2. ปัจจัยความเสี่ยง

ธุรกิจการให้บริการด้านการท่องเที่ยวที่บริษัทฯ และบริษัทย่อยคือบริษัท ภูเก็ตแฟนตาซี จำกัด
(มหาชน)
ดำเนินอยู่เป็นธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับสภาวะการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของประเทศโดยตรง
บริษัทฯ และบริษัทย่อยอาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ได้แก่
ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศ
ความเสี่ยงจากการเกิดวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว ความเสี่ยงด้านการเงิน
ความเสี่ยงจากสินทรัพย์ประเภทสัตว์เลี้ยง และความเสี่ยงจากการจัดการเทคนิคการแสดง
ซึ่งบริษัททั้งสองมีแนวทางในการป้องกันและจัดการกับความเสี่ยงแต่ละประเภทดังนี้

2.1 ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว

ธุรกิจการท่องเที่ยวเป็นธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับสภาวะเศรษฐกิจทั้งจากภายในประเทศและต่างประเทศ
หากเศรษฐกิจภายในประเทศถดถอยลง ประชาชนทั่วไปก็จะมีรายได้และอำนาจซื้อลดลง
ความสามารถในการใช้จ่ายในด้านต่างๆ รวมทั้งการพักผ่อนหย่อนใจก็จะลดลงตามไปด้วย
ซึ่งมีผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
ส่วนสภาวะเศรษฐกิจของต่างประเทศโดยเฉพาะในภูมิภาคใกล้กับประเทศไทยนั้น
ก็มีผลกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยเช่นกัน
นักท่องเที่ยวเหล่านี้เป็นกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทฯ และบริษัทย่อยด้วย
อย่างไรก็ตามทั้งสองบริษัทมีนโยบายที่จะลดความเสี่ยงในด้านนี้โดยการกระจายกลุ่มลูกค้าเป้าหมายไปยังกลุ่มต่างๆ
อย่างทั่วถึง โดยมิได้พึ่งพารายได้จากกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งโดยเฉพาะ

ในปี 2539-2540 ได้เกิดวิกฤติเศรษฐกิจในประเทศอย่างรุนแรง มีการลอยตัวของค่าเงินบาท
และการปิดสถาบันการเงินหลายแห่ง
ทำให้ธุรกิจหลายประเภทต้องประสบปัญหาการขาดทุนและขาดสภาพคล่องในการดำเนินงาน
จนต้องปิดกิจการ เกิดปัญหาการว่างงานอย่างกว้างขวาง และส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิต
ประจำวันของประชาชนทั้งประเทศ สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่กระทบต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว
เพราะรายได้ของประชาชนลดลง

2.2 ความเสี่ยงจากการเกิดวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว

นอกจากความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวดังกล่าวข้างต้นแล้ว
ก็ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยวโดยตรงอีก เช่น
การระบาดของโรค SARS ในปี 2546 การระบาดของโรคไข้หวัดนกในปี 2547
การเกิดพิบัติภัยคลื่นยักษ์ “สึนามิ” ในเดือนธันวาคม 2547 การเกิดเหตุการณ์ไม่สงบใน 4
จังหวัดชายแดนภาคใต้ตั้งแต่ปี 2548 การยึดอำนาจโดยคณะปฏิรูปการปกครองฯ ในประเทศในปี
2549 และการปิดสนามบินสุวรรณภูมิและดอนเมืองเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2551 และในปี 2551
ได้เกิดวิกฤติการเงินของสหรัฐอเมริกาที่ก่อให้เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำไปทั่วโลก
และได้ยืดเยื้อมาจนถึงปี 2552 และในปี 2552
ได้เกิดปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองภายในประเทศ
และเกิดการแพร่ระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 เป็นต้น
วิกฤตการณ์เหล่านี้ได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยให้ชะลอตัวลง โดยเฉพาะการท่องเที่ยว
ทำให้ขีดความสามารถในการบริโภคของประชาชนลดลง
ซึ่งหมายถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านการท่องเที่ยวที่ลดลงด้วย
นอกจากนี้นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติได้ทยอยยกเลิกการเดินทาง
เนื่องจากไม่มีความมั่นใจในความปลอดภัย
ทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศมีจำนวนลดลงเป็นอย่างมาก

2.3 ความเสี่ยงทางด้านการเงิน

การดำเนินงานของบริษัทฯ และบริษัทย่อยจำเป็นต้องมีการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร เช่น ที่ดิน
สิ่งปลูกสร้างประเภทต่างๆ การสร้างสรรค์การแสดง เป็นต้น นอกจากนี้ ในส่วนของบริษัทฯ
เองยังต้องมีการลงทุนในการซื้อสัตว์หลายชนิด
เพื่อใช้ในการแสดงและเพื่อให้ผู้เข้ามาท่องเที่ยวชมด้วย

ในระหว่างปี 2539 - 2540 บริษัทฯ ได้กู้ยืมเงินจากธนาคารในประเทศแห่งหนึ่งจำนวน 1,300
ล้านบาท เพื่อลงทุนในสิ่งปลูกสร้างและสร้างการแสดงเพิ่มเติมภายในบริษัทฯ เป็นจำนวน 400
ล้านบาท เพื่อใช้เป็นเงินลงทุนในทุนจดทะเบียนของบริษัทย่อยจำนวน 500 ล้านบาท
และเพื่อให้บริษัทย่อยกู้ยืมต่อจำนวน 400 ล้านบาท โดยสัญญาเงินกู้จำนวนดังกล่าว
ได้กำหนดระยะเวลาการปลอดการชำระคืนเงินต้น 2 ปี และให้ชำระคืนเงินต้นตั้งแต่ปี 2541
เป็นต้นไปเป็นเวลา 5 ปี
เงินกู้ยืมดังกล่าวค้ำประกันโดยการจดจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของบริษัทฯ ที่มีมูลค่าสุทธิตามบัญชี
ณ วันสิ้นปี 2552 ประมาณ 1,679.98 ล้านบาท
แต่ภายหลังจากการเกิดวิกฤตเศรษฐกิจและวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวดังที่กล่าวในข้อ
(2.1) และ (2.2) อย่างรุนแรง มีผลทำให้รายได้ของบริษัทฯ ลดลงอย่างมาก
จนขาดเงินหมุนเวียนที่จะชำระดอกเบี้ย และจ่ายคืนเงินต้นให้แก่ธนาคาร

เมื่อเดือนกรกฎาคม 2547 บริษัทฯได้ทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้กับธนาคารดังกล่าว โดยบริษัทฯ
ได้รับการขยายระยะเวลาปลอดการชำระคืนเงินต้นจำนวน 1,405 ล้านบาท
(รวมเงินกู้ยืมใหม่จำนวน 120 ล้านบาท แต่ไม่รวมวงเงินเบิกเกินบัญชีจำนวน 15 ล้านบาท)
ออกไปจนถึงเดือนมิถุนายน 2548
และมีกำหนดชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยค้างจ่ายเป็นเวลาประมาณ 11 ปี
แต่เนื่องจากผลของการเกิดพิบัติภัยสึนามิเมื่อเดือนธันวาคม 2547
ทำให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไม่เติบโตตามเป้าหมาย รายได้ของบริษัทฯ ลดลง
บริษัทฯ จึงได้ผิดนัดชำระคืนหนี้เงินกู้งวดแรกในเดือนกันยายน 2548 ทำให้บริษัทฯ
ต้องบันทึกดอกเบี้ยจ่ายส่วนเพิ่มจากอัตราผิดนัดเป็นจำนวน 161.36 ล้านบาทในปี 2548 และ
84.28 ล้านบาทในปี 2549 ต่อมาเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2549
ธนาคารดังกล่าวได้ดำเนินการฟ้องบริษัทฯ เกี่ยวกับการผิดสัญญากู้เบิกเกินบัญชี สัญญากู้ยืม
และบังคับจำนอง

สำหรับเงินกู้ยืมที่บริษัทย่อยได้กู้ยืมจากบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ในประเทศแห่งหนึ่งเมื่อปี 2539

ซึ่งต่อมาได้ถูกระงับการดำเนินกิจการและได้รวมกิจการใหม่ในนามของ บมจ.ไทยธนาคาร
ที่มีจำนวนประมาณ 874.40 ล้านบาทนั้น
เงินกู้ดังกล่าวค้ำประกันโดยการจำนองที่ดินของบริษัทย่อยรวมทั้งสิ่งปลูกสร้างที่มีมูลค่าสุทธิตามบัญชี ณ
วันสิ้นปี 2552 เป็นจำนวน 789.79 ล้านบาท บริษัทฯ
ได้เป็นผู้ค้ำประกันและได้จดจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของบริษัทฯ เป็นลำดับสองให้ด้วย

เมื่อเดือนมิถุนายน 2543 บริษัทย่อย และบริษัทฯ (ในฐานะผู้ค้ำประกัน)
ได้ถูกบมจ.ไทยธนาคารฟ้องร้องต่อศาล
เพื่อบังคับให้ชำระหนี้และดอกเบี้ยค้างชำระรวมเป็นจำนวนเงินประมาณ 1,277 ล้านบาท
ต่อมาเมื่อเดือนตุลาคม 2544
ธนาคารนั้นได้โอนสิทธิเรียกร้องในหนี้สินและดอกเบี้ยค้างชำระให้กับบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย
(บสท.) ตามพระราชกำหนดบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย พ.ศ.2544 และเมื่อวันที่ 1 เมษายน
2545 บริษัทย่อย และบสท.
ได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ของเงินกู้ยืมและดอกเบี้ยค้างชำระจำนวนดังกล่าว
ต่อมาธนาคารผู้ฟ้องบริษัทย่อยและบริษัทฯ (ในฐานะผู้ค้ำประกัน)
ได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อกัน และศาลได้ระงับการพิจารณาคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 11
กันยายน 2546

นอกจากนั้นแล้ว บริษัทฯ และบริษัทย่อยอาจจะมีความเสี่ยงทางด้านการเงินในเรื่องอื่น เช่น
ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง เป็นต้น
ซึ่งผู้ตรวจสอบบัญชีได้รายงานไว้ในการตรวจสอบงบการเงินประจำปี 2552 ของบริษัทฯ
ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 26.2 ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องไว้ว่า
“ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
เกิดจากปัญหาในการระดมทุนให้เพียงพอและทันเวลาต่อภาระผูกพันตามที่ระบุไว้ในเครื่องมือทางการเงินปัจจุบันบริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากการระดมทุนเพื่อให้เพียงพอต่อภาระผูกพัน ...”

2.4 ความเสี่ยงจากสินทรัพย์ประเภทสัตว์เลี้ยง

ธุรกิจของบริษัทฯ มีลักษณะเป็นสวนพักผ่อนหย่อนใจ
โดยมีสวนสัตว์เปิดและการแสดงของสัตว์แสนรู้หลายชนิด ดังนั้น สินทรัพย์ที่สำคัญส่วนหนึ่งของบริษัทฯ
ได้แก่ สัตว์ป่าและสัตว์ที่ใช้ในการแสดง ซึ่งเป็นสินทรัพย์ที่ทำรายได้ให้กับบริษัทฯ
หากมีปัญหาเกี่ยวกับสัตว์ เช่น กรณีที่มีข่าวลือเรื่องโรคระบาดสัตว์
อาจทำให้ถูกมองได้ว่าจะมีสัตว์ตายเป็นจำนวนมาก
หรือกรณีการจัดหาสัตว์ในประเทศที่จะต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติ สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ.2535 โดยผู้ซื้อขายแลกเปลี่ยนได้จะต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ครอบครองสัตว์ได้ตามกฎหมาย
เช่น สวนสัตว์สาธารณะ เป็นต้น
ส่วนการจัดหาสัตว์จากต่างประเทศจะต้องซื้อจากประเทศที่เป็นภาคีสมาชิก ซึ่งมีประมาณ 130
ประเทศทั่วโลก และปฏิบัติตามอนุสัญญาว่าด้วยการค้าพืชป่าและสัตว์ระหว่างประเทศ หรืออนุสัญญา
CITES ที่ผ่านมาความเสี่ยงในการจัดหาสัตว์ต่างๆ มีไม่มากนัก เพราะบริษัทฯ
ไม่ได้จัดหาสัตว์สงวนและคุ้มครองสูงสุดตามบัญชี 1
การจัดหาสัตว์เลี้ยงที่เป็นสินทรัพย์ที่ทำรายได้ให้แก่บริษัทฯ
ส่วนใหญ่เป็นการจัดหาสัตว์สงวนและคุ้มครองในบัญชีลำดับถัดมา
ซึ่งถูกควบคุมโดยพระราชบัญญัติและอนุสัญญา ที่มีกระบวนการจัดหาที่ผ่อนปรนมากกว่า

บริษัทฯ ตระหนักดีในเรื่องความเสี่ยงของการเลี้ยงดูสัตว์ จึงได้จัดให้มีสัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญ
เกี่ยวกับสัตว์ชนิดต่างๆ เพื่อเลี้ยงและดูแลอย่างใกล้ชิด ประกอบกับบริษัทฯ
ได้มีประสบการณ์ในธุรกิจนี้มาเป็นเวลานานกว่า 20 ปีแล้ว
จากสถิติที่ผ่านมาปรากฏว่าความเสี่ยงในเรื่องนี้มีไม่มากนัก
เพราะสัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวได้ติดตามข้อมูลข่าวสารและหาทางป้องกันการแพร่ระบาดของโรคที่เกี่ยวกับสัตว์ได้อย่างทันกาล

2.5 ความเสี่ยงจากการจัดการเทคนิคการแสดง

ในการจัดการแสดงของบริษัทย่อยที่ได้นำเอาเทคนิคพิเศษต่างๆ มาใช้ เช่น เทคนิคของเมจิคอิลลูชั่น
เทคนิคการใช้ดินระเบิดจากพลุ (Pyrotechnic) และเทคนิคของสเปเชี่ยลเอฟเฟคส์ เป็นต้น
เทคนิคเหล่านี้เป็นเทคนิคที่จัดทำขึ้นด้วยเทคโนโลยีชั้นสูง ต้องติดตั้งอุปกรณ์การแสดงและระบบต่างๆ
โดยผู้เชี่ยวชาญที่ได้ว่าจ้างมาเป็นพิเศษในการควบคุมการทำงานของเทคนิคและระบบต่างๆ
เพื่อให้การแสดงเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
ในระยะเริ่มแรกบริษัทย่อยได้ว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญเพื่อควบคุมการทำงานของระบบดังกล่าว
และเพื่อทำการฝึกสอนเจ้าหน้าที่ให้มีความรู้และความชำนาญที่จะดำเนินการเองต่อไป
ปัจจุบันบริษัทย่อยยังคงจ้างผู้เชี่ยวชาญไว้จำนวน 2 คน