9. การควบคุมภายใน

คณะกรรมการ บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
มีความเห็นเกี่ยวกับความเพียงพอและความเหมาะสมของระบบการควบคุมภายในของบริษัทฯ
โดยสรุปการประเมินระบบควบคุมภายใน ได้ดังนี้

1. สภาพแวดล้อมของการควบคุม

บริษัทฯ
มีสภาพแวดล้อมและโครงสร้างองค์กรที่เอื้ออำนวยให้ระบบการควบคุมภายในดำเนินไปได้ตามที่บริษัทฯ
มุ่งหวังโดยมีเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่ผ่านการพิจารณาโดยคณะกรรมการบริษัทที่ชัดเจนและวัดผลได้อย่างเป็นรูปธรรม
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของพนักงาน
การให้สิ่งจูงใจหรือผลตอบแทนแก่พนักงานจะผ่านการวิเคราะห์ว่าเป็นไปอย่างสมเหตุสมผล
การจัดโครงสร้างองค์กรอย่างเหมาะสม ช่วยให้ฝ่ายจัดการดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ฝ่ายจัดการให้การสนับสนุนโครงการส่งเสริมด้านพลังงานทดแทน โครงการ CSR ต่างๆ
ซึ่งแสดงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ
รวมถึงให้ความสำคัญต่อความซื่อสัตย์สุจริตและจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง โดยในปี
2554 บริษัทได้ปรับปรุงนโยบายการกำกับดูแลกิจการที่ดี
โดยเพิ่มเติมประเด็นการต่อต้านทุจริตทุกรูปแบบ
จำนวนบริษัทจดทะเบียนที่กรรมการจะสามารถดำรงตำแหน่งกรรมการบริษัทได้
องค์ประกอบคณะกรรมการ สรรหาและกำหนดค่าตอบแทน และได้จัดงาน CG Day ประจำปีในหัวข้อ
"บางจากฯ ร่วมใจต้านคอร์รัปชั่นทุกกรณี ทำความดีถวายในหลวง"
เพื่อส่งเสริมการกำกับดูแลกิจการที่ดีของบริษัทให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น
และได้ร่วมกับศูนย์ภาคีเครือข่ายต่อต้านคอร์รัปชั่น จัดงาน “บางจากฯ รวมพลังต้านคอร์รัปชั่น”
เพื่อรวมพลังสร้างจุดเปลี่ยน โดยเชิญชวนผู้บริหาร พนักงานและประชาชน
เดินรณรงค์ต่อต้านคอร์รัปชั่น เพื่อเน้นย้ำถึงการต่อต้านการทุจริต นอกจากนี้ บริษัทฯ
ได้จัดให้มีมาตรการในการแจ้งเบาะแสหรือข้อร้องเรียนการกระทำผิดกฎหมายจรรยาบรรณหรือพฤติกรรม
ที่อาจส่อถึงการทุจริตหรือประพฤติมิชอบของบุคคลในองค์กรทั้งจากพนักงานและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่น
รวมถึงรายงานทางการเงินที่ไม่ถูกต้องหรือระบบการควบคุมภายในที่บกพร่องเพื่อให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียช่วยสอดส่องดูแล

2. การประเมินความเสี่ยง

บริษัทฯ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กร (Enterprisewide Risk
Management Committee – ERMC) ซึ่งมีหน้าที่กำหนดนโยบาย
ยุทธศาสตร์และเป้าหมายการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กร
พัฒนาระบบการจัดการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กรให้มีประสิทธิภาพอย่างต่อเนื่อง
สนับสนุนผลักดันให้เกิดความร่วมมือในการบริหารความเสี่ยงทุกระดับขององค์กร และดูแลให้บริษัทฯ
มีการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ โดยในปี 2554
บริษัทยังได้ให้ความสำคัญกับความเสี่ยงของการลงทุนในธุรกิจใหม่ เช่น
โครงการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ โครงการร่วมทุนในบริษัทผลิตเอทานอล
โครงการลงทุนในบริษัทเหมืองแร่โปแตชอาซียน จำกัด (มหาชน) ฯลฯ
เพื่อสร้างความมั่นใจในการลงทุนว่าธุรกิจนั้นจะสามารถดำเนินงานและบรรลุเป้าหมายตามที่กำหนดไว้
นอกจากนี้
ยังได้พัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยงโดยบูรณาการแนวทางการบริหารความเสี่ยงของ ISO
31000 และ COSO ERM เข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นการบริหารความเสี่ยงในภาพรวมทั้งบริษัทฯ
เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการดำเนินการ และเป็นไปตามมาตรฐานสากล อีกทั้งบริษัทฯ
ยังคงให้ความสำคัญอย่างต่อเนื่องในการนำเครื่องมือการวิเคราะห์ผลได้ผลเสีย (Cost -Benefit
Analysis)
มาใช้ในการตัดสินใจเลือกมาตรการการจัดการความเสี่ยงอย่างเป็นระบบและคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์
และได้ปรับปรุง “คู่มือการบริหารความเสี่ยง”
ให้ทันสมัยและใช้เป็นแนวปฏิบัติในการสร้างความเข้าใจร่วมกันทุกฝ่าย

บริษัทให้ความสำคัญต่อระบบจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยที่ดีต่อชุมชนใกล้เคียงอย่างเคร่งครัดและสม่ำเสมอ
โดยในปี 2554 บริษัทฯ ได้จัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาองค์กร
ซึ่งมีหน้าที่ส่วนหนึ่งในการพัฒนาระบบเตรียมความพร้อม
ในการรับมือกับความเสี่ยงและภาวะวิกฤติที่อาจเกิดขึ้นในกรณีต่างๆ
ให้เป็นมาตรฐานสากลกำหนดยุทธศาสตร์ที่จะทำให้บริษัทฯ
สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ในภาวะฉุกเฉิน
และจัดตั้งคณะทำงานเพื่อยกร่างการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ เพื่อทบทวนปรับปรุงแผนต่างๆ
ให้เป็นปัจจุบันตามมาตรฐาน BS 25999
และครอบคลุมทุกสถานการณ์สำหรับเตรียมความพร้อมต่อภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้นให้อยู่ในวงจำกัด
และเรียกคืนกระบวนการทำงานที่สำคัญภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ (Recovery Time
Objective) ไม่ส่งผลให้ธุรกิจหยุดชะงักและเสียหายจากผลกระทบรุนแรง ทั้งต่อบริษัทฯ
ลูกค้าและผู้มีส่วนได้เสีย
และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กรได้มีการติดตามผลการดำเนินการตามแผนงานกิจกรรมทางสังคม
และสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับชุมชน และระดับประเทศ ทุก 2 เดือน

3. กิจกรรมการควบคุม

บริษัทฯ มีกิจกรรมการควบคุม โดยใช้ดัชนีวัดผลการปฏิบัติงาน (KPI)
เป็นเครื่องมือในการวางแผนและควบคุม
มีการแบ่งแยกหน้าที่ความรับผิดชอบเพื่อตรวจสอบซึ่งกันและกัน
มีการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอำนาจอนุมัติ ใน แต่ละระดับไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
มีการจัดทำเอกสาร
หลักฐานที่เอื้ออำนวยให้มีการแบ่งส่วนและบุคคลผู้รับผิดชอบหากมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น
มีการดูแลป้องกันทรัพย์สินของบริษัทฯ ไม่ให้สูญหาย หรือใช้ไปในทางที่ไม่เหมาะสม
มีการติดตามธุรกรรมที่มีผลผูกพันบริษัทฯระยะยาว และให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ตกลงไว้
มีมาตรการป้องกันไม่ให้นำโอกาสหรือประโยชน์ของบริษัทฯ ไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน
มีการติดตามดูแลการดำเนินงานของบริษัทย่อย มีการกำหนดวิธีการเพื่อให้แน่ใจว่า บริษัทฯ
ได้ปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง โดยในปี 2554 บริษัทฯ
ได้แยกงานการควบคุมภายในจากงานตรวจสอบภายใน
โดยรายงานต่อคณะกรรมการพัฒนาและส่งเสริมการควบคุมภายในบริษัท
ทั้งนี้ได้จัดให้มีการประเมินการควบคุมภายในด้วยตนเอง (Control Self Assessment - CSA)
ทั้งในระดับสายงาน ส่วนงานและระดับกระบวนการทำงานทั้งบริษัทฯ
และการประเมินคุณภาพการปฏิบัติงานปีละครั้ง

นอกจากนี้ยังมีการสอบทานระบบงานของบริษัทบางจากไบโอฟูเอล
และบริษัทบางจากกรีนเนทซึ่งเป็นบริษัทย่อย รวมถึงมีมาตรการที่รัดกุมเหมาะสมในกรณีที่บริษัทฯ
มีการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ ฯลฯ เพื่อป้องกันการถ่ายเทผลประโยชน์ เช่น
ต้องผ่านขั้นตอนการอนุมัติโดยผู้ไม่มีส่วนได้เสียในธุรกรรมนั้น
รวมทั้งมีการเปิดเผยข้อมูลการทำธุรกรรมดังกล่าวตามระเบียบของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์และเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันตามมาตรฐานการบัญชี

4. สารสนเทศและการสื่อสาร

บริษัทฯ มีการพัฒนาระบบสารสนเทศและระบบข้อมูลอย่างต่อเนื่องเพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูล
สารสนเทศที่จำเป็น พร้อมใช้งานอย่างต่อเนื่องตลอดเวลาและมีความปลอดภัยตาม
“นโยบายและแนวปฎิบัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านสารสนเทศขององค์กร (ISMS)”
มาตรฐาน ISO 27001 ซึ่งประกอบด้วย 1) นโยบายในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย 2)
แนวปฏิบัติในการรักษาความมั่นคงปลอดภัย 3) แผนสำรองระบบสารสนเทศ 4)
แผนเตรียมความพร้อมกรณีฉุกเฉิน โดยคณะกรรมการเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT Committee)
ซึ่งเป็นคณะทำงานจากทุกสายงานที่ถูกแต่งตั้งให้เป็นตัวแทนขององค์กรในการจัดทำ IT Roadmap 5
ปี มีหน้าที่รับผิดชอบในการวางแผน ทบทวนแผนงาน
รวมถึงการกำกับและจัดทำนโยบายด้านข้อมูลสารสนเทศทั้ง Hardware และ Software ของบริษัท
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้พัฒนาระบบ EIS (Executive Information System)
เพื่อใช้ติดตามข้อมูลที่สำคัญต่างๆ อย่างเพียงพอในการตัดสินใจสำหรับผู้บริหารระดับสูง

5. การติดตามประเมินผล

บริษัทฯ มีระบบการติดตามผลการดำเนินงาน
โดยคณะกรรมการได้เปรียบเทียบผลการดำเนินงานว่าเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดอย่างสม่ำเสมอ
หากพบว่ามีปัจจัยแวดล้อมที่จะส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงาน
จะได้มีการปรับเปลี่ยนแผนกลยุทธ์ที่เหมาะสม เพื่อให้ผลการดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมาย
มีหน่วยตรวจสอบภายในรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
โดยมีการตรวจสอบการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในที่วางไว้