-----------------------------------------------------------------------
  2. ปัจจัยความเสี่ยง

  -----------------------------------------------------------------------

ภาพรวมของการบริหารความเสี่ยงของบริษัท

กลุ่มทิสโก้ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ
และมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ กลุ่มทิสโก้ได้กำหนดวัตถุประสงค์ โครงสร้าง
และนโยบายหลักในการบริหารความเสี่ยงขององค์กรไว้อย่างเหมาะสมและชัดเจน โดยกิจกรรมการ
บริหารความเสี่ยงทั้งหมดมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างความตระหนักถึงความเสี่ยง
ความรับผิดชอบต่อความเสี่ยง และความสามารถในการบริหารความเสี่ยงอย่างทั่วทั้งองค์กร
รวมถึงการรักษามาตรฐานของหลักบรรษัทภิบาลที่ดี
นอกจากนี้การจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพบนพื้นฐานของความเสี่ยงที่ยอมรับได้เปรียบเทียบกับผลตอบแทนที่ดีที่สุดของกลุ่มทิสโก้ได้ส่งผลต่อความสำเร็จและความสามารถในการแข่งขันของกลุ่ม
ทิสโก้
ในขณะเดียวกันบริษัทยังมีเป้าหมายในการสร้างผลตอบแทนสูงสุดโดยคำนึงถึงความเสี่ยงต่อผู้ถือหุ้นของกลุ่มทิสโก้ในระยะยาว

นโยบายการบริหารความเสี่ยง

นโยบายการบริหารความเสี่ยงโดยรวมที่สำคัญที่กลุ่มทิสโก้ได้ยึดถือปฏิบัติเป็นการทั่วไปในการบริหารความเสี่ยงองค์รวมของกลุ่มทิสโก้มีดังต่อไปนี้

(1) การบริหารความเสี่ยงอย่างรวมศูนย์

กลุ่มทิสโก้มีนโยบายการบริหารความเสี่ยงที่ยึดถือหลักการบริหารความเสี่ยงแบบรวมศูนย์
โครงสร้างพื้นฐานความเสี่ยงจะถูกรวมศูนย์อยู่ที่บริษัท ทิสโก้ไฟแนนเชียลกรุ๊ป จำกัด (มหาชน)
(“บริษัท”) ซึ่งเป็นบริษัทใหญ่ของกลุ่มทิสโก้
โดยทำการรวบรวมข้อมูลฐานะความเสี่ยงจากกิจการต่างๆ ในกลุ่มทิสโก้เพื่อทำการประเมิน
กำหนดกลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ทางธุรกิจ
และกำหนดแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมในการบริหารความเสี่ยง

(2) สายธุรกิจเป็นเจ้าของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การดูแลที่เป็นอิสระ

หน่วยธุรกิจมีหน้าที่และความรับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยงของตนเองเพื่อประโยชน์สูงสุดขององค์กรและเพื่อให้เกิดความสอดคล้องกับกรอบนโยบาย
กลยุทธ์ และแนวทางการบริหารความเสี่ยงโดยรวม
หน่วยงานบริหารความเสี่ยงซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระทำหน้าที่ในการกำกับดูแลและสอบทาน
เพื่อให้มีกระบวนการติดตามและควบคุมความเสี่ยงอย่างเพียงพอ

  (3) การประเมินความเสี่ยงอย่างครบถ้วน

กลุ่มทิสโก้มีนโยบายที่จะประเมินความเสี่ยงอย่างครบถ้วนในทุกบริการหรือธุรกรรม
โดยรูปแบบในการประเมินความเสี่ยงเริ่มจากการใช้ดุลยพินิจของผู้ชำนาญการซึ่งเป็นวิธีการขั้นพื้นฐาน
ไปจนถึงระดับการวิเคราะห์ในเชิงปริมาณและสถิติ
ทั้งนี้จะพิจารณาให้เหมาะสมกับประเภทและความซับซ้อนของธุรกรรม
ระบบการประเมินความเสี่ยงมีขั้นตอนที่สำคัญ คือ การวิเคราะห์ความเสี่ยงในสถานการณ์ปกติ
และการจำลองสถานการณ์ที่ไม่ปกติ
ภายใต้การเปลี่ยนแปลงของปัจจัยความเสี่ยงในปริมาณมากอันมีผลกระทบต่อฐานะการเงินของกลุ่มทิสโก้

  (4) การบริหารและจัดสรรเงินกองทุนด้วยหน่วยวัดความเสี่ยงมาตรฐาน

เนื่องด้วยเงินกองทุนแสดงถึงระดับผลตอบแทนของผู้ถือหุ้น
ดังนั้นกลุ่มทิสโก้จึงมีนโยบายที่จะประเมินทุกปัจจัยความเสี่ยงไว้ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน คือ
เงินกองทุนความเสี่ยง ซึ่งอยู่ภายใต้หลักการ Value at Risk (VaR) โดยค่าความเสี่ยงต่างๆ
จะถูกเปลี่ยนแปลงเป็นระดับเงินกองทุนที่เหมาะสมในการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวภายใต้การกำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของกลุ่มทิสโก้
กระบวนการประเมินเงินกองทุนความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนภายใน
(Internal Capital Adequacy Assessment Process: ICAAP) ของกลุ่มทิสโก้
การกำหนดระดับเงินกองทุนความเสี่ยงนั้นมีความสำคัญในการสร้างความเข้าใจและความสอดคล้องให้เกิดขึ้นกับผู้บริหารของหน่วยธุรกิจแต่ละหน่วย
นอกจากนี้
ยังทำหน้าที่ในการรวบรวมความเสี่ยงจากทุกระดับและทุกประเภทเพื่อแสดงให้เห็นถึงภาพรวมฐานะความเสี่ยงขององค์กร
และจำเป็นอย่างยิ่งในการวางแผนและจัดสรรเงินกองทุนอย่างมีประสิทธิผลทั้งในระดับองค์กรและหน่วยธุรกิจ

(5) การบริหารระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk tolerance level)
และการจัดสรรเงินกองทุน (Capital allocation)

ภายใต้การบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม
เงินกองทุนความเสี่ยงโดยรวมจะถูกควบคุมให้ไม่เกินกว่าเงินกองทุนที่มีอยู่ของธนาคาร
ในขณะเดียวกันการประเมินความเสี่ยงในเชิงคุณภาพซึ่งไม่ได้วัดเป็นเงินกองทุนโดยตรงจะถูกกำหนดโดยระดับความเสี่ยงเชิงคุณภาพที่ยอมรับได้
เงินกองทุนความเสี่ยงจะเป็นการควบคุมและประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนเมื่อเทียบกับระดับเงินกองทุนที่ถูกจัดสรรให้กับทั้งระดับบริษัทและระดับหน่วยงาน
อย่างเหมาะสม

(6) ผลตอบแทนที่เพียงพอกับความเสี่ยง และการบริหารผลงานที่คำนึงถึงความเสี่ยง

หลักการที่สำคัญประการหนึ่งของกลุ่มทิสโก้คือการที่มีผลตอบแทนที่มีความเพียงพอสำหรับความเสี่ยงในระยะยาว
และเพื่อเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มต่อผู้ถือหุ้น องค์ประกอบความเสี่ยงต่างๆ
จะถูกนำเข้ามาใช้ในการวัดประสิทธิภาพทางธุรกิจโดยมีเป้าหมายสำคัญในการเพิ่มมูลค่าผลตอบแทนที่คำนึงถึงความเสี่ยงต่อผู้ถือหุ้น
ความเสี่ยงในด้านต่างๆ
จะถูกนำเข้ามาประกอบการพิจารณาการตั้งราคาผลิตภัณฑ์และบริการเพื่อให้ได้ผลกำไรที่ทั่วถึง
การขยายธุรกิจควรกระทำในส่วนงานที่ยังมีอัตราผลตอบแทนต่อหน่วยธุรกิจที่เพิ่มขึ้นสูงกว่าอัตราความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น

(7) การบริหารพอร์ตความเสี่ยง การกระจายความเสี่ยง และการป้องกันความเสี่ยง

การบริหารพอร์ตความเสี่ยงจะมีการกระทำอย่างต่อเนื่องโดยมีหลักการกระจายความเสี่ยงเป็นหลักการสำคัญในทุกธุรกิจของกลุ่มทิสโก้
เนื่องจากเป็นวิธีการที่สามารถลดความเสี่ยงโดยคำนึงถึงอัตราผลตอบแทน
ผู้บริหารระดับสูงและผู้จัดการของหน่วยธุรกิจทุกระดับจะนำหลักการกระจายความเสี่ยงเข้ามาใช้พิจารณาอย่างเหมาะสม
โดยจะมีการกำหนดแนวทางปฏิบัติและเพดานความเสี่ยงต่างๆ ในระดับภาพรวมและระดับรายการ

  (8) วัฒนธรรมที่ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยง

กลุ่มทิสโก้ได้ตระหนักถึงความสำคัญของความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยง
หัวหน้าของแต่ละสายธุรกิจจะต้องมีความเข้าใจเป็นอย่างดีในความเสี่ยงที่มีอยู่หรือที่จะเกิดขึ้นใหม่ในสายธุรกิจที่รับผิดชอบ
โดยต้องคำนึงถึงความเสี่ยงในด้านต่างๆที่จะมีต่อกลุ่มทิสโก้ในภาพรวมอีกด้วย

  (9) การพัฒนาแบบจำลองความเสี่ยงและการตรวจสอบความถูกต้องอย่างมีประสิทธิภาพ

แบบจำลองความเสี่ยงนั้นจะมีลักษณะที่มองไปข้างหน้า
ซึ่งคำนึงถึงโอกาสและสถานการณ์ของฐานะของสินทรัพย์ หนี้สิน
และผลการดำเนินงานของธุรกิจที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ทั้งนี้การวัดมูลค่ายุติธรรม
(Mark-to-Market) จะถูกนำไปใช้กับทุกฐานะของสินทรัพย์และหนี้สินที่เหมาะสม
สำหรับตราสารทางการเงินซึ่งมีความซับซ้อนสูง
การประเมินมูลค่าตลาดจะถูกประเมินอย่างอิสระจากหน่วยงานบริหารความเสี่ยง
ในแบบจำลองที่สำคัญสำหรับการประเมินระดับความเสี่ยงจะมีการทดสอบโดยวิธีการ
Back-testing หรือวิธีการทางสถิติอื่น ๆ อย่างเหมาะสม

  (10) การปฏิบัติตามกฎระเบียบและแนวทางที่ดี

กลุ่มทิสโก้มีนโยบายที่จะพัฒนาระบบและกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่มีความสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติที่ดีและกฎระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย
สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และกฎระเบียบอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

  (11) แนวนโยบายต่อธุรกิจหรือผลิตภัณฑ์ใหม่

การทำธุรกิจหรือการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ทุกประเภทของกลุ่มทิสโก้จะต้องถูกพิจารณาและอนุมัติโดยสายงานที่เกี่ยวข้องตามแนวนโยบายการบริหารความเสี่ยงของทางกลุ่มทิสโก้
โดยธุรกิจและผลิตภัณฑ์ใหม่ดังกล่าวจะถูกวิเคราะห์ในรูปแบบของผลตอบแทนที่เพียงพอกับความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น
การคำนึงถึงความเสี่ยงโดยรวมของกลุ่มทิสโก้ และรวมถึงความเพียงพอของเงินกองทุน

  (12) การปฏิบัติต่อรายการระหว่างกัน

การทำรายการระหว่างกลุ่มทิสโก้กับบุคคลที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์นั้น
กลุ่มทิสโก้จะพิจารณาโดยถือเสมือนเป็นรายการที่กระทำกับลูกค้าทั่วไป
โดยกลุ่มทิสโก้จะเปิดเผยข้อมูลเพื่อความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้ อย่างไรก็ตาม
การทำธุรกรรมทางธุรกิจของกลุ่มทิสโก้จะถูกควบคุมอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่างๆที่เกี่ยวข้องของทางการ

  (13) การทดสอบสภาวะวิกฤติ

การทดสอบสภาวะวิกฤติเป็นกระบวนการในการประเมินผลกระทบต่อสถานะทางการเงินของกลุ่มทิสโก้ภายใต้การจำลองสถานการณ์ที่ไม่ปกติ
ภายใต้การเปลี่ยนแปลงของปัจจัยความเสี่ยงอันมีผลกระทบต่อฐานะการเงินของกลุ่มทิสโก้ นอกจากนี้
การทดสอบสภาวะวิกฤติยังเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการบริหารจัดการความเสี่ยงทั้งทางด้านสินเชื่อ
ตลาด และสภาพคล่อง
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงจะทำหน้าที่ดูในภาพรวมของการทดสอบสภาวะวิกฤติ
โดยจะกำหนดสมมุติฐานในการทดสอบ
โดยมีหน่วยงานบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่ทดสอบร่วมกับหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้อง
และรายงานผลการทดสอบให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงรับทราบ
ซึ่งผลการทดสอบสภาวะวิกฤติได้มีส่วนช่วยในการกำหนดกลยุทธ์การบริหารจัดการความเสี่ยงในการเปลี่ยนแปลงเพดานความเสี่ยงต่างๆ
รวมไปถึงการพัฒนาแผนปฏิบัติการณ์ในสภาวะฉุกเฉิน

โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายและวัตถุประสงค์ของการบริหารความเสี่ยงในภาพรวมขององค์กร
คณะกรรมการบริษัท ทำหน้าที่ในการดูแลความเสี่ยงและระบบควบคุมภายในภาพรวมของทั้งกลุ่มทิสโก้
โดยคณะกรรมการบริหาร ภายใต้การแต่งตั้งของคณะกรรมการบริษัท
จะทำหน้าที่ดูแลทั้งความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ ความเสี่ยงโดยรวมขององค์กร
และความเสี่ยงระดับรายการของแต่ละประเภทความเสี่ยง ทั้งนี้
ผู้บริหารระดับสูงและคณะกรรมการที่ปรึกษาสำหรับธุรกิจต่างๆ
จะทำหน้าที่ดูแลการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ของทั้งองค์กรและของแต่ละสายงาน
ซึ่งจะได้รับการสนับสนุนโดยฝ่ายวางแผนและงบประมาณ
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่พิจารณากำหนดนโยบายบริหารความเสี่ยงของกลุ่มทิสโก้ให้มีมาตรฐานเดียวกัน
โดยมีฝ่ายบริหารความเสี่ยงและฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นหน่วยงานสนับสนุน
สำหรับการดูแลความเสี่ยงเฉพาะตัวในระดับรายการนั้นจะมีคณะกรรมการและผู้รับมอบอำนาจเฉพาะกิจเป็นผู้ดูแล
เช่น คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อที่มีปัญหา
และคณะกรรมการกำกับกฏเกณฑ์และการปฏิบัติงาน เป็นต้น โดยมีหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ เช่น
สำนักคณะกรรมการสินเชื่อ ฝ่ายกำกับและควบคุมภายใน และฝ่ายกฎหมาย ทั้งนี้
สายธุรกิจทุกสายจะเป็นเจ้าของความเสี่ยงและรับผิดชอบต่อการบริหารความเสี่ยงในส่วนงานของตนภายใต้นโยบายและแนวทางปฏิบัติที่กำหนดโดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการเฉพาะกิจต่างๆ
ซึ่งการดำเนินธุรกิจของธนาคารจะอยู่ภายใต้เพดานความเสี่ยงสูงสุดที่ถูกกำหนดโดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
รวมถึงวิเคราะห์การทำธุรกิจใหม่ในแต่ละสายงานภายใต้การอนุมัติของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
โดยรายการที่สำคัญในแต่ละเดือนจะถูกรายงานตรงไปยังคณะกรรมการบริหารเพื่อรับทราบ
ทั้งนี้ระบบบริหารความเสี่ยงทั้งหมดจะถูกตรวจสอบโดยคณะกรรมการตรวจสอบซึ่งรายงานตรงต่อคณะกรรมการของบริษัทเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการบริหารความเสี่ยงโดยรวม

บทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องในการบริหารความเสี่ยงมีดังนี้

-   คณะกรรมการบริษัท

คณะกรรมการดูแลให้กลุ่มทิสโก้มีกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพและความเหมาะสม
คณะกรรมการธนาคารจะพิจารณากำหนดแนวทางและนโยบายการบริหารความเสี่ยงรวมของกลุ่ม
ทั้งนี้คณะกรรมการบริษัทแม่จะพิจารณาแต่งตั้งคณะกรรมการ บริหาร
เพื่อดูแลและติดตามความเสี่ยงและกิจกรรมการบริหารความเสี่ยงของกลุ่มทิสโก้
โดยมีบทบาทที่สำคัญในการดูแลและติดตามการบริหารความเสี่ยงให้มีความเหมาะสม
รวมทั้งการกำหนดระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ เพื่อให้ผู้บริหารระดับสูงนำไปยึดปฏิบัติตามหลักการ
พื้นฐานในการประเมิน ติดตาม และควบคุมความเสี่ยง
โดยมีความสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติและเพดานความเสี่ยงภายใต้การดูแลของคณะกรรมการตรวจสอบ

-   คณะกรรมการบริษัทย่อย

ภายใต้โครงสร้างการกำกับแบบรวมกลุ่ม คณะกรรมการของบริษัทย่อยต่างๆจะทำหน้าที่ในการดูแล
และนำนโยบายบริหารความเสี่ยงในภาพรวมที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของบริษัทใหญ่มาปฏิบัติได้อย่างครบถ้วน
รวมถึงการแต่งตั้งคณะกรรมการอื่นๆให้สอดคล้องกับการปฏิบัติงานเฉพาะกิจต่างๆตามนโยบายบรรษัทภิบาลที่ได้กำหนดไว้
นอกจากนี้ยังทำหน้าที่ในการรายงานกิจกรรมการบริหารความเสี่ยงและฐานะการเงินไปยังคณะกรรมการบริหารของบริษัทใหญ่อย่างสม่ำเสมอ
โดยมีความสอดคล้องกับหลักการกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย

-   คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงที่ได้รับการแต่งตั้งจากคณะกรรมการบริหารของบริษัท
ซึ่งประกอบไปด้วยคณะผู้บริหารระดับสูงของ
กลุ่มทิสโก้ โดยมีการประชุมเป็นประจำทุกเดือน
และมีอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยงทั้งหมดขององค์กร
เพื่อให้การดูแลระบบบริหารความเสี่ยงมีประสิทธิภาพและเหมาะสม พร้อมทั้งกำหนดกลยุทธ์
กรอบนโยบาย แนวทางปฏิบัติ และฐานะความเสี่ยงที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
โดยมีฝ่ายบริหารความเสี่ยงและฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการทำหน้าที่สนับสนุนในการศึกษาวิจัยเพื่อเสนอแนวนโยบายให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้พิจารณา
พร้อมทั้งจัดทำระบบประเมินความเสี่ยงที่ได้มาตรฐานในการประเมิน วิเคราะห์
และติดตามผลการบริหารความเสี่ยงในด้านต่างๆ
เพื่อรายงานต่อผู้บริหารระดับสูงและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง นอกจากนี้
ธนาคารทิสโก้ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมบริหารความเสี่ยงของธนาคารอีกคณะหนึ่ง
ทำหน้าที่ควบคุมดูแลการรับนโยบายบริหารความเสี่ยงในภาพรวมของบริษัทใหญ่มาปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในหน่วยงานต่างๆของธนาคาร
โดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของธนาคารจะรายงานตรงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของบริษัท
ทิสโก้ไฟแนนเชียลกรุ๊ป ภายใต้หลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย

-   คณะกรรมการเฉพาะกิจและสายการควบคุมความเสี่ยงเฉพาะด้าน

คณะกรรมการเฉพาะกิจและสายการควบคุมความเสี่ยงเฉพาะด้าน
ได้รับการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ดูแลการบริหารและควบคุมความเสี่ยงในระดับรายการของความเสี่ยงประเภทต่างๆ
เช่น คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อที่มีปัญหา
ทำหน้าที่ในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อในระดับรายการ โดยมีหน่วยงานที่ให้การสนับสนุน คือ
สำนักคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ เป็นต้น
ทั้งนี้คณะกรรมการบริหารของธนาคารและคณะกรรมการของบริษัทย่อยอื่นที่ทำการอนุมัติสินเชื่อจะทำการติดตามผลการทำงานในด้านการบริหารความเสี่ยงด้านต่างๆ
เป็นประจำทุกเดือน โดยรายงานตรงต่อคณะกรรมการของธนาคาร
และคณะกรรมการบริหารของบริษัทอย่างสม่ำเสมอ

ความเสี่ยงด้านต่างๆของบริษัท

รายละเอียดเพิ่มเติมสามารถดูได้จากส่วนที่ 1 หัวข้อที่ 11 ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน
และหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 3.26

1.  ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ คือ
ความเสี่ยงที่คู่สัญญาหรือผู้กู้ยืมไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อตกลงในสัญญา
ทำให้ไม่สามารถชำระหนี้ที่มีต่อกลุ่มทิสโก้เมื่อครบกำหนดได้
หรือจงใจไม่ปฏิบัติตามสัญญาที่จะชำระหนี้ให้กับกลุ่มทิสโก้
ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อหากเกิดขึ้นโดยไม่มีหลักประกันคุ้มครองจะมีผลทำให้กลุ่มทิสโก้ต้องกันสำรองหนี้สูญมากขึ้น
อันจะส่งผลต่อกำไรสุทธิและเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้รับการแต่งตั้งให้ดูแลการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อในภาพรวมของพอร์ตสินเชื่อ
ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบในการกำหนดกลยุทธ์ หลักเกณฑ์ และข้อจำกัดต่างๆ
ในการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ รวมถึงให้ข้อเสนอแนะแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ คณะกรรมการยังมีหน้าที่ในการติดตาม
และทบทวนความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อในระดับภาพรวม
รวมถึงรายงานข้อมูลความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อที่มีความสำคัญให้แก่คณะกรรมการของแต่ละบริษัทได้รับทราบ

ในขณะที่ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อซึ่งจะอยู่ที่บริษัทลูกที่ทำธุรกิจการให้สินเชื่อ
โดยความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อเฉพาะด้านในระดับรายการของบริษัทลูกต่างๆ
อยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ
และคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อที่มีปัญหา
ซึ่งคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อจะทำหน้าที่ดูแลการพิจารณาและอนุมัติสินเชื่อ
สำหรับธุรกรรมที่มีความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำ
สามารถได้รับการพิจารณาจากบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งจากคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อเพื่อดูแลความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
นอกจากนี้ หัวหน้าสายควบคุมสินเชื่อ
ซึ่งเป็นหนึ่งในคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อจะรับผิดชอบในการควบคุมดูแลสินเชื่อที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการของแต่ละบริษัท
อีกทั้งยังมีสิทธิในการระงับการอนุมัติสินเชื่ออีกด้วย
และคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อที่มีปัญหาทำหน้าที่ติดตามและจัดการกับการค้างชำระของสินเชื่อที่มีปัญหาและสินทรัพย์รอการขายอย่างใกล้ชิด

กระบวนการประเมินความเสี่ยงที่ประกอบด้วยการจัดอันดับเครดิต การวิเคราะห์การผิดนัดชำระ
การวิเคราะห์การกระจุกตัวของสินเชื่อ
และเงินกองทุนที่ใช้ในการรองรับความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
เป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญของกลุ่มทิสโก้
โดยกลุ่มทิสโก้ได้ตระหนักถึงความสำคัญของกระบวนการประเมินความเสี่ยง ดังนั้น
การดำเนินงานด้านเครดิตทั้งหมดจะอยู่ภายใต้กระบวนการอนุมัติสินเชื่อที่เป็นมาตรฐานโดยอาศัยหลักเกณฑ์ในการจัดอันดับเครดิตของสินเชื่อต่างๆ
ในส่วนของสินเชื่อรายย่อยได้ใช้การจัดอันดับเครดิตโดยการพิจารณาถึงลักษณะที่คล้ายคลึงกันของสินเชื่อแต่ละราย
โดยอาศัยการพิจารณาข้อมูลในภาพรวม
สำหรับการพิจารณาอันดับเครดิตของสินเชื่อธุรกิจได้พิจารณาถึงลักษณะความเสี่ยงที่แตกต่างกันของแต่ละรายธุรกรรม

การจัดการด้านความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อเป็นอีกปัจจัยสำคัญในการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
หลักเกณฑ์ที่ใช้ในการควบคุมการกระจุกตัวของสินเชื่อได้ถูกจัดทำโดยคำนึงถึงความเหมาะสมและสอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจและเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้

กลุ่มทิสโก้มีมาตรการและข้อจำกัดของการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อที่ทั่วถึงและรัดกุม
ซึ่งดูแลความเสี่ยงทั้งในระดับภาพรวมของพอร์ตสินเชื่อและระดับรายการ รวมถึงการติดตาม
และจัดการกับสินเชื่อที่มีปัญหาและสินทรัพย์รอการขาย
ปัจจัยความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อที่สำคัญมีดังต่อไปนี้

1.  ความเสี่ยงจากการด้อยคุณภาพของสินเชื่อ

ในปี 2553 อัตราส่วนหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ต่อสินเชื่อรวมของกลุ่มทิสโก้ลดลงจากร้อยละ 2.5 ณ
สิ้นปี 2552 เป็นร้อยละ 1.8 ตามสภาพเศรษฐกิจที่เริ่มปรับตัวดีขึ้น
ประกอบกับการบริหารจัดการด้านเครดิตที่มีความระมัดระวัง
รวมไปถึงการบริหารจัดการสินเชื่อด้อยคุณภาพอย่างมีประสิทธิภาพผ่านเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงอันทันสมัย
และมีการติดตามชำระหนี้ ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และตัดจำหน่ายหนี้สูญที่รัดกุม
โดยมีหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของสินเชื่อรายย่อยในอัตราร้อยละ 1.5
และหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของสินเชื่อธุรกิจในอัตราร้อยละ 1.9 ทั้งนี้
หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ทั้งหมดมีจำนวน 2,654.08 ล้านบาท ลดลง 152.49 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 5.4 แบ่งเป็นของธนาคารจำนวน 2,359.00 ล้านบาท และบริษัทย่อยอื่นจำนวน
295.08 ล้านบาท

กลุ่มทิสโก้ใช้วิธีการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับพอร์ตสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ ตามหลักเกณฑ์
Collective Approach ซึ่งจะตั้งสำรองตามค่าความสูญเสียที่น่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอีก 12
เดือนข้างหน้า (Expected Loss) จากพอร์ตสินเชื่อดังกล่าว
โดยใช้ข้อมูลสถิติหนี้เสียของพอร์ตสินเชื่อในอดีตประกอบกับการปรับปรุงข้อมูลให้เข้ากับสภาวะเศรษฐกิจในอนาคต
โดยกลุ่มทิสโก้มียอดสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและค่าเผื่อการปรับมูลค่าจากการปรับโครงสร้างหนี้ทั้งสิ้นจำนวน
4,162.02 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 156.8 ของยอดหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้
โดยเงินสำรองเป็นส่วนของธนาคารจำนวน 3,859.41 ล้านบาท
แบ่งเป็นสำรองหนี้สูญเฉพาะรายสำหรับหนี้จัดชั้นจำนวน 1,508.58 ล้านบาท
และเป็นยอดสำรองหนี้สูญทั่วไปจำนวน 2,350.83 ล้านบาท
ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของธนาคารแห่งประเทศไทยที่เท่ากับ 1,787.68 ล้านบาท
ตามนโยบายการตั้งสำรองอย่างระมัดระวัง เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น

2.  ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 กลุ่มทิสโก้มีสินเชื่อเช่าซื้อและสินเชื่อธุรกิจ ในสัดส่วนร้อยละ 70.8
และ 21.3 ของสินเชื่อรวม ตามลำดับ โดยในส่วนของสินเชื่อเช่าซื้อจำนวน 106,047.24
ล้านบาท มีการกระจุกตัวของสินเชื่ออยู่ในระดับต่ำมาก และกลุ่มลูกหนี้เช่าซื้อรายใหญ่ 10
รายแรกมีมูลค่ารวมกันเพียงจำนวน 81.50 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.08
ของเงินให้สินเชื่อเช่าซื้อ หรือร้อยละ 0.06 ของเงินให้สินเชื่อรวม

สำหรับสินเชื่อธุรกิจ มีการให้สินเชื่อแก่ภาคธุรกิจต่างๆ ได้แก่ อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์
จำนวน 10,996.33 ล้านบาท ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง จำนวน 6,374.43 ล้านบาท
ธุรกิจสาธารณูปโภคและการบริการ จำนวน 4,905.58 ล้านบาท
และธุรกิจการเกษตรและเหมืองแร่ 155.24 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 49.0 ร้อยละ 28.4 ร้อยละ
21.9 และร้อยละ 0.7 ของสินเชื่อธุรกิจ และร้อยละ 7.3 ร้อยละ 4.3 ร้อยละ 3.3 ละร้อยละ
0.1 ของสินเชื่อรวมตามลำดับ ทั้งนี้ ถ้าวัดจากการให้สินเชื่อธุรกิจแก่กลุ่มลูกหนี้รายใหญ่ 10
รายแรกที่มีมูลค่ารวม 14,206.89 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 9.8 ของสินเชื่อรวม
ซึ่งพิจารณาเห็นว่ามีการกระจุกตัวของสินเชื่อธุรกิจอยู่บ้างในธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ อย่างไรก็ตาม
เงินให้สินเชื่อธุรกิจเป็นสินเชื่อมีหลักประกันเกือบทั้งจำนวน
โดยกลุ่มทิสโก้มีกระบวนการบริหารความเสี่ยงต่างๆ
เพื่อควบคุมความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ
โดยมีกระบวนการพิจารณาเครดิตซึ่งจะพิจารณาโครงการที่มีสัดส่วนเงินกู้เทียบกับมูลค่าของหลักประกันที่เหมาะสมเพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่สามารถยอมรับได้
และกลุ่มทิสโก้ยังจัดให้มีการประเมินและติดตามมูลค่าหลักประกันอย่างสม่ำเสมอ
นอกจากนี้กลุ่มทิสโก้ยังมีขั้นตอนต่างๆ ในการควบคุมการเบิกจ่ายเงินกู้อย่างมีประสิทธิภาพ
รวมถึงให้มีการติดตามคุณภาพของสินทรัพย์อย่างต่อเนื่อง

3.  ความเสี่ยงจากหลักประกัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 เงินให้สินเชื่อส่วนใหญ่ของกลุ่มเป็นสินเชื่อจากธนาคารทิสโก้ซึ่ง
ในส่วนของธนาคารร้อยละ 90.3 ของเงินให้สินเชื่อในส่วนของธนาคารทั้งสิ้น
เป็นสินเชื่อมีหลักประกัน สำหรับสินเชื่อเช่าซื้อ ทรัพย์สินที่ให้เช่าซื้อยังถือเป็นกรรมสิทธิ์ของกลุ่มทิสโก้
ดังนั้นหากผู้เช่าซื้อไม่ชำระเงินตามกำหนดภายใต้หลักเกณฑ์และกฎหมายที่กำหนด
กลุ่มทิสโก้สามารถดำเนินการเข้ายึดและครอบครองทรัพย์สินได้ในทันที
ภายหลังจากได้เข้าครอบครองทรัพย์สินที่ให้เช่าซื้อ
การจำหน่ายต่อในตลาดรองมีระยะเวลาค่อนข้างสั้น
ซึ่งสามารถกระทำให้เสร็จสิ้นได้ภายในระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 1 เดือน

ปัจจัยความเสี่ยงต่อหลักประกันของสินเชื่อเช่าซื้อ คือ มูลค่าของรถยนต์เก่า
เนื่องจากรถยนต์เป็นทรัพย์สินเช่าซื้อหลักที่กลุ่มทิสโก้จะเข้ายึดและจำหน่ายต่อในตลาดรถยนต์เก่า
แล้วนำเงินที่ได้จากการจำหน่ายมาชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้น
หากมูลค่าของรถยนต์เก่าลดลงมากเกินไป อาจทำให้ได้เงินจากการขายหลักประกันไม่คุ้มมูลหนี้
และส่งผลเสียหายต่อกำไรและเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้ มูลค่าของรถยนต์เก่าขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย
ประกอบด้วย สภาพความต้องการรถยนต์เก่าโดยรวม ประเภทและยี่ห้อของรถ
และปัจจัยด้านภาษีรถยนต์ที่อาจมีผลกระทบต่อราคาขายรถใหม่

อย่างไรก็ตาม จากประวัติการยึดและจำหน่ายหลักประกันของการเช่าซื้อรถยนต์
กลุ่มทิสโก้สามารถเรียกคืนการชำระเงินจากการจำหน่ายทรัพย์สินได้ในอัตราโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ
70.0 ถึง 90.0 ของมูลหนี้คงค้าง ซึ่งจัดเป็นอัตราที่สูง
ทำให้ผลกระทบต่อกำไรของหนี้เสียลดน้อยลงมาก นอกจากนี้
กลุ่มทิสโก้ได้ดำเนินการเพื่อลดความเสี่ยงด้วยการติดตามราคารถยนต์เก่าอย่างต่อเนื่อง
การเน้นปล่อยสินเชื่อให้มีมูลค่าหลักประกันสูงกว่ามูลหนี้อยู่ตลอดเวลา
การเรียกเงินดาวน์โดยเฉลี่ยในระดับที่เหมาะสม
และการเน้นปล่อยสินเชื่อสำหรับรถยนต์ที่มีตลาดรองที่ดี

สำหรับสินเชื่อธุรกิจและสินเชื่อเพื่อการเคหะ หลักประกันส่วนใหญ่ของกลุ่มทิสโก้เป็นอสังหาริมทรัพย์
ซึ่งสามารถนำมาใช้หักการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของสินเชื่อด้อยคุณภาพได้
กลุ่มทิสโก้ได้ดำเนินการประเมินราคาหลักประกันตามแนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทย
โดยส่วนของธนาคารมีสัดส่วนมูลค่าหลักประกันที่ใช้หักมูลหนี้ของสินเชื่อด้อยคุณภาพในการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญคิดเป็นร้อยละ
23.9 ของเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพสำหรับสินเชื่อธุรกิจและสินเชื่อเพื่อการเคหะทั้งหมด

กลุ่มทิสโก้มีความเสี่ยงจากมูลค่าของหลักประกันที่เป็นอสังหาริมทรัพย์เหล่านี้
โดยมูลค่าของอสังหาริมทรัพย์จะขึ้นอยู่กับสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจเป็นหลัก
การถดถอยของเศรษฐกิจอาจทำให้มูลค่าของอสังหาริมทรัพย์ลดลง
ซึ่งอาจส่งผลให้กลุ่มทิสโก้ต้องเพิ่มการกันเงินสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
อันจะส่งผลต่อกำไรสุทธิและเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้ นอกจากนี้ การเข้าครอบครองหลักประกัน
ยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายและการบังคับคดีที่ยุ่งยากและใช้เวลานาน
อย่างไรก็ตามกลุ่มทิสโก้ได้ติดตามขั้นตอนการทำงานด้านการบังคับคดีอย่างใกล้ชิด

4.  ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของสินทรัพย์รอการขาย

ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของสินทรัพย์รอการขายเกิดจากการด้อยค่าของมูลค่าทรัพย์สินที่ยึดคืนจากลูกหนี้ค้างชำระเป็นเวลานาน
หรือลูกหนี้ที่มีการปรับโครงสร้างหนี้ จากราคาทุนหรือมูลค่าที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า
โดยกลุ่มทิสโก้มีสินทรัพย์รอการขาย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
ซึ่งมีมูลค่าตามราคาต้นทุนทางบัญชีสุทธิหลังหักค่าเผื่อการด้อยค่า 21.40 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ
0.01 ของสินทรัพย์รวม และค่าเผื่อการด้อยค่าคิดเป็นร้อยละ 93.8
ของมูลค่าสินทรัพย์รอการขายตามราคาต้นทุนทางบัญชี ลดลงจาก 49.17 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2552
ทั้งนี้เนื่องมาจากการสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าที่เพิ่มขึ้น
ประกอบกับมีการขายสินทรัพย์ออกไปในบางส่วน
เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงจากการด้อยค่าของสินทรัพย์รอการขาย

2.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคา

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคา คือ
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของราคาของตราสาร และอัตราดอกเบี้ย
ซึ่งจะมีผลทำให้เกิดความผันผวนต่อรายได้หรือเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้
หรือการเปลี่ยนแปลงในมูลค่าปัจจุบันของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินของกลุ่มทิสโก้

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคา

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงรับผิดชอบในการบริหารและควบคุมความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคา
โดยหน่วยธุรกิจที่เกี่ยวข้องมีหน้าที่ในการบริหารจัดการความเสี่ยงพอร์ตของหน่วยธุรกิจนั้นภายใต้หลักเกณฑ์และข้อจำกัดที่กำหนดโดยคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
หน่วยงานกำกับดูแลความเสี่ยงเฉพาะด้านถูกจัดตั้งเพื่อมีหน้าที่ในการดูแลธุรกรรมที่มีความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาสูงในด้านต่างๆ
เช่น การกำหนดหลักเกณฑ์การลงทุน อำนาจในการตัดสินใจลงทุน และคู่ค้า เป็นต้น

เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
แนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาที่เหมาะสมจะถูกนำมาประยุกต์ใช้
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาของทั้งสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินของกลุ่มทิสโก้จะถูกประเมินโดยแบบจำลอง
Value at Risk รวมถึงวิธีการที่เหมาะสมกับลักษณะของความเสี่ยงแต่ละประเภท
นอกจากนี้บริษัทยังได้ใช้กระบวนการ Back Testing ในการตรวจสอบความถูกต้องของแบบจำลอง
Value at Risk และการประเมินความเสี่ยงภายใต้ภาวะวิกฤติ (Stress Testing)
เพื่อใช้ประกอบการวัดความเสี่ยงในกรณีที่ตัวแปรจากแบบจำลองได้ถูกกำหนดให้อยู่ในเหตุการณ์ที่เลวร้ายที่สุด
ทั้งนี้วัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรมรวมถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์จะต้องได้รับการประเมินความเสี่ยงและบริหารจัดการอย่างเพียงพอ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยจะถูกวิเคราะห์ในรูปของการกำหนดการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สินของกลุ่มทิสโก้ที่ไม่พร้อมกัน
(Interest Rate Mismatch)
และผลกระทบที่เกิดกับรายได้ดอกเบี้ยสุทธิของกลุ่มทิสโก้ภายใต้สถานการณ์จำลองต่างๆ

ฐานะความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาที่มีความซับซ้อน เช่น ตราสารอนุพันธ์
จะถูกบริหารจัดการด้วยความระมัดระวัง
ซึ่งความเสี่ยงด้านอนุพันธ์จะถูกวิเคราะห์โดยพิจารณาความเสี่ยงพื้นฐานเพื่อเข้าใจถึงสถานะความเสี่ยงได้อย่างชัดเจน
นอกจากนี้นโยบายบริหารความเสี่ยงทางด้านตราสารอนุพันธ์ได้ถูกจัดทำขึ้นเพื่อให้การควบคุมและบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับความซับซ้อนของตราสารอนุพันธ์นั้น
ปัจจัยความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาที่สำคัญ มีดังต่อไปนี้

1.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าตราสารทุน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 กลุ่มทิสโก้มีเงินลงทุนสุทธิในตราสารทุนเป็นจำนวน 2,039.17
ล้านบาท แบ่งเป็นตราสารทุนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มีมูลค่าตามราคาตลาดจำนวน
1,415.34 ล้านบาท
และตราสารทุนที่ไม่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มีมูลค่าตามราคาต้นทุนทางบัญชีสุทธิหลังหักค่าเผื่อการด้อยค่าจำนวน
623.82 ล้านบาท

ในปี 2553 กลุ่มทิสโก้ได้กำไรจากการลงทุนในหลักทรัพย์เป็นจำนวนทั้งสิ้น 61.03 ล้านบาท
นอกจากนี้ กลุ่มทิสโก้ยังมีส่วนกำไรระหว่างมูลค่ายุติธรรมตามราคาตลาดของหลักทรัพย์จดทะเบียน ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2553 กับราคาทุนของหลักทรัพย์
ที่ไม่ได้รับรู้ตามมาตรฐานการลงบัญชีหลักทรัพย์เผื่อขายจำนวน 278.34 ล้านบาท

(1) ความเสี่ยงจากตราสารทุนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

  สำหรับเงินลงทุนในตราสารทุนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
  กลุ่มทิสโก้มีความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาหลักทรัพย์ในตลาด โดยมีเงินลงทุนเผื่อขาย
  (Available for Sale) จำนวน 1,415.34 ล้านบาท
  ซึ่งจะส่งผลต่อกำไรขาดทุนของกลุ่มทิสโก้ก็ต่อเมื่อมีการขายหลักทรัพย์ออกไป อย่างไรก็ตาม
  ปัจจัยความเสี่ยงต่อการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของราคาจะส่งผลกระทบกับเงินกองทุนในส่วนของผู้ถือหุ้นทันที
  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
  กลุ่มทิสโก้มีส่วนต่างจากการตีมูลค่าตามราคาตลาดกับราคาต้นทุนของเงินลงทุนเผื่อขาย
  เป็นจำนวน 278.34 ล้านบาท ที่ยังไม่รับรู้เป็นกำไร เมื่อเทียบกับสิ้นปี 2552 จำนวน 45.72
  ล้านบาท ที่ยังไม่รับรู้เป็นขาดทุน

  กลุ่มทิสโก้ได้นำเอาแบบจำลอง Value at Risk
  มาใช้วัดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาของเงินลงทุนในหลักทรัพย์จดทะเบียน
  และรายงานให้กับผู้บริหารระดับสูงในสายงานที่เกี่ยวข้องและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นรายวัน
  Value at Risk บอกถึงผลขาดทุนสูงสุดของพอร์ตเงินลงทุนที่สามารถเกิดขึ้น ณ
  ระดับความเชื่อมั่นและช่วงระยะเวลาที่กำหนดในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
  เงินลงทุนในหลักทรัพย์จดทะเบียนของกลุ่มทิสโก้มีค่า Value at Risk สำหรับระยะเวลา 1 วัน
  และ ณ ความเชื่อมั่นร้อยละ 99.0 เท่ากับ 442.70 ล้านบาท ลดลงเมื่อเทียบกับ 487.26
  ล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
  สาเหตุหลักมาจากการลดลงของสภาวะความผันผวนในตลาดหลักทรัพย์ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อมูลค่าความเสี่ยงของเงินลงทุน
  นอกจากนี้ กลุ่มทิสโก้ยังได้กำหนด วงเงินการเตือนความเสี่ยง (Trigger Limits)
  ประเภทต่างๆ เพื่อใช้ในการควบคุมและติดตามความเสี่ยง เช่น วงเงินการกระจุกตัว
  วงเงินจำกัดขาดทุน เป็นต้น

(2) ความเสี่ยงจากตราสารทุนที่ไม่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

  กลุ่มทิสโก้มีเงินลงทุนทั่วไปในหลักทรัพย์ประเภททุนที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์เป็นจำนวน
  623.82 ล้านบาท ลดลงเล็กน้อยจาก 631.36 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2552

  ปัจจุบันกลุ่มทิสโก้ไม่มีนโยบายที่จะลงทุนเพิ่มเติมในหลักทรัพย์ที่ไม่จดทะเบียน
  แต่มุ่งเน้นการติดตามคุณภาพของหลักทรัพย์อย่างต่อเนื่อง
  และขายหลักทรัพย์ออกเมื่อมีโอกาสที่เหมาะสม

1.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
ความเสี่ยงจากโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ย และความเสี่ยงจากมูลค่าตลาดตราสารหนี้

(1) ความเสี่ยงจากโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ย

  ความเสี่ยงจากโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ย
  เกิดจากการกำหนดการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สินของกลุ่มทิสโก้ที่ไม่พร้อมกัน
  (Interest Rate Mismatch) ซึ่งหากอัตราดอกเบี้ยในตลาดเปลี่ยนแปลงไป
  อาจทำให้ต้องรับภาระต้นทุนดอกเบี้ยจ่ายที่สูงขึ้นเมื่อเทียบกับดอกเบี้ยรับ
  ส่งผลทำให้ส่วนต่างของอัตราดอกเบี้ยที่ได้รับลดลง
  และกระทบต่อกำไรและเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้ได้

  คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
  ทำหน้าที่เป็นเสมือนคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินในการควบคุมดูแลการบริหารความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยที่เกิดจากความแตกต่างของโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยดังกล่าว
  โดยควบคุมดูแลโครงสร้างกำหนดเวลาของสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ย
  ให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
  กลุ่มทิสโก้มีโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ย แบ่งตามระยะเวลาการเปลี่ยนดอกเบี้ยดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

  ----------- ------------------ ------------------ ------------------ ------------------- --------------
  สินทรัพย์      เปลี่ยนดอกเบี้ยภายใน 1 เปลี่ยนดอกเบี้ยภายใน   เปลี่ยนดอกเบี้ยภายใน   เปลี่ยนดอกเบี้ยภายหลัง 2 รวม
  และหนี้สิน     เดือน               2-12 เดือน          1-2 ปี              ปี                   

  สินทรัพย์      31,667.90          43,424.33          33,676.84          46,908.13           155,677.20

  หนี้สิน        (72,164.86)        (53,578.00)        (6,295.52)         (13,232.78)         (145,217.17)

  ส่วนต่าง      (40,496.96)        (10,153.67)        27,381.32          33,675.35           10,406.03
  ----------- ------------------ ------------------ ------------------ ------------------- --------------

  ทั้งนี้กลุ่มทิสโก้มีส่วนต่างของสินทรัพย์และหนี้สินในระยะเปลี่ยนดอกเบี้ยภายใน 1
  เดือนโดยมีหนี้สินมากกว่าสินทรัพย์เป็นจำนวน 40,496.96 ล้านบาท
  โดยหนี้สินที่มีระยะเปลี่ยนแปลงดอกเบี้ยภายใน 1
  เดือนนั้นประกอบด้วยบัญชีออมทรัพย์และกระแสรายวัน และตั๋วแลกเงินระยะสั้น ร้อยละ 41.82
  โดยหากนำความแตกต่างของโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยมาคำนวณ
  จะพบว่ากลุ่มทิสโก้มีความเสี่ยงต่อการขึ้นของอัตราดอกเบี้ยอยู่เล็กน้อย
  ซึ่งกลุ่มทิสโก้คาดว่าในภาวะการณ์ปัจจุบัน อัตราดอกเบี้ยในตลาดยังคงมีแนวโน้มคงที่
  หรือเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย

(2) ความเสี่ยงจากมูลค่าตลาดของตราสารหนี้

  ความเสี่ยงจากมูลค่าตลาดของตราสารหนี้
  เกิดจากการที่มูลค่าตลาดของตราสารหนี้ประเภทกำหนดอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่อาจลดลง
  เนื่องมาจากการขึ้นของอัตราดอกเบี้ย เพราะอัตราผลตอบแทนของตราสารหนี้ในตลาดสูงขึ้น
  ราคาตลาดของตราสารหนี้จึงต้องปรับลดลงเพื่อให้ผลตอบแทนเท่ากับตลาด

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 กลุ่มทิสโก้มีเงินลงทุนในตราสารหนี้รวม 2,800.06 ล้านบาท
  ซึ่งเพิ่มขึ้นจำนวน 712.49 ล้านบาท เมื่อเทียบกับ ณ สิ้นปี 2552
  โดยมีค่าระยะเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Duration) ของพันธบัตรเฉลี่ยอยู่ที่ 0.11 ปี
  ขณะที่มีค่าระยะเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Duration) ของหุ้นกู้เฉลี่ยอยู่ที่ 2.11 ปี โดยลดลงจาก
  ณ สิ้นปี 2552 ซึ่งอยู่ที่ 0.21 ปี และ 2.96 ปี ตามลำดับ
  อันเป็นผลจากการลงทุนในพันธบัตรและหุ้นกู้เอกชนระยะยาวลดลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา
  อย่างไรก็ตาม
  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาของเงินลงทุนในตราสารหนี้ยังจัดว่าอยู่ในเกณฑ์ต่ำ
  และยังคงเป็นไปตามวัตถุประสงค์ในการรักษาสภาพคล่องให้เป็นไปตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

3.  ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง คือ
ความเสี่ยงที่กลุ่มทิสโก้ไม่สามารถปฏิบัติตามภาระผูกพันในการชำระเงินเมื่อครบกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสด
หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนใหม่มาให้ได้เพียงพอต่อความต้องการภายในระยะเวลาที่กำหนดซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อธนาคารได้
ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเกิดจากปัจจัยทั้งภายในและภายนอก
โดยปัจจัยภายในขึ้นอยู่กับโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สิน
และการสำรองสินทรัพย์สภาพคล่องเพื่อนำมาใช้รองรับความต้องการ
ส่วนปัจจัยภายนอกขึ้นอยู่กับภาวะสภาพคล่องของตลาดและความเชื่อมั่นของผู้ฝากเงินเป็นหลัก

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอยู่ภายใต้การดูแลของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
โดยหน่วยธุรกิจที่เกี่ยวข้องจะมีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดการฐานะสภาพคล่องในแต่ละวัน
ให้สอดคล้องและเป็นไปตามนโยบายบริหารความเสี่ยงของกลุ่มทิสโก้ รวมถึงตามเกณฑ์ของทางการ

นโยบายหลักในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องประกอบด้วย
การบริหารจัดการโครงสร้างกระแสเงินสด การกระจุกตัวของเงินฝาก สินทรัพย์สภาพคล่อง
รวมถึงแผนฉุกเฉินเพื่อการบริหารสภาพคล่องในยามวิกฤติ (Emergency Contingency Plan)
กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องได้พิจารณาถึงสภาพคล่องในตลาด
รวมทั้งผลกระทบต่อสถานะความเสี่ยงของกลุ่มทิสโก้ในกรณีที่เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้คาดการณ์ขึ้น
ในส่วนของความเสี่ยงจากความไม่สอดคล้องกันของกระแสเงินสดจากสินทรัพย์และหนี้สินตามอายุสัญญา
(Maturity Mismatch) และระดับของสินทรัพย์สภาพคล่องจะต้องถูกติดตามอย่างสม่ำเสมอ
การจัดหาแหล่งเงินทุนและการกระจุกตัวของแหล่งเงินทุนจะต้องถูกวางแผนเพื่อให้ความเสี่ยงและผลตอบแทนอยู่ในระดับที่เหมาะสม
นอกจากนี้แผนฉุกเฉินสำหรับการบริหารจัดการสภาพคล่องในภาวะวิกฤติเศรษฐกิจได้ถูกจัดทำขึ้นเพื่อให้สามารถนำมาใช้ได้ทันเวลา

สำหรับสินทรัพย์สภาพคล่อง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 กลุ่มทิสโก้มีสินทรัพย์สภาพคล่องทั้งสิ้นจำนวน
16,073.58 ล้านบาท ประกอบด้วยเงินสดจำนวน 903.31 ล้านบาท เทียบกับ 826.53 ล้านบาท
ณ สิ้นปี 2552 รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงินสุทธิจำนวน 12,545.40 ล้านบาท เทียบกับ
12,708.24 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2552 และเงินลงทุนชั่วคราว-สุทธิ 2,624.87 ล้านบาท เทียบกับ
2,628.12 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2552

กลุ่มทิสโก้มีความเสี่ยงจากความไม่สอดคล้องกันของสินทรัพย์และหนี้สินในระยะสั้นตามอายุสัญญา
(Maturity Mismatch) อยู่ในระดับปานกลาง
โดยหลังจากปรับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นในอดีตของเจ้าหนี้และลูกหนี้เมื่อครบกำหนดสัญญาแล้ว เช่น
การไม่ได้รับเงินตามสัญญา หรือการฝากต่อเมื่อครบกำหนด
ซึ่งความไม่สอดคล้องกันของสินทรัพย์และหนี้สินในระยะสั้นตามอายุสัญญาที่ไม่เกิน 1 ปี
พบว่าธนาคารมีสินทรัพย์ตามอายุสัญญามากกว่าหนี้สินตามอายุสัญญาเป็นจำนวน 24,341.40 ล้านบาท
นอกจากนี้ธนาคารยังมีวงเงินกู้ยืมในกรณีฉุกเฉิน กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
รวมถึงเงินกู้ยืมระหว่างธนาคาร ซึ่งเพียงพอที่จะรองรับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้

เพื่อเป็นการเพิ่มทางเลือกในการลงทุนที่หลากหลายสำหรับลูกค้าของธนาคารและกลุ่มทิสโก้
รวมทั้งเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและความหลากหลายของการบริหารจัดการโครงสร้างเงินทุน ณ วันที่
31 ธันวาคม 2553 ธนาคารมีหุ้นกู้ระยะยาว รวมมูลค่าคงเหลือทั้งสิ้น 7,000 ล้านบาท
และมีตั๋วแลกเงินรวมมูลค่า 72,513.37 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทมีตั๋วแลกเงินรวมมูลค่า 3,345.08
ล้านบาท

3.  ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากความผิดพลาดหรือความไม่เพียงพอของกระบวน การทำงาน บุคลากร
ระบบงาน หรือปัจจัยภายนอก อันเป็นผลให้เกิดความเสียหายทั้งที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน เช่น
ชื่อเสียงและการสูญเสียโอกาสทางธุรกิจของกลุ่ม ทิสโก้ โดยในปี 2553
กลุ่มทิสโก้ได้มีการขยายการดำเนินธุรกิจออกไปในหลาย ๆ ด้าน
ทั้งที่เป็นการขยายช่องทางการดำเนินธุรกิจที่ดำเนินการอยู่แล้ว รวมไปถึงธุรกิจใหม่
ซึ่งส่งผลให้ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของธุรกิจ อย่างไรก็ตาม
กลุ่มทิสโก้ได้จัดทำหลักเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงสำหรับธุรกิจใหม่ขึ้นเพื่อตรวจสอบและให้มั่นใจว่าความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นอยู่ในระดับที่รับได้
ในส่วนของความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนของการปฏิบัติซึ่งหน่วยงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ,
หน่วยงานกำกับ, กฎหมาย รวมทั้งหน่วยงานเพิ่มผลผลิต ซึ่งทั้งหมดเป็นหน่วยงานภายใต้บริษัทใหญ่
สามารถสร้างความมั่นใจได้ว่ากระบวนการควบคุมที่รัดกุมและรอบคอบได้ถูกนำมาใช้
และเหมาะสมกับความเสี่ยงที่เกิดขึ้น

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

กลุ่มทิสโก้ดำเนินธุรกิจด้านการเงินหลายประเภท จึงมีความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานที่แตกต่างกันไป
ความเสี่ยงส่วนใหญ่ได้ถูกจัดการผ่านกระบวนการควบคุมภายในที่รัดกุม
และโครงสร้างองค์กรและการวางบทบาทหน้าที่ที่เหมาะสม โดยให้เกิดกลไกตรวจวัดเพื่อสร้างสมดุล
(Check and Balance) ที่ดี
นอกจากนี้กลุ่มทิสโก้ยังยึดมั่นในการสร้างความตระหนักถึงเรื่องความรับผิดชอบและความระมัดระวังที่เกี่ยวกับข้องกับความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานให้แก่พนักงานของกลุ่มทิสโก้ทุกคน

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของบริษัทใหญ่
เป็นผู้วางกรอบและแผนการประเมินและควบคุมความเสี่ยงโดยรวม
โดยมีหน่วยงานบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการทำหน้าที่สนับสนุนและผลักดันให้ทุกหน่วยงานปฏิบัติตามกรอบนโยบายที่กำหนดไว้
รวมถึงจัดวางระบบควบคุมภายในสำหรับแต่ละธุรกิจอย่างพอเพียง
หน่วยงานกำกับผู้ดูแลทำหน้าที่ดูแลให้หน่วยธุรกิจปฏิบัติตามกฎระเบียบและข้อบังคับของทางการ
นอกจากนี้ระบบควบคุมภายในและบริหารความเสี่ยงทั้งหมด
ยังถูกตรวจสอบโดยคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
ซึ่งรายงานตรงต่อคณะกรรมการบริษัทในการปฏิบัติตามข้อกำหนดของ Basel II
รวมถึงกฎเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

กลุ่มทิสโก้กำหนดให้ระบุและประเมินความเสี่ยงในการปฏิบัติการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับใช้ในการวิเคราะห์หาสาเหตุข้อผิดพลาดและหาวิธีการจัดการความเสี่ยงเหล่านั้น
โดยการประเมินความเสี่ยงนี้
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะร่วมมือกับทุกๆหน่วยงานเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนมากที่สุด
เมื่อได้วิธีการจัดการความเสี่ยงแล้ว
แต่ละหน่วยงานจะกำหนดเป็นส่วนหนึ่งของแผนการพัฒนาหน่วยงาน
และกำหนดตัวชี้วัดต่างๆเพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาสม นอกจากนี้
กลุ่มทิสโก้ยังได้กันสำรองเงิน
เพื่อเป็นเงินกองทุนสำหรับรองรับความเสี่ยงจากการปฏิบัติการตามมาตรฐานของธนาคารแห่งประเทศไทยอีกด้วย

ในระดับปฏิบัติการ หากเกิดข้อผิดพลาดใดๆ
ข้อมูลข้อผิดพลาดและรายละเอียดที่สำคัญต่างๆจะถูกบันทึกเข้าในระบบจัดการความเสียหาย
เพื่อใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการประเมินความเสี่ยงรอบถัดไป ทั้งนี้
ระบบจัดการความเสียหายยังมีส่วนช่วยให้กลุ่มทิสโก้มั่นใจได้ว่า ข้อผิดพลาดต่างๆที่เกิดขึ้น
จะได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมตามระดับอำนาจความรับผิดชอบของผู้ปฏิบัติงาน
และภายในระยะเวลาที่สามารถทำให้ความเสียหายต่างๆอยู่ในวงจำกัดได้

นอกจากนี้
กลุ่มทิสโก้ยังได้เตรียมพร้อมรองรับความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานอันเกิดจากเหตุการณ์ความเสียหายรุนแรงที่อาจทำให้การดำเนินงานทางธุรกิจตามปกติหยุดชะงัก
โดยกลุ่มทิสโก้ได้จัดทำแผนฉุกเฉินสำหรับระบบงานที่สำคัญทุกระบบขึ้น ร่วมกับแผน IT Disaster
Recovery ที่มีอยู่เดิม เพื่อควบคุม
และมั่นใจว่าระบบงานที่สำคัญสามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง

1.  ความเสี่ยงจากการปฏิบัติการ

เมื่อพิจารณาความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของกลุ่มทิสโก้ตามโอกาสเกิดความเสียหายและระดับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
พบว่าในภาพรวมความเสี่ยงที่มีอยู่ ส่วนใหญ่จัดอยู่ในเกณฑ์ระดับความเสียหายต่ำถึงปานกลาง
(ความเสียหายต่ำกว่าร้อยละ 0.05 ของกำไรสุทธิต่อปี และไม่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจในระยะยาว)
ซึ่งความเสี่ยงเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะกระทบด้านชื่อเสียงมากกว่าด้านตัวเงิน
และถูกจำกัดไว้ไม่ให้กระจายไปสู่วงกว้างได้ โดยในภาพรวมของกลุ่มทิสโก้
อัตราข้อผิดพลาดในการทำงานที่เกิดขึ้นในช่วงปี 2553 มีน้อยกว่า 0.1% ของจำนวนรายการทั้งหมด
โดยข้อผิดพลาดส่วนใหญ่เป็นเรื่องข้อผิดพลาดในการบันทึกข้อมูลรายการ
ข้อผิดพลาดในการทำรายการตามคำสั่งลูกค้าภายในระยะเวลาที่กำหนด
และการหยุดชะงักของระบบต่างๆ เช่น ระบบ ATM อย่างไรก็ตาม
กลุ่มทิสโก้ยังมีความเสี่ยงอีกเล็กน้อยที่จัดอยู่ในเกณฑ์ระดับความเสียหายค่อนข้างสูงถึงสูง ได้แก่
ความเสี่ยงจากทุจริต ความเสี่ยงจากธุรกิจหยุดชะงักร้ายแรง และความเสี่ยงที่เกิดกับลูกค้ารายใหญ่
ซึ่งความเสี่ยงเหล่านี้จะถูกควบคุมดูแลเป็นพิเศษเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นหรือถ่ายโอนความเสี่ยงไปยังผู้รับประกันความเสี่ยง

เมื่อพิจารณาในระดับสายธุรกิจ ความเสี่ยงของสายสายสินเชื่อรายย่อย
ส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มโอกาสเกิดข้อผิดพลาดสูง ผลกระทบต่ำถึงปานกลาง เช่น
ข้อผิดพลาดในการบันทึกข้อมูลรายการต่างๆ
หรือข้อผิดพลาดในการทำรายการตามคำสั่งลูกค้าภายในระยะเวลาที่กำหนด ความเสี่ยงกลุ่มนี้
ส่วนใหญ่ไม่ทำให้เกิดข้อผิดพลาดที่เป็นตัวเงินเนื่องจากสามารถเรียกคืนได้
ยกเว้นกรณีความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในขั้นตอนการปล่อยสินเชื่อที่ผู้ได้รับเงินนำเงินออกจากระบบไปแล้ว
สำหรับสาเหตุของความเสี่ยงที่เกิดขึ้น โดยส่วนใหญ่เป็นผลมาจากความผิดพลาดจากพนักงานเป็นหลัก
กลุ่มทิสโก้จึงมุ่งเน้นไปที่การฝึกอบรมและสื่อสารเพื่อให้พนักงานทำงานได้ตามคุณภาพที่ต้องการ
นอกจากนี้ กลุ่มทิสโก้ยังคงปรับปรุงวิธีการทำงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้วิธีการทำงานง่าย
และเสี่ยงต่อการทำงานผิดพลาดน้อยลง อย่างไรก็ตาม
มีความเสี่ยงอีกบางส่วนในกลุ่มโอกาสเกิดข้อผิดพลาดต่ำ ผลกระทบค่อนข้างสูงถึงสูง เช่น
ความเสี่ยงในตัวเงินสด ความเสี่ยงทางด้านทุจริต
และความเสี่ยงข้อผิดพลาดที่กระทบชื่อเสียงในวงกว้าง ความเสี่ยงเหล่านี้
กลุ่มทิสโก้จัดการโดยเพิ่มจุดควบคุมต่างๆที่จะช่วยป้องกันข้อผิดพลาดไม่ให้เกิดขึ้น
หรือสามารถตรวจพบข้อผิดพลาดต่างๆได้อย่างรวดเร็ว ลักษณะความเสี่ยงโดยรวมนี้
คล้ายกับของธุรกิจกองทุนรวม (Mutual Fund) ในสายธุรกิจหลักทรัพย์และจัดการกองทุน (Asset
Management) อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากจำนวนรายการของธุรกิจกองทุนรวมมีน้อยกว่าของธุรกิจบริการธนกิจลูกค้ารายย่อยอย่างมาก
ทำให้ความเสี่ยงเหล่านี้จัดอยู่ในระดับข้อผิดพลาดต่ำ

ความเสี่ยงของสายธุรกิจหลักทรัพย์จัดว่ามีลักษณะคล้ายเคียงกับสายสินเชื่อรายย่อย นั่นคือ
ส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มโอกาสเกิดข้อผิดพลาดสูงผลกระทบต่ำถึงปานกลาง
โดยเป็นเรื่องของข้อผิดพลาดในการบันทึกข้อมูลรายการต่างๆ จุดที่แตกต่างกันคือ
เนื่องจากลักษณะธุรกิจโดยรวมมุ่งเน้นที่ความรวดเร็วในการทำรายการเพื่อให้ทันกับราคาหลักทรัพย์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลามากกว่าความถูกต้องของรายการทั้งหมด
ดังนั้น กลุ่มทิสโก้จึงใช้วิธีการกำหนดระดับข้อผิดพลาดที่ยอมรับได้
และควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม โดยหากลูกค้าได้รับความเสียหายจากส่วนต่างราคา
ลูกค้าจะได้รับการชดเชยตามความเหมาะสม

ความเสี่ยงของสายธุรกิจศูนย์ชำระเงิน เป็นความเสี่ยงที่โอกาสเกิดข้อผิดพลาดค่อนข้างต่ำ
แต่มีทั้งกลุ่มที่ความเสียหายต่ำถึงปานกลาง เช่น
เป็นเรื่องเกี่ยวกับข้อผิดพลาดในกระบวนการด้านการออกเช็ค เคลียร์เช็ค
และการโอนเงินในระดับรายการ ซึ่งโดยปกติสามารถเรียกคืนได้
และกลุ่มที่ความเสียหายค่อนข้างสูง เช่น ความเสี่ยงเกี่ยวกับบริการสำหรับลูกค้ารายใหญ่
ซึ่งข้อผิดพลาดต่างๆอาจสามารถส่งผลกระทบถึงโอกาสทางธุรกิจต่างๆตามมาได้
โดยในด้านความเสี่ยงเรื่องลูกค้ารายใหญ่นี้
เกิดร่วมอยู่ในธุรกิจต่างๆที่มีกลุ่มเป้าหมายเป็นลูกค้าที่มีศักยภาพสูง เช่น ธุรกิจบรรษัทธนกิจ
(Corporate Banking) ธุรกิจธนบดีธนกิจ (Private Banking) ธุรกิจบริการคัสโตเดียน
(Custodian) ธุรกิจจัดการเงิน (Cash Management) และธุรกิจบริหารเงิน (Treasury and
Investment) ตลอดจนธุรกิจธุรกิจกองทุนส่วนบุคคล (Private Fund)
และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (Provident Fund) ในสายธุรกิจหลักทรัพย์และจัดการกองทุน
(Asset Management) ในด้านการจัดการ
กลุ่มทิสโก้จัดให้มีวิธีการทำงานและการควบคุมที่เข้มงวดมากกว่าของสายลูกค้ารายย่อย
และใช้พนักงานที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญพิเศษในขั้นตอนการทำงานที่สำคัญ

2.5 ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ คือ ความเสี่ยงอันเกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์
และการปฏิบัติตามแผนกลยุทธ์อย่างไม่เหมาะสม หรืออาจเป็นความไม่สอดคล้องระหว่างกลยุทธ์
นโยบาย เป้าหมาย โครงสร้างองค์กร การแข่งขัน และทรัพยากรขององค์กร
ซึ่งในท้ายที่สุดจะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของกลุ่มทิสโก้
อันเป็นผลมาจากทั้งปัจจัยภายในและภายนอก

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

คณะกรรมการบริหารและผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้ดูแลความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ของกลุ่มทิสโก้โดยตรง
โดยอาศัยแนวปฏิบัติในการจัดการเชิงกลยุทธ์ที่ดีที่สามารถสนองตอบต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมเชิงธุรกิจ
รวมถึงเหตุการณ์ภายนอกที่ไม่ได้คาดการณ์อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งวิสัยทัศน์และพันธกิจ (Vision
and Mission Statement)
ของกลุ่มทิสโก้ได้สะท้อนให้เห็นถึงทิศทางการดำเนินธุรกิจของกลุ่มทิสโก้รวมทั้งแนวทางในการกำหนดกลยุทธ์และนโยบายของกลุ่มทิสโก้
ทั้งนี้ กระบวนการต่างๆ ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่ออำนวยให้การกำหนดกลยุทธ์ การวางแผนธุรกิจ
การจัดการทรัพยากรบุคคล การวัดผลการดำเนินงาน
รวมไปถึงระบบงานสนับสนุนหลักเป็นไปอย่างมีประสิทธิผล ในส่วนของกระบวนการตรวจสอบ
ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์จะถูกตรวจสอบในระดับของคณะกรรมการของบริษัท ทิสโก้ไฟแนนเชียลกรุ๊ป
โดยมีคณะกรรมการอิสระเป็นผู้ตรวจสอบในระดับสุดท้าย

แนวปฏิบัติขององค์กรและแนวปฏิบัติทางธุรกิจได้พิจารณาถึงการนำหลักการและแนวทางในการกำกับดูแลกิจการที่ดีมาปรับใช้เพื่อรักษาสิทธิและผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
(Stakeholders) โดยโครงสร้างการกำกับดูแลกิจการที่ดีประกอบด้วย
นโยบายการกำกับดูแลกิจการ และระบบควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพ
ซึ่งจะถูกประเมินและทบทวนเป็นประจำ

ในการบริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
กลุ่มทิสโก้จัดให้มีการจัดทำแผนกลยุทธ์เพื่อกำหนดทิศทางการดำเนินธุรกิจ สำหรับช่วงเวลา 3
ปีข้างหน้า ควบคู่ไปกับการทำแผนงบประมาณ โดยจะทำการทบทวนแผนอย่างต่อเนื่องทุกปี
และติดตามผลเพื่อเทียบกับแผนงานที่วางไว้เป็นรายเดือน

1.  ความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจ และการแข่งขันในธุรกิจ

แม้กลุ่มทิสโก้จะมีการกระจายตัวของแหล่งรายได้ไปในหลายๆ ธุรกิจที่มีแนวโน้มดี
ซึ่งธุรกิจส่วนใหญ่มีความผันแปรไปกับภาวะเศรษฐกิจ
ทางด้านธุรกิจเช่าซื้อมีความผันผวนกับภาวะเศรษฐกิจ และสภาพการแข่งขันของธุรกิจ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับการเจริญเติบโตของการบริโภคเป็นปัจจัยที่สำคัญต่อการเติบโตของเงินให้สินเชื่อและคุณภาพของสินเชื่อ
หากภาวะเศรษฐกิจเกิดการชะลอตัว หรือสภาพการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น
จะส่งผลกระทบต่อปริมาณธุรกรรมและรายได้ของกลุ่มทิสโก้ อย่างไรก็ตาม
กลุ่มทิสโก้มีส่วนแบ่งทางการตลาดอยู่ในภาวะที่ดีและมีสถานะความได้เปรียบในการแข่งขันธุรกิจ
จึงทำให้ผลกระทบที่มีไม่มากนัก

นอกจากนี้ ในส่วนของเงินลงทุนประเภทตราสารทุนของกลุ่มทิสโก้นั้น
ยังมีความสัมพันธ์อย่างมากกับแนวโน้มทางเศรษฐกิจโดยรวม และภาวะการขยายตัวของตลาดทุน
รวมถึงความเชื่อมั่นของนักลงทุนในตลาด หากปัจจัยทางเศรษฐกิจดี มีภาวะความมั่นคงสูง
ราคาหลักทรัพย์ควรจะปรับตัวขึ้นอย่างมาก และส่งผลดีต่อกำไรของกลุ่มทิสโก้
ในทางกลับกันหากมีปัจจัยลบที่รุนแรงและไม่คาดคิดเกิดขึ้น เช่น การเกิดสงคราม ก่อการร้าย
หรือภัยพิบัติทางธรรมชาติ รวมถึงนโยบายของภาครัฐ
ที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจในอนาคต
ราคาหลักทรัพย์อาจปรับตัวลงได้อย่างมากและส่งผลทำให้กำไรของกลุ่มทิสโก้ลดลง ทั้งนี้
ผลกระทบนี้ครอบคลุมไปถึงธุรกิจนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์และธุรกิจการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ที่ขึ้นอยู่กับภาวะของตลาดหลักทรัพย์ด้วย
อย่างไรก็ตาม
รายได้จากธุรกิจนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ขึ้นอยู่กับปริมาณการซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์
ในขณะที่ระดับราคาของหลักทรัพย์เองอาจส่งผลกระทบไม่มากนัก
กลุ่มทิสโก้มีการป้องกันความเสี่ยงโดยใช้โครงสร้างต้นทุนแบบแปรผันในธุรกิจหลักทรัพย์
ซึ่งช่วยลดผลกระทบของรายได้จากความเสี่ยงจากเหตุการณ์ไม่แน่นอนของตลาดหลักทรัพย์

สำหรับธุรกิจการจัดการกองทุนมีปัจจัยความเสี่ยงทางธุรกิจที่สำคัญ คือ การแข่งขันในด้านราคา
แต่มีความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจน้อยกว่าธุรกิจอื่น
เนื่องจากรายได้จากธุรกิจมาจากค่าธรรมเนียมที่คำนวณจากมูลค่าของสินทรัพย์สุทธิ (NAV)
ผลกำไรหรือขาดทุนของการลงทุนโดยกองทุนไม่ได้ส่งผลกระทบโดยตรงให้กับกลุ่มทิสโก้
แต่อาจส่งผลทางอ้อมซึ่งไม่รุนแรงมากนักหากขนาดของกองทุนลดลง

2.  ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 ในการคำนวณความเพียงพอของเงินกองทุนตามเกณฑ์ Basel II
ธนาคารดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงตามเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามวิธี Internal
Rating Based Approach (IRB) ซึ่งการดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำตามวีธี IRB นั้น
จะมีความสอดคล้องกับความเสี่ยงที่แท้จริงของสินทรัพย์มากกว่าเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำตามวิธี
Standardised Approach (SA)
ซึ่งฐานะเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงตามเกณฑ์ภายหลังการพิจารณาเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำ
(Capital Floor) อยู่ที่ร้อยละ 15.23 โดยยังคงสูงกว่าอัตราเงินกองทุนขั้นต่ำร้อยละ 8.50
ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย ในขณะที่เงินกองทุนชั้นที่ 1 และชั้นที่ 2
ต่อสินทรัพย์เสี่ยงของธนาคารก่อนพิจารณาเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำอยู่ที่ร้อยละ 11.29
และร้อยละ 6.56 ตามลำดับ โดยอัตราส่วนการดำรงเงินกองทุนชั้นที่ 1
ดังกล่าวยังคงสูงกว่าอัตราขั้นต่ำร้อยละ 4.25 ในขณะที่ บล. ทิสโก้
มีเงินกองทุนสภาพคล่องสุทธิต่อหนี้สินทั่วไป (NCR) อยู่ที่ร้อยละ 49.75
ซึ่งยังคงสูงกว่าอัตราขั้นต่ำที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์
และตลาดหลักทรัพย์กำหนดไว้ที่ร้อยละ 7.00

นอกจากการดำรงเงินกองทุนตามกฏ
กลุ่มทิสโก้ได้ปรับการบริหารความเสี่ยงและการดำรงเงินกองทุนภายใน
ซึ่งได้ประเมินเงินกองทุนความเสี่ยงขึ้นจากแบบจำลองภายใน
โดยประเมินว่าธนาคารควรมีเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงไว้เป็นจำนวน 6,157.56 ล้านบาท
ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 36.4 ของเงินกองทุนรวม ที่ 16,920.43 ล้านบาท

3.  ความเสี่ยงจากผลการดำเนินงานของบริษัทย่อย

เนื่องจากบริษัทมีวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งเพื่อไปลงทุนในบริษัทอื่นและไม่มีการดำเนินธุรกิจอื่นใด
ผลการดำเนินงานของบริษัทจะเกิดขึ้นจากผลการดำเนินงานของบริษัทที่บริษัทไปลงทุน
ดังนั้นความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นกับบริษัท จึงเป็นความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจของบริษัทย่อย
ความเสี่ยงจากการประกอบธุรกิจของบริษัทย่อย หมายความถึง
ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจของธนาคารทิสโก้ ที่เป็นบริษัทแกนของกลุ่มทิสโก้
และการประกอบธุรกิจของบริษัทย่อยอื่น ทั้งนี้ บริษัทได้เข้าถือหุ้นทั้งหมดในบริษัทย่อยจำนวน 7 บริษัท
รวมทั้งธนาคารทิสโก้ โดยรายได้ส่วนใหญ่ของบริษัทจะมาจากเงินปันผลรับจากบริษัทย่อย ดังนั้น
หากบริษัทย่อยมีผลการดำเนินงานที่ไม่ดี
อาจส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานโดยรวมของบริษัทได้ทำให้บริษัทไม่สามารถจ่ายเงินปันผลในอัตราที่เหมาะสมให้แก่ผู้ถือหุ้นได้

บริษัทจะรับรู้ส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทย่อยทั้งหมดซึ่งรวมถึงส่วนแบ่งกำไรจากธนาคารทิสโก้ด้วย ทั้งนี้
ในงวดปี 2553 ธนาคารทิสโก้และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ 2,647.26 ล้านบาท
โดยจำนวนดังกล่าวได้รวมส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทย่อยอื่นนอกจากธนาคารทิสโก้ จำนวน 654.24
ล้านบาท แม้ว่าบริษัทย่อยจะมีผลการดำเนินธุรกิจที่ดี และสามารถสร้างกำไรให้กับบริษัท
แต่บริษัทได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเลือกบริษัทที่จะลงทุนในอนาคต
ดังนั้นที่ประชุมคณะกรรมการบริษัท จึงได้กำหนดนโยบายการลงทุนของบริษัท
โดยจะลงทุนในธุรกิจที่ช่วยเสริมศักยภาพในการแข่งขันให้กับกลุ่มทิสโก้
อีกทั้งพิจารณาจากแนวโน้มของธุรกิจ อุตสาหกรรม การแข่งขัน
และศักยภาพในการทำกำไรระยะยาว และเน้นการควบคุมความเสี่ยงแบบระมัดระวัง

รายได้จากบริษัทย่อยอื่นนอกจากของธนาคารทิสโก้ คิดเป็นร้อยละ 28.2
ของรายได้สุทธิหลังหักหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ
ดังนั้นผลการดำเนินงานของบริษัทย่อยจึงมีความสำคัญอย่างมากต่อผลกำไรรวม
รายได้หลักจากบริษัทย่อยประกอบด้วยรายได้ค่านายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์
รายได้ค่าธรรมเนียมและบริการจากธุรกิจวาณิชธนกิจ
และรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการจากธุรกิจจัดการกองทุน ซึ่งรายได้ค่านายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์
และรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการจากธุรกิจวาณิชธนกิจมาจากการดำเนินงานของบล. ทิสโก้
ในขณะที่รายได้ค่าธรรมเนียมและบริการจากธุรกิจจัดการกองทุนมาจากการดำเนินงานของบลจ.
ทิสโก้

ธุรกิจของบริษัทย่อยขึ้นกับภาวะกิจกรรมในตลาดเงินและภาวะเศรษฐกิจโดยรวมเป็นหลัก
อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงจากธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจจัดการกองทุนของบริษัทย่อย
จะส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรในแต่ละปี แต่จะไม่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเงินกองทุน
เนื่องจากเป็นธุรกิจที่เน้นการให้บริการมากกว่าการให้สินเชื่อหรือการลงทุน

ระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยงของบริษัทย่อยมีการรวมศูนย์อยู่ที่บริษัท
โดยบริษัทจะกำหนดนโยบายที่เป็นมาตรฐานเดียวกันให้บริษัทในเครือนำไปปฏิบัติใช้
นอกจากนี้บริษัทยังส่งผู้แทนเข้าเป็นกรรมการในบริษัทย่อยในจำนวนมากกว่ากึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมด
และมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายที่สำคัญในการดำเนินธุรกิจ
โดยแผนการดำเนินธุรกิจในแต่ละปีของบริษัทย่อยในกลุ่มจะต้องได้รับอนุมัติจากบริษัท
ซึ่งเป็นบริษัทใหญ่ของกลุ่ม