2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมา

บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน) เดิมชื่อ บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด
ได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2512 ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 100 ล้านบาท
ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลังให้เป็น
บริษัทจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2520
และจดทะเบียนแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชน จำกัด เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2536
ต่อมามีการเพิ่มทุนอีก 4 ครั้ง ครั้งสุดท้ายเมื่อ 15 มิถุนายน 2542 โดยเพิ่มทุนจดทะเบียนจาก 475
ล้านบาทเป็น 3,000 ล้านบาทและเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญจากมูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท
เพิ่มเป็นหุ้นละ 10 บาท ทุนจดทะเบียนในปัจจุบัน 3,000 ล้านบาทได้นำออกจำหน่าย
และเรียกชำระเต็มมูลค่าแล้ว 2,500 ล้านบาท

บริษัทฯ เริ่มดำเนินการผลิตปูนซีเมนต์ในปี พ.ศ. 2515 ที่โรงงาน 1 แห่ง มี 1 สายการผลิต
ในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ด้วยกำลังการผลิต 0.6 ล้านตันต่อปี
หลังจากนั้นได้สร้างโรงงานโรงงานเพิ่มขึ้นอีก 2 โรงงาน ในที่แห่งเดียวกันจนมีทั้งหมด 6
สายการผลิตในโรงงาน 3 แห่ง และมีกำลังการผลิตปูนเม็ดรวมที่ 12.3 ล้านตันต่อปี

การเปลี่ยนแปลง/พัฒนาการสำคัญของการประกอบธุรกิจ/บริหารงานในช่วง 5 ปี 

ในช่วง 5 ปี ที่ผ่านมา บริษัทฯ มีการขยายตัวเป็นอย่างมาก โดยบริษัทฯ มีการเพิ่มทุนถึง 2 ครั้ง คือในปี พ.ศ. 2540 และปี พ.ศ. 2542 และในปี พ.ศ. 2542 มีการส่งออกปูนถึง 5.0 ล้านตัน เพิ่มสูงขึ้นจากปีก่อนถึงร้อยละ 62

อย่างไรก็ตาม หลังจากเกิดวิกฤติทางเศรษฐกิจ ในปี 2540 เป็นต้นมา บริษัทฯ ประสบกับภาวะ
ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนอย่างรุนแรง กำลังซื้อจากผู้บริโภคลดลงอย่างมาก ส่งผลให้บริษัทฯ
มีการชะลอตัวในด้านการผลิตและการขาย นอกจากนี้บริษัทฯ
ได้เจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้ต่าง ๆ ในการชำระคืน
เงินกู้ระยะยาวซึ่งสำเร็จลุล่วงในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2542 พร้อมกันนี้ในเดือนพฤศจิกายน 2542
บริษัทฯ ยังมีการออกจำหน่ายหุ้นกู้อายุ 3 ปีซึ่งครบกำหนดวันที่ 30 พฤศจิกายน 2545
อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 7.625 ต่อปี จำนวน 5 ล้านหุ้นมูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 1,000 บาท
เป็นจำนวนเงินรวม 5,000 ล้านบาท
และมีการจัดหาเงินทุนใหม่เพื่อชำระหนี้ที่ได้ผ่านขบวนการปรับโครงสร้างแล้วเสร็จในเดือนธันวาคม
พ.ศ. 2542 และสามารถจะชำระหนี้ทั้งหมดในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2543

สำหรับการเปลี่ยนแปลงอำนาจในการควบคุมบริษัทฯ
จากการเปลี่ยนแปลงกลุ่มผู้ถือหุ้นใหญ่ที่ผ่านมาในช่วงเวลา 5 ปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ขอเรียนเพิ่มเติมดังนี้

ในปี 2541 ได้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงกลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหญ่ โดยบริษัท “โฮลเดอร์แบงก์” ฟินองซิเอ
กลาริส (ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น บริษัทโฮลซิม) ผู้ผลิตปูนซีเมนต์รายใหญ่ของโลกเข้าเป็นผู้ถือหุ้น
และบริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน) เป็นสมาชิกของกลุ่มโฮลซิม

ปัจจุบันโฮลซิมเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดรายหนึ่งของบริษัทฯ โดยมีสัดส่วนการถือครองหุ้น
เท่ากับสัดส่วนการถือครองหุ้นของกลุ่มรัตนรักษ์ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ก่อตั้งบริษัทเริ่มแรก
โฮลซิมได้เข้ามามีบทบาทในการบริหารงานของบริษัทฯ โดยเฉพาะในด้านการผลิต การบริหาร
การจัดการ การขาย การส่งออก และในด้านความมั่นคงทางการเงินของบริษัทฯ
รวมทั้งเสริมสร้างประสิทธิภาพการจัดการด้านต่างๆ ตลอดจนปรับเปลี่ยนทิศทางธุรกิจใหม่ กล่าวคือ
บริษัทฯ จะมุ่งเน้นธุรกิจหลัก ซึ่งคือ การผลิตและจัดจำหน่ายปูนซีมนต์และวัสดุผสมคอนกรีต

การบริหารงานร่วมกันระหว่างกลุ่มโฮลซิมและกลุ่มรัตนรักษ์ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่บริษัทฯ
ซึ่งสามารถสรุปโดยสังเขปได้ดังต่อไปนี้

-   การใช้ประโยชน์จากประสบการณ์ของกลุ่มรัตนรักษ์ ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ก่อตั้งบริษัทฯ
    และได้บริหารงานบริษัทฯ มานานกว่า 30 ปี
    โดยเฉพาะด้านความรู้และความชำนาญงานด้านเครือข่ายธุรกิจของบริษัทฯ ภายในประเทศ

-   การเพิ่มช่องทางการขายและการจัดจำหน่ายปูนซีเมนต์ทั่วโลกผ่านเครือข่ายของกลุ่มโฮลซิม
    ได้ส่งผลให้บริษัทฯ สามารถดำเนินการผลิตได้เกือบ 100 เปอร์เซ็นต์
    ของกำลังการผลิตทั้งหมดของบริษัทฯ ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา

-   การถ่ายทอดและแนะนำการพัฒนากระบวนการและกรรมวิธีการผลิตตามมาตรฐานที่มีประสิทธิภาพสูงสุดของกลุ่มโฮลซิมให้แก่บริษัทฯ
    เพื่อนำไปพัฒนาแก้ไข ปรับปรุง และส่งเสริมการผลิตของบริษัทฯเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด
    และมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยมีการปรับปรุงและตรวจสอบมาตรฐานอย่างต่อเนื่องเป็นระยะๆ
    โรงงานผลิตของบริษัทฯ ได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งของโรงงานที่มีการใช้
    เชื้อเพลิงสำหรับเตาเผา
    ตลอดจนการใช้กำลังการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพที่สุดตามมาตรฐานของกลุ่มโฮลซิม

-   การลดต้นทุนการจัดซื้ออุปกรณ์ชิ้นส่วน วัสดุ และวัตถุดิบ
    ซึ่งเกิดจากขนาดการจัดซื้อที่มีประสิทธิภาพและประหยัด โดยผ่านระบบการจัดซื้อของกลุ่มโฮลซิม

-   การถ่ายทอดความรู้ความสามารถและประสบการณ์ในการบริหารธุรกิจซีเมนต์ของกลุ่มโฮลซิมสู่
    คณะบริหารของบริษัทฯ
    โดยเฉพาะการถ่ายทอดประสบการณ์การบริหารธุรกิจซีเมนต์ของกลุ่มโฮลซิมในกลุ่มประเทศละตินอเมริกาหลังภาวะวิกฤตทางเศรษฐกิจ

-   การส่งพนักงานของบริษัทเข้ารับการฝึกอบรมในโรงงานผลิตของกลุ่มโฮลซิมในประเทศต่างๆ
    ทั่วโลก ตามมาตรฐานของโฮลซิม

[]

2.3 โครงสร้างรายได้

+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| สายผลิตภัณฑ์  | ดำเนินการโดย   | %      | ปี   |   | ปี   |   | ปี   |   |
|            |               | ก      | 2   |   | 2   |   | 2   |   |
|            |               | ารถือหุ้น | 544 |   | 543 |   | 542 |   |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
|            |               |        | ล้าน | % | ล้าน | % | ล้าน | % |
|            |               |        | บาท |   | บาท |   | บาท |   |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| ขายสุทธิ     |               |        |     |   |     |   |     |   |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| - ปูนซีเมนต์  | บมจ.          | -      | 12, | 7 | 10, | 7 | 11, | 7 |
|            | ป             |        | 440 | 8 | 879 | 6 | 501 | 8 |
|            | ูนซีเมนต์นครหลวง |        |     | . |     | . |     | . |
|            |               |        |     | 1 |     | 3 |     | 2 |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| - คอนกรีต   | บจก.          | 99.99  | 1,  | 6 | 898 | 6 | 890 | 6 |
|            | นครหลวงคอนกรีต |        | 051 | . |     | . |     | . |
|            |               |        |     | 6 |     | 3 |     | 1 |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| - อื่น ๆ     | บริษัทย่อยอื่น*    | -      | 2,  | 1 | 2,  | 1 | 2,  | 1 |
|            |               |        | 437 | 5 | 479 | 7 | 318 | 5 |
|            |               |        |     | . |     | . |     | . |
|            |               |        |     | 3 |     | 4 |     | 8 |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| รวมขายสุทธิ  |               |        | 15, | 1 | 14, | 1 | 14, | 1 |
|            |               |        | 928 | 0 | 256 | 0 | 709 | 0 |
|            |               |        |     | 0 |     | 0 |     | 0 |
|            |               |        |     | . |     | . |     | . |
|            |               |        |     | 0 |     | 0 |     | 0 |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+
| *บริษัทย่อยอื่น |               |        |     |   |     |   |     |   |
| หมายถึง     |               |        |     |   |     |   |     |   |
| บริษัท       |               |        |     |   |     |   |     |   |
| กระเบื้องหล  |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ังคาตราเพชร |               |        |     |   |     |   |     |   |
| จำกัด       |               |        |     |   |     |   |     |   |
|            |               |        |     |   |     |   |     |   |
| บริษัท รอยัล  |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ปอร์ซเลน    |               |        |     |   |     |   |     |   |
| จำกัด       |               |        |     |   |     |   |     |   |
| (มหาชน)    |               |        |     |   |     |   |     |   |
|            |               |        |     |   |     |   |     |   |
| บริษัท กะรัต  |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ฟอเซท จำกัด |               |        |     |   |     |   |     |   |
|            |               |        |     |   |     |   |     |   |
| บริษัท อีเกิ้ล  |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ซีเมนต์      |               |        |     |   |     |   |     |   |
| โฮลดิ้งส์     |               |        |     |   |     |   |     |   |
| จำกัด       |               |        |     |   |     |   |     |   |
|            |               |        |     |   |     |   |     |   |
| บริษัท       |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ส          |               |        |     |   |     |   |     |   |
| ยามไฟน์ไชน่า |               |        |     |   |     |   |     |   |
| จำกัด       |               |        |     |   |     |   |     |   |
+------------+---------------+--------+-----+---+-----+---+-----+---+