-----------------------------------------------------------------------
  2. ปัจจัยความเสี่ยง

  -----------------------------------------------------------------------

การดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ ต้องเผชิญกับความเสี่ยงต่างๆ
ซึ่งประกอบด้วยความเสี่ยงทั่วไปและความเสี่ยงเฉพาะบางประการ ดังนั้น
การลงทุนในหลักทรัพย์ของบริษัทฯ
ผู้ลงทุนควรพิจารณาอย่างรอบคอบถึงปัจจัยความเสี่ยงที่ระบุไว้ในหัวข้อนี้และความเสี่ยงอื่นๆ
ซึ่งบริษัทฯ ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นความเสี่ยงที่บริษัทฯ
พิจารณาในขณะนี้ว่าไม่มีผลกระทบในสาระสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
และหากปัจจัยความเสี่ยงดังกล่าวเกิดขึ้นจริง ธุรกิจ สถานะทางการเงิน
และผลการดำเนินงานของบริษัทฯ อาจได้รับผลกระทบ และอาจส่งผลให้ราคาหุ้นสามัญของบริษัทฯ
ลดลง และกระทบต่อความสามารถในการชำระคืนหุ้นกู้ หรือราคาของหุ้นกู้ในตลาดรอง

นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังมีปัจจัยความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจอินเทอร์เน็ตที่ผู้ลงทุนสามารถศึกษาได้จากแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปีของบริษัท
ซีเอส ล็อกซอินโฟ จำกัด (มหาชน)

2.1 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารดาวเทียม

2.1.1 ความเสี่ยงในด้านเทคโนโลยีและการปฏิบัติงาน

2.1.1.1
ความเสี่ยงจากการที่ดาวเทียมอาจเกิดความเสียหายหรือเกิดความบกพร่องในขณะที่อยู่ในวงโคจร
(In-Orbit Failure)

ดาวเทียมเป็นงานสร้างทางวิศวกรรมขั้นสูงและเมื่อมีการส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรแล้ว
ดาวเทียมอาจได้รับความเสียหายจากการขัดข้องของระบบการทำงานของดาวเทียม พายุสุริยะ
หรือการชนกันระหว่างดาวเทียมกับวัตถุต่างๆ ในอวกาศ เป็นต้น
ซึ่งอาจส่งผลให้ดาวเทียมได้รับความเสียหาย
ทำให้ความสามารถในการให้บริการถ่ายทอดสัญญาณลดลงชั่วคราวหรือถาวร
หรือเกิดความเสียหายทั้งหมด ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการให้บริการ
และอาจทำให้สูญเสียลูกค้าที่มีอยู่ในปัจจุบัน และ/หรือ
สูญเสียโอกาสในการหาลูกค้าใหม่ในระหว่างการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่มาให้บริการแทน
อย่างไรก็ดี
ผู้จัดสร้างดาวเทียมได้ออกแบบให้ดาวเทียมมีคุณลักษณะที่สามารถทนทานต่อสภาพแวดล้อมบนอวกาศที่เลวร้ายซึ่งทำให้ดาวเทียมมีความน่าเชื่อถือ
(Reliability) สูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล
ถึงแม้ว่าความเสียหายขั้นรุนแรงจนอาจทำให้ดาวเทียมหมดสภาพการใช้งานจะมีความเป็นไปได้น้อยมาก
แต่บริษัทฯ ก็ได้จัดเตรียมแผนการเพื่อรองรับผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้า
หากเกิดความเสียหายขั้นรุนแรงขึ้นกับดาวเทียมดวงใดดวงหนึ่งจนหมดสภาพการใช้งาน
โดยสามารถดำเนินการให้ผู้ใช้บริการส่วนหนึ่งย้ายมาใช้ช่องสัญญาณที่ยังคงว่างอยู่ในดาวเทียมไทยคมที่เหลือ
นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้
มีข้อตกลงร่วมกับผู้ให้บริการรายอื่นในการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นชั่วคราว
เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนการใช้งานไปได้ในระหว่างที่บริษัทฯ
เร่งดำเนินการสร้างดาวเทียมขึ้นเพื่อทดแทน ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้ระยะเวลาประมาณ 24 - 30
เดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนของดาวเทียม

บริษัทฯ ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับดาวเทียมขณะที่อยู่ในวงโคจรค้างฟ้า ดังนั้น
เพื่อป้องกันความเสี่ยงภัยดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้น บริษัทฯ
จึงได้จัดทำประกันภัยดาวเทียมเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงภัยทุกชนิด (All Risks)
(เป็นข้อกำหนดตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ตามรายละเอียดในเอกสารแนบ 4) โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารและบริษัทฯ
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกัน กรมธรรม์ประกันภัยที่จัดทำนั้นเป็นแบบ Full Coverage with
Partial Loss ซึ่งเป็นกรมธรรม์ปีต่อปี
(รายละเอียดระยะเวลาการเอาประกันดังที่แสดงไว้ในตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย) กล่าวคือ
บริษัทฯ สามารถเรียกร้องค่าเสียหายในทันทีที่ดาวเทียมได้รับความเสียหายเพียงบางส่วน
ในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทผู้รับประกันภัยบริษัทฯ จะต้องยื่นหนังสือแจ้งความเสียหาย
(Notice of Loss) และหนังสือพิสูจน์ความเสียหาย (Proof of Loss)
ให้บริษัทผู้รับประกันภัยและเมื่อบรรลุข้อตกลง บริษัทฯ จะได้รับเงินค่าสินไหมทดแทนภายใน 45 วัน

มูลค่าประกันภัยดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับมูลค่าทางบัญชีของดาวเทียม ณ ระยะเวลาที่ทำประกันภัย
อย่างไรก็ตาม มูลค่าประกันภัยดังกล่าวไม่ครอบคลุมผลเสียหายจากการสูญเสียรายได้
อันสืบเนื่องมาจากการเสียหายของดาวเทียม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัทฯ

ตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย

  -------------------- -------------------------- ------------------------
  โครงการดาวเทียม       วงเงินประกัน                 ระยะเวลา
                       (ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)           

  ไทยคม 2              3.44                       มิถุนายน 2552 – พฤษภาคม
                                                  2553

  ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)    250.00                     สิงหาคม 2552 – สิงหาคม
                                                  2553

  ไทยคม 5              80.69                      พฤษภาคม 2552 - พฤษภาคม
                                                  2553
  -------------------- -------------------------- ------------------------

  อนึ่ง กรมธรรม์ประกันภัยของกิจการดาวเทียม จะไม่ครอบคลุมเหตุการณ์ต่อไปนี้

1.  ภาวะสงคราม การคุกคาม หรือการป้องกัน หรือการกระทำอันนำไปสู่สงครามโดยรัฐบาล
    หรือการใช้กำลังทางทหาร

2.  อุปกรณ์ต่อต้านดาวเทียม หรืออุปกรณ์เกี่ยวข้องกับระเบิดปรมาณูหรือนิวเคลียร์

3.  การก่อกบฏ การก่อความไม่สงบ การจลาจล การนัดหยุดงาน การปฏิวัติ สงครามกลางเมือง
    การก่อการร้าย

4.  การยึดทรัพย์โดยหน่วยงานรัฐบาล

5.  ปฏิกิริยาตอบสนองของนิวเคลียร์ กัมมันตภาพรังสีของนิวเคลียร์ที่ตกค้าง
    โดยทางตรงหรือทางอ้อมอันทำให้เกิดการสูญเสีย/เสียหายต่อดาวเทียม
    ยกเว้นกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

6.  คลื่นกระแสไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่รบกวน

7.  ความตั้งใจ หรือเจตนาในการกระทำของผู้เอาประกันหรือผู้มีอำนาจในการกระทำ
    อันก่อให้เกิดการสูญเสียหรือเสียหายของดาวเทียม

2.1.1.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

เทคโนโลยีในด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์และโทรคมนาคม (Broadcasting and
Telecommunications) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว
ประกอบกับมีการพัฒนาคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม
เทคโนโลยีของดาวเทียมที่มีการใช้งานในปัจจุบัน (Conventional Satellite)
ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากอดีตมากนัก ดังนั้น
ปัจจัยทางด้านการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีสำหรับดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
จึงยังคงส่งผลกระทบค่อนข้างน้อยต่อการตัดสินใจของลูกค้าในการเลือกใช้ดาวเทียมของบริษัทฯ
หรือดาวเทียมของคู่แข่งขัน
โดยปัจจัยด้านคุณภาพและมาตรฐานในการบริการตลอดจนนโยบายการให้บริการและศักยภาพของผู้ให้บริการเป็นปัจจัยที่สำคัญในการตัดสินใจของลูกค้า
สำหรับระบบดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
ที่เหมาะกับการใช้งานทางด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์ (Broadcasting) นั้น บริษัทฯ
ยังคงติดตามและศึกษาพัฒนาเทคโนโลยีในการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเตรียมการสำหรับการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมเก่าที่หมดอายุลง

ในส่วนเทคโนโลยีของดาวเทียม broadband satellite นั้น ถึงแม้ว่าดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) จะเป็นดาวเทียมที่ทันสมัยที่สุดและมีต้นทุนต่อช่องสัญญาณต่ำที่สุด
ตอนที่เริ่มให้บริการก็ตาม ปัจจุบันได้มีผู้ให้บริการดาวเทียม broadband รายอื่น ๆ
ได้พัฒนาเทคโนโลยีได้ทัดเทียมดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
ทั้งในส่วนของดาวเทียมและอุปกรณ์ภาคพื้นดิน ซึ่งจะทำให้ความได้เปรียบของดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) ลดลงจากเดิม และทำให้ความสามารถในการทำกำไรต่อหน่วยช่องสัญญาณ
และอุปกรณ์ภาคพื้นดินลดลงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ยังคงเป็นดาวเทียม broadband
ดวงเดียวที่ให้บริการในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก และบริษัท ฯ
ยังคงพัฒนาเทคโนโลยีอุปกรณ์ภาคพื้นดินและลดต้นทุนอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษาความได้เปรียบในการแข่งขัน

2.1.1.3 ความเสี่ยงจากอายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง

ดาวเทียมทุกดวงมีอายุการใช้งานจำกัด โดยเฉลี่ยประมาณ 12-16 ปี แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่มีผลให้ดาวเทียมมีอายุการใช้งานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหรือลดลง เช่น คุณภาพของโครงสร้าง
ความแข็งแกร่ง และความทนทานของอุปกรณ์ต่างๆ จรวดที่ใช้ส่งดาวเทียม
ประสิทธิภาพในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
ตลอดทั้งปริมาณการใช้เชื้อเพลิงของดาวเทียมและทักษะความสามารถในการควบคุมดาวเทียมในสภาวการณ์ต่างๆ
ดังนั้น บริษัทฯ อาจสูญเสียลูกค้าและรายได้ หากดาวเทียมของบริษัทฯ
มีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ได้คาดการณ์ไว้ และบริษัทฯ
ไม่สามารถจัดหาหรือส่งดาวเทียมดวงใหม่แทนได้ทันเวลา วิศวกรดาวเทียมของบริษัทฯ
จะทำการประเมินอายุดาวเทียมที่เหลือเป็นประจำทุกเดือน ซึ่งถ้าอายุดาวเทียมที่เหลืออยู่น้อยกว่า 5
ปี ก็จะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาเรื่องงบประมาณ แหล่งเงินทุน
และผลตอบแทนจากการลงทุน ในการจัดหาดาวเทียมมาทดแทนดาวเทียมที่กำลังจะหมดอายุลง

2.1.1.4 ความเสี่ยงจากการจองตำแหน่งวงโคจรดาวเทียมและการประสานงานความถี่

เมื่อบริษัทฯ มีแผนงานในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นไปในตำแหน่งวงโคจรใหม่ที่บริษัทฯ
ยังไม่ได้รับสิทธิในการใช้ตำแหน่งวงโคจร บริษัทฯ
จะต้องยื่นขอจองตำแหน่งวงโคจรกับสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (International
Telecommunications Union หรือ “ITU”) ผ่านหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ
(Administration of Thailand) และขออนุมัติการใช้สิทธิในการใช้ตำแหน่งวงโคจร
กับหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ (Administration of Thailand)
โดยทั้งนี้หน่วยงานรัฐจะพิจารณาถึงความจำเป็นในการจัดสรรตำแหน่งวงโคจร

เนื่องจากตำแหน่งวงโคจรค้างฟ้าเป็นทรัพยากรที่มีอยู่จำกัด การจองตำแหน่งวงโคจร
และการประสานงานความถี่จึงมีความสำคัญยิ่ง
องค์กรของสหประชาชาติที่ทำหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับการสื่อสารโทรคมนาคมคือ ITU
ซึ่งประเทศไทยเข้าร่วมเป็นสมาชิก โดยมีกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
และสำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
เป็นผู้แทนประเทศในการเจรจาประสานงาน โดยผู้ยื่นขอจองตำแหน่งวงโคจรก่อน
จะได้รับการพิจารณาอนุญาตให้ได้รับสิทธิในการใช้ตำแหน่งดังกล่าวก่อน
และผู้ได้รับสิทธิจะต้องส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรในตำแหน่งที่ได้สิทธิภายใน 7 ปี
จากการมีตำแหน่งวงโคจรที่จำกัดนี้
การประสานงานความถี่จะมีส่วนช่วยในการทำให้เกิดประสิทธิภาพในการใช้ตำแหน่งวงโคจรเพิ่มมากขึ้น
ซึ่งปัจจุบันกระบวนการในการประสานงานความถี่มีความยุ่งยากและใช้เวลานานมากขึ้นเนื่องจากมีความต้องการใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมมากขึ้นทำให้ดาวเทียมในวงโคจรค้างฟ้ามีจำนวนมากขึ้นและใกล้กันมากขึ้น
ดังนั้น
การกำจัดหรือลดสัญญาณรบกวนระหว่างกันให้มีน้อยที่สุดอาจส่งผลกระทบทำให้ต้องมีการปรับเปลี่ยนการออกแบบดาวเทียม
การปรับเปลี่ยนพื้นที่ให้บริการหรือการปรับเปลี่ยนอุปกรณ์รับภาคพื้นดินให้เหมาะสมกับการใช้งานความถี่
และวงโคจรร่วมกันของดาวเทียมต่างๆ
ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดทางเทคนิคในการให้บริการในบางพื้นที่
หรือในบางช่วงความถี่ ตามผลการประสานงานความถี่ที่ตกลงกันไว้

2.1.1.5 ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน

การปฏิบัติงานควบคุมดาวเทียม ต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้ ความชำนาญ
ในด้านการควบคุมและปฏิบัติการที่ได้รับการอบรมและฝึกงานเป็นระยะเวลาประมาณ 6 เดือน ถึง 1
ปี เป็นอย่างน้อย เพื่อให้มั่นใจว่าพนักงานมีความรู้และทักษะในการปฏิบัติงานได้เป็นอย่างดี
แต่เนื่องจากการปฏิบัติงานควบคุมดาวเทียม จะดำเนินการโดยมนุษย์
จึงมีความเสี่ยงที่อาจจะเกิดความผิดพลาดขึ้นได้ ดังนั้น เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดพลาดในการปฏิบัติงาน
โดยเฉพาะการส่งสัญญาณติดต่อขึ้นไปบนดาวเทียมเพื่อควบคุมการทำงานของดาวเทียมจึงต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องของสัญญาณก่อนที่จะมีการส่งคำสั่งทุกครั้ง
ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความผิดพลาดในการส่งคำสั่งเพื่อควบคุมดาวเทียม
จะมีขั้นตอนที่เตรียมไว้ล่วงหน้าสำหรับการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น

2.1.2 ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

2.1.2.1 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาล

บริษัทฯ
ก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทยและดำเนินการให้บริการด้านโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ซึ่งบริษัทฯ
อาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจจากการแข่งขันที่สูงขึ้นอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมสื่อสาร
และนโยบายของรัฐบาลในด้านการเปิดเสรีภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคม นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องอื่นๆ นั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ ทั้งทางตรงและทางอ้อม

2.1.2.2 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดในแต่ละประเทศที่บริษัทฯ เข้าไปประกอบธุรกิจ

ในปัจจุบัน กระแสโลกาภิวัฒน์ซึ่งสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้า ได้ช่วยให้บริษัทฯ
สามารถเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมในประเทศต่างๆ
ได้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเข้าไปประกอบธุรกิจในแต่ละประเทศนั้น บริษัทฯ
จะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ กฎเกณฑ์ นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมของประเทศนั้นๆ ด้วย
เนื่องจากอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมอยู่ภายใต้การควบคุมที่เข้มงวด
การแก้ไขกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมในแต่ละประเทศ
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในนโยบายของรัฐบาลของประเทศต่างๆ
ในการสนับสนุนหรืออุดหนุนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมดาวเทียม อาจส่งผลให้บริษัทฯ
ไม่สามารถได้รับหรือดำรงไว้ซึ่งการอนุญาตในการประกอบธุรกิจหรือการดำเนินการให้เป็นไปตามกลยุทธ์ทางธุรกิจของบริษัทฯ
นอกจากนี้ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศของ ITU
ข้อตกลงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และประเทศอื่นที่บริษัทฯ
ให้บริการอาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของบริษัทฯ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการแก้ไขเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินงานเพิ่มสูงขึ้นหรือเพิ่มข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาข้างต้น บริษัทฯ
ยังมีความเสี่ยงทางภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการตีความและกฎหมายที่เกี่ยวกับภาษีอากรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน

ทั้งนี้ ในการประกอบธุรกิจในต่างประเทศ บริษัทฯ
ได้ใช้ความระมัดระวังอย่างมากในอันที่จะปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศที่บริษัทฯ
เข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการอยู่
รวมถึงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศและของประเทศอื่นที่บริษัทฯ ให้บริการ
และในกรณีที่จำเป็น บริษัทฯ จะขอคำปรึกษาจากสำนักงานกฎหมายในประเทศต่างๆ เหล่านั้น
ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในเรื่องดังกล่าว
เพื่อให้คำแนะนำและ/หรือเพื่อช่วยดำเนินการให้บริษัทฯ
สามารถดำเนินการและปฏิบัติตามข้อบังคับต่างๆ ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

2.1.2.3 ความเสี่ยงจากการที่รายได้หลักของบริษัทฯ
ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย

รายได้หลักของบริษัทฯ
ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยรายซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคม
โดยในปี 2552 บริษัทฯมีรายได้จากการให้บริการแก่ลูกค้ารายใหญ่สุดสามรายแรกคิดเป็น ร้อยละ
20.2 ของรายได้จากการขายและบริการ ตามงบการเงินรวมของบริษัทฯ

หากลูกค้าหลักรายใดรายหนึ่งยกเลิกสัญญา ไม่ต่อสัญญา
หรือต่อสัญญาโดยกำหนดเงื่อนไขที่เป็นภาระต่อบริษัทฯ เพิ่มขึ้น อาทิ การกำหนดค่าบริการที่ลดลง
หรือลูกค้าหลักอาจประสบปัญหาด้านการเงิน และชำระเงินให้แก่บริษัทฯ ล่าช้า
อาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของบริษัทฯ อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา ลูกค้าหลักของบริษัทฯ
ได้ชำระค่าบริการอย่างสม่ำเสมอ
เนื่องมาจากลูกค้ามีความจำเป็นต้องใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์และเพื่อให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมซึ่งการเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมดวงอื่นจะทำให้มีต้นทุนและความยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนแนวรับของจานดาวเทียม
ซึ่งเป็นข้อจำกัดประการสำคัญหากลูกค้าจะเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมของผู้ให้บริการรายอื่นและหยุดการใช้บริการดาวเทียมของบริษัทฯ

2.1.2.4 ความเสี่ยงจากการเติบโตของความต้องการด้านการบริการดาวเทียมช้ากว่าประมาณการ

จากการแข่งขันการให้บริการการสื่อสารภาคพื้นดินและการพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารภาคพื้นดินอื่นๆ
บริษัทฯ
ไม่สามารถยืนยันหรือคาดการณ์เกี่ยวกับแนวโน้มความต้องการหรือผลกระทบของการแข่งขันดังกล่าวได้
หากความต้องการไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อาจมีผลกระทบ
ต่อผลประกอบการและกระแสเงินสดของบริษัทฯ หรือความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

การเติบโตในธุรกิจ Conventional Satellite
ขึ้นอยู่กับความต้องการบริการและการพัฒนาการทางด้าน Television Broadcasting
ซึ่งความต้องการดังกล่าวอาจไม่เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
การพัฒนาเทคโนโลยีด้านการสื่อสารโทรทัศน์และการให้บริการโทรทัศน์แบบความละเอียดสูงจะทำให้ความต้องการบริการดาวเทียมเพิ่มมากขึ้น
ในทำนองเดียวกัน การขยายธุรกิจของ Broadband Satellite หรือดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) อันได้แก่ การพัฒนาด้านการบริการด้านการสื่อสารด้วย Internet Protocol (IP)
ซึ่งรวมถึงบริการข้อมูลและมัลติมิเดีย ขึ้นอยู่กับการเติบโตของความต้องการสำหรับการสื่อสารด้วย
IP และการสื่อสารด้วยอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง

2.1.2.5 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สำคัญจากผู้ประกอบการธุรกิจดาวเทียมรายอื่น
ผู้ประกอบธุรกิจด้าน โครงข่ายภาคพื้นดิน

บริษัทฯ เป็นผู้ประกอบธุรกิจดาวเทียมเพียงแห่งเดียวในประเทศ อย่างไรก็ดี
อาจจะมีการให้ใบอนุญาตในการประกอบกิจการนี้แก่ผู้อื่นในอนาคต ส่วนในระดับระหว่างประเทศ
มีการแข่งขันอยู่ในคาบสมุทรอินโดจีน โดยคู่แข่งรายใหญ่ของบริษัทฯ ได้แก่ AsiaSat, Intelsat,
Apstar, New Skies, Measat, และ ABS
ซึ่งผู้ประกอบการดังกล่าวบางรายมีพื้นที่ในการให้บริการกว้างกว่าและมีแหล่งเงินทุนมากกว่าบริษัทฯ
ทำให้อาจมีข้อได้เปรียบจากการที่เป็นผู้ให้บริการในบางประเทศนั้นๆ นอกจากนี้
การควบรวมกิจการของผู้ประกอบการอาจส่งผลให้มีผู้ประกอบการรายที่ใหญ่ขึ้น
มีการประหยัดต่อขนาดเพิ่มมากขึ้นและจะทำให้การแข่งขันในการประกอบธุรกิจเข้มข้นขึ้นซึ่งอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของบริษัทฯ

อนึ่ง บริษัทฯ ยังแข่งขันกับผู้ดำเนินการธุรกิจเครือข่ายภาคพื้นดิน เช่น เคเบิ้ลใยแก้วนำแสง DSL
ระบบสื่อสัญญาณดิจิตอลโดยใช้คลื่นไมโครเวฟVHF/UHF การให้บริการ IP Broadband และอื่นๆ
ซึ่งการให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินมีค่าบริการที่ต่ำกว่าการให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียม
การแข่งขันทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้นระหว่างผู้ให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมและผู้ให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
หรืออาจจะส่งผลให้ลูกค้าผู้รับบริการของบริษัทฯ เปลี่ยนไปใช้บริการของผู้ประกอบการดังกล่าว
และอาจทำให้บริษัทฯ ประสบปัญหาในการรักษาหรือหาลูกค้าเพิ่มเติม
ซึ่งการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวอาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของบริษัทฯ อย่างไรก็ตาม
สำหรับการให้บริการแก่ลูกค้าที่อยู่ห่างไกลและอยู่กระจายกันเป็นบริเวณกว้างบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมจะมีค่าบริการที่ต่ำกว่าและเข้าถึงได้รวดเร็วกว่า
นอกจากนั้น
บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมยังช่วยเสริมการขยายเครือข่ายภาคพื้นดินในการเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินในแต่ละภูมิภาครวมถึงการเป็นระบบสำรอง

2.1.2.6
ความเสี่ยงจากการที่ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
บริษัทฯ อาจถูกยกเลิกสัญญาได้
หากมีการปฏิบัติผิดข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจ โดยระหว่างปี 2550 ถึงปัจจุบัน
มีข้อกล่าวหาว่าบริษัทฯ ปฏิบัติผิดข้อสัญญาเกี่ยวกับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับสัดส่วนการถือหุ้น
สืบเนื่องจากความจำเป็นที่บริษัทฯ ต้องทำการเพิ่มทุนโดยออกหุ้นใหม่เพื่อจำหน่ายแก่บุคคลทั่วไปเมื่อปี
2548 ซึ่งทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่นลดลงน้อยกว่าร้อยละ 51
(ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศกำหนดให้ บมจ. ชิน
คอร์ปอเรชั่น ต้องดำรงไว้) บริษัทฯ จึงได้เจรจากับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
(“กระทรวงฯ”) ในเรื่องนี้และได้มีการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ในปี 2547 เพื่อลดข้อกำหนดสัดส่วน การถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น ในบริษัทฯ
จากเดิมร้อยละ 51 เหลือเพียงร้อยละ 40 และ กระทรวงฯ
ได้ส่งเรื่องให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
แต่เลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้แจ้งกลับมาว่าเรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ต่อมาได้มีการตีความเกี่ยวกับสัญญาดำเนินกิจการอื่นว่าตามพระราชบัญญัติการให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐ
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการเพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น
อาจเป็นโมฆะ และบริษัทฯ อาจปฏิบัติผิดข้อสัญญาเดิมก่อนที่จะมีการแก้ไข กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้แล้วซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ
ชินวัตรคณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

2.1.2.7
ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนในการตีความให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายใน
ประเทศ

ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียมสำรอง

ภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ บริษัทฯ
มีหน้าที่จัดส่งดาวเทียมสำรองขึ้นสู่วงโคจรสำหรับดาวเทียมหลักทุกดวงที่บริษัทฯ
ได้จัดส่งขึ้นสู่วงโคจรแล้ว เนื่องจากดาวเทียมไอพีสตาร์ซึ่งบริษัทฯ
ได้ขออนุมัติส่งเข้าสู่วงโคจรเป็นดาวเทียมสำรองไม่ได้มีรายละเอียดลักษณะเฉพาะ
(Specification) เหมือนกับดาวเทียมไทยคม 3
ทุกประการทำให้มีข้อสงสัยว่าดาวเทียมไอพีสตาร์สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม
3 ได้หรือไม่ กระทรวงฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทย์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายนั้น บริษัทฯ ได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33.0
ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งบริษัทฯ ได้นำฝากเงินจำนวนดังกล่าวไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow
Account) ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย และบริษัทฯ
ได้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทนทั้งจำนวนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายบางส่วนสำหรับการก่อสร้างและการจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 และสำหรับการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นเป็นการชั่วคราว อย่างไรก็ตาม
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
กำหนดว่าบรรดาเงินที่หน่วยงานราชการได้รับจะต้องนำส่งให้แก่กระทรวงการคลัง
เนื่องจากตามกรมธรรม์ประกันภัยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกับบริษัทฯ
จึงมีข้อสงสัยว่าการนำฝากเงินค่าสินไหมทดแทนไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account)
ซึ่งอยู่นอกประเทศไทยอาจเป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของ
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการยิงดาวเทียมดวงใหม่เพื่อทดแทนดาวเทียมที่หมดอายุ

ดาวเทียมไทยคม 1A ได้หมดอายุการใช้งานและได้ถูกปลดระวางไปแล้ว และดาวเทียมไทยคม 2
จะหมดอายุการใช้งานในปี 2553 บริษัทฯ
ไม่สามารถจะส่งดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมไทยคม 1A และดาวเทียมไทยคม 2
ได้ก่อนที่ดาวเทียมไทยคม 2 จะหมดอายุการใช้งาน บริษัทฯ
จึงได้เสนอต่อกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (“กระทรวงฯ”)
ขอเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาให้บริการกับลูกค้าก่อนเป็นการชั่วคราว
และบริษัทฯ จะส่งดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นสู่วงโคจรอย่างเร็วที่สุดในปี พ.ศ.2555
และอย่างช้าที่สุดภายในปี 2557 และเนื่องจากดาวเทียมดวงใหม่นี้จะมีอายุการใช้งาน 15 ปี
ซึ่งจะเกินอายุสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศไปประมาณ 6-8 ปี บริษัทฯ
จึงขอให้กระทรวงฯ
พิจารณาขยายอายุสัญญาและปรับค่าตอบแทนสัญญาของดาวเทียมดวงใหม่ให้เหมาะสม
เพื่อให้โครงการดาวเทียมดวงใหม่นี้สามารถดำเนินการได้

คณะกรรมการประสานงานการกำกับดูแลและติดตามผลการดำเนินงานตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศได้พิจารณาเรื่องนี้แล้วมีความเห็นว่าการเช่าดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาใช้ในการให้บริการลูกค้านี้ไม่มีกำหนดไว้ในสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
จำเป็นที่กระทรวงฯ
จะเสนอเรื่องนี้ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบและดำเนินการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเพื่อให้บริษัทฯ
สามารถเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมมาให้บริการได้ นอกจากนี้ กระทรวงฯ
และคณะกรรมการประสานงานฯ เห็นว่ายังมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาด้วยว่าการที่บริษัทฯ
ไม่สามารถจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นใช้งานได้ทันและต่อเนื่องกับการสิ้นสุดอายุของดาวเทียมไทยคม
1A และดาวเทียมไทยคม 2
จะเป็นการผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศหรือไม่
ควรจะหารือปัญหาดังกล่าวไปยังสำนักงานอัยการสูงสุดเพื่อให้ได้ข้อยุติต่อไป ซึ่งในประเด็นนี้ บริษัทฯ
มีความเห็นว่า บริษัทฯ ได้ปฎิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศครบถ้วนแล้ว
เนื่องจากตามเอกสารแนบท้ายสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศหมายเลข 3
แผนการดำเนินงานกำหนดให้บริษัทฯ ต้องจัดให้มีดาวเทียมหลักและดาวเทียมสำรองสองชุด
ซึ่งบริษัทฯก็ได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยไปแล้ว สำหรับดาวเทียมดวงใหม่ นี้ บริษัทฯ เห็นว่าบริษัทฯ
ไม่มีพันธกรณีตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศที่จะต้องจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่
แต่เห็นว่าดาวเทียมดวงใหม่นี้จะสร้างความเติบโตและเข้มแข็งให้กับโครงการดาวเทียมไทยคมซึ่งเป็นโครงการแห่งชาติ
และจะเป็นประโยชน์กับประเทศชาติด้วย

การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องมาจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553

คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์
2553 มีส่วนที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ อยู่บางประการ
แต่ในทุกประการนั้นคำพิพากษาก็จำกัดผลอยู่แต่เฉพาะในประเด็นที่ว่าทรัพย์สินบางส่วนของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนั้นเป็นทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่สมควร
สืบเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เท่านั้น
โดยคำพิพากษาของศาลฎีกามิได้มีการวินิจฉัยถึงผลหรือความสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ของของสิ่งต่าง ๆ
ที่ได้เกิดขึ้นหรือได้ดำเนินการไปแล้วนั้น และมิได้มีคำสั่งให้บริษัทฯ หรือ

หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต้องไปดำเนินการใด ๆ

ดังนั้น บริษัทฯ จึงยังไม่มีเหตุที่จะต้องดำเนินการใดๆ
เนื่องจากผลของคำพิพากษาดังกล่าวผูกพันเฉพาะคู่ความในคดีเท่านั้นไม่ได้ผูกพันบริษัทฯ แต่บริษัทฯ
เชื่อว่าสิ่งที่บริษัทฯ
ได้ดำเนินการไปทั้งหมดก็เป็นไปตามหลักปฏิบัติภายใต้กฎหมายหรือสัญญาที่มีอยู่ด้วยความสุจริต
ส่วนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการในเรื่องนี้ต่อไปอย่างไรหรือไม่นั้น
ขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปใดๆ มายังบริษัทฯ แต่ทีมงานกฎหมายของบริษัทฯ
ได้ศึกษาเรื่องนี้แล้วและเห็นว่าการดำเนินการใดๆ
ต่อไปของผู้ที่เกี่ยวข้องในส่วนที่อาจจะมีผลกระทบต่อบริษัทฯ
นั้นจะต้องเป็นไปตามกระบวนการทางสัญญา กฎหมาย และหลักความยุติธรรม มีขั้น
มีตอนไม่สามารถดำเนินการใดๆ ไปโดยรวบรัดหรือกระทำโดยพลการแต่เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งบริษัทฯ
มีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายและสัญญาที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและความสุจริตในส่วนของตน
อันจะเป็นผลให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้สุจริตทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2.1.2.8 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสถานะของบริษัทฯ
เป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคน ต่างด้าว

ตามที่ พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
ซึ่งเป็นกฎหมายที่กำหนดคุณสมบัติของบริษัทไทยและสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวในบริษัทไทย
และมีการนำคำนิยามของ “คนต่างด้าว” ในพรบ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ไปใช้ใน
พรบ.การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2544 ด้วย
ในส่วนคุณสมบัติของผู้ที่ยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 2 และ แบบที่ 3 รวมทั้งใน
พรบ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการห้ามคนไทยถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในการประกอบกิจการที่ต้องได้รับอนุญาตตามที่กำหนดไว้

ในปี 2549 กระทรวงพาณิชย์ได้ทำการตรวจสอบการถือหุ้นแทนคนต่างด้าวของบริษัทต่างๆ
ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ใน บจ. กุหลาบแก้ว
ซึ่งเป็นบริษัทสัญชาติไทยที่ถือหุ้นในบริษัทซีดาร์ โฮลดิ้ง จำกัด (Cedar) (Cedar
เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่รายหนึ่งของ บมจ. ชิน คอร์ปอเรชั่น)
ในประเด็นว่าผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยรายใหญ่ของ บจ. กุหลาบแก้วถือหุ้นแทนคนต่างด้าว
ซึ่งกระทรวงพาณิชย์ได้สรุปผลและส่งไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อทำการพิจารณาต่อไป
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการดำเนินการของพนักงานเจ้าหน้าที่

ดังนั้น หาก บจ. กุหลาบแก้ว ถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดตัดสินว่าเป็นคนต่างด้าวแล้ว Cedar
อาจกลายเป็นคนต่างด้าวไปด้วย และอาจส่งผลให้ บมจ. ชิน คอร์ปอเรชั่น
เป็นคนต่างด้าวตามกฎหมาย ซึ่งในกรณีดังกล่าวผู้ถือหุ้นต่างด้าวอื่นของบริษัทฯ
จะถือหุ้นรวมกันทั้งหมดได้ไม่เกิน ร้อยละ 8.85 บริษัทฯ
จึงจะคงสถานะการเป็นบริษัทไทยและไม่มีผลกระทบต่อสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีผู้ถือหุ้นต่างด้าวอยู่ร้อยละ 5.91
ดังนั้นถึงแม้ว่าศาลจะพิพากษาถึงที่สุดว่า บจ.กุหลาบแก้วเป็นคนต่างด้าวซึ่งจะส่งผลให้
บมจ.ชินคอร์ปอเรชั่น
เป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวก็จะไม่ทำให้สถานะความเป็นคนไทยของบริษัทฯ
ต้องเปลี่ยนแปลงไปแต่อย่างใด

2.1.2.9 ความเสี่ยงจากคดีความที่บริษัทฯ
มิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการธุรกิจดาวเทียม

เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2549 นายศาสตรา โตอ่อน
ได้ยื่นฟ้องกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และ
กระทรวงคมนาคมเป็นจำเลยต่อศาลปกครองกลาง
โดยขอให้ศาลมีคำสั่งให้จำเลยยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ บมจ. แอดวานซ์ อินโฟร์
เซอร์วิส (“AIS”) และ บริษัทฯ และกำหนดมาตรการชั่วคราว มิให้ผู้ถือหุ้นรายใหม่ของ บมจ.ชิน
คอร์ปอเรชั่น ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัทฯ ดำเนินการใดๆ หรือรับผลประโยชน์ใดๆ
จากกิจการตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการดังกล่าว

ในคำฟ้อง นายศาสตรา ได้กล่าวหาว่า
จำเลยละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยการไม่ใช้อำนาจหน้าที่ในการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการภายหลังจากมีการโอนหุ้นของบมจ.ชินคอร์ป
ให้กับผู้ถือหุ้นรายใหม่
โดยการโอนหุ้นดังกล่าวทำให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการถือหุ้นของบริษัทฯ อย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งส่งผลให้กลุ่ม ผู้ถือหุ้นรายใหม่มีอำนาจควบคุมบริษัทฯ
ซึ่งประกอบธุรกิจที่เป็นทรัพยากรของประเทศเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ศาลปกครองกลางได้ตัดสินว่านายศาสตราไม่มีสิทธิที่จะยื่นฟ้อง
เพราะมิได้เป็นคู่สัญญาในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการธุรกิจดาวเทียม
นายศาสตราได้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด และในวันที่ 12 กันยายน 2549
ศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยว่านายศาสตราถือเป็นผู้มีส่วนได้เสียจึงมีอำนาจฟ้อง
โดยศาลให้เหตุผลว่าหากธุรกิจของบริษัทฯ
อยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าวจะก่อให้เกิดความเสียหายหรือส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ
ซึ่งจะมีผลกระทบต่อนายศาสตราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้น
ศาลปกครองสูงสุดจึงมีคำสั่งให้ศาลปกครองกลางดำเนินการรับฟ้องและดำเนินการต่อไปตามรูปคดี
ขณะนี้ คดีอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลปกครองกลาง
และในส่วนคำร้องขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวนั้น ในวันที่
17 พฤศจิกายน 2549
ศาลปกครองกลางมีคำสั่งไม่รับคำขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวของนาย
ศาตราที่ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามทำการสั่งห้ามมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มาดำเนินการใดๆ
เกี่ยวข้องกับกิจการโทรคมนาคมตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการทั้งสามฉบับ
เนื่องจากศาลเห็นว่ามูลเหตุแห่งการฟ้องคดียังไม่เพียงพอที่จะดำเนินการตามคำขอของผู้ฟ้องคดีและคดีนี้เป็นข้อพิพาทที่เกี่ยวกับหน้าที่การตรวจสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของผู้ถูกฟ้องคดีซึ่งมีข้อกำหนดให้ปฏิบัติและความรับผิดตามสัญญาดังกล่าวอยู่
ซึ่งคำสั่งของศาลปกครองกลางนี้เป็นที่สุด
ส่วนกรณีตามฟ้องที่กล่าวข้างต้นอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

ทั้งนี้ บริษัทฯ จะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ตราบที่ยังไม่มีคำตัดสินว่าผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
อยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว อีกทั้งการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของบริษัทฯ
จะต้องพิจารณาเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศด้วยว่าสามารถทำได้หรือไม่

เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2550 นายสุพงษ์ ลิ้มธนากุล ได้ยื่นฟ้อง กทช. และ กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ต่อศาลปกครองกลาง
โดยอ้างเหตุเรื่องเจ้าหน้าที่รัฐและหน่วยงานทางปกครองละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการตรวจสอบบริษัทฯ
ว่าประกอบกิจการโทรคมนาคมโดยฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่ หลังจากที่มีการโอนขายหุ้นของ บมจ.ชิน
คอร์ปอเรชั่นให้แก่ผู้ถือหุ้นรายใหม่

ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งลงวันที่ 28 เมษายน 2552 เรียกให้บริษัทฯ
เข้ามาเป็นผู้ถูกฟ้องคดีร่วมโดยกำหนดให้บริษัทฯ เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4
และบริษัทฯได้ยื่นคำให้การแก้คำฟ้องรวมทั้งพยานหลักฐาน ต่อศาลปกครองกลางไป

แล้วเมื่อเดือน กรกฎาคม 2552

2.1.2.10 ความเสี่ยงด้านการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อให้บริการอย่างเพียงพอและต่อเนื่อง

ดาวเทียมมีอายุการใช้งานจำกัดอยู่ประมาณ 12-16 ปี
และใช้เวลาในการสร้างและจัดส่งดาวเทียมสู่วงโคจรประมาณ 2-3 ปี ทั้งนี้ ดาวเทียม ไทยคม 2
จะมีอายุการใช้งานสิ้นสุดลงในปี 2553 ดังนั้น หากบริษัทฯ
ไม่สามารถจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลงได้ในปริมาณที่เพียงพอและต่อเนื่อง
บริษัทฯ อาจมีความเสี่ยงที่ลูกค้าต่างประเทศบางรายจะโอนย้ายไปอยู่ดาวเทียมดวงอื่น

ปัจจุบันบริษัทฯ
อยู่ระหว่างการเจรจาและศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลง

2.1.2.11
ความเสี่ยงจากการที่บริษัทฯอาจถูกเรียกเก็บภาษีเงินได้ย้อนหลังจากค่าสินไหมทดแทนดาวเทียมไทยคม
3

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายในปี 2546 ซึ่งบริษัทฯ
ได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ โดยบริษัทฯ และกระทรวงเทคโนโลยีฯ
เป็นผู้รับผลประโยชน์จากค่าสินไหมทดแทนร่วมกันในปี 2547 กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้มอบค่าสินไหมทดแทนให้บริษัทฯ เพื่อนำไปใช้ในการสร้างดาวเทียมไทยคม 5 ทดแทน บริษัทฯ
ได้รับรู้เงินค่าสินไหมทดแทนเป็นรายได้และนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี
2548
และบริษัทฯได้ทำหนังสือขอหารือเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวไปยังกรมสรรพากรว่าเงินค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว
จะต้องนำมารวมเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่
ซึ่งกรมสรรพากรได้ตอบข้อหารือมาในปี 2549
ว่าค่าสินไหมทดแทนดังกล่าวไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล
บริษัทฯจึงยื่นเรื่องขอคืนภาษีที่ได้จ่ายไปแล้วและได้รับคืนจากกรมสรรพากรในปีเดียวกัน

มีการรายงานข่าวว่า คณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)
มีมติให้กรมสรรพากรเรียกเก็บภาษีจากบริษัทฯ จำนวนประมาณ 306 ล้านบาท โดย คตส.
มีความเห็นว่า ค่าสินไหมทดแทนนั้นถือว่าเป็นรายได้ของบริษัทฯ
จึงต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล แต่ขณะนี้ บริษัทฯ
ยังไม่ได้รับหนังสือจากกรมสรรพากรในเรื่องนี้

2.1.2.12 ความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตเพียงน้อยราย

การประกอบธุรกิจดาวเทียมมีรายจ่ายลงทุนที่สำคัญ คือ ต้นทุนในการจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียม
ซึ่งที่ผ่านมามีผู้ให้บริการจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมที่มีประสบการณ์และมีความน่าเชื่อถืออยู่เพียงน้อยราย
และส่วนประกอบสำคัญในการผลิต IPSTAR User Terminal บางส่วนเป็นทรัพย์สินทางปัญญา
(Intellectual Property) ของผู้ผลิต ทำให้บริษัทฯ
มีความจำเป็นที่ต้องพึ่งพาผู้ผลิตบางรายในการผลิตชิ้นส่วนสำคัญดังกล่าว

ด้วยข้อจำกัดดังกล่าว บริษัทฯ ได้หาทางเลือกเตรียมพร้อมไว้เพื่อลดความเสี่ยงทางธุรกิจ
ด้วยการแสวงหาผู้ผลิตรายอื่นที่มีคุณภาพและราคาที่เหมาะสม นอกจากนั้น
ในปัจจุบันมีผู้ให้บริการจัดสร้างและจัดส่งรายใหม่เพิ่มขึ้น
ซึ่งจะทำให้ความเสี่ยงจากการพึ่งพาผู้ผลิตน้อยรายลดลงได้

2.1.3 ความเสี่ยงอันเกี่ยวข้องกับการเงิน

2.1.3.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

เนื่องจากลักษณะธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียมเกี่ยวข้องโดยตรงกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศทำให้ไม่สามารถหลีกเลี่ยงภาระค่าใช้จ่ายสำหรับการลงทุนในสกุลเงินตราต่างประเทศได้
และในปี 2552 บริษัทฯ มีสัดส่วนรายได้ที่อิงกับเงินสกุลต่างประเทศ อยู่ในอัตราประมาณร้อยละ 86
ของรายได้จากการขายและบริการ ซึ่งบริษัทฯ
มีการบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน
โดยมีการพิจารณาให้สัดส่วนของเงินกู้ยืมต่อรายได้ในสกุลเงินสหรัฐฯ
และสกุลเงินบาทมีความสอดคล้องกัน (natural hedge)
และมีการใช้ตราสารอนุพันธ์ทางการเงินซึ่งเป็นที่ยอมรับทั่วไปในตลาดเงินและเห็นว่ามีความเหมาะสมสำหรับการป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ได้แก่ สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า สัญญาสิทธิเลือกซื้อขายเงินตราต่างประเทศ
เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ยที่อาจมีขึ้น
ทั้งนี้ เป็นการบริหารความเสี่ยงโดยพิจารณาในภาพรวมของบริษัทฯ
ซึ่งมีธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียมและธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในต่างประเทศ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 กลุ่ม บริษัทฯ
มีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่สำคัญภายหลังจากการป้องกันความเสี่ยงตามงบการเงินรวม
จำนวน 2,240.84 และ 3,278.92 ล้านบาท ตามลำดับ และ ในปี 2552 บริษัทฯ
มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 465.1 ล้านบาท โดยกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นในปี
2552 ส่วนใหญ่เป็นกำไรที่เกิดขึ้นจริง(Realized gain on exchange) จากการที่บริษัทฯ
นำเงินจากการจำหน่ายหุ้นกู้มาชำระเงินกู้ยืมสกุลเงินตราต่างประเทศจำนวนประมาณ 224
ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

2.1.3.2
ความเสี่ยงจากผลกระทบทางอ้อมจากสถานการณ์ทางการเงินของโลกและความไม่แน่นอนของการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ
(Economic Recession)

จากวิกฤติการเงินของโลกซึ่งลุกลามมาจากหนี้ด้อยคุณภาพที่เรียกว่า “ซับไพร์ม”
ซึ่งเกิดขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปลายปี 2550
และส่งผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจในหลายๆ ส่วนของโลกอย่างต่อเนื่อง
จนรัฐบาลของประเทศต่างๆ ต้องเข้าร่วมมือกันใช้มาตราการต่างๆ
ในการกอบกู้วิกฤตจนสามารถชะลอการตกต่ำของภาวะเศรษฐกิจและผลกระทบทางสังคมได้ในระดับหนึ่งจนมีการคาดการณ์กันว่าในปี
2553 เศรษฐกิจของโลกรวมทั้งของประเทศไทยจะเริ่มฟื้นตัวขึ้นจากจุดต่ำสุดในปี 2552
อย่างไรก็ดีสถานการณ์ดังกล่าวก็ยังไม่เป็นที่น่าไว้วางใจอันจะเห็นได้จากเหตุการณ์ล่าสุดในช่วงปลายปี
2552
ที่มีการประกาศพักชำระหนี้ของนครรัฐดูไบอันแสดงให้เห็นถึงความเปราะบางของสภาพเศรษฐกิจของโลกอันอาจส่งผลกระทบมาถึงการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในปี
2553 ได้ แม้เศรษฐกิจไทยในปี 2553 มีแนวโน้มที่จะขยายตัวขึ้น
แต่ก็อาจมีความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจไทยอาจจะเติบโตต่ำกว่าที่คาดการณ์
เนื่องจากเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา
และประเทศในยุโรปที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกยังอยู่ในสภาวะที่เพิ่งเริ่มฟื้นตัว
นอกจากจะได้รับผลกระทบข้างต้นแล้วยังมีประเด็นของเสถียรภาพทางการเมือง
ที่ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ
ทำให้การใช้จ่ายภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจยังคงเป็นไปอย่างระมัดระวัง
และสถาบันการเงินยังคงมีความเข้มงวดในการให้สินเชื่อต่อลูกค้าธุรกิจและลูกค้าบุคคล
ซึ่งอาจส่งผลให้การบริโภคและการลงทุนในประเทศของภาคเอกชนขยายตัวอย่างจำกัด
และอาจมีผลกระทบต่อการใช้จ่ายของผู้บริโภค ซึ่งปัจจัยเหล่านี้อาจกระทบต่อรายได้ของบริษัทในกลุ่ม

จากทั้งปัจจัยภายนอกและภายในดังกล่าวข้างต้นอาจส่งผลให้
อัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยมีความผันผวน
นอกจากนี้ยังอาจมีการเคลื่อนย้ายเงินทุนของนักลงทุนต่างชาติและกองทุนที่ขายหุ้นทั่วโลก
รวมถึงนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทยอาจมีการปิดความเสี่ยงสภาพคล่อง (Liquidate)
ด้วยการดึงเงินกลับประเทศเพื่อนำเงินไปลงทุนหรือหาแหล่งในการลงทุนหรือฝากเงินในที่มีความปลอดภัยกว่า
ซึ่งอาจทำให้เศรษฐกิจในประเทศไทยเข้าสู่สภาวะเงินตึงตัว
และอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องภายในประเทศ และ
กระทบการจัดหาแหล่งเงินทุนและต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ และ บริษัทในกลุ่ม
หากมีการขยายการลงทุนและต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มในอนาคต

อย่างไรก็ดีทางกลุ่มบริษัทฯ
ได้ดำเนินการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างรัดกุมโดยจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่หลากหลาย
และการดำรงเงินสดสำรองส่วนเกินให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจและลงทุน
รวมทั้งยังได้มีการป้องกัน

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและอัตราแลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

2.1.3.3 ความเสี่ยงจากการเก็บหนี้จากลูกค้าล่าช้า

เนื่องจากตลาดหลักของการให้บริการดาวเทียมของบริษัทฯ อยู่ในแถบอินโดจีนและเอเชียใต้
ซึ่งบางประเทศในภูมิภาคนี้ เช่น อินเดีย พม่า เวียดนาม
ดำเนินนโยบายในการควบคุมเงินตราต่างประเทศทำให้ผู้ที่ต้องการโอนเงินสกุลต่างประเทศออกภายนอกประเทศต้องขออนุญาตหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน
การดำเนินนโยบายดังกล่าวอาจเป็นสาเหตุให้ลูกค้าของบริษัทฯ
ที่อยู่ในประเทศดังกล่าวไม่สามารถชำระค่าบริการให้แก่บริษัทฯ ได้ตรงเวลา
การล่าช้าของการชำระเงินจากลูกค้าอาจส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดของบริษัทฯ
หรือความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

2.1.3.4 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

ในเดือนพฤศจิกายน 2552 บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) ได้ทำการเสนอขายหุ้นกู้จำนวนรวม
7,000 ล้านบาท และนำเงินไปชำระคืนเงินกู้โครงการดาวเทียมไอพีสตาร์ และ ดาวเทียมไทยคม
5 ส่งผลให้เงินกู้ยืมของ บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
มีอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม จากการที่บริษัทย่อยของบริษัทฯ
มีเงินกู้ยืมที่มีอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัว ทำให้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ
ยังคงมีสัดส่วนของเงินกู้ยืมที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัวในงบการเงินรวมคิดเป็นร้อยละ 20
ของเงินกู้ยืมทั้งหมด การเพิ่มขึ้นของอัตราดอกเบี้ยอาจมีผลกระทบทำให้บริษัทฯ
มีต้นทุนทางการเงินสูงขึ้นและอาจส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดของบริษัทฯ
ซึ่งหากภาวะการเริ่มฟื้นตัวของเศรษฐกิจในปี 2552 มีความต่อเนื่องและชัดเจน
ย่อมเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเริ่มผ่อนคลายการควบคุมอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับต่ำ
ประกอบกับการที่รัฐบาลในหลายประเทศได้ระดมเงินเพื่อใช้จ่ายตามนโยบายงบประมาณขาดดุล
อาจมีผลทำให้อัตราดอกเบี้ยปรับตัวสูงขึ้นในอนาคต อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ได้มีการติดตามภาวะการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยอย่างใกล้ชิด
เพื่อที่จะเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัวให้เป็นอัตราคงที่ในเวลาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

2.1.3.5 ความเสี่ยงที่บริษัทฯ
อาจทำผิดข้อกำหนดในสัญญาเงินกู้และข้อกำหนดว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของผู้ออกหุ้นกู้และผู้ถือหุ้นกู้

เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2552 บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) ได้ออกจำหน่ายหุ้นกู้จำนวน 7,000
ล้านบาท และ นำเงินที่ได้จากการจำหน่ายหุ้นหุ้นกู้ไปชำระคืนเงินกู้โครงการดาวเทียมไอพีสตาร์
และ ดาวเทียมไทยคม 5 จำนวนประมาณ 224 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
ทำให้ภาระผูกพันตามข้อตกลงในสัญญาเงินกู้เพื่อโครงการดังกล่าวสิ้นสุดลง อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ยังคงมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของผู้ออกหุ้นกู้และผู้ถือหุ้นกู้
นอกจากนั้นบริษัทย่อยของบริษัทฯ ได้ทำสัญญากู้เงินจากสถาบันการเงิน
และมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดตามสัญญาเงินกู้เช่นกัน

ซึ่งหากบริษัทฯ
และบริษัทย่อยไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของผู้ออกหุ้นกู้และผู้ถือหุ้นกู้
/ข้อกำหนดตามสัญญาได้ จะถือว่าบริษัทฯ ผิดสัญญากู้ยืมเงิน เจ้าหนี้มีสิทธิระงับการให้กู้ยืมเงิน เเละ
ถือว่าเงินกู้ทั้งหมดถึงกำหนดชำระทันที
ซึ่งหากเกิดกรณีผิดเงื่อนไขดังกล่าวจะมีผลต่อสภาพคล่องและฐานะการดำเนินงานของบริษัทฯ

2.1.4 ความเสี่ยงด้านการบริหารและการจัดการ

2.1.4.1 ความเสี่ยงจากการสูญเสียผู้บริหาร

เนื่องจากการดำเนินธุรกิจด้านเทคโนโลยีดาวเทียมสื่อสารมีความต้องการบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถทางด้านเทคโนโลยีดังกล่าวอย่างลึกซึ้ง
ซึ่งความสามารถทางเทคโนโลยีดังกล่าวเป็นปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จส่วนหนึ่งของบริษัทฯ
และปัจจุบันบุคลากรที่มีความรู้และความสามารถทางเทคโนโลยีสื่อสาร
โดยเฉพาะทางด้านสื่อสารดาวเทียมในประเทศมีค่อนข้างจำกัด นอกจากนี้ บริษัทฯ
มีธุรกิจที่ครอบคลุมในหลายประเทศ ซึ่งต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้และความชำนาญในแต่ละพื้นที่
ดังนั้น การสูญเสียผู้บริหารระดับสูง เช่น ผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงานวิศวกรรมดาวเทียม
หรือขาดบุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญของแต่ละพื้นที่ อาจส่งผลเสียต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ
ได้ ด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ
จึงส่งผู้บริหารในทุกระดับไปอบรมและศึกษาดูแลงานด้านต่างประเทศอย่างสม่ำเสมอ
รวมถึงการให้ผลประโยชน์ตอบแทนที่เหมาะสม

2.1.4.2 ความเสี่ยงจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ

ด้วยธุรกิจของบริษัทฯ ในปัจจุบันจำเป็นที่จะต้องนำระบบคอมพิวเตอร์
เชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเตอร์เน็ต
ในการทำธุรกรรมเพื่อให้ทันต่อเหตุการณ์และสามารถที่จะแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในการนี้ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงหากระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลสารสนเทศได้รับภัยคุกคาม
ซึ่งอาจจะก่อความเสียหายต่อธุรกิจของบริษัทฯได้ ด้วยเหตุนี้ บริษัทฯ
จึงกำหนดนโยบายและบัญญัติข้อบังคับในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ
เพื่อที่จะลดความเสี่ยงจากภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้
และมีนโยบายอย่างชัดเจนที่จะให้ความรู้อย่างต่อเนื่องแก่พนักงานในการใช้ระบบคอมพิวเตอร์
และสารสนเทศอย่างปลอดภัยและได้ผลสูงสุด
 โดยตระหนักถึงความเสี่ยงที่มากับระบบที่อาจก่อให้เกิดความเสียหาย
โดยให้มีการบังคับควบคุมอย่างรัดกุมและปฏิบัติตามตัวบทกฎหมายที่ใช้บังคับ
โดยคำนึงถึงสิทธิความเป็นส่วนตัวอันชอบธรรมของผู้ใช้ บนพื้นฐานความถูกต้องแม่นยำของข้อมูล
 และสามารถให้บริการระบบคอมพิวเตอร์สารสนเทศเพื่อใช้ในการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ บริษัทยังได้ลงทุนอุปกรณ์ และอุปกรณ์เครือข่ายคอมพิวเตอร์
เพื่อให้มีระบบสำรองสำหรับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศของบริษัท

2.2 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์

2.2.1 ความเสี่ยงในด้านเทคโนโลยีและการปฏิบัติงาน

2.2.1.1 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

ธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมมีการพัฒนาทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว
เพื่อสร้างการเติบโตทางธุรกิจและสร้างศักยภาพในการแข่งขัน
ธุรกิจที่ไม่สามารถปรับตัวให้ทันกับเทคโนโลยีใหม่ด้วยต้นทุนที่สามารถแข่งขันได้จะสูญเสียลูกค้าให้กับคู่แข่ง
บริษัทฯ
ได้ตระหนักถึงความสำคัญและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่มีต่อธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมและได้มีการศึกษา
พัฒนาทางเทคโนโลยีใหม่ ๆ
เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันและเพื่อให้ทัดเทียมกับเทคโนโลยีการสื่อสารในตลาดโลก
อย่างไรก็ตาม การที่วิทยาการและการพัฒนาทางเทคโนโลยีในโลกยุคปัจจุบัน
เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว อาจทำให้บริษัทฯ สูญเสียความสามารถในการแข่งขัน
หรืออาจทำให้บริษัทฯ ต้องใช้ต้นทุนสูงในการปรับเปลี่ยนและพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบกับผลการดำเนินงานของบริษัทในอนาคต

2.2.1.2 ความเสี่ยงจากการจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่

ในการให้บริการสื่อสารโทรศัพท์เคลื่อนที่ บริษัทฯ
จะต้องได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่ที่ใช้ในการสื่อสาร จากหน่วยงานของรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งคลื่นความถี่แต่ละคลื่นจะสามารถรองรับจำนวนผู้ใช้บริการได้จำกัด ดังนั้น
การได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่จึงส่งผลต่อการขยายฐานลูกค้าและความสามารถในการแข่งขัน
ซึ่งหากในอนาคตมีการพัฒนาการให้บริการในคลื่นความถี่ใหม่ และบริษัทฯ
ไม่ได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่นั้น อาจจะส่งผลกระทบกับการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ ในอนาคตได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯมีความเชื่อมั่นว่าจากประสบการณ์ และศักยภาพในการดำเนินงานของบริษัทฯ
จะช่วยให้บริษัทฯได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่หากมีการจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่ในอนาคต

2.2.1.3 ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน

บริษัทฯ
ประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ทั้งบริการโทรศัพท์พื้นฐานและบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
รวมถึงบริการโทรศัพท์ต่างประเทศ และบริการเสริมอื่นๆ
ซึ่งเป็นการให้บริการผ่านเครือข่ายโทรคมนาคมขนาดใหญ่ และครอบคลุมพื้นที่บริเวณกว้าง
จึงมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดปัญหาจากการทำงานของอุปกรณ์ การทำงานของระบบสื่อสาร
หรือระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของระบบเครือข่าย เช่น
การมีปัญหาในการรับส่งสัญญาณ การส่งข้อมูลต่าง ๆ
ซึ่งจะมีผลกระทบต่อคุณภาพของการให้บริการและความเป็นที่นิยมในกลุ่มลูกค้าของบริษัทฯ ได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ ได้จัดให้มีระบบการตรวจสอบและติดตามการทำงานของระบบเครือข่าย
ระบบคอมพิเตอร์ และอุปกรณ์ต่าง ๆ และบริษัทฯ ได้มีระบบการบริหารความเสี่ยง
ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ ติดตาม
และประเมินผลการลดความเสี่ยงภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและผู้บริหารของบริษัทฯ
ซึ่งบริษัทฯ เชื่อมั่นว่าจะทำให้โอกาสที่จะเกิดปัญหาจากการทำงานของระบบเครือข่ายลดลง

2.2.2 ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

2.2.2.1 ความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจในต่างประเทศ

การประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในต่างประเทศ บริษัทฯ
ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงในด้านเสถียรภาพทางการเมือง
เนื่องจากการประกอบธุรกิจในประเทศที่กำลังพัฒนานั้นจะมีความเสี่ยงในด้านความมั่นคงทางการเมืองมากกว่าการประกอบธุรกิจในประเทศพัฒนาแล้ว
ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ความไม่มั่นคงทางการเมืองขึ้นอาจส่งผลกระทบกับรายได้และการประกอบธุรกิจของบริษัทฯในประเทศนั้น
ๆ อย่างไรก็ตาม
ที่ผ่านมาบริษัทฯยังไม่เคยได้รับผลกระทบดังกล่าวเนื่องจากประเทศกัมพูชาและลาวยังคงมีเสถียรภาพทางการเมือง
ซึ่งส่งเสริมให้การดำเนินธุรกิจของบริษัทเป็นไปด้วยดี

2.2.2.2 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดของรัฐบาล

การประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดของประเทศที่บริษัทฯเข้าไปประกอบธุรกิจ
การเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย ข้อกำหนด และการเปลี่ยนแปลงนโยบายของรัฐบาล
อาจส่งผลกระทบในทางลบกับรายได้และการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
รวมถึงการเติบโตทางธุรกิจในอนาคต เช่น
การเปลี่ยนแปลงกฏเกณฑ์ในการออกใบอนุญาตประกอบกิจการ การจัดสรรคลื่นความถี่ เป็นต้น
ซึ่งบริษัท
ไม่สามารถคาดเดาเหตุการณ์ได้ล่วงหน้าว่าการเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจะส่งผลกระทบกับบริษัทฯ
ในด้านบวกหรือลบ และจะมีผลต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ มากน้อยเพียงใด อย่างไรก็ตาม
บริษัทฯ เชื่อมั่นว่าการเปลี่ยนแปลงข้อกฎหมายหรือกฏเกณฑ์ต่าง ๆ
ย่อมเป็นไปตามหลักเหตุผลในการประกอบธุรกิจ ประกอบกับในการดำเนินธุรกิจ การขยายธุรกิจ
และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ บริษัทฯ
ได้ตระหนักและใช้ความรอบคอบระมัดระวังอย่างเต็มที่ในการปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายของแต่ละประเทศ
เพื่อเป็นการรักษาความสัมพันธ์และเพื่อให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปได้ด้วยดี

2.2.2.3 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การตลาดและการแข่งขัน

บริษัทฯ ประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
ซึ่งปัจจุบันผู้ใช้โทรศัพท์ในประเทศยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด
ทำให้ธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์มีโอกาสที่จะสร้างฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นจากลูกค้ารายใหม่ ๆ
ประกอบกับประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
มีแนวโน้มที่เศรษฐกิจจะขยายตัวอย่างต่อเนื่องในอนาคตซึ่งเป็นผลดีจากการเข้ามาลงทุนของต่างชาติ
ธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมจึงมีโอกาสที่จะได้รับผลบวกจากการเติบโตของเศรษฐกิจของประเทศไปด้วย
ส่งผลให้การแข่งขันในธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
โดยเฉพาะตลาดโทรศัพท์แบบเคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะแนวโน้มที่จะแข่งขันกันรุนแรงมากขึ้น
ซึ่งปัจจุบันมีผู้ให้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว จำนวน 9 ราย และ
4 ราย ตามลำดับ

ธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
ในประเทศกัมพูชาในปีที่ผ่านมามีการแข่งขันทางด้านราคาค่อนข้างสูงเพื่อช่วงชิงส่วนแบ่งทางการตลาดจากคู่แข่ง
ในขณะที่ สปป.ลาวมีการพัฒนาเทคโนโลยีสื่อสารอย่างรวดเร็ว
โดยมีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมีคุณภาพมาให้บริการกับลูกค้า ดังนั้น
ผู้ประกอบการที่ไม่สามารถตอบสนองต่อการแข่งขันได้อย่างรวดเร็ว
อาจได้รับผลกระทบทางลบกับการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ ได้ตระหนักถึงภาวะการแข่งขันที่อาจรุนแรงมากขึ้น
และได้มุ่งพัฒนาขยายเครือข่ายและพื้นที่การให้บริการ รวมทั้งคุณภาพของการให้บริการลูกค้า
ตลอดจนกลยุทธ์ทางการตลาดใหม่ ๆ
อย่างต่อเนื่องเพื่อเตรียมพร้อมกับสถานการณ์การแข่งขันในอนาคต

2.2.2.4
ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการต่อสัญญาเป็นผู้ให้บริการโทรคมนาคมในประเทศกัมพูชาและลาว

การประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะครบกำหนดสัญญาในปี พ.ศ.2571 และ พ.ศ.2564 ตามลำดับ หากบริษัทฯ
ไม่สามารถเจรจาขอต่อสัญญากับหน่วยงานของรัฐบาลได้เมื่อครบสัญญาบริษัทฯ
จะต้องโอนทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่รัฐบาลกัมพูชา และโอนหุ้นส่วนของบริษัทฯ
ในกิจการร่วมค้าให้แก่รัฐบาลของลาวโดยไม่คิดค่าตอบแทนใดๆ ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น
บริษัทฯจะสูญเสียรายได้จากการให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ไปและย่อมมีผลกระทบกับผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีความเชื่อมั่นว่าด้วยศักยภาพ ความพร้อม
และประสบการณ์ในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมจะส่งเสริมให้บริษัทฯ
สามารถต่อสัญญาดำเนินการเป็นผู้ให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาวต่อไปได้