12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

สรุปรายงานการสอบบัญชี

  สำนักงานผู้สอบบัญชีบริษัท : สำนักงานเอสจีวี ณ ถลาง จำกัด (SGV-NATALANG & CO.,
  LTD)

รายชื่อผู้สอบบัญชี : นายเมธี รัตนศรีเมธา (MR. METHEE RATANASRIMETHA)

 หมายเลขผู้สอบบัญชีเลขที่ 3425 หรือ

นายพิศิษฐ์ ชีวะเรืองโรจน์ (MR. PISIT CHIWARUANGROCH) หมายเลขผู้สอบบัญชีเลขที่ 2803
หรือ

นางสาววิภา จินดานุวัฒน์ (MS. WIPA JINDANUWAT)

หมายเลขผู้สอบบัญชีเลขที่ 3296

จากการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รองรับทั่วไปของสำนักงานผู้สอบบัญชี พบว่า
งบการเงินของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และของบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด
(มหาชน) และบริษัทย่อย แสดงฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด
สำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544, 2543 และ 2542
ถูกต้องตามควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

 

งบการเงินรวม และอัตราส่วนทางการเงิน

ของ

บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และ บริษัทย่อย

 

[]

[]

[]

[]

 งบการเงิน และอัตราส่วนทางการเงิน

 ของ

  บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)

[]

[]

[]

[]

[]

คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ 

(Management Discussion and Analysis)

ผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

ในปี 2544 บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย มีรายได้รวม 122,643 ล้านบาท
เทียบกับปีก่อน 118,227 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 4,416 ล้านบาท หรือประมาณ 4 %
โดยยอดขายในประเทศเพิ่มขึ้นประมาณ 6% ในขณะที่ยอดขายต่างประเทศใกล้เคียงกับปีก่อน
ทั้งนี้ยอดขายส่วนใหญ่ยังมาจากกลุ่มธุรกิจหลักของบริษัทฯ คือ ธุรกิจซีเมนต์ ธุรกิจปิโตรเคมี
และธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ 7,634 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อนที่มีกำไรสุทธิ 473 ล้านบาทอยู่ถึง
7,161 ล้านบาทหรือสูงขึ้นประมาณ 15 เท่า ทั้งนี้นอกเหนือจากผลการดำเนินงานที่ดีขึ้นแล้ว ในปี
2544 บริษัทฯ และบริษัทย่อยยังมีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน 330 ล้านบาท ในขณะที่ปีก่อน
มีผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน 2,746 ล้านบาท รวมทั้งในปีนี้ บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีกำไรจากการปรับโครงสร้างธุรกิจสุทธิจากภาษีเงินได้จำนวน 2,837 ล้านบาท
ในขณะที่ปีก่อน มีผลขาดทุนจากการปรับโครงสร้างธุรกิจ 1,271 ล้านบาท

ทั้งนี้กลุ่มธุรกิจที่มีผลกำไรจากการดำเนินงานและกำไรสุทธิสูงที่สุด ได้แก่
ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ ธุรกิจปิโตรเคมี และซิเมนต์ไทยโฮลดิ้ง
ซึ่งกำไรส่วนมากมาจากส่วนได้เสียในบริษัทร่วมและการขายเงินลงทุนตามการปรับโครงสร้างของธุรกิจ

โดยหากพิจารณาอัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร จะพบว่าบริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีความสามารถในการหากำไรสูงขึ้นกว่าปีก่อน โดยมีอัตรากำไรขั้นต้นเท่ากับ 23%
อัตรากำไรจากการ ดำเนินงานประมาณ 3 % อัตรากำไรสุทธิประมาณ 6 %
และอัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้นอยู่ที่ 14 %

สำหรับฐานะทางการเงิน ในปี 2544 บริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีกระแสเงินสดสุทธิที่ได้มาจากการดำเนินงาน 14,252 ล้านบาท
กระแสเงินสดสุทธิที่ได้มาจากกิจกรรมลงทุน 5,341 ล้านบาท
และมีกระแสเงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 15,087 ล้านบาท ทั้งนี้ ในปี 2544
บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีรายจ่าย ลงทุนทั้งสิ้น 5,290 ล้านบาท มีการลงทุนในบริษัทร่วมและบริษัทอื่น
จำนวน 3,208 ล้านบาท และมีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้นสุทธิ 4,506 ล้านบาท

เมื่อเปรียบเทียบกับปีก่อน พบว่า กระแสเงินสดที่ได้รับส่วนมากมาจากกิจกรรมลงทุน โดยในปี 2544
มีกระแสเงินสดสุทธิได้มา 5,341 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อนที่มีกระแสเงินสดสุทธิใช้ไป 6,590
ล้านบาท ถึง 11,931 ล้านบาท ผลต่างนี้ส่วนใหญ่เกิดจากในปี 2544 มีการขายเงินลงทุนรวมทั้งสิ้น
7,799 ล้านบาท ในขณะที่ปีก่อนมีการขายเงินลงทุนเพียง 1,730 ล้านบาท และในปี 2544
ได้รับเงินคืนจากเงินให้กู้ยืมแก่บริษัทในเครือและลูกหนี้ระยะยาวอื่น 2,488 ล้านบาท
สูงกว่าปีก่อนที่ได้รับเพียง 143 ล้านบาท ในขณะที่มีการซื้อเงินลงทุนในบริษัทร่วมและบริษัทอื่นในปี
2544 เพิ่มถึง 3,208 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่ลงทุนในบริษัทฟินิคซ พัลพ แอนด์ เพเพอร์ จำกัด
(มหาชน)

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวม ณ 31 ธันวาคม 2544 จำนวน 235,981 ล้านบาท
เมื่อเทียบกับสิ้นปี 2543 จำนวน 248,687 ล้านบาท ลดลง 12,706 ล้านบาท หรือประมาณ 5 %
ส่วนใหญ่เกิดจากค่าเสื่อมราคาของอาคาร เครื่องจักร และอุปกรณ์ ที่เกิดขึ้นในปี 2544
และยอดสินทรัพย์ที่ตีราคาเพิ่มมีมูลค่าที่ได้จากการตีราคาลดลงในปี 2544 ตามสภาพของสินทรัพย์
ทั้งนี้กลุ่มธุรกิจที่มีสินทรัพย์รวมมากที่สุด ได้แก่ ธุรกิจซีเมนต์ ธุรกิจปิโตรเคมี
และธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ ตามลำดับ

ทั้งนี้ บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้มีการตั้งสำรองการลดลงของเงินลงทุนในบริษัทร่วมและบริษัทอื่น
โดยมีการบันทึกค่าเผื่อมูลค่าลดลงของเงินลงทุนสุทธิภาษีเงินได้ ในปี 2544 จำนวน 24 ล้านบาท

สำหรับลูกหนี้ที่มียอดค้างชำระนาน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 แยกตามอายุหนี้ที่ค้างชำระได้ดังนี้

  มากกว่า 3 เดือนถึง 6 เดือน 117 ล้านบาท

  มากกว่า 6 เดือนถึง 12 เดือน 42 ล้านบาท

  มากกว่า 1 ปีขึ้นไป 637 ล้านบาท

  รวม 796 ล้านบาท

บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
ไว้แล้วจำนวนเงินประมาณ 656 ล้านบาท
ซึ่งเป็นไปตามนโยบายทางบัญชีของการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของบริษัทซึ่งคาดว่าเพียงพอแล้ว

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีหนี้สินรวม ณ 31 ธันวาคม 2544 จำนวน 169,896 ล้านบาท เมื่อเทียบกับ
สิ้นปี 2543 จำนวน 185,423 ล้านบาท ลดลง 15,527 ล้านบาทหรือประมาณ 8 % ทั้งนี้บริษัทฯ
และบริษัทย่อย สามารถลดหนี้สินจากเงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินลงได้ 5,427
ล้านบาทหรือประมาณ 36 % ในขณะที่หนี้สินระยะยาวที่เป็นเงินตราต่างประเทศเกือบทั้งหมด
มีการทำธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงินเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

หนี้สินรวมดังกล่าวข้างต้นได้รวมหุ้นกู้ซึ่งออกโดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน) ประเภทไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีหลักประกันมูลค่ารวมสุทธิ
98,484 ล้านบาท โดยมีหุ้นกู้ส่วนที่ถึงกำหนดชำระในปี 2545 เป็นจำนวนรวมสุทธิ 14,840
ล้านบาท (ดังมีรายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินรวม ข้อ 12 หน้า 33)

สำหรับอัตราส่วนสภาพคล่อง พบว่าบริษัทฯ และบริษัทย่อยมีอัตราส่วนสภาพคล่องคิดเป็น 0.97 เท่า
ในขณะที่มีอัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสดเป็น 0.34 เท่า ทั้งนี้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีระยะเวลาในการเรียกเก็บหนี้เฉลี่ยที่ประมาณ 36 วัน
ในขณะที่มีระยะเวลาในการชำระหนี้เฉลี่ย 25 วัน และมีระยะเวลาในการขายสินค้าเฉลี่ย 41วัน
โดยสรุป บริษัทฯ และบริษัทย่อย มี Cash cycle อยู่ที่ประมาณ 53 วัน

สำหรับอัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เป็น 2.57 ลดลงจากปีก่อนซึ่งอยู่ที่ 2.93 เท่า
อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ยเป็น 2.31
เท่าและอัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพันอยู่ที่ 0.7 เท่า

จากกระแสเงินสดและอัตราส่วนสภาพคล่องต่างๆ ได้สร้างความมั่นใจว่าบริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีสภาพคล่องที่พอเพียงต่อการดำเนินงาน ทั้งนี้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีวงเงินเบิกเกินบัญชีกับธนาคารหลายแห่งจำนวนประมาณ 5,000 ล้านบาท

โดยสรุป ผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย ในปี 2544 ปรับตัวดีขึ้นกว่าปี 2543 บริษัทฯ มีรายได้รวมสูงขึ้น
มีกระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น ในขณะที่ภาระหนี้สินลดลง
การปรับโครงสร้างทางธุรกิจเป็นไปตามเป้าหมาย รวมทั้ง มีการนำเครื่องมือทาง การเงินต่างๆ
มาใช้เพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยและความผันผวนของอัตรา
แลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

ผลการดำเนินงานของแต่ละกลุ่มธุรกิจ

ธุรกิจซีเมนต์

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 24,183 ล้านบาทสูงกว่าปีก่อน 2,085 ล้านบาทหรือ 9 %
ส่วนหนึ่งเนื่องจากยอดขายซีเมนต์เทาและคอนกรีตผสมเสร็จเพิ่มขึ้น 10 % โดยในไตรมาสที่ 4
ผู้ผลิตใน อุตสาหกรรมใช้กลยุทธ์การแข่งขันทางด้านราคา ทำให้ราคาขายซีเมนต์สุทธิเฉลี่ยลดลง
ในขณะเดียวกันได้ส่งผลให้ปริมาณความต้องการมีสูงขึ้น สำหรับยอดขายส่งออก กลุ่มมียอดขายเพิ่มขึ้น
36 % เมื่อเทียบกับปีก่อนเนื่องจากยอดส่งออกซีเมนต์เทาที่เพิ่มขึ้น ทั้งนี้ประเทศหลักๆ
ที่กลุ่มส่งออกได้แก่ อเมริกา บังคลาเทศ ไนจีเรีย เมียนมาร์ เวียดนาม และศรีลังกา

กลุ่มมีกำไรสุทธิ 859 ล้านบาท ในขณะที่ปีก่อนมีผลขาดทุนสุทธิ 12 ล้านบาท
ทั้งนี้เนื่องจากยอดขายที่เพิ่มขึ้น และค่าใช้จ่ายทางการเงินที่ลดลง โดยดอกเบี้ยจ่ายลดลงจากปีก่อน
232 ล้านบาท และขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนลดลง 221 ล้านบาท

ธุรกิจปิโตรเคมี

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 38,152 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,668 ล้านบาทหรือ
4 % ส่วนหนึ่งเนื่องจากราคาและ margin ในตลาดลดต่ำลง รวมทั้งในไตรมาสที่ 3
กลุ่มหยุดเดินเครื่องจักรบางตัวและดำเนินการปรับปรุงตามแผนขยายกำลังการผลิตเพิ่ม

อย่างไรก็ตาม กลุ่มมีกำไรสุทธิ 2,611 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 621 ล้านบาทหรือ 31 %
เนื่องจากกลุ่มได้รับกำไรจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมเพิ่มขึ้น
รวมทั้งการขยายกำลังการผลิตทำให้กลุ่มมีปริมาณขายที่เพิ่มขึ้น
นอกจากนั้นกลุ่มยังมีค่าใช้จ่ายทางการเงินที่ลดลง

ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 26,995 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อนเล็กน้อย คือประมาณ 1
% ทั้งนี้เนื่องจากราคากระดาษในตลาดได้ปรับตัวลดลง

อย่างไรก็ตาม กลุ่มมีกำไรสุทธิ 3,272 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 474 ล้านบาทหรือ 17 %
ทั้งนี้เนื่องจากค่าใช้จ่ายจากดอกเบี้ยจ่ายและขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ลดลง
โดยในปีนี้กลุ่มได้ออกหุ้นกู้มูลค่า 10,000 ล้านบาท
โดยนอกจากนำเงินที่ได้รับไปชำระและแปลงหนี้เงินสกุลต่างประเทศมาเป็นหนี้สกุลบาทแล้ว
กลุ่มยังนำเงินที่ได้รับส่วนหนึ่งไปซื้อเงินลงทุนในบริษัท ฟินิคซ พัลพ แอนด์ เพเพอร์ จำกัด (มหาชน)
ตามแผนการขยายธุรกิจ

ธุรกิจวัสดุก่อสร้าง

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 7,881 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 824 ล้านบาท หรือ
12 % โดยมาจากยอดขายของสินค้าประเภทหลังคา อย่างไรก็ตาม
อัตราการเติบโตของยอดขายกลุ่มต่ำกว่าอัตราเฉลี่ยของอุตสาหกรรม
เนื่องจากกลุ่มมีนโยบายในการรักษาระดับราคา
ในขณะที่ในตลาดมีการแข่งขันทางด้านราคาของคู่แข่งรายอื่นๆ

กลุ่มมีกำไรสุทธิ 338 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 312 ล้านบาท
เนื่องจากยอดขายที่เพิ่มขึ้นและค่าใช้จ่ายทางการเงินที่ลดลง

ธุรกิจเซรามิก

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 5,165 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 1,106 ล้านบาท หรือ
27 % เนื่องจากปริมาณความต้องการในประเทศสูงขึ้น
จากแนวโน้มการซ่อมแซมบ้านของผู้อยู่อาศัยที่เพิ่มขึ้น
และจากแนวโน้มของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่เริ่มกระเตื้องขึ้น ทั้งนี้ บริษัทต่างๆ
ในอุตสาหกรรมได้ออกกิจกรรมทางการตลาดประเภทต่างๆ เพื่อกระตุ้นการขาย

กลุ่มมีกำไรสุทธิ 72 ล้านบาท ในขณะที่ปีก่อนมีขาดทุนสุทธิ 279 ล้านบาท
เนื่องจากในปีนี้กลุ่มมียอดขายเพิ่มขึ้น ในขณะที่มีการบริหารต้นทุนการผลิตให้ต่ำลง

ธุรกิจจัดจำหน่าย

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 53,326 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 6,828 ล้านบาท
หรือ15 % ทั้งนี้เป็นไปตามแนวโน้มของภาคก่อสร้างและอสังหาริมทรัพย์ที่เริ่มปรับตัวดีขึ้น นอกจากนั้น
ในปี 2544 กลุ่มยังมีการขยายตลาดไปยังประเทศในทวีปแอฟริกา เอเซียใต้ และ อเมริกาใต้

กลุ่มมีกำไรสุทธิ 680 ล้านบาท ใกล้เคียงกับปีก่อน

ซิเมนต์ไทยโฮลดิ้ง

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 6,599 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 421 ล้านบาท หรือ 6
% ในขณะที่กลุ่มมีกำไรสุทธิ 2,417 ล้านบาท เทียบกับปีก่อนที่มีขาดทุนสุทธิ 332 ล้านบาท
สาเหตุหลักมาจากที่ในปีนี้กลุ่มมีการรับรู้ส่วนได้เสียในบริษัทร่วมเพิ่มสูงขึ้นมาก
และมีกำไรจากการขายเงินลงทุนตามแผนการปรับโครงสร้างธุรกิจสูงกว่าปีก่อน

ซิเมนต์ไทยพร็อพเพอร์ตี้

ยอดขายสุทธิของกลุ่มในปี 2544 เท่ากับ 206 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 527 ล้านบาท
ในขณะที่กลุ่มมีขาดทุนสุทธิ 149 ล้านบาท เทียบกับขาดทุนสุทธิปีก่อน 82 ล้านบาท
ทั้งนี้เนื่องจากในไตรมาสที่ 3 ของปี 2544 กลุ่มได้ขายเงินลงทุนในหุ้นทุนทั้งหมดของบริษัทเอสซีจี
คาร์ เซอร์วิซเซส จำกัด จึงไม่ได้รวมงบการเงินของบริษัทดังกล่าวในงบการเงินกลุ่ม ปี 2544