ปัจจัยความเสี่ยง

ในการดำเนินธุรกิจของเครือฯ ส่วนหนึ่งของผลการดำเนินงานที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นผลจากการปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงานภายในของธุรกิจตามสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต เพื่อลดต้นทุนการผลิต การปรับปรุงการบริการ การตลาด การขายและการจัดส่งเพื่อเพิ่มยอดขาย ลดต้นทุนการบริการ การลดค่าใช้จ่ายในการบริหาร ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ย และค่าใช้จ่ายทางการเงิน เพื่อให้ส่งผลรวมในทางที่ดีต่อธุรกิจ ในขณะเดียวกันในการดำเนินธุรกิจย่อมเป็นเรื่องที่เลี่ยงไม่ได้ในการดำเนินงานภายใต้ปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ ทางธุรกิจ ซึ่งมีผลกระทบทั้งด้านการสร้างโอกาสทางธุรกิจและในด้านที่เป็นอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งอาจจะแยกพิจารณาแต่ละด้านได้ดังนี้

ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

  สามารถแบ่งได้เป็น

1.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาผลิตภัณฑ์และวัตถุดิบในตลาดโลก

  เครือฯ มีผลิตภัณฑ์บางชนิด เช่น ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มปิโตรเคมี
  และผลิตภัณฑ์ในกลุ่มกระดาษและบรรจุภัณฑ์ที่การเปลี่ยนแปลงของราคาขึ้นลงตามราคาตลาดโลก
  ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัท
  ทั้งในด้านวัตถุดิบและด้านราคาขายสินค้าของบริษัทฯ อย่างไรก็ตาม
  แม้ว่าจะเป็นลักษณะเฉพาะของอุตสาหกรรมซึ่งบริษัทอื่นๆ ในอุตสาหกรรมนั้นๆ
  ต่างรับความเสี่ยงในปัจจัยนี้เช่นเดียวกัน เครือฯ
  ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจในการดำเนินการเพื่อที่จะลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาในตลาดโลก
  ไม่ว่าจะเป็นการจัดหาวัตถุดิบล่วงหน้า เพื่อประกันความเสี่ยงเรื่องราคา
  การจัดหาวัตถุดิบทดแทนจากแหล่งภายในประเทศ
  การปรับราคาสินค้าให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของต้นทุนการผลิตและราคาในตลาดโลก
  และการลดต้นทุนอื่นๆ ในกระบวนการผลิตเพื่อสร้างความสมดุลกับความเสี่ยงด้านอื่นๆ
  และความสามารถในการแข่งขันทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

2.  ความเสี่ยงจากการควบรวมกิจการ

  ในปัจจุบัน หลายๆ
  อุตสาหกรรมมีการควบรวมกิจการระหว่างบริษัทเพื่อสร้างความแข็งแกร่งทางธุรกิจกันมากขึ้น
  โดยเฉพาะการควบรวมกิจการของบริษัทข้ามชาติกับบริษัทในประเทศ ตัวอย่างเช่น
  การควบรวมกิจการของบริษัทในอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ในประเทศไทย ซึ่งการกระทำดังกล่าว
  จะส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของบริษัทในประเทศรายอื่นๆ แต่เนื่องจากเครือฯ
  เป็นผู้นำในด้านส่วนแบ่งตลาดและสัดส่วนการผลิตในผลิตภัณฑ์ ส่วนใหญ่
  จึงยังคงมีต้นทุนการผลิตที่ต่ำในระดับที่ยังสามารถแข่งขันได้ในตลาด
  นอกจากนั้นเครือข่ายผู้แทนจำหน่ายที่แข็งแกร่งและกระจายอยู่ทั่วประเทศและภูมิภาคอาเซียนก็จะเป็นปัจจัยอีกประการหนึ่งที่จะสนับสนุนเครือฯ
  ในการแข่งขันได้ดีในตลาด

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการผลิต

  ความเสี่ยงด้านปริมาณและราคาวัตถุดิบเป็นปัจจัยความเสี่ยงที่สำคัญของผู้ประกอบการด้านการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม
  และไม่ได้เป็นข้อยกเว้นสำหรับธุรกิจของเครือซิเมนต์ไทยเช่นกัน
  ในการผลิตของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ วัสดุก่อสร้าง เซรามิค และกระดาษ
  วัตถุดิบส่วนใหญ่ได้จากแหล่งภายในประเทศ เครือฯ ได้มีการวางแผนล่วงหน้าในด้านวัตถุดิบ
  โดยการซื้อแหล่งวัตถุดิบ ขอสัมปทานระยะยาว มีหน่วยงานเฉพาะที่จะทำการสำรวจแหล่งวัตถุดิบ
  รวมทั้งมีการวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับวัตถุดิบและวัตถุดิบทดแทนอย่างต่อเนื่อง
  เพื่อเป็นหลักประกันสำหรับการผลิตในด้านปริมาณ คุณภาพ และต้นทุนของวัตถุดิบในระยะยาว
  รวมทั้งได้ทำสัญญาซื้อขายวัตถุดิบระยะยาวจากผู้ผลิตในประเทศหลายราย
  เพื่อสร้างความสมดุลด้านปริมาณและการสร้างอำนาจในการต่อรองด้านราคาในระยะยาว

  ในด้านวัตถุดิบที่จำเป็นต้องนำเข้าจากต่างประเทศ เช่นน้ำมันดิบ (Light Naphtha)
  ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักของการผลิตผลิตภัณฑ์ขั้นต้นของอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เครือฯ
  ได้ทำสัญญาซื้อขายระยะยาวกับผู้ผลิตและผู้ค้าน้ำมันต่างประเทศ
  โดยมีการตั้งสำนักงานสาขาในประเทศสิงคโปร์เพื่อติดต่อซื้อน้ำมันดิบ
  และยังมีสาขาของบริษัทในกลุ่มธุรกิจจัดจำหน่ายซึ่งอยู่ตามเมืองที่สำคัญต่างๆ ในต่างประเทศ
  เป็นผู้ติดต่อนำเข้าวัตถุดิบให้กับบริษัทในเครือฯ ในกลุ่มธุรกิจอื่นๆ จากแหล่งต่างๆ ทั่วโลก
  ทำให้เครือฯ มีแหล่งวัตถุดิบที่ดี มีคุณภาพ และมีราคาเหมาะสม
  ช่วยลดความเสี่ยงเกี่ยวกับการผลิตได้เป็นส่วนใหญ่

ความเสี่ยงด้านการบริหารและการจัดการ

  บริษัทฯ มีการกระจายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ฯ
  และไม่มีผู้ถือหุ้นรายใดรายหนึ่งหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่ถือหุ้นมากกว่า 50%
  รวมทั้งไม่มีผู้ถือหุ้นรายใหญ่หรือผู้บริหารรายใดรายหนึ่งที่มีความขัดแย้งในผลประโยชน์
  (Conflict of Interest) กับบริษัทฯ อีกทั้งบริษัทฯ
  ได้ปฏิบัติตามข้อพึงปฏิบัติที่ดีสำหรับกรรมการบริษัทจดทะเบียน (Code of Best Practices)
  ตามแนวทางของตลาดหลักทรัพย์ฯ
  โดยเครือซิเมนต์ไทยมุ่งมั่นในการดำเนินธุรกิจตามหลักบรรษัทภิบาลที่ดี (Good Corporate
  Governance) อย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม โดยใช้หลักความมีจริยธรรมในการปฏิบัติงาน
  มีการดำเนินงานและเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใสในทุกระดับขององค์กร
  ในการบริหารงานแต่ละกลุ่มธุรกิจจะบริหารงานโดยฝ่ายจัดการของกลุ่มธุรกิจซึ่งมีกรรมการผู้จัดการใหญ่หรือผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่
  ซึ่งเป็นผู้ดูแลและรับผิดชอบกลุ่มธุรกิจเป็นประธาน
  การบริหารงานของกลุ่มอยู่ภายใต้การกำกับของคณะจัดการเครือฯ และคณะกรรมการบริษัท
  จึงทำให้มีการบริหารอย่างเป็นระบบ เป็นมืออาชีพ
  และลดความเสี่ยงอันอาจจะเกิดขึ้นจากการบริหารงานได้เป็นส่วนใหญ่

ความเสี่ยงทางการบริหารการเงิน

  สามารถแบ่งได้เป็น

3.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

  การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยโดยปกติมักจะมีผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของธุรกิจต่างๆ
  ได้ แต่เนื่องจากแนวโน้มอัตราดอกเบี้ยในตลาด ณ ขณะนี้ยังคงอยู่ในระดับต่ำ
  และมีแนวโน้มทรงตัว ความเสี่ยงจึงไม่มากนักในระยะสั้น

  ในระยะยาวยังคงมีความไม่แน่นอนในเรื่องระดับของอัตราดอกเบี้ย เครือฯ
  ได้บริหารความเสี่ยงในส่วนที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของดอกเบี้ย โดยการจัดหาแหล่งเงินกู้
  ทั้งจากแหล่งภายในประเทศและต่างประเทศ และการจัดโครงสร้างให้เหมาะสมกับการใช้เงินทุน
  เช่นแหล่งเงินกู้ระยะยาวใช้กับรายจ่ายลงทุน เงินลงทุนระยะยาวและโครงการขยายต่างๆ
  ส่วนแหล่งเงินกู้ระยะสั้น ซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า จะใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน

  เครือฯ ได้ออกหุ้นกู้เพื่อจำหน่ายในประเทศ จำนวนถึง 92,500 ล้านบาท (ณ สิ้นปี 2545)
  โดยมีอัตราดอกเบี้ยคงที่กว่า 95% ของหุ้นกู้ทั้งหมด
  เพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยและได้มีการจัดระยะเวลาในการออกและกำหนดชำระรวมเป็น
  10 ชุด ให้เหมาะสมกับกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
  และความสามารถในการชำระหนี้ของเครือฯ

  ในระยะยาว เครือฯ มีนโยบายที่จะลดหนี้ที่มีอยู่โดยเปลี่ยนเป็นหุ้นกู้
  ที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ให้มากขึ้น เพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
  รวมทั้งเป็นทางเลือกที่ดีในแง่แหล่งของเงินทุนภายในประเทศ สำหรับเครือฯ
  ทั้งในด้านจำนวนเงินทุน และอัตราดอกเบี้ยที่เหมาะสม

4.  ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน (Foreign Exchange Rate Risk)

  บริษัทได้พยายามลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน โดยใช้แหล่ง
  เงินกู้ภายในประเทศในรูปหุ้นกู้มากขึ้น และใช้เครื่องมือทางการเงินได้แก่ SWAP และ Forward
  ในการเปลี่ยนภาระหนี้สกุลต่างประเทศมาเป็นภาระหนี้สกุลบาทแทน
  ทำให้ยอดเงินกู้สกุลต่างประเทศของเครือฯ เหลือเพียง 1% ของยอดเงินกู้ทั้งหมด ณ สิ้นปี 2545
  และจะได้รับผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนน้อยมาก
  นอกจากนั้นการส่งออกสินค้าเป็นเงินสกุลต่างประเทศ
  ก็ยังเป็นการดำเนินการที่จะช่วยลดความเสี่ยงอันอาจจะเกิดขึ้นจากความผันผวนของเงินตราต่างประเทศส่วนที่จะเกิดจากภาระหนี้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่เครือฯ
  มีเหลือจำนวน เล็กน้อยได้อีกทางหนึ่งด้วย (Natural Hedge)