12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

(ก ) รายงานของผู้สอบบัญชีและสรุปการแสดงความเห็นของผู้สอบบัญชี

รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต จากบริษัท สำนักงาน เอสจีวี ณ ถลาง จำกัด ในระยะเวลา 3
ปีที่ผ่านมา ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้แสดงความเห็นโดยให้การรับรองแบบไม่มีเงื่อนไขต่องบดุลรวม,
งบกำไรขาดทุนรวม, งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม
และงบกระแสเงินสดรวมของบริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อยว่างบการเงินข้างต้นแสดงฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

(ข) ตารางสรุปงบการเงิน

-   ตารางสรุปงบดุลรวม

-   ตารางสรุปงบกำไรขาดทุนรวม

-   ตารางสรุปงบกระแสเงินสดรวม

-   ตารางสรุปอัตราส่วนทางการเงิน

[][]

[][][]

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

รายได้

บริษัทและบริษัทย่อยมีรายได้โดยรวมในปี 2544 เป็นจำนวนเงิน 16,431 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,883
ล้านบาทหรือร้อยละ 13 เปรียบเทียบกับปี 2543 ซึ่งประกอบด้วย

  -------------------- -------- ------- -------- -------- --------- --------
                       ปี 2544           ปี 2543            เพิ่มขึ้น     
                                                          (ลดลง)    

                       ล้านบาท   %       ล้านบาท   %        ล้านบาท    %

  รายได้จากการขาย       15,928   97      14,256   98       1,672     12

  รายได้อื่น              503      3       292      2        211       72

  รวม                  16,431   100     14,548   100      1,883     13
  -------------------- -------- ------- -------- -------- --------- --------

รายได้จากการขาย

รายได้จากการขายในปี 2544 เป็นจำนวนเงิน 15,928 ล้านบาทหรือร้อยละ 97 ของรายได้รวม
ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปีก่อนเป็นจำนวน 1,672 ล้านบาทหรือร้อยละ 12

รายได้อื่น

บริษัทฯมีรายได้อื่นในปี 2544 เป็นจำนวน 503 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนโดยรวมเป็นจำนวน 211
ล้านบาท
โดยมีการเปลี่ยนแปลงหลักเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของส่วนได้เสียในกำไรสุทธิของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

  --------------- -------------------- -------- ----- -------- ----- -------- -----
  โครงสร้างรายได้ –                      ปี 2544         ปี 2543         เพิ่มขึ้น    
  ขายสุทธิ                                                             (ลดลง)   

  สายผลิตภัณฑ์       ดำเนินการโดย          ล้านบาท   %     ล้านบาท   %     ล้านบาท   %

  ปูนซีเมนต์         บมจ. ปูนซีเมนต์นครหลวง  12,440   78    10,879   76    1,561    14

  คอนกรีต          บจก. นครหลวงคอนกรีต   1,051    7     898      6     153      17

  อื่น ๆ            บริษัทย่อยอื่น            2,437    15    2,479    18    (42)     (2)

  รวมขายสุทธิ                            15,928   100   14,256   100   14,709   12
  --------------- -------------------- -------- ----- -------- ----- -------- -----

จากโครงสร้างรายได้ข้างต้นร้อยละ 78 ของรายได้จากการขายรวมเป็นรายได้จากธุรกิจปูนซีเมนต์
ซึ่งเป็นธุรกิจหลักของบริษัทฯ ในปี 2544
ยอดขายสุทธิของปูนซีเมนต์ชนิดผงและชนิดเม็ดเพิ่มขึ้นจากปีก่อน คิดเป็นร้อยละ 14
โดยการเพิ่มขึ้นเป็นผลมาจากทั้งราคาขายโดยเฉลี่ยที่สูงขึ้น และปริมาณการขายปูนซีเมนต์เพิ่มขึ้น
โดยปริมาณการขายภายในประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ 11 และปริมาณการขายต่างประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ
14

ปัจจัยที่ส่งเสริมการเพิ่มขึ้นของยอดขาย
เป็นผลมาจากการพัฒนาระบบการทำงานเพื่อบริการแก่ลูกค้าได้ดีขึ้น อันได้แก่
การจัดทำระบบบริการลูกค้าผ่านเว็บเซลส์ของบริษัทฯและศูนย์ให้บริการลูกค้า
ซึ่งเป็นการพัฒนาประสิทธิภาพของการติดต่อสื่อสารระหว่างบริษัทฯกับลูกค้าได้เป็นอย่างดี
ตลอดจนการพัฒนา ทีมงานขายที่มีประสิทธิภาพด้วย
ส่งผลให้บริษัทฯมีส่วนแบ่งการตลาดภายในประเทศเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 27 ในปี 2543 เป็นร้อยละ
28 ในปี 2544

ค่าใช้จ่าย

จากการปรับปรุงกระบวนการผลิตและการดำเนินการควบคุมต้นทุนผลิตที่มีประสิทธิภาพ บริษัทฯ
มีต้นทุนสินค้าที่ขายและค่าใช้จ่ายรวมในปี 2544 เป็นจำนวนเงิน 13,111 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี
2543 คิดเป็นร้อยละ 1 โดยสรุปต้นทุนและค่าใช้จ่ายโดยรวมดังนี้

  ------------------------- -------- ------ -------- ------- -------- -------
                            ปี 2544          ปี 2543           เพิ่มขึ้น    
                                                             (ลดลง)   

                            ล้านบาท   %      ล้านบาท   %       ล้านบาท   %

  ต้นทุนขาย                   10,579   81     10,090   78      489      5

  ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร   1,841    14     1,726    13      115      7

  ดอกเบี้ยจ่าย                 505      4      792      6       (287)    (36)

  ค่าใช้จ่ายอื่น                 186      1      342      3       (156)    (46)

  รวม                       13,111   100    12,950   100     161      1
  ------------------------- -------- ------ -------- ------- -------- -------

การเปลี่ยนแปลงในต้นทุนขายเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของปริมาณการขาย และประสิทธิภาพในการ
ควบคุมการผลิต
การลดลงของดอกเบี้ยจ่ายเป็นผลเนื่องจากการลดลงของเงินกู้ยืมทั้งระยะสั้นและระยะยาว

จากรายได้ที่เพิ่มขึ้นและต้นทุนดังกล่าวข้างต้น บริษัทฯมีกำไรสุทธิรวมในปี 2544 เป็นจำนวน 2,249
ล้านบาท เปรียบเทียบกับ 952 ล้านบาทในปี 2543 เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 136

ฐานะการเงินของบริษัทฯ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 โดยรวมเปรียบเทียบกับ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2543 ดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------
                                   ปี 2544       ปี 2543       เพิ่มขึ้น (ลดลง)

  สินทรัพย์รวม                        24,364       23,716       648

  หนี้สินรวม                          8,461        9,803        (842)

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                      15,903       14,413       1,490
  -------------------------------- ------------ ------------ -------------

ส่วนประกอบของสินทรัพย์ที่สำคัญ มีดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

  ---------------------------------- ------------ ----------- ------------
                                     ปี 2544       ปี 2543      เพิ่มขึ้น (ลดลง)

  สินทรัพย์หมุนเวียน                      6,706        4,608       2,098

  เงินลงทุนในบริษัทในเครือและบริษัทร่วม      712          544         168

  เงินลงทุนในบริษัทที่เกี่ยวข้อง              308          -           368

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์                  12,817       13,617      (800)

  สินทรัพย์อื่น                           3,761        4,947       (1,186)

  รวม                                24,364       23,716      648
  ---------------------------------- ------------ ----------- ------------

สินทรัพย์รวม

สินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้นมีปัจจัยหลักจากการเพิ่มขึ้นของเงินสด,
เงินฝากธนาคารและเงินลงทุนระยะสั้น จากผลประกอบการในปี 2544

เงินลงทุนในบริษัทในเครือและบริษัทร่วมเพิ่มขึ้นเนื่องจากบริษัทฯ ได้ซื้อหุ้นทุนในบริษัท
ลานนารีซอร์สเซส จำกัด (มหาชน) เพิ่มเติม
ทำให้สัดส่วนการถือหุ้นในบริษัทร่วมดังกล่าวเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 39.94 เป็นร้อยละ 43.42

เงินลงทุนในบริษัทที่เกี่ยวข้องเพิ่มขึ้นเนื่องจากบริษัทฯได้ซื้อหุ้นทุนในบริษัท โฮลซิม (บังคลาเทศ)
จำกัด เป็นสัดส่วนการถือหุ้นร้อยละ 10.40

สินทรัพย์อื่นลดลงมีปัจจัยหลักเนื่องจากการลดลงของภาษีเงินได้รอตัดบัญชี

หนี้สินรวม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บริษัทฯมีหนี้สินรวม 8,461 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อนเป็นจำนวน 842
ล้านบาท เนื่องจากการลดลงของหนี้สินหมุนเวียน
อันได้แก่เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารและเงินกู้ยืมระยะสั้น
เป็นปัจจัยหลักและลดลงเนื่องจากการลดลงของเงินกู้ยืมระยะยาวด้วย

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ส่วนของผู้ถือหุ้นมีจำนวน 15,903 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปีก่อนเป็นจำนวนเงิน 1,490 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลหลักมาจากผลประกอบการของปี 2544

การเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนทางการเงินของปี 2544 เปรียบเทียบกับปี 2543 และปี 2542
ได้แสดงไว้ตามตาราง (ค)