1.  ปัจจัยความเสี่ยง

    1.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี

  เนื่องจากลักษณะของธุรกิจเกี่ยวข้องกับระบบสารสนเทศและการสื่อสาร
  ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
  ดังนั้นบริษัทจึงต้องมีการติดตามข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอย่างใกล้ชิด
  เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการเข้าร่วมดำเนินโครงการต่างๆ หรือเสียเปรียบบริษัทคู่แข่งในธุรกิจ

  จากความสำคัญข้างต้น
  บริษัทมีนโยบายให้บุคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะวิศวกรและบุคลากรด้านการตลาดและการขายให้มีความกระตือรือร้นในการติดตาม
  ศึกษา หรือเข้ารับการ อบรมต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ
  ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการดำเนินงาน นอกจากข้อมูลที่เผยแพร่ทั่วไป
  บริษัทยังรับทราบข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจากบริษัทผู้ผลิตสินค้า (Suppliers)
  หรือบริษัทคู่ค้าโดยตรงอีกทางหนึ่ง

2.  ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

  ในปี 2546 บริษัทมีรายได้จากการให้บริการติดตั้งระบบโครงข่ายทั้งทางตรงและทางอ้อมให้แก่
  (1) บริษัท ทศท คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) โดยมีโครงการที่เข้าร่วมจำนวน 8 โครงการ
  คิดเป็นมูลค่าประมาณ 501 ล้านบาท และ (2) บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด(มหาชน)
  โดยมีโครงการที่เข้าร่วมจำนวน 7 โครงการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 380 ล้านบาท
  คิดเป็นมูลค่ารวมจาก 2 หน่วยงานดังกล่าวทั้งสิ้นประมาณ 881 ล้านบาท หรือ ประมาณร้อยละ
  59 ของยอดขายรวม ซึ่งนับเป็นสัดส่วนยอดขายที่ค่อนข้างสูง
  ดังนั้นหากบริษัทไม่สามารถเข้าร่วมในโครงการ
  หรือทั้งสององค์กรลดงบประมาณการลงทุนด้านพัฒนาระบบฯ
  บริษัทอาจได้รับผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทในอนาคต

  หากมองในอีกมุมมองหนึ่ง ทั้งสององค์กรข้างต้นจัดอยู่ในกลุ่มลูกค้าประเภทสื่อสารโทรคมนาคม
  ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการลงทุนด้านพัฒนาระบบสารสนเทศจำนวนมากและทำอย่างต่อเนื่อง และ
  จากนโยบายของรัฐบาลปัจจุบันในการเร่งรัดให้หน่วยราชการนำระบบ IT มาใช้งานได้แก่
  โครงการ

  E-Government E-Procurement ,E-Service ,E-education ,High speed
  Internet เป็นต้น
  โครงการเหล่านี้ต้องอาศัยเครือข่ายสื่อสารข้อมูลและระบบสื่อสารโทรคมนาคม
  อีกเป็นจำนวนมากเพื่อรองรับโครงการดังกล่าวแต่ปัจจุบันเครือข่ายสื่อสารข้อมูลที่ของหน่วยงานทั้ง
  2 มีอยู่นั้นไม่เพียงพอที่จะรองรับการขยายตามโครงการดังกล่าวได้ ดังนั้น ในช่วงระยะเวลา 2
  – 3 ปีนี้ หน่วยงานทั้ง 2
  จะต้องลงทุนในการสร้างเครือข่ายเพิ่มขึ้นอีกเป็นจำนวนมากเพื่อให้รองรับโครงการของรัฐบาลที่จะต้องเกิด
  ดังนั้นการที่บริษัทสามารถเข้าร่วมในโครงการกับองค์กรดังกล่าวจึงถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นต้องรักษาไว้ให้ได้อย่างมั่นคง

  นอกจากนี้ เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงด้านการพึ่งพารายได้จากลูกค้ารายใดรายหนึ่งมากเกินไป
  บริษัทมีนโยบายและแผนทางธุรกิจที่ขยายฐานลูกค้าของบริษัทให้กว้างมากขึ้น
  โดยการขยายธุรกิจไปยังลูกค้าในภาคเอกชน สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ให้มากขึ้น
  ดังจะเห็นได้ว่าโครงสร้างรายได้ของบริษัทมีการกระจายไปยังภาคเอกชนอื่นคือประมาณ 450
  ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 30 สำหรับในส่วนของภาคการศึกษา ประมาณ 70 ล้านบาท
  หรือประมาณร้อยละ 5 และส่วนของภาครัฐ ประมาณ 90 ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 6
  ของรายได้รวม

  ประกอบกับ
  บริษัทได้ขยายโครงการที่มีลักษณะของการให้เช่าระบบสารสนเทศที่มีสัญญาเช่าระยะยาว 3 – 5
  ปี โดยโครงการในลักษณะนี้จะทำให้บริษัทมีรายได้เข้ามาเป็นประจำประมาณเดือนละ ประมาณ12
  ล้านบาท หรือประมาณปีละ 144 ล้านบาท (บริษัทจะเริ่มรับรู้รายได้ตั้งแต่ มกราคม 2547)
  และบริการด้านบำรุงรักษาให้มากขึ้น

3.  ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาด้านบุคลากร

  ธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
  เป็นธุรกิจที่ต้องพึ่งพาบุคลากรในการทำการตลาดและการดำเนินงาน
  ซึ่งบุคลากรดังกล่าวต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการออกแบบและวางระบบ
  รวมถึงการให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ลูกค้าแต่ละราย ปัจจุบัน
  บริษัทมีผู้บริหารและบุคลากรด้านการปฏิบัติการ ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายการตลาด ฝ่ายขาย
  ฝ่ายบริการลูกค้า และฝ่ายพัฒนาโปรแกรมระบบงาน จำนวน 149 คน (ณ วันที่ 31 ธันวาคม
  2546) ซึ่งส่วนใหญ่มีพื้นฐานการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์และมีประสบการณ์ประมาณ 3-6 ปี
  และในช่วงปี 2546 อัตราการลาออกของบุคลากรดังกล่าวน้อยกว่าร้อยละ 5
  ซึ่งถือได้ว่าเป็นอัตราการลาออกที่ต่ำมาก

  จากความสำคัญของบุคลากรที่มีต่อการดำเนินธุรกิจ
  บริษัทมีนโยบายเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคลากรภายในองค์กร
  การกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสม
  ส่งเสริมให้บุคลากรมีการพัฒนาความรู้ความสามารถอย่างสม่ำเสมอ
  โดยการจัดการอบรมภายในองค์กรและ/หรือการเข้าร่วมสัมมนากับหน่วยงานภายนอก นอกจากนี้
  เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2546 ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นครั้งที่ 2/2546
  ที่ประชุมได้มีมติให้เสนอขายหุ้นสามัญเพิ่มทุนให้แก่กรรมการและพนักงานของบริษัทจำนวน 1
  ล้านหุ้น หรือคิดเป็นร้อยละ 2.25 ของทุนจดทะเบียน 40 ล้านหุ้น ทั้งนี้
  เพื่อเป็นการสร้างความผูกพันและความมีส่วนร่วมในการดำเนินงานของบริษัท
  ตลอดจนมีส่วนผลักดันให้บริษัทก้าวไปข้างหน้า

  นอกจากการกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีภายในองค์กร
  บริษัทมีการวางระบบการจัดการภายในเพื่อป้องกันขาดบุคคลหนึ่งบุคคลใดอันอาจกระทบต่อการดำเนินกิจการ
  โดยแบ่งการบริหารงานเป็นทีม และผู้บริหารในระดับผู้อำนวยการฝ่าย
  หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านการปฏิบัติงาน
  และกรรมการผู้จัดการใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลบริหารงานภาพรวมให้เป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ
  ดังนั้นหากขาดบุคคลหนึ่งบุคคลใดผู้บริหารหรือเจ้าหน้าที่ในระดับรองลงมาจะสามารถดำเนินโครงการต่อไปได้
  รวมทั้งจัดให้มีการประชุมภายในระหว่างผู้บริหารทุกสัปดาห์เพื่อรับทราบถึงปัญหาต่างๆ
  และสามารถดำเนินการแก้ไขได้ทันท่วงที

4.  ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาการสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ 30

  ในการดำเนินธุรกิจของบริษัท
  สินค้าที่จำหน่ายให้แก่ลูกค้าเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากผู้ผลิตหรือตัวแทนจำหน่ายของผู้ผลิตที่มีสำนักงานในประเทศไทย
  โดยเฉพาะอุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายสื่อสารข้อมูล
  บริษัทเป็นตัวแทนจำหน่ายและพันธมิตรธุรกิจของผู้ผลิตรายใหญ่และมีชื่อเสียงของโลก ตัวอย่างเช่น
  Cisco Systems ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์สำหรับระบบโครงข่ายสารสนเทศและการสื่อสาร
  และระบบอินเตอร์เน็ตชั้นนำของโลกรายหนึ่ง ที่ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูง
  มีความทนทานในการใช้งาน และเป็นที่ยอมรับจากผู้ใช้อย่างกว้างขวาง โดยในปี 2546
  บริษัทสั่งซื้ออุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายจาก Cisco Systems ประมาณ 459 ล้านบาท
  หรือคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 47 ของรายได้จากการดำเนินงาน

  Cisco Systems สร้างระบบโครงข่ายของการทำการตลาดทั้งแบบจำหน่ายโดยตรง
  ผ่านตัวแทนจำหน่าย รีเซลเลอร์ ผู้วางระบบ และบริษัทคู่ค้า โดย Cisco Systems
  ให้ความสำคัญต่อการสร้างโครงข่ายดังกล่าว รวมทั้งกำหนดสิทธิประโยชน์ที่ตัวแทนฯ
  ในระดับต่างๆ จะได้รับ สิทธิประโยชน์หลักประกอบด้วย ส่วนลดทางการค้า
  การเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ และการฝึกอบรม ในประเทศไทยบริษัทที่เป็นคู่ค้ากับ Cisco
  แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ คือ Gold Partner , Silver Partner และ Premier Partner
  ปัจจุบันบริษัทเป็นคู่ค้ากับ Cisco ในระดับ Silver Partner และ
  จะปรับระดับเป็นคู่ค้าในระดับ Gold Partner ภายในปี 2547 ทั้งนี้เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับ
  Cisco มากกว่าที่เป็นอยู่ให้ดียิ่งขึ้น

  อย่างไรก็ตาม เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง
  บริษัทยังเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าให้กับผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง และคุณภาพของสินค้าเทียบเท่า Cisco
  Systems เช่น Nortel Networks 3COM ,Lucent Technology เป็นต้น

5.  ความเสี่ยงด้านการส่งมอบโครงการ

  เนื่องจากบริการด้านการวางระบบสารสนเทศและการสื่อสารมีลักษณะเป็นโครงการ
  ซึ่งมีระยะเวลาดำเนินงาน 6-12 เดือนทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของโครงการ
  ซึ่งหากบริษัทไม่สามารถดำเนินงานและส่งมอบได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา
  บริษัทอาจเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างร้อยละ 0.02 ของมูลค่าโครงการต่อวัน (โดยเฉลี่ย)
  และในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมาบริษัทเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างไม่ถึงร้อยละ 1 ของยอดขาย
  ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก
  สาเหตุหลักมาจากความล่าช้าในการส่งสินค้าของผู้ผลิตหรือการเปลี่ยนประเภท/ชนิดอุปกรณ์ติดตั้ง
  และเพื่อป้องกันความเสี่ยงในการส่งมอบ บริษัทจะประสานงานระหว่างลูกค้า ผู้ผลิต
  และบริษัทเพื่อวางแผนดำเนินโครงการล่วงหน้า และเมื่อได้รับคัดเลือกให้ดำเนินโครงการ
  บริษัทจะติดตามและตรวจสอบการส่งมอบสินค้าเป็นระยะๆ อย่างไรก็ตาม
  ในบางกรณีบริษัทจะนำเครื่องสำรองให้ลูกค้าใช้ชั่วคราว หากลูกค้าจำเป็นต้องใช้ระบบ

6.  ความเสี่ยงด้านอัตราการแลกเปลี่ยน

  โดยปกติก่อนดำเนินโครงการ บริษัทต้องประมาณการต้นทุนโครงการล่วงหน้า
  เป็นระยะเวลาประมาณ 1-2 เดือน ในกรณีที่ต้องนำเข้าอุปกรณ์บางส่วนจากต่างประเทศ
  ซึ่งจะทำให้ต้นทุนโครงการอาจได้รับผลกระทบอันเนื่องจากอัตราการและเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศแบบลอยตัว
  และในปี 2546 บริษัทสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตต่างประเทศเป็นเงินประมาณ 11.50
  ล้านเหรียญสหรัฐ หรือเทียบเท่า 459 ล้านบาท

  จากความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนข้างต้น บริษัทได้กำหนดวิธีลดความเสี่ยงดังกล่าวโดย

1.  กำหนดค่าความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในการคำนวณต้นทุนโครงการ

2.  การทำสัญญาซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าครอบคลุมทั้งจำนวน