1. ปัจจัยความเสี่ยง

การดำเนินธุรกิจของธนาคารต้องเผชิญกับปัจจัยความเสี่ยงหลายด้าน ได้แก่ ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน ราคาตลาด
ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
ความเสี่ยงเหล่านี้อาจมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ผลประกอบการ สินทรัพย์ สภาพคล่อง
แหล่งเงินทุนและสถานะทางการเงินของธนาคาร นอกจากนี้
ยังมีความเสี่ยงอื่นที่ธนาคารไม่อาจทราบได้ในขณะนี้
ซึ่งอาจเป็นปัจจัยความเสี่ยงที่มีความสำคัญในอนาคตได้
ธนาคารจึงให้ความสำคัญในการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการบริหารความเสี่ยงให้เข้าสู่มาตรฐานสากล
รวมทั้งพยายามนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาช่วยสนับสนุนอีกทางหนึ่งด้วย

1.1 ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ หมายถึง
โอกาสหรือความน่าจะเป็นที่คู่สัญญาหรือผู้กู้ยืมไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อตกลงในสัญญา
หรือคุณภาพสินทรัพย์เสื่อมลง ซึ่งมีผลทำให้ธนาคารไม่ได้รับชำระหนี้คืนเต็มจำนวนตามสัญญา
และอาจมีผลกระทบกับเงินกองทุนของธนาคาร

1) ด้านเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (Non-Performing Loans: NPLs)

การเพิ่มขึ้นของ NPLs ทำให้ธนาคารต้องกันเงินสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขึ้น
และมีผลกระทบต่อผลการดำเนินงาน สถานะทางการเงิน
และความเพียงพอของเงินทุนสำรองของธนาคาร ส่วนหนึ่งของการเพิ่มขึ้นของ NPLs
มีผลมาจากการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การจัดชั้นคุณภาพสินทรัพย์ที่เข้มงวดขึ้นของธนาคารแห่งประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม ธนาคารมีมาตรการแก้ไขและควบคุมไม่ให้ NPLs เพิ่มมากขึ้น
มีการกำหนดเป้าหมายให้หน่วยงานอำนวยสินเชื่อลดจำนวน NPLs ลงทุกปี
มีกระบวนการจัดการหนี้กับลูกหนี้ที่มีปัญหาแต่เนิ่นๆ ก่อนที่จะกลายเป็นหนี้เสีย นอกจากนั้น
เครื่องมือประเมินความเสี่ยงลูกค้าที่ธนาคารใช้ในการพิจารณาสินเชื่อก็จะช่วยให้กระบวนการคัดเลือกลูกค้ามีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วย
และในปี 2547 ได้จัดให้มีโครงการเร่งลดปริมาณ NPLs ต่อเนื่องจากปีก่อน
โดยมอบหมายให้ผู้บริหารระดับสูงเป็นแกนนำในการเร่งรัดและปรับปรุงโครงสร้างหนี้แยกตามพื้นที่
เร่งรัดดำเนินคดีและบังคับคดีกับลูกหนี้ที่มีปัญหา และเร่งขายทรัพย์สินรอการขายโดยการจัดประมูล
และในปี 2548 ธนาคารยังได้ปรับปรุงอำนาจในการอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้
ตลอดจนอำนาจในการซื้อขายทรัพย์สิน
เพื่อให้กระบวนการในการพิจารณาตัดสินใจมีประสิทธิภาพและควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น

2) การปรับปรุงโครงสร้างหนี้อาจทำให้ธนาคารได้รับชำระเงินต้นและดอกเบี้ยน้อยลง
และสินเชื่อที่ได้รับการปรับปรุงโครงสร้างหนี้อาจกลับมาเป็น NPLs อีก

ธนาคารดำเนินการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ภายใต้แนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
การปรับปรุงโครงสร้างหนี้อาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญกับฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของธนาคารได้
เนื่องจากธนาคารอาจได้รับดอกเบี้ยหรือเงินต้นในจำนวนที่ลดลงจากสัญญาเดิม
และอาจต้องกันเงินสำรองเพิ่มขึ้นในกรณีที่สินเชื่อดังกล่าวกลายเป็น NPLs

ธนาคารมีนโยบายให้หน่วยงานสินเชื่อต้องติดตามการดำเนินธุรกิจและการปฏิบัติตามสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของลูกหนี้อย่างใกล้ชิด
และในบางกรณีแม้ธนาคารจะสามารถปรับสินเชื่อด้อยคุณภาพเป็นสินเชื่อปกติได้ตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
แต่ธนาคารอาจพิจารณาไม่ปรับจนกว่าจะมั่นใจว่าลูกหนี้ดังกล่าวจะไม่กลับไปเป็น NPLs อีก

อนึ่ง ในปี 2548
ธนาคารมีนโยบายตั้งสำรองค่าเผื่อนี้สงสัยจะสูญสำหรับสินเชื่อปกติเป็นรายเดือนขั้นต่ำ เดือนละ 300
ล้านบาท
เพื่อให้ระดับเงินสำรองทั่วไปที่สามารถรองรับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ในกรณีที่หนี้ปกติหรือหนี้ที่ผ่านการปรับปรุงโครงสร้างหนี้กลายเป็น
NPLs

3) สภาวะการแข่งขัน อาจทำให้ Margin ด้านดอกเบี้ยลดลง

การแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากทั้งธนาคารต่างประเทศ และธุรกิจ Non Bank
ซึ่งมีเงินทุนและเทคโนโลยีสูงกว่า ประกอบกับการเตรียมความพร้อมตามเกณฑ์ BIS II
ทำให้ธนาคารพาณิชย์มีต้นทุนเพิ่มขึ้นมาก จนอาจส่งผลให้ Margin จากการให้สินเชื่อลดลง
ดังนั้นธนาคารจึงได้ปรับตัวโดยให้ความสำคัญกับการเพิ่มรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย เช่น
ค่าธรรมเนียมต่างๆ เพื่อชดเชยกับ Margin จากการให้สินเชื่อที่ลดลง

4) ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

ธนาคารได้ดำเนินการติดตามการกระจุกตัว
และการกระจายตัวของสินเชื่อในแต่ละอุตสาหกรรมอย่างใกล้ชิดเพื่อกำหนดยอดสินเชื่อสูงสุดที่ธนาคารสามารถให้ลูกหนี้ได้ในแต่ละอุตสาหกรรม
(Industry Concentration Limit) ธนาคารสนับสนุนการให้สินเชื่อแก่ภาคเศรษฐกิจที่สำคัญ
เช่น ภาคการส่งออก ภาคบริการ ภาคอุตสาหกรรม ที่ช่วยเพิ่มผลผลิตมวลรวมของประเทศ
ซึ่งการให้สินเชื่อแก่ภาคธุรกิจต่างๆ ในปี 2547 (ไม่รวม ตั๋ว SAM)
ไม่มีการกระจุกตัวในธุรกิจใดธุรกิจหนึ่งที่เป็นนัยสำคัญ
ส่วนใหญ่เป็นสินเชื่อที่ให้แก่ภาคเศรษฐกิจที่สำคัญ อาทิ ธุรกิจการอุตสาหกรรม ธุรกิจการพาณิชย์
(ได้แก่ การค้าส่งและค้าปลีก การนำเข้า และการส่งออก) ธุรกิจบริการ และธุรกิจที่อยู่อาศัย
คิดเป็น ร้อยละ 20.7 14.7 11.7 และ 10.7 ของเงินให้สินเชื่อรวม ตามลำดับ

5) ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของหลักประกัน

สินเชื่อของธนาคารจำนวนมากมีหลักประกันเป็นอสังหาริมทรัพย์
ซึ่งมูลค่าของอสังหาริมทรัพย์จะขึ้นอยู่กับสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจ หากเศรษฐกิจเกิดภาวะถดถอย
มูลค่าของหลักประกันจะปรับลดลง ธนาคารจึงต้องเพิ่มการกันสำรองสำหรับ NPLs
และทำให้จำนวนเงินที่ธนาคารควรได้รับจากการจำหน่ายสินทรัพย์รอการขายลดลง
อันจะส่งผลกระทบต่อผลกำไรสุทธิและเงินทุนของธนาคารได้ อย่างไรก็ตาม
ธนาคารได้กำหนดให้มีการทบทวนการประเมินราคาหลักทรัพย์ดังกล่าวให้เป็นปัจจุบัน
เพื่อทราบมูลค่าที่จริงของอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นประกันสินเชื่อ
เพื่อจะได้นำไปกำหนดกลยุทธ์ในการดำเนินการให้สอดคล้องกับความเสี่ยงด้านสินเชื่อที่เปลี่ยนแปลงไป
และได้มีการกันค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สินรอการขายไว้แล้วตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

6) ความเสี่ยงจากผลขาดทุนของเงินให้สินเชื่อที่โอนไปบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.)

ธนาคารมีความเสี่ยงจากผลขาดทุนของเงินให้สินเชื่อที่โอนไป บสท.
เนื่องจากธนาคารมีข้อตกลงแบ่งปันผลกำไร และขาดทุนในอนาคตของเงินให้สินเชื่อที่โอนไป
ในกรณีที่ บสท. บริหาร NPLs ที่รับโอนไปแล้วเกิดผลขาดทุน
ธนาคารจะต้องร่วมรับผิดชอบในผลขาดทุนตามเกณฑที่กําหนด อย่างไรก็ตาม
ธนาคารได้มีการกันเงินสำรองในส่วนนี้ไว้แล้วตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

7) การเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในกฎระเบียบที่ควบคุมธนาคาร
และการประกอบธุรกิจของธนาคาร
อาจมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจและผลประกอบการของธนาคารในอนาคต

ธนาคารประกอบกิจการภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย ดังนั้น
ธุรกิจของธนาคารย่อมได้รับผลกระทบจากการปรับเปลี่ยนนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงหลักเกณฑ์การให้กู้ยืม การดำรงเงินกองทุน และการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในระเบียบ หรือนโยบายระหว่างประเทศ กฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากร
กฎเกณฑ์และหลักการทางบัญชี รวมถึงมาตรฐานสากลเกี่ยวกับการดำเนินงานของสถาบันการเงิน
อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของธนาคาร

8) การเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด อาจมีผลกระทบต่อธุรกิจและดำเนินงาน
ตลอดจนสภาวะทางการเงิน และผลประกอบการของธนาคาร

การระบาดของโรคไข้หวัดนกในช่วงต้นถึงกลางปี 2547 การก่อการร้ายใน 3
จังหวัดภาคใต้ที่ต่อเนื่องมาตั้งแต่ต้นปี 2547 และการเกิดมหันตภัยคลื่นยักษ์สึนามิเมื่อปลายปี 2547
อันเป็นเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดมาก่อน ซึ่งอาจเกิดต่อเนื่อง และอาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต
เป็นความเสี่ยงที่ธนาคารไม่อาจทราบ หรือประเมินล่วงหน้าได้ เหตุการณ์ดังกล่าว
อาจส่งผลกระทบรุนแรงต่อสถาบันการเงิน และผลประกอบการของธนาคาร อย่างไรก็ตาม
ธนาคารได้เข้าแก้ไขสถานการณ์ทันที
โดยมีการประเมินความเสียหายและออกมาตรการช่วยเหลือลูกค้า
เพื่อไม่ให้ธุรกิจที่ได้รับผลกระทบเกิดความเสียหายเพิ่มขึ้น

1.2 ความเสี่ยงจากตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงจากตลาด หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และราคาตราสารในตลาดเงินตลาดทุน
ที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้ และเงินกองทุนของธนาคาร ทั้งนี้ ความเสี่ยงจากตลาดแบ่งเป็น 3
ด้าน คือ ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน และความเสี่ยงจากราคา

ธนาคารมีวัตถุประสงค์หลักในการบริหารความเสี่ยงเพื่อจัดการความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของตลาดอย่างเหมาะสม
ดังนี้

1) ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบ
จากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของรายการสินทรัพย์ หนี้สิน และรายการนอกงบดุลทั้งหมด
ที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Sensitive Items)
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (Net Interest Income)

ธนาคารมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets And Liabilities Management
Committee: ALCO)
ทำหน้าที่ในการควบคุมดูแลการบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่เกิดจากความไม่สอดคล้องกัน
(Mismatch) ระหว่างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยกับลักษณะของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
ซึ่งธนาคารใช้การวิเคราะห์ความแตกต่างในการปรับตัวของสินทรัพย์และหนี้สินในแต่ละช่วงเวลา
(Gap Analysis)
เป็นเครื่องมือหนึ่งในการประเมินความเสี่ยงจากการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สิน
ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง โดยหากสินทรัพย์และหนี้สินถึงกำหนดชำระ
หรือถึงรอบระยะเวลาการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยภายในระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง
จะถือว่าสินทรัพย์หรือหนี้สินนั้น มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

นอกจากนั้น ธนาคารยังใช้วิธีการวิเคราะห์แบบจำลองผลกระทบที่จะมีต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร
(NII Simulation)
เพื่อให้ทราบผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร
อันจะส่งผลต่อเนื่องถึงกำไรสุทธิของธนาคารในรอบ 12 เดือนข้างหน้า
การบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยที่เกิดจากความแตกต่างของโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยและลักษณะของสินทรัพย์และหนี้สิน
(Mismatch) ของธนาคาร อยู่ภายใต้การดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
โดยมีเป้าหมายให้ธนาคารได้รับผลตอบแทนสูงสุดภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงองค์กร
และคณะกรรมการธนาคาร ตามลำดับ

2) ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Foreign Exchange Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบ
เนื่องจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน อันเนื่องมาจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินต่างประเทศ
หรือจากการมีสินทรัพย์หรือหนี้สินในสกุลต่างประเทศ

ธนาคารมีการจัดทำนโยบายการบริหารฐานะในบัญชีเพื่อการค้า (Trading Book Policy)
ที่ชัดเจน เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดทำรายงาน
และการประเมินเงินกองทุนที่ต้องดำรงเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดตามนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทย
ในปี 2548

ธนาคารควบคุมธุรกรรมการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศประจำวัน
ทั้งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับรายการซื้อขายเงินทันที (Spot) รายการซื้อขายเงินล่วงหน้า (Forward)
และรายการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Swap)
โดยกำหนดให้ทำธุรกรรมการค้าเงินภายในขอบเขต ที่กำหนดไว้ ซึ่งขอบเขต
ดังกล่าวผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้บริหารระดับสูงแล้ว ทั้งนี้ ธนาคารได้จัดทำ Daily
Trading Risk Report โดยใช้ VaR (Value-at-Risk)
เพื่อประเมินความเสี่ยงจากการเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ นอกจากนี้
ยังได้ทำการวัดมูลค่า (Mark to Market) ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศทุกสิ้นวัน
เพื่อเป็นเครื่องมือประเมินผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่จะส่งผลกระทบต่อรายได้
และเงินกองทุนของธนาคาร

ในการให้สินเชื่อที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ
ธนาคารได้จัดหาแหล่งเงินทุนในสกุลเงินเดียวกันกับเงินให้สินเชื่อเกือบทั้งหมด
และพยายามกำหนดวันครบกำหนดของเงินกู้และเงินให้กู้ในสกุลเงินตราต่างประเทศให้ตรงกัน
เพื่อลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนให้น้อยที่สุด นอกจากนี้
ธนาคารยังมีรายงานติดตามความเคลื่อนไหวของภาระหนี้เงินตราต่างประเทศของลูกค้าเป็นประจำทุกเดือน
เพื่อป้องกันผลกระทบด้านความเสี่ยงจากเครดิตที่อาจเกิดขึ้นได้จากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนดังกล่าว

3) ความเสี่ยงจากราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้ หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบ
เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารหนี้ และตราสารทุน ซึ่งธนาคารจะทำการ Mark to
Market เป็นประจำทุกวัน
เพื่อทราบถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของราคาที่มีต่อผลประกอบการของธนาคาร นอกจากนั้น
ยังได้จัดทำ Daily Trading Risk Report
เพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารหนี้และตราสารทุน ทั้งนี้
นโยบายการลงทุนของธนาคารส่วนใหญ่จะเน้นการลงทุนในระยะยาว มากกว่าการลงทุนระยะสั้น

1.3 ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากธนาคารไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ

ธนาคารบริหารความเสี่ยงจากสภาพคล่องโดยให้ความสำคัญกับการจัดการโครงสร้างหนี้สิน
การจัดการแหล่งเงินทุนให้มีความหลากหลายเพื่อกระจายความเสี่ยง
รวมทั้งมีโครงสร้างเงินทุนทั้งระยะสั้นและระยะยาวที่เหมาะสม
ประกอบกับการคำนึงถึงความเสี่ยงทั้งปัจจัยภายในและภายนอกมาประกอบการวิเคราะห์
เพื่อให้การบริหารสภาพคล่องของธนาคารมีประสิทธิภาพสูงสุด
จึงมีการประเมินความต้องการสภาพคล่องในอนาคต ทั้งระยะสั้น และระยะยาว
โดยประมาณกระแสเงินสดรับ และกระแสเงินสดจ่ายที่จะเกิดขึ้นภายใต้สถานการณ์ต่างๆ
ทั้งภาวะปกติ และภาวะวิกฤติสภาพคล่อง และคำนึงถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ทั้งในด้านสินทรัพย์ หนี้สิน
และภาระผูกพันต่างๆ รวมทั้งจัดทำแผนฉุกเฉินไว้รองรับ กรณีที่เกิดปัญหาสภาพคล่องอีกด้วย

ในปี 2547 ที่ผ่านมา ธนาคารดำรงสถานะเป็นผู้ให้กู้ยืมเงินในตลาดการเงินในประเทศ (Net
Provider of Funds) โดยส่วนใหญ่เป็นสกุลเงินบาท และธนาคารมีการไถ่ถอนตั๋วสัญญาใช้เงิน
บบส.สุขุมวิท บางส่วน
เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพคล่องที่จะรองรับการขยายตัวของธนาคารตามแผนธุรกิจต่อไป

ธนาคารมีเครื่องมือ และกระบวนการบริหารความเสี่ยงจากสภาพคล่อง
เพื่อใช้บริหารสภาพคล่องประจำวัน และสภาพคล่องระยะสั้น
รวมทั้งประมาณการสภาพคล่องระยะกลาง และระยะยาว
เพื่อนำเสนอต่อคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร

1.4 ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk)

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ หมายถึง
ความเสี่ยงหรือความเสียหายที่เกิดจากความผิดพลาดและบกพร่องจากการบริหารงาน
กระบวนการปฏิบัติงาน ระบบงาน ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ และบุคลากร รวมทั้งเหตุการณ์
หรือปัจจัยภายนอก ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายทั้งทางตรงและทางอ้อม
ทั้งที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน ส่งผลต่อรายได้ และเงินกองทุนของธนาคาร

เนื่องจากความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นความเสี่ยงที่มีขอบเขตกว้างขวาง
และเกี่ยวข้องกับทุกหน่วยงานในองค์กร และพนักงานทุกคน ธนาคารจึงให้ความสำคัญอย่างมาก
เพื่อป้องกันหรือควบคุมความเสียหายให้น้อยที่สุด ซึ่งความเสี่ยงที่สำคัญ คือ
ความเสี่ยงจากการจัดการภายในองค์กร เช่น การกำหนดโครงสร้างองค์กร การบริหารงาน
กระบวนปฏิบัติงาน ระบบงาน และระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ หากขาดการกำกับดูแลที่ดี
ขาดการควบคุมภายในที่ดี อาจก่อให้เกิดความผิดพลาด หรือเกิดการทุจริตของพนักงาน
และนำความเสียหายที่มากกว่าในรูปของตัวเงินได้ เช่น ความเสียหายต่อชื่อเสียงของธนาคาร

เพื่อลดความเสียหายที่อาจเกิดจากปัจจัยภายในที่ธนาคารสามารถควบคุมได้
ธนาคารได้พยายามสื่อสารให้พนักงานทุกระดับเข้าใจและตระหนักถึงเรื่องความเสี่ยง
และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง
และให้แต่ละหน่วยงานมีบทบาทร่วมในการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร
โดยกำหนดให้มีกระบวนการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสภาพแวดล้อม ประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
และจัดลำดับความสำคัญ กำหนดแนวทางป้องกันหรือลดความเสี่ยงที่สำคัญ และรายงานเป็นระยะ
ซึ่งถือเป็นการวางระบบควบคุมภายในที่ดี
โดยกระบวนการดังกล่าวอยู่ในการกำกับดูแลของหัวหน้าหน่วยงานต่างๆ
และตรวจสอบโดยสำนักตรวจสอบภายใน

1.5 มาตรการรองรับความเสี่ยงของธนาคาร

ธนาคารมีมาตรการในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ โดยให้ความสำคัญกับ

1) การกำหนดนโยบายสินเชื่อ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการอำนวยสินเชื่อของธนาคาร
ทบทวนและปรับปรุงนโยบายสินเชื่อให้เกิดความคล่องตัวในทางปฏิบัติ และเป็นมาตรฐานสากล

2) การวิจัยธุรกิจ ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์ภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม (Economic &
Industry Research) การจัดอันดับความเสี่ยงของแต่ละอุตสาหกรรม (Industry Risk
Rating) การทำ Business Profile การวิเคราะห์ธุรกิจการเงินและการธนาคาร (Banking
Industry Analysis) และการจัดทำดัชนีธุรกิจกรุงไทย (KTB INDEX: KTBI)
เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบสำหรับผู้บริหารในการวางแผนการดำเนินงาน
และใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการให้สินเชื่อ

3) การกำหนดกระบวนการมาตรฐานในการอนุมัติสินเชื่อ/ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ (Standard
Operation Procedure: SOP)

4) การพัฒนาปรับปรุงเครื่องมือเพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงลูกค้า โดยแบ่งตามกลุ่มลูกค้าเป็น 2 กลุ่ม
คือ

-   กลุ่มลูกค้าขนาดเล็ก ใช้ระบบการให้คะแนน (Credit Scoring)

-   กลุ่มลูกค้าขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ใช้ระบบการจัดอันดับความเสี่ยงของลูกค้า (Credit
    Risk Rating) ซึ่งใช้ค่าสถิติมาประกอบการคำนวณ เช่น การคำนวณ
    โอกาสที่ลูกหนี้จะผิดนัดชำระหนี้ (Probability of Default) เป็นต้น

5) การกำหนดและทบทวนการกระจายอำนาจอนุมัติสินเชื่อ/ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ (Delegated
Lending Authorities: DLA / Delegated Restructuring Authorities: DRA)
เพื่อให้การอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้มีแนวทางปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน
และมีความคล่องตัว ธนาคารจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติงานสินเชื่อ เรื่อง
อำนาจอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ซึ่งมีหลักการที่สำคัญ คือ
การพิจารณาและอนุมัติให้ทำในรูปของคณะบุคคลตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป

6) การติดตามดูแลสินเชื่อที่ผ่านการอนุมัติอย่างใกล้ชิด (Preventive Monitoring System)
เพื่อให้มั่นใจว่าลูกค้าได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขสัญญาที่ให้ไว้กับธนาคาร
ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้สินเชื่อดีกลายเป็นสินเชื่อที่มีปัญหา

7) การจัดการเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ
โดยกำหนดให้ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ควบคู่ไปกับการดำเนินการด้านกฎหมาย ทั้งนี้
เพื่อให้ธนาคารได้รับชำระหนี้เร็วขึ้น และเสียหายน้อยที่สุด

8) การกำหนดกระบวนการสอบทานสินเชื่อ
เพื่อให้มั่นใจว่าได้มีการปฏิบัติตามกระบวนการมาตรฐานในการอนุมัติสินเชื่อ/ปรับปรุงโครงสร้างหนี้
นอกจากนี้
ยังมีการประเมินคุณภาพของเงินให้สินเชื่อและสินทรัพย์อื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อประโยชน์ในการจัดชั้นลูกหนี้
การประเมินความเพียงพอของการกันเงินสำรองสำหรับสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
และการตัดสินทรัพย์ออกจากบัญชี

9) การจัดทำนโยบายการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน และแผนฉุกเฉินสภาพคล่อง
เพื่อใช้ในการบริหารความเสี่ยงด้านการเงิน และแก้ปัญหาสภาพคล่องได้ทันท่วงที

10) การสื่อสารให้พนักงานเข้าใจและตระหนักในเรื่องความเสี่ยง
และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง โดยธนาคารมีการสื่อสารแบบสองทาง (Two-Way
Communication) ที่สร้างสรรค์และมีความโปร่งใส เพื่อพัฒนาองค์กรให้เข้มแข็ง
และมีธรรมมาภิบาลที่ดี

11) การพัฒนาพนักงานโดยการฝึกอบรมด้านการบริหารความเสี่ยง (Risk Management)
ครอบคลุมความเสี่ยงทั้ง 3 ด้าน คือ ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk)
ความเสี่ยงด้านการตลาด (Market Risk) และ ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational
Risk) เพื่อให้มีความเข้าใจการบริหารความเสี่ยงแนวใหม่ตามแนวทาง BIS II

12) การลงทุนในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อให้ธนาคารมีระบบข้อมูลที่สมบูรณ์
และเพียงพอในการบริหารความเสี่ยงและตัดสินใจ นอกจากนี้
ยังช่วยลดความซ้ำซ้อนของงานและความผิดพลาดที่อาจเกิดจากการปฏิบัติงานของพนักงานได้

13) การจัดตั้งคณะทำงาน Taskforce
เพื่อศึกษาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงแนวใหม่ ตามเกณฑ์ Basel II
อีกทั้งร่วมโครงการของธนาคารแห่งประเทศไทย ในการประเมินความเสี่ยงและผลกระทบของ
Basel II เพื่อรายงานผลกระทบและแนวทางดำเนินการเพื่อรองรับความเปลี่ยนแปลง

14) การเตรียมแผนงานรองรับเพื่อพัฒนาการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้เป็นที่ยอมรับ ได้แก่
การจัดเก็บเป็นฐานข้อมูลความสูญเสียที่เกิดขึ้น (Loss Database)
และวิธีการจัดการและแก้ไขปัญหา นอกจากนี้
ยังมีการถ่ายทอดความรู้ด้านการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติงานให้กับพนักงานในทุกสายงาน
ให้มีความรู้และเข้าใจ เพื่อให้สัมพันธ์กับแนวนโยบายการควบคุมภายในที่ดี
ตลอดจนรวบรวมข้อมูลความสูญเสียเป็น รายงานดัชนีความเสี่ยง หรือ Key Risk Indicator
ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติงานของธนาคารต่อไป