12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  12.1 งบการเงิน

  (ก ) รายงานของผู้สอบบัญชีและสรุปการแสดงความเห็นของผู้สอบบัญชี

  รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต จากบริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด
  สำหรับงบการเงินสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551, 2550 และ 2549
  ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้แสดงความเห็นโดยให้การรับรองแบบไม่มีเงื่อนไขต่องบดุลรวม,
  งบกำไรขาดทุนรวม, งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม
  และงบกระแสเงินสดรวมของบริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน)
  และบริษัทย่อยว่างบการเงินข้างต้นแสดงฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด
  โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

  (ข) ตารางสรุปงบการเงิน

-   ตารางสรุปงบดุลรวม

-   ตารางสรุปงบกำไรขาดทุนรวม

-   ตารางสรุปงบกระแสเงินสดรวม

-   ตารางสรุปอัตราส่วนทางการเงิน

  เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2550
  บริษัทฯได้เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีเกี่ยวกับการบันทึกเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมในงบการเงินเฉพาะกิจการจากวิธีส่วนได้เสียเป็นวิธีราคาทุน
  ตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 44 (ปรับปรุง 2550) เรื่อง
  งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการซึ่งกำหนดให้เงินลงทุนในบริษัทย่อย
  เงินลงทุนในกิจการที่มีอำนาจควบคุมร่วมกัน
  และเงินลงทุนในบริษัทร่วมในงบการเงินเฉพาะกิจการต้องแสดงตามวิธีราคาทุน

[]

[]

[]

[]

* ตัวเลขสำหรับปี 2549 ได้รายงานตามรูปแบบเดิมที่ได้เคยรายงานไว้ คือ

- ต้นทุนขาย 16,270 ล้านบาท

- ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร 2,056 ล้านบาท

[]

* บริษัทฯได้มีการจัดประเภทรายการบัญชีบางรายการในงบกระแสเงินสด สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม 2549 ใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการจัดประเภทรายการบัญชีในปีปัจจุบัน

[]

* บริษัทฯได้มีการจัดประเภทรายการบัญชีบางรายการในงบกระแสเงินสด สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม 2549 ใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการจัดประเภทรายการบัญชีในปีปัจจุบัน

  []

  12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายบริหาร

คำอธิบายและวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน

[]

  รายได้จากการขาย

รายได้จากการขายรวม:

  รายได้จากการขายรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อยสำหรับปี 2551 เป็นจำนวนเงิน 21,305
  ล้านบาท ลดลง 1,495 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 7 ธุรกิจซีเมนต์มีรายได้ลดลงเป็นจำนวนเงิน
  1,751 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 9 โดยมีรายได้เป็นจำนวนเงิน 18,226 ล้านบาท
  มีการพัฒนาขึ้นในส่วนของธุรกิจคอนกรีตและหินทรายซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 291 ล้านบาท
  หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9โดยมีรายได้เป็น 3,598 ล้านบาท
  และรายได้จากการขายของธุรกิจอื่นเป็นจำนวนเงิน 743 ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 21
  ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 3 จากปี 2550

รายได้จากการขายซีเมนต์:

  ประเทศไทยไม่ได้เตรียมพร้อมรับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจที่แพร่กระจายอย่างกว้างขวางซึ่งเริ่มตั้งแต่กลางปีที่ผ่านมา
  โดยเห็นได้จากอุตสาหกรรมก่อสร้างถดถอยอย่างเห็นได้ชัดไปพร้อมๆ กับอุตสาหกรรมประเภทอื่นๆ
  ซึ่งมีผลทำให้อุตสาหกรรมซีเมนต์ได้รับผลกระทบอย่างมีนัย

  จากความไม่แน่นอนทางการเมืองของประเทศในช่วงระยะเวลาหนึ่งเป็นผลให้พื้นฐานทางธุรกิจมีความยุ่งยากยิ่งขึ้น
  ทำให้ลดความน่าเชื่อถือในทุกกลุ่มธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นภาคอุตสาหกรรมการผลิต ภาคการให้บริการ
  และส่วนของผู้บริโภค
  ภายใต้ความเชื่อมั่นที่ลดลงจากสถานการณ์การเมืองนั้นได้ส่งผลให้มีการชะลอตัวของโครงการสำคัญต่าง
  ๆในส่วนของโครงสร้างพื้นฐานทั่วไป ในภาคของอสังหาริมทรัพย์ก็มีการชะลอตัวเช่นเดียวกัน
  สืบเนื่องมาจากผู้บริโภคตัดสินใจที่จะชะลอการใช้จ่ายที่สำคัญในช่วงที่มีความไม่แน่นอนนี้ออกไปก่อน
  เป็นผลทำให้ตลาดซีเมนต์ของประเทศไทยในปี 2551 ลดลงประมาณร้อยละ 10 เป็นปริมาณ
  24.8 ล้านตัน จากปริมาณ 27.7 ล้านตันในปี 2550

  จากการที่บริษัทฯได้มองเห็นถึงความรุนแรงของวิกฤตเศรษฐกิจนี้แต่เนิ่นๆ
  บริษัทฯจึงได้มีการนำมาตรการที่เข้มงวดในการควบคุมการทำกำไรระยะยาวของบริษัทฯ มาใช้
  รวมไปถึงการหยุดสายการผลิตปูนเม็ดสองสายการผลิตตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2551
  ซึ่งเป็นการลดกำลังการผลิตปูนเม็ดของบริษัทฯ ลงจำนวนปริมาณ 2.5 ล้านตัน

  ในด้านตลาดการส่งออก ปริมาณการส่งออกทั้งหมดลดลงร้อยละ 14 มาเป็น 15.6 ล้านตัน
  เทียบกับ 18.2 ล้านตันในปี 2550 และจากการหยุดสายการผลิตปูนเม็ด 2 เตาเผานั้น
  ปริมาณการส่งออกของบริษัทฯ ลดลงร้อยละ 36 มาเป็น 3.9 ล้านตัน เทียบกับ 6.2 ล้านตันในปี
  2550 ประเทศเวียดนามยังคงเป็นตลาดส่งออกปูนเม็ดที่ใหญ่ที่สุดของบริษัทฯ
  ตามมาด้วยประเทศแถบตะวันออกกลาง
  ในขณะที่ประเทศสิงคโปร์เป็นตลาดส่งออกหลักสำหรับปูนซีเมนต์
  ราคาขายส่งออกของปูนเม็ดและปูนซีเมนต์ในเงินสกุลดอลล่าร์สหรัฐอเมริกาสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญซึ่งเป็นผลมาจากราคาสินค้าอุปโภคบริโภคและต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

  เหตุผลที่กล่าวมาข้างต้นส่งผลให้รายได้จากการขายซีเมนต์ลดลงร้อยละ 9 มาเป็นจำนวนเงิน
  18,226 ล้านบาท จากจำนวนเงิน 19,977 ล้านบาทในปี 2550

  รายได้จากการขายคอนกรีตและหินทราย:

  บริษัทฯจำหน่ายคอนกรีตผสมเสร็จได้ถึง 2.2 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2551 ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 2.1
  ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2550 ในภาพรวมราคาขายยังคงไม่แตกต่างจากปีก่อนมากนัก
  และยอดขายดังกล่าวยังอยู่ในระดับที่ต่ำอันเนื่องมาจากสถานการณ์การแข่งขันในตลาดที่ยังสูงมาก

  ธุรกิจหินทรายได้เริ่มดำเนินงานการผลิตหินและทรายในปี 2550
  โดยสามารถเพิ่มปริมาณการขายได้อย่างมีนัยสำคัญ

รายได้จากการขายอื่นๆ:

  รายได้จากการขายอื่นๆ สำหรับปี 2551 ลดลงเล็กน้อยคิดเป็นร้อยละ 3 จากปีก่อน
  เนื่องจากความต้องการและความเชื่อมั่นของผู้บริโภคที่ลดลง

  กำไรสุทธิ

  บริษัทฯได้ดำเนินการปรับปรุงกระบวนการผลิตเพื่อลดต้นทุนการสูญเปล่ามาใช้ในปี 2551
  ในการที่จะรักษาผลประกอบการและการทำกำไรของบริษัทฯให้คงอยู่
  บริษัทฯได้มีการขึ้นราคาขายตามราคาสินค้าอุปโภคบริโภคและต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น
  นอกจากนั้นยังพัฒนาประสิทธิภาพภายในด้านการใช้วัตถุดิบ และเชื้อเพลิง
  และการควบคุมต้นทุนคงที่อย่างเข้มงวด ส่งผลให้ต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายสำหรับปี 2551 เท่ากับ
  17,129 ล้านบาท ลดลงเป็นจำนวนเงิน 1,259 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 7
  เทียบกับต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายสำหรับปี 2550 เท่ากับ 18,388 ล้านบาท
  ผลประกอบการด้านกำไรสุทธิของบริษัทฯ และบริษัทย่อยสำหรับปี 2551 เป็นจำนวนเงิน 3,173
  ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 57 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 2

  ต้นทุนสินค้าขายสำหรับปี 2551 ลดลงจากปีก่อน 817 ล้านบาท เป็นจำนวนเงิน 11,603
  ล้านบาท เทียบกับจำนวนเงิน 12,420 ล้านบาทของปีก่อน
  เหตุผลหลักมาจากความต้องการที่น้อยลงต่อสินค้าและบริการ
  บริษัทฯสามารถชดเชยต้นทุนสินค้าอุปโภคบริโภคและต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นด้วยการลดต้นทุนและการบริหารต้นทุนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

  ค่าใช้จ่ายในการขายและจัดจำหน่ายเป็นจำนวนเงิน 4,343 ล้านบาท ลดลงเป็นจำนวนเงิน 521
  ล้านบาท หรือร้อยละ 11 จากจำนวนเงิน 4,864 ล้านบาทในปีก่อน
  ซึ่งเกิดจากการขนส่งปูนเม็ดและปูนซีเมนต์ในปริมาณที่ลดลง
  รวมถึงการควบคุมต้นทุนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และต้นทุนพลังงานและค่าขนส่งที่ลดลง

  ค่าใช้จ่ายในการบริหารเป็นจำนวนเงิน 1,183 ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 79 ล้านบาท
  หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 7 จากยอดค่าใช้จ่ายในการบริหารของปีก่อนซึ่งเท่ากับ 1,104
  ล้านบาท อัตราส่วนของค่าใช้จ่ายในการบริหารเปรียบเทียบกับรายได้จากการขายสุทธิสำหรับปี
  2551 คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 5.5 เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2550 ซึ่งเท่ากับร้อยละ 4.8
  เนื่องมาจากรายได้สุทธิที่ลดลง

  ค่าใช้จ่ายทางการเงินสำหรับปี 2551 เท่ากับ 167 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 50
  ล้านบาท เทียบกับค่าใช้จ่ายทางการเงินสำหรับปี 2550 เท่ากับ 117 ล้านบาท
  ซึ่งเกิดจากการเพิ่มขึ้นของภาระดอกเบี้ยจ่ายสำหรับการเบิกเงินกู้ระยะสั้นที่เพิ่มขึ้น

  รายได้อื่นคิดเป็นจำนวนเงิน 135 ล้านบาท
  ซึ่งปัจจัยหลักเกิดจากการบันทึกผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากค่าเงินบาทต่อดอลล่าร์สหรัฐอเมริกาที่อ่อนตัวลง

  ในปี 2551 กำไรจากการดำเนินงานก่อนภาษีเงินได้ ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน
  ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชีและรายได้ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เป็นจำนวนเงิน 5,054 ล้านบาท
  ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 157 ล้านบาท จากปี 2550 ซึ่งเท่ากับ 5,211 ล้านบาท
  หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 3

  คำอธิบายและวิเคราะห์กระแสเงินสด

[]

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน

  บริษัทฯและบริษัทย่อยมีเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานสำหรับปี 2551 เป็นจำนวนเงิน 3,099
  ล้านบาท ซึ่งลดลงเป็นจำนวนเงิน 901 ล้านบาท
  จากยอดเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานสำหรับปี 2550 เท่ากับ 4,000 ล้านบาท
  รายได้ที่ลดลงและสินค้าคงเหลือ ณ สิ้นปีที่สูงขึ้นในส่วนของปูนเม็ด เชื้อเพลิง และกระดาษคราฟท์
  ส่งผลลบต่อกระแสเงินสด อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
  ไม่มีการบันทึกสินค้าสูญหายหรือตัดจำหน่ายสินค้าคงเหลือใดๆ ณ วันสิ้นปี
  สินค้าคงเหลือดังกล่าวจะถูกนำมาใช้ในไตรมาสแรกของปี 2552
  ซึ่งกระแสเงินสดที่เกี่ยวข้องดังกล่าวจะถูกรับรู้ในช่วงเวลาเดียวกันนี้

กระแสเงินสดใช้ไปในกิจกรรมลงทุน

  บริษัทฯและบริษัทย่อยมีเงินสดใช้ไปในกิจกรรมลงทุนสำหรับปี 2551 เป็นจำนวนเงิน 1,611
  ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 163 ล้านบาท เทียบกับปีก่อนซึ่งเท่ากับ 1,448 ล้านบาท
  รายจ่ายลงทุนใช้ไปสำหรับโครงการหลักที่ต่อเนื่องของบริษัทฯ ได้แก่
  โครงการสร้างโรงงานจัดเตรียมเชื้อเพลิงและวัตถุดิบทางเลือก
  โครงการสร้างโรงงานผลิตปูนซีเมนต์ก่อ
  การลงทุนในโครงการใหม่เพื่อสร้างโรงงานนำความร้อนเหลือใช้จากกระบวนการผลิตกลับมาใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าสองโรง
  และโครงการขยายธุรกิจคอนกรีตผสมเสร็จและหินทราย

กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน

  ในการประชุมสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นมีมติอนุมัติให้จ่ายเงินปันผลสำหรับครึ่งหลังของปี 2550จำนวน
  7.50 บาทต่อหุ้น และคณะกรรมการบริษัทอนุมัติการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลสำหรับปี 2551
  จำนวน 6.50 บาทต่อหุ้น ดังนั้นบริษัทฯมีกระแสเงินสดใช้ไปในการจ่ายเงินปันผลเป็นจำนวนเงิน
  3,220 ล้านบาท ในขณะที่บริษัทฯมีการเบิกหนี้สินทางการเงินเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 2,337
  ล้านบาท

  คำอธิบายและวิเคราะห์ฐานะการเงิน

[]

  รวมสินทรัพย์

  บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 เป็นจำนวนเงิน 23,503
  ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 2,000 ล้านบาท จากยอดสินทรัพย์รวม ณ สิ้นปี 2550 เท่ากับ
  21,503 ล้านบาท สินทรัพย์หมุนเวียนมีจำนวนเงิน 5,984 ล้านบาท เทียบกับปี 2550
  เป็นจำนวนเงิน 4,976 ล้านบาท ซึ่งเกิดจากยอดเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด
  ลูกหนี้การค้า และสินค้าคงเหลือที่สูงขึ้น อัตราส่วนลูกหนี้การค้าต่อสินทรัพย์หมุนเวียนคิดเป็นร้อยละ
  44 และ ร้อยละ 55 หรือคิดเป็นระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย 45 วัน และ 42 วัน ณ สิ้นปี 2551
  และ 2550 ตามลำดับ อัตราส่วนสินค้าคงเหลือต่อสินทรัพย์หมุนเวียนคิดเป็นร้อยละ 32 สำหรับปี
  2551 และ 2550

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิเป็นจำนวนเงิน 13,424 ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 905
  ล้านบาทจากปีก่อน
  ปัจจัยหลักมาจากการลงทุนในการก่อสร้างโรงงานจัดเตรียมเชื้อเพลิงและวัตถุดิบทางเลือก
  โรงงานผลิตปูนซีเมนต์ก่อ
  โรงงานนำความร้อนเหลือใช้จากกระบวนการผลิตกลับมาใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าสองโรง
  และโครงการขยายธุรกิจคอนกรีตผสมเสร็จและหินทราย

  ในระหว่างปี บริษัทฯได้มีการจำน่ายสินทรัพย์ที่ไม่ได้ใช้ในการดำเนินงาน
  ซึ่งทำให้มูลค่าทางบัญชีลดลงเหลือ 329 ล้านบาท

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นเป็นจำนวนเงิน
  2,684 ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 429 ล้านบาท เทียบกับยอดสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น ณ
  สิ้นปี 2550 เป็นจำนวนเงิน 2,255 ล้านบาท
  ปัจจัยหลักคือการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์ไม่มีตัวตนจากการได้รับสัมปทานเหมืองหินแห่งใหม่

หนี้สินรวม

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนี้สินรวมเป็นจำนวนเงิน 7,658 ล้านบาท
  เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 2,045 ล้านบาท จากยอดหนี้สินรวม ณ สิ้นปี 2550 เท่ากับ 5,613
  ล้านบาท
  ปัจจัยหลักมาจากการที่บริษัทฯเบิกเงินกู้ระยะสั้นจากสถาบันการเงินเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนเงิน 2,425
  ล้านบาท

  ณ สิ้นปี 2551 และ 2550 บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดเจ้าหนี้การค้าเป็นจำนวนเงิน 1,257
  ล้านบาท และ 1,516 ล้านบาท ตามลำดับ
  คิดเป็นอัตราส่วนเจ้าหนี้การค้าต่อหนี้สินหมุนเวียนเท่ากับร้อยละ 19 และร้อยละ 34 ตามลำดับ

ส่วนของผู้ถือหุ้น

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 และ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
  บริษัทฯและบริษัทย่อยมีส่วนของผู้ถือหุ้นรวมเป็นจำนวนเงิน 15,845 ล้านบาท และจำนวนเงิน
  15,890 ล้านบาทตามลำดับ โดยมีจำนวนหุ้นสามัญที่ออกจำหน่ายและเรียกชำระเต็มมูลค่าแล้ว
  237.5 ล้านหุ้น

  12.3 ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี

  ในปี 2551 บริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด ได้รับเงินค่าสอบบัญชีจาก
  บริษัทและบริษัทย่อยเป็นเงินจำนวน 4.036 ล้านบาท ค่าบริการด้านอื่นอีกจำนวน 1.065
  ล้านบาท