ใกล้ลูกค้าจะมีต้นทุนการขนส่งและการจัดการสินค้าต่ำกว่าโรงกลั่นน้ำมันที่ตั้งอยู่ไกลและจะทำให้สามารถขายผลิตภัณฑ์ได้โดยมีกำไรที่สูงกว่า
ในการจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ โรงกลั่นน้ำมันที่
ตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ จะมีต้นทุนการขนส่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ ที่ต่ำกว่า ทั้งนี้
โรงกลั่นน้ำมันอาจเพิ่มกำไรจากการกลั่นได้ด้วยการผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีราคาสูง
ถ้าโรงกลั่นดังกล่าวสามารถผลิตผลิตภัณฑ์ชนิดพิเศษที่ผู้ซื้อยินดีซื้อในราคาที่สูงกว่า

กำไรจากการกลั่นขั้นต้นของบริษัทฯ
ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของบริษัทฯ รวมทั้ง
อุปสงค์และอุปทานของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ รวมทั้งปัจจัยดังต่อไปนี้

-   ความต้องการของตลาดภายในประเทศ
    และระดับการผลิตของโรงกลั่นรายอื่นในประเทศและในภูมิภาค
    เอเชียแปซิฟิก

-   การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศสหรัฐอเมริกา
    ซึ่งมีการบริโภคน้ำมันประมาณ
    ร้อยละ 20 ของอุปทานรวมของน้ำมันทั่วโลก รวมทั้งความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา
    โดยเฉพาะอย่างยิ่งความผันผวนของค่าเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินดอลลาร์สหรัฐ

-   ความมั่นคงทางการเมืองของประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่

-   ระดับน้ำมันสำรองทั่วโลก และปริมาณน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
    และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป

-   ความผันผวนของอุปสงค์ตามฤดูกาล

-   ต้นทุนการขนส่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป

-   สภาพภูมิอากาศตามที่มีการคาดการณ์และที่เกิดขึ้นจริง

-   ความพอเพียงและความเหมาะสมของแหล่งพลังงานทดแทนอื่น ๆ และ

-   ผลกระทบจากกฎเกณฑ์ของภาครัฐ โดยเฉพาะในเรื่องสิ่งแวดล้อม
    (รวมถึงการกำหนดคุณภาพน้ำมัน
    เชื้อเพลิง)

-   ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนโดยเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างบาทและดอลลาร์สหรัฐ

ตารางแสดงกำไรจากการกลั่นขั้นต้นและอัตราการใช้กำลังการผลิตเฉพาะในส่วนของบริษัทฯ ในปี
2545 2546 และ 2547

  --------------------------------------------------- ------------ ------------ ------------
                                                      สำหรับปีสิ้นสุด                
                                                      วันที่ 31                    
                                                      ธันวาคม                    

                                                      2545         2546         2547

                                                                                

  กำไรจากการกลั่นขั้นต้น (เหรียญสหรัฐต่อหนึ่งบาร์เรล)            2.61         3.38         7.50
  ................                                                              

  อัตราการใช้กำลังการผลิต (ร้อยละ)                         94           104          104
  ⁽¹⁾..............................................                             

                                                                                
  --------------------------------------------------- ------------ ------------ ------------

หมายเหตุ:

(1) คำนวณจากจำนวนบาร์เรลของวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตหารด้วยกำลังการผลิตติดตั้งที่
220,000 บาร์เรลต่อวันของบริษัทฯ และจำนวนวันในช่วงนั้น

ในช่วงสามปีที่ผ่านมา บริษัทฯ มีกำไรจากการกลั่นขั้นต้นเพิ่มขึ้น โดยมีสาเหตุหลักมาจาก:

-   อุปสงค์ของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่เพิ่มขึ้นทำให้กำลังการผลิตส่วนเกินของโรงกลั่นน้ำมันในประเทศและภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกลดลง

-   การที่ราคาน้ำมันในตลาดจรปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้บริษัทฯ
    มีผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูงขึ้นเมื่อเทียบกับต้นทุนน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
    รวมค่าขนส่งถึงท่าปลายทางที่ใช้ผลิต

นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้ดำเนินกิจกรรมเพื่อเพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นด้วยการริเริ่มโครงการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการไฮโดรคาร์บอน
(Hydrocarbon Management Review หรือ HMR) ซึ่งเป็นการดำเนินการภายในของบริษัทฯ
โดยฝ่ายเทคโนโลยี ฝ่ายธุรกิจ ฝ่ายผลิต และหน่วยงานภายในอื่นๆ ของบริษัทฯ ตั้งแต่ปี 2543
โดยต่อมาได้ดำเนินการศึกษาร่วมกับ SGSI ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยงานดังกล่าวของบริษัทฯ
ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2546 โครงการ HMR
มุ่งเน้นที่มาตรการการเพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นให้สูงที่สุดโดยการคัดเลือกวัตถุดิบในการกลั่นที่ดี
การปรับปรุงหน่วยการผลิต การปรับการใช้ไฮโดรคาร์บอนต่าง ๆ
การปรับปรุงกระบวนการจำหน่ายและการวางแผน และการหาประโยชน์ที่ได้จากการร่วมดำเนินงาน
(Synergy) กับ
โรงกลั่น/โรงงานปิโตรเคมีที่อยู่ในบริเวณเดียวกัน บริษัทฯ ยังได้เพิ่มขีดความสามารถ (Upgrade)
หน่วยผลิตมิกซ์ไซลีนส์เพื่อผลิตมิกซ์ไซลีนส์ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าในเชิงพาณิชย์สูงให้มากขึ้น
และได้ปรับปรุงการดำเนินงาน
รวมทั้งได้เพิ่มขีดความสามารถของหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกริยา (Fluidized
Catalytic Cracking Unit) ของบริษัทฯ ระหว่างการบำรุงรักษาระบบครั้งใหญ่ (Major
Turnaround Maintenance) นอกจากนี้ บริษัทฯ
ได้เพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นด้วยการดำเนินการเพื่อประโยชน์ร่วมกัน (Synergistic
Activities) กับโรงกลั่นอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน อาทิเช่น การร่วมกับ
บมจ. บางจาก โดยได้ตกลงร่วมมือกันในด้านการผลิตเพื่อเพิ่มคุณค่าของผลิตภัณฑ์ที่ได้จาก ลอง
เรสิดิว (Long Residue) ที่บริษัทฯ รับซื้อจาก บมจ. บางจาก ซึ่งปกติบมจ. บางจาก
ขายในรูปของน้ำมันเตา
เพื่อนำมาผลิตให้ได้ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่มีคุณค่าในเชิงพาณิชย์สูงโดยผ่านหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุลในโรงกลั่นของบริษัทฯ
และกำไรที่ได้จากการนี้จะนำมาแบ่งกันระหว่างบมจ. บางจาก กับบริษัทฯ

นอกจากนี้
เอสโซ่ได้ติดตั้งท่อส่งน้ำมันเพื่อเชื่อมต่อกับทุ่นผูกเรือน้ำลึกเพื่อใช้รับน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ ไปยัง
โรงกลั่นของเอสโซ่ ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกันในปี 2544
โดยเอสโซ่เป็นผู้ลงทุนในการต่อเชื่อมท่อส่งน้ำมันดังกล่าวเองทำให้
เอสโซ่สามารถใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกของบริษัทฯ เป็นอุปกรณ์รับน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
เพื่อเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในการขนส่ง โดย
เอสโซ่จ่ายค่าธรรมเนียมในการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกดังกล่าวให้บริษัทฯ นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังสามารถประหยัดค่าขนส่งน้ำมันดิบโดยการขนถ่ายสินค้าน้ำมันดิบร่วมกันกับบริษัท อัลลายแอนซ์
รีไฟเนอรี่ จำกัด และ บมจ. บางจาก

ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของธุรกิจการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ

ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป

ในประเทศไทย
การกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปจะอ้างอิงกับราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมประเภทนั้นๆ
ที่ซื้อขายในตลาดจรสิงคโปร์ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์มาตรฐานในการคำนวณราคา ณ โรงกลั่น
ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมในตลาดจร
สิงคโปร์ซึ่งมีการประกาศทุกวันในสกุลเงินเหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
(ยกเว้นน้ำมันเตาที่กำหนดหน่วยเป็นเหรียญสหรัฐต่อตัน) จะสะท้อนถึงอุปสงค์และอุปทานในภูมิภาค

โดยทั่วไป
การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมภายในประเทศจะอ้างอิงตามหลักการของความเสมอภาคกับการนำเข้า
ซึ่งหมายความว่าราคา ณ
โรงกลั่นของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่มีจำหน่ายในประเทศไทยจะถูกกำหนดโดยอ้างอิง MOPS
บวกกับค่าใช้จ่ายในการขนส่งผลิตภัณฑ์นั้นๆ จากประเทศสิงคโปร์มายังประเทศไทย เช่นค่าประกันภัย
ค่าขนส่งสินค้า อากรขาเข้า ความ
สูญเสียของมวลน้ำมันที่เกิดจากการขนส่งสินค้าทางทะเล และค่าใช้จ่ายในการจัดการ นอกจากนี้
ราคาของผลิตภัณฑ์อาจมีความแตกต่างกันโดยขึ้นอยู่กับคุณภาพน้ำมันเชื้อเพลิงที่อาจถูกกำหนดแตกต่างกันใน
2 ประเทศดังกล่าว โดยทั่วไป การกำหนด
คุณภาพและส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของประเทศไทยจะเข้มงวดกว่าของประเทศสิงคโปร์
เช่น ปริมาณของ
สารเอ็มทีบีอี (MTBE) กำมะถัน อะโรมาติก และเบนซีน (ตัวอย่างเช่น
คุณภาพของน้ำมันดีเซลในประเทศไทยกำหนดให้มีปริมาณกำมะถันไม่เกิน 350
ส่วนในล้านส่วนในขณะที่ประเทศสิงคโปร์กำหนดให้เป็น 500 ส่วนในล้านส่วน) ราคา ณ
โรงกลั่นซึ่งกำหนดเป็นเงินเหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลนั้น
(ยกเว้นน้ำมันเตาที่กำหนดหน่วยเป็นเหรียญสหรัฐต่อตัน)
จะถูกแปลงให้เป็นบาทต่อลิตรเพื่อวัตถุประสงค์ในการเรียกเก็บเงิน (Invoicing)
โดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทต่อเหรียญสหรัฐที่เหมาะในขณะนั้น
ทั้งนี้ บริษัทเรียกเก็บเงินจากลูกค้าในราคาขายส่งของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ซึ่งประกอบด้วยราคา ณ โรงกลั่นที่อ้างอิงมาจาก MOPS บวกกับภาษีสรรพสามิต ภาษีเทศบาล
เงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และกองทุนอนุรักษ์พลังงาน
และภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งจัดเก็บโดยรัฐบาล โดยภาระภาษีและเงินส่งเข้ากองทุนต่าง ๆ
นั้นเป็นส่วนที่บรรดาโรงกลั่นในประเทศรวมทั้งบริษัทฯ เป็นผู้จัดเก็บแทนรัฐบาล
ภาษีและเงินส่งเข้ากองทุนจะถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบ สำหรับผู้ค้าส่งรายย่อยนั้น
ตามปกติบริษัทฯ จะกำหนดให้มีการวางหนังสือค้ำประกันที่ออกโดยธนาคาร
ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารเป็นประกัน หรือขอให้จำนำผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ฝากไว้ที่คลังน้ำมันของบริษัทฯ
เพื่อเป็นการประกันการชำระเงิน โดยบริษัทฯ
กำหนดเงื่อนไขการชำระเงินสำหรับลูกค้าทุกประเภทภายใน 19 วันนับจากวันส่งมอบผลิตภัณฑ์

การส่งออกผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปจะมีการกำหนดราคาตามหลักการของความเสมอภาคกับการส่งออก
ซึ่งเป็นราคาจากตลาดจรสิงคโปร์สำหรับผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดยอ้างอิงจาก MOPS
บวกหรือลบราคาส่วนเพิ่มหรือส่วนลดที่ขึ้นอยู่กับสภาพตลาดและการต่อรองกับผู้ที่จะซื้อผลิตภัณฑ์
ในการส่งออกสินค้าแต่ละครั้ง ราคาของผลิตภัณฑ์จะกำหนดเป็นหน่วยเหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
(ยกเว้นน้ำมันเตาที่กำหนดหน่วยเป็นเหรียญสหรัฐต่อตัน)
ซึ่งจะเป็นไปตามราคาประมูลหรือราคาที่ต่อรองกัน หรือ
ตกลงกัน บริษัทฯ จะพยายามจำกัดปริมาณการส่งออก เนื่องจากโดยปกติแล้ว
ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่ส่งออกจะ
ต่ำกว่าราคาที่จำหน่ายในประเทศมากเนื่องจากราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมในประเทศจะเป็นไปตามหลักความเสมอภาคกับการนำเข้า

โดยทั่วไปแล้ว การส่งออกผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปจะจำหน่ายในราคา FOB
ให้กับผู้ค้าเพื่อให้ผู้ค้าสามารถนำไปขายต่อให้แก่ลูกค้าต่อไป
โดยลูกค้าส่วนใหญ่จะอยู่ในประเทศสิงคโปร์ เวียดนาม เกาหลีใต้ จีน และประเทศอื่นๆ
ในทวีปเอเชีย
การชำระเงินสำหรับการส่งออกส่วนใหญ่จะเป็นในรูปของเลตเตอร์ออฟเครดิตที่ออกโดยธนาคาร
โดยมีกำหนดการชำระเงิน
ภายใน 30 วันนับจากวันส่งมอบ

ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

ฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
มีความเสี่ยงที่เกิดจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอยู่สองลักษณะ ได้แก่
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน (Transaction Risk)
และความเสี่ยงจากการแปลงค่าหนี้สินที่กำหนดไว้ในสกุลเงินตราต่างประเทศเป็นบาทเพื่อรับรู้ผลกระทบทางบัญชี
(Translation Risk)

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน (Transaction Risk)

บริษัทฯ
มีรายได้และต้นทุนค่าวัตถุดิบและเชื้อเพลิงส่วนใหญ่ที่คำนวณมาจากราคาที่เป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ
ซึ่งจะถูกแปลงเป็นเงินบาทตามอัตราแลกเปลี่ยนที่เกี่ยวข้องในช่วงวันที่เกิดรายการทางธุรกิจนั้น ๆ
ดังนั้น การที่เงินดอลลาร์สหรัฐ
อ่อนค่าเมื่อเทียบกับเงินบาทจะทำให้เกิดผลในทางลบต่อกำไรขั้นต้นของบริษัทฯ ซึ่งเป็นสกุลเงินบาท
เพราะทำให้มูลค่ารายได้เงินบาทที่แปลงจากราคาที่เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐลดลง ในทางตรงกันข้าม
การอ่อนค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐเมื่อเทียบกับเงินบาทจะทำให้เกิดผลในทางบวกต่อต้นทุนค่าวัตถุดิบและพลังงาน
เพราะทำให้มูลค่าเงินบาทของวัตถุดิบและพลังงานที่แปลงจากราคาที่เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐลดลง

สำหรับการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในประเทศนั้น บริษัทฯ กำหนดราคา ณ โรงกลั่น
โดยแปลงจากราคาอ้างอิงที่ระบุเป็นเหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลหรือเหรียญสหรัฐต่อตันให้เป็นบาทต่อลิตรโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนของเงินบาทและดอลลาร์สหรัฐ
ณ วันที่เกี่ยวข้องและจัดทำใบเรียกเก็บเงิน
ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ภาระความเสี่ยงในอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศดังกล่าวถูกรวมอยู่ในราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ในส่วนของการส่งออกนั้นจะกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐ

ในการดำเนินงานตามปกติ บริษัทฯ จะจัดซื้อน้ำมันดิบ และวัตถุดิบอื่น ๆ
ซึ่งจะมีมูลค่ากำหนดไว้เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐในตอนแรก แต่จะมีการแปลงเป็นเงินบาทเมื่อบริษัทฯ
รับมอบน้ำมันดิบ วัตถุดิบ และได้รับใบตราส่งเพื่อบันทึกรายการบัญชี
สินค้าคงคลังและบัญชีเจ้าหนี้การค้าเป็นเงินบาท อย่างไรก็ดี รายการหนี้ที่บริษัทฯ
ต้องชำระค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบตามใบเรียกเก็บเงินยังคงต้องชำระในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐเมื่อถึงกำหนด
บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากการทำธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศระยะสั้นในส่วนที่เกี่ยวข้องกับบัญชีเจ้าหนี้การค้าน้ำมันดิบ
และวัตถุดิบอื่น ๆ โดยปกติจะชำระค่าซื้อสินค้าภายใน 30 วันนับจากวันที่ระบุในใบตราส่ง ดังนั้น
หากอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างเงินดอลลาร์สหรัฐและเงินบาท ณ
วันที่มีการชำระเงินจริงเปลี่ยนแปลงไปจากอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างวันที่ระบุในใบตราส่งและบันทึกไว้ในบัญชีเจ้าหนี้การค้า
ส่วนต่างของมูลค่าการซื้อที่เป็นเงินบาทยอดเจ้าหนี้การค้าที่เป็นเงินบาทจะถูกบันทึกเป็นกำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนในงบกำไรขาดทุน

เนื่องจากการรับรู้รายได้ที่อิงกับเงินดอลลาร์สหรัฐของบริษัทฯ จะกระจายไปอย่างเท่า ๆ กัน
ในแต่ละช่วงเวลา
แต่การชำระเงินค่าซื้อน้ำมันดิบต้องชำระเป็นเงินก้อนใหญ่เมื่อถึงกำหนดชำระตามใบเรียกเก็บเงินแต่ละครั้ง
บริษัทฯ
พยายามลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในระยะสั้นโดยทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
(Forward Contract) ตามอัตราแลกเปลี่ยนของเงินบาทและเงินดอลลาร์สหรัฐ

ความเสี่ยงจากการแปลงค่าหนี้สินที่กำหนดไว้ในสกุลเงินตราต่างประเทศเป็นบาทเพื่อการรับรู้ผลกระทบทางบัญชี
(Translation Risk)

เนื่องจากบริษัทฯ มีรายได้และรายจ่ายอยู่ในสกุลดอลลาร์สหรัฐเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้น บริษัทฯ
พยายามลดความเสี่ยงระยะยาวที่เกิดจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนโดยการกู้เงินระยะยาวเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐให้มากที่สุด
อย่างไรก็ดี เงินกู้ที่อยู่ในสกุลเงินตราต่างประเทศคงเหลือ ณ
วันสิ้นงวดบัญชีจะถูกแปลงเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันสิ้นงวดบัญชี
นั้นๆ เพื่อแสดงในงบการเงินสำหรับรอบบัญปีบัญชีดังกล่าว สำหรับปี 2546 และ 2547
ยอดหนี้ของบริษัทฯ ประมาณร้อยละ 62 และ 72 เป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ ร้อยละ 35 และ 25
เป็นเงินบาท และร้อยละ 3 และ 3 เป็นเงินเยนตามลำดับ ดังนั้น
การอ่อนค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐหรือเงินเยนเมื่อเทียบกับเงินบาทจะส่งผลให้มูลค่าที่คิดเป็นเงินบาทตามสัญญาเงินกู้ที่ทำเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐหรือเงินเยนลดต่ำลง
ในทางกลับกันการแข็งค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐหรือเงินเยนต่อเงินบาท
จะส่งผลให้มูลค่าหนี้ที่คิดเป็นเงินบาทสูงขึ้น กำไรหรือขาดทุนจากการแปลงค่าเงินของหนี้เงินกู้
รวมถึงหนี้สินอื่น ๆ ที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศของบริษัทฯ
จะบันทึกเป็นกำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนในงบกำไรขาดทุน
โดยกำไรจากการแปลงอัตราแลกเปลี่ยนต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในปีที่มีเงินได้นั้น
ในขณะที่ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนสามารถยกไปหักจากกำไรที่ต้องเสียภาษีได้เป็นระยะเวลาไม่เกินห้าปี

ผลกระทบจากความผันผวนของราคาน้ำมัน

จากข้อมูลในอดีตแสดงให้เห็นว่าต้นทุนของค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
และราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีความผันผวนมาก บริษัทฯ
และโรงกลั่นรายอื่นต่างต้องประสบกับภาวะกำไรหรือขาดทุนในสินค้าคงคลังเนื่องจากความผันผวนของราคาของน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ดังนั้นกำไรและกระแสเงินสดจากการประกอบการของบริษัทฯ
จะได้รับผลกระทบอย่างมากจากทิศทางและการเปลี่ยนแปลงราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและต้นทุนค่าน้ำมันดิบ
และวัตถุดิบอื่นๆ ที่รวมต้นทุนขนส่งถึงท่าปลายทาง ถึงแม้ว่ายอดขายสุทธิของบริษัทฯ
จะผันผวนอย่างมีนัยสำคัญตามความเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบ
แต่ความผันผวนของราคาไม่ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกำไรสุทธิของบริษัทฯ ในระยะยาวแต่อย่างใด
ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันดิบที่มีต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
จะมาจากปัจจัยที่ว่าราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปจะปรับตัวได้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันดิบได้หรือไม่และรวดเร็วเพียงใด

เนื่องจากหน้าที่การเก็บสำรองน้ำมันดิบตามกฎหมายและการเก็บสำรองในเชิงพาณิชย์ทำให้บริษัทฯ
มีการเก็บสำรอง
น้ำมันดิบ วัตถุดิบ และผลิตภัณฑ์น้ำมันอื่น ๆ ในปริมาณระหว่าง 7.5 – 8.0 ล้านบาร์เรล
ด้วยเหตุดังกล่าว ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
จึงได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคาตลาดของน้ำมันดิบ วัตถุดิบอื่น ๆ
และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ในกรณีที่น้ำมันดิบ และผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปมีการปรับราคาขึ้นพร้อมกัน กำไรขั้นต้นของบริษัทฯ
จะได้รับผลกระทบในเชิงบวกเพราะบริษัทฯ คำนวณกำไรขั้นต้นจากส่วนต่างระหว่างยอดขายสุทธิ
(คำนวณ ณ เวลาที่ขายด้วยราคาผลิตภัณฑ์ที่กลั่นซึ่งได้มีการปรับราคาขึ้นแล้ว)
หักด้วยต้นทุนในการขาย
(คำนวณตามราคาซื้อน้ำมันดิบซึ่งจะกระทำก่อนการขายผลิตภัณฑ์น้ำมันจริงที่มีราคาที่ต่ำกว่า) ดังนั้น
กำไรขั้นต้นส่วนหนึ่งที่บริษัทฯ
ได้รับในช่วงที่มีการปรับราคาขึ้นอาจเป็นผลมาจากกำไรจากสินค้าคงคลัง (Stock Gain)
หรือการปรับตัวขึ้นของราคาอย่างมีนัยสำคัญในช่วงเวลาระหว่างที่บริษัทฯ ซื้อน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
และก่อนหน้าที่บริษัทฯ ขายผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่กลั่นมาจากน้ำมันดิบและวัตถุดิบดังกล่าวก็ได้
อย่างไรก็ดี ในช่วงที่น้ำมันดิบมีราคาสูงขึ้น
ต้นทุนของการจัดหาน้ำมันดิบเข้ามาเพิ่มเติมน้ำมันดิบที่นำไปกลั่นก็มักเพิ่มขึ้น
ทำให้ความต้องการเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทฯ
เพิ่มขึ้นด้วย โดยทั่วไป ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปมีราคาสูงขึ้น บริษัทฯ
จะมีความต้องการเงินทุนหมุนเวียนเพิ่มขึ้นเนื่องจากราคาน้ำมันดิบที่สูงขึ้นเร็วกว่าและมากกว่าผลประโยชน์ที่ได้รับจากกำไรจากการกลั่นขั้นต้นซึ่งอาจเพิ่มขึ้นเนื่องจากการขาย
ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปได้ในราคาที่สูงขึ้น นอกจากนั้น กำไรจากการกลั่นขั้นต้นของบริษัทฯ
อาจลดลงในช่วงเวลาที่ราคาน้ำมันดิบปรับตัวขึ้น ทั้งนี้
ขึ้นอยู่กับอัตราและระยะเวลาที่น้ำมันดิบมีราคาสูงขึ้น
เทียบกับอัตราการปรับตัวเพิ่มของราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
สำหรับในช่วงเวลาที่ราคาน้ำมันดิบปรับตัวลดลง โดยทั่วไปแล้วบริษัทฯ
จะได้รับผลกระทบในทางตรงกันข้าม

การกำหนดราคาผลิตภัณฑ์ของปิโตรเลียมของรัฐบาล

รัฐบาลไทยได้ควบคุมราคาขายของก๊าซปิโตรเลียมเหลว ซึ่งส่วนใหญ่แล้วใช้เป็นก๊าซหุงต้มในครัวเรือน รัฐบาลจึงได้เข้าควบคุมราคาจำหน่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวของผู้ผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลวรวมทั้งโรงกลั่นเช่นบริษัทฯ และโรงแยกก๊าซของ บมจ. ปตท. โดยให้ขายก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามราคาที่รัฐบาลกำหนดซึ่งมีการอ้างอิงตามราคาของ Saudi Aramco Contract Price หรือ CP ในปัจจุบัน ราคาที่รัฐบาลกำหนดเป็นราคามาตรฐานเท่ากับราคา CP ลบ 16 เหรียญสหรัฐต่อตัน ซึ่งต้องไม่ต่ำกว่า 185 เหรียญสหรัฐต่อตันและไม่สูงกว่า 315 เหรียญสหรัฐต่อตัน ราคาดังกล่าวซึ่งถูกกำหนดเป็นเหรียญสหรัฐต่อตันจะถูกแปลงเป็นราคา ณ โรงกลั่นที่เป็นบาทต่อกิโลกรัมโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราสกุลดอลลาร์สหรัฐต่อบาท ราคาขายส่งหน้าโรงกลั่นจะหมายถึงราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว ณ โรงกลั่นรวมภาษีสรรพสามิต ภาษีเทศบาล และภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยถ้าราคาที่รัฐบาล ควบคุมนั้นสูงกว่าราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว ณ โรงกลั่นรวมกับภาษีที่เกี่ยวข้อง ราคาส่วนเกินจะถูกส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง แต่ถ้าราคาที่ควบคุมนั้นต่ำกว่าราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว ณ โรงกลั่นบวกภาษีที่เกี่ยวข้อง ผู้ผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลวจะได้รับการชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง หากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีเงินกองทุนเพียงพอในการชำระเงิน อย่างไรก็ดี กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงไม่มีกำหนดเวลาที่ชัดเจนในการจ่ายเงินชดเชยดังกล่าว ในบางครั้ง การควบคุมราคาดังกล่าวอาจส่งผลให้รัฐต้องทำการชดเชยเป็นเงินจำนวนมากและทำให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นลูกหนี้ของผู้ผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลว อย่างไรก็ดี กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจะไม่จ่ายดอกเบี้ยในเงินที่ค้างชำระดังกล่าว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 ยอดลูกหนี้ที่ค้างชำระของบริษัทฯ โดยกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในส่วนของก๊าซปิโตรเลียมเหลวมีจำนวน 796 ล้านบาท 

ตั้งแต่เดือนมกราคม 2547 รัฐบาลได้เริ่มควบคุมราคาขายปลีกและราคาขายส่งหน้าโรงกลั่นของน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว และน้ำมันดีเซล โดยมีการประกาศราคาขายของผลิตภัณฑ์เหล่านี้เป็นครั้งคราวไป และจะมีการจ่ายเงินชดเชยโดยกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อให้ราคา ณ โรงกลั่น ซึ่งดูแลโดยรัฐบาล สอดคล้องกับราคาควบคุมในระดับที่ต้องการ แต่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงตกลงจะจ่ายเงินชดเชยให้แก่ผู้ผลิตภายในวันที่ 7 ของเดือนที่สองนับจากวันสุดท้ายของเดือนที่มีการขาย รัฐบาลได้ยกเลิกการควบคุมราคาน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว ตั้งแต่วันที่ 21 ตุลาคม 2547 ดังนั้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทฯ มียอดหนี้ค้างชำระภายใต้โครงการควบคุมราคาน้ำมันดีเซลจากรัฐบาลจำนวน 3,220 ล้านบาท 

ปัจจัยอื่นๆ

วัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิต 

โรงกลั่นของบริษัทฯ
ได้รับการออกแบบและสร้างให้มีหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุลน้ำมันเชื้อเพลิงหลายชนิด
ทำให้บริษัทฯ สามารถกลั่นน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน และน้ำมันดีเซล ให้ได้สัดส่วนสูงที่สุด
ซึ่งน้ำมันดีเซลเป็นเชื้อเพลิงหลักของประเทศ ดังนั้น สัดส่วนผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ
จึงสอดคล้องกับความต้องการผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมประเภทต่างๆ ภายในประเทศ จึงทำให้บริษัทฯ
สามารถใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตได้เต็มที่
และสามารถจำหน่ายสินค้าในตลาดในประเทศซึ่งมักมีกำไรมากกว่าการส่งออกได้ในปริมาณมากขึ้น
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังมีความยืดหยุ่นในการปรับแต่งส่วนผสมของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมประเภทต่าง ๆ
ที่ผลิตให้ได้คุณภาพได้ตามมาตรฐานของตลาดภายในประเทศเป็นครั้งคราว
จึงทำให้บริษัทมีโอกาสได้รับกำไรจากการกลั่นขั้นต้นที่สูงขึ้น

การจัดหาวัตถุดิบ

บริษัทฯ ซื้อน้ำมันดิบจากแหล่งในต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่
และบางส่วนเป็นแหล่งในประเทศภายใต้สัญญาซื้อขายมีกำหนดเวลา และการซื้อในราคาตลาดจร
ซึ่งทำให้บริษัทฯ มีความคล่องตัวในการจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ในปี 2547 บริษัทฯ
นำเข้าน้ำมันดิบประมาณร้อยละ 82 ของมูลค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ทั้งหมดที่บริษัทฯ ใช้
ซึ่งส่วนใหญ่มาจากประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลาง เช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โอมาน
และเยเมน และบางส่วนจากประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออก (Far East) เช่น บรูไน
และมาเลเซีย นอกจากนี้ โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
มีกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบที่สามารถกลั่นน้ำมันดิบที่หลากหลาย บริษัทฯ
เคยนำเข้าน้ำมันดิบบางส่วนจากประเทศในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตก เช่น ประเทศไนจีเรีย
แองโกลา และ กินี ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในด้านการจัดหาน้ำมันดิบของบริษัทฯ ในปี 2547 บริษัทฯ
มีการจัดหาวัตถุดิบจากแหล่งในประเทศประมาณร้อยละ 18 ของมูลค่าที่ซื้อโดยบริษัทฯ
ต้องการจัดซื้อน้ำมันดิบและวัตถุดิบจากแหล่งในประเทศให้ได้มากที่สุด
เนื่องจากมีลักษณะและคุณภาพที่เหมาะสมกว่าในการกลั่น และมีค่าขนส่งที่ต่ำกว่าบริษัทฯ
ได้เข้าทำสัญญา POCSA กับ
บมจ. ปตท. ทำให้บริษัทฯ
สามารถซื้อน้ำมันดิบและวัตถุดิบจากทั้งแหล่งในประเทศและต่างประเทศได้ในจำนวนที่เพียงพอกับความต้องการ
ทั้งนี้ ตามสัญญา POCSA นั้น บมจ. ปตท. ตกลงที่จะจำหน่าย และบริษัทฯ
ตกลงที่จะซื้อขายน้ำมันดิบและวัตถุดิบในราคาตลาดเพื่อการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในจำนวนอย่างน้อยร้อยละ
49.99 ของกำลังการกลั่นของบริษัทฯ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขและข้อกำหนดตามสัญญา POCSA บมจ.
ปตท.
มีสิทธิพิเศษที่จะจำหน่ายน้ำมันดิบและวัตถุดิบในราคาตลาดเพื่อการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปก่อนผู้จัดหารายอื่นเป็นจำนวนสูงสุดร้อยละ
100 ของกำลังการกลั่นของบริษัทฯ โดยเป็นไปภายใต้เงื่อนไขและข้อกำหนดของสัญญา POCSA
โดยทั่วไปแล้วบริษัทฯ ได้รับเครดิตชำระเงินทางการค้าภายใน 30 วันจาก บมจ. ปตท.
เว้นแต่บริษัทฯ จะขอให้มีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในการชำระเงินและบมจ. ปตท.
ให้ความเห็นชอบ นอกจากนี้ บมจ. ปตท และบริษัทฯ ยังได้เข้าทำความตกลงในการที่บริษัทฯ
จะให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันให้แก่ บมจ. ปตท. โดยหากบริษัทฯ ร้องขอ บมจ. ปตท.
จะจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ตามที่บริษัทฯ กำหนดเพื่อนำมากลั่นที่โรงกลั่นของบริษัทฯ

โครงสร้างค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของบริษัทฯ มีความสำคัญต่อความสามารถในการทำกำไรของบริษัทฯ
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานรวมถึงค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการใช้กำลังการกลั่น
ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพนักงาน ค่าบำรุงรักษาเครื่องจักร การปฎิบัติตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม
ค่าที่ปรึกษาทางเทคนิค และค่าเบี้ยประกันภัย นอกจากนี้
ยังมีปัจจัยอื่นที่มีผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ เช่น ความปลอดภัย ความมีเสถียรภาพ
(Reliability) ในการกลั่น และการปฎิบัติตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม
โดยปกติแล้วการหยุดเดินเครื่องนอกกำหนดการ (Unplanned Downtime)
จะส่งผลให้ระดับการผลิตและยอดจำหน่ายลดน้อยลง ทำให้
ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาสูงขึ้น
และทำให้เงินทุนหมุนเวียนและสินค้าคงเหลือเพิ่มขึ้นเป็นการชั่วคราว
ส่วนผลกระทบทางการเงินของการหยุดเดินเครื่องที่มีการวางแผนเอาไว้
เช่นการบำรุงรักษาครั้งใหญ่สามารถควบคุมให้อยู่ระดับต่ำได้ถ้ามีการวางแผนที่ดีโดยคำนึงถึงปัจจัยต่าง
ๆ เช่น การคาดคะเนกำไรจากการกลั่น และปริมาณความต้องการผลิตภัณฑ์ดังกล่าว
ความพร้อมของทรัพยากรที่จำเป็นในการบำรุงรักษา และความเพียงพอของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ

ปัจจัยที่มีผลต่อผลการดำเนินงานของธุรกิจอื่น ๆ 

ราคาวัตถุดิบของโรงงานผลิตพาราไซลีนและราคาขายพาราไซลีน

โดยปกติราคาของมิกซ์ไซลีนส์จะปรับตามราคาตลาดของน้ำมันเบนซินในตลาดโลก
ในขณะที่ราคาของพาราไซลีนจะปรับตามปริมาณความต้องการพาราไซลีนในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกในแต่ละช่วงเวลา
ซึ่งราคาของพาราไซลีนอาจไม่ปรับตามการขึ้นลงราคาของมิกซ์ไซลีนส์
โดยการขึ้นลงของราคาตลาดของมิกซ์ไซลีนส์และพาราไซลีนดังกล่าวจะส่งผลกระทบต่ออัตรากำไรและกระแสเงินสดของ
บจ. ไทยพาราไซลีน

ปริมาณและราคาวัตถุดิบของการผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน (อาหรับไลท์ ลองเรสิดิว)

บมจ.ไทยลู้บเบส ยังอาจมีความเสี่ยงจากการจัดหาวัตถุดิบในระยะยาว
เนื่องจากปริมาณการผลิตอาหรับไลท์ลองเรสิดิว ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักของบมจ.ไทยลู้บเบส
ในตลาดโลกมีจำกัด ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาอาหรับไลท์ลองเรสิดิวอยู่ในระดับที่สูง ในการนี้ บริษัทฯ
มีแผนงานที่จะผลิตอาหรับไลท์ลองเรสิดิว หรือวัตถุดิบทดแทนอื่น
เพื่อป้อนโรงกลั่นน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานในอนาคต
ภายหลังจากโครงการขยายกำลังการผลิตของหน่วยกลั่นน้ำมันดิบที่ 3 แล้วเสร็จ

ราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปของโรงกลั่นน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน (น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานและยางมะตอย)

ราคาของน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานและยางมะตอยจะปรับตัวขึ้นลงตามภาวะเศรษฐกิจและภาวะอุปสงค์และอุปทานในภูมิภาค
ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกับการปรับตัวของราคาวัตถุดิบซึ่งแปรตามราคาน้ำมันเตาและความพร้อมของปริมาณผลิต
ทั้งนี้
การขึ้นลงของราคาตลาดของผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปและวัตถุดิบดังกล่าวจะส่งผลกระทบต่ออัตรากำไรและกระแสเงินสดของ
บมจ. ไทยลู้บเบส

ต้นทุนเชื้อเพลิง

ต้นทุนผันแปรที่สำคัญของบริษัทฯ นอกเหนือจากค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ คือ
ต้นทุนค่าเชื้อเพลิงซึ่งเป็นต้นทุนหลักของโรงไฟฟ้าของบริษัทฯ
ตัวชี้วัดที่สำคัญที่สุดของต้นทุนเชื้อเพลิงคือ ราคาของก๊าซธรรมชาติ ทั้งนี้ บมจ. ปตท.
เป็นผู้จัดหาและผู้จัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติรายเดียวในประเทศไทย โดย บมจ. ปตท.
ส่งมอบก๊าซธรรมชาติให้แก่บริษัทฯ
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ผ่านทางระบบท่อส่งก๊าซ

ความเคลื่อนไหวของราคาเชื้อเพลิง

ราคาน้ำมันที่สูงมีผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนของเชื้อเพลิงหลัก (ก๊าซธรรมชาติ)
และเชื้อเพลิงสำรอง (น้ำมันดีเซล) ของโรงไฟฟ้า
ราคาของก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดีเซลขึ้นอยู่กับการเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบเนื่องจากเชื้อเพลิงทั้งสองประเภทเป็นเชื้อเพลิงที่ทดแทนกันได้สำหรับธุรกิจผลิตไฟฟ้า
อย่างไรก็ดี
ความเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันมีผลกระทบน้อยมากต่อผลการดำเนินงานธุรกิจผลิตไฟฟ้าของบริษัทฯ
เพราะตามสัญญาซื้อไฟฟ้าของ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และของ
บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระกำหนดให้ราคาเชื้อเพลิงถูกรวมอยู่ในค่าไฟฟ้าที่ขายให้กับ กฟผ.
และลูกค้ารายอื่น

ความมีเสถียรภาพของโรงไฟฟ้า

รายได้จากโรงไฟฟ้าของบริษัทฯ ขึ้นอยู่กับความมีเสถียรภาพ (Reliability) ของโรงไฟฟ้า
และความพร้อม (Availability) ในการจ่ายไฟฟ้าเพื่อขายให้แก่กฟผ. ตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า
รวมทั้งการขายให้แก่ลูกค้าอุตสาหกรรม เช่น บจ. ไทยพาราไซลีน บมจ. ไทยลู้บเบส และบริษัทฯ
ทั้งนี้ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระอาจต้องเสียค่าปรับตามสัญญา
หากมีการหยุดเดินเครื่องนอกกำหนดการ (Unplanned Outage) และในกรณีของบจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ หากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ จะได้รับไฟฟ้าสำรองจากกฟผ.
ตามข้อตกลงเรื่องการจัดหาไฟฟ้าสำรองกับ กฟผ.

ความมีเสถียรภาพในการจัดหาก๊าซธรรมชาติ

ความมีเสถียรภาพในการจัดหาก๊าซธรรมชาติเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อผลการดำเนินงานของธุรกิจผลิตไฟฟ้า
โดยโรงไฟฟ้าของบริษัทฯ ได้รับการออกแบบมาให้ใช้ก๊าซธรรมชาติที่จัดหาให้โดยบมจ. ปตท. ดังนั้น
เพื่อเป็นหลักประกันการส่งมอบก๊าซธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และบจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระได้เข้าทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ บมจ. ปตท. เป็นเวลา 25 ปี
หากเกิดเหตุการณ์ที่ไม่สามารถจัดหาก๊าซธรรมชาติได้ในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง กฟผ. ซึ่งเป็น
ลูกค้ารายเดียวของบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระจะมีสิทธิตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้าที่จะขอให้ บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระ ใช้น้ำมันดีเซลเป็น
พลังงานสำรองและ กฟผ. จะชำระค่าพลังงานที่เพิ่มขึ้นให้แก่ บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระตามสูตรคำนวณที่กำหนดในสัญญาซื้อขาย
ไฟฟ้า ทั้งนี้
การใช้น้ำมันดีเซลเป็นเชื้อเพลิงอาจทำให้ประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้าลดลงและมีต้นทุนการบำรุงรักษาที่สูงขึ้น
แต่เนื่องจากโดยปกติแล้วราคาของน้ำมันดีเซลจะสูงกว่าราคาของก๊าซธรรมชาติ ดังนั้น
กฟผ.จึงกำหนดให้ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
เดินเครื่องโรงไฟฟ้าโดยใช้น้ำมันดีเซลเฉพาะในกรณีที่มีความจำเป็นเท่านั้น และในกรณีดังกล่าว
กฟผ. จะต้องจ่ายส่วนเพิ่มจาก
ค่าพลังงานตามสูตรที่อิงกับราคาน้ำมันดีเซลที่กำหนดไว้ในสัญญาซื้อขายไฟฟ้าเพื่อชดเชยส่วนที่บริษัทต้องรับภาระด้วย
ถ้า
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์มีก๊าซธรรมชาติไม่เพียงพอ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
อาจใช้น้ำมันดีเซลแทนในการผลิตไฟฟ้าให้กับ กฟผ. ซึ่งเป็นลูกค้าหลักของบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียค่าปรับภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าและรับค่าชดเชยจาก
บมจ. ปตท.
จากการจัดหาก๊าซธรรมชาติไม่เพียงพอในจำนวนที่เท่ากับต้นทุนที่เกิดจากการผลิตไฟฟ้าให้กับกฟผ.
เว้นแต่จะเกิดจากเหตุสุดวิสัย บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์อาจรวมต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากการใช้น้ำมันดีเซลไว้ในราคาไฟฟ้าที่ขายให้กับลูกค้าอันได้แก่
บจ. ไทยพาราไซลีน บมจ. ไทยลู้บเบส และบริษัทฯ ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
รวมทั้งการปรับค่าไฟฟ้าตามสูตรการปรับค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ (Ft) ซึ่งปกติจะมีการปรับทุก 4
เดือน

ความพร้อมในการจัดหาน้ำ

น้ำเป็นองค์ประกอบสำคัญอีกองค์ประกอบหนึ่งของต้นทุนผันแปรของโรงไฟฟ้า บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ใช้น้ำจากหน่วยกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืด (Seawater Desalination Unit)
และน้ำที่มีแร่ธาตุต่ำมาก (Demineralized Water) ที่บริษัทฯ เป็น
ผู้จัดหาให้ประมาณปีละ 7-8 แสนตัน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ใช้น้ำดิบที่ บริษัท
จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน) ขายให้ประมาณปีละ 7 ล้านตัน
บริษัทฯ และบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
ได้ทำสัญญาซื้อขายน้ำระยะยาวเพื่อเป็นหลักประกันว่าจะสามารถจัดหาน้ำได้ นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังมีหน่วยกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืด (Seawater Desalination Unit) ซึ่งทำให้บริษัทฯ
สามารถใช้น้ำทะเลแทนได้ในกรณีที่เกิดภาวะขาดแคลนน้ำดิบ
และยังมีสัญญาในการจัดหาน้ำกับผู้ขายน้ำรายอื่น ๆ อีก

ตลาดการขนส่งทางเรือในภูมิภาคและความเพียงพอของเรือ

ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการขนส่งทางเรือในประเทศ ซึ่งรวมถึงธุรกิจของบจ. ไทยออยล์มารีนด้วย
ได้แก่ จำนวนเรือ
ขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี สภาพเศรษฐกิจโดยรวม ปริมาณของธุรกรรมการค้า
และความต้องการของลูกค้าในการ
ขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี

1.  คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงาน

    1.  ภาพรวม

บริษัทฯ ประกอบกิจการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
โดยเป็นเจ้าของและเป็น
ผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันแบบเดี่ยว (Single - Site) ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ
ซึ่งเป็นโรงกลั่นที่มีกระบวนการกลั่นแบบ
คอมเพล็กซ์ (Complex Refinery) ที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก
โดยมีกำลังการกลั่นน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ ประมาณ 220,000 บาร์เรลต่อวัน
คิดเป็นประมาณร้อยละ 21 ของกำลังการกลั่นทั้งหมดในประเทศ นอกจากธุรกิจการกลั่นน้ำมันแล้ว
บริษัทฯ ยังประกอบธุรกิจอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้าโดยการลงทุนผ่านบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
ซึ่งบริษัทฯ ถือหุ้นร้อยละ 55 และ
บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซึ่งบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ถือหุ้นร้อยละ 56 นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังประกอบธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีโดยการลงทุนผ่าน บจ. ไทยพาราไซลีน ซึ่งบริษัทฯ
เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด ธุรกิจผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานโดยลงทุนผ่าน
บมจ. ไทยลู้บเบส ซึ่งบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด และธุรกิจขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีต่าง ๆ
ซึ่งประกอบด้วยการลงทุนผ่าน บจ. ไทยออยล์มารีน ซึ่งบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมดแต่เพียงผู้เดียว
และผ่านบจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย ซึ่งบริษัทฯ
ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 9

ยอดขายสุทธิ

โดยทั่วไป บริษัทฯ จะบันทึกการขายเมื่อบริษัทฯ ส่งมอบผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้แก่ลูกค้า
โดยจะถือว่ามีการส่งมอบเกิดขึ้นเมื่อมีการขนถ่ายสินค้าลงเรือบรรทุกน้ำมัน
(ตามวันที่ระบุในใบตราส่ง – Bill of Lading) หรือรถบรรทุกน้ำมัน
หรือส่งผ่านท่อส่งน้ำมันให้แก่ลูกค้า สำหรับลูกค้าในประเทศ บริษัทฯ
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้กับบริษัทน้ำมันขนาดใหญ่ 3 รายประกอบด้วย บมจ. ปตท.
เชลล์ คาลเท็กซ์ และผู้ค้าส่งน้ำมันอื่นอีกหลายรายรวมทั้งบริษัทที่เกี่ยวข้อง โดยใน
ปี 2546 บริษัทฯ จำหน่ายผลิตภัณฑ์เป็นจำนวนประมาณร้อยละ 89
ของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในตลาดภายในประเทศ โดยร้อยละ 44 จำหน่ายให้ บมจ. ปตท.
ร้อยละ 14 จำหน่ายให้เชลล์ ร้อยละ 4 จำหน่ายให้คาลเท็กซ์ ร้อยละ 24 จำหน่ายให้แก่
ผู้ค้าน้ำมันรายอื่น และร้อยละ 3 เป็นการจำหน่ายให้แก่บจ. ไทยพาราไซลีน
และส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 11 ส่งออกไปยังประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคเอเชีย ในปี 2547 บริษัทฯ
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในตลาดในประเทศประมาณร้อยละ 88 ของปริมาณรวม
โดยร้อยละ 45 จำหน่ายให้ บมจ. ปตท. ร้อยละ 10 จำหน่ายให้เชลล์ ร้อยละ 3
จำหน่ายให้คาลเท็กซ์ และร้อยละ 27 จำหน่ายให้ผู้ค้าน้ำมันรายอื่น ร้อยละ 3
เป็นการขายให้บริษัทที่เกี่ยวข้อง และส่งออกส่วนที่เหลือร้อยละ 12 ไปยังประเทศอื่นๆ
ในภูมิภาคเอเชีย

ตารางแสดงยอดขายสุทธิของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปสำหรับปี 2545 2546 และ 2547

หน่วย:ล้านบาท

  -----------------------------------------------------------------------------
                                     รอบปีบัญชีสิ้นสุดวันที่                
                                     31 ธันวาคม                     
  ---------------------------------- ---------------- ------------ ------------
                                     2545             2546         2547

                                                                   

  ก๊าซปิโตรเลียมเหลว                    3,622            4,627        5,773

  เบนซินไร้สารตะกั่ว                     22,942           35,182       44,751

  น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน / น้ำมันก๊าด       13,356           18,073       23,160

  น้ำมันดีเซลหมุนช้า / น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว     43,068           61,784       80,541

  น้ำมันเตา                            5,943            9,729        11,248

  มิกซ์ไซลีนส์                           5,236            7,226        10,715

  ลอง เรสิดิว                          -                1,361        (12) ⁽³⁾

  Isomerate / Reformate              760              1,068        673

  กำมะถัน                             70               146          144

  ยางมะตอย ⁽¹⁾                       247              131          -

  รวม ⁽²⁾                            95,244           139,327      176,993
  -----------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ:

(1) ไม่มีการผลิตยางมะตอยตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2546

(2) รวมภาษีสรรพสามิต และภาษีเทศบาล

(3) ปรับปรุงรายการขายลองเรสิดิว ในปี 2546

บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมแบบโคเจนเนอเรชั่นโดยใช้
ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง (Combined-Cycle Co-Generation Power Plant)
ด้วยกำลังการผลิตไฟฟ้า 118 เมกะวัตต์ และไอน้ำ
168 ตันต่อชั่วโมง โดยบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์จำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ กฟผ. จำนวน 41 เมกะวัตต์
และจำหน่ายไฟฟ้าส่วนที่เหลือและ
ไอน้ำให้แก่บริษัทฯ บจ.ไทยพาราไซลีน และบมจ. ไทยลู้บเบส ทั้งนี้ ในปี 2547 รายได้ร้อยละ 78
ของยอดขายสุทธิของ
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์มาจากการจำหน่ายไฟฟ้าและไอน้ำให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบส บจ.
ไทยพาราไซลีน และบริษัทฯ ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าและไอน้ำระยะยาว
รายได้จากการดำเนินงานที่เหลือของบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ มาจากการจำหน่ายไฟฟ้าให้
กฟผ.ตามสัญญาซื้อไฟฟ้ามีกำหนดระยะเวลา 25 ปี รายได้จากการจำหน่ายไฟฟ้าของบจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ ได้รับการประกันรายได้ภายใต้ข้อตกลงการรับประกันปริมาณการซื้อไฟฟ้าขั้นต่ำ
(Take-or-Pay) ซึ่งกำหนดให้ลูกค้าต้องซื้อไฟฟ้าหรือไอน้ำขั้นต่ำในปริมาณที่ไม่น้อยกว่าที่ตกลงกัน
โดย กฟผ. ต้องรับซื้อไฟฟ้าอย่างน้อยร้อยละ 80 ของปริมาณที่ตกลงตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับ กฟผ.
ลูกค้ารายอื่น ๆ ต้องรับซื้อไฟฟ้าอย่างน้อยร้อยละ 70 ของปริมาณที่ตกลงตามสัญญาและบมจ.
ไทยลู้บเบส และบริษัทฯ ต้องรับซื้อไอน้ำอย่างน้อยร้อยละ 85 ของปริมาณที่ตกลงกันตามสัญญา ทั้งนี้
ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้า กฟผ. ตกลงจ่ายเงิน
ค่าพลังไฟฟ้า (Capacity Payment)ให้แก่บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ตามจำนวนและราคาที่มีการตกลงกันตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า และกฟผ.
ยังตกลงที่จะจ่ายค่าพลังงานไฟฟ้า (Energy Payment) ให้แก่บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
ตามสูตรที่กำหนดไว้ในสัญญาซื้อขายไฟฟ้า

บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซึ่งเป็นบริษัทที่บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 56
ประกอบกิจการโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมโดยที่ใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง (Natural
Gas-Fired Combined-Cycle Power Plant) ด้วยกำลังการผลิตไฟฟ้าขนาด 700
เมกะวัตต์และจำหน่ายไฟฟ้าทั้งหมดที่ผลิตได้ให้แก่ กฟผ.
ภายใต้สัญญาการซื้อขายไฟฟ้าซึ่งมีระยะเวลา 25 ปี โดยมีข้อตกลงที่ กฟผ.
จะต้องชำระค่าไฟฟ้าให้บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระตามกำลังการผลิตไฟฟ้าที่กำหนดในสัญญา
(Take-or-Pay ร้อยละ 100) สัญญายังระบุให้ กฟผ. จ่ายค่าความพร้อมจ่ายพลังไฟฟ้า
(Availability Payment) ให้แก่ บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระในจำนวนที่ตกลงกันเพื่อครอบคลุมค่าใช้จ่ายคงที่ ภาระหนี้สินและผลตอบแทนแก่บริษัท
และระบุให้ กฟผ. จ่ายค่าพลังงานไฟฟ้า (Energy Payment)
ตามสูตรคำนวณที่ระบุไว้ตามข้อสัญญา

บจ. ไทยออยล์มารีน
ประกอบธุรกิจขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีด้วยเรือขนส่งทางทะเล
ทั้งภายในและต่างประเทศ ในปัจจุบัน บจ. ไทยออยล์มารีน
มีเรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีจำนวน 7 ลำ ที่มีความสามารถในการบรรทุกรวมทั้งสิ้น
43,340 ตันบรรทุก (Deadweight Ton) บจ. ไทยออยล์มารีน
มีรายได้ค่าระวางขนส่งจากการให้บริการขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีให้แก่ทั้งลูกค้าในประเทศและต่างประเทศด้วย
นอกจากรายได้ค่าบริการขนส่งทางเรือซึ่งเป็นของบจ. ไทยออยล์มารีนเองแล้ว บจ.
ไทยออยล์มารีน
ยังมีรายได้ค่าบริการขนส่งทางเรือในจำนวนที่มีนัยสำคัญจากรายได้ค่าบริการขนส่งช่วง
(Sub-Chartered) ในปัจจุบัน บจ. ไทยออยล์มารีน
ให้บริการลูกค้าในประเทศและในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกซึ่งรวมถึงประเทศเวียดนาม สิงคโปร์
อินโดนีเซีย จีน เกาหลีใต้ อินเดีย พม่า และฟิลิปปินส์

บจ. ไทยพาราไซลีน ดำเนินการโรงงานผลิตพาราไซลีนขนาด 289,000 ตันต่อปี
โดยใช้มิกซ์ไซลีนส์เป็นวัตถุดิบ และใช้เทคโนโลยีการผลิตจาก Universal Oil Products Asia
Pacific Pte. Ltd. โรงงานของ บจ. ไทยพาราไซลีนตั้งอยู่ใกล้กับโรงกลั่นของบริษัทฯ
และมีท่อเชื่อมระหว่างโรงงานของบจ. ไทยพาราไซลีน และโรงกลั่นของบริษัทฯ
เพื่อการส่งมอบมิกซ์ไซลีนส์และรับมอบผลิตผลพลอยได้ บริษัทฯ ได้เข้าซื้อหุ้นจากผู้ถือหุ้นรายอื่นของ
บจ. ไทยพาราไซลีน เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2547 ทำให้ปัจจุบันบริษัทฯ ถือหุ้นทั้งหมดใน บจ.
ไทยพาราไซลีน แต่เพียงผู้เดียว

บมจ. ไทยลู้บเบส ดำเนินการโรงงานผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานขนาด 270,000 ตันต่อปีโดยใช้
Arabian Light Long Residue เป็นวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต และใช้เทคโนโลยีจาก Bechtel
Corporation ในกระบวนการผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานจะทำให้เกิดยางมะตอยจำนวน 400,000
ตันต่อปีและผลิตผลพลอยได้อื่นๆ ในจำนวน 270,000 ตันต่อปี โรงงานของ
บมจ. ไทยลู้บเบสอยู่ใกล้กับโรงกลั่นของบริษัทฯ บมจ.
ไทยลู้บเบสประสบสภาวะขาดทุนในอดีตโดยมีสาเหตุมาจากการที่กำไรตกต่ำและการมีภาระทางการเงินมาก
ดังนั้น บมจ. ไทยลู้บเบส จึงได้ยื่นขอฟื้นฟูกิจการต่อศาลล้มละลาย และศาลล้มละลายมีคำสั่งให้
บมจ. ไทยลู้บเบสเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2546 บมจ.
ไทยลู้บเบสได้หยุดดำเนินกิจการตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2546 จนถึง สิงหาคม 2546
เนื่องจากประสบปัญหาสภาพคล่อง ตั้งแต่เดือนกันยายนถึงเดือนตุลาคม 2546
บมจ. ไทยลู้บเบส ได้รับจ้างผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานให้แก่ บมจ. ปตท. โดยคิดค่าธรรมเนียม
ในวันที่ 30 ธันวาคม 2546
บมจ. ไทยลู้บเบสได้เข้าทำสัญญากับ Green Power Petroleum (“GPP”)
ซึ่งสัญญาดังกล่าวมีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2547 โดย GPP
จะจัดหาวัตถุดิบและซื้อผลิตภัณฑ์บางส่วนจาก บมจ. ไทยลู้บเบส โดยสัญญาฉบับนี้ต่ออายุได้เป็นรายปี
เป็นระยะเวลารวม 3 ปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อตกลงระหว่างคู่สัญญา บมจ.
ไทยลู้บเบสได้ปรับโครงสร้างหนี้ของตนเสร็จสิ้นเมื่อเดือนธันวาคม 2546
ซึ่งทำให้สามารถลดหนี้เงินกู้ผิดนัดระยะสั้นของสถาบันการเงินจำนวน 407 ล้านบาท
และลดหนี้เงินกู้ผิดนัดระยะยาวจำนวน 6,403 ล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545
เหลือเท่ากับศูนย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 นอกจากนี้ บมจ.
ไทยลู้บเบสมีกำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 7,957 ล้านบาทเมื่อสิ้นปี 2546 บมจ.
ไทยลู้บเบสยังได้บันทึกขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์โรงงานและอุปกรณ์จำนวน 3,378
ล้านบาทด้วย เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2547 บริษัทฯ ได้เข้าซื้อหุ้นจากผู้ถือหุ้นรายอื่นของ
บมจ. ไทยลู้บเบส ทำให้ปัจจุบันบริษัทฯ ถือหุ้นทั้งหมดในบมจ. ไทยลู้บเบส แต่เพียงผู้เดียว
ต่อมาศาลล้มละลายมีคำสั่งให้
บมจ. ไทยลู้บเบสออกจากแผนฟื้นฟูกิจการ เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2547

ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมัน (Oil Processing Fees)

บริษัทฯ ได้ทำสัญญาให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบกับ บมจ. ปตท. ในปี 2542
โดยเมื่อบริษัทฯ ร้องขอ
บมจ. ปตท. จะจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ตามที่บริษัทฯ กำหนดและบริษัทฯ
จะให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันที่โรงกลั่นของบริษัทฯ
หากข้อตกลงดังกล่าวได้รับความเห็นชอบจากบมจ. ปตท. สัญญานี้ทำให้บริษัทฯ
มีหลักประกันในการจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีความต้องการใช้เงินทุนหมุนเวียนสูงอันเนื่องจากการที่ราคาน้ำมันสูงขึ้น
ในทางกลับกัน บมจ. ปตท.
ก็จะมีหลักประกันว่าจะมีแหล่งในการจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเพื่อนำมาจำหน่ายต่อไป
โดยในช่วงปี 2542 ถึงปี 2545 บมจ. ปตท. ได้จัดหาน้ำมันดิบให้บริษัทฯ และบริษัทฯ
ได้ทำการรับจ้างกลั่นน้ำมันให้กับ บมจ. ปตท.โดยได้รับค่าธรรมเนียมการกลั่นน้ำมันจาก บมจ.
ปตท. บริษัทฯ มีการรับรู้รายได้จากค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันเป็นรายเดือน
ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันนี้จะคำนวณจากส่วนต่างของมูลค่ารวมของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่บมจ.
ปตท. ได้รับ กับมูลค่ารวมของน้ำมันดิบที่เกี่ยวข้องและวัตถุดิบอื่น ๆ
ที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการกลั่นในเดือนเดียวกัน รวมทั้งค่าใช้จ่ายอื่นๆ ของคู่สัญญาแต่ละฝ่ายด้วย
(ถ้ามี)

ต้นทุนขายและบริการ

ต้นทุนขายและบริการส่วนใหญ่ประกอบด้วยต้นทุนค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
ที่ใช้ในกระบวนการกลั่นคำนวณตามหลัก LIFO (วิธีเข้าหลัง-ออกก่อน หรือ Last In-First
Out) ภาษีสรรพสามิต และเงินส่งเข้ากองทุนต่างๆ ที่ต้องชำระ ภาษีและค่าธรรมเนียมต่างๆ
เหล่านี้จะถูกเรียกเก็บโดยผู้กลั่นน้ำมันซึ่งรวมถึงบริษัทฯ โดยจะรวมเข้าไปกับราคาขาย ภาษีต่างๆ
และเงินส่งเข้ากองทุนจะถูกนำส่งไปยังหน่วยราชการที่รับผิดชอบต่อไป

ต้นทุนขายและบริการสำหรับธุรกิจผลิตไฟฟ้าของบริษัทฯ มาจากราคาก๊าซธรรมชาติที่ บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ และ
บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซื้อเพื่อใช้เป็นพลังงานสำหรับเครื่องกำเนิดพลังงานไฟฟ้า ต้นทุนอื่นๆ
ประกอบด้วย ค่าเสื่อมราคา
ค่าบำรุงรักษา ค่าเบี้ยประกันภัย ต้นทุนในการดำเนินงาน ค่าน้ำดิบ และค่าใช้จ่ายอื่นๆ
ที่เกี่ยวกับโรงงาน

กำไรขั้นต้น

กำไรขั้นต้นคำนวณจากส่วนต่างของยอดขายสุทธิ ค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมัน
และต้นทุนขายและบริการ

รายรับอื่นๆ

-   กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน
    กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจะพิจารณาเฉพาะกำไรจากการแปลงมูลค่าหรือการทำ
    ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศซึ่งเกิดจากการแข็งค่าของเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินในสกุลอื่น
    โดยเฉพาะเงินดอลลาร์สหรัฐ
    โดยส่วนใหญ่แล้วกำไรจะเกิดจากความแตกต่างของอัตราแลกเปลี่ยนที่ถูกบันทึกไว้ (1)
    ระหว่างวันที่ระบุในงบดุลปีก่อนหรือวันที่เกิดเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่นเป็นเงินสกุลต่างประเทศแล้วแต่วันใดจะเกิดทีหลังกับวันที่มีการชำระหนี้ตามรายการเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่น
    ซึ่งจะบันทึกเป็นกำไรจากธุรกรรมอัตราแลกเปลี่ยน และ (2)
    ระหว่างวันที่ระบุเงินในงบดุลปีก่อนหรือวันที่มีการก่อหนี้ขึ้น แล้วแต่วันใดจะเกิดที่หลัง
    กับวันที่มีการทำงบดุลล่าสุด

-   กำไรจากการจ่ายซื้อหนี้คืนก่อนกำหนด
    กำไรจากการจ่ายซื้อหนี้คืนก่อนกำหนดเป็นไปตามสัญญาหลักการปรับโครงสร้างหนี้ (Master
    Restructuring Agreement หรือ MRA) ฉบับลงวันที่ 3 เมษายน 2543
    ที่ยินยอมให้บริษัทฯ สามารถปลดหนี้ได้ก่อนครบกำหนด ในปี 2544 และ 2546 บริษัทฯ
    ได้ซื้อหนี้คืนก่อนครบกำหนดชำระตามที่ระบุไว้ในสัญญาหลักการปรับโครงสร้างหนี้โดยมีส่วนลด
    ในเดือน พฤศจิกายน 2544 บริษัทฯ ได้ซื้อหนี้คืนจากเจ้าหนี้ด้วยเงินสดรวมทั้งสิ้น 4,953
    ล้านบาท ในราคาส่วนลดร้อยละ 48 ของเงินต้นและดอกเบี้ยค้างจ่ายของเงินกู้ระยะยาว
    จำนวน 201 ล้านเหรียญสหรัฐ และ 1,967 ล้านเยน ส่งผลให้บริษัทฯ
    มีกำไรจากการซื้อหนี้คืนก่อนครบกำหนดชำระจำนวน 4,728 ล้านบาท ในวันที่ 30 กันยายน
    2546 บริษัทฯ ได้ซื้อหนี้คืนจากเจ้าหนี้ด้วยเงินสดรวมทั้งสิ้น 3,359 ล้านบาท
    โดยมีส่วนลดร้อยละ 15 ของเงินต้นและดอกเบี้ยค้างจ่ายของจำนวนเงินกู้ระยะยาว
    เป็นจำนวน
    97 ล้านเหรียญสหรัฐ และ 340 ล้านเยน
    คิดเป็นกำไรจากการซื้อหนี้คืนก่อนครบกำหนดชำระจำนวน 640 ล้านบาท
    โดยสัญญาหลักการปรับโครงสร้างหนี้ได้ถูกยกเลิกไปหลังจากที่มีการปรับโครงสร้างหนี้โดยการจัดหาเงินกู้ยืมใหม่
    (Refinance) การซื้อหนี้คืน และการแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ระยะยาวเมื่อเดือนเมษายน 2547

-   ค่าสินไหมทดแทนสุทธิจากการสูญเสียรายได้ เครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซ (Gas Turbine)
    เครื่องหนึ่ง
    ของบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระได้รับความเสียหายในเดือนตุลาคม 2545
    และสามารถกลับมาใช้งานได้ปกติในเดือนพฤศจิกายน 2546 ซึ่ง บจ.
    ผลิตไฟฟ้าอิสระได้บันทึกเงินที่ได้รับจากการประกันภัยการสูญเสียรายได้เป็นรายได้ในปี 2546

-   เงินชดเชยสำหรับยอดซื้อที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำ เงินชดเชยสำหรับยอดซื้อที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำ
    (Underlifting) เป็นเงินชดเชยที่บจ.
    ไทยออยล์เพาเวอร์ได้รับจากลูกค้าที่ไม่ใช่บริษัทย่อยของบริษัทฯ ซึ่งได้แก่
    บจ. ไทยพาราไซลีน และบมจ. ไทยลู้บเบส
    ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าและสัญญาซื้อขายไอน้ำกับ
    บจ. ไทยพาราไซลีน ฉบับลงวันที่ 19 ธันวาคม 2540 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมลงวันที่ 27
    ธันวาคม 2543 และภายใต้สัญญากับ บมจ. ไทยลู้บเบส ฉบับลงวันที่ 25 มิถุนายน 2541
    (เรียกโดยรวมว่าสัญญาซื้อขายไฟฟ้าและไอน้ำ) ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าและไอน้ำ บจ.
    ไทยพาราไซลีน และบมจ. ไทยลู้บเบส
    ในฐานะลูกค้ามีหน้าที่ในการรับซื้อไฟฟ้าหรือไอน้ำขั้นต่ำไม่น้อยกว่าร้อยละ 70
    ของปริมาณไฟฟ้าและร้อยละ 85 ของปริมาณไอน้ำตามที่มีการตกลงไว้ตามลำดับ ในตอนสิ้นปี
    ถ้าลูกค้ารับมอบสินค้าไปน้อยกว่าปริมาณขั้นต่ำที่มีการตกลงกันไว้ (Minimum Take
    Obligations) ลูกค้าต้องจ่ายส่วนต่างสำหรับส่วนที่รับซื้อไปน้อยกว่าที่กำหนดให้แก่ บจ.
    ไทยออยล์เพาเวอร์ ตามสูตรที่มีการตกลงไว้ อย่างไรก็ดี บจ. ไทยพาราไซลีน และบมจ.
    ไทยลู้บเบสจะสามารถรับไฟฟ้าหรือไอน้ำในส่วนของปริมาณที่ชำระไปแล้วได้ภายในสองปี
    (Make-Up) โดยไม่ต้องจ่ายค่าไฟฟ้าหรือไอน้ำนั้นอีก
    แต่ทั้งนี้จะต้องซื้อไฟฟ้าให้ครบตามปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดในสัญญาสำหรับปีนั้น ๆ ก่อน
    ยกเว้นหน้าที่ของ
    บจ. ไทยพาราไซลีนในการรับซื้อไอน้ำในปริมาณขั้นต่ำ ซึ่งได้ถูกยกเลิกตั้งแต่ปี 2546
    เป็นต้นไป

  ในปี 2545 บจ. ไทยพาราไซลีน ซื้อไอน้ำในปริมาณที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในสัญญาจาก
  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ เนื่องจากบจ.
  ไทยพาราไซลีนมีการผลิตไอน้ำเพื่อใช้เองในปริมาณที่เพียงพอ ด้วยเหตุดังกล่าว บจ.
  ไทยพาราไซลีนจึงต้องจ่ายค่าชดเชยสำหรับยอดซื้อที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำจำนวน 9 ล้านบาทให้แก่
  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ในปี 2545 และเนื่องจากปริมาณความต้องการไอน้ำลดลงกว่าที่คาดไว้
  บจ. ไทยพาราไซลีนและบจ.ไทยออยล์เพาเวอร์ จึงได้เข้าทำสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 1
  (Addendum No. 1) เพื่อแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาซื้อพลังงานไอน้ำลงวันที่ 2 มกราคม 2546
  ซึ่งในสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมฉบับดังกล่าว บจ.
  ไทยพาราไซลีนไม่มีภาระในการรับซื้อไอน้ำในปริมาณขั้นต่ำอีกต่อไป และ บจ.
  ไทยออยล์เพาเวอร์จะเป็นผู้จัดหาไอน้ำให้
  บจ. ไทยพาราไซลีนตามที่มีการร้องขอ ดังนั้น บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
  จึงได้รับรู้เงินดังกล่าวเป็นรายได้ในไตรมาสที่สี่ของปี 2546

  หลังจากภาวะวิกฤตทางการเงินในภูมิภาคเอเชียในปี 2540 บมจ.
  ไทยลู้บเบสประสบปัญหาทางการเงิน
  เนื่องจากภาวะปริมาณผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานมีมากเกินความต้องการของตลาด
  การแข่งขันที่รุนแรงขึ้น และภาระหนี้ที่เพิ่มขึ้นเนื่องจากการลดค่าเงินบาท ดังนั้น บมจ.
  ไทยลู้บเบส จึงได้ดำเนินการการปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้ในปี 2541 อย่างไรก็ดี
  เนื่องจากปัญหาสภาพคล่องทางการเงินทำให้บมจ. ไทยลู้บเบส หยุดประกอบ
  กิจการตั้งแต่สิ้นเดือนกรกฎาคม 2544 ถึงกลางเดือนสิงหาคม 2546 ในช่วงระยะเวลาดังกล่าว
  บมจ. ไทยลู้บเบส
  ไม่สามารถซื้อไฟฟ้าและไอน้ำจาก บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
  ได้ถึงปริมาณขั้นต่ำทำให้ต้องชำระค่าชดเชยให้
  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ เป็นจำนวน 44 ล้านบาทในปี 2543 จำนวน 133 ล้านบาทในปี 2544
  และจำนวน
  272 ล้านบาท ในปี 2545 นอกจากนี้
  ยังไม่สามารถรับซื้อไฟฟ้าและไอน้ำชดเชยปริมาณที่ซื้อไม่ครบโดยการเพิ่มการซื้อ
  (Make-Up)ให้มากกว่าปริมาณขั้นต่ำที่ตกลงกันภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้สองปีส่งผลให้
  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์รับรู้รายได้จากเงินชดเชยสำหรับยอดขายที่ต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำในปี
  2543 เป็นจำนวน
  44 ล้านบาท เป็นรายได้ในปี 2545 และเงินชดเชยสำหรับปี 2544 ถึง 2546 จำนวน 405
  ล้านบาทเป็นรายได้ในปี 2546 ภาระการซื้อในปริมาณซื้อที่ขั้นต่ำที่กำหนดของ บมจ.
  ไทยลู้บเบสได้รับการปรับโครงสร้างหนี้ ตามแผนฟื้นฟูกิจการของ บมจ. ไทยลู้บเบส ฉบับวันที่ 16
  ตุลาคม 2546 ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากศาลล้มละลายกลางในปี 2546 ซึ่งภายใต้แผนดังกล่าว
  บมจ. ไทยลู้บเบสตกลงจะจ่ายเงินชดเชยให้ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ จำนวน
  267 ล้านบาท โดยการผ่อนชำระเป็นงวดรวมทั้งสิ้นห้างวดโดยเริ่มตั้งแต่ปี 2547

รายได้อื่น

  รายได้อื่น ๆ ของบริษัทฯ ที่สำคัญประกอบด้วย

-   รายได้จากดอกเบี้ย
    ดอกเบี้ยที่ได้รับจากเงินฝากในธนาคารและการลงทุนระยะสั้นในตั๋วสัญญาใช้เงินของบริษัทฯ
    และบริษัทย่อย

-   ค่าธรรมเนียมการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึก บริษัทฯ
    ได้รับค่าผ่านท่อจากเอสโซ่สำหรับการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกของบริษัทฯ

-   รายได้เงินชดเชยภาษีสินค้าส่งออก (มุมน้ำเงิน)

ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

-   ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร
    ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารประกอบด้วยค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพนักงานที่ไม่เกี่ยวกับการผลิต
    ค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์ที่ไม่เกี่ยวกับการผลิตและต้นทุนอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับการผลิต
    ค่าที่ปรึกษากฎหมายและค่าที่ปรึกษาอื่น ๆ

-   ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน
    ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนพิจารณาเฉพาะขาดทุนจากการแปลงมูลค่าหรือการทำ
    ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศซึ่งเกิดจากการอ่อนค่าของเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินในสกุลอื่น
    โดยเฉพาะเงินดอลลาร์สหรัฐ
    โดยส่วนใหญ่แล้วขาดทุนจะเกิดจากความแตกต่างของอัตราแลกเปลี่ยนที่ถูกบันทึกไว้ (1)
    ระหว่างวันที่ระบุในงบดุลปีก่อนหรือวันที่เกิดเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่นเป็นเงินสกุลต่างประเทศแล้วแต่วันใดจะเกิดที่หลังกับวันที่มีการชำระหนี้ตามรายการเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่น
    กล่าวคือ เป็นขาดทุนจากธุรกรรมอัตราแลกเปลี่ยนที่ถูกบันทึกไว้ และ (2)
    ระหว่างวันที่ระบุเงินในงบดุลปีก่อนหรือวันที่มีการก่อหนี้ขึ้น แล้วแต่วันใดจะเกิดที่หลัง
    กับวันที่มีการทำงบดุลล่าสุด

-   เงินชดเชยค่าเสียหายภายใต้สัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่ายฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
    ค่าใช้จ่ายที่เป็นเงินชดเชยตามสัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่ายฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
    (Supplemental Supply and Offtake Agreement) เป็นเงินชดเชยที่ บมจ.
    ไทยลู้บเบส เป็นเจ้าหนี้ของบริษัทฯ ตามสัญญาฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
    ลงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2538 ระหว่างผู้ถือหุ้นของ บมจ. ไทยลู้บเบส (ซึ่งรวมถึงบริษัทฯ
    ด้วย) และเจ้าหนี้
    ของ บมจ.ไทยลู้บเบส ตามสัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่าย บริษัทฯ
    และผู้ถือหุ้นรายอื่นๆ
    ของบมจ. ไทยลู้บเบสจะต้องชำระค่าเสียหายให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบสในกรณี (1)
    ไม่สามารถจัดหาวัตถุดิบหรือซื้อผลิตภัณฑ์ได้ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในสัญญา และ/หรือ (2)
    บมจ. ไทยลู้บเบสปฏิบัติผิดเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในสัญญากู้ อย่างไรก็ตาม
    สัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่ายดังกล่าวได้ถูกยกเลิกโดยผู้บริหารแผนฟื้นฟูกิจการของบริษัทฯ
    ในปี 2543 ซึ่งบริษัทฯ จะผ่อนชำระเงินชดเชยนี้ตามที่ระบุไว้ในสัญญาหักกลบลบหนี้ (Claims
    Settlement Package Agreement) ลงวันที่ 27 กันยายน 2543 ระหว่าง บมจ.
    ไทยลู้บเบส
    บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และบริษัทฯโดยตามสัญญาดังกล่าว บริษัทฯ จะต้องชำระหนี้ให้แก่
    บมจ. ไทยลู้บเบส เป็นงวด ๆ รวมทั้งสิ้นสิบสามงวดในจำนวนที่แตกต่างกัน เริ่มตั้งแต่ 31
    มีนาคม 2547 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2553
    ซึ่งเงื่อนไขดังกล่าวเป็นหนึ่งในเงื่อนไขเพื่อแลกกับสิทธิที่จะได้รับหุ้นของ บมจ. ไทยลู้บเบส
    จำนวนร้อยละ 13 ของหุ้นทั้งหมดของ บมจ. ไทยลู้บเบส
    หลังจากที่ศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งเห็นชอบกับแผนฟื้นฟูกิจการของ
    บมจ. ไทยลู้บเบส ในเดือนธันวาคม 2546 บริษัทฯ
    ได้รับรู้เงินชดเชยดังกล่าวเป็นค่าใช้จ่ายตามเกณฑ์สิทธิใน
    ปี 2546 และได้รับหุ้นออกใหม่ของ บมจ. ไทยลู้บเบสจำนวน 36.8 ล้านหุ้น

-   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ บริษัทฯ
    จะทำการประเมินมูลค่าสินทรัพย์เมื่อมีข้อมูลบ่งชี้ว่ามูลค่าของที่ดิน อาคาร อุปกรณ์
    และสินทรัพย์อื่นๆ (โดยคิดจากราคาขายสินทรัพย์หรือมูลค่าในการใช้งาน แล้วแต่จำนวนใดจะ
    สูงกว่า) ต่ำกว่ามูลค่าที่บันทึกบัญชีไว้
    การประเมินดังกล่าวจะพิจารณาจากตัวทรัพย์สินหรือหน่วยทรัพย์สินที่สามารถก่อให้เกิดรายได้ที่เป็นเงินสด
    ถ้ามูลค่าทางบัญชีสูงกว่ามูลค่าของสินทรัพย์ดังกล่าว บริษัทฯ
    จะบันทึกขาดทุนจากการด้อยค่าของทรัพย์สินเป็นรายจ่ายในงบกำไรขาดทุน
    เท่ากับส่วนต่างระหว่างราคาที่เป็นธรรมกับมูลค่าสุทธิ ทั้งนี้ ตามมาตรฐานบัญชีไทยฉบับที่ 32
    บริษัทฯ ต้องทำการประเมินราคาที่ดิน เครื่องจักร อุปกรณ์ และ
    ทรัพย์สินอื่นๆ ทุก ๆ 3-5 ปี อย่างไรก็ตาม
    ส่วนเกินทุนจากการตีราคาทรัพย์สินซึ่งถูกบันทึกเป็นการปรับปรุง
    ส่วนของผู้ถือหุ้นจะไม่สามารถนำมาจ่ายเป็นเงินปันผลได้

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินได้แก่ดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายทางการเงินที่เกิดจากการกู้ยืมเงินระยะยาวและระยะสั้นของบริษัทฯ
และบริษัทในเครือ

ภาษีเงินได้

บริษัทฯ มีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในประเทศไทย ซึ่งในปัจจุบันมีอัตราอยู่ที่ร้อยละ 30
ของกำไรสุทธิ
อย่างไรก็ดี ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทฯ มีผลขาดทุนสะสมทางภาษีเป็นจำนวนประมาณ
7,458 ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯ ได้นำ ไปหักจากกำไรสุทธิที่ต้องเสียภาษีของปี 2547

ในปัจจุบัน หลังจากบริษัทฯได้นำหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ
บริษัทฯได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีโดยจะเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลลดลงจากร้อยละ 30 เหลือร้อยละ 25
ของกำไรสุทธิเป็นระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่ปี 2548-2552

1.  การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานตามงบการเงินรวม

การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานสำหรับปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2547
เปรียบเทียบกับผลการดำเนินงานสำหรับสำหรับปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2546

ยอดขายสุทธิ

ยอดขายสุทธิตามงบการเงินรวมของบริษัทฯ เพิ่มขึ้น 38,852 ล้านบาท หรือร้อยละ 27 จาก
145,949 ล้านบาท ในปี 2546 เป็น184,801 ล้านบาท ในปี 2547
โดยส่วนใหญ่เป็นผลมาจากยอดขายสุทธิของบริษัทฯ ที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 27
เนื่องจากยอดขายสุทธิของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปสูงขึ้นจากการที่ราคาเฉลี่ยของ MOPS
ของน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน และน้ำมันดีเซลสูงขึ้น ในอัตราร้อยละ 34
ร้อยละ 44 และร้อยละ 38 ตามลำดับ

ตารางราคาน้ำมันสำเร็จรูปเฉลี่ยในปี 2546 และ 2547

+-------------------------------------+----------+----------+----------+
| ราคาน้ำมันสำเร็จรูปเฉลี่ย                 | ปี 2547   | ปี 2546   | เพิ่มขึ้น    |
| (เหรียญสรอ./บาร์เรล)                  |          |          |          |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
| น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว                  | 46.69    | 34.74    | 11.95 /  |
|                                     |          |          | 34%      |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
| น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน                  | 47.43    | 33.00    | 14.43 /  |
|                                     |          |          | 44%      |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
| น้ำมันดีเซล                            | 44.90    | 32.45    | 12.45 /  |
|                                     |          |          | 38%      |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+

ยอดขายไฟฟ้าและไอน้ำของ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์เพิ่มขึ้นเป็น 2,942 ล้านบาทในปี 2547
จากเดิม 2,782 ล้านบาท ใน
ปี 2546 โดยสาเหตุหลักจากการเพิ่มขึ้นของยอดขายให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบส จากการที่ บมจ.
ไทยลู้บเบสได้เริ่มประกอบธุรกิจในกลางเดือนสิงหาคม 2546 ยอดขายไฟฟ้าของ บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระลดลงเป็น 4,349 ล้านบาทในปี 2547 จากเดิม 4,945 ล้านบาท ในปี 2546
โดยสาเหตุหลักจากความพร้อมในการผลิตไฟฟ้าที่ลดลงของ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระในปี 2547
เนื่องจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่ 1
สามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติในเดือนพฤศจิกายน 2546 ทำให้บริษัทฯ
สามารถดำเนินการผลิตไฟฟ้าได้เต็มที่พร้อมกันทั้ง 2 เครื่อง อย่างไรก็ตาม
เครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่ 2 เกิดระเบิดในวันที่ 26 มกราคม 2547
จึงทำให้ยอดขายไฟฟ้าในปี 2547 ลดลงจากปีก่อน รายได้จากค่าบริการขนส่งของบจ.
ไทยออยล์มารีนเพิ่มขึ้นเป็น 906 ล้านบาท ใน
ปี 2547 จากเดิม 790 ล้านบาทในปี 2546
โดยสาเหตุหลักจากความต้องการในการขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์เคมีที่เพิ่มขึ้น

ยอดขายของบจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ.ไทยลู้บเบส ที่รวมรายงานในงบการเงินรวมปี 2547
มีจำนวน 2,219 ล้านบาท และ 1,792 ล้านบาท

ต้นทุนขายและบริการ

ต้นทุนขายเพิ่มขึ้น 24,707 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 18 จาก 140,025 ล้าน บาท ในปี 2546 เป็น
164,732 ล้านบาทในปี 2547
การเพิ่มขึ้นดังกล่าวส่วนใหญ่มาจากต้นทุนค่าขนส่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
ที่เพิ่มขึ้นซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นตามราคาเฉลี่ยสำหรับน้ำมันดิบโอมานที่อัตราร้อยละ 26
และน้ำมันดิบทาปิสที่อัตราร้อยละ 36

ตารางราคาน้ำมันดิบเฉลี่ย ในปี 2546 และ 2547

  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------
  ราคาน้ำมันดิบเฉลี่ย (เหรียญสรอ./บาร์เรล)     ปี 2547      ปี 2546      เพิ่มขึ้น

  โอมาน                                 34.32       27.16       7.16 / 26%

  ทาปิส                                  41.05       30.08       10.97 / 36%

  เวสต์เทกซัส อินเตอร์มีเดียต                 41.16       30.59       10.57 / 35%
  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------

ต้นทุนค่าไฟฟ้าและไอน้ำของบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์เพิ่มขึ้นจาก 2,211 ล้านบาทสำหรับปี 2546
เป็น 2,314 ล้านบาทสำหรับปี 2547 ต้นทุนค่าไฟฟ้าของบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระลดลงจาก 4,271
ล้านบาทสำหรับปี 2546 เป็น 3,995 ล้านบาทสำหรับปี 2547
ด้วยสาเหตุหลักจากอัตราการใช้กำลังการผลิตที่ลดลงในปี 2547
จากการที่เครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่ 1
สามารถกลับมาทำงานได้ตามปกติในเดือนพฤศจิกายน 2546
ซึ่งหักกลบกับผลกระทบจากการหยุดเดินเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่ 2
ภายหลังเหตุระเบิดในช่วงปลายเดือนมกราคม 2547 ต้นทุนค่าระวางของบจ.
ไทยออยล์มารีนเพิ่มขึ้นจาก 764 ล้านบาทสำหรับปี 2546 เป็น 879 ล้านบาทสำหรับปี 2547
เนื่องจากความต้องการขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์เคมีที่เพิ่มขึ้น

ต้นทุนขายของ บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบสรวมรายงานในงบการเงินรวมปี2547
มีจำนวน 2,188 ล้านบาท และ 1,498 ล้านบาท

กำไรขั้นต้น

กำไรขั้นต้นของบริษัทฯ เพิ่มขึ้น 14,145 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 239 จาก 5,924 ล้านบาท ในปี
2546 เป็น 20,069 ล้านบาท ในปี 2547
ด้วยสาเหตุหลักจากอัตราการเพิ่มขึ้นของยอดขายสุทธิของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่มากกว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของต้นทุนน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น
ๆ อันเป็นผลมาจากการปรับตัวของราคาเฉลี่ย MOPS
สำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่สูงกว่าน้ำมันดิบมาก

กำไรจากการกลั่นขั้นต้นของบริษัทฯ โดยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 7.50 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี
2547 เพิ่มขึ้น
4.12 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล หรือ ร้อยละ 122 จากกำไรจากการกลั่นขั้นต้นโดยเฉลี่ยที่เท่ากับ
3.38 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2546
เนื่องจากส่วนต่างที่สูงขึ้นของราคาระหว่างราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
โดยเฉพาะน้ำมันเบนซิน น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน และน้ำมันดีเซล กับราคาน้ำมันดิบ

รายรับอื่น ๆ

-   กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 543 ล้านบาท ในปี 2547
    เป็นผลจากค่าของเงินบาทต่อเหรียญสหรัฐแข็งค่าขึ้น ในปี 2546 โดยเงินบาทแข็งค่าขึ้น 0.54
    บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ เป็น 39.20 บาทต่อ
    1 เหรียญสหรัฐ ในวันที่ 31 ธันวาคม 2547 จาก 39.74 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ ในวันที่
    31 ธันวาคม 2546 กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 3,618 ล้านบาท ในปี 2546
    เป็นผลจากค่าเงินบาทแข็งขึ้น 3.56 บาทต่อ 1 เหรียญสหรัฐ อัตราแลกเปลี่ยนในวันที่ 31
    ธันวาคม 2545 อยู่ที่ 43.30 บาทต่อ 1 เหรียญสหรัฐ

-   กำไรจากการจ่ายซื้อหนี้คืนก่อนกำหนด บริษัทฯ
    มีกำไรจากการซื้อหนี้คืนก่อนครบกำหนดชำระจำนวน
    315 ล้านบาทในปี 2547 เมื่อเทียบกับในปี 2546 ที่ไม่มีรายได้ในส่วนนี้เลย
    เนื่องจากการจัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance) การซื้อหนี้คืนในอัตราส่วนลด
    และการแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ระยะยาวในเดือนเมษายน 2547

-   ค่าสินไหมทดแทนสุทธิจากการสูญเสียรายได้
    ค่าสินไหมทดแทนสุทธิที่ได้รับจากการประกันภัยเนื่องจากการสูญเสียรายได้ลดลง 615 ล้านบาท
    จาก 635 ล้านบาท ในปี 2546 เป็น 20 ล้านบาท ในปี 2547 โดยในเดือนตุลาคม 2545
    เกิดเหตุการณ์ไฟไหม้เครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่ 1 ของบจ.
    ผลิตไฟฟ้าอิสระในช่วงการทดลองเดินเครื่องหลังจากการบำรุงรักษาเครื่องจักรดังกล่าวและได้กลับสู่การเดินเครื่องตามปกติในเดือนพฤศจิกายน
    2546 ซึ่งบจ.
    ผลิตไฟฟ้าอิสระได้บันทึกค่าชดเชยความเสียหายที่ได้รับจากการประกันภัยดังกล่าว จำนวน 635
    ล้านบาทเป็นเงินได้ในปี 2546

-   รายได้อื่นๆ รายได้อื่น ๆ ของบริษัทเพิ่มขึ้น 21 ล้านบาท หรือร้อยละ 3 เป็น 622
    ล้านบาทในปี 2547 จากเดิม
    601 ล้านบาทในปี 2546 ด้วยเหตุผลหลักจากการรวมรายได้อื่นของ บจ. ไทยพาราไซลีน
    และ บมจ. ไทยลู้บเบสจำนวนประมาณ 12 ล้านบาท

  ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

-   ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร เพิ่มขึ้น 632 ล้านบาท
    หรือร้อยละ 110 จาก
    575 ล้านบาทในปี 2546 เป็น 1,207 ล้านบาทในปี 2547
    เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของค่าที่ปรึกษาและค่าใช้จ่ายทางกฎหมายของบริษัทฯ
    ที่เกี่ยวกับการจัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance)
    การซื้อหนี้คืนและการแลกเปลี่ยนหนี้จำนวนประมาณ 121 ล้านบาทในเดือนเมษายน 2547
    ขาดทุนจากการขายเรือบรรทุกก๊าซปิโตรเลียมเหลว จำนวนสองลำของ บจ. ไทยออยล์มารีน
    ในเดือนเมษายน และพฤษภาคม 2547 จำนวน 74 ล้านบาท
    ขาดทุนจากการบันทึกบัญชีรับรู้การขาดทุนจากการขายเรือของบริษัทฯ ให้กับ บจ.
    ไทยออยล์มารีน จำนวน 74 ล้านบาท บริษัทฯ จ่ายภาษีมูลค่าเพิ่ม รวมทั้งเบี้ยปรับเงินเพิ่ม
    กรณีรับจ้างกลั่นให้กับ ปตท. ระหว่างปี 2542–2545 จำนวน 209 ล้านบาท
    และรวมค่าใช้จ่ายอื่น ของ บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบสในงบการเงินรวมปี
    2547 อีกจำนวนประมาณ 113 ล้านบาท

-   เงินชดเชยค่าเสียหายภายใต้สัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่าย จำนวน 277
    ล้านบาท ในปี 2546 เงินจำนวนดังกล่าวจะแบ่งชำระเป็น 30 งวดให้แก่บมจ. ไทยลู้บเบส
    ตามสัญญาหักกลบลบหนี้ ( Claims Settlement Package Agreement )
    ซึ่งเป็นการปรับโครงสร้างเงินชดเชยค่าเสียหายที่บริษัทฯ ค้างชำระตั้งแต่ปี 2542
    ภายใต้สัญญาดังกล่าว

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินลดลง 327 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 12 จาก 2,626
ล้านบาทในปี 2546 เป็น 2,299 ล้านบาทในปี 2547
โดยส่วนใหญ่เนื่องจากการลดลงของดอกเบี้ยจ่ายอันเนื่องมาจากยอดหนี้เงินกู้ที่ลดลงจากการซื้อคืนชำระก่อนกำหนด
โดยหักกลบกับ การเพิ่มขึ้นของค่าธรรมเนียมทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาเงินกู้ยืมใหม่
(Refinance) การซื้อคืนหนี้ และการแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ระยะยาวในเดือนเมษายน 2547
ของบริษัทฯ และ ค่าใช้จ่ายในการชำระหนี้คืนก่อนกำหนดของ
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ในเดือนมกราคม 2547

ภาษีเงินได้

ภาษีเงินได้ของบริษัทฯเพิ่มขึ้น 2,525 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 517 จาก 442 ล้านบาท ในปี 2546
เป็น 2,967 ล้านบาท ใน
ปี 2547 โดยส่วนใหญ่เนื่องจาก บริษัทฯมีกำไรสูงมาก และใช้ยอดขาดทุนสะสมทางภาษีจำนวน
7,458 ล้านบาท หมดตั้งแต่ต้นไตรมาส 3/2547 บริษัทฯ จึงบันทึกภาษีเงินได้นิติบุคคล
ในอัตราร้อยละ 30 ของกำไร ตั้งแต่ต้นไตรมาส 3/2547

กำไร (ขาดทุน) สุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยในบริษัทย่อย

ส่วนของขาดทุนส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยในบริษัทย่อยลดลง 939 ล้านบาท จากกำไร 962
ล้านบาท ในปี 2546 เป็นกำไร 23 ล้านบาท ในปี 2547
โดยการลดลงของส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยเนื่องมาจากกำไรสุทธิของ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
ปี 2547
ลดลงเพราะมีการบันทึกค่าสินไหมทดแทนที่ได้จากการประกันภัยเนื่องจากความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินประมาณ
20 ล้านบาทเป็นรายได้ในปี 2547 เทียบกับสินไหมทดแทนจากการประกันภัยธุรกิจหยุดชะงักประมาณ
635 ล้านบาท ในปี 2546 และบันทึกผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนประมาณ 75 ล้านบาท ในปี
2547 เทียบกับกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนประมาณ 577
ล้านบาท ในปี 2546

กำไรสุทธิ

กำไรสุทธิของบริษัทฯ เพิ่มขึ้น 8,323 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 123 จาก 6,750 ล้านบาท ในปี
2546 เป็น 15,073 ล้านบาท ในปี 2547 ด้วยเหตุผลที่ระบุข้างต้น

สภาพคล่องและแหล่งเงินทุน

สภาพคล่องของบริษัทฯ และบริษัทย่อยตามงบการเงินรวมสำหรับปี 2547 มีกระแสเงินสดสุทธิลดลง
436 ล้านบาท โดยบริษัทฯ และบริษัทย่อยมีเงินสดต้นงวดที่ยกมาจากปีที่แล้วจำนวน 7,103 ล้านบาท
ทำให้เงินสดสุทธิปลายงวดเท่ากับ 6,667
ล้านบาท รายละเอียดกระแสเงินสดแต่ละกิจกรรม มีดังนี้

เงินสดสุทธิได้รับจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 14,058 ล้านบาท
มาจากกำไรสุทธิตามงบการเงินรวม 15,073 ล้านบาท ปรับเพิ่มด้วยค่าใช้จ่ายที่ไม่เป็นเงินสดทั้งสิ้น
4,884 ล้านบาท (ส่วนใหญ่มาจากค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชี)
และปรับลดด้วยเงินทุนหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นจำนวน 5,899 ล้านบาท
ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของราคาน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูป

เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุนจำนวน 3,481 ล้านบาท
(รวมเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดของ
บจ. ไทยพาราไซลีนและ บมจ. ไทยลู้บเบส ณ วันที่ซื้อบริษัททั้งสองจำนวน 93 ล้านบาท)
เป็นเงินสดที่บริษัทใช้ไปในการลงทุนเพิ่มในหุ้นทุนของ บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำนวน 113
ล้านบาท และการซื้อหุ้นของ บจ. ไทยพาราไซลีน จำนวน 1,669
ล้านบาท และ บมจ. ไทยลู้บเบส จำนวน 1,978 ล้านบาท จากผู้ถือหุ้นอื่น

เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 11,013 ล้านบาท
ส่วนใหญ่เป็นการที่บริษัทจ่ายเพื่อซื้อหนี้คืนและ จ่ายชำระหนี้ก่อนกำหนด
และการที่บริษัทย่อยจ่ายชำระคืนหนี้สินระยะยาว และปรับลดด้วยเงินสดรับจากการเพิ่มทุนของบริษัทฯ
จำนวน 3,460 ล้านบาท

ภาระหนี้สิน

ตารางแสดงจำนวนหนี้สินค้างชำระรวม (Consolidated) ทั้งหมดทั้งระยะสั้นและระยะยาวรวม ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2545 2546 และ 2547

หน่วย : ล้านบาท

+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
|                                  | สำหรับปีสิ้น  |           |           |
|                                  | สุด ณ วันที่  |           |           |
|                                  | 31 ธันวาคม |           |           |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
|                                  | 2545      | 2546      | 2547      |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
|                                  |           |           |           |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้น      | 550       | 18        | 1,157     |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกู้ระยะยาวที่ครบกำหนดชำระภายใน 1  | 1,435     | 2,602     | 1,579     |
| ปี                                |           |           |           |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกู้ยืมระยะยาว                    | 62,124    | 49,819    | 38,705    |
| (ไม่รวมส่วนที่ครบกำหนดชำระภายใน 1 ปี) |           |           |           |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+
|   รวม                            | 64,109    | 52,439    | 41,441    |
+----------------------------------+-----------+-----------+-----------+

หนี้เงินกู้ยืมระยะยาวค้างชำระ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 2546 และ 2547
ประกอบด้วยเงินกู้ยืมสกุลบาทและสกุลเงินต่างประเทศ
ตารางต่อไปนี้แสดงถึงรายละเอียดของจำนวนเงินกู้ยืมระยะยาวค้างชำระ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2547

  ------------------------------ --------------- --------------- -------------
                                 หน่วย :                          
                                 เทียบเท่าล้านบาท                   

                                 ดอลลาร์สหรัฐ      เยน             บาท

                                                                 

  บริษัทฯ                          21,492          1,170           5,842

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์             -               -               1,762

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ                5,193           -               2,016

  บจ. ไทยออยล์มารีน                76              -               -

  บจ. ไทยพาราไซลีน                2,338           -               395

  บมจ. ไทยลู้บเบส ⁽¹⁾              -               -               -

  รวม                            29,099          1,170           10,015
  ------------------------------ --------------- --------------- -------------

หมายเหตุ (1) บมจ. ไทยลู้บเบสไม่มี เงินกู้ยืมระยะยาวค้างชำระ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547

บริษัทฯ มีนโยบายที่จะรักษาสัดส่วนหนี้สินระยะยาวทั้งหมดเทียบกับเงินทุนระยะยาว (Total
Capitalization) ให้อยู่ในระดับร้อยละ 50

การจัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance) การซื้อหนี้คืน และแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ระยะยาวในปี 2547

ในเดือนเมษายน 2547 บริษัทฯ ได้ทำสัญญาการจัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance)
ซื้อหนี้คืนและแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ ซึ่งเป็นหนี้ระยะยาวสกุลเงินบาท เงินดอลลาร์สหรัฐ และเงินเยน
ดังนี้

-   บริษัทฯ จัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance) จำนวน 13,503 ล้านบาท
    เพื่อชำระคืนเงินกู้ภายใต้สัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ (MRA)
    เป็นเงินกู้สองส่วนมีกำหนดเวลา 7 ปี จำนวน 6,655 ล้านบาทและ 173 ล้านเหรียญสหรัฐ
    ซึ่งเงินกู้แต่ละจำนวนครบกำหนดชำระในปี 2554 ตามสัญญา Refinance Facility
    (Baht) และ Refinance Facility (Onshore Dollar) Loan Agreements
    ตามลำดับ ลงวันที่ 19 เมษายน 2547

-   บริษัทฯ ซื้อหนี้คืนจำนวนประมาณ 213
    ล้านเหรียญสหรัฐสำหรับหนี้สกุลดอลลาร์สหรัฐภายใต้สัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ และ

-   บริษัทฯ แลกหนี้ที่เหลือจำนวน 451 ล้านเหรียญสหรัฐและหนี้เงินเยนทั้งหมด 3,518
    ล้านเยนตามสัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ กับหนี้เงินกู้ระยะเวลาหกปีสองส่วน
    แต่ละส่วนครบกำหนดชำระในปี 2553 ตามสัญญา Base Facility (US Dollar)
    และสัญญา Base Facility (Yen) Loan Agreements ลงวันที่ 19 เมษายน 2547
    ตามลำดับ

สัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ จึงไม่มีผลบังคับใช้อีกต่อไป
โดยเจ้าหนี้เงินกู้ระยะยาวทุกรายและบริษัทฯ ยังคงผูกพันตามเงื่อนไขในสัญญา Amended and
Restated Intercreditor Agreement ลงวันที่ 19 เมษายน 2547 และสัญญาข้อตกลง
เงินกู้ระยะยาวดังกล่าวยังคงเป็นสัญญาที่มีหลักประกันในเงินกู้ที่เหลือทั้งหมด
รวมถึงสัญญาโอนสิทธิในสัญญาเช่าที่ดินอย่างมีเงื่อนไขกับกระทรวงการคลัง
และการโอนสิทธิในบรรดากรมธรรม์ประกันภัยในความเสี่ยงภัยและความสูญเสียรายได้ทั้งหมดให้กับบรรดาเจ้าหนี้

จุดประสงค์หลักของธุรกรรมดังกล่าวนี้เพื่อ

-   ให้บริษัทฯ มีความยืดหยุ่นในทางการเงินมากขึ้นโดยการยกเลิกข้อกำหนดให้บริษัทฯ
    ต้องจำนองเครื่องจักรโรงงานและอุปกรณ์และนำบัญชีธนาคารของบริษัทฯ เป็นหลักประกันเงินกู้
    และให้มีเงื่อนไขทางการเงินที่ผ่อนปรนให้บริษัทฯ มากขึ้น

-   ลดต้นทุนการจัดหาเงินทุนจากโครงสร้างการเงินที่แข็งแกร่งขึ้น และ

-   ลดความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

บริษัทฯ อาจจัดหาเงินกู้ยืมใหม่แต่ละสัญญาได้ตามดุลยพินิจของบริษัทฯ
ภายใต้ข้อกำหนดตามสัญญาเงินกู้ (Covenants) นอกจากนี้ บริษัทฯ
อาจกู้ยืมเพิ่มขึ้นได้ภายใต้ข้อกำหนดทางการเงิน (Financial Covenants)
รวมถึงการรักษาอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียนไม่น้อยกว่า 1.05 ต่อ 1
และอัตราหนี้สินไม่หมุนเวียนต่อส่วนทุนไม่เกินกว่า 1.50 ต่อ 1 (ตาม
คำนิยามในมาตรฐานการบัญชีไทย) ตามสัญญาเงินกู้ใหม่ ทั้งนี้
สัญญาไม่มีข้อกำหนดห้ามมิให้มีการจ่ายเงินปันผล แต่มีการกำหนดให้บมจ. ปตท. ต้องถือหุ้นในบริษัทฯ
อย่างน้อย ร้อยละ 45 ของหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วของบริษัทฯ มิฉะนั้นจะถือเป็นเหตุ
ผิดนัด (Events of Default) อย่างหนึ่งภายใต้สัญญา

การชำระหนี้คืนก่อนกำหนดในปี 2547

เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2547 บริษัทฯ
ได้ชำระคืนหนี้ก่อนครบกำหนดตามลำดับงวดที่ครบกำหนดชำระก่อน (Order of Maturity)
จำนวนเทียบเท่าประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐตามสัดส่วนหนี้เงินกู้แต่ละสัญญา ดังนั้น บริษัทฯ
จึงไม่ต้องมีภาระชำระคืนหนี้เงินต้นตามสัญญากู้ยืมเงินต่าง ๆ ที่ถึงกำหนดจนถึงวันที่ 30 กันยายน
2549

ภาระหนี้สินของบริษัทย่อย

บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ทำสัญญาการสนับสนุนสินเชื่อระยะยาวกับสถาบันการเงินในประเทศสองแห่งเมื่อวันที่
25 ธันวาคม 2546
โดยได้นำโรงไฟฟ้าไปจดจำนองไว้และได้โอนสิทธิเรียกร้องอย่างมีเงื่อนไขในสัญญาที่สำคัญไว้เป็นหลักประกันสินเชื่อ
ภายใต้วงเงินสินเชื่อดังกล่าว วงเงินสินเชื่อถูกแบ่งออกเป็นสามจำนวน

-   Tranche A (สินเชื่อระยะยาว) : วงเงินสินเชื่อสูงสุด 1,971 ล้านบาท (ซึ่งลดลงเหลือ
    1,762 ล้านบาท ณ วันที่
    31 ธันวาคม 2547 เนื่องจากมีการชำระไปบางส่วน)

-   Tranche B (เงินเบิกเกินบัญชี) : วงเงิน 200 ล้านบาท (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547
    ยังไม่มีการเบิกใช้) และ

-   Tranche C (หนังสือค้ำประกัน) : วงเงิน 75 ล้านบาท

ตามสัญญาดังกล่าว บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์สามารถจ่ายเงินปันผลได้หาก (1)
ไม่มีการผิดนัดชำระหนี้หรือเหตุการณ์ที่มีความเป็นไปได้ว่าจะมีการผิดนัดชำระหนี้ และ (2)
ยอดเงินคงเหลือในบัญชีเงินสำรองเพื่อชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้มีจำนวนอย่างน้อยเท่ากับจำนวนเงินต้นและดอกเบี้ยที่ต้องชำระในอีกหกเดือนข้างหน้า
และ (3) อัตราเงินทุนหมุนเวียนไม่น้อยกว่า 1.20 ต่อ 1 โดย บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ได้จ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นในปี 2545 2546 และ 2547

บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระทำสัญญาการสนับสนุนสินเชื่อระยะยาววงเงินไม่เกิน 216 ล้านเหรียญสหรัฐ
และ 4,170 ล้านบาทกับสถาบันการเงินทั้งในประเทศและสถาบันการเงินต่างประเทศ
ภายใต้วงเงินสินเชื่อนี้ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระต้องรักษาอัตราส่วนความสามารถชำระหนี้ในอัตรา
1.25 ต่อ 1 ก่อนที่จะสามารถจ่ายเงินปันผลได้ นอกจากนี้ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
ยังได้จดจำนองโรงไฟฟ้าและโอนสิทธิตามสัญญาต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามโครงการไว้เป็นหลักประกัน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
ได้จ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นในปี 2545 อย่างไรก็ดี เนื่องจากโรงไฟฟ้ามีปัญหาทางเทคนิคระหว่างปี
2545 และ 2546 จึงทำให้
บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระไม่สามารถประกาศจ่ายเงินปันผลในระยะเวลาดังกล่าวได้เนื่องจากไม่สามารถรักษาอัตราส่วนความสามารถชำระหนี้ตามที่กำหนดไว้ในสัญญา

บจ.
ไทยออยล์มารีนทำสัญญาเงินกู้กับสถาบันการเงินในประเทศเพื่อจัดซื้อเรือบรรทุกผลิตภัณฑ์เคมีเหลว
โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 มียอดคงเหลือ 4.44 ล้านเหรียญสหรัฐ

บจ. ไทยพาราไซลีน ทำสัญญาการสนับสนุนสินเชื่อระยะยาววงเงินไม่เกิน 54 ล้านเหรียญสหรัฐ
และ 585 ล้านบาท กับสถาบันการเงินในประเทศ ภายใต้วงเงินสินเชื่อนี้ บจ.
ไทยพาราไซลีนต้องรักษาอัตราส่วนความสามารถชำระหนี้ในอัตรา 1.20 : 1
ก่อนที่จะสามารถจ่ายเงินปันผลได้ นอกจากนี้ บจ.
ไทยพาราไซลีนยังได้จดจำนองโรงงานและโอนสิทธิตามสัญญาต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามโครงการไว้เป็นหลักประกัน

รายจ่ายส่วนทุน (Capital Expenditures)

ตารางแสดงรายจ่ายส่วนทุนสำหรับปี 2545 2546 และ 2547

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------ --------------- --------------- ---------------
                           สำหรับปีสิ้นสุดวันที่                   
                           31 ธันวาคม                       

                           2545            2546            2547

                                                           

  บริษัทฯ                    134             175             263

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์       17              1               4

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ          203             201             19

  บจ. ไทยออยล์มารีน          280             13              97

  รวม                      634             390             383 ⁽¹⁾
  ------------------------ --------------- --------------- ---------------

(1) รวมรายจ่ายส่วนทุนของ บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส จำนวน 0.4 ล้านบาท

ในปี 2547 รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทฯ จำนวน 263 ล้านบาท
ส่วนใหญ่ใช้ซื้ออุปกรณ์ใช้ในการประชุมฝึกอบรม ซื้อที่ดิน และ
ใช้ในโครงการเพิ่มกำลังการผลิตของหน่วยกลั่นน้ำมันดิบที่ 3 จำนวน 39 ล้านบาท
รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทย่อย จำนวนรวม 120 ล้านบาท
ส่วนใหญ่ใช้ในการซื้อเรือบรรทุกผลิตภัณฑ์เคมีเหลว จำนวน 90 ล้านบาท โดยบจ. ไทยออยล์มารีน
และ ซื้ออะไหล่ของโรงไฟฟ้าจำนวน 13 ล้านบาท โดย บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ รายจ่ายส่วนทุนของ
บจ. ไทยพาราไซลีน และ
บมจ. ไทยลู้บเบส สำหรับช่วงเวลา 21 ตุลาคม – 31 ธันวาคม 2547 จำนวน 0.4 ล้านบาท
ส่วนใหญ่ใช้เป็นการซื้ออุปกรณ์สำนักงาน และ อุปกรณ์สื่อสาร

ตารางแสดงแผนรายจ่ายส่วนทุนสำหรับปี 2548 และ 2549

  -------------------------------------------------------------------------
                                  หน่วย :                      
                                  ล้านเหรียญสหรัฐ                
  ------------------------------- -------------- ------------ -------------
                                  ปี 2548         ปี 2549       รวม

                                                              

  บริษัทฯ⁽¹⁾                        169            166          335

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์⁽²⁾/บจ.       17             17           34
  ผลิตไฟฟ้าอิสระ⁽³⁾                                              

  บจ. ไทยออยล์มารีน⁽⁴⁾              6              6            12

  โครงการอื่น⁽⁵⁾                    33             67           100

  รวม                             225            256          481
  -------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ:

  (1) รวมรายจ่ายในโครงการเพิ่มประสิทธิภาพหน่วยกลั่นน้ำมันดิบที่ 3 จำนวนประมาณ 100
  ล้านเหรียญสหรัฐ งบประมาณโครงการขยายทุ่นผูกเรือน้ำลึกจำนวนประมาณ 150
  ล้านเหรียญสหรัฐ การติดตั้งหน่วยกำจัดสารปรอท จำนวนประมาณ 8
  ล้านเหรียญสหรัฐและรายจ่ายส่วนทุนที่เกี่ยวเนื่องหลังจากการรวมธุรกิจการผลิตของบจ.
  ไทยพาราไซลีน และบมจ. ไทยลู้บเบสเข้ากับบริษัทฯ รวมทั้งรายจ่ายส่วนทุนของบริษัทฯ
  ในโครงการที่ดำเนินอยู่ตามปกติ

(2) บริษัทฯ หรือบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์มีแผนการลงทุนประมาณ 30
ล้านเหรียญสหรัฐเพื่อรองรับความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นภายหลังการขยายงานของบริษัทฯ ในอนาคต

  (3) ปัจจุบัน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระยังไม่มีแผนที่จะมีรายจ่ายส่วนทุนอย่างมีนัยสำคัญสำหรับปี 2548
  และ 2549
  นอกจากโครงการที่ดำเนินอยู่ตามปกติและการใช้ค่าสินไหมทดแทนที่ได้รับจากการประกันภัยเพื่อชำระค่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องใหม่ที่ได้แทนเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซเครื่องที่
  2 ที่เสียหาย

  (4) บจ. ไทยออยล์มารีน มีแผนที่จะซื้อเรือบรรทุกผลิตภัณฑ์เคมีจำนวน 2 ลำ ในปี 2548
  และจำนวน 2 ลำ ในปี 2549 ในราคาประมาณ 3 ล้านเหรียญสหรัฐต่อ 1 ลำ

  (5) บริษัทฯ และบจ. ไทยออยล์มารีน ยังคงศึกษาโอกาสที่จะซื้อเรือบรรทุกน้ำมันดิบขนาดใหญ่
  (VLCC) 3 ลำในจำนวนประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐ โดย
  แต่ละลำมีระวางระหว่าง 270,000 ถึง 300,000 ตันบรรทุก (Deadweight Ton)
  ด้วยการร่วมทุนระหว่างบริษัทฯ หรือ บจ. ไทยออยล์มารีนกับบริษัทเดินเรือ
  รายอื่น หรือการควบกิจการระหว่าง บจ. ไทยออยล์มารีนกับบริษัทเดินเรือรายอื่น
  ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาวะตลาดและต้นทุนการซื้อเรือหากให้อัตราผลตอบแทนที่เหมาะสม

บริษัทฯ
มีแผนการที่จะใช้เงินที่ได้รับจากกระแสเงินสดจากการดำเนินงานและวงเงินสินเชื่อที่มีอยู่ใช้สำหรับรายจ่ายส่วนทุน
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังอาจระดมทุนเพิ่มเติมโดยการออกและเสนอขายหุ้น ตราสารหนี้
หรือหลักทรัพย์ประเภทอื่นๆ ในอนาคต บริษัทฯ
อาจมีการเพิ่มรายจ่ายส่วนทุนเพิ่มเติมตามโอกาสหรือตามที่จำเป็น นอกจากนี้ บริษัทฯ อาจเพิ่ม ลด
หรือระงับรายจ่ายส่วนทุนที่วางแผนไว้สำหรับปี 2548 และ 2549
หรือเปลี่ยนแปลงระยะเวลาและวิธีการใช้รายจ่ายส่วนทุนจากงบประมาณที่ระบุไว้ข้างต้นตามภาวะของตลาดหรือเงื่อนไขอื่น

ภาระผูกพัน

บริษัทฯ มีภาระผูกพันตามสัญญาหลายประการ
บางกรณีจะถูกบันทึกเป็นหนี้สินซึ่งปรากฏในงบการเงินรวม รวมทั้งหนี้ระยะยาวและระยะสั้น
แต่ในบางกรณี กล่าวคือ ภาระผูกพันในการซื้อโดยทั่วไปแล้วไม่จำเป็นต้องรับรู้เป็นหนี้สินในงบดุล
บริษัทฯ มีภาระผูกพันและความรับผิดที่อาจเกิดขึ้นในภายหน้า (Contingencies)
ซึ่งไม่ได้บันทึกในงบการเงินรวมแต่อาจส่งผลให้ต้องมีการใช้เงินในอนาคต

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทฯ
มีข้อผูกพันตามสัญญาซื้อน้ำมันดิบกับผู้จำหน่ายน้ำมันดิบต่างประเทศหลายรายเป็นเงินจำนวนประมาณ
389 ล้านเหรียญสหรัฐ บริษัทฯ มีภาระผูกพันที่อาจเกิดขึ้นภายใต้หนังสือค้ำประกัน (Letter of
Guarantee) ของธนาคารที่ออกให้แก่กรมธนารักษ์และแก่บุคคลอื่น ๆ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 174
ล้านบาทและประมาณ 83 ล้านบาทตามลำดับ บริษัทฯ
มีข้อผูกพันภายใต้สัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยสูงสุด (Interest Cap Rate Agreements)
กับธนาคารต่างประเทศสามแห่งเพื่อบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ระยะยาวจำนวน 450
ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งใช้อัตราดอกเบี้ยลอยตัวโดยขึ้นกับ
อัตราดอกเบี้ย LIBOR ตลอดระยะเวลาตามสัญญา Interest Rate Cap Agreements
ซึ่งเป็นระยะเวลา 7 -10 ปีนั้น ทุกหกเดือน บริษัทฯ
มีสิทธิได้รับส่วนต่างระหว่างอัตราดอกเบี้ยสูงสุดที่กำหนดไว้ร้อยละ 6.0 หรือ 6.5 ต่อปี แล้วแต่กรณี
กับอัตราดอกเบี้ย LIBOR ในกรณีที่ LIBOR
สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยสูงสุดที่กำหนดไว้ดังกล่าวแต่ต่ำกว่าอัตราที่ร้อยละ 7.5 ต่อปี (Knock-Out
Trigger Rate) ในวันที่กำหนดไว้ ถ้า LIBOR เท่ากับหรือสูงกว่าอัตรา Knock-Out Trigger
Rate คู่สัญญาจะไม่มีภาระที่ต้องจ่ายให้แก่บริษัทฯ สำหรับช่วงหกเดือนที่เกิด Knock-Out ขึ้นนั้น

นอกเหนือจากเงินค่าชดเชยภายใต้สัญญาประกันการจัดหาและประกันการจัดจำหน่าย บริษัทฯ
ยังมีภาระภายใต้สัญญาสนับสนุนทางการเงิน (Financial Sponsor Support Agreement)
ลงวันที่ 13 กันยายน 2543 กับบจ. ไทยพาราไซลีน ซึ่งทั้งบริษัทฯ และผู้ถือหุ้นรายหนึ่งคือ บริษัท
เอ็มโอซี โฮลดิ้ง (ประเทศไทย) จำกัด แต่ละรายตกลงจะจัดหาเงินสนับสนุนจำนวนไม่เกิน
5 ล้านเหรียญสหรัฐ เมื่อบจ. ไทยพาราไซลีนขาดแคลนเงินสดที่จะใช้ชำระหนี้แก่ผู้ให้กู้
โดยจนถึงเดือนมีนาคม 2547 บริษัทฯ ได้ให้เงินสนับสนุนไปแล้ว 3
ล้านเหรียญสหรัฐในรูปของค่าสินค้ามิกซ์ไซลีนส์ค้างชำระ เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2547 บริษัทฯ
ได้โอนเงินสนับสนุนจำนวน 118 ล้านบาท (เทียบเท่ากับจำนวน 3 ล้านเหรียญสหรัฐ)
ซึ่งเป็นเงินที่บจ. ไทยพาราไซลีนยังไม่ได้ชำระหนี้ให้แก่บริษัทฯ
จากบัญชีลูกหนี้ไปเป็นลูกหนี้เงินกู้ยืมด้อยสิทธิ (Subordinated) ให้แก่บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน
อย่างไรก็ตาม ภายใต้ข้อตกลงในสัญญาซื้อขายหุ้นของ บจ. ไทยพาราไซลีน ระหว่างบริษัทฯ
กับผู้ถือหุ้นเดิมของบจ. ไทยพาราไซลีน ซึ่งรวมถึง
บริษัท เอ็มโอซี โฮลดิ้ง (ประเทศไทย) จำกัด โดยบริษัท เอ็มโอซี โฮลดิ้ง (ประเทศไทย) จำกัด
ได้ตกลงยกเลิกสิทธิที่จะเรียกร้องหนี้เงินกู้จำนวน 3 ล้านเหรียญสหรัฐ ตามสัญญาดังกล่าว
รวมถึงยกเลิกภาระผูกพันของบริษัท เอ็มโอซี โฮลดิ้ง (ประเทศไทย)
จำกัดในการที่จะให้เงินสนับสนุนที่เหลืออีก 2 ล้านเหรียญสหรัฐแก่ บจ. ไทยพาราไซลีน โดยบริษัทฯ
ยังมีภาระผูกพันดังกล่าวข้างต้นเช่นเดิม

ณ เดือนธันวาคม 2547 บจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระมีสัญญาป้องกันความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate
Swap Hedging Agreeement)
สองฉบับกับธนาคารต่างประเทศเพื่อลดความเสี่ยงของอัตราดอกเบี้ยลอยตัวของหนี้เงินกู้ดอลลาร์สหรัฐเป็นจำนวนเงินประมาณ
120 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยตลอดระยะเวลาตามสัญญานี้ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ
ตกลงจะชำระดอกเบี้ยที่อัตราคงที่ร้อยละ 7.3 และได้รับดอกเบี้ยลอยตัวที่อัตรา LIBOR
หกเดือนบวกร้อยละ 1.15 วันสิ้นสุดของสัญญา
ดังกล่าวคือวันที่ 17 มีนาคม 2552

บริษัทฯ ไม่มีข้อตกลงภาระผูกพันที่ไม่ปรากฏในงบดุลอื่นใดที่บริษัทฯ เชื่อว่า
หรือคาดว่าจะมีผลกระทบในปัจจุบันหรือในอนาคตต่อสถานะทางการเงิน
การเปลี่ยนแปลงสถานะทางการเงิน รายได้และค่าใช้จ่าย ผลการดำเนินงาน สภาพคล่อง
รายจ่ายส่วนทุน หรือแหล่งเงินทุน

อัตราเงินเฟ้อ

อัตราเงินเฟ้อของประเทศซึ่งได้รวบรวมข้อมูลโดยกระทรวงพาณิชย์ วัดโดยดัชนีราคาผู้บริโภค
(Consumer Price Index) แล้วคิดเป็นร้อยละ 0.3 ในปี 2542 ร้อยละ 1.6 ในปี 2543
ร้อยละ 1.6 ในปี 2544 ร้อยละ 0.7 ในปี 2545 ร้อยละ 1.8 ใน
ปี 2546 และร้อยละ 2.7 ในปี 2547 ด้วยเหตุนี้
อัตราเงินเฟ้อของประเทศจึงไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ฤดูกาล

ความต้องการและราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเปลี่ยนแปลงขึ้นลงระหว่างปี
ส่วนหนึ่งเนื่องมาจากปัจจัยในเรื่องของฤดูกาล โดยความต้องการ (ในด้านปริมาณ)
สำหรับน้ำมันดีเซลในช่วงมรสุมในประเทศไทยนั้นต่ำกว่าฤดูอื่น
นอกจากนี้ราคาต่อหน่วยสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป เช่น
น้ำมันเบนซินในช่วงฤดูร้อนจะสูงกว่าฤดูอื่น
เนื่องจากในสหรัฐอเมริกานั้นประชาชนจะมีการใช้น้ำมันเบนซินมากขึ้นในช่วงฤดูร้อน
ราคาต่อหน่วยของน้ำมันดีเซลยังเพิ่มขึ้นในช่วงเดือนที่อยู่ในฤดูหนาวเนื่องจากใช้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงให้ความอบอุ่นในญี่ปุ่นและเกาหลีใต้

ผลกระทบจากสภาวะตลาด

ปัจจัยหลักที่มีผลกระทบจากสภาวะตลาดของบริษัทฯ คือความผันผวนของราคาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และอัตราดอกเบี้ย โดยมีรายละเอียดพอสรุปได้ดังนี้

ความเสี่ยงจากราคาสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodity Price Risk)

ความผันผวนของราคาน้ำมันดิบ วัตถุดิบอื่น ๆ
และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปส่งผลกระทบต่อบริษัทฯ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อยอดขายสุทธิและต้นทุนขาย อย่างไรก็ดี
การเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบไม่จำเป็นว่าจะต้องมีความสัมพันธ์โดยตรงกับกำไรสุทธิของบริษัทฯ
ในระยะยาวเสมอไป ผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงราคาน้ำมันดิบต่อ
ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
นั้นขึ้นอยู่กับอัตราการปรับตัวของราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปตามการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมากกว่า
ราคาขายของบริษัทฯ สำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปได้รับอิทธิพลจากราคาน้ำมันดิบ
โดยทั่วไปแล้วการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของราคาน้ำมันดิบจะเป็นผลให้ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเพิ่มขึ้นหรือลดลง
อย่างไรก็ดี
ช่วงเวลาที่ราคาน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีการเคลื่อนไหวเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนแปลงของราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปนั้นจะส่งผลกระทบกับกำไรจากการกลั่นขั้นต้น
และอาจจะส่งผลกระทบอย่างมากต่อผลการดำเนินงานของโรงกลั่น และรายได้
และกระแสเงินสดของบริษัทฯ การเพิ่มขึ้นของราคาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ทำให้บริษัทฯ
มีความจำเป็นที่ต้องใช้เงินทุนระยะสั้นเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ บริษัทฯ
มีการเก็บรักษาสินค้าคงคลังสำหรับน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปซึ่งมีมูลค่าผันผวนไปตามราคาตลาด

บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระได้ทำสัญญาระยะยาวกับ กฟผ.
เพื่อจำหน่ายไฟฟ้าและ
บจ. ไทยออยล์ เพาเวอร์ ได้ทำสัญญาระยะยาวกับลูกค้ารายใหญ่เพื่อจำหน่ายไฟฟ้าและไอน้ำ
เพื่อจำกัดความเสี่ยงการจำหน่ายไฟฟ้าและพลังงานไอน้ำ
บริษัททั้งสองแห่งได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ บมจ. ปตท.ซึ่งเป็นสัญญาระยะยาว
สำหรับสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์กับ กฟผ. นั้น
ให้ภาระในต้นทุนเชื้อเพลิงส่วนหนึ่งตกเป็นภาระของ กฟผ. แต่สัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างบจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระ กับ กฟผ. นั้น ให้ภาระในต้นทุนเชื้อเพลิงเกือบทั้งหมดถูกรวมไว้ในค่าพลังงานไฟฟ้า
การขายไฟฟ้าโดย บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบส และบจ.
ไทยพาราไซลีนเป็นไปตามสูตรราคาเดียวกับ
ผู้จำหน่ายไฟฟ้ารายสำคัญคือ กฟภ. ซึ่งค่าไฟฟ้าที่คิดโดย กฟภ.
จะรวมถึงต้นทุนค่าเชื้อเพลิงและการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน โดยมีการปรับราคาเป็นครั้งคราว
รายได้จากการขายไอน้ำของ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์อิงกับสูตรการคำนวณค่าเชื้อเพลิงเป็นหลัก
และบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์จะเรียกเก็บเงินโดยอิงกับเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

สถานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
อาจมีความเสี่ยงที่เกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนของเงินตราต่างประเทศสองประการ ได้แก่
ความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน (Transaction Risk)
และความเสี่ยงที่เกิดจากการแปลงค่าหนี้สินที่กำหนดไว้ในสกุลเงินตราต่างประเทศเป็นบาท
เพื่อรับรู้ผลกระทบทางบัญชี (Translation Risk)

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเนื่องจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาว
การปรับตัวสูงขึ้นของอัตราดอกเบี้ยจะเพิ่มต้นทุนในการกู้ยืมใหม่ของบริษัทฯ
และเพิ่มรายจ่ายดอกเบี้ยของหนี้สินปัจจุบันซึ่งคิดดอกเบี้ยลอยตัว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547
ประมาณร้อยละ 100 ของเงินกู้ระยะสั้น และร้อยละ 92 ของเงินกู้ระยะยาวของบริษัทฯ
คิดดอกเบี้ยในอัตราลอยตัว โดยในกรณีที่เป็นการกู้ยืมในเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ
ก็จะอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยที่เสนอใน
ตลาดเงินกู้ยืมระหว่างธนาคารในลอนดอน (LIBOR) หรือสิงคโปร์ (SIBOR)
และในกรณีที่เป็นการกู้ยืมเงินเยน
ก็จะอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยที่เสนอในตลาดเงินกู้ยืมระหว่างธนาคารในโตเกียว (TIBM)
และในกรณีที่เป็นการกู้ยืมเงินบาท
ก็จะอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำระยะเวลาหกเดือนหรืออัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลูกค้าชั้นดี
(MLR) ของธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 และวันที่ 31 ธันวาคม
2547 การเพิ่มขึ้นทุกร้อยละ 1 ในอัตราดอกเบี้ยของเงินกู้ยืมที่คิดดอกเบี้ยใน
อัตราลอยตัว ซึ่งคิดเป็นจำนวน 49,044 ล้านบาท และ 36,940
ล้านบาทตามลำดับจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อรายจ่ายดอกเบี้ยต่อปีคิดเป็นเงินจำนวน 490
ล้านบาท และ 369 ล้านบาทตามลำดับ โดยผลกระทบอาจลดลงภายใต้ธุรกรรมบริหารความเสี่ยง
(Hedging) บริษัทฯ เชื่อว่ามีความเชื่อมโยงระหว่างระดับของอัตราดอกเบี้ยในสกุลดอลลาร์สหรัฐ
และกำไรจากการกลั่นของบริษัทฯ โดยทั่วไป เมื่อเศรษฐกิจของสหรัฐฯ มีความเข้มแข็ง
ความต้องการของน้ำมันจะสูงขึ้นซึ่งจะทำให้กำไรจากการกลั่นในช่วงเวลาดังกล่าวสูงขึ้น
และอัตราดอกเบี้ยก็มักสูงขึ้นด้วย ดังนั้น บริษัทฯ
เชื่อว่าการกำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่ในการกู้ยืมของบริษัทฯ
ในขณะที่กำไรจากการกลั่นมีความผันผวนมากจะทำให้บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยอย่างมาก

บริษัทฯ บริหารความเสี่ยงในอัตราดอกเบี้ยด้วยการซื้อสัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยสูงสุด (Interest
Rate Cap Agreements) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทฯ
มีสัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยเพื่อป้องกันความเสี่ยงอัตราดอกเบี้ยลอยตัวสำหรับเงินกู้ยืมระยะยาวรวม
450 ล้านเหรียญสหรัฐที่มีการคิดอัตราดอกเบี้ยลอยตัวจากอัตรา LIBOR โดยสัญญา Interest
Rate Cap มีสาระสำคัญดังต่อไปนี้

  ------------------------ -------- -------- -------- --------- --------- ---------
  ครบกำหนดชำระในแต่ละปีบัญชี                                                  

                           2548     2549     2550     2551      ปี 2552    รวม
                                                                เป็นต้นไป   

                                                                          

  เงื่อนไข                                                                  

  มูลค่าตามสัญญา              -        -        -        400       50        450
  (ล้านเหรียญสหรัฐ)                                                          

  อัตราสูงสุด (ร้อยละ)         -        -        -        6.0/6.5   6.5       6.0/6.5

  อัตรา Knock-Out Trigger   -        -        -        7.5       7.5       7.5
  (ร้อยละ)                                                                 
  ------------------------ -------- -------- -------- --------- --------- ---------

หมายเหตุ

(1) บริษัทฯ มีสิทธิได้รับเงินทุกหกเดือนจากสัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยสูงสุด (Interest Rate
    Cap Agreements) ในจำนวนเท่ากับส่วนต่างระหว่าง
    อัตราสูงสุดที่กำหนดไว้กับอัตรา LIBOR หากอัตรา LIBOR
    เกินกว่าอัตราสูงสุดดังกล่าวแต่ต่ำกว่าอัตรา Knock-Out ในวันที่ตกลงกัน
    สัญญากำหนดอัตราดอกเบี้ยสูงสุดจำนวน 100 ล้านเหรียญสหรัฐ มีอัตราดอกเบี้ยสูงสุดที่ร้อยละ
    6.0 และจำนวน 350 ล้านเหรียญสหรัฐมีอัตราสูงสุดที่ร้อยละ 6.5

(2) หากอัตรา LIBOR เท่ากับหรือสูงกว่าอัตรา Knock-Out ที่กำหนดในวันที่ตกลงกัน
    คู่สัญญาจะไม่มีภาระต้องจ่ายให้บริษัทฯ สำหรับช่วงระยะเวลา
    หกเดือนที่เกิดการ Knock-Out นั้นขึ้น

 บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ได้เข้าทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Swap Agreeement) เพื่อลดความเสี่ยงของอัตราดอกเบี้ย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บจ.ผลิตไฟฟ้าอิสระ มีสัญญาป้องการความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย โดยบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระจะชำระดอกเบี้ยสำหรับหนี้เงินกู้ในแต่ละช่วงเวลาด้วยอัตราดอกเบี้ยตามสัญญา คือร้อยละ 7.30 และจะได้รับดอกเบี้ยจากสัญญาป้องกันความเสี่ยงในอัตราดอกเบี้ยลอยตัวที่อัตรา LIBOR หกเดือนบวกร้อยละ 1.15 โดยวันครบกำหนดชำระของสัญญาดังกล่าวคือวันที่ 17 มีนาคม 2552 

นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

นโยบายการบัญชีที่สำคัญมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการแสดงฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ซึ่งต้องใช้การตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของฝ่ายจัดการ ในหลาย ๆ
กรณีการบันทึกบัญชีของรายการทางธุรกิจถูกกำหนดโดยมาตรฐานทางบัญชีที่เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปอย่างชัดเจนซึ่งไม่ต้องอาศัยการตัดสินใจของฝ่ายจัดการ
แต่ในบางกรณีฝ่ายจัดการจะต้องใช้
ดุลยพินิจและการตัดสินใจในการประมาณการข้อสมมติฐานของรายการทางธุรกิจนั้น ๆ
เพื่อให้การจัดทำงบการเงินรวมถูกต้องตามมาตรฐานบัญชีที่ยอมรับกันทั่วไป

นโยบายการบัญชีที่สำคัญจะเกี่ยวข้องกับรายการต่อไปนี้

-   สินค้าคงเหลือ

-   ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

-   การด้อยค่าของสินทรัพย์

-   ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

สินค้าคงเหลือ

บริษัทฯ
คำนวณต้นทุนของสินค้าคงเหลือเพื่อนำไปผลิตหรือเพื่อขายโดยวิธีประมาณมูลค่าตามประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่ได้รับจากการนำสินค้าเพื่อนำไปผลิตหรือเพื่อขาย
การตัดสินใจว่าจะใช้สูตรใดในการคำนวณต้นทุนมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของกิจการกลั่นน้ำมัน
เนื่องจากราคาน้ำมันดิบและราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีความผันผวนค่อนข้างสูง

บริษัทฯ คำนวณต้นทุนของน้ำมันดิบตามวิธีเข้าหลัง-ออกก่อน (Last-In, First-Out หรือ LIFO)
ในช่วงเวลาที่ราคาน้ำมันดิบสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ต้นทุนการนำน้ำมันเข้ากลั่นจะมีมูลค่าสูงและซึ่งโดยทั่วไปส่งผลให้กำไรจากการกลั่นขั้นต้นต่ำลง
ในทางตรงกันข้าม หากราคาน้ำมันดิบลดลงอย่างต่อเนื่อง
ผลกระทบที่เกิดขึ้นโดยทั่วไปจะเป็นตรงกันข้าม
ต้นทุนของก๊าซหรือน้ำมันสำหรับโรงไฟฟ้าจะคำนวณด้วยวิธีเดียวกันซึ่งจะทำให้เกิดผลในลักษณะเดียวกันในรายงานผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 และ 2546 มูลค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
คงเหลือที่คำนวณโดยใช้วิธีเข้าหลัง-ออกก่อน
ต่ำกว่า คำนวณโดยใช้วิธีเข้าก่อน-ออกก่อน (First-In, First-Out หรือ FIFO) จำนวน 349
ล้านบาท และ 66 ล้านบาท ตามลำดับ

บริษัทฯ พิจารณามูลค่าสุทธิที่จะได้รับของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ในราคาตลาด
จากข้อมูลตลาดสิงคโปร์ ณ วันที่เกี่ยวข้องในงบดุลดังกล่าว

บริษัทฯ
คำนวณต้นทุนของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและกึ่งสำเร็จรูปโดยวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักโดยใช้ต้นทุนต้นงวดของสินค้าคงเหลือและสินค้าคงเหลือเพิ่มเติมระหว่างงวดโดยใช้ปัจจัยถัวเฉลี่ยน้ำหนักเท่ากับปริมาณของสินค้าคงเหลือนั้น
ๆ

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ – สุทธิ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 เท่ากับ 72,525 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 63 ของ
สินทรัพย์ทั้งสิ้น ซึ่งมีนัยสำคัญในงบการเงินของบริษัทฯ ดังนั้น ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
ค่าเสื่อมราคา และการบันทึกรายการการตีราคาสินทรัพย์ รวมทั้งต้นทุนการกู้ยืมและรายจ่ายอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องมีความสำคัญอย่างยิ่ง บริษัทฯ ถือว่าการบันทึกสินทรัพย์เหล่านี้เป็นนโยบายการบัญชีที่สำคัญ

การตีราคาสินทรัพย์ใหม่

ในปี 2538 บริษัทฯ ได้ตัดสินใจให้มีการตีราคาโรงงาน เครื่องจักร และอุปกรณ์โรงกลั่นของบริษัทฯ
ขึ้นใหม่ เนื่องจากบริษัทฯ
เชื่อว่าการตีราคาใหม่นั้นจะสะท้อนมูลค่าประโยชน์เชิงเศรษฐกิจของสินทรัพย์เหล่านั้นได้ดีกว่าที่จะใช้ราคาทุน
บริษัทฯ จัดให้มีการประเมินราคาโดยผู้ประเมินราคาอิสระขึ้นทุก 3 ปี ถึง 5 ปี ต่อมาในปี 2540
ได้มีการประเมินราคาอีกครั้งหนึ่งสำหรับโรงงาน เครื่องจักร และอุปกรณ์โรงกลั่นที่ได้มาก่อนวันที่
30 กันยายน 2540 และที่ดินทั้งหมดของบริษัทฯ ได้มีการบันทึกเป็น
มูลค่ายุติธรรม (Fair Value)

ในเดือนมกราคม 2546 ผู้ประเมินราคาอิสระได้ประเมินมูลค่าของโรงงาน เครื่องจักร
และอุปกรณ์โรงกลั่น โดยใช้วิธี Income Method
เพื่อพิจารณามูลค่าที่ใช้ประโยชน์ในสินทรัพย์ดังกล่าวพบว่า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545
มิได้แตกต่างจากมูลค่าตามบัญชีในวันเดียวกันอย่างมีนัยสำคัญ

ในปี 2545 มูลค่าที่ดินของบริษัทฯ
ตามการประเมินของผู้ประเมินราคาอิสระโดยใช้ราคาตลาดได้ลดลงไปจำนวน
544 ล้านบาท โดยจำนวน 147 ล้านบาทบันทึกสุทธิกับส่วนเกินทุนจากการตีราคาที่ดิน
ในส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนที่เหลืออีกจำนวน 397 ล้านบาทนั้น
บันทึกเป็นค่าเผื่อผลขาดทุนจากการด้อยค่าในงบกำไรขาดทุนสำหรับปี 2545

รายจ่ายที่เกิดขึ้นภายหลังการได้มาซึ่งสินทรัพย์

โดยทั่วไป บริษัทต่าง ๆ
จะใช้ดุลพินิจของแต่ละบริษัทในการพิจารณว่ารายจ่ายที่เกี่ยวข้องที่เกิดขึ้นภายหลังการได้มาซึ่งสินทรัพย์จะถือรวมเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ด้วยหรือไม่
บริษัทฯ จะพิจารณารายจ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ หากบริษัทฯ
เชื่อว่ารายจ่ายดังกล่าวจะทำให้สินทรัพย์เกิดประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตมากกว่าที่จะเป็นเพียงการทำงานได้ตามมาตรฐานเท่านั้น
ในกรณีที่สินทรัพย์ได้รับการซ่อมแซมปรับปรุงแล้ว
การประเมินว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจในอนาคตได้หรือไม่นั้นจะพิจารณาจากผลผลิตของสินทรัพย์นั้น

การหักค่าเสื่อมราคา (Depreciation)

การพิจารณาว่าจะใช้วิธีใดในการหักค่าเสื่อมราคานั้นบริษัทฯ
จะใช้ดุลพินิจโดยคำนึงถึงประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจจากการใช้สินทรัพย์นั้น ๆ โดยบริษัทฯ
คำนวณค่าเสื่อมราคาโดยใช้วิธีเส้นตรง (Straight Line Method) ตลอดอายุการใช้งานของ
สินทรัพย์นั้น (ยกเว้น
โรงไฟฟ้าของบริษัทย่อยแห่งหนึ่งซึ่งหักค่าเสื่อมโดยวิธีการคำนวณตามหน่วยการผลิต)

อายุการใช้งานของสินทรัพย์ หมายถึง ระยะเวลาที่คาดว่าสินทรัพย์นั้นจะให้ผลผลิตแก่บริษัทฯ
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งอาจน้อยกว่าอายุทางกายภาพของสินทรัพย์นั้นก็ได้ บริษัทฯ
กำหนดอายุการใช้งานของสินทรัพย์ภายใต้ข้อสมมติฐานดังนี้
การสึกหรอและเสื่อมราคา มาตรฐานทางเทคนิค และการเปลี่ยนแปลงความต้องการของตลาด
โดยบริษัทฯ ได้คำนวณค่าเสื่อมราคาของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ดังนี้

+-------------------------------------------------------+--------------+
|                                                       | จำนวนปี       |
+=======================================================+==============+
| อาคาร                                                 | 10-25        |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ส่วนปรับปรุงสินทรัพย์ที่เช่า                                   | 5 – 20       |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| โรงกลั่นน้ำมัน                                            | 20           |
| (เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2537 บริษัทฯ                        |              |
| คิดค่าเสื่อมตามอายุการใช้งานโดยประมาณที่เหลืออยู่)               | 16-20        |
|                                                       |              |
| โรงกลั่นน้ำมันหล่อลื่นของบริษัทย่อยแห่งหนึ่ง                       | 10-25        |
|                                                       |              |
| โรงผลิตพาราไซลีนของบริษัทย่อยแห่งหนึ่ง                        |              |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| โรงไฟฟ้าของบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ                             | 25           |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ระบบสายส่งไฟฟ้า                                         | 20           |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เครื่องจักร เครื่องมือ และอุปกรณ์โรงงาน                       | 5 – 20       |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์เคมีเหลว                          | 9 – 20       |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เครื่องตกแต่งติดตั้ง เครื่องใช้สำนักงาน และอื่น ๆ                 | 5-10         |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ยานพาหนะ                                              | 5            |
+-------------------------------------------------------+--------------+

บริษัทฯ
เชื่อว่าอายุการใช้งานของสินทรัพย์ข้างต้นสอดคล้องกับการปฏิบัติในอุตสาหกรรมเดียวกันในประเทศไทย
การเปลี่ยนแปลงอายุการใช้งานโดยประมาณของสินทรัพย์จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

บริษัทฯ ได้บันทึกค่าเสื่อมราคาจำนวน 5,473 ล้านบาท และ 5,295 ล้านบาท สำหรับปีบัญชีสิ้นสุด
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 และ 2546 ในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทฯ
จำนวนดังกล่าวได้รวมค่าเสื่อมราคาจากส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
สำหรับปีบัญชีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 และ 2546 จำนวน 1,881 ล้านบาท และ 1,839
ล้านบาท ตามลำดับ

ต้นทุนการกู้ยืม

ต้นทุนการกู้ยืมจะรวมเป็นราคาทุนของสินทรัพย์
ถ้าเป็นต้นทุนการกู้ยืมที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างสินทรัพย์
ต้นทุนการกู้ยืมจะรวมถึงดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเงินกู้ยืม
มาตรฐานการบัญชีของไทยเรื่องต้นทุนการกู้ยืม ยอมให้บริษัทฯ
รับรู้ผลต่างของอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดจากเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่ใช้โดยตรงเพื่อซื้อ
ก่อสร้าง หรือผลิตสินทรัพย์มีคุณสมบัติเป็นไปตามที่กำหนด เป็นต้นทุนของสินทรัพย์นั้นๆ
โดยไม่เกินจำนวนต้นทุนดอกเบี้ยที่บริษัทฯ
อาจเกิดขึ้นหากมีการกู้ยืมเป็นเงินบาทซึ่งมีเงื่อนไขและกำหนดการชำระหนี้เช่นเดียวกันกับเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ

การเปลี่ยนแปลงการประมาณการสินทรัพย์
หรืออัตราดอกเบี้ยที่นำมาใช้คำนวณจะมีผลเปลี่ยนแปลงรายงาน
ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

 การด้อยค่าของสินทรัพย์

บริษัทฯ
จะประเมินการด้อยค่าของสินทรัพย์เมื่อมีเหตุการณ์หรือการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์ที่บ่งชี้ว่ามูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
(Recoverable) ของสินทรัพย์นั้นต่ำกว่ามูลค่าที่บันทึกบัญชีไว้ มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
คือจำนวนที่สูงกว่าระหว่าง
มูลค่าขายสุทธิระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายที่เป็นอิสระต่อกันซึ่งมีความรู้และสมัครใจในการเข้าทำการซื้อขายหักด้วยต้นทุนการขายกับ
มูลค่าจากการใช้ประโยชน์ในสินทรัพย์ โดยพิจารณาราคาส่วนลดจากกระแสเงินสดรับสุทธิในอนาคต
(Future Net Cashflows) ของสินทรัพย์หรือกลุ่มของสินทรัพย์ ราคาขาย ต้นทุนการขาย
กระแสเงินสุดรับสุทธิในอนาคต
และอัตราส่วนลดนั้นเป็นการประมาณการและขึ้นอยู่กับความมีนัยสำคัญของความไม่แน่นอนในการประมาณการ

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีจะแสดงให้เห็นถึงผลกระทบทางภาษีสุทธิของผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างราคาตามบัญชีกับฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินในงบดุล

บริษัทฯ
จะรับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีเมื่อมีความเป็นไปได้ว่ากำไรทางภาษีมีจำนวนเพียงพอต่อการใช้ประโยชน์สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี
ณ วันที่ในงบดุล บริษัทฯ ประเมินสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีที่ไม่ได้รับรู้ใหม่ทั้งหมด
และจะรับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีดังกล่าวในมูลค่าที่บริษัทฯ
คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์ดังกล่าวเท่านั้น บริษัทฯ
วัดมูลค่าสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีและหนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชีด้วยอัตราภาษีที่คาดว่าจะต้องใช้ในงวดที่บริษัทฯ
คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์หรือต้องชำระหนี้สินดังกล่าว