2. ปัจจัยความเสี่ยง

ภาพรวมการบริหารความเสี่ยง

ภาวะเศรษฐกิจไทยในปี 2554 มีการเติบโตร้อยละ 0.1 ขยายตัวในอัตราที่ชะลอลงมาจากร้อยละ
7.8 ใน ปี 2553 ซึ่งเป็นผลมาจากปัจจัยเสี่ยงในหลายด้าน
ไม่ว่าจะเป็นการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก ปัญหาหนี้ยุโรป
ผลกระทบจากภัยพิบัติสึนามิในประเทศญี่ปุ่นช่วงไตรมาสที่ 2
อีกทั้งยังเผชิญกับสถานการณ์อุทกภัยในปลายปีที่ผ่านมาซึ่งสร้างความเสียหายครั้งใหญ่และขยายวงกว้างในพื้นที่ทางการเกษตรและนิคมอุตสาหกรรม
ทำให้ภาคการส่งออก การบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนหดตัวลงในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี
สำหรับแนวโน้มเศรษฐกิจปี 2555 นั้นคาดว่า
ภาคเศรษฐกิจในประเทศน่าจะเริ่มทยอยฟื้นตัวกลับมาภายในกลางปี 2555 โดย GDP ในปี 2555
คาดว่าจะขยายตัวอยู่ที่ร้อยละ 5.5-6.5
โดยได้แรงผลักดันจากมาตรการการเยียวยา-ฟื้นฟูความเสียหายจากอุทกภัย
และนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาล อย่างไรก็ดี ปี 2555
นี้เศรษฐกิจไทยจะยังคงต้องเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงในหลายด้าน เช่น
ความไม่แน่นอนของวิกฤตเศรษฐกิจโลก ความผันผวนของตลาดเงินโลก
ความผันผวนจากการเคลื่อนย้ายของเงินทุน ความกดดันจากอัตราเงินเฟ้อ
และการปรับอัตราค่าแรงขั้นต่ำตามนโยบายของรัฐบาล
ปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวทำให้การประกอบธุรกิจในปี 2555 ต้องเพิ่มความระมัดระวังให้มากขึ้น
เพื่อให้ประเทศไทยสามารถแข่งขันทางเศรษฐกิจได้ในตลาดโลกอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปี
2558 ที่ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC)

บริษัท ทุนธนชาต จำกัด (มหาชน) “บริษัทฯ”
ตระหนักและให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงมาอย่างต่อเนื่อง และปี 2554 ธนาคารธนชาต
จำกัด (มหาชน) “ธนาคารธนชาต”
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัทฯได้พัฒนากระบวนการในการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน
(ICAAP) เพื่อรองรับความเสี่ยงประเภทอื่น ๆ นอกเหนือจากความเสี่ยงด้านเครดิต ด้านตลาด
และด้านปฏิบัติการตามหลักเกณฑ์ Basel II: Pillar 2 ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย “ธปท.”
กำหนด ซึ่งจะทำให้ธนาคารธนชาตสามารถบริหารจัดการเงินกองทุนอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงของบริษัทฯ ยังคงมีการกำกับดูแล
ติดตามและพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่ามาตรการต่าง ๆ
ยังคงมีความสอดคล้องและทันต่อปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอกที่เปลี่ยนแปลงไป บริษัทฯ
ได้กำหนดโครงสร้างองค์กรเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการความเสี่ยงให้เป็นไปตามกรอบนโยบายผ่านการกำกับดูแลของคณะกรรมการต่าง
ๆ ดังนี้

โครงสร้างในการบริหารจัดการความเสี่ยงของบริษัทฯ

คณะกรรมการบริษัทฯ มีบทบาทในการกำหนดนโยบาย
และแนวทางดูแลการบริหารความเสี่ยงในลักษณะภาพรวม (Enterprise-wide Risk)
ให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับการดำเนินงานของบริษัทฯโดยจะพิจารณาถึงผลกระทบต่อเป้าหมายการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทฯ

คณะกรรมการบริหาร มีบทบาทในการกำหนดกลยุทธ์ และพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยง
รวมทั้งกลั่นกรองนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสม
เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการบริษัทฯ พิจารณาอนุมัติ
และกำกับดูแลการทำธุรกรรมให้สอดคล้องกับนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ

คณะกรรมการตรวจสอบ
มีบทบาทในการกำหนดแนวทางการกำกับดูแลการปฏิบัติงานให้ถูกต้องตามข้อบังคับของทางการที่เกี่ยวข้อง
รวมทั้งตรวจสอบประสิทธิผลและความเพียงพอของกระบวนการบริหารความเสี่ยงและระบบการควบคุมภายใน

ภาพแสดงโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ

ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554

[]

- การดำเนินงานต่าง ๆ อยู่ภายใต้โครงสร้างองค์กรที่มีการสอบยันและถ่วงดุลอำนาจ (Check
and Balance) มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมติดตามความเสี่ยง (Middle Office) ได้แก่
หน่วยงานควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Unit) และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (Back
Office) แยกออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front Office)

- บริษัทฯ กำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงอย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร
ซึ่งได้กำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้พนักงานได้ถือปฏิบัติตาม
และยังได้กำหนดกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่ถือเป็นแนวทางปฏิบัติ 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1)
การระบุถึงลักษณะของความเสี่ยงและปัจจัยความเสี่ยง 2) การพัฒนาเครื่องมือและแบบจำลอง
(Model) ที่เหมาะสมสำหรับวัดค่าความเสี่ยง 3) การควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
และ 4) การติดตามสถานะความเสี่ยงเพื่อจัดการความเสี่ยงให้ทันต่อสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น

- การกำหนดขนาดและสัดส่วนตามค่าความเสี่ยงที่แตกต่างกัน
โดยเครื่องมือที่ใช้วัดความเสี่ยงหรือแบบจำลอง ทำให้บริษัทฯ
สามารถรับรู้ถึงระดับความรุนแรงของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
และเพื่อใช้เป็นเพดานในการควบคุมค่าความเสี่ยงที่สามารถยอมรับได้
และใช้เป็นระดับสัญญาณเตือนภัยก่อนที่จะเกิดความเสียหายรุนแรง

ระบบการบริหารความเสี่ยงข้างต้นมีการพัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของหลักความระมัดระวัง
มีการปรับปรุงให้เหมาะสม ทันต่อเหตุการณ์ มีความโปร่งใส ชัดเจน สามารถตรวจสอบได้
และมีการคำนึงถึงผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้น ลูกค้า และพนักงานเป็นสำคัญ

ประเภทความเสี่ยงที่สำคัญของบริษัทฯ มีดังนี้

1.  ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านเครดิต คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้หรือคู่สัญญาไม่สามารถชำระหนี้
หรือปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ได้ตกลงไว้ โดยอาจเกิดจากการประสบปัญหาทางการเงินของลูกหนี้
จากความผันผวนทางเศรษฐกิจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อธุรกิจ
ความผิดพลาดในการบริหารจัดการของลูกหนี้
ที่อาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อย
ความเสี่ยงดังกล่าวอาจเกิดขึ้นได้ทั้งจากการทำธุรกรรมทางการเงินโดยปกติ เช่น
การให้กู้ยืมหรือให้สินเชื่อ การก่อภาระผูกพันหรือการค้ำประกัน
ธุรกรรมอื่นที่เกี่ยวข้องกับการให้เครดิต และการลงทุนในหลักทรัพย์ประเภทตราสารหนี้ (Market
Instrument) ที่ออกโดยองค์กรของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจที่รัฐบาลหรือ
ธปท.ไม่ค้ำประกันและตราสารหนี้ที่ออกโดยองค์กรเอกชน เช่น หุ้นกู้ เป็นต้น

ภายใต้นโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้สร้างวัฒนธรรมทางด้านเครดิต
เริ่มจากการจัดให้มีการประเมินความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้กู้หรือคู่สัญญาหรือผู้ออกตราสารประเภทหนี้โดยใช้แบบวิเคราะห์ความเสี่ยงที่พัฒนาขึ้นตามความเหมาะสมของประเภทคู่สัญญา
และมอบหมายให้หน่วยงานวิเคราะห์สินเชื่อซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระเป็นผู้ประเมินความเสี่ยงด้วยแบบวิเคราะห์ดังกล่าว
ทั้งนี้
คณะกรรมการที่มีอำนาจในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อจะเป็นผู้พิจารณาตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้กู้หรือคู่สัญญา
วงเงินสินเชื่อหรือลงทุนที่เหมาะสม และเงื่อนไขต่าง ๆ ในการให้สินเชื่อหรือก่อภาระผูกพัน
รวมทั้งควบคุมสถานะความเสี่ยงทั้งในระดับภาพรวม
ด้วยการกระจายความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อไปยังแต่ละส่วนธุรกิจ และกลุ่มลูกค้าต่าง ๆ
อย่างเหมาะสม ภายใต้ระดับเพดานความเสี่ยงที่กำหนดไว้
ตลอดจนติดตามดูแลคุณภาพสินเชื่อให้มีการจัดการอย่างเหมาะสม ดำเนินการด้วยความระมัดระวัง
รอบคอบ เน้นการพิจารณาศักยภาพของธุรกิจและความสามารถในการชำระหนี้คืนเป็นปัจจัยสำคัญ
โดยมีหน่วยงานควบคุมความเสี่ยงเป็นหน่วยงานอิสระทำหน้าที่ตรวจสอบการทำธุรกรรมด้านเครดิตให้เป็นไปตามนโยบายและแนวทางบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต
และมีหน่วยงานตรวจสอบรับผิดชอบในการสอบทานสินเชื่อตามแนวทางของ ธปท.

เพื่อให้ผลตอบแทนสอดรับกับความเสี่ยงที่ได้รับ
บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการนำเครื่องมือในการวัดผลตอบแทนหลังหักค่าความเสี่ยงต่อเงินกองทุนหรือ
RAROC (Risk Adjusted Return on Capital) มาใช้ นอกจากนี้ บริษัทฯ
จัดให้มีการทดสอบภาวะวิกฤตหรือ Stress Test
เพื่อคาดการณ์ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในภาวะวิกฤตที่จะส่งผลให้ลูกหนี้มีความสามารถในการชำระหนี้ลดลง
หรือไม่สามารถชำระหนี้ตามเงื่อนไขที่กำหนดในสัญญาตามสมมติฐานและปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ
ที่กำหนดขึ้นให้มีผลกระทบต่อการทำธุรกิจในภาคอุตสาหกรรมที่ลูกหนี้ดำเนินธุรกิจอยู่

ปัจจัยความเสี่ยงด้านเครดิตที่สำคัญ มีดังนี้

1.  ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

บริษัทฯและบริษัทย่อย มีเป้าหมายในการกระจายสินเชื่อให้แก่กลุ่มลูกค้าต่างๆ อย่างเหมาะสม
เน้นในกลุ่มลูกค้าที่มีศักยภาพดี และควบคุมไม่ให้เกิดการกระจุกตัวในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งมากจนเกินไป
มีการบริหารความเสี่ยง Portfolio ของสินเชื่อโดยรวม
มีการติดตามวิเคราะห์และรายงานผลต่อคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

สถานะเงินให้สินเชื่อ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 เทียบกับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
สามารถจำแนกตามประเภทธุรกิจ ได้ดังนี้

  ------------------------------- ------------ -------- ------------ --------
  ประเภทธุรกิจ                      2554                  2553         

                                  มูลหนี้         ร้อยละ    มูลหนี้         ร้อยละ
                                  (ล้านบาท)              (ล้านบาท)     

  การเกษตรและเหมืองแร่              10,848       1.70     10,985       1.80

  อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์      82,335       12.92    97,818       16.04

  ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง     48,275       7.58     52,754       8.65

  การสาธารณูปโภคและบริการ           58,660       9.20     66,441       10.89

  การบริโภคส่วนบุคคล                                                    

  เพื่อที่อยู่อาศัย                      73,809       11.58    77,857       12.77

  เพื่อธุรกิจหลักทรัพย์                  2,236        0.35     2,683        0.44

  เพื่อเช่าซื้อ                        286,490      44.96    239,943      39.34

  อื่น ๆ                            74,611       11.71    61,363       10.06

  รวมเงินให้สินเชื่อ                   637,264      100.00   609,844      100.00
  ------------------------------- ------------ -------- ------------ --------

จากข้อมูลสินเชื่อโดยรวมพบว่า ณ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯและบริษัทย่อย มีสินเชื่อเช่าซื้อ
คิดเป็นร้อยละ 44.96 ของยอดสินเชื่อรวม
อย่างไรก็ตามสินเชื่อเช่าซื้อส่วนใหญ่เป็นสินเชื่อเช่าซื้อสำหรับบุคคลธรรมดา
ซึ่งมีมูลค่าต่อสัญญาไม่สูงมากนักและมีจำนวนลูกค้ามากทำให้มีการกระจายความเสี่ยงที่ดี ทั้งนี้
การปล่อยสินเชื่อเช่าซื้อได้ทำผ่านธนาคารธนชาตตั้งแต่ปี 2548

2.  ความเสี่ยงจากการด้อยคุณภาพของสินเชื่อ

สินเชื่อด้อยคุณภาพ ได้แก่ สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัย และสงสัยจะสูญ
ซึ่งเป็นปัญหาหลักของแต่ละสถาบันการเงิน เพราะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯ
ซึ่งบริษัทฯและบริษัทย่อย
ได้ให้ความสำคัญและพยายามควบคุมคุณภาพของสินเชื่อด้วยการกำหนดนโยบายและขั้นตอนในการติดตามคุณภาพของสินเชื่ออย่างสม่ำเสมอ

สัดส่วนสินเชื่อด้อยคุณภาพ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 เทียบกับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
เป็นดังนี้

  -------------------------- ------------- -------- ------------- --------
  สินเชื่อจัดชั้น                  2554                   2553          

                             มูลหนี้ (ล้านบาท) ร้อยละ    มูลหนี้ (ล้านบาท) ร้อยละ

  ต่ำกว่ามาตรฐาน               7,145         18.05    6,905         17.49

  สงสัย                       12,072        30.50    14,400        36.47

  สงสัยจะสูญ                   20,357        51.44    18,183        46.05

  รวม                        39,574        100.00   39,488        100.00
  -------------------------- ------------- -------- ------------- --------

บริษัทฯและบริษัทย่อย มีปริมาณสินเชื่อด้อยคุณภาพเพิ่มขึ้นจากจำนวน 39,488 ล้านบาท
ในเดือนธันวาคม ปี 2553 มาอยู่ที่ 39,574 ล้านบาท ในเดือนธันวาคม ปี 2554
โดยเมื่อพิจารณาจากภาพรวมของเงินให้สินเชื่อ สินเชื่อด้อยคุณภาพมีสัดส่วนเท่ากับร้อยละ 6.21
ของเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ ลดลงจากร้อยละ 6.48 ในเดือนธันวาคม ปี 2553
และสามารถจำแนกตามประเภทธุรกิจได้ดังนี้

สินเชื่อด้อยคุณภาพจำแนกตามประเภทธุรกิจ

  ----------------------------- ------------ -------- ------------ ---------
  ประเภทธุรกิจ                    2554                  2553         

                                มูลหนี้         ร้อยละ    มูลหนี้         ร้อยละ
                                (ล้านบาท)              (ล้านบาท)     

  การเกษตรและเหมืองแร่            364          0.92     429          1.09

  อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์    16,869       42.63    15,234       38.58

  ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง   4,045        10.22    5,027        12.73

  การสาธารณูปโภคและบริการ         5,729        14.48    6,358        16.10

  การบริโภคส่วนบุคคล                                                  

  เพื่อที่อยู่อาศัย                    3,638        9.19     2,979        7.54

  เพื่อธุรกิจหลักทรัพย์                306          0.77     1,339        3.39

  เพื่อเช่าซื้อ                      3,683        9.31     4,209        10.66

  อื่น ๆ                          4,940        12.48    3,913        9.91

  รวมสินเชื่อด้อยคุณภาพ              39,574       100.00   39,488       100.00
  ----------------------------- ------------ -------- ------------ ---------

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยไม่มีความเสี่ยงด้านเครดิตที่อาจเกิดจากสินเชื่อด้อยคุณภาพในส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มวงเงินภายหลังจากหักสำรองหนี้สูญ
เนื่องจากบริษัทฯ มีการตั้งสำรองร้อยละ 100
ในสินเชื่อด้อยคุณภาพที่หลักประกันไม่คุ้มตามมาตรฐานการบัญชีสากล ฉบับที่ 39 (IAS39)

สินเชื่อด้อยคุณภาพของบริษัทฯและบริษัทย่อยที่เป็นสถาบันการเงิน

  ---------------------------------- ------------- ---------- -------------
  (หน่วย: ล้านบาท)                                              

                                     2554          2553       เปลี่ยนแปลง

  สินเชื่อด้อยคุณภาพ                      39,331        38,244     1,087

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม                 20,411        20,555     (144)

  สำรองหนี้สูญ                          20,615        20,809     (194)

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้มหลังหักสำรองหนี้สูญ   -             -          -

  สำรองหนี้ทั่วไป                        417           707        (290)
  ---------------------------------- ------------- ---------- -------------

การปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

(หน่วย: ล้านบาท)

  ----------------------------------------- --------------- --------------
                                            2554            2553

  จำนวนลูกหนี้ (ราย)                           54,225          20,534

  ยอดเงินต้นและดอกเบี้ยคงค้าง                    40,055          29,756

  หนี้ส่วนที่หลักประกันไม่คุ้ม                        14,829          12,459

  ค่าเผื่อการปรับมูลค่าจากการปรับโครงสร้างหนี้        386             464

  เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ                  638,244         610,800

  ยอดหนี้ปรับโครงสร้างต่อสินเชื่อรวม (ร้อยละ)        6.28            4.87
  ----------------------------------------- --------------- --------------

ความเสี่ยงจากการปรับโครงสร้างหนี้เป็นความเสี่ยงจากลูกหนี้ด้อยคุณภาพย้อนกลับ
นั่นคือหลังจากปรับโครงสร้างหนี้ ลูกหนี้มีการผิดสัญญาและกลับมาเป็นลูกหนี้ด้อยคุณภาพอีกครั้งหนึ่ง
ซึ่งจะส่งผลกระทบกับ บริษัทฯ และบริษัทย่อย ในส่วนของการปรับโครงสร้างหนี้ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2554
ลูกหนี้ที่ได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้มียอดเงินต้นและดอกเบี้ยคงค้างเป็นจำนวนเงินรวม 40,055
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 6.28 ของยอดรวมเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ
โดยยอดรวมของหนี้ปรับโครงสร้างดังกล่าวหากคำนวณสุทธิจากหลักประกันจะมีมูลค่ารวมประมาณ
14,829 ล้านบาท

3.  ความเสี่ยงจากหลักประกัน

สำหรับการให้สินเชื่อที่มีหลักทรัพย์เป็นหลักประกัน
บริษัทฯและบริษัทย่อยกำหนดให้มีการวิเคราะห์และจัดระดับคุณภาพของหลักประกันแต่ละประเภท
โดยพิจารณาถึงสภาพคล่องและความเสี่ยงของหลักประกันนั้น
และนำผลการวิเคราะห์ดังกล่าวไปใช้เป็นปัจจัยหนึ่งในการจัดระดับความเสี่ยงของสินเชื่อ ทั้งนี้
หลักประกันดังกล่าวไม่ว่าจะเป็นอสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์จะมีการประเมินมูลค่าโดยการประเมินราคาหรือตีราคาหลักประกันตามหลักเกณฑ์ที่
ธปท. กำหนดไว้ โดยประเภทของหลักประกันที่สำคัญของบริษัทฯและบริษัทย่อย ได้แก่
เงินฝากและตั๋วแลกเงิน หลักทรัพย์ในความต้องการของตลาด หลักทรัพย์นอกตลาด
อสังหาริมทรัพย์เพื่อการพาณิชย์ อสังหาริมทรัพย์ประเภทที่อยู่อาศัย ยานพาหนะ เครื่องจักร เป็นต้น
ทั้งนี้บริษัทฯและบริษัทย่อยกำหนดแนวทาง
มาตรฐานและความถี่ในการประเมินราคาและตีราคาหลักประกันแต่ละประเภท
รวมทั้งกำหนดให้มีการจัดทำรายงานการประเมินราคาและตีราคาที่มีข้อมูลและการวิเคราะห์ที่ชัดเจนและเพียงพอต่อการตัดสินใจกำหนดราคา
ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้ว่ามูลค่าของหลักประกันนั้นลดลง หรือมีการเสื่อมราคาตามอายุการใช้งาน
จะต้องมีการพิจารณาการด้อยค่าของสินทรัพย์ที่เป็นหลักประกันโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

ที่ผ่านมาธุรกรรมสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ซึ่งเป็นธุรกิจหลักของบริษัทฯและบริษัทย่อย
มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยรถยนต์เป็นหลักประกันที่ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทฯ
หากลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้บริษัทฯ
สามารถดำเนินการครอบครองสินทรัพย์ได้ในทันทีเพื่อนำไปขายในตลาดรถยนต์ใช้แล้ว ดังนั้น
บริษัทฯและบริษัทย่อยอาจมีความเสี่ยงจากการไม่สามารถยึดรถยนต์ที่เป็นหลักประกันได้
รวมทั้งความเสี่ยงจากการจำหน่ายรถยนต์แต่ไม่สามารถชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้น ทั้งนี้
ขึ้นกับปัจจัยเสี่ยง เช่น สภาวะตลาดรถยนต์ใช้แล้ว สภาพของรถที่ได้ยึดมา เป็นต้น

4.  ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของทรัพย์สินรอการขาย

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯและบริษัทย่อย
มีทรัพย์สินรอการขายมูลค่าราคาต้นทุนทางบัญชีสุทธิหลังหักค่าเผื่อการด้อยค่าจำนวน 11,560
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 1.29 ของสินทรัพย์รวม มีค่าเผื่อการด้อยค่า 765 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ
6.21 ของมูลค่าราคาต้นทุนทางบัญชี

5.  ความเสี่ยงจากการค้ำประกันและการอาวัล

บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ให้บริการกับลูกค้าที่ก่อให้เกิดภาระผูกพันจากการรับอาวัลตั๋วเงิน
เล็ตเตอร์ออฟเครดิต การค้ำประกันกู้ยืมเงิน ซึ่งบริษัทฯและบริษัทย่อย
มีความเสี่ยงจากการที่ต้องเข้าไปรับผิดชอบแทนลูกค้า ในกรณีที่ลูกค้าไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญา
สำหรับความเสี่ยงที่เกิดจากการค้ำประกันและการอาวัล
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ดูแลและควบคุมความเสี่ยงดังกล่าว ด้วยการตรวจสอบข้อมูล
โดยใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาอนุมัติ ตลอดจนควบคุมและติดตาม
โดยใช้แนวทางเดียวกับการให้สินเชื่อตามปกติของบริษัทฯและบริษัทย่อย

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯและบริษัทย่อย
มีภาระผูกพันจากการค้ำประกันการกู้ยืมเงินและการค้ำประกันอื่นๆ จำนวน 26,752 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 2.99 ของสินทรัพย์ทั้งหมด

2.  ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
และราคาตราสารในตลาดเงินตลาดทุนที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้
และเงินกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อย โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ความเสี่ยงด้านราคา
ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย และความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน โดยบริษัทฯและบริษัทย่อย
มีนโยบายในการควบคุมและจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมและเป็นไปตามนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯและบริษัทย่อย

2.1 ความเสี่ยงด้านราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบ
เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารหนี้และตราสารทุนทำให้มูลค่าของเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯและบริษัทย่อยลดลง

บริษัทฯและบริษัทย่อยได้พัฒนาเครื่องมือในการวัดความเสี่ยงโดยใช้แบบจำลองของ
Value-at-Risk (VaR Model) เพื่อวัดผลขาดทุนสูงสุด ณ ระดับความเชื่อมั่นหนึ่งๆ
หากถือครองหลักทรัพย์ในช่วงระยะเวลาที่กำหนด นอกจากนี้ บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการกำหนด
Limit ต่างๆ ในการทำธุรกรรมเพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่รับได้ เช่น Position
Limit และ Loss Limit เป็นต้น โดยมีหน่วยงานควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Unit)
ซึ่งแยกออกจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front office) และหน่วยงานที่บันทึกรายการ (Back
office) ทำหน้าที่ควบคุมความเสี่ยงและรายงานสถานะ Limit ต่างๆ ต่อคณะกรรมการ
หน่วยงานหรือผู้บริหารต่างๆที่เกี่ยวข้องเพื่อที่จะสามารถบริหารความเสี่ยงได้ทันท่วงที
บริษัทฯและบริษัทย่อยมอบหมายให้คณะกรรมการพิจารณาการลงทุนเป็นผู้ควบคุม
และติดตามความเสี่ยงด้านนี้ ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าเครื่องมือดังกล่าวมีประสิทธิภาพและมีความแม่นยำ
บริษัทฯและบริษัทย่อยกำหนดให้มีการทดสอบเครื่องมือด้วยการทำ Backtesting
โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานที่ Bank for International Settlement (BIS) กำหนด นอกจากนี้
บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการจำลองเหตุการณ์รุนแรงอื่น ๆ
ที่อาจส่งผลกระทบต่อการลดลงของราคาหลักทรัพย์ในตลาดอย่างรุนแรงเฉียบพลัน
หรือทำการทดสอบภาวะวิกฤต Stress Test
เพื่อให้คาดการณ์ได้ว่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นมีผลต่อรายได้และเงินกองทุนอย่างไร

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 เงินลงทุนที่มีไว้เพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯและบริษัทย่อย
จำแนกตามประเภทเงินลงทุน เป็นดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

  ----------------------------------------------- ------------ -----------
                                                  มูลค่ายุติธรรม   

                                                  2554         2553

  เงินลงทุน                                                      

  เงินลงทุนเพื่อค้า                                                 

  หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                         10,855       325

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                                4,758        31

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                               637          3,023

  ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ             45           87

  เงินลงทุนเผื่อขาย                                                

  หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ                         41,103       52,604

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                                18,553       10,017

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                               25,425       12,920

  ตราสารทุนในความต้องการของตลาดในประเทศ             8,553        9,137

  รวมเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขาย                        109,929      88,144
  ----------------------------------------------- ------------ -----------

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการลงทุนเพิ่มในตราสารหนี้
ทำให้มูลค่าเงินลงทุนเพื่อค้าและเผื่อขายของบริษัทฯและบริษัทย่อยปรับเพิ่มขึ้น
ด้วยเหตุผลดังกล่าวจึงทำให้ค่าความเสี่ยงด้านราคาโดยรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อยปรับเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน

2.2 ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของรายการสินทรัพย์
หนี้สินและรายการนอกงบดุลทั้งหมดที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย (Rate Sensitive Items)
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (Net Interest Income) และเงินกองทุน
ของบริษัทฯและบริษัทย่อย

บริษัทฯและบริษัทย่อย
มีเป้าหมายที่จะดำเนินงานภายใต้ระบบบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่มีประสิทธิภาพระยะยาว
คือ
สามารถรักษาระดับความสัมพันธ์ของสัดส่วนโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินที่อ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ยในช่วงระยะเวลาต่างๆ
ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสำหรับการดำเนินงาน และให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริษัทฯ และผู้ถือหุ้น
บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงพัฒนาเครื่องมือที่ใช้วัดความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยเพื่อให้สามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากความเหลื่อมล้ำระหว่างระยะเวลาของการปรับอัตราดอกเบี้ย
(Reprice) ในสินทรัพย์ หนี้สิน และภาระ ผูกพันในแต่ละช่วงเวลา (Repricing Gap
Analysis) ซึ่งจะมีการวัดความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือน
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงอยู่ในขอบเขตที่สามารถยอมรับได้
จึงได้จัดให้มีการกำหนดระดับเพดานความเสี่ยง
และระดับสัญญาณเตือนภัยที่ยอมรับได้โดยพิจารณาจากโครงสร้างของสินทรัพย์ หนี้สินและภาระผูกพัน
รวมทั้งการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย (Reprice)
ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในแต่ละช่วงเวลาตามแผนธุรกิจของบริษัทฯและบริษัทย่อย
และมอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย
ควบคุมและติดตามความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด โดยมีการติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจ
ภาวะตลาดเงินและตลาดทุน
และทิศทางอัตราดอกเบี้ยที่อาจเป็นสาเหตุของปัจจัยความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
เพื่อกำหนดมาตรการต่าง ๆ ในการรองรับความเสี่ยง

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554
วิเคราะห์ตามระยะเวลาที่จะมีการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยตามสัญญาของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินของบริษัทฯและบริษัทย่อย
ดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

  ------------------------------ -------------------------------------------- --------- --------- --------- -------- ----------- ---------
  รายการ                         ระยะเวลาการกำหนดอัตราดอกเบี้ยใหม่หรือวันครบกำหนด                                                      

                                 เมื่อทวงถาม                                    0-3 เดือน  3-12 เดือน 1-5 ปี     เกิน 5 ปี  ไม่มีดอกเบี้ย   รวม

  สินทรัพย์ทางการเงิน                                                                                                                

  เงินสด                          -                                            -         -         -         -        16,006      16,006

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน   23,022                                       29,523    2,655     -         -        8,146       63,346

  สินทรัพย์ตราสารอนุพันธ์              -                                            -         -         -         -        1,536       1,536

  เงินลงทุน                        1,658                                        16,909    46,452    57,902    16,781   13,964      153,666

  เงินให้สินเชื่อ                     318,909                                      22,242    15,442    212,310   68,113   248         637,264

  ลูกหนี้สำนักหักบัญชี                  -                                            -         -         -         -        25          25

  ลูกหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์         -                                            -         -         -         -        858         858
  และตราสารอนุพันธ์                                                                                                                 

  รวมสินทรัพย์ทางการเงิน             343,589                                      68,674    64,549    270,212   84,894   40,783      872,701

  หนี้สินทางการเงิน                                                                                                                  

  เงินฝาก                         174,462                                      169,398   77,913    8,404     -        5,688       435,865

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน   20,878                                       32,220    5,379     217       -        1,457       60,151

  หนี้สินจ่ายเมื่อทวงถาม               -                                            -         -         -         -        2,131       2,131

  หนี้สินตราสารอนุพันธ์                -                                            -         -         -         -        2,886       2,886

  เงินกู้ยืม                         999                                          133,517   99,416    28,700    21       -           262,653

  เจ้าหนี้สำนักหักบัญชี                 -                                            -         -         -         -        306         306

  เจ้าหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์        -                                            -         -         -         -        851         851
  และตราสารอนุพันธ์                                                                                                                 

  รวมหนี้สินทางการเงิน               196,339                                      335,135   182,708   37,321    21       13,319      764,843
  ------------------------------ -------------------------------------------- --------- --------- --------- -------- ----------- ---------

2.3 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (Exchange Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อยได้รับผลกระทบในทางลบ
เนื่องจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินต่างประเทศ
หรือจากการมีสินทรัพย์ หรือหนี้สินในสกุลเงินต่างประเทศ
แบ่งเป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการทำธุรกรรมสกุลเงินต่างประเทศ (Transaction Risk)
และความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าจากสกุลเงินต่างประเทศเป็นสกุลเงินท้องถิ่น
(Translation Risk)

ทั้งนี้ส่วนใหญ่ธุรกรรมที่เกี่ยวกับการปริวรรตเงินตราต่างประเทศ เกิดจากการให้บริการของธนาคาร
ธนชาต ซึ่งเป็นบริษัทย่อย
โดยธนาคารธนชาตมอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ย (ALCO)
เป็นผู้ควบคุมและติดตามความเสี่ยงประเภทนี้
โดยการพิจารณาถึงความสอดคล้องระหว่างโครงสร้างและอายุครบกำหนดของสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
ประกอบกับธนาคารธนชาตมีนโยบายในการกำหนดระดับเพดานความเสี่ยงเพื่อควบคุมผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนต่อรายได้และเงินกองทุน
อย่างไรก็ดี เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ธนาคารธนชาตมีนโยบายที่จะปิดความเสี่ยงโดยใช้เครื่องมือทางการเงิน เช่น
สัญญาแลกเปลี่ยนล่วงหน้า เป็นต้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนในระดับต่ำ
เนื่องจากสินทรัพย์ที่เป็นเงินตราต่างประเทศส่วนใหญ่
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว

3.  ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่บริษัทฯและบริษัทย่อย
ไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนทรัพย์สินเป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้แต่ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อย ในปัจจุบันและในอนาคต
โดยกลไกการบริหารความเสี่ยงจะเริ่มจากการประเมินกระแสเงินสดและฐานะสภาพคล่องในแต่ละช่วงเวลาที่บริษัทฯและบริษัทย่อย
อาจมีความต้องการเงินทุนแตกต่างกันเพื่อรองรับการครบกำหนดของเงินกู้ยืม
การลดหนี้สินประเภทอื่นลง หรือการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์
โดยใช้เครื่องมือทั้งที่เป็นแบบจำลองวิเคราะห์ฐานะสภาพคล่อง (Liquidity Gap Analysis)
อัตราส่วนด้านสภาพคล่องต่าง ๆ ตลอดจนการใช้สถานการณ์จำลองโดยการตั้งสมมติฐาน (“What
if” Scenarios)
เพื่อวิเคราะห์ถึงผลกระทบว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยจะยังคงมีสภาพคล่องที่เพียงพอหรือไม่ภายใต้กระแสเงินสดที่ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของลูกค้าในการต่ออายุสัญญาเมื่อครบกำหนดนอกจากนี้
ยังได้ประมาณการความต้องการสภาพคล่องภายใต้สมมติฐานที่แตกต่างกันตามภาวะเศรษฐกิจและเหตุการณ์ไม่ปกติต่าง
ๆ ที่เกิดขึ้นกับบริษัทฯและบริษัทย่อยเองและเกิดกับระบบสถาบันการเงิน

ขณะเดียวกัน
บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการจัดทำแผนรองรับเหตุฉุกเฉินไว้รองรับกรณีเกิดปัญหาสภาพคล่องและจะมีการทบทวนเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญที่จะมีผลต่อการดำเนินงานตามแผน
ทั้งนี้ การควบคุมและติดตามความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสภาพคล่องและอัตราดอกเบี้ยเป็นผู้รับผิดชอบ
ซึ่งจะจัดให้มีการประชุมเพื่อติดตามสถานะและบริหารจัดการความเสี่ยงเป็นประจำทุกสัปดาห์

โครงสร้างแหล่งเงินทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อยซึ่งจำแนกตามประเภทของแหล่งที่มาของเงินทุนและระยะเวลาของแหล่งเงินทุน
เป็นดังนี้

เงินทุนจำแนกตามประเภทของแหล่งเงินทุน

  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------
  (หน่วย: ล้านบาท)                                                

                            2554         ร้อยละ      2553        ร้อยละ

  เงินกู้ยืมและเงินรับฝาก                                             

  จากประชาชน                435,865      57.45      532,382     70.27

  จากสถาบันการเงิน            50,852       6.70       33,251      4.39

  จากต่างประเทศ              9,299        1.23       7,294       0.96

  ตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน      219,166      28.89      139,534     18.42

  หุ้นกู้                       43,487       5.73       44,949      5.93

  กองทุนอนุรักษ์พลังงาน          -            -          234         0.03

                            758,669      100.00     757,644     100.00
  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------

เงินทุนจำแนกตามระยะเวลาของแหล่งเงินทุน

  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------
                                                                

                            2554                    2553        

                            ล้านบาท       ร้อยละ      ล้านบาท      ร้อยละ

  ไม่เกิน 1 ปี                 701,108      92.41      681,949     90.01

  เกิน 1 ปี                   57,561       7.59       75,695      9.99

                            758,669      100.00     757,644     100.00
  ------------------------- ------------ ---------- ----------- ----------

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีเงินฝากและเงินกู้ยืมรวม 758,669 ล้านบาท
โดยแหล่งเงินทุนส่วนใหญ่ยังคงเป็นเงินฝากจากประชาชนซึ่งมีระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญาไม่เกิน
1 ปี อันเป็นลักษณะโครงสร้างการทำธุรกิจเป็นปกติการค้าของสถาบันการเงิน
อย่างไรก็ดีบริษัทฯและบริษัทย่อยได้มีการออกผลิตภัณฑ์ตั๋วแลกเงิน และหุ้นกู้
เพื่อเป็นการเพิ่มทางเลือกในการออมเงินในกับลูกค้า

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554
วิเคราะห์ตามระยะเวลาครบกำหนดตามสัญญา เป็นดังนี้

(หน่วย: ล้านบาท)

  --------------------------------------- -------------------------------- --------- --------- ---------- ---------
  รายการ                                  วันที่ครบกำหนดของเครื่องมือทางการเงิน                                  

                                          เมื่อทวงถาม                        น้อยกว่า 1  มากกว่า 1  ไม่มีกำหนด   รวม
                                                                           ปี         ปี                    

  สินทรัพย์ทางการเงิน                                                                                         

  เงินสด                                   16,006                           -         -         -          16,006

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน            8,399                            54,827    120       -          63,346

  สินทรัพย์ตราสารอนุพันธ์                       -                                1,536     -         -          1,536

  เงินลงทุน                                 1,646                            69,596    68,951    13,473     153,666

  เงินให้สินเชื่อ                              49,578                           193,203   394,483   -          637,264

  ลูกหนี้สำนักหักบัญชี                           -                                25        -         -          25

  ลูกหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์และตราสารอนุพันธ์    -                                858       -         -          858

  รวมสินทรัพย์ทางการเงิน                      75,629                           320,045   463,554   13,473     872,701

  หนี้สินทางการเงิน                                                                                           

  เงินฝาก                                  176,458                          249,818   9,589     -          435,865

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน            21,081                           35,306    3,764     -          60,151

  หนี้สินจ่ายเมื่อทวงถาม                        2,131                            -         -         -          2,131

  หนี้สินตราสารอนุพันธ์                         -                                2,886     -         -          2,886

  เงินกู้ยืม                                  999                              217,446   40,714    3,494      262,653

  เจ้าหนี้สำนักหักบัญชี                          -                                306       -         -          306

  เจ้าหนี้จากการซื้อขายหลักทรัพย์และตราสารอนุพันธ์   -                                851       -         -          851

  รวมหนี้สินทางการเงิน                        200,669                          506,613   54,067    3,494      764,843

  รายการนอกงบดุล                                                                                           

  การค้ำประกันการกู้ยืมและการรับอาวัลตั๋วเงิน       1                                1,572     43        -          1,616

  ภาระตามตั๋วแลกเงินค่าสินค้าเข้าที่ยังไม่ครบกำหนด   624                              481       -         -          1,105

  เล็ตเตอร์ออฟเครดิต                         86                               2,540     -         -          2,626

  ภาระผูกพันอื่นๆ                             41,733                           6,138     2,080     3          49,954

  รวมรายการนอกงบดุล                        42,444                           10,731    2,123     3          55,301
  --------------------------------------- -------------------------------- --------- --------- ---------- ---------

4. ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk)

เป็นความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากการขาดการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ขาดธรรมาภิบาลในองค์กรหรือขาดการควบคุมที่ดี ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงานภายใน คน
ระบบงาน หรือเหตุการณ์ภายนอก
และส่งผลกระทบต่อรายได้จากการดำเนินงานและเงินกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อย
รวมถึงความเสี่ยงด้านกฎหมาย เช่น ความเสี่ยงต่อการถูกฟ้องร้องหรือดำเนินคดีตามกฎหมาย
ถูกทางการเปรียบเทียบปรับ รวมทั้งความเสียหายที่ได้รับจากการตกลงกันนอกชั้นศาล เป็นต้น
ซึ่งความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะมีผลกระทบต่อความเสี่ยงด้านอื่นโดยเฉพาะความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
(Strategic Risk) และด้านชื่อเสียง (Reputation Risk)

บริษัทฯและบริษัทย่อยได้กำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่มุ่งเน้นไปที่การป้องกันและติดตามดูแลความเสี่ยงประเภทนี้
และเนื่องจากการควบคุมภายในเป็นกลไกสำคัญในการควบคุมและป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงจัดให้มีระบบควบคุมภายในที่ดี อันได้แก่

  - การจัดโครงสร้างองค์กร บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีการกำหนดบทบาท หน้าที่
  ความรับผิดชอบของแต่ละตำแหน่งงานให้มีการสอบยันและถ่วงดุลอำนาจซึ่งกันและกัน (Check
  and Balance) โดยแยกหน่วยงานที่ทำธุรกรรม (Front Office)
  ออกจากหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมและติดตามความเสี่ยง (Middle Office) ซึ่งได้แก่
  หน่วยงานควบคุมความเสี่ยง (Risk Control Unit) กับหน่วยงานที่บันทึกรายการ (Back
  Office)

-   การจัดให้มีหน่วยงานสนับสนุนการทำธุรกรรม เช่น หน่วยงานคอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศ
    หน่วยงานกฎหมาย หน่วยงานประเมินราคา ที่มีความชำนาญเฉพาะด้านและเป็นอิสระ
    เพื่อลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น

-   การจัดให้มีระเบียบปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมทุกประเภทและคู่มือการปฏิบัติงานของพนักงาน
    ตลอดจนระเบียบอำนาจอนุมัติเป็นลายลักษณ์อักษร
    เพื่อเป็นแนวทางในการทำงานภายในองค์กรให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด

-   การจัดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง เพื่อควบคุม ติดตาม
    และประเมินความเสี่ยงของบริษัทฯและบริษัทย่อย ตรวจสอบข้อผิดพลาด
    ปรับปรุงแก้ไขจุดบกพร่องให้รัดกุมและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

-   การจัดการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูล
    เพื่อเพิ่มขีดความสามารถ
    ในการรองรับการขยายตัวของธุรกิจและสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ลูกค้าทั้งด้านเทคโนโลยีและด้านข้อมูล
    โดยเฉพาะการป้องกันความเสียหายจากการลักลอบเข้าถึงข้อมูลจากบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง

-   การจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง (Business Continuity Plan)
    ประกอบด้วยแผนฉุกเฉิน แผนระบบสำรอง และแผนการฟื้นฟูการดำเนินงาน
    เพื่อควบคุมไม่ให้การดำเนินธุรกิจหยุดชะงัก รวมทั้งจัดให้มีการซักซ้อม
    เพื่อทดสอบความพร้อมของแผนและเพื่อการปรับปรุงแผนให้สามารถปฏิบัติงานได้จริงและมีประสิทธิภาพ

ประกอบกับการที่บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการใช้บริการจากบุคคลภายนอกดำเนินการแทนในบางกลุ่มกิจกรรมเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกับทิศทางการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงินในปัจจุบันและในอนาคต
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้มีการกำหนดนโยบาย
เพื่อบริหารความเสี่ยงจากการใช้บริการจากบุคคลภายนอก (Outsourcing) ขึ้น
โดยนโยบายดังกล่าวนอกจากจะมีแนวทางการปฏิบัติงานที่สอดคล้องกับข้อบังคับในเรื่องเดียวกันที่ออกโดยธปท.แล้ว
ยังเพื่อประโยชน์ในการควบคุมภายในของบริษัทฯและบริษัทย่อยด้วย

สำหรับการวัดและประเมินความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการกำหนดหลักเกณฑ์
รูปแบบหรือเงื่อนไขของวิธีการที่ใช้ในการวัดและประเมินความเสี่ยงภายในของบริษัทฯและบริษัทย่อยเอง
โดยวิธีการดังกล่าวบริษัทฯและบริษัทย่อยมีการพิจารณาถึงปัจจัยแวดล้อมต่างๆ เช่น
แนวทางการกำกับดูแลของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ ลักษณะและความซับซ้อนของธุรกิจ
ความสามารถในการยอมรับความเสี่ยงของบริษัทฯ โอกาสและ/หรือความถี่ (Probability,
Likelihood หรือ Frequency) ตลอดจน ผลกระทบ (Impact หรือ Severity)
ของความเสี่ยงที่เกิดขึ้น/อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้
ตามที่ธปท.กำหนดให้กลุ่มธนชาตดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์เสี่ยงด้านเครดิต
ด้านตลาดและด้านปฏิบัติการตามแนวทางของ Basel II นั้น
กลุ่มธนชาตได้เลือกวิธีการคำนวณสินทรัพย์เสี่ยงด้านปฏิบัติการด้วยวิธี Basic Indicator
Approach

นอกจากนี้ ในการติดตามดูแลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
บริษัทฯและบริษัทย่อยกำหนดเป็นนโยบายให้ผู้บริหารของแต่ละหน่วยงานมีความรับผิดชอบในการติดตามความเสี่ยง
โดยถือเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงานตามปกติ
ซึ่งจะช่วยให้รับทราบถึงความเสี่ยงและปัญหาที่เกิดขึ้นได้ทันท่วงที
และเพื่อให้สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลาได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที
ไม่ส่งผลเสียหายต่อบริษัทฯ และบริษัทย่อย ถึงกระนั้นก็ดี
เพื่อให้ทราบถึงผลการดำเนินงานและปัญหาที่เกิดขึ้น ตลอดจนแนวโน้ม
และการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลปัจจัยเสี่ยง บริษัทฯ
และบริษัทย่อยจึงจัดให้มีการจัดเก็บและรายงานข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
เช่น ข้อมูลเหตุการณ์ความเสียหายที่เกิดขึ้น (Loss data) ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (Key Risk
Indicators) จุดที่มีความเสี่ยงสำคัญ เป็นต้น เสนอต่อคณะกรรมการของบริษัทฯ
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และผู้บริหารระดับสูงอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอเพื่อใช้ประกอบการกำหนดนโยบายและพัฒนาระบบบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสม
และเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้บริษัทฯและบริษัทย่อยประเมินความสามารถของระบบควบคุมภายในว่ามีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใดอีกทางหนึ่งด้วย

5.  ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ คือความเสี่ยงที่เกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์ แผนดำเนินงาน
และการนำไปปฏิบัติไม่เหมาะสมหรือไม่สอดคล้องกับปัจจัยภายใน
และสภาพแวดล้อมภายนอกอันส่งผลกระทบต่อรายได้
เงินกองทุนหรือการดำรงอยู่ของบริษัทฯและบริษัทย่อย ในการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
บริษัทฯและบริษัทย่อยจัดให้มีการทำแผนกลยุทธ์สำหรับช่วงเวลา 3 ปีข้างหน้า
และจัดให้มีการทบทวนแผนงานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
หรือเมื่อมีเหตุการณ์ภายนอกที่อาจส่งผลกระทบถึงการบรรลุเป้าหมายของธุรกิจ
โดยคณะกรรมการบริหารเป็นผู้ติดตามผลการดำเนินงานของหน่วยงานต่างๆ
เปรียบเทียบกับแผนงานประจำปีที่กำหนดเป้าหมายไว้อย่างสม่ำเสมอ

6.  ความเสี่ยงจากมาตรการหรือกฎระเบียบของทางการ

ความเสี่ยงจากมาตรการหรือกฎระเบียบของทางการ เป็นความเสี่ยงที่เกิดจากการปรับปรุง
เปลี่ยนแปลงข้อบังคับ กฎหมายและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของหน่วยงานราชการโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ธปท.
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนโยบาย แต่ละครั้งอาจส่งผลกระทบต่อกลยุทธ์
และการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯและบริษัทย่อย

สำหรับการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์และข้อบังคับต่างๆ ของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องในปี 2554
ที่ผ่านมา ส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงมาตรการที่จะช่วยส่งเสริมให้สถาบันการเงินมีหลักธรรมาภิบาลที่ดี
มีการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นและให้ความสำคัญต่อการคุ้มครองลูกค้ามากขึ้น
จึงไม่มีผลกระทบต่อกลยุทธ์และการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯและบริษัทย่อยมากนัก
ซึ่งตลอดมาบริษัทและบริษัทย่อยได้มีการปรับปรุงและพัฒนาระบบการปฏิบัติงานภายในและมาตรฐานการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างต่อเนื่องอยู่เสมอ
และเป็นภารกิจที่สำคัญที่ธนาคารจะต้องดำเนินธุรกิจให้สอดรับกับหลักเกณฑ์และข้อบังคับของทางการ