2.  ปัจจัยความเสี่ยง

การบริหารจัดการความเสี่ยง

เป้าหมายหลักของการประเมินความเสี่ยงทางธุรกิจ คือ
การที่องค์กรสามารถพัฒนาแนวทางป้องหรือมาตรการในการลดผลกระทบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ของเหตุการณ์ใดๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นและส่งผลต่อองค์กร
เพื่อให้สอดคล้องกับแนทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน บริษัทฯ
ได้จัดแบ่งหัวข้อการบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจทางตามแนวทางดังกล่าว ซึ่งประกอบด้วย เศรษฐกิจ
สังคม และ สิ่งแวดล้อม ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่า บริษัทฯ
จะสามารถพัฒนาองค์กรได้ครบทุกองค์ประกอบเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ความเสี่ยงทางด้านเศรษฐกิจ

-   ความเสี่ยงจากต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น

เป็นที่ทราบกันดีว่า ในระยะยาว ราคาพลังงานทั้งในตลาดภูมิภาคและตลาดโลกมีแนวโน้มสูงขึ้น
สำหรับอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ซึ่งมีสัดส่วนต้นทุนพลังงานต่อต้นทุนการผลิตรวมมากกว่าร้อยละ 70
ย่อมได้รับผลกระทบต่อต้นทุนของสินค้าอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังจะเห็นได้ว่าราคาเฉลี่ยถ่านหินโลก ปี
2554 ปรับตัวสูงขึ้นประมาณร้อยละ 20 จากปี 2553

ดังนั้นเพื่อลดผลกระทบจากราคาพลังงานที่มีแนวโน้มสูงขึ้น
บริษัทฯได้วางแผนรับมือทั้งระยะสั้นและระยะยาว เช่น การลดการใช้พลังงาน
การปรับส่วนผสมของเชื้อเพลิงเพื่อลดการสูญเปล่าของค่าความร้อนในกระบวนการผลิต
เพิ่มการใช้พลังงานทดแทน รวมไปถึงการทำสัญญาระยะยาวสำหรับการซื้อถ่านหิน
และการเร่งสำรวจแหล่งพลังงานใหม่ โดยในปี 2554
บริษัทฯสามารถเพิ่มเม็ดเงินจากการกระบวนการจัดการของเสียและการนำพลังงานความร้อนกลับมาใช้
เป็น 2 เท่าจากปี 2553 นอกจากนี้ บริษัทฯยังได้รับการรับรองตามมาตรฐาน ISO 50001
ซึ่งเป็นมาตรฐานด้านการบริหารจัดการพลังงาน สิ่งนี้เป็นการยืนยันว่า
บริษัทฯมีการบริหารจัดการพลังงานอย่างต่อเนื่อง เป็นระบบ และมีประสิทธิภาพ

-   ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

เนื่องจากบริษัทฯมีกิจกรรมทางธุรกิจทั้งการส่งออกสินค้าและการนำเข้าในกลุ่มของวัตถุดิบ
เชื้อเพลิงและอุปกรณ์ต่างๆเป็นเงินตราต่างประเทศ
รวมถึงมีแผนลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนโดยใช้เครื่องมือทางการเงินเพิ่มเติม ทำให้ บริษัทฯ
ได้รับผลกระทบจากความผันผวนด้านอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

-   ผลกระทบจากอุทกภัย

จากเหตุการณ์น้ำท่วมในช่วงเดือนกันยายนถึงเดือนธันวาคม 2554 ที่ผ่านมา
ส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯในด้านการขนส่ง การส่งออก
และธุรกิจผลิตคอนกรีตผสมเสร็จ

-   ด้านการจัดส่ง บริษัทฯมีต้นทุนสูงขึ้นจากการใช้เส้นทางเลี่ยงพื้นที่ที่ถูกน้ำท่วม

-   การส่งออกปูนเม็ดได้รับผลกระทบโดยตรงจากระดับน้ำที่สูงในจังหวัดอยุธยาและการสั่งงดการเดินเรือในแม่น้ำเจ้าพระยา
    ส่งผลให้บริษัทฯ ไม่สามารถส่งสินค้าได้ในช่วงเวลาดังกล่าว อย่างไรก็ตาม
    เนื่องจากในสัญญาส่งออกซึ่งออกโดยบริษัทฯ
    ได้ระบุเรื่องการยกเว้นความรับผิดชอบกรณีที่ไม่สามารถส่งมองสินค้าตามกำหนด
    จากกรณีเหตุสุดวิสัย (Force Majeure) เป็นผลให้บริษัทฯไม่ต้องเสียค่าปรับใดๆ
    นอกเหนือจากการไม่สามารถส่งมอบสินค้าให้ลูกค้าได้ในช่วงเวลาดังกล่าว

-   บริษัท นครหลวงคอนกรีต จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทในเครือ ต้องหยุดการผลิตคอนกรีตผสมเสร็จ ณ
    26 หน่วยผลิตที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบเป็นเวลาหลายสัปดาห์ อย่างไรก็ดี
    จากการที่ได้มีการเตรียมแผนฉุกเฉินรองรับไว้
    ทำให้เครื่องจักรและอุปกรณ์การผลิตที่สำคัญไม่ได้รับความเสียหาย
    ดังนั้นความเสียหายหลักจึงเหลือเพียงการสูญเสียโอกาสการขาย

-   พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป

กระแสสิ่งแวดล้อมที่เพิ่มสูงขึ้นส่งผลให้ผู้บริโภคในปัจจุบันพิถีพิถันในการเลือกซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
บริษัทฯจึงได้พัฒนา “ฉลากหัวใจสีเขียว” (Green Heart Label) ซึ่งสอดคล้องกับมาตรฐาน ISO
14021 - Environmental Labels and Declarations – Self Declared
Environmental Claims โดยเป็นมาตรฐานที่กล่าวถึงข้อกำหนดฉลาก
เพื่อรับรองสินค้าและบริการของตัวเอง“ฉลากหัวใจสีเขียว” เป็นการยืนยันกับผู้บริโภคว่า
ผลิตภัณฑ์และบริการของบริษัทฯ ผ่านหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม ISO 14021 อย่างน้อย 1
ข้อจาก 7 ข้อ ซึ่งได้แก่ 1) การใช้ทรัพยากรลดลง 2)
ผลิตภัณฑ์ผลิตขึ้นจากการใช้พลังงานที่นำกลับมาใช้ใหม่ 3) ลดการใช้พลังงานระหว่างการใช้งาน
เมื่อเทียบกับการใช้งานของผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่ใช้งานในลักษณะเดียวกัน 4)
ผลิตภัณฑ์ที่มีอายุการใช้งานนานขึ้น 5) การใช้ของแปรรูปในสัดส่วนมวลรวมของวัสดุในผลิตภัณฑ์
หรือบรรจุภัณฑ์ที่สามารถหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ได้ 6) ลดปริมาณของเสีย และ 7) ผลิตภัณฑ์
บรรจุภัณฑ์ หรือส่วนประกอบอื่นๆที่เกี่ยวข้องสามารถย่อยสลายทางชีวภาพ

ปัจจุบันสินค้าของบริษัทฯจำนวน 9 รายการ และอีก 1 ธุรกิจบริการ
ได้รับการรับรองฉลากหัวใจสีเขียว ซึ่งยอดขายของสินค้าและบริการดังกล่าวมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ
30 ของรายได้รวมของบริษัทฯในปี 2554 โดยภายในปี 2557 บริษัทฯ
ตั้งเป้าหมายจากการขายสินค้าและบริการฉลากหัวใจสีเขียวเป็นสัดส่วนร้อยละ 40 ของรายได้รวม

ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม

-   การลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

บริษัทฯ
ได้กำหนดดัชนีชี้วัดผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากกระบวนการผลิตสินค้าของบริษัทฯดังนี้

-   การไม่นำของเสียจากกระบวนการผลิตไปฝังกลบ (Zero Waste to Landfill [ZWL]):
    บริษัทฯได้ตั้ง ZWL เป็นเป้าหมายให้กับทุกหน่วยธุรกิจของบริษัทฯ โดยในปี2554
    ธุรกิจผลิตปูนซีเมนต์ ธุรกิจบริหารจัดการขยะ (Geocycle) ธุรกิจหินทราย และบริษัท คอนวูด
    จำกัด ได้บรรลุเป้าหมายดังกล่าวแล้ว
    ส่วนธุรกิจคอนกรีตผสมเสร็จตั้งเป้าหมายที่จะบรรลุผลในปี 2558 อย่างไรก็ตาม ในปี 2554
    ธุรกิจคอนกรีตผสมเสร็จสามารถลดการฝังกลบได้มากกว่าร้อยละ 10

-   การปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สู่บรรยากาศ: เป้าหมายระยะยาวของบริษัทฯ คือ ในปี2563
    ปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศจะต้องลดลงเหลือ 660 กิโลกรัมต่อตัน จาก
    750 กิโลกรัมต่อตันในปี 2550 หรือลดลงร้อยละ 12 ทั้งนี้ในปี2554
    บริษัทฯสามารถลดปริมาณการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สู่บรรยกาศเหลือ 697 กิโลกรัมต่อตัน
    หรือคิดเป็นร้อยละ 7 เมื่อเทียบจากปี 2550
    นับว่าบริษัทฯสามารถบรรลุเป้าหมายเกินครึ่งของเป้าหมายระยะยาว

-   การลดฝุ่นจากกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์: ในปี2554
    บริษัทฯสามารถควบคุมปริมาณฝุ่นที่ปล่อยสู่บรรยกาศได้เหลือเพียง 25 มิลลิกรัมต่อลูกบากศ์เมตร
    ซึ่งถือต่ำกว่าค่าควบคุมของประเทศไทยและต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ทั่วโลก

-   การควบคุมค่า NOx และ SOx ที่ปล่อยสู่บรรยากาศ: ในปี 2554 ค่าเฉลี่ย NOx และ SOx
    ต่ำกว่าค่าควบคุมของประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญ คือ มีค่าเฉลี่ยประมาณร้อยละ 60-70

-   การสนับสนุนแนวทางก่อสร้างอย่างยั่งยืน

‘โฮลซิมอวอร์ดส’ (Holcim Awards) ซึ่งจัดโดยมูลนิธิโฮลซิม
เปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจจากทั่วโลกส่งผลงานการออกแบบสิ่งก่อสร้างที่มีแนวคิดแปลกใหม่และมีประโยชน์ในการใช้งานจริง
เพื่อพัฒนาสิ่งแวดล้อม สังคม และการเจริญเติบโตที่ยั่งยืนในอนาคต โดยมีการจัดการประกวดใน 5
ภูมิภาคทั่วโลก

บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน)
ซึ่งมุ่งเน้นและส่งเสริมให้สังคมไทยเกิดการพัฒนาการออกแบบและเทคนิคการก่อสร้างอย่างยั่งยืนโดยเฉพาะด้านการรักษาและปกป้องสิ่งแวดล้อม
ได้เป็นตัวแทนจัดการโฮลซิมอวอร์ดสในประเทศไทยมาโดยตลอด โดยในปี2554
พิธีประกาศรางวัลการแข่งขันในกลุ่มเอเชียแปซิฟิก ซึ่งจัดขึ้นในประเทศสิงคโปร์ เมื่อวันที่ 29
พฤศจิกายน 2554 ทีมจากประเทศไทยได้รางวัลที่สอง จากผู้เข้าแข่งขันนับพันทีม จากผลงานที่ชื่อว่า
‘Urban Farm Urban Barn’ ซึ่งเป็นการทำการเกษตรบนพื้นที่ 10 ไร่ ในเขตราษฎร์บูรณะ
กรุงเทพมหานคร ทั้งนี้ผลงานดังกล่าวมีสิทธิได้เข้าร่วมการแข่งขันโฮลซิมอวอร์ดส 2012 ระดับโลก
(Global Holcim Awards 2012) ซึ่งผลการแข่งขันจะประกาศในเดือนเมษายน 2555

ความเสี่ยงด้านสังคม

กว่า 40 กว่าปี ที่บริษัทฯ ได้อยู่อาศัยร่วมกับชุมชนในจังหวัดสระบุรี ทำให้มั่นใจได้
ว่าเราเป็นเพื่อนบ้านที่ดีกับชุมชน ในช่วงเวลาหลายปีที่ผ่านมา บริษัทฯมีโครงการเพื่อสังคมมากมาย
ไม่ใช่เฉพาะเพื่อชุมชน0ในจังหวัดสระบุรีเท่านั้น
แต่เพื่อชุมชนอื่นที่ยังขาดแคลนในประเทศไทยด้วยเช่นกัน
โดยโครงการดังกล่าวมุ่งเน้นการให้การศึกษา การก่อสร้างสาธารณูปโภคที่จำเป็น
รวมถึงการปลูกจิตสำนึกการรักษาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ด้วย

ในปี 2554 บริษัทฯ มีกิจกรรมสำคัญเพื่อสังคมมากมาย
รวมถึงการให้ความช่วยเหลือสังคมจากเหตุอุทกภัยเมื่อปลายปี2554 ด้วย

-   การช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม

ช่วงเวลาที่เกิดอุทกภัยในไตรมาส 4
บริษัทฯได้ทุ่มเทความช่วยเหลือทั้งแรงงานและทรัพยากรให้ผู้ประสบภัยทั้ง พนักงาน ลูกค้า
และประชาชนทั่วไป ซึ่งประกอบไปด้วยอาหาร สิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต การให้ที่พักพิงชั่วคราว
รวมถึงการเข้าไปช่วยเหลือในการทำความสะอาด ซ่อมแซมสิ่งก่อสร้างต่างๆ
ที่ได้รับความเสียหายภายหลังน้ำลด

-   โครงการโรงเรียนสีเขียว (INSEE Green School)

เพื่อสอดคล้องกับค่านิยมองค์ของบริษัทฯ ในเรื่องของความรับผิดชอบต่อสังคม
ซึ่งมุ่งเน้นการให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนการศึกษาแก่นักเรียนและนักศึกษา
โดยเฉพาะสาขาก่อสร้าง บริษัทฯ จึงขอสนองแนวพระราชดำริของสมเด็จพระเทพรัตน์ฯ
ในการส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาทักษะฝีมือนักศึกษาช่างเทคนิคสาขาต่างๆ
ควบคู่ไปกับการก่อสร้างสิ่งที่เป็นประโยชน์กับโรงเรียนในชุมชนห่างไกลและขาดแคลน
โดยเฉพาะโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน

โครงการ Green School ซึ่งได้จัดตั้งขึ้นในปี2553
โดยมีวัตถุประสงค์ในการสร้างและซ่อมแซมอาคารเรียน หรือ สิ่งก่อสร้างที่จำเป็น
โดยเน้นการใช้วัสดุก่อสร้างและรูปแบบอาคารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ซึ่งการออกแบบอาคารต่างๆนั้น
บริษัทฯได้รับการสนันสนุนจากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ (อาษา)
โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายในการออกแบบ ในปี2554
ด้วยความร่วมมือร่วมแรงและร่วมใจจากจิตอาสาทุกภาคส่วน ซึ่งประกอบไปด้วย กลุ่มพนักงาน ลูกค้า
พันธมิตรทางธุรกิจ และนักศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิกต่างๆ
บริษัทฯสามารถสร้างและซ่อมแซมอาคารให้กับโรงเรียนได้ทั้งหมด 9 แห่ง โดยในปี 2555 บริษัทฯ
ตั้งเป้าที่จะสร้างและซ่อมแซมอาคารต่างๆให้กับโรงเรียนในจังหวัดสระบุรีและโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนอีก
12 แห่ง

-   โครงการถังน้ำชุมชน เพื่อโลกสีเขียว (INSEE Green Water Tank)

ด้วยความร่วมมือจากมูลนิธิชัยพัฒนา โครงการ “Green Water Tank” ได้เกิดขึ้น
โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือให้ชุมชนมีแหล่งเก็บกักน้ำไว้ใช้ในช่วงหน้าแล้ง ถังน้ำที่สร้างมีความจุ
20,000 ลิตรต่อถัง ด้วยขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3 เมตร สูง 3.5 เมตร
นอกจากนี้ยังก่อสร้างด้วยอิฐบล๊อคดินซีเมนต์ (soil cement)
วัตถุประสงค์หลักอีกประการหนึ่งของโครงการคือ
การถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนในการทำอิฐบล๊อคจากดินซีเมนต์ การสร้างถังน้ำขนาดใหญ่
พร้อมพร้อมกับการสร้างจิตสำนึกเรื่องการดูแลสิ่งแวดล้อม
โครงการนี้บริษัทฯตั้งเป้าที่จะสร้างถังน้ำทั้งหมด 252 ใบภายในปี 2556 ให้กับโรงเรียน วัด
และชุมชนที่อยู่ห่างไกล