3.  การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์และบริการ

  ประเภทหรือชนิดของสินค้าหรือบริการ สามารถแบ่งได้เป็น 4 ประเภทดังนี้

1. การซ่อมเรือ (Ship Repair) : บริษัทมีอุปกรณ์หลักที่ใช้ในการซ่อมเรือ ได้แก่ อู่ลอย
(Floating Dock) เพื่อรองรับเรือขนาด 2,600 – 20,000 เดทเวทตัน
ซึ่งมีขนาดเหมาะสมกับการให้บริการแก่เรือต่างประเทศและในประเทศ
ที่สามารถเข้ามาในแม่น้ำเจ้าพระยาได้ ชนิดของเรือที่ บริษัทให้บริการในการซ่อมบนอู่ลอย
ส่วนใหญ่เป็นเรือเหล็กชนิดต่างๆ ได้แก่ เรือบรรทุกน้ำมัน, เรือบรรทุกแก๊ส,
เรือบรรทุกสินค้าเทกอง, เรือคอนเทนเนอร์, เรือขุด, เรือห้องเย็น และเรือเฟอร์รี่ เป็นต้น
ซึ่งปัจจุบันมีอู่ลอยจำนวน 2 อู่ ที่สามารถให้บริการแก่ลูกค้าได้ตรงตามความต้องการ

2. การดัดแปลงเรือ : (Ship Conversion Upgrading)
การซ่อมดัดแปลงสภาพเรือกำลังเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย
เนื่องจากเจ้าของเรือสามารถที่จะดัดแปลงเรือที่มีอยู่แล้วให้เป็นเรือที่สามารถให้บริการลูกค้า
โดยเจ้าของเรือได้รับประโยชน์ทั้งในด้านต้นทุนและระยะเวลาในการซ่อมทำ
และสามารถนำมาให้บริการเพื่อรับผลตอบแทนได้เร็วกว่า เมื่อเทียบกับการต่อเรือใหม่ที่ใช้เวลานาน
บริษัท มีผลงานในการดัดแปลงเรือหลายลำ เช่น เรือห้องเย็นของประเทศ Maldives,
เรือตรวจการณ์ของกองบังคับการตำรวจน้ำ, เรือหลวงสู้ไพรินทร์ของกองทัพเรือ
ซึ่งเป็นงานที่ต้องใช้ประสบการณ์และเทคนิคพิเศษสูงกว่างานทั่วไป เช่น งานตัวเรืออลูมิเนียม, งาน
Brine Tank (Stainless Steel) เป็นต้น ซึ่งบริษัทประสบความสำเร็จด้วยดี

3. การต่อเรือ : ในปี 2539 บริษัทได้เพิ่มศักยภาพในการต่อเรืออย่างเต็มรูปแบบ
และได้รับความเชื่อถือมาอย่างต่อเนื่อง โดยบริษัทได้รับงานโครงการต่อเรือที่มีคุณสมบัติพิเศษ เช่น
เรือตรวจการณ์ปืนของกองทัพเรือ และเรือ Diving Support เป็นต้น
ซึ่งบริษัทได้ทำการต่อเรือและมีผลงานทั้งสิ้น 42 ลำ

ตัวอย่างผลงาน

ประเภท เจ้าของเรือ

+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 1. เรือขจัดคราบน้ำมัน    | จำนวน  | บริษัท เอสโซ่ สแตนดาร์ด (ประเทศไทย)     |
|                      | 4 ลำ   | จำกัด,บริษัท เชลล์ (ประเทศไทย) จำกัด,    |
|                      |        | กรมขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี             |
+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 2. เรือบรรทุกน้ำมัน 800  | จำนวน  | บริษัท น้ำมัน ที.พี.ไอ. จำกัด              |
| ตัน                   | 6 ลำ   |                                     |
+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 3.                   | จำนวน  | บริษัท คาลิฟา อัลโกไซบิ ไดวิ่ง แอนด์ มารีน   |
| เรือสำรวจสายเคเบิ้ลใต้น้ำ | 1 ลำ   | เซอร์ วิสส์ จำกัด                       |
+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 4. เรือตรวจการณ์ปืนขนาด | จำนวน  | กองทัพเรือ                            |
| 64 เมตร              | 3 ลำ   |                                     |
+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 5.                   | จำนวน  | บริษัท เขาหลัก เอ็นเตอร์ไพรส์             |
| เ                    | 3 ลำ   |                                     |
| รือโดยสารแบบคาตามาราน |        |                                     |
+----------------------+--------+-------------------------------------+
| 6.                   | จำนวน  | บริษัท อควา จำกัด , บริษัท ซีทราน แทรเวล  |
| เรือ                  | 6 ลำ   | จำกัด,                               |
| โดยสารท่องเที่ยวชนิดต่างๆ |        |                                     |
|                      |        | บริษัท พัทยา ปะการัง เซมิซับมารีน จำกัด     |
+----------------------+--------+-------------------------------------+

4. งานวิศวกรรม : บริษัทมีความสามารถในการก่อสร้างและซ่อมแซมอุปกรณ์ที่ลอยน้ำ
ตลอดจนสิ่งก่อสร้างในทะเล
การก่อสร้างโครงสร้างเหล็กที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการก่อสร้างสะพาน โรงงานอุตสาหกรรม
ฐานแท่นขุดเจาะน้ำมันในทะเลและส่วนประกอบของเครื่องจักรในโรงงาน
ซึ่งปัจจุบันบริษัทอยู่ระหว่างการทำงานโครงสร้างเหล็กทางเดิน

ผู้โดยสารภายในสนามบินสุวรรณภูมิ

อุปกรณ์ที่สำคัญ 

1.  อู่ลอย 2 อู่ สามารถรับเรือขนาดสูงสุด 20,000 เดทเวทตันและ 2,600 เดทเวทตัน

+-------------+-------------+-------------+-------------+-------------+
| อู่ลอย        | ขนาดอู่       | การยกตัว     | ขนาดเรือสูงสุด | เครนอู่       |
+-------------+-------------+-------------+-------------+-------------+
| Asimar 1    | 82 x 24 m.  | 4,000 t.    | 2,600 DWT   |             |
+-------------+-------------+-------------+-------------+-------------+
| Asimar 2    | 161 x 37 m. | 8,500 t.    | 20,000 DWT  | 2 x 12 t.   |
|             |             |             |             |             |
|             |             |             |             | 2 x         |
|             |             |             |             | Dock-knight |
+-------------+-------------+-------------+-------------+-------------+

2.  พื้นที่ต่อเรือ พร้อมทั้ง SLIPWAY 2 แห่ง รวมพื้นที่ประมาณ 20,000 ตารางเมตร

3.  อุปกรณ์อื่น ๆ เช่น เครนขนาดใหญ่ และโรงงาน ช่วยทำให้งานซ่อมสร้างสะดวกรวดเร็วขึ้น

+-----------------------+----------------------+-----------------------+
| งานตัวเรือ              | งานเครื่องกล/ งานไฟฟ้า  | งานทดสอบโดยไม่ทำลาย    |
+-----------------------+----------------------+-----------------------+
| งานทำความสะอาด        | งานเ                 | งานทดสอบโดยไม่ทำลาย    |
|                       | ครื่องจักรใหญ่/เครื่องไฟฟ้า | (NDT)                 |
| -   งานพ่นทราย/พ่นกริด   |                      |                       |
|                       | งานซ่อมหม้อน้ำ          | -   ง                 |
| -   งานฉีดน้ำแรงดันสูง    |                      | านวัดความหนาแน่นแผ่นเหล็ก |
|                       | งานใบจักร             |                       |
| -                     |                      | -   การทดสอบด้วยผงเหล็ก |
|  งานทำความสะอาดถังน้ำมัน | งานเพลาใบจักร         |                       |
|                       |                      | -   การทดสอบด้วยคลื่นวิทยุ |
| -   งานสมอ,โซ่สมอ      | งานท่อ                |                       |
|     และงานพ่นสี         |                      | -                     |
|                       | งานไฟฟ้าและอีเล็กโทรนิค  |  การทดสอบด้วยสารแทรกซึม |
|                       |                      |                       |
|                       |                      | งานทดสอบกำลังการยก     |
+-----------------------+----------------------+-----------------------+

พื้นที่ประมาณ 20 ไร่ และมีความยาวติดแม่น้ำถึง 300 เมตร ระดับความลึกหน้าท่า 14 เมตร

  ปัจจัยที่มีผลต่อโอกาสหรือข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจ

  โอกาส

-   ISO 9001 (Version 2000)

  บริษัทได้รับใบรับรองระบบคุณภาพ ISO 9001 (Version 2000) จาก Lloyd’s Register
  Quality Assurance ในการรับรองเกี่ยวกับการต่อเรือใหม่และการซ่อมเรือ
  ทำให้บริษัทเป็นที่ยอมรับของลูกค้าทั้งใน
  และต่างประเทศมากขึ้นและสามารถแข่งขันระดับนานาชาติได้มากขึ้น

-   สถานที่ตั้ง

  ที่ตั้งของบริษัทตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยา และมีท่าเทียบเรือระดับความลึกหน้าท่า 14
  เมตร เหมาะสำหรับการดำเนินธุรกิจอู่ต่อซ่อมเรือ

-   คลังสินค้าทัณฑ์บน

  บริษัทได้รับอนุมัติให้จัดตั้งคลังสินค้าทัณฑ์บนจากกรมศุลกากร
  ซึ่งทำให้บริษัทได้รับผลประโยชน์จากภาษีนำเข้าวัตถุดิบโดยได้รับยกเว้นอากรนำเข้าวัสดุอุปกรณ์
  เพื่อใช้ในการซ่อมเรือและต่อเรือสำหรับเรือเดินทะเลที่มีขนาดเกิน 15 ตันกรอสขึ้นไป โดยในปี
  2545 บริษัทได้ทำการต่ออายุสัญญาอีก 3 ปี และสัญญาจะสิ้นสุดในวันที่ 21 พฤศจิกายน 2548
  ซึ่งในการต่อสัญญาแต่ละครั้งบริษัทไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด

-   สัญญาเช่าที่ดิน

  บริษัท เอเชียน มารีน เซอร์วิสส์ จำกัด (มหาชน)
  ได้ทำสัญญาเช่าที่ดินพร้อมท่าเรือและคลังสินค้าจากบริษัท เจนเนอรัล คลังสินค้า จำกัด
  หรือบริษัทย่อย ซึ่งเช่าช่วงจากชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด ตั้งแต่วันที่ 20
  มกราคม 2531 เป็นเวลา 24 ปี ปัจจุบันคงเหลืออายุสัญญา 6 ปี ในปี 2548
  บริษัทจ่ายค่าเช่าให้บริษัทย่อยเป็นจำนวน 1,800,000 บาท

-   การขยายกองเรือปิโตรเลียมของภาคเอกชนไทย

  การขยายกองเรือปิโตรเลียมของภาคเอกชนไทย เช่น เรือบรรทุกเคมีภัณฑ์
  ส่งจำหน่ายในภูมิภาคเอเชีย จำนวนที่เพิ่มขึ้นประมาณ 10-20 ลำต่อปี
  ซึ่งเรือเหล่านี้มีขนาดไม่ต่ำกว่า 5,000 เดทเวทตัน ต้องมีการซ่อมบำรุงใหญ่ประมาณทุก 2-5 ปี
  ทำให้บริษัทฯมีตลาดลูกค้าใหญ่ขึ้น

3.2 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

  นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์หรือบริการที่สำคัญ

1)  กลยุทธ์การแข่งขัน

  บริษัทเน้นนโยบายคุณภาพสูง การตั้งราคาที่สามารถแข่งขันได้
  โดยการตั้งราคาจะมีราคามาตรฐาน (TARIFF) เป็นเกณฑ์ในการกำหนดราคา
  การส่งมอบตรงเวลา มีการรับประกันหลังส่งมอบ
  การบริหารที่มีมาตรฐานทัดเทียมกับต่างประเทศโดยมีคู่มือปฏิบัติการ ISO 9001 (Version
  2000) และการนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาช่วยในการบริหารให้มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว
  การทำ Web Page เพื่อช่วยในการตัดสินใจเบื้องต้นของลูกค้า
  รวมถึงการสร้างผลงานอ้างอิงสำหรับโครงการต่อเรือในอนาคต
  จึงเป็นที่ยอมรับของสมาคมจัดชั้นเรือ และลูกค้าทั่วไป

  ข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบด้านการซ่อมและต่อเรือเทียบกับผู้ประกอบการรายอื่น

ข้อได้เปรียบ

1.  ขนาดและทำเลที่ตั้งของบริษัท มีพื้นที่อู่เรือกว่า 20 ไร่ และมีท่าเทียบเรือ
    ซึ่งเพียงพอกับงานซ่อมเรือขนาดใหญ่พร้อมกันหลายลำ อีกทั้งอยู่ติดปากแม่น้ำเจ้าพระยา
    ซึ่งนอกจากน้ำจะลึกมากที่สุดแล้วยังทำให้สะดวกในการนำเรือเข้าตรวจซ่อมและทดสอบเรือ

2.  บริษัทมีการพัฒนาและมุ่งเน้นคุณภาพของงานให้มีมาตรฐานสูงอย่างต่อเนื่อง เช่น
    การจัดตั้งระบบควบคุมคุณภาพ, ใช้ระบบเครื่องตัด CNC
    เพื่อตัดแผ่นโลหะได้รวดเร็วและแม่นยำ และการได้รับการรับรอง ISO 9001
    (Version 2000) ครอบคลุมทั้งด้านการต่อเรือและการซ่อมเรือ

3.  ใช้ระบบ Computer On-line ในการเสนอราคาและควบคุมต้นทุน
    ทำให้บริการลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

4.  บริษัทดำเนินธุรกิจทั้งต่อเรือและซ่อมเรือ
    จึงสามารถให้บริการหลังการขายแบบครบวงจรแก่ลูกค้าต่อเรือในการซ่อมแซมบำรุงรักษาหรือดัดแปลงเรือหลังส่งมอบด้วย

5.  บริษัทมีประสบการณ์ในการต่อเรือมายาวนานและหลากหลายประเภท โดยเฉพาะการต่อเรือรบ
    นับว่าบริษัทเป็นบริษัทแห่งแรกในประเทศไทยที่ประสบความสำเร็จในการต่อเรือรบขนาด 65
    เมตร ให้กับ กองทัพเรือ

6.  บริษัทมีบุคลากรและวิศวกรเป็นจำนวนมากที่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงในการซ่อมและต่อเรือ
    และเคยผ่านการฝึกอบรมจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งในและนอกประเทศ เช่น Japan Overseas
    Development Corporation (JODC) ประเทศญี่ปุ่น

7.  บริษัทมีความพร้อมในด้านอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ สำหรับการประกอบธุรกิจเป็นที่ยอมรับ
    โดยเฉพาะในงานซ่อมคืนสภาพเรือ (Conversion) ซึ่งมีผู้ประกอบการน้อยราย

  ข้อเสียเปรียบ

  สามารถรองรับเรือซ่อมได้ไม่เกิน 20,000 เดทเวทตันและความยาวเรือไม่เกิน 160 เมตร
  เนื่องจากการจำกัดด้วยขนาดของอู่ลอยและความลึกของแม่น้ำ

นโยบายราคา

  การซ่อมเรือ

  การกำหนดราคาสำหรับการซ่อมเรือนั้นบริษัทมีการกำหนดราคามาตรฐานของรายการซ่อมแต่ละ

  รายการเป็นราคาเบื้องต้น หากราคาวัตถุดิบเปลี่ยนแปลงราคาขายก็จะเปลี่ยนแปลงตาม
  ทั้งนี้บริษัทจะพิจารณาภาวะการแข่งขันในตลาดขณะนั้นควบคู่ไปด้วย

  การต่อเรือ

  บริษัทจะกำหนดราคาให้มีความเหมาะสมกับท้องตลาดและตรงตามความต้องการของลูกค้า
  โดยให้ทางลูกค้าเป็นผู้กำหนดงบประมาณเบื้องต้น
  และวัตถุประสงค์ของการออกแบบในกรณีที่ลูกค้าเป็นบริษัทเอกชนหรือทั่วไป
  ส่วนในกรณีของงานราชการนั้นจะดำเนินการศึกษาข้อมูลด้านเทคนิคเพื่อกำหนดต้นทุนและราคาเพื่อให้สามารถประมูลงานได้

2)  ลูกค้า

ลักษณะลูกค้าและความสัมพันธ์

  ลูกค้าซ่อมเรือของบริษัทส่วนใหญ่เป็นลูกค้าที่ทำสัญญาว่าจ้างให้ซ่อมเป็นประจำ
  หรือลูกค้าที่ได้รับการแนะนำจากลูกค้ารายอื่นของบริษัท
  ลูกค้าต่อเรือของบริษัทมีทั้งหน่วยงานราชการและภาคเอกชน ส่วนใหญ่ได้จากการประมูล
  ซึ่งการพิจารณาเข้าประมูลงานของบริษัทจะขึ้นอยู่กับข้อเสนอทางด้านราคา ณ
  ระดับที่สามารถแข่งขันได้และสร้างกำไรให้กับบริษัท
  รวมทั้งความสามารถของอู่เรือในการเสนอเรือที่มีคุณลักษณะครบถ้วน
  เป็นที่พึงพอใจของลูกค้าในราคาที่เหมาะสมเป็นหลัก

กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มดังนี้

  1. กลุ่มเรือเอกชนทั้งในและต่างประเทศ

  2. กลุ่มเรือราชการ

  ทั้งนี้
  บริษัทไม่ได้กำหนดสัดส่วนการให้บริการแก่กลุ่มเรือราชการและกลุ่มเรือเอกชนไว้อย่างชัดเจน
  เพราะบริษัทพิจารณาถึงความสามารถในการสร้างผลกำไร
  และความสามารถในการชำระเงินของลูกค้าในแต่ละงานเป็นหลัก

3)  การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

-   การซ่อมเรือ

1. ติดต่อลูกค้าโดยตรง คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 90 ของลูกค้าซ่อมเรือทั้งหมด โดยแบ่งเขตการตลาด (Market Territory) ไว้อย่างชัดเจน เช่น เขตลูกค้าเอกชน เขตลูกค้าราชการ เป็นต้น เจ้าหน้าที่การตลาดจะออกไปพบเจ้าของเรือ หรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรง ซึ่งจะเป็นลูกค้าในประเทศ โดยทั่วไปบริษัทจะเน้นการติดต่อลูกค้าโดยตรงเป็นหลัก 

  2. ติดต่อลูกค้าโดยผ่านตัวแทน คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 10
  โดยนายหน้าตัวแทนจะติดต่อกับบริษัทเพื่อขอรายละเอียดของอู่ ขีดความสามารถ ราคามาตรฐาน
  และศึกษาคุณภาพการซ่อมและคุณภาพทีมงานของบริษัท
  โดยเสนอเข้าเป็นตัวแทนในการหาลูกค้าให้กับบริษัท หลักเกณฑ์ในการแต่งตั้งตัวแทนมีดังนี้

  - ความน่าเชื่อถือในธุรกิจตัวแทน

  - ตลาดและฐานลูกค้าของตัวแทน

  - ผลการดำเนินงานและประสิทธิภาพที่ผ่านมาของตัวแทน

-   การต่อเรือ

  งานโครงการต่อเรือมักเป็นการเปิดประมูล ซึ่งพิจารณาทั้งข้อเสนอทางเทคนิค
  (คุณสมบัติของลักษณะเรือ) และข้อเสนอทางด้านราคา ดังนั้น
  บริษัทจึงต้องเสนอเรือที่มีคุณลักษณะครบถ้วน และเป็นที่พึงพอใจต่อลูกค้าในราคาที่เหมาะสม
  ซึ่งต้องอาศัยความสามารถในการประเมินราคาและการออกแบบตัวเรือ
  รวมถึงการเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆ เครื่องจักร เครื่องยนต์ และส่วนประกอบต่างๆ
  อย่างมีประสิทธิภาพ

  ภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขัน

ปัจจุบันอู่เรือในประเทศไทยส่วนใหญ่ยังเป็นอู่ขนาดเล็ก สามารถรองรับได้เฉพาะเรือขนาดเล็ก
(ไม่เกิน 2,600 DWT) ภายในประเทศเท่านั้น
ส่วนอู่เรือขนาดใหญ่ที่สามารถซ่อมและต่อเรือเดินทะเลขนาดใหญ่ (2,600 – 20,000 DWT )
ยังไม่เพียงพอ อุตสาหกรรมอู่เรือ
เป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานที่สนับสนุนจุดมุ่งหมายของรัฐบาลในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้เป็นเศรษฐกิจและสังคมแห่งองค์ความรู้
(Knowledge-based Economy and Society)
นับเป็นทั้งอุตสาหกรรมต่อเนื่องและอุตสาหกรรมสนับสนุนต่อกิจการพาณิชย์นาวีไทย
ซึ่งเป็นกิจการที่มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ
เนื่องจากในแต่ละปีประเทศไทยส่งออกสินค้าและผลิตภัณฑ์ด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม
โดยผ่านกองเรือพาณิชย์กว่าร้อยละ 90 ของปริมาณสินค้าทั้งหมด
เพื่อขนส่งสินค้าไทยไปยังกลุ่มประเทศลูกค้าต่างๆ ทั่วโลก
อันเป็นที่มาของรายได้เงินตราต่างประเทศนับล้านล้านบาทต่อปี ดังเช่นในปี 2546
พบว่าประมาณร้อยละ 84.7 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP)
เป็นมูลค่าที่เกิดจากการส่งออกและนำเข้าสินค้า ซึ่งประมาณร้อยละ 95
ของปริมาณสินค้าได้มีการขนส่งทางทะเลโดยกองเรือพาณิชย์ไทย หรือคิดเป็นมูลค่าประมาณร้อยละ
75 จึงอาจกล่าวได้ว่า เรือไทยเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจส่งออก
ซึ่งหากสามารถพัฒนากองเรือไทยให้มีศักยภาพในการแข่งขันเท่าทันกับประเทศคู่แข่งอย่างสิงคโปร์
ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย และอินโดนีเซีย เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งตลาดการขนส่งในภูมิภาคนี้เพิ่มขึ้น
(ปัจจุบันกองเรือไทยมีส่วนแบ่งการขนส่งสินค้าของประเทศเพียงร้อยละ 10 เท่านั้น)
ย่อมเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยส่งเสริมอุตสาหกรรมอู่เรือ
ให้มีอัตราการเติบโตและก้าวทันประเทศคู่แข่งได้

คณะรัฐบาลในปัจจุบันได้มีมติให้กระทรวงอุตสาหกรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันกำหนดนโยบายส่งเสริมกิจการต่อเรือและซ่อมเรือของประเทศ
และมีมติให้ความเห็นชอบกรอบยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมต่อเรือและซ่อมเรือ
ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอ

อย่างไรก็ตาม ในกระบวนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ดังกล่าว มีความเกี่ยวเนื่องกับหลายหน่วยงาน
ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ต่าง ๆ
ภายในประเทศรวมถึงการกำหนดนโยบายการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของรัฐบาล
และการเปลี่ยนแปลงในตลาดโลกโดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่ประเทศหลัก ๆ
ทั่วโลกได้เพิ่มบทบาทของอุตสาหกรรมด้านนี้มากขึ้นในปัจจุบัน (ทั้งด้านเงินลงทุนและเทคโนโลยี)
ซึ่งจะมีผลกระทบโดยตรงและโดยอ้อมต่อทิศทางการพัฒนา

อุตสาหกรรมอู่เรือไทย

ประกอบกับรัฐบาลให้ความสำคัญกับพาณิชย์นาวีและได้เล็งเห็นศักยภาพของอู่เรือไทยจึงได้ปรับนโยบายและให้การส่งเสริมอู่เรือไทยในการต่อเรือราชการมากขึ้นเพื่อลดการนำเข้าเรือจากต่างประเทศ
สำหรับธุรกิจซ่อมเรือในอนาคตก็มีแนวโน้มที่จะขยายตัวสูงขึ้นตามปริมาณการขนส่งทางทะเลและจำนวนเรือที่เพิ่มมากขึ้น
ประกอบกับอู่เรือไทยมีความได้เปรียบด้านต้นทุนแรงงานที่ไม่สูงมากนัก และงานมีคุณภาพ
ธุรกิจการซ่อมเรือจึงมีแนวโน้มที่จะขยายตัวต่อไปได้ด้วยดี

อย่างไรก็ตามสภาพการแข่งขันที่ยังคงมีแนวโน้มสูงทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ
ทำให้ประเทศไทยควรพัฒนาคุณภาพอู่เรือให้ทัดเทียมและสามารถแข่งขันกับตลาดภายในประเทศและตลาดโลกได้
ปัจจุบันมีปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ได้แก่

  1. การส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐ
  มีนโยบายในการสนับสนุนระบบการขนส่งทางน้ำของประเทศไทยเพื่อลดต้นทุนการขนส่ง
  และประหยัดพลังงานอย่างไรก็ตาม
  แผนดำเนินการภาคปฏิบัติที่ต่อเนื่องจากแผนกลยุทธศาสตร์ที่กระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดยังไม่เริ่มใช้ในทางปฏิบัติ

  2. การเงิน กิจการอู่เรือต้องใช้เงินลงทุนสูง
  อีกทั้งในการต่อเรือแต่ละลำต้องใช้เวลานานและใช้เงินหมุนเวียนจำนวนมาก
  ต้องอาศัยเงินกู้จากธนาคารพาณิชย์ซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยค่อนข้างสูงดอกเบี้ยสูงเมื่อเทียบกับผู้ประกอบการต่างประเทศ
  ทำให้ต้นทุนในการดำเนินการสูง ไม่สามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้

  3. บุคลากร สถาบันวิชาชีพที่สร้างบุคลากรให้อุตสาหกรรมนี้มีน้อยไม่เพียงพอต่อความต้องการ
  ทำให้ขาดแคลนแรงงานทั้งระดับช่างฝีมือ หัวหน้าช่าง วิศวกร และผู้ควบคุมคุณภาพ

  4. การตลาด

  4.1 ตลาดในประเทศ:

  ตลาดภาคราชการ แม้ว่าจะยังมีความต้องการใช้เรือด้านต่างๆ เป็นจำนวนมาก
  แต่รัฐบาลจัดสรรงบประมาณให้น้อย
  อย่างไรก็ดีหน่วยงานราชการได้ปรับเปลี่ยนนโยบายและส่งเสริมให้การต่อเรือของราชการต้องทำโดยอู่เรือไทยมากขึ้น

  ตลาดภาคเอกชน เจ้าของเรือไทยนิยมซื้อเรือเก่าจากต่างประเทศมาปรับปรุง
  เพราะกรมศุลกากรยกเว้นอากรนำเข้าเรือขนาดเกิน 1,000 ตันกรอสขึ้นไป

  4.2 ตลาดต่างประเทศ:
  อู่เรือต่างประเทศส่วนใหญ่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลในด้านการเงินและพัฒนาเทคโนโลยี
  จึงได้เปรียบกว่าอู่เรือไทย

  5. อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่อง ประเทศไทยยังไม่มีการส่งเสริมให้ผลิตวัสดุอุปกรณ์ เครื่องจักร
  ที่ต้องใช้กับการซ่อมหรือต่อเรือ ทำให้ต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศซึ่งมีต้นทุนสูง

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

  ลักษณะการจัดให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย

1)  การผลิต

  ปัจจุบันบริษัทมีอู่ลอยขนาด 20,000 เดทเวทตัน และอู่ลอยขนาด 2,600 เดทเวทตัน

  ขั้นตอนการซ่อมเรือ ต่อเรือ และกำลังการผลิตรวมของบริษัทสรุปได้ดังนี้

  งานซ่อมเรือ

-   ขั้นตอนการผลิต

1.  การนำเรือขึ้นซ่อมบนอู่ลอย

2.  การซ่อมทำตามวัตถุประสงค์ลูกค้า

  - งานเหล็กและงานเชื่อม

  - งานเตรียมพื้นผิวและพ่นสี

  - งานโซ่สมอและตัวสมอ

  - งานท่อ

  - งานไม้และงานปูน

3. งานเครื่องกล

  - งานเครื่องจักร

  - งานเพลาใบจักรและหางเสือ

  - งานระบบไฟฟ้า

  - งานวาล์วต่างๆ

♦ กำลังการผลิต

  - มีกำลังการผลิตรวม 75 ลำ/ปี (อู่ลอย 2 ขนาด 20,000 เดทเวทตัน) Capacity 100%

  สมมติฐาน เรือขนาดใหญ่ 4,000 – 20,000 เดทเวทตัน

  ทั้งนี้ บริษัทสามารถซ่อมเรือได้หลายขนาด และสามารถซ่อมได้หลายลำพร้อมกัน

  งานต่อเรือ

-   ขั้นตอนการผลิต

1.  การออกแบบเรือ

2.  การขยายแบบลายเส้นเรือ

3.  การประกอบตัวเรือและส่วนประกอบต่างๆ ของตัวเรือ

4.  การติดตั้งเครื่องจักรและงานระบบต่างๆ ไฟฟ้า และท่อทาง เป็นต้น

5.  การปล่อยเรือลงน้ำ

6.  การติดตั้งและเก็บงานในส่วนที่เหลือในน้ำ

7.  การตรวจสอบงานระบบต่างๆ และทดลองเรือ

-   กำลังการผลิต

  - มีกำลังการผลิตรวม 3-4 ลำ/ปี Capacity 30%

  สมมติฐาน เรือขนาด 500-1,000 เดทเวทตัน หรือขนาดความยาวสูงสุด 100 เมตร

2)  วัตถุดิบ และผู้จำหน่ายวัตถุดิบ (Supplier)

  ประเภทของวัตถุดิบที่ใช้ในการซ่อมและต่อเรือมีความแตกต่างกัน
  แหล่งวัสดุที่ใช้ในการต่อเรือส่วนใหญ่สั่งซื้อจากต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น สิงคโปร์ ยุโรป
  สหรัฐอเมริกา เป็นต้น ส่วนวัตถุดิบสำหรับการซ่อมเรือส่วนใหญ่สั่งซื้อจากในประเทศ
  โดยมีสัดส่วนการซื้อวัตถุดิบในประเทศและต่างประเทศในปี 2548 ประมาณ 59% และ 41%
  ตามลำดับ ปี 2547 คือประมาณ 72% และ 28% ตามลำดับ
  และมีจำนวนผู้จำหน่ายวัตถุดิบประมาณ 396 ราย
  ซึ่งมีรายละเอียดประเภทและแหล่งที่มาของวัตถุดิบที่สำคัญ ดังนี้

+--------------------+-------------------------------------------------+
| ว                  | วัตถุดิบส่วนใหญ่สามารถสั่งซื้อจากในประเทศ เช่น เหล็ก       |
| ัตถุดิบสำหรับการซ่อมเรือ | ท่อประเภท                                        |
|                    |                                                 |
|                    | ต่างๆ ลม แก๊ส ลวดเชื่อม ฯลฯ                         |
+--------------------+-------------------------------------------------+
| วัตถุดิบสำหรับการต่อเรือ | ประเภทของวัตถุดิบที่ซื้อจากต่างประเทศ เช่น               |
|                    | เหล็กคุณภาพต่อเรือ(Ship Plate)                      |
+--------------------+-------------------------------------------------+
| ซ่อมเรือโครงการใหญ่   | เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ติดตั้งในเรือเช่น เครื่องกำเนิดไฟฟ้า   |
|                    | เครื่องยนต์เดินเรือ และมีการสั่งซื้อจาก Supplier          |
|                    | หลายรายขึ้นอยู่กับ Specification ที่ต้องการ             |
|                    | ส่วนอุปกรณ์ที่ซื้อในประเทศ ได้แก่ อุปกรณ์สื่อสาร อุปกรณ์เดินเรือ |
|                    | เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์อะไหล่เชื่อมติด    |
+--------------------+-------------------------------------------------+
| วัต                 | คืองานโครงการสนามบินสุวรรณภูมิ นั้นวัตถุดิบส่วนใหญ่ ได้แก่    |
| ถุดิบสำหรับงานวิศวกรรม | เหล็กแผ่น และ เหล็ก I-BEAM ขนาดต่างๆ                |
|                    | ซึ่งสามารถสั่งซื้อได้ภายในประเทศ                       |
+--------------------+-------------------------------------------------+

  ทั้งนี้ ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาบริษัทไม่มีการพึ่งพิงผู้จัดจำหน่ายวัตถุดิบรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ
  30 ของรายได้ รวม

3) ผลของฤดูกาลที่กระทบต่อการดำเนินธุรกิจ

  ลักษณะการดำเนินงานของบริษัทในฤดูฝน อาจทำให้การซ่อมเรือและต่อเรือมีอุปสรรคบ้าง
  ซึ่งอาจมีผลทำให้โครงการล่าช้า อย่างไรก็ตาม
  บริษัทได้วางแผนและกำหนดตารางเวลาการดำเนินงานในช่วงเวลาดังกล่าวแล้ว ดังนั้น
  ฤดูฝนจึงไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงาน

4) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  การดำเนินธุรกิจของบริษัทไม่เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้ความสำคัญระมัดระวัง
  โดยปฏิบัติตามกฎระเบียบ และขั้นตอนการปฏิบัติงานอย่างเคร่งครัด อย่างไรก็ตาม
  บริษัทมีการดำเนินการเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ดังนี้

  1. บริษัทได้จัดให้มีภาชนะรองรับขยะอย่างเพียงพอในบริเวณอู่และเรือที่ทำการซ่อม
  และกำจัดขยะโดยการฝังกลบและเผาทำลายซึ่งขึ้นอยู่กับประเภทของขยะ

  2. ใช้น้ำยาขจัดคราบน้ำมัน ในกรณีที่มีน้ำมันจากที่อื่นรั่วไหลเข้ามาในบริเวณอู่

  3. การเตรียมผิวงานของแผ่นเหล็กต่างๆ เช่น ตัวเรือ หรือแผ่นเหล็กอื่นๆ
  ยังต้องอาศัยการพ่นทรายเป็นหลัก
  ซึ่งอาจก่อให้เกิดฝุ่นละอองรบกวนผู้ที่อยู่อาศัยใกล้เคียงบริเวณอู่ได้ ปัจจุบันบริษัทมีวิธีป้องกันดังนี้

- การพ่นกรวดสำหรับแผ่นเหล็กใหม่เพื่อช่วยลดปริมาณฝุ่นละออง

  - การทำม่านน้ำสเปรย์และขึงตาข่ายกันทราย เพื่อป้องกันฝุ่นทรายออกสู่ภายนอก

  นอกจากนี้
  บริษัทมีแผนงานในอนาคตเพื่อการป้องกันการเกิดฝุ่นละอองรบกวนผู้ที่อยู่อาศัยใกล้เคียงบริเวณอู่
  คือ จัดทำโรงพ่นทรายชนิดเคลื่อนที่ได้ สำหรับงานพ่นทรายฝาระวางและแผ่นเหล็ก
  โดยมีระบบดูดฝุ่นทรายที่เกิดขึ้นเข้าถุงเก็บ เพื่อลดมลภาวะที่เกิดขึ้น

  4. บริษัทได้ว่าจ้างบริษัทภายนอกเป็นผู้ตรวจสอบและศึกษาคุณภาพน้ำทิ้งเป็นประจำทุก 3
  เดือนพร้อมทั้งจัดทำรายงานผลการศึกษาเสนอกรมขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี0
  และสำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม
  จากการตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้งที่ผ่านมาพบว่าดัชนีคุณภาพน้ำทิ้งที่ตรวจวิเคราะห์อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
  (ดังตาราง) ทั้งนี้ บริษัทไม่มีประวัติการกระทำผิดเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม

  ------------------------------- ---------------- -----------------------
  ดัชนีคุณภาพน้ำ                      มาตรฐาน *        คุณภาพน้ำทิ้งของบริษัท

  ค่าความเป็นกรดด่าง (pH)            5.0-9.0          7.44

  ปริมาณตะกอนแขวนลอย (Mg/1)        60               6.00

  BOD₅ (Mg/l)                     200              89.5

  Grease & Oil ( Mg/l)            100              4.4
  ------------------------------- ---------------- -----------------------

  หมายเหตุ : * มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคาร (ประเภท ค)
  ประกาศกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (พ.ศ. 2537)

  ที่มา : รายงานการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมเดือนสิงหาคม 2548 โดย Enviroment
  Research & Technology Company Limited

  โดยในช่วงปี 2546-2548 บริษัทมีค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการปฏิบัติหรือรักษาสิ่งแวดล้อมจำนวน
  20,964 บาท, 10,540 บาท และ 21,228 บาท ตามลำดับ

3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548)

งานซ่อมเรือ มูลค่ารวม 98.19 ล้านบาท

งานต่อเรือ มูลค่ารวม - ล้านบาท

งานก่อสร้างทางวิศวกรรม-สนามบินสุวรรณภูมิ มูลค่ารวม 14.85 ล้านบาท