11. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

11.1 งบการเงิน

11.1.1 สรุปรายงานการสอบ

ผู้สอบบัญชีสำหรับงบการเงินรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อยสำหรับปีบัญชีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2551
และปีบัญชีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2552 ได้แก่ สุมาลี รีวราบัณฑิต ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน
3970 แห่งบริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด โดยสามารถสรุปได้ดังนี้

งบการเงินเฉพาะและงบการเงินรวมของบริษัทฯสำหรับปีบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2552

ผู้สอบบัญชีได้ตรวจสอบงบการเงินรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อย
โดยผู้สอบบัญชีมิได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทย่อยแห่งหนึ่งในประเทศเวียตนาม,
ซึ่งงบการเงินของบริษัทย่อยดังกล่าวตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่น
จากการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีและรายงานของผู้สอบบัญชีอื่น ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นว่า
งบการเงินข้างต้นแสดงฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และงบกระแสเงินสดของบริษัทฯ
และบริษัทย่อย โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามที่หลักการบัญชีรับรองทั่วไป
โดยแสดงความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไข แต่มีข้อสังเกตุตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 35.3 ก)
บริษัทฯ มีข้อพิพาททางการค้าที่สำคัญกับบริษัทแห่งหนึ่ง
ขณะนี้ข้อพิพาททางการค้าดังกล่าวอยู่ภายใต้กระบวนการทางอนุญาโตตุลาการ

2.  ตารางสรุปการเงิน

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

11.1.3 อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

[]

1.  คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ภาพรวมการดำเนินงานที่ผ่านมา

บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจกลั่นเพื่อแปรสภาพ CR เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และปิโตรเคมีที่มีคุณภาพ
ได้แก่ น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว เคมีภัณฑ์ และน้ำมันเตา บริษัทฯบริหารคลังน้ำมัน 4
แห่งเพื่อจัดจำหน่ายน้ำมันดีเซล น้ำมันเบนซิน เคมีภัณฑ์ และน้ำมันเตา
ให้แก่ลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ
นอกจากนี้บริษัทฯยังมีการค้าปลีกน้ำมันสำเร็จรูปผ่านสถานีบริการน้ำมันเพียว

ผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯได้แก่ น้ำมันดีเซล และเคมีภัณฑ์ โดยในปี 2551
มีปริมาณการจำหน่ายน้ำมันดีเซลและเคมีภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ 74.28 และร้อยละ 15.04
ของปริมาณการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ตามลำดับ และสำหรับปี 2552
ปริมาณการจำหน่ายน้ำมันดีเซล และเคมีภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ 76.34 และร้อยละ 8.33 ตามลำดับ

11.2.1 ผลการดำเนินงาน

รายได้จากการขาย

บริษัทฯ มีรายได้หลักจากการขายน้ำมันสำเร็จรูปประเภทดีเซลหมุนเร็ว B100 แก๊ซโซฮออล์ เบนซิน
91 เบนซิน 95 เคมีภัณฑ์ และน้ำมันเตา โดยบริษัทฯ มีรายได้จากการขายน้ำมันและเคมีภัณฑ์ในปี
2552 จำนวน 15,354.60 ล้านบาท ลดลงจากปี 2551 ซึ่งมีรายได้เป็นจำนวน 20,500.94
ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 31.76 อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีรายได้ต่อลิตรจำหน่ายเฉลี่ยเท่ากับ
20.60 บาทต่อลิตรในปี 2552 และ 26.56 บาทต่อลิตรในปี 2551 แสดงให้เห็นว่าในปี 2552
บริษัทฯ มียอดจำหน่ายน้ำมันและเคมีภัณฑ์รวม 750 ล้านลิตร เทียบกับปี 2551
มียอดจำหน่ายน้ำมันและเคมีภัณฑ์รวม 850 ล้านลิตร หรือลดลงร้อยละ 12
เกิดจากปริมาณการผลิตที่ลดลง และมาจากราคาน้ำมันที่ลดลง มีรายได้ต่อลิตรจำหน่ายเพิ่มขึ้น
เนื่องจากการหดตัวของความต้องการใช้น้ำมัน ทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ
จากภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำอย่างรวดเร็ว และรุนแรงทั่วโลก

ในปี 2551 รายได้หลักของบริษัทฯ และบริษัทย่อยมาจากการขายผลิตภัณฑ์น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
เคมีภัณฑ์ และน้ำมันเบนซิน โดยมีมูลค่าการจำหน่ายน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว 16,837.69 ล้านบาท
คิดเป็นร้อย 74.84 ของรายได้รวมของบริษัท และบริษัทฯ ย่อยมูลค่าการจำหน่ายเคมีภัณฑ์
3,109.72 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 14.22 ของรายได้รวม และมูลค่าการจำหน่ายน้ำมันเบนซิน
2,462.59 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 10.94 ของรายได้รวม

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีรายได้จากการขายน้ำมันและเคมีภัณฑ์ในประเทศในปี 2552 ทั้งสิ้น
13,850.43 ล้านบาท คิดเป็นจำนวนน้ำมันและเคมีภัณฑ์ 639 ล้านลิตร ลดลงร้อยละ 12.60 จากปี
2551 ซึ่งมียอดขายภายในประเทศทั้งสิ้น 15,796.11 ล้านบาท คิดเป็นจำนวนน้ำมันและเคมีภัณฑ์
587 ล้านลิตร บริษัทฯ มีรายได้จากการส่งออกมูลค่า 1,551.41 ล้านบาท
คิดเป็นน้ำมันและเคมีภัณฑ์จำนวน 112 ล้านลิตร ลดลงร้อยละ 76.87 จากปี 2551
ซึ่งรายได้จากการส่งออกมูลค่าประมาณ 6,708.30 ล้านบาท คิดเป็นน้ำมันและเคมีภัณฑ์จำนวน 263
ล้านลิตร

สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีโครงสร้างรายได้คล้ายกันกับในปี
2551 กล่าวคือ ผลิตภัณฑ์น้ำมันดีเซลหมุนเร็วเท่ากับ 11,420.60 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 73.87
ของรายได้รวม รายได้จากการขายเคมีภัณฑ์ 1,486.07 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 9.61
ของรายได้รวม และรายได้จากการขายน้ำมันเบนซิน และ Gasohol 2,450.11
ล้านบาทคิดเป็นร้อยละ 15.85 ของรายได้รวม โดยแบ่งเป็นมูลค่าการจำหน่ายในประเทศ
13,805.43 ล้านบาท หรือร้อยละ 89.90 ของรายได้รวม และมูลค่าการส่งออกไปต่างประเทศ
1,551.41 ล้านบาท หรือร้อย 10.10 ของรายได้รวม

ต้นทุนขาย และ ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร

ในปี 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีค่าใช้จ่ายรวม 15,088.35 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 34.78
เมื่อเทียบกับ 23,136.07 ล้านบาท ของปี 2551 ซึ่งแบ่งเป็นค่าใช้จ่าย 2 ประเภทหลัก คือ
ต้นทุนขาย และ ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร โดยต้นทุนขายของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ลดลง
7,976.59 ล้านบาท หรือ ลดลงร้อยละ 32.57 จาก 22,613.94 ล้านบาท (เฉลี่ย 26.53
บาทต่อลิตร) ในปี 2551 เป็น 14,637.36 ล้านบาท (เฉลี่ย 19.38 บาทต่อลิตร) ในปี 2552
การเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายในการขาย และบริหารของบริษัทฯ ในปี 2551 และปี 2552 เท่ากับ
522.18 ล้านบาท (เฉลี่ย 0.61 บาทต่อลิตร) และ 450.99 ล้านบาท (เฉลี่ย0.60 บาทต่อลิตร)
ตามลำดับ

กำไรสุทธิ

กำไรสุทธิของบริษัทฯ ใน 2550 และปี 2551 เท่ากับ 400.69 ล้านบาท และปี 51 ขาดทุนสุทธิ
504.47 ล้านบาท ลดลง 905.16 ล้านบาท หรือคิดเป็นอัตราลดลงร้อยละ 225.90 ในปี 2552
บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ 333.19 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2551 จำนวน 837 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 166 โดยจะเห็นได้ว่าการที่กำไรสุทธิของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นในปี 2552 นั้นมา
บริษัทฯ มีอัตรากำไรสุทธิ (Profit Margin) เท่ากับร้อยละ 1.93 ร้อยละ (2.24) และร้อยละ
2.17 ตามลำดับ
ทั้งนี้การลดลงของอัตรากำไรสุทธิเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนขายตามที่ได้อธิบายไว้ข้างต้น

ในปี 2550 ปี 2551 และปี 2552 บริษัทฯ
มีกำไรต่อหุ้นเมื่อปรับจำนวนหุ้นให้เป็นจำนวนตามมูลค่าที่ตราไว้ ณ หุ้นละ 1 บาท เท่ากับ 0.76
บาท (1.01) บาท และ 0.69 บาทตามลำดับ

อัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้น

บริษัทฯ มีความสามารถในการจ่ายเงินปันผลที่ดีอย่างต่อเนื่อง สำหรับผลประกอบการทั้งปี
2551ในอัตราหุ้นละ 0.17บาท เป็นเงิน 82,137,477 บาท
(แปดสิบสองล้านหนึ่งแสนสามหมื่นเจ็ดพันสี่ร้อยเจ็ดสิบเจ็ดบาทถ้วน) บริษัทฯ
จ่ายเงินปันผลระหว่างกาล สำหรับผลประกอบการงวด 6 เดือนแรกของปี 2551
โดยการจ่ายเป็นเงินสดปันผล และในปี 2552 บริษัทฯ งดจ่ายเงินปันผล เกิดจากมีขาดทุนสะสม
ตามกฎหมายบริษัทฯ ไม่สามารถจ่ายเงินปันผลได้

หมายเหตุ คำนวณจากจำนวนหุ้นที่ชำระแล้ว โดยที่ยังไม่ได้หักออกจากจำนวนหุ้นของบริษัทฯ
ที่ซื้อคืนตามโครงการซื้อหุ้นคืน

11.2.2 ฐานะการเงินของบริษัทฯ

สินทรัพย์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 3,713.23 ล้านบาท
เพิ่มขึ้น 617.61 ล้านบาท จาก 3,095.61 ล้านบาทในปี 2551
ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากสินทรัพย์หมุนเวียนของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจาก 1,387.16 ล้านบาท ในปี 2551
เป็น 1,971.36 ล้านบาท ในปี 2552 โดยมีเงินสด และเงินลงทุนชั่วคราวเพิ่มขึ้น จำนวน 458.
ล้านบาท ลูกหนี้และตั๋วเงินรับการค้าเพิ่มขึ้นจำนวน 16.70 ล้านบาท และสินค้าคงเหลือเพิ่มขึ้น
261.50 ล้านบาท เนื่องจากปริมาณขายลดลง จึงทำให้ยอดสินค้าคงเหลือ และลูกหนี้การค้าเพิ่มขึ้น

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีนโยบายตั้งสำรองหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้ที่มีหลักประกัน
แต่หลักประกันไม่สมบูรณ์ตามกฎหมายร้อยละ 50 ของลูกหนี้สำหรับหนี้ที่มีอายุ 1-2 ปี
และตั้งสำรองหนี้สงสัยจะสูญทั้งจำนวนสำหรับหนี้ที่มีอายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไป ส่วนลูกหนี้ที่ไม่มีหลักประกัน
หรือหนี้ส่วนที่เกินหลักประกันที่สมบูรณ์ตามกฎหมายบริษัทฯ
และบริษัทย่อยจะตั้งสำรองหนี้สงสัยจะสูญทั้งจำนวนของมูลหนี้
หรือมูลหนี้ที่เกินหลักประกันสำหรับหนี้ที่มีอายุตั้ง 6 เดือนขึ้นไป โดยเมื่อสิ้นปี 2551 และ สิ้นปี 2552
บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีลูกหนี้ และตั๋วเงินรับการค้าที่ค้างชำระเกินกว่า 3 เดือน จำนวน 19.99
ล้านบาท ณ สิ้น ปี 2551 และ 16.14 ล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
บริษัทย่อยตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจำนวน 12.42 ล้านบาท และ 11.33 ล้านบาทตามลำดับ

สภาพคล่อง

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีความสามารถในการสร้างกระแสเงินสดจากการดำเนินงานในปี 2550 ปี
2551และปี 2552เท่ากับ 935.70 ล้านบาท (153.02) ล้านบาท และ 795.36
ล้านบาทตามลำดับ สาเหตุที่กระแสเงินสดจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้นเนื่องจากบริษัทฯ ในปี 2550
ถึงปี 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีอัตราส่วนสภาพคล่องเท่ากับ 1.16 เท่า 0.67 เท่า และ
0.86 เท่าตามลำดับ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสภาพคล่องของบริษัทฯ อยู่ในเกณฑ์ที่ดี

แหล่งที่มาของเงินทุน (หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น)

หนี้สินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ณ สิ้นปี 2550 ปี 2551 และปี 2552 เท่ากับ 2,357.50
ล้านบาท 2,309.93 ล้านบาท และ 2,537.53 ล้านบาท

ในปี 2552 หนี้สินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อยเท่ากับ 2,573.53 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 263.60
ล้านบาท จากปี 2551 โดยมีหนี้สินหมุนเวียน 2,285.18 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 201.26 ล้านบาท จาก
2,083.92 ล้านบาท ในปี 2551 ทั้งนี้เนื่องมาจากบริษัทฯมีเจ้าหนี้การค้าเพิ่มขึ้นจากปริมาณซื้อ และ
ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552

ส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ณ สิ้นปี 2550 ปี 2551 และ ปี 2552 มีมูลค่าเท่ากับ 1,497.32
ล้านบาท 758.68 ล้านบาท และ 1,139.69 ล้านบาท ตามลำดับ ส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้น
เนื่องจากบริษัทฯ มีผลประกอบการกำไรสุทธิ 333 ล้านบาท

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีอัตราส่วนเงินกู้ยืมต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Interest Bearing Debt to
Equity) ปี 2550 และปี 2551 เท่ากับ 0.27 และ 1.55 เท่าตามลำดับ
อัตราส่วนเงินกู้ยืมต่อส่วนของผู้ถือหุ้นลดลงเป็น 1.03 เท่า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552

  ---------------------------------- ---------- -------- -- ---------- ---------
  สัดส่วนเงินกู้ยืมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย     ณ 31                   ณ 31       
                                     ธันวาคม                 ธันวาคม     
                                     2551                   2552       

                                     ล้านบาท     %           ล้านบาท     %

  จากสถาบันการเงิน                                                       

  เงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้น        1,131.91   73.30       911.99     67.05

  เงินกู้ยืมระยะยาว                      327.91     21.24       283.31     20.83

  หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน               4.99       0.33        51.49      3.79

  จากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน                                                   

  เงินกู้ยืมระยะสั้น                       -          -           31.30      2.30

  เงินกู้ยืมระยะยาว                      9.00       0.58        -          -

  อื่นๆ                                                                  

  เงินกู้ยืมระยะสั้น                       70.23      4.55        82.15      6.03

  เงินกู้ยืมระยะยาว                      -          -           -          -

                                     1,544.04   100.00      1,360.24   100.00
  ---------------------------------- ---------- -------- -- ---------- ---------

รายจ่ายลงทุน
บริษัทฯ มีเงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุนในปี 2551 และปี 2552 เท่ากับ 280.75 ล้านบาท
และ 223.09 ล้านบาท

3.  ปัจจัยและอิทธิพลที่อาจมีผลต่อผลการดำเนินงานหรือฐานะการเงินในอนาคต

11.3.1 การขยายธุรกิจค้าปลีกน้ำมันสำเร็จรูปผ่านสถานีบริการน้ำมัน “เพียว”

บริษัทฯ เล็งเห็นว่าบริษัทฯ สามารถเสริมสร้างรายได้
และกำไรเพิ่มได้จากการขยายธุรกิจค้าปลีกน้ำมันสำเร็จรูป โดยการค้าน้ำมันผ่านสถานีบริการน้ำมัน
“เพียว” ซึ่งจะช่วยให้บริษัทฯ สามารถทำกำไรจากการตลาดอันเป็นการสร้างกำไรต่อเนื่องตลอด
value chain ของธุรกิจค้าน้ำมันสำเร็จรูป ดังนั้นบริษัทฯ
จึงมีนโยบายลงทุนขยายเครือข่ายสถานีบริการน้ำมัน “เพียว” อย่างต่อเนื่อง
นอกเหนือจากนี้แล้วบริษัทฯ คาดว่าสัดส่วนรายได้จากการจำหน่ายของสถานีบริการน้ำมัน “เพียว”
ภายใต้ PTEC จะเพิ่มขึ้นในขณะที่สัดส่วนรายได้จากการจำหน่ายผ่านผู้ค้าส่งจะลดลง
อันจะเป็นผลดีต่อบริษัทฯ ในการลดการพึ่งพา
และอำนาจการต่อรองของลูกค้าที่เป็นผู้ค้าส่งของบริษัทฯ

ทั้งนี้การดำเนินธุรกิจสถานีบริการน้ำมันมีความแตกต่างจากธุรกิจผลิตและค้าส่งน้ำมันสำเร็จรูป
และมีการแข่งขันค่อนข้างสูง ปัจจัยต่างๆ เช่น สถานที่ตั้งของสถานีบริการ ภาวะการแข่งขัน
ตลอดจนกลยุทธ์การตลาดของผู้ประกอบการอื่น
ล้วนอาจมีผลกระทบต่อรายได้ของธุรกิจสถานีบริการน้ำมัน ทั้งนี้บริษัทฯ
มีการวางแผนการลงทุนในสถานีบริการน้ำมันแต่ละแห่งอย่างรอบคอบและรายละเอียดก่อนลงทุน
โดยคำนึงถึงความสามารถในการแข่งขันและสร้างกำไร

(โปรดดูปัจจัยอื่นๆ ในหัวข้อปัจจัยความเสี่ยง)

4.  การกำหนดค่าตอบแทนของผู้สอบบัญชี

โดยกำหนดค่าตอบแทนในการสอบบัญชี ดังนี้

  กรณีไม่รวมบริษัทย่อย

  ---------------------- -------------- ----------------- -----------------
  ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี        2551 (บาท)     2552 (บาท)        เพิ่ม (ลด)

  ค่าตรวจสอบงบการเงินปี     898,000        840,000           ลดลง

  รวมทั้งสิ้น                898,000        840,000           ลดลง
  ---------------------- -------------- ----------------- -----------------

  กรณีรวมบริษัทย่อย

  ---------------------- -------------- ----------------- -----------------
  ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี        2551 (บาท)     2552 (บาท)        เพิ่ม (ลด)

  ค่าตรวจสอบงบการเงินปี     2,463,000      2,200,000         ลดลง

  รวมทั้งสิ้น                2,463,000      2,200,000         ลดลง
  ---------------------- -------------- ----------------- -----------------