1. ปัจจัยความเสี่ยง

ทุกวันนี้การดำเนินธุรกิจมักจะมีความไม่แน่นอน
การจัดการความเสี่ยงเป็นเครื่องมือสำคัญที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในทุกธุรกิจโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการดำเนินธุรกิจเมื่อเกิดสถานการณ์ที่คาดไม่ถึง
ดังนั้นเอไอทีจึงจำเป็นต้องมีเครื่องมือจัดการธุรกิจในสถานการณ์ปัจจุบันเช่นเดียวกับการเตรียมตัวให้พร้อมกับการแข่งขันในอนาคต

บริษัทตระหนักถึงผลกระทบของปัจจัยเสี่ยงและได้จัดทำมาตรการที่จะลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
บริษัทยังได้ทบทวน
ประเมินปัจจัยเสี่ยงและอุปสรรคใหม่ๆที่อาจส่งผลกระทบบริษัทและผู้มีส่วนได้เสียอย่างสม่ำเสมอ
อย่างไรก็ตามบริษัทได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงการเข้าทำโครงการและลงทุน
(Risk Committee) ขึ้นตั้งแต่ปี 2547
เพื่อบริหารความเสี่ยงจากโครงการอย่างมีประสิทธิภาพซึ่งเป็นความเสี่ยงที่สำคัญที่สุดต่อลักษณะการขายแบบโครงการของบริษัท

วัตถุประสงค์หลักของการจัดการความเสี่ยงคือทำให้มั่นใจว่าบริษัทจะสามารถบรรลุเป้าหมายขณะที่ยังคงสร้างลักษณะความมั่นใจให้กับผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้เสียอื่นๆ

ความเสี่ยงด้านการเปลี่ยนเทคโนโลยี

เนื่องจากธุรกิจด้านไอทีมีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
บริษัทต้องดำรงความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีเพื่อหลีกเลี่ยงการสูญเสียโอกาสทางธุรกิจและความสามารถในการแข่งขัน
บริษัทมีการกระตุ้นวิศวกรและพนักงานขายรวมทั้งเจ้าหน้าที่การตลาด
เพื่อให้ติดตามการพัฒนาทางเทคโนโลยี และเข้าร่วมการสัมนาทางวิชาการต่างๆ
เพื่อให้สามารถอยู่ในฐานะผู้นำในสาขา
และนอกจากนี้เอไอทียังคงทำงานอย่างใกล้ชิดกับพันธมิตรธุรกิจ
เพื่อให้เข้าใจในภาพของการพัฒนาตลาดและเทคโนโลยีหลัก

ความเสี่ยงในการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

รายรับส่วนใหญ่มาจากการขายและบริการติดตั้งเครือช่ายให้กับ บมจ. กสท. โทรคมนาคม และ
บมจ.ทีโอที ประมาณกว่าร้อยละ 60 ของรายรับทั้งหมด
แม้จะถูกมองว่าเป็นความเสี่ยงแต่เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานของประเทศยังคงไม่พัฒนาเต็มที่
ดังนั้นการลงทุนดังกล่าวจะมาจากภาคราชการเกือบทั้งหมดเพื่อเป็นการสนับสนุนวาระแห่งชาติในด้านไอที
เช่น e-education, Broadband Internet และอีกหลายโครงการ
วาระแห่งชาติทั้งหมดนี้จำเป็นต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานด้าน

ไอซีที
การขายเครือข่ายหลักถือว่าเป็นความชำนาญในระดับประเทศยากที่จะหาคู่แข่งมาเปรียบเทียบได้
ดังนั้นจึงจำเป็นอยู่เองที่เอไอทีจะเป็นผู้ค้าหลักในตลาดทั้งในปัจจุบันและในอนาคต

ลักษณะลูกค้าของบริษัทประกอบด้วยกลุ่มองค์กรราชการรัฐวิสาหกิจ
และบริษัทเอกชนสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มดังนี้

+----------------------+-------------------------+--------------------+
| กลุ่มลูกค้า              | ลูกค้า                    | อัตร                |
|                      |                         | าส่วนรายได้/รายได้รวม |
+----------------------+-------------------------+--------------------+
| Telecom I: ได้แก่      | บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด | 41%                |
| กลุ่มธ                 | (มหาชน)                 |                    |
| ุรกิจด้านการสื่อสารเคลื่อนท |                         |                    |
| ี่และสื่อสารไร้สาย(Mobile |                         |                    |
| & Wireless Group)    |                         |                    |
+----------------------+-------------------------+--------------------+
| Telecom II : ได้แก่    | บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)  | 26%                |
| กลุ่มธุรกิจด้าน           |                         |                    |
|                      |                         |                    |
| โทรศ                 |                         |                    |
| ัพท์พื้นฐานและเครือข่ายแบบ |                         |                    |
+----------------------+-------------------------+--------------------+
| กลุ่ม Enterprise :     | หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ  | 33%                |
| กลุ่มลูกค้าที่เป็น          | หรือองค์กร                |                    |
|                      |                         |                    |
| องค์ก                 | ธุรกิจภาคเอกชน ภาคการศึกษา |                    |
| รทั้งภาครัฐและเอกชนต่างๆ | ฯลฯ                     |                    |
|                      |                         |                    |
| มีสาย(Fixed Line &    |                         |                    |
| Network Group)       |                         |                    |
+----------------------+-------------------------+--------------------+

นอกจากนี้บริษัทยังวางแผนที่จะทำสัญญาให้บริการในระยะยาวกับลูกค้าหลักของเรา
เพื่อจะเป็นการรักษาสมดุลกับรายได้จากโครงการชัดเจนว่าบริษัทพยายามอย่างยิ่งที่จะลดความเสี่ยงอันเกิดจากการพึ่งพาลูกค้าน้อยราย
และกำลังพยายามมองหาโอกาสที่จะกระจายฐานลูกค้าในอนาคต
รายได้ที่เพิ่มจากการขยายฐานลูกค้าในอนาคตก็จะสามารถเปรียบเทียบได้กับรายได้จากลูกค้าหลัก
แต่ในขณะเดียวกันบริษัทก็ยังคงรักษาฐานลูกค้าปัจจุบันให้แข็งแกร่งมากยิ่งขึ้น

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาบุคลากร

ธรรมชาติของธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่พึ่งพาอย่างมากกับบุคลากรทั้งในด้านการตลาด
วิศวกรรม และด้านการดำเนินงาน ทรัพยากรบุคคลที่มีค่าเหล่านี้ ต้องใช้เชี่ยวชาญในด้านการแนะนำ
การออกแบบ และการดำเนินงาน ขายสินค้าและบริการของเอไอที ปัจจุบันเรามีพนักงานรวม 271
คนโดยกระจายไปตามสายงานต่างๆเหล่านี้

-   การขายและการตลาด

-   บริการลูกค้า (ด้านวิศวกรรม)

-   ซอฟต์แวร์

-   จัดการโครงการ

-   การเงินและการบริหาร

พนักงานส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นวิศวกร แต่ละคนมีประสบการณ์ทำงานประมาณ 4-6 ปี
และในปีที่ผ่านมา บริษัทมีอัตราการออกของพนักงานเพียงร้อยละ 3-4 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับต่ำ
เพื่อที่จะรักษาทรัพยากรบุคคล บริษัทมีรูปแบบของการจูงใจและให้สภาพแวดล้อมการทำงานที่ดี
บริษัทยังได้มีระบบตรวจสอบภายในเพื่อป้องกันความเสี่ยงที่จะสูญเสียบุคคลกรที่สำคัญเพื่อไม่เกิดผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ

เอไอทีได้พัฒนาโครงสร้างองค์กรในหลายระดับและมีระบบการทดแทนกันหากเกิดกรณีที่พนักงานหลักไม่พร้อมทำงานก็จะสามารถมีพนักงานทดแทนได้ในทันที
ทุกสัปดาห์จะมีการประชุมภายในโดยพนักงานในระดับอาวุโส เพื่อรับทราบและพูดคุยปัญหาที่เกิดขึ้น
และเพื่อกำหนดมาตรการที่จำเป็นทันที ทั้งนี้เพื่อลดปัญหาในการทำงานที่อาจเกิดขึ้นได้

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาผู้ค้ารายใหญ่มากกว่าร้อยละ 30

ปกติแล้วบริษัทจะซื้อสินค้าโดยตรงจากผู้ผลิตหรือจากตัวแทนจำหน่ายของผู้ผลิตที่ตั้งสำนักงานตัวแทนในประเทศไทย
และบริษัทเป็นตัวแทนจำหน่ายหลักที่โดดเด่น และเป็นพันธมิตรทางธุรกิจกับบริษัทซิสโก้
(ประเทศไทย) จำกัด ผู้ผลิตชั้นนำของโลกในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ในสาขา IP (Internet
Protocal)

ในปี 2011 บริษัทสั่งซื้ออุปกรณ์เครือข่ายจาก Cisco systems เป็นมูลค่ามากถึงประมาณร้อยละ
40 ของต้นทุนขายทั้งหมด
สาเหตุสำคัญที่ทำให้ต้องมีมูลค่าการสั่งซื้อจากบริษัทซิสโก้ในแต่ละปีมากเช่นนี้ก็ด้วยเหตุที่ว่าสินค้าจากบริษัทซิสโก้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจากลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ
นอกจากนี้
เอไอทีได้ลงทุนอย่างมากในการฝึกอบรมวิศวกรและพนักงานขายเพื่อให้ได้รับการรับรองจากบริษัทซิสโก้
ตลอดมาจนทำให้ เอไอทีได้รับการแต่งตั้งจากบริษัทซิสโก้ ให้เป็นคู่ค้าในระดับ Gold Partner
ซึ่งเป็นระดับที่สูงที่สุดมาหลายปี

การอยู่ในระดับ Gold Partner
มานานนี่เองทำให้เราได้รับการสนับสนุนทั้งด้านเทคนิคและส่วนลดทางการค้าที่ดีกว่าคู่ค้าในระดับอื่นที่อยู่ในระดับรองลงมา
แม้กระนั้นในการลดความเสี่ยงที่เกิดจากการพึ่งพาคู่ค้าที่รายเดียวในระดับที่สูง
บริษัทยังได้เป็นคู่ค้ากับผู้ผลิตรายอื่น ซึ่งมีชื่อเสียงอยู่ในระดับเดียวกันกับ Cisco System
ผู้ผลิตเหล่านี้ก็เป็นผู้ผลิตชั้นนำในสาขาของตน

ความเสี่ยงด้านการส่งมอบโครงการ

โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศการสื่อสารมักจะมีอายุการส่งมอบโครงการประมาณ 6-12 เดือน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของแต่ละโครงการถ้าบริษัทไม่สามารถส่งมอบโครงการในเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา
บริษัทอาจถูกปรับจากการส่งงานล่าช้าได้ ตลอดระยะเวลา 5 ปีล่าสุดนี้
บริษัทถูกปรับจากการส่งมอบงานล่าช้าคิดเป็นมูลค่าน้อยกว่าร้อยละ 1 ของมูลค่าโครงการทั้งหมด
ซึ่งถือได้ว่าน้อยมาก เมื่อเปรียบเทียบกับบริษัทในธุรกิจเดียวกัน

สาเหตุหลักของความล่าช้าของโครงการมักจะมาจากปัจจัยภายนอกที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของเราเช่น
ความล่าช้าจากการส่งของจากคู่ค้า
หรือการเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์ที่ติดตั้งพื่อที่จะป้องกันบทปรับที่จะเกิดขึ้นจำเป็นต้องมีวิธีการจัดการโครงการอย่างชัดเจน
กระบวนวิธีนี้ต้องอาศัยการติดตามโครงการอย่างใกล้ชิดและการประสานงานที่ดีระหว่างบริษัท ลูกค้า
และผู้ผลิต ซึ่งทำให้สามารถระบุปัญหาและลดผลกระทบต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้นได้ล่วงหน้า
เมื่อเริ่มโครงการ บริษัทจะติดตามและตรวจสอบระยะเวลาการส่งมอบโครงการอย่างสม่ำเสมอ
อย่างไรก็ตามหากลูกค้ามีความต้องการใช้ระบบงานที่สั่งไว้อย่างเร่งด่วน
บริษัทก็สามารถจัดหาระบบงานสำรองเพื่อใช้งานชั่วคราวระหว่างรอการส่งมอบโครงการอย่างสมบูรณ์ต่อไป

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

โดยทั่วไปก่อนดำเนินโครงการ
บริษัทต้องประมาณการต้นทุนโครงการล่วงหน้าเป็นระยะเวลาประมาณ 1-2 เดือน
เพื่อจะใช้ในขบวนการประมูลงานโครงการต่างๆ
ซึ่งหากต้องการนำเข้าอุปกรณ์บางส่วนจากต่างประเทศ
ต้นทุนโครงการอาจได้รับผลกระทบอันเนื่องมาจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัทมียอดคงเหลือของเจ้าหนี้การค้าที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศจำนวน
5.4 ล้านเหรียญสหรัฐ
และมียอดคงเหลือของสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อใช้สำหรับจ่ายชำระค่าสินค้าเป็นจำนวน
2.7 ล้านเหรียญ โดยอัตราแลกเปลี่ยนที่ตกลงล่วงหน้าไว้คือ 29.87 ถึง 30.91 บาท
ต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐ จากความเสียงข้างต้น บริษัทได้กำหนดวิธีลดความเสี่ยงดังกล่าวโดย

1.  กำหนดค่าความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในการคำนวณต้นทุนโครงการ

2.  การทำสัญญาซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าครอบคลุมทั้งจำนวน

โดยในปี 2554 นี้ บริษัทได้เตรียมการใช้เครื่องมือต่างๆ
ทางการเงินเพื่อประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับบริษัท

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายรัฐ

ธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศนับว่าเป็นธุรกิจที่มีทิศทางการเติบโตที่ดีมาก
เนื่องจากได้รับนโยบายของรัฐหรือกฎหมายมาสนับสนุนเรื่องการลงทุนพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างต่อเนื่อง
ตัวอย่างเช่น นโยบายบรอดแบนด์แห่งชาติ การประมูลใบอนุญาตผู้ประกอบการในระบบ 3G หรือ
โครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงผ่านโครงข่ายไฟเบอร์ออฟติก
ซึ่งนโยบายเหล่านี้ส่งผลดีต่อผู้ประกอบการที่อยู่ในอุตสาหกรรมให้มีโอกาสเข้าร่วมประมูลงานเพื่อการดำเนินโครงการเพิ่มสูงขึ้น
ดังนั้นหากมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายของรัฐในโครงการต่างๆ
เหล่านี้อาจจะส่งผลกระทบทั้งบวกและลบต่อโอกาสทางธุรกิจของบริษัท อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
มีการติดตามและประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและแจ้งข่าวให้นักลงทุนทราบอย่างต่อเนื่อง