1. ปัจจัยความเสี่ยง

เพื่อให้มีระบบการบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจอย่างมีประสิทธิผล บริษัทได้จัดให้มีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ( Risk Management Committee) เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2548 ซึ่งมีประธานกรรมการบริหารของบริษัทฯ เป็นประธานคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง และมีผู้บริหารระดับสูงจากสายงานต่างๆที่มีความสำคัญต่อบริษัทร่วมเป็นกรรมการ โดยคณะกรรมการมีหน้าที่ความรับผิดชอบในการกำหนดหลักเกณฑ์ นโยบาย กรอบแนวทางการบริหารความเสี่ยงของบริษัทให้มีความเหมาะสม วิเคราะห์ ประเมินความเสี่ยงต่างๆ มอบหมายและติดตามเพื่อให้มีการจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ รวมทั้งสนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยงานต่างๆมีการบริหารความเสี่ยงและควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเองอย่างเป็นระบบ 

ในปี 2548 ที่ผ่านมา คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงมีการประชุมเป็นประจำทุกไตรมาส เป็นจำนวน 3 ครั้ง โดยพิจารณาเกี่ยวกับ การบริหารความเสี่ยงระดับองค์กร โดยมีการแจกแจงความเสี่ยงและกำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยง มอบหมายผู้รับผิดชอบเพื่อดำเนินการ รวมทั้งในทุกไตรมาสได้นำเสนอผลการบริหารความเสี่ยงให้คณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทาน และ รายงานให้คณะกรรมการบริษัทและคณะกรรมการบริหารได้รับทราบ ซึ่งสรุปความเสี่ยงได้ดังต่อไปนี้ 

1.1 ความเสี่ยงทางด้านสถานการณ์การตลาดและการแข่งขัน

การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการใช้ชีวิตของผู้บริโภค (Customer Lifestyle Change)

รูปแบบการใช้ชีวิตของผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาตามสภาพเศรษฐกิจและสภาพแวดล้อม
เช่น ความก้าวหน้าของระบบขนส่งมวลชน, การขยายตัวของชุมชนเมือง,
การขยายตัวทางพาณิชยกรรม
ประกอบกับการแข่งขันในอุตสาหกรรมโทรศัพท์มือถือที่มากขึ้นทำให้ความคาดหวังของลูกค้าสูงขึ้น
จึงทำให้ความต้องการสินค้าและบริการมีการเปลี่ยนแปลง
เอไอเอสมีความพร้อมที่จะนำเสนอสินค้าและบริการที่หลากหลายให้เหมาะกับความต้องการของทุกรูปแบบการดำเนินชีวิต
เอไอเอสได้ลงทุนด้านฐานข้อมูลลูกค้า โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ,
การทำวิจัยเชิงลึกเพื่อเข้าถึงพฤติกรรมและความต้องการของลูกค้า
ตลอดจนได้พัฒนาสินค้าที่มีนวัตกรรมใหม่ๆ (Innovative Product) อย่างต่อเนื่อง
เพื่อมอบบริการที่สร้างคุณภาพชีวิตที่ดีและสอดคล้องกับความต้องการของลูกค้า
เอไอเอสมองความต้องการที่หลากหลายของลูกค้าเป็นโอกาสทางธุรกิจ
โดยจะหลอมรวมสินค้าและบริการจากหลากหลายภาคอุตสาหกรรมเพื่อสร้างธุรกิจต่อเนื่อง
ซึ่งจะทำให้เอไอเอสและพันธมิตรทางธุรกิจได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการใช้ชีวิตของลูกค้าที่ไม่หยุดนิ่งและหลากหลาย

การแข่งขันด้านราคา (Price Competition )

การใช้กลยุทธ์ด้านราคา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ยังไม่มีการใช้ค่าเชื่อมโยงเครือข่าย
(Interconnection Charge) จะส่งผลกระทบต่อภาพรวมอุตสาหกรรม เช่น
คุณภาพการให้บริการโดยเฉพาะในด้านสัญญาณ
รายได้อาจจะไม่คุ้มกับการลงทุนด้านเครือข่ายและอาจส่งผลต่อต้นทุนการดำเนินงานหากมีการคิดค่าเชื่อมโยงเครือข่าย
เนื่องจากการจ่ายค่าเชื่อมโยงเครือข่ายสูงกว่ารายได้ที่ได้รับ
เอไอเอสพยายามที่จะหลีกเลี่ยงการใช้กลยุทธ์ในการแข่งขันทางด้านราคาแต่เพียงอย่างเดียว
และให้ความสำคัญกับคุณภาพและความหลากหลายในการให้บริการซึ่งตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้า
ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพสัญญาณ บริการหลังการขาย (Service Operation) และบริการใหม่ๆ
(Service & Application) ตลอดจนรูปแบบค่าบริการ โดยเฉพาะ Innovative tariff
ที่สามารถตอบพฤติกรรมการใช้โทรศัพท์ของลูกค้ารวมถึงรองรับโครงสร้างต้นทุนในด้านต่างๆ
โดยอยู่บนพื้นฐานของความสมดุลระหว่างต้นทุนการลงทุนกับรายได้ที่ได้รับและค่าเชื่อมโยงเครือข่ายหากมีการนำมาใช้

เทคโนโลยีทดแทน (Substituted Product)

เทคโนโลยีทดแทนประกอบด้วย VoIP WiFi และ WiMAX สำหรับ VoIP
เป็นบริการโทรศัพท์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต สามารถให้บริการ ภาพ
เสียงและข้อมูลแบบเบ็ดเสร็จและมีความเป็นไปได้ที่ VoIP จะแทนที่การให้บริการโทรศัพท์พื้นฐาน
ด้านเทคโนโลยี WiFi และ WiMAX เป็นเทคโนโลยีไร้สายความเร็วสูง โดย WiFi ครอบคลุมพื้นที่
100 เมตร ขณะที่ WiMaxสามารถครอบคลุมพื้นที่ได้ถึง 50 กิโลเมตร ซึ่งทั้ง 2
เทคโนโลยีน่าจะส่งผลกระทบกับลูกค้าองค์กรมากกว่าลูกค้าทั่วไป เนื่องจากต้นทุนที่ยังค่อนข้างสูง
รวมถึงยังขาดความสะดวกโดยเฉพาะในด้าน Mobility ซึ่งเป็นจุดเด่นของโทรศัพท์มือถือ
ดังนั้นผลกระทบโดยตรงน่าจะเกิดกับโทรศัพท์พื้นฐาน (Fixed Line) มากกว่า
เอไอเอสได้เตรียมพร้อมที่จะเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงดังกล่าว โดยทำการพัฒนาโซลูชั่นอัจฉริยะ (Smart
Solution) ใหม่ๆ และหลอมรวมรูปแบบของผลิตภัณฑ์และบริการจากทุกอุตสาหกรรม (Industry
Convergence) เข้าด้วยกัน เพื่อสามารถตอบสนองความต้องการที่หลากหลาย (Multi
Purpose) มากกว่าการให้บริการโทรเข้าออกแต่เพียงอย่างเดียว
ตลอดจนคัดสรรโซลูชั่นที่เหมาะกับแต่ละอุตสาหกรรม
ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจและสร้างบริการที่มีมูลค่าเพิ่ม (Value added
service) ที่แตกต่างจากสินค้าทดแทนที่เกิดขึ้น
เอไอเอสจะเฝ้าติดตามสภาวะการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างใกล้ชิดเพื่อประเมินสถานกรณ์ได้อย่างแม่นยำและสามารถวางกลยุทธ์ที่เหมาะสม
โดยมีเป้าหมายหลักที่การเสริมสร้างมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้น

1.2 ความเสี่ยงทางด้านการลงทุนในเทคโนโลยี 2G และ 3G

เนื่องจากในปัจจุบัน
การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีในระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่กำลังมีการเปลี่ยนแปลงไปสู่การสื่อสารข้อมูลความเร็วสูงและการสื่อสารข้อมูลแบบมัลติมีเดีย
จากเทคโนโลยี 2G ไปสู่เทคโนโลยี 3G
ซึ่งอาจมีความเสี่ยงที่เกิดขึ้นกับบริษัทอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี

บริษัทเล็งเห็นถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น จึงได้กำหนดมาตรการรองรับความเสี่ยงดังกล่าวโดย
ในกรณีการรักษาสมดุลระหว่างการลงทุนในเทคโนโลยี 2G และ 3G นั้น
บริษัทใช้ข้อมูลทางสถิติในการพิจารณาระดับคุณภาพของการให้บริการของระบบเครือข่าย
เพื่อมุ่งรักษาคุณภาพเครือข่ายและเป็นข้อมูลในการพิจารณาตัดสินใจที่จะลงทุนในเครือข่าย 2G
ซึ่งทำให้ลูกค้าเกิดความพึงพอใจตลอดเวลา
รวมถึงการมองหาตลาดใหม่ๆในกลุ่มลูกค้าที่ยังไม่มีการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่

สำหรับเทคโนโลยี 3G บริษัทได้มีการเตรียมความพร้อมทางด้านบุคลากร และเทคโนโลยี
โดยจัดให้มี 3G Project Team และสร้างโปรแกรม competency ด้านเทคโนโลยี 3G
สำหรับบุคลากรของบริษัททั้งหมดเพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจทางด้านธุรกิจ ทางด้านเทคนิค
และอุปกรณ์เครือข่ายต่าง ๆ รวมถึง การสร้างช่องทางหรือเครื่องมือต่างๆ
ที่พนักงานสามารถเรียนรู้ได้ ( Learning Tools )
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมของบุคลากรและเทคนิคต่าง ๆ
ซึ่งเมื่อเวลามาถึงบริษัทจะสามารถให้บริการดังกล่าวกับลูกค้าได้เป็นอย่างดี

1.3 ความเสี่ยงทางด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล

บริษัทมุ่งเน้นให้พนักงานของบริษัทสามารถรองรับการขยายตัวในอนาคตได้และหากกรณีเมื่อมีการปรับเปลี่ยนบุคลากรในตำแหน่งที่มีความสำคัญ
บริษัทสามารถมีผู้ทดแทนตำแหน่งงานนั้นได้

บริษัทเล็งเห็นถึงความจำเป็นและความสำคัญในการเตรียมความพร้อมของบุคลากรในตำแหน่งที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของบริษัท
จึงได้เตรียมแนวทางไว้ดังนี้

  1. แผนการสร้างผู้บริหารในอนาคตที่จะมาสืบทอดตำแหน่งแทน
  ซึ่งเป็นการสร้างแผนพัฒนาบุคลากรในระดับบริหารเพื่อให้มีความรู้ความสามารถอย่างต่อเนื่อง
  อันจะทำให้การดำเนินงานของบริษัทในอนาคตเป็นไปอย่างราบรื่น

  2. แผนการพัฒนาความรู้ความสามารถของบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
  การสร้างโปรแกรมรองรับการก้าวหน้าในอาชีพงาน
  โครงการกระจายการฝึกอบรมไปยังพนักงานทุกระดับอย่างทั่วถึงและต่อเนื่อง
  มีการคัดสรรหลักสูตรการฝึกอบรมที่ตรงกับความต้องการของบุคลากรทุกระดับ และโครงการ
  Talent Development Program ในการเตรียมบุคลากรที่มีศักยภาพเพื่อนำ
  AISไปสู่ความสำเร็จในระยะยาว
  และเปิดโอกาสให้พนักงานมีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์กันทั้งในด้านที่เป็นเรื่องของความสำเร็จและข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้น
  เพื่อสร้างให้เกิดองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization)
  และเป็นการสร้างเสริมให้เกิดวัฒนธรรมองค์กรที่มีการถ่ายทอด ความรู้
  ความสามารถจากบุคคลรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไป

1.4 ความเสี่ยงทางด้านกฎหมาย ข้อบังคับ และนโยบาย

คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ( กทช.)
ได้ออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมให้แก่ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) และ บริษัท กสท
โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) ในฐานะที่บริษัทเป็นผู้ประกอบการภายใต้สัญญาร่วมการงานของบริษัท
ทีโอที จำกัด (มหาชน) บริษัทยังคงมีสิทธิดำเนินธุรกิจตามสัญญาดังกล่าว จนกระทั่งสิ้นสุดสัญญา

ใน ปี 2548 กทช. ได้มีการออกหลักการและแนวทางเกี่ยวกับ ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต
ค่าธรรมเนียมเลขหมาย ค่าบริการประโยชน์เพื่อสาธารณะ(USO) โดยผู้ที่ได้รับใบอนุญาตจาก กทช.
เป็นผู้จ่าย ซึ่งค่าธรรมเนียมดังกล่าวไม่ส่งผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายของบริษัท เนื่องจาก บริษัท ทีโอที
จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ที่ได้รับใบอนุญาตและมีหน้าที่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายดังกล่าว
โดยบริษัทยังคงจ่ายผลตอบแทนให้แก่ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)
ตามข้อกำหนดในสัญญาร่วมการงาน

ค่าธรรมเนียมการใช้โครงข่าย ( Interconnection Fee) นั้น ยังไม่มีความชัดเจนจาก กทช.
ซึ่งหากมีการนำหลักเกณฑ์ดังกล่าวมาใช้จะมีผลกระทบต่อบริษัทอยู่ในระดับต่ำ
เนื่องจากบริษัทมีสัดส่วนของผู้ที่ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศเป็นอัตราสูงสุด คือ
บริษัทมีฐานลูกค้าทั้งสิ้นประมาณ 16 ล้านราย
ดังนั้นบริษัทมีโอกาสที่จะได้รับรายได้ค่าธรรมเนียมการใช้โครงข่ายจากลูกค้าของ Operator
รายอื่นมากกว่า

นอกจากนี้ เพี่อรองรับนโยบายการเปิดเสรีโทรคมนาคมในอนาคต บริษัทได้มีการจัดตั้ง 3
บริษัทในเครือ คือ บริษัท เอไอเอส ไวร์เลส คอมมิวนิเคชั่น เน็ทเวอร์ค จำกัด บริษัท เอไอเอส
ไวร์ เน็ทเวอร์ค จำกัด บริษัท เอไอเอส อินเตอร์เนชั่นแนล เน็ทเวอร์ค จำกัด
เพื่อเตรียมการในการขอใบอนุญาตประกอบการทางด้านโทรคมนาคม
ซึ่งจะมีผู้ประกอบการรายใหม่สนใจจะเข้ามาแข่งขันเพิ่มขึ้นโดย
ผู้ประกอบการทุกรายจะต้องดำเนินธุรกิจอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์เดียวกัน
ดังนั้นจึงไม่เกิดความได้เปรียบหรือเสียเปรียบในทางธุรกิจแต่อย่างใด แต่บริษัทฯ
ในฐานะผู้ประกอบการรายใหญ่ที่ดำเนินการให้บริการโทรคมนาคมในประเทศอยู่แล้ว
และได้มีการเตรียมตัวในเรื่องนี้เป็นอย่างดี
จึงทำให้บริษัทมีความได้เปรียบในด้านความพร้อมมากกว่าผู้ประกอบการรายใหม่ที่ต้องเผชิญกับข้อจำกัดในการเข้าสู่ตลาด
(Barrier to Entry) ทั้งในด้าน ความเชี่ยวชาญในพื้นที่ การสร้างฐานลูกค้า
การพัฒนาระบบเครือข่าย และช่องทางการตลาด

1.5 ความเสี่ยงทางด้านสถานการณ์ทางภาคใต้

บริษัทมีความตระหนักดีถึงความเสี่ยงที่จะมีผลต่อการให้บริหารลูกค้าไม่ว่าจะอยู่ในหรือนอกเขต 3
จังหวัดภาคใต้ อันเนื่องมาจาก เหตุการณ์ความไม่สงบใน 3 จังหวัดภาคใต้ตั้งแต่ต้นปี 2547

บริษัทจึงได้มีการกำหนดแนวทางบริหารความเสี่ยงต่างๆ ไว้ เช่น
การจัดการออกแบบระบบสำรองในกรณีฉุกเฉิน (Network Redundancy System)
การจัดการกำหนดขั้นตอนในการปฏิบัติต่างๆ (Standard Procedures) การกำหนดขั้นตอนต่างๆ
ในการกู้ระบบ (Disaster Recovery Plan) และ การบริหารจัดการ
เพื่อให้บริษัทสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง (Business Continuity Management)
เพื่อเป็นการสร้างหลักประกันในการดำเนินธุรกิจและการให้บริการลูกค้า
ว่าบริษัทสามารถให้บริการแก่ลูกค้าได้ตลอดเวลาโดยไม่มีการหยุดชะงัก