12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินการ

12.1 งบการเงิน

12.1.1 รายงานการตรวจสอบงบการเงินโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

ผู้สอบบัญชีคือ นายประสัณห์ เชื้อพานิช ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขที่ 3051 บริษัท
ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส เอบีเอเอส จำกัด
ได้แสดงความเห็นในรายงานการสอบบัญชีของบริษัทฯ สำหรับปี 2549 สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม
นายสุชาติ เหลืองสุรสวัสดิ์ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขที่ 2807 บริษัท ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส
เอบีเอเอส จำกัด ได้แสดงความเห็นในรายงานการสอบบัญชี ของบริษัทฯ สำหรับปี 2550
สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม และนายวินิจ ศิลามงคล ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขที่ 3378 บริษัท
เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด ได้แสดงความเห็นในรายงานการสอบบัญชีของบริษัทฯ สำหรับปี
2551 สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม อย่างไม่มีเงื่อนไข โดยให้ความเห็นว่า งบดุลรวมและงบดุล ณ วันที่
31 ธันวาคม ของแต่ละปีงบกำไรขาดทุนรวมและงบกำไรขาดทุน
งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวมและงบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น
และงบกระแสเงินสดรวมและงบกระแสเงินสด สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปี
แสดงฐานะการเงินรวมและฐานะการเงินเฉพาะของบริษัท
ผลการดำเนินงานรวมและผลการดำเนินงานเฉพาะของบริษัท
และกระแสเงินสดรวมและกระแสเงินสดเฉพาะของบริษัท
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

12.1.2 ตารางสรุปงบการเงิน

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

งบดุลรวม

[]

งบดุลรวม (ต่อ)

[]

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

งบกำไรขาดทุนรวม

[]

-   กำไรต่อหุ้นขั้นพื้นฐานคำนวณโดยการหารกำไรสุทธิสำหรับปีที่เป็นของผู้ถือหุ้นสามัญด้วยจำนวนหุ้นสามัญถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่ออกจำหน่ายอยู่ในระหว่างปี

-   กำไรต่อหุ้นปรับลดคำนวณโดยใช้จำนวนหุ้นสามัญถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่ออกและชำระแล้วปรับปรุงด้วยจำนวนหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลด
    ซึ่งคำนวณโดยใช้จำนวนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของหุ้นสามัญที่บริษัทต้องออกเพื่อแปลงหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลดทั้งสิ้นให้เป็นหุ้นสามัญโดยสมมติว่าบริษัทจะนำเงินที่ได้รับจากการใช้สิทธิไปซื้อหุ้นสามัญจากบุคคลภายนอกคืนมาด้วยมูลค่ายุติธรรมเพื่อนำหุ้นสามัญดังกล่าวมาใช้ในการแปลงหุ้นในการนี้
    โดยหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลด ได้แก่
    ใบสำคัญแสดงสิทธิซื้อหุ้นสามัญที่ราคาตามสิทธิของใบสำคัญแสดงสิทธิมีมูลค่าต่ำกว่าราคาตลาดเฉลี่ยของหุ้นสามัญของบริษัทในระหว่างปีสิ้นสุดวันที่
    31 ธันวาคม พ.ศ. 2551

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น

[]

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

งบกระแสเงินสดรวม

[]

หมายเหตุ: บริษัทฯ มีสัดส่วนการถือหุ้นใน Shenington ลดลงจากร้อยละ 100 เป็นร้อยละ 51
ตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม 2550

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

งบกระแสเงินสดรวม (ต่อ)

[]

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน)

อัตราส่วนทางการเงิน

[]

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ (Management Discussion & Analysis)

ในการอ่านคำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ นักลงทุนควรศึกษาเอกสารประกอบ ซึ่งได้แก่
งบการเงินรวม ข้อมูลทางการเงินที่มีการปรับปรุง ตัวเลขการดำเนินงานโดยสรุปทั้งในอดีต
และที่มีการปรับปรุง ควบคู่ไปกับหมายเหตุประกอบงบการเงินและข้อมูลที่นำเสนอไว้ในเอกสารนี้

-   ในปี 2551 สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม มีการเปลี่ยนแปลงของเงินลงทุนในบริษัทย่อย
    บริษัทร่วมและกิจการร่วมค้า และการเปลี่ยนแปลงสถานะของบริษัทย่อย
    บริษัทร่วมและกิจการร่วมค้า ที่มีสาระสำคัญ สรุปได้ดังนี้

- เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2551 บริษัท เอดี เวนเจอร์ จำกัด (“ADV”) ได้ซื้อหุ้นสามัญของบริษัท
ชินนี่ ดอทคอม จำกัด (“Shinee”) จำนวน 2.4 ล้านหุ้น ราคาหุ้นละ 6.29 บาท คิดเป็นร้อยละ
30 ของทุนจดทะเบียนของ Shinee ทำให้ ADV เพิ่มสัดส่วนการถือหุ้นใน Shinee จากร้อยละ 70
เป็นร้อยละ 100

- เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2551 ที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัท ลาว เทเลคอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด
(“LTC”) มีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นจากผลการดำเนินงานประจำปี 2550 เป็นจำนวน
12 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2551
มีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลระหว่างกาลเป็นจำนวน 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

- เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2551 ที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัท ซีเอส ล็อกซอินโฟ จำกัด (มหาชน)
(“CSL”) ได้อนุมัติการลดทุนชำระแล้วจากเดิม 629,387,302 บาท เป็น 157,346,825.50
บาท และลดทุนจดทะเบียนจากเดิม 660,849,474 บาท เป็น 165,212,368.50 บาท
โดยการลดมูลค่าหุ้นที่ตราไว้จากหุ้นละ 1 บาท เป็นหุ้นละ 0.25 บาท
และที่ประชุมสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นของ CSL
อนุมัติการจัดสรรเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นจากผลการดำเนินงานครึ่งปีหลังของปี 2550 ในอัตราหุ้นละ
0.20 บาท

- ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นครั้งที่ 1/2551 และครั้งที่ 2/2551 เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2551 และ
21 พฤษภาคม 2551 ตามลำดับ ของบริษัท ล็อกซเล่ย์ อินฟอร์เมชั่น เซอร์วิส จำกัด
(“LoxServ”) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ CSL มีมติอนุมัติให้เลิกกิจการ LoxServ
โดยได้จดทะเบียนเลิกกิจการกับกระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2551
และได้จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี กับกระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2551

- เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2551 บริษัท แคมโบเดียน ดีทีวี เน็ตเวิร์ค จำกัด (“CDN”)
ในประเทศกัมพูชา ได้ดำเนินการเพิ่มทุนจดทะเบียนเป็น 400,000,000 กัมพูชาเรียล (100,000
ดอลลาร์สหรัฐฯ) โดยแบ่งเป็น 1,000 หุ้นๆ ละ 400,000 กัมพูชาเรียล (100 ดอลลาร์สหรัฐฯ)

- เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2551 ที่ประชุมคณะกรรมการของ CSL
มีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลระหว่างกาลงวด 5 เดือนแรกของปี 2551 ในอัตราหุ้นละ 0.23 บาท
รวมเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 132.86 ล้านบาท

- เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2551 บริษัท ดีทีวี เซอร์วิส จำกัด (“DTV”) ได้ซื้อหุ้นสามัญของบริษัท
เอ็นทียู (ประเทศไทย) จำกัด (“NTU”) เพิ่มเติมจำนวน 19,999 หุ้น ราคาหุ้นละ 7 บาท
คิดเป็นร้อยละ 16.67 ของทุนจดทะเบียนของ NTU จากบริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
ทำให้ DTV ถือหุ้นทุนชำระแล้วของ NTU เป็นจำนวนร้อยละ 88.52

- เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2551 ที่ประชุมวิสามัญของผู้ถือหุ้นของ DTV
มีมติอนุมัติลดทุนจดทะเบียนจากทุนจดทะเบียนเดิม 947,285,000 บาท เป็น 398,791,470 บาท
คิดเป็นหุ้นสามัญจำนวน 39,879,147 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท

- เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2551 ที่ประชุมคณะกรรมการของ CSL
มีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลพิเศษระหว่างกาลจากกำไรการปิดกิจการของ LoxServ
และเงินปันผลพิเศษระหว่างกาลจากบริษัท เทเลอินโฟ มีเดีย จำกัด (มหาชน) ในอัตราหุ้นละ
0.27 บาท

- ในปี 2551 บริษัทฯ ได้ตกลงซื้อหุ้นสามัญของบริษัท ไอพีสตาร์ จำกัด (“IPST”) เพิ่มเติมจำนวน
885,878 หุ้น ราคาหุ้นละ 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ ทำให้บริษัทฯ ถือหุ้นทุนชำระแล้วของ IPST
เป็นจำนวนร้อยละ 99.68

-   เหตุการณ์ที่สำคัญภายหลังวันที่ 31 ธันวาคม 2551 มีสาระสำคัญ สรุปได้ดังนี้

-   เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2552 ที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของ LTC
    มีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นเป็นจำนวน 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
    ซึ่งรวมกับเงินปันผลระหว่างกาลที่จ่ายไปแล้วจำนวน 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
    ทำให้เงินปันผลจากผลการดำเนินงานปี 2551 เป็นจำนวนเงินรวม 25 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

-   เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2552 ที่ประชุมคณะกรรมการของ CSL
    มีมติอนุมัติจ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นในอัตราหุ้นละ 0.22 บาทต่อหุ้น
    ซึ่งรวมกับเงินปันผลระหว่างกาลที่จ่ายไปแล้วในอัตราหุ้นละ 0.50 บาท
    ทำให้เงินปันผลจากผลการดำเนินงานปี 2551 เป็นจำนวนเงินรวมหุ้นละ 0.72 บาท

-   เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2552 ที่ประชุมคณะกรรมการ ADV มีมติอนุมัติให้ ADV
    ลดทุนจดทะเบียนจากเดิม โดยการลดจำนวนหุ้นสามัญจาก 17.20 ล้านหุ้น เหลือ 4.30
    ล้านหุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท เพื่อชดเชยผลขาดทุนสะสม และที่ประชุมคณะกรรมการ Shinee
    ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ ADV มีมติอนุมัติให้ Shinee ลดทุนจดทะเบียนจากเดิม
    โดยการลดจำนวนหุ้นสามัญจาก 8 ล้านหุ้น เหลือ 4.26 ล้านหุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท
    เพื่อชดเชยผลขาดทุนสะสม

12.2.1 ผลการดำเนินงานสำหรับงวด 12 เดือน สิ้นสุด 31 ธันวาคม 2551 เปรียบเทียบงวด 12
เดือน สิ้นสุด 31 ธันวาคม 2550

ในปี 2551 บริษัทฯ มีรายได้จากการขายและบริการทั้งสิ้น 7,013 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 578 ล้านบาท
หรือร้อยละ 9.0 จากปี 2550 จากการเพิ่มขึ้นของรายได้จากธุรกิจดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง
และธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อ โดยรายได้จากการให้บริการไอพีสตาร์เพิ่มขึ้นร้อยละ 29.2
จากปีก่อน ส่งผลให้บริษัทฯ มีผลขาดทุนจากการดำเนินงานลดลง 272 ล้านบาท หรือร้อยละ 48.6
จากปี 2550 มีกำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย ภาษี และค่าเสื่อมราคา 2,363 ล้านบาท
มีขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน จำนวน 369 ล้านบาท และมีขาดทุนสุทธิ 713 ล้านบาท

รายได้จากการขายและบริการ

รายได้จากการขายและบริการรวมในปี 2551 ทั้งสิ้น 7,013 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 578 ล้านบาท
หรือร้อยละ 9.0 จาก 6,435 ล้านบาท ในปีก่อน
จากรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากธุรกิจดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง และธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อ
สุทธิกับการลดลงของรายได้จากธุรกิจโทรศัพท์จากการลดสัดส่วนการลงทุนใน Shenington
จากร้อยละ 100 เป็นร้อยละ 51 หลังจากการขายเงินลงทุนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH
ในเดือนกรกฎาคม 2550

  -------------------------------------------------------------------------
  รายได้จากการขายและบริการ                2551        2550        %YoY
  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------
  บริการดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง               4,583       3,980       15.2%

  บริการโทรศัพท์                           1,927       2,212       -12.9%

  บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อ                   503         243         107.0%

  รวม                                   7,013       6,435       9.0%
  -------------------------------------------------------------------------

รายได้จากการให้บริการดาวเทียมและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง

บริษัทฯ มีรายได้จากการให้บริการวงจรดาวเทียมและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องในปี 2551 ทั้งสิ้น 4,583
ล้านบาท เพิ่มขึ้น 603 ล้านบาท หรือร้อยละ 15.2 จาก 3,980 ล้านบาท ในปีก่อน

  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------
  รายได้จากบริการดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง       2551        2550        %YoY

  ดาวเทียมไทยคม 1A, 2, 3, 5 และเกี่ยวเนื่อง  2,302       2,214       4.0%

  ไอพีสตาร์                               2,281       1,766       29.2%

  - รายได้จากการขาย                      1,370       1,105       24.0%

  - รายได้จากการบริการ                    911         661         37.8%

  รวม                                   4,583       3,980       15.2%
  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------

-   รายได้จากการให้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมไทยคมและบริการอื่นที่เกี่ยวเนื่อง 2,302 ล้านบาท
    เพิ่มขึ้น 88 ล้านบาท หรือร้อยละ 4.0 จาก 2,214 ล้านบาทในปี 2550
    โดยมีสาเหตุหลักจากปริมาณเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมเพิ่มขึ้น

-   รายได้จากการให้บริการไอพีสตาร์ 2,281 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 515 ล้านบาท หรือร้อยละ
    29.2 จาก 1,766 ล้านบาท ในปี 2550 โดยรายได้จากการขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 24.0
    จากการขาย UT ที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 50.7 จากยอดขาย UT ในปีที่แล้ว
    และรายได้จากการบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 37.8
    เนื่องจากการเติบโตอย่างมีนัยสำคัญของธุรกิจบริการไอพีสตาร์ในประเทศออสเตรเลีย
    ประกอบกับมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการเริ่มให้บริการไอพีสตาร์ในประเทศเกาหลี มาเลเซีย และ
    ฟิลิปปินส์

รายได้จากการให้บริการระบบโทรศัพท์

บริษัทฯ มีรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์ในปี 2551 ทั้งสิ้น 1,927 ล้านบาท ลดลง 285
ล้านบาท หรือร้อยละ 12.9 จาก 2,212 ล้านบาท ในปี 2550 เนื่องมาจากการขายเงินลงทุนใน
Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ทำให้ในปี
2550 บริษัทฯ รับรู้รายได้จาก LTC และ Mfone ลดลงตามสัดส่วนการลงทุนที่ลดลงเป็นเวลา 5
เดือน ในขณะที่ ในปี 2551 บริษัทฯ รับรู้รายได้จาก LTC และ Mfone ลดลงตลอดทั้งปี

อย่างไรก็ตาม LTC และ Mfone ยังคงมีรายได้เพิ่มขึ้น เนื่องจากทั้งในประเทศลาว
และประเทศกัมพูชา มีการเติบโตของจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์อย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ประเภท Prepaid ณ สิ้นปี 2551 LTC และ Mfone
มีจำนวนผู้ใช้บริการในระบบรวมทั้งสิ้นประมาณ 964,518 ราย และ 921,205 ราย ตามลำดับ
เพิ่มขึ้นร้อยละ 22.7 และร้อยละ 93.8 จาก 786,075 ราย และ 475,435 ราย ณ สิ้นปี 2550
โดยการเพิ่มจำนวนสถานีโครงข่ายโทรศัพท์ในปี 2551 จำนวน 330 สถานี
เพื่อให้มีพื้นที่ให้บริการครอบคลุมเมืองท่องเที่ยว และ เส้นทางคมานาคมที่สำคัญของประเทศกัมพูชา
ส่งผลให้ Mfone สามารถขยายฐานผู้ใช้บริการโทรศัพท์เพิ่มขึ้นอย่างมาก

รายได้จากการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อ

บริษัทฯ มีรายได้จากการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อในปี 2551 ทั้งสิ้น 503 ล้านบาท เพิ่มขึ้น
260 ล้านบาท หรือร้อยละ 107.0 จาก 243 ล้านบาท ในปี 2550 เนื่องจากยอดจำหน่าย DTV
ภายในประเทศที่เพิ่มขึ้น และจากการที่บริษัทฯ เริ่มมีรายได้จากการจำหน่าย DTV
ในประเทศกัมพูชาและประเทศลาวตั้งแต่ไตรมาส 1/2551 โดย ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ
มียอดจำหน่ายของ DTV แล้วทั้งสิ้นประมาณ 346,612 ชุด เพิ่มขึ้น 245,445 ชุด จาก ณ สิ้นปี
2550

ต้นทุนขายและบริการ

บริษัทฯ มีต้นทุนรวมในปี 2551 ทั้งสิ้น 5,780 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 188 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.4
จาก 5,592 ล้านบาท ในปีก่อน
จากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนในการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อและการให้บริการดาวเทียม
สุทธิกับการลดลงของต้นทุนในการให้บริการโทรศัพท์
โดยสัดส่วนต้นทุนรวมต่อรายได้จากการขายและบริการรวมเท่ากับร้อยละ 82.4 ลดลงจากร้อยละ
86.9 ในปี 2550

  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------
  ต้นทุนขายและบริการ                       2551        2550        %YoY

  บริการดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง               4,398       4,338       1.4%

  บริการโทรศัพท์                           965         1,097       -12.0%

  บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อ                   417         157         165.6%

  รวม                                   5,780       5,592       3.4%
  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------

ต้นทุนการให้บริการดาวเทียมและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง

ต้นทุนในการให้บริการวงจรดาวเทียมและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องในปี 2551 มีจำนวนทั้งสิ้น 4,398
ล้านบาท เพิ่มขึ้น 60 ล้านบาท หรือร้อยละ 1.4 จาก 4,338 ล้านบาท ในปีก่อน

  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------
  ต้นทุนการบริการดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง        2551        2550        %YoY

  ดาวเทียมไทยคม 1A, 2, 3, 5 และเกี่ยวเนื่อง  1,261       1,344       -6.2%

  ไอพีสตาร์                               3,137       2,994       4.8%

  รวม                                   4,398       4,338       1.4%
  ------------------------------------- ----------- ----------- -----------

-   ต้นทุนในการให้บริการดาวเทียมไทยคม 1A, 2, 5 และบริการที่เกี่ยวเนื่องในปี 2551
    มีจำนวนทั้งสิ้น 1,261 ล้านบาท ลดลง 83 ล้านบาท หรือร้อยละ 6.2 จาก 1,344 ล้านบาท
    ในปีก่อน มีสาเหตุหลักจากการลดลงของต้นทุนค่าเบี้ยประกันภัยดาวเทียมบนวงโคจร

-   ต้นทุนการให้บริการไอพีสตาร์ 3,137 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 143 ล้านบาท หรือร้อยละ 4.8 จาก
    2,994 ล้านบาท ในปีก่อน มีสาเหตุหลักจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนตามยอดขาย UT
    ตามการเพิ่มขึ้นของรายได้
    สุทธิกับการลดลงของต้นทุนค่าเบี้ยประกันภัยดาวเทียมบนวงโคจรของดาวเทียม

ต้นทุนการให้บริการโทรศัพท์

ต้นทุนการให้บริการโทรศัพท์ในปี 2551 จำนวนทั้งสิ้น 965 ล้านบาท ลดลง 132 ล้านบาท
หรือร้อยละ 12.0 จาก 1,097 ล้านบาทในปี 2550 เนื่องจากในปี 2551 บริษัทฯ
รับรู้ต้นทุนตามสัดส่วนการลงทุนที่ลดลงใน Shenington ตลอดทั้งปี ในขณะที่ ในปี 2550 บริษัทฯ
รับรู้ต้นทุนของ LTC และ Mfone ตามสัดส่วนการลงทุนที่ลดลงเพียง 5 เดือน

อย่างไรก็ตาม LTC และ Mfone
มีการเพิ่มขึ้นของค่าเสื่อมราคาซึ่งเป็นผลมาจากสินทรัพย์ที่เพิ่มมากขึ้นจากการขยายโครงข่ายโทรศัพท์
ในขณะที่ Mfone มีสาเหตุหลักจากการเพิ่มขึ้นของค่าไฟฟ้าจากการขยายจำนวนสถานีฐาน
และต้นทุนส่วนแบ่งรายได้ที่เพิ่มขึ้นสอดคล้องกับรายได้ที่เพิ่มขึ้น

ต้นทุนการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อ

ต้นทุนการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อในปี 2551 จำนวนทั้งสิ้น 417 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 260
ล้านบาท หรือร้อยละ 165.6 จาก 157 ล้านบาท ในปีก่อน
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนจากการจำหน่าย DTV ตามยอดขายที่เพิ่มขึ้นในประเทศไทย กัมพูชา
และลาว

ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร

บริษัทฯ มีค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร และค่าตอบแทนกรรมการ (SG&A) ในปี 2551
รวมทั้งสิ้น 1,521 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 118 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.4 จาก 1,403 ล้านบาท
ในปีก่อน มีสาเหตุหลักจากการเพิ่มขึ้นของ
ค่าใช้จ่ายทางการตลาดสำหรับโครงการดาวเทียมไอพีสตาร์
ค่าใช้จ่ายทางการตลาดจากธุรกิจโทรศัพท์จากการโฆษณาทางโทรทัศน์และการจัดโปรโมชั่น
ค่าใช้จ่ายทางการตลาดจากธุรกิจ DTV และค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
สุทธิกับการลดลงของการรับรู้ค่าใช้จ่าย SG&A ของ Mfone และ LTC ตามสัดส่วนการลงทุนที่ลดลง

ผลกำไร(ขาดทุน)จากการดำเนินงาน

บริษัทฯ มีขาดทุนจากการดำเนินงานใน ปี 2551 ทั้งสิ้น 288 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 4.1
ของรายได้จากการขายและบริการรวม ขาดทุนลดลง 272 ล้านบาท
เมื่อเทียบกับขาดทุนจากการดำเนินงานของรอบเดียวกันปี 2550 จำนวนทั้งสิ้น 560 ล้านบาท
ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 8.7 ของรายได้จากการขายและบริการรวม
โดยมีสาเหตุหลักมาจากการเพิ่มขึ้นของรายได้จากธุรกิจดาวเทียมและเกี่ยวเนื่อง
และธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น

ผลกำไร(ขาดทุน)จากอัตราแลกเปลี่ยน

ค่าเงินบาทมีการปรับตัวอ่อนค่าลง ทำให้ในปี 2551 บริษัทฯ ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนทั้งสิ้น 369
ล้านบาท ในขณะที่ปี 2550 มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 1,050 ล้านบาท
โดยกำไร/ขาดทุนที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่เป็นกำไร(ขาดทุน)ที่ยังไม่ได้เกิดขึ้น

ดอกเบี้ยจ่าย

บริษัทฯ มีดอกเบี้ยจ่ายทั้งสิ้น 450 ล้านบาท ลดลง 359 ล้านบาท หรือร้อยละ 44.4 จาก 809
ล้านบาท ในปี 2550 เนื่องจากการจ่ายชำระคืนเงินต้นของโครงการดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) และโครงการดาวเทียมไทยคม 5 ในไตรมาส 3/2550 ไตรมาส 2/2551
และไตรมาส 4/2551 และการจ่ายชำระคืนเงินต้นของ DTV ในไตรมาส 3/2551

ส่วนแบ่งกำไรสุทธิจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย

ในปี 2551 บริษัทฯ มีส่วนได้เสียในกำไรของบริษัทร่วมกลุ่ม CSL ทั้งสิ้น 67 ล้านบาท ลดลง 38
ล้านบาท หรือร้อยละ 36.2 จาก 105 ล้านบาท ในปีก่อน สาเหตุหลักเนื่องจาก CSL
มีกำไรสุทธิลดลงร้อยละ 38.3 จากปี 2550 โดยสาเหตุหลักมาจากเนื่องจาก
มีค่าใช้จ่ายจากรายการพิเศษที่เกิดขึ้นในปี 2551 คือ
ค่าภาษีจากการชำระบัญชีเนื่องจากการเลิกกิจการของ LoxServ การตัดจำหน่ายค่าความนิยม
(Write-off goodwill) ที่ยังคงเหลืออยู่ในงบดุลเป็นค่าใช้จ่ายทั้งจำนวนของ LoxServ
และการตั้งค่าเผื่อการด้อยค่าของค่าความนิยม (Goodwill) จากการลงทุนในบริษัท วัฎฎะ
คลาสสิฟายด์ส จำกัด (“WATTA”) อย่างไรก็ตาม
จากการเติบโตของธุรกิจการให้บริการอินเทอร์เน็ตแบบวงจรเช่า (Leased Line) เนื่องจาก
CSL เน้นการขายและการขยายฐานลูกค้าในกลุ่มธุรกิจ ซึ่งมีศักยภาพในการเติบโต ทำให้ CSL
มีรายได้จากการให้บริการอินเทอร์เน็ตเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.8 จากปี 2550

ภาษีเงินได้

บริษัทฯ สามารถนำผลขาดทุนสะสม (Loss carry forward)
ที่เกิดขึ้นมาเพื่อลดฐานในการคำนวณภาษีเงินได้ในอนาคตส่งผลให้บริษัทฯ
บันทึกภาษีเงินได้เป็นรายได้ในปี 2551 ทั้งสิ้น 261 ล้านบาท ในขณะที่ ในปี 2550 บริษัทฯ
มีภาระภาษีเงินได้ทั้งสิ้น 1,952 ล้านบาท
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาษีเงินได้ของกำไรจากการขายเงินลงทุน

ผลกำไร(ขาดทุน)สุทธิ

บริษัทฯ มีขาดทุนสุทธิในปี 2550 ทั้งสิ้น 713 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 10.2
ของรายได้จากการขายและบริการ ในขณะที่ ในปี 2550 การจำหน่ายหุ้นสามัญของ Shenington
ในสัดส่วนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH จำนวน 5,127 ล้านบาท มีผลทำให้บริษัทฯ มีกำไรสุทธิ 3,040
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 47.2 ของรายได้จากการขายและบริการ

เงินปันผล

CSL ประกาศจ่ายเงินปันผลจากผลการดำเนินงานประจำปี 2551 จำนวน 0.72 บาท/หุ้น
โดยประกาศเป็นเงินปันผลระหว่างกาลและจ่ายผลตอบแทนให้แก่ผู้ถือหุ้นแล้วจำนวน 0.5 บาท/หุ้น
นอกจากนี้ในปี 2551 CSL ได้จ่ายเงินคืนทุนจำนวน 0.75
บาทต่อหุ้นภายหลังจากการลดมูลค่าที่ตราไว้ต่อหุ้นลงจาก 1 บาทต่อหุ้น เป็น 0.25 บาทต่อหุ้น
ทั้งนี้เพื่อเป็นการเพิ่มผลตอบแทนจากการลงทุนของผู้ถือหุ้น

LTC ประกาศจ่ายเงินปันผลจากผลการดำเนินงานประจำปี 2551 จำนวน 25 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
โดยประกาศเป็นเงินปันผลระหว่างกาลและจ่ายผลตอบแทนให้แก่ผู้ถือหุ้นแล้วจำนวน 10
ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

12.2.2 ฐานะการเงิน

1. สินทรัพย์

ส่วนประกอบของสินทรัพย์และคุณภาพของสินทรัพย์

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีสินทรัพย์รวม 28,421 ล้านบาท ลดลง 1,680 ล้านบาท หรือร้อยละ 5.6
จาก 30,101 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550
มีสาเหตุหลักจากค่าเสื่อมราคาและตัดจำหน่ายอาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ
เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดที่ลดลงจากการชำระภาษีค้างจ่ายจากการจำหน่ายหุ้นสามัญของ
Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH
และจากการชำระคืนเงินต้นของโครงการดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
โครงการดาวเทียมไทยคม 5 การชำระคืนเงินต้นของ DTV และ Mfone
สุทธิกับการเพิ่มขึ้นของอาคารและอุปกรณ์

ตามหมายเหตุประกอบงบการเงินประจำปี 2551 ข้อ 20 สินทรัพย์ของบริษัทฯ
สามารถจำแนกตามสายธุรกิจหลักได้ดังนี้

+----------------------------------+----------------+-----------------+
| สายธุรกิจ                          | 31 ธันวาคม 2551 | 31 ธันวาคม 2550  |
|                                  |                |                 |
|                                  | (ล้านบาท)       | (ล้านบาท)        |
+----------------------------------+----------------+-----------------+
| ธุรกิจบร                           | 24,863         | 27,538          |
| ิการสื่อสารดาวเทียมและบริการที่เกี่ยวเนื่อง |                |                 |
+----------------------------------+----------------+-----------------+
| ธุรกิจการให้บริการอินเทอร์เน็ตและสื่อ     | 302            | 246             |
+----------------------------------+----------------+-----------------+
| ธุรกิจการให้บริการระบบโทรศัพท์         | 4,322          | 3,023           |
+----------------------------------+----------------+-----------------+

ส่วนประกอบหลักของสินทรัพย์

  --------------------------------------- ---------- ----------- ---------- -----------
  สินทรัพย์                                  31 ธันวาคม              31 ธันวาคม  
                                          2551                   2550       

                                          จำนวน      ร้อยละของ    จำนวน      ร้อยละของ

                                          (ล้านบาท)   สินทรัพย์รวม   (ล้านบาท)   สินทรัพย์รวม

  สินทรัพย์หมุนเวียน                           3,063      10.8        4,313      14.3

  เงินลงทุนในบริษัทร่วม                        381        1.3         676        2.2

  อาคาร และอุปกรณ์                          5,515      19.4        4,505      15.0

  อาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ   17,069     60.1        18,777     62.4

  สินทรัพย์ไม่มีตัวตน                           1,281      4.5         1,302      4.3
  --------------------------------------- ---------- ----------- ---------- -----------

ลูกหนี้การค้าและรายได้ค้างรับ

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีลูกหนี้การค้าและรายได้ค้างรับสุทธิทั้งสิ้น 918 ล้านบาท ลดลง 13
ล้านบาท จากลูกหนี้การค้าและรายได้ค้างรับสุทธิ ณ สิ้นปี 2550 ทั้งสิ้น 931 ล้านบาท
โดยมีรายการหักค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญในปี 2551 จำนวน 575 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 166 ล้านบาท
จาก 409 ล้านบาท ในปีก่อน
และเมื่อพิจารณาร่วมกับรายได้จากการขายและบริการที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 578 ล้านบาท ทำให้ในปี
2551 บริษัทฯ มีระยะเวลาในการเก็บหนี้เฉลี่ย 47 วัน ลดลงจาก 64 วันในปี 2550
โดยมีรายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายได้ค้างรับ
แยกตามอายุหนี้ค้างชำระในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 6 ของงบการเงินปี 2551

ในส่วนของลูกหนี้การค้า บริษัทฯ
มีการสอบทานความสามารถในการเก็บเงินของฝ่ายตามหนี้อย่างสม่ำเสมอ บริษัทฯ
เชื่อมั่นว่าค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของบริษัทฯ
ซึ่งบันทึกจากการวิเคราะห์ลูกหนี้แต่ละรายนั้นเพียงพอต่อหนี้สงสัยจะสูญ โดย ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ
มีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นจำนวนทั้งสิ้น 575 ล้านบาท ภายหลังจากการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญแล้ว
ฝ่ายกฎหมายของบริษัทฯ
จะเริ่มกระบวนการทางกฎหมายในการติดตามทวงหนี้ให้จนถึงที่สุดก่อนจะพิจารณาตัดจำหน่ายลูกหนี้การค้าและค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่เรียกเก็บไม่ได้

สินค้าคงเหลือ

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีสินค้าคงเหลือสุทธิทั้งสิ้น 544 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 13 ล้านบาท
จากสินค้าคงเหลือสุทธิ ณ สิ้นปี 2550 ทั้งสิ้น 531 ล้านบาท
โดยสาเหตุหลักของการเพิ่มขึ้นของสินค้าคงเหลือสุทธิมาจากการเพิ่มขึ้นของสินค้าสำเร็จรูปและสินค้าระหว่างทางจำนวน
46 ล้านบาท และ 22 ล้านบาท ตามลำดับ สุทธิกับการลดลงของวัตถุดิบและวัสดุสิ้นเปลืองจำนวน
53 ล้านบาท

เมื่อพิจารณาสินค้าคงเหลือและต้นทุนการขายของบริษัทฯ
จะพบว่าระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ยของบริษัทฯ เป็น 115 วัน เพิ่มขึ้นจาก 108 วัน ในปี 2550
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ ได้ทำการตรวจสอบคุณภาพของสินทรัพย์อย่างสม่ำเสมอ โดยในปี 2551
บริษัทฯ มีค่าเผื่อสินค้าล้าสมัยสะสม เป็นจำนวน 53 ล้านบาท สำหรับสินค้าคงเหลือของบริษัทฯ
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นค่าเผื่อสำหรับ IPSTAR User Terminal
ที่ระบบการทำงานล้าสมัยเนื่องจากบริษัทฯ
ได้ทำการพัฒนาระบบการทำงานของอุปกรณ์ดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง

เงินลงทุนในบริษัทย่อย กิจการที่ควบคุมร่วมกันและบริษัทร่วม

บริษัทฯ บันทึกเงินลงทุนโดยวิธีส่วนได้เสียในกลุ่ม CSL ในรายการเงินลงทุน โดย ณ สิ้นปี 2551
บริษัทฯ มีเงินลงทุนในบริษัทร่วมทั้งสิ้น 381 ล้านบาท ลดลง 295 ล้านบาท หรือร้อยละ 43.6 จาก
676 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550 เนื่องจากรับรู้ผลประกอบการของ CSL ในปี 2551
ตามสัดส่วนจำนวน 67 ล้านบาท สุทธิกับเงินปันผลจ่ายของ CSL จำนวน 175 ล้านบาท
และการลดลงจากการลดทุนจำนวน 188 ล้านบาท

อาคารและอุปกรณ์

บริษัทฯ มีอาคารและอุปกรณ์สุทธิ (PPE) ณ สิ้นปี 2551 ทั้งสิ้น 5,515 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,010
ล้านบาท หรือร้อยละ 22.4 จาก 4,505 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550
มีสาเหตุหลักจากการซื้อสินทรัพย์เพิ่มในปี 2551จำนวน 1,589 ล้านบาท
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินทรัพย์สำหรับการขยายธุรกิจโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและลาว
สุทธิกับค่าเสื่อมราคา/ค่าตัดจำหน่ายอาคารและอุปกรณ์จำนวน 701 ล้านบาท โดย PPE ณ สิ้นปี
2551 ได้รวมสินทรัพย์ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ Mfone
ซึ่งเป็นกิจการร่วมค้าเป็นจำนวนเงินประมาณ 1,409 ล้านบาท ลดลงสุทธิประมาณ 202 ล้านบาท
จาก 1,611 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550

อาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาสัมปทาน

บริษัทฯ มีอาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการสุทธิ ณ สิ้นปี 2551 ทั้งสิ้น 17,069
ล้านบาท ลดลง 1,708 ล้านบาท จาก ณ สิ้นปี 2550 ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 18,777 ล้านบาท
มีสาเหตุหลักจากการตัดค่าเสื่อมราคา

2. สภาพคล่อง

2.1 อัตราส่วนสภาพคล่องและหนี้สินระยะสั้น

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน 0.86 เท่า ลดลงจาก
0.93 เท่า ณ สิ้นปี 2550
มีสาเหตุหลักจากเจ้าหนี้-อาคารและอุปกรณ์เพิ่มขึ้นจากการซื้อสินทรัพย์เพิ่มดังกล่าวข้างต้น
ในขณะที่ลูกหนี้การค้าและรายได้ค้างรับและค่าเบี้ยประกันภัยจ่ายล่วงหน้าลดลง ณ สิ้นปี 2551
เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดคงเหลือ 1,173 ล้านบาท ลดลง 1,256 ล้านบาท จาก
2,429 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550 เนื่องจากการชำระภาษีค้างจ่ายจากการจำหน่ายหุ้นสามัญของ
Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH
และจากการชำระคืนเงินต้นของโครงการดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
โครงการดาวเทียมไทยคม 5 การชำระคืนเงินต้นของ DTV และ Mfone

อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยของบริษัทฯ สำหรับปี 2551 เท่ากับ 4.14 เท่า
ลดลงจาก 5.49 เท่า ในปี 2550
เนื่องจากมีการลดลงของกระแสเงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานก่อนดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้
และอัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพันจึงเพิ่มขึ้นจาก 0.25 เท่า สำหรับปี 2550 เป็น
0.47 เท่า สำหรับปี 2551 เนื่องจากกระแสเงินสดได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานเพิ่มขึ้น 22
ล้านบาท เมื่อเปรียบเทียบกับปีก่อน รายจ่ายการชำระคืนเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาวลดลง
3,931 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทฯ มีรายจ่ายลงทุนเพิ่มขึ้นประมาณ 731 ล้านบาท จากปี 2550

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีวงเงินที่ยังไม่ได้ใช้จากธนาคารในประเทศและต่างประเทศ จำนวน
1,344.8 ล้านบาท และ 22.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550: 1,199
ล้านบาท และ 6.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)

2.2 งบกระแสเงินสด

บริษัทฯ มีกระแสเงินสดจากการดำเนินงานในปี 2551 ทั้งสิ้น 1,757 ล้านบาท
ในขณะที่มีกระแสเงินใช้ไปในกิจกรรมลงทุนทั้งสิ้น 1,841 ล้านบาท
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาษีจ่ายจากกำไรในการจำหน่ายหุ้นสามัญของ Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 49
ให้แก่ AMH
และเงินสดจ่ายเพื่อซื้อส่วนใหญ่เป็นสินทรัพย์สำหรับการขยายธุรกิจโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและลาว
โดยบริษัทฯ มีกระแสเงินสดใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินสุทธิในปี 2551 ทั้งสิ้น 1,165 ล้านบาท
จากรายจ่ายเพื่อชำระคืนเงินกู้ยืมของโครงการดาวเทียมไอพีสตาร์และดาวเทียมไทยคม 5
การชำระคืนเงินต้นของ DTV และ Mfone บริษัทฯ มีเงินสดคงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
ทั้งสิ้น 1,173 ล้านบาท

3. รายจ่ายลงทุน และ แหล่งที่มาของเงินทุน

รายจ่ายลงทุนของบริษัทฯ ในปี 2551 ส่วนใหญ่เป็นภาษีจ่ายจากกำไรในการจำหน่ายหุ้นสามัญของ
Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 49 ให้แก่ AMH
และการลงทุนเพื่อซื้ออาคารและอุปกรณ์สำหรับการขยายธุรกิจโทรศัพท์ในประเทศลาวและกัมพูชา
โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนเงินทุนจากสถาบันการเงิน

โครงสร้างเงินทุน

ตามงบดุลรวมของบริษัทฯ ณ สิ้น ปี 2551 อัตราส่วนหนี้สินรวมต่อส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
อยู่ในระดับ 0.76 เท่าลดลง จาก 0.80 เท่า ณ สิ้นปี 2550 เนื่องจากบริษัทฯ
มีหนี้สินรวมลดลงจากการลดลงของภาษีเงินได้ค้างจ่ายจากกำไรในการจำหน่ายหุ้นสามัญร้อยละ 49
ของ Shenington
และจากการชำระคืนเงินกู้ยืมระยะยาวของโครงการไอพีสตาร์และดาวเทียมไทยคม 5
การชำระคืนเงินต้นของ DTV และ Mfone

แหล่งที่มาของเงินทุน

หนิ้สิน

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีเงินกู้ยืมสุทธิทั้งสิ้น 9,310 ล้านบาท ลดลง 535 ล้านบาท จาก 9,845
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550
สาเหตุหลักจากการชำระคืนเงินต้นของโครงการดาวเทียมไอพีสตาร์และดาวเทียมไทยคม 5
การชำระคืนเงินต้นของ DTV และ Mfone ทำให้บริษัทฯ มีเงินกู้ยืมระยะยาวลดลงเหลือ 9,014
ล้านบาท จาก 9,500 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550 และเงินกู้ยืมระยะสั้นสุทธิลดลงเป็น 296 ล้านบาท
จาก 345 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีเงินกู้ยืมที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ทั้งสิ้น 3,960 ล้านบาท
และที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว ทั้งสิ้น 5,350 ล้านบาท
โดยคิดเป็นอัตราดอกเบี้ยถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักเท่ากับร้อยละ 3.88 ต่อปี ซึ่งลดลงจากปี 2550
ที่มีอัตราเท่ากับร้อยละ 5.77 ต่อปี

สัญญาเงินกู้สำหรับโครงการดาวเทียมไอพีสตาร์

เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2545 บริษัทฯ ได้ลงนามในสัญญาเงินกู้จำนวน 389.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
ซึ่งประกอบด้วย 3 สัญญา ดังนี้

ก.
สัญญาเงินกู้สำหรับวงเงินที่ได้รับการค้ำประกันจากธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา
(Export - Import Bank of the United States) จำนวน 184.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ข.
สัญญาเงินกู้สำหรับวงเงินที่ได้รับการค้ำประกันจากธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศฝรั่งเศส
(Compagnie Francaise d’Assurance pour le Commerce Exterieur) จำนวน 79.8
ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ค. สัญญาเงินกู้สำหรับวงเงินจากกลุ่มธนาคารพาณิชย์อื่นๆ จำนวน 125 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
โดยไม่มีการค้ำประกัน

สัญญาเงินกู้แต่ละสัญญาข้างต้นมีการกำหนดอัตราดอกเบี้ยที่แตกต่างกันคือเป็นอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลอยตัวอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ย
London Inter-Bank Offer Rate (“LIBOR”) ระยะเวลา 6 เดือนบวกส่วนเพิ่ม
และอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่ บริษัทฯ ต้องจ่ายค่ารักษาวงเงินสำหรับส่วนของเงินกู้ที่ยังไม่ได้เบิกถอน
และในสัญญาเงินกู้ระบุให้บริษัทฯ ปฏิบัติตามเงื่อนไขในการดำรงอัตราส่วนทางการเงิน
การจ่ายเงินปันผล การค้ำประกัน การขายหรือโอนสินทรัพย์ และการลงทุน บริษัทฯ
จะต้องจ่ายคืนเงินต้นและดอกเบี้ยเป็นรายเดือน สำหรับวงเงินกู้ที่ได้รับการค้ำประกันจาก
Export-Import Bank of the United States และ Compagnie Francaise
d’Assurance pour le Commerce Exterieur
จะเริ่มชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยเป็นรายเดือนตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2548 ถึงเดือนพฤษภาคม
2556 และสำหรับเงินกู้จากกลุ่มธนาคารพาณิชย์อื่นๆ
จะเริ่มชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยเป็นรายเดือนตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2548
ถึงเดือนพฤศจิกายน 2552

สัญญาเงินกู้สำหรับโครงการดาวเทียมไทยคม 5

บริษัทฯ
ได้ลงนามในสัญญาเงินกู้ที่ได้รับการค้ำประกันจากธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศฝรั่งเศสสำหรับโครงการดาวเทียมไทยคม
5 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2548 จำนวน 33.01 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ อายุสัญญา 8.75 ปี
และเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2548 จำนวน 38.36 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ อายุสัญญา 8.58 ปี
โดยเงินกู้ยืมตามสัญญาดังกล่าวมีอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่ ทั้งนี้บริษัทฯ
ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขตามสัญญาเงินกู้ในการดำรงอัตราส่วนทางการเงิน การจ่ายเงินปันผล
การค้ำประกัน และการขายหรือโอนสินทรัพย์ การชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยกำหนดให้บริษัทฯ
จ่ายปีละ 2 ครั้ง โดยกำหนดให้ชำระคืนเงินต้นครั้งแรกภายใน 6 เดือน นับจาก In - Orbit
Acceptance ของดาวเทียมไทยคม 5

สัญญาเงินกู้สำหรับโครงการดาวเทียมไอพีสตาร์ และโครงการดาวเทียมไทยคม 5
หลังการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขการชำระหนี้

บริษัทฯ ได้ลงนามในสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาเงินกู้โครงการดาวเทียมไอพีสตาร์
และดาวเทียมไทยคม 5 เรียบร้อยแล้วในวันที่ 28 มีนาคม 2551 โดยเงื่อนไขในสัญญาฯ ดังกล่าว
บริษัทฯ จะต้องปฎิบัติตามเงื่อนไขตามสัญญาฯ ในการดำรงอัตราส่วนทางการเงิน การจ่ายเงินปันผล
การค้ำประกัน และการขายหรือโอนทรัพย์สิน การชำระคืนเงินต้นกำหนดให้บริษัทฯ จ่ายปีละ 2 ครั้ง
เดือนพฤษภาคมและพฤศจิกายนของแต่ละปี ส่วนดอกเบี้ยกำหนดให้จ่ายชำระทุกๆ 3 เดือน
โดยชำระในเดือนกุมภาพันธ์, พฤษภาคม, สิงหาคม และ พฤศจิกายน

สัญญาเงินกู้ที่แก้ไขดังกล่าวแต่ละสัญญานั้นมีการกำหนดอัตราดอกเบี้ยที่แตกต่างกันคือเป็นอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลอยตัวอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ย
London Inter-Bank Offer Rate (“LIBOR”) ระยะเวลา 3 เดือนบวกส่วนต่าง
และอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่ซึ่งอยู่ระหว่างอัตราร้อยละ 3.55 ถึง 5.50 ต่อปี บริษัทฯ
เริ่มชำระคืนเงินต้นตามสัญญาฯเงินกู้ที่แก้ไขสำหรับเงินกู้จาก Export-Import Bank of the
United States และ Compagnie Francaise d’ Assurance pour le Commerce
Exterieur วันที่ 15 พฤษภาคม 2551 ถึง 15 พฤศจิกายน 2556
สำหรับเงินกู้จากกลุ่มธนาคารพาณิชย์อื่นๆ วันที่ 15 พฤษภาคม 2551 ถึง 15 พฤษภาคม 2553
ส่วนเงินกู้สำหรับโครงการดาวเทียมไทยคม 5 เริ่มชำระคืนเงินต้นวันที่ 15 พฤษภาคม 2551 ถึง
15 พฤษภาคม 2558

ภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นในภายหน้า

บริษัทฯ มี ภาระผูกพัน และหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นในภายหน้า
ตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 28 และ 29 ของงบการเงินปี 2551

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทฯ มีส่วนของผู้ถือหุ้นทั้งสิ้น 16,103 ล้านบาท ลดลง 581 ล้านบาท จาก
16,684 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550 สาเหตุหลักเนื่องจากบริษัทฯ มีขาดทุนสุทธิสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม 2551 จำนวน 713 ล้านบาท
สุทธิกับกำไรจากการแปลงค่างบการเงินของหน่วยงานในต่างประเทศ 107 ล้านบาท
และทุนเรือนหุ้นที่ออกเพิ่มจำนวน 23 ล้านบาท

12.2.3 ปัจจัยหลักและอิทธิพลหลักที่อาจมีผลต่อการดำเนินงานหรือฐานะการเงินในอนาคต

การขยายตัวของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก

การใช้บริการบรอดแบนด์ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
พบว่ามีการเติบโตสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยในปี 2546 มีจำนวนผู้ใช้บริการบรอดแบนด์เพียง 27
ล้านราย และเพิ่มสูงขึ้นเป็น 133 ล้านรายในปี 2551
โดยประชากรในประเทศกำลังพัฒนาเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่เข้าถึงเทคโนโลยีเหล่านี้
เนื่องจากเทคโนโลยีบรอดแบนด์ถูกจำกัดอยู่เพียงในพื้นที่เขตเมือง
และจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเศรษฐกิจ จำนวนประชากร และผู้ใช้อินเทอร์เน็ต
ทำให้ผู้ให้บริการมุ่งเน้นขยายบริการโทรศัพท์และบริการบรอดแบนด์ในพื้นที่ชนบทให้ทันกับความต้องการของประชากรในพื้นที่เหล่านี้
หลายประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคจึงเป็นตลาดที่ใหญ่และสำคัญสำหรับโครงการไอพีสตาร์

ภาวะการแข่งขันจากผู้ให้บริการสื่อสารดาวเทียม

ดาวเทียมไทยคมจัดเป็นดาวเทียมสื่อสารที่มีพื้นที่ให้บริการในระดับภูมิภาค
ที่เน้นกิจกรรมทางการตลาดในแถบเอเชีย-แปซิฟิก คู่แข่งที่สำคัญของบริษัทฯ
ส่วนใหญ่ก็เป็นดาวเทียมที่มีพื้นที่ให้บริการในระดับภูมิภาคเช่นเดียวกัน
โดยคู่แข่งขันหลักในภูมิภาคนี้ได้แก่ Asiasat, Apstar, Intelsat, Palapa, Measat และ
Newskies

จากสภาวะการแข่งขันที่ค่อนข้างสูง บริษัทฯ
จึงมีแนวนโยบายในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับลูกค้าโดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ๆ
รวมถึงบริการเสริมต่างๆ นำมาประยุกต์ใช้กับงานทางด้านดาวเทียม เช่น บริการ Teleport,
Global Digital TV, Private Business TV and Educational TV
และบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมระหว่างประเทศ เป็นต้น

12.3 ค่าตอบแทนของผู้สอบบัญชี

ในปี 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยจ่ายค่าตอบแทนการสอบบัญชีให้แก่

1.  ผู้สอบบัญชีของบริษัทฯ จำนวน 3.77 ล้านบาท และ สำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัด
    และกิจการที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัด จำนวน 2.52 ล้านบาท

2.  จ่ายค่าตอบแทนของงานบริการอื่นให้สำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัดและกิจการที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัด
    จำนวน 0.37 ล้านบาท โดยมีค่าตอบแทนของงานบริการอื่นที่จะต้องจ่ายในอนาคตจำนวน
    0.51 ล้านบาท