2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมา และการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญ

  ความเป็นมา

บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัทน้ำมันของคนไทย
ประกอบธุรกิจจำหน่ายน้ำมันสำเร็จรูป ทั้งค้าปลีกและค้าส่ง และบริหารกิจการโรงกลั่นน้ำมันขนาด
120,000 บาเรลต่อวัน

บริษัทจำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันเชื้อเพลิงโดยจำหน่ายผ่านสถานีบริการภายใต้เครื่องหมายการค้าของบริษัท
จำหน่ายให้ผู้ใช้ตรงในภาคขนส่ง สายการบิน เรือเดินสมุทร ภาคก่อสร้าง ภาคอุตสาหกรรม
ภาคเกษตร และการจำหน่ายผ่านผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ รายเล็ก และลูกค้ารายย่อยทั่วไป

  การเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาการที่สำคัญ

  พ.ศ. 2541
  บริษัทได้พัฒนาคุณภาพของน้ำมันเพื่อสิ่งแวดล้อมและผลิตภัณฑ์คุณภาพใหม่ๆเพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด เช่น
  กรีน่าหัวเชื้อน้ำมันดีเซล และกรีน่า สไลด์เวย์ 68 เป็นต้น

  พ.ศ. 2542
  บริษัทขยายการจำหน่ายน้ำมันในตลาดขายปลีกและตลาดอุตสาหกรรมทดแทนการจำหน่ายในตลาดขายส่ง
  และได้พัฒนาคุณภาพของน้ำมันเพื่อสิ่งแวดล้อมและผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นคุณภาพใหม่ๆ
  เพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด ได้แก่ กรีน่าจีอี-4 กรีน่าทรานสฟอร์เมอร์ออยล์ กรีน่าเอ้าท์บอร์ด

  เดือนเมษายนบริษัทได้จำหน่ายหุ้นในบริษัท มงคลชัยพัฒนา จำกัด ส่วนที่บริษัทถืออยู่ทั้งสิ้นจำนวน
  14,693 หุ้น การจำหน่ายดังกล่าวมีผลให้ปัจจุบันบริษัทไม่มีการถือหุ้นในบริษัท มงคลชัยพัฒนา
  จำกัด

  บริษัท บางจากเพาเวอร์ จำกัด ซึ่งบริษัท บางจากฯ ถือหุ้น 40% ได้ดำเนินการ
  จดทะเบียนเลิกบริษัท

  พ.ศ. 2543 บริษัทได้เร่งขยายการจำหน่ายในตลาดขายปลีก ตลาดอุตสาหกรรม
  ปริมาณการจำหน่ายเพิ่มขึ้นจากปี 2542 ร้อยละ 7.1

  บริษัทได้พัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นคุณภาพเพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด เช่น ซูเปอร์สปอร์ต 2 ที นาวา
  ดี-5 นาวา ดี-7 เป็นต้น

  พ.ศ. 2544 บริษัทได้พัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์ดีเซล บางจาก D3 มาตรฐาน
  CH-4/SJ มี 3 ชนิด คือ D3 TURBO สูตรสังเคราะห์ D3 PICKUP และ D3 EXTRA
  เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องยนต์

  เปิดจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ที่สถานีบริการน้ำมันบางจาก ถ.ติวานนท์ ถ.พหลโยธิน
  ถ.เจริญกรุงตัดใหม่ และ ถ.นวมินทร์ (สุขาภิบาล 1)
  โดยจำหน่ายในราคาต่ำกว่าน้ำมันเบนซินออกเทน 95 ลิตรละ 1 บาท

  เปิดร้านสะดวกซื้อรูปแบบใหม่ ใบจาก 11 แห่ง
  ร้านใบจากเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาภาพลักษณ์สถานีบริการน้ำมันบางจาก NEW LOOK’44
  ร้านใบจากเป็นร้านค้าเพื่อชุมชน มีบริการสอดคล้องกับวิถีชีวิตคนไทยรุ่นใหม่ เช่น
  บริการอินเทอร์เน็ตสาธารณะ บริการ PAYPOINT บริการซัก อบ รีด สนามเด็กเล่น มุมกาแฟสด
  ฯลฯ

  เดือนพฤษภาคม 2544 บริษัทได้ขายหุ้นบริษัท โอชอง เชียงใหม่ จำกัด ซึ่งบริษัทได้ถืออยู่ 10%
  ให้แก่ โอชองฝรั่งเศส มีผลให้ปัจจุบันบริษัทไม่มีการถือหุ้นในบริษัท โอชอง เชียงใหม่ จำกัด

  เดือนธันวาคม 2544 คณะกรรมการบริษัทมีมติให้บริษัทจำหน่ายหุ้นในบริษัท บางจากกรีนไลน์
  จำกัด ส่วนที่บริษัทได้ถืออยู่ 49% จำนวน 490 หุ้น การจำหน่ายดังกล่าว
  จะมีผลให้บริษัทไม่มีการถือหุ้นในบริษัท บางจากกรีนไลน์ จำกัด

  พ.ศ. 2545 บริษัทยังคงมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่เพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง โดยในปี
  2545 มีผลิตภัณฑ์ใหม่ดังนี้

  “GE GOLD” น้ำมันเครื่องสังเคราะห์ 100% (Synthetic) เกรดรวมสำหรับเครื่องยนต์เบนซิน
  มาตรฐานสูงที่สุดในโลก API SL มีคุณสมบัติปกป้องทุกชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ทันทีที่สตาร์ทเครื่อง
  รักษาความสะอาดภายในและช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องยนต์ ประหยัดน้ำมัน
  และมลภาวะจากเขม่าไอเสียจากการเผาไหม้

  “น้ำมันเตาเกรดพิเศษ”
  เพิ่มเติมจากเกรดธรรมดาที่เผาไหม้แล้วมีกากคาร์บอนต่ำมากเป็นรายแรกในประเทศไทย
  เพื่อช่วยลดมลภาวะทางอากาศและช่วยให้เครื่องจักรอุปกรณ์ในโรงงานอุตสาหกรรมใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและยาวนานขึ้น

  “บางจากเพาเวอร์ดี” (POWER D) น้ำมันดีเซลเกรดพิเศษ (PREMIUM GRADE)
  มีเนื้อน้ำมันใสบริสุทธ์ ผ่านกระบวนการกำจัดกำมะถันด้วยหน่วย DEEP HSD เทคโนโลยีใหม่ล่าสุด
  พร้อมผสมสารเพิ่มคุณภาพ เพื่อการทำงานเต็มสมรรถนะของเครื่องยนต์ดีเซล
  ลดควันดำและให้ผลดีต่อสิ่งแวดล้อม

  เปิดสถานีบริการน้ำมัน SELF SERVICE ให้ลูกค้าเติมน้ำมันด้วยตนเอง โดยลูกค้าจะได้รับส่วนลด
  30 สตางค์ต่อลิตร สำหรับน้ำมันทุกประเภท เป็นทางเลือกให้ผู้บริโภคได้ใช้
  น้ำมันราคาถูกในภาวะน้ำมันราคาแพง และรองรับภาวะการแข่งขันในธุรกิจขายปลีก
  น้ำมันโดยเฉพาะในทำเลที่มีการแข่งขันสูง

  ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 9001 : 2000 ธุรกิจน้ำมันหล่อลื่น
  จากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
  เป็นบริษัทน้ำมันรายแรกและรายเดียวของประเทศที่ได้รับการรับรองมาตรฐานโดยครอบคลุมถึงการพัฒนาและจัดหาผลิตภัณฑ์หล่อลื่น
  การจำหน่ายและบริการคาร์แคร์

  การสนับสนุนบริษัท บางจากฯ โดยรัฐบาล ในปี 2545

  คณะรัฐมนตรีได้ลงมติเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2545 เห็นชอบให้การจัดซื้อน้ำมัน
  เชื้อเพลิงของส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจจำนวนตั้งแต่ 10,000 ลิตร
  ขึ้นไปและการจัดซื้อน้ำมันเตาของการไฟฟ้าแห่งประเทศไทย ในปริมาณร้อยละ 80
  สามารถจัดซื้อได้จากบริษัทบางจากฯ หรือคลังน้ำมัน
  หรือสถานีบริการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของบริษัท
  บางจากฯ ได้โดยตรง โดยวิธีกรณีพิเศษเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งแห่งนอกเหนือจากการจัดซื้อจากบริษัท
  ปตท. จำกัด (มหาชน)

  2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัท บริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้อง

  บริษัทมีบริษัทร่วม 1 แห่ง ได้แก่ บริษัทบางจากกรีนเนท จำกัด และมีบริษัทที่เกี่ยวข้องอีก 1 แห่ง
  คือ บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด ดังแสดงในแผนภูมิการถือหุ้นต่อไปนี้

บริษัทร่วม

บริษัท บางจากกรีนเนท จำกัด

จัดตั้งขึ้นเพื่อประกอบธุรกิจเกี่ยวกับการบริหารกิจการสถานีบริการน้ำมันของบริษัท บางจากฯ
และบริหารกิจการการจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคอื่นๆ ในร้านค้าเลมอนกรีน และร้านใบจาก
รวมทั้งจะเป็นผู้ดำเนินการให้บริการอื่นๆ
เพื่อรองรับการขยายตัวในด้านการค้าปลีกของบริษัทในอนาคต

บริษัทที่เกี่ยวข้อง

บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด

จัดตั้งขึ้นเพื่อดำเนินกิจการบริหารการจัดส่งน้ำมันทางท่อ ซึ่งท่อขนส่งเป็นชนิดที่สามารถส่งน้ำมันได้
หลายชนิด (Multi Product Pipeline) โดยมีจุดเริ่มต้นของท่อที่โรงกลั่นน้ำมันบางจาก
เดินท่อเลียบแนวพื้นที่ทางรถไฟไปยังคลังน้ำมันที่สนามบินดอนเมือง
และต่อไปสิ้นสุดที่คลังน้ำมันของบริษัทที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

2.3 โครงสร้างรายได้

ในปี 2545 บริษัท มีรายได้ 51,936 ล้านบาท เมื่อรวมรายได้ของบริษัทร่วม 1 แห่ง
ที่บริษัทถือหุ้นเกินกว่า
ร้อยละ 20 รวมเป็น 54,277 ล้านบาท รายได้ของบริษัทและบริษัทร่วมในปี 2543-2545
จำแนกได้ดังนี้

[TABLE]

หมายเหตุ : 1/ ปัจจุบัน บริษัทได้จำหน่ายหุ้นในบริษัท บางจากกรีนไลน์ จำกัด ไปแล้ว