1.  ปัจจัยความเสี่ยง

    1.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี

  เนื่องจากลักษณะของธุรกิจเกี่ยวข้องกับระบบสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งมีการเปลี่ยน
  แปลงของเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
  ดังนั้นบริษัทจึงต้องมีการติดตามข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอย่างใกล้ชิด
  เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการเข้าร่วมดำเนินโครงการต่างๆ หรือเสียเปรียบบริษัทคู่แข่งในธุรกิจ
  จากความสำคัญข้างต้น
  บริษัทมีนโยบายให้บุคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะวิศวกรและบุคลากรด้านการตลาดและการขายให้มีความกระตือรือร้นในการติดตาม
  ศึกษา หรือเข้ารับการอบรมต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ
  ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการดำเนินงาน นอกจากข้อมูลที่เผยแพร่ทั่วไป
  บริษัทยังรับทราบข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจากบริษัทผู้ผลิตสินค้า (Suppliers)
  หรือบริษัท คู่ค้าโดยตรงอีกทางหนึ่ง

2.  ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

  ในปี 2547 บริษัทมีรายได้จากการให้บริการติดตั้งระบบโครงข่ายทั้งทางตรงและทางอ้อมให้แก่
  (1) บริษัท ทศท คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) จำนวน 24 โครงการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ
  700 ล้านบาท และ (2) บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด(มหาชน) มีโครงการที่เข้าร่วมจำนวน
  14 โครงการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 100 ล้านบาท คิดเป็นมูลค่ารวมจาก 2
  หน่วยงานดังกล่าวทั้งสิ้นประมาณ 800

  ล้านบาท หรือ ประมาณร้อยละ 80 ของยอดขายรวม ซึ่งนับเป็นสัดส่วนยอดขายที่ค่อนข้างสูง
  ดังนั้น

  หากบริษัทไม่สามารถเข้าร่วมในโครงการ หรือ
  ทั้งสององค์กรลดงบประมาณการลงทุนด้านพัฒนาระบบฯ
  บริษัทอาจได้รับผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทในอนาคต

  หากมองในอีกมุมมองหนึ่ง หน่วยงานทั้งสองนั้นจัดอยู่ในกลุ่มลูกค้าสื่อสารโทรคมนาคม
  ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการลงทุนด้านพัฒนาระบบสารสนเทศจำนวนมากและทำอย่างต่อเนื่อง
  และจากนโยบายของรัฐบาลปัจจุบันในการเร่งรัดให้หน่วยราชการนำระบบ IT มาใช้งานได้แก่
  โครงการ E-Government E-Procurement ,E-Service ,E-education ,High speed
  Internet เป็นต้น
  โครงการเหล่านี้ต้องอาศัยเครือข่ายสื่อสารข้อมูลและระบบสื่อสารโทรคมนาคม
  อีกเป็นจำนวนมากเพื่อรองรับโครงการดังกล่าว
  แต่ปัจจุบันเครือข่ายสื่อสารข้อมูลที่ของหน่วยงานทั้ง 2
  มีอยู่นั้นไม่เพียงพอที่จะรองรับการขยายตามโครงการดังกล่าวได้ ดังนั้น ในช่วงระยะเวลา 2 –
  3 ปีนี้ หน่วยงานทั้ง 2
  จะต้องลงทุนในการสร้างเครือข่ายเพิ่มขึ้นอีกเป็นจำนวนมากเพื่อให้รองรับโครงการของรัฐบาล
  ดังนั้นการที่บริษัทสามารถเข้าร่วมในโครงการกับองค์กรดังกล่าวจึงถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นต้องรักษาไว้ให้ได้อย่างมั่นคง

  นอกจากนี้ เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงด้านการพึ่งพารายได้จากลูกค้ารายใดรายหนึ่งมากเกินไป
  บริษัทมีนโยบายและแผนทางธุรกิจที่ขยายฐานลูกค้าของบริษัทให้กว้างมากขึ้น
  โดยการขยายธุรกิจไปยังลูกค้าในภาคเอกชน สถาบันการศึกษา หน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจ
  ให้มากขึ้น ดังจะเห็นได้จากโครงสร้างรายได้ของบริษัทมีการกระจายไปยัง
  หน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจอื่นๆ องค์กรธุรกิจเอกชน คือ หน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจประมาณ
  40 ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 4 สำหรับในส่วนของภาคการศึกษา ประมาณ 30 ล้านบาท
  หรือประมาณร้อยละ 3 และส่วนของภาคเอกชน ประมาณ 130 ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 13
  ของรายได้รวม นอกจากนั้น
  บริษัทได้ขยายโครงการที่มีลักษณะของการให้เช่าระบบสารสนเทศที่มีสัญญาเช่าระยะยาว 3 – 5
  ปี โดยโครงการในลักษณะนี้จะทำให้บริษัทมีรายได้เข้ามาเป็นประจำประมาณเดือนละ ประมาณ
  21 ล้านบาท หรือประมาณปีละ 253 ล้านบาท (บริษัทจะเริ่มรับรู้รายได้ตั้งแต่ มกราคม 2548)
  และบริการด้านบำรุงรักษาให้มากขึ้น

  ดังนั้น
  จะเห็นได้ว่าบริษัทพยายามบริหารความเสี่ยงในการที่จะลดการพึ่งพาจากกลุ่มลูกค้ารายใหญ่ในภาคใดภาคหนึ่งโดยเฉพาะเพียงไม่กี่ราย
  และ สร้างฐานรายได้จากการให้เช่าและค่าบริการที่เป็นลักษณะรายได้ประจำที่มีสัญญาระยะยาว
  แทนการพึ่งพารายได้จากการขายเพียงอย่างเดียว

3.  ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาด้านบุคลากร

  ธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
  เป็นธุรกิจที่ต้องพึ่งพาบุคลากรในการทำการตลาดและการดำเนินงาน
  ซึ่งบุคลากรดังกล่าวต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการออกแบบและวางระบบ
  รวมถึงการให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ลูกค้าแต่ละราย ปัจจุบัน
  บริษัทมีผู้บริหารและบุคลากรด้านการปฏิบัติการ ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายการตลาด ฝ่ายขาย
  ฝ่ายบริการลูกค้า และฝ่ายพัฒนาโปรแกรมระบบงาน จำนวนประมาณ 164 คน (ณ วันที่ 31
  ธันวาคม 2547) ซึ่งส่วนใหญ่มีพื้นฐานการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์และมีประสบการณ์ประมาณ
  3-6 ปี และในช่วงปี 2547 อัตราการลาออกของบุคลากรประมาณร้อยละ 12
  ซึ่งถือได้ว่าเป็นอัตราการลาออกที่ต่ำ

  ดังนั้น เพื่อลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว
  บริษัทจึงกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีภายในองค์กร และ
  มีการวางระบบการจัดการภายในเพื่อป้องกันขาดบุคคลหนึ่งบุคคลใดอันอาจกระทบต่อการดำเนินกิจการ
  โดยแบ่งการบริหารงานหลักเป็น 3 ด้าน
  โดยในแต่ละด้านจะมีรองกรรมการผู้จัดการใหญ่เป็นผู้กำกับดูแล และในด้านต่างๆ
  จะแบ่งเป็นฝ่ายๆต่างๆ โดยมีผู้บริหารในระดับผู้อำนวยการฝ่ายเป็นผู้กำกับดูแล
  และในฝ่ายต่างๆจะมีการแบ่งเป็นทีมงานย่อยที่แยกตามลักษณะของสินค้าหรือบริการ
  ในส่วนของกรรมการผู้จัดการใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลบริหารงานภาพรวมให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
  ดังนั้น จึงทำให้การบริหารของบริษัทมีความคล่องตัว
  อนึ่งบริษัทจัดให้มีการประชุมภายในระหว่างผู้บริหารทุกสัปดาห์เพื่อรับทราบถึงปัญหาต่างๆในการปฏิบัติงาน
  และ กำหนดแนวทางดำเนินการแก้ไขให้ลุล่วงได้ทันท่วงที

4.  ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาการสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ 30

  ในการดำเนินธุรกิจของบริษัท
  สินค้าที่จำหน่ายให้แก่ลูกค้าเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากผู้ผลิตหรือตัวแทนจำหน่ายของผู้ผลิตที่มีสำนักงานในประเทศไทย
  โดยเฉพาะอุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายสื่อสารข้อมูล
  บริษัทเป็นตัวแทนจำหน่ายและพันธมิตรธุรกิจของผู้ผลิตรายใหญ่และมีชื่อเสียงของโลก ตัวอย่างเช่น
  Cisco Systems ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์สำหรับระบบโครงข่ายสารสนเทศและการสื่อสาร
  และระบบอินเตอร์เน็ตชั้นนำของโลกรายหนึ่ง ที่ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูง
  มีความทนทานในการใช้งาน และเป็นที่ยอมรับจากผู้ใช้อย่างกว้างขวาง ในปี 2546
  บริษัทสั่งซื้ออุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายจาก Cisco Systems ประมาณ 280 ล้านบาท หรือ
  คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 30 ของรายได้จากการดำเนินงาน

  Cisco Systems สร้างระบบโครงข่ายของการทำการตลาดทั้งแบบจำหน่ายโดยตรง
  ผ่านตัวแทนจำหน่าย รีเซลเลอร์ ผู้วางระบบ และบริษัทคู่ค้า โดย Cisco Systems
  ให้ความสำคัญต่อการสร้างโครงข่ายดังกล่าว รวมทั้งกำหนดสิทธิประโยชน์ที่ตัวแทนฯ
  ในระดับต่างๆ จะได้รับ สิทธิประโยชน์หลักประกอบด้วย ส่วนลดทางการค้า
  การเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ และการฝึกอบรม ในประเทศไทยบริษัทที่เป็น

  คู่ค้ากับ Cisco แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ คือ Gold Partner , Silver Partner และ
  Premier Partner ปัจจุบันบริษัทเป็นคู่ค้ากับ Cisco ในระดับ Silver Partner และ
  จะปรับระดับเป็นคู่ค้าในระดับ Gold Partner ภายในปี 2548 ทั้งนี้เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับ
  Cisco มากกว่าที่เป็นอยู่ให้ดียิ่งขึ้น อย่างไรก็ตามเพื่อป้องกัน
  ความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง
  บริษัทยังเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าให้กับผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง และคุณภาพของสินค้าเทียบเท่า Cisco
  Systems เช่น Nortel Networks,3COM,Lucent Technology เป็นต้น

5.  ความเสี่ยงด้านการส่งมอบโครงการ

  เนื่องจากบริการด้านการวางระบบสารสนเทศและการสื่อสารมีลักษณะเป็นโครงการ
  ซึ่งมีระยะเวลาดำเนินงาน 6-12 เดือนทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของโครงการ
  ซึ่งหากบริษัทไม่สามารถดำเนินงานและส่งมอบได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา
  บริษัทอาจเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างร้อยละ 0.02 ของมูลค่าโครงการต่อวัน (โดยเฉลี่ย)
  และในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมาบริษัทเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างน้อยกว่าร้อยละ 1 ของยอดขาย
  ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก สาเหตุหลักมาจากความล่าช้าในการส่งสินค้าของผู้ผลิตหรือ
  การเปลี่ยนประเภท/ชนิดอุปกรณ์ติดตั้ง และเพื่อป้องกันความเสี่ยงในการส่งมอบ
  บริษัทจะประสานงานระหว่างลูกค้า ผู้ผลิต และบริษัทเพื่อวางแผนดำเนินโครงการล่วงหน้า
  และเมื่อได้รับคัดเลือกให้ดำเนินโครงการ
  บริษัทจะติดตามและตรวจสอบการส่งมอบสินค้าเป็นระยะๆ อย่างไรก็ตาม
  ในบางกรณีบริษัทจะนำเครื่องสำรองให้ลูกค้าใช้ชั่วคราว หากลูกค้าจำเป็นต้องใช้ระบบ

6.  ความเสี่ยงด้านอัตราการแลกเปลี่ยน

  โดยปกติก่อนดำเนินโครงการ บริษัทต้องประมาณการต้นทุนโครงการล่วงหน้า เป็นระยะ

  เวลาประมาณ 1-2 เดือน เพื่อใช้ในการประมูลโครงการต่างๆ
  ซึ่งหากต้องนำเข้าอุปกรณ์บางส่วนจากต่างประเทศ
  ต้นทุนการดำเนินโครงการอาจได้รับผลกระทบอันเนื่องจากอัตราการและเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศแบบลอยตัว
  ในปี 2547 บริษัทมีการสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตต่างประเทศประมาณ 7 ล้านเหรียญสหรัฐ
  หรือเทียบเท่าประมาณ 280 ล้านบาท จากความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนข้างต้น
  บริษัทได้กำหนดวิธีลดความเสี่ยงดังกล่าวโดย

1.  กำหนดค่าความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในการคำนวณต้นทุนโครงการ

2.  การทำสัญญาซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าครอบคลุมทั้งจำนวน

    1.  ความเสี่ยงในด้านการเก็บเงินจากลูกค้า

ในการขายสินค้าให้ลูกค้า บริษัทฯ มีการป้องกันความเสี่ยง
ที่อาจจะเกิดจากการขายสินค้าให้ลูกค้าแล้วไม่สามารถเก็บเงินค่าสินค้าได้ โดยบริษัทฯ
มีการจัดทำประวัติลูกค้าที่มีการทำธุรกรรมกับบริษัท การจัดกลุ่มลูกค้า
เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการพิจารณาให้เครดิตทางการค้า ในกรณีที่เป็นลูกค้าใหม่ไม่เคยมีประวัติการทำ
ธุรกรรมทางการค้ากับบริษัท จะต้องมีขั้นตอนการตรวจสอบสถานการเงินของลูกค้ารายนั้นๆ ก่อน
ทั้งนี้ เพื่อ ป้องกันปัญหาที่อาจจะเก็บเงินค่าสินค้าไม่ได้
หรือเก็บเงินได้ไม่ตรงตามระยะเวลาที่บริษัทได้ให้เครดิตไว้ ในกรณี ที่เป็นโครงการขนาดใหญ่
วงเงินสูง
ก่อนทำโครงการพนักงานขายจะต้องเสนอข้อมูลให้อนุกรรมการบริหารความเสี่ยงเพื่อพิจารณาความเสี่ยงด้านต่างๆก่อน
ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความรอบคอบในการขายสินค้าหรือการทำโครงการ

ในกรณีที่ลูกค้าผิดนัดชำระหนี้เป็นเวลานาน
คณะกรรมการตรวจสอบจะเสนอให้บริษัทพิจารณาตั้งสำรองหนี้ในส่วนที่มีการผิดนัดต่อไป