2. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจุบัน บริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) (“SHIN” หรือ “บริษัทฯ”)
ประกอบธุรกิจโดยการลงทุนในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สาย
ธุรกิจดาวเทียมและธุรกิจต่างประเทศ และธุรกิจสื่อและโฆษณา
และด้วยลักษณะการประกอบธุรกิจในลักษณะการลงทุนและเข้าไปบริหารงาน ดังกล่าวจึงทำให้ SHIN
มีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจต่างๆ

ข้อความที่ได้แสดงต่อไปนี้
อธิบายถึงปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญบางประการอันอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการ
ฐานะการเงินหรือผลการดำเนินธุรกิจของบริษัทในอนาคตได้
นอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ปรากฏในรายงานฉบับนี้ อาจมีความเสี่ยงอื่นๆ ซึ่งบริษัทฯ
ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นความเสี่ยงที่บริษัทฯ
พิจารณาในขณะนี้ว่าไม่เป็นสาระสำคัญแต่อาจเป็นปัจจัยความเสี่ยงที่มีความสำคัญในอนาคตได้

(ผู้ลงทุนสามารถศึกษาปัจจัยเสี่ยงของ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) บริษัท
ไทยคม จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน)
ได้จากแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปีของแต่ละบริษัท)

2.1 ความเสี่ยงของบริษัทฯ

ความเสี่ยงจากการที่บริษัทฯ เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น (Holding Company) และการดำรงอยู่ของบริษัทฯ ขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้จากหุ้นที่บริษัทฯ ถืออยู่

ในฐานะที่เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น การดำรงอยู่ของบริษัทฯ
จึงขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้รับจากบริษัทย่อยและบริษัทในเครือ
ซึ่งจำนวนเงินปันผลที่สามารถจ่ายได้ขึ้นอยู่กับผลประกอบการและกระแสเงินสดของบริษัทเหล่านั้น
ทั้งนี้ รายได้เงินปันผลของบริษัทฯ มาจากเงินปันผลจากเอไอเอสเป็นหลัก โดยในปี 2553 บริษัทฯ
มีรายได้เงิน ปันผลจากเอไอเอส คิดเป็นมูลค่าประมาณ 99.8%
ของรายได้เงินปันผลทั้งหมดในงบการเงินเฉพาะ

หากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
จะมีผลทำให้บริษัทดังกล่าวจ่ายเงินปันผลไม่ได้ตามที่คาดการณ์ไว้ นอกจากนี้
ความสามารถของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือของบริษัทฯ ในการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น
ซึ่งรวมถึงบริษัทฯ เป็นไปตามกฎหมายที่บังคับใช้และอาจรวมถึงข้อจำกัดอื่นๆ ซึ่งระบุในตราสารหนี้
และสัญญาสินเชื่อของบริษัทดังกล่าว

ดังนั้น เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว บริษัทฯ จึงได้กำหนดให้แต่ละบริษัทในกลุ่ม
จัดทำแผนธุรกิจ (Business Plan) เพื่อกำหนดเป้าหมายทางธุรกิจในปีถัดไป
รวมถึงเสนอแผนดำเนินการ และงบประมาณประจำปี
ซึ่งจะต้องผ่านการพิจารณาและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการของบริษัทฯ
นอกจากนี้
คณะกรรมการบริหารยังมีการประชุมเพื่อพิจารณาติดตามผลการดำเนินงานของแต่ละสายธุรกิจเป็นประจำทุกเดือน
ทั้งในส่วนของสภาพการแข่งขัน กลยุทธ์ทางการตลาด การบริหารการเงิน
และความคืบหน้าของแผนการทางธุรกิจ อันจะช่วยให้บริษัทฯ
สามารถวางแผนจัดการความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที

ความเสี่ยงจากการที่กลุ่มบริษัทมีการขยายการลงทุน

กลุ่มบริษัทฯ ยังมีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการ
รวมทั้งเพิ่มสินค้าและ บริการใหม่ๆ ที่จะนำเสนอต่อลูกค้า
ในกรณีที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมไม่สามารถจัดหาแหล่งเงินทุนอื่นเพื่อสนับสนุนการขยายการลงทุนได้
บริษัทฯ ในฐานะผู้ถือหุ้นจึงมีความเสี่ยงที่ต้องหาแหล่งเงินทุน ให้กับบริษัทดังกล่าว เช่น การเพิ่มทุน
เป็นต้น นอกจากนี้ บริษัทฯ ก็อาจมีการขยายการลงทุนในธุรกิจใหม่
ซึ่งอาจได้รับผลตอบแทนไม่เป็นไปตามที่คาดหรือต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนการลงทุนดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีสถานะทางการเงินที่เข้มแข็ง
รวมทั้งมีกระแสเงินสดรับอย่างต่อเนื่องจากเงินปันผลจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
จึงคาดว่าหากบริษัทฯ
มีความจำเป็นที่จะต้องให้การสนับสนุนเงินทุนแก่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมหรือสนับสนุนการลงทุนของบริษัทฯ
เอง เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับโครงการใหม่
จะไม่กระทบต่อสภาพคล่องและกระแสเงินสดของบริษัทฯ นอกจากนี้ บริษัทฯ
ลดความเสี่ยงโดยกำหนดขั้นตอนการอนุมัติการลงทุนในโครงการใดๆ
ที่มีสาระสำคัญก่อนที่จะดำเนินการของบริษัทในกลุ่ม เพื่อให้มั่นใจว่าการลงทุนในโครงการต่างๆ
มีผลตอบแทนจากการลงทุนในอัตราที่เหมาะสมและคุ้มค่า รวมทั้งกลุ่มบริษัทฯ
มีนโยบายอย่างต่อเนื่องในการดูแลรักษาและบริหารความสัมพันธ์กับนักลงทุนและสถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ
เพื่อเป็นการสนับสนุนโครงการขยายการลงทุนของบริษัทในกลุ่ม
ในกรณีที่มีความต้องการแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนโครงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินเพิ่มทุนหรือเงินกู้

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ 

เนื่องจากลักษณะธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคมและธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียมเกี่ยวข้องโดยตรงกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศซึ่งมีค่าใช้จ่ายในสกุลเงินตราต่างประเทศ
ทำให้กลุ่มบริษัทฯ มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

กลุ่มบริษัทฯ มีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยง
โดยจะพิจารณาจากฐานะสุทธิของรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ โครงสร้างรายได้
รวมทั้งกระแสเงินสดของแต่ละบริษัท โดยกลุ่มบริษัทฯ
ได้ติดตามสภาวะความเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างใกล้ชิดและได้ใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆ
ที่เห็นว่าเหมาะสม
เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่อาจมีขึ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศเทียบเป็นเงินบาทจำนวน 1,790
ล้านบาท และ 3,439 ล้านบาทตามลำดับ
ภายหลังจากการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ย
และสัญญาสิทธิเลือกซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (รายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ
30)

ความเสี่ยงจากผลกระทบทางอ้อมจากสถานการณ์ทางการเงินของโลกและความไม่แน่นอนของการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ (Economic Recession)

เศรษฐกิจไทยในปี 2553 มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งมีแนวโน้มว่าอัตราการขยายตัวดังกล่าวจะเป็นไปอย่างต่อเนื่องในปี 2554
อย่างไรก็ดีมีความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจไทยอาจจะเติบโตต่ำกว่าที่คาดการณ์
เนื่องจากเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา
และประเทศในยุโรปที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกยังอยู่ในสภาวะที่เพิ่งเริ่มฟื้นตัวและยังมีความไม่แน่นอนในการฟื้นตัวสูง

นอกจากจะได้รับผลกระทบข้างต้นแล้วยังมีประเด็นของเสถียรภาพทางการเมือง
ที่ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ
ทำให้การใช้จ่ายภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจยังคงเป็นไปอย่างระมัดระวัง
ซึ่งปัจจัยเหล่านี้อาจกระทบต่อรายได้ของบริษัทในกลุ่ม
จากทั้งปัจจัยภายนอกและภายในดังกล่าวข้างต้นอาจส่งผลให้
อัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยมีความผันผวน นอกจากนี้
ยังอาจมีการเคลื่อนย้ายเงินทุนของนักลงทุนต่างชาติและกองทุนที่ขายหุ้นทั่วโลก
รวมถึงนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทยอาจมีการปิดความเสี่ยงสภาพคล่อง (Liquidate)
ด้วยการดึงเงินกลับประเทศเพื่อนำเงินไปลงทุนหรือหาแหล่งในการลงทุนหรือฝากเงินในที่มีความปลอดภัยกว่า
ซึ่งอาจทำให้เศรษฐกิจในประเทศไทยเข้าสู่สภาวะเงินตึงตัวและอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องภายในประเทศ
และกระทบการจัดหาแหล่งเงินทุนและต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ และบริษัทในกลุ่ม
หากมีการขยายการลงทุนและต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มในอนาคต

อย่างไรก็ดีทางกลุ่มบริษัทฯ
ได้ดำเนินการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างรัดกุมโดยจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่หลากหลาย
และการดำรงเงินสดสำรองส่วนเกินให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจและการลงทุน
รวมทั้งยังได้มีการป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและอัตราแลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

ความเสี่ยงจากคดีความที่บริษัทฯ มิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของเอไอเอส และไทยคม

เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2549 นายศาสตรา โตอ่อน ได้ยื่นฟ้องกระทรวงเทคโนโลยีฯ
กระทรวงคมนาคม และสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (“สปน.”)
เป็นผู้ถูกฟ้องคดีต่อศาลปกครองกลาง
โดยขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดียกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ เอไอเอส ไทยคม และ
ไอทีวี และขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราวมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่ดำเนินการใดๆ
หรือรับผลประโยชน์ใดๆ จากกิจการตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดังกล่าว

ในคำฟ้อง นายศาสตรา
ได้กล่าวหาว่าผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยการไม่ใช้อำนาจหน้าที่ในการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการภายหลังจากมีการโอนหุ้นของบริษัทฯ
ให้แก่กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่
โดยการโอนหุ้นดังกล่าวทำให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการถือหุ้นของบริษัททั้งสามแห่งอย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งส่งผลให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มีอำนาจควบคุมบริษัทดังกล่าวซึ่งประกอบธุรกิจที่เป็นทรัพยากรของประเทศเพื่อประโยชน์สาธารณะ

ศาลปกครองกลางได้ตัดสินว่านายศาสตราไม่มีสิทธิที่จะยื่นฟ้อง
เพราะมิได้เป็นคู่สัญญาในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ อย่างไรก็ตาม
นายศาสตราได้ยื่นคำร้องอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด และในวันที่ 12 กันยายน 2549
ศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยว่านายศาสตราถือเป็นผู้มีส่วนได้เสียจึงมีอำนาจฟ้อง
โดยศาลให้เหตุผลว่าหากธุรกิจของบริษัทดังกล่าวอยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
จะก่อให้เกิดความเสียหายหรือส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศซึ่งจะมีผลกระทบต่อนายศาสตราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ดังนั้น ศาลปกครองสูงสุดจึงมีคำสั่งให้ศาลปกครองกลางดำเนินการ
รับฟ้องและดำเนินการต่อไปตามรูปคดี

ต่อมา ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549 ศาลปกครองกลางมีคำสั่งไม่รับคำขอของนายศาสตรา โตอ่อน
ที่ขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองชั่วคราว
โดยให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามทำการสั่งห้ามมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มาดำเนินการใดๆ
เกี่ยวข้องกับกิจการโทรคมนาคมตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการทั้งสามฉบับ
เนื่องจากศาลเห็นว่ามูลเหตุแห่งการฟ้องคดียังไม่เพียงพอที่จะดำเนินการตามคำขอของผู้ฟ้องคดีและคดีนี้เป็นข้อพิพาทที่เกี่ยวกับหน้าที่การตรวจสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของผู้ถูกฟ้องคดีซึ่งมีข้อกำหนดให้ปฏิบัติและความรับผิดตามสัญญาดังกล่าวอยู่แล้วซึ่งคำสั่งของศาลปกครองกลางนี้เป็นที่สุด
ส่วนกรณีตามฟ้องที่กล่าวข้างต้นอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

ทั้งนี้ เอไอเอส และ ไทยคม จะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ตราบเท่าที่ยังไม่มีคำตัดสินว่าผู้ถือหุ้นของ
เอไอเอส และ ไทยคม อยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
อีกทั้งการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ เอไอเอส และ ไทยคม
จะต้องพิจารณาเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการนั้นๆ ด้วยว่าสามารถทำได้หรือไม่

ในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2554 ศาลปกครองกลางได้ตัดสินคดีดังกล่าว โดยพิพากษาให้ยกฟ้อง

ความเสี่ยงหากบริษัทฯ กลายเป็น “คนต่างด้าว”

ตามที่ พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
ซึ่งเป็นกฎหมายที่กำหนดคุณสมบัติของบริษัทไทยและสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวในบริษัทไทย
และมีการนำคำนิยามของ “คนต่างด้าว” ใน พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไปใช้ใน
พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544
ด้วยในส่วนคุณสมบัติของผู้ที่ยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 2 และแบบที่ 3 และ
ใน พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการห้ามคนไทยถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในการประกอบกิจการที่ต้องได้รับอนุญาตตามที่กำหนดไว้

ในปี 2549 กระทรวงพาณิชย์ได้ทำการตรวจสอบการถือหุ้นแทนคนต่างด้าวของบริษัทต่างๆ
ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ใน บจ. กุหลาบแก้ว
ซึ่งเป็นบริษัทสัญชาติไทยที่ถือหุ้นในบริษัท ซีดาร์ โฮลดิ้งส์ จำกัด (“Cedar”) (Cedar
เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่รายหนึ่งของบริษัทฯ) ในประเด็นว่าผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยรายใหญ่ของบจ.
กุหลาบแก้ว ถือหุ้นแทนคนต่างด้าว
ซึ่งกระทรวงพาณิชย์ได้สรุปผลและส่งไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อพิจารณาต่อไป
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการดำเนินการของพนักงานอัยการ

ดังนั้น หาก บจ. กุหลาบแก้ว
ถูกฟ้องร้องดำเนินคดีและถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดตัดสินว่าเป็นคนต่างด้าวแล้ว Cedar
อาจกลายเป็นคนต่างด้าวไปด้วย และอาจส่งผลให้ บริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มซึ่งรวมถึง เอไอเอส
ดีพีซี และไทยคม อาจกลายเป็นคนต่างด้าวด้วยเช่นกัน
และศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเลิกถือหุ้นแทน โดยบริษัทฯ
เข้าใจว่าบริษัทฯ ไม่ได้เป็นผู้กระทำผิดกฎหมายดังกล่าว ดังนั้นบริษัทฯ เอไอเอส ดีพีซี และไทยคม
จึงมีสิทธิที่จะดำเนินการเพื่อหาผู้ถือหุ้นใหม่แทนบุคคลที่เป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวนั้น หาก บริษัทฯ
เอไอเอส ดีพีซี และไทยคม ไม่สามารถดำเนินการได้ก็อาจส่งผลต่อการขอใบอนุญาตต่างๆ
ในบริการใหม่ของ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม

ทั้งนี้การให้บริการของ เอไอเอส
ที่อยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการในปัจจุบันนั้นไม่ได้มีข้อกำหนดเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวไว้

อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าผลจากคดีความข้างต้นจะไม่กระทบต่อสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ และ
ใบอนุญาตต่างๆ ของ เอไอเอส ดีพีซี และไทยคม และบริษัทฯ ไม่อาจคาดได้ว่าจะมีกฎหมาย
ประกาศ ระเบียบใดๆ ออกมาที่จะเปลี่ยนแปลงหลักกฎหมายที่มีอยู่เดิมในเรื่องคำนิยามของ
“คนต่างด้าว”

การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องจากคำพิพาษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมตรีในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553

คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์
2553 มีส่วนที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มอยู่บางประการ
แต่ในทุกประการนั้นคำพิพากษาก็จำกัดผลอยู่แต่เฉพาะในประเด็นที่ว่าทรัพย์สินบางส่วนของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนั้นเป็นทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่สมควร
สืบเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เท่านั้น
โดยคำพิพากษาของศาลฎีกามิได้มีการวินิจฉัยถึงผลหรือความสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ของสิ่งต่าง ๆ
ที่ได้เกิดขึ้นหรือได้ดำเนินการไปแล้วนั้น และมิได้มีคำสั่งให้บริษัทฯ
หรือบริษัทในกลุ่มหรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต้องไปดำเนินการใด ๆ
ซึ่งผลของคำพิพากษาผูกพันเฉพาะคู่ความในคดีเท่านั้น ซึ่งไม่ใช่บริษัทฯ

ดังนั้น บริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มจึงยังไม่มีเหตุที่จะต้องดำเนินการใดๆ
เพราะมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ ในคดีดังกล่าว และบริษัทฯ เชื่อว่าสิ่งที่บริษัทฯ
รวมทั้งบริษัทในกลุ่มได้ดำเนินการไปทั้งหมดก็เป็นไปตามหลักปฏิบัติภายใต้กฎหมายหรือข้อสัญญาที่มีอยู่ด้วยความสุจริต
และผูกพันตามผลของการแสดงเจตนาของคู่สัญญา
ส่วนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการในเรื่องนี้ต่อไปอย่างไรหรือไม่นั้น
ขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปใดๆ มายังบริษัทฯ แต่ทีมงานกฎหมายของบริษัทฯ
ได้ศึกษาเรื่องนี้แล้วและเห็นว่าการดำเนินการใดๆ
ต่อไปของผู้ที่เกี่ยวข้องในส่วนที่อาจจะมีผลกระทบต่อบริษัทฯ
หรือบริษัทในกลุ่มนั้นจะต้องเป็นไปตามกระบวนการทางกฎหมายและหลักความยุติธรรม
มีขั้นมีตอนไม่สามารถดำเนินการใดๆ ไปโดยรวบรัดหรือกระทำโดยพลการแต่เพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งบริษัทฯ
และบริษัทในกลุ่มมีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายและสัญญาที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและความสุจริตในส่วนของตน
อันจะเป็นผลให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้สุจริตทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2.1.8
ความเสี่ยงจากการตรวจสอบของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม
สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่บริษัทฯ ได้รับหนังสือจากทางกระทรวงฯ ลงวันที่ 1 มีนาคม 2554 ขอให้บริษัทฯ
ปฏิบัติตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ ดังนี้ 1)
ให้จัดสร้างดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3, 2)
ให้นำส่งเงินค่าสินไหมทดแทนของดาวเทียมไทยคม 3 จำนวน 6,765,299
ดอลล่าร์สหรัฐที่ไทยคมนำไปเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมต่างประเทศ และ 3) ให้บริษัทฯ
คงสัดส่วนการถือหุ้นในไทยคมในอัตราร้อยละ 51 นั้น

บริษัทฯ และไทยคม ได้มีหนังสือถึงกระทรวงฯ เมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554 ชี้แจงว่าบริษัทฯ
และไทยคม ได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญาฯ และการดำเนินการของบริษัทฯ
และไทยคม ก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงฯ ก่อนทุกครั้ง อย่างไรก็ดี บริษัทฯ และ
ไทยคมยินดีพร้อมให้ความร่วมมือกับกระทรวงฯ
ในการพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

ทั้งนี้ บริษัทฯ เข้าใจว่า กระทรวงฯ จะเปิดโอกาสให้ บริษัทฯ และ ไทยคม
ได้เข้าชี้แจงความเป็นมาและหาแนวทางที่เป็นประโยชน์ในการดำเนินการตามสัญญาฯ ร่วมกัน
แต่หากกลายเป็นข้อพิพาทระหว่างกัน
ก็จะต้องนำเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทที่ตกลงกันไว้ในสัญญาฯ ต่อไป

สายธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สาย

การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT2000 หรือ 3G 

ในวันที่ 23 กันยายน 2553
ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำสั่งยืนตามคำสั่งกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษาของศาลปกครองกลางที่ให้ระงับการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่
IMT ย่าน 2.1 GHz
และการดำเนินการต่อไปตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง
หลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT ย่าน
2.1 GHz ไว้เป็นการชั่วคราว จนกว่าคดีจะถึงที่สุดหรือศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

จากกรณีดังกล่าวส่งผลทำให้การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT
2000 หรือ 3G ซึ่งดำเนินการโดย กทช. ต้องหยุดชะงักลง
ซึ่งจะไม่มีการจัดสรรคลื่นความถี่ในครั้งนี้ให้แก่ผู้ใดเลย นอกเหนือจากบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)
(ทีโอที) ที่ได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่ไปก่อนหน้าแล้ว ดังนั้น ความล่าช้าของการจัดสรรคลื่นความถี่
3G ส่งผลให้เอไอเอสขาดโอกาสในการดำเนินธุรกิจ

อย่างไรก็ดี ในวันที่ 19 ธันวาคม 2553
ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553
และรัฐบาลมีนโยบายและได้ดำเนินการที่จะเร่งรัดให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ให้เกิดขึ้นโดยเร็ว ซึ่งคาดว่า กสทช.
จะสามารถดำเนินการจัดสรรคลื่นความถี่และออกใบอนุญาตการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT
2000 หรือ 3G ให้แล้วเสร็จได้ภายในปี 2555

2.  1.  

องค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการด้านโทรคมนาคมและกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์

ในวันที่ 19 ธันวาคม 2553
ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 แทนที่กฎหมายฉบับเดิม คือ
พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2543 ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรา 47
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550
ที่กำหนดให้มีองค์กรของรัฐที่เป็นอิสระองค์กรหนึ่งเพียงองค์กรเดียว ซึ่งก็คือ
คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)
เพื่อทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่ กำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคม ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตราดังกล่าวประกอบกับมาตรา 305 (1)
ของรัฐธรรมนูญฯ

อย่างไรก็ตาม
บทเฉพาะกาลของพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวได้กำหนดให้คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
(กทช.) ยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปในฐานะ กสทช. ตามพระราชบัญญัตินี้ จนกว่าจะมีการแต่งตั้ง
กสทช.
และยังกำหนดผู้ที่ได้รับจัดสรรคลื่นความถี่หรือใช้คลื่นความถี่เพื่อกิจการโทรคมนาคมให้ถือว่าได้รับอนุญาตจาก
กสทช. ตามพระราชบัญญัตินี้ จนกว่าจะถึงกำหนดที่ต้องคืนคลื่นความถี่ที่ กสทช.กำหนด
รวมถึงการที่รัฐวิสาหกิจที่นำคลื่นความถี่ที่ได้รับจัดสรรไปให้ผู้อื่นประกอบกิจการโดยการอนุญาต
สัมปทาน หรือตามสัญญาที่ชอบด้วยกฎหมายและให้ผู้ได้รับอนุญาตสัมปทาน
หรือสัญญาประกอบกิจการต่อไปได้เฉพาะในช่วงระยะเวลาที่เหลืออยู่ตามการอนุญาต
สัมปทานหรือตามสัญญานั้น

เอไอเอสไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่า การใช้อำนาจกำกับดูแลโดยการกำหนดนโยบาย
และการออกกฎหรือระเบียบต่างๆ ของ กสทช. ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่ออุตสาหกรรมและต่อเอไอเอส
ที่ประกอบกิจการโทรคมนาคมในขอบเขตที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน รวมทั้งฐานะการเงิน การดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของเอไอเอสหรือไม่

สัญญาร่วมการงานระหว่างรัฐกับเอกชนที่กำหนดในพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ.2535

2.2.3.1 การแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงาน ระหว่าง บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)

ตามที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้มีหนังสือถึงสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ขอความเห็นเกี่ยวกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่างบริษัท ทีโอที
จำกัด (มหาชน) (ทีโอที) ซึ่งในขณะนั้นมีสถานะเป็นองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย กับ บริษัท
แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน)
ภายหลังจากวันที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 ใช้บังคับแล้วว่าได้ดำเนินการถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าวหรือไม่
และหากการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ ดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
จะมีแนวทางการปฏิบัติต่อไปอย่างไร

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้มีบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเรื่องการบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 (กรณีสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่างบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)
กับบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน)) เรื่องเสร็จที่ 291/2550
ให้ความเห็นดังนี้

“…ทีโอทีเข้าเป็นคู่สัญญาในเรื่องนี้เป็นการกระทำแทนรัฐโดยอาศัยอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยองค์การโทรศัพท์
แห่งประเทศไทย สัญญาอนุญาตฯ
ที่เกิดขึ้นจึงเป็นสัญญาระหว่างรัฐกับเอกชนเพื่อมอบหมายให้เอกชนดำเนินการให้บริการสาธารณะแทนรัฐ
รัฐจึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในสัญญาดังกล่าว

แต่เมื่อการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ตามกรณีข้อหารือดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
ซึ่งมีผลใช้บังคับในขณะที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
เนื่องจากมิได้เสนอเรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมให้คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22 พิจารณา
และเสนอให้คณะรัฐมนตรีซึ่งเป็นองค์กรที่มีอำนาจพิจารณาเห็นชอบกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ตามนัยแห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวดังที่ได้วินิจฉัยข้างต้น การแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ โดย ทีโอที
เป็นคู่สัญญา จึงกระทำไปโดยไม่มีอำนาจตามกฎหมาย

อย่างไรก็ดี กระบวนการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอันเป็นนิติกรรมทางปกครอง
สามารถแยกออกจากข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ ที่ทำขึ้นได้ และข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
ที่ทำขึ้นนั้นยังคงมีผลอยู่ตราบเท่าที่ยังไม่มีการเพิกถอนหรือสิ้นผลโดยเงื่อนเวลาหรือเหตุอื่น
หากคณะรัฐมนตรีซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตามกฎหมายได้พิจารณาถึงเหตุแห่งการเพิกถอน ผลกระทบ
และความเหมาะสม โดยคำนึงถึงประโยชน์ของรัฐและประโยชน์สาธารณะแล้วว่า
การดำเนินการที่ไม่ถูกต้องนั้นมีความเสียหายอันสมควรจะต้องเพิกถอนข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
ที่ทำขึ้น คณะรัฐมนตรีก็ชอบที่จะเพิกถอนข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
แต่ถ้าคณะรัฐมนตรีพิจารณาแล้วมีเหตุผลความจำเป็นเพื่อประโยชน์ของรัฐหรือประโยชน์สาธารณะและเพื่อความต่อเนื่องของการให้บริการสาธารณะ
คณะรัฐมนตรีก็อาจใช้ดุลพินิจพิจารณาให้ความเห็นชอบให้มีการดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ดังกล่าวได้ตามความเหมาะสม
โดยหน่วยงานเจ้าของโครงการและคณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22
เป็นผู้ดำเนินการเสนอข้อเท็จจริง เหตุผล และความเห็นเพื่อประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี”

ทั้งนี้ เอไอเอส ได้รับทราบว่า คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22
ได้เสนอความเห็นกรณีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ของเอไอเอสต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
และได้เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาแล้วและคณะรัฐมนตรีได้มีมติให้แต่งตั้งคณะทำงานเพื่อทำหน้าที่เจรจากับเอไอเอส
รวมทั้งผู้ประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ตามสัญญาร่วมการงานทุกรายและเสนอความเห็นประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีต่อไป

เอไอเอส มีความเชื่อมั่นในหลักการและเหตุผลของการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญา
หน้าที่การปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ของ ทีโอที และการดำเนินธุรกิจของเอไอเอส
ที่ได้ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติและข้อตกลงอย่างถูกต้อง
จะส่งผลให้ประเด็นความเสี่ยงนี้สามารถคลี่คลายไปในทางที่ดี
และเชื่อว่าไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อเอไอเอส อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
หากการแก้ไขสัญญาร่วมการงานของเอไอเอส ถูกเพิกถอนอาจมีผลให้อายุสัญญาร่วมการงาน
สั้นลงและ/หรืออาจมีต้นทุนในส่วนแบ่งรายได้ของบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบเติมเงินที่สูงขึ้น เป็นต้น

2.2.3.2 สัญญาร่วมการงานระหว่าง บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

ตามที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้มีหนังสือถึงสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ขอความเห็น เกี่ยวกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่างบริษัท กสท
โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท.) กับบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี)
ภายหลังจากวันที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 ใช้บังคับแล้วว่าได้ดำเนินการถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าวหรือไม่
และหากการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ ดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
จะมีแนวทางการปฏิบัติต่อไปอย่างไร

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกามีความเห็นเรื่องการบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 กรณีสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ กสท. กับ ดีพีซี
โดยจากบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 294/2550 ให้ความเห็นโดยสรุปว่า

“...การที่ บมจ.โทเทิ่ล แอ็คเซส คอมมูนิเคชั่น (ดีแทค)
โอนสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ ให้แก่ ดีพีซี และ
ดีพีซี กับ กสท. ได้มีการทำสัญญาระหว่างกันในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2539 ว่า กสท.
ได้อนุญาตให้สิทธิเอกชนรายใหม่ในการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ โดย กสท. และ ดีพีซี
เป็นคู่สัญญาและไม่ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของโครงการดำเนินการใช้บริการวิทยุคมนาคมฯ ที่ กสท.
อนุญาตให้แก่ ดีแทค แต่อย่างใด ดีพีซี จึงเป็นคู่สัญญาที่อยู่ภายใต้การดูแลกำกับของ กสท.
และจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ กสท. ดีพีซีในฐานะที่เป็นเอกชนผู้เข้าร่วมงาน
หรือดำเนินงานในกิจการของรัฐจึงต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ เนื่องจาก
กสท.
ได้มีการกำหนดขอบเขตของโครงการและเอกชนผู้ดำเนินการให้บริการเป็นการเฉพาะเจาะจง
รวมทั้งได้มีการให้บริการโครงการไปแล้ว จึงไม่มีกรณีที่จะต้องประกาศเชิญชวนเอกชนเข้าร่วมงาน
หรือดำเนินการในกิจการของรัฐและการคัดเลือกเอกชนด้วยวิธีประมูลตามที่บัญญัติไว้ในหมวด 3
การดำเนินโครงการ แต่เป็นการที่ต้องนำบทบัญญัติในหมวด 3
นี้มาใช้บังคับโดยอนุโลมเท่าที่ไม่ขัดต่อสภาพแห่งข้อเท็จจริง โดย กสท.
ต้องดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการตาม พ.ร.บ. มาตรา 13 เพื่อดำเนินการตามมาตรา 21
คือให้คณะกรรมการนำผลการคัดเลือกพร้อมเหตุผล ประเด็นที่เจรจาต่อรองเรื่องผลประโยชน์ของรัฐ
ร่างสัญญาและเอกสารทั้งหมดเสนอต่อรัฐมนตรีกระทรวงเจ้าสังกัดเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาภายในเก้าสิบวันนับจากวันที่คณะกรรมการตัดสินโดยอนุโลมต่อไป

ดังนั้น การดำเนินการจึงอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตามมาตรา 13
ที่จะพิจารณาตามที่เห็นสมควรได้ และ ดีพีซี ผู้ได้รับโอนสิทธิและหน้าที่จากบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซส
คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน)
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ระหว่าง กสท. กับบริษัท โทเทิ่ล
แอ็คเซส คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) แล้ว ดีพีซี
ย่อมเป็นผู้มีสิทธิดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมฯ ได้ตามสิทธิและหน้าที่ที่ได้รับโอน
แม้ว่าสัญญาให้ดำเนินการระหว่าง กสท. กับ ดีพีซี
ที่ทำขึ้นใหม่มิได้ดำเนินการหรือปฏิบัติตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
แต่อย่างไรก็ตาม
สัญญาที่ทำขึ้นนั้นยังคงมีผลอยู่ตราบเท่าที่ยังไม่มีการเพิกถอนหรือสิ้นผลโดยเงื่อนเวลา หรือเหตุอื่น
ดังนั้น กสท. และ ดีพีซี จึงยังต้องมีภาระหน้าที่ในการปฏิบัติตามสัญญาที่ได้กระทำไว้แล้ว”

ทั้งนี้ เอไอเอสได้รับทราบว่า คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 13
ได้เสนอความเห็นกรณีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ ของดีพีซี
ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
และได้เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาแล้วและคณะรัฐมนตรีได้มีมติให้แต่งตั้งคณะทำงานเพื่อทำหน้าที่เจรจากับดีพีซี
รวมทั้งผู้ประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ตามสัญญาร่วมการงานทุกรายและเสนอความเห็นประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีต่อไป

ดีพีซี มีความเชื่อมั่นว่าประเด็นความเสี่ยงนี้สามารถคลี่คลายไปในทางที่ดี โดย กสท. และ ดีพีซี
ยังคงมีภาระหน้าที่ในการปฏิบัติตามสัญญาที่ได้กระทำไว้แล้ว อย่างไรก็ตาม
หากคณะกรรมการตามมาตรา 13
เสนอมติต่อคณะรัฐมนตรีว่าการทำสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่าง กสท. กับ ดีพีซี
ภายหลังจากวันที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 ใช้บังคับแล้วไม่ได้ดำเนินการถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
และคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามคณะกรรมการตามมาตรา 13
อาจทำให้สัญญาร่วมการงานของดีพีซีสิ้นสุดลง

กฎหมายว่าด้วยการใช้และการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม (Interconnection Charge) 

ตามพระราชบัญญัติการประกอบการกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544
และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549 เอไอเอสได้ทำสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส
คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) บริษัท ทรู มูฟ จำกัด บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
และบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด
ซึ่งสัญญาดังกล่าวได้ผ่านการเห็นชอบจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแล้ว ในระหว่างปี
2550 เอไอเอส ได้ให้บริการตามสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าว โดย ณ
ขณะนั้นเอไอเอสยังมิได้เรียกเก็บค่าเชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมจากคู่สัญญาทั้งสอง
และมิได้บันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับ ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในงบการเงินระหว่างกาล
เนื่องจากทีโอทีซึ่งเป็นผู้ให้อนุญาตได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอส ทราบว่า เอไอเอส
มิใช่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมตามกฎหมาย
จึงไม่มีสิทธิเข้าทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549

วันที่ 31 สิงหาคม 2550 ทีโอทีได้ยื่นฟ้อง กทช. ต่อศาลปกครองกลาง เพื่อขอเพิกถอนประกาศฯ
ดังกล่าว (ในวันที่ 15 กันยายน 2553 ศาลปกครองกลางได้มีคำพิพากษายกฟ้องกรณีที่ ทีโอที
ยื่นฟ้องขอเพิกถอนประกาศกทช. ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม พ.ศ. 2549
และ ทีโอที ได้ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดแล้ว) และเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2551 ทีโอที
ได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอส ทราบว่า
เอไอเอสควรรอให้ศาลมีคำพิพากษาเพื่อยึดถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติต่อไป
และหากเอไอเอสดำเนินการตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติก่อนศาลมี
คำพิพากษาถึงที่สุด ทีโอทีจะไม่รับรู้และเอไอเอส จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินการดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม
เอไอเอสได้พิจารณาหนังสือของทีโอทีดังกล่าวและกฎหมายที่เกี่ยวข้องประกอบกับความเห็นของที่ปรึกษากฎหมาย
ผู้บริหารของเอไอเอส เห็นว่าการไม่ปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมข้างต้น
อาจถือได้ว่าเป็นการขัดต่อประกาศกทช. ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่าย
เอไอเอสจึงได้ตัดสินใจปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่าย
ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยออกใบแจ้งหนี้เพื่อเรียกเก็บค่าเชื่อมต่อโครงข่ายจากคู่สัญญา
และบันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามสัญญาที่ได้ทำไว้ข้างต้นไว้ในงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่
31 ธันวาคม 2550 ซึ่งต่อมาได้มีการชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างกันแล้ว

ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่กำหนดให้เอไอเอส
ต้องจ่ายเงินผลประโยชน์ตอบแทนให้
ทีโอทีเป็นรายปีโดยจ่ายเป็นจำนวนเงินขั้นต่ำตามที่สัญญากำหนดในแต่ละปี
หรือในอัตราร้อยละของรายได้ และผลประโยชน์อื่นใดที่เอไอเอส พึงได้รับในรอบปี
ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าภาษีใด ๆ ทั้งสิ้น จำนวนไหนมากกว่าให้ถือเอาจำนวนนั้น อย่างไรก็ตาม
ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นรายการที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย และทีโอทีต้องการรอ
คำพิพากษาถึงที่สุดในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ จากศาลปกครอง จึงเป็นรายการที่เอไอเอส
คาดว่าจะมีการเจรจาตกลงเรื่องวิธีการคำนวณผลประโยชน์ตอบแทนรายปีในเวลาต่อมา ดังนั้น
เพื่อให้เป็นไปตามหลักความระมัดระวัง
เอไอเอสจึงคำนวณค่าผลประโยชน์ตอบแทนรายปีจากรายได้สุทธิตามที่ปฏิบัติในทางเดียวกันทั้งอุตสาหกรรมกิจการโทรคมนาคม
ส่วนจำนวนผลประโยชน์ตอบแทนที่เอไอเอส ต้องจ่ายให้แก่ทีโอทีนั้น
ขึ้นอยู่กับผลการตัดสินจากศาลปกครองในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ
และการเจรจาตกลงระหว่างเอไอเอสกับทีโอทีในภายหลัง โดยเอไอเอส
จะปรับปรุงรายการในงบการเงินในงวดที่การเจรจาตกลงสิ้นสุดลง ซึ่งผู้บริหารของเอไอเอส
มีความมั่นใจว่าจะไม่เกิดค่าใช้จ่ายมากไปกว่าจำนวนที่บันทึกไว้อย่างมีสาระสำคัญ

ต่อมาเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551 ทีโอทีได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสทราบว่า
เนื่องจากผลการเจรจาเกี่ยวกับอัตราและวิธีการคำนวณส่วนแบ่งรายได้ระหว่างเอไอเอสและทีโอทียังไม่ได้ข้อยุติ
จึงเห็นควรให้เอไอเอสนำส่งเงินผลประโยชน์ตอบแทนจากการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์
2550 ถึงเดือนมิถุนายน 2551 จำนวนเงิน 761 ล้านบาท ตามอัตราและวิธีคิดคำนวณของเอไอเอส
ภายในวันที่ 30 ธันวาคม 2551 และเอไอเอสได้นำส่งให้แก่ทีโอทีแล้วเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551
สำหรับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2551 เป็นต้นไปจนถึงปัจจุบัน
เอไอเอสและทีโอทีได้มีการจัดตั้งคณะทำงานเจรจาหาข้อยุติ
แต่ก็ไม่สามารถมีข้อยุติร่วมกันได้เนื่องจากทีโอทีต้องการให้เอไอเอสชำระเงินส่วนแบ่งรายได้จากค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่เอไอเอส
ได้รับทั้งจำนวนตามอัตราร้อยละที่กำหนดไว้ในสัญญาอนุญาตฯ โดยมิให้เอไอเอส
นำค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่เอไอเอส ถูกผู้ประกอบการรายอื่นเรียกเก็บมาหักออกก่อน
ในวันที่ 26 มกราคม 2554
ทีโอทีจึงได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสชำระเงินผลประโยชน์จากรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของปีดำเนินการที่
17 – 20 เป็นเงินรวม 17,803 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตรา 1.25 ต่อเดือน แต่เอไอเอส
ไม่เห็นด้วยโดยได้มีหนังสือโต้แย้งคัดค้านไปยังทีโอที
และเอไอเอสได้เสนอข้อพิพาทต่อสำนักระงับข้อพิพาท
สถาบันอนุญาโตตุลาการเป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่19/2554แล้ว เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2554
เพื่อให้คณะอนุญาโตตุลาการมี คำชี้ขาดว่า ทีโอทีไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินผลประโยชน์ตอบแทนดังกล่าว

ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax)

2.2.5.1 บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2551 บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่
9/2551 ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เรียกร้องให้เอไอเอส ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 31,463 ล้านบาท
ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 1.25
ต่อเดือนของเงินดังกล่าว นับตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2550 อันเป็นวันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น

เอไอเอส ได้ยื่นคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทดังกล่าว ซึ่งได้มีการแต่งตั้งคณะอนุญาโตตุลาการจำนวน
5 ท่าน ขณะนี้อยู่ในระหว่างการทำคำชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการ

อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของเอไอเอส เชื่อว่าผลของข้อพิพาทดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเห็นว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่เอไอเอส
ได้นำส่งตั้งแต่วันที่ 28 มกราคม 2546 ถึงวันที่  26 กุมภาพันธ์ 2550 และเอไอเอส
ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 ดังนั้น
เอไอเอส จึงได้ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และเป็นการปฏิบัติที่เหมือนกันทั้งอุตสาหกรรมสำหรับกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ตามมติคณะรัฐมนตรี
นอกจากนี้ ทีโอที ได้เคยมีหนังสือตอบเลขที่ ทศท. บย./843 ลงวันที่ 10 มีนาคม 2546
ระบุว่าเอไอเอส ได้ปฏิบัติถูกต้องตามมติคณะรัฐมนตรีแล้ว และเอไอเอส
มีภาระเท่าเดิมตามอัตราร้อยละที่กำหนดไว้ในสัญญาซึ่งการดำเนินการยื่นแบบชำระภาษีสรรพสามิตดังกล่าว
ไม่มีผลกระทบต่อข้อสัญญาแต่ประการใด

2.2.5.2 บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2551 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท.)
ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 3/2551 ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท
สำนักงานศาลยุติธรรม เพื่อเรียกร้องให้ ดีพีซี ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของเอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 3,410 ล้านบาท
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ พร้อมเรียกเบี้ยปรับในอัตราร้อยละ
1.25 ต่อเดือนของจำนวนเงินที่ค้างชำระในแต่ละปีนับตั้งแต่วันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น
ซึ่งเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่ ดีพีซี ได้นำส่งระหว่างวันที่ 16 กันยายน 2546 ถึงวันที่
15 กันยายน 2550 และ ดีพีซี ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11
กุมภาพันธ์ 2546

ในวันที่ 1 มีนาคม 2554 คณะอนุญาโตตุลาการได้มีคำชี้ขาดให้ยกคำเสนอข้อพิพาททั้งหมด ของ
กสท. ซึ่ง กสท. มีสิทธิยื่นคำร้องเพื่อขอเพิกถอนคำชี้ขาดต่อศาลที่มีเขตอำนาจภายใน 90
วันนับแต่วันที่ กสท. ได้รับสำเนาคำชี้ขาด แต่ทั้งนี้
การยื่นคำร้องดังกล่าวจะต้องเข้าหลักเกณฑ์ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อพิพาทระหว่างบริษัท เอไอเอ็น โกลบอลคอม จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

วันที่ 7 มีนาคม 2551 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท.) ได้ยื่นฟ้อง เอไอเอส
เป็นจำเลยที่ 1 และ บริษัท เอไอเอ็น โกลบอลคอม จำกัด (เอไอเอ็น) เป็นจำเลยที่ 2
คดีหมายเลขดำที่ 1245/2551 ต่อศาลแพ่ง เรียกร้องให้ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหาย
พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจนถึงวันฟ้อง รวมเป็นเงิน 130 ล้านบาท
โดยอ้างว่าความเสียหายดังกล่าวเกิดจากกรณีที่เอไอเอส กับเอไอเอ็น
เปลี่ยนแปลงการส่งทราฟฟิคการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ ในช่วงเวลาวันที่ 1 ถึง
27 มีนาคม 2550 ที่ผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ของเอไอเอส ใช้บริการผ่านเครื่องหมาย +
จากเดิมที่เป็น 001 ของ กสท. มาเป็น 005 ของเอไอเอ็นโดยไม่แจ้งให้ผู้ใช้บริการทราบก่อน

เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2551 กสท.
ได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องในส่วนของค่าเสียหายเป็นเงินรวม 583 ล้านบาท (รวมดอกเบี้ย)
โดยอ้างว่าการกระทำดังกล่าวเป็นเหตุให้
กสท.ได้รับความเสียหายเป็นระยะเวลาต่อเนื่องเรื่อยมาจนถึงวันที่ 7 มีนาคม 2551 เมื่อวันที่ 26
กุมภาพันธ์ 2552 ศาลได้มีคำสั่งยกคำร้องของ กสท. ที่ยื่นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2551
ขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวห้ามมิให้เอไอเอส และเอไอเอ็น ทำการโยกย้าย ทราฟฟิค 001
หรือเครื่องหมาย + ของ กสท. ไปยังทราฟฟิค 005 ของเอไอเอ็น

เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2552 ศาลแพ่งได้มีคำพิพากษายกฟ้อง กสท.
เนื่องจากข้อเท็จจริงรับฟังไม่ได้ว่า กสท. มีสิทธิในการใช้เครื่องหมาย + ในการให้บริการโทรศัพท์
ระหว่างประเทศแต่ผู้เดียวหรือมีสิทธิหวงห้ามมิให้เอไอเอส และเอไอเอ็น
ซึ่งเป็นผู้ให้บริการโทรศัพท์รายอื่นใช้เครื่องหมาย + และรับฟังไม่ได้ว่าการที่เอไอเอส
กระทำการแปลงสัญญาณโทรศัพท์ที่ใช้ผ่านเครื่องหมาย + เป็นผ่านรหัสหมายเลข 005 ของเอไอเอ็น
เป็นการทำให้ผู้ใช้บริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศเข้าใจผิดว่าเป็นการใช้บริการผ่านรหัสหมายเลข
001 ของ กสท. การกระทำของเอไอเอส
ดังกล่าวจึงมิได้เป็นการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิใดๆ ของกสท. สำหรับเอไอเอ็น ที่ กสท.
ฟ้องอ้างว่าร่วมกระทำละเมิดกับเอไอเอส นั้น จึงมิได้กระทำการละเมิดต่อกสท. ตามฟ้องด้วย

ทั้งนี้ กสท. ได้ยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาดังกล่าวแล้วต่อศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2553 ขณะนี้
คดีอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์

ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2552 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
ได้เสนอข้อพิพาทต่อสำนักระงับข้อพิพาท สถาบันอนุญาโตตุลาการเป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 8/2552
เรียกร้องให้ดีพีซีส่งมอบ และโอนกรรมสิทธิ์ เสาอากาศ/เสาสูง (Tower) จำนวน 3,343 ต้น
พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply) จำนวน 2,653 เครื่อง
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์
หากไม่สามารถส่งมอบได้ให้ชดใช้เงินจำนวน 2,230 ล้านบาท ซึ่งดีพีซีเห็นว่า เสาอากาศ/เสาสูง
(Tower) พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply)
มิใช่เครื่องหรืออุปกรณ์ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาข้อ 2.1 ที่ดีพีซีจะมีหน้าที่จัดหาและส่งมอบตามสัญญา

ดีพีซีได้ยื่นคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทดังกล่าว และได้มีการแต่งตั้งคณะอนุญาโตตุลาการจำนวน 5
ท่าน ดำเนินกระบวนการพิจารณาข้อพิพาทดังกล่าวเรื่อยมา
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการพิจารณาทำคำชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการ

ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2553 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
ได้เสนอข้อพิพาทต่อสำนักระงับข้อพิพาท สถาบันอนุญาโตตุลาการเป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่
62/2553 เรียกร้องให้ดีพีซี ชำระผลประโยชน์ตอบแทนส่วนเพิ่มปีดำเนินการที่ 10-12
ที่เกิดจากการที่ ดีพีซี ปรับลดอัตราค่า Roaming ระหว่างดีพีซี – เอไอเอส จาก 2.10 บาท
ลงเหลือ 1.10 บาท โดยมิได้รับอนุมัติจาก กสท. ก่อนในช่วงระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2550 –
31 ธันวาคม 2551 เป็นเงินรวม 1,640 ล้านบาท พร้อมเบี้ยปรับที่คำนวณถึงเดือนมีนาคม 2553
เป็นจำนวน 365 ล้านบาท รวมเป็นเงิน 2,000 ล้านบาท และเรียกเบี้ยปรับในอัตรา 1.25
บาทต่อเดือน นับแต่เดือนเมษายน 2553 เป็นต้นไป

ขณะนี้ข้อพิพาทดังกล่าวอยู่ในขั้นตอนที่ดีพีซี
เตรียมยื่นคำให้การคัดค้านภายใต้กระบวนการทางอนุญาโตตุลาการ
ซึ่งกระบวนการดังกล่าวอาจใช้เวลาการพิจารณาเป็นระยะเวลาหลายปี
แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอสเชื่อว่าคำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากดีพีซีได้มีหนังสือแจ้งการใช้อัตราค่า Roaming ในอัตรานาทีละ 1.10 บาท ต่อ กสท.
เรื่อยมานับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2549 เป็นต้นมา ซึ่ง กสท.
ได้มีหนังสือตอบอนุมัตินับตั้งแต่เวลาดังกล่าวเรื่อยมาจนถึงเดือนมีนาคม 2550
และยังได้มีหนังสืออนุมัติในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม 2552
ให้อีกส่วนในช่วงระยะเวลาที่เป็นข้อพิพาทนั้น กสท.
ก็มิได้มีหนังสือตอบปฏิเสธหรือคัดค้านมายังดีพีซีแต่อย่างใด อีกทั้งค่า Roaming ในอัตรานาทีละ
1.10 บาท นี้
เป็นไปตามสภาวะของตลาดที่อัตราค่าใช้บริการได้ลดต่ำลงกว่าอัตราค่าใช้เครือข่ายร่วมเดิม
นอกจากนี้ ดีพีซียังได้ทำสัญญาการให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคม (roaming) กับเอไอเอส
โดยใช้อัตรา 1.10 บาทต่อนาที
ซึ่งก็ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแล้ว

2.2.9 กรณีที่บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) (“ทีโอที”) เรียกร้องให้
เอไอเอสชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมกรณีบริการบัตรเติมเงิน (Prepaid Card)
และการใช้เครือข่ายร่วม (Roaming)

ทีโอที ได้มีหนังสือลงวันที่ 31 มกราคม 2554 แจ้งให้เอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมในกรณีการปรับลดส่วนแบ่งรายได้บริการบัตรเติมเงิน (Prepaid
Card) จำนวน 29,534 ล้านบาท การหักค่าใช้จ่ายการใช้เครือข่ายร่วม (Roaming) จำนวน
7,462 ล้านบาท และการหักค่าภาษีสรรพสามิตออกจากส่วนแบ่งรายได้และภาษีมูลค่าเพิ่ม เบี้ยปรับ
เงินเพิ่ม จำนวนเงินรวม 36,817 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีให้แก่ ทีโอที
ภายในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2554 วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2554 เอไอเอส
ได้มีหนังสือโต้แย้งคัดค้านข้อเรียกร้องให้ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมของ ทีโอที
และปฏิเสธการชำระเงินจำนวนที่ทีโอทีเรียกร้อง โดยระบุเหตุผลในประเด็นต่างๆ และขอให้ทีโอที
ยกเลิกเพิกถอนหนังสือแจ้งให้ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมดังกล่าว ภายในวันที่ 9 กุมภาพันธ์
2554 รวมถึงระงับการกระทำใดๆ ที่จะทำให้เอไอเอส ได้รับความเสียหาย

แต่เนื่องจาก ทีโอที
มิได้ดำเนินการยกเลิกเพิกถอนหนังสือแจ้งให้ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมภายในกำหนดระยะเวลา
ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2554
เอไอเอสจึงได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทในกรณีการปรับลดส่วนแบ่งรายได้บริการบัตรเติมเงิน (Prepaid
Card) และการหักค่าใช้จ่ายการใช้เครือข่ายร่วม (Roaming) ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ
สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 8/2554 แล้ว
ส่วนในกรณีการหักค่าภาษีสรรพสามิตออกจากส่วนแบ่งรายได้ นั้น  
ทีโอทีได้ยื่นข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 9/2551 ตั้งแต่วันที่ 22
มกราคม 2551 โดยขณะนี้ข้อพิพาทอยู่ในระหว่างการพิจารณาของคณะอนุญาโตตุลาการ
รายละเอียดตามที่ระบุไว้ในข้อ 2.5.1 

เอไอเอส เห็นว่าข้อตกลงต่อท้ายสัญญาทั้งสองฉบับมีผลผูกพันให้คู่สัญญาทั้งสองต้องปฏิบัติตาม
ซึ่งทั้งสองฝ่ายต่างได้ปฏิบัติตามมาโดยตลอด
เอไอเอสได้ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้ตามที่กำหนดไว้ในข้อตกลงต่อท้ายสัญญาทั้งสองฉบับอย่างครบถ้วนถูกต้องแล้ว
และที่ผ่านมาทีโอทีก็มิได้โต้แย้งหรือทักทวงว่าเอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้ไม่ครบถ้วนแต่อย่างใด
เอไอเอสจึงเชื่อว่าเอไอเอสได้ปฏิบัติถูกต้องตามข้อสัญญาทุกประการแล้ว

2.3 สายธุรกิจดาวเทียมและต่างประเทศ

2.3.1 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารดาวเทียม

2.3.1.1 ความเสี่ยงจากการที่ดาวเทียมอาจเกิดความเสียหายหรือเกิดความบกพร่องในขณะที่อยู่ในวงโคจร (In-Orbit Failure)

ดาวเทียมเป็นงานสร้างทางวิศวกรรมขั้นสูงและเมื่อมีการส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรแล้ว
ดาวเทียมอาจได้รับความเสียหายจากการขัดข้องของระบบการทำงานของดาวเทียม พายุสุริยะ
หรือการชนกันระหว่างดาวเทียมกับวัตถุต่างๆ ในอวกาศ เป็นต้น
ซึ่งอาจส่งผลให้ดาวเทียมได้รับความเสียหาย
ทำให้ความสามารถในการให้บริการถ่ายทอดสัญญาณลดลงชั่วคราวหรือถาวร
หรือเกิดความเสียหายทั้งหมด ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการให้บริการ
และอาจทำให้สูญเสียลูกค้าที่มีอยู่ในปัจจุบัน และ/หรือ
สูญเสียโอกาสในการหาลูกค้าใหม่ในระหว่างการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่มาให้บริการแทน

อย่างไรก็ดี
ผู้จัดสร้างดาวเทียมได้ออกแบบให้ดาวเทียมมีคุณลักษณะที่สามารถทนทานต่อสภาพแวดล้อมบนอวกาศที่เลวร้ายซึ่งทำให้ดาวเทียมมีความน่าเชื่อถือ
(Reliability) สูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล
ถึงแม้ว่าความเสียหายขั้นรุนแรงจนอาจทำให้ดาวเทียมหมดสภาพการใช้งานจะมีความเป็นไปได้น้อยมาก
แต่ไทยคมก็ได้จัดเตรียมแผนการเพื่อรองรับผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้า
หากเกิดความเสียหายขั้นรุนแรงขึ้นกับดาวเทียมดวงใดดวงหนึ่งจนหมดสภาพการใช้งาน
โดยสามารถดำเนินการให้ผู้ใช้บริการส่วนหนึ่งย้ายมาใช้ช่องสัญญาณที่ยังคงว่างอยู่ในดาวเทียมไทยคมที่เหลือ
นอกจากนี้ ไทยคม
ยังได้มีข้อตกลงร่วมกับผู้ให้บริการรายอื่นในการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นชั่วคราว
เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนการใช้งานไปได้ในระหว่างที่ไทยคม
เร่งดำเนินการสร้างดาวเทียมขึ้นเพื่อทดแทน ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้ระยะเวลาประมาณ 24 - 30
เดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนของดาวเทียม

ไทยคม ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับดาวเทียมขณะที่อยู่ในวงโคจรค้างฟ้า ดังนั้น
เพื่อป้องกันความเสี่ยงภัยดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้น
ไทยคมจึงได้จัดทำประกันภัยดาวเทียมเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงภัยทุกชนิด (All Risks)
(เป็นข้อกำหนดตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ)
โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารและไทยคม เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกัน
กรมธรรม์ประกันภัยที่จัดทำนั้นเป็นแบบ Full Coverage with Partial Loss
ซึ่งเป็นกรมธรรม์ปีต่อปี
(รายละเอียดระยะเวลาการเอาประกันดังที่แสดงไว้ในตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย) กล่าวคือ
ไทยคม สามารถเรียกร้องค่าเสียหายในทันทีที่ดาวเทียมได้รับความเสียหายเพียงบางส่วน
ในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทผู้รับประกันภัยไทยคม จะต้องยื่นหนังสือแจ้งความเสียหาย
(Notice of Loss) และหนังสือพิสูจน์ความเสียหาย (Proof of Loss)
ให้บริษัทผู้รับประกันภัยและเมื่อบรรลุข้อตกลงไทยคม จะได้รับเงินค่าสินไหมทดแทนภายใน 45 วัน

มูลค่าประกันภัยดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับมูลค่าทางบัญชีของดาวเทียม ณ ระยะเวลาที่ทำประกันภัย
อย่างไรก็ตาม มูลค่าประกันภัยดังกล่าวไม่ครอบคลุมผลเสียหายจากการสูญเสียรายได้
อันสืบเนื่องมาจากการเสียหายของดาวเทียม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของไทยคม

ตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย

  ---------------- ---------------------------- --------------------------
  โครงการดาวเทียม   วงเงินประกัน (ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)  ระยะเวลา

  ไทยคม 4          199.86                       สิงหาคม 2553 – สิงหาคม 2554
  (ไอพีสตาร์)                                     

  ไทยคม 5          73.60                        พฤษภาคม 2553 - พฤษภาคม
                                                2554
  ---------------- ---------------------------- --------------------------

อนึ่ง กรมธรรม์ประกันภัยของกิจการดาวเทียม จะไม่ครอบคลุมเหตุการณ์ต่อไปนี้

1)  ภาวะสงคราม การคุกคาม หรือการป้องกัน หรือการกระทำอันนำไปสู่สงครามโดยรัฐบาล
    หรือการใช้กำลังทางทหาร

2)  อุปกรณ์ต่อต้านดาวเทียม หรืออุปกรณ์เกี่ยวข้องกับระเบิดปรมาณูหรือนิวเคลียร์

3)  การก่อกบฏ การก่อความไม่สงบ การจลาจล การนัดหยุดงาน การปฏิวัติ สงครามกลางเมือง
    การก่อการร้าย

4)  การยึดทรัพย์โดยหน่วยงานรัฐบาล

5)  ปฏิกิริยาตอบสนองของนิวเคลียร์ กัมมันตภาพรังสีของนิวเคลียร์ที่ตกค้าง
    โดยทางตรงหรือทางอ้อมอันทำให้เกิดการสูญเสีย/เสียหายต่อดาวเทียม
    ยกเว้นกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

6)  คลื่นกระแสไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่รบกวน

7)  ความตั้งใจ หรือเจตนาในการกระทำของผู้เอาประกันหรือผู้มีอำนาจในการกระทำ
    อันก่อให้เกิดการสูญเสียหรือเสียหายของดาวเทียม

2.3.1.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

เทคโนโลยีในด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์และโทรคมนาคม (Broadcasting and
Telecommunications) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว
ประกอบกับมีการพัฒนาคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม
เทคโนโลยีของดาวเทียมที่มีการใช้งานในปัจจุบัน (Conventional Satellite)
ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากอดีตมากนัก ดังนั้น
ปัจจัยทางด้านการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีสำหรับดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
จึงยังคงส่งผลกระทบค่อนข้างน้อยต่อการตัดสินใจของลูกค้าในการเลือกใช้ดาวเทียมของไทยคม
หรือดาวเทียมของคู่แข่งขัน
โดยปัจจัยด้านคุณภาพและมาตรฐานในการบริการตลอดจนนโยบายการให้บริการและศักยภาพของผู้ให้บริการเป็นปัจจัยที่สำคัญในการตัดสินใจของลูกค้า
สำหรับระบบดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
ที่เหมาะกับการใช้งานทางด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์ (Broadcasting) นั้น ไทยคม
ยังคงติดตามและศึกษาพัฒนาเทคโนโลยีในการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเตรียมการสำหรับการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมเก่าที่หมดอายุลง

ในส่วนเทคโนโลยีของดาวเทียม Broadband Satellite นั้น ถึงแม้ว่าดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) จะเป็นดาวเทียมที่ทันสมัยที่สุดและมีต้นทุนต่อช่องสัญญาณต่ำที่สุด
ตอนที่เริ่มให้บริการก็ตาม ปัจจุบันได้มีผู้ให้บริการดาวเทียม broadband รายอื่น ๆ
ได้พัฒนาเทคโนโลยีได้ทัดเทียมดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
ทั้งในส่วนของดาวเทียมและอุปกรณ์ภาคพื้นดิน ซึ่งจะทำให้ความได้เปรียบของดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) ลดลงจากเดิม และทำให้ความสามารถในการทำกำไรต่อหน่วยช่องสัญญาณ
และอุปกรณ์ภาคพื้นดินลดลงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ยังคงเป็นดาวเทียม Broadband
ดวงเดียวที่ให้บริการในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก และไทยคม
ยังคงพัฒนาเทคโนโลยีอุปกรณ์ภาคพื้นดินและลดต้นทุนอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษาความได้เปรียบในการแข่งขัน

2.3.1.3 ความเสี่ยงจากอายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง

ดาวเทียมทุกดวงมีอายุการใช้งานจำกัด โดยเฉลี่ยประมาณ 12-16 ปี แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่มีผลให้ดาวเทียมมีอายุการใช้งานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหรือลดลง เช่น คุณภาพของโครงสร้าง
ความแข็งแกร่ง และความทนทานของอุปกรณ์ต่างๆ จรวดที่ใช้ส่งดาวเทียม
ประสิทธิภาพในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
ตลอดทั้งปริมาณการใช้เชื้อเพลิงของดาวเทียมและทักษะความสามารถในการควบคุมดาวเทียมในสภาวการณ์ต่างๆ

ดังนั้น ไทยคมอาจสูญเสียลูกค้าและรายได้ หากดาวเทียมของไทยคม
มีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ได้คาดการณ์ไว้และไทยคม
ไม่สามารถจัดหาหรือส่งดาวเทียมดวงใหม่แทนได้ทันเวลา วิศวกรดาวเทียมของไทยคม
จะทำการประเมินอายุดาวเทียมที่เหลือเป็นประจำทุกเดือน ซึ่งถ้าอายุดาวเทียมที่เหลืออยู่น้อยกว่า 5
ปี ก็จะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาเรื่องงบประมาณ แหล่งเงินทุน
และผลตอบแทนจากการลงทุน ในการจัดหาดาวเทียมมาทดแทนดาวเทียมที่กำลังจะหมดอายุลง

2.3.1.4 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาล 

ไทยคม
ก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทยและดำเนินการให้บริการด้านโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ซึ่งไทยคมอาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจจากการแข่งขันที่สูงขึ้นอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมสื่อสาร
และนโยบายของรัฐบาลในด้านการเปิดเสรีภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคม นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องอื่นๆ นั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของไทยคม ทั้งทางตรงและทางอ้อม

สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ มีอายุสัญญาจนถึงปี พ.ศ. 2564
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมายระเบียบ ข้อบังคับและนโยบายของรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง
อาจมีผลให้ไม่สามารถต่ออายุการให้บริการภายใต้สัญญาฯ เดิมได้ภายหลังจากสัญญาฯหมดอายุลง
และไทยคมจะดำเนินการเพื่อให้ได้รับอนุญาตในการดำเนินธุรกิจต่อไปภายหลังจากสัญญาฯ หมดอายุ
นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
อาจจะทำให้เกิดผู้ประกอบการรายใหม่ที่เป็นคู่แข่งทางการค้าของไทยคมได้ในอนาคต

2.3.1.5 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดในแต่ละประเทศที่ไทยคมเข้าไปประกอบธุรกิจ

ในปัจจุบัน กระแสโลกาภิวัฒน์ซึ่งสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้า ได้ช่วยให้ไทยคม
สามารถเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมในประเทศต่างๆ
ได้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเข้าไปประกอบธุรกิจในแต่ละประเทศนั้น
ไทยคมจะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ กฎเกณฑ์ นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมของประเทศนั้นๆ ด้วย

เนื่องจากอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมอยู่ภายใต้การควบคุมที่เข้มงวด
การแก้ไขกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมในแต่ละประเทศ
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในนโยบายของรัฐบาลของประเทศต่างๆ
ในการสนับสนุนหรืออุดหนุนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมดาวเทียม อาจส่งผลให้ไทยคม
ไม่สามารถได้รับหรือดำรงไว้ซึ่งการอนุญาตในการประกอบธุรกิจหรือการดำเนินการให้เป็นไปตามกลยุทธ์ทางธุรกิจของไทยคม
นอกจากนี้ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศของ ITU
ข้อตกลงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และประเทศอื่นที่ไทยคม
ให้บริการอาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของไทยคม
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการแก้ไขเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินงานเพิ่มสูงขึ้นหรือเพิ่มข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจของไทยคม
นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาข้างต้น ไทยคม
ยังมีความเสี่ยงทางภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการตีความและกฎหมายที่เกี่ยวกับภาษีอากรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน

การให้บริการไอพีสตาร์ของดาวเทียมไทยคม 4 มีพื้นที่ให้บริการครอบคลุมถึง 14
ประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ซึ่งปัจจุบันสามารถเปิดให้บริการได้ถึง 13 ประเทศนั้น
(ยกเว้นประเทศไต้หวันที่ไม่มีปัญหาใบอนุญาตแต่อยู่ในการดำเนินการหาผู้ร่วมให้บริการ)
กฎระเบียบและข้อจำกัดทางกฎหมายถือเป็นความเสี่ยงในการให้บริการไอพีสตาร์ในอดีตที่ผ่านมา
แต่ปัญหานี้ก็ได้รับการแก้ไขและได้รับความร่วมมือดีขึ้นเป็นลำดับ
ดังจะเห็นได้จากการที่มียอดขายเพิ่มขึ้นมาก เช่น จากประเทศอินเดีย

ทั้งนี้ ในการประกอบธุรกิจในต่างประเทศไทยคม
ได้ใช้ความระมัดระวังอย่างมากในอันที่จะปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศที่ไทยคม
เข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการอยู่
รวมถึงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศและของประเทศอื่นที่ไทยคม ให้บริการ
และในกรณีที่จำเป็นไทยคม จะขอคำปรึกษาจากสำนักงานกฎหมายในประเทศต่างๆ เหล่านั้น
ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในเรื่องดังกล่าว
เพื่อให้คำแนะนำและ/หรือเพื่อช่วยดำเนินการให้ไทยคม
สามารถดำเนินการและปฏิบัติตามข้อบังคับต่างๆ ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

2.3.1.6 ความเสี่ยงจากการที่รายได้หลักของไทยคม ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย

รายได้หลักของไทยคม
ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยรายซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคม
โดยในปี 2553 ไทยคมมีรายได้จากการให้บริการแก่ลูกค้ารายใหญ่คิดเป็นร้อยละ 18.1
ของรายได้จากการขายและบริการ ตามงบการเงินรวมของไทยคม

หากลูกค้าหลักรายใดรายหนึ่งยกเลิกสัญญา ไม่ต่อสัญญา
หรือต่อสัญญาโดยกำหนดเงื่อนไขที่เป็นภาระต่อไทยคม เพิ่มขึ้น อาทิ การกำหนดค่าบริการที่ลดลง
หรือลูกค้าหลักอาจประสบปัญหาด้านการเงิน และชำระเงินให้แก่ไทยคม ล่าช้า
อาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของไทยคม อย่างไรก็ตาม
ที่ผ่านมาลูกค้าหลักของไทยคมได้ชำระค่าบริการอย่างสม่ำเสมอ
เนื่องมาจากลูกค้ามีความจำเป็นต้องใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์และเพื่อให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมซึ่งการเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมดวงอื่นจะทำให้มีต้นทุนและความยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนแนวรับของจานดาวเทียม
ซึ่งเป็นข้อจำกัดประการสำคัญหากลูกค้าจะเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมของผู้ให้บริการรายอื่นและหยุดการใช้บริการดาวเทียมของไทยคม

การขายบริการไอพีสตาร์อาจมีความเสี่ยงจากการให้บริการและจำหน่ายสินค้าผ่านตัวแทนจำหน่ายรายใหญ่เพียงรายเดียวในบางประเทศ
ในลักษณะผู้ร่วมบริการก่อนที่จะไปถึงผู้ใช้ปลายทาง อันเป็นผลมาจากระเบียบกฏหมายของประเทศนั้น
เช่น จีน อินเดีย ทำให้ผู้ให้บริการรายอื่นไม่สามารถเข้ามาแข่งขันในตลาดได้
เกิดข้อจำกัดในการขยายตลาดให้เร็วขึ้น อย่างไรก็ตาม
ไทยคมก็มียุทธศาสตร์ในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและสร้างแรงจูงใจกับผู้ร่วมบริการ
เพื่อให้ได้รับความไว้วางใจและความร่วมมือในการดำเนินธุรกิจไอพีสตาร์มากยิ่งขึ้น
ดังเช่นกรณีประเทศอินเดีย ที่ช่วยให้เกิดยอดขายที่ดีในปีที่ผ่านมา และประเทศจีนในอนาคตข้างหน้า

2.3.1.7 ความเสี่ยงจากการเติบโตของความต้องการด้านการบริการดาวเทียมช้ากว่าประมาณการ

จากการแข่งขันการให้บริการการสื่อสารภาคพื้นดินและการพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารภาคพื้นดินอื่นๆ
ไทยคมไม่สามารถยืนยันหรือคาดการณ์เกี่ยวกับแนวโน้มความต้องการหรือผลกระทบของการแข่งขันดังกล่าวได้
หากความต้องการไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อาจมีผลกระทบ
ต่อผลประกอบการและกระแสเงินสดของไทยคม หรือความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

การเติบโตในธุรกิจ Broadband Satellite หรือดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) อันได้แก่
การพัฒนาด้านการบริการด้านการสื่อสารด้วย Internet Protocol (IP)
ซึ่งรวมถึงบริการข้อมูลและมัลติมิเดีย ขึ้นอยู่กับการเติบโตของความต้องการสำหรับการสื่อสารด้วย
IP และการสื่อสารด้วยอินเตอร์เน็ตความเร็วสูง การขยายธุรกิจของ Conventional
Satellite ขึ้นอยู่กับความต้องการบริการและการพัฒนาการทางด้าน Television
Broadcasting ซึ่งความต้องการดังกล่าวอาจไม่เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
การพัฒนาเทคโนโลยีด้านการสื่อสารโทรทัศน์และการให้บริการโทรทัศน์แบบความละเอียดสูงจะทำให้ความต้องการบริการดาวเทียมเพิ่มมากขึ้นในทำนองเดียวกัน

2.3.1.8 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สำคัญจากผู้ประกอบการธุรกิจดาวเทียมรายอื่น ผู้ประกอบธุรกิจด้าน โครงข่ายภาคพื้นดิน 

ไทยคม เป็นผู้ประกอบธุรกิจดาวเทียมเพียงแห่งเดียวในประเทศ อย่างไรก็ดี
อาจจะมีการให้ใบอนุญาตในการประกอบกิจการนี้แก่ผู้อื่นในอนาคต ส่วนในระดับระหว่างประเทศ
มีการแข่งขันอยู่ในคาบสมุทรอินโดจีนและเอเชียใต้ โดยคู่แข่งรายใหญ่ของไทยคม ได้แก่ AsiaSat,
Intelsat, Apstar, New Skies, Measat, และ ABS
ซึ่งผู้ประกอบการดังกล่าวบางรายมีพื้นที่ในการให้บริการกว้างกว่าและมีแหล่งเงินทุนมากกว่าไทยคม
รวมถึงการควบรวมกิจการของผู้ประกอบการส่งผลให้มีผู้ประกอบการรายที่ใหญ่ขึ้น
มีการประหยัดต้นทุนต่อหน่วยเพิ่มมากขึ้นและจะทำให้การแข่งขันในการประกอบธุรกิจเข้มข้นขึ้น
ซึ่งอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของไทยคม

อนึ่ง ไทยคม ยังแข่งขันกับผู้ดำเนินการธุรกิจเครือข่ายภาคพื้นดิน เช่น เคเบิ้ลใยแก้วนำแสง DSL
ระบบสื่อสัญญาณดิจิตอลโดยใช้คลื่นไมโครเวฟ VHF/UHF การให้บริการ IP Broadband และอื่นๆ
ซึ่งการให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินมีค่าบริการที่ต่ำกว่าการให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียม
การแข่งขันทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้นระหว่างผู้ให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมและผู้ให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
หรืออาจจะส่งผลให้ลูกค้าผู้รับบริการของไทยคม เปลี่ยนไปใช้บริการของผู้ประกอบการดังกล่าว
และอาจทำให้ไทยคม ประสบปัญหาในการรักษาหรือหาลูกค้าเพิ่มเติม
ซึ่งการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวอาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของไทยคม

อย่างไรก็ตาม
สำหรับการให้บริการแก่ลูกค้าที่อยู่ห่างไกลและอยู่กระจายกันเป็นบริเวณกว้างบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมจะมีค่าบริการที่ต่ำกว่าและเข้าถึงได้รวดเร็วกว่า
นอกจากนั้น
บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมยังช่วยเสริมการขยายเครือข่ายภาคพื้นดินในการเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินในแต่ละภูมิภาครวมถึงการเป็นระบบสำรองของเครือข่ายภาคพื้นดินอีกด้วย

2.3.1.9 ความเสี่ยงจากการที่ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่ไทยคม ดำเนินธุรกิจดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ไทยคมอาจถูกยกเลิกสัญญาได้
หากมีการปฏิบัติผิดข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจ
สืบเนื่องจากความจำเป็นที่ไทยคมต้องทำการเพิ่มทุนโดยออกหุ้นใหม่เพื่อจำหน่ายแก่บุคคลทั่วไปเมื่อปี
2548 ซึ่งทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่นลดลงน้อยกว่าร้อยละ 51
(ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศกำหนดให้ บมจ. ชิน
คอร์ปอเรชั่น ต้องดำรงไว้)

ไทยคม จึงได้เจรจากับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (“กระทรวงฯ”)
ในเรื่องนี้และได้มีการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ ในปี 2547
เพื่อลดข้อกำหนดสัดส่วน การถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น ในไทยคม จากเดิมร้อยละ 51
เหลือเพียงร้อยละ 40 และ กระทรวงฯ
ได้ส่งเรื่องให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
แต่เลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้แจ้งกลับมาว่าเรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ต่อมาได้มีการตีความเกี่ยวกับสัญญาดำเนินกิจการอื่นว่าตามพระราชบัญญัติการให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐ
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการเพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น
อาจเป็นโมฆะ และไทยคม อาจปฏิบัติผิดข้อสัญญาเดิมก่อนที่จะมีการแก้ไข กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้แล้วซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 แล้ว กระทรวงฯ
ได้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
(โดยเสียงข้างมาก) ได้มีความเห็นให้กระทรวงฯ
เสนอเรื่องนี้ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณามีมติให้ไทยคม แก้ไข โดยให้ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น
ดำเนินการให้มีสัดส่วนการถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 เช่นเดิม เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554
กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554 ชี้แจงว่าไทยคม
ได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคมทราบด้วย
อย่างไรก็ดี ไทยคมยินดีให้ความร่วมมือกับกระทรวงฯ
ในการพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

2.3.1.10 ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนในการตีความให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

2.3.1.10.1 ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียมสำรอง 

ภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ ไทยคม
มีหน้าที่จัดให้มีดาวเทียมสำรองสำหรับดาวเทียมหลักทุกดวงที่ไทยคม ได้จัดส่งขึ้นสู่วงโคจรแล้ว
เนื่องจากดาวเทียมไอพีสตาร์ซึ่งไทยคม
ได้ขออนุมัติส่งเข้าสู่วงโคจรเป็นดาวเทียมสำรองไม่ได้มีรายละเอียดลักษณะเฉพาะ
(Specification) เหมือนกับดาวเทียมไทยคม 3
ทุกประการทำให้มีข้อสงสัยว่าดาวเทียมไอพีสตาร์สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม
3 ได้หรือไม่ กระทรวงฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทย์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 แล้วว่าดาวเทียมไทย
4(ไอพีสตาร์) ไม่สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3 ได้ และดาวเทียมไทย 4
(ไอพีสตาร์)เป็นดาวเทียมที่มีคุณสมบัติและวัตถุประสงค์เพื่อให้บริการต่างประเทศเป็นสำคัญจึงไม่ใช่ดาวเทียมตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
กระทรวงฯ ได้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
ได้มีความเห็นว่า กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคม
ดำเนินการจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
ให้เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
และควรเสนอคณะรัฐมนตรีให้พิจารณาแนวทางดำเนินการเรื่องดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทั้งไทยคม และกระทรวงฯ
และให้สอดคล้องกับคำพิพากษาของศาลฎีกาฯ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ
ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554 ชี้แจงว่าไทยคม
ได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคมทราบด้วย
อย่างไรก็ดี ไทยคมยินดีให้ความร่วมมือกับกระทรวงฯ
ในการพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

2.3.1.10.2 ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย 

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายนั้น ไทยคมได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33.0
ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งไทยคม ได้นำฝากเงินจำนวนดังกล่าวไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow
Account) ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย
และไทยคมได้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทนทั้งจำนวนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายบางส่วนสำหรับการก่อสร้างและการจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 และสำหรับการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นเป็นการชั่วคราว อย่างไรก็ตาม
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
กำหนดว่าบรรดาเงินที่หน่วยงานราชการได้รับจะต้องนำส่งให้แก่กระทรวงการคลัง
เนื่องจากตามกรมธรรม์ประกันภัยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกับไทยคม
จึงมีข้อสงสัยว่าการนำฝากเงินค่าสินไหมทดแทนไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account)
ซึ่งอยู่นอกประเทศไทยอาจเป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของ
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 ว่า การอนุมัติให้ไทยคม
นำเงินค่าสินไหมทดแทนความเสียหายของดาวเทียมไทยคม 3 บางส่วนจำนวน 6.7
ล้านเหรียญสหรัฐไปเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการก่อนมีการจัดสร้างดาวเทียมไทยคม
5 นั้นเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ กระทรวงฯ ได้เสนอเรื่องนี้ให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา
ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ ได้มีความเห็นว่า กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคม ส่งคืนเงินจำนวน
6.7 ล้านเหรียญสหรัฐ
ที่ไทยคมนำไปใช้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการให้กระทรวงฯ และหาก
ไทยคมประสงค์จะได้รับเงินจำนวนดังกล่าวเพื่อนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของค่าจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 ซึ่งมาทดแทนดาวเทียมไทยคม 3 ที่เสียหายจนไม่สามารถใช้งานได้และปลดระวางไปแล้ว
ก็ให้ไทยคม ทำเรื่องเข้ามาที่กระทรวงฯ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ
ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554 ชี้แจงว่าไทยคม
ได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคมทราบด้วย
อย่างไรก็ดี ไทยคมยินดีให้ความร่วมมือกับกระทรวงฯ
ในการพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

รายละเอียดและขั้นตอนการดำเนินการของกระทรวงฯ ในเรื่องการลดสัดส่วนการถือหุ้นของ SHIN
ในไทยคม จากไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 ในข้อ 2.3.1.9
เรื่องข้อกำหนดเกี่ยวกับดาวเทียมสำรอง และ ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัยในข้อ 2.3.1.10
ปรากฎภายใต้หัวข้อ
“การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องมาจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553”

2.3.1.10.3 ข้อกำหนดเกี่ยวกับการยิงดาวเทียมดวงใหม่เพื่อทดแทนดาวเทียมที่หมดอายุ

ดาวเทียมไทยคม 1A ได้หมดอายุการใช้งานและได้ถูกปลดระวางไปแล้วในเดือนมกราคม 2553
และดาวเทียมไทยคม 2 ก็หมดอายุการใช้งานและปลดระวางไปแล้วที่วงโคจร 50.5
องศาตะวันออก เมื่อเดือนตุลาคม 2553
ไทยคมไม่สามารถจะส่งดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมไทยคม 1A และดาวเทียมไทยคม 2
ได้ก่อนที่ดาวเทียมไทยคม 2 หมดอายุการใช้งาน
ไทยคมจึงได้เสนอต่อกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (“กระทรวงฯ”)
ขอเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาให้บริการกับลูกค้าก่อนเป็นการชั่วคราว
และไทยคมจะส่งดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นสู่วงโคจรอย่างเร็วที่สุดในปี พ.ศ.2555
และอย่างช้าที่สุดภายในปี 2557 และเนื่องจากดาวเทียมดวงใหม่นี้จะมีอายุการใช้งาน 15 ปี
ซึ่งจะเกินอายุสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศไปประมาณ 6-8 ปี
ไทยคมจึงขอให้กระทรวงฯ
พิจารณาขยายอายุสัญญาและปรับค่าตอบแทนสัญญาของดาวเทียมดวงใหม่ให้เหมาะสม
เพื่อให้โครงการดาวเทียมดวงใหม่นี้สามารถดำเนินการได้

คณะกรรมการประสานงานการกำกับดูแลและติดตามผลการดำเนินงานตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศได้พิจารณาเรื่องนี้แล้วมีความเห็นว่าการเช่าดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาใช้ในการให้บริการลูกค้านี้ไม่มีกำหนดไว้ในสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
จำเป็นที่กระทรวงฯ
จะเสนอเรื่องนี้ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบและดำเนินการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเพื่อให้ไทยคม
สามารถเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมมาให้บริการได้

นอกจากนี้ กระทรวงฯ และคณะกรรมการประสานงานฯ
เห็นว่ายังมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาด้วยว่าการที่ไทยคม
ไม่สามารถจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นใช้งานได้ทันและต่อเนื่องกับการสิ้นสุดอายุของดาวเทียมไทยคม
1A และดาวเทียมไทยคม 2
จะเป็นการผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศหรือไม่
ควรจะหารือปัญหาดังกล่าวไปยังสำนักงานอัยการสูงสุดเพื่อให้ได้ข้อยุติต่อไป ซึ่งในประเด็นนี้
ไทยคมมีความเห็นว่า
ไทยคมได้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศครบถ้วนแล้ว
เนื่องจากตามเอกสารแนบท้ายสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศหมายเลข 3
แผนการดำเนินงานกำหนดให้ไทยคม ต้องจัดให้มีดาวเทียมหลักและดาวเทียมสำรองสองชุด
ซึ่งไทยคมก็ได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยไปแล้ว สำหรับดาวเทียมดวงใหม่นี้ ไทยคมเห็นว่า
ไทยคมไม่มีพันธกรณีตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศที่จะต้องจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่
แต่เห็นว่าดาวเทียมดวงใหม่นี้จะสร้างความเติบโตและเข้มแข็งให้กับโครงการดาวเทียมไทยคมซึ่งเป็นโครงการแห่งชาติ
และจะเป็นประโยชน์กับประเทศชาติด้วย คณะกรรมการประสานงานฯ เห็นสมควรให้กระทรวงฯ
ทำหนังสือหารือไปที่สำนักงานอัยการสูงสุดขอให้พิจารณาว่าไทยคม
มีพันธกรณีจะต้องจัดให้มีดาวเทียมทดแทนดาวเทียมไทยคม 1A และไทยคม 2
ที่หมดอายุการใช้งานไปแล้วหรือไม่ เพียงไร ขณะนี้เรื่องยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของกระทรวงฯ

2.3.1.10.4 การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องมาจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553

คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์
2553 มีส่วนที่เกี่ยวข้องกับไทยคมอยู่บางประการ
แต่ในทุกประการนั้นคำพิพากษาก็จำกัดผลอยู่แต่เฉพาะในประเด็นที่ว่าทรัพย์สินบางส่วนของ
ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนั้นเป็นทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่สมควร สืบเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่
หรือใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เท่านั้น
โดยคำพิพากษาของศาลฎีกามิได้มีการวินิจฉัยถึงผลหรือความสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ของสิ่งต่าง ๆ
ที่ได้เกิดขึ้นหรือได้ดำเนินการไปแล้วนั้น และมิได้มีคำสั่งให้ไทยคม
หรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต้องไปดำเนินการใด ๆ

กระทรวงฯ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงขึ้นมา
เพื่อทำการพิจารณาว่าจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงคตำแหน่งทางการเมือง
ไทยคมได้กระทำการอันไม่เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
หรือไม่เพียงใด คณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงได้มีความเห็นสรุปได้ว่า

1.  ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ไม่ใช่ดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3 ดังนั้นไทยคม
    จะต้องจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3

2.  ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
    มีคุณสมบัติและวัตถุประสงค์เพื่อให้บริการต่างประเทศเป็นหลัก
    จึงไม่ใช่ดาวเทียมตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

3.  การลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ. ชิน คอร์ปอเรชั่น ในไทยคม จากร้อยละ 51
    เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 นั้น
    ไม่ชอบเพราะเป็นการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
    ในสาระสำคัญซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี

4.  การอนุมัติให้ไทยคมนำเงินค่าสินไหมทดแทนความเสียหายของดาวเทียมไทยคม 3
    บางส่วนจำนวน 6.7 ล้านเหรียญสหรัฐ
    ไปเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการก่อนมีการจัดสร้างดาวเทียมไทยคม 5
    นั้นเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ ได้มีคำสั่งให้คณะกรรมการประสานงานฯ
พิจารณาความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
พิจารณาความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
โดยเสียงข้างมาก (ประกอบด้วยผู้แทนจากภาครัฐ)
ก็เห็นด้วยกับความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงและมีข้อเสนอว่า

1.  กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคม ดำเนินการจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
    ให้เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

2.  กระทรวงฯ ควรเสนอคณะรัฐมนตรีให้พิจารณาแนวทางดำเนินการเรื่องดาวเทียมไทยคม 4
    (ไอพีสตาร์) เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทั้งไทยคม และกระทรวงฯ
    และให้สอดคล้องกับคำพิพากษาของศาลฎีกาฯ

3.  กระทรวงฯ ควรนำเสนอการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
    เพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ. ชิน คอร์ปอเรชั่น ในไทยคม จากไม่น้อยกว่าร้อยละ 51
    เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา

4.  กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคม ส่งคืนเงินจำนวน 6.7 ล้านเหรียญสหรัฐที่ไทยคม
    นำไปใช้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการให้กระทรวงฯ และหากไทยคม
    ประสงค์จะได้รับเงินจำนวนดังกล่าวเพื่อนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของค่าจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม
    5 ซึ่งมาทดแทนดาวเทียมไทยคม 3 ที่เสียหายจนไม่สามารถใช้งานได้และปลดระวางไปแล้ว
    ก็ให้ไทยคม ทำเรื่องเข้ามาที่กระทรวงฯ

คณะกรรมการประสานงานฯ ได้เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ ไปตั้งแต่วันที่ 7
กรกฎาคม 2553 เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554 ชี้แจงว่าไทยคม
ได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ เห็นว่า
ไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคมทราบด้วย
อย่างไรก็ดี ไทยคมยินดีให้ความร่วมมือกับกระทรวงฯ
ในการพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

ดังนั้น ไทยคมจึงยังไม่มีเหตุที่จะต้องดำเนินการใดๆ
เนื่องจากผลของคำพิพากษาดังกล่าวผูกพันเฉพาะคู่ความในคดีเท่านั้นไม่ได้ผูกพันไทยคม
แต่ไทยคมเชื่อว่าสิ่งที่ไทยคมได้ดำเนินการไปทั้งหมดก็เป็นไปตามหลักปฏิบัติภายใต้กฎหมายหรือสัญญาที่มีอยู่ด้วยความสุจริต
ส่วนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการในเรื่องนี้ต่อไปอย่างไรหรือไม่นั้น
ขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปใดๆ มายังไทยคม แต่ทีมงานกฎหมายของไทยคมได้ศึกษาเรื่องนี้แล้วและเห็นว่า
การดำเนินการใดๆ ต่อไปของผู้ที่เกี่ยวข้องในส่วนที่อาจจะมีผลกระทบต่อไทยคมนั้น
จะต้องเป็นไปตามกระบวนการทางสัญญา กฎหมาย และหลักความยุติธรรม
มีขั้นมีตอนไม่สามารถดำเนินการใดๆ ไปโดยรวบรัดหรือกระทำโดยพลการแต่เพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งไทยคมมีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายและสัญญาที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและความสุจริตในส่วนของตน
อันจะเป็นผลให้เกิดความเป็นธรรมแก่ ผู้สุจริตทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2.3.1.11 ความเสี่ยงด้านการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อให้บริการอย่างเพียงพอและต่อเนื่อง

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 2 หมดอายุลงในปี 2553 ปัจจุบันไทยคมมีดาวเทียมให้บริการ 2
ดวงได้แก่ ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) และไทยคม 5 สำหรับธุรกิจ Conventional Satellite
ดาวเทียมไทยคม 5 ซึ่งมีอัตราการใช้งานอยู่ประมาณร้อยละ 90
หากไทยคมไม่สามารถจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพิ่มเติมได้ในปริมาณที่เพียงพอและต่อเนื่องเพื่อตอบสนองความต้องการใช้งานที่เพิ่มขึ้น
ไทยคมอาจสูญเสียลูกค้าบางรายให้กับผู้ประกอบการดาวเทียมคู่แข่ง
ซึ่งจะส่งผลกระกอบในเชิงลบกับการประกอบธุรกิจของไทยคม ทั้งนี้
ไทยคมจะดำเนินการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง

2.3.1.12 ความเสี่ยงจากการที่ไทยคมอาจถูกเรียกเก็บภาษีเงินได้ย้อนหลังจากค่าสินไหมทดแทนดาวเทียม ไทยคม 3

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายในปี 2546 ซึ่งไทยคม
ได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ โดยไทยคมและกระทรวงเทคโนโลยีฯ
เป็นผู้รับผลประโยชน์จากค่าสินไหมทดแทนร่วมกันในปี 2547 กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้มอบค่าสินไหมทดแทนให้ไทยคม เพื่อนำไปใช้ในการสร้างดาวเทียมไทยคม 5 ทดแทน
ไทยคมได้รับรู้เงินค่าสินไหมทดแทนเป็นรายได้และนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี
2548
และไทยคมได้ทำหนังสือขอหารือเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวไปยังกรมสรรพากรว่าเงินค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว
จะต้องนำมารวมเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่
ซึ่งกรมสรรพากรได้ตอบข้อหารือมาในปี 2549
ว่าค่าสินไหมทดแทนดังกล่าวไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล
ไทยคมจึงยื่นเรื่องขอคืนภาษีที่ได้จ่ายไปแล้วและได้รับคืนจากกรมสรรพากรในปีเดียวกัน

มีการรายงานข่าวว่า คณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)
มีมติให้กรมสรรพากรเรียกเก็บภาษีจากไทยคม จำนวนประมาณ 306 ล้านบาท โดย คตส.
มีความเห็นว่า ค่าสินไหมทดแทนนั้นถือว่าเป็นรายได้ของไทยคม
จึงต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล แต่ขณะนี้ ไทยคม
ยังไม่ได้รับหนังสือจากกรมสรรพากรในเรื่องนี้

2.3.2 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์

2.3.2.1 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การตลาดและการแข่งขัน

ไทยคม ประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
ซึ่งปัจจุบันผู้ใช้โทรศัพท์ในประเทศยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด
ทำให้ธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์มีโอกาสที่จะสร้างฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นจากลูกค้ารายใหม่ ๆ
ประกอบกับประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
มีแนวโน้มที่เศรษฐกิจจะขยายตัวอย่างต่อเนื่องในอนาคตซึ่งเป็นผลดีจากการเข้ามาลงทุนของต่างชาติ
ธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมจึงมีโอกาสที่จะได้รับผลบวกจากการเติบโตของเศรษฐกิจของประเทศไปด้วย
ส่งผลให้การแข่งขันในธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
โดยเฉพาะตลาดโทรศัพท์แบบเคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะแนวโน้มที่จะแข่งขันกันรุนแรงมากขึ้น
ซึ่งปัจจุบันมีผู้ให้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว จำนวน 9 ราย และ
4 ราย ตามลำดับ

ธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
ในประเทศกัมพูชาในปีที่ผ่านมามีการแข่งขันทางด้านราคาค่อนข้างสูงเพื่อช่วงชิงส่วนแบ่งทางการตลาดจากคู่แข่ง
ในขณะที่ สปป.ลาวมีการพัฒนาเทคโนโลยีสื่อสารอย่างรวดเร็ว
โดยมีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมีคุณภาพมาให้บริการกับลูกค้า ดังนั้น
ผู้ประกอบการที่ไม่สามารถตอบสนองต่อการแข่งขันได้อย่างรวดเร็ว
อาจได้รับผลกระทบทางลบกับการประกอบธุรกิจ

ไทยคมได้ตระหนักถึงภาวะการแข่งขันที่อาจรุนแรงมากขึ้น
และได้มุ่งพัฒนาขยายเครือข่ายและพื้นที่การให้บริการ รวมทั้งคุณภาพของการให้บริการลูกค้า
ตลอดจนกลยุทธ์ทางการตลาดใหม่ ๆ
อย่างต่อเนื่องเพื่อเตรียมพร้อมกับสถานการณ์การแข่งขันในอนาคต

2.3.2.2 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการต่อสัญญาเป็นผู้ให้บริการโทรคมนาคมในประเทศกัมพูชาและลาว

การประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะครบกำหนดสัญญาในปี พ.ศ.2571 และ พ.ศ.2564 ตามลำดับ หากไทยคม
ไม่สามารถเจรจาขอต่อสัญญากับหน่วยงานของรัฐบาลได้เมื่อครบสัญญาไทยคม
จะต้องโอนทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่รัฐบาลกัมพูชา และโอนหุ้นส่วนของไทยคม
ในกิจการร่วมค้าให้แก่รัฐบาลของลาวโดยไม่คิดค่าตอบแทนใดๆ ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น
ไทยคมจะสูญเสียรายได้จากการให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ไปและย่อมมีผลกระทบกับผลการดำเนินงานของไทยคม
อย่างไรก็ตาม ไทยคมมีความเชื่อมั่นว่าด้วยศักยภาพ ความพร้อม
และประสบการณ์ในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมจะส่งเสริมให้ไทยคม
สามารถต่อสัญญาดำเนินการเป็นผู้ให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาวต่อไปได้

2.4 สายธุรกิจสื่อและโฆษณา

2.4.1 ความเสี่ยงจากคดีความระหว่างไอทีวีกับ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 

แม้ว่าไอทีวีจะได้ปฏิบัติตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการโดยสุจริตเป็นไปตามข้อกฎหมายและข้อสัญญา
ซึ่งถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันคู่สัญญาทั้ง 2 ฝ่ายโดยทันที
แต่หากไอทีวีแพ้ในคดีพิพาทที่มีอยู่กับสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
ไอทีวีอาจมีภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากกรณีของค่าตอบแทนส่วนต่างงวด วันที่ 3 กรกฎาคม 2547
จนถึง 7 มีนาคม 2550 จำนวน 2,891 ล้านบาท ดอกเบี้ยของค่าตอบแทนส่วนต่าง ร้อยละ15
คำนวณนับตั้งแต่ศาลปกครองสูงสุดมีคำชี้ขาดวันที่ 14 ธันวาคม 2549 จนถึงวันที่ในงบการเงินสิ้นสุด
ณ 31 ธันวาคม 2553 เป็นเงินจำนวน 1.69 ล้านบาท
(ซึ่งไอทีวีได้ตั้งสำรองภาระหนี้สินอันอาจเกิดจากการแพ้คดีไว้ในบัญชีงบการเงินของไอทีวีแล้วตั้งแต่งบการเงินงวดไตรมาสที่
4 ปี 2549 เป็นต้นมา)

นอกจากนี้ หากศาลมีคำพิพากษาให้ไอทีวีต้องชำระค่าปรับจากการปรับผังรายการในปี 2547
โดยคำนวณจากวันที่ 31 มกราคม 2547 จนถึงวันที่ 14 ธันวาคม 2549
ตามจำนวนที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเรียกร้องซึ่งมีจำนวนสูงมากถึง 97,760 ล้านบาท
รวมถึง มูลค่าทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบจำนวน 656
ล้านบาทและดอกเบี้ยของทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี
ของมูลค่าทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบนับจากวันที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ยื่นฟ้องไอทีวี
ซึ่งหากศาลมีคำตัดสินให้ไอทีวีต้องรับภาระค่าใช้จ่ายตามที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเรียกร้องและมีจำนวนเงินเกินกว่าเงินสดหรือทรัพย์สินเทียบเท่าเงินสด
จำนวน 1,118 ล้านบาท ที่ไอทีวีมีอยู่ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
อาจทำให้ไอทีวีประสบปัญหาทางการเงินได้

2.4.2 ความเสี่ยงตามประกาศของตลาดหลักทรัพย์ฯ
เรื่องการปรับปรุงแนวทางการดำเนินการกับบริษัท
จดทะเบียนที่มีการดำเนินงานหรือฐานะการเงินที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอน ฉบับวันที่ 26 มกราคม
2554

จากเหตุการณ์ในวันที่ 7 มีนาคม 2550 เป็นต้นมา
เป็นเหตุให้ไอทีวีจำเป็นต้องหยุดดำเนินธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไอทีวี
ซึ่งทำให้ไอทีวีต้องขาดรายได้จากการประกอบธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไป และเป็นเหตุให้นับแต่วันที่ 9
มีนาคม 2550 เป็นต้นมาตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลาดหลักทรัพย์ฯ)
ได้ประกาศให้หุ้นของไอทีวีเป็นหลักทรัพย์ที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอนหลักทรัพย์
ตามข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง การเพิกถอนหลักทรัพย์จดทะเบียน พ.ศ. 2542
พร้อมทั้งขึ้นเครื่องหมาย NC (Non-Compliance) และ SP (Suspension)
ห้ามซื้อหรือขายหลักทรัพย์ของไอทีวี
จนกว่าไอทีวีจะสามารถแก้ไขฟื้นฟูกิจการเพื่อให้เหตุแห่งการเพิกถอนหมดไป

เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2552 ตลาดหลักทรัพย์ฯ ย้ายหลักทรัพย์ของไอทีวีไปอยู่ในหมวด NPG
(non-performing group)
จนกว่าไอทีวีจะสามารถแก้ไขผลการดำเนินงานให้หลุดพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนได้

เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2554 ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ได้ประกาศการปรับปรุงแนวทางการดำเนินการกับบริษัท
จดทะเบียนที่มีการดำเนินงานหรือฐานะการเงินที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอน
ประกาศมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 26 มกราคม 2554
โดยแนวทางดังกล่าวได้กำหนดระยะเวลาให้ไอทีวีดำเนินการแก้ไขเหตุแห่งการเพิกถอนภายในระยะเวลา
3 ปี (กำหนด 3 ระยะ ๆ ละ 1 ปี) เริ่มตั้งวันที่ 10 มีนาคม 2554 ทั้งนี้ ไอทีวี
สามารถยื่นคำขอขยายระยะเวลาฟื้นฟูกิจการได้ 1 ครั้ง ระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี
(กำหนดระยะเวลาสูงสุดในการฟื้นฟูกิจการไม่เกิน 4 ปี) โดยไอทีวีต้องมีคุณสมบัติครบทุกข้อ ดังนี้

(1) มีส่วนของผู้ถือหุ้น ไม่ต่ำกว่า 20 ล้านบาท หรือมีกำไรจากการดำเนินธุรกิจหลัก 1 ปี

(2) มีธุรกิจหลักดำเนินการอย่างต่อเนื่องชัดเจน

(3) มีแนวทางแก้ไขเหตุเพิกถอนชัดเจน

(4) คุณสมบัติอื่นๆ ครบถ้วน เช่น ผู้บริหารหรือผู้มีอำนาจควบคุม ไม่เป็นบุคคลที่มีลักษณะต้องห้าม
    เป็นต้น

นอกจากนี้ ไอทีวียังมีคดีความที่ยังอยู่ในกระบวนการพิจารณาของศาล
และอาจต้องใช้ระยะเวลานานจนกว่ากระบวนการยุติธรรมจะถึงที่สุด
และผลของคดีความดังกล่าวอาจส่งผลที่เป็นสาระสำคัญต่อสถานะการเงินและการดำเนินธุรกิจต่อไปในระยะยาว
รวมถึงสถานะงบการเงินของไอทีวี ณ 31 ธันวาคม 2553 ไอทีวีมีส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบอยู่ 3,476
ล้านบาท
อีกทั้งมีภาระค่าใช้จ่ายทางบัญชีในการสำรองเผื่อค่าดอกเบี้ยอันอาจเกิดขึ้นในกรณีที่ไอทีวีแพ้คดีในอัตราร้อยละ
15 ต่อปี ของค่าอนุญาตให้ดำเนินการส่วนต่างรวม 2,891 ล้านบาท คิดเป็นจำนวนเงินปีละประมาณ
434 ล้านบาท หรือไตรมาสละประมาณ 109 ล้านบาท
ซึ่งตามเงื่อนไขในการดำเนินการแก้ไขเหตุแห่งการเพิกถอนภายในระยะเวลา 3 ปี
ตามเกณฑ์ข้างต้นของตลาดหลักทรัพย์ฯ ไอทีวีจะต้องหาธุรกิจใหม่ที่สร้างผลกำไรสะสมได้เพิ่มขึ้น
อย่างน้อย 3,776 ล้านบาทหรือหาวิธีอื่นใดเพื่อทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบดุลเป็นบวกไม่ต่ำกว่า 300
ล้านบาท และนอกจากนั้น ไอทีวีต้องสามารถทำกำไรจากการดำเนินงานในธุรกิจหลักไม่น้อยกว่า 30
ล้านบาทและมีกำไรสุทธิในงวด หรือ 466 ล้านบาท ในระยะเวลา 1 ปี
(ในกรณีที่ผลกำไรไม่ต่อเนื่อง) จึงจะพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนหลักทรัพย์ฯ

ทั้งนี้
หากไอทีวีไม่สามารถดำเนินการแก้ไขให้มีคุณสมบัติตามแนวทางดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กำหนด
ตลาดหลักทรัพย์ฯ จะเสนอคณะกรรมการตลาดหลักทรัพย์ฯ
เพื่อพิจารณาอนุมัติการเพิกถอนหลักทรัพย์ต่อไป
ซึ่งอาจจะทำให้ไอทีวีพ้นสภาพจากการเป็นบริษัทจดทะเบียนและหลักทรัพย์ของไอทีวีไม่สามารถทำการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ฯ
ได้อีกต่อไป