11. รายการระหว่างกันกับบุคคลที่อาจมีความขัดแย้ง

ในรอบปี 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีรายการระหว่างกันกับบุคคลที่อาจมีความขัดแย้งกับบริษัทฯ
และบริษัทย่อย ซึ่งผู้สอบบัญชีระบุไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยมีรายละเอียดดังนี้

+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บร        | ลักษณะรายการ      | มูลค่ารายกา | เหตุผลแล                  |
| ิษัทที่เกี่ยวข้อ |                  | รระหว่างกัน | ะความจำเป็นของการทำรายการ |
| ง/ความสัมพ |                  |           |                          |
| ันธ์กับบริษัทฯ |                  | ส         |                          |
|           |                  | ำหรับปีสิ้นสุด |                          |
|           |                  |           |                          |
|           |                  | 31 ธ.ค.   |                          |
|           |                  | 2551      |                          |
|           |                  | (ล้านบาท)  |                          |
+===========+==================+===========+==========================+
|           |                  | งบ        |                          |
|           |                  | การเงินรวม |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บริษัท      | 1.  รายได้        | 52.01     | บริษัทฯ                    |
| แอดวานซ์   |                  |           | เป็นผู้ให้บริการเช่าช่องสัญญ     |
| อินโฟร์     | -   บริษัทฯ        | 5.03      | าณดาวเทียมรายเดียวในประเทศ |
| เซอร์วิส    |     ให้เช         |           | ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ     |
| จำกัด      | ่าช่องสัญญาณดาวเทียม | 2.75      | โดยคิดค่าบริก               |
| (มหาชน)   |                  |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
| (         |    (Transponder) | 6.49      | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
| “ADVANC”) |                  |           |                          |
| / มี SHIN  |   บนดาวเทียมไทยคม | 5.93      | บริษัทย่อย (DTV)            |
| เป็นผ      |                  |           | บริการออกแบบ Website      |
| ู้ถือหุ้นร้อยละ | -                | 36.72     | ให้กับบุคคลทั่วไป             |
| 42.67     |    รายได้ค่าออกแบบ |           | ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ     |
| และมีกรร   |     Website      |           | โดยคิดค่าบริการ             |
| มการร่วมกัน |                  |           | เ                        |
|           | -   รายได้จากบริกา |           | ป็นอัตราเดียวกันกับบุคคลภายนอก |
| -ประกอ    | รโทรข้ามแดนอัตโนมัติ |           |                          |
| บธุรกิจการใ |                  |           | กิจการร่วมค้า (LTC และ      |
| ห้บริการโทร |   (International |           | MFONE) ให้บริการ           |
| ศัพท์เคลื่อนที่ |     Roaming)     |           | International Roaming    |
|           |                  |           | ในประเทศลาวและก          |
|           | 2. ค่าใช้จ่าย       |           | ัมพูชาซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ |
|           |                  |           | อ                        |
|           | -   บริษัทฯ        |           | ัตราค่าบริการเป็นตามราคาตลาด |
|           |                  |           | เ                        |
|           |   จ่ายเงินค่าใช้บริกา |           | สมือนทำรายการกับบุคคลภายนอก |
|           | รโทรศัพท์เคลื่อนที่ให้ก |           |                          |
|           | ับผู้บริหารและพนักงาน |           | กลุ่มบริษัทฯ                 |
|           |                  |           | ใช้บริการโท                |
|           | 3.               |           | รศัพท์มือถือเพื่อสนับสนุนธุรกิจปกติ |
|           | ลูกหนี้กา           |           | โดยเครือข่ายของ AIS        |
|           | รค้าและรายได้ค้างรับ |           | ครอบคลุมพื้นที่บริการอย่างทั่วถึง  |
|           |                  |           | อัตราค่าบริการเป็นราคาตลาดเ  |
|           | 4. เจ้าหนี้การค้า    |           | สมือนทำรายการกับบุคคลภายนอก |
|           | เง               |           |                          |
|           | ินรับล่วงหน้าค่าบริการ |           |                          |
|           | และ              |           |                          |
|           | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บริษัท ซีเอส | 1.  รายได้        | 4.89      | บริษัทฯ                    |
| ล็อกซอินโฟ  |                  |           | เป็นผู้ใ                    |
| จำกัด      | -   บริษัทฯ        | 28.46     | ห้บริการเช่าช่องสัญญาณดาวเทียม |
| (มหาชน)   |     ให้เช         |           | แล                       |
| (“CSL”) / | ่าช่องสัญญาณดาวเทียม | 18.87     | ะเป็นผู้จำหน่ายอุปกรณ์ผู้ใช้ปลายท |
| เป็นบร     |                  |           | างไอพีสตาร์รายเดียวในประเทศ |
| ิษัทที่บริษัทย่อ |    (Transponder) | 68.52     | โดยคิดค่าบริการต            |
| ยของบริษัทฯ |                  |           | ามสัญญาและเงื่อนไขทางการค้าโ |
| ถือหุ้นหล    |   บนดาวเทียมไทยคม | 25.49     | ดยปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
| ังหักหุ้นทุนซื้อ |     รับจ้างดำเนินก  |           |                          |
| คืนอยู่ร้อยละ | ารให้บริการส่งสัญญาณ |           | บริษัทฯ                    |
| 43.48     | โทรทัศน์ผ่านดาวเทียม |           | ใช้บริการรับ                |
| และมีกรร   |     และ          |           | -ส่งสัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม |
| มการร่วมกัน |     ขายอุปกรณ์ผ    |           | ใช้บริการอินเทอร์เน็ต และอื่นๆ  |
|           | ู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์ |           | ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ     |
| -ประกอบธุร |     (IPSTAR User |           | โดยจ่ายค่าบริก              |
| กิจให้บริการ |     terminal)    |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
| อินเทอร์เน็ต |                  |           | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
| และ       | 2.  ค่าใช้จ่าย      |           |                          |
| บริกา      |                  |           |                          |
| รรับ-ส่งสัญญ | -   บริษัทฯ        |           |                          |
| าณโทรทัศน์ผ |     จ            |           |                          |
| ่านดาวเทียม | ่ายค่าบริการส่งสัญญาณ |           |                          |
|           | โทรทัศน์ผ่านดาวเทียม |           |                          |
|           |     ค่า           |           |                          |
|           | ใช้บริการอินเทอร์เน็ต |           |                          |
|           |     และอื่นๆ       |           |                          |
|           |                  |           |                          |
|           | 3.  ลูกหนี้กา       |           |                          |
|           | รค้าและรายได้ค้างรับ |           |                          |
|           |                  |           |                          |
|           | 4.  เง           |           |                          |
|           | ินปันผลค้างรับและอื่นๆ |           |                          |
|           |                  |           |                          |
|           | 5.  เจ้าหนี้การค้า   |           |                          |
|           |     และ          |           |                          |
|           | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บริษัท เอสซี | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 3.94      | บริษัทฯ                    |
| แมท       |                  |           | ใ                        |
| ช์บอกซ์จำกัด | -   DTV ว่าจ้าง MB | 0.96      | ช้บริการโฆษณาและประชาสัมพันธ์ |
| (“MB”) /  |                  |           | ซึ่งเป็น                    |
| มี SHIN    | ในการจัดทำสื่อโฆษณา |           | การดำเนินการสนับสนุนธุรกิจปกติ |
| ถือหุ้นอยู่    |     ประชาสัมพันธ์   |           | โดยจ่ายค่าบริก              |
| ร้อยละ     |     เช่น สื่อภาพพิมพ์ |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
| 99.96     |     สื่อโฆษณา      |           | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
|           |                  |           |                          |
| -ประกอบ   | 2.  เจ้าหนี้การค้า   |           |                          |
| ธุรกิจนายหน |                  |           |                          |
| ้าและตัวแทน | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
| รับ        |                  |           |                          |
| โฆษณาด้วยว |                  |           |                          |
| ิธีการทุกชนิด |                  |           |                          |
| รับเป็นต    |                  |           |                          |
| ัวแทนนำสินค |                  |           |                          |
| ้าไปโฆษณาท |                  |           |                          |
| างสื่อโฆษณา |                  |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บริษัท      | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 7.60      | บริษัทฯ                    |
| ไอ.ที.     |                  |           | ใช้บริการโปรแกร            |
| แ         | -   บริษัทฯ        | 1.02      | มคอมพิวเตอร์เพื่อประมวลผลทาง |
| อพพลิเคชั่นส์ |     ใช้บริการด     |           | บัญชีซึ่งเป็นการสนับสนุนธุรกิจปกติ |
| แอนด์      | ้านโปรแกรมคอมพิวเต |           | แต่ไม่มีทรัพย์สินหรือมูลค่าอ้างอิง  |
| เซอร์วิส    | อร์เพื่อประมวลผลบัญชี |           | โดย ITAS                 |
| จำกัด      |                  |           | คิดค่า                     |
| (“ITAS”)  | 2.  เจ้าหนี้การค้า   |           | บริการใกล้เคียงกับราคาของบริษ |
| / มี SHIN  |     และ          |           | ัทอื่นที่ให้บริการในลักษณะเดียวกัน |
| ถือ        | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
| หุ้นอยู่ร้อยละ |                  |           |                          |
| 99.99     |                  |           |                          |
|           |                  |           |                          |
| -จัดทำระบบ |                  |           |                          |
| งานด้วยโปร |                  |           |                          |
| แกรมสำเร็จ |                  |           |                          |
| รูปและโปรแ |                  |           |                          |
| กรมเพิ่มเติม |                  |           |                          |
| ให้คำปรึกษา |                  |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| บริษัท      | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 0.75      | บริษัทฯ                    |
| สิงคโปร์    |                  |           | ใ                        |
| เทเลคอ    | -   บริษัทฯ        | 0.28      | ช้บริการเช่าช่องสัญญาณดาวเทียม |
| มมิวนิเคชั่นส์ |     ใช้บริการเช    |           | เพื่อใช้ใน                  |
| เ         | ่าช่องสัญญาณดาวเทียม | 0.11      | การให้บริการแก่ลูกค้าของบริษัทฯ |
| ป็นบริษัทที่มีผ |                  |           | ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ     |
| ู้ถือหุ้นรายให | 2.  เงินมัดจำ      |           | โดยจ่ายค่าบริก              |
| ญ่ที่สุดร่วมกัน |                  |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
|           | 3.  เจ้าหนี้การค้า   |           | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
|           |     และ          |           |                          |
|           | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| Codespace | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 15.16     | รายการดังก                |
| Inc /     |                  |           | ล่าวถือเป็นการสนับสนุนธุรกิจปกติ |
| บริษัทฯ     | -   บริษัทฯ ว่าจ้าง  | 4.31      | แต่ไม่มีทรัพย์สินหรือมูลค่าอ้างอิง  |
| ถือหุ้นใน    |     Codespace    |           | โดยจ่ายค่าบริการตามอัต       |
| Spacecode |     ทำ           |           | ราค่าบริการรายชั่วโมงบวกด้วยค |
| LLC ร่วมกับ | การพัฒนาผลิตภัณฑ์สำห |           | ่าใช้จ่ายเบิกจ่ายตามที่เกิดขึ้นจริง |
| Codespace | รับโครงการไอพีสตาร์ |           |                          |
| Inc       |                  |           |                          |
| ในสัดส่วน   | 2.  เจ้าหนี้การค้า   |           |                          |
| 70: 30    |     และอื่นๆ       |           |                          |
|           |                  |           |                          |
| -         |                  |           |                          |
| ให้บริก     |                  |           |                          |
| ารด้านวิศวก |                  |           |                          |
| รรมพัฒนาเท |                  |           |                          |
| คโนโลยีการ |                  |           |                          |
| สื่อสารและอ |                  |           |                          |
| ิเล็กทรอนิกส์ |                  |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| S         |   1. รายได้       | 0.84      | เป็นนโยบายในก             |
| henington |                  |           | ารกำกับดูแลบริษัทย่อยของบริษัทฯ |
| In        |   - บริษัทฯ        | 0.14      | เพื่อ                      |
| vestments |   รับจ้างให้คำปรึกษา |           | ให้การควบคุมเป็นประโยชน์สูงสุด |
| Pte Ltd   |   โดย SHEN       | 0.94      | มูลค่าค่าบริการ              |
| (“SHEN”)/ |                  |           | ตามสัญญาก่อนรายการปรับปรุงสัด |
| บริษัทฯ     |  ต้องจ่ายค่าที่ปรึกษาแ |           | ส่วนความเป็นเจ้าของจำนวนรวม |
| ถือหุ้นใน    | ละบริการงานเป็นราย |           | 1.71 ล้านบาท              |
| SHEN      | เดือนโดยค่าบริการกำ |           |                          |
| ร่วมกับ     | หนดจากต้นทุนของผู้บร |           |                          |
| Asia      | ิหารและพนักงานที่ให้ค |           |                          |
| Mobile    | ำปรึกษาและบริหารงา |           |                          |
| Holdings  | นเพื่อสนับสนุนการดำเ |           |                          |
| Pte Ltd.  | นินธุรกิจของบริษัทย่อย |           |                          |
| ”AMH”     |                  |           |                          |
|           |   2.             |           |                          |
| ในสัดส่วน   |   ลูกหนี้กา         |           |                          |
| 51: 49    | รค้าและรายได้ค้างรับ |           |                          |
|           |                  |           |                          |
| -         |   3. ลูกหนี้อื่น      |           |                          |
| เป        |                  |           |                          |
| ็นบริษัทถือเง |                  |           |                          |
| ินลงทุนในธุร |                  |           |                          |
| กิจให้บริการ |                  |           |                          |
| โทรคมนาคม |                  |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| Mfone     | 1.  รายได้        | 21.86     | บริษัทฯ                    |
| Co.,      |                  |           | เป็นผู้ใ                    |
| Ltd.      | -   บริษัทฯ        | 6.21      | ห้บริการเช่าช่องสัญญาณดาวเทียม |
| (“Mfone”/ |     ให้เช         |           | และเป็นผู้จำหน              |
| ถือหุ้นโดย   | ่าช่องสัญญาณดาวเทียม | 11.93     | ่ายอุปกรณ์ผู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์ |
| SHEN      |                  |           | ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ     |
| ร้อยละ 100 |    (Transponder) | 2.85      | โดยคิดค่าบริการต            |
|           |                  |           | ามสัญญาและเงื่อนไขทางการค้าโ |
| -         |  บนดาวเทียมไทยคมแ |           | ดยปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
| ให้บริก     | ละดาวเทียมไอพีสตาร์ |           | รวมมูลค่ารายการก่อนปรับปร    |
| ารด้านโทรค |     และขายอุปกรณ์ผ |           | ุงสัดส่วนความเป็นเจ้าของจำนวน |
| มนาคมในปร | ู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์ |           | 28.05 ล้านบาท             |
| ะเทศกัมพูชา |     (IPSTAR User |           |                          |
|           |     terminal)    |           | รายการด                  |
|           |                  |           | ังกล่าวเป็นรายการสนับสนุนธุรกิจ |
|           | 2.  ค่าใช้จ่าย      |           | โดยจ่ายค่าบริก              |
|           |                  |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
|           |   - บริษัทฯ        |           | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
|           |                  |           | มูลค่าค่าบริการ              |
|           |  จ่ายค่านายหน้าและค |           | ตามสัญญาก่อนรายการปรับปรุงสัด |
|           | ่าดำเนินการสถานีควบ |           | ส่วนความเป็นเจ้าของจำนวนรวม |
|           | คุมเครือข่ายภาคพื้นดิน |           | 12.68 ล้านบาท             |
|           |                  |           |                          |
|           | 3.  ลูกหนี้กา       |           |                          |
|           | รค้าและรายได้ค้างรับ |           |                          |
|           |                  |           |                          |
|           | 4.  เจ้าหนี้การค้า   |           |                          |
|           |     และ          |           |                          |
|           | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| Lao       | 1.  รายได้        | 19.48     |   บริษัทฯ                  |
| Telecomm  |                  |           |   เป็นผู้ใ                  |
| unication | -   บริษัทฯ        | 3.34      | ห้บริการเช่าช่องสัญญาณดาวเทียม |
| Co., Ltd  |     ให้เช         |           |   และเป็นผู้จำหน            |
| (“LTC”) / | ่าช่องสัญญาณดาวเทียม | 0.29      | ่ายอุปกรณ์ผู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์ |
| ถือหุ้นโดย   |                  |           |   ซึ่งเป็นการดำเนินธุรกิจปกติ   |
| SHEN      |    (Transponder) |           |   โดยคิดค่าบริการต          |
| ร่วมกับ     |                  |           | ามสัญญาและเงื่อนไขทางการค้าโ |
| รัฐบาลของส |  บนดาวเทียมไทยคมแ |           | ดยปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
| าธารณรัฐปร | ละดาวเทียมไอพีสตาร์ |           |   มูลค่าส                  |
| ะชาธิปไตยป |     ขายอุปกรณ์ผ    |           | ินค้าและค่าบริการก่อนปรับปรุงสัด |
| ระชาชนลาว | ู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์ |           | ส่วนความเป็นเจ้าของจำนวนรวม |
| ในสัดส่วน   |     (IPSTAR User |           |   26.76 ล้านบาท           |
| 49: 51    |     terminal)    |           |                          |
|           |                  |           |                          |
| -         | 2.  ลูกหนี้กา       |           |                          |
| ให้บร      | รค้าและรายได้ค้างรับ |           |                          |
| ิการด้านโทร |                  |           |                          |
| คมนาคมในส | 3.  เจ้าหนี้การค้า   |           |                          |
| าธารณรัฐปร |     และ          |           |                          |
| ะชาธิปไตยป | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           |                          |
| ระชาชนลาว |                  |           |                          |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| Asia      | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 2.87      | ตลาดโทรคมนาคม            |
| Mobile    |                  |           | (โทรศัพท์มือถือ)             |
| Holdings  | -   SHEN         | 1.34      | ในกัมพูชามีการแข่งขันสูง       |
| Pte       |     ได้ว่าจ้างให้    |           | มีความจำเป็นที่ Mfone        |
| Ltd.”AMH” |     AMH          |           | จะต้องมีผู้บริการที่ม           |
|           |     จัดส่งผ        |           | ีความเชี่ยวชาญทางด้านการตลาด |
| เป็นบริษัทที่ผ | ู้ชำนาญเข้าไปบริหารง |           | ซึ่ง AMH                   |
| ู้ถือหุ้นรายให | านทางด้านการตลาดที่ |           | ได้จัดหาผู้บริหารที่มีค          |
| ญ่ที่สุดร่วมกัน |     Mfone        |           | ุณสมบัติดังกล่าวให้เพื่อเพิ่มส่วนแบ |
|           |                  |           | ่งการตลาดของโทรศัพท์มือถือของ |
|           | 2. เจ้าหนี้อื่น       |           | Mfone                    |
|           |                  |           | โดยคิดค่าบริการจา           |
|           |                  |           | กต้นทุนของผู้บริหารที่ให้คำปรึกษา |
|           |                  |           | บวกด้วยค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง   |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+
| กิจการอื่นท  | 1.  ค่าใช้จ่าย      | 0.54      | บริษัทฯ                    |
| ี่เกี่ยวข้องกัน |                  |           | ใช้บริการซึ่งเป็น             |
|           | 2.  เจ้าหนี้การค้า   | 0.04      | การดำเนินการสนับสนุนธุรกิจปกติ |
|           |     และ          |           | โดยจ่ายค่าบริก              |
|           | ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายอื่นๆ |           | ารตามสัญญาและเงื่อนไขทางการ |
|           |                  |           | ค้าปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก |
+-----------+------------------+-----------+--------------------------+

ความจำเป็นและความสมเหตุสมผลของรายการ

ในปี 2551 บมจ. ไทยคม และ บริษัทย่อย (บริษัทฯ) มีรายการกับบุคคลและกิจการที่เกี่ยวข้องกัน
ซึ่งแสดงใน หมายเหตุประกอบงบการเงินที่ตรวจสอบแล้ว ข้อ 4 ในงบการเงินประจำปี 2551
โดยผู้ตรวจสอบบัญชีรับอนุญาตได้สรุปรายการกับบุคคลและกิจการที่เกี่ยวข้องกันในการทำรายการดังกล่าวว่ารายการที่บริษัทฯ
มีกับบริษัทในกลุ่มชินฯ และกลุ่ม Temasek เช่น บริษัทย่อย บริษัทร่วม กิจการร่วมค้า ผู้บริหาร และ
กิจการอื่นที่ SHIN และ Temasek และบริษัทฯ มีอิทธิพลอย่างมีสาระสำคัญ
ไม่ว่าจะทางตรงหรือทางอ้อม จะแสดงเป็นรายการกับบุคคล หรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันกับบริษัทฯ

บริษัทฯ
คิดราคาซื้อขายสินค้าและบริการกับกิจการที่เกี่ยวข้องกันตามสัญญาและเงื่อนไขทางการค้าโดยปกติเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก
สำหรับรายการที่มีนัยสำคัญและต้องดำเนินการตามระเบียบปฏิบัติของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ซึ่งรายการดังกล่าวคณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานรายการและได้ให้ความเห็นว่าเป็นรายการที่สมเหตุสมผลและเป็นประโยชน์ต่อบริษัทฯ

มาตรการขั้นตอนการอนุมัติการทำรายการระหว่างกัน

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
มีเป้าหมายในการประกอบ การเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ถือหุ้น
มีนโยบายการเปิดเผยข้อมูลให้แก่นักลงทุนอย่างเพียงพอ รวมทั้งยึดถือปฏิบัติตามระเบียบ ข้อกำหนด
และ กฎหมายต่างๆ ในประเทศที่บริษัทฯ ประกอบการอยู่ ดังนั้น
เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับรายการระหว่างกลุ่มบริษัทฯ
กับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันเป็นไปอย่างโปร่งใส
ลดความขัดแย้งทางผลประโยชน์และสอดคล้องกับหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
และเป็นไปตามกฎหมาย กฎระเบียบ และ ข้อบังคับของหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง เช่น
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) สำนักงาน กลต.
ในอันที่จะทำให้ผู้ลงทุนมีข้อมูลอย่างเพียงพอต่อการใช้ดุลยพินิจในการตัดสินใจลงทุนได้ บริษัทฯ
จึงกำหนดแนวทางการทำรายการระหว่างกลุ่มบริษัทฯ กับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน
เพื่อเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาทำรายการดังรายละเอียดต่อไปนี้

การทำรายการระหว่างกันของบริษัทฯ และบริษัทย่อย กับบุคคลที่อาจมีความขัดแย้ง บริษัทฯ
จะพิจารณาดำเนินการเสมือนหนึ่งทำรายการกับบุคคลภายนอก (Arm’s length basis)
เพื่อประโยชน์สูงสุดของบริษัทฯ
โดยจะต้องมีเงื่อนไขการค้าที่มีราคาและเงื่อนไขที่เป็นธรรมและไม่ก่อให้เกิดการถ่ายเทผลประโยชน์
ในกรณีที่ไม่ชัดเจนว่าราคาระหว่างกันเข้าข่าย Arm’s length basis หรือไม่
จะต้องนำเสนอรายการดังกล่าวหารือต่อคณะกรรมการตรวจสอบเพื่อขอความเห็นชอบก่อนทำรายการ

บริษัทฯ มีการมอบอำนาจอนุมัติวงเงินแก่ผู้บริหารตามลำดับขั้น
โดยจะกำหนดอำนาจของผู้มีสิทธิอนุมัติตามวงเงินที่กำหนด อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ห้ามมิให้กรรมการและผู้บริหารที่มีส่วนได้เสียหรืออาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์โดยส่วนตัวเป็นผู้อนุมัติทำรายการที่เกี่ยวโยงกันซึ่งตนมีส่วนได้เสีย
และกรรมการที่มีส่วนได้เสียในการตกลงเข้าทำรายการที่เกี่ยวโยงกันต้องไม่เข้าร่วมประชุมและไม่มีสิทธิออกเสียงในที่ประชุม
โดยคณะกรรมการตรวจสอบทำหน้าที่สอบทานการทำรายการระหว่างบริษัทฯ
หรือบริษัทย่อยกับบุคคลที่เกี่ยวโยงกันและให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม การทำรายการระหว่างบริษัทฯ
กับบริษัทที่มีบุคคลที่อาจมีความขัดแย้งมีสัดส่วนการถือหุ้นต่ำกว่าร้อยละ 10
จะไม่ผ่านการตรวจสอบจากคณะกรรมการตรวจสอบ
ซึ่งสอดคล้องกับประกาศตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง
การเปิดเผยการเข้าทำรายการที่เกี่ยวโยงกันของบริษัทจดทะเบียน

การทำรายการระหว่างกันพึงกระทำได้ตามปกติเนื่องจากเป็นการทำรายการตามปกติธุรกิจและตามเงื่อนไขการค้าโดยทั่วไปเสมือนลูกค้าภายนอกทั่วไปโดยปกติ
รวมทั้งราคาหรือค่าตอบแทนอยู่ในกรอบซึ่งต้องได้รับอนุมัติตามระเบียบปฏิบัติทางการเงินของบริษัทฯ
และต้องทบทวนกระบวนการคัดเลือกผู้ขายและผู้ผลิต (Vendor selection process) อยู่เสมอ
เพื่อให้แน่ใจว่าบริษัทฯ ได้เปิดโอกาสแก่ผู้ประกอบการนอกกลุ่ม ซึ่งอาจให้ผลประโยชน์แก่บริษัทฯ
มากกว่า และเป็นแหล่งภายนอกสำหรับการเปรียบเทียบราคาและเงื่อนไขทางการค้า

บริษัทฯ ทำการเปิดเผยข้อมูลรายการระหว่างกันโดยยึดแนวปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีไทย ฉบับที่
47 เรื่อง การเปิดเผย ข้อมูลเกี่ยวกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน และ
ตามระเบียบปฏิบัติของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ทั้งนี้ฝ่ายกฎหมายและกำกับดูแล (Legal and Compliance)
และฝ่ายบัญชีจะนำเสนอรายการที่เกี่ยวโยงกันหรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการตรวจสอบ
(Audit Committee)
เพื่อสอบทานและให้ความเห็นต่อความจำเป็นและความสมเหตุสมผลของรายการว่าเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดของบริษัทฯ
หรือไม่ ก่อนรายงานต่อคณะกรรมการบริษัทฯ ต่อไป

นโยบายหรือแนวโน้มการทำรายการระหว่างกันในอนาคต

ในอนาคตบริษัทฯ อาจมีความจำเป็นที่จะต้องเข้าทำรายการระหว่างกัน
ทั้งที่เป็นรายการทางการค้าตามปกติธุรกิจและรายการที่ไม่เป็นไปตามการค้าปกติธุรกิจ
โดยการเข้าทำรายการดังกล่าวจะตั้งอยู่บนเงื่อนไข ราคาที่สมเหตุสมผล
และเป็นประโยชน์สูงสุดต่อบริษัทฯ ทั้งนี้ บริษัทฯ
จะปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และข้อบังคับ ประกาศ คำสั่ง
หรือข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.)
รวมถึงการปฏิบัติตามข้อกำหนดและปฏิบัติเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลการทำรายการที่เกี่ยวโยงกัน
และการได้มาหรือจำหน่ายไปซึ่งสินทรัพย์ที่สำคัญของบริษัทจดทะเบียนและบริษัทย่อย บริษัทฯ
จะทำการเปิดเผยรายการระหว่างกันไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่ได้รับการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีของบริษัทฯ