12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  12.1 งบการเงิน

  12.1.1 รายงานการสอบบัญชี

  จากรายงานของผู้สอบบัญชีในช่วงระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา (2542 –2544)
  ผู้สอบบัญชีมีความเห็นว่างบการเงินรวมของบริษัทและบริษัทย่อย และงบการเงินของบริษัท
  แสดงฐานะการเงินรวมและฐานะการเงินเฉพาะของบริษัท
  ผลการดำเนินงานรวมและผลการดำเนินงานเฉพาะของบริษัท
  และกระแสเงินสดรวมและกระแสเงินสดเฉพาะของบริษัท
  โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย

  นอกจากนี้ รายงานของผู้สอบบัญชียังได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีของบริษัท
  และบริษัทย่อย 2 แห่งซึ่ง ได้แก่ ADC ในระหว่างปี 2542 และ APG ในงบการเงินสิ้นสุด ณ
  วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ซึ่งมีรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน ดังนี้

  (1) การบันทึกบัญชีสำหรับต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ภายใต้สัญญาร่วมการงานของบริษัท
  ที่เปลี่ยนจากวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุที่เหลือของสัญญาร่วมการงาน
  เป็นวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ระบบ กล่าวคือ
  ต้นทุนของอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ ระบบ
  อนาลอก NMT ตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี
  แต่ไม่เกินเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2546 สำหรับระบบดิจิตอล GSM
  ตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี
  แต่ไม่เกินอายุที่เหลือของสัญญาร่วมการงาน
  ซึ่งจะทำให้ค่าใช้จ่ายตัดจ่ายของต้นทุนอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ ระบบอนาลอก NMT
  ในงวดสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 เพิ่มขึ้นอีก 722 ล้านบาท

(2) การบันทึกบัญชีสำหรับต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทของ ADC
ภายใต้สัญญาร่วมการงาน
ซึ่งเปลี่ยนจากวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุที่เหลือของสัญญาร่วมการงาน
เป็นตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายตามวิธีเส้นตรงเป็นระยะเวลา 10 ปี
แต่ไม่เกินอายุที่เหลือของสัญญาร่วมการงาน

  (3) การบันทึกบัญชีสำหรับการเปลี่ยนสถานะจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมเป็นเงินลงทุนในบริษัทย่อย
  เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของ ADC ที่บริษัทได้เพิ่มส่วนได้เสียจากร้อยละ
  40.08 เป็น ร้อยละ 67.95 ของทุนเรือนหุ้นทั้งหมด เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2542

(4) การบันทึกบัญชีสำหรับต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์ติดตามตัวภายใต้สัญญาร่วมการงานของ APG
ที่เปลี่ยนจากวิธีตัดจำหน่ายต้นทุนโดยใช้วิธีเส้นตรงเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุที่เหลือของสัญญาร่วมการงานแต่ไม่เกินปี
พ.ศ. 2548 เป็นตัดจำหน่ายต้นทุนเป็นค่าใช้จ่าย
ตลอดอายุการใช้งานที่จะก่อให้เกิดประโยชน์เชิงเศรษฐกิจของต้นทุนของอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์ติดตามตัว
และเห็นว่าควรตัดจำหน่ายตามอายุการใช้งานจนถึงปี 2545
ซึ่งจะทำให้ค่าใช้จ่ายตัดจ่ายของต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์ติดตามตัวภายใต้สัญญาร่วมการงาน ของ
APG ในงวดสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 เพิ่มขึ้นอีก 164 ล้านบาท

  12.1.2 ตารางสรุปงบการเงินรวม

  งบดุลรวม

หมายเหตุ

1.เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2542 บริษัทซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท แอดวานซ์ เพจจิ้ง จำกัด (“APG”)
ในราคารวมประมาณ 950 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นใน APG เพิ่มขึ้นจากร้อยละ
60.00 เป็นร้อยละ 99.99

2.เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2542 บริษัทซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท แอดวานซ์ ดาต้าเน็ทเวอร์ค
คอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด (“ADC”) ในราคา
หุ้นละ 14.89 บาท รวมเป็นเงินประมาณ 273 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นใน ADC
เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 40.08 เป็น
ร้อยละ 67.95 นอกจากนี้ บริษัทยังซื้อหุ้นสามัญของ บริษัท ดาต้าเน็ทเวอร์ค โซลูชั่นส์ จำกัด
(“DNS”) ในราคาหุ้นละ 163.15 บาท รวมเป็นเงินประมาณ 8 ล้านบาท
ส่งผลให้บริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นใน DNS ร้อยละ 49.00

  []

  งบกำไรขาดทุน

  []

  12.1.3 ตารางแสดงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

  []

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  ---------------------------------------------- ----------- -------------
                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             

                                                             
  ---------------------------------------------- ----------- -------------

+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+
|                                             |   |          |   |             |
+---------------------------------------------+---+----------+---+-------------+

+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+
|                                              |          |           |
+----------------------------------------------+----------+-----------+

  ณ สิ้นปี 2544 บริษัทมีจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบรวม 4.81 ล้านราย
  แบ่งเป็นผู้ใช้บริการในระบบ NMT 264,800 ราย ระบบ GSM Advance 2,259,700 ราย
  และระบบ 1-2-Call! 2,288,500 ราย โดยมีผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นสุทธิจากปี 2543 จำนวน
  2.83 ล้านราย หรือ 143 % ทำให้บริษัทมีส่วนแบ่งการตลาดเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 55 ณ สิ้นปี
  2543 เป็น ร้อยละ 60 ณ สิ้นปี 2544 ทั้งนี้ จากการบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ
  มีการพัฒนาและยกระดับการบริหารงาน
  ทั้งในแง่ของคุณภาพเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และเครือข่ายการให้บริการ
  ตลอดจนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานอย่างต่อเนื่อง
  ทำให้บริษัทมีผลการดำเนินงานเติบโตอย่างต่อเนื่อง ดังจะเห็นได้จาก ในปี 2544
  บริษัทมีรายได้รวมทั้งสิ้น 60,738 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นจากรายได้รวมปี 2543 ร้อยละ 53
  ในขณะที่บริษัทมีกำไรสุทธิเพียง 3,851 ล้านบาท ลดลงจากกำไรสุทธิ ปี 2543 ในอัตราร้อยละ
  42
  เนื่องจากบริษัทมีการตั้งค่าเผื่อการขาดทุนจากการด้อยค่าของทรัพย์สินอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
  ระบบอนาลอก NMT และอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์ติดตามตัวเป็นมูลค่า 4,265 ล้านบาท

  นอกจากนี้
  บริษัทยังได้เล็งเห็นประโยชน์ในการดำเนินกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
  ในเดือนกันยายน 2544 บริษัทจึงได้เข้าไปลงทุนในสัดส่วนร้อยละ 99.99 ใน SDT ซึ่งถือหุ้น
  ร้อยละ 97.54 ใน DPC และในเดือนธันวาคม 2544 บริษัทได้ดำเนินการซื้อหุ้น DPC จาก SDT
  ทำให้บริษัทถือหุ้นโดยตรงใน DPC เป็นร้อยละ 98.17

  DPC ซึ่งดำเนินกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบดิจิตอล GSM ในย่านความถี่ 1800 MHz
  ซึ่งมียอดผู้ใช้บริการ ณ สิ้นปี 2544 จำนวน 390,300 ราย ทำให้บริษัทและ DPC
  มีส่วนแบ่งการตลาดรวมกันเป็นประมาณร้อยละ 65 ในขณะที่คู่แข่งอันดับสองซึ่งได้แก่ TAC
  มีส่วนแบ่งการตลาดประมาณร้อยละ 34 แม้ว่า DPC จะยังคงมีผลประกอบการขาดทุน โดยในปี
  2544 DPC มีผลขาดทุนอยู่ 1,412 ล้านบาท เนื่องจากธุรกิจของ DPC
  อยู่ในช่วงของการนำระบบต่างๆ
  มาปรับปรุงงานบริการและเครือข่ายซึ่งต้องการเงินลงทุนเป็นจำนวนมาก
  ประกอบกับจำนวนฐานลูกค้าของ DPC ยังมีจำนวนไม่มากพอที่จะส่งผลให้รายได้ของ DPC
  ถึงจุดคุ้มทุน แต่บริษัทเห็นว่าธุรกิจของ DPC เป็นธุรกิจที่มีศักยภาพ เอื้อต่อธุรกิจของบริษัท
  อันจะก่อให้เกิดผลตอบแทนที่ดีต่อบริษัทในอนาคต ซึ่งการเข้าไปลงทุนใน DPC
  ทำให้บริษัทได้รับประโยชน์หลายด้าน สามารถสรุปได้ดังนี้

1.  ลดเงินลงทุนที่ต้องใช้ในการขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่

  ความต้องการที่จะลงทุนขยายสถานีฐานแห่งใหม่ลดลง เนื่องจากโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ GSM
  Advance และระบบ GSM 1800 สามารถใช้สถานีฐานร่วมกันในพื้นที่เดียวกันได้
  นอกจากนั้นการร่วมกันวางแผนการขยายเครือข่ายและการวางตำแหน่งสถานีฐานระหว่างบริษัทและ
  DPC จะทำให้สามารถประหยัดเงินลงทุนที่ใช้ในการขยายเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ได้มาก
  โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายในการเตรียมสถานีฐาน (Site Preparation)
  การลงทุนในระบบสื่อสัญญาณเชื่อมโยง (Transmission System) และ
  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน เช่นค่าไฟ ค่าเช่าสถานที่ เป็นต้น
  นอกจากนี้ยังสามารถแก้ไขปัญหาการตั้งสถานีฐานที่ทับซ้อนกันได้อีกด้วย

2.  ประหยัดเวลาในการสร้างเครือข่ายและสถานีฐานของทั้งสองระบบ

  การเพิ่มความสามารถในการรองรับผู้ใช้บริการของเครือข่ายสามารถทำได้อย่างรวดเร็ว
  โดยการเพิ่มอุปกรณ์ของระบบ GSM 1800 เข้าไปติดตั้งในสถานีฐานเดิมของระบบ GSM
  Advance หรือ การเพิ่มอุปกรณ์ของระบบ GSM Advance
  เข้าไปติดตั้งในสถานีฐานเดิมของระบบ GSM 1800
  ซึ่งจะลดระยะเวลาในการจัดหาสถานที่ตั้งและการก่อสร้างสถานีฐานได้มาก

3.  เพิ่มคุณภาพของการสื่อสารของเครือข่ายให้ดียิ่งขึ้น

  การที่มีช่วงกว้างของความถี่ (Frequency Bandwidth) ค่อนข้างจำกัดของระบบ GSM
  Advance ทำให้การนำความถี่มาใช้ซ้ำ ( Frequency Reuse) มีข้อจำกัด
  โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ที่มีความต้องการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่สูง
  การนำความถี่มาใช้ซ้ำมากครั้งจะทำให้เกิดปัญหาการรบกวนกันของคลื่นที่อยู่ในย่านความถี่ใกล้กัน
  การมีระบบ GSM 1800 เข้ามาช่วยเสริมการทำงานของระบบ GSM Advance
  จะเป็นการช่วยให้ประสิทธิภาพของการนำความถี่มาใช้ซ้ำ ( Frequency Reuse) ดีขึ้น

  4. เพิ่มความสามารถในการรองรับการใช้งานของเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่

  การลงทุนในบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (DPC) บริษัท จะได้ความถี่เพิ่มขึ้นอีก 12.5 MHz
  ในระบบ GSM 1800
  ทำให้เพิ่มความสามารถในการรองรับจำนวนผู้ใช้บริการที่มากขึ้นและสามารถตอบสนองต่อความต้องการใช้โทรศัพท์ที่เพิ่มมากขึ้นของผู้ใช้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  5. เครือข่ายระบบดิจิตอล GSM ย่านความถี่ 1800 MHz
  สามารถใช้งานร่วมกับเครือข่ายระบบดิจิตอล GSM ย่านความถี่ 900 MHz ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  เนื่องจากมาตรฐานของทั้งระบบ GSM Advance และ ระบบ GSM 1800 ถูกกำหนดโดย
  European Telecommunication Standard Institute (ETSI)
  และมีคุณสมบัติทางด้านเทคนิคที่เหมือนกัน เว้นเพียงแต่ทั้งสองระบบใช้งานอยู่บนคนละย่านความถี่
  บริษัทจึงสามารถรวมการทำงานของระบบ GSM ทั้งสองย่านความถี่เข้าเป็นหนึ่งเดียว
  และใช้งานอยู่บนเครือข่ายเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  6. เสริมความสามารถของระบบในการรองรับโปรแกรมการใช้งาน (Application)
  ที่ต้องใช้ความเร็วสูงในการรับส่งข้อมูล

  ในอนาคตความต้องการใช้ความถี่ของเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่จะเพิ่มมากขึ้น
  เมื่อการใช้บริการเสริมประเภทมัลติมีเดีย (Multimedia)
  ซึ่งจำเป็นต้องรับส่งข้อมูลในแต่ละครั้งเป็นปริมาณมากได้รับความนิยมมากขึ้น
  การที่เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ของระบบดิจิตอล GSM Advance ได้รับความถี่เพิ่มขึ้นอีก 12.5
  MHz จากการลงทุนในบริษัท DPC ทำให้ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัทมีความถี่รวมกันมากถึง
  30.0 MHz ซึ่งสามารถรองรับความต้องการในการใช้บริการเสริมประเภทนี้ได้อย่างพอเพียง

  7. ลดค่าใช้จ่ายในการบริหาร

  บริษัทสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายในการบริหารโดยเฉพาะค่าใช้จ่ายทางด้านการตลาด
  เนื่องจากทั้งสองบริษัทสามารถวางแผนการตลาดร่วมกัน
  ให้สามารถรองรับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม
  เป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเสนอบริการให้ตรงกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด
  อีกทั้งสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายจากการใช้ช่องทางการจำหน่ายและ
  การบริการลูกค้าหลังการขายร่วมกัน

  จากประโยชน์ต่าง ๆ ที่บริษัทจะได้รับจากการเข้าไปลงทุนใน DPC
  ทำให้บริษัทมีความเชื่อมั่นว่าบริษัทจะสามารถรักษาความเป็นผู้นำในธุรกิจโทรคมนาคม
  และสามารถรองรับกับการแข่งขันที่คาดว่าจะสูงขึ้น ทั้งจากผู้ประกอบการรายใหม่
  และจากการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นสำหรับกระบวนการ
  แข่งขันเสรีในอนาคต

  12.2.1 การวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน

  บริษัทได้เข้าไปลงทุนใน DPC ผ่านทาง SDT ตั้งแต่เดือนกันยายน 2544 และในเดือนธันวาคม
  2544 บริษัทได้ดำเนินการซื้อหุ้น DPC จาก SDT ทำให้บริษัทถือหุ้นโดยตรงใน DPC เป็นร้อยละ
  98.17 ดังนั้น ตัวเลขที่ปรากฏในงบการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
  ได้รวมฐานะการเงินและผลประกอบการของ DPC เข้าไว้ด้วยแล้ว

  นับแต่ปี 2542 เป็นต้นมา บริษัทมีความสามารถในการทำกำไรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  โดยอัตรากำไรสุทธิของบริษัทเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 10.63 ในปี 2542 และเป็นร้อยละ 16.61
  ในปี 2543 ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้นของบริษัทเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 16.87 ในปี 2542
  และเป็นร้อยละ 26.58 ในปี 2543 การเพิ่มขึ้นของความสามารถในการทำกำไรของบริษัทในปี
  2542- 2543 เป็นผลจากการที่บริษัทมีรายได้จากการขายและบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  โดยรายได้จากการขายและบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 66.91 ในปี 2542 และร้อยละ 46.58 ในปี
  2543
  ในขณะที่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของบริษัทมีอัตราการเพิ่มขึ้นที่ต่ำกว่ากล่าวคือเพิ่มขึ้นร้อยละ
  28.57 ในปี 2542 และร้อยละ 36.39 ในปี 2543

  อย่างไรก็ตาม อัตรากำไรสุทธิในปี 2544 ลดลงเหลือร้อยละ 6.34 ของ
  รายได้รวม ในขณะที่อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้นลดลงเหลือร้อยละ 11.14 แม้ว่าในปี 2544
  บริษัทมีรายได้จากการขายและบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 60.33
  ทั้งนี้เป็นผลมาจากบริษัทมีการบันทึกรายการพิเศษกล่าวคือ
  ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์สำหรับระบบอนาลอก NMT จำนวน 4,265 ล้านบาท
  และการเร่งตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ
  อนาลอก NMT สำหรับงวดปีวันที่ 31 ธันวาคม 2544 เพิ่มขึ้นอีกจำนวน 722 ล้านบาท

  12.2.2 การวิเคราะห์รายได้

  รายได้หลักของบริษัทและบริษัทย่อย สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ (1)
  รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ และ (2) รายได้จากการขาย
  โดยมีรายละเอียดดังนี้

ตารางแสดงโครงสร้างรายได้ของบริษัท

[]

  รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์

  รายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ของบริษัทเพิ่มขึ้นในอัตราร้อยละ 42.93 ในปี 2543
  และ ร้อยละ 57.77 ในปี 2544 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน
  โดยรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่ มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่องจาก
  16,800 ล้านบาทในปี 2542 เป็น 24,792 ล้านบาทในปี 2543 และเป็น 40,745 ล้านบาท
  ในของปี 2544

  ตารางแสดงจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ และรายได้เฉลี่ยสุทธิต่อเดือนของผู้ใช้บริการ 1
  ราย

  อนึ่ง การขยายตัวของรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์นี้
  มีสาเหตุสำคัญมาจากการที่จำนวนของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก
  โดยจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นจาก 1,230,200 ราย ณ สิ้นปี 2542 เป็น
  1,977,300 ราย ณ สิ้นปี 2543 เพิ่มขึ้นเป็น 5,203,000 ราย ณ สิ้นปี
  อันเป็นผลมาจากราคาเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ปรับตัวลดลงและการดำเนินแผนการตลาดอย่างต่อเนื่องของบริษัท
  นอกจากนี้ การให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบจ่ายค่าบริการล่วงหน้า (Pre-paid)
  ภายใต้เครื่องหมายการค้า “1-2-Call!” ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง
  โดยมีจำนวนผู้ใช้บริการในแบบ Pre-paid เพิ่มขึ้นจากเพียง 23,700 ราย ณ สิ้นปี 2542 เป็น
  354,500 ราย ณ สิ้นปี 2543 เป็น 2,288,500 ราย ณ สิ้นปี 2544

  อย่างไรก็ดี ในส่วนของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบ Post-paid คือ อนาลอก NMT
  และดิจิตอล GSM Advance นั้น จะพบว่าจำนวนผู้ใช้บริการในระบบอนาลอก NMT
  ได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2544 มีจำนวนผู้ใช้ลดลงรวมทั้งสิ้น 200,800 ราย ทั้งนี้
  เป็นผลจากนโยบายของบริษัทที่พยายามให้ผู้ใช้บริการในระบบอนาลอก NMT
  ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เปลี่ยนไปใช้บริการในระบบดิจิตอล GSM Advance แทน
  เนื่องจากผู้ผลิตเครื่องโทรศัพท์ในระบบอนาลอก NMT
  มีแนวโน้มจะเลิกทำการผลิตเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่
  รวมทั้งอะไหล่ในการบำรุงรักษาเครือข่ายของระบบในอนาคต
  ในส่วนของจำนวนผู้ใช้บริการในระบบดิจิตอล GSM Advance นั้น
  จะพบว่ามีการเพิ่มขึ้นของผู้ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง โดยมียอดผู้ใช้บริการในระบบ GSM Advance
  เพิ่มขึ้นสุทธิทั้งสิ้น 1,102,500 ราย ในปี 2544

  โดยรวมแล้วทำให้มีจำนวนผู้ใช้บริการของทั้งระบบ Pre-paid และ Post-paid เพิ่มขึ้นสุทธิ
  3,010,000 ราย ในปี 2544

  ในด้านของรายได้เฉลี่ยสุทธิต่อเดือนของผู้ใช้บริการ 1 ราย (Average Revenue per User:
  ARPU) นั้น พบว่า ARPU ของผู้ใช้บริการในระบบดิจิตอล GSM
  ซึ่งเป็นผู้ใช้บริการส่วนใหญ่ของบริษัท มีการเพิ่มขึ้นร้อยละ 19.79 ในปี 2542 และเพิ่มขึ้นร้อยละ
  6.5 ในปี 2543 แต่ในปี 2544 มีค่า ARPU ลดลง ร้อยละ 1.1
  อันเป็นผลจากการที่บริษัทขยายฐานลูกค้าออกไปกว้างขึ้น
  โดยครอบคลุมถึงกลุ่มลูกค้าที่มีอัตราการใช้บริการค่อนข้างน้อย (Light users)
  สืบเนื่องจากการที่ราคาเครื่องโทรศัพท์มือถือมีแนวโน้มของราคาลดลง อย่างไรก็ตาม
  เนื่องจากลูกค้าในกลุ่มดังกล่าวเป็นกลุ่มประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ ดังนั้น
  กลยุทธ์การตลาดดังกล่าวจะเป็นการเพิ่มฐานรายได้ของบริษัทโดยรวม

  รายได้จากการขาย

  การเข้าซื้อหุ้นของ AWM เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2541
  ทำให้บริษัทมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่นอกเหนือจากการขายเครื่องโทรศัพท์ติดตามตัว
  ซึ่งมีผลทำให้รายได้จากการขายของบริษัทเพิ่มขึ้นอย่างมากจาก 6,886 ล้านบาท ในปี 2542
  เป็น 10,762 ล้านบาท ในปี 2543 และสูงถึง 17,925 ล้านบาท ในปี 2544 ตามลำดับ
  โดยสัดส่วนของรายได้จากการขายต่อรายได้ทั้งหมดของบริษัทเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดจากอัตราร้อยละ
  27.30 เพิ่มเป็นร้อยละ 29.10 และร้อยละ 30.30 ในช่วงระยะเวลาดังกล่าวตามลำดับ
  อัตราการเพิ่มขึ้นของรายได้จากการขายมีการขยายตัวอย่างมากโดยเพิ่มขึ้นในอัตราร้อยละ
  66.56 ในปี 2544

  รายได้อื่น

  รายได้อื่นในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทและบริษัทย่อย
  มีรายการหลักอันได้แก่ส่วนลดค่าโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศซึ่งบริษัทได้รับจาก กสท.
  สำหรับบริการโทรศัพท์ต่างประเทศของผู้ใช้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัท
  จากผลประกอบการที่ผ่านมา จะพบว่ารายได้อื่นของบริษัทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2542
  เนื่องจากมีชาวต่างประเทศเข้ามาทำธุรกิจและท่องเที่ยวในประเทศไทย และใช้บริการ
  International Roaming ของบริษัทเพื่อใช้บริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศเป็นจำนวนมาก
  ทำให้บริษัทมียอดการใช้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศของ กสท. เพิ่มขึ้น
  ส่งผลให้ส่วนลดที่บริษัทได้รับจาก กสท. มีจำนวนมากขึ้นตามลำดับ
  โดยบริษัทมีรายได้อื่นในงบกำไรขาดทุนรวมปี 2541 จำนวน 123 ล้านบาท เพิ่มขึ้นเป็น 428
  ล้านบาทในปี 2542 และ 598 ล้านบาทในปี 2543 ส่วนในปี 2544 เท่ากับ 1,092 ล้านบาท

12.2.3 การวิเคราะห์ค่าใช้จ่าย

  ต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์

  ต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ของบริษัทประกอบด้วย 2 ส่วนหลักที่สำคัญคือ
  (1) ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีที่บริษัทจะต้องนำส่งให้กับ ทศท. (Revenue Sharing)
  โดยคิดเป็นอัตราร้อยละของรายได้ค่าบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ และ (2)
  ค่าตัดจำหน่ายต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวภายใต้สัญญาร่วมการงาน

  แม้ว่า บริษัทได้มีการเปลี่ยนแปลงระยะเวลาในการตัดจำหน่ายระบบอนาลอก NMT
  เร็วขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2544 ซึ่งจากเดิมสิ้นสุดปี 2548 มาเป็นสิ้นสุดเดือนมิถุนายน 2546
  ทำให้ค่าตัดจำหน่ายสำหรับปี 2544 เพิ่มขึ้นจำนวน 722 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม
  การเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์
  รวมทั้งบริษัทสามารถลดค่าเช่าสื่อสัญญาณเชื่อมโยงซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ลง
  โดยลดปริมาณการเช่าใช้สื่อสัญญาณเชื่อมโยงจาก ทศท.
  และใช้สื่อสัญญาณเชื่อมโยงของบริษัทเองมากขึ้น
  จึงส่งผลทำให้สัดส่วนต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ต่อรายได้ค่าบริการและให้เช่าอุปกรณ์ปรับตัวลดลงในปี
  2543 และในช่วงปี 2544 ซึ่งแสดงถึงประสิทธิภาพการบริหารเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
  และโทรศัพท์ติดตามตัวที่เพิ่มมากขึ้น บริษัทบันทึกต้นทุนค่าบริการและการเช่าอุปกรณ์ทั้งสิ้น 14,941
  ล้านบาท และ 21,636 ล้านบาทในปี 2543 และในปี 2544 ตามลำดับ
  หรือคิดเป็นสัดส่วนต้นทุนต่อรายได้จากค่าบริการและการให้เช่าอุปกรณ์ร้อยละ 57.03 และร้อยละ
  52.35 ตามลำดับ

  ต้นทุนขาย

  เนื่องจากการที่จำนวนของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก
  จึงทำให้บริษัทมีต้นทุนขายที่เพิ่มขึ้นจาก 4,709 ล้านบาทในปี 2542 เป็น 7,472 ล้านบาทในปี
  2543 และ 13,607 ล้านบาทในช่วงปี 2544 ซึ่งทำให้มีอัตรากำไรขั้นต้นจากการขายร้อยละ
  36.17 ในปี 2542 ร้อยละ 39.36 ในปี 2543 และร้อยละ 40.53 ในปี 2544 ตามลำดับ

  ดอกเบี้ยจ่าย

  ดอกเบี้ยจ่ายของบริษัทมีการเพิ่มขึ้นจาก 718 ล้านบาทในปี 2542 มาเป็น 729 ล้านบาทในปี
  2543 และ 1,573 ล้านบาท ในปี 2544 เนื่องมาจากทางบริษัทได้มีการออกหุ้นกู้เพิ่มขึ้น
  เพื่อนำเงินที่ได้มาใช้เป็นแหล่งเงินทุนสำหรับการขยายเครือข่ายของบริษัท

  กำไร(ขาดทุน)จากอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทมีนโยบายในการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างเคร่งครัดเนื่องจากตระหนักในความผันผวนของภาวะอัตราแลกเปลี่ยนที่อาจเกิดจากทั้งปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก ทำให้โดยรวมแล้วบริษัทได้รับผลกระทบเพียงเล็กน้อยจากการลดค่าเงินและการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน โดยบริษัทมีผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ต่างประเทศจำนวน 109 ล้านบาทในปี 2542 และผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศจำนวน 761 ล้านบาท ในปี 2543 ส่วนในปี 2544 นั้น บริษัทมีผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นจำนวน 106 ล้านบาท

12.2.5 การวิเคราะห์ฐานะการเงิน

การวิเคราะห์สินทรัพย์

  เงินสด เงินฝากธนาคารและเงินลงทุนระยะสั้น

  โดย ณ สิ้นปี 2543 บริษัทมียอดเงินสดและเงินฝากธนาคารทั้งสิ้น 1,497
  ล้านบาทและมียอดเงินลงทุนระยะสั้นทั้งสิ้น 10,869 ล้านบาท
  ขณะที่ยอดเงินสดและเงินฝากธนาคารอยู่ในระดับ 6,536 ล้านบาท
  และเงินลงทุนระยะสั้นลดลงเป็น 8,837 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544
  เนื่องจากบริษัทมีการลงทุนเพิ่มเติมในเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ รวมทั้งการเข้าไปลงทุนใน DPC
  โดยในปี 2544 บริษัทมีการใช้จ่ายเงินเพื่อการลงทุนทั้งสิ้น 29,758 ล้านบาท ในขณะที่มีกระแส
  เงินสดสุทธิจากการดำเนินงานทั้งสิ้น 11,604 ล้านบาท และกระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรม
  จัดหาเงินจำนวน 20,792 ล้านบาท โดยเป็นการออกหุ้นกู้ 2 ครั้งในปี 2544 จำนวน 26,890
  ล้านบาท มีการกู้ยืมเงินระยะสั้นและระยะยาวจากธนาคาร 7,084 ล้านบาท
  และมีการเพิ่มทุนในเดือนกันยายน 2544 จำนวน 10,024 ล้านบาท
  นอกจากนั้นยังมีการจ่ายคืนเงินกู้ของบริษัทที่เกี่ยวข้องจำนวน 12,103 ล้านบาท
  การจ่ายคืนเงินกู้ยืมระยะสั้นทั้งสิ้นสุทธิ 7,664 ล้านบาท จ่ายคืนหุ้นกู้ระยะยาว 2,308
  ล้านบาทและมีการจ่ายเงินปันผล 1,080 ล้านบาท

  ลูกหนี้การค้าสุทธิ

  ลูกหนี้การค้าสุทธิเพิ่มขึ้นจาก 5,445 ล้านบาท ในปี 2543 มาอยู่ที่ระดับ 7,674 ล้านบาท ณ
  สิ้นปี 2544
  เนื่องจากยอดรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายที่เพิ่มขึ้น
  แต่หากพิจารณาอัตราลูกหนี้การค้าสุทธิต่อรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายจะพบว่าในขณะที่ปี
  2543 มีอัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้าเท่ากับ 7.95 เท่า หรือมีระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยอยู่ที่
  45 วัน เทียบกับในปี 2544 มีอัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้าเท่ากับ 9.03 เท่า
  หรือมีระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยอยู่ที่ 40 วัน ในทางปฏิบัติบริษัทจะแจ้งยอดค่าบริการเดือนละครั้ง
  โดยระยะเวลาเก็บหนี้จริงจะน้อยกว่าที่คำนวณได้ข้างต้น ทั้งนี้
  เป็นผลมาจากการเพิ่มจำนวนผู้ใช้บริการในแบบ Pre-paid ที่ผู้ใช้บริการต้องจ่ายเงินล่วงหน้า
  นอกจากนี้บริษัทได้ทำการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการระงับบริการชั่วคราวให้สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย
  ตลอดจนเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบการทุจริตของการใช้บริการ รวมทั้งได้มีการนำระบบ
  Intelligent Database มาใช้
  เพื่อช่วยให้บริษัทสามารถแบ่งกลุ่มลูกค้าและบริหารคุณภาพสินทรัพย์ได้ดีขึ้น เช่น
  กรณีที่ลูกค้าไม่ชำระค่าบริการเมื่อถึงกำหนด
  บริษัทจะจัดให้เจ้าหน้าที่ติดต่อเพื่อแจ้งเตือนให้มีการชำระเงินโดยเร็วก่อนที่จะมีการตัดสัญญาณ
  (disconnect)

ตารางแสดงลูกหนี้การค้าของบริษัทและบริษัทย่อย แยกตามอายุหนี้ที่ค้างชำระ

+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
|                         | 31 ธันวาคม    | 31 ธันวาคม    | 31 ธันวาคม    |
|                         | 2542         | 2543         | 2544         |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
|                         | (ล้านบาท)     | (ล้านบาท)     | (ล้านบาท)     |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| ลูกหนี้ปกติ                 | 3,662        | 5,251        | 7,762        |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| ลูกหนี้ที่มีปัญหาในการชำระหนี้   |              |              |              |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| เกินกว่า 3 เดือนแต่ไม่เกิน 6  | 239          | 316          | 746          |
| เดือน                    |              |              |              |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| เกินกว่า 6 เดือนแต่ไม่เกิน 12 | 191          | 62           | 260          |
| เดือน                    |              |              |              |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| เกินกว่า 12 เดือน          | 36           | 54           | 304          |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| รวมลูกหนี้ที่มีปัญหา           | 466          | 432          | 1,310        |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| รวมลูกหนี้การค้า            | 4,128        | 5,683        | 9,072        |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ         | (280)        | (238)        | (1,398)      |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+
| รวมลูกหนี้การค้าสุทธิ         | 3,848        | 5,445        | 7,674        |
+-------------------------+--------------+--------------+--------------+

  ในการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า 3 เดือนนั้น
  บริษัทได้พิจารณาประกอบกับเงินมัดจำรับจากลูกค้าที่ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัว
  และในกรณีขายสินค้าให้ผู้แทนจำหน่ายสินค้าได้พิจารณาร่วมกับหนังสือค้ำประกันการชำระเงินของผู้แทนจำหน่ายสินค้าที่ออกโดยธนาคาร
  ซึ่งบริษัทเชื่อว่ายอดค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญข้างต้นเป็นจำนวนที่พอเพียงกับความเสี่ยงจากหนี้สูญที่จะอาจเกิดขึ้น

สินค้าคงเหลือสุทธิ

  ยอดสินค้าคงเหลือสุทธิได้เพิ่มขึ้นจาก 939 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 เป็น 1,970 ล้านบาท ณ
  สิ้นปี 2543 และเพิ่มขึ้นเป็น 2,238 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544
  โดยการเพิ่มขึ้นของยอดสินค้าคงเหลือสุทธิดังกล่าวเป็นการเพิ่มขึ้นตามจำนวนยอดการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

  ลูกหนี้/เจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศสุทธิ

  จากการที่บริษัทได้ทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
  เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
  ทำให้บริษัทต้องบันทึกผลต่างระหว่างอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจริงกับอัตราแลกเปลี่ยนตามสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเป็นลูกหนี้
  หรือเจ้าหนี้ตามสัญญาซื้อขาย
  เงินตรา ต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิ (แล้วแต่กรณี) ณ สิ้นปี 2543
  บริษัทมียอดลูกหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิเป็นจำนวน 221 ล้านบาท
  ในขณะที่ ณ สิ้นปี 2544 บริษัทไม่มียอดลูกหนี้ตามสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสุทธิ

 เงินจ่ายล่วงหน้าให้แก่ผู้จำหน่าย

  เงินจ่ายล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัทเพิ่มจาก 989
  ล้านบาทในปี 2543 มาเป็น 3,169 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544
  เนื่องจากบริษัทมีการเจรจากับผู้จัดจำหน่ายในการชำระเงินล่วงหน้า
  ทั้งนี้เพื่อรับประโยชน์ในรูปของส่วนลดเงินสดรวมทั้งเพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
  โดยบริษัทมีการทำข้อตกลงในการปฏิบัติตามสัญญาซื้อขายอุปกรณ์เครือข่ายดังกล่าว
  ประกอบกับผู้จัดจำหน่ายที่บริษัทได้ชำระเงินล่วงหน้าไปนั้น
  เป็นบริษัทที่มีฐานะการเงินมั่นคงและเป็นผู้จัดจำหน่ายที่มีชื่อเสียงดี ทำให้บริษัทมี
  ความมั่นใจได้ว่าผู้จัดจำหน่ายจะปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างครบถ้วน

สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น

  สินทรัพย์หมุนเวียนอื่นมีจำนวนทั้งสิ้น 1,091 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542
  เปลี่ยนแปลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับ 957 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 และปรับตัวเพิ่มขึ้นเป็น 2,255
  ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544

  ต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวและต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทภายใต้สัญญาร่วมการงานสุทธิ

  ต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัวและต้นทุนของเครื่องมือและอุปกรณ์ในการดำเนินการดาต้าเน็ทภายใต้สัญญาร่วมการงานสุทธิเพิ่มขึ้นจาก
  33,947 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 เป็น 56,334 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544
  ทั้งนี้เนื่องจากบริษัทได้ลงทุนในเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้นโดยเน้นการลงทุนในระบบดิจิตอล
  GSM Advance ทั้งในเขตกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด
  หากจะประเมินคุณภาพสินทรัพย์จากความสามารถในการสร้างรายได้โดยพิจารณาจากอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์
  จะพบว่าอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์อยู่ที่ระดับร้อยละ 13.33 ในปี 2543 สำหรับในปี 2544
  มีอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์อยู่ที่ระดับร้อยละ 4.46
  เนื่องจากมีการรวมต้นทุนเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ GSM 1800 ของ DPC
  เข้ามาในเดือนกันยายน 2544

ค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชีและค่าความนิยม

  ค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชี เพิ่มขึ้นจาก 365 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 เป็น 404 ล้านบาท ณ สิ้นปี
  2544 ในขณะที่ ค่าความนิยม เพิ่มขึ้นจาก 399 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 เป็น 13,944 ล้านบาท
  ณ สิ้นปี 2544 ทั้งนี้ เป็นผลเนื่องจากการเข้าไปลงทุนใน DPC ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท
  เป็นผลให้เกิดค่าความนิยม จำนวน 12,499 ล้านบาท และ DPC
  เป็นเจ้าของค่าสิทธิสัมปทานจำนวน 5,325 ล้านบาท

การวิเคราะห์หนี้สิน

เจ้าหนี้การค้า

  เจ้าหนี้การค้า ณ สิ้นปี 2542 อยู่ที่ระดับ 2,324 ล้านบาท หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยที่ 128
  วัน ขณะที่ ณ สิ้นปี 2543 เจ้าหนี้การค้าของบริษัทอยู่ที่ระดับ 7,658 ล้านบาท
  หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยอยู่ที่ 105 วัน
  จะเห็นได้ว่ายอดเจ้าหนี้การค้าเพิ่มขึ้นเนื่องจากบริษัทมีการลงทุนขยายเครือข่ายเพิ่มมากขึ้น
  แต่มีระยะเวลาการชำระหนี้ต่ำลง
  โดยมีสาเหตุมาจากการที่บริษัทได้จ่ายเงินลงทุนในอุปกรณ์เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ล่วงหน้าให้แก่ผู้จัดจำหน่ายเพื่อรับส่วนลดจากการชำระเงินล่วงหน้า
  ณ สิ้นปี 2544 เจ้าหนี้การค้าได้เพิ่มขึ้นเป็น 10,701 ล้านบาท หรือมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยที่
  117 วัน เนื่องจากบริษัทมีการลงทุนขยายเครือข่ายมากขึ้น

  หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาว

  บริษัทมียอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวรวมทั้งสิ้น 4,925 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 โดย ณ
  สิ้นปี 2543 บริษัทมียอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวเพิ่มขึ้นเป็น 11,387 ล้านบาท ในปี
  2544 บริษัทได้ออกหุ้นกู้อีก 2 ครั้งเป็นจำนวนทั้งสิ้น 26,890 ล้านบาท
  และได้จ่ายคืนหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวเป็นจำนวน 23,080 ล้านบาท
  ทำให้มียอดหุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาวรวมทั้งสิ้นจำนวน 41,184 ล้านบาท
  โดยได้บันทึกส่วนของหุ้นกู้
  ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีเป็นจำนวน 6,346 ล้านบาท
  และส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีเป็นจำนวน 920 ล้านบาท
  ทั้งนี้หนี้สินระยะยาวดังกล่าวเป็นหนี้สินของบริษัทย่อยซึ่งไม่มีการค้ำประกันโดยบริษัท
  ดังนั้นหนี้สินดังกล่าวจึงไม่มีผลต่อการดำรงสัดส่วนทางการเงินของบริษัทให้ตรงตามคำรับรองของบริษัท
  ในการออกหุ้นกู้ (Covenants) รายละเอียดการคำนวณสัดส่วนทางการเงินอยู่ในเอกสารแนบ3

  ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย

  ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย ณ สิ้นปี 2544 มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 6,064 ล้านบาท
  เพิ่มขึ้นจาก 1,814 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 โดยเป็นผลจากการที่บริษัทมียอดรายได้เพิ่มขึ้น
  ส่งผลให้ต้องจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนรายปีเพิ่มขึ้น
  ซึ่งปกติบริษัทจะชำระผลประโยชน์ตอบแทนรายปีตามจำนวนขั้นต่ำที่ ทศท.
  กำหนดไว้ในสัญญาร่วมการงานก่อน โดยแบ่งจ่ายเป็น 4 งวด งวดละเท่าๆ กัน ในเดือนมกราคม
  เมษายน กรกฎาคม และตุลาคม ของทุกปี และจะคำนวณจ่ายส่วนเพิ่มจากจำนวนขั้นต่ำดังกล่าวแก่
  ทศท. ในเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

  นอกจากนี้ ตัวเลขผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย ณ สิ้นปี 2544 ได้รวมของDPC โดย DPC
  มีผลประโยชน์ตอบแทนค้างจ่ายแก่บริษัทอื่นเป็นจำนวน 3,528 ล้านบาท

  หนี้สินหมุนเวียนอื่น

  ยอดหนี้สินหมุนเวียนอื่นมีจำนวน 3,893 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543 และเพิ่มเป็น 6,124 ล้านบาท
  ณ สิ้นปี 2544 ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นยอดหนี้จากการเช่าระบบสื่อสัญญาณเชื่อมโยง (Transmission
  System) ที่รอการเรียกเก็บจาก ทศท. และภาษีเงินได้ค้างจ่าย

  การวิเคราะห์ส่วนของผู้ถือหุ้น

  ในเดือนกุมภาพันธ์ของปี 2542 บริษัทได้รับเงินจำนวน 8,280 ล้านบาท จากการออกหุ้น
  เพิ่มทุนและขายให้กับ SingTel เป็นจำนวน 36 ล้านหุ้น (มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท)
  ในราคาหุ้นละ 230 บาท ทำให้บริษัทมีทุนที่ออกจำหน่ายและชำระแล้วเต็มมูลค่าเพิ่มจาก 2,340
  ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เป็น 2,700 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 และมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นเพิ่มขึ้นจาก
  2,295 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เป็น 10,215 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 ในเดือนกันยายน 2544
  บริษัทได้รับเงินจำนวน 10,024 ล้านบาท จากการออกหุ้นเพิ่มทุน โดยแบ่งขายให้กับ SHIN
  จำนวน 17 ล้านหุ้น (มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท) ในราคาหุ้นละ 413 บาท และขายให้กับ
  SingTel จำนวน 6.5 ล้านหุ้น (มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท) ในราคาหุ้นละ 462 บาท
  ทำให้บริษัทมีทุนที่ออกจำหน่ายและชำระแล้วเต็มมูลค่าเพิ่มขึ้นเป็น 2,935 ล้านบาท
  และมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นเพิ่มขึ้นเป็น 20,004 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544

การวิเคราะห์โครงสร้างเงินทุน

  บริษัทมีนโยบายที่จะรักษาสัดส่วนของหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นให้อยู่ในระดับที่ไม่เกิน 2 ต่อ 1 โดย
  ณ สิ้นปี 2542 อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นปรับตัวมาอยู่ที่ระดับ 0.85
  เนื่องจากการออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนของบริษัทจำนวน 36 ล้านหุ้น เพื่อขายโดยเฉพาะเจาะจงให้แก่
  SingTel ในเดือนกุมภาพันธ์ปี 2542 ประกอบกับบริษัทมีผลกำไร ในปี 2542 ที่เพิ่มขึ้นจากปี
  2541 ในอัตราร้อยละ 90.12 อันส่งผลให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบดุลของบริษัทเพิ่มขึ้นจำนวน
  10,447 ล้านบาท นอกจากนี้บริษัทยังได้นำเงินจากการเพิ่มทุนไปใช้ในการชำระคืนหุ้นกู้ระยะสั้น
  หุ้นกู้ระยะยาวและหนี้สินระยะยาว ทำให้ยอดรวมของ หุ้นกู้และหนี้สินระยะยาวลดลงจาก 10,647
  ล้านบาท ณ สิ้นปี 2541 เหลือ 4,925 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2542 ส่วนในปี 2543
  บริษัทมีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นเป็น 1.10
  เนื่องจากบริษัทออกหุ้นกู้ระยะยาวจำนวน 10,000 ล้านบาท ในเดือนมีนาคม 2543 ณ สิ้นปี
  2544 อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทเพิ่มขึ้นเป็น 1.77
  เนื่องจากการออกหุ้นกู้ระยะยาว 2 ครั้งในเดือนมีนาคมและเดือนพฤศจิกายน 2544 จำนวนรวม
  26,890 ล้านบาท รวมถึงหนี้สินระยะสั้นและระยะยาวที่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวน 10,892 ล้านบาท

 การวิเคราะห์สภาพคล่อง

  เนื่องจากบริษัทมีการลงทุนในเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
  เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการให้บริการและเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ
  ทำให้เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 13,950 ล้านบาท ในปี 2543
  ไม่เพียงพอแก่ความต้องการใช้เงินสดในกิจกรรมลงทุนจำนวน 11,731 ล้านบาท
  และการชำระหนี้ระยะยาวอีก 3,458 ล้านบาท ดังนั้นบริษัทจึงได้ออกหุ้นกู้ระยะยาวจำนวน
  10,000 ล้านบาทในเดือนมีนาคม 2543 สำหรับปี 2544
  บริษัทมียอดรายได้จากการให้บริการและให้เช่าอุปกรณ์และรายได้จากการขายโทรศัพท์เคลื่อนที่เพิ่มขึ้น
  ทำให้บริษัทมีกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน 11,603 ล้านบาท
  ประกอบกับการที่บริษัทได้รับเงินจากการออกหุ้นกู้ระยะยาวเป็นจำนวนสุทธิ 26,890 ล้านบาท
  ขณะเดียวกันก็มีการชำระคืนหนี้สินระยะสั้นและยาวเป็นจำนวน 22,126 ล้านบาท
  เงินรับจากการออกหุ้นเพิ่มทุน 10,024 ล้านบาท เงินรับจากการกู้ยืมและหนี้สินระยะยาว 7,084
  ล้านบาท และการจ่ายเงินปันผล 1,080 ล้านบาท
  ทำให้บริษัทมีเงินสดสุทธิในกิจกรรมจัดหาเงินทั้งสิ้น 20,792 ล้านบาท
  ในขณะที่บริษัทใช้เงินลงทุนในปี 2544 เป็นจำนวนทั้งสิ้น 29,392 ล้านบาท
  ทำให้มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้นสุทธิ 3,004 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2544

  อัตราส่วนสภาพคล่องปรับตัวสูงขึ้นจาก 0.87 เท่า ณ สิ้นปี 2542 เป็น 1.22 เท่า ณ สิ้นปี
  2543 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
  และเงินสดรับจากหุ้นกู้ระยะยาว และลดลงมาอยู่ที่ระดับ 0.94 เท่า ณ สิ้นปี 2544
  เนื่องจากการเพิ่มขึ้นอย่างมากของ
  เจ้าหนี้การค้าและส่วนของผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่ายที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1
  ปีซึ่งยังไม่ถึงกำหนดการชำระหนี้จนกว่าจะถึงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

  ในด้านความสามารถในการชำระหนี้นั้น ณ สิ้นปี 2543
  บริษัทมีอัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยอยู่ที่ระดับ 15.92 เท่า
  โดยมีกำไรจากการดำเนินงาน 6,599 ล้านบาทและดอกเบี้ยจ่ายมีจำนวน 729 ล้านบาท ณ สิ้นปี
  2544 บริษัทมีอัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยลดลงอยู่ที่ระดับ 7.40 เท่า
  โดยบริษัทมีกำไรจากการดำเนินงาน 3,851 ล้านบาทและมีดอกเบี้ยจ่ายจำนวน 1,573 ล้านบาท
  บริษัทมีอัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพัน (Cash Basis) อยู่ที่ 3.25 ณ สิ้นปี
  2543 เนื่องจากการจ่ายคืนหุ้นกู้ระยะยาว และหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระ 3,792 ล้านบาท
  อัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพันลดลงเป็น 0.59 เท่า ณ สิ้นปี 2544
  เนื่องจากการชำระคืนหุ้นกู้และหนี้สินระยะยาวรวมทั้งสิ้น 19,586 ล้านบาท

  ช่วงปี 2544 บริษัทมียอดหนี้ระยะสั้นที่มีผลต่อสภาพคล่องของบริษัท ได้แก่ เงินกู้ยืมจากธนาคาร
  ส่วนของหุ้นกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี
  ส่วนของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี และ ผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่าย
  รวมเป็นจำนวนทั้งสิ้น 15,713 ล้านบาท โดยในจำนวนดังกล่าว
  ประกอบด้วยผลประโยชน์ตอบแทนรายปีค้างจ่ายจำนวน 2,990 ล้านบาท
  ซึ่งครบกำหนดจ่ายในเดือนพฤศจิกายน 2545 เงินกู้ยืมระยะสั้นจากธนาคารจำนวน 5,457
  ล้านบาทและส่วนของหุ้นกู้/หนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 7,266 ล้านบาท
  ในส่วนของความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้นนั้น
  บริษัทมีเงินสดและเงินฝากธนาคารรวมทั้งเงินลงทุนระยะสั้นเป็นจำนวนทั้งสิ้น 15,372 ล้านบาท
  เพื่อป้องกันปัญหาในด้านความสามารถชำระคืนเงินกู้ยืมต่าง ๆ
  อีกทั้งบริษัทมีความจำเป็นต้องใช้เงินลงทุนในการขยายเครือข่ายเพิ่มขึ้น
  ดังนั้นบริษัทจึงได้ทำการระดมเงินโดยการออกหุ้นกู้ระยะยาวจำนวน 27,000 ล้านบาท ในปี
  2544

  12.3 ประมาณการความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

  บริษัทได้มีการจัดทำประมาณการผลการดำเนินงานในอนาคต
  โดยสามารถสรุปอัตราส่วนทางการเงินที่แสดงถึงความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต ได้ดังนี้

  ---------------------------------------------- ------------ ------------
  สำหรับปี 2545-2552                               อัตราต่ำสุด     อัตราสูงสุด

  1. อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน(Cash Basis)   1.56         2.46
  (เท่า)                                                       

  2. อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย (เท่า)           9.13         165.51

  3. อัตราส่วนหนี้สินที่ต้องชำระดอกเบี้ยต่อส่วนของผู้ถือหุ้น      0.00         1.31
  (เท่า)                                                       

  4. อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)              0.11         1.68

  5.                                             0.33         2.66
  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนกำไรจากการดำเนินงานก่อนดอกเบี้ย,                
  ภาษีเงินได้ และ ค่าเสื่อม (เท่า)                                   
  ---------------------------------------------- ------------ ------------

  หมายเหตุ

  1. Debt Service Coverage Ratio

  2. Interest Coverage ratio

  3. Interest Baring Debt/Equity

  4. Total Liabilities/Equity

  5. Total Liabilities/EBITDA ( Earning before Interest, Tax,
  Depreciation and Amortization)