การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

ผลิตภัณฑ์ของบริษัทและบริษัทย่อยของบริษัทที่ดำเนินธุรกิจค้าและพัฒนาอสังหาริมทรัพย์
(ธานนท์พร็อพเพอร์ตี้ฯ และ อัลลาย เทคโนโลยีฯ)ได้แก่
ที่ดินในโครงการที่บริษัทและบริษัทย่อยดังกล่าว ได้พัฒนาขึ้นเพื่อขาย
โดยเน้นการพัฒนาที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัย ได้แก่ บ้านเดี่ยว บ้านแฝด , ทาวน์เฮาส์ และคอนโดมิเนียม
เป็นหลัก พร้อมด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ โดยรายได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์
ตามงบการเงินรวมของบริษัทและบริษัทย่อยในปี2551, 2550 และ 2549 คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ
94.84 , 74.42 และร้อยละ 85.83 ของรายได้จากการขายและบริการ ตามลำดับ นอกจากนี้
บริษัทยังรับบริหารโครงการให้กับโครงการอสังหาริมทรัพย์ ภายใต้เครื่องหมายการค้า
“กฤษดามหานคร” แต่รายได้จากการรับบริหารโครงการนั้นมีจำนวนไม่มากนัก
รายการดังกล่าวจึงแสดงอยู่ในงบการเงินเป็นรายได้จากการจัดการธุรกิจ

1.  ธุรกิจขายอสังหาริมทรัพย์

3.1.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์

บริษัท และกลุ่มบริษัทย่อยของบริษัท ได้แก่ ธานนท์ พร็อพเพอร์ตี้ฯ และ อัลลาย เทคโนโลยีฯ
(“กลุ่มธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์”)
ดำเนินธุรกิจค้าและพัฒนาอสังหาริมทรัพย์โดยเน้นการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เพื่อที่อยู่อาศัยเป็นหลัก
ทั้งในรูปแบบของบ้านเดี่ยว บ้านแฝด ทาวน์เฮ้าส์ และ คอนโดมิเนียม
พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ บริการที่บริษัทและกลุ่มบริษัทย่อยของบริษัท ให้กับลูกค้านั้น
ครอบคลุมตั้งแต่การจัดสรรพื้นที่ดิน การออกแบบสิ่งปลูกสร้าง ไปจนถึงบริการต่างๆ
เพื่อเพิ่มมูลค่าแก่ที่ดิน ทั้งนี้ลักษณะรูปแบบของบ้านและโครงการ จะถูกกำหนดให้เหมาะสมกับทำเล
สถานที่ และลักษณะลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ ดำเนินการพัฒนาที่ดินโดยการจัดหาและรวบรวมที่ดินให้เป็นผืนใหญ่
แล้วนำมาแบ่งจัดสรรเป็นแปลงๆ
ตลอดจนพัฒนาให้มีถนนและระบบสาธารณูปโภคครบถ้วนก่อนขายแก่ผู้ซื้อรายย่อย
ซึ่งงานพัฒนาสาธารณูปโภคโครงการในเบื้องต้นนั้น ได้แก่ งานถมดินแปลงที่ดินและแนวถนน
งานบดอัดลูกรังและหินคลุกถนน งานถนนคอนกรีต งานวางคันหินและทางเท้า งานไฟฟ้า
(ปักเสา/พาดสาย) งานตกแต่งภูมิทัศน์, งานซุ้มโครงการ/สโมสร/สระว่ายน้ำ เป็นต้น

สำหรับงานด้านสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะนั้น ปัจจุบัน
บริษัทในกลุ่มธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์แต่ละบริษัท เป็นผู้ดูแลงานด้านดังกล่าวของโครงการ
เว้นแต่งานบริหารสโมสรและสระว่ายน้ำ จะเปิดให้บริษัทอื่นเช่าและบริหารงาน
เพื่อให้บริการแก่ลูกค้าในโครงการ อย่างไรก็ดี ณ วันที่ 6 มิถุนายน 2545
กระทรวงมหาดไทยได้ออกกฎกระทรวงว่าด้วยการขอจดทะเบียนจัดตั้ง การบริหาร การควบกิจการ
และ การยกเลิกนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร พ.ศ. 2545 (รก.2545/46ก/17/17 มิถุนายน 2545)
ซึ่งกฎกระทรวงดังกล่าวมีผลให้พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มีความสมบูรณ์มากขึ้น
ทั้งนี้
พระราชบัญญัติดังกล่าวได้ระบุว่าผู้จัดสรรที่ดินจะพ้นจากหน้าที่บำรุงรักษาสาธารณูปโภคเมื่อได้จัดตั้ง
”นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร” หรือ นิติบุคคลตามกฎหมายอื่นเพื่อรับโอนทรัพย์สินดังกล่าวไปดูแลรักษา
ภายในเวลาที่ผู้จัดสรรที่ดินกำหนด
หรือได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการจัดสรรที่ดินกรุงเทพมหานครและคณะกรรมการจัดสรรที่ดินจังหวัดให้ดำเนินการใดๆ
เพื่อบำรุงรักษาสาธารณูปโภค หรือ โอนทรัพย์สินดังกล่าวให้เป็นสาธารณประโยชน์
ดังนั้นการจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรตามกฎกระทรวงนั้นจะช่วยลดภาระของกลุ่มธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ในการดูแลสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ

  โครงการที่กลุ่มธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน มีดังต่อไปนี้

+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| โครงการ     | เ   | ทำเล    | ประ       | จุดเด่นของโครงการ          |
|             | จ้าข |         | เภทสินค้าที่ม |                          |
|             | องโ |         | ีในโครงการ |                          |
|             | ครง |         |           |                          |
|             | การ |         |           |                          |
+=============+=====+=========+===========+==========================+
| กฤษดา       | บ   | ถนน     | -   โซน   | -   เป็นทำเลที่คมนาคมสะดวก  |
| ซิตี้กอล์ฟฮิลล์   | ริษัท | ปิ่นเกล้า- | ทะเลสาบแล |     เน                   |
| (โครงการ    |     | นครชัยศรี | ะสนามกอล์ฟ | ื่องจากโครงการตั้งอยู่ติดถนนใหญ่ |
| 26)         |     | กม.33   |     :     |     2 สายหลัก คือ          |
|             |     |         |           |     ถนนเพชรเกษม          |
|             |     |         |   บ       |     และถนนปิ่นเกล้า-นครชัยศรี |
|             |     |         | ้านพร้อมที่ดิน |     อีกทั้งย                |
|             |     |         |   และ     | ังมีระบบโครงข่ายคมนาคมรองรับ |
|             |     |         | ที่ดินเปล่าติด |     ทั้งทางยกระดับบรมราชชนนี |
|             |     |         | ทะเลสาบแล |                          |
|             |     |         | ะสนามกอล์ฟ |  หรือโครงการถนนกาญจนาภิเษก |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         | -   โซน   | -                        |
|             |     |         |           |    ภายในโครงการมีสนามกอล์ฟ |
|             |     |         |   Village |     ทะเลสาบ สวนสาธารณะ   |
|             |     |         |     :     |     และสนามเด็กเล่น        |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |   บ       |                          |
|             |     |         | ้านพร้อมที่ดิน |                          |
|             |     |         |   ที่ดินเปล่า |                          |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |  ทาวน์เฮ้าส์ |                          |
|             |     |         |   และอ    |                          |
|             |     |         | าคารพาณิชย์ |                          |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| กฤษดา มารีน่า | บ   | ถนน     | -   บ     | -                        |
| (โครงการ    | ริษัท | ปิ่นเกล้า- | ้านพร้อมที่ดิน | โครงการอยู่ติดกับแม่น้ำนครชัยศรี |
| 27)         |     | นครชัยศรี |           |                          |
|             |     |         | -         |   ทำให้ได้บรรยากาศมารีน่าแท้ๆ |
|             |     | ทางเข   |   ที่ดินเปล่า |     ริมแม่น้ำนครชัยศรี        |
|             |     | ้าวัดไร่ขิง |           |                          |
|             |     |         |           | -   การคมนาคมสะดวก       |
|             |     |         |           |     เนื่องจากมีระบบโครง     |
|             |     |         |           | ข่ายคมนาคมที่เสร็จสมบูรณ์รองรับ |
|             |     |         |           |     ทั้งทางยกระดับบรมราชชนนี |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           |  และโครงการถนนกาญจนาภิเษก |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| กฤษดาซิต     | บ   | ถนน     | -   บ     | -   การคมนาคมสะดวก       |
| ี้เลคแอนด์พาร์ค | ริษัท | เทพารักษ์ | ้านพร้อมที่ดิน |     เนื่องจา               |
| (โครงการ    |     | กม.16   |           | กโครงการตั้งอยู่ติดถนนเทพารักษ์ |
| 30)         |     |         | -         |     ใกล้ทางด่วน, ถนน       |
|             |     | ต       |   ที่ดินเปล่า |     วงแหวนรอบนอก         |
|             |     | .บางปลา |           |     มอเตอร์เวย์            |
|             |     | อ.บางพลี |           |     และสนามบินหนองงูเห่า    |
|             |     | จ.สมุท   |           |                          |
|             |     | รปราการ |           | -                        |
|             |     |         |           |    เป็นทำเลที่มีศักยภาพที่จะขยา |
|             |     |         |           | ยตัวต่อไปอย่างรวดเร็วในอนาคต |
|             |     |         |           |     เพื่อรอง               |
|             |     |         |           | รับการเปิดใช้สนามบินหนองงูเห่า |
|             |     |         |           |     ที่อยู่ห่างเพียงไม่กี่นาที     |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | -   ไม่แออัด               |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           |   ด้วยการออกแบบภายใต้แนวคิด |
|             |     |         |           |     “ลดพื้นที่ขาย            |
|             |     |         |           |     ขยายพื้นที่พักผ่อน”        |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | พร้อมพื้นที่ส่วนกลางมากถึงร้อยละ |
|             |     |         |           |     40                   |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | ของพื้นที่รวมทั้งหมดของโครงการ |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | -   เป็นโครงการที่มี 2       |
|             |     |         |           |     บรรยากาศ             |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           |   โดยลูกค้าสามารถเลือกทำเลใ |
|             |     |         |           | นการสร้างบ้านระหว่างทำเลสวน |
|             |     |         |           |     (Park Zone)          |
|             |     |         |           |     ซึ่งจะได้บ              |
|             |     |         |           | รรยากาศความร่มรื่นจากสวนสวย |
|             |     |         |           |     หรือ ทำเลทะเลสาบ      |
|             |     |         |           |     (Lake Zone)          |
|             |     |         |           |     ซึ่งจ                  |
|             |     |         |           | ะได้บรรยากาศสดชื่นริมทะเลสาบ |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | -   ก                    |
|             |     |         |           | ารออกแบบให้รูปแบบของบ้านสวย |
|             |     |         |           |     มีสไตล์                |
|             |     |         |           |     และให้พื้นที่ใช้สอยที่มากกว่า |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| The Kris    | บ   | ถนน     | -         | -   รูป                   |
| Ratchada    | ริษัท | ร       |   อาคารชุด | แบบสถาปัตยกรรมที่มีความทันสมัย |
|             |     | ัชดาภิเษก |           |     เน้นความเป็นส่วนตัว      |
| -   The     | บจ. |         | -         |     มีรูปแบบการต           |
|     Kris 2  | ธาน | หลังตึก   |   อาคารชุด | กแต่งและสิ่งอำนวยความสะดวกท |
|             | นท์ฯ | กฤษ     |           | ี่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่ |
| -   The     |     | ดาพลาซ่า | -         |                          |
|     Kris 3  | บ   |         |   อาคารชุด | -                        |
|             | ริษัท | ต.      |           |    ทำเลที่ตั้งโครงการอยู่ในซอย |
| -   The     |     | ห้วยขวาง |           |     รัชดาภิเษก 17 และ      |
|     Kris    |     | อ.      |           |                          |
|     express |     | ห้วยขวาง |           |    ใกล้กับสถานีรถไฟฟ้าสุทธิสาร |
|             |     |         |           |     ทำให้เดินทางสะดวก      |
|             |     | ต.      |           |                          |
|             |     | ห้วยขวาง |           |                          |
|             |     | อ.      |           |                          |
|             |     | ห้วยขวาง |           |                          |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| กฤษดา ลากูน  | ธา  | ถนน     | -   บ     | -   การจัดวางผังโครงการ    |
| (โครงการ    | นนท์ | พระราม  | ้านพร้อมที่ดิน |     เน้นความโล่ง โปร่ง สบาย |
| 41)         |     | 5       |           |     มีทะเลสาบขนาดใหญ่ และ  |
|             | พร็อ |         | -         |     สวนส่วนกลางที่สวยงาม    |
|             | พเพ | แข      |   ที่ดินเปล่า |                          |
|             | อร์ตี้ | วงคูเวียง |           |  ตามแบบสถาปัตยกรรมแบบโกธิค |
|             |     | อ.      |           |                          |
|             |     | บางกรวย |           | -                        |
|             |     | จ.นนทบุรี |           |   มีความหลากหลายของแบบบ้าน |
|             |     |         |           |     และ มีทำเลที่ตั้งที่โดดเด่น  |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| กฤษดา แกรนด์ | อัล  | ถ       | -   บ     | -   ทำเลติดถนนใหญ่ คือ ถ.   |
| พาร์ค        | ลาย | นนพหลโย | ้านพร้อมที่ดิน |     พหลโยธิน              |
| (โครงการ    |     | ธิน-รังสิต |           |                          |
| 42)         | เท  |         |           | -                        |
|             | คโน | ต.      |           | การจัดวางผังโครงการเน้นความ |
|             | โลยี | คลองหนึ่ง |           |     โปร่ง โล่ง สบาย และ    |
|             |     | อ.ค     |           |     ร่มรื่น                 |
|             |     | ลองหลวง |           |                          |
|             |     |         |           | -   มีแบบบ้านให้เลือกมากมาย  |
|             |     | ปทุมธานี  |           |                          |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+
| กฤษดา       | บ   | ถนนส    | -   บ     | -   การคมนาคมที่สะดวก      |
| ว           | ริษัท | ุขาภิบาล2 | ้านพร้อมที่ดิน |     สามารถเ              |
| งแหวน-อ่อนนุช |     | แขว     |           | ดินทางเข้าเมืองได้อย่างรวดเร็ว |
| (โครงการ    |     | งประเวศ |           |                          |
| 48)         |     |         |           | โดยถนนมอเตอร์เวย์และถนนวงแ |
|             |     | เข      |           | หวนรอบนอก(บางนา-บางปะอิน) |
|             |     | ตประเวศ |           |                          |
|             |     | กทม.    |           | -   ใกล้สนามบินสุวรรณภูมิเพียง |
|             |     |         |           |     5 นาที                |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | -   เป็นโครงการขนาดเล็ก    |
|             |     |         |           |     ที่มีความสงบและเป็นส่วนตัว |
|             |     |         |           |     ร่มรื่นด้วยพรรณไม้นานาชนิด |
|             |     |         |           |                          |
|             |     |         |           | -                        |
|             |     |         |           |  มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน |
|             |     |         |           |     อาทิ สวนสาธารณะ สโมสร |
|             |     |         |           |     สระว่ายน้ำ             |
+-------------+-----+---------+-----------+--------------------------+

  ความคืบหน้าในโครงการที่กลุ่มอสังหาริมทรัพย์ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน

[TABLE]

หมายเหตุ : พื้นที่โครงการ เป็นตัวเลขซึ่งประมาณขึ้นโดยการปัดเศษ

  ³กฤษดารอยัลพาร์ค ( โครงการ 19 ) กฤษดามารีน่า ( โครงการ 27 )
  กฤษดาไพรเวทพาร์ค ( โครงการ 29 ) กฤษดาซิตี้เลคแอนด์พาร์ค ( โครงการ 30 ) และ
  กฤษดามาสเตอร์เพลส (โครงการ 20)
  เป็นโครงการที่ได้มีการโอนทรัพย์ชำระหนี้ให้กับสถาบันการเงิน
  โดยบริษัทได้รับสิทธิในการซื้อคืนก่อน (First Right)
  เพื่อนำไปจำหน่ายต่อให้กับลูกค้าของบริษัท

3.2 การตลาดและสภาวะการแข่งขัน

ภาวะอุตสาหกรรมโดยรวม

สืบเนื่องจากปัญหาวิกฤตการทางการเงินในสหรัฐฯ ที่เริ่มส่อเค้าของปัญหาตั้งแต่ปี 2550 นั้น
ทำให้ภาวะเศรษฐกิจทั่วโลกเริ่มชะลอตัวลง โดยไม่ว่าจะด้านผู้ผลิต
หรือผู้บริโภคก็เริ่มดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจอย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปี 2551
ที่ปัญหาเริ่มมีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น เศรษฐกิจของหลายประเทศเริ่มเข้าสู่ภาวะถดถอย
บางธุรกิจต้องปิดกิจการ ในขณะที่บางธุรกิจต้องลดกำลังการผลิต
ส่งผลให้ผู้บริโภคเริ่มมีความไม่มั่นใจในรายได้ของตัวเอง
จึงต้องวางแผนการใช้จ่ายอย่างรัดกุมมากขึ้น และพยายามไม่ก่อหนี้เพิ่มขึ้น

จากสภาวการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก ได้แก่ ในช่วงครึ่งแรกของปี ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง ราคาวัสดุก่อสร้าง
และอัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับสูง
ตลอดจนปัญหาความไม่สงบทางการเมืองที่ดำเนินต่อเนื่องมาหลายปี
และได้ทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงกลางปี

จากข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
แสดงตัวเลขการลงทุนก่อสร้างในไตรมาส 3 ปี 2551 ลดลงร้อยละ 1.9
จากที่ขยายตัวเฉลี่ยร้อยละ 0.9 ในช่วงครึ่งแรกของปี การก่อสร้างอาคารพาณิชย์
และที่อยู่อาศัยชะลอตัวลง โดยเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.5 และ 3.1 ตามลำดับ เทียบกับไตรมาส 2
ที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.8 และ 6.4 ประกอบกับการก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรม
และการก่อสร้างประเภทอื่น ๆ ลดลงมากร้อยละ 14.4 และ 17.8 ตามลำดับ

เมื่อรวม 9 เดือนแรกของปี 2551 การลงทุนก่อสร้างลดลงร้อยละ 0.1
จำแนกเป็นการก่อสร้างอาคารพาณิชย์ ที่อยู่อาศัย และโรงงานอุตสาหกรรม เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.5,
1.4, และ 0.8 ตามลำดับ ส่วนการก่อสร้างประเภทอื่น ๆ ลดลงร้อยละ 7.8

อย่างไรก็ตาม ในช่วงต้นปีมีปัจจัยสนับสนุนตลาดอสังหาริมทรัพย์อยู่บ้าง
จากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจและภาคอสังหาริมทรัพย์ของกระทรวงการคลัง
ซึ่งมีทั้งมาตรการส่งเสริมตลาดทุน มาตรการส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
และมาตรการส่งเสริมการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ โดยมาตรการด้านอสังหาริมทรัพย์ที่สำคัญ ได้แก่
การลดหย่อนค่าธรรมเนียมการโอนกรรมสิทธิ์ที่อยู่อาศัยจากปกติเรียกเก็บในอัตราร้อยละ 2
ของมูลค่าการซื้อขาย ปรับลดลงเหลือร้อยละ 0.01
และลดหย่อนค่าธรรมเนียมการจดจำนองการกู้ยืมสินเชื่อที่อยู่อาศัย ซึ่งเดิมเรียกเก็บร้อยละ 1
จากผู้จดจำนองการกู้ยืม ลดลงเหลือร้อยละ 0.01 โดยมาตรการดังกล่าวเริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่
28 มีนาคม 2551 จนถึง 28 มีนาคม 2552

นอกจากนี้ ในแง่ของผู้ประกอบการยังได้รับการลดหย่อนค่าภาษีธุรกิจเฉพาะจากปกติร้อยละ 3.3
เหลือร้อยละ 0.1 และสำหรับผู้ประกอบการรายใหญ่ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
หรือกำลังจะยื่นจดภายในปี 2551 และได้รับการจดจริงภายในปี 2552 จะได้รับสิทธิพิเศษ
ลดหย่อนภาระภาษีเงินได้นิติบุคคลจากร้อยละ 30 เหลือร้อยละ 25 เฉพาะกำไรสุทธิในส่วนที่ไม่เกิน
300 ล้านบาทแรก หรือเท่ากับสามารถใช้สิทธิลดหย่อนได้ถึงปีละ 15 ล้านบาท ในแต่ละปี เป็นเวลา
3 รอบระยะเวลาบัญชีต่อเนื่องกัน

จากเหตุผลข้างต้น ทำให้ในช่วงต้นเดือนมีนาคม 2551 การซื้อขายที่อยู่อาศัยจึงหยุดชะงักลง
ทั้งในฝ่ายผู้ซื้อและผู้ขาย รวมทั้งการปล่อยสินเชื่อใหม่ของสถาบันการเงิน
เพื่อรอให้มาตรการมีผลบังคับใช้ จนกระทั่งกลางเดือนเมษายน ต่อเนื่องถึงกลางเดือนพฤษภาคม
ผู้ซื้อและผู้ขายจึงได้กลับมาซื้อขายกันภายใต้ประโยชน์จากมาตรการดังกล่าว
และกลับเข้าสู่ภาวะซบเซาอีกครั้ง
เมื่อสถานการณ์ทางการเมืองร้อนแรงขึ้นในช่วงครึ่งหลังของเดือนพฤษภาคม

ส่วนสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยนั้น ทางธนาคารเพิ่มความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อแก่ผู้ประกอบการ
และผู้บริโภคมากขึ้น โดยมีผลต่อการเข้าหาแหล่งเงินทุนของผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์รายย่อย
ซึ่งเป็นผลโดยตรงต่อการชะลอตัวของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์
นอกเหนือจากปัจจัยทางเศรษฐกิจชะลอตัว และกำลังซื้อผู้บริโภคที่ลดลงจากปัญหาเงินเฟ้อ

อย่างไรก็ตาม ภาวะตลาดอสังหาริมทรัพย์ในปัจจุบัน แตกต่างจากวิกฤติเศรษฐกิจในปี 2540
อีกทั้งผู้ประกอบการมีการปรับตัวอย่างมาก ที่เห็นได้ชัด คือ

1.  ธนาคารพาณิชย์มีความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อมากขึ้น ทั้งทางสินเชื่อโครงการ
    และสินเชื่อเพื่อการซื้อที่อยู่อาศัย

2.  การทำธุรกิจแบบระมัดระวัง และมีความเป็นมืออาชีพมากขึ้น
    ซึ่งสะท้อนให้เห็นในการปรับตัวของอุปทานที่มีความใกล้เคียงกับอุปสงค์มากยิ่งขึ้น
    จากการสำรวจตลาดและความระมัดระวังตัวที่มากขึ้น
    รวมทั้งความมั่นคงทางการเงินของบริษัทอสังหาริมทรัพย์

3.  การเติบโตของตลาดตราสารหนี้ และการพึ่งพิงเงินออมภายในประเทศมากขึ้น

อุปสงค์และอุปทานตลาดอสังหาริมทรัพย์ (Demand & Supply)

อุปทานของตลาดมีแนวโน้มชะลอลงอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลจาก Agency for Real Estate
Affairs (AREA) พบว่า ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2551
มีโครงการอสังหาริมทรัพย์เปิดตัวทั้งสิ้น 145,958 ล้านบาท
โดยเป็นอสังหาริมทรัพย์ประเภทที่อยู่อาศัยมูลค่า 131,055 ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 90
ของอสังหาริมทรัพย์ทั้งหมด โดยเป็นอาคารชุดพักอาศัยมากที่สุดมูลค่ารวม 61,354 ล้านบาท
หรือประมาณร้อยละ 47 ของที่อยู่อาศัยทั้งหมด รองลงมา คือ บ้านเดี่ยว และทาวน์เฮาส์ มูลค่า
35,178 และ 26,288 ล้านบาท ตามลำดับ

นอกจากนี้ AREA ยังระบุว่า ตัวเลขการเปิดตัวโครงการใหม่ในไตรมาส 3 มีจำนวนประมาณ
50,087 หน่วย คาดว่าทั้งปี 2551 จะมีการเปิดตัวทั้งหมดประมาณ 66,783 หน่วย
ซึ่งจะลดลงจากปี 2550 ที่มีที่อยู่อาศัยเปิดตัวทั้งหมด 81,364 หน่วย หรือลดลงร้อยละ 18
และหากพิจารณาจำนวนหน่วยที่อยู่อาศัยที่เปิดใหม่ในช่วง 9 เดือนแรกปี 2551
กลุ่มใหญ่ที่สุดสร้างในระดับราคา 1 – 2 ล้านบาท จำนวน 16,625 หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ 33
ของหน่วยขายเปิดใหม่ทั้งหมด

โครงการอสังหาริมทรัพย์ที่เปิดตัวเดือน ม.ค. – ก.ย. 2551 แยกตามระดับราคา

หน่วย: ล้านบาท

+----------+------+------+--------+------+------+------+-----+------+
| ระดับราคา | บ้าน  | บ้า   | ทา     | อา   | อาค  | ที่ดิน  | อื่น  | รวม  |
|          | เดี่ยว | นแฝด | วน์เฮาส์ | คารพ | ารชุด | เปล่า | ๆ   |      |
|          |      |      |        | าณิชย์ |      |      |     |      |
+----------+------+------+--------+------+------+------+-----+------+
| <0.501   | 341  | 79   | 4.031  | 123  | 39   | 9    | 107 | 39   |
|          |      |      |        |      |      |      |     |      |
| 0.5      | 6    | 448  | 8.817  | 506  | 2    | 756  | 3.  | 6    |
| 01-1.000 | .213 |      |        |      | .021 |      | 273 | .131 |
|          |      | 3    | 4.258  | 1    |      | 57   |     |      |
| 1.0      | 11   | .167 |        | .328 | 14   |      | 4.  | 24   |
| 01-2.000 | .114 |      | 8.803  |      | .433 |      | 704 | .278 |
|          |      | 703  |        | 1    |      |      |     |      |
| 2.0      | 12   |      | 344    | .059 | 15   |      | 2.  | 29   |
| 01-3.000 | .413 |      |        |      | .187 |      | 791 | .332 |
|          |      |      | 35     |      |      |      |     |      |
| 3.0      | 5    |      |        |      | 15   |      | 4.  | 41   |
| 01-5.000 | .097 |      |        |      | .780 |      | 028 | .001 |
|          |      |      |        |      |      |      |     |      |
| 5.00     |      |      |        |      | 8    |      |     | 26   |
| 1-10.000 |      |      |        |      | .457 |      |     | .978 |
|          |      |      |        |      |      |      |     |      |
| 10.00    |      |      |        |      | 4    |      |     | 13   |
| 1-20.000 |      |      |        |      | .394 |      |     | .073 |
|          |      |      |        |      |      |      |     |      |
| >20.000  |      |      |        |      | 1    |      |     | 5    |
|          |      |      |        |      | .043 |      |     | .127 |
+----------+------+------+--------+------+------+------+-----+------+
| รวม      | 35   | 4    | 26.288 | 3    | 61   | 822  | 14. | 145  |
|          | .178 | .397 |        | .016 | .354 |      | 903 | .958 |
+----------+------+------+--------+------+------+------+-----+------+

ที่มา: Agency for Real Estate Affairs (AREA)

ทั้งนี้ หากพิจารณาจากการออกใบอนุญาตจัดสรรที่ดินทั่วประเทศ พบว่า ในไตรมาส 3 ปี 2551
มีจำนวน 113 โครงการ 17,225 หน่วย เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 2 ที่มีจำนวน 82 โครงการ
13,274 หน่วย ประมาณร้อยละ 38 ตามจำนวนโครงการ หรือประมาณร้อยละ 30
ตามจำนวนหน่วย โดยส่วนใหญ่เป็นทาวน์เฮาส์ บ้านเดี่ยว บ้านแฝด อาคารพาณิชย์ และที่ดินเปล่า
ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม หากรวมทั้งปี 2551 (ไตรมาส 1 – 3)
การออกใบอนุญาตจัดสรรที่ดินทั่วประเทศจะลดลงจากช่วงเดียวกันปีก่อนร้อยละ 25
ตามจำนวนโครงการ หรือลดลงร้อยละ 11 ตามจำนวนหน่วย

[]

[]

นอกจากนี้ หากพิจารณาจากข้อมูลที่อยู่อาศัยสร้างเสร็จจดทะเบียนในเขตกรุงเทพฯ – ปริมณฑล
ตั้งแต่ไตรมาส 1 – 3 ปี 2551 เทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อน เพิ่มขึ้นร้อยละ 5 โดยอาคารชุด
เพิ่มขึ้นสูงถึงร้อยละ 50 และบ้านแฝดเพิ่มขึ้นร้อยละ 4 สำหรับบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์
และอาคารพาณิชย์ ลดลงร้อยละ 10

[]

สำหรับด้านอุปสงค์
ปริมาณการซื้อขายบ้านสามารถแสดงได้จากจำนวนรายการซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง
โดยข้อมูลของศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ช่วง 3 ไตรมาสแรก ปี 2551 พบว่า
จำนวนรายการซื้อขายที่ดิน และสิ่งปลูกสร้างในเขตกรุงเทพฯ - ปริมณฑลมีจำนวน 175,481 ราย
เพิ่มขึ้นจาก 160,026 ราย ของช่วงเดียวกันปีก่อน หรือขยายตัวร้อยละ 10
ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากผลของมาตรการกระตุ้นตลาดอสังหาริมทรัพย์
และจากการที่ผู้ประกอบการเร่งปิดยอดขายก่อนสิ้นไตรมาส 3 ของปี

[]

ผู้บริโภคมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยหันมาซื้อบ้านขนาดเล็กลง
โดยมีการขยายตัวในตลาดบ้านระดับกลาง ราคา 3 – 5 ล้านบาท ทาวน์เฮาส์ระดับราคาไม่เกิน 2
ล้านบาท ในเขตชานเมืองกรุงเทพฯ และความต้องการคอนโดมิเนียมในเมืองยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
โดยเฉพาะตามแนวก่อสร้างรถไฟฟ้า
ข้อมูลการสำรวจความต้องการซื้อบ้านของศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์
จากผู้เข้าชมงานมหกรรมบ้านและคอนโดครั้งที่ 19 พบว่า ผู้เข้าชมงานร้อยละ 39
มีความต้องการซื้อบ้านเดี่ยว รองลงมาร้อยละ 22 ต้องการซื้อคอนโดมิเนียม
สำหรับงบประมาณที่ตั้งไว้ซื้ออสังหาริมทรัพย์ พบว่า ไม่เกิน 3 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนสูงถึงร้อยละ
83

[]

นอกจากนี้ ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ยังได้เปิดเผยข้อมูลการสำรวจโครงการที่อยู่อาศัยเพื่อขาย
ซึ่งแต่ละโครงการต้องมีหน่วยเหลือขายตั้งแต่ 6 หน่วยขึ้นไปในกรุงเทพฯ และปริมณฑล รวม 3
ไตรมาสของปี 2551 พบว่า มีโครงการอยู่ระหว่างขาย 1,126 โครงการ รวมจำนวน 244,816
หน่วย ราคาขายเฉลี่ยอยู่ที่ไม่เกิน 2.5 ล้านบาทต่อหน่วย ได้แก่

1.  โครงการบ้านจัดสรร มีจำนวน 913 โครงการ รวม 155,819 หน่วย แบ่งเป็น บ้านเดี่ยว
    65,444 หน่วย ทาวน์เฮาส์ 63,886 หน่วย บ้านแฝด 14,024 หน่วย อาคารพาณิชย์ 7,790
    หน่วย และที่ดินเปล่า 4,675 หน่วย และในจำนวนดังกล่าวขายได้แล้ว 93,355 หน่วย
    หรือคิดเป็นร้อยละ 60 ของหน่วยขายทั้งหมด โดยมีทั้งสถานะที่สร้างเสร็จแล้ว
    อยู่ระหว่างก่อสร้าง และยังไม่ได้สร้าง

[]

[]

2.  โครงการคอนโดมิเนียม มีทั้งหมด 213 โครงการ รวม 88,997 หน่วย โดยขายได้แล้ว
    69,073 หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ 78 ซึ่งแบ่งตามสถานะการก่อสร้าง ได้ดังนี้

[]

ในด้านสินเชื่อที่อยู่อาศัยบุคคลทั่วไปปล่อยใหม่ในไตรมาส 3 ปี 2551 มีมูลค่า 79,763 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 2 ที่มีมูลค่า 49,447 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.4
ขณะที่ยอดคงค้างสินเชื่อที่อยู่อาศัยบุคคลทั่วไปคงค้าง ณ ไตรมาส 3 ปี 2551 อยู่ที่ 1,551,305
ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 2 ที่อยู่ที่ 1,515,047 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 2.4

[]

สำหรับสินเชื่อผู้ประกอบที่อยู่อาศัยปล่อยใหม่ช่วงไตรมาส 3 ปี 2551 มีมูลค่า 21,906
ล้านบาทลดลงจากไตรมาส 2 ที่มีมูลค่า 24,210 ล้านบาท
โดยส่วนใหญ่เป็นการให้สินเชื่อในการจัดสรรที่ดินและบ้านอยู่อาศัยคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 66.4
ขณะที่สินเชื่อผู้ประกอบการที่อยู่อาศัยคงค้าง ณ ไตรมาส 3 ปี 2551 อยู่ที่ 221,978 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยจากไตรมาส 2 ที่มีมูลค่า 221,894 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.04

[]

จากปัญหาเศรษฐกิจ และการเมืองที่ไทยเผชิญอยู่ ส่งผลกระทบต่ออุปสงค์ และอุปทานตลาดที่อยู่อาศัย
โดยสามารถสรุปผลกระทบได้ดังนี้

1.  ผลกระทบต่ออุปสงค์

    1.  กำลังซื้อลดลง จากเศรษฐกิจไม่ดี:
        เนื่องจากอุปสงค์ของอสังหาริมทรัพย์ในประเภทที่อยู่อาศัยเกิดจากความต้องการที่อยู่อาศัยของประชาชน
        ตลอดจนชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย
        ซึ่งในกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจนี้โดยตรง
        และสำหรับในกลุ่มแรกก็ได้รับผลกระทบจากภาคเศรษฐกิจของประเทศโดยรวม
        เนื่องจากเศรษฐกิจไทยพึ่งพาการส่งออกสูง
        ธุรกิจส่งออกก็จะได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
        ขณะที่ธุรกิจที่เน้นในประเทศและภาคการลงทุน
        ก็ได้รับแรงกดดันจากความไม่มั่นคงทางการเมืองภายในประเทศ
        เมื่อมองปัจจัยทั้งหมดแล้ว สภาพเศรษฐกิจโดยรวมย่อมได้รับผลกระทบในทางลบ
        ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อไปยังรายได้และเงินออมของประชาชน
        ซึ่งเป็นอุปสงค์หลักของอสังหาริมทรัพย์ในประเภทที่อยู่อาศัย ส่งผลให้มีกำลังซื้อลดลง
        ประชาชนไม่มีเงินออมเพียงพอต่อการซื้อที่อยู่อาศัย
        ประกอบกับสถาบันการเงินเข้มงวดในการให้สินเชื่อ
        หรือผู้บริโภคจะชะลอการตัดสินใจซื้อออกไปก่อน

    2.  ความมั่นใจหดหาย: สภาพเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัวลง
        ประกอบกับสถานการณ์ทางการเมืองและเศรษฐกิจในประเทศ
        ส่งผลให้ความมั่นใจผู้บริโภคลดลงอย่างต่อเนื่อง
        ทำให้ผู้บริโภคชะลอการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร
        เนื่องจากความไม่มั่นใจในรายได้ในปัจจุบัน และอนาคต
        กระทบโดยตรงต่ออุปสงค์ภาคอสังหาริมทรัพย์
        นอกจากนี้ยังลามไปถึงความไม่มั่นใจในสถาบันการเงิน
        ซึ่งถึงแม้จะยังไม่รุนแรงเหมือนในต่างประเทศ แต่ก็จะส่งผลให้ปัญหาแก้ไขได้ยากขึ้น
        เพราะเงินออมของประชาชนจะถูกเปลี่ยนเป็นสภาพคล่องที่ใช้ในการลงทุนจากภาคธุรกิจได้ยากขึ้น
        ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อด้านอุปทานต่อไป

    3.  สินเชื่อขอยากขึ้น: เนื่องจากสภาพคล่องและความกังวลของสถาบันการเงิน
        และความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจากสภาพทางการเงินของผู้ขอสินเชื่อ
        จะส่งผลกระทบให้การปล่อยสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยเป็นไปได้ยากขึ้น

2.  ผลกระทบต่ออุปทาน

    1.  อุปทานลดลง: ส่วนหนึ่งเกิดจากการปรับตัวของผู้ประกอบการเอง
        อีกส่วนหนึ่งเกิดจากการระดมทุนของผู้ประกอบการทำได้ยากขึ้น ทั้งผ่านการขอสินเชื่อ
        และการระดมทุนผ่านทางตลาดทุนและตลาดตราสารหนี้
        เนื่องจากวิกฤตการณ์ทางการเงินส่งผลกระทบต่อทั้งความมั่นใจของนักลงทุน ผู้ออมเงิน
        และสถาบันการเงิน

    2.  แรงกดดันจากราคาวัสดุ: จากราคาน้ำมัน
        และอัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับสูงในช่วงครึ่งแรกของปี
        ส่งผลให้ราคาวัสดุก่อสร้างเพิ่มขึ้นด้วย เนื่องจากเป็นสินค้าที่มีการซื้อขายทั่วโลก
        ทำให้ราคามีความผันผวนและได้รับผลกระทบโดยตรงจากภาวะเศรษฐกิจโลกเช่นกัน
        และกระทบโดยตรงต่อต้นทุนในการก่อสร้าง

    3.  อุปสงค์จากผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่อการเก็งกำไรและปล่อยเช่า เปลี่ยนเป็นอุปทาน:
        ผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่อการเก็งกำไรและปล่อยเช่า เมื่อภาวะเศรษฐกิจโดยรวมไม่ดี
        อัตราค่าเช่าก็จะไม่สูง และหาผู้เช่าได้ยากขึ้น
        ผู้ที่ซื้ออสังหาริมทรัพย์ไว้ในกลุ่มนี้ก็มีโอกาสนำทรัพย์สินที่ซื้อไว้ออกมาขายได้

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ดังกล่าวอาจส่งผลดีต่อผู้ประกอบการบางราย
เนื่องจากความมั่นใจของผู้บริโภคที่ลดลง และอุปทานจากผู้ประกอบการรายเล็กที่ลดลง
ทำให้เป็นโอกาสในการเพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาดของผู้ประกอบการรายใหญ่
ซึ่งผู้ประกอบการที่จะได้เปรียบคือ ผู้ประกอบการที่มีชื่อเสียงดี มีฐานะทางการเงินเข้มแข็ง
และมีประสิทธิภาพในการดำเนินการในด้านต่าง ๆ สูง อาทิ ความสามารถในการควบคุมต้นทุน
ความสามารถในการวิเคราะห์ตลาด และความสามารถในการบริหารเงินทุน
เมื่อความมั่นใจผู้บริโภคกลับมา และสถานการณ์ทางเศรษฐกิจปรับตัวดีขึ้น
ผู้ประกอบการเหล่านี้จะกลับมามีสถานะทางธุรกิจที่เข้มแข็งอีกครั้ง

ภาพรวมของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์จำแนกตามประเภทปี 2551

ธุรกิจบ้านจัดสรร

ธุรกิจบ้านจัดสรรในปี 2551 โดยรวมชะลอตัวลงอย่างชัดเจน
ดังจะเห็นได้จากจำนวนบ้านจัดสรรสร้างเสร็จจดทะเบียนในเขตกรุงเทพฯ – ปริมณฑลช่วง 3
ไตรมาสแรกของปี ลดลงประมาณร้อยละ 11.5 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อน
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ผู้ประกอบการทั้งรายกลางและเล็กดำเนินธุรกิจได้ยากลำบาก
เนื่องจากตลาดมีการแข่งขันสูง รวมถึงสถาบันการเงินมีความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อมากขึ้น
ขณะที่ผู้ประกอบการรายใหญ่
ซึ่งมีแหล่งเงินลงทุนเป็นของตนเองต้องปรับกลยุทธ์การตลาดหันมาเปิดโครงการทาวน์เฮาส์ในเมืองราคาระดับกลาง
ประมาณ 2 – 5 ล้านบาท เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีจุดแข็งในด้านทำเลที่ตั้งในเมือง ติดถนนใหญ่
และมีการคมนาคมขนส่งที่สะดวก ซึ่งยังเป็นที่ต้องการของตลาด
ตลอดจนราคาสอดรับกับกำลังซื้อของผู้บริโภคในปัจจุบันอีกด้วย

ทั้งนี้ ในปี 2552 การเปิดโครงการบ้านจัดสรรใหม่มีแนวโน้มลดลง
โดยผู้ประกอบการส่วนใหญ่จะเน้นการเปิดโครงการที่อยู่อาศัยประเภททาวน์เฮาส์ หรือทาวน์โฮม
เนื่องจากมีความสอดคล้องกับสภาวะปัจจุบันที่ผู้บริโภคมีความสามารถในการซื้อที่อยู่อาศัยลดลง
ประกอบกับที่อยู่อาศัยประเภททาวน์เฮาส์ยังมีสิ่งอำนวยความสะดวกและสิ่งจำเป็นพื้นฐานที่สามารถทดแทนบ้านเดี่ยวที่มีราคาสูงกว่าได้
และนอกจากนี้ผู้ประกอบการจะต้องใช้กลยุทธ์ส่งเสริมการขายมากขึ้น
เพื่อเร่งระบายบ้านคงค้างในสต็อกที่มีอยู่ ท่ามกลางสภาพการแข่งขันที่สูงขึ้น อย่างไรก็ตาม
ยังมีปัจจัยสนับสนุนจากมาตรการภาษีธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ของภาครัฐ
ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะขยายเวลาให้มาตรการมีผลบังคับใช้ต่อไปอีก 1 ปี ประกอบกับราคาวัสดุก่อสร้าง
เช่น เหล็กเส้นมีแนวโน้มลดลง ซึ่งจะส่งผลให้ต้นทุนการก่อสร้างลดลง

[]

ธุรกิจอาคารชุดพักอาศัย

อาคารชุดพักอาศัยมีความได้เปรียบในการแข่งขันด้านทำเลที่ตั้งที่อำนวยความสะดวกต่อการเดินทาง
และการซื้อเพื่อให้เช่า ซึ่งจะได้รับผลตอบแทนโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 5
ทำให้ห้องชุดพักอาศัยเป็นที่นิยมในวัยคนทำงาน ซึ่งในช่วง 3 ไตรมาสแรกปี 2551
มีห้องชุดพักอาศัยสร้างเสร็จจดทะเบียนในเขตกรุงเทพฯ – ปริมณฑล เพิ่มขึ้นร้อยละ 49.5
ประกอบกับมีจำนวนห้องชุดใหม่ที่ทยอยเข้าสู่ตลาดอีกเป็นจำนวนมาก
ทำให้ยังมีห้องชุดพักอาศัยเหลือขายเป็นจำนวนมาก ผู้ประกอบการจึงเริ่มชะลอการเปิดโครงการใหม่
รวมทั้งหันมาทำการตลาดและประชาสัมพันธ์
เพื่อสร้างยอดขายและปิดการขายให้กับโครงการเดิมก่อน

[]

จากสำรวจของศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ พบว่า
ปัจจุบันมีโครงการอาคารชุดพักอาศัยตามแนวรถไฟฟ้า 8 สาย ทั้งสายเดิม และสายที่จะสร้างใหม่
ที่อยู่ระหว่างการขายรวมกันทั้งสิ้น 175 โครงการ จำนวนรวม 66,232 หน่วย
โดยเส้นทางรถไฟฟ้า BTS มีหน่วยเสนอขายสูงสุดรวม 16,108 หน่วย จาก 66 โครงการ

นอกจากนี้ หากแบ่งตามโซนพื้นที่ พบว่า โซนลาดพร้าว – รัชดาภิเษก
มีจำนวนหน่วยเสนอขายสูงสุดรวม 13,153 หน่วย จาก 36 โครงการ
ภาพรวมห้องชุดที่มีจำนวนหน่วยขายสูงสุด ได้แก่ ห้องชุดระดับราคาเฉลี่ย 40,001 – 60,000
บาทต่อตารางเมตร แบ่งเป็นขนาด 1 ห้องนอน, แบบสตูดิโอ, และ 2 ห้องนอน ตามลำดับ

ขณะที่หน่วยเหลือขาย พบว่า มีจำนวนรวม 20,761 หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ 31.4
ของจำนวนหน่วยขายทั้งหมด แบ่งเป็นหน่วยสร้างเสร็จเหลือขาย 2,246 หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ
10.8 ของจำนวนหน่วยเหลือขาย ในจำนวนนี้เกาะกลุ่มอยู่ในโซนลาดพร้าว – รัชดาภิเษกถึง
1,106 หน่วย ด้านโครงการที่อยู่ระหว่างก่อสร้าง มีจำนวนเหลือขาย 11,216 หน่วย
หรือคิดเป็นร้อยละ 54 ของจำนวนหน่วยเหลือขาย ในจำนวนนี้เกาะกลุ่มอยู่ในโซนลาดพร้าว –
รัชดาภิเษก และโซนรามคำแหง – สุวรรณภูมิ จำนวน 1,377 หน่วย และ 1,328 หน่วย
ตามลำดับ และจำนวนหน่วยเหลือขายอีก 7,299 หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ 35
ของจำนวนหน่วยเหลือขาย ยังไม่มีการก่อสร้าง

[]

สำหรับในปี 2552 คาดว่าจำนวนห้องชุดที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเมื่อผู้บริโภคมีกำลังซื้อลดลง
อาจทำให้อุปทานล้นตลาดได้
นอกจากนี้การแข่งขันจะยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นทั้งจากผู้ประกอบการห้องชุดใหม่
และห้องชุดสร้างเสร็จพร้อมโอนที่ยังเหลือขายอยู่ ตลอดจนจากผู้บริโภคที่ต้องการขายใบจอง
หรือห้องชุดมือสอง ผู้ประกอบการจึงต้องพยายามสร้างจุดขาย
และหันมาให้ความสำคัญกับกลุ่มลูกค้าที่มีเป้าหมายซื้อห้องชุดเพื่อการลงทุนมากขึ้น
เนื่องจากการซื้อเพื่อการลงทุนสามารถนำไปให้เช่า ซึ่งจะได้รับผลตอบแทนที่ดีกว่าการออมเงิน
หรือจะครอบครองไว้เพื่อจำหน่ายในราคาที่สูงขึ้นในอนาคต เมื่อเศรษฐกิจฟื้นตัวก็ได้

ธุรกิจรับสร้างบ้าน

นอกจากตลาดโครงการแนวราบและโครงการแนวสูงที่มีบทบาทสำคัญในตลาดอสังหาริมทรัพย์แล้ว
ในระยะที่ผ่านมาตลาดปลูกสร้างบ้านเองได้เริ่มความสำคัญในตลาดอสังหาริมทรัพย์เพิ่มขึ้น
เนื่องจากผู้บริโภคบางกลุ่มมีความต้องการออกแบบบ้าน เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตน
ประกอบกับบริษัทรับสร้างบ้านได้มีการพัฒนาแบบบ้านของตนให้หลากหลาย
ทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกมากขึ้น โดยที่อยู่อาศัยสร้างเสร็จที่ประชาชนสร้างเองในช่วง 3
ไตรมาสแรกปี 2551 มีจำนวน 17,925 หน่วย ลดลงจากช่วงเดียวกันปีก่อนที่มีจำนวน 19,333
หน่วย หรือคิดเป็นร้อยละ 7.3

[]

อย่างไรก็ตามในปี 2552
ตลาดบ้านปลูกสร้างเองคงจะหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะได้รับผลกระทบจากปัจจัยลบรอบด้าน
โดยสาเหตุของการชะลอตัว
นอกจากปัจจัยลบที่ส่งผลกระทบต่ออำนาจซื้อของผู้บริโภคโดยภาพรวมแล้ว
สถาบันการเงินก็ระมัดระวังในการอนุมัติสินเชื่อมากขึ้น
อีกทั้งผู้บริโภคที่ปลูกสร้างบ้านบนที่ดินของตนเองก็ไม่ได้รับประโยชน์จากมาตรการอสังหาริมทรัพย์
ทำให้ผู้บริโภคบางส่วนอาจจะชะลอการตัดสินใจออกไปจนกว่าเศรษฐกิจปรับตัวในทิศทางที่ดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม ในภาวะที่ผู้บริโภคกำลังเผชิญกับปัจจัยลบต่าง ๆ นั้น
บริษัทรับสร้างบ้านอาจจะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบบ้านให้มีราคาที่สอดคล้องกับความสามารถของผู้บริโภคในขณะนี้
ประกอบกับราคาวัสดุก่อสร้างในปัจจุบันปรับตัวลดลง
ทำให้บริษัทรับสร้างบ้านน่าที่จะปรับลดราคาลงได้

ธุรกิจอาคารสำนักงาน

ปัจจุบันมีพื้นที่อาคารสำนักงานในเขตกรุงเทพฯ – ปริมณฑล จำนวน 7.3 ล้านตารางเมตร
เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ร้อยละ 3.7 ขณะที่การใช้พื้นที่เพิ่มขึ้นในอัตราชะลอลงตามภาวะเศรษฐกิจ
และวิกฤตการเงินในสหรัฐฯ ที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทต่าง ๆ ทั่วโลก
ทำให้มีการใช้พื้นที่จำนวน 6.4 ล้านตารางเมตร เพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 2.4
และมีราคาค่าเช่าเฉลี่ยอยู่ที่ 491 บาทต่อตารางเมตร เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.0

[]

สำหรับในปี 2552 คาดว่า จำนวนพื้นที่อาคารสำนักงานใหม่ ๆ
จะมาจากโครงการที่มีการก่อสร้างต่อเนื่องจากปีก่อน
ส่วนการเตรียมแผนก่อสร้างอาคารสำนักงานในระยะต่อไปจะลดลง
เนื่องจากความต้องการเช่าพื้นที่อาคารสำนักงานมีแนวโน้มลดลง อย่างไรก็ตาม
อาคารสำนักงานในเขตกรุงเทพฯ – ปริมณฑลยังคงมีศักยภาพในการแข่งขันสูง
โดยเฉพาะอาคารที่ตั้งในทำเลที่มีการคมนาคมขนส่งสะดวก สาธารณูปโภคพร้อม
และอัตราค่าเช่าที่ถูก เป็นต้น

ธุรกิจศูนย์การค้า

อาคารศูนย์การค้าประเภทคอมมูนิตี้มอลล์มีแนวโน้มขยายตัวตามแหล่งชุมชนต่าง ๆ
ทั้งในเมืองและชานเมือง เพื่อรองรับความต้องการเช่าพื้นที่ของผู้จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภค
ส่งผลให้พื้นที่ให้เช่าในปี 2551 มีจำนวน 5.0 ล้านตารางเมตร เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ร้อยละ 4.2
ขณะเดียวกันมีการใช้พื้นที่ประมาณ 4.7 ล้านตารางเมตร เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.6 จากธุรกิจบริการ
อาทิ ร้านอาหาร ร้านหนังสือ และร้านเสริมความงาม เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ในปี 2552 คาดว่า ความต้องการเช่าพื้นที่จะเพิ่มขึ้นไม่มากนัก
และผู้เช่าอาจชะลอการเปิดร้านค้าสาขาใหม่ รวมถึงต้องปิดร้านค้าในพื้นที่ที่ประสบกับภาวะขาดทุน
เนื่องจากผู้บริโภคมีกำลังซื้อและความเชื่อมั่นลดลงอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้
การแข่งขันมีแนวโน้มสูงขึ้นระหว่างผู้ประกอบการรายสำคัญอย่าง บมจ. สยามฟิวเจอร์ดีเวลอปเมนท์
และผู้ประกอบการค้าปลีกข้ามชาติรายใหญ่ ได้แก่ คาร์ฟูร์ เทสโก้โลตัส เป็นต้น ดังนั้น
ผู้ประกอบการจะต้องเพิ่มความระมัดระวังทั้งในด้านขนาด และทำเลที่ตั้งของโครงการใหม่
รวมทั้งยังต้องเร่งจัดกิจกรรมส่งเสริมการขายร่วมกับร้านค้าต่าง ๆ
เพื่อดึงดูดผู้บริโภคให้เข้ามาใช้บริการ และจับจ่ายใช้สอยในอาคารศูนย์การค้า

[]

ธุรกิจเซอร์วิส อพาร์ทเมนท์

ปัญหาความไม่สงบทางการเมืองส่งผลให้นักลงทุนและนักท่องเที่ยวต่างชาติวิตกเป็นอันมาก
การท่องเที่ยวไทยจึงชะลอตัว ซึ่งเป็นผลให้อัตราการเข้าพักเซอร์วิส อพาร์ทเมนท์ในปี 2551
ลดลงอยู่ที่ระดับร้อยละ 74 เทียบกับร้อยละ 75 ในปี 2550
ขณะที่ผู้ประกอบการต้องปรับกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจ เพื่อกระจายความเสี่ยงในการลงทุน
และขยายตลาดให้ครอบคลุมมากขึ้น อาทิ การเปิดโครงการที่มีการใช้งานที่ผสมผสานมากขึ้น
ระหว่างเซอร์วิส อพาร์ทเมนท์ และอาคารชุดพักอาศัย

สำหรับในปี 2552 คาดว่าธุรกิจจะยังคงเผชิญกับภาวะความต้องการเช่าห้องพักที่ลดลง
พร้อมกับการแข่งขันสูงขึ้นจากธุรกิจโรงแรม และห้องชุดพักอาศัยให้เช่า นอกจากนี้ การบังคับใช้
พรบ.โรงแรม พ.ศ. 2547 จะส่งผลให้ผู้ประกอบการเซอร์วิส อพาร์ทเมนท์ต้องปรับปรุงโครงการ
และขอใบอนุญาตการประกอบธุรกิจโรงแรม เพื่อสามารถให้บริการห้องพักเป็นรายวันได้

[]

นิคมอุตสาหกรรม

การพัฒนาพื้นที่ใหม่ในนิคมอุตสาหกรรมในปี 2551 ชะลอตัวลงเช่นกัน
ทำให้พื้นที่นิคมอุตสาหกรรมทั้งหมดมีจำนวน 94,889 ไร่ เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ร้อยละ 2.2
เทียบกับที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.3 ในปี 2550 ขณะที่พื้นที่ใช้งานแล้วมีประมาณ 69,200 ไร่
เพิ่มขึ้นจากปี 2550 เพียงร้อยละ 2.0 ชะลอตัวลงจากร้อยละ 4.5 ในปี 2550
เนื่องจากธุรกิจทุกภาคส่วนได้รับผลกระทบจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัวลง
อีกทั้งปัญหาความไม่สงบทางการเมืองที่ยืดเยื้อ
ทำให้นักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศเริ่มระงับแผนหรือชะลอการลงทุนออกไปก่อน

[]

สำหรับในปี 2552 แม้ภาวะเศรษฐกิจจะชะลอลงอีก
แต่การพัฒนาพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมยังดำเนินการต่อเนื่อง
เพื่อรองรับการเติบโตอุตสาหกรรมบางประเภทในอนาคต ได้แก่ อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน
โดยเฉพาะการผลิตรถยนต์ขนาดเล็ก ราคาประหยัด (อีโค คาร์) อย่างไรก็ตาม คาดว่า
ผู้ประกอบการจะมีการดำเนินธุรกิจที่ระมัดระวังมากขึ้น
การกำหนดยอดขายและการพัฒนาพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมจะให้ความสำคัญกับการศึกษาความเป็นไปได้ของความต้องการของนักลงทุน
ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการจะใช้เงินลงทุนของตนเองมากขึ้น
เนื่องจากสถาบันการเงินมีความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อ
อีกทั้งการระดมทุนจากตลาดทุนมีความผันผวน ซึ่งทำได้ยากขึ้น

บทสรุปและข้อคิดเห็นตลาดอสังหาริมทรัพย์ปี 2551

สภาวะโดยทั่วไปของตลาดอสังหาริมทรัพย์ในปี 2551 ที่ผ่านมาชะลอตัวต่อเนื่องจากปีก่อน
สืบเนื่องจากวิกฤตการเงินในสหรัฐฯ ที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลก อาทิ สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น
และกลุ่มประเทศอื่นในเอเชีย ซึ่งล้วนเป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย
ทำให้ภาคอุตสาหกรรมของไทยได้รับผลกระทบ ต้องลดกำลังการผลิต ลดการจ้างงาน
และอาจรุนแรงถึงขั้นต้องปิดกิจการ ส่งผลให้การบริโภคในประเทศชะลอตัวตามไปด้วย
จากความเชื่อมั่นผู้บริโภคลดลง ผู้บริโภคไม่มั่นใจในรายได้ในอนาคต

นอกจากนี้ ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง
ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นทั้งของผู้บริโภค ผู้ผลิต และนักลงทุน ตลอดจนราคาน้ำมัน
และอัตราเงินเฟ้อที่สูงขึ้น ส่งผลให้กำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง แต่นับตั้งแต่วิกฤติปี 2540
ผู้ประกอบการธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ไทยได้มีการปรับตัวอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินธุรกิจด้วยความรอบคอบมากขึ้น ทำการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด
ประกอบกับมีการวิเคราะห์คู่แข่ง จึงอาจกล่าวได้ว่า
ภาคอสังหาริมทรัพย์ไทยมีความแข็งแกร่งพอสมควร

อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์เผชิญในขณะนี้ แตกต่างจากเมื่อปี 2540
เพราะในปัจจุบันเป็นปัญหาที่เกิดทางด้านอุปสงค์ กล่าวคือ
ผู้บริโภคขาดความมั่นใจในการจับจ่ายใช้สอย
เนื่องจากผู้บริโภครู้สึกถึงความไม่แน่นอนของรายได้ในอนาคต
จากวิกฤติเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในต่างประเทศที่ส่งผลให้ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศต้องประสบกับปัญหาต้องลดกำลังการผลิต
ลดการจ้างงาน หรืออาจถึงขั้นต้องปิดกิจการ รวมทั้งปัญหาเงินเฟ้อที่กระทบต่อกำลังซื้อของผู้บริโภค
จากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และการปรับขึ้นของราคาสินค้าอุปโภคบริโภคชนิดอื่น ๆ
ตลอดจนบรรยากาศการค้าและการลงทุนในประเทศที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่ดำเนินอย่างยาวนาน

ขณะที่ในด้านอุปทาน ผู้ประกอบการวางแผนกระตุ้นตลาดได้ยากขึ้น
เนื่องจากในช่วงปีที่ผ่านมาประสบกับปัญหาราคาวัสดุก่อสร้างที่เพิ่มสูงขึ้น
ทำให้ไม่สามารถใช้ความแตกต่างในด้านราคาทำตลาดได้
และเป็นอุปสรรคหนึ่งในการจูงใจผู้บริโภคท่ามกลางบรรยากาศการค้าที่ซบเซา

ในด้านสถาบันการเงิน จากภาวะที่เศรษฐกิจชะลอตัว
ทำให้การให้สินเชื่อของสถาบันการเงินมีความเข้มงวดมากขึ้น ทั้งในด้านของสินเชื่อโครงการ
และสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย โดยที่ในด้านของโครงการ
สถาบันการเงินก็ไม่มีความมั่นใจว่าในแต่ละโครงการนั้นจะประสบความสำเร็จ
และก็จะเลือกให้สินเชื่อกับผู้ประกอบการที่มีประวัติการเงินที่ดี พื้นฐานของบริษัทมีความเข้มแข็ง
และมีความน่าเชื่อถือ ดังนั้นผู้ประกอบการขนาดเล็กจะเข้าถึงสินเชื่อได้ยากขึ้น
ขณะที่ในด้านของผู้บริโภคทั่วไปก็มีความเสี่ยงของรายได้ในอนาคต
ดังนั้นสถาบันการเงินจะเพิ่มระดับของรายได้ขั้นต่ำที่จะขอกู้
และเพิ่มความเข้มงวดในการพิจารณาให้สินเชื่อมากขึ้น ส่งผลให้มีการปฏิเสธการให้สินเชื่อเพิ่มขึ้น

แนวโน้มธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ปี 2552

คาดว่าในปี 2552 ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ยังคงชะลอตัวอย่างต่อเนื่อง จากวิกฤติเศรษฐกิจในสหรัฐฯ
ที่ลามไปยังประเทศอื่น ๆ ทั่วโลก ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่ออุตสาหกรรมการส่งออก
และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของไทย ซึ่งอาจได้รับผลกระทบรุนแรงถึงขั้นต้องปลดคนงาน
โดยในด้านอุปสงค์อสังหาริมทรัพย์ ผู้บริโภคจะมีความต้องการซื้อที่อยู่อาศัยน้อยลง
เนื่องจากขาดความเชื่อมั่น และไม่มั่นใจในรายได้ในอนาคต
จึงเลื่อนการตัดสินใจซื้อที่อยู่อาศัยออกไป

สำหรับด้านอุปทาน ผู้ประกอบการอาจชะลอแผนการเปิดตัวโครงการใหม่
หรืออาจลดขนาดโครงการให้เล็กลง เพื่อลดภาระด้านต้นทุน และสินค้าคงเหลือ
โดยที่อยู่อาศัยระดับราคา 2 – 5 ล้านบาทน่าจะยังเป็นที่ต้องการของตลาด
และราคาสอดรับกับกำลังซื้อของผู้บริโภคในปัจจุบัน ส่วนในระดับไฮเอนด์
ที่เน้นขายให้กับชาวต่างชาติอาจทำตลาดได้ยากขึ้น
เพราะเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากวิกฤติเศรษฐกิจที่เกิดในต่างประเทศ
ขณะที่กลุ่มอาคารชุดที่สร้างเสร็จในปี 2552 มีความเสี่ยงจากห้องพักที่ขายแล้วแต่โอนไม่ได้
เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว สถาบันการเงินมีความเข้มงวดมากขึ้น
โอกาสที่ลูกค้าขอสินเชื่อไม่ผ่านมีสูงขึ้น
หรือกลุ่มลูกค้าที่ไม่มั่นใจในรายได้ของตนเองยอมทิ้งเงินดาวน์ที่ผ่อนไป
โดยเฉพาะกับโครงการที่ขายดาวน์ต่ำ
รวมถึงนักเก็งกำไรที่อาจมองว่าโครงการเริ่มไม่ทำกำไรยอมขายต่ำกว่าทุนหรือทิ้งจองและดาวน์
ซึ่งผู้ประกอบการต้องปรับกลยุทธ์ทางการตลาดใหม่
และคัดกรองลูกค้ามากขึ้นเพื่อลดความเสี่ยงจากการโอนไม่ได้

สินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ในปี 2552 คาดว่าจะชะลอลง เนื่องจากในภาวะเศรษฐกิจถดถอย
สถาบันการเงินจะมีความเข้มงวดมากขึ้น ทั้งกับผู้ประกอบการและผู้บริโภค
ประกอบกับผู้ประกอบการชะลอการลงทุน และผู้บริโภคก็เลื่อนการตัดสินใจซื้อออกไป
โดยในด้านสินเชื่อโครงการ สถาบันการเงินจะพิจารณาให้สินเชื่อกับโครงการที่อยู่ในทำเลดี
เป็นที่ต้องการของตลาด มีแนวโน้มที่จะประสบความสำเร็จ และผู้ประกอบการต้องเป็นที่น่าเชื่อถือ
มีพื้นฐานของบริษัทอยู่ในเกณฑ์ดี โดยสถาบันการเงินอาจปล่อยกู้ในวงเงินที่ลดลงจากในอดีต
ขณะที่สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย ก็มีเกณฑ์การพิจารณาการให้สินเชื่อที่เข้มข้นขึ้น ปรับฐานรายได้ที่ขอกู้
และยังคำนึงถึงความมั่นคงของรายได้และแนวโน้มของรายได้ในอนาคต

กล่าวโดยรวมแล้ว ในปี 2552 ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ยังถูกกดดันจากปัญหาเศรษฐกิจชะลอตัว
ที่ส่งผลกระทบต่อความสามารถ และความเชื่อมั่นของผู้บริโภคในการจับจ่ายใช้สอย
ประกอบกับสถานการณ์ทางการเมืองที่ยังไม่แน่นอน ถึงแม้ว่าจะมีรัฐบาลใหม่จากพรรคประชาธิปัตย์
แต่ก็ยังมีผู้สนับสนุนแกนนำกลุ่มเดิมแสดงความไม่เห็นด้วยอยู่มาก
ซึ่งยังมีโอกาสที่บรรยากาศการเมืองแบบเก่าจะกลับมาอีกได้ อย่างไรก็ตาม
การยืดอายุของมาตรการด้านอสังหาริมทรัพย์จากเดิมที่จะหมดอายุในวันที่ 28 มีนาคม 2552
ออกไปอีก 1 ปีเป็นสิ้นสุดวันที่ 28 มีนาคม 2553 นั้น ตลอดจนอัตราดอกเบี้ยเงินกู้มีแนวโน้มลดลง
ตามอัตราเงินเฟ้อที่ลดแรงกดดันลง อาจพอมีส่วนช่วยในการกระตุ้นภาคอสังหาริมทรัพย์ได้บ้าง ทั้งนี้
ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ภาคอสังหาริมทรัพย์ฟื้นตัวได้นั้น จะขึ้นอยู่กับมาตรการใหม่ ๆ
ที่ทางรัฐบาลจะนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจที่กำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้
และเรียกความเชื่อมั่นของทุกภาคส่วนให้กลับมาโดยเร็ว

1.  งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

  ณ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีมูลค่างานที่ขายได้แล้วแต่ยังไม่ได้โอน จำนวน
  322.47 ล้านบาท