1. ปัจจัยความเสี่ยง

ในปัจจุบันสถานการณ์ต่างๆ ได้มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากและรวดเร็ว การบริหารความเสี่ยงจึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญช่วยให้บริษัทฯ สามารถอยู่รอดได้เมื่อมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้น ดังนั้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่บริษัทฯ ต้องมีกลไกการบริหารงานสร้างความแข็งแกร่งและเตรียมการรับมือไว้รอบด้านเป็นการล่วงหน้าเพื่อให้บริษัทฯ สามารถดำรงอยู่ได้ตลอดไป

ในปี 2553 ที่ผ่านมา การดำเนินธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในประเทศไทยมีเหตุการณ์ความผันผวนจากปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ ได้แก่ วิกฤตทางการเงินของประเทศในแถบยุโรป และ การอ่อนค่าลงของเงินสกุลดอลล่าร์ ก็น่าจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยในทางอ้อม และปัญหาทางด้านการเมืองภายในประเทศ เป็นต้น บริษัทฯ จึงได้กำหนดแนวทางการบริหารความเสี่ยง และมอบหมายให้ผู้รับผิดชอบจัดให้มีมาตรการควบคุมและจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ เพื่อให้บริษัทฯ สามารถบรรลุเป้าหมายและกลยุทธ์ที่กำหนดไว้ และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งได้มีการทบทวนความเสี่ยงของบริษัทฯ อย่างสม่ำเสมอว่า บริษัทฯ มีความเสี่ยงด้านใดบ้างที่เพิ่มขึ้นหรือเปลี่ยนแปลงไป วิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นได้ส่งผลกระทบอย่างไรต่อผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องต่าง ๆ ของบริษัทฯ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี

เนื่องจากลักษณะของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับระบบสารสนเทศและการสื่อสาร
ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
ดังนั้นบริษัทฯจึงมีการติดตามข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจอย่างใกล้ชิด
(ข่าวสารทางเทคโนโลยีระบบสารสนเทศและการสื่อสาร)
เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการเข้าร่วมดำเนินโครงการต่างๆ หรือเสียเปรียบบริษัทฯคู่แข่งในธุรกิจ

จากความสำคัญข้างต้น
บริษัทฯมีนโยบายให้บุคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะวิศวกรและบุคลากรด้านการตลาดและการขายให้มีความกระตือรือร้นในการติดตาม
ศึกษา หรือเข้ารับการอบรมต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ
ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการดำเนินงาน นอกจากข้อมูลที่เผยแพร่ทั่วไป
บริษัทฯยังรับทราบข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีจากบริษัทผู้ผลิตสินค้า (Suppliers)
หรือบริษัทคู่ค้าโดยตรงอีกทางหนึ่ง

ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่

บริษัทฯมีรายได้จากการขายและให้บริการติดตั้งระบบโครงข่ายให้แก่ (1) บมจ.ทีโอที และ (2)
บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด(มหาชน) ประมาณร้อยละ 60 ของยอดขายรวม
ซึ่งนับเป็นสัดส่วนยอดขายที่ค่อนข้างสูง
และสัดส่วนของลูกค้าทั้งสองรายดังกล่าวนับเป็นรายได้หลักของบริษัทฯ
อย่างไรก็ตามทั้งสององค์กรข้างต้นจัดอยู่ในกลุ่มลูกค้าประเภทสื่อสารโทรคมนาคม
ที่ทางภาครัฐให้ความสนับสนุน
ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีการลงทุนด้านพัฒนาระบบสารสนเทศจำนวนมากและทำอย่างต่อเนื่อง และ
จากนโยบายของรัฐบาลปัจจุบันในการเร่งรัดให้หน่วยราชการนำระบบ IT มาใช้งานได้แก่
E-education ,High speed Internet, 3G เป็นต้น
โครงการเหล่านี้ต้องอาศัยเครือข่ายสื่อสารข้อมูลและระบบสื่อสารโทรคมนาคม
อีกเป็นจำนวนมากเพื่อรองรับโครงการดังกล่าวแต่ปัจจุบันเครือข่ายสื่อสารข้อมูลที่ของหน่วยงานทั้ง 2
มีอยู่นั้นไม่เพียงพอที่จะรองรับการขยายตามโครงการดังกล่าวได้ ดังนั้น ในช่วงระยะเวลา 2 – 3
ปีนี้ หน่วยงานทั้ง 2
จะต้องลงทุนในการสร้างเครือข่ายเพิ่มขึ้นอีกเป็นจำนวนมากเพื่อให้รองรับโครงการของรัฐบาลที่จะต้องเกิด
ดังนั้นการที่บริษัทฯสามารถเข้าร่วมในโครงการกับองค์กรดังกล่าว
จึงถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นต้องรักษาไว้ให้ได้อย่างมั่นคง

ลักษณะลูกค้าของบริษัทฯประกอบด้วยกลุ่มองค์กรราชการ รัฐวิสาหกิจ และบริษัทเอกชน
สามารถแบ่งตามลักษณะธุรกิจและความต้องการของลูกค้าออกเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้

  --------------------------- --------------------------- -----------------
  กลุ่มธุรกิจ                     ตัวอย่างรายชื่อลูกค้า             อัตราส่วนรายได้

                                                          ต่อรายได้รวม ปี 2553

  Telecom I: ได้แก่ กลุ่มธุรกิจ     บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด     24%
                              (มหาชน)                     

  ด้านการสื่อสารเคลื่อนที่และสื่อสาร                               

  ไร้สาย(Mobile & Wireless                                 
  Group)                                                  

                                                          

  Telecom II : ได้แก่           บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)      38%
  กลุ่มธุรกิจด้าน                                              

  โทรศัพท์พื้นฐานและเครือข่ายแบบ                                

  มีสาย(Fixed Line & Network                               
  Group)                                                  

                                                          

  กลุ่ม Enterprise :            หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ      38%
  กลุ่มลูกค้าที่เป็น                 หรือองค์กร                    

  องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนต่างๆ    ธุรกิจภาคเอกชน ภาคการศึกษา ฯลฯ 

                                                          
  --------------------------- --------------------------- -----------------

บริษัทฯมีแผนจะขยายธุรกิจไปในด้านการขายบริการที่เน้นในกลุ่มลูกค้าที่เป็นลูกค้าเดิมของหน่วยงานที่เป็นลูกค้าหลักของบริษัททั้งสองหน่วยงาน
คือ บมจ.ทีโอที และ บมจ. กสท โทรคมนาคม และการขายบริการในกลุ่มลูกค้า SOHO (Small
Office and Home Office)
นอกจากนี้บริษัทฯยังมีโครงการขยายงานด้านการฝึกอบรมโดยเป็นการใช้ทรัพยากรบุคคลที่มีอยู่แล้ว
ซึ่งนอกจากจะจัดการฝึกอบรมให้กับลูกค้าในปัจจุบันแล้วยังจะขยายไปในกลุ่มที่ยังไม่เคยเป็นลูกค้าของบริษัทฯ
ทั้งนี้เพื่อเป็นการขยายฐานลูกค้า โดยบริษัทฯได้มีแผนการจัดสรรบุคลากร
และการเตรียมการพัฒนาบุคคลกรให้พร้อมสำหรับการดำเนินการดังกล่าวแล้ว

ดังนั้นจะเห็นได้ว่าบริษัทฯได้พยายามอย่างยิ่งในการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากการพึ่งพากลุ่มลูกค้ารายใหญ่ไม่กี่ราย
และกระจายโอกาสในการทำตลาดไปยังกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ
และคาดว่าในอนาคตสัดส่วนรายได้ที่เกิดขึ้นจากการขยายฐานลูกค้าจะทัดเทียมกับรายได้ที่เกิดขึ้นจากลูกค้ารายใหญ่
ทั้งนี้ยังคงรักษาฐานลูกค้าเดิมให้มั่นคงเช่นเดิม

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาด้านบุคลากร

ธุรกิจด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป็นธุรกิจที่ต้องพึ่งพาบุคลากรในการทำการตลาดและการดำเนินงาน
ซึ่งบุคลากรดังกล่าวต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการออกแบบและวางระบบ
รวมถึงการให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ลูกค้าแต่ละราย ปัจจุบัน
บริษัทฯมีผู้บริหารและบุคลากรด้านการปฏิบัติการ ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายการตลาด ฝ่ายขาย
ฝ่ายบริการลูกค้า และฝ่ายพัฒนาโปรแกรมระบบงาน จำนวน 251 คน
ซึ่งส่วนใหญ่มีพื้นฐานการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์และมีประสบการณ์ประมาณ 3 - 6 ปี
โดยในช่วงปีที่ผ่านมาอัตราการลาออกของบุคลากรประมาณร้อยละ 2-3
ซึ่งถือได้ว่าเป็นอัตราการลาออกที่ต่ำ

ดังนั้น เพื่อลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว
บริษัทฯจึงกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีภายในองค์กร
และมีการวางระบบการจัดการภายในเพื่อป้องกันขาดบุคคลหนึ่งบุคคลใดอันอาจกระทบต่อการดำเนินกิจการ
โดยแบ่งการบริหารงานหลักเป็น 3 ด้าน
โดยในแต่ละด้านจะมีรองกรรมการผู้จัดการใหญ่เป็นผู้กำกับดูแล และในด้านต่างๆ
จะแบ่งเป็นฝ่ายๆต่างๆ โดยมีผู้บริหารในระดับผู้อำนวยการฝ่ายเป็นผู้กำกับดูแล
และในฝ่ายต่างๆจะมีการแบ่งเป็นทีมงานย่อยที่แยกตามลักษณะของสินค้าหรือบริการ
ในส่วนของกรรมการผู้จัดการใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลบริหารงานภาพรวมให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
ดังนั้น จึงทำให้การบริหารของบริษัทฯมีความคล่องตัว
อนึ่งบริษัทฯจัดให้มีการประชุมภายในระหว่างผู้บริหารทุกสัปดาห์เพื่อรับทราบถึงปัญหาต่างๆ
ในการปฏิบัติงานและ กำหนดแนวทางดำเนินการแก้ไขให้ลุล่วงได้ทันท่วงที

ความเสี่ยงด้านการพึ่งพาการสั่งซื้อสินค้าจากผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งเกินกว่าร้อยละ 30 - 40

ในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
สินค้าที่จำหน่ายให้แก่ลูกค้าเป็นสินค้าที่สั่งซื้อจากผู้ผลิตหรือตัวแทนจำหน่ายของผู้ผลิตที่มีสำนักงานในประเทศไทย
โดยเฉพาะอุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายสื่อสารข้อมูล
บริษัทฯเป็นตัวแทนจำหน่ายและพันธมิตรธุรกิจของผู้ผลิตรายใหญ่และมีชื่อเสียงของโลก ตัวอย่างเช่น
Cisco Systems ซึ่งถือเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์สำหรับระบบโครงข่ายสารสนเทศและการสื่อสาร
และระบบอินเตอร์เน็ตชั้นนำของโลกรายหนึ่ง ที่ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูง มีความทนทานในการใช้งาน
และเป็นที่ยอมรับจากผู้ใช้อย่างกว้างขวาง
โดยในปีที่ผ่านมาบริษัทฯสั่งซื้ออุปกรณ์สำหรับสร้างโครงข่ายจาก Cisco Systems ประมาณร้อยละ
30 ของยอดสั่งซื้อทั้งหมด

การที่บริษัทฯมีการสั่งซื้อสินค้าจาก Cisco Systems มีมูลค่าสูงมากในแต่ละปีนั้น
เนื่องมาจากสินค้าของ Cisco ก็เป็นสินค้าด้านระบบเครือข่ายสารสนเทศ
ที่ได้รับการยอมรับของลูกค้าในตลาดโลกและประเทศไทย ประกอบบริษัทฯเป็นคู่ค้าของ Cisco
มาเป็นเวลานาน ปัจจุบันบริษัทฯเป็นคู่ค้าของ Cisco จัดอยู่ในระดับ Gold Partner
ซึ่งเป็นระดับที่สูงที่สุดในการจัดระดับคู่ค้าของ Cisco ในประเทศไทย
ทำให้บริษัทฯได้รับการสนับสนุนต่างๆจาก Cisco สูงกว่าคู่ค้าในระดับที่รองๆลงไป อย่างไรก็ตาม
เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง
บริษัทฯยังเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าให้กับผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง และคุณภาพของสินค้าเทียบเท่า Cisco
Systems เช่น Nortel Networks 3COM , Alcatel-Lucent Technology เป็นต้น
อีกทั้งยังได้มีมาตรการต่างๆเพื่อที่กระจายความเสี่ยง
โดยการพยายามหาทางเลือกในการสร้างรายได้ใหม่ หรือการกระจายฐานรายได้เพิ่มเติม

ความเสี่ยงด้านการส่งมอบโครงการ

เนื่องจากบริการด้านการวางระบบสารสนเทศและการสื่อสารมีลักษณะเป็นโครงการ
ซึ่งมีระยะเวลาดำเนินงาน 6-12 เดือนทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของโครงการ
ซึ่งหากบริษัทฯไม่สามารถดำเนินงานและส่งมอบได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญา
บริษัทจะเกิดภาระต้องเสียค่าปรับ อย่างไรก็ตามในระยะเวลา 5
ปีที่ผ่านมาบริษัทฯเสียค่าปรับให้แก่ผู้จ้างน้อยกว่าร้อยละ 1 ของยอดขาย ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก
สาเหตุหลักมาจากความล่าช้าในการส่งสินค้าของผู้ผลิตหรือ การเปลี่ยนประเภท/ชนิดอุปกรณ์ติดตั้ง
และเพื่อป้องกันความเสี่ยงในการส่งมอบ บริษัทฯจะประสานงานระหว่างลูกค้า ผู้ผลิต
และบริษัทฯเพื่อวางแผนดำเนินโครงการล่วงหน้า และเมื่อได้รับคัดเลือกให้ดำเนินโครงการ
บริษัทฯจะติดตามและตรวจสอบการส่งมอบสินค้าเป็นระยะๆ อย่างไรก็ตาม
ในบางกรณีบริษัทฯจะนำเครื่องสำรองให้ลูกค้าใช้ชั่วคราว หากลูกค้าจำเป็นต้องใช้ระบบ

ความเสี่ยงด้านอัตราการแลกเปลี่ยน

โดยปกติก่อนดำเนินโครงการ บริษัทฯต้องประมาณการต้นทุนโครงการล่วงหน้า
เป็นระยะเวลาประมาณ 1-2 เดือน เพื่อใช้ในการประมูลโครงการต่างๆ
ซึ่งหากต้องนำเข้าอุปกรณ์บางส่วนจากต่างประเทศ
ต้นทุนการดำเนินโครงการอาจได้รับผลกระทบอันเนื่องจากความผันผวนของอัตราการและเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553
บริษัทฯมียอดคงเหลือของเจ้าหนี้การค้าที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศจำนวน 6.6 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
และมียอดคงเหลือของสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อใช้สำหรับจ่ายชำระค่าสินค้าเป็นจำนวน
3.7 ล้านเหรียญสหรัฐฯ โดยอัตราแลกเปลี่ยนที่ตกลงล่วงหน้าไว้คือ 29.66 ถึง 30.23 บาท
ต่อหนึ่งเหรียญสหรัฐฯ จากความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนข้างต้น
บริษัทฯได้กำหนดวิธีลดความเสี่ยงดังกล่าวโดย

1.  กำหนดค่าความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในการคำนวณต้นทุนโครงการ

2.  การทำสัญญาซื้อ-ขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าครอบคลุมทั้งจำนวน

โดยในปี 2554 นี้ บริษัทฯได้เตรียมการใช้เครื่องมือต่าง ๆ
ทางการเงินเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่บริษัทฯ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายของรัฐ

ธุรกิจเทคโนโลยีสารสนเทศถือว่าเป็นธุรกิจที่มีทิศทางการเติบโตที่ดีมาก
เนื่องจากได้รับนโยบายของรัฐหรือกฎหมายมาสนับสนุน
เรื่องการลงทุนพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างเช่น
นโยบายบรอดแบรนด์แห่งชาติ การประมูลใบอนุญาติผู้ประกอบการในระบบ 3
จีหรือโครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงผ่านโครงข่ายไฟเบอร์- ออฟติก
ซึ่งนโยบายเหล่านี้ส่งผลดีต่อผู้ประกอบการที่อยู่ในอุตสาหกรรมนี้ให้มีโอกาสเข้าร่วมประมูลงานเพื่อการดำเนินโครงการเพิ่มสูงขึ้น
ดังนั้นหากมีการแปลงเปลี่ยนนโยบายของรัฐในโครงการต่างๆเหล่านี้อาจจะส่งผลกระทบทั้งบวกและลบต่อโอกาสทางธุรกิจบริษัทฯ
อย่างไรก็ตามบริษัทฯมีการติดตามและประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและแจ้งข่าวให้นักลงทุนทราบอย่างต่อเนื่อง