การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(1) ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

ผลิตภัณฑ์ของบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) สามารถจำแนกได้เป็น 4 ประเภท ดังนี้

-   น้ำมันถั่วเหลือง
    คือน้ำมันพืชที่ผ่านกระบวนการสกัดน้ำมันดิบจากเมล็ดถั่วเหลืองแล้วเข้าสู่กระบวนการกลั่นด้วยระบบไอน้ำแรงดันสูงเพื่อให้ได้น้ำมันบริสุทธิ์ออกมา
    โดยน้ำมันพืชของบริษัทฯ ผลิตจากเมล็ดถั่วเหลือง 100%
    คุณสมบัติของน้ำมันถั่วเหลืองจะมีปริมาณกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงกว่าน้ำมันพืชที่ผลิตจากเมล็ดพืชหลายๆ
    ชนิดเช่นน้ำมันปาล์มหรือน้ำมันรำข้าว
    ซึ่งการบริโภคน้ำมันที่มีปริมาณกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงจะมีผลดีต่อสุขภาพมากกว่าการบริโภคน้ำมันที่มีปริมาณกรดไขมันไม่อิ่มตัวต่ำ
    นอกจากนี้ในกระบวนการผลิตใช้วิธีเติมไนโตรเจนเพื่อรักษาสภาพน้ำมันให้คงเดิม
    แทนการใส่สารกันหืน เพื่อให้ปลอดภัยกับผู้บริโภค

ผลิตภัณฑ์น้ำมันถั่วเหลืองของบริษัทฯสามารถแบ่งตามลักษณะช่องทางการจัดจำหน่ายเป็น 2 ประเภท
ดังนี้

-   น้ำมันถั่วเหลืองบรรจุขวด ภายใต้ชื่อ “องุ่น” สำหรับตลาดผู้บริโภค

-   น้ำมันถั่วเหลือง เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร เช่น อุตสาหกรรมปลากระป๋อง
    น้ำพริกเผา และมายองเนส

-   กากถั่วเหลือง คือเนื้อถั่วเหลืองที่ได้ออกมาหลังจากผ่านกระบวนการสกัดถั่วเหลือง
    เพื่อผลิตน้ำมันซึ่งไม่มีส่วนของไขมันปนอยู่
    โดยผลิตภัณฑ์ดังกล่าวใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารสัตว์ ผลิตภัณฑ์กากถั่วเหลืองของบริษัทฯ
    ถูกจำหน่ายภายใต้ชื่อ “ทีวีโอ ไฮโพรมีล”
    ซึ่งเป็นชื่อที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ว่าเป็นกากถั่วเหลืองที่มีคุณภาพสูงได้มาตราฐาน
    และมีความสดใหม่เนื่องจากมีการขายสินค้าชนิดนี้เป็นไปด้วยความรวดเร็ว
    จึงไม่มีสินค้าค้างสต็อค

-   ฟูลแฟตซอย (ถั่วเหลืองอบสุกไขมันเต็ม)
    คือเนื้อถั่วเหลืองที่ผ่านกระบวนบีบอัดจนมีความร้อนสูงโดยไม่ได้สกัดเอาน้ำมันออก
    ผลิตภัณฑ์นี้ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารสำหรับเลี้ยงสัตว์ระยะเล็ก
    เนื่องจากสัตว์ระยะดังกล่าวต้องการไขมันในการเจริญเติบโตจึงต้องเลี้ยงด้วยถั่วเหลืองทั้งเมล็ด
    ปัจจุบันบริษัทฯจำหน่ายสินค้าดังกล่าวภายใต้ชื่อ “ทีวีโอ ฟูลแฟตซอย”

-   เลซิติน เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้ (By Product)
    จากกระบวนการสกัดน้ำมันพืชมีลักษณะเป็นยางเหนียวสีน้ำตาล
    ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารกุ้ง

การตลาดและภาวะการแข่งขัน

นโยบายและลักษณะการตลาด

กลยุทธ์การแข่งขัน

เพื่อการเป็นผู้นำด้านการผลิตและจำหน่ายน้ำมันถั่วเหลือง, กากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย บริษัทฯ
วางแผนกลยุทธ์ทางการแข่งขัน ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้

1.  บริษัทฯ จะเน้นผลิตสินค้าที่มีคุณค่าทางโภชนาการ โดยคำนึงถึงประโยชน์ต่อร่างกาย
    เนื่องจากน้ำมันถั่วเหลืองมีกรดไลโนลิอิคสูงที่สุดในบรรดาน้ำมันพืชที่มีอยู่ในตลาด
    ซึ่งกรดดังกล่าวมีผลให้ไม่ทำให้เกิดโคเลสเตอรอล
    นอกจากนี้ยังมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงซึ่งมีผลดีต่อร่างกายและหัวใจอีกด้วย

2.  บริษัทฯ จะเน้นผลิตสินค้าพรีเมียมที่มีคุณภาพสูง
    โดยใช้เครื่องจักรที่มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพสูง
    ดังนั้นผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯจึงเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภค

3.  บริษัทฯ จะมุ่งมั่นสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวที่ดีต่อลูกค้า
    โดยการจัดให้มีเจ้าหน้าที่การตลาดและการขายรับผิดชอบดูแลลูกค้าอย่างใกล้ชิด
    เพื่อเป็นที่เชื่อใจและยอมรับต่อลูกค้า

4.  บริษัทฯ จะมุ่งพัฒนามาตรฐานคุณภาพสินค้าอย่างต่อเนื่อง
    รวมทั้งพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตและเทคโนโลยีตามความต้องการของตลาด
    เพื่อผลิตสินค้าที่มีคุณภาพตามความต้องการของตลาดโดยมีต้นทุนที่แข่งขันได้

5.  บริษัทฯ มีนโยบายที่จะบริการและส่งมอบสินค้าให้รวดเร็วและตรงต่อเวลา
    โดยสินค้าต้องมีความใหม่และสด เนื่องจากบริษัทฯมีการขายสินค้าออกอย่างรวดเร็ว
    จึงไม่มีสินค้าคงค้างสต็อค

  ลักษณะลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

กลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทฯสามารถแบ่งตามผลิตภัณฑ์ได้ดังนี้

-   กากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย – ผู้ประกอบการโรงงานผลิตอาหารสัตว์และกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์

-   น้ำมันบริโภคตรา “องุ่น” – กลุ่มผู้บริโภคทั่วไปและกลุ่มที่ใส่ใจในสุขภาพเป็นพิเศษ

-   น้ำมันอุตสาหกรรม – กลุ่มอุตสาหกรรมอาหารกระป๋อง อุตสาหกรรมสี และอุตสาหกรรมอื่นๆ

การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

-   การจำหน่ายน้ำมันบริโภคบรรจุขวดตรา “องุ่น” จะขายผ่านตัวแทนจำหน่ายคือ บริษัท เชียร์
    (ประเทศไทย) จำกัด โดยที่สินค้าจะถูกขายต่อผ่าน 5 ช่องทางใหญ่ๆ คือร้านค้าส่ง,
    ดิสเคาต์สโตร์ (Discount Store), ร้านค้าปลีก, ร้านสะดวกซื้อ และ ซุปเปอร์มาเก็ต

-   การจำหน่ายกากถั่วเหลือง, ฟูลแฟตซอยและน้ำมันถั่วเหลืองอุตสาหกรรม บริษัทฯ
    จะขายตรงให้กับผู้ประกอบการ

มูลค่าการจำหน่ายของบริษัทฯส่วนใหญ่จะเป็นในประเทศโดยมีสัดส่วนเท่ากับ 98%
ของยอดการจำหน่ายทั้งหมดส่วนอีก 2%
ที่จำหน่ายไปยังต่างประเทศซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นประเทศเพื่อนบ้าน เช่น สิงคโปร์, มาเลเซีย
และเมียนม่าร์ โดยบริษัทฯจะขายตรงสำหรับการส่งออกทั้งหมด

(1) ภาวะอุตสาหกรรมและการแข่งขัน

 ในปี 2543 อุตสาหกรรมการผลิตกากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย (ถั่วเหลืองอบสุกไขมันเต็ม) มีการขยายตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 10% เป็นผลมาจากความต้องการใช้ผลิตภัณฑ์ทั้ง 2 ชนิดในการเลี้ยงสัตว์เพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากคุณภาพของกากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอยที่ผลิตในประเทศจะดีกว่ากากถั่วเหลืองนำเข้า ช่วยให้การเลี้ยงสัตว์ โดยเฉพาะการเลี้ยงไก่และสุกรมีประสิทธิภาพดีขึ้น ลดการสูญเสียและช่วยให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น ปัจจุบันกากถั่วเหลืองที่ผลิตในประเทศมีส่วนแบ่งตลาดประมาณ 40% ของความต้องการรวมของประเทศ ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นปีละ 2 ล้านตัน ส่วนฟูลแฟตซอย ในปี 2543 มีความต้องการรวม 420,000 ตัน อย่างไรก็ดี แม้ภาพรวมของอุตสาหกรรมยังมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่องก็ตาม แต่ก็ยังมีผู้ผลิตบางรายยังมีปัญหาในการประกอบการอยู่บ้าง อันเนื่องมาจากปัญหาสภาพคล่องที่ยังไม่คลี่คลายนับจากเกิดวิกฤตเมื่อปี 2540 และความไม่สามารถปรับปรุงคุณภาพและผลิตสินค้าใหม่เพื่อหารายได้มาชดเชยรายได้จากการขายน้ำมันที่ลดลงได้อย่างทันการ ผลการดำเนินงานของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมนี้จึงยังคงมีความแตกต่างกันมาก

แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขันในอนาคต

 ความต้องการใช้กากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย จะยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่องในปี 2544 ตามการขยายตัวของอุตสาหกรรมของการเลี้ยงสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเลี้ยงไก่ ซึ่งคาดว่าจะมีการขยายตัวอย่างมากจากการส่งออกที่เพิ่มขึ้น อันเนื่องจากผู้บริโภคในหลายประเทศโดยเฉพาะยุโรป เลิกการบริโภคเนื้อวัว เนื้อแพะ และเนื้อแกะ จากปัญหาความกลัวโรควัวบ้า ซึ่งตรวจพบในเนื้อวัวของหลายประเทศในยุโรป และหันมาสั่งเนื้อไก่จากประเทศไทย นอกจากนั้น การห้ามนำเข้าเศษเนื้อป่นกระดูกป่น และห้ามใช้ผสมอาหารสัตว์ ตามประกาศของคณะกรรมการอาหารและยา นับตั้งแต่ 1 มกราคม 2544 ที่ผ่านมา ก็จะทำให้ความต้องการใช้โปรตีนจากพืช เช่น กากถั่วเหลือง และ ฟูลแฟตซอย ยิ่งเพิ่มมากขึ้น คาดว่าตลาดโดยรวมในปี 2544 จะโตขึ้นอีก 10-12%

ภาวะการแข่งขันในปี 2544 ของอุตสาหกรรมการผลิตกากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย
คาดว่าการแข่งขันกัน ภายในประเทศระหว่างผู้ประกอบการกันเองคงมีไม่มาก
เนื่องจากในปลายสมัยของรัฐบาลชุดก่อน คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2544
ให้เปิดตลาดนำเข้าถั่วเหลือง เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตของอุตสาหกรรมต่าง ๆ ในปี 2544
เพียงแค่ 1.2 ล้านตัน ทั้ง ๆ ที่คณะกรรมการนโยบายถั่วเหลืองและพืชน้ำมันอื่น ได้มีมติเมื่อวันที่ 13
ธันวาคม 2543 เห็นควรให้ใช้นโยบายเดิม คือ เปิดตลาดให้นำเข้าถั่วเหลืองอย่างเสรี
แต่มีเงื่อนไขให้ผู้นำเข้าถั่วเหลือง ต้องรับซื้อถั่วเหลืองจากเกษตรกรในประเทศทั้งหมด
เช่นเดียวกับที่ปฏิบัติมาตั้งแต่ปี 2540-2543 การจำกัดปริมาณนำเข้าถั่วเหลือง ดังกล่าวนี้
ไม่เพียงแต่ทำให้การแข่งขันในตลาดภายในประเทศมีไม่มากและไม่เป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค
แต่ยังทำให้เป็นอุปสรรคต่อการวางแผนการผลิต
และการขยายกำลังการผลิตของอุตสาหกรรมในประเทศที่ต้องใช้ถั่วเหลืองเป็นวัตถุดิบ
โดยเฉพาะในส่วนของการผลิตเพื่อการส่งออก เช่น
การผลิตกากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอยที่ใช้เลี้ยงไก่เนื้อเพื่อการส่งออก
การผลิตน้ำมันถั่วเหลืองเพื่อส่งออก และใช้ในอุตสาหกรรมปลาทูน่ากระป๋องเพื่อส่งออก และอื่น ๆ
การเพิ่มการผลิตเพื่อสนองความต้องการสำหรับการส่งออกไม่สามารถกระทำได้
เนื่องจากถั่วเหลืองมีจำกัด และผลผลิตถั่วเหลืองในประเทศก็ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ทั้ง ๆ
ที่ยังมีความต้องการจากต่างประเทศ ในสินค้าดังกล่าวเพิ่มขึ้นทุกปี
การจำกัดปริมาณการนำเข้าถั่วเหลือง 1.2 ล้านตัน
นอกจากทำให้เสียโอกาสในการขยายการส่งออกของสินค้าต่าง ๆ แล้ว
ยังทำให้เสียโอกาสในการสร้างมูลค่าเพิ่ม ของอุตสาหกรรมต่าง ๆ
ในประเทศที่ต้องใช้ถั่วเหลืองเป็นวัตถุดิบ
และยังทำให้ความสามารถในการการแข่งขันภายในประเทศลดลงด้วย
อันเนื่องมาจากไม่สามารถใช้กำลังการผลิตได้อย่างเต็มที่
คาดว่านโยบายการเปิดตลาดให้นำเข้าถั่วเหลืองอย่างจำกัดปริมาณคงได้รับการทบทวนจากรัฐบาลชุดปัจจุบัน

กลยุทธการแข่งขันของกากถั่วเหลืองและฟูลแฟตซอย

 1. พัฒนาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้แตกต่างจากคู่แข่งอยู่เสมอ

 2. มีสินค้าพร้อมให้บริการแก่ลูกค้าตลอดเวลา ลูกค้าไม่ต้องสต็อคสินค้า

 3. รักษาคุณภาพสินค้าอยู่ในมาตรฐานอย่างสม่ำเสมอ

น้ำมันพืชบริโภคบรรจุขวดที่ใช้กันในประเทศส่วนใหญ่จะเป็นน้ำมันปาล์มและน้ำมันถั่วเหลืองโดยที่น้ำมันถั่วเหลืองมีส่วนแบ่งการตลาดเป็นอันดับสองรองจากน้ำมันปาล์ม
ถึงแม้ว่าในปัจจุบันน้ำมันปาล์มจะมีส่วนแบ่งตลาดที่สูงกว่าน้ำมันถั่วเหลืองจากสาเหตุหลักด้านราคาที่ถูกกว่า
แต่แนวโน้มในอนาคตหากผู้บริโภคหันมาใส่ใจด้านคุณค่าทางโภชนาการมากขึ้นจะส่งผลให้ผู้บริโภคหันมาใช้น้ำมันถั่วเหลืองมากขึ้น

ปัจจุบันมีผู้ผลิตน้ำมันถั่วเหลืองในประเทศ จำนวน 9 ราย กำลังการผลิตรวมประมาณ 1.3
ล้านตันถั่วเหลืองต่อปี ซึ่งเป็นกำลังการผลิตที่สูงที่สุดในกลุ่มประเทศอาเซียน
โดยอันดับสองรองลงมาคือ มาเลเซีย ที่ 400,000 ตันต่อปี และอันดับ 3 คือฟิลิปปินส์ ที่ 300,000
ตันต่อปี

(2) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(1) บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) มีสำนักงานใหญ่ และโรงงาน 3 แห่ง ดังต่อไปนี้

  อาคารสำนักงานใหญ่ 149 ถนนรัชดาภิเษก (ท่าพระ-ตากสิน) บุคคโล ธนบุรี กรุงเทพฯ 10600

  โรงงานที่ 1 101/2 ต. ขุนแก้ว อ. นครชัยศรี นครปฐม

  โรงงานที่ 2 36 หมู่ 3 ต.ขุนแก้ว อ.นครชัยศรี นครปฐม

  โรงงานที่ 3 81/7 หมู่ 1 ถ.สาย 8 ต.ไทยาวาส อ.นครชัยศรี นครปฐม

  กำลังการผลิตรวม 2,000 ตัน/วัน

การจัดหาวัตถุดิบ สภาพปัญหาเกี่ยวกับวัตถุดิบ

วัตถุดิบหลักของบริษัทฯ คือ เมล็ดถั่วเหลือง
ซึ่งในปัจจุบันการผลิตเมล็ดถั่วเหลืองในประเทศยังไม่เพียงพอต่อความต้องการ
บริษัทฯจึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ สัดส่วนการนำเข้าจากต่างประเทศคิดเป็นประมาณร้อยละ 80
ของปริมาณวัตถุดิบรวมที่ใช้ โดยบริษัทฯนำเข้าจากประเทศสหรัฐอเมริกา บราซิล และอาร์เจนตินา
โดยราคาจะอิงกับราคาตลาดโลกและไม่มีภาษีนำเข้า สำหรับอีกร้อยละ 20 บริษัทฯ
ได้ซื้อจากเกษตรกร/พ่อค้าคนกลางภายในประเทศ ซึ่งแหล่งเพาะปลูกที่สำคัญของประเทศอยู่ที่จังหวัด
สุโขทัย กำแพงเพชร อุตรดิตถ์ เพชรบูรณ์และเชียงใหม่ เป็นต้น
นอกจากนี้รัฐบาลได้มีการกำหนดเงื่อนไขให้ผู้นำเข้าต้องรับซื้อเมล็ดถั่วเหลืองในประเทศทั้งหมดในราคาประกันในสัดส่วนตามปริมาณนำเข้าระหว่างผู้นำเข้าทั้งหมด
ซึ่งราคาประกันจะถูกกำหนดโดยคณะกรรมการนโยบายถั่วเหลือง

เมล็ดถั่วเหลืองเป็นสินค้าเกษตรที่มีการผลิตมากกว่าความต้องการทุกปีและมีการซื้อขายอย่างกว้างขวางในตลาดโลก
อีกทั้งไม่เคยปรากฏว่ามีปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ บริษัทฯจะสั่งซื้อวัตถุดิบล่วงหน้าเป็นเวลาประมาณ
3-6 เดือน ในช่วงระหว่างฤดูเก็บเกี่ยว เมื่อระดับราคาอยู่ในช่วงต่ำมากๆ
นอกจากนี้เนื่องจากราคาวัตถุดิบอยู่ในรูปของเงินดอลล่าร์สหรัฐ
ดังนั้นเพื่อลดความเสี่ยงเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน บริษัทฯ
จึงใช้นโยบายซื้อสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (forward contract) ควบคู่ด้วย

โดยปกติในส่วนการนำเข้าบริษัทฯ
จะจัดซื้อเมล็ดถั่วเหลืองจากหลายแหล่งและจะจัดซื้อจากผู้ที่เสนอเงื่อนไขที่ดีที่สุด
โดยได้กระจายความเสี่ยงด้วยการซื้อวัตถุดิบจากหลายรายด้วยกัน และในปี 2543
บริษัทฯไม่ได้มีภาระผูกพันหรือมีนโยบายที่จะต้องซื้อจากผู้จำหน่ายรายใดรายหนึ่งเป็นการเฉพาะ
แม้ว่าในปี 2543 บริษัทฯจัดซื้อวัตถุดิบจากผู้จำหน่ายรายหนึ่งเกิน 50%
ของยอดการซื้อวัตถุดิบก็ตามแต่ หากต้องสูญเสียผู้จำหน่ายรายนี้ก็ไม่ส่งผลกระทบใดๆ
เพราะเป็นตลาดที่มีผู้จำหน่ายมากรายและเป็นสินค้าชนิดเดียวกัน

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ขบวนการผลิตของบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน)
ได้ออกแบบระบบให้คำนึงถึงผลกระทบของสิ่งแวดล้อมเป็นนัยยะสำคัญ
โดยการออกแบบจะเลือกเทคโนโลยีที่มีของเสียเกิดขึ้นน้อยที่สุด
และได้จัดระบบบำบัดของเสียเป็นแบบปิด Close System คือ
จะไม่มีของเสียออกนอกระบบการทำงานไปสู่ที่สาธารณะ
ทั้งนี้ได้รับการยืนยันจากผลการตรวจประจำปีของหน่วยงานรัฐบาลที่มีหน้าที่ควบคุมมาโดยตลอด

ในปี 2543 ที่ผ่าน บริษัทฯได้รับการรับรองระบบการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ISO 14001
ไปเรียบร้อยแล้ว และได้ดำเนินการตามนโยบายสิ่งแวดล้อมที่ได้มีไว้อย่างเคร่งครัด