2.  ปัจจัยความเสี่ยง

2.1 ความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจ

วิกฤตการณ์การเงินโลกที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นในไตรมาสสุดท้ายของปี 2551
ได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยในปี 2552 อย่างต่อเนื่อง
โดยในครึ่งปีแรกเศรษฐกิจไทยหดตัวถึงร้อยละ 6 จากการที่ภาคเศรษฐกิจจริง ทั้งการส่งออก
การบริโภค และการลงทุนภาคเอกชนได้รับแรงกดดันอย่างหนักจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก
ขณะที่สถานการณ์ความไม่สงบทางการเมืองและการระบาดของโรคไข้หวัดสายพันธุ์ใหม่ได้ส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยว
รวมทั้งเป็นปัจจัยซ้ำเติมความเชื่อมั่นของผู้บริโภค และภาคธุรกิจเอกชนให้ลดลงมาก อย่างไรก็ตาม
ในช่วงปลายไตรมาสที่ 2 เริ่มมีสัญญาณบวกที่ส่งผลดีต่อการส่งออกของไทย
โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญจากการปรับตัวดีขึ้นของเศรษฐกิจโลก
และมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาล และการดำเนินนโยบายการเงินที่ผ่อนคลาย
รวมทั้งปัญหาทางการเมืองที่คลี่คลายลงในช่วงต้นไตรมาสที่ 3
ได้ส่งผลทำให้เศรษฐกิจไทยผ่านช่วงถดถอยอย่างรุนแรงที่สุดในไตรมาสแรก
และปรับตัวดีขึ้นต่อเนื่องเป็นลำดับ ทั้งนี้
แรงส่งจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกในกลุ่มประเทศอุตสาหกรรมสำคัญๆ
เริ่มขยายตัวเป็นบวกเป็นครั้งแรกเมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า
เป็นปัจจัยสนับสนุนทำให้ภาคการผลิตและการส่งออกของไทยส่งสัญญาณการฟื้นตัวชัดเจนมากขึ้น
และทำให้เศรษฐกิจพลิกฟื้นกลับมาขยายตัวเป็นบวกได้ในไตรมาสสุดท้าย ทั้งนี้ เศรษฐกิจไทยทั้งปี
2552 คาดว่าจะยังคงหดตัวเมื่อเทียบกับปีก่อนที่ร้อยละ 2.3
ซึ่งเป็นการหดตัวครั้งแรกนับจากวิกฤตการณ์การเงินในปี 2540

สำหรับเศรษฐกิจไทยในปี 2553 มีทิศทางปรับตัวดีขึ้นต่อเนื่อง โดยคาดว่าจะกลับมา
ขยายตัวได้ที่ร้อยละ 4.9 ตามการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก
และการดำเนินนโยบายการคลังเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลอย่างต่อเนื่อง
ภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง ที่จะมีเม็ดเงินเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจไม่ต่ำกว่า 3 แสนล้านบาท
รวมทั้งอัตราดอกเบี้ยที่คาดว่าจะยังคงอยู่ในระดับต่ำ แม้ว่ามีแนวโน้มปรับขึ้นในช่วงครึ่งปีหลัง
เป็นปัจจัยสนับสนุนการลงทุนและการใช้จ่ายภาคเอกชนให้ปรับตัวดีขึ้น ทั้งนี้
ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยมาจากความเปราะบางของการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก
สะท้อนจากปัญหาการว่างงานในประเทศสหรัฐฯและยุโรป
ความเสี่ยงจากการผ่อนปรนมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจก่อนเวลาอันควรในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจสำคัญ
และ ธุรกรรม Carry Trade ของตลาดการเงินระหว่างประเทศที่มีโอกาสขยายตัวต่อเนื่องมากขึ้น
อาจก่อให้เกิดภาวะฟองสบู่และตลาดการเงินเผชิญกับความผันผวนจากการเคลื่อนย้ายเงินทุน
นอกจากนี้ การปรับเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าตามราคาน้ำมันในตลาดโลก
และความล่าช้าในการแก้ปัญหาการลงทุนในเขตนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด
รวมทั้งสถานการณ์การเมืองในประเทศที่ยังคงมีความไม่แน่นอนสูง
อาจส่งผลความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจและการเบิกจ่ายงบประมาณให้ล่าช้า
ส่งผลให้ภาคเอกชนฟื้นตัวช้ากว่าที่คาดไว้

2.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่ควบคุมธนาคาร และการดำเนินธุรกิจของธนาคาร

พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2552
ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2552 โดยให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19
พฤศจิกายน 2552 เป็นต้นไป มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ดังนี้

1.  กำหนดผู้ประกอบอาชีพอีก 9 ประเภท
    มีหน้าที่ต้องรายงานการทำธุรกรรมที่ใช้เงินสดเกินจำนวนที่กำหนดในกฎกระทรวงหรือธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัยให้แก่สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
    (ปปง.) ได้แก่

-   ผู้ประกอบอาชีพเกี่ยวกับการดำเนินการ การให้คำแนะนำ
    หรือการเป็นที่ปรึกษาในการทำธุรกรรมที่เกี่ยวกับการลงทุนหรือการเคลื่อนย้ายเงินทุนที่มิใช่สถาบันการเงิน

-   ผู้ค้าอัญมณี เพชรพลอย ทองคำ หรือเครื่องประดับที่ประดับด้วยอัญมณีเพชรพลอย
    หรือทองคำที่เป็นนิติบุคคล

-   ผู้ค้าหรือให้เช่าซื้อรถยนต์ที่เป็นนิติบุคคล

-   นายหน้าหรือตัวแทนซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นนิติบุคคล

-   ผู้ค้าของเก่าที่เป็นนิติบุคคล

-   ผู้ให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับที่มิใช่สถาบันการเงิน

-   ผู้ประกอบอาชีพเกี่ยวกับบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่มิใช่สถาบันการเงิน

-   ผู้ประกอบอาชีพเกี่ยวกับบัตรเครดิตที่มิใช่สถาบันการเงิน

-   ผู้ให้บริการรับชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์

2.  กำหนดให้สถาบันการเงินและผู้ประกอบอาชีพเป็นที่ปรึกษาการลงทุนและผู้รับชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์
    ต้องกำหนดนโยบายการรับลูกค้า
    การบริหารความเสี่ยงที่อาจเกี่ยวกับการฟอกเงินของลูกค้าและต้องดำเนินการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
    เมื่อเริ่มทำธุรกรรมครั้งแรก
    โดยต้องตรวจสอบเป็นระยะจนสิ้นสุดดำเนินการเมื่อมีการปิดบัญชีหรือยุติความสัมพันธ์กับลูกค้า
    และเก็บรักษารายละเอียดเกี่ยวกับการตรวจสอบเป็นเวลา 5 ปี
    นับแต่วันที่มีการปิดบัญชีหรือยุติความสัมพันธ์กับลูกค้า

3.  เพิ่มบทลงโทษกรณีไม่ปฏิบัติตามมาตรา 13, 14, 16, 20, 20/1, 21, 22, 22/1, 35
    หรือ 36 จากเดิมที่ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสามแสนบาท เป็นการปรับไม่เกินห้าแสนบาท
    และปรับอีกไม่เกินวันละห้าพันบาท ตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนหรือจนกว่าจะได้ปฏิบัติให้ถูกต้อง

ปัจจุบัน สำนักงาน ปปง. อยู่ระหว่างการจัดทำกฎกระทรวงและประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี
เพื่อกำหนดรายละเอียดในการดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติดังกล่าวต่อไป

2.3 ภาพรวมการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ธนาคารได้จัดโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงเพื่อให้การบริหารความเสี่ยงหลัก อันได้แก่
ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ ด้านตลาด ด้านปฏิบัติการ ด้านสภาพคล่อง ด้านชื่อเสียง และด้านกลยุทธ์
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ธนาคารได้กำหนดนโยบายและกระบวนการด้านความเสี่ยงต่าง ๆ ขึ้น
เพื่อเป็นแนวทางและเป็นมาตรฐานที่จะนำไปใช้อย่างต่อเนื่องทั้งธนาคาร

ธนาคารจัดการเรื่องความเสี่ยงต่าง ๆ ภายใต้หลักการดังนี้คือ ธนาคารต้องสามารถ ระบุ วัดผล
ติดตาม รายงาน วิเคราะห์ และควบคุมความเสี่ยงหลักดังกล่าวได้
โดยธุรกิจจะต้องบริหารภายใต้กรอบการดำเนินงานด้านความเสี่ยงและผลตอบแทน

โครงสร้างการกำกับดูแลด้านความเสี่ยงของธนาคาร ประกอบด้วย คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงในระดับผู้บริหารระดับสูง
ซึ่งจะเป็นที่ประชุมเพื่อหารือและตัดสินใจเกี่ยวกับความเสี่ยงเฉพาะด้าน อันมี
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน คณะกรรมการนโยบายสินเชื่อ
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ และคณะประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทั้งนี้
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
ได้รับการมอบอำนาจจากคณะกรรมการธนาคารให้ทำหน้าที่ทบทวนและดูแลการบริหารความเสี่ยงทุกด้านของธนาคาร
และได้รับมอบอำนาจให้อนุมัตินโยบาย
ขอบเขตงานและมาตรฐานของการบริหารความเสี่ยงในภาพรวมขององค์กร
รวมถึงกำหนดระดับการกระจุกตัวของความเสี่ยง และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ในขณะที่หน่วยธุรกิจต่าง ๆ จะต้องเป็นหลักในการรับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยง
การบริหารจัดการที่เกี่ยวกับความเสี่ยงทั้งหมดอยู่ภายใต้การดูแลของประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านบริหารความเสี่ยง
โดยมีหน่วยบริหารความเสี่ยงด้านตลาด บริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
และบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
รับผิดชอบในการกำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยง
ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของการบริหารความเสี่ยง
และมีบทบาทในการพัฒนาและบำรุงรักษานโยบายบริหารความเสี่ยง เสนอกลยุทธ์ด้านความเสี่ยง
และเสนอแนะระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้แก่ฝ่ายจัดการเพื่อขออนุมัติใช้ในการติดตาม
ควบคุม และรายงานระดับความเสี่ยงแก่ฝ่ายจัดการ

2.3.1 ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ธนาคารตระหนักดีถึงความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์และแผนธุรกิจ การนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติ
และการควบคุมเชิงกลยุทธ์
ที่ไม่เหมาะสมหรือไม่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมภายในและภายนอกองค์กร

ธนาคารได้กำหนดวิสัยทัศน์ที่จะก้าวเป็น “ธนาคารไทยชั้นนำ มาตรฐานระดับโลก” โดยจัด
“โครงสร้างองค์กรที่ยึดลูกค้าเป็นศูนย์กลาง”
พร้อมกับการดำเนินกลยุทธ์การใช้ผลิตภัณฑ์เงินฝากเป็นตัวนำ (Deposit-Led Strategy)
เพื่อสร้างฐานที่มั่นคงสำหรับการเติบโตอย่างยั่งยืน ธนาคารได้จัดทำแผนกลยุทธ์ 5
ปีซึ่งกำหนดทิศทางการดำเนินธุรกิจที่ชัดเจนเพื่อมุ่งสู่การเป็นผู้นำตลาดด้านเงินฝาก
การขยายกรอบเวลาแผนกลยุทธ์เป็น 5
ปีสอดคล้องกับการลดความเสี่ยงด้านกลยุทธ์จากสภาวะเศรษฐกิจถดถอยในปี 2552
และธนาคารได้จัดทำแผนธุรกิจปี 2553 ให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจที่เริ่มจะฟื้นตัว

เพื่อที่จะบริหารความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม
ธนาคารได้ปรับปรุงกระบวนการติดตามผลการดำเนินงานและควบคุมเชิงกลยุทธ์
นอกจากนี้ยังได้จัดให้มีการประชุมระหว่างผู้บริหารและหน่วยงานทางธุรกิจต่าง ๆ
เพื่อติดตามผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ
พร้อมกับการเสนอแนวทางแก้ไขหากไม่สามารถดำเนินงานได้บรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
และได้เริ่มพัฒนาระบบเตือนความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic risk dashboard)
เพื่อรายงานให้ผู้บริหารทราบและตระหนักถึงสถานะความเสี่ยงด้านกลยุทธ์เป็นรายไตรมาส
ตลอดจนการจัดทำการประเมินผลตนเอง (Control Self Assessment)
ในความเสี่ยงด้านกลยุทธ์เป็นรายปี

โดยรวมแล้วธนาคารมีความมุ่งมั่นที่จะเพิ่มขีดความสามารถในการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
โดยเริ่มตั้งแต่กระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ การจัดองค์กรและอัตรากำลัง การดำเนินโครงการต่าง
ๆ ตลอดจนกระบวนการติดตามและควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามกลยุทธ์หลักของธนาคาร
และมีการทบทวนปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ

2.3.2 ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ

ธนาคารมีเป้าหมายในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อเพื่อเพิ่มสร้างผลตอบแทนตามความเสี่ยงให้มากที่สุด
โดยการควบคุมความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้อยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
และสร้างความสามารถในการแข่งขันเชิงธุรกิจอย่างยั่งยืนโดยให้การบริหารความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจและการวางแผนกลยุทธ์ขององค์กร

ในปีที่ผ่านมา ธนาคารให้ความสำคัญและมุ่งมั่นในการพัฒนา
ปรับปรุงประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่ออย่างต่อเนื่อง โดยมีการพัฒนาบุคลากร
การกำกับดูแลด้านการบริหารความเสี่ยง กระบวนการ เครื่องมือและระบบวัดระดับความเสี่ยง
รวมถึงการพัฒนาแนวทางบริหารความเสี่ยงในรูปของทุนทางเศรษฐกิจ (Economic capital)
การปรับปรุงกระบวนการและเครื่องมือในการวัดระดับความเสี่ยง เช่น risk rating model
สำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ และลูกค้าธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม Application Scorecard
และ Behavior Scorecard สำหรับลูกค้ารายย่อย และ ลูกค้าธุรกิจขนาดเล็ก

2.3.2.1 ปัจจัยด้านบริหารความเสี่ยงสินเชื่อที่สำคัญ

ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk)
เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการที่ผู้กู้หรือคู่สัญญาไม่สามารถชำระสินเชื่อคืนให้ธนาคารหรือไม่ปฏิบัติตามภาระข้อผูกพันตามสัญญาที่ได้ตกลงไว้กับธนาคาร
ความเสี่ยงด้านสินเชื่อส่วนใหญ่เกิดจากธุรกรรมการให้สินเชื่อและภาระผูกพัน
แต่ความเสี่ยงด้านสินเชื่อยังเกิดได้จากรายการภาระผูกพันนอกงบดุล เช่น
การค้ำประกันการกู้ยืมเงิน และตราสารอนุพันธ์ เป็นต้น นอกจากนี้
ความเสี่ยงด้านสินเชื่ออาจเกิดจากการที่บริษัทที่ธนาคารได้นำเงินไปลงทุนถูกลดระดับความน่าเชื่อถือด้านเครดิต
(credit rating) ซึ่งส่งผลให้มูลค่ายุติธรรมของรายการลงทุนของธนาคารมีมูลค่าลดลง

-   การชะลอตัวของเศรษฐกิจ

  ในปี 2552
  เศรษฐกิจไทยยังคงได้รับผลกระทบจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกอย่างต่อเนื่องจากไตรมาสที่
  4 ของปี 2551 โดยในไตรมาสแรก เศรษฐกิจเข้าสู่ภาวะถดถอยอย่างรุนแรง
  และได้ส่งผลกระทบต่อภาคเศรษฐกิจจริงอย่างชัดเจนมากขึ้น โดยการใช้จ่าย การลงทุน
  และการส่งออกลดลงมาก อย่างไรก็ตามในไตรมาสที่ 2
  เศรษฐกิจโลกเริ่มมีสัญญาณการปรับตัวในทิศทางที่ดีขึ้นทั้งภาคการเงินและภาคเศรษฐกิจจริง
  และเริ่มเข้าสู่ช่วงการฟื้นตัวในไตรมาสที่ 3
  โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ
  เป็นปัจจัยบวกที่ทำให้เศรษฐกิจไทยปรับตัวดีขึ้นตามลำดับ
  และมีแนวโน้มที่จะกลับมาขยายตัวได้ในไตรมาสสุดท้ายของปี
  อย่างไรก็ตามภาวะการฟื้นตัวยังคงมีความเปราะบางอยู่จากปัจจัยเสี่ยงด้านความไม่แน่นอนในทิศทางการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก
  อัตราเงินเฟ้อที่มีแนวโน้มปรับสูงขึ้น และเสถียรภาพทางการเมืองในประเทศ

-   ความเสี่ยงจากคุณภาพสินเชื่อ

  ผู้กู้

  ธนาคารบริหารพอร์ตสินเชื่อโดยติดตามและทบทวนสถานะของลูกหนี้หรือคู่สัญญาอย่างสม่ำเสมอ
  และหนี้ด้อยคุณภาพซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญของธนาคาร
  โดยธนาคารได้ตั้งสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญอย่างเพียงพอสำหรับความเสียหายที่คาดว่าจะเกิดขึ้นตามเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
  นอกจากนี้
  ธนาคารยังได้ตั้งสำรองส่วนเกินเพื่อรองรับส่วนสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นกับหนี้คุณภาพดีในอนาคตโดยคำนวณจากความน่าจะเป็นที่ลูกหนี้ที่จะผิดนัดชำระหนี้
  (probability of default) ของลูกหนี้ในแต่ละระดับความเสี่ยง
  และยอดหนี้เมื่อลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ (exposure at default) ตามประเภทของสินเชื่อ

  หลักประกัน

  สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารมีอสังหาริมทรัพย์และทรัพย์สินอื่นเป็นหลักประกัน
  ซึ่งมูลค่าของหลักประกันดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากสภาวะเศรษฐกิจของประเทศ
  การตกต่ำของภาคอสังหาริมทรัพย์อาจส่งผลให้มูลค่าของอสังหาริมทรัพย์ที่ใช้เป็นหลักประกันสินเชื่อบางรายต่ำกว่าหนี้เงินต้นของสินเชื่อนั้น
  ซึ่งอาจทำให้ธนาคารมีส่วนสูญเสียเมื่อเกิดปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพ
  ธนาคารมีการจัดทำนโยบายและวิธีปฏิบัติเพื่อกำหนดแนวทางและมาตรฐานในการประเมินราคาหลักประกันตามหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยอย่างเคร่งครัดโดยความถี่ในการประเมินราคาหลักประกันขึ้นกับคุณภาพของสินเชื่อ

-   ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

  ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญอย่างหนึ่งในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
  ธนาคารมุ่งที่จะป้องกันไม่ให้มีการกระจุกตัวของสินเชื่อในภาคธุรกิจ ประเทศคู่สัญญา
  หรือลูกหนี้รายใหญ่

  โดยธนาคารได้กำหนดเพดานความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้ทั้งในรายภาคธุรกิจ
  และในแต่ละประเทศคู่สัญญา
  เพื่อบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อที่มีอยู่ในปัจจุบันและที่จะเกิดขึ้นในอนาคตให้มีการกระจายตัวอย่างเหมาะสมนอกจากนี้ธนาคารยังได้กำหนดเพดานความเสี่ยงด้านสินเชื่อสำหรับลูกหนี้รายใหญ่รวมผู้เกี่ยวข้องไว้ด้วยรวมทั้งมีการติดตามและรายงานสถานะความเสี่ยงจากการกระจุกตัวด้านสินเชื่อต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ

2.3.3 ความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงด้านตลาด คือ ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการผกผันของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ หรือราคาหุ้น
ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงมูลค่าของผลิตภัณฑ์ทางการเงินของธนาคาร และอาจนำไปสู่การขาดทุน

เพื่อวัตถุประสงค์ในการบริหารความเสี่ยง
ธนาคารได้จัดให้มีนโยบายความเสี่ยงด้านตลาดอย่างหลากหลาย
โดยเป็นแนวทางและมาตรฐานสำหรับการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
หน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
จะดำเนินการบริหารตามความรับผิดชอบที่ได้รับมอบหมายภายใต้มาตรฐานที่ได้กำหนดในนโยบายดังกล่าว
ในขณะที่สายงานบริหารความเสี่ยงด้านตลาดควบคุมดูแลความเสี่ยงด้านตลาดโดยรวมของธนาคารอย่างเป็นเอกเทศ

ธนาคารได้ควบคุมความเสี่ยงด้านตลาด
โดยจำกัดความเสี่ยงและความเสียหายสูงสุดตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร
ผ่านทางผู้รับมอบอำนาจที่ได้รับมอบหมาย โดยสรุปความเสี่ยงด้านตลาดที่สำคัญมีดังนี้

2.3.3.1 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

สายงานธุรกิจตลาดเงินเป็นผู้รับผิดชอบทั้งการบริหารธุรกรรมการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
และฐานะเงินตราต่างประเทศในบัญชีเพื่อการค้าของธนาคาร
สายงานบริหารความเสี่ยงด้านตลาดกำหนดแนวทางการประเมินระดับการบริหารความเสี่ยง
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดระดับความเสี่ยงที่มากเกินไปจากผลกระทบด้านลบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งอาจส่งผลต่อมูลค่าหรืออัตราผลตอบแทนของพอร์ตการลงทุนเพื่อการค้าของธนาคาร
โดยมีการกำหนดระดับการควบคุมความเสี่ยงดังนี้

-   ระดับความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (Delta Limit)
    ครอบคลุมธุรกรรมด้านอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศทั้งหมด ทั้งนี้
    การกำหนดจะต้องสอดคล้องกับกฎเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวกับฐานะต่างประเทศสุทธิประจำวัน
    ด้านเกินดุล หรือ ขาดดุล

-   ระดับความเสี่ยงด้านอนุพันธ์อัตราแลกเปลี่ยน (FX Derivative Risk Limit)
    ซึ่งใช้กับตราสารด้านอนุพันธ์อัตราแลกเปลี่ยน และรายการป้องกันความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
    ระดับความเสี่ยงนี้ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นของราคาตราสารอนุพันธ์
    เมื่ออัตราแลกเปลี่ยนของตราสารอนุพันธ์นั้นเปลี่ยนแปลงไปในอัตราที่กำหนด ระดับความเสี่ยงนี้
    รวมถึง

-   FX Option Delta หมายถึง ระดับราคาที่คาดว่าจะเปลี่ยนแปลงไปของราคาตราสารอนุพันธ์
    เมื่อระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศของตราสารอนุพันธ์นั้นเปลี่ยนแปลงไปในอัตราที่กำหนด

-   Matrix Limit หมายถึง
    กำไรและ/หรือขาดทุนที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น
    การเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
    1% เป็นต้น
    การกำหนดระดับความเสี่ยงนี้กำหนดโดยการคาดการณ์สถานการณ์ร้ายแรงที่สุดที่อาจเกิดขึ้นได้
    เช่น
    จำนวนขาดทุนสูงสุดที่อาจเกิดขึ้นถ้าราคาตลาดเปลี่ยนแปลงในด้านลบต่อมูลค่าของอัตราแลกเปลี่ยน

ภายใต้ระดับความเสี่ยงที่กำหนดนี้
สายงานบริหารธุรกิจตลาดเงินจะเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดการและการทำธุรกรรมด้านอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
เพื่อก่อให้เกิดผลตอบแทนสูงสุดจากการลงทุน
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินมีหน้าที่ติดตามตรวจสอบกระบวนการ
กลยุทธ์และผลการดำเนินงาน
และสายงานบริหารความเสี่ยงด้านตลาดมีหน้าที่ในการติดตามความเสี่ยงให้อยู่ภายใต้เพดานความเสี่ยงที่กำหนดไว้

2.3.3.2 ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

รายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลสุทธิ และส่วนต่างดอกเบี้ยสุทธิของธนาคาร
ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย และ mismatch
ของกระแสเงินสดจากความแตกต่างของวันที่มีการกำหนดราคาใหม่
การเปลี่ยนแปลงในอัตราดอกเบี้ยมีผลกระทบโดยตรงต่อรายได้และค่าใช้จ่ายในสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
รวมทั้งเงินกองทุนของธนาคาร ทั้งนี้
การบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยได้ดำเนินการตามกรอบนโยบายที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคาร
ซึ่งธนาคารมีการกำหนดและควบคุมขอบเขตของความเสี่ยงอัตราดอกเบี้ยในด้านต่าง ๆ เช่น
ความเสี่ยงของรายได้ การกำหนดเพดานความเสี่ยงสูงสุด และการจำกัดการขาดทุนสูงสุด
โดยมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้ควบคุมดูแลโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยนี้

ธนาคารมีแนวทางในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
เพื่อรองรับผลกระทบจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย เช่น
การปรับสมดุลระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน หรือการกำหนดระดับความแตกต่าง (Mismatch)
ของระยะเวลาการปรับอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สินที่เหมาะสม
ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน โดยพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกของธนาคาร
รวมทั้งการคาดการณ์แนวโน้มอัตราดอกเบี้ยจากสายงานวิเคราะห์ความเสี่ยงและวิจัยของธนาคาร

ในปี2552 ธนาคารมีรายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลสุทธิ ก่อนรายการหักหนี้สูญ
หนี้สงสัยจะสูญและขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้) จำนว 12,479 ล้านบาท ซึ่งลดลงจำนวน
3,314 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 21 จากปี 2551 โดยรายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลสุทธิ
คิดเป็นร้อยละ 69 และร้อยละ 62 ของรายได้รวมของธนาคาร ในปี 2551 และปี 2552
ตามลำดับ) ทั้งนี้ เงินให้สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารและบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
เป็นอัตราดอกเบี้ยลอยตัว ประมาณร้อยละ 87.6 ของเงินให้สินเชื่อ และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2552 เป็นอัตราดอกเบี้ยลอยตัว ประมาณร้อยละ 87.8 ของเงินให้สินเชื่อ

2.3.3.3 ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง คือ ความเสี่ยงที่ธนาคารไม่สามารถปฏิบัติตามภาระผูกพันต่าง ๆ
เมื่อครบกำหนด
เนื่องจากธนาคารไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอกับความต้องการหรือเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสด
ภายในระยะเวลาที่กำหนดด้วยต้นทุนที่เหมาะสมซึ่งอาจทำให้ธนาคารเกิดความเสียหายได้ ทั้งนี้
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินมีหน้าที่ควบคุมดูแลการบริหารสภาพคล่อง
เพื่อให้ธนาคารมีสภาพคล่องเพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจในภาวะปกติและในภาวะวิกฤติที่อาจเกิดขึ้นได้
และสามารถดำรงระดับสภาพคล่องสูงกว่าขั้นต่ำตามเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
ซึ่งต้องอยู่ภายในกรอบความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคาร
ธนาคารกำหนดให้มีการทบทวนนโยบายในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องและแผนบริหารสภาพคล่องทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤติเป็นประจำ
หรืออาจมีการทบทวนเป็นกรณีพิเศษหากมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญอันอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการบริหารสภาพคล่องตามนโยบายหรือแผนงานดังกล่าว
ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายหลักของธนาคาร โครงสร้างขององค์กร
กฎเกณฑ์ของทางการและสภาวะตลาดที่อาจเปลี่ยนแปลงไป

ในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องนั้น
สายงานบริหารเงินซึ่งรับมอบอำนาจจากคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
มีหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารจัดการให้ดำรงไว้ซึ่งสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงทั้งสกุลเงินบาทและเงินตราต่างประเทศ
รวมทั้งจัดหาแหล่งเงินทุนทั้งระยะสั้นและระยะยาว
เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการในการดำเนินธุรกิจของธนาคาร มีการติดตาม ควบคุม
สถานะสภาพคล่องของธนาคารอย่างใกล้ชิด โดยจัดทำรายงานในรูปแบบต่าง ๆ
รวมทั้งการทดสอบสถานการณ์จำลองสภาวะสภาพคล่องในภาวะวิกฤติ
เพื่อช่วยในการบริหารจัดการและดำรงไว้ซึ่งสภาพคล่องที่เหมาะสมของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร

เมื่อพิจารณาแหล่งเงินทุนของธนาคาร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 ธนาคารมีเงินฝาก
รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน เงินกู้ยืมระยะสั้น และเงินกู้ยืมระยะยาว คิดเป็นร้อยละ
86.9, 2.3, 5.4 และ 5.4 ของแหล่งเงินทุนตามลำดับ
โดยส่วนใหญ่แหล่งเงินทุนที่สำคัญของธนาคารมาจากแหล่งเงินทุนระยะสั้น
ซึ่งธนาคารยังคงมีกลยุทธ์ในการจัดหาเงินทุนจากเงินฝากอย่างต่อเนื่องเพื่อเสริมสร้างฐานะทางการเงินให้แข็งแกร่งและมีผลประกอบการที่น่าพอใจอันจะช่วยเสริมสร้างความมั่นใจให้แก่ลูกค้าและผู้ฝากเงิน
อย่างไรก็ตาม ธนาคารยังให้ความสำคัญการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
โดยรักษาระดับสินทรัพย์สภาพคล่อง และติดตามระดับความเสี่ยงในรายวัน รายสัปดาห์
และรายเดือน รวมทั้งกำหนดขอบเขตระดับความเสี่ยง (Limit) และการดำเนินการต่าง ๆ
เพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
พร้อมกันนี้ได้มีการจัดทำแผนการบริหารสภาพคล่องในภาวะวิกฤติ
เพื่อเตรียมพร้อมในการดำเนินการหากมีสัญญาณบ่งชี้ว่าอาจเกิดภาวะวิกฤติด้านสภาพคล่อง (Early
Warning Indicator)

2.3.4 ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ หมายถึง ความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายทั้งที่เป็นตัวเงินและมิใช่ตัวเงิน
อันเนื่องมาจากความไม่เพียงพอหรือความบกพร่องของกระบวนการภายใน บุคลากร
ระบบงานของธนาคาร หรือจากเหตุการณ์ภายนอกธนาคาร ซึ่งรวมความเสี่ยงด้านกฎหมาย
แต่ไม่รวมความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic risk) และด้านชื่อเสียง (Reputational
risk)
ซึ่งการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่มีประสิทธิผลจะช่วยให้กระบวนการทางธุรกิจดำเนินไปได้อย่างราบรื่นและช่วยลดต้นทุนด้านปฏิบัติการ

การบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคารฯ
ดำเนินการโดยผ่านโครงสร้างการกำกับดูแลซึ่งมีคณะกรรมการธนาคารฯ
เป็นผู้รับผิดชอบระดับสูงสุดในการบริหารความเสี่ยงของทั้งองค์กร
คณะกรรมการธนาคารฯได้มอบอำนาจให้กับคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
(Operational Risk Management Committee)
ซึ่งมีประธานเจ้าหน้าที่บริหารเป็นประธานคณะกรรมการ ทำหน้าที่ในการระบุ ประเมิน ติดตาม
และการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคารฯและบริษัทในเครือและดำเนินการให้มั่นใจว่าการจัดการกับความเสี่ยงได้รับการดำเนินการโดยผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบอย่างเหมาะสมและครอบคลุมครบถ้วน

ธนาคารได้จัดตั้งสายงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk Management
Group) ซึ่งรายงานตรงต่อประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านบริหารความเสี่ยง
ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในภาพรวมโดยมีฝ่ายงานซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางทำหน้าที่ดูแลความเสี่ยงด้านต่างๆ
เช่น ความเสี่ยงในกระบวนการปฏิบัติงาน ความเสี่ยงในการควบคุมการปฏิบัติงาน
ความเสี่ยงที่เกิดจากการกระทำที่ไม่ได้รับอนุมัติ ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ความเสี่ยงที่เกี่ยวกับการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจและเหตุการณ์วิกฤต
ความเสี่ยงจากการทุจริต ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของบุคคลและทรัพย์สิน
และความเสี่ยงที่เกี่ยวกับวิธีปฏิบัติด้านการจ้างงานและความปลอดภัยในสถานที่

หน่วยงานธุรกิจและหน่วยงานสนับสนุนเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการบริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของหน่วยงานตนเอง
ธนาคารฯได้แต่งตั้งตัวแทนเพื่อสนับสนุนการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Unit Operational
Risk Managers: UORM) ไว้ในแต่ละสายงานธุรกิจและสายงานสนับสนุน
ซึ่งเป็นผู้มีหน้าที่รับผิดชอบงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยสายงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นผู้ช่วยสนับสนุนการทำงานของ
UORM

สายงานตรวจสอบทำหน้าที่เป็น “แนวป้องกันชั้นที่สาม”
ภารกิจของสายงานตรวจสอบคือการตรวจสอบโดยอิสระเพื่อให้มั่นใจว่ามาตรการควบคุมภายในซึ่งดำเนินการโดยแนวป้องกันชั้นที่หนึ่งและสอง
ได้รับการออกแบบอย่างดีและสามารถควบคุมความเสี่ยงในการทำธุรกิจของธนาคารอย่างมีประสิทธิผล
ทั้งนี้ ในการปฏิบัติหน้าที่
สายงานตรวจสอบจะให้คำแนะนำที่เฉพาะเจาะจงเพื่อปรับปรุงระบบบรรษัทภิบาล
กรอบการบริหารความเสี่ยงและการควบคุม

ธนาคารได้พัฒนากรอบการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยกำหนดให้มีการระบุความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ การวัดผล การติดตาม การรายงาน
การวิเคราะห์และควบคุมอย่างเป็นระบบ กรอบการดำเนินงานดังกล่าวครอบคลุมหลักการ
โครงสร้างการดำเนินงาน
และการกำกับดูแลการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
โดยมีรูปแบบการกำกับดูแลความเสี่ยงด้วยหลักการป้องกัน 3 ลำดับ (3 lines of defence
risk governance model) และสอดคล้องกับแนวทาง COSO

ธนาคารได้กำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้สำหรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
เพื่อพิจารณาความเสียหายที่คาดว่าจะเกิดขึ้น (โอกาสและผลกระทบ)
โดยกำหนดระดับดังกล่าวจากข้อมูลในอดีตของธนาคารฯ ความแข็งแกร่งทางการเงิน
และสภาพแวดล้อมการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการโดยรวม
ในกรณีความเสียหายที่คาดว่าจะเกิดขึ้นสูงเกินระดับที่ยอมรับได้นั้น
ธนาคารฯจะกำหนดแผนการจัดการความเสี่ยงเพื่อลดระดับความเสียหายให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้อย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ธนาคารได้จัดทำนโยบาย มาตรฐานขั้นต่ำ
และแนวทางปฏิบัติต่างๆเพื่อใช้ในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการซึ่งครอบคลุมถึงกระบวนการและเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญ
ตามหลักเกณฑ์ Basel New Capital Accord (Basel II) เช่น
การประเมินความเสี่ยงและการควบคุมด้วยตนเอง (Risk and Control Self Assessment :
R&CSA) การประเมินการควบคุมด้วยตนเอง (Control Self Assessment : CSA)
ดัชนีชี้วัดความเสี่ยงที่สำคัญ (Key Risk Indicators : KRI)
และการจัดการเหตุการณ์ความเสี่ยง (Incident Management)

การประเมินความเสี่ยงและการควบคุมด้วยตนเอง/การประเมินการควบคุมด้วยตนเอง
เป็นกระบวนการที่ใช้ในการระบุและประเมินความเสี่ยงและการควบคุมที่สำคัญรวมถึงการพิจารณาแผนการจัดการความเสี่ยง
ธนาคารฯยังได้กำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยงที่สำคัญระดับองค์กรเพื่อเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าให้กับผู้บริหารเพื่อดำเนินการจัดการและควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในเชิงรุก
การรายงานเหตุการณ์ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการตรวจหา แก้ไข
และวิเคราะห์เหตุการณ์ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการและเก็บข้อมูลความเสียหาย
นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้บริหารเข้าใจและตระหนักถึงต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่เกิดจากเหตุการณ์ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการและจุดอ่อนในการควบคุมความเสี่ยง
รวมถึงภาพรวมของความเสี่ยงที่มีในธนาคาร

นอกเหนือจากเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการข้างต้นธนาคารยังได้ออกเครื่องมือสนับสนุนเพื่อให้เกิดกลไกการลดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญเพิ่มเติม
ได้แก่ กระบวนการอนุมัติผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ (Product and Service Approval
Process: PSAP) การติดตามความคืบหน้าของแผนการจัดการความเสี่ยง (Action Tracking)
นโยบายบริหารความเสี่ยงจากการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก/การให้บริการด้านสนับสนุนแก่บุคคลอื่น
(Outsourcing / Insourcing Risk Management)
และแผนรองรับการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องและแผนฉุกเฉินด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (BCP /
DRP)

ธนาคารได้กำหนดแนวทางการอนุมัติผลิตภัณฑ์และบริการที่ออกใหม่และทบทวนผลิตภัณฑ์และบริการที่มีอยู่
เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์และบริการที่ธนาคารเสนอมีการระบุและจัดการความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นอย่างเหมาะสม
รวมทั้งมีโครงสร้างพื้นฐานและการควบคุมที่จำเป็นอย่างเพียงพอที่จะสนับสนุนธุรกิจใหม่ดังกล่าวให้ดำเนินการภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้

ธนาคารได้นำระบบการติดตามความคืบหน้าของแผนการจัดการความเสี่ยง (Action Tracking
System) มาใช้เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าการติดตาม
และการบริหารจัดการข้อสังเกตที่ได้จากการตรวจสอบ (audit item) และจากวิธีการอื่น
(non-audit item) ได้รับการปรับปรุงแก้ไขจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างมีประสิทธิภาพเพียงพอ
ตามเวลาที่เหมาะสม

ธนาคารได้กำหนดให้มีนโยบายบริหารความเสี่ยงจากการใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก/การให้บริการด้านสนับสนุนแก่บุคคลอื่น
เพื่อกำหนดหลักการและมาตรฐานในการบริหารจัดการความเสี่ยงที่เกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิผล

ธนาคารได้จัดให้มีนโยบายและมาตรฐานการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งกำหนดแนวทางให้กับทุกหน่วยงานในการพัฒนาแผนการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง
หน่วยงานบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจภายใต้สายงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการทำหน้าที่กำกับดูแลการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องให้เป็นไปตามนโยบายและมาตรฐานดังกล่าว
รวมทั้งประเมินระดับความพร้อมและประสานงานการพัฒนาแผนการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง/แผนฉุกเฉินด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
(BCP / DRP) ภายในองค์กร เพื่อเพิ่มระดับความพร้อมของธนาคาร