1.  ภาพรวมการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

    1.  แนวทางการบริหารความเสี่ยง

บมจ. ธนาคารกรุงไทย
ตระหนักดีว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นกระบวนการบริหารจัดการที่จำเป็นและมีความสำคัญในการนำพาองค์กรให้สามารถบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมทางธุรกิจปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและมีการแข่งขันสูง
ธนาคารจึงได้นำแนวทางการบริหารความเสี่ยงของ COSO ERM Framework
ซึ่งเป็นกระบวนการบริหารความเสี่ยงตามหลักสากล
มาใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงและจัดการความเสี่ยงภายในองค์กร (Enterprise
Risk Management: ERM) โดยมีหลักการสำคัญ คือ
การเชื่อมโยงกระบวนการบริหารความเสี่ยงเข้ากับแผนกลยุทธ์และโอกาสทางธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งช่วยบูรณาการการบริหารและจัดการความเสี่ยงให้ครอบคลุมทั่วทั้งองค์กร
ทำให้ธนาคารสามารถบรรลุวัตถุประสงค์หลักขององค์กรได้ตามวิสัยทัศน์และพันธกิจที่กำหนดไว้
โดยมีการจัดทำแผนภูมิความเสี่ยงประจำปี 2551 (Risk Map) ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (Key Risk
Indicator: KRI) ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite)
และระดับความเสี่ยงที่ทนได้ (Risk Tolerance) ซึ่งครอบคลุมความเสี่ยงหลักของธนาคาร
ทั้งด้านกลยุทธ์ ด้านการปฏิบัติงาน ด้านการเงิน และด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

นอกจากนี้
ธนาคารยังได้มีการฝึกอบรมและให้ความรู้เกี่ยวกับภาพรวมของการบริหารความเสี่ยงองค์กรแก่พนักงานทุกระดับ
เพื่อสร้างความตระหนักและมีความเข้าใจตรงกันว่า
การบริหารความเสี่ยงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องและเป็นความรับผิดชอบของพนักงานทุกคน
การปฏิบัติงานด้วยจิตสำนึกที่รับผิดชอบต่อการบริหารความเสี่ยง
จะช่วยสนับสนุนให้ทุกหน่วยงานสามารถบรรลุเป้าหมายขององค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลยิ่งขึ้น
และสอดคล้องกับการบริหารจัดการตามหลักบรรษัท
ภิบาลและการกำกับดูแลกิจการที่ดี ที่จะช่วยให้ธนาคารเติบโตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป

2.  โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง

การบริหารความเสี่ยงของธนาคาร นอกจากจะมีคณะกรรมการชุดต่าง ๆ ได้แก่
คณะกรรมการธนาคาร คณะกรรมการบริหาร คณะกรรมการตรวจสอบ
และคณะกรรมการผู้บริหารสายงาน ที่ดูแลนโยบายการบริหารความเสี่ยงแล้ว
ธนาคารยังได้แต่งตั้งคณะกรรมการชุดอื่น ขึ้นอีกหลายชุด
ซึ่งประกอบด้วยคณะผู้บริหารระดับสูงที่รับผิดชอบในการกำหนดนโยบายและกลยุทธ์ของธนาคารและการบริหารความเสี่ยงด้านต่าง
ๆ ของธนาคาร ได้แก่ คณะกรรมการผู้บริหารสายงาน คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk
Management Committee: RMC) คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and
Liabilities Management Committee: ALCO) คณะกรรมการการลงทุน (Investment
Committee: IC) คณะกรรมการสินเชื่อ (Group Credit Committee: GCC)
คณะกรรมการกลั่นกรองสินเชื่อ โดยรายละเอียดของคณะกรรมการชุดอื่นแต่ละชุด จะแสดงใน ส่วนที่
2 ข้อที่ 9

1.2 ปัจจัยความเสี่ยงและมาตรการบริหารความเสี่ยง

1.2.1 ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk)

ธนาคารมีการกำหนดกรอบกระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตและวิเคราะห์พอร์ตสินเชื่อโดยรวมของธนาคาร
เสนอนโยบายและกลยุทธ์ในการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อและด้านเครดิตอื่น
เพื่อสนับสนุนกลยุทธ์ทางธุรกิจของธนาคารในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
ประเมินค่าความสูญเสียที่เกิดจากการให้เครดิต (Default Risk Model) ศึกษา Risk &
Return เพื่อจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ พัฒนาและดูแลเครื่องมือ
รวมทั้งระบบบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต และระบบงานบริหารสินเชื่อ

-   ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ

ธนาคารดูแลความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ โดยครอบคลุมการให้สินเชื่อแก่ลูกค้า
และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ตามหลักเกณฑ์กำกับลูกค้ารายใหญ่ที่ทางการกำหนด นอกจากนี้
ธนาคารมีการกำหนดวงเงินสินเชื่อสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท (Sector Limit)
เพื่อให้มีการกระจายความเสี่ยงที่ดีและควบคุมไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของสินเชื่ออย่างมีนัยสำคัญ
และมีการติดตามผลความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด โดย ณ สิ้นปี 2551
ไม่พบว่าเงินให้สินเชื่อของธนาคารมีการกระจุกตัวในลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
หรืออุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง อย่างมีนัยสำคัญ โดยสินเชื่อที่ให้แก่ลูกค้ารายใหญ่ 10
อันดับแรกของธนาคาร เป็นลูกค้าหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ
และธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีฐานะทางการเงินน่าเชื่อถือ ซึ่งเป็นสินเชื่อที่มีความเสี่ยงต่ำ
และสินเชื่อที่ให้แก่อุตสาหกรรมต่าง ๆ
ส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่ในภาคอุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์ สาธารณูปโภคและบริการ
สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย และ ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง ตามลำดับ

ในปี 2551 ธนาคารมีการปรับปรุงการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่องจากปี
2550 ดังนี้

1)  ทบทวนและปรับปรุงในส่วนของการกำหนดนโยบายและคู่มือการบริหารความเสี่ยงด้านเครดิต
    เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคารดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน สอดคล้อง
    และเป็นไปตามแนวนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเครดิตของธนาคารแห่งประเทศไทย
    รวมถึงหลักเกณฑ์ Basel II

2)  กำหนดนโยบายการลงทุนและกำกับดูแลบริษัทที่ธนาคารลงทุน
    เพื่อสร้างผลตอบแทนให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้

3)  ทบทวนและปรับปรุงนโยบายสินเชื่อ (Loan Policy) อำนาจการอนุมัติสินเชื่อ
    และปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และระเบียบปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง
    เพื่อสนับสนุนการดำเนินธุรกิจของธนาคาร ภายใต้ความเสี่ยงที่ยอมรับได้

4)  กำหนดแนวทางการบริหารสินเชื่อในช่วงภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว (Loan Policy
    Guideline)
    เพื่อให้หน่วยงานอำนวยสินเชื่อใช้เป็นแนวทางในการคัดเลือกลูกค้า/โครงการที่มีศักยภาพ
    ติดตามดูแลและบริหารพอร์ตสินเชื่อในความรับผิดชอบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    เพื่อป้องกันและลดปริมาณการเกิดสินเชื่อด้อยคุณภาพของธนาคาร

5)  ติดตามและรายงานการอนุมัติสินเชื่อที่ไม่เป็นไปตามนโยบาย เพื่อควบคุมความเสี่ยงด้านสินเชื่อ

6)  ปรับปรุงและพัฒนาเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านเครดิตให้สอดคล้องกับแนวทางการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร
    และหลักเกณฑ์ Basel II

7)  ทบทวนและกำหนดวงเงินสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท (Sector Limit)
    เพื่อไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของสินเชื่ออย่างมีนัยสำคัญ
    และก่อให้เกิดการกระจายความเสี่ยงที่ดี

8)  กำหนดเพดาน/วงเงินของคู่สัญญา (Counterparty Limit)
    เพื่อควบคุมความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากการที่คู่ค้าของธนาคารปฏิเสธหรือไม่สามารถชำระราคาหรือส่งมอบหลักทรัพย์ให้แก่ธนาคารได้ตามกำหนดที่ได้ตกลงกันไว้
    และมีการติดตามไม่ให้เกินจากวงเงินที่กำหนดไว้

9)  พัฒนาระบบงานสินเชื่อ (Loan Process) อย่างต่อเนื่อง
    เพื่อให้ระบบการอนุมัติสินเชื่อเป็นมาตรฐานเดียวกัน
    รวมถึงกำหนดกระบวนการที่เกี่ยวข้องเพื่อรองรับเกณฑ์ Basel II
    ทั้งในส่วนของสินเชื่ออุปโภคบริโภคและสินเชื่อธุรกิจ
    ตลอดจนจัดอบรมเพื่อให้พนักงานเข้าใจในระบบการทำงานในส่วนที่เกี่ยวข้อง
    และสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้เป็นอย่างดี

10) พัฒนามาตรฐานการวิเคราะห์สินเชื่อและการกำหนดอัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม
    โดยพิจารณาจากผลตอบแทนที่สะท้อนความเสี่ยงแล้ว (Risk Adjusted Return On
    Capital: RAROC)

11) ทบทวนและปรับปรุงกระบวนการสอบทานสินเชื่อ
    เพื่อให้สามารถสะท้อนความเสี่ยงได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
    รวมถึงติดตามการดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่อง และให้มีการรายงานอย่างสม่ำเสมอ

12) พัฒนาคุณภาพและปรับปรุงรูปแบบงานวิจัยธุรกิจ
    ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจ
    การจัดอันดับความเสี่ยงอุตสาหกรรมแต่ละประเภท การวิเคราะห์บริษัทที่มีศักยภาพ
    และการวิเคราะห์ธุรกิจการเงินและการธนาคาร รวมถึงการจัดทำดัชนีธุรกิจกรุงไทย (Krung
    Thai Business Index: KTBI)
    และจัดทำฐานข้อมูลการวิเคราะห์อุตสาหกรรมที่มีศักยภาพรายภูมิภาค
    เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการวางแผนดำเนินงานและการพิจารณาสินเชื่อสำหรับผู้บริหาร

13) ประเมินความเสี่ยงตนเองของธนาคารตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
    และจัดทำรายงานเสนอต่อคณะกรรมการธนาคาร
    รวมทั้งกำหนดแนวทางจัดการเพื่อลดความเสี่ยง
    และมีการติดตามผลการดำเนินการให้เป็นไปตามแผน

14) พัฒนามาตรฐานทักษะและความรู้ด้านสินเชื่อของผู้บริหารและพนักงานที่ปฏิบัติงานด้านสินเชื่อ
    โดยใช้แบบมาตรฐานจาก Omega Performance

15) ฝึกอบรมและพัฒนาให้พนักงานมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยงตามแนวทางของ
    Basel II เพื่อให้ตระหนักถึงความเสี่ยง และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง

16) ประเมินความเพียงพอของเงินสำรองตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
    และกำหนดกระบวนการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดชั้นหนี้ ความครบถ้วน
    และถูกต้องของข้อมูลการปรับปรุงโครงสร้างหนี้

17) ทดสอบภาวะวิกฤตภายใต้สถานการณ์จำลอง
    เพื่อประเมินผลกระทบต่อผลการดำเนินงานและความเพียงพอของเงินกองทุน
    เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการบริหารจัดการเงินกองทุนของธนาคาร

    -   ความเสี่ยงจากเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพและการด้อยค่าหลักประกัน

-   ความเสี่ยงจากเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPLs)

ในกรณีที่มี NPLs เพิ่มขึ้น จะทําใหธนาคารตองกันเงินสํารองคาเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขึ้น
และมีผลกระทบ
ตอผลการดําเนินงาน สถานะทางการเงิน และความเพียงพอของเงินกองทุนของธนาคาร
การเพิ่มขึ้นของ NPLs เกิดจากผลกระทบของการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก
และเศรษฐกิจในประเทศ รวมถึงการที่ลูกหนี้ไม่สามารถบริหารงานให้แข่งขันได้ รวมถึงปัญหาอื่น ๆ
ทั้งนี้ NPLs
บางส่วนมีผลมาจากการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การจัดชั้นคุณภาพสินเชื่อที่เข้มงวดขึ้นของธนาคารแหงประเทศไทย
นอกจากนี้ ในปลายปี 2549 ธนาคารแห่งประเทศไทยได้นำมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ
(International Accounting Standard - IAS) ฉบับที่39 เรื่อง
การรับรู้และการวัดมูลค่าตราสารทางการเงิน (IAS 39) มาใช้
ซึ่งมาตรฐานการบัญชีฉบับดังกล่าวมีผลให้ธนาคารต้องทยอยกันเงินสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขึ้นในงวดธันวาคม
2549, มิถุนายน 2550 และ ธันวาคม 2550

อยางไรก็ตาม ธนาคารมีมาตรการแกไขและควบคุมไมให้ NPLs เพิ่มมากขึ้น
มีการกําหนดเปาหมาย
ใหหนวยงานอํานวยสินเชื่อลดจํานวน NPLs ลงทุกป มีกระบวนการจัดการกับลูกหนี้ที่อาจมีปญหา
กอนที่จะกลาย
เปนหนี้ NPLs และปี 2551 ได้จัดให้มีโครงการเร่งลดปริมาณ NPLs ต่อเนื่องจากปีก่อน
และมีการปรับปรุงอำนาจในการอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้
เพื่อให้กระบวนการในการพิจารณาตัดสินใจมีประสิทธิภาพและควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น นอกจากนี้
เครื่องมือประเมินความเสี่ยงลูกคาที่ธนาคารพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ก็จะช่วยให้กระบวนการคัดเลือกลูกคามีประสิทธิภาพมากขึ้นดวย

-   ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของหลักประกัน

สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเปนอสังหาริมทรัพย
ซึ่งมูลคาของอสังหาริมทรัพยจะขึ้นอยูกับสภาพการณทางเศรษฐกิจ
หากเศรษฐกิจเกิดภาวะถดถอย มูลคาของหลักประกันอาจจะปรับลดลง ธนาคารจึงอาจจะ
ตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสําหรับ NPLs
และทําใหจํานวนเงินที่ธนาคารควรไดรับจากการจําหน่ายทรัพย์สินรอการขายลดลง
อันจะสงผลกระทบตอผลการดำเนินงานและเงินกองทุนของธนาคารได อยางไรก็ตาม
ธนาคารไดกําหนดใหมีการทบทวนการประเมินราคาหลักประกันดังกลาวใหเปนปจจุบัน
ซึ่งความถี่ในการประเมินราคาของหลักประกันแต่ละประเภท
เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด เพื่อให้ทราบมูลคาที่แท้จริงของหลักประกัน
สามารถนําไปกําหนด
กลยุทธในการดําเนินการใหสอดคลองกับความเสี่ยงดานสินเชื่อที่เปลี่ยนแปลงไป
และไดมีการกันเงินสำรองคาเผื่อการดอยคาของทรัพยสินรอการขายไวแล้วตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
ข้อ 3.8

การลดลงของมูลคาหลักประกันสําหรับ NPLs
อาจสงผลใหธนาคารตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
สําหรับหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ
และอาจทําใหจํานวนเงินที่ธนาคารควรจะไดรับจากการขายทอดตลาดหลักประกันลดลง
และอาจส่งผลทําใหกําไรสุทธิและเงินกองทุนของธนาคารลดลง
อีกทั้งอาจมีผลกระทบอย่างมีนัยสําคัญตอ
ฐานะการเงินและผลการดําเนินงานของธนาคาร

-   ความเสี่ยงจากบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.)

เพียงวันที่ 31 ธันวาคม 2551 ธนาคารได้โอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพให้กับ
บสท.โดยมีราคาโอนรวมสุทธิ จำนวน 18,082 ล้านบาท ราคาโอนลดลงจากปี 2550 จำนวน 24
ล้านบาท โดยเป็นการโอนระหว่างปี 2544-2549 ซึ่ง
บสท.จะตรวจสอบราคาสินทรัพย์ที่จะต้องชำระในเบื้องต้นให้เสร็จภายใน 180 วัน
ในแต่ละครั้งที่มีการโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ เมื่อ
บสท.และธนาคารได้ยืนยันราคาสินทรัพย์ที่จะต้องชำระกันแล้ว
บสท.จะออกตั๋วสัญญาใช้เงินซึ่งเปลี่ยนมือไม่ได้ให้แก่ธนาคาร กำหนดใช้เงินเมื่อสิ้นระยะเวลา 10
ปีนับแต่วันออกตั๋วสัญญาใช้เงินโดยมีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินเป็นผู้อาวัล
แต่ทั้งนี้ บสท.อาจใช้สิทธิไถ่ถอนก่อนกำหนดได้
อัตราดอกเบี้ยคิดจากอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงเงินฝากถัวเฉลี่ยของห้าธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศ
โดยให้ชำระดอกเบี้ยทุกสิ้นปี ธนาคารได้รับชำระราคาโอนแล้วบางส่วนจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม
2551 มียอดราคาโอนค้างชำระ จำนวน 12,030 ล้านบาท ซึ่งเป็นตั๋วสัญญาใช้เงิน จำนวน 30
ฉบับ โดยบันทึกรวมอยู่ในเงินลงทุนระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
ธนาคารอยู่ระหว่างตรวจสอบราคาโอนที่ บสท.ขอปรับลดลงอีกประมาณ 274 ล้านบาท
สำหรับลูกหนี้ที่จำนำเครื่องจักรเป็นประกัน จำนวน 1,744 ล้านบาท
บสท.ได้ปรับลดมูลค่าตั๋วสัญญาใช้เงินแล้ว แต่ธนาคารมีหนังสือแจ้ง
บสท.ปฏิเสธการรับตั๋วสัญญาใช้เงินไว้ก่อนจนกว่าจะได้ข้อยุติเรื่องราคาโอน
และธนาคารได้ตั้งดอกเบี้ยค้างรับไว้ จำนวน 175 ล้านบาท
และธนาคารรับบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ธนาคารโอนไปยัง บสท.

ธนาคารรับบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ธนาคารโอนไปยัง บสท.โดยไม่มีค่าตอบแทน
ตามบันทึกข้อตกลงมอบหมายการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพ ฉบับลงวันที่ 4 กรกฎาคม 2546
และธนาคารได้รับจ้างบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่ บสท.รับโอนมาจากสถาบันการเงินอื่น
ตามสัญญาว่าจ้างบริหารสินทรัพย์ ฉบับลงวันที่ 26 สิงหาคม 2546 และฉบับลงวันที่
30 กันยายน 2546 โดยชำระค่าจ้างเป็นรายเดือนในอัตราร้อยละ 0.75 ถึง 1
ของยอดคงค้างของมูลค่าทางบัญชีของลูกหนี้แล้วแต่กรณีตามข้อตกลงในสัญญา และอีกร้อยละ 0.5
ของยอดคงค้างของมูลค่าทางบัญชีของลูกหนี้รายที่สามารถชำระหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ได้ 6
งวดติดต่อกันโดยไม่ผิดนัด โดยธนาคารต้องดำเนินการนำเสนอขออนุมัติต่อคณะกรรมการบริหาร
บสท.ให้ครบถ้วนทุกรายภายใน 6
เดือนนับตั้งแต่วันที่ลงนามในสัญญาซึ่งธนาคารได้ดำเนินการแล้วเสร็จตามสัญญาจ้างฯ ในปี 2551
ธนาคารได้รับรายได้จากการดำเนินการดังกล่าวเมื่อเดือนมีนาคม 2551 จำนวน 6 ล้านบาท

นอกจากนี้ ในการดำเนินการด้านงานสัญญาและกฎหมายของสินทรัพย์ด้อยคุณภาพดังกล่าว
ธนาคารจะได้รับค่าตอบแทนตามสัญญาว่าจ้างดำเนินการด้านงานสัญญาและกฎหมาย ฉบับลงวันที่ 10
พฤศจิกายน 2546 และวันที่
6 กรกฎาคม 2547 ในปี 2551 ธนาคารได้รับรายได้จากการดำเนินการดังกล่าวเมื่อเดือนธันวาคม
2551 จำนวน 0.1 ล้านบาท

การประมาณการหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากผลขาดทุนสำหรับลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่โอนไป บสท.
ธนาคารได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยประมาณการไว้อัตราร้อยละ 15 ของราคาโอน ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2551 ได้ประมาณการหนี้สินเป็นจำนวนเงิน 2,712 ล้านบาท ทั้งนี้
รายละเอียดเพิ่มเติมตามที่แสดงในหมายเหตุงบการเงินข้อ 3.29

2.  ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าของตราสารทางการเงิน
เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยตลาด ได้แก่ การเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และราคาตราสารทุน
ที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร
โดยธนาคารมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงด้านตลาดที่เป็นอิสระจากหน่วยงานที่ทำธุรกรรม
(Front Office) เพื่อให้การควบคุมดูแลเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและโปร่งใส

-   ความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการค้า : Trading Book

ธนาคารใช้เครื่องมือเชิงวิเคราะห์และสถิติที่เรียกว่า Value at Risk (VaR)
ในการประเมินความเสี่ยงด้านตลาด โดย VaR คือ
มูลค่าสูงสุดที่ธนาคารมีโอกาสที่จะได้รับความเสียหายเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยตลาด (Risk
Factors) ภายใต้ระดับความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 99 ในช่วงระยะเวลาถือครอง 1 วัน โดยในปี
2551 ภาพรวมความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารอยู่ในระดับต่ำ
และอยู่ในกรอบเพดานความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้ ทั้งนี้
สามารถจำแนกความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการค้าได้ ดังนี้

-   ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
โดยธนาคารจะประเมินผลกระทบจากความอ่อนไหวและความผันผวน (Sensitivity and
Volatility) ของอัตราดอกเบี้ย โดยความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยของธนาคารในปี 2551
มีค่อนข้างต่ำ และอยู่ภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้

-   ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Foreign Exchange Rate Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน
เนื่องมาจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินตราต่างประเทศ
หรือจากการมีสินทรัพย์หรือหนี้สินในสกุลเงินตราต่างประเทศ
โดยธนาคารได้ควบคุมธุรกรรมการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศประจำวัน
ทั้งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับรายการซื้อขายเงินทันที (Spot) และรายการซื้อขายเงินล่วงหน้า
(Forward) รวมถึงสิทธิในการซื้อและขาย (Options) เพื่อป้องกันความเสี่ยง
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าในปี 2551 การเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนจะมีความผันผวนมากกว่าปี
2550
แต่ธนาคารสามารถบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนให้อยู่ภายใต้ระดับที่ธนาคารยอมรับได้

-   ความเสี่ยงจากราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงของราคา
ตราสาร โดยในปี 2551 ภาวะตลาดหลักทรัพย์ของไทยได้รับผลกระทบจากหลายปัจจัย
ทั้งการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก เศรษฐกิจไทย ภาวะความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศ ทำให้
SET Index ลดลงมาก แต่ธนาคารมีการติดตามและวิเคราะห์สถานการณ์อย่างใกล้ชิด
ทำให้ความเสี่ยงจากราคาที่มีต่อการลงทุนในตราสารทุนของธนาคาร
ยังอยู่ภายใต้ระดับที่ธนาคารยอมรับได้ สำหรับการลงทุนในตราสารอนุพันธ์
ซึ่งมีความเสี่ยงด้านราคาจากการเปลี่ยนแปลงราคาตลาดของสินทรัพย์อ้างอิงที่มีผลต่อราคาธุรกรรมอนุพันธ์นั้น
ธนาคารได้รับผลกระทบจากการลงทุนในตราสารอนุพันธ์ (Collateralised Debt
Obligations: CDOs) อันเนื่องมาจากปัญหา Sub-prime
โดยธนาคารต้องบันทึกราคาตามหลักเกณฑ์การบันทึกบัญชีวิธีการวัดมูลค่า CDOs
ตามระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งธนาคารได้ตั้งสำรองเพื่อรองรับการด้อยค่าจากการลงทุนดังกล่าวไว้ครบเต็มจำนวนแล้ว

นอกจากเครื่องมือที่ได้กล่าวมาแล้ว
ธนาคารยังมีมาตรการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดสำหรับธุรกรรมที่จัดอยู่ในบัญชีเพื่อการค้า ดังนี้

  1) การทบทวนนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาด ให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ของธนาคาร
  และแนวทางการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารแห่งประเทศไทย

  2) การกำหนดเพดานความเสี่ยงด้านตลาด โดยคณะกรรมการธนาคาร
  เป็นผู้กำหนดระดับความเสียหายสูงสุดที่ยอมรับได้ หรือ Threshold เพื่อควบคุม Risk
  Exposure ที่มีต่อความเสี่ยงด้านตลาด และกระจายอำนาจให้คณะกรรมการในแต่ละระดับ
  เป็นผู้ดูแลตามความเหมาะสม

  3)
  การจัดทำรายงานแสดงความเสี่ยงด้านตลาดเสนอผู้บริหารของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นรายวัน
  และรายงานต่อผู้บริหารสายงาน และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นรายเดือน

  4) การทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing) คือ
  การประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในภาวะที่ไม่ปกติหรือภาวะวิกฤต
  โดยใช้สถานการณ์จำลองตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดตามโครงการ Financial
  Sector Assessment Program (FSAP)
  และที่ธนาคารกำหนดขึ้นตามความเหมาะสมกับโครงสร้างและประเภทการทำธุรกรรมของธนาคาร
  เพื่อแสดงความสูญเสียในกรณีที่ต้องเผชิญกับภาวะวิกฤต โดยมีการจัดทำรายงาน Stress
  Testing และนำเสนอคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือน

  5) การประเมินมูลค่าตามราคาตลาด (Mark to Market)
  ของธุรกรรมในบัญชีเพื่อการค้าทุกสิ้นวัน
  เพื่อประเมินผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
  อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และราคาหุ้น
  ที่จะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

  6) การสื่อสารให้คณะกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานที่เกี่ยวข้องของธนาคาร
  มีความเข้าใจและตระหนักในเรื่องความเสี่ยงด้านตลาด
  และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยงตามแนวทางที่กำหนดไว้ในนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
  ซึ่งได้ผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร

  7) การพัฒนาพนักงาน
  โดยการฝึกอบรมให้มีความรู้ความสามารถเฉพาะด้านในงานบริหารความเสี่ยง และเรื่องอื่น ๆ
  ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มศักยภาพและประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด

-   ความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการธนาคาร : Banking Book

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย เป็นความเสี่ยงหลักที่มีผลกระทบต่อฐานะในบัญชีเพื่อการธนาคาร
โดยความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย หมายถึง
ความเสียหายต่อรายได้และ/หรือมูลค่าส่วนของผู้ถือหุ้นของธนาคาร
จากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
ซึ่งอาจเกิดจากฐานะทั้งในและนอกงบดุลที่อยู่ในบัญชีเพื่อการธนาคาร ในปี 2551
ภาพรวมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคารยังอยู่ในเพดานความเสี่ยงที่ได้รับอนุมัติ
และเป็นระดับที่ธนาคารยอมรับได้

ธนาคารมีมาตรการในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดสำหรับธุรกรรมที่จัดอยู่ในบัญชีเพื่อการธนาคาร
ดังนี้

  1) การทบทวนนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคาร
  เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
  และสอดคล้องกับลักษณะและปริมาณธุรกรรมของธนาคาร
  โดยอ้างอิงตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคารของสถาบันการเงิน
  ของธนาคารแห่งประเทศไทย

  2) การจัดการและการควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคาร
  มีการกำหนดเพดานระดับรายได้ที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในระดับต่าง
  ๆ ให้อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้
  พร้อมทั้งจัดทำรายงานความเสี่ยงเสนอต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกเดือน

  3) การทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing)
  เพื่อประเมินความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในบัญชีเพื่อการธนาคาร
  ภายใต้ภาวะวิกฤตตามสถานการณ์จำลองที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด (Supervisory
  Scenario) และรายงานผล Stress Testing ต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
  เป็นประจำทุกไตรมาส

1.2.3 ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk)

ในปี 2551 ธนาคารได้มีการทบทวนและปรับโครงสร้างสายงานบริหารความเสี่ยงและกำกับ
โดยแยกฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการออกจากฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์กร
เพื่อให้มีการปฏิบัติงานที่เป็นอิสระและชัดเจนมากขึ้น
อีกทั้งได้ว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาในการวางแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้เทียบเคียงมาตรฐานสากล
เพื่อรองรับหลักเกณฑ์ Basel II ส่วนในด้านการบริหาร
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการได้มีการทบทวนนโยบายการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
พร้อมทั้งกำหนดค่า Risk Appetite และ Risk Tolerance ในภาพรวมขององค์กร นอกจากนี้
ยังได้จัดทำนโยบายการบริหารเงินกองทุนสำหรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
และกำหนดหลักเกณฑ์การจัดสรรรายได้จากการดำเนินงานใน 8 สายธุรกิจ
เพื่อใช้ในการดำรงเงินกองทุนสำหรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการด้วยวิธี Standardized Approach
ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการโดยรวมของธนาคารยังอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ อย่างไรก็ดี
ธนาคารก็ได้พัฒนาแนวทางป้องกันและปรับปรุงระเบียบให้รัดกุมยิ่งขึ้น
ซึ่งทุกรายการที่เกิดความเสียหายจะมีการตรวจสอบทุกครั้ง
มูลค่าความเสียหายที่เกิดขึ้นนั้นจึงอยู่ในเกณฑ์ที่ธนาคารยอมรับได้
ระบบงานที่มีการพัฒนาเร็วกว่าการเรียนรู้ของพนักงาน ทำให้บุคลากรก้าวตามไม่ทัน
ก่อให้เกิดความเสี่ยงในการบันทึกข้อมูลผิดพลาด หรือปฏิบัติงานผิดพลาดโดยไม่ได้ตั้งใจ
ความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงนี้แม้มีจำนวนครั้งมาก แต่มีมูลค่าความเสียหายรวมไม่มากนัก
สำหรับปัจจัยเหตุการณ์ภายนอกซึ่งควบคุมได้ยากมักมีสาเหตุมาจากบุคคลภายนอกฉ้อโกงธนาคาร
หรือเกิดจากภัยพิบัติตามธรรมชาติ
ซึ่งธนาคารสามารถควบคุมความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงนี้ได้โดยการทำประกันภัย
และจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง (Business Continuity Plan: BCP)
ให้ครอบคลุมธุรกรรมที่สำคัญของธนาคาร รวมถึงจัดทำแผนรองรับการระบาดของไข้หวัดใหญ่
และโรคระบาดร้ายแรงอื่น ๆ ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน นอกจากนี้
ธนาคารยังกำหนดให้ทุกหน่วยงานรายงานความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงด้านปฏิบัติการผ่าน
Operational Loss Data Reporting ที่อยู่ในรูปของ web-based
ซึ่งมีการสรุปความเสียหายและรายงานให้ผู้บริหารสายงานและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องทราบอย่างสม่ำเสมอ

ธนาคารเชื่อมั่นว่าการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่ดีจะนำพาไปสู่การดำเนินธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ
ธนาคารจึงได้กำหนดให้ทุกหน่วยงานมีส่วนร่วมในการจัดให้มีระบบการควบคุมภายใน
โดยการประเมินการควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง (Risk Control Self-Assessment :
RCSA) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
ซึ่งจะมีการระบุและประเมินความเสี่ยงในกระบวนการปฏิบัติงานของหน่วยงาน
รวมทั้งประเมินความเพียงพอของการควบคุมที่มีอยู่ในปัจจุบัน ทั้งนี้
หากการควบคุมที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอ
หน่วยงานจะต้องกำหนดและดำเนินการตามแนวทางแก้ไขเพิ่มเติม
โดยฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการได้จัด workshop ร่วมกับผู้บริหารหน่วยงาน
และเจ้าหน้าที่ประสานงานความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk Officer: ORO)
ของแต่ละหน่วยงาน ซึ่งช่วยให้ธนาคารมีข้อมูลที่สะท้อนความเสี่ยงที่แท้จริงของหน่วยงาน
และเพียงพอต่อการนำไปใช้กำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Key Risk
Indicator: KRI)
เพื่อช่วยให้หน่วยงานทราบถึงสถานะความเสี่ยงและสามารถใช้ติดตามความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญได้

-   Basel II

ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดแผนการบังคับใช้หลักเกณฑ์การกำกับดูแลเงินกองทุนตามเกณฑ์
Basel II สำหรับสถาบันการเงินที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตั้งแต่สิ้นปี 2551 เป็นต้นไป
โดยให้สถาบันการเงินทุกแห่งเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ
โดยเฉพาะด้านระบบข้อมูลซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานในการปฏิบัติตามเกณฑ์ดังกล่าว
รวมถึงการพัฒนากระบวนการปฏิบัติงานเพื่อให้สามารถปฏิบัติตามเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำสำหรับวิธีการคำนวณเงินกองทุนตามเกณฑ์
Basel II ได้ และเพื่อให้มั่นใจว่าสถาบันการเงินมีความพร้อมที่จะดำรงเงินกองทุนตามเกณฑ์
Basel II ตามเวลาที่กำหนด
ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงกำหนดให้สถาบันการเงินเริ่มรายงานเงินกองทุนตามเกณฑ์ Basel II
แบบคู่ขนานกับเกณฑ์ปัจจุบันเป็นรายไตรมาสตั้งแต่ต้นปี 2551

ในปี 2551 ธนาคารได้ดำเนินการพัฒนาและติดตั้งและใช้งานระบบ (Implement)
สำหรับระบบงานคำนวณเงินกองทุนตามวิธี Standardized Approach (SA)
โดยเริ่มจากการดำเนินการปิดข้อแตกต่างของข้อมูล (Data Gap) และการปิดข้อแตกต่างทางธุรกิจ
(Business Gap) สำหรับการคำนวณเงินกองทุนวิธี SA การจัดเตรียมข้อมูลให้มีคุณภาพ (Data
Cleansing) การพัฒนาระบบ การทดสอบระบบโดยผู้ใช้ (User Acceptance Test: UAT)
และการนำระบบมาใช้ ซึ่งระบบมีความพร้อมสามารถคำนวณเงินกองทุนตามเกณฑ์ Basel II วิธี
SA ตั้งแต่ข้อมูลเพียงวันที่ 31 ธันวาคม 2551 เป็นต้นไป
เป็นไปตามเวลาที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

นอกจากนี้ในส่วนของการเตรียมความพร้อมสู่การคำนวณเงินกองทุนวิธี Advanced Approach
ธนาคารได้จัดทำ Data Gap และ Business Gap สำหรับวิธี Advanced พร้อม ๆ กับวิธี SA
เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับการจัดเก็บข้อมูลที่จำเป็นต้องใช้ในการคำนวณ
รวมถึงการพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพ
และเป็นไปในทิศทางที่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย และหลักปฏิบัติสากล
โดยสิ้นปี 2551 ธนาคารได้ดำเนินการทดสอบว่าระบบสามารถใช้งานได้ (Proof of Concepts)
แล้วเสร็จ สามารถพัฒนาต่อไปสู่วิธีการคำนวณเงินกองทุนวิธี Advanced ในอนาคต

ในปี 2552 ธนาคารจะดำเนินการตามหลักเกณฑ์ Basel II ในส่วนของ Pillar II
ซึ่งเป็นการจัดทำกระบวน การประเมินความเพียงพอของเงินกองทุนให้สอดคล้องกับระดับความเสี่ยง
(Internal Capital Adequacy Assessment Process: ICAAP)
ประกอบด้วยการกำหนดกรอบกระบวนการ ICAAP
การพัฒนาเครื่องมือวัดความเพียงพอของเงินกองทุน การพัฒนา Stress Test และ Scenario
Analysis การประมาณการความต้องการเงินกองทุน และการวางแผนเสริมสร้างเงินกองทุน ทั้งนี้
ธนาคารจะต้องจัดให้มีการกำหนดนโยบายการเปิดเผยข้อมูล (Pillar III)
ที่ถูกต้องและเหมาะสม โดยพิจารณาถึงช่องทาง ในการเปิดเผยข้อมูล
และช่วงเวลาที่จะเปิดเผยข้อมูล (รายครึ่งปีหรือรายปี) เป็นต้น
เพื่อให้รองรับข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

ธนาคารได้เตรียมพร้อมในการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ Basel II สำหรับความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ไว้
ดังนี้

-   ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    มีการเชื่อมโยงรายได้และค่าใช้จ่ายจากการดำเนินงานสำหรับแต่ละสายธุรกิจ
    เพื่อใช้ในการคำนวณเงินกองทุนรองรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ นอกจากนี้
    ธนาคารได้กำหนดนโยบายและกระบวนการภายในสำหรับการบริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    รวมทั้งจัดระบบบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการตามแนวมาตรฐานสากล
    พัฒนาเครื่องมือการประเมิน ติดตาม ควบคุม และลดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ซึ่งประกอบด้วย
    การรายงานข้อมูลความเสียหาย การประเมินการควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง
    และการจัดทำดัชนีชี้วัดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
    โดยมีการรายงานข้อมูลให้ผู้บริหารระดับสูงและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องทราบอย่างต่อเนื่อง

-   ความเสี่ยงด้านเครดิต
    ธนาคารได้เตรียมความพร้อมด้านข้อมูลที่จะใช้ในการคำนวณโดยคำนึงถึงคุณภาพและความถูกต้องของข้อมูลเป็นสำคัญ
    โดยมีการทำ Data Gap เร่งจัดเตรียมข้อมูลลูกค้า สินทรัพย์ หลักประกัน ให้ถูกต้องครบถ้วน
    และพัฒนาระบบการประเมินเงินกองทุน นอกจากนี้
    ยังได้ว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาระบบและกระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
    ตลอดจนเครื่องมือต่าง ๆ รวมทั้งการทำ Business Gap

-   ความเสี่ยงด้านตลาด
    ธนาคารได้ดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดโดยใช้วิธีมาตรฐาน
    (Standardized Approach)
    และได้เตรียมความพร้อมสำหรับดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดโดยใช้วิธีแบบจำลอง
    ( Internal Model Approach) ตามเกณฑ์ Basel II ทั้งนี้
    หากธนาคารมีพอร์ตลงทุนในบัญชีเพื่อการค้าที่มีการกระจายความเสี่ยงที่ดี
    วิธีการแบบจำลองอาจทำให้ธนาคารดำรงเงินกองทุนเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านตลาดต่ำกว่าวิธีมาตรฐาน
    โดยปัจจุบันวิธีแบบจำลองนี้ถูกนำมาใช้ในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดภายในของธนาคาร

1.2.4 ความเสี่ยงอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

-   ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง คือ
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำระหนี้สินและภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคารทั้งในปัจจุบันและอนาคต
รวมถึงความเสี่ยงที่เกิดจากธนาคารไม่สามารถยกเลิก (Unwind) หรือหักลบ (Offset)
ความเสี่ยงที่มีอยู่จากสินทรัพย์ที่ถืออยู่ได้ ทำให้ต้องขายสินทรัพย์ในราคาต่ำกว่าต้นทุนที่ซื้อมา
เนื่องจากสินทรัพย์ที่ถืออยู่มีสภาพคล่องต่ำ

มาตรการและเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยง

1)  ทบทวนนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
    ให้สอดคล้องกับแนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของสถาบันการเงิน

2)  กำหนดเพดานความเสี่ยงด้านสภาพคล่องที่เหมาะสมกับปริมาณธุรกรรม
    และสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป
    เพื่อใช้ควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้

3)  กำหนดกระบวนการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
    โดยพิจารณาแนวโน้มสภาพคล่องจากประมาณการฐานะสภาพคล่องของธนาคาร
    และประเมินความเสี่ยงจากอัตราส่วนสินทรัพย์สภาพคล่องสุทธิต่อฐานะสภาพคล่องสุทธิ
    เพื่อดูความเพียงพอของปริมาณสินทรัพย์สภาพคล่องที่ใช้รองรับความต้องการใช้เงินทุนในระยะสั้นของธนาคาร
    และรายงานต่อผู้บริหารรวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

4)  ทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing) เพื่อประเมินความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
    ตามสถานการณ์จำลองที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
    และรายงานผลต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเป็นประจำทุกไตรมาส

5)  ทบทวนแผนฉุกเฉินสภาพคล่อง (Contingency Funding Plan)
    เพื่อปรับปรุงให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยตามพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน
    พ.ศ. 2551 รวมทั้งสามารถรองรับสถานการณ์สภาพคล่องต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น

-   ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุนเพื่อรองรับกฎระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย

เพื่อให้การกำกับดูแลเงินกองทุนครอบคลุมและสะท้อนถึงความเสี่ยงของสินทรัพย์ประเภทต่าง ๆ
ที่ได้กำหนดขึ้นใหม่และแบ่งแยกลงไปให้มีรายละเอียดมากขึ้น
ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบให้เงินกองทุนของธนาคารลดลงโดยเฉพาะสถาบันการเงินที่ปล่อยสินเชื่อที่มีความเสี่ยงสูง
ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงได้กำหนดที่จะใช้หลักเกณฑ์ Basel II
ในการกำกับดูแลเงินกองทุนสำหรับสถาบันการเงินในประเทศไทยตั้งแต่ สิ้นปี 2551 เป็นต้นไป
โดยสถาบันการเงินต้องรายงานการดำรงเงินกองทุนที่คำนวณได้ภายใต้หลักเกณฑ์ใหม่
ควบคู่ไปกับผลที่คำนวณได้จากหลักเกณฑ์ปัจจุบัน ในปัจจุบันธนาคารแห่งประเทศไทยได้นำหลักเกณฑ์
Basel II ให้สถาบันการเงินปฏิบัติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยประกอบด้วย 3 หลักการ คือ
หลักการที่ 1 การดำรงเงินกองทุนขั้นต่ำ หลักการที่ 2 การกำกับดูแลโดยทางการ และหลักการที่ 3
การใช้กลไกตลาดในการกำกับดูแล ซึ่งเนื้อหา 2 ส่วนหลังเป็นส่วนที่เพิ่มเติมใหม่สำหรับ Basel II
ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าภาระสถาบันการเงินต้องมีการจัดการความเสี่ยงที่ดีทั้งการคิดคำนวณเงินกองทุนและกระบวนการทำงานด้านบริหารความเสี่ยง

ตามกำหนดบังคับใช้หลักเกณฑ์ Basel II
ธนาคารได้ยื่นความจำนงเบื้องต้นเกี่ยวกับวิธีการคำนวณเงินกองทุนที่ธนาคารได้เลือกใช้
และแบบประเมินความพร้อมในการปฏิบัติตามเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำ
โดยได้ยื่นแบบประเมินผลกระทบต่อเงินกองทุน (QIS) ตาม Basel II แล้ว ข้อมูลสิ้นปี 2550
ธนาคารได้จัดส่งรายงานเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์เดิมคู่ขนานกับหลักเกณฑ์ใหม่ เมื่อวันที่ 29
กุมภาพันธ์ 2551แล้ว สำหรับข้อมูลสิ้นปี 2551 ธนาคารได้คำนวณเงินกองทุนตาม Basel II
และจัดส่งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยในวันที่ 30 มกราคม 2552

ธนาคารได้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารแห่งประเทศไทย
โดยจัดตั้งกลุ่มธุรกิจทางการเงินและจัดทำรายงานตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว ได้แก่
รายงานการลงทุนในกลุ่มธุรกิจทางการเงิน รายงานงบการเงินรวม
รายงานเงินกองทุนตามกฎหมาย
รายงานแสดงการดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันและรายงานการให้สินเชื่อ
ลงทุน และก่อภาระผูกพัน งวดมิถุนายน 2550 และ ธันวาคม 2550
ซึ่งได้จัดส่งธนาคารแห่งประเทศไทยเรียบร้อยแล้ว โดยรายงานตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้น
สำหรับ งวด มิถุนายน 2551
ธนาคารได้จัดส่งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยเรียบร้อยแล้วภายในเดือน ธันวาคม 2551
ทั้งนี้การดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงตามหลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่มของธนาคารสูงกว่าเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

ทั้งนี้ ธนาคารมีเงินกองทุนสูงกว่าเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
และเพียงพอต่อการขยายธุรกิจรวมทั้งสามารถบ่งชี้ถึงความมั่นคงของธนาคาร
ธนาคารยังตระหนักถึงความเสี่ยงของหลักเกณฑ์ Basel II เกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่ม
และเกณฑ์มาตรฐานบัญชีระหว่างประเทศฉบับที่ 39 (IAS 39)
แต่ก็ได้เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับความเสี่ยงดังกล่าว

-   ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)

การบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ของธนาคารเป็นไปตามแนวทางการตรวจสอบของธนาคารแห่งประเทศไทย
และแนวทางการบริหารจัดการองค์กร ด้านการบริหารความเสี่ยง
ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.)

ธนาคารบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
ด้วยการกำหนดกระบวนการวางแผนกลยุทธ์ที่มีลำดับขั้นตอนชัดเจนและครบถ้วน
คณะกรรมการและผู้บริหารระดับสูงมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนกลยุทธ์ธนาคาร
และมีกระบวนการนำแผนกลยุทธ์ธนาคารไปสู่การปฏิบัติตามความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงาน

แผนกลยุทธ์ธนาคารได้รับการพิจารณาให้สอดคล้องกับสภาวะแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก
ครอบคลุมถึง SWOT Analysis ข้อมูลเปรียบเทียบคู่แข่ง
และนำข้อมูลจากผลการสำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้บริการมาพิจารณากำหนดกลยุทธ์

ธนาคารมีกระบวนการในการติดตามผลการดำเนินงานเปรียบเทียบกับเป้าหมายเป็นระยะ
เพื่อผลักดันกลยุทธ์ต่างๆ ให้บรรลุเป้าหมาย
และมีการปรับเปลี่ยนแผนการดำเนินงานให้เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาวะที่เปลี่ยนแปลงไป

นอกจากนี้ ธนาคารยังสนับสนุนให้มีการบริหารจัดการตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
โดยรณรงค์เรื่องการสร้างวัฒนธรรมบรรษัทภิบาลในองค์กรอย่างจริงจังและต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2545
ทำให้ธนาคารได้รับรางวัลที่เกี่ยวกับการกำกับดูแลกิจการที่ดีหลายรางวัลติดต่อกันมาตั้งแต่ปี 2549
จนถึงปัจจุบัน

ในปี 2551 ปัจจัยที่กระทบต่อความเสี่ยงด้านกลยุทธ์มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก เช่น
ภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลง ความขัดแย้งทางการเมือง และวิกฤติการณ์การเงินโลก
ส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจของธนาคาร แต่อย่างไรก็ตาม การบริหาร
ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ของธนาคารตามแนวทางข้างต้น
ประกอบกับมีแผนการเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ
เพื่อลดความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ที่อาจจะเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยภายนอกดังกล่าว
ทำให้ธนาคารมีผลการดำเนินงานส่วนใหญ่เป็นไปตามเป้าหมาย

-   ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของทรัพย์สินรอการขาย

ทรัพย์สินรอการขายสุทธิ (งบการเงินเฉพาะธนาคาร) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
ส่วนใหญ่เป็นทรัพย์ประเภทที่ดินเปล่า นอกจากนี้ ยังมีทรัพย์ประเภทอื่น ๆ อาทิ
ทรัพย์ประเภทที่พักอาศัย ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง และโรงงาน เป็นต้น สำหรับทรัพย์ที่ได้มาในปี
2551
เป็นผลมาจากการประมูลซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดหลักประกันที่จำนองเป็นประกันหนี้เพื่อนำมาบริหารจัดการ
และการรับโอนทรัพย์ชำระหนี้ เพื่อแก้ไขปัญหาสินเชื่อด้อยคุณภาพของธนาคาร
ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวทำให้ธนาคารสามารถลดปริมาณสินเชื่อด้อยคุณภาพได้เร็วขึ้น
และเปิดโอกาสในการสร้างรายได้จากการจำหน่ายทรัพย์สินรอการขาย

ความเสี่ยงหลักของทรัพย์สินรอการขาย ได้แก่ ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของทรัพย์ ทั้งนี้
ระดับความเสี่ยงขึ้นอยู่กับประเภทของทรัพย์และระยะเวลาในการถือครอง
โดยทรัพย์ที่เป็นสิ่งปลูกสร้างจะเกิดการด้อยค่ามากกว่า เนื่องจากปัจจัยภายนอก เช่น
การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในบริเวณที่ทรัพย์ตั้งอยู่
และการด้อยค่าจากการเสื่อมโทรมตามกาลเวลา ส่งผลให้ธนาคารต้องกันสำรองเพิ่มมากขึ้น
อย่างไรก็ดี
ธนาคารได้พยายามลดความเสี่ยงดังกล่าวโดยการจัดให้มีหน่วยงานรับผิดชอบในการดูแลรักษาทรัพย์ให้อยู่ในสภาพที่ดีพร้อมขาย
รวมทั้งจัดกลุ่มทรัพย์เพื่อความสะดวกในการบริหารจัดการ

สำหรับความเพียงพอของเงินสำรองด้อยค่าทรัพย์สินรอการขายนั้น
ธนาคารมีเงินสำรองการด้อยค่าของทรัพย์สิน
รอการขายตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

-   ความเสี่ยงจากภาวะเศรษฐกิจ

ธนาคารคาดว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2551 ขยายตัวประมาณร้อยละ 2.6 ชะลอลงมากจากร้อยละ
4.9 ในปีก่อน ทั้งที่ในช่วงครึ่งแรกของปีขยายตัวได้ถึงร้อยละ 5.7
แต่เนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองมีความรุนแรงขึ้นในช่วงครึ่งปีหลัง
ส่งผลกระทบมากต่อความเชื่อมั่นของนักธุรกิจและนักท่องเที่ยว ขณะเดียวกันวิกฤติการเงินในสหรัฐฯ
ที่ต่อเนื่องมาจากปัญหาสินเชื่อในตลาด Sub-prime ในปีก่อน
ได้ส่งผลรุนแรงลุกลามไปยังประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำอื่น ๆ ซึ่งล้วนเป็นตลาดส่งออกหลักของไทย
จึงฉุดให้มูลค่าการส่งออกของไทยในไตรมาสสุดท้ายชะลอตัวลงมาก
จากที่ขยายตัวอย่างแข็งแกร่งในครึ่งแรกของปี

อย่างไรก็ตาม ผลประกอบการโดยรวมของธนาคารกรุงไทย ในปี 2551 ยังอยู่ในเกณฑ์ดี
และส่วนใหญ่เป็นไปตามเป้าหมาย
เนื่องจากธนาคารได้ติดตามภาวะเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิดและปรับแผนธุรกิจให้สอดคล้องตลอดเวลา
โดยได้เพิ่มความระมัดระวังในการบริหารงานสินเชื่อ
และปรับปรุงมาตรการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่ออย่างต่อเนื่อง
ทำให้คุณภาพสินเชื่อของธนาคารได้รับผลกระทบไม่มากนัก
(ดังรายละเอียดในหัวข้อความเสี่ยงด้านเครดิต) ขณะเดียวกัน การกำกับดูแลที่รัดกุมขึ้นของทางการ
มีส่วนสนับสนุนให้ธนาคารยกระดับมาตรฐานการบริหารความเสี่ยงของธนาคารได้ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
สำหรับธุรกรรมการลงทุน ธนาคารได้รับผลกระทบจากการลงทุนในตราสารหนี้ต่างประเทศประเภท
Collateralised Debt Obligations (CDOs) เนื่องจากราคาตลาดลดลง
ซึ่งธนาคารต้องบันทึกราคาตามหลักเกณฑ์การบันทึกบัญชีวิธีการวัดมูลค่า CDOs
ตามระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย
แต่ธนาคารก็ได้ตั้งสำรองเพื่อรองรับการด้อยค่าในอนาคตไว้เต็มจำนวนแล้ว

สำหรับในปี 2552 ธนาคารคาดว่าแนวโน้มเศรษฐกิจโลกจะชะลอตัวต่อไป
เนื่องจากเศรษฐกิจของประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำ คือ สหรัฐฯ ยุโรป และญี่ปุ่น
มีแนวโน้มว่าจะต้องเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจถดถอย
ภาคส่งออกของไทยจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะชะลอตัวลงมาก และส่งผลให้การผลิต การลงทุน
และการจ้างงาน รวมทั้งการใช้จ่ายของประชาชน ชะลอตัวตาม ธนาคารจึงคาดว่า GDP
ของไทยในปี 2552 จะมีโอกาสติดลบได้ โดยขยายตัวประมาณร้อยละ -1.0 - 0.0
อย่างไรก็ตามปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจของไทยในปัจจุบันยังแข็งแกร่งกว่าในช่วงปี 2540 มาก
โดยประเทศไทยมีฐานะทุนสำรองที่มั่นคง
มีระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่ยืดหยุ่นที่ทางการจะสามารถดูแลเสถียรภาพค่าเงินบาทได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
และมีอัตราเงินเฟ้อในระดับต่ำ เนื่องจากราคาน้ำมันและสินค้าโภคภัณฑ์ชะลอตัวลง
จึงเอื้อให้ทางการสามารถดำเนินนโยบายการเงินเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจได้เต็มที่มากขึ้น