1. ปัจจัยความเสี่ยง

ในปัจจุบันสถานการณ์ต่างๆ ได้มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากและรวดเร็ว การบริหารความเสี่ยงจึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญช่วยให้บริษัทฯ สามารถอยู่รอดได้เมื่อมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้น ดังนั้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่บริษัทฯ ต้องมีกลไกการบริหารงานสร้างความแข็งแกร่งและเตรียมการรับมือไว้รอบด้านเป็นการล่วงหน้าเพื่อให้บริษัทฯ สามารถดำรงอยู่ได้ตลอดไป

ในปี 2552 ที่ผ่านมา การดำเนินธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในประเทศไทยมีเหตุการณ์ความผันผวนจากปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ ได้แก่ ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจจากแฮมเบอร์เกอร์ ไครซิส ที่เกิดจากวิกฤติซับไพร์มสินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ด้อยคุณภาพของสหรัฐอเมริกา, ปัญหาวิกฤติทางการเงินของดูไบ เวิร์ลที่เกิดขึ้นไม่นาน ก็น่าจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยในทางอ้อม และปัญหาทางด้านการเมืองภายในประเทศ เป็นต้น บริษัทฯ จึงได้กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยง และมอบหมายให้ผู้รับผิดชอบจัดให้มีมาตรการควบคุมและจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ เพื่อให้บริษัทฯ สามารถบรรลุเป้าหมายและกลยุทธ์ที่กำหนดไว้ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งได้มีการทบทวนความเสี่ยงของบริษัทฯ อย่างสม่ำเสมอว่า บริษัทฯ มีความเสี่ยงด้านใดบ้างที่เพิ่มขึ้นหรือเปลี่ยนแปลงไป วิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นได้ส่งผลกระทบอย่างไรต่อผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องต่าง ๆ ของบริษัทฯ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี

  เนื่องจากลักษณะของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับระบบสารสนเทศและการสื่อสาร
  ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
  ดังนั้นบริษัทจึงมีการติดตามข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอย่างใกล้ชิด(ข่าวสารทางเทคโนโลยีระบบสารสนเทศและการสื่อสาร)
  เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการเข้าร่วมดำเนินโครงการต่างๆ หรือเสียเปรียบบริษัทคู่แข่งในธุรกิจ

  จากความสำคัญข้างต้น
  บริษัทมีนโยบายให้บุคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะวิศวกรและบุคลากรด้านการตลาดและการขายให้มีความกระตือรือร้นในการติดตาม
  ศึกษา หรือเข้ารับการอบรมต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ
  ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการดำเนินงาน นอกจากข้อมูลที่เผยแพร่ทั่วไป
  บริษัทยังรับทราบข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจากบริษัทผู้ผลิตสินค้า (Suppliers)
  หรือบริษัทคู่ค้าโดยตรงอีกทางหนึ่ง

ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

  บริษัทมีรายได้จากการขายและให้บริการติดตั้งระบบโครงข่ายทั้งทางตรงและทางอ้อมให้แก่ (1)
  บมจ.ทีโอที และ (2) บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด(มหาชน) ประมาณร้อยละ 35
  ของยอดขายรวม ซึ่งนับเป็นสัดส่วนยอดขายที่ค่อนข้างสูง
  และสัดส่วนของลูกค้าทั้งสองรายดังกล่าวนับเป็นรายได้หลักของบริษัท
  อย่างไรก็ตามทั้งสององค์กรข้างต้นจัดอยู่ในกลุ่มลูกค้าประเภทสื่อสารโทรคมนาคม
  ที่ทางภาครัฐให้ความสนับสนุน
  ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการลงทุนด้านพัฒนาระบบสารสนเทศจำนวนมากและทำอย่างต่อเนื่อง และ
  จากนโยบายของรัฐบาลปัจจุบันในการเร่งรัดให้หน่วยราชการนำระบบ IT มาใช้งานได้แก่
  โครงการ E-Government E-Procurement ,E-Service ,E-education ,High speed
  Internet เป็นต้น
  โครงการเหล่านี้ต้องอาศัยเครือข่ายสื่อสารข้อมูลและระบบสื่อสารโทรคมนาคม
  อีกเป็นจำนวนมากเพื่อรองรับโครงการดังกล่าวแต่ปัจจุบันเครือข่ายสื่อสารข้อมูลที่ของหน่วยงานทั้ง
  2 มีอยู่นั้นไม่เพียงพอที่จะรองรับการขยายตามโครงการดังกล่าวได้ ดังนั้น ในช่วงระยะเวลา 2
  – 3 ปีนี้ หน่วยงานทั้ง 2
  จะต้องลงทุนในการสร้างเครือข่ายเพิ่มขึ้นอีกเป็นจำนวนมากเพื่อให้รองรับโครงการของรัฐบาลที่จะต้องเกิด
  ดังนั้นการที่บริษัทสามารถเข้าร่วมในโครงการกับองค์กรดังกล่าว
  จึงถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นต้องรักษาไว้ให้ได้อย่างมั่นคง

ลักษณะลูกค้าของบริษัทประกอบด้วยกลุ่มองค์กรราชการ รัฐวิสาหกิจ
และบริษัทเอกชนสามารถแบ่งตามลักษณะธุรกิจและความต้องการของลูกค้าออกเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้

  --------------------------- --------------------------- -----------------
  กลุ่มธุรกิจ                     ตัวอย่างรายชื่อลูกค้า             อัตราส่วนรายได้

                                                          ต่อรายได้รวม ปี 2552

  Telecom I: ได้แก่ กลุ่มธุรกิจ     บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด     24.28%
                              (มหาชน)                     

  ด้านการสื่อสารเคลื่อนที่และสื่อสาร                                

  ไร้สาย (Mobile & Wireless                                 
  Group)                                                  

                                                           

  Telecom II : ได้แก่           บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)      14.38%
  กลุ่มธุรกิจด้าน                                              

  โทรศัพท์พื้นฐานและเครือข่ายแบบ                                 

  มีสาย (Fixed Line & Network                               
  Group)                                                  

                                                           

  กลุ่ม Enterprise :            หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ      61.34%
  กลุ่มลูกค้าที่เป็น                 หรือองค์กร                    

  องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนต่างๆ    ธุรกิจภาคเอกชน ภาคการศึกษา ฯลฯ  

                                                           
  --------------------------- --------------------------- -----------------

  เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงด้านการพึ่งพารายได้จากลูกค้ารายใดรายหนึ่งมากเกินไป
  บริษัทมีนโยบายและแผนทางธุรกิจที่ขยายฐานลูกค้าของบริษัทให้กว้างมากขึ้น
  โดยการขยายธุรกิจไปยังลูกค้าในภาคเอกชน สถาบันการศึกษา หน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจอื่นๆ
  ให้มากขึ้น ดังจะเห็นได้ว่าโครงสร้างรายได้ของบริษัทได้มีการกระจายไปยัง
  หน่วยงานภาคเอกชนเพิ่มขึ้น คือ รายได้จากการขายให้กับหน่วยงานภาคเอกชน ปี 2552
  เพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 41.22 ส่วนที่เหลือมีการกระจายไปยังกลุ่มลูกค้าของภาคราชการ และ
  หน่วยงานด้านการศึกษา

  บริษัทมีแผนจะขยายธุรกิจไปในด้านการขายบริการที่เน้นในกลุ่มลูกค้าที่เป็นลูกค้าเดิมของหน่วยงานที่เป็นลูกค้าหลักของบริษัททั้งสองหน่วยงาน
  คือ บมจ.ทีโอที และ บจ. กสท โทรคมนาคม และการขายบริการในกลุ่มลูกค้า SOHO (Small
  Office and Home Office)
  นอกจากนี้บริษัทยังมีโครงการขยายงานด้านการฝึกอบรมโดยเป็นการใช้ทรัพยากรบุคคลที่มีอยู่แล้ว
  ซึ่งนอกจากจะจัดการฝึกอบรมให้กับลูกค้าในปัจจุบันแล้วยังจะขยายไปในกลุ่มที่ยังไม่เคยเป็นลูกค้าของบริษัท
  ทั้งนี้เพื่อเป็นการขยายฐานลูกค้า โดยบริษัทได้มีแผนการจัดสรรบุคลากร
  และการเตรียมการพัฒนาบุคคลกรให้พร้อมสำหรับการดำเนินการดังกล่าวแล้ว

  ดังนั้นจะเห็นได้ว่าบริษัทได้พยายามอย่างยิ่งในการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากการพึ่งพากลุ่มลูกค้ารายใหญ่ไม่กี่ราย
  และกระจายโอกาสในการทำตลาดไปยังกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ
  และคาดว่าในอนาคตสัดส่วนรายได้ที่เกิดขึ้นจากการขยายฐานลูกค้าจะทัดเทียมกับรายได้ที่เกิดขึ้นจากลูกค้ารายใหญ่
  ทั้งนี้ยังคงรักษาฐานลูกค้าเดิมให้มั่นคงเช่นเดิม

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาด้านบุคลากร

  ธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
  เป็นธุรกิจที่ต้องพึ่งพาบุคลากรในการทำการตลาดและการดำเนินงาน
  ซึ่งบุคลากรดังกล่าวต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการออกแบบและวางระบบ
  รวมถึงการให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ลูกค้าแต่ละราย ปัจจุบัน
  บริษัทมีผู้บริหารและบุคลากรด้านการปฏิบัติการ ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายการตลาด ฝ่ายขาย
  ฝ่ายบริการลูกค้า และฝ่ายพัฒนาโปรแกรมระบบงาน จำนวน 246 คน
  ซึ่งส่วนใหญ่มีพื้นฐานการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์และมีประสบการณ์ประมาณ 3 - 6 ปี
  โดยในช่วงปีที่ผ่านมาอัตราการลาออกของบุคลากรประมาณร้อยละ 3
  ซึ่งถือได้ว่าเป็นอัตราการลาออกที่ต่ำ

  ดังนั้น เพื่อลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว
  บริษัทจึงกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีภายในองค์กร
  และมีการวางระบบการจัดการภายในเพื่อป้องกันขาดบุคคลหนึ่งบุคคลใดอันอาจกระทบต่อการดำเนินกิจการ
  โดยแบ่งการบริหารงานหลักเป็น 3 ด้าน
  โดยในแต่ละด้านจะมีรองกรรมการผู้จัดการใหญ่เป็นผู้กำกับดูแล และในด้านต่างๆ
  จะแบ่งเป็นฝ่ายๆต่างๆ โดยมีผู้บริหารในระดับผู้อำนวยการฝ่ายเป็นผู้กำกับดูแล
  และในฝ่ายต่างๆจะมีการแบ่งเป็นทีมงานย่อยที่แยกตามลักษณะของสินค้าหรือบริการ
  ในส่วนของกรรมการผู้จัดการใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลบริหารงานภาพรวมให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
  ดังนั้น จึงทำให้การบริหารของบริษัทมีความคล่องตัว
  อนึ่งบริษัทจัดให้มีการประชุมภายในระหว่างผู้บริหารทุกสัปดาห์เพื่อรับทราบถึงปัญหาต่างๆ
  ในการปฏิบัติงานและ กำหนดแนวทางดำเนินการแก้ไขให้ลุล่วงได้ทันท่วงที

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาการสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ 30

  ในการดำเนินธุรกิจของบริษัท
  สินค้าที่จำหน่ายให้แก่ลูกค้าเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากผู้ผลิตหรือตัวแทนจำหน่ายของผู้ผลิตที่มีสำนักงานในประเทศไทย
  โดยเฉพาะอุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายสื่อสารข้อมูล
  บริษัทเป็นตัวแทนจำหน่ายและพันธมิตรธุรกิจของผู้ผลิตรายใหญ่และมีชื่อเสียงของโลก ตัวอย่างเช่น
  Cisco Systems ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์สำหรับระบบโครงข่ายสารสนเทศและการสื่อสาร
  และระบบอินเตอร์เน็ตชั้นนำของโลกรายหนึ่ง ที่ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูง
  มีความทนทานในการใช้งาน และเป็นที่ยอมรับจากผู้ใช้อย่างกว้างขวาง
  โดยในปีที่ผ่านมาบริษัทสั่งซื้ออุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายจาก Cisco Systems ประมาณร้อยละ
  30 ของรายได้จากการดำเนินงาน

  การที่บริษัทมีการสั่งซื้อสินค้าจาก Cisco Systems มีมูลค่าสูงมากในแต่ละปีนั้น
  เนื่องมาจากสินค้าของ Cisco ก็เป็นสินค้าด้านระบบเครือข่ายสารสนเทศ
  ที่ได้รับการยอมรับของลูกค้าในตลาดโลกและประเทศไทย ประกอบบริษัทเป็นคู่ค้าของ Cisco
  มาเป็นเวลานาน ปัจจุบันบริษัทเป็นคู่ค้าของ Cisco จัดอยู่ในระดับ Gold Partner
  ซึ่งเป็นระดับที่สูงที่สุดในการจัดระดับคู่ค้าของ Cisco ในประเทศไทย
  ทำให้บริษัทได้รับการสนับสนุนต่างๆจาก Cisco สูงกว่าคู่ค้าในระดับที่รองๆลงไป อย่างไรก็ตาม
  เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง
  บริษัทยังเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าให้กับผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง และคุณภาพของสินค้าเทียบเท่า Cisco
  Systems เช่น Nortel Networks 3COM , Alcatel-Lucent Technology เป็นต้น
  อีกทั้งยังได้มีมาตรการต่างๆเพื่อที่กระจายความเสี่ยง
  โดยการพยายามหาทางเลือกในการสร้างรายได้ใหม่ หรือการกระจายฐานรายได้เพิ่มเติม

ความเสี่ยงด้านการส่งมอบโครงการ

  เนื่องจากบริการด้านการวางระบบสารสนเทศและการสื่อสารมีลักษณะเป็นโครงการ
  ซึ่งมีระยะเวลาดำเนินงาน 6-12 เดือนทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของโครงการ
  ซึ่งหากบริษัทไม่สามารถดำเนินงานและส่งมอบได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา
  บริษัทอาจเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างร้อยละ 0.02 ของมูลค่าโครงการต่อวัน (โดยเฉลี่ย)
  และในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมาบริษัทเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างน้อยกว่าร้อยละ 1 ของยอดขาย
  ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก สาเหตุหลักมาจากความล่าช้าในการส่งสินค้าของผู้ผลิตหรือ
  การเปลี่ยนประเภท/ชนิดอุปกรณ์ติดตั้ง และเพื่อป้องกันความเสี่ยงในการส่งมอบ
  บริษัทจะประสานงานระหว่างลูกค้า ผู้ผลิต และบริษัทเพื่อวางแผนดำเนินโครงการล่วงหน้า
  และเมื่อได้รับคัดเลือกให้ดำเนินโครงการ
  บริษัทจะติดตามและตรวจสอบการส่งมอบสินค้าเป็นระยะๆ อย่างไรก็ตาม
  ในบางกรณีบริษัทจะนำเครื่องสำรองให้ลูกค้าใช้ชั่วคราว หากลูกค้าจำเป็นต้องใช้ระบบ

ความเสี่ยงด้านอัตราการแลกเปลี่ยน

  โดยปกติก่อนดำเนินโครงการ บริษัทต้องประมาณการต้นทุนโครงการล่วงหน้า
  เป็นระยะเวลาประมาณ 1-2 เดือน เพื่อใช้ในการประมูลโครงการต่างๆ
  ซึ่งหากต้องนำเข้าอุปกรณ์บางส่วนจากต่างประเทศ
  ต้นทุนการดำเนินโครงการอาจได้รับผลกระทบอันเนื่องจากความผันผวนของอัตราการและเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
  บริษัทมียอดคงเหลือของเจ้าหนี้การค้าที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศจำนวน 10.6 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
  และมียอดคงเหลือของสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อใช้สำหรับจ่ายชำระค่าสินค้าเป็นจำนวน
  9.7 ล้านเหรียญสหรัฐฯ โดยอัตราแลกเปลี่ยนที่ตกลงล่วงหน้าไว้คือ 33.22 ถึง 34.80 บาท
  ต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐฯ

  จากความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนข้างต้น บริษัทได้กำหนดวิธีลดความเสี่ยงดังกล่าวโดย

1.  กำหนดค่าความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในการคำนวณต้นทุนโครงการ

2.  การทำสัญญาซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าครอบคลุมทั้งจำนวน

  โดยในปี 2553 นี้ บริษัทได้เตรียมการใช้เครื่องมือต่าง ๆ
  ทางการเงินเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่บริษัท