5. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(1) ลักษณะของผลิตภัณฑ์

ผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯคือ กุ้งแช่แข็ง บริษัทฯมีการผลิตกั้งและปลาเช่นกัน
แต่มีปริมาณรวมกันเพียงประมาณร้อยละ 2.90 ของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดร้อยละ 97.10
ของผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯจะเป็นกุ้งแช่แข็งซึ่งสามารถแบ่งประเภทตามขบวนการผลิตได้เป็น 4 ชนิด
หลักดังนี้

1.  HEAD-ON,SHELL-ON คือ กุ้งที่อยู่ในสภาพธรรมชาติที่มีหัวเปลือกและหางอยู่ครบ

2.  HEADLESS คือกุ้งที่ถูกเด็ดหัวออก แต่ลำตัวยังมีเปลือกและหางอยู่ครบตามธรรมชาติ

3.  TAIL-ON คือ กุ้งที่เอาหัวและเปลือกออก แต่ยังคงเหลือเปลือกปล้องสุดท้ายที่ติดกับแพนหาง

4.  PEELED เป็นกุ้งที่เอาหัวและเปลือกออกทั้งตัวแล้ว มีทั้งชนิดชักไส้ (DEVEINED) และไม่ชักไส้
    (UNDEVEINED)

กุ้งดังกล่าวทั้ง 4 ชนิด มีทั้งประเภทที่อยู่ในสภาพกุ้งสดแช่แข็ง
และสภาพกุ้งต้มแช่แข็งนอกเหนือจากนี้แล้ว บริษัทฯยังผลิตกุ้งชุบแป้ง COCKTAIL SHRIMP และกุ้งซูชิ

(2) การตลาดและภาวการณ์แข่งขัน

  (ก) การตลาด

ลูกค้ากลุ่มเป้าหมายของบริษัทฯยังคงเป็นลูกค้าญี่ปุ่น
เนื่องจากบริษัทฯมีความถนัดในการผลิตสินค้าเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าญี่ปุ่น
ส่วนในด้านราคาบริษัทฯไม่สามารถกำหนดราคาอย่างตายตัวได้
เพราะอาหารทะเลเป็นสินค้าเกษตรราคาจึงขึ้นลงตามภาวะราคาของสินค้าในตลาดโลก
ซึ่งขึ้นอยู่กับอุปสงค์และอุปทาน

บริษัทฯมีนโยบายผลิตสินค้าคุณภาพสูง ซึ่งมีผลให้บริษัทฯมีต้นทุนในการผลิตและราคาสินค้าที่ค่อนข้างสูง
อันเป็นข้อจำกัดของบริษัทฯในการเพิ่มส่วนแบ่งตลาด

ด้านการจัดจำหน่าย กว่าร้อยละ 90 ของยอดส่งออกนั้น
บริษัทฯจะจำหน่ายโดยตรงให้กับผู้นำเข้าหรือโรงงานผลิตอาหารสำเร็จรูปของตลาดในญี่ปุ่น
สหรัฐอเมริกา และยุโรป
ส่วนที่เหลือบริษัทฯจะขายผ่านนายหน้าโดยจ่ายค่าธรรมเนียมในอัตราร้อยละ 0.5-1.0

บริษัทฯและบริษัทย่อยส่งออกอาหารทะเลแช่แข็งให้ลูกค้าญี่ปุ่นสูงสุดถึงร้อยละ 56
ยุโรปซึ่งเป็นตลาดอันดับสองของบริษัทฯและบริษัทย่อยมีสัดส่วนร้อยละ 36
และตลาดสหรัฐอเมริกามีสัดส่วนร้อยละ 5 ส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 3
เป็นการส่งออกไปยังประเทศต่าง ๆ ในเอเชีย (ไม่รวมญี่ปุ่น) และออสเตรเลีย

สัดส่วนการจำหน่ายแยกตามประเทศ (%)

  ----------------- ----------------- ----------------- -----------------
  ประเทศ            2550              2551              2552

  ญี่ปุ่น               49                50                56

  ยุโรป              42                42                36

  สหรัฐอเมริกา        6                 5                 5

  อื่น ๆ              3                 3                 3
  ----------------- ----------------- ----------------- -----------------

 (ข) สภาวะอุตสาหกรรมและการแข่งขัน 

ตลาดหลักของกุ้งแช่แข็งของไทยคือ ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และยุโรป
ซึ่งมีมูลค่าการนำเข้ากุ้งแช่แข็งจากไทยประมาณร้อยละ 80 ของมูลค่าการส่งออกทั้งสิ้น ส่วนตลาดอื่น
ๆ ซึ่งมีการนำเข้าในปริมาณน้อยคือ สิงค์โปร์ ออสเตรเลีย แคนาดา ไต้หวัน และมาเลเซีย เป็นต้น

ขนาดของตลาดกุ้งแช่แข็งได้เติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมา
ทั้งนี้เนื่องจากเศรษฐกิจโลกที่เติบโตอย่างมีเสถียรภาพและต่อเนื่อง
กอรปกับราคากุ้งลดลงอันเป็นผลของปริมาณกุ้งเลี้ยงที่เพิ่มขึ้น
ทำให้อาหารทะเลซึ่งเคยเป็นอาหารประเภท Luxury
กลายเป็นอาหารระดับกลางที่คนทั่วไปมีกำลังหาซื้อมาบริโภคได้
และตลาดสำหรับอาหารทะเลจะยังคงเติบโตต่อไปตราบเท่าที่เศรษฐกิจโลกยังเติบโตอยู่อย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารทะเลประเภทกุ้งแช่แข็ง ทั้งนี้เนื่องจากกุ้งสามารถเลี้ยงในฟาร์มได้
ส่งผลให้อุตสาหกรรมกุ้งแช่แข็งสามารถเพิ่มปริมาณผลิตผลเพื่อสนองความต้องการได้

อุตสาหกรรมกุ้งแช่แข็งมีการแข่งขันค่อนข้างสูงทั้งในและต่างประเทศ ประเทศคู่แข่งที่สำคัญคือ
อินโดนีเซีย อินเดีย เอควาดอร์ เวียดนาม และจีน ซึ่งล้วนมีค่าแรงต่ำกว่าประเทศไทย
ส่วนภายในประเทศ ขณะนี้ประเทศไทยมีกำลังการผลิตเกินกว่าปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ป้อนโรงงาน
การแข่งขันในการจัดซื้อวัตถุดิบจึงค่อนข้างรุนแรง

ในปี 2552 สภาวะเศรษฐกิจโลกมีความผันผวนตลอดเวลา
และค่าเงินบาทมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมกุ้งแช่แข็งไทยในตลาดโลก
เนื่องจากอุตสาหกรรมกุ้งแช่แข็งไทยใช้วัตถุดิบภายในประเทศซึ่งมีต้นทุนเป็นเงินบาท
แต่มีรายได้เป็นเงินสกุลดอลลาร์ จึงได้รับผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงค่าเงินบาทค่อนข้างมาก

แต่เนื่องจากเกษตรกรเลี้ยงกุ้งในประเทศไทยได้เปลี่ยนจากการเลี้ยงกุ้งกุลาดำ
เป็นการเลี้ยงกุ้งขาวซึ่งให้ผลผลิตต่อไร่มากกว่าและมีต้นทุนในการเลี้ยงต่ำกว่า
อุตสาหกรรมกุ้งแช่แข็งไทยจึงยังพอแข่งขันในตลาดโลกได้ภายใต้แรงกดดันของความเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาท

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์

 (ก) การผลิต

กำลังการผลิตและปริมาณการผลิตจริง

บริษัทฯและบริษัทย่อย มีโรงงานผลิตอาหารทะเลแช่แข็งรวมทั้งสิ้น 4 แห่ง แบ่งเป็นของบริษัทฯ 2
แห่ง และบริษัทย่อยอีก 2 แห่ง ในปี 2552 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีกำลังผลิตรวมทั้งสิ้น 33,912 ตัน
มีรายละเอียดดังนี้

  ------------------------------------- ------------ ---------- ----------
  กำลังการผลิต (ตัน)                       2552         2551       2550

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (นาหม่อม)       19,384       19,384     19,384

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (ระนอง)        1,150        1,150      1,150

  บจก.เทพพิทักษ์ซีฟูดส์ (ปัตตานี)               12,810       12,810     12,810

  บจก.ที.เอส.เอฟ.ซีฟู้ด (ตราด)              568          568        568

  ปริมาณการผลิต (ตัน)                                              

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (นาหม่อม)       5,730        5,532      5,665

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (ระนอง)        3,506        2,810      2,250

  บจก.เทพพิทักษ์ซีฟูดส์ (ปัตตานี)               7,948        9,245      8,982

  บจก.ที.เอส.เอฟ.ซีฟู้ด (ตราด)              299          225        270

  การใช้กำลังการผลิต (%)                                           

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (นาหม่อม)       29.56        28.54      29.23

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (ระนอง)        304.87       244.35     195.65

  บจก.เทพพิทักษ์ซีฟูดส์ (ปัตตานี)               62.05        72.17      71.16

  บจก.ที.เอส.เอฟ.ซีฟู้ด (ตราด)              52.64        39.61      47.57

  อัตราเพิ่ม/ลดของปริมาณการผลิต (%)                                  

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (นาหม่อม)       3.57         (2.35)     36.37

  บมจ.ห้องเย็นโชติวัฒน์หาดใหญ่ (ระนอง)        24.77        24.89      11.61

  บจก.เทพพิทักษ์ซีฟูดส์ (ปัตตานี)               (14.02)      2.93       (1.46)

  บจก.ที.เอส.เอฟ.ซีฟู้ด (ตราด)              32.90        (16.67)    74.19
  ------------------------------------- ------------ ---------- ----------

หมายเหตุ : ทำงานวันละ 1 กะ กะละ 8 –10 ชั่วโมง

ที่ตั้งโรงงานนาหม่อม : เลขที่ 4/2 หมู่ที่ 3 ถนนสายเอเซีย 43 ตำบลนาหม่อม

อำเภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา 90310

ที่ตั้งโรงงานระนอง : เลขที่ 93/17-18 หมู่ที่ 5 ถนนสะพานปลา ตำบลบางริ้น

อำเภอเมือง จังหวัดระนอง 85000

ที่ตั้งโรงงาน : เลขที่ 96/22 หมู่ที่ 8 ถนนนาเกลือ ตำบลบานา

บริษัท เทพพิทักษ์ซีฟูดส์ จำกัด อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี 94000

ที่ตั้งโรงงาน : เลขที่ 216 หมู่ที่ 7 ถนนสายสนามบิน ตำบลคลองใหญ่

บริษัท ที.เอส.เอฟ. ซีฟู้ด จำกัด อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด 23110

วัตถุดิบ 

ก่อนปี 2547 บริษัทฯใช้กุ้งกุลาดำเป็นวัตถุดิบหลัก แต่ตั้งแต่ปี 2547 เป็นต้นมา
เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งส่วนใหญ่ได้หันไปเลี้ยงกุ้งขาวแทนกุ้งกุลาดำ
เนื่องจากต้นทุนในการเลี้ยงกุ้งขาวต่ำกว่า ทำให้ปริมาณกุ้งกุลาดำในตลาดมีไม่มากนัก
บริษัทฯมีปัญหาในการจัดหาวัตถุดิบเป็นครั้งคราว
ทางบริษัทฯจึงต้องพยายามเพิ่มสัดส่วนการผลิตกุ้งขาว

ในปี 2552 บริษัทฯได้ใช้กุ้งขาวในการผลิตเป็นหลัก
เนื่องจากผลผลิตของกุ้งกุลาดำในประเทศไทยมีน้อยมาก กุ้งขาวมีผลผลิตต่อไร่สูงกว่ากุ้งกุลาดำมาก
ทำให้ปริมาณกุ้งในประเทศเพิ่มขึ้นมาก บริษัทฯจึงไม่มีปัญหาในการจัดซื้อวัตถุดิบในปี 2552

และเนื่องจากต้นทุนการผลิตกุ้งขาวต่ำกว่ากุ้งกุลาดำ ราคาเฉลี่ยของวัตถุดิบของบริษัทฯเท่ากับ
116.71 บาทต่อกิโลกรัมในปี 2551 และเท่ากับ 107.76 บาทต่อกิโลกรัมในปี 2552

ราคาเฉลี่ยของวัตถุดิบต่อกิโลกรัม

  ----------- ----------- ----------- ----------- ----------- -----------
  ปี           2548        2549        2550        2551        2552

  ราคา(บาท)   156.75      144.82      115.42      116.71      107.76
  ----------- ----------- ----------- ----------- ----------- -----------

 มูลค่าการจัดซื้อวัตถุดิบ (กุ้ง) ของบริษัท

  -------------------- ---------------- ---------------- ----------------
  ปี                    2550             2551             2552

  มูลค่า (ล้านบาท)        1,346            1,434            1,483
  -------------------- ---------------- ---------------- ----------------

(ข) ขั้นตอนการผลิตและเทคโนโลยีการผลิต

หลังจากที่นำวัตถุดิบที่โรงงานรับซื้อจากสะพานปลา หรือนากุ้งมาทำความสะอาดขั้นแรกแล้ว
ฝ่ายผลิตก็จะตรวจดูสภาพวัตถุดิบ
เพื่อตัดสินใจว่าวัตถุดิบดังกล่าวเหมาะสมที่จะนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดใด
หลังจากนั้นวัตถุดิบก็จะผ่านกระบวนการหักหัว, ปอกเปลือก, ต้ม หรือผ่า แล้วแต่ชนิดของผลิตภัณฑ์
ก่อนที่จะนำมาทำความสะอาดอีกครั้ง
เมื่อวัตถุดิบผ่านกระบวนการแปรรูปขั้นแรกแล้วก็จะนำไปคัดขนาด, แบ่งเกรด และชั่งน้ำหนัก
เพื่อเตรียมบรรจุลงในถาดและนำไปแช่แข็งที่ความเย็น -40 องศาเซลเซียส
(ขั้นตอนการผลิตได้แสดงไว้ในแผนภูมิที่ 1)

ระบบแช่เยือกแข็งที่บริษัทใช้ในปัจจุบันมีอยู่ 3 ระบบ คือ

1.  ระบบ Air Blast Freezer เป็นระบบแช่เยือกแข็ง โดยใช้อุณหภูมิประมาณ -40
    องศาเซลเซียส เป็นเวลา 5-7 ชั่วโมง

2.  ระบบ Contact Plate Freezer เป็นการแช่เยือกแข็ง
    โดยผ่านระบบสัมผัสแผ่นโลหะนำความเย็น แต่ใช้เวลาสั้นกว่าระบบ Air Blast
    โดยใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมงในอุณหภูมิประมาณ -40 องศาเซลเซียส

3.  ระบบ Individual Quick Frozen (IQF)
    เป็นการแช่เยือกแข็งอาหารทะเลสดและกึ่งสำเร็จรูปแบบเป็นชิ้น ๆ โดยใช้เวลาประมาณ
    15-30 นาที ในอุณหภูมิประมาณ -40 องศาเซลเซียส

เมื่อสินค้าอยู่ในภาวะเยือกแข็งแล้ว จึงนำออกไปบรรจุถุงพลาสติก และใส่กล่องกระดาษแข็ง
แล้วเก็บเข้าห้องเก็บแช่แข็ง (Cold Storage Room) ในอุณหภูมิ -20 องศาเซลเซียส
เพื่อรอการจำหน่ายต่อไป โดยทั่วไปสินค้าที่ทำการแช่แข็งจะสามารถเก็บรักษาไว้ได้นาน 6-24
เดือน

การแช่แข็งของกุ้ง หรือปลาหมึกสด นั้น อาจถูกแช่แข็งด้วยเครื่อง IQF
ซึ่งทำให้ผลิตภัณฑ์เยือกแข็งในทันทีหรือเป็นเวลา 15-30 นาที หรือเครื่อง Blast Freezer
เป็นเวลา 5-7 ชั่วโมง หรือ Contact Freezer ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง
ขึ้นอยู่กับชนิดของผลิตภัณฑ์

อุตสาหกรรมอาหารทะเลแช่แข็งเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานสูง (Labor intensive)
และใช้เทคโนโลยีน้อยมาก
เครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตอาหารทะเลแช่แข็งใช้เทคโนโลยีขั้นพื้นฐานเท่านั้น
และมีวงจรชีวิตการใช้งานที่ยาวมาก
โอกาสที่เทคโนโลยีในการผลิตที่ใช้อยู่ในปัจจุบันจะถูกทดแทนด้วยเทคโนโลยีใหม่มีน้อยมาก

บริษัทฯมีเครื่องจักรและบุคลากรเพียงพอสำหรับการดำเนินธุรกิจ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งกำลังการผลิตของเครื่องจักร ปัจจุบันปริมาณการผลิตของบริษัทฯ
ใช้กำลังการผลิตประมาณ 25-30 % เท่านั้น
ดังนั้นบริษัทฯยังสามารถเพิ่มปริมาณการผลิตโดยไม่ต้องเพิ่มเครื่องจักร

แผนภูมิที่ 1 ขั้นตอนการผลิต

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ในกระบวนการผลิตอาหารทะเลแช่แข็ง จะมีน้ำที่ใช้ทำความสะอาดกุ้งและกั้ง
ซึ่งหากทิ้งไปโดยมิได้รับการบำบัดที่ถูกต้อง ก็จะก่อให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม
การควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของสำนักเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อมโรงงาน
กรมโรงงาน กระทรวงอุตสาหกรรม ทางกระทรวงได้ออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่
2/2539 กำหนดมาตรฐานน้ำทิ้งที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมอาหารทะเลดังนี้

BOD₅ ไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร

SS ไม่เกิน 50 มิลลิกรัมต่อลิตร

และบริษัทฯสามารถรักษาระดับคุณภาพน้ำทิ้งได้ดีกว่าที่ทางราชการกำหนด คือ
โดยเฉลี่ยน้ำทิ้งของบริษัทฯจะมี BOD₅ และ SS ดังนี้

BOD₅ ประมาณ 5 มิลลิกรัมต่อลิตร

SS ประมาณ 5-10 มิลลิกรัมต่อลิตร

(4) งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

บริษัทฯไม่ได้ประกอบธุรกิจที่มีลักษณะโครงการระยะยาว จึงไม่มีงานที่ยังไม่ส่งมอบ