3. การประกอบธุรกิจของบริษัท

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์และบริการ

3.1.1 งานรับเหมาก่อสร้าง

บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) ดำเนินธุรกิจรับเหมาก่อสร้างเป็นธุรกิจหลัก โดยจะรับงาน
ก่อสร้าง ทั้งจากหน่วยงานราชการ หน่วยงานรัฐวิสาหกิจและภาคเอกชน
โดยมีทั้งการรับงานในลักษณะที่เป็นผู้รับเหมาโดยตรง (Main Contractor)
หรือเป็นผู้รับเหมาช่วง (Sub-contractor) ทั้งจากวิธีการประมูล การประกวดราคา
และการเจรจา ต่อรองโดยการร่วมมือกับบริษัท ผู้รับเหมาต่างประเทศ ในลักษณะของกิจการร่วมค้า
(Joint Venture) ซึ่งเป็นการร่วมทุนในโครงการก่อสร้างที่ไม่สามารถแบ่งแยกชิ้นงาน
หรือปริมาณงานของผู้ร่วมทุนแต่ละรายได้
โดยผู้ร่วมทุนแต่ละรายมีความรับผิดชอบในกำไรหรือขาดทุนตาม
สัดส่วนที่ตกลงกันไว้ร่วมกันในงานทุกชิ้นหรือ ในลักษณะของกิจการร่วมทุนแบบ คอนซอร์เตียม
(Consortium) ซึ่งเป็น การร่วมทุนในโครงการก่อสร้างที่สามารถแบ่งแยกชิ้นงาน
และปริมาณงานของแต่ละรายจากกันได้
และผู้ร่วมทุนแต่ละรายมีความรับผิดชอบในกำไรหรือขาดทุนโดยอิสระจากกัน บริษัทฯ
มีประสบการณ์และความชำนาญพิเศษทางด้านงานก่อสร้าง งานวิศวกรรมต่างๆ ซึ่งได้แก่
งานก่อสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน เช่น ถนน สะพาน ทางยกระดับ ทางด่วน
งานก่อสร้างอาคารและโรงงานอุตสาหกรรม งานระบบเครื่องกลและงานระบบไฟฟ้า
ซึ่งได้แก่งานติดตั้งอุปกรณ์ เครื่องจักรสำหรับโรงงานต่างๆ เป็นต้น
เมื่อพิจารณาจากโครงสร้างรายได้ในอดีต และโครงการ ในปัจจุบัน
สามารถแบ่งชนิดของงานก่อสร้างตามลักษณะงานหลักได้ 5 ประเภทคือ

-   งานก่อสร้างอาคาร สามารถจำแนกเป็น 2 ประเภทหลักกล่าวคือ งานอาคารระดับกลาง
    และงานอาคารระดับสูง ซึ่งมีระดับความสูงของอาคารตั้งแต่ 15 ชั้นขึ้นไป
    งานก่อสร้างอาคารประกอบด้วยงานก่อสร้าง 3 ระบบใหญ่ ๆ คือ งานโครงสร้าง
    งานตกแต่งภายในและภายนอก และงานระบบ ซึ่งรวมถึงระบบไฟฟ้า ระบบประปา
    ระบบปรับอากาศ ระบบลิฟท์ ระบบท่อน้ำทิ้ง และระบบดับเพลิง
    นอกจากนี้บริษัทยังได้พัฒนาประสิทธิภาพ และขยายขีดความสามารถของบริษัท
    ในการก่อสร้างงานแบบรับเหมาเบ็ดเสร็จ (Turnkey Project)
    โดยบริษัทจะเป็นผู้รับผิดชอบในงาน ออกแบบและงานก่อสร้างระบบโครงสร้าง
    งานตกแต่งตลอดจนงานระบบทั้งหมดให้แก่เจ้าของโครงการหรือผู้ว่าจ้างตามรูปแบบ
    และระยะเวลาที่ตกลงทำสัญญากัน
    ซึ่งนโยบายพัฒนาขีดความสามารถแบบรับเหมาเบ็ดเสร็จดังกล่าว
    ช่วยให้ลูกค้าของบริษัทได้รับบริการที่ครบวงจร

-   งานก่อสร้างทาง งานก่อสร้างทางหลวงแผ่นดินและทางหลวงอื่นๆ
    เป็นงานโครงสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานที่จำเป็นของประเทศ ที่รัฐบาลเป็นเจ้าของงาน
    เพื่อรองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจของประเทศในอนาคต ซึ่งการขยายตัวดังกล่าว
    ก่อให้เกิดการขาดแคลนบริการโครงสร้างพื้นฐานของรัฐบาลที่เติบโตไม่ทันกับความต้องการของภาคเอกชนทำให้ระบบทางหลวงแผ่นดินจึงมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นมาก
    โดยมีโครงการใหม่ ๆ เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก อาทิเช่น โครงการขยายช่องทางการจราจร
    โครงการก่อสร้างทางแยกต่างระดับ และถนนยกระดับ เป็นต้น
    นอกจากนี้บริษัทได้เล็งเห็นถึงแนวโน้มที่ดีของงานก่อสร้างประเภทนี้
    จึงได้พัฒนาขีดความสามารถ และกลยุทธ์ในการแข่งขัน จนกระทั่ง
    ได้เป็นหนึ่งในกลุ่มบริษัทผู้นำในการดำเนินงานก่อสร้างทางหลวงทางพิเศษ เช่น ทางยกระดับ
    และระบบทางด่วนในปัจจุบัน

-   งานก่อสร้างระบบสาธารณูปโภค (Infrastructure)
    การพัฒนาระบบสาธารณูปโภคเป็นการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานของประเทศ
    ความต้องการในด้านโครงสร้างพื้นฐานได้รับการบรรจุในแผนพัฒนาเศรษฐกิจตั้งแต่ฉบับที่ 7
    (2535-2539) ที่ต่อเนื่องมาถึงแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 8 (2540-2544), ฉบับที่ 9
    (2545-2549) และฉบับที่ 10 (2550-2554)
    ภาครัฐบาลเริ่มอนุญาตให้ภาคเอกชนสามารถเข้ามามีบทบาทร่วมกับภาครัฐบาลมากขึ้นในการร่วมลงทุนขยายระบบสาธารณูปโภคซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานในการบริหารประเทศดังกล่าว
    โดยการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ในด้านต่าง ๆ
    นั้นสามารถจำแนกได้เป็นหมวดหมู่ดังนี้ คือ การขนส่ง การพลังงาน การสื่อสาร
    และการสาธารณูปโภค ซึ่งบริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน)
    มีความได้เปรียบในการเป็นบริษัทที่มีประสบการณ์สูงมากในด้านงานก่อสร้างประเภทสาธารณูปโภคนี้มาเป็นระยะเวลาอันยาวนาน

-   งานก่อสร้างที่ไม่สามารถจัดกลุ่มได้ งานก่อสร้างอื่น ๆ
    ที่ไม่สามารถจัดกลุ่มได้ตามที่ได้จำแนกไว้ ดังกล่าวข้างต้น
    จะเป็นงานก่อสร้างที่มีขนาดกลางลงมาถึงขนาดเล็ก ที่บริษัท ช. การช่าง จำกัด (มหาชน)
    ได้รับความไว้วางใจให้ดำเนินงานในโครงการนั้น ทั้งนี้เนื่องจากผลงานและประสบการณ์
    ตลอดจน คุณภาพของงานที่ประจักษ์ต่อสาธารณชนเป็นหลัก อาทิเช่น
    โครงการจ้างเหมาปรับปรุงที่ดินระยะที่ 1 ในสนามบินสุวรรณภูมิ เป็นต้น

โดยทั่วไปในการเข้าร่วมประมูลงานก่อสร้างกับหน่วยราชการต่างๆ
ผู้เข้าร่วมประมูลงานจำเป็นต้องผ่านขั้นตอนในการจดทะเบียนเป็นผู้รับเหมาที่ได้รับอนุญาตก่อนที่จะให้เข้าร่วมประมูลโครงการต่างๆ
จากหน่วยราชการนั้นได้ อาทิเช่น กรมทางหลวง กรมชลประทาน เป็นต้น
โดยการขึ้นทะเบียนผู้รับเหมาดังกล่าวจะมีการจัดระดับความสามารถของผู้รับเหมาแต่ละรายไว้เพื่อกำหนดขนาดของโครงการที่ผู้รับเหมาแต่ละรายจะสามารถเข้าร่วมประมูลโครงการต่างๆ
ได้ ซึ่งปัจจุบันบริษัทได้ทำการขึ้นทะเบียนไว้กับหลายหน่วยงาน
โดยได้รับการจัดให้อยู่ในระดับของผู้รับเหมาประเภท 1 เสมอ
ซึ่งเกณฑ์ในการจัดลำดับชั้นของการขึ้นบัญชีเป็นผู้มีคุณสมบัติเบื้องต้นในการรับจ้าง
หน่วยงานรัฐจะมีการพิจารณาถึงคุณสมบัติใน 3 ประเด็นหลัก คือ ประสบการณ์และผลงานของบริษัท
ฐานะทางการเงินของบริษัท และ จำนวนและคุณสมบัติของบุคลากรของบริษัท ซึ่งโดยทั่วไป
หน่วยงานรัฐจะมีการจัดแบ่งลำดับชั้นของผู้มีคุณสมบัติเบื้องต้นไว้ 5 ชั้น
โดยแต่ละชั้นจะได้รับสิทธิในการเสนอราคารับงานก่อสร้างในมูลค่าที่ต่างกันไป
สำหรับบริษัทซึ่งได้รับการจัดชั้นเป็นผู้รับเหมาประเภท 1
จะมีสิทธิเข้าเสนอราคารับงานได้ทุกโครงการ
ทำให้บริษัทไม่มีข้อจำกัดในการเข้าร่วมประมูลโครงการก่อสร้างต่างๆ

3.1.2 กิจการสัมปทาน

เป็นการเข้าร่วมประมูลโครงการในลักษณะของสัมปทานจากหน่วยงานภาครัฐซึ่งจะเป็นโครงการที่เกี่ยวเนื่องกับระบบสาธารณูปโภค
ซึ่งได้แก่

1.  กิจการสัมปทานของ บริษัท ทางด่วนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (BECL) ซึ่งเป็นโครงการแบบ
    BTO โดย ลงทุนในการออกแบบ ก่อสร้างและบริหารทางพิเศษศรีรัช (ทางด่วนขั้นที่
    2)โดยกรรมสิทธิ์สิ่งก่อสร้างถาวรเป็นของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย โดย BECL
    มีสิทธิในการบริหาร
    และสิทธิได้รับส่วนแบ่งรายได้ค่าผ่านทางซึ่งโครงการนี้เกิดจากการร่วมมือระหว่างภาครัฐ
    และบริษัท และบริษัทเอกชนอื่นๆ โดยมีอายุสัมปทาน 30 ปี เริ่มต้นอายุสัมปทานเมื่อวันที่ 1
    มีนาคม 2533 และ สิ้นสุดวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2563 โดยบริษัทสามารถต่อสัญญาสัมปทานได้อีก
    2 ครั้ง ครั้งละ 10 ปี

2.  กิจการสัมปทานของ บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด ซึ่งเป็นผู้ออกแบบ ผลิต จัดหา ติดตั้ง
    ทดสอบ และใช้งานอุปกรณ์งานระบบ และเพื่อดำเนินการและบำรุงรักษาระบบรถไฟฟ้ามหานคร
    สายเฉลิมรัชมงคล โดยเป็นโครงการแบบ AOT โดยมีการร่วมลงทุนสร้างรถไฟฟ้าใต้ดิน
    สายเฉลิมรัชมงคล ระหว่างภาครัฐ คือ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (MRTA)
    หรือ รฟม. มีอายุสัมปทาน 25 ปี
    โดยบริษัทตกลงแบ่งรายได้จากค่าโดยสารให้แก่การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยเป็นรายปี
    ตั้งแต่ปีที่ 11
    นับจากปีที่เริ่มบริการที่ก่อให้เกิดรายได้เป็นต้นไปจนสิ้นสุดระยะเวลาตามสัญญาเป็นจำนวนรวมทั้งสิ้น
    43,567 ล้านบาท
    และแบ่งรายได้จากการพัฒนาเชิงพาณิชย์เป็นรายปีตลอดเวลาตามสัญญาเป็นจำนวนเงินรวม
    930 ล้านบาท และบริษัทจะต้องจ่ายเงินตอบแทนจากกำไรที่เกินอัตราที่กำหนด
    และส่วนแบ่งของผลประโยชน์ที่ได้รับจากการกู้เงินได้ในอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าที่ระบุในสัญญา
    โดยเริ่มต้นอายุสัมปทานเมื่อบริษัทมีรายได้จากผู้โดยสารอย่างเป็นทางการ
    และจะไปสิ้นสุดอายุสัมปทานหลังจากวันเดินรถวันแรก 25 ปี

3.  กิจการสัมปทานของ บริษัท ประปาปทุมธานี จำกัด ซึ่งเป็นโครงการแบบ BOT
    เพื่อผลิตน้ำประปาและจำหน่ายน้ำประปาทั้งหมดให้แก่ การประปาส่วนภูมิภาค
    เพื่อนำไปจำหน่ายต่อยังประชาชนในเขตพื้นที่โครงการ อายุสัมปทาน 25 ปี
    โดยตามสัญญามีการกำหนดปริมาณน้ำขั้นต่ำที่การประปาส่วนภูมิภาคจะต้องรับซื้อจากบริษัทคือ
    140,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน และจะปรับเพิ่มปริมาณขั้นต่ำขึ้นเป็น 288,000 ลูกบาศก์เมตร
    ต่อวัน ตามความต้องการใช้น้ำในเขตปทุมธานี
    ซึ่งการประปาส่วนภูมิภาคจะเป็นผู้แจ้งให้บริษัททราบ
    และเมื่อสิ้นสุดอายุสัมปทานบริษัทต้องทำการโอนสินทรัพย์ในการผลิตน้ำประปาทั้งหมดให้เป็นกรรมสิทธิ์ของการประปาส่วนภูมิภาคทำการดำเนินการผลิตน้ำประปาต่อไป
    อายุสัมปทานเริ่มต้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2541 และจะสิ้นสุดในวันที่ 15 ตุลาคม 2566
    เมื่อสิ้นสุดสัญญา บริษัทสามารถต่ออายุสัญญาใหม่ได้

4.  กิจการสัมปทาน บริษัท น้ำประปาไทย จำกัด ซึ่งเป็นโครงการแบบ BOO
    เพื่อผลิตน้ำประปาและจำหน่ายให้แก่การประปาส่วนภูมิภาคในเขตพื้นที่จังหวัดนครปฐม
    และจังหวัดสมุทรสาคร โดยเป็นการร่วมลงทุนระหว่างบริษัท และบริษัท เธมส์ วอเตอร์
    อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด อายุสัมปทาน 30 ปี
    โดยปริมาณน้ำขั้นต่ำที่การประปาส่วนภูมิภาคจะรับซื้อระยะแรกจำนวน 200,000
    ลูกบาศก์เมตรต่อวัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 21 กรกฎาคม 2547 และจะเพิ่มปริมาณรับซื้อน้ำขั้นต่ำเป็น
    250,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวันภายในระยะเวลา 2 ปี นับจากวันเริ่มซื้อ น้ำประปา
    และจะเพิ่มขึ้นปริมาณรับซื้อน้ำขั้นต่ำเป็น 300,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวันภายในระยะเวลา 4 ปี
    นับจากวันเริ่มซื้อน้ำประปา
    และเมื่อสิ้นสุดสัญญาสัมปทานบริษัทไม่ต้องโอนระบบผลิตน้ำประปาและระบบจ่ายน้ำประปาให้แก่การประปาส่วนภูมิภาค
    อายุสัมปทานเริ่มต้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2547 และ สิ้นสุดวันที่ 21 กรกฎาคม 2577

3.1.3 กิจการผลิตผลิตภัณฑ์คอนกรีต และวัสดุก่อสร้าง

มีการตั้งโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์คอนกรีตอัดแรง การตั้งแพลนท์คอนกรีต
โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสนับสนุนโครงการก่อสร้างของบริษัท
และจำหน่ายให้แก่บุคคลภายนอกบางส่วน ผลิตภัณฑ์คอนกรีตของบริษัทย่อย ประกอบด้วย เสาคอนกรีต
อัดแรง คานคอนกรีตอัดแรง คอนกรีตผสมเสร็จ ยางแอสฟัลท์ ยางมะตอย ลวดเหล็กกล้า ฯลฯ
ซึ่งดำเนินการโดย บริษัทย่อยของบริษัท อาทิเช่น บริษัท คอนสตรัคชั่น แมททีเรียล ซัพพลาย จำกัด
และบริษัท บางกอก คอนกรีต อินดัสทรี จำกัด

2.  การตลาดและภาวะการแข่งขัน

จากสภาวะการเติบโตทางเศรษฐกิจในอัตราสูงเกินกว่าร้อยละ 6
และปริมาณงานก่อสร้างของภาครัฐที่เพิ่มขึ้นในปลายปี 2546
ส่งผลให้สภาวะการแข่งขันอย่างรุนแรงในธุรกิจอุตสาหกรรมก่อสร้างได้คลายตัวลงจากปี 2545
และบริษัทก็มีศักยภาพเต็มที่พร้อมที่จะรับงานที่มีมูลค่าสูงได้อย่างต่อเนื่อง
บริษัทจึงได้กำหนดนโยบายและกลยุทธ์เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันดังต่อไปนี้ ก็คือ

3.2.1 นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์หรือบริการที่สำคัญ

ก. กลยุทธ์ทางการแข่งขัน

-   การใช้เทคโนโลยีการก่อสร้างที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพสูง
    ปัจจุบันเทคนิคการก่อสร้างได้พัฒนาไปอย่างก้าวไกล
    ทำให้การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมจะสามารถช่วยประหยัดเวลา ลดต้นทุนการผลิต
    ตลอดจนสามารถควบคุมประสิทธิภาพของผลงานให้ได้คุณภาพได้เป็นอย่างดีบริษัทยังสามารถเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม
    ทันสมัย และมีความปลอดภัย
    ประกอบกับการทำงานอย่างมีประสบการณ์ของบริษัททำให้บริษัทสามารถลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลกำไรได้สูงขึ้น
    เช่น การก่อสร้างโครงการทางด่วน และทางยกระดับ
    บริษัทได้นำเทคโนโลยีระบบหล่อชิ้นส่วนสะพานสำเร็จรูปจากประเทศอาทิเช่น เยอรมัน
    สหรัฐอเมริการ เป็นต้น

-   การบริหารโครงสร้างรายได้ที่เหมาะสม
    บริษัทมีนโยบายที่จะบริหารโครงสร้างรายได้ของบริษัทตลอดจนบริษัทในเครือให้สอดคล้องกับการผันแปรของสภาวะเศรษฐกิจ
    จากการที่ลักษณะของงานก่อสร้างภาค รัฐบาลและภาคเอกชนมักจะขยายตัวในอัตราที่ผกผันกัน
    กล่าวคือในช่วงที่เศรษฐกิจขยายตัวสูงและความต้องการการก่อสร้างภาคเอกชนมีสูงนั้น
    รัฐบาลจะพยายามชะลออัตราเงินเฟ้อด้วยการจำกัดรายจ่ายของหน่วยงานราชการและในช่วงที่เศรษฐกิจตกต่ำรัฐบาลก็จะเพิ่มค่าใช้จ่ายเงินงบประมาณเพื่อกระตุ้นให้เศรษฐกิจขยายตัว
    บริษัทจึงมีนโยบายที่จะมุ่งเน้นงานก่อสร้างแต่ละประเภทให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจโดยในด้านการรับเหมาก่อสร้าง
    บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) จะเน้นงานโครงการของรัฐบาลและเอกชนขนาดใหญ่
    ส่วนบริษัทในเครือจะเน้นงานโครงการของรัฐบาลและเอกชนที่มีขนาดเล็กถึงขนาดกลาง
    สำหรับกิจการร่วมค้ามีการเน้นรับงานก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ของภาครัฐบาลที่จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีในการก่อสร้างสูง
    นอกจากนี้บริษัท ช. การช่างมีการลงทุนเพิ่มเติมในโครงการสัมปทานสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน
    เช่น บริษัท น้ำประปาไทย จำกัด บริษัท ประปาปทุมธานี จำกัด บริษัทรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด
    และ บริษัท ทางด่วนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
    ซึ่งบริษัทจะได้เงินปันผลจากบริษัทสัมปทานเหล่านี้
    มีส่วนช่วยให้บริษัทได้ลดความเสี่ยงตามภาวะเศรษฐกิจจากการพึ่งธุรกิจรับเหมาก่อสร้างเพียงอย่างเดียว
    และทำให้รายได้ของบริษัทมีความสม่ำเสมอมากขึ้นด้วย

-   การให้บริการที่ให้ประโยชน์สูงสุดแก่ลูกค้า
    บริษัทส่งเสริมนโยบายด้านพัฒนาในภาคบุคลากรและทีมงาน รวมทั้งการศึกษาค้นคว้า
    วิจัยทางด้านเทคโนโลยีที่ทันสมัยอยู่สม่ำเสมอมาโดยตลอด
    เพื่อให้ได้มาซึ่งระบบการดำเนินงานและการบริหารจัดการที่ปลอดภัยตลอดจนมีประสิทธิภาพในการทำงานสูงสุด
    เพื่อตอบสนองและสร้างประโยชน์แก่ลูกค้าทั้งในด้านคุณภาพและการให้บริการที่เป็นที่พอใจ
    รวมถึงการทำงานให้แล้วเสร็จตามเป้าหมายที่กำหนด

-   การพัฒนาระบบบริหารและคุณภาพบุคลากรอย่างสม่ำเสมอ
    บริษัทเน้นนโยบายด้านการพัฒนาบุคลากร และวิธีการบริหารงานในการที่จะปรับปรุงโครงสร้าง
    และวิธีการทำงานให้คล่องตัว และยืดหยุ่นเพียงพอ
    ที่จะตอบสนองกับสภาวะของธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
    และการเปิดโอกาสเพื่อการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีในระดับสูงจากผู้ร่วมทุนต่างชาติมาใช้
    เพื่อให้การบริหารงานคล่องตัวและพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ความสามารถมากขึ้น

ข. ลักษณะของลูกค้าและความสัมพันธ์ระหว่างลูกค้ากับบริษัท และบริษัทย่อย ฐานลูกค้าของบริษัท
และบริษัทย่อย งานก่อสร้าง แบ่งลูกค้าออกเป็น 2 กลุ่ม คือ
หน่วยงานราชการหรือรัฐวิสาหกิจและภาคเอกชน
ลักษณะของลูกค้าของบริษัทไม่สามารถแบ่งสัดส่วนได้อย่างแน่นอน
เนื่องจากประเภทของลูกค้าจะแตกต่างกันไปตามช่วงเวลาและประเภทของโครงการ ทั้งนี้
บริษัทมิได้ขึ้นอยู่กับลูกค้ากลุ่มใดเป็นพิเศษ แต่ทั้งนี้
จากอดีตที่ผ่านมาลูกค้าโดยส่วนใหญ่ของบริษัทจะเป็นหน่วยงานราชการและรัฐวิสาหกิจภายในประเทศ
นอกจากนี้บริษัท และบริษัทย่อยมีความสัมพันธ์ อันดีกับลูกค้ามาโดยตลอด
ทำให้ผลงานในอดีตที่ผ่านมาของบริษัท ได้รับความไว้วางใจจากทั้งภาครัฐบาล
รัฐวิสาหกิจและภาคเอกชนให้ดำเนินการก่อสร้างโครงการใหญ่ๆ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
ทำให้ลูกค้าของบริษัทขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก สำหรับกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัท
และบริษัทย่อยในปัจจุบันจะเป็นกลุ่มลูกค้าประเภทหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจและเอกชนขนาดใหญ่
นอกจากนี้นโยบายของภาครัฐที่จะกระตุ้นให้เกิดการใช้จ่ายขึ้นในระบบมากยิ่งขึ้น เป็น
ซึ่งส่วนหนึ่งกระทำได้โดยการเพิ่มโครงการที่เกี่ยวกับสาธารณูปโภคพื้นฐานของประเทศผ่านทางหน่วยงานราชการและรัฐวิสาหกิจต่างๆ
ในปี 2545 บริษัทมีสัดส่วนการรับงานของงานก่อสร้างประกอบด้วยภาครัฐบาลเท่ากับ 47%
ของมูลค่าโครงการทั้งหมดของบริษัท และภาค เอกชนเป็น 53%
ของมูลค่าโครงการทั้งหมดของบริษัท และ ปี 2546 สัดส่วนการรับงานดังกล่าวเท่ากับ ร้อยละ 39
และ ร้อยละ 61 ตามลำดับ
โดยทั้งนี้งานของภาคเอกชนจะเป็นงานต่อเนื่องของการดำเนินงานสัมปทานจากภาครัฐ

สรุปลูกค้ารายใหญ่ 9 รายแรก ณ งบประจำปี 2546

  ------ --------------------------------- -------------------------------
         ชื่อผู้ว่าจ้าง                          % ของยอดรายได้จากงานรับเหมาก่อสร้าง

  1      บริษัท น้ำประปาไทย จำกัด              39..12%

  2      บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด            12.17%

  3      การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย         10.73%

  4      ทบวงมหาวิทยาลัย                     4.93%

  5      องค์การรถไฟฟ้ามหานคร                5.18%

  6      กรมทางหลวง                        5.03%

  7      บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)        5.82%

  8      กรมโยธาธิการ                       2.68%

  9      การไฟฟ้านครหลวง                    0.15%

  10     อื่นๆ                               14.19%

         รวม                               100.00%
  ------ --------------------------------- -------------------------------

-   กิจการสัมปทาน
    จะขึ้นอยู่กับสัญญาสัมปทานของบริษัทร่วมและกิจการร่วมค้าสำหรับสัมปทานของบริษัท
    ประปาปทุมธานี จำกัด และบริษัท น้ำประปาไทย จำกัด นั้น
    ลูกค้าคือการประปาส่วนภูมิภาคซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐบาล สำหรับสัมปทานของบริษัท
    รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด กลุ่มลูกค้าคือประชาชนผู้ใช้บริการรถไฟฟ้า

-   การผลิตและจำหน่ายวัสดุก่อสร้าง
    เนื่องจากกิจการดังกล่าวจัดตั้งขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ให้เป็นหน่วยงานสนับสนุนในด้านวัตถุดิบแก่บริษัทในเครือ
    ดังนั้นจึงไม่ได้มีการกำหนดกลยุทธ์การแข่งขันแต่อย่างใด
    อย่างไรก็ตามบริษัทอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับกลยุทธ์การบริหารเพื่อเพิ่มช่องทางในการจำหน่ายในอนาคต

ค. การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย
ธุรกิจรับเหมาก่อสร้างเป็นธุรกิจที่ต้องเข้าหาลูกค้าโดยตรงเป็นหลัก
บริษัทมีสายงานพัฒนาธุรกิจเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการดูแล
โดยติดตามข้อมูลการประกาศนโยบายการลงทุนโครงการก่อสร้างต่างๆ
ของภาครัฐบาลและเอกชนอีกทั้งการที่บริษัทเน้นการประมูลงานก่อสร้างและรับสัมปทานจาก
หน่วยงานราชการ โดยบริษัทเป็นทั้งผู้รับเหมาก่อสร้างโดยตรง (Main Contractor) หรือ
ผู้รับเหมาช่วง (Sub-contractor) สำหรับโครงการสัมปทานบริษัท
จะเป็นคู่สัญญาโดยตรงกับรัฐบาล
รวมถึงรูปแบบการดำเนินการการก่อสร้างและสัมปทานที่บริษัทได้ร่วมดำเนินงานกับบริษัทต่างประเทศ
ทั้งในรูปแบบของบริษัทย่อย กิจการร่วมค้า (Joint Venture) และคอนซอร์เตียม
(Consortium) รวมถึงผลงานในอดีตของบริษัท
ที่ได้คุณภาพเป็นที่ยอมรับและสร้างความพึงพอใจแก่ลูกค้า
เป็นช่องทางการเข้าถึงกลุ่มลูกค้าได้ทุกกลุ่มเป้าหมาย
และได้รับงานก่อสร้างบางโครงการจากการแนะนำจากลูกค้าเดิมของบริษัท อาทิเช่น
โครงการก่อสร้างโรงงานนิคมอุตสาหกรรม เป็นต้น

  3.2.2 สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรมก่อสร้าง

ก. สภาพขนาดแนวโน้มการเจริญเติบโตและการพัฒนาของภาวะอุตสาหกรรมก่อสร้าง

สภาวะของอุตสาหกรรมก่อสร้างจากตัวเลขของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
แสดงผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศของภาคการก่อสร้างปี 2540 เท่ากับ –25.6% ปี 2541
เท่ากับ –38.3% ปี 2542 เท่ากับ –6.8% ปี 2543 เท่ากับ –9.4% ปี 2544 เท่ากับ –3.0% ปี
2545 เท่ากับ 5.3% และปี 2546 เท่ากับ 5.6%
(ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ)
แสดงการชะลอตัวของภาคอุตสาหกรรมก่อสร้างตั้งแต่ปี 2540 ถึงปี 2544
ซึ่งเป็นผลมาจากปัญหาเศรษฐกิจโดยรวมในภูมิภาคเอเชียที่ตกต่ำลง โดยตั้งแต่ปี 2545
อุตสาหกรรมก่อสร้างเริ่มฟื้นตัวซึ่งเป็นผลมาจากการปรับตัวดีขึ้นของเศรษฐกิจภายในประเทศการ
ขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมในปี 2546 และในปี 2547
รัฐบาลได้มีการเพิ่มงบประมาณในส่วนการลงทุนภาครัฐโดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานมูลค่า
700,000 ล้านบาทโดยเป็นการลงทุนระบบราง 400,000 ล้านบาท และระบบถนนอีก 300,000
ล้านบาท นอกจากนี้ยังมีโครงการก่อสร้างเมืองใหม่ที่จังหวัดนครนายก
โครงการลงทุนวางระบบท่อก๊าซ และโครงการพัฒนาระบบท่อส่งน้ำทั่วประเทศ
ซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มอัตราการขยายตัวของอุตสาหกรรมก่อสร้างให้สูงมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตามบริษัท
ได้มีการปรับกลยุทธ์การแข่งขันเพื่อหลีกเลี่ยงการแข่งขันทางด้านราคา
โดยมุ่งเน้นทางด้านการพัฒนาคุณภาพงานและบริการเพื่อสร้างความพอใจและความเชื่อมั่น
เพื่อให้ได้รับการยอมรับจากลูกค้าเป็นสำคัญ
อีกทั้งบริษัทอยู่ระหว่างการดำเนินการขยายการลงทุนไปยังต่างประเทศ
ซึ่งนโยบายการลงทุนในต่างประเทศนั้น บริษัทจะเน้นในด้านประมูลงานก่อสร้าง Infrastructure
Development ในรูปแบบต่างๆ ซึ่งอาจเป็นผู้รับเหมารายเดียวหรือเป็น Joint Venture
ก็ได้ตามเงื่อนไขการประมูลของโครงการนั้นๆ โดยบริษัทจะเน้นในประเทศในโซนเอเชีย

ข. โครงสร้างของอุตสาหกรรมเกี่ยวกับภาวะการแข่งขันภายในอุตสาหกรรม

ผู้ประกอบธุรกิจรับเหมาก่อสร้างโดยทั่วไปพอจะแบ่งเป็นกลุ่มได้สามกลุ่ม คือ

1) ผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็ก ผู้ประกอบการในกลุ่มนี้จะรับงานก่อสร้างที่มีมูลค่างานไม่
สูงมากงาน ส่วนใหญ่จะเป็นงานภาคเอกชนหรือโครงการขนาดเล็กของภาครัฐที่ใช้เทคโนโลยี
และเงินลงทุนไม่สูงมาก ในกลุ่มนี้จะมีผู้ประกอบการจำนวนมาก
การแข่งขันค่อนข้างสูงและได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจค่อนข้างมาก

2) กลุ่มผู้ประกอบการขนาดใหญ่ ผู้ประกอบการในกลุ่มนี้มีเป้าหมายในการรับงาน โครงการใหญ่ๆ
ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนโดยมีศักยภาพในการทำงานได้หลายประเภท
บางรายมีบริษัทในเครือเป็นผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างขึ้นมาใช้เอง มีความพร้อมในด้านบุคลากร
และเครื่องจักร เครื่องมือค่อนข้างสูง ผู้ประกอบการในกลุ่มนี้มีไม่มากนัก
มีการแข่งขันในระดับปานกลาง
บางรายออกไปรับงานต่างประเทศรวมถึงการสร้างงานโดยการลงทุนในลักษณะสัมปทาน
สำหรับผู้ประกอบการที่มีศักยภาพในกลุ่มนี้ ปัจจุบันได้แก่

+-------------------------------------+----------------+---------------+
| บริษัท                                | 31 ธันวาคม 2546 |               |
|                                     | (หน่วย:ล้านบาท)  |               |
|                                     |                |               |
|                                     | (งบการเงินรวม)  |               |
+-------------------------------------+----------------+---------------+
|                                     | สินทรัพย์รวม      | รายได้รวม      |
+-------------------------------------+----------------+---------------+
| 1. บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด  | 25,350         | 18,330        |
| (มหาชน)                             |                |               |
+-------------------------------------+----------------+---------------+
| 2. บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน)       | 15,325         | 8,069         |
+-------------------------------------+----------------+---------------+
| 3. บริษัท ชิโนไทย เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด       | 6,133          | 5,520         |
| (มหาชน)                             |                |               |
+-------------------------------------+----------------+---------------+

3) ผู้ประกอบการจากต่างประเทศ ผู้ประกอบการในกลุ่มนี้จะเป็นบริษัทขนาดใหญ่มีเทคโนโลยีสูง
ส่วนใหญ่จะเป็นบริษัทจากประเทศจีน ญี่ปุ่นและยุโรป อาทิเช่น บริษัทคาจิม่า บริษัทกูมาไกกูมิ
บริษัทโอบายาชิ บริษัท Siemens บริษัท Bilfinger Berger บริษัท China State
ซึ่งลักษณะการดำเนินธุริจของบริษัทเหล่านี้จะเน้นการรับงานโครงการขนาดใหญ่
โดยร่วมกับบริษัทก่อสร้างขนาดใหญ่ในประเทศไทย
โดยที่ลักษณะความร่วมมือดังกล่าวไม่มีความแน่นอนเฉพาะเจาะจงเป็นพันธมิตรในการดำเนินธุรกิจที่ถาวร
หากแต่จะมีการเลือกร่วมมือกันเป็นรายโครงการไป

สำหรับโครงการในอนาคตของหน่วยงานต่าง ๆ โดยเฉพาะหน่วยงานรัฐบาลที่กำลังจะเปิดประมูล
สามารถสรุปรายละเอียดได้ดังนี้

+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| โครงการดำเนินงานในอนาคต      | มูลค่า   | ระยะ | ล    | เจ้าของโครงการ  |
|                             |        | เวลา | ักษณะ |                |
|                             | โ      |      |      |                |
|                             | ครงการ | ดำเน | โคร  |                |
|                             |        | ินการ | งการ |                |
|                             | (ล     |      |      |                |
|                             | ้านบาท) |      |      |                |
+=============================+========+======+======+================+
| 1. โครงการขนส่งมวลชนระบบราง  | 1      | 2    | ร    | กรุงเทพมหานคร   |
|                             | 76,760 | 547- | ะบบข |                |
|                             |        | 2553 | นส่งม |                |
|                             |        |      | วลชน |                |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 2. MRTA : Orange Line Phase | 1      | N/A  | รถ   | องค์กา          |
| I                           | 00,000 |      | ไฟฟ้า | รรถไฟฟ้าขนส่งมวล |
|                             |        |      |      | ชนแห่งประเทศไทย |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 3. Motorway Project to      | 60,000 | N/A  | ทา   | การทางพิเ       |
| South Part                  |        |      | งด่วน | ศษแห่งประเทศไทย |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 4. Third Stage Expressway   | 25,000 | N/A  | ถนน  | Third Stage    |
|                             |        |      |      | Expressway     |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 5.                          | 8,000  | 2547 | อ    | กระทรวงกลาโหม  |
| โครงการก่อสร                 |        |      | าคาร |                |
| ้างที่ทำการกระทรวงกลาโหมแห่งใหม่ |        |      |      |                |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 6. Track Doubling Project   | 5,000  | N/A  | วา   | การรถ          |
|                             |        |      | งราง | ไฟแห่งประเทศไทย |
|                             |        |      | รถไฟ |                |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 7. MRTA : Blue Line         | 3,900  | 2    | รถ   | องค์การรถไฟฟ้าข  |
| (Expansion)                 |        | 547- | ไฟฟ้า | นส่งมวลชนกรุงเทพ |
|                             |        | 2549 |      |                |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 8. SBIA Hotel Project       | 2,700  | 2    | อ    | บริษัท           |
|                             |        | 547- | าคาร | ท่าอากาศยานสา   |
|                             |        | 2548 |      | กลกรุงเทพแห่งใหม่ |
|                             |        |      |      | จำกัด           |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 9. Line & Light Maintenance | 2,600  | N/A  | ระบบ | การรถ          |
| Equipment Service Project   |        |      |      | ไฟแห่งประเทศไทย |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 10.                         | 1,827  | 2547 | ถ    | โครงก          |
| โครงการถมพื้นท                |        |      | มพื้นที่ | ารนิคมอุตสาหกรรม |
| ี่เพิ่มเติมท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด |        |      |      |                |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 11. Connecting Road for     | 1,500  | 2    | ถนน  | บริษัท           |
| Motorway Project            |        | 547- |      | ท่าอากาศยานสา   |
|                             |        | 2548 |      | กลกรุงเทพแห่งใหม่ |
|                             |        |      |      | จำกัด           |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 12. Connecting Road for     | 1,400  | 2    | ถนน  | บริษัท           |
| SBIA Project (Access A&E)   |        | 547- |      | ท่าอากาศยานสา   |
|                             |        | 2548 |      | กลกรุงเทพแห่งใหม่ |
|                             |        |      |      | จำกัด           |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 13. Connecting Road for     | 400    | 2    | ถนน  | บริษัท           |
| SBIA Project (West Project) |        | 547- |      | ท่าอากาศยานสา   |
|                             |        | 2548 |      | กลกรุงเทพแห่งใหม่ |
|                             |        |      |      | จำกัด           |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+
| 14. Connecting Road for     | 70     | 2    | ถนน  | บริษัท           |
| SBIA Project (Access C)     |        | 547- |      | ท่าอากาศยานสา   |
|                             |        | 2547 |      | กลกรุงเทพแห่งใหม่ |
|                             |        |      |      | จำกัด           |
+-----------------------------+--------+------+------+----------------+

ณ 31 ธันวาคม 2546

หมายเหตุ: โครงการในอนาคตไม่สามารถระบุผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับจากโครงการ
เนื่องจากโครงการในอนาคตขึ้นอยู่กับลักษณะโครงการตามที่รัฐบาลกำหนด
ซึ่งรัฐบาลยังอยู่ระหว่างการพิจารณา

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์และบริการ

3.3.1 ลักษณะการจัดให้ได้มา ซึ่งวัสดุก่อสร้างของบริษัทที่สำคัญ ได้แก่ ปูนซิเมนต์, เหล็กเส้น,
หิน, ทราย เป็นต้น บริษัทจะดำเนินการจัดซื้อวัสดุดังกล่าวทั้งหมดภายในประเทศ
จากการที่บริษัทมีความสัมพันธ์อันดีกับบริษัทผู้ผลิตและผู้จำหน่ายวัตถุดิบมาเป็นระยะเวลานาน
โดยบริษัทจะทำสัญญาซื้อวัสดุก่อสร้างล่วงหน้ากับผู้ผลิตรายใหญ่ อาทิเช่น บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด
(มหาชน), บริษัท เหล็ก สยาม จำกัด เป็นต้น เพื่อให้ผู้ผลิตสามารถเตรียมสินค้า
และส่งมอบสินค้าได้ตามต้องการ
โดยบริษัทไม่ได้ซื้อวัสดุก่อสร้างจากบริษัทใดบริษัทหนึ่งเป็นมูลค่าที่สูงอย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งสัญญาซื้อวัสดุก่อสร้างเหล่านี้
ส่วนใหญ่เป็นการเซ็นสัญญาสำหรับแต่ละโครงการโดยจะระบุราคาซื้อขายเป็นราคา
และปริมาณที่คงที่ตลอดโครงการ
ซึ่งทำให้บริษัทไม่ประสบปัญหาการขาดแคลนปริมาณวัตถุดิบหรือได้รับผลกระทบจากราคาวัตถุดิบที่ผันผวน

ต้นทุนค่าวัสดุก่อสร้างในแต่ละโครงการเฉลี่ยจะคิดเป็นร้อยละ 60 ของมูลค่าโครงการ
โดยจะประกอบไปด้วยต้นทุนค่าปูนซิเมนต์ และค่าเหล็กเป็นต้นทุนหลัก
ในสัดส่วนที่แตกต่างกันไปแล้วแต่ประเภทของโครงการ และลักษณะของงาน
สำหรับผลิตภัณฑ์ปูนซิเมนต์ บริษัทจัดซื้อจากผู้ผลิตรายใหญ่ 3 รายด้วยกัน เช่น บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย
จำกัด (มหาชน), บริษัท ทีพีไอ คอนกรีต จำกัด (มหาชน) และ บริษัท พหลโยธินคอนกรีต จำกัด
ในส่วนของผลิตภัณฑ์เหล็ก บริษัทได้มีการจัดซื้อจากผู้ผลิตหลายราย เช่น บริษัท พีโอเวอร์สตีล
จำกัด, บริษัท เมทัลมาร์ท จำกัด และ บริษัท เอ็นทีเอส จำกัด (มหาชน) เป็นต้น
โดยคำนึงถึงเงื่อนไข และราคาสินค้าเป็นสำคัญ
ซึ่งไม่มีการระบุเฉพาะเจาะจงในลักษณะของการผูกขาด

(1) การจัดหาวัตถุดิบและสภาพปัญหา

เนื่องจากบริษัทเป็นผู้รับเหมาซึ่งมีนโยบายรับงานจากภาครัฐคิดเป็นมูลค่าประมาณร้อยละ 95
ของมูลค่างานก่อสร้างทั้งหมดในแต่ละปี ในการจัดหาวัตถุดิบเพื่อมาดำเนินการก่อสร้างนั้น
เป็นต้องคำนึงถึงคุณสมบัติของวัตถุดิบที่ระบุไว้ในรายละเอียดการก่อสร้าง ซึ่งจะมีทั้งมาตรฐาน มอก.
มาตรฐานญี่ปุ่น อเมริกา ประเทศในยุโรป เป็นต้น นอกจากนั้นแล้วยังต้อง
คำนึงถึงความคงทนของวัตถุ ซึ่งปัจจุบันทางราชการได้เปลี่ยนการรับประกันผลงานจาก 1 ปี เป็น 2
ปี เป็นส่วนใหญ่ บริษัทจึงต้องจัดหาวัตถุดิบจากบริษัทตัวแทนจำหน่ายวัสดุก่อสร้างขนาดใหญ่
ที่มีชื่อเสียงและมีมาตรฐานในการผลิตตลอดจนมีกำลังการผลิตให้เพียงพอในแต่ละโครงการ
ในการจัดหาวัตถุดิบ บริษัทจะมอบรายละเอียดสินค้าให้บริษัท ผู้จำหน่ายสินค้า ทั้งที่เป็นคู่ค้าเก่า
และผู้ผลิตรายใหม่ ๆ ที่สามารถหาแหล่งใหม่ ๆ เพื่อให้เสนอราคาและคุณสมบัติสินค้าของตนเอง
ให้บริษัทพิจารณาต่อไป ตามผังรายละเอียดการจัดซื้อ

อนึ่งวัตถุดิบบางอย่างก็เป็นสินค้านำเข้าจากต่างประเทศ ถ้ามีตัวแทนจำหน่ายในประเทศไทย
ก็จะสั่งซื้อผ่าน ตัวแทนเพื่อตัดปัญหาเรื่องบริการหลังการขาย
แต่ถ้าไม่มีตัวแทนจำหน่ายในประเทศบริษัทก็ต้องดำเนินการเปิด L/C โดยพยายามระบุเงื่อนไขใน
L/C ให้รัดกุมและมีความเสี่ยงน้อยที่สุด

สภาพปัญหาตั้งแต่ปี 2546 เป็นต้นมา
มีการเติบโตในตลาดอสังหาริมทรัพย์อย่างสูงไม่เฉพาะในประเทศ ยังรวมถึงประเทศอื่น ๆ ในโลก
เช่น จีน ไต้หวัน เวียดนาม ฯลฯ ทำให้วัสดุก่อสร้างขาดแคลน เช่น เหล็กเส้น ปูนซีเมนต์
กระเบื้อง และอื่น ๆ นอกจากวัสดุขาดแคลนแล้ว ราคายังสูงขึ้นมากเป็นประวัติการณ์
นอกจากนี้รัฐบาลยังได้ออกมาตรการจำกัดน้ำหนักรถบรรทุก ทำให้เพิ่มต้นทุนการขนส่งสูงขึ้น
และยังทำให้ระยะเวลาทำงานสั้นลง
เป็นผลให้ผู้รับเหมาต้องแบกภาระเรื่องค่าล่วงเวลาในการเร่งรัดงาน ปลายปี 46
ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนเป็นต้นมา ราคาเหล็กและปูนได้เพิ่มสูงมากขึ้น และผู้ขายจะขอปรับราคาสินค้า
บางกรณีก็ต้องเชิญตัวแทนจำหน่ายมาเจรจาหามาตรการที่ดีที่สุดทั้งสองฝ่ายจะรับได้โดยบริษัทต้องจัดวงเงิน
Bank Guarantee ให้มากขึ้น รวมทั้งจ่ายชำระเช็คเร็วขึ้น (บางรายถึงกับต้องซื้อด้วยเงินสด)
แต่สำหรับบริษัทนั้น ไม่เคยมีปัญหาด้านการเงิน ประกอบกับคู่ค้าส่วนใหญ่
เป็นคู่ค้าที่ทำการค้าด้วยกันมานานและบริษัทไม่เคยมีประวัติเสียด้านการเงินจึงได้รับเครดิตจากร้านค้าด้วยดีตลอดมา

(2) ลักษณะการจัดหาวัตถุดิบ/วัสดุ

บริษัทจะจัดหาวัตถุดิบ/วัสดุ จากแหล่งภายในและภายนอกประเทศ ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น
โดยบริษัทได้กำหนดแนวทางการจัดซื้อ/จัดจ้าง ตามเอกสารผังรายละเอียดการจัดซื้อที่ได้แนบมาด้วย

[]

3.3.2 ขั้นตอนการผลิตและการกำจัดวัตถุดิบเหลือใช้

การกำจัดวัตถุดิบเหลือใช้

เมื่อโครงการก่อสร้าง หนึ่ง ๆ จบลงจะมีวัตถุเหลือใช้บ้าง มีทั้งที่ยังพอเก็บไว้ใช้ประโยชน์ได้
และที่ไม่คุ้มค่าจะขนกลับไปเก็บที่โกดังใหญ่ซึ่งที่ศูนย์เครื่องจักรซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลบางเคียน
อำเภอบางประอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ของบริษัท เช่น เศษเหล็ก
ซึ่งเกิดจากการต้องใช้งานแล้วเหลือขนาดต่าง ๆ กัน หรือสีที่เหลือถ้าเก็บไว้นานคุณภาพจะเสื่อมได้
เป็นต้น วัตถุดิบพวกนี้หน่วยงานจะเปิดให้มีผู้เข้าไปประมูล
โดยมีเจ้าหน้าที่บริษัทหลายฝ่ายร่วมเป็นพยานในการประมูล ส่วนพวกเครื่องมือ เครื่องจักรกลต่าง ๆ
เช่น รถแบคโฮ รถขุด รถตัก Tower crane เหล่านี้จะมีช่างซ่อมเข้าไปตรวจดูสภาพ
ถ้าไม่คุ้มกับการซ่อมก็จะดำเนินการเช่นเดียวกับวัตถุดิบ
ถ้ายังมีสภาพใช้ได้จะส่งกลับศูนย์ซ่อมเพื่อเตรียมการซ่อมไว้รอรับงานใหม่ต่อไป

บริษัท และบริษัทย่อย มีความห่วงใยต่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม
ควบคู่ไปกับการดำเนินงานที่มีมาตรฐานของโครงการต่างๆ
ของบริษัทซึ่งทำให้การดำเนินงานโครงการต่างๆ ไม่มีผลกระทบต่อสังคมและ สิ่งแวดล้อม อาทิเช่น
โครงการสัมปทานผลิตน้ำประปา
บริษัทย่อยได้ใช้เทคโนโลยีในการผลิตน้ำประปาที่ได้มาตรฐานสูงสุดเพื่อสิ่งแวดล้อม
คือภายใต้กระบวนการผลิตจะไม่มีขั้นตอนใดปล่อยของเสียกลับสู่แหล่งน้ำ

บริษัทได้มีการคำนึงถึงการตรวจสอบสภาพแวดล้อมในการดำเนินงานก่อสร้าง
ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดโดยคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
ซึ่งค่าใช้จ่ายต่างๆในการนี้จะถูกรวมไว้ในต้นทุนการก่อสร้าง
นอกจากนี้มาตรฐานความปลอดภัยในการปฎิบัติงานและมาตรฐานรักษาสิ่งแวดล้อมเป็นมาตรฐานส่วนหนึ่งของบริษัทในการปฎิบัติงานตามหลักของ
ISO 9001:2000 โดยบริษัทได้รับรางวัลหลายรางวัลในด้านลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ยกตัวอย่าง
เช่น

ปี 2543
รางวัลดีเด่นในด้านลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
มอบให้แก่สถานีลุมพินี กิจการร่วมค้า BCKT

ปี 2543
รางวัลชมเชยในด้านลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
มอบให้แก่สถานีสุขุมวิท กิจการร่วมค้า BCKT

ปี 2544
รางวัลดีเด่นในด้านลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
มอบให้แก่สถานีสามย่าน กิจการร่วมค้า BCKT

ขั้นตอนการผลิตของการก่อสร้าง สามารถสรุปได้ดังนี้

  []

ก. ขั้นตอนการรับงาน สายงานพัฒนาธุรกิจเป็นผู้รับผิดชอบในการติดต่อหางานรับเหมาก่อสร้าง ซึ่งมี
2 ลักษณะคือ การติดต่อในกรณีที่ลูกค้าติดต่อเข้ามาเอง หรือการติดต่อในกรณีที่ยื่นข้อเสนอต่อลูกค้า
ซึ่งได้ข้อมูลมาจากการติดตาม ข่าวสาร จากแหล่งข่าวต่าง ๆ
โดยปกติงานรับเหมาก่อสร้างจะมีการตกลงจ้างงาน 2 วิธีคือ

 การเจรจา บริษัทจะตกลงรับงานโดยการเจรจาตั้งแต่ต้น โดยไม่มีการประกวดราคา
ในกรณีนี้อาจเกิดจากการที่ลูกค้าติดต่อเข้ามาเอง หรือบริษัทไปเสนอต่อลูกค้าโดยตรงก็ได้
ส่วนใหญ่แล้วการรับงานในลักษณะนี้จะเป็นลูกค้าเก่าที่มีความสัมพันธ์อันดีกับบริษัท
หรือเคยเห็นผลงานของบริษัทมาแล้ว หรือจากลูกค้าใหม่ที่ได้รับคำแนะนำจากลูกค้าเก่า

 การประกวดราคา ในกรณีนี้เมื่อบริษัท ได้ทราบข่าวการเปิดประกวดราคาจากแหล่งข่าวต่าง ๆ
และตกลงเข้าร่วมประกวดราคา บริษัทจะดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้

 การซื้อแบบรูป (Drawing & Specifications) และเอกสารประกวดราคา

 การประเมินราคา (Cost Estimation)

 การเสนอราคา (Bidding)

การเซ็นสัญญาก่อสร้างจะเกิดขึ้นหลังจากที่มีการตกลงกันได้ทั้งด้านราคาและเงื่อนไขต่าง ๆ

ข. ขั้นตอนระหว่างการดำเนินงาน
เมื่อบริษัทเซ็นสัญญารับงานแล้วจะเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบของฝ่ายโครงการก่อสร้างที่จะดำเนินการดังต่อไปนี้

แต่งตั้งผู้จัดการโครงการ (Project Manager) : ซึ่งเป็นศูนย์กลางในการบริหารโครงการ
โดยผู้จัดการโครงการมีความรับผิดชอบต่อโครงการในทุก ๆ ด้าน อาทิเช่น
การควบคุมงานให้เสร็จทันกำหนดระยะเวลาและควบคุมค่าใช้จ่ายให้อยู่ในงบประมาณที่กำหนดไว้
เป็นต้น

การวางแผนงานและจัดเตรียมการก่อสร้างโดยผู้จัดการโครงการ :

 การจัดทำตารางงาน (Work Flow Chart) : โดยวางแผนขั้นตอนการทำงานให้
สอดคล้องกับเงื่อนไขและกำหนดระยะเวลาส่งมอบงาน

 การวางแผนการจ้างงาน :
โดยเตรียมการจ้างงานให้จำนวนคนเหมาะสมกับลักษณะและปริมาณงาน จ้างผู้รับเหมารายย่อย,
จัดหาผู้จัดส่งวัสดุ, วางแผนการใช้วัสดุและเครื่องจักรกล

 การจัดเตรียมสำนักงานชั่วคราว : ในการก่อสร้าง
การผลิตและส่งมอบงานเกิดขึ้นในพื้นที่ของลูกค้าหรือเจ้าของโครงการและเป็นหน้าที่ของผู้จัดการโครงการในการเตรียมสาธารณูปโภคต่าง
ๆ ที่จำเป็นในการปฏิบัติงานให้พร้อม อาทิเช่น น้ำ, ไฟฟ้า และบ้านพักคนงาน เป็นต้น

 การจัดเตรียมแผนการทำงานโดยละเอียด :
ผู้จัดการโครงการจะจัดเตรียมแผนการทำงานแต่ละขั้นตอนเทียบกับระยะเวลา
เพื่อประโยชน์ในการควบคุมงาน ให้ดำเนินไปตามกำหนดเวลาและมาตรฐานที่
เจ้าของโครงการต้องการ

การดำเนินการก่อสร้าง :
ระหว่างดำเนินการก่อสร้างผู้ควบคุมและหัวหน้างานในแต่ละฝ่ายจะร่วมมือคอยตรวจสอบดูแล
และควบคุมให้ความก้าวหน้าของงานให้เป็นไปตามแผนและกำหนดเวลาที่วางไว้

การติดตามและตรวจสอบ : มีการตรวจสอบความก้าวหน้าของงาน ต้นทุน ค่าโสหุ้ยต่าง ๆ
และงบประมาณในการก่อสร้าง ซึ่งผู้จัดการโครงการจะได้รับรายงานจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

การรายงานความก้าวหน้าของงาน :
เป็นการรายงานผลเกี่ยวกับรายละเอียดของงานที่ทำการใช้วัสดุก่อสร้าง ต้นทุน คุณภาพ ปริมาณงาน
ความก้าวหน้าของงาน รวมถึงปัญหาต่าง ๆ
ซึ่งผู้จัดการโครงการจะเป็นผู้รายงานให้ผู้บังคับบัญชาในสำนักงานใหญ่เพื่อรับทราบ
และหากพบว่ามีปัญหาเกิดขึ้นก็จะดำเนินการช่วยเหลือและสนับสนุนในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ

การตรวจความเรียบร้อยของงาน :
เป็นการตรวจความเรียบร้อยครั้งสุดท้ายก่อนส่งมอบงานโดยทั่วไป
ระหว่างการดำเนินงานจะมีการตรวจสอบผลงานอยู่เป็นประจำทุกเดือน
ถ้าขั้นตอนใดไม่ผ่านการตรวจสอบก็จะกลับมา วางแผนดำเนินการควบคุมตรวจสอบใหม่อีกครั้งหนึ่ง
เมื่อผ่านการตรวจสอบแล้ว จะตรวจสอบความเรียบร้อยของงานที่ แก้ไข
แล้วจึงส่งมอบงานให้กับผู้ว่าจ้าง

ค. ขั้นตอนหลังการดำเนินงานแล้วเสร็จ ในขั้นตอนนี้บริษัทจะทำการอบรมการใช้งานให้แก่ผู้ว่าจ้าง
ส่งมอบเอกสารที่จำเป็น เช่น As-Built Drawings เอกสารรับประกันคุณภาพวัสดุและฝีมือ
และเอกสารอื่นตามที่ระบุไว้ในสัญญาให้แก่ผู้ว่าจ้าง
ฝ่ายผู้ว่าจ้างจะตรวจสอบความเรียบร้อยของงานแล้วจะจ่ายเงินประกันผลงานคืน (Retention
Money) และคืนหนังสือค้ำประกันสัญญา (Performance Bond)
ให้แก่บริษัทเมื่อครบกำหนดระยะเวลาประกันงานแล้ว

3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

งานที่บริษัทฯและบริษัทย่อยที่ยังมิได้ส่งมอบ สำหรับรายการที่มีมูลค่าเกินร้อยละ 10
ของรายได้รวมในงวดบัญชีสิ้นสุดปี 2546 มีรายละเอียดดังนี้

+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
|                       |         |     | ป      | ร้อยละ  | มูลค     |
|                       |         |     | ีที่คาดว่า | ของงาน | ่าของงาน |
+=======================+=========+=====+========+========+=========+
| ชื่อโครงการ             | ล       | ม   | จะแ    | ที่ยัง    | ที่ยังไม   |
|                       | ักษณะงาน | ูลค่า | ล้วเสร็จ |        | ่ได้ส่งมอบ |
|                       |         | งาน |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
|                       |         |     |        | ไม่ไ    | (       |
|                       |         |     |        | ด้ส่งมอบ | ล้านบาท) |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| กิจการร่วมค้า CKOBA      |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 1.                    | งานถนน  | 1,  | 2546   | 1.69   | 24.47   |
| ก่อสร้างสะพานวัด         |         | 447 |        |        |         |
| นครอินทร์และถนนเชื่อมสัญญา |         | .92 |        |        |         |
| NS 1                  |         |     |        |        |         |
| สายติวาน               |         |     |        |        |         |
| นท์-เพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์ |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| กิจการร่วมค้า BCKT       |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 1.  งานก่อ             | งานก่อสร | 22, | 2546   | 1.53   | 344.19  |
| สร้างอุโมงค์รถไฟฟ้ามหานคร | ้างรถไฟฟ | 495 |        |        |         |
|                       | ้ามหานคร | .93 |        |        |         |
|   สายหัวลำโพง-ห้วยขวาง  |         |     |        |        |         |
|   (ส่วนใต้)             |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| กิจการร่วมค้า CKSL       |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 1. งานออกแบบ จัดหา     | งา      | 2,  | 2546   | 5.69   | 160.18  |
| และติดตั้งวางราง         | นออกแบบ | 815 |        |        |         |
|                       | จัดหาแล  | .13 |        |        |         |
| รถไฟ                  | ะวางราง |     |        |        |         |
| ฟ้าโครงการรถไฟฟ้ามหานคร | รถไฟฟ้า  |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
| สายเฉลิมรัชมงคล         |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| บริษัท ช .การช่าง จำกัด   |         |     |        |        |         |
| (มหาชน)               |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 1.  ทางหลวงหมายเลข    | งานถนน  | 622 | 2547   | 43.84  | 272.95  |
|     331 ตอนแยกไป      |         | .61 |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
|     แหลมฉบัง           |         |     |        |        |         |
|     –บรรจบทางหลวงหมาย |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
|     เลข               |         |     |        |        |         |
|     34                |         |     |        |        |         |
| 4-บรรจบทางเลี่ยงเมืองพนม |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
|     สารคาม ตอนที่ 1     |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
|                       |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 2.  Construction for  | อาคาร   | 3,  | 2547   | 1.41   | 51.63   |
|     Bangkok           | และระบบ | 662 |        |        |         |
|                       | ท่อจ่ายน้ำ |     |        |        |         |
| Water Supply Project  |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 3.  งานสถาปัตยกรรม/    | อาคาร   | 1,  | 2547   | 85.90  | 1       |
|     โ                 |         | 256 |        |        | ,078.90 |
| ครงสร้างกิจกรรมครัวการบิน |         | .00 |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 4.  งานสถาปัตยกรรม/    | อาคาร   | 1,  | 2547   | 85.90  | 1       |
|     โ                 |         | 256 |        |        | ,078.90 |
| ครงสร้างกิจกรรมครัวการบิน |         | .00 |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 5.  The Construction  | ปรับพื้นที่  | 85  | 2547   | 17.63  | 150.82  |
|     of Ground         |         | 5.5 |        |        |         |
|     Improvement In    |         |     |        |        |         |
|     Carco Apron Area  |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
| For The Socond        |         |     |        |        |         |
| Bangkok               |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
| International Airport |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 6.  SBIA Aviation     | งา      | 1   | 2548   | 99.18  | 1       |
|     Fuel Depot        | นถังน้ำมัน | ,64 |        |        | ,635.48 |
|     Project           |         | 9.0 |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 7.  งานรื้อถอนอาคาร     | ง       | 887 | 2548   | 100.00 | 887.76  |
|     งานเสาเข็ม งานโครง | านอาคาร | .76 |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
| สร้างและสถาปัตยกรรม     |         |     |        |        |         |
| โครงการ เดอะ แพลทินัม   |         |     |        |        |         |
| แฟชั่นมอลล์              |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 8.  งานถนน            | งานสา   | 248 | 2548   | 100.00 | 248.60  |
|     ระบบระบายน้ำฝน     | ธารูปโภค | .60 |        |        |         |
|     ท่อระบาย           |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
|   น้ำเสีย               |         |     |        |        |         |
|   ท่อเมนจ่ายน้ำประปา     |         |     |        |        |         |
|   งานเขื่อนดิน           |         |     |        |        |         |
|                       |         |     |        |        |         |
| งานปรับพื้นที่และอ่างเก็บน้ำ  |         |     |        |        |         |
| สำหรับโครงการเข        |         |     |        |        |         |
| ตส่งเสริมอุตสาหกรรมนวนคร |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+
| 9.  งานระบบส่งน้ำมันเช   | งานระบ  | 328 | 2550   | 100.00 | 328.32  |
| ื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ | บส่งน้ำมัน | .32 |        |        |         |
|     HYDRANT           |         |     |        |        |         |
+-----------------------+---------+-----+--------+--------+---------+