2.1. ปัจจัยความเสี่ยง

ธุรกิจการให้บริการด้านการท่องเที่ยวที่บริษัทฯ และบริษัทย่อยคือบริษัท ภูเก็ตแฟนตาซี จำกัด
(มหาชน) ดำเนินอยู่
เป็นธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับสภาวะการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของประเทศโดยตรง บริษัทฯ
และบริษัทย่อยอาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ได้แก่
ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว
ความเสี่ยงจากการเกิดวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว ความเสี่ยงทางด้านการเงิน
ความเสี่ยงจากสินทรัพย์ประเภทสัตว์เลี้ยง และความเสี่ยงจากการจัดการเทคนิคการแสดง
ซึ่งบริษัททั้งสองมีแนวทางในการป้องกันและจัดการกับความเสี่ยงแต่ละประเภทดังนี้

(1) ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว

ธุรกิจการท่องเที่ยวเป็นธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับสภาวะเศรษฐกิจทั้งจากภายในประเทศและต่างประเทศ
หากเศรษฐกิจภายในประเทศถดถอยลง ประชาชนทั่วไปก็จะมีรายได้และอำนาจซื้อลดลง
ความสามารถในการใช้จ่ายในด้านต่างๆ ก็จะลดลงตามไปด้วย
ซึ่งมีผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ และบริษัทย่อย
ส่วนสภาวะเศรษฐกิจของต่างประเทศโดยเฉพาะในภูมิภาคใกล้กับประเทศไทยนั้น
ก็มีผลกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยเช่นกัน
นักท่องเที่ยวเหล่านี้เป็นกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทฯ และบริษัทย่อยด้วย
อย่างไรก็ตามบริษัททั้งสองมีนโยบายที่จะลดความเสี่ยงในด้านนี้
โดยการกระจายกลุ่มลูกค้าเป้าหมายไปยังกลุ่มต่างๆ อย่างทั่วถึง
โดยมิได้พึ่งพารายได้จากกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งโดยเฉพาะ

(2) ความเสี่ยงจากการเกิดวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยว

นอกจากความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวดังกล่าวข้างต้นแล้ว
ก็ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อการท่องเที่ยวโดยตรงอีก เช่น
การก่อวินาศกรรมในสหรัฐฯ ในปี 2544 การลอบวางระเบิดที่เกาะบาหลี อินโดนีเซียในปี 2545
สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิรักในปี 2546 การระบาดของโรค SARS ในปี 2546
การระบาดของโรคไข้หวัดนกในปี 2547 และการเกิดพิบัติภัยคลื่นยักษ์ “สึนามิ” ในเดือนธันวาคม
2547 เป็นต้น วิกฤตการณ์เหล่านี้เป็นสิ่งที่เกิดจากปัจจัยภายนอกทั้งสิ้น ซึ่งบริษัทฯ
และบริษัทย่อยก็ได้พยายามกำหนดมาตรการป้องกันมิให้วิกฤตการณ์เหล่านั้นมีผลกระทบต่อบริษัทฯ
และบริษัทย่อยอย่างรุนแรง อีกทั้งยังได้นำเสนอความคิดเห็นในด้านการป้องกัน
และความช่วยเหลือของภาครัฐที่มีต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง

(3) ความเสี่ยงทางด้านการเงิน

การดำเนินงานของบริษัทฯ และบริษัทย่อยจำเป็นต้องมีการลงทุนในสินทรัพย์ถาวร เช่น ที่ดิน
สิ่งปลูกสร้างประเภทต่างๆ การสร้างสรรค์การแสดงแต่ละชุด เป็นต้น นอกจากนี้ ในส่วนของบริษัทฯ
เองยังต้องมีการลงทุนในการซื้อสัตว์หลายชนิด เพื่อใช้ในการแสดงและเพื่อให้ผู้เข้ามาท่องเที่ยวชม
ฉะนั้น บริษัทฯ
และบริษัทย่อยจึงได้มีนโยบายการใช้เงินอย่างรอบคอบโดยได้มีการศึกษาความเป็นไปได้ทางการเงินก่อนการลงทุน
ในการลงทุนนั้น บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้พยายามจะใช้เงินทุนจากส่วนของผู้ถือหุ้นก่อน
หากจำเป็นจึงกู้ยืมจากสถาบันการเงิน เพื่อลดความเสี่ยงทางด้านการเงิน
และลดต้นทุนด้านการเงินลง

ในระหว่างปี 2539-2540 บริษัทฯ ได้กู้ยืมเงินจากธนาคารในประเทศแห่งหนึ่งจำนวน 1,300
ล้านบาท เพื่อลงทุนในการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้าง และสร้างการแสดงเพิ่มเติมภายในบริษัทฯ
เป็นจำนวน 400 ล้านบาท เพื่อใช้เป็นเงินลงทุนในทุนจดทะเบียนของบริษัทย่อยจำนวน 500
ล้านบาท และเพื่อให้บริษัทย่อยกู้ยืมต่อจำนวน 400 ล้านบาท โดยสัญญาเงินกู้จำนวนดังกล่าว
มีระยะเวลาการปลอดการชำระคืนเงินต้น 2 ปี และจะต้องชำระคืนเงินต้นตั้งแต่ปี 2541
เป็นต้นไปเป็นเวลา 5 ปี
เงินกู้ยืมดังกล่าวค้ำประกันโดยการจดจำนองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของบริษัทฯ ที่มีมูลค่าสุทธิตามบัญชี
ณ วันสิ้นปี 2547 ประมาณ 1,905.80 ล้านบาท แต่ภายหลังจากการเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ
และวิกฤตการณ์ที่มีผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวดังที่กล่าวข้างต้น
มีผลทำให้รายได้ของบริษัทฯ ได้ลดลงจาก 515.53 ล้านบาทในปี 2540 เหลือ 359.67
ล้านบาทในปี 2542 หรือลดลงประมาณร้อยละ 30 บริษัทฯ ขาดเงินหมุนเวียนที่จะชำระดอกเบี้ย
และจ่ายคืนเงินต้นให้แก่ธนาคาร

เมื่อเดือนมีนาคม 2543 บริษัทฯ ได้ทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้จำนวนดังกล่าวกับธนาคาร
โดยบริษัทฯ ได้รับการขยายเวลาปลอดการชำระคืนเงินต้นออกไปจนถึงเดือนมิถุนายน 2545
และได้รับการขยายระยะเวลาชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยก่อนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่ค้างชำระออกไปเป็นเวลา
7 ปี (จนถึงเดือนมิถุนายน 2552) และเมื่อเดือนสิงหาคม 2545 บริษัทฯ
ได้รับสินเชื่อเงินกู้ยืมระยะยาวจากธนาคารดังกล่าวเป็นจำนวน 120 ล้านบาท
โดยเป็นการเปลี่ยนแปลงวงเงินกู้ระยะสั้นจำนวนเดียวกับที่ธนาคารได้ให้แก่บริษัทฯ
และได้มีการลงนามในสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้กับธนาคารอีกครั้งหนึ่ง โดยบริษัทฯ
ได้รับการขยายเวลาปลอดการชำระคืนเงินต้นจำนวน 1,395 ล้านบาท
(ไม่รวมวงเงินเบิกเกินบัญชีจำนวน 25 ล้านบาท) ออกไปจนถึงเดือนมิถุนายน 2546
และได้รับการขยายเวลาชำระคืนเงินต้นออกไปเป็นเวลา 8.5 ปี

ต่อมาเมื่อเดือนกรกฎาคม 2547 บริษัทฯ
ได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ของเงินกู้ยืมและดอกเบี้ยค้างจ่ายดังกล่าวอีกครั้งหนึ่ง โดยบริษัทฯ
ได้รับการขยายระยะเวลาปลอดการชำระคืนเงินต้นจำนวน 1,405 ล้านบาท
(รวมเงินกู้ยืมใหม่จำนวน 120 ล้านบาท แต่ไม่รวมวงเงินเบิกเกินบัญชีจำนวน 15 ล้านบาท)
ออกไปชำระงวดแรกในเดือนกันยายน 2548 โดยมีกำหนดชำระคืนเงินต้นเป็นเวลาประมาณ 11
ปีจนถึงเดือนมิถุนายน 2558 และธนาคารฯ ยังได้ลดอัตราดอกเบี้ยที่เรียกเก็บในระยะเวลา 1 ปี
(ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2547 ถึงเดือนมิถุนายน 2548) ลงจากร้อยละ MLR บวกอีกร้อยละ 0.25
ต่อปี ลงเหลือร้อยละ 3.0 ต่อปีอีกด้วย ซึ่งจะช่วยให้บริษัทฯ มีสภาพคล่องทางการเงินสูงขึ้น

ในส่วนของเงินกู้ยืมที่บริษัทย่อยได้กู้ยืมจากบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ในประเทศแห่งหนึ่ง
ซึ่งต่อมาได้ถูกระงับการดำเนินกิจการและได้รวมกิจการใหม่ในนามของ บมจ.ไทยธนาคาร
ที่มีจำนวนประมาณ 874.4 ล้านบาทนั้น เงินกู้ดังกล่าวค้ำประกันโดยการจำนองที่ดินของบริษัทย่อย
รวมทั้งสิ่งปลูกสร้างที่มีมูลค่าสุทธิตามบัญชี ณ วันสิ้นปี 2547 เป็นจำนวน 1,167.95 ล้านบาท
นอกจากนี้ยังได้รับการค้ำประกันโดยบริษัท ซาฟารีเวิลด์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทใหญ่
ด้วยการจดจำนองที่ดินของบริษัทดังกล่าวเป็นลำดับสองอีกด้วย

เมื่อเดือนมิถุนายน 2543 บริษัทย่อยและบริษัทฯ (ในฐานะผู้ค้ำประกัน)
ได้ถูกบมจ.ไทยธนาคารฟ้องร้องต่อศาลชั้นต้น เพื่อบังคับให้ชำระหนี้
และดอกเบี้ยค้างชำระรวมเป็นจำนวนเงินประมาณ 1,277 ล้านบาท ต่อมาเมื่อเดือนตุลาคม 2544
ธนาคารดังกล่าวได้โอนสิทธิเรียกร้องในหนี้สินและดอกเบี้ยค้างชำระดังกล่าวให้กับบรรษัท
บริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.) ตามพระราชกำหนดบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย พ.ศ. 2544
และต่อมา เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2545 บริษัทย่อยและบสท.
ได้ลงนามในสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ของเงินกู้ยืมและดอกเบี้ยค้างชำระดังที่กล่าวแล้ว
ธนาคารผู้ฟ้อง บริษัทย่อย และบริษัทฯ ได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อกัน
และศาลชั้นต้นได้ระงับการพิจารณาคดีดังกล่าวแล้วเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2546

นอกจากนั้นแล้ว บริษัทฯ และบริษัทย่อยอาจจะมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ
ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง และความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
โดยผู้ตรวจสอบบัญชีได้รายงานไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินในการตรวจสอบงบการเงินประจำปี
2547 ข้อ 19.2 เรื่องความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อว่า
“ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อเกิดจากการที่คู่สัญญาไม่สามารถหรือไม่ประสงค์จะปฏิบัติตามข้อตกลงที่ให้ไว้กับบริษัทและบริษัทย่อย
เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว
บริษัทและบริษัทย่อยได้ติดตามและประเมินสถานะทางการเงินของลูกหนี้อย่างใกล้ชิด” และข้อ 19.3
เรื่องความเสี่ยงด้านสภาพคล่องว่า
“ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเกิดจากปัญหาในการระดมทุนให้เพียงพอและทันเวลาต่อภาระผูกพันตามที่ระบุไว้ในเครื่องมือทางการเงิน
ผู้บริหารเชื่อว่าปัจจุบันความเสี่ยงดังกล่าวไม่เป็นสาระสำคัญ” และข้อ 19.4
ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน “บริษัทและบริษัทย่อยดำเนินธุรกิจในประเทศ
ผู้บริหารเชื่อว่าปัจจุบันความเสี่ยงดังกล่าวไม่เป็นสาระสำคัญ”

(4) ความเสี่ยงจากสินทรัพย์ประเภทสัตว์เลี้ยง

ธุรกิจของบริษัทฯ มีลักษณะเป็นสวนพักผ่อนหย่อนใจ
โดยมีสวนสัตว์เปิดและการแสดงของสัตว์แสนรู้หลายชนิด ดังนั้น สินทรัพย์ที่สำคัญส่วนหนึ่งของบริษัทฯ
ได้แก่ สัตว์ป่าและสัตว์ที่ใช้ในการแสดง ซึ่งเป็นสินทรัพย์ที่ทำรายได้ให้กับบริษัทฯ
หากมีปัญหาเกี่ยวกับสัตว์ เช่น กรณีที่มีข่าวลือเรื่องโรคระบาดสัตว์
อาจทำให้ถูกมองได้ว่ามีสัตว์ตายเป็นจำนวนมาก
และทำให้เกิดความสูญเสียแก่สินทรัพย์และรายได้ของบริษัทฯ
ซึ่งอาจจะทำให้จำนวนผู้เข้าชมและรายได้ของบริษัทฯ ลดลงอีกด้วย

บริษัทฯ ตระหนักดีในเรื่องดังกล่าว จึงจัดให้มีสัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับสัตว์ชนิดต่างๆ
คอยเลี้ยงดูและดูแลอย่างใกล้ชิด ประกอบกับบริษัทฯ
ได้มีประสบการณ์ในธุรกิจด้านนี้มาเป็นเวลานานถึง 17 ปีแล้ว
จากสถิติที่ผ่านมาปรากฏว่าความเสี่ยงทางด้านนี้มีไม่มากนักเพราะสัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวได้ติดตามข้อมูลข่าวสารและหาทางป้องกันการแพร่ระบาดของโรคที่เกี่ยวกับสัตว์ได้โดยทันที
เช่น กรณีของการระบาดของไข้หวัดนกในช่วงต้นปี 2547
ซึ่งมิได้มีผลกระทบประการใดต่อสัตว์เลี้ยงของบริษัทฯ เลย นอกจากนั้น บริษัทฯ
ยังได้เพิ่มความระมัดระวังในการครอบครองสัตว์บางประเภทซึ่งนำเข้าจากต่างประเทศ เช่น
ลิงอุรังอุตัง เป็นต้น เพื่อลดปัญหาที่องค์กร NGO ได้คัดค้านสิทธิในการครอบครองในปี 2547
โดยบริษัทฯ ได้พยายามไม่ให้ชื่อเสียงของการเป็นสวนสัตว์เปิดที่มีมาตรฐานต้องถูกทำลายลง

(5) ความเสี่ยงจากการจัดการเทคนิคการแสดง

ในการจัดการแสดงของบริษัทย่อยที่ได้นำเอาเทคนิคพิเศษต่างๆ มาใช้ เช่น เทคนิคของเมจิคอิลลูชั่น
เทคนิคการใช้ดินระเบิดจากพลุ (Pyrotechnic) เทคนิคของระบบ 4 มิติ
และเทคนิคของสเปเชี่ยลเอฟเฟคส์ เป็นต้น เทคนิคเหล่านี้เป็นเทคนิคที่จัดทำขึ้นด้วยเทคโนโลยีชั้นสูง
ต้องอาศัยการติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญที่ได้ว่าจ้างมาเป็นพิเศษ
ในการควบคุมการทำงานของเทคนิคและระบบต่างๆ ดังกล่าว
เพื่อให้การแสดงเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
ในระยะเริ่มแรกบริษัทย่อยได้ว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญเพื่อควบคุมการทำงานของระบบดังกล่าวและเพื่อทำการฝึกสอนเจ้าหน้าที่ให้มีความรู้และความชำนาญที่จะดำเนินการเองต่อไป
ในปัจจุบันยังคงว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญไว้จำนวน 2 คน