ปัจจัยความเสี่ยง

ปี 2549 เศรษฐกิจไทยมีอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศประมาณร้อยละ 5
ซึ่งถูกปรับ ลดลงเนื่องจากราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นและผลกระทบจากการบริโภคภายในประเทศที่ลดลง
ด้านการส่งออกได้รับผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
อย่างไรก็ตามอัตราการเติบโตด้านการส่งออกในปีที่ผ่านมายังคงมีแนวโน้มที่ดี
ซึ่งเป็นการชดเชยกับปริมาณการบริโภคภายในประเทศที่ลดลง ดัชนีการลงทุนภาคเอกชนยังคงไม่ดีนัก
ปัจจัยที่ช่วยเสริมอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศคือ ภาคการผลิต
ภาคการเกษตร
และที่โดดเด่นมากคือภาคบริการที่มีจำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นภายหลังจากเหตุการณ์สึนามิ
ด้านเศรษฐกิจโลกยังคงขึ้นอยู่กับความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจในประเทศสหรัฐอเมริกา
และแนวโน้มของราคาน้ำมันในตลาดโลก การเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะเป็นสงคราม
การก่อการร้ายหรือภัยพิบัติทางธรรมชาติ
ล้วนแต่ส่งผลกระทบระยะยาวต่อความเชื่อมั่นและการใช้จ่ายของผู้บริโภค
และส่งผลกระทบต่ออัตราการเติบโตของเศรษฐกิจโดยรวมและภาคธุรกิจ

ปัจจัยความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทมีดังนี้

1. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

1.  ความเสี่ยงจากการแข่งขันทางธุรกิจ

การจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่มีการแข่งขันอย่างเสรีตั้งแต่กลางปี 2545
แม้ว่าอัตราการเติบโตของจำนวน ผู้จดทะเบียนใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหม่ลดลง
แต่ตลาดการจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อทดแทนเครื่องเดิมกลับขยายตัวและมีการแข่งขันเพิ่มขึ้น
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ตลาดการจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพื่อทดแทนเพิ่มขึ้น
เนื่องจากโทรศัพท์เคลื่อนที่รุ่นใหม่ๆได้รับการพัฒนาให้มีคุณสมบัติที่ดีขึ้นเน้นความคุ้มค่าด้านราคาและประโยชน์ใช้สอย
ด้านการค้าปลีกของบริษัทที่จำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และอุปกรณ์เสริม
ได้รับผลกระทบในด้านกำไรจากการจัดจำหน่าย เนื่องจากมีการแข่งขันที่รุนแรงมากขึ้น
บริษัทจึงหันมาทำตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ i-mobile ซึ่งสามารถควบคุมระดับราคาขายได้
ทำให้มีกำไรจากการจำหน่ายสูงกว่าโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่นิยมจำหน่ายโดยทั่วไป
อย่างไรก็ตามธุรกิจนี้ยังคงมีการแข่งขันด้านราคาของผู้ผลิตโทรศัพท์เคลื่อนที่ชั้นนำซึ่งผู้ประกอบการต้องเผชิญต่อไปในอนาคต
นโยบายด้านราคาของบริษัทมีการกำหนดให้สอดคล้องกับภาวะการแข่งขันของตลาดตลอดเวลาโดยไม่ให้มีผลกระทบต่อกำไรจากการจำหน่ายของบริษัท
ในด้านการจัดจำหน่าย
ผู้ผลิตโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่รายหนึ่งได้เปลี่ยนกลยุทธ์ด้านการจัดจำหน่ายในประเทศโดยจัดให้มีช่องทางการจัดจำหน่ายของตนเอง
และร่วมมือกับพันธมิตรที่เป็นผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
บริษัทจึงทำการแข่งขันด้วยการขยายเครือข่ายการจัดจำหน่ายผ่านแฟรนไชส์
และร้านค้าปลีกขนาดใหญ่(Hypermarket) รวมทั้งการนำข้อมูลและสาระความบันเทิง (Content)
ต่างๆมาผนวกเข้ากับโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่จำหน่ายเพื่อสร้างความแตกต่าง
และบริหารจัดการปัจจัยด้านการดำเนินงานเช่น
การบริหารสินค้าคงคลังและการควบคุมให้มีปริมาณการสั่งซื้อที่เหมาะสม
และเพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยงจากภาวะที่การบริโภคภายในประเทศลดลง
บริษัทจึงได้ขยายธุรกิจไปยังตลาดต่างประเทศได้แก่ มาเลเซีย อินโดนีเซีย กัมพูชา ลาว
และบังคลาเทศ

2.  ความเสี่ยงทางด้านเทคโนโลยี

การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในด้านรูปแบบการใช้งานของโทรศัพท์เคลื่อนที่และความต้องการของผู้บริโภค
ทำให้อายุโดยเฉลี่ยของการวางจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่แต่ละรุ่นสั้นลงอยู่ระหว่าง 4-5
เดือนเทียบกับปีก่อนซึ่งอยู่ระหว่าง 6-8 เดือน
มีผลทำให้จำนวนรุ่นของโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ออกจำหน่ายในปี 2549 เพิ่มขึ้นร้อยละ 15 เมื่อเทียบกับปี
2548 เพื่อลดความเสี่ยงจากการตกรุ่นของสินค้าหรือสินค้าล้าสมัย
บริษัทได้ทำงานอย่างใกล้ชิดกับผู้ผลิต และผู้จัดจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ต่างๆ
เพื่อจัดหาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค
และควบคุมปริมาณการสั่งซื้อให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
และร่วมกับผู้จัดจำหน่ายในการกำหนดและปรับปรุง Product Roadmap
เพื่อรองรับกับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

ในส่วนของตลาดข้อมูลและสาระความบันเทิง (Content) ก็เช่นเดียวกัน
อายุการให้บริการโดยเฉลี่ยของ Content แต่ละรายการสั้นลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากความต้องการของผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป และ Content
ต่างๆมีความหลากหลายมากขึ้น
ประกอบกับการดาวน์โหลดข้อมูลผ่านระบบออนไลน์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น ทำให้ผู้บริโภคหันมานิยม
Non-voice Content มากขึ้น
บริษัทได้ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมของผู้บริโภคตั้งแต่ปี 2548
จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงตามกระแสความนิยมด้วยการนำเสนอ content
ที่ตรงกับความต้องการของผู้บริโภคในทุกกลุ่ม เป้าหมาย และเน้นให้มีการจัดทำ content
ที่หลากหลายและมีความแตกต่าง พร้อมกับการเพิ่มพูนทักษะของบุคลากรใน ฝ่ายผลิต
ในขณะเดียวกันเพื่อสร้างความมั่นใจในด้านนำเสนอรายการต่างๆได้อย่างต่อเนื่อง
จึงมีการเซ็นสัญญาการ ให้บริการแต่เพียงผู้เดียวกับผู้ผลิต content ต่างๆ
และจัดให้มีการว่าจ้างผลิต Content จากผู้เชี่ยวชาญภายนอก โดยบริษัทยังคงมีการพัฒนา
content ของตนเองคิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 50 ของรายได้จากการให้บริการต่อปี

3.  ความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจในต่างประเทศ

การเป็นพันธมิตรกับบริษัทในกลุ่ม Telekom Malaysia Berhad (“TM”)
ทำให้บริษัทสามารถเพิ่มบริการเสริมต่างๆให้กับฐานลูกค้าของ TM ในต่างประเทศ
โดยจัดให้มีรายการส่งเสริมการขายร่วมกันเช่น
การนำโทรศัพท์เคลื่อนที่เครื่องเดิมที่ใช้ในเครือข่ายของบริษัทในกลุ่มของ TM
มาแลกซื้อโทรศัพท์เคลื่อนที่เครื่องใหม่ของบริษัท หรือการนำรูปแบบการให้บริการข้อมูล ข่าวสาร
และสาระบันเทิงที่มีอยู่ไปให้บริการในตลาดของประเทศนั้นๆ ในปีที่ผ่านมาบริษัท ไอ-โมบาย
อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยได้เปิดดำเนินการในต่างประเทศได้แก่ มาเลเซีย
กัมพูชา เวียดนาม และ อินโดนีเซีย
การดำเนินการในประเทศดังกล่าวทำให้บริษัทต้องเผชิญกับความเสี่ยงด้านนโยบายและเศรษฐกิจภายในประเทศนั้นๆ
และเนื่องจากการดำเนินงานส่วนใหญ่เป็นการจำหน่ายในลักษณะค้าส่ง
ปัจจัยความเสี่ยงที่สำคัญจึงเป็นความเสี่ยงในด้านความต้องการของผู้บริโภคและภาวะการแข่งขันในตลาดของประเทศนั้นๆ

4.  ความเสี่ยงจากการจัดทำระบบจัดเก็บเงินโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 1900 MHz
    กับกิจการร่วมค้าไทย-โมบาย

ตามที่กิจการร่วมค้าไทย-โมบาย
ได้แจ้งให้บริษัทชะลอการขยายขีดความสามารถของระบบจัดเก็บเงินของโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ
1900 MHz ตั้งแต่วันที่ 30 กันยายน 2546 จนกว่าจะมีการแจ้งเปลี่ยนแปลง
การชะลอการขยายขีดความสามารถดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดของบริษัทและการชำระคืนเงินกู้กับเจ้าหนี้สถาบันการเงิน
อย่างไรก็ตามบริษัทยังมีรายได้ขั้นต่ำรายเดือนตามสัญญา
ซึ่งเพียงพอที่จะชำระคืนเงินกู้แก่เจ้าหนี้สถาบันการเงิน
และมิได้กระทบต่อค่าตอบแทนรวมที่บริษัทมีสิทธิได้รับตามสัญญา ทั้งนี้เมื่อครบกำหนดตามสัญญาจ้าง
หรือระยะเวลาที่จะขยายออกไปและบริษัทไม่ปฏิบัติผิดสัญญากิจการร่วมค้าไทย-โมบายจะต้องชำระค่าตอบแทนรวมทั้งหมดตามสัญญา
และบริษัทต้องส่งมอบระบบจัดเก็บเงินที่สามารถรองรับลูกค้าได้เท่ากับ 2 ล้านราย
แก่กิจการร่วมค้าไทย-โมบาย

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

บริษัทและบริษัทย่อยมีหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศอันเกิดจากการสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศ
ซึ่งอาจทำให้บริษัทมีความเสี่ยงอันเกิดจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในการสั่งซื้อสินค้า
ทั้งนี้บริษัทมีการติดตามดูแลความเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างใกล้ชิด
โดยยึดแนวทางการบริหารการเงินอย่างรัดกุมและเข้มงวดเพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
มีการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อปิดความเสี่ยงดังกล่าว
นอกจากนี้บริษัทได้พิจารณาใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆ ที่เหมาะสม
และมีการพิจารณาปัจจัยอื่นๆเช่น ฐานะสุทธิของ รายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
โครงสร้างรายได้ รวมทั้งกระแสเงินสด เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตรา แลกเปลี่ยน
นอกจากนี้บริษัทยังได้จัดตั้งบริษัทย่อยเพื่อเป็นผู้จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของบริษัทในต่างประเทศ
ทำให้มีรายได้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงอีกทางหนึ่ง

2.2 ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ

บริษัทมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อกับลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
บริษัทมีลูกหนี้การค้าสุทธิจำนวนรวม 3,125 ล้านบาทในจำนวนนี้มีลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า
12 เดือนจำนวน 438 ล้านบาท ซึ่งรวมหนี้ที่ค้างชำระเกินกว่า 12 เดือน
ของกิจการร่วมค้าไทย-โมบาย จำนวน 381 ล้านบาท
สาเหตุที่บริษัทยังไม่สามารถรับชำระเงินได้เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างการถือหุ้นของกิจการร่วมค้าดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
ซึ่งในระหว่างปี 2549 บริษัทได้รับชำระเงินเป็นจำนวนประมาณ 82 ล้านบาท
บริษัทเชื่อว่าจะสามารถประสานงานกับกิจการร่วมค้าไทย-โมบายในการติดตามหนี้และคาดว่าจะได้รับชำระหนี้ดังกล่าว
และฝ่ายบริหารของบริษัทพิจารณาแล้วเห็นว่าค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้รายนี้ที่บันทึกอยู่ในบัญชีเพียงพอแล้ว

บริษัทจึงได้พิจารณาตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจำนวน 60 ล้านบาท
ทั้งนี้บริษัทมีการควบคุมความเสี่ยงดังกล่าวโดยการจัดระบบการให้สินเชื่อของลูกหนี้ประเภทต่างๆ
ตามชั้นความเสี่ยงและมีการติดตามอย่างใกล้ชิด
ซึ่งเชื่อมั่นได้ว่าความเสี่ยงดังกล่าวจะได้รับการบริหารจัดการเป็นอย่างดี

2.3 ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
ซึ่งส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดของบริษัท
โดยความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยนี้เกิดเนื่องจากภาระหนี้ที่บริษัทมีต่อสถาบันการเงิน
การเปลี่ยนแปลงที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ของอัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินกู้ที่เป็นสกุลเงินบาทและดอลล่าร์สหรัฐ
อาจมีผลต่อความสามารถในการชำระหนี้ของบริษัท
โครงสร้างของอัตราดอกเบี้ยที่บริษัทได้รับเป็นอัตราลอยตัวตามภาวะตลาด
โดยบริษัทได้รับอัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินกู้ยืมระยะยาวสกุลเงินบาทในอัตราเท่ากับ MLR
ลบร้อยละที่กำหนด ขณะที่อัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินกู้ยืม สกุลดอลล่าร์สหรัฐได้รับในอัตราเท่ากับ
LIBOR บวกร้อยละที่กำหนด บริษัทมีการติดตามภาวะอัตราดอกเบี้ยระยะสั้นอย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งมีการใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆเพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว