1. ปัจจัยความเสี่ยง

ความเสี่ยงด้านเครดิต

ความเสี่ยงด้านเครดิตเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้หรือคู่สัญญาอาจไม่ปฏิบัติตามภาระหรือพันธะที่มีต่อกันตามที่ระบุไว้ในสัญญา
หรือการที่คุณภาพของลูกหนี้อาจมีการเสื่อมถอยลง
และทำให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ภายใต้นโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Policy)
ธนาคารมีการจัดองค์กรให้มีการถ่วงดุลและตรวจสอบซึ่งกันและกัน
มีการแบ่งแยกหน้าที่กันอย่างชัดเจนระหว่างผู้ทำหน้าที่ด้านตลาด
ผู้ทำหน้าที่วิเคราะห์คุณภาพด้านเครดิต ผู้อนุมัติสินเชื่อ
ผู้ตรวจสอบและผู้ที่ดูแลเรื่องการบริหารความเสี่ยง
การบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคารมีการบริหารทั้งในระดับรายลูกค้า (Standalone
Risk) และระดับ Portfolio
โดยธนาคารได้พัฒนาเครื่องมือในการประเมินความเสี่ยงที่เหมาะสมต่างกันไปตามประเภทของลูกค้า
สำหรับลูกค้านิติบุคคลธนาคารได้พัฒนา Risk Grading Tools
สำหรับลูกค้าสินเชื่อธุรกิจใช้มาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2545 โดยได้มีการ validate และ recalibrate
มาอย่างสม่ำเสมอ
ตามหลักการและแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่ดีสำหรับการใช้แบบจำลองภายใน (Internal
Model) ในการวัดและประเมินความเสี่ยง
เพื่อให้เครื่องมือดังกล่าวสามารถประเมินความเสี่ยงได้ถูกต้องแม่นยำและสนับสนุนการพิจารณาสินเชื่ออย่างมีประสิทธิภาพ
โดยในปี 2551 นี้ ธนาคารมีแผนงานปรับปรุงเครื่องมือในการประเมินความเสี่ยงใหม่
ให้สอดคล้องกับคุณลักษณะของลูกค้าที่เปลี่ยนแปลงไป
นอกจากนี้ในส่วนของลูกค้าขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)
ธนาคารได้มีการพัฒนาเครื่องมือประเมินความเสี่ยง (SMEs Filter)
สำหรับลูกค้ากลุ่มนี้เช่นเดียวกัน เพื่อรองรับการขยายตัวของลูกค้ากลุ่มนี้ที่มีเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
สำหรับรายย่อยบุคคลธรรมดา ทั้งสินเชื่อเอนกประสงค์ที่ไม่มีหลักประกัน และที่มีหลักประกัน
ธนาคารก็ได้พัฒนาระบบ Credit Scoring ใช้ในการประเมินความเสี่ยงผู้กู้
และมีการทดสอบความแม่นยำอย่างสม่ำเสมอเช่นกัน ซึ่งในปี 2551 นี้
ธนาคารมีแผนที่จะปรับปรุงเครื่องมือประเมินความเสี่ยงของลูกค้ากลุ่มนี้ใหม่ และในขณะเดียวกัน
ธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องการบริหารความเสี่ยงในภาพรวม
จึงได้ให้คำปรึกษาในการพัฒนาเครื่องมือประเมินความเสี่ยงแก่บริษัทในเครือของธนาคารซึ่งได้เริ่มมาตั้งแต่ปี
2550 และต่อเนื่องในปี 2551 เช่นเดียวกัน
เพื่อให้สอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับหลักการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ส่วนการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตระดับ Portfolio นั้น
ธนาคารคำนึงถึงหลักความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพของลูกหนี้แยกตามประเภทธุรกิจต่างๆ
และสัดส่วนการกระจุกตัวของสินเชื่อตามประเภทของธุรกิจต่างๆที่อยู่ใน Portfolio ของธนาคาร
รวมถึงการวิเคราะห์ผลตอบแทนที่ได้รับจากลูกหนี้ทั้งในมิติของคุณภาพลูกหนี้และประเภทธุรกิจ
นอกจากนี้ได้มีการกำหนดเพดานความเสี่ยงต่างๆ (Risk
Limits)ในการควบคุมระดับความเสี่ยงให้เป็นไปตามนโยบายของธนาคาร ซึ่ง ณ
สิ้นสุดเดือนธันวาคม 2550 ธนาคารมีสัดส่วนการให้สินเชื่อแยกตามประเภทธุรกิจดังนี้

+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| ป |                     | เง   | สัดส่ว   | สินเ   | สัดส      | กา     |
| ร |                     | ินให้ส | นเงินให | ชื่อด้อย | ่วนสินเชื่อด | รกระจุก |
| ะ |                     | ินเชื่อ | ้สินเชื่อต | คุณภาพ | ้อยคุณภาพต | ตัวของส |
| เ |                     | (ล้าน | ามประเ | (ล้า   | ่อเงินให้สิน | ินเชื่อด้อ |
| ภ |                     | บาท) | ภทธุรกิจ | นบาท) | เชื่อตามปร | ยคุณภาพ |
| ท |                     |      | (%)    |       | ะเภทธุรกิจ | (%)    |
| ธ |                     |      |        |       | (%)      |        |
| ุร |                     |      |        |       |          |        |
| ก |                     |      |        |       |          |        |
| ิจ |                     |      |        |       |          |        |
+===+=====================+======+========+=======+==========+========+
| 1 | เกษตรกรรม การล่าสัตว์  | 28   | 0.29   | 77.97 | 27.21    | 0.81   |
| . | และการป่าไม้          | 6.54 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 2 | การประมง            | 13   | 0.13   | 33.07 | 25.42    | 0.35   |
| . |                     | 0.11 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 3 | การ                 | 7    | 0.08   | 48.42 | 63.59    | 0.51   |
| . | ทำเหมืองแร่และเหมืองหิน | 6.15 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 4 | การผลิต              | 2    | 26.11  | 3,9   | 15.16    | 40.99  |
| . |                     | 5,86 |        | 22.08 |          |        |
|   |                     | 9.21 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 5 | การไฟฟ้า แก๊ส         | 1,57 | 1.59   | -     | -        | -      |
| . | และการประปา         | 9.02 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 6 | การก่อสร้าง           | 2,46 | 2.48   | 29.72 | 1.21     | 0.31   |
| . |                     | 1.44 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 7 | การขายส่ง การขายปลีก  | 1    | 15.16  | 1,5   | 10.30    | 16.18  |
| . | และซ่อมแซมยานยนต์     | 5,02 |        | 47.66 |          |        |
|   | จักรยานยนต์           | 3.28 |        |       |          |        |
|   | ของใช้ส่วนบุค          |      |        |       |          |        |
|   | คลและของใช้ในครัวเรือน |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 8 | โรงแรม และภัตตาคาร   | 4,00 | 4.04   | 1     | 4.51     | 1.89   |
| . |                     | 0.55 |        | 80.55 |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 9 | การขนส่ง             | 4,84 | 4.90   | 4     | 9.95     | 5.04   |
| . | สถานที่เก็บสินค้า        | 8.99 |        | 82.46 |          |        |
|   | และการคมนาคม        |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | ตัวกลางทางการเงิน     | 9,87 | 9.96   | 0.26  | -        | -      |
| 0 |                     | 0.86 |        |       |          |        |
| . |                     |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | บริการด้านอสังหาริมทรัพย์ | 1    | 11.70  | 1,1   | 10.23    | 12.40  |
| 1 | การให้เช่า            | 1,59 |        | 86.58 |          |        |
| . | และบริการทางธุรกิจ     | 5.52 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | การบริหารราชการ      | -    | -      | -     | -        | -      |
| 2 | และการป้องกันประเทศ   |      |        |       |          |        |
| . | รวมทั้ง               |      |        |       |          |        |
|   | การประกันสังคมภาคบังคับ |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | การศึกษา             | 66   | 0.67   | 44.46 | 6.72     | 0.46   |
| 3 |                     | 1.54 |        |       |          |        |
| . |                     |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | การบริการด้านสุขภาพ    | 1,80 | 1.82   | -     | -        | -      |
| 4 | และงานสังคมสงเคราะห์  | 4.39 |        |       |          |        |
| . |                     |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | การให้บริการชุมชน สังคม | 51   | 0.52   | 58.10 | 11.37    | 0.61   |
| 5 |                     | 0.85 |        |       |          |        |
| . | และบริการส่วนบุคคลอื่น ๆ |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | ลูก                  | -    | -      | -     | -        | -      |
| 6 | จ้างในครัวเรือนส่วนบุคคล |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | องค์การระหว่างประเทศ  | -    | -      | -     | -        | -      |
| 7 | แ                   |      |        |       |          |        |
|   | ละองค์การต่างประเทศอื่น |      |        |       |          |        |
|   | ๆ และสมาชิก          |      |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
| 1 | อุปโภคบริโภคส่วนบุคคล   | 2    | 20.55  | 1,9   | 9.61     | 20.45  |
| 8 |                     | 0,35 |        | 56.63 |          |        |
|   |                     | 7.73 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+
|   | รวม                 | 9    | 100.00 | 9,5   | 195.29   | 100.00 |
|   |                     | 9,07 |        | 67.96 |          |        |
|   |                     | 6.18 |        |       |          |        |
+---+---------------------+------+--------+-------+----------+--------+

ความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง
ความเสี่ยงที่ธนาคารอาจได้รับความเสียหายอันสืบเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และราคาของตราสารในตลาดทุนและตลาดสินค้าโภคภัณฑ์
ซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

ธนาคารได้ควบคุมดูแลการบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย
โดยมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and Liabilities Management
Committee: ALCO) เป็นผู้กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย
และเพดานความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคาร (Banking Book)
อันเนื่องมาจากความไม่สอดคล้องกัน (Mismatch)
ระหว่างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
ซึ่งธนาคารใช้การวิเคราะห์ความแตกต่างในการปรับตัวของอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สินในแต่ละช่วงเวลา
(Gap Analysis) เป็นเครื่องมือหนึ่งในการประเมินความเสี่ยง
นอกจากนั้นธนาคารยังใช้วิธีการวิเคราะห์แบบจำลองผลกระทบที่มีต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร
(Net Interest Income Simulation)
โดยมีหน่วยงานด้านบริหารความเสี่ยงที่เป็นอิสระจากฝ่ายงานที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงเป็นผู้ประเมิน
และติดตามความเสี่ยง
และเสนอต่อคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเพื่อพิจารณาเป็นประจำทุกเดือน
โดยคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
จะพิจารณาโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมตามนโยบายของธนาคาร

สำหรับการควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยของธุรกรรมที่อยู่ในบัญชีเพื่อการค้า (Trading
Book) อยู่ภายใต้การควบคุมโดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management
Committee: RMC) โดยธนาคารมีการคำนวณราคายุติธรรม
เพื่อดูผลกำไร/ขาดทุนเป็นประจำทุกวัน
และธนาคารได้มีการควบคุมและจัดทำรายงานสถานะความเสี่ยงเป็นรายวันโดยหน่วยงานที่เป็นอิสระจากหน่วยงานที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง
(Risk Taker) โดยการกำหนดเพดานความเสี่ยง (Risk Limit)
ที่เหมาะสมแยกตามผลิตภัณฑ์และแยกตามประเภทความเสี่ยง (Risk Type) ต่างๆ เช่น
Value-at-Risk (VaR) Limit, One Basis Point Shift (PV01) Limit เป็นต้น
เพื่อประเมินความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่ส่งผลกระทบต่อรายได้
และเงินกองทุนของธนาคาร

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

การให้สินเชื่อหรือการลงทุนในสินทรัพย์ประเภทอื่นที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ
ธนาคารได้พยายามจัดหาแหล่งเงินทุนที่เป็นสกุลเดียวกัน
และ/หรือทำการซื้อ/ขายตราสารอนุพันธ์เพื่อใช้ในการป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน
เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนให้อยู่ในกรอบตามนโยบายที่ธนาคารได้กำหนดไว้
นอกเหนือจากนั้น
ธนาคารยังทำการควบคุมการประกอบธุรกรรมด้านการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศทั้งที่เป็นการซื้อขายทันที
และซื้อขายล่วงหน้าโดยธุรกรรมที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่เป็นธุรกรรมที่รองรับธุรกิจของลูกค้าเป็นหลัก
ในขณะที่การควบคุมปริมาณการทำธุรกรรมเพื่อค้า (Trading)
ธนาคารได้ทำการควบคุมทั้งในระดับผู้ค้า (Dealer) และระดับรวมของธนาคาร (Portfolio)
มีการกำหนดเพดานความเสี่ยง (Risk Limit) ที่เหมาะสมแยกตามรายสกุลเงิน แยกตามผลิตภัณฑ์
และแยกตามประเภทความเสี่ยง (Risk Type) ต่างๆ เช่น Value-at-Risk (VaR) Limit,
FX Net Open Position Limit, Loss Limit เป็นต้น และได้ทำการวัดมูลค่า (Mark to
Market) ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศ ซึ่งเป็นการวัดและติดตามรายงานความเสี่ยงเป็นรายวัน
นอกจากนี้ยังมีการทำการวิเคราะห์ผลกระทบจากเหตุการณ์วิกฤต (Stress Testing)
อย่างสม่ำเสมออีกด้วย

ทั้งนี้ ธนาคารได้ดำเนินการจัดทำนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
และควบคุมดูแลการปฏิบัติให้เป็นไปตามนโยบาย
รวมถึงการทดสอบความแม่นยำและความถูกต้อง(Back Test)
แบบจำลองต่างๆที่ใช้ในการประเมินความเสี่ยงด้านตลาดอย่างสม่ำเสมอ
อีกทั้งให้มีการรายงานการประเมินเงินกองทุนที่ต้องดำรงเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดเป็นไปตามนโยบายและหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับความเสี่ยงด้านตลาดของตราสารทุน
ธนาคารไม่มีการทำธุรกรรมลงทุนในตราสารทุนนอกเหนือจากการเงินลงทุนทั่วไปในบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วมของธนาคาร
รวมถึงหุ้นสามัญที่ได้รับมาจากการปรับโครงสร้างหนี้จากสินเชื่อที่มีปัญหา
และธนาคารไม่มีการทำธุรกรรมเกี่ยวกับตราสารที่เกี่ยวข้องกับสินค้าโภคภัณฑ์
จึงไม่มีความเสี่ยงด้านตลาดของตราสารในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์แต่อย่างใด

ความเสี่ยงจากการลงทุนในตราสารต่างประเทศ

เพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยงของธนาคารฯ ไม่ให้กระจุกตัวเฉพาะกับธุรกิจให้สินเชื่อในประเทศ
ธนาคารฯ จึงได้จัดสรรสินทรัพย์ของธนาคารส่วนหนึ่งเป็นเงินลงทุนในต่างประเทศ
โดยมุ่งหวังผลตอบแทนจากการลงทุนในระดับที่น่าพอใจภายใต้ความเสี่ยงที่เหมาะสม โดย ณ วันที่
31 ธันวาคม 2550 ธนาคารฯมียอดเงินลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศจำนวน 1,248
ล้านเหรียญสหรัฐฯ (42,102 ล้านบาท) โดยแบ่งเป็นตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท CDO
(Collateralised Debt Obligation) จำนวนเงินรวมทั้งสิ้น 310 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
(10,462 ล้านบาท) และ ตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท Structured Notes จำนวน 938
ล้านเหรียญสหรัฐฯ (31,640 ล้านบาท)

สำหรับสถานะความเสี่ยงจากการลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศ พบว่า การลงทุนใน CDO
ได้รับผลกระทบจากปัญหาวิกฤติสินเชื่อในประเทศสหรัฐอเมริกา
โดยมูลค่าการลงทุนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงคือ CDO จำนวน 50 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (1,688
ล้านบาท)
ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นการซื้อขายข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของตราสารที่หนุนโดยสินเชื่อที่อยู่อาศัย
ประเภทลูกค้า Subprime ส่วนที่เหลืออีก 260 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (8,774 ล้านบาท)
เป็นตราสาร CDO ประเภทสังเคราะห์ (Synthetic CDO)
ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นการซื้อขายข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของแต่ละรายนิติบุคคลนั้นได้รับผลกระทบทางอ้อม
กล่าวคือ ปัญหาวิกฤติสินเชื่อ ได้ส่งผลกระทบต่อระดับความเสี่ยงของนิติบุคคลอ้างอิงต่างๆ
ในพอร์ตตราสาร CDO โดยมีดัชนีชี้วัดจากตลาดซื้อขายสัญญา Credit Default Swap
ที่แสดงให้เห็นว่าระดับความเสี่ยงของนิติบุคคลบางรายได้เพิ่มสูงขึ้นมาก
สะท้อนถึงโอกาสที่จะผิดนัดชำระหนี้ (Default risk) มีสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 อันดับเครดิตของตราสาร CDO ประเภทสังเคราะห์
(Synthetic CDO)
ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นการซื้อขายข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของแต่ละรายนิติบุคคล
ทุกตราสารจำนวน 260 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ยังอยู่ที่ระดับ BBB หรือ BBB+ ซึ่งเป็นระดับลงทุน
(Investment Grade) และยังไม่เคยถูกปรับลดอันดับเครดิตตั้งแต่วันที่ลงทุน
และยังไม่มีนิติบุคคลอ้างอิงใด ในพอร์ตตราสาร CDO ที่มีการผิดนัดชำระหนี้ (default)
อีกทั้งนิติบุคคลอ้างอิงในพอร์ตตราสาร CDO ทั้งหมดได้มีการกระจายตัวในหลายประเภทอุตสาหกรรม
และในหลายภูมิภาค ทั้ง อเมริกาเหนือ ยุโรปและทวีปอื่นๆ
ทั้งนี้ในการควบคุมความเสี่ยงของนิติบุคคลอ้างอิงต่างๆ นั้น ธนาคารฯ
อยู่ระหว่างพิจารณากำหนดเพดานการกระจุกตัวของนิติบุคคลอ้างอิงต่างๆ
ในอุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง และ ภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่ง

ส่วนตราสาร CDO
ประเภทสังเคราะห์ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นการซื้อขายข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของตราสารที่หนุนโดยสินเชื่อที่อยู่อาศัยประเภทลูกค้า
Subprime จำนวน 50 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
ธนาคารฯมีความตั้งใจที่จะถือเงินลงทุนดังกล่าวจนครบกำหนดตามที่ตั้งใจไว้ตั้งแต่ลงทุนเมื่อแรกเริ่ม
อย่างไรก็ตาม เงินลงทุนดังกล่าวได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากปัญหาสินเชื่อ Subprime
ในประเทศสหรัฐอเมริกาในไตรมาสที่สามและไตรมาสที่สี่นี้
โดยจะเห็นได้ว่าในเดือนตุลาคมและธันวาคม 2550
สถาบันจัดอันดับเครดิตสากลในต่างประเทศได้ปรับลดอันดับเครดิตของตราสาร CDOนี้
จากอันดับเครดิต BBB+ ณ วันเริ่มลงทุน (ระดับลงทุนหรือระดับ Investment Grade) เป็น BB+
และ BB- ตามลำดับ (ระดับต่ำกว่าระดับลงทุน) ฝ่ายบริหารของธนาคารฯเห็นว่าปัญหาของสินเชื่อ
Subprime ยังไม่หยุดนิ่งและมีแนวโน้มที่จะสร้างความเสียหายมากขึ้นไปกว่าเดิม
จึงตัดสินใจที่จะไม่ถือเงินลงทุนดังกล่าวต่อไปจนครบกำหนด
และได้จำหน่ายเงินลงทุนออกไปในเดือนมกราคม 2551

ทั้งนี้ผลกระทบจากปัญหาวิกฤติสินเชื่อในประเทศสหรัฐอเมริกายังไม่สิ้นสุดและยังไม่สามารถสรุปความเสียหายได้ทั้งหมด
ณ ขณะนี้ และอาจจะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่ง
เพื่อรอดูสภาพสินเชื่อของสหรัฐฯในอนาคตเพื่อประเมินผลกระทบของปัญหาได้อย่างถ่องแท้ว่าจะรุนแรงเพิ่มเติมมากน้อยเพียงใด
และภาครัฐของประเทศสหรัฐอเมริกาจะมีมาตรการมารองรับเพิ่มเติมอย่างไรต่อปัญหาดังกล่าว
มูลค่าของเงินลงทุนในตราสาร CDO ที่คงเหลือ
ซึ่งมีสินทรัพย์อ้างอิงเป็นการซื้อขายข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของแต่ละรายนิติบุคคล
จึงอาจถูกกระทบในอนาคต จากความไม่แน่นอนที่มีสาระสำคัญของสภาวการณ์ดังกล่าว

สำหรับความเสี่ยงของการลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท Structured Notes
เป็นเงินลงทุนในตั๋วเงินซึ่งออกโดยสถาบันการเงินและธนาคารต่างประเทศที่ได้รับการจัดอันดับเครดิตเป็น
A หรือดีกว่า โดยมีอายุที่เหลือประมาณ 4-10 ปี
และมีเงื่อนไขของดอกเบี้ยที่จะได้รับและ/หรือสิทธิในการชำระคืนก่อนกำหนด ทั้งนี้ Structured
Note ทุกรายการที่ธนาคารลงทุนมีการคุ้มครองเงินต้น (Principal Protected)
ดังนั้นความเสี่ยงจากการลงทุนจึงมีเพียงความเสี่ยงที่จะไม่ได้รับคูปองตามที่คาดหวัง
อันอาจส่งผลต่อมูลค่ายุติธรรม ซึ่งความเสี่ยงนี้ขึ้นอยู่กับตัวแปรในตลาดการเงินแตกต่างกันไป เช่น
LIBOR, Swap rate เป็นต้น อย่างไรก็ดี ธนาคารฯ
ได้มีการควบคุมความเสี่ยงโดยกระจายการลงทุนในหลายรายการที่มีรูปแบบการจ่ายคูปองแตกต่างกันไป
และมีการติดตามผลการลงทุนอย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะในกรณีที่ตัวแปรในตลาดเคลื่อนไหวได้ทิศทางตรงกันข้ามกับผลตอบแทนของ Structured
Notes

ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุน

เนื่องจากเงินกองทุนเป็นส่วนที่แสดงถึงความสามารถของสถาบันการเงินในการรองรับผลขาดทุนที่ไม่ได้คาดการณ์ไว้(Unexpected
Losses)
การที่สถาบันการเงินมีการดำรงอัตราส่วนเงินกองทุนที่สูงเพียงพอต่อความเสี่ยงที่สถาบันการเงินนั้นๆเผชิญอยู่
จะเป็นการสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ฝากเงินและเจ้าหนี้ว่าสถาบันการเงินนั้นมีความสามารถที่จะปฏิบัติตามข้อตกลงที่ได้ทำไว้
ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ต้องดำรงเงินกองทุนเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันไม่ต่ำกว่ากว่าร้อยละ
8.5

อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
ธนาคารมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้
ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการรับรู้ผลขาดทุนจากการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของสินเชื่อและเงินลงทุนในลูกหนี้ตามเกณฑ์คุณภาพของธนาคารแห่งประเทศไทย
และผลขาดทุนจากเงินลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท Collateralized Debt
Obligation แต่ธนาคารก็ได้มีการเพิ่มทุนเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว โดยได้รับชำระเงินเพิ่มทุนจำนวน
6,080 ล้านบาทในเดือนมกราคม 2551 แล้ว
และมีผลให้อัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงของธนาคารในเดือนมกราคม 2551
สูงกว่าอัตราขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้

ความเสี่ยงที่ทำให้ธนาคารมีผลการดำเนินงานลดลง

นอกจากสภาวการณ์ทางเศรษฐกิจและการเมืองที่ไม่เอื้ออำนวย
รวมทั้งการแข่งขันของธนาคารพาณิชย์ที่รุนแรงขึ้น
ซึ่งมีผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของธนาคารแล้ว
ความไม่แน่นอนของมูลค่าของเงินลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท Collateralized
Debt Obligation (CDO) ปัจจุบัน ธนาคารคงเหลือตราสาร CDOs ที่ถืออยู่จำนวน 260
ล้านเหรียญสหรัฐ โดยทั้งหมดเป็น Corporate CDOs ได้จัดประเภทเป็นเงินลงทุน เพื่อค้า
(Trading) ซึ่งมีอายุการลงทุนอยู่ที่ 5-7 ปี โดยมีอันดับเครดิตอยู่ที่ BBB หรือ BBB+
ซึ่งเป็นระดับลงทุน (Investment Grade) และยังไม่เคยถูกปรับลดอันดับเครดิตตั้งแต่วันที่ลงทุน
นอกจากนี้ทุกตัวยังคงมีการชำระหนี้อยู่เป็นปกติ อย่างไรก็ตาม
ผลกระทบจากปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจในสหรัฐอเมริกายังไม่สิ้นสุด มูลค่าของเงินลงทุนใน CDOs
จึงอาจถูกกระทบในอนาคตจากสภาวการณ์ดังกล่าว และมีผลต่อผลการดำเนินงานของธนาคาร

อย่างไรก็ตามธนาคารยังได้มีการสำรองค่าเผื่อการปรับมูลค่าตามหลักเกณฑ์ใหม่ของธปท.ที่ให้ Mark
– to – Market ตามมาตรฐานบัญชี IAS 39ไว้แล้วในจำนวนที่สูงถึง 76 %
ซึ่งการสำรองเผื่อการปรับมูลค่าดังกล่าวสามารถปรับขึ้นลงได้ตามภาวะตลาด
ดังนั้นหากตลาดปรับตัวดีขึ้น
ธนาคารก็สามารถกลับรายการสำรองเผื่อการปรับมูลค่าดังกล่าวนั้นคืนกลับมาเป็นรายได้

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
โอกาสที่ธนาคารจะไม่สามารถชำระเงินตามภาระผูกพันที่ครบกำหนดได้
อันเนื่องมาจากการที่ธนาคารไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์ให้เป็นเงินสดหรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนที่เพียงพอได้ทันกำหนด

ทั้งนี้
ธนาคารมีการบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับสภาพการดำเนินธุรกิจของธนาคารและสถานการณ์ทางเศรษฐกิจในแต่ละช่วงเวลา
และเป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย รวมทั้งได้จัดทำแผนฉุกเฉิน (Contingency
Plan)
รองรับกรณีเกิดวิกฤตสภาพคล่องไว้ล่วงหน้าเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขสถานการณ์หากต้องเผชิญกับปัญหานี้ในอนาคต
ทั้งนี้การบริหารสภาพคล่องในภาพรวมของธนาคารจะอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
(ALCO)

ในปี 2550 ที่ผ่านมา ธนาคารได้มีการปรับโครงสร้างเงินทุนทั้งระยะสั้นและระยะยาว
โดยมีการเพิ่มทุนจากผู้ร่วมทุนรายใหม่ในช่วงเดือนเมษายน 2550
และธนาคารได้มีการกระจายแหล่งเงินทุนไม่ให้มีการกระจุกตัวในแหล่งใดแหล่งหนึ่งหรือช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง
มากเกินไป มีการกำหนดวงเงินที่รับฝากเงินในแต่ละราย
เพื่อลดความเสี่ยงจากการหาแหล่งเงินทุนมาทดแทนในระยะเวลาอันสั้น นอกเหนือจากนั้น
ธนาคารยังมีสินทรัพย์สภาพคล่องประเภทตราสารพันธบัตรรัฐบาลที่สามารถแปลงเป็นเงินสดได้ในระยะเวลาอันสั้น
ในกรณีฉุกเฉินหรือเกิดเหตุการณ์วิกฤตทางการเงินที่ไม่คาดคิดขึ้น
ซึ่งจะช่วยให้ธนาคารทนต่อภาวะวิกฤตด้านสภาพคล่องได้ดีขึ้น

อนึ่ง ธนาคารจะมีการเพิ่มทุนจำนวนเงินประมาณ 7,000
ล้านบาทซึ่งตามแผนงานคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนมกราคมปี 2551
ซึ่งจะทำให้ธนาคารมีสภาพคล่องเพิ่มสูงขึ้นและลดความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารลงได้อีก

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการคือความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากการขาดการกำกับดูแลกิจการที่ดีหรือขาดธรรมาภิบาลในองค์กร
และการขาดการควบคุมที่ดี โดยอาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงานภายใน บุคลากร ระบบงาน
หรือเหตุการณ์ภายนอก ที่อาจส่งผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร
ซึ่งธนาคารได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ โดยกำหนดให้ทุกๆ
หน่วยงานภายในของธนาคารและบริษัทในเครือต้องปฏิบัติตามนโยบายที่ธนาคารกำหนด
เพื่อให้มีมาตรฐานเดียวกัน และเป็นการป้องกันความเสี่ยงก่อนที่จะเกิดความเสียหาย
และสอดคล้องตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย และมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง

ธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญ จึงได้มีการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยจัดให้มีนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
แนวทางการปฏิบัติงานและควบคุมความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นให้มีประสิทธิภาพเป็นมาตรฐานสากล
โปร่งใส และสอดคล้องตามหลักธรรมาภิบาล (Good Governance)
ทั้งนี้ในการจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ คณะกรรมการธนาคารได้มอบหมายให้
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่กำหนดนโยบาย
และแนวทางการบริหารความเสี่ยงปฏิบัติการให้สอดคล้องกับแนวทาง Standardised Approach
ของ BIS และธนาคารยังมีจุดมุ่งหมายอย่างชัดเจนที่จะพัฒนาไปสู่การใช้แนวทาง Advanced
Measurement Approaches ของ BIS ในอนาคต

ธนาคารกำหนดให้ผู้บริหารหน่วยธุรกิจต่าง ๆ
เป็นผู้มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงในการจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ การควบคุมการปฏิบัติงาน
เสริมสร้างและปลูกฝังจิตสำนึกในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการขึ้นภายในหน่วยงานนั้นๆ
โดยที่ด้านบริหารความเสี่ยงจะเป็นผู้พัฒนาเครื่องมือ ระบบและกระบวนที่ใช้ในการระบุ ประเมิน
รายงาน
และติดตามความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เป็นไปตามนโยบายการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร
และมาตรฐานสากล
โดยกำหนดให้ทุกหน่วยงานภายในจะต้องบริหารและจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ดังนี้

1. การประเมินความเสี่ยงด้วยตนเอง (Operational Risk Management Self
Assessment) โดยจะต้องประเมินความเสี่ยง ทบทวน
และรายงานผลอย่างสม่ำเสมอให้แก่ด้านบริหารความเสี่ยง เพื่อสรุปผลการประเมิน
มาตรการการควบคุม และวิเคราะห์ถึงความเสี่ยงที่เกิดขึ้น
ตลอดจนนำเสนอผลต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาตัดสินใจแก้ไขปัญหา รวมถึงการติดตามผลหลังการแก้ไข
ซึ่งวิธีการดังกล่าวนี้ทำให้ทุกหน่วยงานของธนาคารต้องดำเนินการทบทวน
และตรวจสอบการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคาร
และเพิ่มความมั่นใจในการแก้ปัญหาให้ได้ภายในเวลาที่เหมาะสม
ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบการควบคุมภายในของทุกหน่วยงานภายในธนาคาร อาทิ การอนุมัติ
และอำนาจอนุมัติ การสอบทานความถูกต้องของธุรกรรมต่าง ๆ การแบ่งแยกหน้าที่
การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศ
รวมถึงการมีแผนการรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่องให้เป็นไปอย่างเหมาะสมตามมาตรฐานสากล
และนำไปสู่การมีบรรษัทภิบาล

2. การรายงานข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการ (Loss Investigation Reports)
ธนาคารกำหนดให้ทุกหน่วยงานมีหน้าที่รายงานข้อมูลความเสียหายและสาเหตุที่ความเสียหายเกิดขึ้น
ผ่านระบบงานที่ธนาคารกำหนด ทั้งนี้
ข้อมูลความเสียหายจะเป็นข้อมูลประกอบที่สำคัญในกระบวนการประเมินความเสี่ยงและการควบคุมด้วยตนเอง
นอกจากนี้ ยังนำไปใช้ในการวิเคราะห์ เพื่อป้องกันมิให้เกิดเหตุการณ์ความเสียหายซ้ำ
และยังเป็นประโยชน์ในการพัฒนาแบบจำลองเพื่อทำการคำนวณเงินกองทุนความเสี่ยงด้านปฏิบัติการต่อไป

3. เครื่องชี้ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Key Risk Indicators)
ธนาคารได้กำหนดให้ทุกหน่วยงานมีหน้าที่ในการรายงานข้อมูลที่เป็นเครื่องชี้ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการตามระบบงานตามรูปแบบที่กำหนด
นอกจากนี้ทีมบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการยังได้ร่วมกับหน่วยงานที่เป็นเจ้าของความเสี่ยงทำการสร้างตัวชี้วัดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
(Specific KRIs) เพื่อใช้ในการติดตามระดับความเสี่ยงโดยเฉพาะของหน่วยงาน
และยังใช้เป็นเครื่องชี้ล่วงหน้าถึงความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น

4. กระบวนการการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ (New Product Approval Process)
ธนาคารได้ให้ความสำคัญกับการออกผลิตใหม่ หรือการปรับปรุงกระบวนการ
จึงได้กำหนดให้มีคณะทำงานสอบทานการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ทำหน้าที่สอบทานการออกผลิตภัณฑ์ใหม่หรือการปรับปรุงกระบวนการโดยได้กำหนดกระบวนการพิจารณาอนุมัติผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เข้มงวด
และยังได้ปรับปรุงกระบวนการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ให้ครอบคลุม อาทิ การระบุ การประเมินความเสี่ยง
และการกำหนดแนวทางการควบคุมที่เหมาะสม ทั้งนี้เพื่อสร้างความมั่นใจในผลิตภัณฑ์
ที่จะออกให้บริการได้มีการประเมินและควบคุมความเสี่ยงที่ครอบคลุมด้านสินเชื่อ
ด้านตลาดและด้านปฏิบัติการเป็นอย่างดี โดยจะต้องได้ผ่านการพิจารณาและ sign off
ร่วมกันของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

5. การจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง (Business Continuity Plan)
ธนาคารได้ให้ความสำคัญในการจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่องให้ครอบคลุมในทุกกิจกรรมที่สำคัญ
ทั้งนี้เพื่อรองรับความเสี่ยงและลดผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภัยธรรมชาติ
หรือเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้น อันอาจส่งผลให้เกิดการหยุดชะงักของธุรกิจ
ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อชื่อเสียง และความเชื่อมั่นต่อลูกค้าของธนาคาร
ซึ่งธนาคารได้นำร่องของการจัดทำแผนใน 3 ธุรกิจหลักของธนาคาร
และจะทยอยจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่องให้ครอบคลุมในธุรกิจอื่น ๆ ต่อไป

นอกจากที่กล่าวข้างต้นธนาคารยังมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุม
และกำกับการปฏิบัติงานซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระที่ขึ้นตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบคือ
ฝ่ายตรวจสอบภายใน
และทีมกำกับการปฏิบัติและสอบทานสินเชื่อซึ่งจะทำหน้าที่สอบทานการปฏิบัติงานของทุกหน่วยงานภายในธนาคาร
รวมถึงการตรวจสอบด้านบริหารความเสี่ยงด้วย

ความเสี่ยงด้านการให้บริการคอมพิวเตอร์

ธนาคารมีระบบให้บริการคอมพิวเตอร์ 2 ศูนย์ โดยมีศูนย์หลักที่อาคารหลังสวน
และศูนย์คอมพิวเตอร์สำรองที่อาคารสาทร เพื่อรองรับการให้บริการกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน
รวมทั้งธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญของการให้บริการผ่านสื่อในระบบ Internet จึงได้ทำการ
จัดหาศูนย์สำรองสำหรับการให้บริการที่ต่อเนื่องและปลอดภัย
กรณีเกิดเหตุฉุกเฉินกับศูนย์คอมพิวเตอร์หลักของธนาคารเช่นกัน
โดยเพื่อให้ระบบงานหลักสำคัญดังกล่าวสามารถใช้งานได้จริงและลดความเสี่ยงเมื่อเกิดปัญหาจากศูนย์คอมพิวเตอร์หลัก
จึงได้ทำการทดสอบความพร้อมของศูนย์คอมพิวเตอร์สำรองเป็นประจำทุกปีเพื่อให้เกิดความมั่นใจและทั้งจากระบบและบุคคลกรในการดูแลและดำเนินการ

สำหรับระบบงานหลักและระบบงาน ATM ของธนาคารนั้น ได้ทำการปรับปรุงสถาปัตยกรรมให้ทันสมัย
เพื่อรองรับการขยายปริมาณลูกค้าและจำนวนรายการที่เพิ่มขึ้น
เพื่อให้สามารถให้บริการแก่ลูกค้าของธนาคารได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น