12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

(1) งบการเงิน

รายงานการสอบบัญชี

ในรอบระยะเวลาบัญชี 3 ปีที่ผ่านมา
ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นต่องบการเงินของบริษัทไว้ในรายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแบบไม่มีเงื่อนไข

ตารางสรุปงบการเงินรวมและอัตราส่วนของงบการเงินที่สำคัญ ปรากฏตามเอกสารแนบ 3

(2) คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

งบการเงินรวมของบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) (CPF) ได้รวมบัญชีของ CPF
และของบริษัทย่อย จำนวน 23 บริษัท ตามที่กล่าวไว้ในข้อ 1 ของหมายเหตุประกอบงบการเงิน
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2543 การดำเนินงานของ CPF และบริษัทย่อยแบ่งออกได้เป็น 2
ส่วนงานหลัก คือ ส่วนงานสายสัตว์บก และส่วนงานสายสัตว์น้ำ และหากพิจารณาในด้านของผลิตภัณฑ์
สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 หมวดใหญ่ๆ ได้แก่ หมวดอาหารสัตว์ หมวดพันธุ์สัตว์
และหมวดเนื้อสัตว์และอาหาร ในปี 2543 CPF และบริษัทย่อยได้มีการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีที่สำคัญ
คือ การเปลี่ยนแปลงวิธีการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับภาษีเงินได้
โดยได้เริ่มถือปฏิบัติตามร่างมาตรฐานการบัญชี เรื่อง “การบัญชีเกี่ยวกับภาษีเงินได้”
ของสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย ซึ่งได้เผยแพร่ในระหว่างปี 2543
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีผลกระทบที่สำคัญต่อรายการที่บันทึกโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้น เช่น
ส่วนเกินทุนจากการตีราคาที่ดิน ส่วนเกินทุนจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย
และผลกระทบจากการแปลงค่างบการเงินของบริษัทร่วมในต่างประเทศ เป็นต้น
โดยบริษัทจะต้องบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีสำหรับรายการดังกล่าวด้วย นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงยังมีผลต่อจำนวนค่าความนิยมและค่าความนิยมติดลบ ณ วันที่ CPF เข้าซื้อบริษัทย่อย
เนื่องจากการรับรู้ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของบริษัทย่อยสำหรับรายการที่บันทึกโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้นด้วยเช่นกัน
ผลของการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีดังกล่าว ทำให้งบการเงินของ CPF และบริษัทย่อย ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2543 มีจำนวนสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีเพิ่มขึ้น 271 ล้านบาท
หนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชีเพิ่มขึ้น 2,489 ล้านบาท ค่าความนิยมติดลบ-สุทธิ ลดลง 1,046
ล้านบาท และส่วนของผู้ถือหุ้นลดลง 1,172 ล้านบาท

ผลการดำเนินงาน

โครงสร้างรายได้ ยอดขายของ CPF และบริษัทย่อยในปี 2543 มีจำนวน 61,958 ล้านบาท
ประกอบด้วย ยอดขายของส่วนงานสายสัตว์บก 39,498 ล้านบาท และส่วนงานสายสัตว์น้ำ 22,460
ล้านบาท ยอดขายในปี 2543 เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 8,836 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 17
โดยเป็นการเพิ่มขึ้นจากยอดขายของส่วนงานสายสัตว์บกในประเทศ 1,404 ล้านบาท
และในต่างประเทศ ซึ่งได้แก่ Charoen Pokphand (USA), Inc.
ที่เข้ามารวมเป็นบริษัทย่อยในไตรมาสที่ 3 ของปี 2543 จำนวน 1,688 ล้านบาท
และจากยอดขายของส่วนงานสายสัตว์น้ำ 5,744 ล้านบาท
สัดส่วนรายได้ของส่วนงานสายสัตว์บกและสายสัตว์น้ำ ในปี 2543 และปี 2542 เท่ากับร้อยละ
64:36 และ 69: 31 ตามลำดับ โดยแยกเป็น สัดส่วนรายได้ของสินค้าในหมวดอาหารสัตว์
หมวดพันธุ์สัตว์ และหมวดเนื้อสัตว์และอาหาร เท่ากับร้อยละ 47:3:50 สำหรับปี 2543 และ
49:4:47 สำหรับปี 2542 นอกจากนี้
หากพิจารณาสัดส่วนรายได้จากการขายในประเทศและจากการส่งออก ซึ่งเท่ากับร้อยละ 77:23
ในปี 2543 และ 83:17 ในปี 2542 จะเห็นว่ารายได้จากการส่งออกในปี 2543
ของส่วนงานสายสัตว์บกมีจำนวน 5,701 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 1,057
ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 23 และของส่วนงานสายสัตว์น้ำ มีจำนวน 8,346 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 4,035 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 94
การส่งออกที่เพิ่มขึ้นนี้เป็นไปตามนโยบายของบริษัทที่จะเพิ่มสัดส่วนรายได้จากการส่งออกให้มากขึ้น
โดยจะมุ่งเน้นไปที่สินค้าเพิ่มมูลค่าในกลุ่มของผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปจากเนื้อไก่และกุ้ง

โครงสร้างกำไร ผลกระทบจากระดับราคาขายในประเทศของสินค้าหลักของส่วนงานสายสัตว์บก
อันได้แก่ ไก่เนื้อ ไข่ไก่ และสุกรขุน ในปี 2543 ซึ่งต่ำกว่าในปี 2542
เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้อัตรากำไรจากการดำเนินงานของส่วนงานสายสัตว์บกลดลงจากร้อยละ 12
ในปี 2542 เหลือร้อยละ 5 ในปี 2543 ในขณะที่ผลการดำเนินงานของส่วนงานสายสัตว์น้ำ
ยังคงอยู่ในระดับเดียวกับปี 2542 โดยมีอัตรากำไรจากการดำเนินงานในปี 2543 เท่ากับปี 2542
ที่ร้อยละ 17 ผลจากการรวม CP USA เข้ามาเป็นบริษัทย่อยในไตรมาสที่ 3 ของปี 2543
ทำให้อัตรากำไรจากการดำเนินงานของบริษัท ลดลงร้อยละ 0.5 นอกจากนี้ ในระหว่างปี 2543
CPF ได้จำหน่ายเงินลงทุนใน หุ้นสามัญของบริษัท เอก-ชัย ดิสทริบิวชั่น ซิสเทม จำกัด
ที่ถืออยู่ทั้งหมดออกไป โดยมีกำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุนดังกล่าว 407 ล้านบาท
ในด้านของดอกเบี้ยจ่าย ผลจากการที่อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ในประเทศลดต่ำลงค่อนข้างมาก
จึงทำให้ดอกเบี้ยจ่ายในปี 2543 มีจำนวนใกล้เคียงกับปี 2542 แม้ว่าในปี 2543 CPF
และบริษัทย่อย จะมีหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นจากปี 2542 มากกว่า 8,000 ล้านบาทก็ตาม
จากผลกระทบที่สำคัญดังที่กล่าวมา ทำให้ปี 2543 CPF และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ 3,388 ล้านบาท
คิดเป็นกำไรต่อหุ้น 10.02 บาท และมีอัตรากำไรสุทธิเท่ากับร้อยละ 5 ลดลงจากปี 2542
ซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 7

ในเดือนสิงหาคม 2543 คณะกรรมการบริษัทได้มีมติให้จ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นเป็นรายไตรมาส ทั้งนี้
เพื่อให้ ผู้ถือหุ้นได้รับผลตอบแทนจากการดำเนินงานของบริษัทในระหว่างปีด้วย
โดยได้จ่ายเงินปันผลระหว่างกาลครั้งแรก สำหรับผลการดำเนินงานไตรมาสที่ 1 และ 2 ของปี
2543 เมื่อเดือนกันยายน 2543 ในอัตราหุ้นละ 2.50 บาท และครั้งที่ 2
สำหรับผลการดำเนินงานไตรมาสที่ 3 ปี 2543 เมื่อเดือนมกราคม 2544 ในอัตราหุ้นละ 1.25
บาท ส่วนเงินปันผลสำหรับผลการดำเนินงานไตรมาสที่ 4 ปี 2543
จะจ่ายในรูปของเงินปันผลประจำปี ซึ่งคณะกรรมการในการประชุม เมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2544
ได้มีมติให้จ่ายในอัตราหุ้นละ 1.25 บาท โดยจะเสนอต่อที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้น ครั้งที่ 1/2544
ซึ่งกำหนดให้มีขึ้นในวันที่ 17 เมษายน 2544 พิจารณาอนุมัติต่อไป สรุปได้ว่า CPF
ได้จัดสรรกำไรสุทธิประจำปี 2543 เป็นเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นรวมทั้งสิ้น 5 บาทต่อหุ้น
รวมเป็นเงินปันผลจ่าย 1,910 ล้านบาท หรือเท่ากับร้อยละ 56 ของกำไรสุทธิประจำปี

ฐานะการเงิน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 โครงสร้างสินทรัพย์ของ CPF และบริษัทย่อยซึ่งมีจำนวน 50,078
ล้านบาท ประกอบด้วย สินทรัพย์หมุนเวียนร้อยละ 42 เงินลงทุนระยะยาว ร้อยละ 20
สินทรัพย์ถาวรที่ใช้ในการดำเนินงาน (สุทธิจากค่าเสื่อมราคาสะสมและค่าความนิยมติดลบ) ร้อยละ
37 สินทรัพย์อื่น ร้อยละ 1 การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในส่วนประกอบของสินทรัพย์ในปี 2543
เมื่อเปรียบเทียบกับปีก่อน มีดังนี้ 1) ผลจากการรวม CP USA เข้ามาเป็นบริษัทย่อย
ทำให้สินทรัพย์รวมเพิ่มขึ้น ประมาณ 2,000 ล้านบาท 2) การเพิ่มขึ้นของรายจ่ายลงทุน
ตามแผนงานขยายธุรกิจ ประมาณ 3,000 ล้านบาท 3) การเพิ่มขึ้นของลูกหนี้การค้า
เนื่องจากการส่งออกทางตรงโดยบริษัทย่อยแทนการส่งออกทางอ้อมผ่านบริษัท ซี.พี.อินเตอร์เทรด
จำกัด ประมาณ 3,000 ล้านบาท อย่างไรก็ดี
การเพิ่มขึ้นดังกล่าวไม่กระทบต่อสภาพคล่องของบริษัทย่อย
เนื่องจากบริษัทย่อยสามารถใช้วงเงินสินเชื่อของธนาคาร (Packing Credit)
สำหรับสินค้าที่ส่งออกดังกล่าว 4) การลดลงของมูลค่าเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย ประมาณ
3,600 ล้านบาท เนื่องจากราคาตลาดของเงินลงทุนดังกล่าวที่ลดลง

ในส่วนของโครงสร้างหนี้สิน จำนวน 27,937 ล้านบาท ประกอบด้วยหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ย ร้อยละ
75 เจ้าหนี้ การค้าและอื่นๆ ร้อยละ 16 และหนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชี ร้อยละ 9
โดยส่วนของหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ยนั้น มีสัดส่วนของหนี้สินระยะสั้นและระยะยาว เท่ากับร้อยละ
62:38 หนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ยในปี 2543 เพิ่มขึ้นเนื่องจาก 1) เงินกู้ยืมเพื่อการส่งออก
(Packing Credit) ประมาณ 3,000 ล้านบาท 2) เงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาว ประมาณ
3,200 ล้านบาท 3) เงินกู้ยืมและหุ้นกู้ของ CP USA ประมาณ 1,800 ล้านบาท
นอกจากนี้ในเดือนมีนาคม 2543 CPF ได้ออกหุ้นกู้ไม่มีประกันและไม่ด้อยสิทธิ จำนวน 7,000
ล้านบาท เพื่อนำมาชำระคืนเงินกู้ระยะสั้นและระยะยาวที่เป็นสกุลเงินต่างประเทศ และชำระคืนหุ้นกู้
FRN ซึ่งครบกำหนดไถ่ถอนในเดือนสิงหาคม 2543 และเมื่อเดือนธันวาคม 2543
ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของ CPF ได้มีมติให้บริษัทออกและเสนอขายหุ้นกู้ ภายในวงเงิน 10,000
ล้านบาท โดยบริษัทจะเสนอขายหุ้นกู้ ส่วนแรกจำนวน 7,000 ล้านบาท ในเดือนมีนาคม 2544
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำมาชำระคืนเงินกู้ระยะสั้นซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
หุ้นกู้ที่จะออกในครั้งนี้มีอัตราดอกเบี้ยใน 2 ปีแรก เท่ากับร้อยละ 5.50 ต่อปี ปีที่ 3 เท่ากับร้อยละ
5.75 ต่อปี และใน 2 ปีสุดท้าย เท่ากับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 6 เดือน บวกร้อยละ 3 ต่อปี
หุ้นกู้ดังกล่าวได้รับการจัดอันดับเครดิตจากบริษัท ไทยเรทติ้งแอนด์อินฟอร์เมชั่นเซอร์วิส จำกัด
ที่ระดับ “A+”

สำหรับการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญใน ส่วนของผู้ถือหุ้น ได้แก่ การเพิ่มทุนของบริษัทในเดือนมิถุนายน
2543 โดยการออกหุ้นสามัญใหม่ เสนอขายให้แก่ผู้ถือหุ้นเดิม ในอัตรา 1 หุ้นสามัญเดิมต่อ 1
หุ้นสามัญใหม่ ที่ราคาหุ้นละ 10 บาท ซึ่งทำให้ทุนชำระแล้วของบริษัทเพิ่มขึ้นจาก 1,918 ล้านบาท
เป็น 3,820 ล้านบาท อย่างไรก็ดี
ผลกระทบจากราคาตลาดที่ลดลงของเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย
(สุทธิจากหนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชี) และการจ่ายเงินปันผล ประจำปี 2542
และเงินปันผลระหว่างกาล 2 ครั้งในปี 2543 ทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นลดลงประมาณ 2,200 ล้านบาท
และ 3,400 ล้านบาทตามลำดับ

เมื่อพิจารณาอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญตามงบการเงินรวมของ CPF และบริษัทย่อย ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2543 จะเห็นว่า ในปี 2543 สภาพคล่องของบริษัทดีขึ้นกว่าปี 2542
โดยอัตราส่วนทุนหมุนเวียน ได้เพิ่มขึ้นจาก 0.8 เท่าในปี 2542 เป็น1.2 เท่าในปี 2543
ซึ่งเป็นผลมาจากการออกหุ้นกู้ ในปี 2543
เพื่อนำมาชำระคืนหนี้สินระยะสั้นและระยะยาวที่ครบกำหนด
และยังส่งผลให้อัตราส่วนหนี้สินระยะสั้นและหนี้สินระยะยาว ลดลงจากร้อยละ 81:19 ในปี 2542
เป็นร้อยละ 62:38 ในปี 2543 อย่างไรก็ตาม
ผลจากการส่งออกทางตรงซึ่งทำให้เงินกู้เพื่อการส่งออกเพิ่มขึ้น
และผลกระทบจากราคาตลาดที่ลดลงของเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย
ซึ่งทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นลดลง ส่งผลให้อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เพิ่มขึ้นจาก 0.9 เท่า
ในปี 2542 เป็น 1.3 เท่าในปี 2543

แผนงานในอนาคต

ในปี 2544 และปี 2545 CPF และบริษัทย่อยยังคงมีรายจ่ายลงทุนอีกประมาณ 4,500 ล้านบาท
ตามแผนงานที่ได้แจ้งไว้ในหนังสือชี้ชวนเสนอขายใบสำคัญแสดงสิทธิควบหุ้นสามัญออกใหม่ที่เสนอขายแก่ผู้ถือหุ้นเดิม
ครั้งที่ 1 ซึ่งได้เสนอขายในระหว่างวันที่ 26-30 มิถุนายน 2543 และ CPF
ได้รับเงินเพิ่มทุนจากการเสนอขายหุ้น รวมทั้งสิ้น 1,902 ล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543
CPF ได้ใช้เงินที่ได้รับจากการเพิ่มทุนครั้งดังกล่าวไปแล้ว จำนวน 1,439 ล้านบาท
โดยได้ใช้ไปในธุรกิจไก่ครบวงจร 932 ล้านบาท ธุรกิจอาหารสัตว์ 364 ล้านบาท
และธุรกิจเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ 143 ล้านบาท