2.3 การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

ธนาคารทหารไทย จำกัด (มหาชน)
ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจการธนาคารพาณิชย์ตามที่ได้กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์
และประกาศที่เกี่ยวข้องซึ่งออกโดยธนาคารแห่งประเทศไทย กระทรวงการคลัง
และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ โดยให้บริการผ่านเครือข่ายสาขา ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเครือข่ายสาขาให้บริการรวม 368 สาขา
แบ่งเป็นสาขาในประเทศจำนวน 365 สาขา และสาขาต่างประเทศ 3 สาขา คือ
สาขานครหลวงเวียงจันทน์ สาขาหมู่เกาะเคย์แมน และสาขาฮ่องกง
ในส่วนของสาขาในประเทศแบ่งออกเป็นสาขาเต็มรูปแบบ 309 สาขา และสาขาย่อย 56 สาขา
มีสำนักงานแลกเปลี่ยนเงิน 47 แห่ง โดยรวมอยู่ในสาขา 10 แห่ง นอกสาขา 36 แห่ง
และรถให้บริการแลกเปลี่ยนเงิน 1 แห่ง และมีเครื่องบริการเงินด่วน (ATM) 868 เครื่อง
อยู่ในกรุงเทพมหานคร 480 เครื่อง และต่างจังหวัด 388 เครื่อง

(1) ลักษณะบริการ

ธนาคารมุ่งให้บริการที่ครบวงจรแก่ลูกค้า ลักษณะการบริการของธนาคารแบ่งออกเป็น 3
ประเภทใหญ่ ๆ คือ บริการรับฝากเงิน การให้สินเชื่อ และบริการประเภทอื่น ๆ อาทิ
บริการบัตรเครดิต บริการที่เกี่ยวกับเงินตราต่างประเทศ บริการด้านวาณิชธนกิจ
บริการด้านวิเทศธนกิจ บริการที่ปรึกษาทางการเงิน บริการธนาคารทางโทรศัพท์
บริการธนาคารทางด้านอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น ในส่วนของบริการรับฝากเงิน และการให้สินเชื่อ
ซึ่งเป็นการประกอบธุรกิจหลักนั้นมีรายละเอียดดังนี้

(ก) การรับฝากเงิน

เงินฝากนับเป็นแหล่งที่มาของเงินทุนที่สำคัญที่สุดของธนาคาร
ธนาคารจะรับฝากเงินทั้งจากบุคคลทั่วไป และจากองค์กรธุรกิจผ่านเครือข่ายสาขาของธนาคาร
โดยจำแนกออกเป็น 4 ประเภทหลัก ๆ คือ เงินฝากกระแสรายวัน เงินฝากออมทรัพย์
เงินฝากประจำ และบัตรเงินฝาก

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------+-----------+---------+---------+---------+
| ประเภทเงินฝาก             | 2546      |         | 2545    |         |
+--------------------------+-----------+---------+---------+---------+
|                          | จำนวนเงิน  | สัดส่วน   | จ       | สัดส่วน   |
|                          |           | (%)     | ำนวนเงิน | (%)     |
+--------------------------+-----------+---------+---------+---------+
| กระแสรายวัน               | 10,235    | 3.18    | 7,628   | 2.37    |
|                          |           |         |         |         |
| ออมทรัพย์                  | 123,391   | 38.29   | 98,292  | 30.52   |
|                          |           |         |         |         |
| ประจำ                    | 186,088   | 57.75   | 211,642 | 65.71   |
|                          |           |         |         |         |
| อื่น ๆ (NCD)               | 2,525     | 0.78    | 4,508   | 1.40    |
+--------------------------+-----------+---------+---------+---------+
| รวม                      |  322,239  | 100.00  | 322,070 | 100.00  |
+--------------------------+-----------+---------+---------+---------+

ณ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมียอดเงินฝากรวม 322,239 ล้านบาท
โดยเงินฝากประจำยังคงเป็นเงินฝากที่มีสัดส่วนสูงสุด คือ ร้อยละ 57.75ของยอดเงินฝากรวม
รองลงมาเป็นเงินฝากออมทรัพย์มีสัดส่วนร้อยละ 38.29
อย่างไรก็ดีเงินฝากประจำของธนาคารมีสัดส่วนลดลง ขณะที่เงินฝากออมทรัพย์มีสัดส่วนเพิ่มขึ้น
ทั้งนี้เป็นผลจากธนาคารเร่งระดมเงินฝาก ประเภทเงินฝากออมทรัพย์ซึ่งมีต้นทุนต่ำ
และเงินฝากประจำระยะยาวที่มีอัตราดอกเบี้ยสูงได้ทยอยครบกำหนด
ส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินงานของธนาคารต่ำลง

(ข) การให้สินเชื่อ

การให้สินเชื่อของธนาคารแบ่งลักษณะการให้สินเชื่อออกเป็น 4 ลักษณะใหญ่ ๆ ตาม
ฝ่ายงานที่รับผิดชอบ ได้แก่

1. สินเชื่อบุคคลและธุรกิจขนาดย่อม เป็นการให้สินเชื่อกับบุคคล เพื่ออุปโภคบริโภค
หรือเพื่อซื้อที่อยู่อาศัย อาทิ สินเชื่อบ้านผ่อนสบาย สินเชื่อคนรักบ้าน สินเชื่ออุดมศึกษาขั้นสูง
เป็นต้นในส่วนของธุรกิจขนาดย่อมเป็นการให้สินเชื่อกับบุคคลหรือนิติบุคคลที่ประกอบธุรกิจ
วงเงินไม่เกิน 50.0 ล้านบาท หรือ นิติบุคคลที่มีสินทรัพย์ ไม่เกิน 200.0 ล้านบาท หรือ
นิติบุคคลที่มีรายรับไม่เกิน 500.0 ล้านบาทต่อปี ได้แก่ สินเชื่อ SME/SBE

2. สินเชื่อพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร

3. สินเชื่อก่อสร้างและอสังหาริมทรัพย์

4. สินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่ เป็นการให้สินเชื่อกับนิติบุคคลที่ประกอบธุรกิจ วงเงินตั้งแต่ 50.0
ล้านบาทขึ้นไป หรือ นิติบุคคลที่มีสินทรัพย์ ตั้งแต่ 200.0 ล้านบาท หรือ นิติบุคคลที่มีรายรับเกินกว่า
500.0 ล้านบาทต่อปี ประกอบด้วย สินเชื่อเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร สินเชื่อพาณิชยกรรม
สินเชื่ออุตสาหกรรม และสินเชื่อ Syndicate Loan เป็นต้น

- นโยบายการให้สินเชื่อและหลักประกันในการให้สินเชื่อ

ธนาคารมีนโยบายการให้สินเชื่อทั้งในระยะสั้นเพื่อใช้หมุนเวียนในธุรกิจ
และการให้สินเชื่อในระยะยาว เพื่อการลงทุนในสินทรัพย์ที่เสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ
โดยวางแนวทางการให้สินเชื่อ ดังนี้

1. สนับสนุนธุรกิจอุตสาหกรรมที่นำรายได้เข้าประเทศ และมีการจ้างงานในภาคเศรษฐกิจสำคัญ
นอกจากนี้ยังเน้นส่งเสริมการขยายฐานธุรกิจ SME ตลอดจนสินเชื่อรายย่อย

2. เป็นธุรกิจที่มีแนวโน้มแจ่มใส และมีอัตราผลตอบแทนดี
หลีกเลี่ยงการให้สินเชื่อแก่ธุรกิจที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจของประเทศ หรือเป็นภัยต่อสังคม

3. การให้สินเชื่อจะพิจารณาความเหมาะสมในด้านศักยภาพ ผลประกอบการของธุรกิจ
หรือรายได้ของบุคคล ตลอดจนความสามารถในการชำระคืนเงินเป็นประเด็นหลัก
โดยจะพิจารณาความมั่นคงของหลักทรัพย์ค้ำประกันที่เป็นแหล่งรายได้เป็นประเด็นรองควบคู่กันไปด้วย

4. ผลตอบแทนของธนาคารจากเงินให้สินเชื่อ
จะกำหนดผลตอบแทนตามภาวะสภาพคล่องและต้นทุนของธนาคาร
โดยพิจารณาร่วมกับสภาพการแข่งขันด้วย

ในส่วนของหลักประกันในการให้สินเชื่อ
ธนาคารใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาประเภทหลักประกันในการอนุมัติวงเงินสินเชื่อของธนาคาร
และการนับเป็นหลักประกันในการคำนวณเงินกันสำรองฯ ตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งประกอบด้วย

1. เงินฝากทุกประเภทของธนาคารทหารไทย รวมบัตรเงินฝาก

2. พันธบัตรรัฐบาล / รัฐวิสาหกิจ ที่กระทรวงการคลังค้ำประกัน

3. บัตรเงินฝากของโครงการธนาคารกรุงไทยรับแลกเปลี่ยนตั๋ว

4. ตั๋วเงินที่ออกหรือรับรอง / อาวัล
โดยธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินที่ธนาคารให้ความเห็นชอบ

5. หนังสือค้ำประกันจากธนาคารพาณิชย์ในประเทศ และต่างประเทศ ที่ธนาคารให้ความเห็นชอบ

6. หุ้นสามัญจดทะเบียนที่ได้รับอนุญาตในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

7. หนังสือโอนสิทธิการเช่า ได้แก่ สิทธิการเช่าที่ราชพัสดุ พระคลังข้างที่
ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ที่ธรณีสงฆ์ การรถไฟฯ

8. อสังหาริมทรัพย์

9. หลักประกันอื่น ๆ อาทิ เครื่องจักร สต็อกสินค้า เรือ หรืออสังหาริมทรัพย์อื่น ๆ

- การบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ธนาคารได้กำหนดหลักเกณฑ์ในการให้สินเชื่อ เพื่อให้มั่นใจว่าการให้สินเชื่อเป็นไปอย่างรอบคอบ
โดยมีการกระจายความเสี่ยงที่ไม่ให้มีการปล่อยสินเชื่อกระจุกตัวมากไปในธุรกิจประเภทใดประเภทหนึ่ง
หรือลดเงินให้สินเชื่อในธุรกิจประเภทที่มีความเสี่ยงสูง
นอกจากนโยบายการกระจายความเสี่ยงตามภาคธุรกิจแล้ว
ธนาคารยังมีนโยบายไม่ปล่อยสินเชื่อแก่ลูกหนี้รายใดรายหนึ่งหรือกลุ่มลูกหนี้เกินเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

ธนาคารได้ว่าจ้างที่ปรึกษาทางการเงินจากต่างประเทศ
มาทำการศึกษาปรับปรุงและพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อของธนาคารในปี 2542
ธนาคารนำผลสรุปและข้อเสนอแนะที่ได้มาใช้เป็นแนวทางจัดทำการเปลี่ยนแปลงขั้นตอนการอนุมัติสินเชื่อ
เพื่อให้มีประสิทธิภาพในการพิจารณาสินเชื่อมากขึ้น มีการยกเลิกอำนาจอนุมัติสินเชื่อโดยบุคคล
เปลี่ยนมาเป็นระบบคณะกรรมการ
และแยกหน้าที่การวิเคราะห์สินเชื่อออกจากสายงานการตลาดหรือการหาสินเชื่อ โดยมี
ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ที่รับผิดชอบงานด้านการบริหารความเสี่ยงสินเชื่อเป็นผู้กำกับดูแลฝ่ายวิเคราะห์สินเชื่อโดยตรง
ทั้งยังเป็นหนึ่งในคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อด้วย ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดความเสี่ยงสินเชื่อ
รักษาคุณภาพ ยกระดับมาตรฐานการให้สินเชื่อให้ดีขึ้น
นอกจากนี้ธนาคารได้จัดตั้งสำนักงานบริหารความเสี่ยงสินเชื่อขึ้นเพื่อทำการวิเคราะห์แนวโน้ม
ประเมินผลการดำเนินงาน สนับสนุนด้านข้อมูลแก่ผู้บริหารในการบริหารสินเชื่อ
และกำหนดนโยบายการกระจายความเสี่ยงสินเชื่อของธนาคารในแต่ละด้าน ได้แก่
ภาคธุรกิจอุตสาหกรรม ระดับความเสี่ยงของลูกค้า ประเภทสินเชื่อ ภูมิภาค และอื่น ๆ
เพื่อลดความเสี่ยงด้านการกระจุกตัวของสินเชื่อ
รวมทั้งการประเมินด้านการกำหนดนโยบายผลตอบแทนให้เหมาะสมกับความเสี่ยง

ธนาคารได้พัฒนาเครื่องมือการจัดระดับความเสี่ยงของลูกค้าสำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่และขนาดกลาง
(Risk Grading Framework) และ Risk Grading Tools และ Simulated Financial
Statement Spreadsheet สำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดย่อม นอกจากนี้ยังได้พัฒนา Credit
Scoring Modelสำหรับลูกค้ารายย่อย

- นโยบายการปรับโครงสร้างหนี้

ธนาคารมีวัตถุประสงค์ในการช่วยเหลือลูกหนี้ให้สามารถฟื้นฟูกิจการ
และมีรายได้เพียงพอในการชำระหนี้คืนแก่ธนาคารได้ตามปกติ โดยมีนโยบายในการดำเนินงาน ดังนี้

1. ส่งเสริมให้มีการประนอมหนี้ด้วยการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่

2. การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ธนาคารจะพิจารณาให้สอดคล้องกับความสามารถของลูกหนี้แต่ละราย
อาทิ การขยายเวลาการชำระหนี้ การแปลงหนี้ระยะสั้นเป็นหนี้ระยะยาว การปรับลดอัตราดอกเบี้ย
การผ่อนปรนระยะเวลาปลอดชำระหนี้เงินต้น เป็นต้น

  3. กำหนดหลักเกณฑ์การวิเคราะห์ลูกหนี้

  4. ให้มีการบริหารงานปรับปรุงโครงสร้างหนี้อย่างเป็นระบบ โดยจัดให้มีหน่วยงานรับผิด

ชอบโดยเฉพาะ ในการประเมินสภาพปัญหาของลูกหนี้
กำหนดเป้าหมายในการดำเนินการตามลำดับความซับซ้อนยากง่ายในการแก้ไขหนี้
และกำหนดวิธีการแก้ไขที่เหมาะสมกับลูกหนี้แต่ละกลุ่ม

นอกจากนี้แล้วเพื่อป้องกันมิให้ลูกหนี้ที่ทำการปรับโครงสร้างหนี้แล้วกลายเป็นหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้อีกครั้ง
ธนาคารมีมาตรการในการติดตามผลการชำระหนี้ของลูกหนี้อย่างใกล้ชิด
สำหรับลูกหนี้ที่ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับโครงสร้างหนี้ได้
ธนาคารก็จำเป็นต้องดำเนินการตามกฎหมายต่อไป

ในปี 2546 ธนาคารทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้กับลูกหนี้รวม 34 ราย
เป็นจำนวนหนี้ตามบัญชีก่อนปรับโครงสร้างหนี้ 7,389 ล้านบาท
และมีการขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 2,777 ล้านบาท

- นโยบายการควบคุมดูแล การอนุมัติการให้กู้ยืม และการติดตามลูกหนี้

-   การควบคุมดูแล

1. ให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้แต่ละรายหรือกลุ่มกิจการในเครือเดียวกัน ไม่เกินร้อยละ 25
ของเงินกองทุนชั้นที่ 1 ของธนาคาร

2. ควบคุมการให้สินเชื่อแก่ธุรกิจด้านใดด้านหนึ่งไม่ให้มีวงเงินสูงเกินไป จนอาจเสียหายแก่ธนาคาร
ในกรณีที่ธุรกิจดังกล่าวโดยรวมอาจประสบภาวะล้มเหลว

3. กำหนดความเพียงพอของหลักประกันต่อวงเงินสินเชื่อ ไม่ให้เกินราคาประเมินของหลักประกัน
หรือพยายามควบคุมให้มี Clean Credit ได้ไม่เกินร้อยละ 10
ของหนี้สินหมุนเวียนของกิจการที่ให้สินเชื่อโดยพิจารณาความเหมาะสมแต่ละรายไป

4. การอนุมัติเงินให้สินเชื่อแต่ละราย กำหนดให้มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ
โดยจะต้องมีเหตุผลหรือแนวทางป้องกันหรือลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในระดับที่ธนาคารรับได้

5.
ธนาคารกำหนดให้มีการกระจายอำนาจการอนุมัติวงเงินให้สินเชื่อของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อหลายระดับ
เพื่อมิให้อำนาจอนุมัติตกอยู่แก่คณะใดคณะหนึ่งมากเกินไป

6. ธนาคารกำหนดให้มีหน่วยงานสอบทานการอำนวยสินเชื่อให้ถูกต้อง ตามระเบียบ
หลักเกณฑ์ของธนาคารและทางการ
โดยเป็นหน่วยงานที่ดำเนินงานอย่างอิสระและไม่อยู่ในคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ

7. ธนาคารมีคณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)
ที่ดำเนินงานเป็นอิสระไม่ขึ้นอยู่กับฝ่ายจัดการของธนาคาร
มีอำนาจสอบทานการดำเนินงานของธนาคาร รวมทั้งงานด้านสินเชื่อในทุกขั้นตอน

-   การอนุมัติการให้กู้ยืม

ในส่วนของการอนุมัติการให้กู้ยืม
ธนาคารมีการกระจายอำนาจการอนุมัติวงเงินให้กู้ยืมของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อหลายระดับ
กล่าวคือ

+-----------------------------------------+----------------------------+
| ผู้มีอำนาจอนุมัติ                             | วงเงินอนุมัติ                  |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| คณะทำงานพิจารณาสินเชื่อเขตธุรกิจ              | < = 10 ล้านบาท              |
|                                         |                            |
| คณะทำงานพิจารณาสินเชื่อภาคธุรกิจ              | > 10 – 20 ล้านบาท           |
|                                         |                            |
| คณะทำงานพิจารณาสินเชื่อสาขา                 | > 20 – 30 ล้านบาท           |
|                                         |                            |
| คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อสาขา               | > 30 – 50 ล้านบาท           |
|                                         |                            |
| คณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อ                   | > 50 –100 ล้านบาท           |
|                                         |                            |
| คณะกรรมการกลั่นกรองและพิจารณาสินเชื่อ         | > 100 – 300 ล้านบาท         |
|                                         |                            |
| คณะกรรมการบริหาร                         | > 300 – 700 ล้านบาท         |
|                                         |                            |
| คณะกรรมการธนาคาร                        | > 700 ล้านบาท               |
+-----------------------------------------+----------------------------+

-   การติดตามลูกหนี้

1.  มีการรายงานสินเชื่อค้างชำระจำแนกตามจำนวนเดือนค้างชำระของแต่ละหน่วยงาน

เพื่อใช้ติดตามลูกหนี้

2. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 1 เดือน ธนาคารจะส่งหนังสือแจ้งให้ชำระหนี้

3. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 2 เดือน ธนาคารจะส่งหนังสือทวงถามครั้งที่ 2 ให้ชำระหนี้

4. เมื่อลูกหนี้ค้างชำระ 3 เดือน ธนาคารจะยื่นหนังสือโนติ๊ส

5. ลูกหนี้ที่เริ่มค้างชำระตั้งแต่ 1 เดือนขึ้นไปดังกล่าว นอกเหนือจากส่งหนังสือทวงถามแล้ว
ธนาคารจะมีเจ้าหนี้ที่ติดตามเพื่อแก้ไขปัญหาของลูกหนี้เป็นระยะ
รวมถึงการเจรจาปรับปรุงโครงสร้างหนี้
โดยกำหนดเงื่อนไขการชำระหนี้ใหม่ที่ผ่อนปรนตามความสามารถของลูกหนี้
หากไม่ได้ผลธนาคารจะเรียกหนี้คืน โดยใช้วิธีการฟ้องร้องทางศาลเพื่อประนอมหนี้
หรือฟ้องร้องบังคับคดี

(ค) บริการอื่น ๆ

นอกจากบริการทางด้านการรับฝากเงินและการให้สินเชื่อซึ่งเป็นบริการหลักของธนาคารแล้ว
ธนาคารยังมีการให้บริการประเภทอื่น ๆ อาทิ

1. บริการโอนเงินทั้งในประเทศและต่างประเทศ

2. บริการบัตรอิเล็กทรอนิกส์

3. บริการด้านปริวรรตเงินตราต่างประเทศ

4. บริการด้านวาณิชธนกิจ

5. บริการอื่น ๆ ได้แก่ บริการเช็คของขวัญ บริการแคชเชียร์เช็ค บริการตู้นิรภัย
บริการรับชำระค่าสาธารณูปโภค บริการตัวแทนจำหน่ายประกัน เป็นต้น

(ง) ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อโอกาสหรือข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจ

- ไม่มี -

(2) ตลาดและภาวะการแข่งขัน

(ก) นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ

ธนาคารได้มีการปรับปรุง พัฒนา และออกผลิตภัณฑ์ใหม่ แยกตามประเภทของผลิตภัณฑ์ คือ สินเชื่อ
บัตรทางการเงิน บริการทางการเงิน เงินฝาก เงินลงทุน และ Bancassurance
เพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างครอบคลุม ดังนี้

ผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ

+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| ประเภท | ผลิตภัณฑ์เดิมปี 2545    | ผ                 | ผลิตภัณฑ์ใหม่ปี 2546  |
|        |                    | ลิตภัณฑ์ปรับปรุง/พัฒนาปี |                  |
|        |                    | 2546              |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| สินเชื่อ  | จำนวน 13 ผลิตภัณฑ์    | จำนวน 10 ผลิตภัณฑ์   | จำนวน 5 ผลิตภัณฑ์   |
|        |                    |                   |                  |
| จำนวน  | สินเชื่อเคหะ          | สินเชื่อเคหะ         | สินเชื่อเคหะ        |
| 28     |                    |                   |                  |
| ผลิตภัณฑ์ | 1. สินเชื่อบ้านผ่อนสบาย | 1.                | 1. สินเชื่อ Premier |
|        |                    | สินเชื่อบ้านผ่อนสบาย   |                  |
|        | 2. สินเชื่อคนรักบ้าน    |                   | Housing Loan     |
|        |                    | 2. สินเชื่อคนรักบ้าน   |                  |
|        | 3. สินเชื่อเคหะ       |                   | 2. สินเชื่อ NPA     |
|        | On-line            | 3. สินเชื่อเคหะ      | ของธนาคารฯ       |
|        |                    | On-line           |                  |
|        | ผ่าน Internet       |                   | สินเชื่อธุรกิจ        |
|        |                    | ผ่าน Internet      |                  |
|        | สินเชื่อธุรกิจ          |                   | 1.               |
|        |                    | สินเชื่อธุรกิจ         | สินเชื่ออนุรักษ์พลังงาน |
|        | 1. สินเชื่อ TMB-SMEs  |                   |                  |
|        |                    | 1. สินเชื่อ TMB-SMEs | สินเชื่อสวัส         |
|        | สินเชื่อ TMB-SBEs     |                   | ดิการและสินเชื่อบุคคล |
|        |                    | สินเชื่อ TMB-SBEs    |                  |
|        | 2. สินเชื่อ Trade     |                   | 1. สินเชื่อสวัสดิการ  |
|        | Finance            | 2. สินเชื่อ Trade    | 9 เท่าเงิน         |
|        |                    | Finance           |                  |
|        | 3. สินเชื่อตลาดเทศบาล |                   | เดือน             |
|        |                    | 3.                | ข้าราชการและลูกจ้าง |
|        | สินเชื่อส             | สินเชื่อตลาดเทศบาล   |                  |
|        | วัสดิการและสินเชื่อบุคคล |                   | ประจำ            |
|        |                    | สินเชื่อสว           |                  |
|        | 1.                 | ัสดิการและสินเชื่อบุคคล | 2.               |
|        | สินเชื่อสวัสดิการตำรวจ  |                   | ส                |
|        |                    | 1.                | ินเชื่อรับเงินเดือนผ่าน |
|        | 2.                 | สินเ               |                  |
|        | สินเชื่อสถาบันการศึกษา  | ชื่อสวัสดิการข้าราชการ | ธนาคารฯ          |
|        |                    |                   |                  |
|        | 3.                 | ทหาร              |                  |
|        | สินเชื่อสวัสดิการข้าราช  |                   |                  |
|        | การทหาร            | 2.                |                  |
|        |                    | สินเชื่อ             |                  |
|        | 4.                 | สำหรับสถาบันการศึกษา |                  |
|        | สินเชื่อสวัสดิการข้าราช  |                   |                  |
|        | การและ             | 3.                |                  |
|        |                    | สินเชื่ออุดมศึกษาขั้นสูง  |                  |
|        | ลูกจ้าง ม.รามฯ       |                   |                  |
|        |                    | 4.                |                  |
|        | 5.                 | สินเ               |                  |
|        | สินเชื่อสวัสดิการพนักงาน | ชื่อสวัสดิการข้าราชการ |                  |
|        | สสวท.              |                   |                  |
|        |                    | และลูกจ้าง ม.ราม    |                  |
|        | 6.                 |                   |                  |
|        | สินเชื่อสวัสดิการพนักงาน |                   |                  |
|        | กฟภ.               |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 7.                 |                   |                  |
|        | สินเชื่ออุดมศึกษาขั้นสูง   |                   |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| บัตรทาง | จำนวน 14 ผลิตภัณฑ์    | จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์    | จำนวน 1 ผลิตภัณฑ์   |
| การเงิน |                    |                   |                  |
|        | 1. บัตร ATM (TMB    | 1.                | 1. บัตรเดบิต       |
| จำนวน  | Cash)              | ปรับปรุงว           | Co-brand สหกรณ์   |
| 17     |                    | งเงินเบิกถอนเงินสดสูง |                  |
| ผลิตภัณฑ์ | 2. บัตร ATM (TMB    |                   | ออมทรัพย์          |
|        | Express)           | สุดต่อวันผ่านเครื่อง    |                  |
|        |                    | ATM               |                  |
|        | 3. บัตร Visa        |                   |                  |
|        | Electron (TMB      | 2.                |                  |
|        |                    | ปรับปรุง            |                  |
|        | Universal Shopping | วงเงินโอนระหว่างบัญชี |                  |
|        | Card)              |                   |                  |
|        |                    | ผ่านเครื่อง ATM      |                  |
|        | 4. บัตร Visa        |                   |                  |
|        | Electron (Photo    |                   |                  |
|        | Card)              |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 5. บัตร Visa        |                   |                  |
|        | Electron           |                   |                  |
|        | (Co-brand)         |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 6. บัตร Golf Card   |                   |                  |
|        | (Payment Card)     |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 7. บัตร CPF Card    |                   |                  |
|        | (Payment Card)     |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 8. บัตรเครดิต Visa   |                   |                  |
|        | Card               |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 9. บัตรเครดิต Visa   |                   |                  |
|        | Co-brand           |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 10. บัตรเครดิต Visa  |                   |                  |
|        | Card (Photo Card)  |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 11. บัตรเครดิต TMB   |                   |                  |
|        | Top Brass Card     |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 12. บัตรเครดิต       |                   |                  |
|        | Master Card        |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 13. บัตรน้ำมัน Fleet  |                   |                  |
|        | Card               |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 14.                |                   |                  |
|        | บริการต             |                   |                  |
|        | ิดตั้งเครื่องรับบัตรเครดิต |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | อัตโนมัติ (EDC)       |                   |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+

ผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ (ต่อ)

+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| ประเภท | ผลิตภัณฑ์เดิมปี 2545    | ผ                 | ผลิตภัณฑ์ใหม่ปี 2546  |
|        |                    | ลิตภัณฑ์ปรับปรุง/พัฒนาปี |                  |
|        |                    | 2546              |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| บริการ  | จำนวน 12 ผลิตภัณฑ์    | จำนวน 1 ผลิตภัณฑ์    | จำนวน 4 ผลิตภัณฑ์   |
| การเงิน |                    |                   |                  |
|        | 1. Bill Payment    | 1.                | 1.               |
| จำนวน  |                    | ปรับปรุงเพิ่มรอบการ   | บริการ            |
| 17     | 2. Direct Debit    | Run Batch         | รับชำระค่าลงทะเบียน |
| ผลิตภัณฑ์ |                    |                   |                  |
|        | 3. Direct Credit   | Direct Debit –    | เรีย              |
|        |                    | Credit            | นของสถาบันการศึกษา |
|        | 4. Media Clearing  |                   |                  |
|        |                    |                   | ผ่านระบบ Internet |
|        | 5. Bahtnet         |                   | Payment          |
|        |                    |                   |                  |
|        | 6. Internet        |                   | Gateway          |
|        | Banking            |                   |                  |
|        |                    |                   | 2. Cash Passport |
|        | 7. บริการเติมเงิน     |                   |                  |
|        | 1-2-Call           |                   | 3.               |
|        |                    |                   | บริการ            |
|        | 8. FEDI            |                   | เรียกเก็บเช็คขีดคร่อม |
|        |                    |                   |                  |
|        | 9. Mobile Banking  |                   | เข้าเฉพาะต่างบัญชี   |
|        |                    |                   |                  |
|        | 10. B2B e-Payment  |                   | 4. TMB           |
|        |                    |                   | Collection &     |
|        | 11. บริการรับชำระภาษี |                   | Payment          |
|        | ภงด. 90/91         |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | ผ่านช               |                   |                  |
|        | ่องทางอิเล็กทรอนิกส์ของ |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | ธนาคาร             |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 12.                |                   |                  |
|        | บริกา               |                   |                  |
|        | รประกันอุบัติเหตุการเดิน |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | ทางผ่านเครื่อง ATM    |                   |                  |
|        | (TMB               |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | Traveler Card)     |                   |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| เงินฝาก | จำนวน 6 ผลิตภัณฑ์     | จำนวน 1 ผลิตภัณฑ์    | -                |
|        |                    |                   |                  |
| จำนวน  | 1. เงินฝากออมทรัพย์   | 1.                |                  |
| 7      |                    | เงินฝากอนาคตเกษมสุข |                  |
|        | 2.                 |                   |                  |
| ผลิตภัณฑ์ | เงินฝากกระแสรายวัน   |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 3. เงินฝากประจำ     |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 4. เงินฝากประจำ 24  |                   |                  |
|        | เดือน               |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | จ่ายดอกเบี้ยทุก 3 เดือน |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 5.                 |                   |                  |
|        | เงินฝากเกษียณเกษมสุข  |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 6. บัตรเงินฝาก       |                   |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| ก      | จำนวน 5 ผลิตภัณฑ์     | -                 | จำนวน 1 ผลิตภัณฑ์   |
| ารลงทุน |                    |                   |                  |
|        | 1.                 |                   | 1.               |
| จำนวน  | กา                 |                   | การรับฝากหลักทรัพย์  |
| 6      | รจำหน่ายพันธบัตรรัฐบาล |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
| ผลิตภัณฑ์ | 2.                 |                   |                  |
|        | การจำหน่ายตั๋วเงินคลัง  |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 3.                 |                   |                  |
|        | กา                 |                   |                  |
|        | รบริหารกองทุนส่วนบุคคล |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 4.                 |                   |                  |
|        | การบริห             |                   |                  |
|        | ารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ |                   |                  |
|        |                    |                   |                  |
|        | 5. กองทุนรวม        |                   |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+

ผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ (ต่อ)

+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| ประเภท | ผลิตภัณฑ์เดิมปี 2545    | ผ                 | ผลิตภัณฑ์ใหม่ปี 2546  |
|        |                    | ลิตภัณฑ์ปรับปรุง/พัฒนาปี |                  |
|        |                    | 2546              |                  |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+
| B      | -                  | -                 | จำนวน 6 ผลิตภัณฑ์   |
| ancass |                    |                   |                  |
| urance |                    |                   | 1. TMB Cardif    |
|        |                    |                   | Life             |
| จำนวน  |                    |                   |                  |
| 6      |                    |                   | 2. TMB Cardif    |
|        |                    |                   | Accident Plus    |
| ผลิตภัณฑ์ |                    |                   |                  |
|        |                    |                   | 3. TMB Cardif    |
|        |                    |                   | Sawasdirak       |
|        |                    |                   |                  |
|        |                    |                   | 4. TMB Cardif    |
|        |                    |                   | Happy Loan       |
|        |                    |                   |                  |
|        |                    |                   | 5. TMB Safety    |
|        |                    |                   | Drive            |
|        |                    |                   |                  |
|        |                    |                   | 6. TMB Traveler  |
|        |                    |                   | Care             |
+--------+--------------------+-------------------+------------------+

หมายเหตุ : Bancassurance หมายถึง การนำเสนอบริการประกันชีวิต และประกันภัย
ให้กับลูกค้าของธนาคารฯ และ

บุคคลทั่วไป โดยผ่านทางเครือข่ายของธนาคารฯ

- กลยุทธ์การแข่งขัน

การใช้กลยุทธ์การแข่งขันของธนาคารจะมีทั้งการใช้กลยุทธ์การแข่งขันทางด้านราคา
การแข่งขันด้านผลิตภัณฑ์และบริการ ซึ่งประกอบด้วย

ด้านสินเชื่อ

1. การยกเว้นค่าจัดการเงินกู้และค่าสำรวจหลักทรัพย์

2. อัตราดอกเบี้ยพิเศษ

3. ระยะเวลาการพิจารณาในการให้สินเชื่อรวดเร็ว

4. การให้บริการแบบครบวงจร โดยมีการรวมเอาพันธมิตรด้านต่าง ๆ เข้ามา

ด้านบัตรอิเล็กทรอนิกส์

1. การยกเว้นค่าธรรมเนียมแรกเข้า / ค่าธรรมเนียมรายปีตลอดชีพ

2. การให้ของสมนาคุณแก่ลูกค้าที่ได้รับการอนุมัติ

3. การเพิ่มวงเงินบัตรเครดิตให้แก่ลูกค้าเก่าซึ่งมียอดใช้จ่ายสูงเต็มวงเงิน และไม่มีปัญหาค้างชำระ

4. จัดรายการจับรางวัลชิงโชคจาก Sales Slip

5. โครงการสะสมคะแนน สะสมแต้ม สะสมไมล์ เพื่อรับของรางวัล

6. การจัดทำฐานข้อมูลลูกค้าเฉพาะกลุ่ม รวมทั้งการดำเนินโครงการลูกค้าสัมพันธ์สัญจร

7. จัดโครงการ Royal Program โดยมอบของสมนาคุณแก่ลูกค้า เพื่อสร้างความจงรักภักดี
รักษาฐานลูกค้า รวมทั้งเพื่อเป็นการตอบแทนที่ลูกค้าใช้บริการของธนาคารอย่างต่อเนื่อง
และเพิ่มโอกาสในการทำ Cross Selling บริการอื่น ๆ

- ลักษณะลูกค้า และกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

ธนาคารแบ่งประเภทลูกค้าออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่

1) กลุ่มลูกค้า SMEs / SBEs ซึ่งประกอบด้วย นิติบุคคลทุกประเภท (ยกเว้นสถาบันการศึกษา)
ที่จัดตั้งในรูปแบบบริษัท / ห้างหุ้นส่วน / องค์กร / สถาบันของภาคเอกชนและหน่วยงาน ของรัฐ
ทั้งที่ดำเนินธุรกิจเพื่อแสวงหากำไรและมิได้มุ่งหวังกำไร รวมทั้งบุคคลธรรมดาที่ประกอบธุรกิจ

2) กลุ่มลูกค้า Premier ประกอบด้วยบุคคลธรรมดาที่มีวงเงินสินเชื่อบุคคลตั้งแต่ 5 แสนบาทขึ้นไป
หรือมีรายได้ตั้งแต่ 30,000 บาทขึ้นไป หรือมีเงินฝากตั้งแต่ 1 ล้านบาทขึ้นไป หรือมีตำแหน่งระดับ
ซี 8 ขึ้นไป

3) กลุ่มลูกค้า Mass และ Student เป็นกลุ่มลูกค้าที่มีขนาดใหญ่
ประกอบด้วยบุคคลธรรมดาที่มีวงเงินสินเชื่อบุคคลต่ำกว่า 5 แสนบาท หรือมีรายได้ต่ำกว่า 30,000
บาท หรือมีเงินฝากต่ำกว่า 1 ล้านบาท หรือมีตำแหน่งต่ำกว่า ซี 8 ส่วนกลุ่มลูกค้า Student
หมายถึง นิติบุคคลประเภทสถาบันการศึกษา และบุคคลธรรมดาที่เป็นนักเรียน / นักศึกษา

- การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

ธนาคารจัดให้มีการส่งเสริมการขายผ่านช่องทางการตลาดต่าง ๆ อาทิเช่น
สาขาของธนาคารทั่วประเทศ, Direct Mail ถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายทั้งลูกค้าเก่าและลูกค้าใหม่,
การโฆษณาประชา-สัมพันธ์ผ่านสื่อต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก อาทิ Internet จอ ATM
ใบแทรกในซอง Statement การจัดทำโปสเตอร์ โบรชัวร์ ป้ายบิลบอร์ด สปอตวิทยุ
ลงโฆษณาในหนังสือพิมพ์และนิตยสาร, การออกบูทนำเสนอบริการในงานต่าง ๆ
ตลอดจนการนำเสนอบริการด้วยวิธีการขายตรง การจัดให้มีพนักงานให้บริการที่หน่วยงานนั้น ๆ
เป็นต้น

(ข) ภาวะการแข่งขัน

- สภาพการแข่งขันในอุตสาหกรรม

ปัจจุบันธนาคารพาณิชย์มีการแข่งขันกันในลักษณะการตลาดเชิงรุก ด้วยการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ
การให้บริการที่ดีและสะดวกรวดเร็วแก่ลูกค้า การเพิ่มช่องทางการให้บริการ
การเปิดสาขาในแหล่งชุมชน ตลอดจนการบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ
ทั้งนี้เนื่องจากลูกค้ามีความต้องการที่มากขึ้นและมีความต้องการที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
ทำให้ธนาคารพาณิชย์ต้องแข่งขันด้วยการ ปรับโครงสร้างการจัดองค์กร
การทำธุรกิจที่มุ่งเน้นความพอใจของลูกค้าเป็นหลัก การสร้างความแตกต่าง (Differentiate)
ให้มีความชัดเจนมากขึ้น เพื่อให้สามารถเข้าถึงลูกค้าได้ก่อนและเร็วมากขึ้น
และเพื่อเพิ่มจำนวนครั้งของการใช้บริการและการเพิ่มการใช้ผลิตภัณฑ์หรือบริการของลูกค้า
รวมทั้งการแสวงหาลูกค้าใหม่ๆ ให้มาใช้บริการ

นอกจากนี้ การกำหนดแผนแม่บทเพื่อพัฒนาระบบสถาบันการเงิน ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
เมื่อวันที่ 6 มกราคม ที่ผ่านมา ได้รวมมาตรการการจัดระเบียบสถาบันการเงินไทย
โดยส่งเสริมให้มีการควบรวม เพื่อเพิ่มความแข็งแกร่งและให้สามารถรองรับการแข่งขันได้ โดย
รัฐบาลได้เพิ่มแรงจูงใจด้านภาษีควบรวม ทำให้ขณะนี้สถาบันการเงินหลายแห่งเริ่มเคลื่อนไหว
เพื่อกำหนดสถานะของตนเอง ทั้งการหาพันธมิตรควบรวม หรือการยกระดับขึ้นเป็นธนาคารพาณิชย์
การปรับตัวของสถาบันการเงินดังกล่าวเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่จะทำให้การแข่งขันในระบบธนาคารพาณิชย์มีความเข้มข้นยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ยังต้องติดตามความคืบหน้าของ พ.ร.บ. สถาบันการเงิน
ตลอดจนบทบาทของภาครัฐในการกำกับดูแลธุรกิจประเภท Non-bank ซึ่งจะมีผลต่อภาวะการ
แข่งขัน โดยเฉพาะกลุ่มลูกค้ารายย่อย

- จำนวนคู่แข่งขัน / ขนาดของบริษัทเมื่อเทียบกับคู่แข่งขัน

ปัจจุบันประเทศไทยมีธนาคารพาณิชย์เปิดดำเนินการอยู่ 31 ธนาคาร เป็นธนาคารพาณิชย์ไทย 13
ธนาคาร และสาขาของธนาคารต่างประเทศ 18 ธนาคาร มีสาขารวมทั้งหมด 3,753 สาขา
ซึ่งธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 4 อันดับแรกครองส่วนแบ่งการตลาดมากกว่าร้อยละ 60.00
ในขณะที่ธนาคารทหารไทยซึ่งจัดอยู่ในธนาคารพาณิชย์ขนาดกลางมีส่วนแบ่งทางการตลาดในด้านเงินฝาก
และสินเชื่อร้อยละ 6.30 และ 6.98 ตามลำดับ

[]

โดยที่ ธนาคารพาณิชย์ไทยทั้ง 13 แห่งมีขนาดของสินทรัพย์ เงินฝาก สินเชื่อ และฐานะเงินกองทุน
ณ เดือนธันวาคม 2546 ดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+---------------------+------+-------+-------+-------+-------+-------+
|                     | เง   |       | สินเชื่อ |       | ส     | เงิน   |
|                     | ินฝาก |       |       |       | ินทรัพย์ | กองทุน |
+---------------------+------+-------+-------+-------+-------+-------+
|                     | จ    | (%)   | จำนวน | (%)   |       |       |
|                     | ำนวน | สัดส่วน |       | สัดส่วน |       |       |
+---------------------+------+-------+-------+-------+-------+-------+
| 1. กรุงเทพ           | 1    | 21.80 | 84    | 19.69 | 1,35  | 13    |
|                     | ,114 |       | 8,859 |       | 8,849 | 6,116 |
| 2. กรุงไทย           | ,910 | 19.67 |       | 22.70 |       |       |
|                     |      |       | 97    |       | 1,13  | 6     |
| 3. กสิกรไทย          | 1    | 13.40 | 9,026 | 12.29 | 4,451 | 5,230 |
|                     | ,005 |       |       |       |       |       |
| 4. ไทยพาณิชย์         | ,930 | 11.87 | 53    | 11.74 | 82    | 9     |
|                     |      |       | 0,090 |       | 0,876 | 5,075 |
| 5. นครหลวงไทย       | 685  | 7.95  |       | 7.48  |       |       |
|                     | ,222 |       | 50    |       | 73    | 6     |
| 6. กรุงศรีอยุธยา       |      | 8.22  | 6,293 | 9.17  | 6,257 | 6,742 |
|                     | 607  |       |       |       |       |       |
| 7. ทหารไทย          | ,132 | 6.30  | 32    | 6.98  | 46    | 2     |
|                     |      |       | 2,318 |       | 9,446 | 4,496 |
| 8. ไทยธนาคาร        | 406  | 3.84  |       | 2.78  |       |       |
|                     | ,862 |       | 39    |       | 51    | 5     |
| 9. เอเชีย            |      | 2.78  | 5,572 | 2.81  | 5,938 | 9,667 |
|                     | 420  |       |       |       |       |       |
| 10. ดีบีเอส ไทยทนุ     | ,666 | 1.60  | 30    | 1.89  | 37    | 3     |
|                     |      |       | 1,184 |       | 9,147 | 0,031 |
| 11.                 | 322  | 0.90  |       | 0.64  |       |       |
| แส                  | ,239 |       | 11    |       | 25    | 9,682 |
| ตนดาร์ดชาร์เตอร์ดนครธน |      | 0.85  | 9,792 | 1.07  | 6,215 |       |
|                     | 196  |       |       |       |       | 1     |
| 12. ยูโอบี รัตนสิน      | ,323 | 0.82  | 12    | 0.76  | 16    | 6,046 |
|                     |      |       | 1,153 |       | 9,528 |       |
| 13. ธนชาต           | 142  |       |       |       |       | 9,332 |
|                     | ,051 |       | 8     |       | 10    |       |
|                     |      |       | 1,518 |       | 1,139 | 3,724 |
|                     | 81   |       |       |       |       |       |
|                     | ,591 |       | 2     |       | 6     | 4,068 |
|                     |      |       | 7,416 |       | 1,684 |       |
|                     | 46   |       |       |       |       | 1     |
|                     | ,156 |       | 4     |       | 5     | 0,161 |
|                     |      |       | 6,067 |       | 6,182 |       |
|                     | 43   |       |       |       |       |       |
|                     | ,536 |       | 3     |       | 5     |       |
|                     |      |       | 2,903 |       | 8,305 |       |
|                     | 41   |       |       |       |       |       |
|                     | ,706 |       |       |       |       |       |
+---------------------+------+-------+-------+-------+-------+-------+
| รวมทั้งระบบ           | 5    | 1     | 4,31  | 1     | 6,11  | 53    |
|                     | ,114 | 00.00 | 2,191 | 00.00 | 8,017 | 0,370 |
|                     | ,324 |       |       |       |       |       |
+---------------------+------+-------+-------+-------+-------+-------+

 - แนวโน้มภาวะการแข่งขันของธุรกิจธนาคารพาณิชย์

จากภาวะเศรษฐกิจที่มีการฟื้นตัวจะส่งผลให้ความต้องการสินเชื่อมีมากขึ้นในปี 2547
ทำให้แนวโน้มการแข่งขันด้านผลิตภัณฑ์สินเชื่อในระบบธนาคารพาณิชย์มีทิศทางการขยายตัวมากขึ้น
โดยแต่ละธนาคารจะหันมาให้ความสำคัญกับการแข่งขันด้านบริการและการใช้ความใกล้ชิดกับลูกค้าในการรักษาฐานลูกค้า
และการให้บริการเสริมอื่นๆ เพิ่มเติมให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า
ซึ่งพอจะสรุปแยกรายธุรกิจของธนาคารพาณิชย์ได้ดังนี้

-   สินเชื่อวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) หลังจากที่รัฐบาลมีนโยบายกระตุ้น

ธุรกิจในระดับรากหญ้า โดยเฉพาะอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SMEs เพื่อเป็น
แรงผลักดันในการกระตุ้นเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ รวมถึงสถาบันการเงินได้มีการปรับ
กลยุทธ์และให้ความสำคัญกับการปล่อยสินเชื่อสำหรับธุรกิจ SMEs มากขึ้น โดยในปี 2547
ธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ มีความพร้อมมากขึ้นในการขยายสินเชื่อ SMEs
ประกอบกับเศรษฐกิจที่เติบโตขึ้น ทำให้ลูกค้า SMEs มีความเข้มแข็งและมีศักยภาพในการทำธุรกิจ
จึงทำให้การแข่งขันการปล่อย สินเชื่อประเภท SMEs รุนแรงขึ้น
และอาจมีการแย่งฐานลูกค้าเพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยง

-   สินเชื่อบุคคลรายย่อย คาดว่าจะมีการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น
    โดยเฉพาะตลาดสินเชื่อบุคคลแบบไม่มีหลักประกัน
    เนื่องจากมาตรการของภาครัฐบาลที่ต้องการกระตุ้นให้เกิดการใช้จ่าย
    ทำให้ระดับการอุปโภคบริโภคในปี 2547 มีแนวโน้มสูงขึ้น
    ผู้ให้บริการสินเชื่อจึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคและเข้าถึงกลุ่มลูกค้า
    รวมทั้งมีความเป็นไปได้ที่ผู้ประกอบการรายใหม่ ทั้งผู้ปล่อยสินเชื่อที่เป็นธนาคารพาณิชย์และ
    ผู้ปล่อยสินเชื่อที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน จะทำการตลาดด้านสินเชื่อบุคคลมากขึ้น
    ซึ่งกลยุทธ์หลักในการแข่งขันยังคงเป็นการใช้อัตราดอกเบี้ยต่ำเป็นจุดขาย

-   สินเชื่อที่อยู่อาศัย ในปี 2547
    สินเชื่อที่อยู่อาศัยยังคงเป็นผลิตภัณฑ์หลักของการปล่อยสินเชื่อธนาคาร
    โดยคาดว่าในช่วงครึ่งแรกของปี การแข่งขันด้านสินเชื่อที่อยู่อาศัยจะมีการชะลอตัวบ้างเล็กน้อย
    เนื่องจากในช่วงปลายปี 2546
    ผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์ต่างนำบ้านพร้อมโอนออกมาขายจำนวนมาก
    ประกอบกับปัจจัยหนุนที่มาตรการรัฐบาลลดหย่อนค่าธรรมเนียมต่าง ๆ
    ทำให้ความต้องการที่อยู่อาศัยของประชาชนได้รับการตอบสนองไปส่วนหนึ่ง
    แต่คาดว่าหลังจากช่วงกลางปี 2547 เป็นต้นไป
    ภาวะการแข่งขันจะกลับมาเป็นปกติและจะมีอัตราการเติบโตอย่าง ต่อเนื่อง
    ตามการขยายตัวของเศรษฐกิจและความต้องการที่อยู่อาศัยที่เพิ่มมากขึ้น
    ทั้งนี้รูปแบบการแข่งขันสินเชื่อที่อยู่อาศัยจะเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่ใช้อัตราดอกเบี้ยเป็นจุดขายหลัก
    เป็นการ แข่งขันในรูปแบบของผลิตภัณฑ์และบริการ
    รวมทั้งมีการร่วมมือกับพันธมิตรในโครงการต่าง ๆ
    เพื่อมอบสิทธิประโยชน์ให้กับลูกค้าของกลุ่มตัวเองมากที่สุด

-   ธุรกิจบัตรเครดิต สถานการณ์การแข่งขันในธุรกิจบัตรเครดิตในปี 2547 ยังคงมีความ
    รุนแรงต่อเนื่อง
    โดยเฉพาะเมื่อธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดเกณฑ์ควบคุมการประกอบธุรกิจบัตรเครดิตที่เข้มงวดขึ้น
    ส่งผลให้จำนวนกลุ่มลูกค้าเป้าหมายลดน้อยลง ผู้ประกอบการจึงใช้กลยุทธ์ต่างๆ
    เพื่อมุ่งเน้นการเพิ่มปริมาณการใช้จ่ายผ่านบัตรมากกว่าการเพิ่มปริมาณบัตรเครดิต
    และสร้างสรรค์รายการส่งเสริมการขายเพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายผ่านบัตรทั้งจากฐานบัตรใหม่
    และฐานบัตรเดิม เพื่อชดเชยกับอัตราการเติบโตของจำนวนบัตรที่ลดลง เช่น
    การเพิ่มคะแนนสะสมเป็นสองเท่า
    และการปรับเปลี่ยนรูปแบบการแลกของกำนัลจากคะแนนสะสมให้มีความแตกต่างกันออกไป
    ขณะเดียวกันสถาบันการเงินหรือธนาคารพาณิชย์ผู้ประกอบการจะได้รับรายได้จากค่าธรรมเนียมการใช้จ่ายผ่านบัตรเพิ่มมากขึ้น

นอกจากนี้ ผู้ประกอบการบัตรเครดิตยังได้นำกลยุทธ์การออกบัตรตามกลุ่มลูกค้า (Segmentation)
มาใช้มากขึ้น โดยจำแนกกลุ่มลูกค้าจาก Life Style เพศ หรือฐานะทางสังคม
พร้อมทั้งมีการออกบัตรร่วมกับสถาบันต่างๆ หรือบริษัทพันธมิตรในลักษณะ Co-brand ประกอบกัน
เพื่อเจาะจงกลุ่มลูกค้าและช่วยกระตุ้นยอดการใช้จ่ายให้เพิ่มมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ธนาคารพาณิชย์ยังไม่ลืมที่จะป้องกันหากเกิดภาวะเศรษฐกิจฟองสบู่
จึงได้มีการนำแนวคิดการบริหารความเสี่ยงเข้ามาใช้ควบคู่กับการปล่อยสินเชื่อ
รวมถึงการเตรียมความพร้อมของระบบต่างๆ ที่จำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจของธนาคาร

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(ก) แหล่งที่มาของเงินทุน

แหล่งที่มาของเงินทุนที่สำคัญของธนาคาร ได้แก่ เงินฝาก คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 86.85
ของแหล่งที่มาของเงินทุน นอกจากนี้แหล่งที่มาของเงินทุนอาจมาจากเงินกู้ยืม
การออกหลักทรัพย์และตราสารทางการเงินต่าง ๆ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาวะแวดล้อมทางเศรษฐกิจ
การเงิน และตามที่คณะกรรมการธนาคารจะพิจารณาถึงความเหมาะสม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารและบริษัทย่อยมีเงินฝากจำนวน 322,058 ล้านบาท
รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน 14,006 ล้านบาท เงินกู้ยืม 7,287 ล้านบาท
และส่วนของผู้ถือหุ้น 27,476 ล้านบาท
เทียบแหล่งที่มาของเงินทุนข้างต้นต่อหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้นคิดเป็นร้อยละ 86.85 3.78 1.97
และ 7.40 ตามลำดับ

(ข) การจัดหาเงินทุน หรือให้กู้ยืมผ่านบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร หรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่

-   สัดส่วนเงินฝากจากกิจการที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ร้อยละ 1.10

-   สัดส่วนเงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ร้อยละ 8.33

(ค) ความสามารถในการดำรงเงินกองทุน

ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในประเทศดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์
และภาระผูกพันไม่ต่ำกว่าร้อยละ 8.5 โดยมีเงื่อนไขว่า เงินกองทุนชั้นที่ 1
ต้องเป็นอัตราส่วนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 4.25 ของสินทรัพย์และภาระผูกพัน
เพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2546 ธนาคารดำรงเงินกองทุนเท่ากับ 30,031 ล้านบาท แยกเป็นเงินกองทุนชั้นที่ 1
เท่ากับ 21,754 ล้านบาท และเงินกองทุนชั้นที่ 2 เท่ากับ 8,277 ล้านบาท
และธนาคารดำรงอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงเท่ากับร้อยละ 10.59
สูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของธนาคารแห่งประเทศไทย

เงินกองทุนตามกฎหมาย ณ 31 ธันวาคม 2546

หน่วย : ล้านบาท

เงินกองทุนชั้นที่ 1

 ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว ส่วนเกิน(ส่วนต่ำ)มูลค่าหุ้น

หุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ 67,735

สำรองตามกฎหมาย 2,100

สำรองอื่น 8,717

ขาดทุนสุทธิคงเหลือหลังการจัดสรร (56,798)

 รวมเงินกองทุนชั้นที่ 1 21,754

เงินกองทุนชั้นที่ 2

มูลค่าเพิ่มจากการตีราคาที่ดิน 484

มูลค่าเพิ่มจากการตีราคาอาคาร 23

เงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นปกติ 2,000

หุ้นกู้ด้อยสิทธิ 4,887

ส่วนเกินทุน(สุทธิ)จากการตีราคาเงินลงทุน

ในตราสารทุนประเภทเผื่อขาย 883

 รวมเงินกองทุนชั้นที่ 2 8,277

 รวมเงินกองทุนตามกฎหมายทั้งสิ้น 30,031

อัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง

หน่วย : ร้อยละ

+--------------------+------------+----------+----------+------------+
|                    | ง          |          | งบการเ   |            |
|                    | บการเงินรวม |          | งินเฉพาะข |            |
|                    |            |          | องธนาคาร |            |
+--------------------+------------+----------+----------+------------+
|                    | 2546       | 2545     | 2546     | 2545       |
+--------------------+------------+----------+----------+------------+
| อัตราเงินกองทุนชั้นที่ 1  | 7.70       | 7.68     | 7.67     | 7.64       |
|                    |            |          |          |            |
| อัตราเงินกองทุนทั้งสิ้น   | 10.63      | 11.32    | 10.59    | 11.26      |
+--------------------+------------+----------+----------+------------+

(ง) สภาพคล่อง

- นโยบายในการบริหารสภาพคล่อง

ธนาคารแบ่งการบริหารสภาพคล่องออกเป็น 3 ลักษณะ คือ

1. การบริหารสภาพคล่องระยะสั้น ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องรายวัน รายปักษ์ และรายเดือน
โดยมีเป้าหมายเพื่อ (1) บริหารสภาพคล่องของธนาคารให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของทางการ (2)
เพื่อจัดหาสภาพคล่องส่วนขาดให้มีเพียงพอในการดำเนินธุรกิจและมีต้นทุนทางการเงินที่เหมาะสม
(3) บริหารสภาพคล่องส่วนเกินให้ธนาคารได้รับผลตอบแทนในระดับที่เหมาะสม

2. การบริหารสภาพคล่องระยะปานกลาง ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องภายใน 6 เดือน
ซึ่งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบายในการบริหารสภาพคล่อง
โดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ทั้งภายนอกและภายในธนาคาร
ทั้งนี้เพื่อให้การบริหารแหล่งที่มาและใช้ไปของเงินทุนเหมาะสมและพอเพียง
โดยมีต้นทุนต่ำที่สุดและก่อให้เกิดกำไรสูงสุด ภายใต้ความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต

3. การบริหารสภาพคล่องระยะยาว ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องระยะเวลาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป
ซึ่งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบายในการบริหารสภาพคล่อง
ให้สอดคล้องกับนโยบายการวางแผนงานเชิงกลยุทธ์
และการเติบโตของธุรกิจธนาคารเพื่อให้เป็นไปตามแผนงานและเป้าหมายที่วางไว้

นโยบายการบริหารสภาพคล่องของธนาคารจะคำนึงถึงความสอดคล้องของนโยบายการวางแผนงานเชิงกลยุทธ์
การเติบโตทางธุรกิจของธนาคาร ความจำเป็นด้านสภาพคล่อง
รวมถึงระดับความเหมาะสมและความเสี่ยงในสภาพคล่องของแต่ละช่วงเวลา
และสภาพแวดล้อมทางการเงินและเศรษฐกิจทั้งภายในและภายนอก
การบริหารสภาพคล่องของธนาคารมีคณะกรรมการกำกับดูแลอยู่ 2 คณะ คือ
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน และคณะกรรมการรายได้ - รายจ่าย
โดยคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้พิจารณากำหนดนโยบาย
พิจารณาแหล่งที่มาของเงินทุนเพื่อให้สภาพคล่องของธนาคารเพียงพอกับนโยบายและเป้าหมายของธนาคาร

ธนาคารให้ความสำคัญเรื่องสภาพคล่องเป็นอย่างมาก
และกำหนดให้คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินได้มีการพิจารณาความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างสม่ำเสมอ
โดยสำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงินจะเป็นผู้ติดตาม รวบรวม
และรายงานความเคลื่อนไหวของสภาพคล่องและระดับค่าความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคาร
รวมถึงการประเมินสถานการณ์และการทำแบบจำลองในสถานการณ์ต่าง ๆ
ให้กับคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาในการกำหนดนโยบายการบริหารสภาพคล่องของธนาคาร