1.  ภาพรวมการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

-   แนวทางการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

การบริหารความเสี่ยงเป็นปัจจัยสำคัญปัจจัยหนึ่งที่จะช่วยป้องกัน รักษา
และส่งเสริมให้องค์กรสามารถบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ ท่ามกลางกระแสการแข่งขัน
การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมที่รุนแรงและรวดเร็ว การมีระบบ
การบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิผลจะสะท้อนถึงการบริหารจัดการที่ดี
มีจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ และมีความโปร่งใส
ที่สามารถตรวจสอบได้ อันเป็นรากฐานสำคัญที่จะทำให้ธนาคารเติบโตได้อย่างมั่นคง

ธนาคารเป็นสถาบันการเงินชั้นนำของประเทศ
ซึ่งให้ความสำคัญต่อการบริหารความเสี่ยงและการควบคุม
ความเสี่ยงอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ โดยได้กำหนดโครงสร้าง นโยบาย
และแนวทางการบริหารความเสี่ยงไว้
อย่างชัดเจน ครอบคลุมการบริหารความเสี่ยงด้านต่าง ๆ
ตามกรอบข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย และตามแนวทางของ Committee of
Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO)
ซึ่งเป็นกรอบโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงองค์กรเชิงบูรณาการตามหลักสากล
โดยมีหลักการสำคัญ คือ การเชื่อมโยงกระบวนการบริหารความเสี่ยงเข้ากับแผนกลยุทธ์
และโอกาสทางธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งช่วยบูรณาการการบริหารและจัดการความเสี่ยงครอบคลุมทั่วทั้งองค์กร
โดยธนาคารได้จัดทำแผนภูมิความเสี่ยง (Risk Map) เพื่อระบุปัจจัยเสี่ยง (Risk Factor)
ที่มีผลกระทบต่อธนาคารทั้งทางลบและทางบวก กำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (Key Risk
Indicators : KRI), ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite),
ระดับความเสี่ยงที่ทนได้ (Risk Tolerance) ที่ครอบคลุมทุกปัจจัยเสี่ยง
และสาเหตุของความเสี่ยง (Risk Cause)
เพื่อติดตามผลการบริหารความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้และเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด
ทั้งยังสามารถระบุถึงสาเหตุของความเสี่ยงที่แท้จริง
เพื่อหามาตรการจัดการและแนวทางการป้องกันก่อนที่จะเกิดความเสียหายขึ้นกับธนาคารที่อาจจะส่งผลต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร
โดยสายงานบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่ในการกำกับ ดูแล ติดตาม ประเมินผล
และรายงานผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการธนาคารอย่างต่อเนื่อง ทำให้ธนาคารสามารถบรรลุตามวัตถุประสงค์และเป้าหมาย
ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับองค์กร ผู้ถือหุ้น และผู้มีส่วนได้เสียต่าง ๆ ได้อย่างยั่งยืน

ธนาคารยังมีการจัดการฝึกอบรม และให้ความรู้เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงแก่บุคลากรทุกระดับ
ตั้งแต่ คณะกรรมการ ผู้บริหารระดับสูง และพนักงาน
เพื่อให้มีความเข้าใจในเรื่องการบริหารความเสี่ยง
และมีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร
ซึ่งจะสนับสนุนให้หน่วยงานสามารถดำเนินงานบรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และมีประสิทธิผล
ขณะเดียวกันก็มีการบริหารจัดการที่เป็นไปตามหลักบรรษัทภิบาลและการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ซึ่งจะช่วยให้ธนาคารเติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน

-   แนวทางการกำกับดูแลความเสี่ยงของบริษัทในกลุ่มธุรกิจการเงิน (Consolidated
    Supervision)

ธนาคารมีบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินรวม 12 บริษัท ประกอบด้วย 4 กลุ่ม คือ
กลุ่มบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสินเชื่อ ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจประกันภัย
และธุรกิจสนับสนุนงานของธนาคาร โดยธนาคารได้กำหนดนโยบาย
และแนวทางการบริหารความเสี่ยงของกลุ่มธุรกิจทางการเงินที่สอดคล้องตามหลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย
และในแนวทางเดียวกันกับการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร นอกจากนี้
ธนาคารกำหนดให้บริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินรายงานผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ
โดยมีการติดตามผลการบริหารจัดการความเสี่ยงของแต่ละบริษัทอย่างใกล้ชิด

ในปี 2555 ธนาคารสนับสนุนและดูแลให้บริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงิน
มีการบริหารความเสี่ยงที่ครอบคลุมความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญตามเกณฑ์การประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน
(Internal Capital Adequacy Assessment Process: ICAAP) ได้แก่ ด้านกลยุทธ์
ด้านเครดิต การกระจุกตัวด้านเครดิต ด้านตลาด ด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคาร
ด้านสภาพคล่อง ด้านปฏิบัติการ และด้านชื่อเสียง
โดยจัดฝึกอบรมและให้ความรู้แก่บริษัทอย่างต่อเนื่อง
พร้อมทั้งกำกับดูแลให้มีการกำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (KRI)
เพื่อเป็นเครื่องมือในการประเมินความเสี่ยง และติดตาม
รายงานผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและคณะกรรมการธนาคาร
ทำให้การบริหารความเสี่ยงของกลุ่มธุรกิจทางการเงินมีการพัฒนาเป็นลำดับ

-   โครงสร้างการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ธนาคารจัดโครงสร้างองค์กรและกระบวนการบริหารความเสี่ยงตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
และให้สามารถสนับสนุนการบริหารความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โดยมีการแบ่งหน้าที่และความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงานและสายการรายงานไว้อย่างชัดเจน
สำหรับโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร ประกอบด้วย
คณะกรรมการระดับนโยบายการบริหารความเสี่ยง ได้แก่ คณะกรรมการธนาคาร
คณะกรรมการบริหาร คณะกรรมการตรวจสอบ และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง นอกจากนี้
คณะกรรมการธนาคารได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นอีกหลายชุดที่ประกอบด้วยผู้บริหารระดับสูง
เพื่อทำหน้าที่ในการบริหารความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ของธนาคาร ได้แก่
คณะกรรมการผู้บริหารสายงาน คณะ กรรมการการลงทุน คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
คณะกรรมการสินเชื่อ และคณะกรรมการกลั่นกรองสินเชื่อ
โดยรายละเอียดของคณะกรรมการแต่ละชุดจะแสดงใน ส่วนที่ 1 ข้อที่ 8 การจัดการ

  2.2 ปัจจัยความเสี่ยงและมาตรการบริหารความเสี่ยง

  2.2.1 ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านเครดิต หมายถึง
ความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายอันเนื่องมาจากคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามภาระผูกพันที่ได้ตกลงและระบุไว้ในสัญญา
รวมถึงการที่คู่ค้าของธนาคารถูกปรับลดอันดับความเสี่ยง ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อรายได้
และการดำรงเงินกองทุนของธนาคาร

-   ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ

ธนาคารให้ความสำคัญต่อการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต ทั้งในระดับลูกค้า และระดับ
Portfolio ระบบการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคาร ประกอบด้วยกระบวนการที่สำคัญ
คือ การระบุความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยง การติดตามและควบคุมความเสี่ยง
และการรายงานความเสี่ยง

ธนาคารมีการปรับปรุงการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
โดยทำการทบทวนและปรับปรุงนโยบายและคู่มือบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต
รวมถึงกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการให้สินเชื่อของธนาคาร เช่น การปรับปรุงกระบวนการ
นโยบายสินเชื่อ และเครื่องมือในการพิจารณาสินเชื่อ โดยพัฒนาระบบ Loan Origination ระบบ
Early Warning และระบบ Credit Exposure Monitoring เพื่อใช้ประกอบกับการประเมิน
ควบคุม ติดตาม และรายงานสถานะของ Portfolio นอกจากนี้ ธนาคารมีการทดสอบภาวะวิกฤต
(Stress Test) เพื่อประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน
และมีการติดตาม/รายงานผลการบริหารความเสี่ยง เพื่อควบคุมความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
ให้เป็นไปตามแผนการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคาร
เพื่อให้สอดคล้องและเป็นไปตามแนวนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคารแห่งประเทศไทย
และหน่วยงานกำกับต่าง ๆ

ธนาคารมีนโยบายดูแลความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อให้ครอบคลุมการให้สินเชื่อแก่ลูกค้าและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
ตามหลักเกณฑ์การกำกับลูกค้ารายใหญ่ที่ทางการกำหนด นอกจากนี้
ธนาคารมีการกำหนดวงเงินสินเชื่อสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท (Sector Limit)
เพื่อให้มีการกระจายความเสี่ยงที่ดีและควบคุมไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของสินเชื่ออย่างมีนัยสำคัญ
โดยมีการติดตามผลความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด
และมีการทบทวนวงเงินสินเชื่อสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภทเป็นประจำทุกปี ทั้งนี้ ในปี
2555 ไม่พบว่าเงินให้สินเชื่อของธนาคารมีการกระจุกตัวในลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
หรืออุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่งอย่างมีนัยสำคัญ

-   ความเสี่ยงจากเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (Non-Performing Loans: NPLs)

หาก NPLs ของธนาคารเพิ่มขึ้นจะทําใหธนาคารตองกันเงินสํารองคาเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขึ้น
และมีผลกระทบตอผลการดําเนินงาน สถานะทางการเงิน
และความเพียงพอของเงินกองทุนของธนาคาร อยางไรก็ตาม
ธนาคารมีมาตรการแกไขและควบคุมไมให NPLs เพิ่มมากขึ้น
มีการกําหนดเปาหมายใหหนวยงานอํานวยสินเชื่อลดจํานวน NPLs ลงทุกป
มีกระบวนการจัดการกับลูกหนี้ที่อาจมีปญหา กอนที่จะกลายเปนหนี้ NPLs
ธนาคารได้จัดให้มีโครงการเร่งลดปริมาณ NPLs ต่อเนื่องจากปีก่อน
และมีการปรับปรุงอำนาจในการอนุมัติสินเชื่อ และปรับปรุงโครงสร้างหนี้
เพื่อให้กระบวนการในการพิจารณาตัดสินใจมีประสิทธิภาพและควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น นอกจากนี้
เครื่องมือประเมินความเสี่ยงลูกคาที่ธนาคารพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ก็จะชวยใหกระบวนการคัดเลือกลูกคามีประสิทธิภาพมากขึ้นดวย

-   ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของหลักประกัน

สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเปนอสังหาริมทรัพย
ซึ่งมูลคาของอสังหาริมทรัพยจะขึ้นอยูกับสภาพการณทางเศรษฐกิจ
หากเศรษฐกิจเกิดภาวะถดถอย มูลคาของหลักประกันอาจจะปรับลดลง
ธนาคารจึงอาจจะตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสําหรับ NPLs
อยางไรก็ตามธนาคารไดกําหนดใหมีการทบทวนการประเมินราคาหลักประกันดังกลาวใหเปนปจจุบัน
ซึ่งความถี่ในการประเมินราคาของหลักประกันแต่ละประเภท
เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด เพื่อให้ทราบมูลคาที่แท้จริงของหลักประกัน
สามารถนําไปกําหนดกลยุทธในการดําเนินการใหสอดคลองกับความเสี่ยงดานสินเชื่อที่เปลี่ยนแปลงไป
และไดมีการกันเงินสำรองคาเผื่อการดอยคาของทรัพยสินรอการขายไวแล้วตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
ข้อ 6.9

การลดลงของมูลคาหลักประกันสําหรับ NPLs
อาจสงผลใหธนาคารตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อ
หนี้สงสัยจะสูญ สําหรับหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ
และอาจทําใหจํานวนเงินที่ธนาคารควรจะไดรับจากการขายทอดตลาดหลักประกันลดลง
และอาจส่งผลทําใหกําไรสุทธิและเงินกองทุนของธนาคารลดลง
อีกทั้งอาจมีผลกระทบอย่างมีนัยสําคัญ
ตอฐานะการเงินและผลการดําเนินงานของธนาคาร

-   ความเสี่ยงจากบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.)

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 ธนาคารมีราคาโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพให้กับ บสท.
  ภายหลังปรับราคาโอนระหว่างกันแล้วรวมสุทธิจำนวน 17,743 ล้านบาท
  สำหรับลูกหนี้รายที่จำนำเครื่องจักรเป็นประกัน จำนวน 1,744 ล้านบาท ซึ่ง บสท.
  ได้ปรับลดมูลค่าตั๋วสัญญาใช้เงินแล้วแต่ธนาคารมีหนังสือแจ้ง บสท.
  ปฏิเสธการรับตั๋วสัญญาใช้เงินไว้ก่อนจนกว่าจะได้ข้อยุติเรื่องราคาโอนและธนาคารได้ดำเนินคดีตามกฎหมายกับ
  บสท. ปัจจุบันคดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 และ 2554
  บสท. มียอดราคาโอนค้างชำระ จำนวน 6,040 ล้านบาท และ 7,684 ล้านบาท ตามลำดับ
  ซึ่งได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินให้แก่ธนาคาร จำนวน 29 ฉบับ
  โดยบันทึกรวมอยู่ในเงินลงทุนประเภทตราสารหนี้ที่จะถือจนครบกำหนด ณ วันที่ 31 ธันวาคม
  2555 ธนาคารบันทึกดอกเบี้ยค้างรับไว้ จำนวน 111 ล้านบาท

  การประมาณการหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นจากผลขาดทุนสำหรับลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่โอนไป บสท.
  ธนาคารได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยประมาณการไว้อัตราร้อยละ 15 ของราคาโอน ณ วันที่
  31 ธันวาคม 2555 ฝ่ายบริหารพิจารณาประมาณการหนี้สินเพิ่มขึ้นอีกจำนวน 800 ล้านบาท
  รวมเป็นประมาณการหนี้สินทั้งสิ้น 3,461 ล้านบาท ซึ่งแสดงไว้ในประมาณการหนี้สิน

  ผลการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของ บสท. ตามหนังสือฉบับล่าสุดของ บสท. ลงวันที่ 30
  พฤศจิกายน 2554 แจ้งผลการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2554 (สิ้นปีที่
  10) รายงานผลกำไรขาดทุนส่วนที่เป็นของธนาคารมีผลขาดทุนประมาณ 493 ล้านบาท
  ทั้งนี้ให้ถือวันที่
  บสท.จัดการสินทรัพย์แล้วเสร็จเป็นวันครบกำหนดการคำนวณผลกำไรขาดทุนที่แท้จริง ซึ่งปัจจุบัน
  บสท. อยู่ระหว่างชำระบัญชี

  2.2.2 ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง
ความเสี่ยงที่ธนาคารอาจได้รับความเสียหายเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าของฐานะทั้งที่อยู่ในงบดุลและนอกงบดุลที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยน ราคาตราสารทุน และราคาสินค้าโภคภัณฑ์
ที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ธนาคารมอบหมายให้ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านตลาด ซึ่งเป็นอิสระจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม
(Front Office) ทำหน้าที่ในการควบคุมดูแลความเสี่ยง เพื่อความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ
สอดคล้องตามแนวทางการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารแห่งประเทศไทย
และนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคาร
โดยภาพรวมความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารในปี 2555 ทั้งประเภทธุรกรรมในบัญชีเพื่อการค้า
และประเภทธุรกรรมในบัญชีเพื่อการธนาคารอยู่ภายใต้กรอบเพดานหรือตัวบ่งชี้ความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ

-   ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของรายการสินทรัพย์
หนี้สิน และรายการนอกงบแสดงฐานะทางการเงินทั้งหมดที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย (Rate
Sensitive Items) ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (Net Interest Income)
มูลค่าตลาดของรายการเพื่อค้า (Trading Account)
และรายได้และค่าใช้จ่ายอื่นที่สัมพันธ์กับอัตราดอกเบี้ย

ปี 2555 อัตราดอกเบี้ยเคลื่อนไหวในระดับต่ำ และมีแนวโน้มปรับตัวลดลง
โดยคณะกรรมการนโยบายทางการเงิน (กนง.)
ธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีมติปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลงจำนวน 2 ครั้ง ในเดือนมกราคม
และตุลาคม 2555 เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศ
และรองรับการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกจากปัญหาหนี้สินสาธารณะในสหภาพยุโรป
โดยธนาคารมีการติดตามควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ภายใต้กรอบเพดานความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ

-   ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Foreign Exchange Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
เนื่องมาจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินต่างประเทศ
หรือจากการมีสินทรัพย์หรือหนี้สินในสกุลเงินต่างประเทศ
เมื่อแปลงมูลค่าที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศของรายการต่าง ๆ
ในงบการเงินของธนาคารไปเป็นสกุลเงินท้องถิ่นแล้ว ทำให้มูลค่าทางบัญชีของธนาคารลดลง
รวมถึงการลดลงของรายได้หรือเกิดผลขาดทุนจากการค้าเงินตราต่างประเทศ

ปี 2555 ค่าเงินบาทมีการผันผวนปรับตัวขึ้นลงตลอดทั้งปี จากปัจจัยต่าง ๆ เช่น เงินทุนไหลเข้า
สถานการณ์ทางเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ และปัญหาหนี้สินสาธารณะในสหภาพยุโรป เป็นต้น
ขณะที่ธนาคารได้เริ่มดำเนินการซื้อขายธุรกรรม USD Futures กับตลาดอนุพันธ์ (TFEX)
ในเดือนมิถุนายน 2555
โดยธนาคารมีการติดตามควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนให้อยู่ภายใต้กรอบเพดานความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ

-   ความเสี่ยงจากราคาตราสารทุน (Equity Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารทุน
ทำให้มูลค่าของกลุ่มหลักทรัพย์การลงทุนเพื่อค้าของธนาคารลดลง

ปี 2555
ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ของประเทศไทยมีความผันผวนค่อนข้างมากแต่มีแนวโน้มการปรับตัวสูงขึ้น
โดยเฉพาะในช่วงปลายปี จากความเชื่อมั่นของนักลงทุน
และการไหลเข้าของเงินทุนจากต่างประเทศ โดยธนาคารมีฐานะการถือครองไม่มากนัก
และมีการติดตามควบคุมความเสี่ยงจากราคาตราสารทุนให้อยู่ภายใต้กรอบเพดานความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ

-   ความเสี่ยงจากราคาสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodity Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้หรือเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าโภคภัณฑ์

ปี 2555 ธนาคารมีปริมาณการทำธุรกรรมอนุพันธ์สินค้าโภคภัณฑ์กับลูกค้าเพิ่มมากขึ้น
แต่ธนาคารยังไม่มีนโยบายถือฐานะดังกล่าว จึงดำเนินการบริหารความเสี่ยงในลักษณะ Back to
Back

ทั้งนี้ ธนาคารมีการกำหนดนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาดให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ของธนาคาร
และเป็นไปตามหลักเกณฑ์การกำกับความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารแห่งประเทศไทย
โดยมีการกำหนดเพดานหรือตัวบ่งชี้ความเสี่ยงสูงสุดที่ธนาคารยอมรับได้ เช่น มูลค่า/ฐานะการลงทุน
ผลขาดทุนสูงสุด ตัววัดความเสี่ยงทางสถิติ ได้แก่ Value at Risk (VaR)
และตัววัดค่าความอ่อนไหว (Sensitivity) เช่น PV01, Delta, Vega, Gamma เป็นต้น
การเปลี่ยนแปลงลดลงของรายได้ดอกเบี้ยสุทธิต่อปี (Net Interest Income Change)
และการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าเศรษฐกิจ (Economic Value Change)
รวมทั้งมีการประเมินมูลค่าตามราคาตลาด และการทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing)
อย่างสม่ำเสมอ นอกจากนี้ ยังมีการจัดทำระเบียบผลิตภัณฑ์ (Product Program)
สำหรับการทำธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงินประเภทใหม่ พร้อมกับการพัฒนารูปแบบรายงาน ระบบงาน
และเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินและควบคุมความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพ
และสามารถรองรับการทำธุรกรรมที่มีความซับซ้อนมากขึ้น

  2.2.3 ความเสี่ยงด้านปฎิบัติการ (Operational Risk)

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk) หมายถึง ความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายต่าง
ๆ อันเนื่องมาจากความไม่เพียงพอหรือความบกพร่องของกระบวนการภายใน บุคลากร
ระบบงานของธนาคาร หรือเหตุการณ์ภายนอก รวมถึงความเสี่ยงด้านกฎหมาย
แต่ไม่รวมความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk) และความเสี่ยงด้านชื่อเสียง
(Reputational Risk)

ธนาคารดูแลและให้ความสำคัญต่อการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
โดยยึดหลักการบริหารจัดการความเสี่ยง 3 ขั้น ได้แก่

ขั้นที่ 1 คือ หน่วยงานธุรกิจและหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ
ที่จะมีความรู้ความเข้าใจในความเสี่ยงที่เกิดขึ้นกับกระบวนการทำงานและความเสี่ยงที่มีอยู่ของหน่วยงานตนเองดีที่สุด
โดยบริหารจัดการความเสี่ยงในฐานะเจ้าของความเสี่ยง (Risk Owner) มีหน้าที่ในการระบุ
ประเมิน ควบคุมและติดตามความเสี่ยง พร้อมทั้งรายงานต่อผู้บริหารหน่วยงาน
อีกทั้งในแต่ละหน่วยงานจะมีเจ้าหน้าที่ที่ทำหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานที่ดูแลความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
(Operational Risk Officer: ORO)
ทั้งในการใช้เครื่องมือและการบริหารจัดการความเสี่ยงให้เป็นไปตามแนวทางที่ธนาคารกำหนด

ขั้นที่ 2 คือ หน่วยงานที่ดูด้านความเสี่ยงและการควบคุมกำกับดูแลด้านต่างๆ
ทำหน้าที่สนับสนุนเครื่องมือ แนวทาง และวิธีการให้หน่วยงานในขั้นที่ 1
ใช้ในการบริหารจัดการความเสี่ยง

ขั้นที่ 3 คือ หน่วยงานด้านการตรวจสอบ
ทำหน้าที่ตรวจสอบและทดสอบกระบวนการดำเนินธุรกิจและบริหารจัดการความเสี่ยง
เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่คณะกรรมการชุดต่างๆ
ว่าการบริหารจัดการความเสี่ยงและระบบการควบคุมภายในของธนาคารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

หน่วยงานต่าง ๆ จะมีการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการผ่านกระบวนการ ซึ่งประกอบด้วยการระบุ
ประเมิน ควบคุม ติดตาม และรายงานความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ ผ่านเครื่องมือ อาทิ
การจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational
Loss Data Collection) การประเมินการควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง (Risk Self
Control Assessment : RCSA) และการกำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
(Operational Key Risk Indicator : KRI)
ซึ่งในแต่ละหน่วยงานของธนาคารจะมีเจ้าหน้าที่ประสานงานความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
(Operational Risk Officer : ORO)
ที่ทำหน้าที่ประสานงานในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของหน่วยงาน
โดยธนาคารจะเน้นการปรับปรุงกระบวนการเพื่อป้องกันความเสี่ยง (Risk Prevention)
และการจัดการความเสี่ยงได้อย่างทันท่วงทีก่อนที่จะเกิดความเสียหายต่อธนาคารและลูกค้าของธนาคาร
นอกจากนี้ ธนาคารยังได้จัดให้หน่วยงานต่าง ๆ
ทำการประเมินความเสี่ยงและประสิทธิภาพของการควบคุมความเสี่ยงสำหรับผลิตภัณฑ์ใหม่ต่าง ๆ
ผ่านกระบวนการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ (New Product Process) ที่นำมาใช้ให้ครบถ้วน
เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ใหม่ดังกล่าวมีความเสี่ยงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้และมีกระบวนการควบคุมที่เหมาะสมก่อนที่จะเริ่มให้บริการแก่ลูกค้า
อีกทั้งมีการดูแลติดตามความเสี่ยงจากผู้ให้บริการภายนอก (Outsourcing)

สำหรับความเสี่ยงที่เกิดจากเหตุการณ์ภายนอกที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของธนาคาร
ธนาคารได้มีการจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง (Business Continuity Plan
: BCP) เพื่อให้มีความมั่นใจว่าแม้ในภาวะฉุกเฉินหรือภาวะวิกฤต
ธนาคารยังสามารถให้บริการแก่ลูกค้าของธนาคารได้อย่างต่อเนื่อง
โดยกำหนดให้มีการทดสอบแผนอย่างสม่ำเสมอเพื่อปรับปรุงแผนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นและเป็นการสร้างความมั่นใจทั้งกับพนักงานและลูกค้าของธนาคาร

ทั้งนี้ ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะถูกสรุป วิเคราะห์หาสาเหตุ
และรายงานต่อผู้บริหารระดับสูงและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือน
เพื่อทราบและบริหารจัดการสถานะความเสี่ยงที่มีอยู่และสนับสนุนการตัดสินใจทางธุรกิจ

-   Basel ll

การบริหารจัดการเงินกองทุนมีความสำคัญมากต่อการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงิน
ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงได้กำหนดหลักเกณฑ์ Basel II
ในการกำกับดูแลเงินกองทุนของสถาบันการเงิน ซึ่งประกอบด้วย 3 หลักการ ได้แก่ หลักการที่ 1
การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำ หลักการที่ 2 การกำกับดูแลโดยทางการ และหลักการที่ 3
การใช้กลไกตลาดในการกำกับดูแล

ธนาคารมีการดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำตามการคำนวณด้วยวิธีมาตรฐาน (Standardized Approach
: SA) ตามหลักเกณฑ์ Basel II หลักการที่ 1 เพื่อรองรับความเสี่ยงด้านเครดิต
ความเสี่ยงด้านตลาด และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และมีการเตรียมความพร้อมสำหรับการคำนวณเงินกองทุนด้วยวิธีซับซ้อน (Internal
Ratings-Based Approach : IRB) ซึ่งจะพิจารณาใช้เมื่อปัจจัยต่าง ๆ มีความเหมาะสม

ธนาคารได้กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยงและการบริหารจัดการเงินกองทุนตามแนวทางสากล
และตามหลักเกณฑ์ Basel II หลักการที่ 2
เพื่อให้ธนาคารมีเงินกองทุนเพียงพอรองรับความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต
และมีการบริหารจัดการเงินกองทุนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
ตามกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน (Internal Capital Adequacy
Assessment Process : ICAAP) ที่ครอบคลุมความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญทุกด้าน
รวมถึงมีแผนบริหารเงินกองทุน กลยุทธ์ในการบริหารจัดการเงินกองทุน แผนเสริมสร้างเงินกองทุน
แนวทางการทดสอบภาวะวิกฤต และอื่น ๆ อย่างเหมาะสม

ธนาคารมีการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการดำรงเงินกองทุนและข้อมูลความเสี่ยงตามหลักเกณฑ์ Basel
II หลักการที่ 3 ทาง Website ของธนาคาร ทั้งนี้
เพื่อความโปร่งใสในด้านข้อมูลการดำรงเงินกองทุนและข้อมูลความเสี่ยง
ด้านต่าง ๆ ของธนาคาร และเพื่อให้บุคคลภายนอกผู้ใช้ข้อมูลได้รับข้อมูลอย่างครบถ้วนและถูกต้อง

-   การเตรียมความพร้อมรองรับหลักเกณฑ์ Basel lll

ธนาคารได้เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับหลักเกณฑ์ Basel III อย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ ปี 2553
โดยจัดตั้งคณะทำงานและจัดทำแผนการปฏิบัติงาน (Roadmap)
ศึกษาและเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ
ซึ่งผลคืบหน้าเป็นไปตามแผนโดยธนาคารมีความพร้อมสามารถคำนวณเงินกองทุน และอัตราส่วนต่าง
ๆ ตามเกณฑ์ Basel III และรายงาน ธปท.ได้ภายในกำหนด นอกจากนี้ ธนาคารมีการวิเคราะห์
และประเมินผลกระทบต่อเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในแบบประเมิน Comprehensive
Quantitative Impact Study (QIS) นำส่งธนาคารแห่งประเทศไทยปีละ 2 ครั้ง
ซึ่งผลจากการประเมิน ธนาคารมีสัดส่วนหุ้นสามัญและกำไรสะสมต่อสินทรัพย์เสี่ยง (Common
Equity Tier 1 Ratio) เงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์เสี่ยง (Tier 1 Ratio)
และเงินกองทุนทั้งสิ้นต่อสินทรัพย์เสี่ยง (Total Capital Ratio)
สูงกว่าอัตราส่วนเงินกองทุนขั้นต่ำที่ Basel Committee on Banking Supervision (BCBS)
กำหนด และมีเงินกองทุนเพียงพอรองรับตามหลักเกณฑ์ Basel III ทั้งนี้
หลักเกณฑ์การกำกับดูแลเงินกองทุนตามแนวทาง Basel III ธปท.
ประกาศให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2556

  2.2.4 ความเสี่ยงอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

-   ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำระหนี้สินหรือภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

ปี 2555 การไหลเข้าของเงินลงทุนจากต่างประเทศมาที่ตลาดพันธบัตร
และตลาดหลักทรัพย์ของประเทศไทยได้ช่วยเพิ่มสภาพคล่องให้กับตลาด
ซึ่งธนาคารได้มีการระดมเงินฝาก การออกหุ้นกู้ และการเพิ่มทุน เพื่อเสริมสภาพคล่องอย่างต่อเนื่อง
เพื่อรองรับการดำเนินธุรกิจ เช่น การปล่อยสินเชื่อที่มีปริมาณเพิ่มขึ้น เป็นต้น
และสามารถบริหารสภาพคล่องให้อยู่ในสภาวะปกติ ภายใต้กรอบตัวบ่งชี้ความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ

ทั้งนี้
ธนาคารมีการกำหนดนโยบายและกระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ของธนาคาร
สภาวะตลาด
และเป็นไปตามแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของสถาบันการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย
โดยมีการกำหนดเพดานหรือตัวบ่งชี้ความเสี่ยงสูงสุดที่ธนาคารยอมรับได้ เช่น
ระดับสภาพคล่องในระยะสั้นเพื่อรองรับธุรกรรมประจำวัน และ Net High-Quality Liquid
Asset to Liquidity Gap Ratio เป็นต้น ทั้งยังมีการทดสอบภาวะวิกฤต
เพื่อประเมินความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ตามสถานการณ์จำลองที่ธนาคารกำหนด
เพื่อรายงานผลการทดสอบต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกไตรมาส
รวมทั้งจัดทำแผนฉุกเฉินสภาพคล่อง ที่สอดคล้องกับแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

-   ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุน

ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุน หมายถึง
ความเสี่ยงที่เงินกองทุนอาจไม่เพียงพอต่อการขยายธุรกิจ
ต่อการรองรับความสูญเสียหรือผลขาดทุนที่ไม่ได้คาดหมาย และต่อการรองรับกฎระเบียบทางการ
และสภาพแวดล้อมอื่น ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไป
ซึ่งจะส่งผลต่อฐานะความมั่นคงและการดำเนินกิจการของสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย
จึงได้กำกับดูแลความเพียงพอของเงินกองทุนในสถาบันการเงินอย่างเข้มงวดมากขึ้น
โดยนำหลักเกณฑ์ Basel II มาบังคับใช้ ทั้งนี้ ธนาคารได้ปฏิบัติตามหลักการที่ 1
การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำ ตั้งแต่สิ้นปี 2551 หลักการที่ 3 การใช้กลไกตลาดในการกำกับดูแล
นโยบายการเปิดเผยข้อมูลเงินกองทุน ตั้งแต่สิ้นปี 2552 และหลักการที่ 2
การกำกับดูแลโดยทางการ นโยบายกระบวนการประเมินความเพียงพอของเงินกองทุน (Internal
Capital Adequacy Assessment Process : ICAAP) ตั้งแต่สิ้นปี 2553 เป็นต้นมา

ธนาคารมีการปฏิบัติตามกระบวนการมาตรฐานในการบริหารความเสี่ยง และการดูแลความเพียงพอ
ของเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยและหลักปฏิบัติสากลมาโดยตลอด มีการทำ
Stress Test ครอบคลุมความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต
เพื่อประเมินผลกระทบต่อความเพียงพอของเงินกองทุน รวมทั้งศึกษาผลกระทบจากเกณฑ์ Basel
lll เพื่อใช้ในการวางแผนเงินกองทุน (Capital Planning)
รวมถึงการกำหนดนโยบายจ่ายเงินปันผลของธนาคาร

ธนาคารมีฐานะเงินกองทุนที่แข็งแกร่งและมั่นคง โดย ณ สิ้นปี 2555
ธนาคารมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง ร้อยละ 16.34
และมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงหลังการ Stress Test
ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
และเพียงพอรองรับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม
รวมทั้งกฎระเบียบต่าง ๆ ของทางการ

สำหรับการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย
ธนาคารได้จัดส่งรายงานการดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงของกลุ่มธุรกิจทางการเงินต่อธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นรายไตรมาส
และได้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการดำรงเงินกองทุนและข้อมูลความเสี่ยงด้านต่าง ๆ
ของกลุ่มธุรกิจทางการเงินตามเวลาที่กำหนดทาง Website ของธนาคาร
โดยธนาคารและกลุ่มธุรกิจทางการเงินมีเงินกองทุนสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

-   ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากการกำหนดแผนกลยุทธ์ แผนดำเนินงาน
และการนำไปปฏิบัติไม่เหมาะสมหรือไม่สอดคล้องกับปัจจัยภายใน และสภาพแวดล้อมภายนอก
อันส่งผลกระทบต่อรายได้ เงินกองทุน หรือการดำรงอยู่ของกิจการ

จากการเกิดปัญหาอุทกภัยครั้งใหญ่ในปลายปี 2554 ซึ่งผลกระทบต่อเนื่องมาถึงปี 2555
ต่อภาวะเศรษฐกิจของประเทศ ทั้งในภาคการผลิต การบริโภค การลงทุน และการท่องเที่ยว
ธนาคารเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยกระตุ้นและฟื้นฟูภาวะเศรษฐกิจของประเทศ
โดยยังคงดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องด้วยความระมัดระวัง
และให้ความสำคัญอย่างมากกับแผนการดำเนินงาน และการบริหารความเสี่ยง โดยสรุปดังนี้

1)  ธนาคารมีมาตรการบริหารความเสี่ยงกลยุทธ์ที่เป็นไปตามแนวทางการตรวจสอบของธนาคารแห่งประเทศไทย
    (ธปท.)
    และแนวทางการบริหารจัดการองค์กรด้านการบริหารความเสี่ยงของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ
    (สคร.) โดยมีการจัดทำนโยบายและคู่มือในการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
    และทบทวนเป็นประจำทุกปี

2)  กระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์ของธนาคารใช้หลักการดำเนินการให้สอดคล้องและครอบคลุมตามแนวทางของระบบประเมินคุณภาพรัฐวิสาหกิจ
    (State Enterprise Performance Appraisal: SEPA)
    มีการระบุขั้นตอนและผู้เกี่ยวข้อง รวมทั้งกรอบระยะเวลาที่ชัดเจน
    คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนกลยุทธ์ธนาคาร
    มีกระบวนการนำแผนกลยุทธ์ธนาคารไปสู่การปฏิบัติ
    และสื่อสารแผนกลยุทธ์ธนาคารให้ผู้บริหารทุกหน่วยงานได้ทราบโดยทั่วกัน

3)  แผนกลยุทธ์ธนาคารมีความเหมาะสมสอดคล้องกับสภาวะแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก
    โดยมุ่งเน้นการใช้ข้อมูลจริงและการวิเคราะห์เปรียบเทียบกับเป้าหมายธนาคารและคู่เทียบ
    มีการจัดทำ SWOT Analysis และนำมากำหนดเป็นกลยุทธ์ที่ส่งเสริมจุดแข็ง แก้ไขจุดอ่อน
    ช่วงชิงโอกาสทางธุรกิจเชิงบวก และป้องกันอุปสรรคจากแรงกดดันภายนอกเชิงลบ
    รวมกันเป็นกลยุทธ์ภาพรวมของธนาคารทั้งระยะสั้นและระยะยาวที่สนองตอบต่อ Statement
    of Direction (SOD) วิสัยทัศน์ พันธกิจ และค่านิยมหลักของธนาคาร

4)  มีกระบวนการติดตามผลการดำเนินงานเปรียบเทียบเป้าหมายเป็นระยะ
    และรายงานต่อผู้บริหาร เพื่อผลักดันกลยุทธ์ต่างๆให้บรรลุเป้าหมาย
    และมีการปรับเปลี่ยนแผนการดำเนินงานให้เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาวะที่เปลี่ยนแปลงไป

-   ความเสี่ยงจากทรัพย์สินรอการขาย

ในปี 2555 ทรัพย์สินรอการขายส่วนใหญ่เป็นประเภทที่ดินเปล่า นอกจากนี้ ยังมีทรัพย์ประเภทอื่น ๆ
อาทิ ทรัพย์เพื่ออยู่อาศัย ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง โรงแรม โรงงาน และทรัพย์เพื่อการพาณิชย์อื่น ๆ
เป็นต้น โดยได้มาจากการรับโอนทรัพย์ชำระหนี้ และการประมูลซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาด
เพื่อบริหารจัดการแก้ไขปัญหาสินเชื่อด้อยคุณภาพของธนาคารให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ธนาคาร ซึ่งการดำเนินการดังกล่าว
ทำให้ธนาคารสามารถลดปริมาณสินเชื่อด้อยคุณภาพได้เร็วขึ้น
และเปิดโอกาสในการสร้างรายได้จากการจำหน่ายทรัพย์สินรอการขาย

ความเสี่ยงหลักของทรัพย์สินรอการขาย ได้แก่
ความเสี่ยงจากการด้อยค่าหรือมูลค่าที่ลดลงของทรัพย์สิน
แสดงให้เห็นว่าทรัพย์สินมีมูลค่าต่ำลงหรือเสื่อมราคา
ซึ่งเกิดจากสภาพทรัพย์หรือสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น ความเสื่อมโทรมทางกายภาพ
ปัญหาน้ำท่วม ภัยธรรมชาติ ภาวะเศรษฐกิจ
การปรับลดของราคาอสังหาริมทรัพย์สะท้อนตามภาวะตลาดที่เป็นปัจจุบัน ข้อกฎหมาย ผังเมือง
เป็นต้น ที่มีผลกระทบต่อศักยภาพและมูลค่าทรัพย์ รวมทั้งระยะเวลาการถือครองทรัพย์นานขึ้น
ตลอดจนอาจทำให้ธนาคารต้องกันสำรองเพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้
ระดับความเสี่ยงขึ้นอยู่กับประเภทของทรัพย์ การเปลี่ยนแปลงของราคาตลาด
และระยะเวลาการถือครอง โดยเฉพาะทรัพย์ที่เป็นสิ่งปลูกสร้างโอกาสเกิดการด้อยค่ามากกว่า
อย่างไรก็ดี ธนาคารได้พยายามบริหารความเสี่ยงด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพ คุณภาพ
และประสิทธิผลการบริหารจัดการทรัพย์สิน
เพื่อให้การลดทรัพย์สินรอการขายสำเร็จตามเป้าหมายสอดคล้องกับสถานการณ์ นอกจากนี้
ยังจัดให้มีหน่วยงานรับผิดชอบในการดูแลรักษาทรัพย์ให้อยู่ในสภาพที่ดีพร้อมขาย
ส่งผลให้สามารถขายทรัพย์สินรอการขายได้เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้
ธนาคารมีการกันเงินสำรองสำหรับการด้อยค่าของทรัพย์สินรอการขายเพียงพอตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

-   ความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจ

ในปี 2555 ปัจจัยเสี่ยงด้านเศรษฐกิจโดยรวม
นับว่าค่อนข้างเอื้ออำนวยต่อการดำเนินธุรกิจของธนาคาร เนื่องจาก
เศรษฐกิจไทยขยายตัวดีเกินคาดถึงร้อยละ 6.4 ฟื้นตัวขึ้นจากร้อยละ 0.1
ในปีก่อนที่ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์มหาอุทกภัยครั้งรุนแรง
โดยปัจจัยบวกที่ทำให้เศรษฐกิจไทยกลับมาเร่งตัวขึ้น นอกเหนือจากผลของฐานต่ำในปีก่อนแล้ว
(Base effect) คือ การเร่งใช้จ่ายในช่วงครึ่งปีแรกเพื่อซ่อมแซม ต่อเติมที่อยู่อาศัย
และชดเชยการบริโภคที่หายไป
ทั้งยังมีปัจจัยสนับสนุนด้านรายได้ประชาชนที่ขยับขึ้นตามการปรับค่าจ้างขั้นต่ำ
การปรับเงินเดือนข้าราชการและพนักงานรัฐวิสาหกิจ การดำเนินมาตรการลดค่าครองชีพ (น้ำ-ไฟ
รถเมล์-รถไฟฟรี) การแทรกแซงราคาสินค้าเกษตร
และการลดการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตเพื่อควบคุมราคาน้ำมันดีเซล
รวมทั้งมาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายที่สำคัญ อาทิ นโยบายคืนภาษีสำหรับรถยนต์คันแรก
และมาตรการบ้านหลังแรก เช่นเดียวกับการลงทุนโดยรวมที่เร่งตัวสูงถึงร้อยละ 13.7
ตามการลงทุนในเครื่องจักรและการก่อสร้างเพื่อฟื้นฟูความเสียหายจากปัญหาอุทกภัย
รวมถึงการลงทุนใหม่ที่เพิ่มขึ้นเพื่อรองรับ AEC สะท้อนจากยอดการขอรับการส่งเสริมการลงทุนกับ
BOI ที่สูงกว่าเป้าหมาย
และแรงกระตุ้นจากการลงทุนภาครัฐที่เพิ่มขึ้นจากการเบิกจ่ายตามงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2555
และเม็ดเงินจากแผนบริหารจัดการน้ำ ที่เริ่มมีการเบิกจ่ายบางส่วนในปีนี้
ตลอดจนการดำเนินนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายที่เอื้อต่อการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ เช่น
การลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในไตรมาสสุดท้าย
และมาตรการปล่อยสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ(Soft Loan) เป็นต้น
ปัจจัยดังกล่าวล้วนมีส่วนสำคัญที่ทำให้สินเชื่อของธนาคารยังคงขยายตัวสูง

อย่างไรก็ตาม ธนาคารยังคงติดตามและบริหารความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิด
ทั้งความคืบหน้าของเศรษฐกิจในกลุ่มยุโรป สหรัฐฯ ตลอดจนผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย