9. การจัดการ

9.1 โครงสร้างการจัดการ

[][]ณ วันที่ 7 มกราคม 2548

โครงสร้างการจัดการของบริษัทฯ ประกอบด้วยคณะกรรมการ 3 ชุด คือ คณะกรรมการบริษัท
คณะกรรมการตรวจสอบ และคณะกรรมการบริหาร

9.1.1 คณะกรรมการบริษัท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 คณะกรรมการบริษัทประกอบด้วยกรรมการจำนวน 10 ท่าน มีดังนี้

  ----------------------------------- -----------------------------------
  รายชื่อ                               ตำแหน่ง

  1. นายวีระวัฒน์ ชลวณิช                  ประธานกรรมการ

  2. นายสุวินัย สุวรรณหิรัญกุล               กรรมการ / กรรมการผู้จัดการ

  3. นายสัจจา เจนธรรมนุกูล               กรรมการ

  4. นายสุมิตร ชาญเมธี                   กรรมการ

  5. นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์               กรรมการ

  6. นายสุทัศน์ ขันเจริญสุข                 กรรมการ

  7. นายธวัช อึ้งสุประเสริฐ                กรรมการ

  8. ดร. วิชิต แย้มบุญเรือง                กรรมการอิสระ / ประธานกรรมการตรวจสอบ

  9. นายอานุภาพ จามิกรณ์                 กรรมการอิสระ / กรรมการตรวจสอบ

  10. นายพิพิธ พิชัยศรทัต                  กรรมการอิสระ / กรรมการตรวจสอบ
  ----------------------------------- -----------------------------------

เลขานุการคณะกรรมการบริษัท นายบรรลือ ศรีโปดก

กรรมการผู้มีอำนาจลงนามแทนบริษัทฯ

กรรมการผู้มีอำนาจลงลายมือชื่อผูกพันบริษัทฯ ประกอบด้วย

1.  นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์ นายสัจจา เจนธรรมนุกูล นายสุมิตร ชาญเมธี นายสุวินัย
    สุวรรณหิรัญกุล กรรมการสองในสี่คนนี้ลงลายมือชื่อร่วมกันและประทับตราบริษัทฯ หรือ

2.  นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์ หรือนายสัจจา เจนธรรมนุกูล หรือนายสุมิตร ชาญเมธี
    หรือนายสุวินัย สุวรรณหิรัญกุล คนใดคนหนึ่งลงลายมือชื่อร่วมกับ นายวีระวัฒน์ ชลวณิช
    หรือนายสุทัศน์ ขันเจริญสุข หรือ นายธวัช อึ้งสุประเสริฐ
    รวมเป็นสองคนและประทับตราบริษัทฯ

ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการบริษัท

1.  คณะกรรมการอาจแต่งตั้งบุคคลอื่นใดให้ดำเนินกิจการของบริษัทฯ
    ภายใต้การควบคุมของคณะกรรมการ
    หรืออาจมอบอำนาจเพื่อให้บุคคลดังกล่าวมีอำนาจตามที่คณะกรรมการเห็นสมควร
    และภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการเห็นสมควร
    ซึ่งคณะกรรมการอาจยกเลิกเพิกถอนหรือเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขอำนาจนั้นๆได้
    ทั้งนี้คณะกรรมการบริษัท
    ได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารมีอำนาจหน้าที่ในการปฏิบัติงานต่างๆ
    โดยมีรายละเอียดการมอบอำนาจตามขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการบริหาร
    การมอบอำนาจดังกล่าวต้องไม่มีลักษณะเป็นการมอบอำนาจ
    หรือมอบอำนาจช่วงที่ทำให้คณะกรรมการบริหาร
    หรือผู้รับมอบอำนาจจากคณะกรรมการบริหารสามารถอนุมัติรายการที่ตนหรือบุคคลที่อาจมีความขัดแย้ง
    มีส่วนได้เสีย หรืออาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์อื่นใด (ตามที่สำนักงาน ก.ล.ต.
    ประกาศกำหนด) ทำกับบริษัทฯหรือบริษัทย่อย
    ยกเว้นเป็นการอนุมัติรายการที่เป็นไปตามนโยบาย
    และหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการบริษัทพิจารณาอนุมัติไว้

2.  คณะกรรมการมีอำนาจกำหนดและแก้ไขเปลี่ยนแปลงชื่อกรรมการผู้มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัทฯได้

3.  คณะกรรมการอาจจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลให้แก่ผู้ถือหุ้นได้เป็นครั้งคราว
    เมื่อเห็นว่าบริษัทฯมีผลกำไรสมควรพอที่จะทำเช่นนั้น
    และรายงานให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นทราบในการประชุมผู้ถือหุ้นคราวต่อไป

4.  คณะกรรมการต้องปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามกฎหมาย วัตถุประสงค์
    และข้อบังคับของบริษัทฯตลอดจนมติของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
    เว้นแต่ในเรื่องที่ต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นก่อนดำเนินการ
    เช่นเรื่องที่กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น การทำรายการที่เกี่ยวโยงกัน
    และการซื้อหรือขายสินทรัพย์ที่สำคัญตามกฎเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
    หรือตามที่หน่วยงานราชการอื่นๆ กำหนด เป็นต้น

5.  คณะกรรมการต้องประชุมกันอย่างน้อยสามเดือนต่อครั้ง
    โดยมีกรรมการมาร่วมประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมด
    การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมคณะกรรมการให้ถือเสียงข้างมาก
    กรรมการคนหนึ่งมีเสียงหนึ่งเสียงในการลงคะแนน
    เว้นแต่กรรมการซึ่งมีส่วนได้เสียในเรื่องใดเรื่องหนึ่งไม่มีสิทธิออกเสียงลงคะแนนในเรื่องนั้น
    และถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน
    ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเพื่อเป็นเสียงชี้ขาด

6.  คณะกรรมการต้องจัดให้มีการประชุมผู้ถือหุ้นสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นภายในสี่เดือน
    นับแต่วันสิ้นสุดของรอบปีบัญชีของบริษัทฯ

7.  กรรมการต้องแจ้งให้บริษัทฯทราบโดยไม่ชักช้า
    ในกรณีที่กรรมการมีส่วนได้เสียไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อมในสัญญาใดที่บริษัทฯทำขึ้น
    หรือในกรณีที่จำนวนหุ้นหรือหุ้นกู้ของบริษัทฯ
    หรือบริษัทในเครือที่กรรมการถืออยู่มีจำนวนที่เพิ่มขึ้นหรือลดลง

8.  กรรมการต้องไม่ประกอบกิจการอันมีสภาพอย่างเดียวกันและเป็นการแข่งขันกับกิจการของบริษัทฯ
    หรือเข้าเป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วนจำกัด
    หรือเป็นกรรมการของบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดอื่นใดที่ประกอบกิจการอันมีสภาพอย่างเดียวกันและเป็นการแข่งขันกับกิจการของบริษัทฯไม่ว่าเข้าทำเพื่อประโยชน์ตนเอง
    หรือประโยชน์ผู้อื่น เว้นแต่จะได้แจ้งให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นทราบก่อนที่จะมีมติแต่งตั้งกรรมการผู้นั้น

9.1.2 คณะกรรมการบริหาร

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 คณะกรรมการบริหารประกอบด้วยกรรมการจำนวน 4 ท่าน มีดังนี้

  ----------------------------------- -----------------------------------
  รายชื่อ                               ตำแหน่ง

  1. นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์               ประธานคณะกรรมการบริหาร

  2. นายสุวินัย สุวรรณหิรัญกุล               กรรมการบริหาร และกรรมการผู้จัดการ

  3. นายสุมิตร ชาญเมธี                   กรรมการบริหาร

  4. นายสัจจา เจนธรรมนุกูล               กรรมการบริหาร
  ----------------------------------- -----------------------------------

ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการบริหาร

1.  พิจารณากำหนดนโยบายสำคัญของบริษัทฯโดยกำหนดวัตถุประสงค์ ภารกิจ
    แนวทางตลอดจนการกำกับดูแลการดำเนินงานของบริษัทฯในเรื่องเกี่ยวกับการผลิต
    การจำหน่าย

2.  พิจารณาอนุมัติการซื้อสินทรัพย์ถาวร ไม่เกิน 50 ล้านบาท
    ตามแผนงบประมาณที่คณะกรรมการอนุมัติไว้
    และต้องเป็นไปตามข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์ในเรื่องเกี่ยวกับการได้มาหรือจำหน่ายไปซึ่งสินทรัพย์ของบริษัทจดทะเบียนหรือรายการที่เกี่ยวโยงกันหรือกฎระเบียบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

3.  ดำเนินการในการทำและลงนามสัญญากู้เงินและการต่ออายุสัญญากู้เงินในวงเงินไม่เกิน 50
    ล้านบาท

4.  พิจารณาอนุมัติหลักการการลงทุนในโครงการใหม่หรือการขยายธุรกิจเพื่อนำเสนอให้คณะกรรมการบริษัทฯพิจารณาต่อไป

5.  พิจารณาอนุมัติการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานทั่วไปของบริษัทฯในส่วนที่เกินขอบเขตอำนาจอนุมัติของกรรมการผู้จัดการ

6.  จัดผังโครงสร้างองค์กรและการบริหาร และกรรมการบริหาร
    โดยให้ครอบคลุมทุกรายละเอียดของการคัดเลือก การฝึกอบรม การว่าจ้าง
    การเลิกจ้างของพนักงานของบริษัทฯ

7.  กำหนดนโยบายอัตราค่าจ้าง และโครงสร้างเงินเดือน

8.  ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆ ตามที่ได้รับมอบหมายในแต่ละช่วงเวลาจากคณะกรรมการบริษัท

9.1.3 คณะกรรมการตรวจสอบ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 คณะกรรมการตรวจสอบประกอบด้วยกรรมการจำนวน 3 ท่าน มีดังนี้

  ----------------------------------- -----------------------------------
  รายชื่อ                               ตำแหน่ง

  1. ดร. วิชิต แย้มบุญเรือง                ประธานกรรมการตรวจสอบ

  2. นายอานุภาพ จามิกรณ์                 กรรมการตรวจสอบ

  3. นายพิพิธ พิชัยศรทัต                   กรรมการตรวจสอบ
  ----------------------------------- -----------------------------------

ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจสอบ 

1.  สอบทานให้บริษัทฯมีการรายงานทางการเงินอย่างถูกต้อง และเพียงพอ

2.  สอบทานให้บริษัทฯ มีระบบการควบคุมภายใน (Internal Control)
    และการตรวจสอบภายใน (Internal Audit) ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

3.  สอบทานให้บริษัทฯปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์ และตลาดหลักทรัพย์
    ข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์ หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจของบริษัทฯ

4.  พิจารณาคัดเลือก เสนอแต่งตั้ง และเสนอค่าตอบแทนผู้สอบบัญชีของบริษัทฯ

5.  พิจารณาการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทฯในกรณีที่เกิดรายการที่เกี่ยวโยงกัน
    หรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ให้มีความถูกต้องและครบถ้วน

6.  จัดทำรายงานการกำกับดูแลกิจการของคณะกรรมการตรวจสอบ
    โดยเปิดเผยไว้ในรายงานประจำปีของบริษัทฯ
    ซึ่งรายงานดังกล่าวต้องลงนามโดยประธานคณะกรรมการตรวจสอบ

7.  ปฏิบัติการอื่นใดตามที่คณะกรรมการบริษัทฯมอบหมายด้วยความเห็นชอบจากคณะกรรมการตรวจสอบ

9.1.4 ผู้บริหาร

ณ วันที่ 7 มกราคม 2548 ผู้บริหารของบริษัทฯ มีจำนวน 11 ท่าน มีดังนี้

  --------------------------- -------------------------------------------
  รายชื่อ                       ตำแหน่ง

  1. นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์       ประธานคณะกรรมการบริหาร

  2. นายสุวินัย สุวรรณหิรัญกุล       กรรมการบริหาร / กรรมการผู้จัดการ

  3. นายสัจจา เจนธรรมนุกูล       กรรมการบริหาร

  4. นายสุมิตร ชาญเมธี           กรรมการบริหาร

  5. นางศิรพร กฤษณกาญจน์        ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ

  6. นายบรรลือ ศรีโปดก          ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ

  7. นายสมบูรณ์ ศิริชัยนฤมิตร       ผู้จัดการทั่วไปสายการเงิน

  8. ดร. เรืองศักดิ์ ฐิติรัตน์สกุล     ผู้จัดการทั่วไปสายธุรกิจร่วมทุนและธุรกิจใหม่

  9. นางสาวกนกพร จารุกุลวนิช     ผู้จัดการทั่วไปสายการตลาดและธุรกิจค้าส่ง

  10.นางจรินทร์ ล่าฟ้าเริงรณ       ผู้จัดการทั่วไปสายค้าปลีก

  11.นายสมศักดิ์ คีตสิน            ผู้จัดการทั่วไปสายโรงงาน
  --------------------------- -------------------------------------------

ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของกรรมการผู้จัดการ 

กรรมการผู้จัดการมีอำนาจและหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารกิจการบริษัทฯ ตามที่คณะกรรมการจะมอบหมายและจะต้องบริหารบริษัทฯตามแผนงาน หรืองบประมาณที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการอย่างเคร่งครัด ซื่อสัตย์สุจริต และระมัดระวังรักษาผลประโยชน์ของบริษัทฯและผู้ถือหุ้นอย่างดีที่สุด อำนาจหน้าที่ของกรรมการผู้จัดการให้รวมถึงเรื่องหรือกิจการต่างๆ ดังต่อไปนี้ด้วย

1.  ดำเนินกิจการและหรือบริหารงานประจำวันของบริษัทฯ

2.  บรรจุ แต่งตั้ง เลื่อนตำแหน่งพนักงาน ปรับเงินเดือนพนักงาน
    ซึ่งผ่านความเห็นชอบตามสายงานตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

3.  พิจารณาอนุมัติการซื้อสินทรัพย์ถาวรมูลค่าไม่เกิน 10 ล้านบาท ทั้งนี้
    ต้องเป็นไปตามข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในเรื่องเกี่ยวกับการได้มาหรือจำหน่ายไปซึ่งสินทรัพย์ของบริษัทจดทะเบียน
    หรือรายการที่เกี่ยวโยงกันหรือกฎระเบียบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

4.  ดำเนินการให้มีการจัดทำ และส่งมอบนโยบายทางธุรกิจของบริษัทฯ
    รวมถึงแผนงานและงบประมาณต่อคณะกรรมการ
    เพื่อขออนุมัติและมีหน้าที่รายงานความก้าวหน้าตามแผน
    และงบประมาณที่ได้รับอนุมัติดังกล่าวต่อคณะกรรมการใน ทุกๆ 3 เดือน

5.  ดำเนินการหรือปฏิบัติงานให้เป็นไปตามนโยบาย แผนงาน
    และงบประมาณที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ ทั้งนี้
    การใช้อำนาจของกรรมการผู้จัดการดังกล่าวข้างต้นไม่สามารถกระทำได้
    หากกรรมการผู้จัดการอาจมีส่วนได้เสีย หรือ อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ในลักษณะใดๆ
    กับบริษัทฯ ในการใช้อำนาจดังกล่าว

9.2 การสรรหากรรมการและผู้บริหาร

บริษัทฯ ไม่มีคณะกรรมการสรรหาโดยเฉพาะ
ทั้งนี้บุคคลที่จะได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งกรรมการและผู้บริหารของบริษัทฯ
จะต้องมีคุณสมบัติครบตามมาตรา 68 แห่งพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535
และข้อบังคับของบริษัทฯ
และไม่มีลักษณะต้องห้ามตามประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์เกี่ยวกับเรื่อง
การขออนุญาตและการอนุญาตให้เสนอขายหุ้นที่ออกใหม่ฉบับลงวันที่ 22 มีนาคม 2543
โดยการคัดเลือกจะดำเนินการดังนี้

องค์ประกอบและการแต่งตั้งคณะกรรมการบริษัท

คณะกรรมการของบริษัทฯต้องมีจำนวนไม่น้อยกว่า 5 คน และไม่เกินกว่า 15 คน
เลือกตั้งโดยที่ประชุมผู้ถือหุ้น
และกรรมการไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมดต้องมีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย
ทั้งนี้ข้อบังคับของบริษัทฯกำหนดให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นเลือกตั้งกรรมการตามหลักเกณฑ์และวิธีการต่อไปนี้

(1) ผู้ถือหุ้นคนหนึ่งมีคะแนนเสียงเท่ากับหนึ่งหุ้นต่อหนึ่งเสียง

(2) ผู้ถือหุ้นแต่ละคนจะใช้คะแนนเสียงที่มีอยู่ทั้งหมดตาม (1)
เลือกตั้งบุคคลเดียวหรือหลายคนเป็นกรรมการก็ได้
แต่จะแบ่งคะแนนเสียงให้แก่ผู้ใดมากน้อยเพียงใดไม่ได้

(3)
บุคคลที่ได้รับคะแนนสูงสุดตามลำดับลงมาเป็นผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการเท่าจำนวนกรรมการที่จะพึงมีหรือจะพึงเลือกตั้งในครั้งนั้น
ในกรณีที่บุคคลซึ่งได้รับการเลือกตั้งในลำดับถัดลงมามีคะแนนเสียงเท่ากันเกินจำนวนกรรมการที่จะพึงมี
ให้ประธานที่ประชุมเป็นผู้ออกเสียงชี้ขาด

เมื่อมีการประชุมสามัญประจำปีทุกครั้ง
ให้กรรมการออกจากตำแหน่งจำนวนหนึ่งในสามของจำนวนกรรมการในขณะนั้น
ถ้าจำนวนกรรมการจะแบ่งออกให้ตรงเป็นสามส่วนไม่ได้
ก็ให้ออกโดยจำนวนใกล้ที่สุดกับส่วนหนึ่งในสาม กรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่ง
อาจได้รับเลือกให้กลับเข้ามารับตำแหน่งอีกก็ได้

กรรมการผู้มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัทฯ คือ กรรมการสองคน
ลงลายมือชื่อและประทับตราสำคัญของบริษัทฯ

องค์ประกอบและการแต่งตั้งคณะกรรมการบริหาร

คณะกรรมการบริษัทเป็นผู้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหาร
โดยเลือกตั้งจากกรรมการจำนวนหนึ่งของบริษัทฯ

องค์ประกอบและการแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ

คณะกรรมการบริษัทเป็นผู้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ
โดยแต่งตั้งบุคคลที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามประกาศของตลาดหลักทรัพย์ อย่างน้อย 3
คนและมีวาระการดำรงตำแหน่ง 3 ปี

9.3 ค่าตอบแทนผู้บริหาร

9.3.1 ค่าตอบแทนที่เป็นตัวเงิน

ในปี 2547 ค่าตอบแทนกรรมการบริษัทรวม 10 ราย เท่ากับ 27.20 ล้านบาท
โดยเป็นค่าตอบแทนในรูปเบี้ยประชุมและบำเหน็จกรรมการซึ่งแปรตามผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

ค่าตอบแทนกรรมการบริหารและผู้บริหารรวม 9 ราย จำนวน 25.55 ล้านบาท
โดยเป็นค่าตอบแทนในรูปเงินเดือน โบนัส และโบนัสซึ่งแปรตามผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

9.3.2 ค่าตอบแทนอื่นๆ 

ในปี 2546 กรรมการบริหารและผู้บริหารรวม 8 ราย ได้รับเงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
จำนวน 1.66 ล้านบาท

ปี ใน 2547 กรรมการบริหารและผู้บริหารรวม 9 ราย (รวมกรรมการอิสระ)
ได้รับเงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ จำนวน 2.11 ล้านบาท

9.4 การกำกับดูแลกิจการ

บริษัทฯได้กำหนดนโยบายเกี่ยวกับการดูแลกิจการ
เพื่อความโปร่งใสในการดำเนินงานของบริษัทฯทุกระดับชั้น ทั้งในส่วนของพนักงานระดับปฏิบัติงาน
ผู้บริหาร ตลอดจนคณะกรรมการ
ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการปรับปรุงประสิทธิภาพและเพิ่มประสิทธิผลในการประกอบกิจการของบริษัทฯเพื่อประโยชน์ในระยะยาวของผู้ถือหุ้น
ลูกค้า นักลงทุน และสาธารณชนทั่วไป ดังนั้นบริษัทฯจึงได้ถือปฏิบัติตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
15 ข้อ ตามแนวทางของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ดังนี้

1.  นโยบายเกี่ยวกับการกำกับดูแลกิจการ

คณะกรรมการของบริษัทฯให้ความสำคัญในการกำกับดูแลกิจการที่ดี การมีมาตรฐานที่เป็นสากล
และความสอดคล้องกับนโยบายของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
โดยได้จัดตั้งคณะกรรมการตรวจสอบเพื่อช่วยกำกับดูแลกิจการในด้านต่างๆ
เพื่อสนับสนุนวัฒนธรรมองค์กร และจรรยาบรรณในการดำเนินธุรกิจที่ดี
คณะกรรมการบริษัทฯมีความเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่า กระบวนการกำกับดูแลกิจการที่ดี
จะช่วยส่งเสริมผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
และเป็นหัวใจในการบรรลุเป้าหมายพื้นฐานที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่ง
อันจะส่งผลให้เกิดการเพิ่มมูลค่าสูงสุดแก่ผู้ถือหุ้น คุณค่าที่บริษัทฯมุ่งหวัง และคาดหวังให้กรรมการ
และพนักงานทุกคนถือปฏิบัติในทุกภารกิจได้แก่

-   การปฏิบัติงานด้วยความรู้ความสามารถอย่างมืออาชีพด้วยความซื่อสัตย์ และมีคุณธรรม

-   การสร้างความสามัคคีในการทำงานร่วมกัน

-   การยึดมั่นในหลักการของระเบียบวินัยการปฏิบัติงานที่ดีเพื่อช่วยพัฒนาบริษัทฯ ประเทศชาติ
    และสังคมโดยรวม

-   การมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกัน และมีความพร้อมในการตอบสนองต่อทุกสถานการณ์

2.  สิทธิและความเท่าเทียมกันของผู้ถือหุ้น

ในปี 2546 บริษัทฯ มีสถานะเป็นบริษัทมหาชน และจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
บริษัทฯได้กำหนดที่จะจัดส่งหนังสือเชิญประชุมพร้อมเอกสารประกอบก่อนการประชุมล่วงหน้าอย่างน้อย
7 วัน เพื่อให้เป็นตามระยะเวลาขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด
นอกจากนี้บริษัทฯมีนโยบายที่จะปฏิบัติต่อผู้ถือหุ้นทุกรายอย่างเท่าเทียมกัน
ผู้ถือหุ้นสามารถใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนได้อย่างเป็นอิสระในการเลือกคณะกรรมการบริษัทฯ
การลงมติ การแสดงความคิดเห็น และการตั้งคำถามใดๆต่อที่ประชุม ตามระเบียบวาระการประชุม
และเรื่องที่เสนอ ผู้ถือหุ้นทุกรายมีสิทธิและความเท่าเทียมกันในการรับทราบสารสนเทศที่ถูกต้อง
ทันต่อเหตุการณ์ เปิดเผยครบถ้วน และสามารถตรวจสอบข้อมูลต่างๆได้ ทั้งนี้ ภายหลังจากบริษัทฯ
เป็นบริษัทมหาชนจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
บริษัทฯมีนโยบายที่จะเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ถือหุ้น โดยให้กรรมการอิสระเป็นผู้รับมอบฉันทะจากผู้ถือหุ้น
ในกรณีที่ผู้ถือหุ้นไม่สามารถเข้าร่วมประชุมได้

3.  สิทธิของผู้มีส่วนได้เสียกลุ่มต่างๆ

บริษัทฯได้ให้ความสำคัญต่อสิทธิของผู้มีส่วนได้เสียทุกกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นผู้มีส่วนได้เสียภายใน ได้แก่
พนักงานและผู้บริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อย หรือผู้มีส่วนได้เสียภายนอก ได้แก่ คู่แข่ง เจ้าหนี้
ภาครัฐและหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
โดยบริษัทฯปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้สิทธิของผู้มีส่วนได้เสียเหล่านี้ได้รับการดูแลอย่างดี
ตลอดการดำเนินงานที่ผ่านมาบริษัทฯได้มีการปฏิบัติต่อพนักงานอย่างเท่าเทียมและเป็นธรรมโดยให้ผลตอบแทนที่เหมาะสม
การซื้อสินค้าและบริการจากคู่ค้าเป็นไปตามเงื่อนไข รวมถึงการปฏิบัติตามสัญญาต่อคู่ค้า
มีความเอาใจใส่และรับผิดชอบต่อลูกค้า รักษาความลับของลูกค้า
อีกทั้งจรรยาบรรณของบริษัทฯได้มีการระบุถึงการประพฤติปฏิบัติภายใต้กรอบกติกาของการแข่งขันที่ดี
ไม่แสวงหาข้อมูลที่เป็นความลับของคู่แข่งทางการค้าด้วยวิธีการที่ไม่สุจริตไม่เหมาะสม
และบริษัทฯมีนโยบายที่จะประกอบธุรกิจโดยคำนึงถึงการพัฒนาและเจริญเติบโตควบคู่ไปกับชุมชน

4.  การประชุมผู้ถือหุ้น

บริษัทฯมีการจัดส่งหนังสือนัดประชุม และข้อมูลประกอบการพิจารณาตามวาระต่างๆ
ถึงผู้ถือหุ้นล่วงหน้าอย่างน้อย 7
วันก่อนวันประชุมผู้ถือหุ้นบริษัทฯมีนโยบายที่จะเปิดโอกาสให้ผู้ถือหุ้นมีสิทธิเท่าเทียมกันในการตรวจสอบการดำเนินงานของบริษัทฯ
สอบถาม แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะต่างๆ ตลอดจนมีการบันทึกประเด็นซักถาม
และข้อคิดเห็นที่สำคัญไว้ในรายงานการประชุม ทั้งนี้ ภายหลังจากบริษัทฯ
เป็นบริษัทมหาชนจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
บริษัทฯมีนโยบายที่จะเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ถือหุ้น โดยให้กรรมการอิสระเป็นผู้รับมอบฉันทะจากผู้ถือหุ้น
ในกรณีที่ผู้ถือหุ้นไม่สามารถเข้าร่วมประชุมได้

5.  ภาวะผู้นำและวิสัยทัศน์

คณะกรรมการของบริษัทฯ ประกอบด้วยกรรมการที่มีความรู้ ความสามารถ
และประสบการณ์ในการดำเนินธุรกิจทำหน้าที่กำหนดนโยบาย วิสัยทัศน์ กลยุทธ์ เป้าหมาย ภารกิจ
แผนธุรกิจ และงบประมาณของบริษัทฯ
ตลอดจนกำกับดูแลให้ฝ่ายจัดการบริหารงานให้เป็นไปตามนโยบายที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
ภายใต้กรอบของกฎหมาย วัตถุประสงค์ ข้อบังคับของบริษัทฯ และมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ด้วยความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์สุจริตระมัดระวัง ตามหลักการข้อพึงปฏิบัติที่ดี
เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงสุดให้แก่กิจการ และความมั่นคงสูงสุดให้แก่ผู้ถือหุ้น
นอกจากนี้บริษัทฯได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อระบบการควบคุมภายใน การตรวจสอบภายใน
และมาตรการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม
ตลอดจนการมีระบบการสอบทานเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามข้อกฎหมาย และมีการควบคุมที่ดี
เพื่อให้ระบบการควบคุมภายในมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลสูงสุดต่อบริษัทฯ
นอกจากนี้คณะกรรมการเป็นผู้พิจารณาการกำหนดและแยกบทบาทหน้าที่
และความรับผิดชอบระหว่างคณะกรรมการ คณะกรรมการตรวจสอบ คณะกรรมการบริหาร
และกรรมการผู้จัดการอย่างชัดเจน

6.  ความขัดแย้งทางผลประโยชน์

ตลอดการดำเนินงานที่ผ่านมา คณะกรรมการบริษัทฯ และฝ่ายบริหาร
ได้พิจารณาขจัดปัญหาความขัดแย้งทางผลประโยชน์อย่างรอบคอบด้วยความซื่อสัตย์สุจริต
มีเหตุผลและเป็นอิสระภายใต้กรอบจริยธรรมที่ดี เพื่อผลประโยชน์ของบริษัทฯโดยรวมเป็นสำคัญ
เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและป้องกันการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน
บริษัทฯอยู่ระหว่างร่างคำสั่งเพื่อถือปฏิบัติในการห้ามกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานระดับปฏิบัติงาน
ใช้ข้อมูลภายในของบริษัทฯ และบริษัทในเครือที่มีสาระสำคัญ
และยังมิได้เปิดเผยต่อสาธารณชนเพื่อประโยชน์ของตนเอง หรือผู้อื่น
นอกจากนี้หากมีการทำรายการที่เกี่ยวโยงกันบริษัทฯจะปฏิบัติตามหลักเกณฑ์
และวิธีการตามที่ประกาศของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

7.  จริยธรรมธุรกิจ

บริษัทฯยึดมั่นในการกระทำในสิ่งที่ถูกต้อง เป็นแนวทางการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ กรรมการ
ผู้บริหาร และพนักงานทุกคน และบริษัทฯมีภาระหน้าที่ร่วมกันในการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต
ภายใต้กรอบของกฎหมาย และภายใต้ขอบเขตความรับผิดชอบของตน
รวมทั้งใช้วิจารณญาณอย่างรอบคอบ ในการตัดสินใจทำการค้า และปฏิบัติตนต่อผู้อื่น
ละเว้นการกระทำใดๆ ที่จะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อความเสียหายแก่บริษัทฯ และส่วนรวม
แม้ว่าการกระทำดังกล่าวดูเสมือนว่าจะช่วยเกื้อกูลธุรกิจแก่บริษัทฯ
ทั้งนี้บริษัทฯอยู่ระหว่างการจัดทำร่างจรรยาบรรณพนักงาน
และจรรยาบรรณในการดำเนินธุรกิจเพื่อให้พนักงานได้ถือปฏิบัติ

8.  การถ่วงดุลของคณะกรรมการ

คณะกรรมการบริษัทมีจำนวน 10 ท่าน ประกอบด้วย

-   กรรรมการที่เป็นผู้บริหาร จำนวน 4 ท่าน

-   กรรมการที่ไม่ได้เป็นผู้บริหาร จำนวน 3 ท่าน

-   กรรมการที่เป็นอิสระ จำนวน 3 ท่าน คิดเป็นร้อยละ 30 ของกรรมการทั้งคณะ

9.  การรวมหรือแยกตำแหน่ง

ประธานกรรมการไม่เป็นบุคคลเดียวกันกับกรรมการผู้จัดการของบริษัทฯ
เพื่อให้เกิดการถ่วงดุลและการสอบทานการบริหารงาน
และโครงสร้างคณะกรรมการของบริษัทฯประกอบด้วยกรรมการที่ไม่ได้เป็นผู้บริหารและกรรมการอิสระมากกว่ากึ่งหนึ่งของคณะกรรมการทั้งหมด

10. ค่าตอบแทนของกรรมการและผู้บริหาร

บริษัทฯได้กำหนดนโยบายการให้ค่าตอบแทนกรรมการและผู้บริหารไว้อย่างชัดเจน
ทั้งนี้การพิจารณาค่าตอบแทนของกรรมการให้อยู่ในอำนาจอนุมัติของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ส่วนค่าตอบแทนของผู้บริหารจะอยู่ในอำนาจอนุมัติของคณะกรรมการบริษัทฯ
โดยการพิจารณาอนุมัติค่าตอบแทนกรรมการและผู้บริหารดังกล่าวจะอยู่ในระดับเดียวกับอุตสาหกรรมซึ่งสูงพอที่จะดึงดูดและรักษากรรมการ
และผู้บริหารที่มีคุณสมบัติที่บริษัทฯต้องการ

11. การประชุมคณะกรรมการ

บริษัทฯ
มีนโยบายจัดส่งหนังสือเชิญประชุมพร้อมเอกสารประกอบเพื่อให้กรรมการพิจารณาก่อนการประชุมล่วงหน้าอย่างน้อย
7 วัน เพื่อให้เป็นไปตามระยะเวลาขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด ในปี 2547
คณะกรรมการมีการประชุมรวมทั้งสิ้น 7 ครั้ง และได้มีการจดบันทึกการประชุมเป็นลายลักษณ์อักษร
จัดเก็บรายงานการประชุมที่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการพร้อมให้กรรมการและผู้ที่เกี่ยวข้องตรวจสอบได้

  --------------------------- -------------------------------------------
  รายชื่อ                       การเข้าร่วมประชุมในปี 2547 (ครั้ง)

  1. นายวีระวัฒน์ ชลวณิช          6

  2. นายสุวินัย สุวรรณหิรัญกุล       7

  3. นายสัจจา เจนธรรมนุกูล       6

  4. นายสุมิตร ชาญเมธี           7

  5. นายศุภพงศ์ กฤษณกาญจน์       6

  6. นายสุทัศน์ ขันเจริญสุข         7

  7. นายธวัช อึ้งสุประเสริฐ        7

  8. ดร. วิชิต แย้มบุญเรือง        7

  9. นายอานุภาพ จามิกรณ์         6

  10. นายพิพิธ พิชัยศรทัต          7
  --------------------------- -------------------------------------------

12. คณะอนุกรรมการ

คณะกรรมการบริษัทได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อช่วยในการกำกับดูแลกิจการของบริษัทฯ ดังนี้

-   กรรมการตรวจสอบ มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 3 ปีประกอบด้วยกรรมการ 3 ท่าน
    ทุกท่านเป็นกรรมการอิสระ

-   บริษัทฯยังไม่มีคณะอนุกรรมการกำหนดค่าตอบแทน
    แต่บริษัทฯให้อำนาจการกำหนดนโยบายอัตราค่าจ้างและโครงสร้างเงินเดือนแก่คณะกรรมการบริหาร
    โดยมีกระบวนการพิจารณาค่าตอบแทนเบื้องต้นที่เหมาะสมโดยใช้ข้อมูลค่าตอบแทนของบริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกันและมีขนาดใกล้เคียงกันรวมทั้งผลประกอบการของบริษัทฯ
    ประกอบการพิจารณา

13. ระบบการควบคุมและการตรวจสอบภายใน

บริษัทฯได้กำหนดภาระ หน้าที่ อำนาจการดำเนินการของผู้ปฏิบัติงานและผู้บริหาร
ไว้เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจน มีการควบคุมดูแลการใช้ทรัพย์สินของบริษัทฯให้เกิดประโยชน์
และมีการแบ่งแยกหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน ผู้ควบคุมและประเมินผลออกจากกัน
เพื่อให้เกิดการถ่วงดุลและตรวจสอบระหว่างกันอย่างเหมาะสม

บริษัทฯมีสำนักตรวจสอบภายในทำหน้าที่ตรวจสอบเพื่อให้มั่นใจว่าการปฏิบัติงานหลักและกิจกรรมทางการเงินที่สำคัญของบริษัทฯได้ดำเนินการตามแนวทางที่กำหนดและมีประสิทธิภาพ
รวมถึงตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ
สำนักตรวจสอบภายในมีความเป็นอิสระ สามารถทำหน้าที่ตรวจสอบและถ่วงดุลได้อย่างเต็มที่
โดยสำนักตรวจสอบภายในสามารถรายงานผลการตรวจสอบโดยตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ

14. รายงานของคณะกรรมการ

คณะกรรมการบริษัทเป็นผู้รับผิดชอบต่องบการเงินรวมของบริษัทฯและบริษัทย่อย
และสารสนเทศทางการเงินที่ปรากฏในรายงานประจำปี
และจัดให้มีระบบควบคุมภายในที่มีประสิทธิผล
เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการบันทึกข้อมูลทางบัญชีมีความถูกต้อง ครบถ้วน
และเพียงพอที่จะดำรงรักษาไว้ซึ่งทรัพย์สิน
ทำให้ทราบจุดอ่อนและสามารถป้องกันไม่ให้เกิดการทุจริตหรือดำเนินการที่ผิดปกติอย่างมีสาระสำคัญ
ที่ประชุมคณะกรรมการครั้งที่ 1/2546 เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2546
ได้มีมติแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ
ให้เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบเกี่ยวกับคุณภาพของรายงานทางการเงินและระบบควบคุมภายใน

15. ความสัมพันธ์กับผู้ลงทุน

ภายหลังบริษัทฯ เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
บริษัทฯมีนโยบายที่จะจัดให้มีผู้ดูแลงานนักลงทุนสัมพันธ์เพื่อดูแลเรื่องการเปิดเผยข้อมูลที่มีความถูกต้อง
ครบถ้วน โปร่งใส และทั่วถึง ทั้งรายงานข้อมูลทางการเงิน และข้อมูลทั่วไป
ตลอดจนข้อมูลสำคัญที่มีผลกระทบต่อราคาหลักทรัพย์ของบริษัทฯ
โดยเผยแพร่ข้อมูลสารสนเทศของบริษัทฯต่อนักลงทุนและสาธารณชนผ่านช่องทางต่างๆคือ

1.  ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

    -   แบบแสดงรายการข้อมูลประจำปี (แบบ 56-1)

    -   สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (R-SIMS)

2.  หนังสือพิมพ์

3.  นิตยสาร

4.  โทรทัศน์

5.  เว็บไซต์บริษัทฯ

6.  การพบปะให้สัมภาษณ์

7.  การเดินทางไปพบนักลงทุนทั้งในประเทศและนักลงทุนต่างประเทศที่มาพบ

8.  จัดประชุมนักวิเคราะห์หลักทรัพย์

9.5 การดูแลเรื่องการใช้ข้อมูลภายใน

บริษัทฯได้ดำเนินการแจ้งให้ผู้บริหารฝ่ายต่างๆ
เข้าใจถึงภาระหน้าที่ในการรายงานการถือหลักทรัพย์ในบริษัทฯของตนเอง คู่สมรส
และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ตลอดจนรายงานการเปลี่ยนแปลงการถือหลักทรัพย์ต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
ตามมาตรา 59 และบทกำหนดลงโทษตามมาตรา 275
แห่งพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535

หากกรรมการ ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทฯฝ่าฝืนหรือและไม่ปฏิบัติตามนโยบายของบริษัทฯในเรื่องการซื้อขายหลักทรัพย์โดยใช้ข้อมูลภายใน
บริษัทฯจะลงโทษทางวินัยกับกรรมการ ผู้บริหาร
หรือพนักงานผู้นั้นโดยเริ่มตั้งแต่การตักเตือนเป็นหนังสือ ตัดค่าจ้าง
พักงานชั่วคราวโดยไม่ได้รับค่าจ้าง หรืออาจจะให้ออกจากงาน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความร้ายแรงของความผิดนั้น

9.6 บุคลากร

9.6.1 บุคลากร

จำนวนพนักงานทั้งหมดของบริษัทฯ และบริษัทย่อย ณ วันที่ 7 มกราคม 2548 รวมทั้งสิ้น 462 คน
โดยแยกตามสายงานหลักได้ดังนี้

+---------------------+------------+----------------------+------------+
| โครงสร้างการจัดการ ณ  |            | โครงสร้างการจัดการ ณ 7 |            |
| 31 ธันวาคม 2546      |            | มกราคม 2548          |            |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| สายงานหลัก / บริษัทย่อย | จำนาน (คน) | สายงานหลัก / บริษัทย่อย  | จำนาน (คน) |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| สายโรงงาน           | 65         | สายบริการสำนักงาน      | 45         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| สายธุรกิจและจัดหาน้ำมัน  | 63         | สายการเงิน            | 41         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| สายบริหารและการเงิน   | 52         | สายธุรกิจจัดหาน้ำมัน      | 53         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| อื่นๆ                 | 27         | ส                    | 41         |
|                     |            | ายการตลาดและธุรกิจค้าส่ง |            |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| YTC                 | 166        | สายธุรกิจค้าปลีก         | 13         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
| รวม                 | 373        | สายโรงงาน            | 65         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | สา                   | 2          |
|                     |            | ยธุรกิจร่วมทุนและธุรกิจใหม่ |            |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | อื่นๆ                  | 16         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | YTC                  | 147        |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | RPC Asia             | 1          |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | VTN-P                | 6          |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | SCT และบริษัทในเครือ    | 32         |
+---------------------+------------+----------------------+------------+
|                     |            | รวม                  | 462        |
+---------------------+------------+----------------------+------------+

หมายเหตุ - บริษัท อาร์พีซีเอเซีย จำกัด ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2547

-   บริษัทฯได้ทำการเพิ่มสัดส่วนการถือหุ้นใน VTN-P Petroleum Joint Venture Co.,
    Ltd. จาก 20% เป็น 60% เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2547

-   บริษัทฯได้ทำการเพิ่มสัดส่วนการถือหุ้นในบริษัท เอสซีทีปิโตรเลียม จำกัด จาก 30% เป็น
    100% เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2548

ผลตอบแทนรวมของพนักงานในปี 2547 มีจำนวนเงินรวม 168.53
ล้านบาทโดยเป็นผลตอบแทนในรูปของเงินเดือน ค่าล่วงเวลา เงินสวัสดิการ โบนัสประจำปี
และเงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

บริษัทฯไม่มีข้อพิพาทด้านแรงงานที่เป็นนัยสำคัญอันมีผลกระทบทางด้านลบต่อบริษัทฯ
ในระยะเวลานับตั้งแต่ดำเนินกิจการมา

9.6.2 นโยบายในการพัฒนาบุคลากร

บริษัทฯมีนโยบายในการพัฒนาบุคลากรภายในที่ชัดเจน
โดยมีการส่งเสริมให้บุคลากรสามารถพัฒนาความรู้ความสามารถโดยการเข้าร่วมการอบรมสัมมนาตามสายงานที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้บุคลากรยังสามารถเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง
และจากคำแนะนำของผู้ที่มีประสบการณ์ในแต่ละสายงาน