12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

1.  งบการเงิน

    1.  สรุปรายงานการสอบบัญชี

บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด (เคพีเอ็มจี) (โดยนายเทอดทอง เทพมังกร
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเลขทะเบียน 3787 เป็นผู้สอบบัญชีปี 2550 นายวินิจ ศิลามงคล
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเลขทะเบียน 3378 เป็นผู้สอบบัญชีปี 2551)
ได้ดำเนินงานตรวจสอบบัญชีตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย
สำหรับงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทฯ สำหรับรอบปีบัญชี สิ้นสุด ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2550 และ 2551
โดยผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นว่างบการเงินที่ได้ตรวจสอบได้แสดงฐานะการเงิน
ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดของบริษัทฯ
และบริษัทย่อยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

2.  ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี

ค่าตอบแทนจากการสอบบัญชี ปี 2551 (Audit fee)

+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| ร      | ชื่อบริษัทผู้จ่าย           | ชื่อผู้สอบบัญชี           | ค่าสอบบัญชี     |
| ายการที่ |                      |                     |              |
|        |                      |                     | (บาท)        |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 1      | บมจ. ไทยออยล์         | (นายวินิจ ศิลามงคล(    |   2,290,000  |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 2      | บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์   | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 410,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 3      | บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ      | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 410,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 4      | บจ. ไทยออยล์มารีน      | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 240,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 5      | บมจ. ไทยลู้บเบส        | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 650,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 6      | บจ. ไทยพาราไซลีน      | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 420,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 7      | บจ. ไทยออยล์ เอนเนอร์ยี | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 130,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 8      | บจ. ท็อปไฟฟ้าอิสระ      | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 80,000       |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 9      | บจ. ไทยออยล์ เอทานอล  | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 50,000       |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 10     | บจ. ไทยออยล์ โซลเว้นท์  | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 70,000       |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 11     | บจ. ท็อปโซลเว้นท์       | (นายวินิจ ศิลามงคล (   | 100,000      |
|        |                      | เคพีเอ็มจี             |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
| 12     | กองทุน                | (นางสาวบุญศรี         | 163,000      |
|        | สำรองเลี้ยงชีพพนักงานกลุ่ม | โชติไพบูลย์พันธุ์)        |              |
|        |                      |                     |              |
|        | บริษัท ไทยออยล์ จำกัด    | เคพีเอ็มจี             |              |
|        | (มหาชน)              |                     |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+
|        |                      |                     | 5,013,000    |
|  รวมค่า |                      |                     |              |
| ตอบแทน |                      |                     |              |
| จากการ |                      |                     |              |
| สอบบัญชี |                      |                     |              |
+--------+----------------------+---------------------+--------------+

ค่าบริการอื่น ปี 2551 (Non-audit fee)

+--------+----------+------------------+-------------+----------------+
| ร      | ชื่อ       | ประ              | ผู้ให้บริการ    | ค่าตอบแท        |
| ายการที่ | บริษัทผู้จ่าย | เภทของงานบริการอื่น |             | นของงานบริการอื่น |
|        |          | (Non-audit       |             |                |
|        |          | service)         |             | (บาท)          |
+--------+----------+------------------+-------------+----------------+
| 13     | บจ.      | การตรวจสอบการ    | เคพีเอ็มจี     | 145,000        |
|        | ไทย      | ปฏิบัติตามเงื่อนไขของ |             |                |
|        | ออยล์มารีน | บัตรส่งเสริมการลงทุน |             |                |
+--------+----------+------------------+-------------+----------------+
| 14     | บจ.      | การตรวจสอบการ    | เคพีเอ็มจี     | 75,000         |
|        | ไทย      | ปฏิบัติตามเงื่อนไขของ |             |                |
|        | พาราไซลีน | บัตรส่งเสริมการลงทุน |             |                |
+--------+----------+------------------+-------------+----------------+
| รว     |          |                  |             | 220,000        |
| มค่าตอบ |          |                  |             |                |
| แทนสำห |          |                  |             |                |
| รับงานบ |          |                  |             |                |
| ริการอื่น |          |                  |             |                |
| (Non   |          |                  |             |                |
| -audit |          |                  |             |                |
| fee)   |          |                  |             |                |
+--------+----------+------------------+-------------+----------------+

3.  การจัดทำงบการเงินรวม

งบการเงินรวมสำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2550 และ 2551 รวมงบการเงินของบริษัท
ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยที่บริษัทถือหุ้นดังต่อไปนี้

  ----------------------------------------- -------------- ---------------
                                            สัดส่วนการถือหุ้น   
                                            (ร้อยละ)        

                                            2551           2550

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์                        54.99          54.99

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ - ถือทางอ้อมโดยบจ.          56.00          56.00
  ไทยออยล์เพาเวอร์                                           

  - ถือทางตรง                                24.00          24.00

  บจ. ไทยออยล์มารีน                           99.99          99.99

  บมจ. ไทยลู้บเบส                             99.99          99.99

  บจ. ไทยพาราไซลีน                           99.99          99.99

  บจ.ไทยออยล์ เอนเนอร์ยี                       99.99          99.99

  บจ. ท๊อปไฟฟ้าอิสระ - ถือทางอ้อมโดยบจ.ไทยออยล์   99.99          99.99
  เอนเนอร์ยี                                                 

  บจ.ไทยออยล์ เอทานอล ⁽¹⁾                    99.99          -

  บจ. ไทยออยล์ โซลเว้นท์ - ถือทางตรง ⁽²⁾        99.99          -

  บจ. ท็อป โซลเว้นท์ - ถือทางอ้อมบจ. ไทยออยล์     99.99          -
  โซลเว้นท์ ⁽²⁾                                              

  บจ. ศักดิ์ไชยสิทธิ - ถือทางอ้อมบจ. ท็อปโซลเว้นท์    80.52          -
  ----------------------------------------- -------------- ---------------

1)  รับรู้ผลการดำเนินงานในงบการเงินรวมตั้งแต่ไตรมาส 4/51

2)  รับรู้ผลการดำเนินงานในงบการเงินรวมตั้งแต่เดือน ธันวาคม 2551

  บริษัทร่วมซึ่งบริษัทฯได้รับรู้ส่วนแบ่งกำไร/(ขาดทุน) จากผลการดำเนินงาน
  ในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัท และ รับรู้เงินลงทุนในบริษัทร่วมในงบดุลประกอบด้วย

  ----------------------------------------- -------------- --------------
                                            สัดส่วนการถือหุ้น   
                                            (ร้อยละ)        

                                            2551           2550

  บจ. พีทีที ไอซีที โซลูชั่น ⁽¹⁾                    20.00          20.00

  บจ. แม่สอดพลังงานสะอาด ⁽²⁾                  30.00          30.00
  ----------------------------------------- -------------- --------------

1)  ลงทุนตั้งแต่ไตรมาส 3/49

2)  ลงทุนตั้งแต่ไตรมาส 4/49

  นอกจากนี้ บริษัทฯถือหุ้นใน บจ.ท่อส่งปิโตรเลียมไทยร้อยละ 9
  โดยแสดงเงินลงทุนในงบดุลของบริษัทตามวิธีราคาทุน

1.  ตารางสรุปงบการเงินรวมของบริษัทฯ และบริษัทย่อย สำหรับระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่ปี
    2549-2551

งบการเงินปี 2549แสดงรายการตามงบปี 2549 ไม่ได้ปรับปรุง แต่งบการเงินปี 2550
ปรับปรุงใหม่เพื่อเปรียบเทียบกับงบการเงินปี 2551 เนื่องจากในปี 2551 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้เปลี่ยนวิธีการบันทึกบัญชีเครื่องมือทางการเงิน
โดยรายการปรับปรุงได้ผ่านการตรวจสอบจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแล้ว

[]

[]

(1) ทุนจดทะเบียน หุ้นที่ออกและชำระแล้ว

  : หุ้นสามัญ 2,040,027,873 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท จำนวนเงิน 20,400 ล้านบาท
  ณวันสิ้นงวดปี 2549-2551

[]

(1) รายได้อื่นรวมดอกเบี้ยรับ จำนวน 309 ล้านบาทสำหรับปี 2549 จำนวน 378
    ล้านบาทสำหรับปี 2550 และจำนวน 197 ล้านบาทสำหรับปี 2551
    และกำไรจากการกลับรายการค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุนใน บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย
    จำนวน 779 ล้านบาทในปี 2551

[]

  []

  []

  []

(1) อัตราการจ่ายเงินปันผลปี 2549 คำนวณจากอัตราเงินปันผลจ่ายของบริษัทฯ
    จากผลประกอบการปี 2549
    (ก่อนปรับปรุงนโยบายบัญชีการบันทึกบัญชีสินทรัพย์ถาวรจากวิธีตีราคา เป็น วิธีราคาทุน) ที่
    3.50 บาทต่อหุ้น ปี 2550 และปี 2551 คำนวณจากอัตราเงินปันจ่ายของบริษัทจำนวน 4.50
    บาทต่อหุ้นและ 2.75 บาทต่อหุ้นตามลำดับ
    ต่อกำไรสุทธิตามงบการเงินรวมหลังหักสำรองตามกฎหมายของแต่ละปี

    1.  สรุปข้อมูลการดำเนินงานที่สำคัญ

[]หมายเหตุ

(1) คิดตามจำนวนวันในช่วงเวลานั้น ๆ
บริษัทฯมีกำลังการผลิตเพิ่มขึ้นจากความสำเร็จของโครงการ Hot Oil ที่เชื่อมโยงระบบกับ TLB
ทำให้กำลังการกลั่นของบริษัทฯเพิ่มขึ้นอีก 5,000 บาร์เรลต่อวันเป็น 225,000
บาร์เรลต่อวันตั้งแต่ปลายไตรมาส 2/2549 ในไตรมาส4/2550 บริษัทฯ หยุดเดินหน่วยกลั่น CDU-3
เพื่อเชื่อมโยงส่วนขยายอีก 50,000 บาร์เรลต่อวัน และ
ตรวจซ่อมบำรุงครั้งใหญ่ตามวาระระหว่างวันที่ 6 ตุลาคม - 5 ธันวาคม 2550 ทำให้บริษัทฯ
มีกำลังการกลั่นเพิ่มจาก 225,000 บาร์เรลต่อวันเป็น 275,000 บาร์เรลต่อวัน

(2) คำนวณจากปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตของโรงกลั่นน้ำมันในแต่ละช่วงเวลาหารด้วยจำนวนวันในช่วงเวลานั้น
    ๆ ภายหลังการขายหน่วย Mix Xylenes ให้แก่ บจ. ไทยพาราไซลีนในวันที่ 1 เมษายน
    2548 การคำนวณวัตถุดิบเข้ากลั่นเฉลี่ยไม่รวมผลิตภัณฑ์พลอยได้ของ บจ.ไทยพาราไซลีน
    ซึ่งบริษัทฯ รับกลับเข้ามาเพื่อกลั่นต่อและผสมเป็นผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป

(3) คำนวณจากปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตหารด้วยกำลังการกลั่น

(4) กำไรจากการกลั่นขั้นต้น ไม่รวมผลกระทบจากสต๊อกน้ำมันของโรงกลั่น
    โดยแปลงเป็นเหรียญสหรัฐฯ จากเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย (อัตราขาย)
    ที่ประกาศโดยธนาคารแห่งประเทศไทยในช่วงเวลานั้น ๆ และ
    ติดต่อหน่วยของปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนผลิตของโรงกลั่น

(5) คำนวณจากปริมาณวัตถุดิบรวมที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตของโรงกลั่นน้ำมัน
    โรงงานผลิตสารพาราไซลีน
    และโรงงานผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานในแต่ละช่วงเวลาหารด้วยจำนวนวันในช่วงเวลานั้นๆ

(6) Integrated Margin คำนวณจากกำไรขั้นต้นรวมจากการผลิตของบริษัทฯ บจ.
    ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส ไม่รวมผลกระทบจากสต๊อกน้ำมันของโรงกลั่น
    หารด้วยอัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ยของแต่ละช่วงเวลาและหารด้วยปริมาณวัตถุดิบรวมที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตของบริษัทฯ
    บจ.ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส

(7) ได้แก่ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพนักงาน ค่าซ่อมบำรุง ค่าสารเร่งปฏิกิริยา ค่าประกันภัย ค่าเช่าที่ดิน
    เป็นต้น โดยตั้งแต่ปี 2549 บริษัทฯ ปรับการคำนวณค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่เป็นเงินสด
    โดยนำรายได้ค่าไฟฟ้า ค่าไอน้ำ
    ที่ขายให้กับบริษัทในเครือบางส่วนไปคำนวณรวมที่กำไรจากการกลั่นขั้นต้น

    1.  ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ

12.2.1 กำไรจากการกลั่นน้ำมันขั้นต้นและ Integrated Margins

โดยปกติ ผู้ประกอบกิจการกลั่นน้ำมันรวมทั้งบริษัทฯ วัดผลการดำเนินงานจากกำไรจากการกลั่นน้ำมัน
ราคาของน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีความผันผวนอย่างมีนัยสำคัญตามภาวะตลาดน้ำมันทั่วโลก
ด้วยเหตุดังกล่าว
รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันและต้นทุนของผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายจึงอาจแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละช่วงเวลา
ถึงแม้ว่าปริมาณของน้ำมันดิบที่ซื้อและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่จำหน่ายจะค่อนข้างคงที่ก็ตาม
รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันขึ้นอยู่กับราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน และปริมาณการขายซึ่งแปรตามอัตราการใช้กำลังการผลิต
(Plant Utilization) และอุปสงค์ของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในประเทศและภูมิภาค
การที่ราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีการเปลี่ยนแปลงบ่อยส่งผลให้รายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันมีความผันผวนสูง
อย่างไรก็ตาม
การพิจารณารายได้จากการประกอบการเพียงอย่างเดียวจึงไม่ได้แสดงถึงผลประกอบการทางการเงินของโรงกลั่นน้ำมันแต่อย่างใด
กำไรและกระแสเงินสดจากการกลั่นน้ำมันจะขึ้นอยู่กับกำไรจากการกลั่นขั้นต้น (Gross Refining
Margin) เป็นหลัก
โดยโรงกลั่นน้ำมันที่ประสบความสำเร็จจะพยายามรักษาระดับกำไรจากการกลั่นขั้นต้นในแต่ละปี
แม้ว่าจะมีความผันผวนของราคาน้ำมันดิบ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปก็ตาม

เช่นเดียวกับโรงกลั่นน้ำมันรายอื่น ๆ บริษัทฯ
ใช้กำไรจากการกลั่นขั้นต้นเป็นตัววัดกำไรจากการกลั่นและแปลงสภาพน้ำมันดิบหรือวัตถุดิบอื่น ๆ
ในปริมาณ 1 บาร์เรลให้เป็นผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ซึ่งกำไรจากการกลั่นจะแสดงอยู่ในรูปสกุลเงินดอลลาร์ สหรัฐฯ คิดเป็นอัตราต่อบาร์เรล ทั้งนี้
กำไรจากการกลั่นขั้นต้นคำนวณจากผลต่างระหว่างมูลค่าของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้กับต้นทุนรวมค่าขนส่งถึงท่าปลายทาง
(Landed Costs) ของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
ที่ใช้ในกระบวนการผลิตรวมถึงต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่ใช้ในการกลั่นน้ำมัน

ถึงแม้ว่าโดยทั่วไปแล้ว ต้นทุนของน้ำมันดิบจะเป็นไปตามอุปสงค์และอุปทานของน้ำมันดิบก็ตาม
แต่เนื่องจากน้ำมันดิบมีหลายประเภทและมีคุณภาพต่างกันหลายระดับ
รวมทั้งคุณสมบัติทางกายภาพและความพอเพียงของน้ำมันดิบในตลาดทำให้ราคาแตกต่างกัน
ราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปก็จะแตกต่างกันไปโดยขึ้นอยู่กับอุปสงค์และอุปทานของผลิตภัณฑ์
แต่ละชนิด

กำไรจากการกลั่นขั้นต้นของโรงกลั่นขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลายๆ
อย่างรวมทั้งความสามารถในการเพิ่มคุณค่าผลิตภัณฑ์ (Complexity) ของโรงกลั่นน้ำมัน
อัตราการใช้กำลังการผลิต และกลยุทธ์ในการซื้อน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
เป็นเกณฑ์ในการวัดความสามารถในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าในเชิงพาณิชย์สูงจากน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
ที่มีต้นทุนรวมต่ำที่สุด ดังนั้น โรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
เช่นโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ที่สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีราคาสูง เช่น น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว
(Light Products) และน้ำมันดีเซล และน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน (Middle Distillates)
ในสัดส่วนสูงสุดต่อการกลั่นน้ำมันดิบ 1 บาร์เรล
จะมีกำไรจากการกลั่นขั้นต้นสูงกว่าโรงกลั่นน้ำมันที่มีหน่วยกลั่นน้ำมันที่เพิ่มคุณค่าผลิตภัณฑ์น้อยกว่า
นอกจากนี้ กำไรจากการกลั่นขั้นต้นยังขึ้นอยู่กับแหล่งที่มาของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
และสัดส่วนการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในประเทศและต่างประเทศ
ในด้านการจำหน่ายผลิตภัณฑ์
โดยทั่วไปแล้วโรงกลั่นน้ำมันที่ตั้งอยู่ใกล้ลูกค้าจะทำให้ต้นทุนการขนส่งและการจัดการสินค้าต่ำกว่าโรงกลั่นน้ำมันที่ตั้งอยู่ไกลและจะทำให้สามารถขายผลิตภัณฑ์ได้โดยมีกำไรที่สูงกว่า
ในการจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ โรงกลั่นน้ำมันที่ตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
จะมีต้นทุนการขนส่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ ที่ต่ำกว่า ทั้งนี้
โรงกลั่นน้ำมันอาจเพิ่มกำไรจากการกลั่นได้ด้วยการผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีราคาสูง
ถ้าโรงกลั่นดังกล่าวสามารถผลิตผลิตภัณฑ์ชนิดพิเศษที่ผู้ซื้อยินดีซื้อในราคาที่สูงกว่า

อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากกำไรจากการกลั่นน้ำมันขั้นต้น บริษัทฯ
ยังได้เชื่อมโยงระบบการกลั่นน้ำมันไปสู่ธุรกิจปิโตรเคมีและธุรกิจผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานที่เกี่ยวเนื่องของ
บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ.ไทยลู้บเบส
เพื่อเปลี่ยนผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูปบางชนิดของโรงกลั่นให้เป็นผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
และน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ที่มีมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ที่สูงกว่าผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
โดยเมื่อนำเอากำไรขั้นต้นจากการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีเหล่านี้มารวมกับกำไรจากการกลั่นน้ำมันขั้นต้น
จะได้กำไรขั้นต้นรวม จากกระบวนการกลั่นและการผลิตที่เชื่อมโยงกัน (Integrated Margin)
ในปี 2551 บจ.ไทยพาราไซลีน ได้หยุดเดินเครื่องหน่วยผลิตสารพาราไซลีน ตั้งแต่วันที่ 14
มกราคม ถึง 30 มีนาคม 2551
เพื่อดำเนินงานขยายกำลังการผลิตและตรวจซ่อมบำรุงครั้งใหญ่ตามวาระ ทำให้ บริษัทฯ
รับรู้กำไรขั้นต้นจากการผลิตของ บจ.ไทยพาราไซลีน และ บมจ.ไทยลู้บเบส ที่ 1.77
เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล เมื่อรวมกับกำไรขั้นต้นจากการกลั่น ส่งผลให้บริษัทฯ มี Integrated
Margin ที่ 7.89 เหรียญต่อบาร์เรล

กำไรจากการกลั่นขั้นต้น และ Integrated Margin ของบริษัทฯ
และบริษัทในกลุ่มขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของบริษัทฯ
รวมทั้งอุปสงค์และอุปทานของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ รวมทั้งปัจจัยดังต่อไปนี้

-   ความผันผวนของราคาน้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป ผลิตภัณฑ์อะโรมาติกส์
    และผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน

-   ความต้องการของตลาดภายในประเทศ
    และระดับการผลิตของโรงกลั่นรายอื่นในประเทศและในภูมิภาค
    เอเชียแปซิฟิก

-   การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศสหรัฐฯ
    ซึ่งมีการบริโภคน้ำมันประมาณ
    ร้อยละ 24 ของอุปทานรวมของน้ำมันทั่วโลก รวมทั้งความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา
    โดยเฉพาะอย่างยิ่งความผันผวนของค่าเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินเหรียญสหรัฐฯ

-   ความมั่นคงทางการเมืองของประเทศผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่

-   ระดับน้ำมันสำรองทั่วโลก และปริมาณน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
    และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป

-   การเก็งกำไรราคาน้ำมันจากกองทุนต่างๆ

-   ความผันผวนของอุปสงค์ตามฤดูกาล

-   ต้นทุนการขนส่งน้ำมันดิบ วัตถุดิบอื่น ๆ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป

-   สภาพภูมิอากาศตามที่มีการคาดการณ์และที่เกิดขึ้นจริง

-   ความพอเพียงและความเหมาะสมของแหล่งพลังงานทดแทนอื่น ๆ และ

-   ผลกระทบจากกฎเกณฑ์ของภาครัฐ เช่น การกำหนดคุณภาพน้ำมันเชื้อเพลิง
    การควบคุมราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ เป็นต้น

นอกจากนี้ กระบวนการกลั่น และการผลิตที่เชื่อมโยงกันระหว่างกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพแล้วบริษัทฯ
ยังได้ดำเนินกิจกรรมเพื่อเพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นด้วยการดำเนินโครงการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการไฮโดรคาร์บอน
(Hydrocarbon Management Review หรือ HMR) อย่างต่อเนื่อง

-   HMR ของบริษัทฯ เป็นการดำเนินการภายในของบริษัทฯ โดยฝ่ายเทคโนโลยี ฝ่ายธุรกิจ
    ฝ่ายผลิต และหน่วยงานภายในอื่นๆ ของบริษัทฯ ตั้งแต่ปี 2543
    โดยต่อมาได้ดำเนินการศึกษาร่วมกับ SGSI
    ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยงานดังกล่าวของบริษัทฯ ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2546 โครงการ
    HMR
    มุ่งเน้นที่มาตรการการเพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นให้สูงที่สุดโดยการคัดเลือกวัตถุดิบในการกลั่นที่ดี
    การปรับปรุงหน่วยการผลิต การปรับการใช้ไฮโดรคาร์บอนต่างๆ
    การปรับปรุงกระบวนการจำหน่ายและการวางแผน
    และการหาประโยชน์ที่ได้จากการร่วมดำเนินงาน (Synergy) กับโรงกลั่น/โรงงาน
    ปิโตรเคมีที่อยู่ในบริเวณเดียวกัน โดยในปี 2551 บริษัมฯ สามารถปรับปรุงหน่วยผลิต
    เพื่อผลิตน้ำมันดีเซลกำมะถันต่ำ 0.035% (EURO IV Grade)
    และออกจำหน่ายได้เป็นรายแรกของประเทศไทย

-   HMR ที่ดำเนินการร่วมกับบริษัทอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน บริษัทฯ
    ได้เพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้นด้วยการดำเนินการเพื่อประโยชน์ร่วมกัน (Synergistic
    Activities) กับโรงกลั่นอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน อาทิเช่น การร่วมกับ บมจ. บางจาก
    โดยได้ตกลงร่วมมือกันในด้านการผลิตเพื่อเพิ่มคุณค่าของผลิตภัณฑ์ที่ได้จาก ลอง เรสิดิว (Long
    Residue) ที่บริษัทฯ รับซื้อจาก บมจ. บางจาก ซึ่งปกติ บมจ. บางจาก
    ขายในรูปของน้ำมันเตา
    เพื่อนำมาผลิตให้ได้ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่มีคุณค่าในเชิงพาณิชย์สูงโดยผ่านหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุลในโรงกลั่นของบริษัทฯ
    และกำไรที่ได้จากการนี้จะนำมาแบ่งกันระหว่างบมจ. บางจาก กับบริษัทฯ นอกจากนี้
    เอสโซ่ได้ติดตั้งท่อรับน้ำมันดิบเพื่อเชื่อมต่อกับทุ่นผูกเรือน้ำลึกเพื่อใช้รับน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆไปยังโรงกลั่นของเอสโซ่ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกัน
    ในปี 2544
    โดยเอสโซ่เป็นผู้ลงทุนในการต่อเชื่อมท่อส่งน้ำมันดังกล่าวเองทำให้เอสโซ่สามารถใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกของบริษัทฯ
    เป็นอุปกรณ์รับน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ เพื่อเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในการขนส่ง โดย
    เอสโซ่จ่ายค่าธรรมเนียมในการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกดังกล่าวให้บริษัทฯ นอกจากนี้ บริษัทฯ
    ยังสามารถประหยัดค่าขนส่งน้ำมันดิบโดยการขนถ่ายสินค้าน้ำมันดิบร่วมกันกับบริษัท อัลลายแอนซ์
    รีไฟเนอรี่ จำกัด และ บมจ. บางจาก

-   HMR ที่ดำเนินการร่วมกับบริษัทในกลุ่มไทยออยล์ โดยเฉพาะ บจ. ไทยพาราไซลีน และ
    บมจ.ไทยลู้บเบส ทั้งนี้บริษัทฯ ได้ขยายขอบเขตของ Technical Service Agreement
    ให้ครอบคลุมถึงการผลิตของ บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส โดย
    บมจ.ไทยลู้บเบส ได้เริ่มดำเนินกิจกรรมด้าน HMR ในปี 2549 โดยสำเร็จตามแผน เช่น
    การเปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยาเพื่อเพิ่มผลผลิตและการศึกษาการใช้วัตถุดิบจากโรงกลั่นเพื่อผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานที่มีคุณภาพดีขึ้น
    นอกจาก นี้ยังประสบความสำเร็จในการส่งความร้อนส่วนที่เหลือผ่าน Hot Oil
    ให้กับโรงกลั่นซึ่งส่งผลให้สามารถเพิ่มกำลังการกลั่นของโรงกลั่นไทยออยล์ได้ 5,000
    บาร์เรลต่อวัน รวมทั้งรับซื้อน้ำมันเตาชนิดหนักจากโรงกลั่น มาใช้ในกระบวนการผลิตของ TLB
    ทำให้มีผลิตภัณฑ์พลอยได้บางส่วน ไปขายเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูง
    แทนการนำมาใช้ในกระบวนการกลั่น

    2.  ผลกระทบจากภาวะตลาด

ปัจจัยหลักที่มีผลกระทบจากสภาวะตลาดของบริษัทฯ คือความผันผวนของราคาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นๆ
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และอัตราดอกเบี้ย โดยมีรายละเอียดพอสรุปได้ดังนี้

ราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปและวัตถุดิบ

ความผันผวนของราคาน้ำมันดิบ วัตถุดิบอื่น ๆ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและ
ปิโตรเคมีสำเร็จรูปส่งผลกระทบต่อบริษัทฯ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อยอดขายสุทธิและต้นทุนขาย อย่างไรก็ดี
การเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบไม่จำเป็นว่าจะต้องมีความสัมพันธ์โดยตรงกับกำไรสุทธิของบริษัทฯ
ในระยะยาวเสมอไป ผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงราคาน้ำมันดิบต่อ
ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
นั้นขึ้นอยู่กับอัตราการปรับตัวของราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปตามการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมากกว่า
ราคาขายของบริษัทฯ สำหรับผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปได้รับอิทธิพลจากราคาน้ำมันดิบ
โดยทั่วไปแล้วการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของราคาน้ำมันดิบจะเป็นผลให้ราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปเพิ่มขึ้นหรือลดลง
อย่างไรก็ดี
ช่วงเวลาที่ราคาน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปมีการเคลื่อนไหวเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนแปลงของราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปนั้นจะส่งผลกระทบกับกำไรจากการกลั่นขั้นต้น
และอาจจะส่งผลกระทบอย่างมากต่อผลการดำเนินงานของโรงกลั่น และรายได้
และกระแสเงินสดของบริษัทฯ การเพิ่มขึ้นของราคาน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ทำให้บริษัทฯ
มีความจำเป็นที่ต้องใช้เงินทุนระยะสั้นเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ บริษัทฯ
มีการเก็บรักษาสินค้าคงคลังสำหรับน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปซึ่งมีมูลค่าผันผวนไปตามราคาตลาด

บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระได้ทำสัญญาระยะยาวกับ กฟผ.
เพื่อจำหน่ายไฟฟ้า และ บจ. ไทยออยล์ เพาเวอร์
ได้ทำสัญญาระยะยาวกับลูกค้ารายใหญ่เพื่อจำหน่ายไฟฟ้าและไอน้ำ
เพื่อจำกัดความเสี่ยงการจำหน่ายไฟฟ้าและพลังงาน ไอน้ำ
บริษัททั้งสองแห่งได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ บมจ. ปตท.ซึ่งเป็นสัญญาระยะยาว
สำหรับสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์กับ กฟผ. นั้น
ภาระในต้นทุนเชื้อเพลิงส่วนหนึ่งตกเป็นภาระของ กฟผ. แต่สัญญาซื้อขายไฟฟ้าระหว่างบจ.
ผลิตไฟฟ้าอิสระ กับ กฟผ. นั้น ให้ภาระในต้นทุนเชื้อเพลิงเกือบทั้งหมดถูกรวมไว้ในค่าพลังงานไฟฟ้า
บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ขายไฟฟ้าให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบส และบจ.
ไทยพาราไซลีนโดยใช้สูตรราคาเดียวกับผู้จำหน่ายไฟฟ้ารายสำคัญคือ กฟภ. ซึ่งค่าไฟฟ้าที่คิดโดย
กฟภ. จะรวมถึงต้นทุนค่าเชื้อเพลิงและการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
โดยมีการปรับราคาเป็นครั้งคราว รายได้จากการขายไอน้ำของ บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์อิงกับอัตราค่าเชื้อเพลิงและอัตราแลกเปลี่ยนเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯเป็นหลัก

อัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเนื่องจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยทั้งในเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาว
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ร้อยละ 47 ของเงินกู้ระยะยาวคิดอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
โดยในกรณีที่เป็นการกู้ยืมในเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ
ก็จะอ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยที่เสนอในตลาดเงินกู้ยืมระหว่างธนาคารในลอนดอน (LIBOR)
หรือสิงคโปร์ (SIBOR) และในกรณีที่เป็นการกู้ยืมเงินเยน
อ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยที่เสนอในตลาดกู้ยืมระหว่างธนาคารในลอนดอน (LIBOR JPY)
และในกรณีที่เป็นการกู้ยืมเงินบาท
อ้างอิงกับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำหรืออัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลูกค้าชั้นดี (MLR)
หรืออัตราดอกเบี้ยลอยตัวชนิด THBFIX
ของธนาคารหรืออัตราเฉลี่ยตามที่กำหนดในสัญญาเงินกู้แต่ละสัญญา

บริษัทฯ เชื่อว่ามีความเชื่อมโยงระหว่างระดับของอัตราดอกเบี้ยในสกุลดอลลาร์สหรัฐ
และกำไรจากการกลั่นของบริษัทฯ โดยทั่วไป เมื่อเศรษฐกิจของสหรัฐฯ มีความเข้มแข็ง
ความต้องการของน้ำมันจะสูงขึ้นซึ่งจะทำให้กำไรจากการกลั่นในช่วงเวลาดังกล่าวสูงขึ้น
และอัตราดอกเบี้ยก็มักสูงขึ้นด้วย ดังนั้น บริษัทฯ
เชื่อว่าการกำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่ในการกู้ยืมของบริษัทฯ
ในขณะที่กำไรจากการกลั่นมีความผันผวนมากจะทำให้บริษัทฯ มีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยมาก

อย่างไรก็ตาม
ผลกระทบจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยอาจลดลงได้จากธุรกรรมบริหารความเสี่ยง
(Hedging) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีสัญญาป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยกับธนาคารต่างประเทศ
และธนาคารต่างประเทศสาขาในประเทศไทย
สำหรับภาระเงินกู้ยืมและดอกเบี้ยจ่ายของเงินกู้ยืมดังกล่าว ดังนี้

-   บริษัทย่อยแห่งหนึ่งมีสัญญาป้องกันความเสี่ยงเพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของเงินกู้ยืมสกุลเงินเหรียญสหรัฐอเมริกาจำนวนเงิน
    33.8 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา ที่นำมาใช้ในการก่อสร้างโรงงาน
    ตลอดจนระยะเวลาของสัญญา
    บริษัทย่อยผูกพันที่จะได้รับหรือผูกพันที่จะต้องชดเชยให้กับคู่สัญญาในกรณีที่อัตราดอกเบี้ยแตกต่างจากอัตราที่ตกลงกันทั้งนี้เป็นไปตามเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญา
    อย่างไรก็ตาม
    บริษัทย่อยยังคงมีภาระหนี้สินต่อผู้ให้กู้ถ้าคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาดังกล่าวได้

-   บริษัทฯมีสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยเพื่อป้องกันความเสี่ยงของภาระหนี้สินทางการเงินระยะยาวสกุลเงินเหรียญสหรัฐอเมริกาจำนวนเงิน
    60 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา
    บริษัทและธนาคารคู่สัญญามีข้อตกลงจ่ายชำระผลต่างอัตราดอกเบี้ยตามสัญญา
    ทั้งนี้เป็นไปตามเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญา

-   บริษัทฯมีสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินและอัตราดอกเบี้ยเพื่อแปลงภาระหนี้สินทางการเงินระยะยาวสกุลเงินบาท
    จำนวนรวม 3,000 ล้านบาทอัตราดอกเบี้ยคงที่ เป็นเงินเหรียญสหรัฐอเมริกา
    อัตราดอกเบี้ยชนิดลอยตัว
    บริษัทและธนาคารคู่สัญญามีข้อตกลงจ่ายชำระดอกเบี้ยและเงินต้นระหว่างกันตามสัญญา ทั้งนี้
    เป็นไปตามเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญา

12.2.3 ฤดูกาล

ความต้องการและราคาของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเปลี่ยนแปลงขึ้นลงระหว่างปี
ส่วนหนึ่งเนื่องมาจากปัจจัยในเรื่องของฤดูกาล โดยความต้องการ (ในด้านปริมาณ)
สำหรับน้ำมันดีเซลในช่วงมรสุมในประเทศไทยนั้นต่ำกว่าฤดูอื่น
นอกจากนี้ราคาต่อหน่วยสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป เช่น
น้ำมันเบนซินในช่วงฤดูร้อนตามปกติจะสูงกว่าฤดูอื่น
เนื่องจากในสหรัฐอเมริกานั้นประชาชนจะมีการใช้น้ำมันเบนซินมากขึ้นในช่วงฤดูร้อน
ราคาต่อหน่วยของน้ำมันดีเซลเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาวเนื่องจากใช้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงให้ความอบอุ่นในญี่ปุ่นและเกาหลีใต้

12.2.4 อัตราเงินเฟ้อ

อัตราเงินเฟ้อของประเทศซึ่งได้รวบรวมข้อมูลโดยกระทรวงพาณิชย์ วัดโดย ดัชนีราคาผู้บริโภค
(Consumer Price Index) แล้วคิดเป็นร้อยละ 0.3 ในปี 2542 ร้อยละ 1.6 ในปี 2543
ร้อยละ 1.6 ในปี 2544 ร้อยละ 0.7 ในปี 2545 ร้อยละ 1.8 ใน
ปี 2546 ร้อยละ 2.7 ในปี 2547 ร้อยละ 4.7ในปี 2548 ร้อยละ 3.0 ในปี 2549 ร้อยละ 4.9
ในปี 2550 และร้อยละ 2.6 ในปี 2551 ด้วยเหตุนี้
อัตราเงินเฟ้อของประเทศจึงไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

1.  คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงาน

    1.  ภาพรวม

บริษัทฯ ประกอบกิจการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป
โดยเป็นเจ้าของและเป็นผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันแบบเดี่ยว (Single - Site)
ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ซึ่งเป็นโรงกลั่นที่มีกระบวนการกลั่นแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
ที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก ทั้งนี้บริษัทฯ ได้ดำเนินการก่อสร้างหน่วยกลั่นส่วนขยาย
เพื่อเพิ่มกำลังการผลิตของหน่วยกลั่นน้ำมันดิบหน่วยที่ 3 (CDU - 3) อีก 50,000
บาร์เรลต่อวันตั้งแต่ปี 2548 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2550 ทำให้ ณ ปัจจุบัน บริษัทฯ
มีกำลังการกลั่นรวมเพิ่มจาก 225,000 บาร์เรลต่อวันเป็น 275,000
บาร์เรลต่อวันหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 22 นอกจากธุรกิจการกลั่นน้ำมันแล้ว บริษัทฯ
ประกอบธุรกิจอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้าโดยการลงทุนผ่านบจ.ไทยออยล์เพาเวอร์ซึ่งบริษัทฯถือหุ้นร้อยละ55
และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซึ่ง บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ถือหุ้นร้อยละ 56 และบริษัทฯ
เข้าซื้อหุ้นเพิ่มอีกร้อยละ 24 จาก บจ. Unocal Asia-Pacific Ventures Limited เมื่อวันที่
11 มีนาคม 2548 นอกจากนี้ บริษัทฯ ประกอบธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีโดยการลงทุนผ่าน บจ.
ไทยพาราไซลีน ซึ่งบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด ธุรกิจผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานโดยลงทุนผ่าน บมจ.
ไทยลู้บเบส ซึ่งบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด และธุรกิจขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีต่าง ๆ
ซึ่งประกอบด้วยการลงทุนผ่าน บจ. ไทยออยล์มารีน ซึ่งบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมดแต่เพียงผู้เดียว
และผ่าน บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย ซึ่งบริษัทฯ ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 9 นอกจากนี้ในเดือนมิถุนายน
2549 บริษัทฯได้เข้าร่วมลงทุนจัดตั้งบริษัท พีทีที ไอซีที โซลูชั่นส์
จำกัดซึ่งให้บริการงานสื่อสารและเทคโนโลยี โดยบริษัทฯ ถือหุ้นร้อยละ 20 และ
บริษัทฯขยายงานสู่ธุรกิจผลิตเอทานอลโดยในเดือนตุลาคม 2549 บริษัทได้ลงนามร่วมทุนกับ
บริษัทผาแดงอินดัสทรี จำกัด (มหาชน) และ บริษัท เพโทรกรีน จำกัด จัดตั้งบริษัทร่วมทุนภายใต้ชื่อ
บริษัทแม่สอดพลังงานสะอาด จำกัด เพื่อประกอบธุรกิจผลิตและจำหน่ายเอทานอล
โดยมีกำลังการผลิตที่ 200,000 ลิตรต่อวัน และคาดว่าจะเริ่มเปิดดำเนินการได้ในเดือนมีนาคม
2552 โดยบริษัทฯถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 30 ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2551 บริษัทฯได้จัดตั้ง
บริษัท ไทยออยล์ เอทานอลจำกัด โดยบริษัทฯเป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด ในปี 2551 บริษัทฯ
ได้ซื้อหุ้นร้อยละ 80.52 ของบริษัท ศักดิ์ไชยสิทธิ จำกัด ซึ่งเป็นธุรกิจการผลิตสารละลาย กับบริษัท
Shell Overseas Investments B.V. และบริษัท พัฒนกิจเคมี จำกัด
รวมทั้งซื้อธุรกิจการจำหน่ายสารละลายในประเทศไทยกับบริษัท เชลล์แห่งประเทศไทย จำกัด
และธุรกิจการจำหน่ายสารละลายในประเทศเวียดนาม กับ Shell Vietnam Limited
ซึ่งการเข้าซื้อหุ้นและสินทรัพย์ธุรกิจดังกล่าว
เป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ทางธุรกิจของบริษัทในการขยายฐานธุรกิจเพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน

ในปี 2551 ราคาน้ำมันมีความผันผวนมาก ราคาน้ำมันดิบดูไบสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์อยู่ที่ 141
เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในเดือนกรกฎาคม 2551
เนื่องจากความต้องการใช้น้ำมันของประเทศจีนในช่วงกีฬาโอลิมปิค และ
การเก็งกำไรของกองทุนการเงินระหว่างประเทศก่อนที่จะปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็วลงมาอยู่ที่ 96
เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล ณ สิ้นไตรมาส 3 เนื่องจากปัญหา Sub-prime mortgages
อันนำไปสู่วิกฤตการณ์ทางการเงินที่ขยายตัวจากสหรัฐฯไปสู่ภูมิภาคอื่นของโลกจนเกิดสภาพเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก
ทำให้อุปสงค์น้ำมันของโลกชะลอตัวลดลง ราคาน้ำมันจึงปรับลดลงอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง
โดยราคาน้ำมันดิบดูไบปิดที่ 41 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล ณ สิ้นปี 2551ซึ่งต่ำสุดในรอบ 46
เดือนและปรับลดลง 45 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลจากสิ้นงวดปี 2550
ทั้งนี้ราคาน้ำมันดิบดูไบต่ำที่สุดในรอบ 4 ปีอยู่ที่ 36 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในเดือนธันวาคม 2551

รายได้จากการขายและการให้บริการ

โดยทั่วไป บริษัทฯ จะบันทึกการขายเมื่อบริษัทฯ ส่งมอบผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้แก่ลูกค้า
โดยจะถือว่ามีการส่งมอบเกิดขึ้นเมื่อมีการขนถ่ายสินค้าลงเรือบรรทุกน้ำมันตามวันที่ระบุในใบตราส่ง
– Bill of Lading) หรือรถบรรทุกน้ำมัน หรือส่งผ่านท่อส่งน้ำมันให้แก่ลูกค้า
สำหรับลูกค้าในประเทศ ) บริษัทฯ จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้กับบริษัทน้ำมันขนาดใหญ่
3 รายประกอบด้วย บมจ. ปตท. เชลล์ เชฟรอน
และผู้ค้าส่งน้ำมันอื่นอีกหลายรายรวมทั้งบริษัทที่เกี่ยวข้อง โดยในปี 2551 บริษัทฯ
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในประเทศ ประมาณร้อยละ 81
ของปริมาณขายของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของบริษัทฯ ซึ่งเป็นการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ให้แก่ บมจ. ปตท.
ในอัตราร้อยละ 44 ให้แก่เชลล์ในอัตราร้อยละ 7 ให้แก่ เชฟรอนในอัตราร้อยละ 6
ให้แก่ผู้ซื้อรายอื่นในอัตราร้อยละ 12 ให้แก่บริษัทย่อย (บจ. ไทยพาราไซลีน และบมจ.
ไทยลู้บเบส) ในอัตราร้อยละ 12 และส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 19 เป็นการส่งออกไปยังประเทศอื่นๆ
ในภูมิภาคเอเชีย

ตารางแสดงยอดขายสุทธิของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเฉพาะบริษัทฯ สำหรับปี 2550 และ
2551

หน่วย:ล้านบาท

  ---------------------------------------------------------------------------
                                          รอบปีบัญชีสิ้นสุดวันที่                   
                                          31 ธันวาคม                        
  --------------------------------------- ---------------- --------------- --
                                          2551             2550            

                                                                           

  ก๊าซปิโตรเลียมเหลว                         5,158            5,461           

  เบนซินไร้สารตะกั่ว                          67,748           59,746          

  น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน / น้ำมันก๊าด            90,975           42,349          

  น้ำมันดีเซลหมุนช้า / น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว          152,782          100,615         

  น้ำมันเตา                                 23,572           15,316          

  มิกซ์ไซลีนส์                                -                0               

  ลอง เรสิดิว                               612              1,517           

  Isomerate / Reformate                   46,596           26,324          

  กำมะถัน                                  705              149             

  อื่น ๆ                                    11,587           2,482           

  รวม                                     399,735          253,959         
  ---------------------------------------------------------------------------

บจ. ไทยพาราไซลีน ซึ่งดำเนินการโรงงานผลิตพาราไซลีน ได้เปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยา
(Catalyst) ที่ใช้ในการผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นตั้งแต่เดือนมกราคม2548
โดยสามารถผลิตสารพาราไซลีน(PX) จากการใช้สารมิกซ์ไซลีนได้ในอัตราที่เพิ่มขึ้น
ซึ่งส่งผลให้กำลังการผลิตของ บจ.ไทยพาราไซลีนเพิ่มขึ้นจาก 289,000 ตันต่อปี เป็น 348,000
ตันต่อปีในเดือนมีนาคม 2548 คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ได้อนุมัติให้ บจ.
ไทยพาราไซลีน สามารถดำเนินการเพิ่มกำลังการผลิตและซื้อหน่วยผลิตสารมิกซ์ไซลีน (MX Unit)
เป็นของตนเองได้ บจ. ไทยพาราไซลีนจึงได้ซื้อหน่วยผลิตสารมิกซ์ไซลีนจากบริษัทฯ ในวันที่ 1
เมษายน 2548
และส่งผลให้วัตถุดิบตั้งต้นในการผลิตสารพาราไซลีนเปลี่ยนจากสารมิกซ์ไซลีนส์เป็นสารแพลตฟอร์เมท
(Platformate) ดังนั้น บจ.ไทยพาราไซลีน
จึงมีกระบวนการผลิตสารพาราไซลีนที่ค่อนข้างครบวงจรซึ่งจะช่วยสนับสนุนโครงการขยายงานในอนาคตต่อไป
ในปี 2548 คณะกรรมการบจ. ไทยพาราไซลีน ได้มีมติให้บจ. ไทยพาราไซลีน
ขยายกำลังการผลิตสารอะโรมาติกส์แบบครบวงจรระยะที่ 2 โดยเพิ่มการผลิตสารพาราไซลีนจาก
348,000 ตันต่อปี เป็น 489,000 ตันต่อปี และเมื่อรวมกำลังการผลิตสารเบนซีน 177,000
ตันต่อปี สารโทลูอีน 144,000 ตันต่อปีและสารมิกซ์ไซลีน 90,000 ตันต่อปีแล้ว
จะทำให้กำลังการผลิตสารอะโรมาติกส์รวม (พาราไซลีน เบนซีน โทลูอีน และ มิกซ์ไซลีน)
เพิ่มเป็น 900,000 ตันต่อปี ในปี 2550 บจ.
ไทยพาราไซลีนจำหน่ายสารพาราไซลีนให้แก่ลูกค้าทั้งภายในประเทศร้อยละ 70
และมีการส่งออกร้อยละ 30 นอกจากนั้น ยังจำหน่ายผลิตภัณฑ์พลอยได้ ได้แก่ C9+ , Light
platformate, C4-C7, Toluene และ MX C9+ ให้แก่บริษัทฯ ด้วย บจ. ไทยพาราไซลีน
ได้เริ่มหยุดเดินเครื่องหน่วยผลิตสารพาราไซลีนในวันที่ 14 มกราคม 2551
เพื่อเชื่อมโยงโครงการขยายกำลังการผลิต รวมทั้งดำเนินการตรวจซ่อมบำรุงครั้งใหญ่ตามวาระ
โดยโครงการก่อสร้างเพื่อขยายกำลังการผลิตแล้วเสร็จ (Mechanical Completion) ตั้งแต่วันที่
30 มีนาคม 2551 ทั้งนี้ บจ. ไทยพาราไซลีน สามารถผลิตผลิตภัณฑ์สารเบนซีน/โทลูอีน
และพาราไซลีนได้ตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ตั้งแต่วันที่ 8 เมษายน และ 18 เมษายน 2551
ตามลำดับ โดยเริ่มจำหน่ายผลิตภัณฑ์สารพาราไซลีนและสารเบนซีนให้แก่ลูกค้าตั้งแต่วันที่ 25
เมษายน 2551 และ 9 พฤษภาคม 2551 ตามลำดับ ในปี 2551 บจ. ไทยพาราไซลีน
จำหน่ายสารอะโรมาติกส์รวม 628,151 ตัน คิดเป็นการจำหน่ายภายในประเทศร้อยละ 47 และ
คิดเป็นการส่งออกร้อยละ 53

บมจ. ไทยลู้บเบส ดำเนินการโรงงานกลั่นน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ประมาณ
275,000 ตันต่อปีโดยใช้ Arabian Light Long Residue เป็นวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต
และใช้เทคโนโลยีจาก Bechtel Corporation
ในกระบวนการผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานจะทำให้เกิดยางมะตอยจำนวน 425,000
ตันต่อปีและผลิตผลพลอยได้อื่นๆ ในจำนวน 500,000 ตันต่อปี นอกจากนี้ บมจ. ไทยลู้บเบส
ยังได้ดำเนินการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารไฮโดรคาร์บอน (Hydrocarbon Management
Review) ร่วมกับโรงกลั่นไทยออยล์ ตัวอย่างเช่น
โครงการนำกากน้ำมันจากหน่วยไฮโดรแครกเกอร์ (Hydrocracker Bottom) ของไทยออยล์
มาผลิตเป็นน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานคุณภาพสูง ซึ่งทำให้ได้ผลผลิตเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปลายปี 2548
และได้ดำเนินการซ่อมบำรุงใหญ่โรงกลั่น (Major Turnaround) ครั้งแรก ระหว่าง 2 มีนาคม –
5 เมษายน 2549 โดยการซ่อมบำรุงใหญ่
ซึ่งมีการเปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยาทำให้ประสิทธิภาพในหน่วยผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานเพิ่มขึ้น
การซ่อมบำรุงใหญ่ดังกล่าวจะกระทำทุกระยะเวลา 6 ปี

บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซึ่งเป็นบริษัทที่บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 56 และ บริษัทฯ
ถือหุ้นทางตรงอีกร้อยละ 24
ประกอบกิจการโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมโดยที่ใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง (Natural
Gas-Fired Combined-Cycle Power Plant) ด้วยกำลังการผลิตไฟฟ้าขนาด 700
เมกะวัตต์และจำหน่ายไฟฟ้าทั้งหมดที่ผลิตได้ให้แก่ กฟผ.
ภายใต้สัญญาการซื้อขายไฟฟ้าซึ่งมีระยะเวลา 25 ปี โดยมีข้อตกลงที่ กฟผ. (Take-or-Pay
ร้อยละ 100) สัญญายังระบุให้ กฟผ. จ่ายค่าความพร้อมจ่ายพลังไฟฟ้า (Availability
Payment) ให้แก่ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระในจำนวนที่ตกลงกันเพื่อครอบคลุมค่าใช้จ่ายคงที่
ภาระหนี้สินและผลตอบแทนแก่บริษัท และระบุให้ กฟผ. จ่ายค่าพลังงานไฟฟ้า (Energy Payment)
ตามสูตรคำนวณที่ระบุไว้ตามข้อสัญญา

บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมแบบโคเจนเนอเรชั่นโดยใช้
ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง (Combined-Cycle Co-Generation Power Plant)
ด้วยกำลังการผลิตไฟฟ้า 118 เมกะวัตต์ และไอน้ำ
168 ตันต่อชั่วโมง โดยบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์จำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ กฟผ. จำนวน 41 เมกะวัตต์
และจำหน่ายไฟฟ้าส่วนที่เหลือและ
ไอน้ำให้แก่บริษัทฯ บจ.ไทยพาราไซลีน และบมจ. ไทยลู้บเบส ทั้งนี้ ในปี 2550 และปี 2551
รายได้ร้อยละ 77 ของยอดขายสุทธิของ
บจ.ไทยออยล์เพาเวอร์มาจากการจำหน่ายไฟฟ้าและไอน้ำให้แก่ บมจ. ไทยลู้บเบส บจ.
ไทยพาราไซลีน และบริษัทฯ ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าและไอน้ำระยะยาว
รายได้จากการดำเนินงานที่เหลือของบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ มาจากการจำหน่ายไฟฟ้าให้
กฟผ.ตามสัญญาซื้อไฟฟ้ามีกำหนดระยะเวลา 25 ปี รายได้จากการจำหน่ายไฟฟ้าของบจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ ได้รับการประกันรายได้ภายใต้ข้อตกลงการรับประกันปริมาณการซื้อไฟฟ้าขั้นต่ำ
(Take-or-Pay) ซึ่งกำหนดให้ลูกค้าต้องซื้อไฟฟ้าหรือไอน้ำขั้นต่ำในปริมาณที่ไม่น้อยกว่าที่ตกลงกัน
โดย กฟผ. ต้องรับซื้อไฟฟ้าอย่างน้อยร้อยละ 80 ของปริมาณที่ตกลงตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับ กฟผ.
ลูกค้ารายอื่น ๆ ต้องรับซื้อไฟฟ้าอย่างน้อยร้อยละ 70 ของปริมาณที่ตกลงตามสัญญาและบมจ.
ไทยลู้บเบส และบริษัทฯ ต้องรับซื้อไอน้ำอย่างน้อยร้อยละ 85 ของปริมาณที่ตกลงกันตามสัญญา ทั้งนี้
ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้า กฟผ. ตกลงจ่ายเงินค่าพลังไฟฟ้า (Capacity Payment)ให้แก่บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ตามจำนวนและราคาที่มีการตกลงกันตามสัญญาซื้อขายไฟฟ้า และ กฟผ.
ยังตกลงที่จะจ่ายค่าพลังงานไฟฟ้า (Energy Payment) ให้แก่บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
ตามสูตรที่กำหนดไว้ในสัญญาซื้อขายไฟฟ้า

บจ.ไทยออยล์มารีน ประกอบธุรกิจขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
ด้วยเรือขนส่งทางทะเลทั้งภายในและต่างประเทศ ในปี 2548
ได้จำหน่ายเรือที่มีความเสี่ยงสูงในการที่อาจต้องดำเนินการหยุดซ่อมออกไป 2 ลำ ได้แก่
เรือมหานที และเรือสุวรรณภูมิ ทำให้ระวางเรือสำหรับการให้บริการลดลงจาก 42,000 DWT
(deadweight tones) มาเป็น 30,529 DWT โดย ณ สิ้นปี 2549 บจ.
ไทยออยล์มารีนมีเรือจำนวนทั้งสิ้น 5 ลำ ในปี 2550 บจ. ไทยออยล์มารีน
มีแผนขยายกองเรือเพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้นโดยในเดือนธันวาคม 2550 บจ.
ไทยออยล์มารีน ได้รับมอบเรือขนส่งน้ำมัน “ไทยออยล์ 10” ขนาด 32,250 ตันบรรทุก
มูลค่าประมาณ 35 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ทำให้กองเรือของ บจ. ไทยออยล์มารีน
ที่ดำเนินงานอยู่มีเรือเพิ่มขึ้นเป็น 6 ลำ และ ในปี 2551 บจ.
ไทยออยล์มารีนจำหน่ายเรือสถิตธาราขนาด 7,000 ตันบรรทุกในเดือนมกราคม 2551 และ
ในเดือนพฤศจิกายน 2551 ได้รับมอบเรือขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี “ไทยออยล์ 9”
ขนาดประมาณ 7,200 ตันบรรทุก โดยเริ่มให้บริการตั้งแต่เดือนธันวาคม 2551 ดังนั้น ณ สิ้นปี
2551 กองเรือของ บจ. ไทยออยล์มารีน มีเรือที่ดำเนินงานอยู่รวมจำนวน 6 ลำ
ขนาดรวมประมาณ 61,100 ตันบรรทุก นอกจากนี้ บจ. ไทยออยล์มารีน
อยู่ในระหว่างการต่อเรือขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมีขนาดประมาณ 7,000
ตันบรรทุกอีกจำนวน 1 ลำ โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จและเริ่มดำเนินการได้ในไตรมาส 2 ปี 2552

บจ. ไทยออยล์ โซลเว้นท์ ประกอบธุรกิจลงทุนในธุรกิจผลิต และ จำหน่ายสารละลาย โดยเมื่อวันที่
13 ตุลาคม 2551 บริษัทฯ ได้ลงนามสัญญาการซื้อขายหุ้นร้อยละ 80.52 ของ บจ.ศักดิ์ไชยสิทธิ
ซึ่งเป็นธุรกิจการผลิตสารละลายประเภท Hydrocarbon กับบริษัท Shell Overseas
Investments B.V. และบริษัท พัฒนกิจเคมี จำกัด
รวมทั้งสัญญาการซื้อขายธุรกิจการจำหน่ายสารละลายในประเทศไทยกับบริษัท Shell Company of
Thailand Limited และธุรกิจการจำหน่ายสารละลายในประเทศเวียดนามกับบริษัท Shell
Vietnam Limited โดยการซื้อขายครั้งนี้ บริษัทฯ ได้จัดตั้ง บจ. ไทยออยล์ โซลเว้นท์
เพื่อถือหุ้นใน บจ. ท็อป โซลเว้นท์ ซึ่งลงทุนในธุรกิจผลิตสารละลาย
และธุรกิจจำหน่ายสารละลายในประเทศไทยและประเทศเวียดนาม
การเข้าซื้อหุ้นและสินทรัพย์ธุรกิจดังกล่าวเป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ทางธุรกิจของบริษัทที่ต้องการขยายฐานธุรกิจไปสู่ธุรกิจสารละลายเพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน
รวมทั้งการขยายฐานธุรกิจไปสู่ตลาดต่างประเทศโดยมีกลุ่มลูกค้าหลักอยู่ในอุตสาหกรรมสี
การลงทุนในครั้งนี้ทำให้บริษัทมีเครือข่ายลูกค้า
การจัดจำหน่ายและการตลาดในธุรกิจสารละลายที่มีคุณภาพพร้อมด้วยบุคลากรที่มีความชำนาญในทันที
และเพิ่มช่องทางจำหน่ายผลิตภัณฑ์ให้กับบริษัทและบริษัทในเครือ การซื้อขายหุ้น บจ.ศักดิ์ไชยสิทธิ
และ ธุรกิจจำหน่ายสารละลายในประเทศไทย ได้เสร็จสิ้นในเดือนธันวาคม 2551
ส่วนการซื้อขายธุรกิจจำหน่ายสารละลายในประเทศเวียดนามคาดว่าจะเสร็จสิ้นประมาณเดือนเมษายน
2552

ต้นทุนขายและต้นทุนการให้บริการ

ต้นทุนขายและบริการส่วนใหญ่ประกอบด้วยต้นทุนค่าน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
ที่ใช้ในกระบวนการกลั่นคำนวณตามวิธีการถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average)
ภาษีสรรพสามิต และเงินส่งเข้ากองทุนต่าง ๆ ที่ต้องชำระภาษีและค่าธรรมเนียมต่างๆ
เหล่านี้จะถูกเรียกเก็บจากลูกค้าโดยผู้กลั่นน้ำมันซึ่งรวมถึงบริษัทฯ โดยรวมเข้าไปกับราคาขาย
ภาษีต่าง ๆ และเงินส่งเข้ากองทุนจะถูกนำส่งไปยังหน่วยราชการที่รับผิดชอบต่อไป

ต้นทุนขายสำหรับธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ส่วนใหญ่เป็นต้นทุนค่าแพลตฟอร์เมต ซึ่งบจ.
ไทยพาราไซลีน ซื้อจาก บริษัทฯ เพื่อนำไปเป็นวัตถุดิบในกระบวนการผลิตสารพาราไซลีน
ต้นทุนขายสำหรับธุรกิจผลิตน้ำมันหล่อลื่นส่วนใหญ่เป็นต้นทุนค่า Long Residue เมื่อวันที่ 14
กันยายน 2549 บมจ. ไทยลู้บเบสได้เข้าทำสัญญากับ GPP International (“GPPI”)
ซึ่งสัญญาดังกล่าวมีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2550 โดย GPPI
จะจัดหาวัตถุดิบและซื้อผลิตภัณฑ์บางส่วนจาก บมจ. ไทยลู้บเบส เป็นระยะเวลารวม 4 ปี

ต้นทุนขายและบริการสำหรับธุรกิจผลิตไฟฟ้ามาจากราคาก๊าซธรรมชาติที่ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์
และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซื้อเพื่อใช้เป็นพลังงานสำหรับเครื่องกำเนิดพลังงานไฟฟ้า

ต้นทุนอื่นๆ ประกอบด้วย ค่าเสื่อมราคา ค่าบำรุงรักษา ค่าเบี้ยประกันภัย ต้นทุนในการดำเนินงาน
ค่าน้ำดิบ และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวกับโรงงาน

รายรับอื่นๆ

  รายได้อื่นๆของบริษัทฯที่สำคัญประกอบด้วย

-   กำไรจากสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตรา บมจ.
    ไทยออยล์ได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราของภาระหนี้สกุลเงินบาท เงินต้นจำนวนรวม 5,500
    ล้านบาทและดอกเบี้ยจ่ายอัตราคงที่ของภาระหนี้ดังกล่าว (Cross Currency Swap)
    กับสถาบันการเงินแห่งหนึ่งเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2549 เป็นเงินเหรียญสหรัฐอเมริกาจำนวน
    149.25 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา และอัตราดอกเบี้ยในอัตรา USD LIBOR
    หกเดือนบวกเพิ่มตามที่ระบุในแต่ละสัญญา โดยรับรู้กำไรจากสัญญาดังกล่าวในปี 2550 จำนวน
    515 ล้านบาท และ บจ.
    ไทยพาราไซลีนได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราของภาระหนี้สกุลเยนเงินต้นจำนวน 9,438
    ล้านเยนเป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐฯจำนวน 80
    ล้านเหรียญสหรัฐฯและรับรู้กำไรจากสัญญาดังกล่าวในปี 2550 ดังนั้นในปี 2550
    จึงมีกำไรจากสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตรารวม 296 ล้านบาทและปี 2551 จำนวน 81 ล้านบาท

-   กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน
    กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจะพิจารณาเฉพาะกำไรจากการแปลงมูลค่าหรือการทำ
    ธุรกรรมเงินตราต่างประเทศซึ่งเกิดจากการแข็งค่าของเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินในสกุลอื่น
    โดยเฉพาะเงินดอลลาร์สหรัฐ
    โดยส่วนใหญ่แล้วกำไรจะเกิดจากความแตกต่างของอัตราแลกเปลี่ยนที่ถูกบันทึกไว้ (1)
    ระหว่างวันที่ระบุในงบดุลปีก่อนหรือวันที่เกิดเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่นเป็นเงินสกุลต่างประเทศแล้วแต่วันใดจะเกิดทีหลังกับวันที่มีการชำระหนี้ตามรายการเจ้าหนี้การค้าหรือหนี้อื่น
    ซึ่งจะบันทึกเป็นกำไรจากธุรกรรมอัตราแลกเปลี่ยน และ (2)
    ระหว่างวันที่ระบุเงินในงบดุลปีก่อนหรือวันที่มีการก่อหนี้ขึ้น แล้วแต่วันใดจะเกิดที่หลัง
    กับวันที่มีการทำงบดุลล่าสุด

-   รายได้จากดอกเบี้ย
    ดอกเบี้ยที่ได้รับจากเงินฝากในธนาคารและการลงทุนระยะสั้นในตั๋วสัญญาใช้เงินของบริษัทฯ
    และบริษัทย่อย

-   ค่าธรรมเนียมการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึก บริษัทฯ
    ได้รับค่าผ่านท่อจากเอสโซ่สำหรับการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกของบริษัทฯ

-   รายได้เงินชดเชยภาษีสินค้าส่งออก (มุมน้ำเงิน)

-   รายได้เงินชดเชยดีเซลมาตรฐานยูโร 4 บริษัทฯ
    สามารถปรับปรุงคุณภาพผลิตน้ำมันได้มาตรฐานยูโร 4
    มาจำหน่ายในประเทศได้เร็วกว่าการบังคับใช้ที่จะเริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 2555
    โดยได้รับเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจำนวน 24 สตางค์ต่อลิตร
    ซึ่งการผลิตมาตรฐานนี้จะมีการลงทุนที่สูง และเป็นผลดีต่อสิ่งแวดล้อม
    บริษัทฯเริ่มจำหน่ายน้ำมันดีเซลมาตรฐานยูโร 4 ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2551 โดยในปี 2551
    บริษัทฯได้รับเงินชดเชยรวม 987 ล้านบาท

-   การกลับรายการค่าเผื่อด้อยค่าเงินลงทุน เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2550
    บริษัทฯมีรายการค่าเผื่อด้อยค่าของเงินลงทุนใน บจ.ท่อปิโตรเลียมไทย เป็นจำนวนเงิน
    779.5 ล้านบาทเนื่องจากมีผลการดำเนินงานขาดทุนติดต่อกันเป็นระยะเวลาหลายปี ต่อมาในปี
    2551 บริษัทฯได้กลับรายการค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุนใน บจ.ท่อปิโตรเลียมไทย
    จำนวนเงิน 779.5 ล้านบาท เนื่องจากผลประกอบการของ บจ.ท่อปิโตรเลียมไทย
    มีกำไรสุทธิและกระแสเงินสดจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้น
    ทำให้มูลค่าที่จะได้รับคืนของเงินลงทุนสูงกว่ามูลค่าตามบัญชี

  ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

-   ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร
    ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารประกอบด้วยค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพนักงานที่ไม่เกี่ยวกับการผลิต
    ค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์ที่ไม่เกี่ยวกับการผลิตและต้นทุนอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับการผลิต
    ค่าที่ปรึกษากฎหมายและค่าที่ปรึกษาอื่น ๆ

-   ขาดทุนจากสัญญาแลกเปลี่ยนส่วนต่างราคาน้ำมันสุทธิ
    เกิดจากบริษัทฯได้ทำสัญญาประกันความเสี่ยงส่วนต่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปและราคาน้ำมันดิบล่วงหน้าจำนวนหลายรายการ
    โดยกำหนดให้บริษัทฯหรือบริษัทคู่สัญญาต้องจ่ายส่วนเกินส่วนขาดระหว่างราคาคงที่ตามสัญญากับราคาลอยตัวสำหรับงวดนั้นๆ

-   ส่วนแบ่งขาดทุนจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย บริษัทฯ เริ่มรับรู้ส่วนแบ่งกำไร/(ขาดทุน)
    จากบจ พีทีที ไอซีที โซลูชั่นส์ ในสัดส่วนร้อยละ 20 ตั้งแต่ไตรมาส 3/2549 และ จาก บจ
    แม่สอดพลังงานสะอาด ในสัดส่วนร้อยละ 30 ตั้งแต่ไตรมาส 4/2549

-   บริษัทฯ ลงทุนในทุนเรือนหุ้นของ บจ พีทีที ไอซีที โซลูชั่นส์ เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2549
    จำนวน 30 ล้านบาท สำหรับ หุ้นสามัญจำนวน 3 ล้านหุ้น โดยมีมูลค่าหุ้นที่ตราไว้หุ้นละ 10
    บาท หรือคิดเป็นร้อยละ 20 ของทุนเรือนหุ้นของบจ พีทีที ไอซีที โซลูชั่นส์ ทั้งนี้ บจ พีทีที
    ไอซีที โซลูชั่นส์ มีผลขาดทุนสุทธิในปี 2549 จำนวน 2 ล้านบาท, กำไรสุทธิในปี 2550
    จำนวน 9 ล้านบาท และกำไรสุทธิปี 2551 จำนวน 11 ล้านบาท
    บริษัทฯได้เข้าทำสัญญาร่วมทุนกับบริษัท ผาแดงอินดัสทรี จำกัด (มหาชน) และบริษัท
    เพโทรกรีน จำกัดเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2549 เพื่อจัดตั้งบริษัทร่วมทุนภายใต้ชื่อ บจ
    แม่สอดพลังงานสะอาด เพื่อก่อสร้างและประกอบกิจการโรงงานผลิตเอทานอล
    โดยบริษัทตกลงที่จะถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 30 หรือคิดเป็นเงินลงทุน 30 ล้านบาท เมื่อวันที่
    21 พฤศจิกายน 2549 บจ แม่สอดพลังงานสะอาด เรียกชำระค่าหุ้นร้อยละ 50
    ของมูลค่าที่ตราไว้ โดยบริษัทชำระค่าหุ้นเป็นจำนวนเงิน 15 ล้านบาท และเมื่อวันที่ 31
    สิงหาคม 2550 บริษัท แม่สอดพลังงานสะอาด จำกัด ได้เรียกชำระค่าหุ้นส่วนที่เหลืออีกร้อยละ
    50 ของมูลค่าที่ตราไว้ โดยบริษัทชำระค่าหุ้นดังกล่าวเป็นจำนวนเงิน 15 ล้านบาท เมื่อวันที่
    19 กันยายน 2550 ในการประชุมผู้ถือหุ้นวิสามัญเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2550 ของบจ
    แม่สอดพลังงานสะอาด ผู้ถือหุ้นมีมติให้ทำการเพิ่มทุนเป็นเงิน 575 ล้านบาท
    โดยการออกหุ้นสามัญจำนวน 57.5 ล้านหุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท โดยบจ.
    แม่สอดพลังงานสะอาด ได้เรียกชำระค่าหุ้นร้อยละ 50
    ของมูลค่าที่ตราไว้ของทุนที่จดทะเบียนเพิ่ม
    และบริษัทชำระค่าหุ้นเพิ่มทุนตามสัดส่วนการถือหุ้นเป็นจำนวนเงิน 86.25 ล้านบาท ทั้งนี้ในปี
    2549 2550 และ 2551 มีผลขาดทุนสุทธิจำนวน 1 ล้านบาท 8 ล้านบาท และ 2 ล้านบาท
    ตามลำดับ

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน

ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินได้แก่ดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายทางการเงินที่เกิดจากการกู้ยืมเงินระยะยาวและระยะสั้นของบริษัทฯ
และบริษัทในเครือ

ภาษีเงินได้

บริษัทฯ มีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในประเทศไทย ซึ่งในปัจจุบันมีอัตราอยู่ที่ร้อยละ 30
ของกำไรสุทธิ
อย่างไรก็ตาม หลังจากบริษัทฯได้นำหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ
บริษัทฯได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีโดยจะเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลลดลงจากร้อยละ 30 เหลือร้อยละ 25
ของกำไรสุทธิเป็นระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่ปี 2548-2552

ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ ฉบับที่ 156 ลงวันที่ 15 กันยายน 2549
บริษัทฯ จะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับร้อยละ 25
ของเงินที่จ่ายเพื่อการลงทุนตามหลักเกณฑ์ในประกาศฉบับดังกล่าวเป็นระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่
2549-2553

บจ.ไทยออยล์เพาเวอร์ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ บจ.ไทยพาราไซลีน
ได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนเป็นระยะเวลา 8
ปีนับตั้งแต่มีเงินได้จากธุรกิจที่ได้รับการส่งเสริม บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ได้รับสิทธิตั้งแต่ 1
เมษายน 2541 – 31 มีนาคม 2549 โดยสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลของบจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ สิ้นสุดไปแล้ว ดังนั้นตั้งแต่เดือน เมษายน 2549 บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์จึงเสียภาษีในอัตราร้อยละ 30 บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระตั้งแต่ 15 สิงหาคม 2543
– 14 สิงหาคม 2551 และ บจ. ไทยพาราไซลีนตั้งแต่ 20 พฤศจิกายน 2544 – 19 พฤศจิกายน
2552 นอกจากนี้ ในเดือนกันยายน 2549 บจ. ไทยพาราไซลีน
ได้รับการส่งเสริมกิจการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีอีกหนึ่งโครงการ
ในส่วนของหน่วยการผลิตใหม่ตามโครงการขยายกำลังการผลิต
โดยได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลเป็นระยะเวลา 7 ปี
นับตั้งแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการของหน่วยการผลิตใหม่นั้น หรือนับตั้งแต่วันที่ 3
เมษายน 2551

บจ.ไทยออยล์มารีนได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนจากรายได้บางส่วนที่เกิดจาก
เรือเคมี เรือไทยออยล์ 9 เรือไทยออยล์ 10 และ เรือไทยออยล์ 11 ทั้งนี้ ณ สิ้นปี 2550
บจ.ไทยออยล์มารีน มีผลขาดทุนทางภาษียกไปจำนวน 43 ล้านบาท และใช้ไปทั้งหมดในปี 2551

ณ สิ้นปี 2548 บมจ. ไทยลู้บเบส มีผลขาดทุนทางภาษียกไปจำนวน 2,012 ล้านบาท
จากผลการดำเนินงานที่ดีในปี 2549 ทำให้ TLB ใช้ผลขาดทุนทางภาษีทั้งหมด
และเริ่มเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตราร้อยละ 30 ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2549

1.  การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานตามงบการเงินรวมปี 2551

ปี 2551 นับเป็นปีที่ราคาน้ำมันมีความผันผวนอย่างรุนแรง ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ในช่วง 7 เดือนแรกของปี โดยราคาน้ำมันดิบดูไบสูงสุดเป็นประวัติการณ์อยู่ที่ระดับ 141
เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในเดือนกรกฎาคม
และปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องในช่วงหลังของปี โดยราคาน้ำมันดิบลดลงต่ำสุดในรอบ 4
ปี อยู่ที่ระดับ 36 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในเดือนธันวาคม
สาเหตุหลักจากอุปสงค์น้ำมันลดลงจากปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจของโลก
การปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็วของราคาน้ำมันในช่วงหลังของปีทำให้เกิดผลขาดทุนจากสต๊อกน้ำมันของโรงกลั่นฯ
ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ ในปี 2551 อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
มีกำไรจากการลงทุนในบริษัทย่อยทั้งที่มีการผลิตเชื่อมโยงกันและมีรายได้คงที่ ส่งผลให้บริษัทฯ
สามารถรายงานกำไรตามงบการเงินรวมในปีนี้ จำนวน 224 ล้านบาท

ผลการดำเนินงาน – งบการเงินรวม

+------------------------------+--------------+------+------+----------+
|                              |              | 2551 | 2550 | เ        |
|                              |              |      |      | ปลี่ยนแปลง |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| Market GRM – โรงกลั่นฯ ⁽¹⁾     | เหรียญสหรัฐฯ   | 6.4  | 5.8  | + 0.6    |
|                              | ต่อบาร์เรล     |      |      |          |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| Market Integrated Margin ⁽¹⁾ | “            | 7.9  | 7.8  | + 0.1    |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
|                              |              |      |      |          |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| รายได้จากการขาย               | ล้านบาท       | 399  | 261  | +        |
|                              |              | ,125 | ,051 | 138,074  |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| EBITDA ⁽²⁾                   | “            | 7    | 28   | - 21,010 |
|                              |              | ,949 | ,959 |          |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| กำไรสุทธิ                      | “            | 11   | 12   | -1,070   |
| ไม่รวมผลกระทบจากสต๊อกน้ำมัน      |              | ,435 | ,505 |          |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| ผลกระทบจากสต๊อกน้ำมัน ⁽³⁾       | “            | (11, | 6    |          |
|                              |              | 211) | ,613 |  -17,824 |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| กำไรสุทธิ                      | “            | 224  | 19   |          |
|                              |              |      | ,118 |  -18,894 |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+
| กำไรสุทธิต่อหุ้น                  | บาท          | 0.11 | 9.37 |   -9.26  |
+------------------------------+--------------+------+------+----------+

หมายเหตุ

(1) Market GRM และ Market Integrated Margin
    ไม่รวมผลกระทบจากสต๊อกน้ำมันของโรงกลั่นฯ โดย Market Integrated Margin
    เป็นกำไรขั้นต้นจากการผลิตรวมของบริษัท, บจ.ไทยพาราไซลีน (TPX) และ
    บมจ.ไทยลู้บเบส (TLB)

(2) EBITDA ในปี 2551 รวมผลขาดทุนจากสต๊อกน้ำมันจำนวน 14,948 ล้านบาท และในปี 2550
    รวมผลกำไรจากสต๊อกน้ำมันจำนวน 8,817 ล้านบาท

(3) ราคาน้ำมันดิบดูไบ ต้นงวด/ปลายงวดในปี 2551 เท่ากับ 86/41 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล
    และในปี 2550 เท่ากับ 59/86 เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรล

ในปี 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีรายได้จากการขายจำนวน 399,125 ล้านบาท เพิ่มขึ้น
138,074 ล้านบาทจากปีก่อน
ซึ่งเป็นผลจากราคาน้ำมันเฉลี่ยที่สูงขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อนและการขยายกำลังการผลิตของบริษัท และ
TPX ทำให้ปริมาณวัตถุดิบที่ป้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตของกลุ่ม (Integrated Intake)
เพิ่มขึ้นเป็น 287 พันบาร์เรลต่อวันในปี 2551 เทียบกับปีก่อนที่ 231 พันบาร์เรลต่อวัน
หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 24 จากปีก่อน Market GRM ของโรงกลั่นฯ ในปี 2551 ที่ 6.4
เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 0.6 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล
จากส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันอากาศยานและน้ำมันดีเซลกับราคาน้ำมันดิบที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อนประมาณ
9 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล อย่างไรก็ตามจากราคาน้ำมันในตลาดโลกในช่วงครึ่งหลังของปี 2551
ลดลงอย่างมากจากสิ้นปีก่อน ทำให้เกิดขาดทุนจากสต๊อกน้ำมันในปี 2551 จำนวน 14,948 ล้านบาท
เปรียบเทียบกับกำไรจากสต๊อกน้ำมันในปีก่อนจำนวน 8,817 ล้านบาท ส่งผลให้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมี EBITDA จำนวน 7,949 ล้านบาท ลดลง 21,010 ล้านบาทจากปีก่อน ทำให้ในปี
2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีผลกำไรสุทธิจำนวน 224 ล้านบาทหรือกำไรต่อหุ้น 0.11 บาท
เปรียบเทียบกับกำไรสุทธิในปี 2550 จำนวน 19,118 ล้านบาทหรือกำไรต่อหุ้น 9.37 บาท

ผลการดำเนินงานแยกรายบริษัท

  -------------------- --------- -------- -------- -------- ------- ------ --------- --------- ---------- ------
  (ล้านบาท)             TOP       TPX      TLB      IPT      TP      TM     Thaioil   รวม       +/(-) จากปี 
                                                                                               2550       

                                                                           Solvent   2551      2550       %

  รายได้จากการขาย       399,735   52,446   22,214   10,679   3,681   984    183       399,125   +138,074   +53%

  EBITDA               854       3,253    1,838    1,399    484     196    (66)      7,949     -21,010    -73%

  ดอกเบี้ยจ่าย            (1,703)   (224)    (1)      (211)    (20)    (65)   (7)       (2,116)   +390       +23%

  กำไร/(ขาดทุน) FX      (802)     (51)     10       (54)     0       0      (1)       (898)     -3,040     142%

  ภาษีเงินได้             1,377     0        (447)    (86)     (76)    (2)    20        786       -6,076     115%

  กำไร/(ขาดทุน)สุทธิ⁽¹⁾   (4,077)   2,014    1,048    569      174     48     (56)      224       -18,894    -99%
  -------------------- --------- -------- -------- -------- ------- ------ --------- --------- ---------- ------

หมายเหตุ

(1) กำไรสุทธิรายบริษัท ไม่รวมเงินปันผลรับจากบริษัทย่อย กำไรสุทธิรวมปี 2551
    รวมกำไรจากการกลับรายการด้อยค่าของบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด จำนวน 779
    ล้านบาท

-   ในปี 2551 ความผันของราคาน้ำมันทำให้บริษัทฯ (TOP) มีรายได้จากการขาย เพิ่มขึ้น
    145,777 ล้านบาทจากปีก่อน แต่บริษัทฯ มี EBITDA จำนวน 854 ล้านบาท ลดลง 21,989
    ล้านบาทจากปีก่อน จากผลขาดทุนจากสต๊อกน้ำมัน ส่งผลให้ปี 2551 บริษัทฯ
    มีขาดทุนสุทธิจำนวน 4,077 ล้านบาท

-   ในปี 2551 หลังจากการขยายกำลังการผลิตแล้วเสร็จ TPX
    สามารถเพิ่มกำลังการผลิตสารอะโรมาติกส์จาก 420,000 ตันต่อปี เป็น 900,000 ตันต่อปี
    ทำให้ TPX มีปริมาณผลิตสารอะโรมาติกส์ในปี 2551 ประมาณ 673,000 ตัน เพิ่มขึ้นประมาณ
    277,000 ตันจากปีก่อน ส่งผลให้มีรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น 19,199 ล้านบาทจากปีก่อน
    อย่างไรก็ตาม จากส่วนต่างราคาระหว่างผลิตภัณฑ์และวัตถุดิบ (Product to feed
    margin) ลดลงจากการปรับตัวสูงขึ้นของวัตถุดิบตามราคาน้ำมันเบนซิน ทำให้ TPX มี
    EBITDA จำนวน 3,253 ล้านบาท ลดลง 612 ล้านบาทจากปีก่อน
    และจากค่าเสื่อมราคาและดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องกับส่วนขยายกำลังการผลิต ส่งผลให้ TPX
    มีกำไรสุทธิในปี 2551 จำนวน 2,014 ล้านบาท ลดลง 1,391 ล้านบาทจากปีก่อน

-   ในปี 2551 TLB มีรายได้จากการขาย เพิ่มขึ้น 632
    ล้านบาทจากปีก่อนจากราคาผลิตภัณฑ์ที่ปรับตัวสูงขึ้นจากปีก่อนกว่าร้อยละ 35 อย่างไรก็ตาม
    EBITDA ปรับตัวลดลงจำนวน 94 ล้านบาท มาอยู่ที่ 1,838
    ล้านบาทเนื่องจากปริมาณขายน้ำมันหล่อลื่นลดลงร้อยละ 16
    จากปีก่อนจากอุปสงค์ของน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานลดลงตามภาวะวิกฤตเศรษฐกิจของโลก ทำให้
    TLB มีกำไรสุทธิในปี 2551 จำนวน 1,048 ล้านบาท ลดลง 82 ล้านบาทจากปีก่อน

-   ในปี 2551 IPT มีรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น 1,755 ล้านบาทจากปีก่อนและมี EBITDA
    จำนวน 1,399 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 196 ล้านบาท
    สาเหตุหลักจากอัตราความพร้อมในการผลิตเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 จากปีก่อนมาอยู่ที่ร้อยละ 97
    สูงสุดนับแต่เริ่มดำเนินกิจการและจากการปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซ
    ทั้งนี้ IPT มีดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงิน ลดลง 77 ล้านบาท
    จากการชำระคืนเงินกู้ระยะยาวตามกำหนดและการเจรจาลดอัตราดอกเบี้ยกับเจ้าหนี้เงินกู้ต่างประเทศ
    ส่งผลให้ในปี 2551 IPT มีกำไรก่อนภาษีเงินได้จำนวน 655 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 12
    ล้านบาท
    แต่เนื่องจากสิทธิประโยชน์ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลจากการส่งเสริมการลงทุนได้สิ้นสุดลงในวันที่
    15 สิงหาคม 2551 IPT จึงมีภาษีเงินได้ในปีนี้จำนวน 86 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 70
    ล้านบาท ดังนั้นในปี 2551 IPT มีกำไรสุทธิจำนวน 569 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 58
    ล้านบาท

-   ในปี 2551 TP มีรายได้จากการขายจำนวน 3,681 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 396
    ล้านบาทจากราคาก๊าซธรรมชาติที่ปรับตัวสูงและปริมาณขายไอน้ำที่เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม TP มี
    EBITDA จำนวน 484 ล้านบาท ลดลง 163 ล้านบาทจากปีก่อนจากต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น
    ดังนั้นในปี 2551 TP มีกำไรสุทธิจำนวน 174 ล้านบาท ลดลง 88 ล้านบาทจากปีก่อน

-   ในปี 2551 TM มีรายได้จากการให้บริการจำนวน 984 ล้านบาทและมี EBITDA จำนวน 196
    ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 253 ล้านบาทและ 128 ล้านบาทตามลำดับ
    สาเหตุหลักจากขนาดตันบรรทุกของกองเรือเพิ่มขึ้นหลังจาก TM ได้รับมอบเรือไทยออยล์ 10
    ในเดือนธันวาคม 2550 รวมทั้งมีกำไรจากการขายเรือสถิตธาราจำนวน 14 ล้านบาท
    ดังนั้นในปี 2551 TM มีกำไรสุทธิจำนวน 48 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 35 ล้านบาทจากปีก่อน อนึ่ง
    ในเดือนพฤศจิกายน 2551 TM
    ได้รับมอบเรือขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมีขนาดประมาณ 7,200 ตันบรรทุก ชื่อ
    “ไทยออยล์ 9” ดังนั้น ณ สิ้นปี 2551 กองเรือของ TM มีเรือที่ดำเนินงานอยู่รวมจำนวน 6
    ลำ ขนาดรวมประมาณ 61,000 ตันบรรทุก นอกจากนี้ TM
    อยู่ในระหว่างการต่อเรือขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมีขนาดประมาณ 7,000
    ตันบรรทุกอีกจำนวน 1 ลำ โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จและเริ่มดำเนินการได้ในไตรมาส 2 ปี
    2552

-   เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2551 บริษัท TOP Solvent Company Limited (TS) ซึ่งถือหุ้นโดย
    บริษัท Thaioil Solvent Company Limited
    ได้ซื้อสินทรัพย์เพื่อธุรกิจการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สารโซลเว้นท์จากกลุ่มบริษัท Shell
    รวมทั้งซื้อหุ้นร้อยละ 80.52 ของบริษัท ศักดิ์ไชยสิทธิ จำกัด (SAKC)
    ซึ่งประกอบธุรกิจผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์สารโซลเว้นท์

ในงบการเงินรวมปี 2551 ของบริษัทฯ รวมรายได้จากการขายของกลุ่มธุรกิจสารโซลเว้นท์จำนวน
183 ล้านบาท ขาดทุนใน EBITDA จำนวน 66 ล้านบาท และมีผลขาดทุนสุทธิจำนวน 56 ล้านบาท
สาเหตุหลักเกิดจากราคาขายผลิตภัณฑ์ได้ปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็วตามราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์อะโรมาติกส์ที่ปรับตัวลดลงอย่างรุนแรง
รวมถึงภาวะชะลอตัวของเศรษฐกิจในประเทศในไตรมาส 4 ของปี 2551

วิเคราะห์ฐานะทางการเงิน- งบการเงินรวม

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------
  ฐานะทางการเงิน (ล้านบาท)           31 ธ.ค. 51   31 ธ.ค. 50   +/-

  สินทรัพย์รวม                        132,841      136,570      (3,729)

  หนี้สินรวม                          69,261       64,733       4,528

  ส่วนของผู้ถือหุ้น-สุทธิ                  63,580       71,837       (8,257)
  -------------------------------- ------------ ------------ -------------

สินทรัพย์รวม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 132,841 ล้านบาท
ลดลงจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 จำนวน 3,729 ล้านบาท
สาเหตุหลักจากลูกหนี้การค้าและน้ำมันคงคลังลดลง ตามการลดลงของราคาน้ำมันในตลาดโลก

หนี้สินรวม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 69,261 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 จำนวน 4,528 ล้านบาท เนื่องจากเงินกู้ยืมเพิ่มขึ้นเพื่อการลงทุน

หนี้เงินกู้ระยะยาวของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 มีจำนวน 42,115
ล้านบาท คิดเป็นเงินกู้/หุ้นกู้สกุลดอลลาร์จำนวน 777 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และเงินสกุลบาทจำนวน
14,841 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 จำนวน 10,156 ล้านบาท
จากการออกหุ้นกู้บาทของบริษัทฯ จำนวน 3,000 ล้านบาท
และการเบิกเงินกู้ตามสัญญาเงินกู้เงินทุนหมุนเวียนระยะยาวของบริษัทฯ จำนวน 200
ล้านเหรียญสหรัฐฯ

ส่วนของผู้ถือหุ้น-สุทธิ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีส่วนของผู้ถือหุ้น-สุทธิรวมทั้งสิ้น 63,580
ล้านบาท ลดลงจำนวน 8,257 ล้านบาทจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
สาเหตุหลักจากการจ่ายเงินปันผลรวม 9,368 ล้านบาท

วิเคราะห์กระแสเงินสดและอัตราส่วนทางการเงิน

ในปี 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีเงินสดต้นงวดจำนวน 4,213 ล้านบาท
ได้รับเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 8,441 ล้านบาท
ได้รับจากกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 5,003 ล้านบาท และใช้เงินสดสุทธิไปในกิจกรรมลงทุนจำนวน
9,641 ล้านบาท ได้แก่ การจ่ายเงินเพื่อโครงการขยายกำลังการผลิตของ TPX จำนวน 2,977
ล้านบาท การจ่ายเงินเพื่อโครงการขยายกำลังการผลิตของ CDU-3 ซึ่งแล้วเสร็จปลายปีก่อนจำนวน
749 ล้านบาท การลงทุนในธุรกิจสารละลายจำนวน 2,579 ล้านบาท เป็นต้น ดังนั้น ในปี 2551
บริษัทฯ และบริษัทย่อยจึงมีเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น จำนวน 3,803 ล้านบาทและมีเงินสดปลายงวดจำนวน
8,016 ล้านบาท

อัตราส่วนทางการเงิน

  ------------------------------------------------- ---------- ----------
                                                    ปี 2551     ปี 2550

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)                             1.8        1.9

  อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ย (เท่า)            3.8        16.8

  อัตราส่วนหนี้เงินกู้ระยะยาวต่อเงินทุนระยะยาว (%)            40%        31%

  อัตราส่วนหนี้เงินกู้ระยะยาวต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)           0.7        0.4

  อัตราส่วนหนี้สินรวมต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)                 1.1        0.9

  อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)                 0.7        0.4
  ------------------------------------------------- ---------- ----------

ตารางแสดงจำนวนหนี้สินค้างชำระรวม (Consolidated) ทั้งหมดทั้งระยะสั้นและระยะยาวรวม ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2550 และ 2551

หน่วย : ล้านบาท

+---------------------------------------------+-----------+-----------+
|                                             | ส         |           |
|                                             | ำหรับปีสิ้นสุด |           |
|                                             |           |           |
|                                             | ณ วันที่     |           |
|                                             | 31ธันวาคม  |           |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
|                                             | 2551      | 2550      |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
|                                             |           |           |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| เงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้น                 | 7,952     | 350       |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| เงินกู้ระยะยาวที่ครบกำหนดชำระภายใน 1 ปี           | 2,168     | 1,100     |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| เงินกู้ยืมระยะยาว (ไม่รวมส่วนที่ครบกำหนดชำระภายใน 1 | 18,897    | 13,393    |
| ปี)                                          |           |           |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| หุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี                    | 2,750     | -0-       |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| หุ้นกู้                                         | 18,300    | 17,349    |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+
| รวม                                         | 50,067    | 32,192    |
+---------------------------------------------+-----------+-----------+

บริษัทฯ มีนโยบายที่จะรักษาสัดส่วนหนี้สินระยะยาวทั้งหมดเทียบกับเงินทุนระยะยาว (Total
Capitalization) ให้อยู่ในระดับร้อยละ 50

ตารางต่อไปนี้แสดงถึงรายละเอียดของจำนวนเงินกู้ยืมระยะยาวค้างชำระ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2551 แยกรายบริษัท และสกุลเงิน

  หน่วย : เทียบเท่าล้านบาท

+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
|           | ดอ       | บาท      | ดอ       | บาท      | รวม      |
|           | ลลาร์สหรัฐ |          | ลลาร์สหรัฐ |          |          |
|           | ฯ        | หุ้นกู้      |          | เงินกู้     |          |
|           |          |          | เงินกู้     |          |          |
|           | หุ้นกู้      |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
|           |          |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
|           |          |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
| บริษัทฯ     | 15,550   | 5,500    | 7,016    | 4,927    | 32,994   |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
| บจ.       | 0        | 0        | 0        | 218      | 218      |
| ไทยออ     |          |          |          |          |          |
| ยล์เพาเวอร์ |          |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
| บจ.       | 0        | 0        | 1,901    | 1,371    | 3,272    |
| ผล        |          |          |          |          |          |
| ิตไฟฟ้าอิสระ |          |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
| บจ.       | 0        | 0        | 2,807    | 2,825    | 5,632    |
| ไท        |          |          |          |          |          |
| ยพาราไซลีน |          |          |          |          |          |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+
| รวม       | 15,550   | 5,500    | 11,724   | 9,341    | 42,115   |
+-----------+----------+----------+----------+----------+----------+

ในปี 2550 บริษัทฯได้ทำสัญญาแก้ไขสัญญาเงินกู้ระยะยาวเพื่อแปลงหนี้เงินกู้สกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ
เป็นเงินกู้สกุลเงินบาท และปรับลดอัตราดอกเบี้ยจากสัญญาเงินกู้ฉบับเดิม
จากอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 6 เดือนถัวเฉลี่ยเป็นอัตราดอกเบี้ย MLR หักส่วนลด นอกจากนี้
ในระหว่างปี บริษัทได้ชำระคืนหนี้เงินกู้จำนวนเงิน 50 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
ตามสัญญาวงเงินกู้แบบหมุนเวียน 200 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา (Revolving Credit
Facility Agreement) ซึ่งสัญญาวงเงินกู้แบบหมุนเวียนดังกล่าวมีอายุ 5 ปี สิ้นสุดในเดือนตุลาคม
2553 บริษัทฯสามารถคืนเงินกู้ และเบิกใช้ได้อีกเมื่อมีความต้องการภายในวงเงินกู้ดังกล่าว

ในปี 2551 บริษัทฯ เบิกเงินกู้ตามสัญญากู้เงินแบบหมุนเวียนวงเงิน 200 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
หรือเทียบเท่า 6,732 ล้านบาทในเดือนเมษายน 2551 และออกหุ้นกู้สกุลเงินบาทจำนวน 3,000
ล้านบาทในเดือนมิถุนายน 2551 พร้อมทั้งทำสัญญาแปลงหนี้หุ้นกู้ดังกล่าวเป็นหนี้สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
และบริษัทฯ ได้ลงนามในสัญญาปรับโครงสร้างสัญญากู้ยืมเงินระยะยาววงเงิน 4,927 ล้านบาท
(Refinance) เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2551 ซึ่งขยายระยะเวลาครบกำหนดชำระหนี้ออกไป

12.3.3.3 ส่วนของผู้ถือหุ้น-สุทธิ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีส่วนของผู้ถือหุ้น-สุทธิรวมทั้งสิ้น 63,580
ล้านบาท ลดลงจำนวน 8,277 ล้านบาทจาก ณ วันที่ 30 กันยายน 2551 และลดลงจำนวน 8,257
ล้านบาทจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 สาเหตุหลักจากผลการดำเนินงานที่ลดลงโดยบริษัทฯ
มีกำไรสุทธิสำหรับปีจำนวน 224 ล้านบาทหักลดด้วยเงินปันผลจ่ายรวม 9,368 ล้านบาท

12.3.3.4 วิเคราะห์กระแสเงินสด

ในปี 2551 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีเงินสดต้นงวดจำนวน 4,213 ล้านบาท
ได้รับเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 8,441 ล้านบาท
ได้รับจากกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 5,003 ล้านบาท และใช้เงินสดสุทธิไปในกิจกรรมลงทุนจำนวน
9,641 ล้านบาท ได้แก่ การจ่ายเงินเพื่อโครงการขยายกำลังการผลิตของ TPX จำนวน 2,977
ล้านบาท การจ่ายเงินเพื่อโครงการขยายกำลังการผลิตของ CDU-3 ซึ่งแล้วเสร็จปลายปีก่อนจำนวน
749 ล้านบาท การลงทุนในธุรกิจสารละลายจำนวน 2,579 ล้านบาท เป็นต้น ดังนั้น ในปี 2551
บริษัทฯ และบริษัทย่อยจึงมีเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น จำนวน 3,803 ล้านบาทและมีเงินสดปลายงวดจำนวน
8,016 ล้านบาท

ตารางแสดงรายจ่ายส่วนทุนแยกประเภทบริษัทสำหรับปี 2550 และ 2551

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------------- ---------------- ----------------
                                        สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 
                                        ธันวาคม           

                                        2551             2550

  บริษัทฯ                                 2,864            7,067

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์                    -19              15

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ                       15               107

  บจ. ไทยออยล์มารีน                       336              1,594

  บจ. ไทยพาราไซลีน                       2,987            7,875

  บมจ. ไทยลู้บเบส                         102              279

  บจ. ไทยออยล์ โซลเว้นท์                   7                -0-

  รวม                                   6,292            16,938
  ------------------------------------- ---------------- ----------------

ในปี 2551 รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทฯ จำนวน 2,864 ล้านบาท ส่วนใหญ่ใช้ในโครงการต่างๆ
ได้แก่ โครงการขยายกำลังการผลิต CDU 3 จำนวน 749 ล้านบาท
และโครงการขยายทุ่นผูกเรือน้ำลึกจำนวน 1,129 ล้านบาท รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทย่อย
จำนวนรวม 3,428 ล้านบาท ใช้ในโครงการขยายกำลังการผลิตโรงงานของ บจ.
ไทยพาราไซลีนจำนวน 2,977 ล้านบาท และ บจ. ไทยออยล์มารีน
ใช้เป็นค่าใช้จ่ายต่อเรือเรือขนส่งน้ำมัน “ไทยออยล์ 9” และ “ไทยออยล์ 11” จำนวน 331
ล้านบาท ทั้งนี้ บจ. ไทยออยล์มารีน มีเงินสดรับจากการขายเรือสถิตธาราจำนวน 83 ล้านบาท

ในปี 2550 รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทฯ จำนวน 7,067 ล้านบาท ส่วนใหญ่ใช้ในโครงการต่างๆ
ได้แก่ โครงการขยายกำลังการผลิต CDU 3 จำนวน 3,720 ล้านบาท
โครงการเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (G-5019) จำนวน 417 ล้านบาท และโครงการขยายทุ่น
ผูกเรือน้ำลึกจำนวน 2,006 ล้านบาทเป็นต้น รายจ่ายส่วนทุนของบริษัทย่อย จำนวนรวม 9,871
ล้านบาท ใช้ในโครงการขยายกำลังการผลิตโรงงานของ บจ. ไทยพาราไซลีนจำนวน 7,875
ล้านบาท และ บจ. ไทยออยล์มารีนซื้อเรือขนส่งน้ำมัน “ไทยออยล์ 10” มูลค่าประมาณ 35
ล้านเหรียญสหรัฐฯ เมื่อเดือนธันวาคม 2550

นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

นโยบายการบัญชีที่สำคัญมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการแสดงฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ซึ่งต้องใช้การตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของฝ่ายจัดการ ในหลาย ๆ
กรณีการบันทึกบัญชีของรายการทางธุรกิจถูกกำหนดโดยมาตรฐานทางบัญชีที่เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปอย่างชัดเจนซึ่งไม่ต้องอาศัยการตัดสินใจของฝ่ายจัดการ
แต่ในบางกรณีฝ่ายจัดการจะต้องใช้
ดุลพินิจและการตัดสินใจในการประมาณการข้อสมมติฐานของรายการทางธุรกิจนั้น ๆ
เพื่อให้การจัดทำงบการเงินรวมถูกต้องตามมาตรฐานบัญชีที่ยอมรับกันทั่วไป

นโยบายการบัญชีที่สำคัญจะเกี่ยวข้องกับรายการต่อไปนี้

-   สินค้าคงเหลือ

-   ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

-   การด้อยค่าของสินทรัพย์

-   ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

สินค้าคงเหลือ

บริษัทฯ
คำนวณต้นทุนของสินค้าคงเหลือเพื่อนำไปผลิตหรือเพื่อขายโดยวิธีประมาณมูลค่าตามประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่ได้รับจากการนำสินค้าเพื่อนำไปผลิตหรือเพื่อขาย
การตัดสินใจว่าจะใช้สูตรใดในการคำนวณต้นทุนมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของกิจการกลั่นน้ำมัน
เนื่องจากราคาน้ำมันดิบและราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปมีความผันผวนค่อนข้างสูง

บริษัทฯ คำนวณต้นทุนของน้ำมันดิบ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและกึ่งสำเร็จรูปโดยวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักโดยใช้ต้นทุนต้นงวดของสินค้าคงเหลือและสินค้าคงเหลือเพิ่มเติมระหว่างงวดโดยใช้ปัจจัยถัวเฉลี่ยน้ำหนักเท่ากับปริมาณของสินค้าคงเหลือนั้น
ๆ

บริษัทฯ พิจารณามูลค่าสุทธิที่จะได้รับของน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ ในราคาตลาด
จากข้อมูลตลาดสิงคโปร์ ณ วันที่เกี่ยวข้องในงบดุลดังกล่าว

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ แสดงด้วยราคาทุนหักค่าเสื่อมราคาสะสมและค่าเผื่อการด้อยค่า
วิธีการบันทึกบัญชีดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีของบริษัทในปี 2550
จากวิธีการตีราคาใหม่เป็นวิธีราคาทุน ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ – สุทธิ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2551 และ 31 ธันวาคม 2550 เท่ากับ 72,215 และ 71,440 ล้านบาทหรือคิดเป็นร้อยละ 54
และ 52 ของสินทรัพย์ทั้งสิ้น ซึ่งมีนัยสำคัญในงบการเงิน ดังนั้น ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
ค่าเสื่อมราคา รวมทั้งต้นทุนการกู้ยืมและรายจ่ายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องมีความสำคัญอย่างยิ่ง บริษัทฯ
ถือว่าการบันทึกสินทรัพย์เหล่านี้เป็นนโยบายการบัญชีที่สำคัญ

รายจ่ายที่เกิดขึ้นภายหลังการได้มาซึ่งสินทรัพย์

โดยทั่วไป บริษัทต่าง ๆ
จะใช้ดุลพินิจของแต่ละบริษัทในการพิจารณว่ารายจ่ายที่เกี่ยวข้องที่เกิดขึ้นภายหลังการได้มาซึ่งสินทรัพย์จะถือรวมเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ด้วยหรือไม่
บริษัทฯ จะพิจารณารายจ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ หากบริษัทฯ
เชื่อว่ารายจ่ายดังกล่าวจะทำให้สินทรัพย์เกิดประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตมากกว่าที่จะเป็นเพียงการทำงานได้ตามมาตรฐานเท่านั้น
ในกรณีที่สินทรัพย์ได้รับการซ่อมแซมปรับปรุงแล้ว
การประเมินว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจในอนาคตได้หรือไม่นั้นจะพิจารณาจากผลผลิตของสินทรัพย์นั้น

การหักค่าเสื่อมราคา (Depreciation)

การพิจารณาว่าจะใช้วิธีใดในการหักค่าเสื่อมราคานั้นบริษัทฯ
จะใช้ดุลพินิจโดยคำนึงถึงประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจจากการใช้สินทรัพย์นั้น ๆ โดยบริษัทฯ
คำนวณค่าเสื่อมราคาโดยใช้วิธีเส้นตรง (Straight Line Method) ตลอดอายุการใช้งานของ
สินทรัพย์นั้น (ยกเว้น
โรงไฟฟ้าของบริษัทย่อยแห่งหนึ่งซึ่งหักค่าเสื่อมโดยวิธีการคำนวณตามหน่วยการผลิต)

อายุการใช้งานของสินทรัพย์ หมายถึง ระยะเวลาที่คาดว่าสินทรัพย์นั้นจะให้ผลผลิตแก่บริษัทฯ
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งอาจน้อยกว่าอายุทางกายภาพของสินทรัพย์นั้นก็ได้ บริษัทฯ
กำหนดอายุการใช้งานของสินทรัพย์ภายใต้ข้อสมมติฐานดังนี้
การสึกหรอและเสื่อมราคา มาตรฐานทางเทคนิค และการเปลี่ยนแปลงความต้องการของตลาด
โดยบริษัทฯ ได้คำนวณค่าเสื่อมราคาของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ดังนี้

+-------------------------------------------------------+--------------+
|                                                       | จำนวนปี       |
+=======================================================+==============+
| อาคาร                                                 | 10-25        |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ส่วนปรับปรุงสินทรัพย์ที่เช่า                                   | 5-20         |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| โรงกลั่นน้ำมัน                                            | 20           |
| (เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2537 บริษัทฯ                        |              |
| คิดค่าเสื่อมตามอายุการใช้งานโดยประมาณที่เหลืออยู่)               | 16-20        |
|                                                       |              |
| โรงกลั่นน้ำมันหล่อลื่นขั้นพื้นฐานของบริษัทย่อยแห่งหนึ่ง                | 10-25        |
|                                                       |              |
| โรงผลิตพาราไซลีนของบริษัทย่อยแห่งหนึ่ง                        |              |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| โรงไฟฟ้าของบจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ                             | 25           |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ระบบสายส่งไฟฟ้า                                         | 20           |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เครื่องจักร เครื่องมือ และอุปกรณ์โรงงาน                       | 5-20         |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เรือบรรทุกน้ำมันและผลิตภัณฑ์เคมีเหลว                          | 9-14         |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| เครื่องตกแต่งติดตั้ง เครื่องใช้สำนักงาน และอื่น ๆ                 | 5-10         |
+-------------------------------------------------------+--------------+
| ยานพาหนะ                                              | 5            |
+-------------------------------------------------------+--------------+

บริษัทฯ
เชื่อว่าอายุการใช้งานของสินทรัพย์ข้างต้นสอดคล้องกับการปฏิบัติในอุตสาหกรรมเดียวกันในประเทศไทย
การเปลี่ยนแปลงอายุการใช้งานโดยประมาณของสินทรัพย์จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

บริษัทฯ ได้บันทึกค่าเสื่อมราคาจำนวน 5,466 ล้านบาท และ 4,324 ล้านบาท สำหรับปีบัญชีสิ้นสุด
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 และ 2550 ในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทฯ

ต้นทุนการกู้ยืม

ต้นทุนการกู้ยืมจะรวมเป็นราคาทุนของสินทรัพย์
ถ้าเป็นต้นทุนการกู้ยืมที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างสินทรัพย์
ต้นทุนการกู้ยืมจะรวมถึงดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเงินกู้ยืม

การเปลี่ยนแปลงการประมาณการสินทรัพย์
หรืออัตราดอกเบี้ยที่นำมาใช้คำนวณจะมีผลเปลี่ยนแปลงรายงาน
ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

การด้อยค่าของสินทรัพย์

บริษัทฯ
จะประเมินการด้อยค่าของสินทรัพย์เมื่อมีเหตุการณ์หรือการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์ที่บ่งชี้ว่ามูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
(Recoverable) ของสินทรัพย์นั้นต่ำกว่ามูลค่าที่บันทึกบัญชีไว้ มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
คือจำนวนที่สูงกว่าระหว่าง
มูลค่าขายสุทธิระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายที่เป็นอิสระต่อกันซึ่งมีความรู้และสมัครใจในการเข้าทำการซื้อขายหักด้วยต้นทุนการขายกับ
มูลค่าจากการใช้ประโยชน์ในสินทรัพย์ โดยพิจารณาราคาส่วนลดจากกระแสเงินสดรับสุทธิในอนาคต
(Future Net Cashflows) ของสินทรัพย์หรือกลุ่มของสินทรัพย์ ราคาขาย ต้นทุนการขาย
กระแสเงินสุดรับสุทธิในอนาคต
และอัตราส่วนลดนั้นเป็นการประมาณการและขึ้นอยู่กับความมีนัยสำคัญของความไม่แน่นอนในการประมาณการ

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีจะแสดงให้เห็นถึงผลกระทบทางภาษีสุทธิของผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างราคาตามบัญชีกับฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินในงบดุล

บริษัทฯ
จะรับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีเมื่อมีความเป็นไปได้ว่ากำไรทางภาษีมีจำนวนเพียงพอต่อการใช้ประโยชน์สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี
ณ วันที่ในงบดุล บริษัทฯ ประเมินสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีที่ไม่ได้รับรู้ใหม่ทั้งหมด
และจะรับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีดังกล่าวในมูลค่าที่บริษัทฯ
คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์ดังกล่าวเท่านั้น บริษัทฯ
วัดมูลค่าสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีและหนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชีด้วยอัตราภาษีที่คาดว่าจะต้องใช้ในงวดที่บริษัทฯ
คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์หรือต้องชำระหนี้สินดังกล่าว