ส่วนที่ 1

ข้อมูลสรุป (Executive Summary)

บริษัท ไทยคม จำกัด (มหาชน) (“บริษัทฯ” หรือ “THCOM”) เดิมชื่อบริษัท ชินแซทเทลไลท์ จำกัด
(มหาชน) ดำเนินธุรกิจทางด้านโทรคมนาคม (Telecommunications) ประกอบธุรกิจหลัก 4
ธุรกิจ ได้แก่

1. ธุรกิจบริการสื่อสารดาวเทียมและบริการที่เกี่ยวเนื่อง 

บริษัทฯ
เป็นผู้ให้บริการและดำเนินโครงการดาวเทียมสื่อสารแห่งชาติภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศจากกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
(“MICT”) เป็นระยะเวลา 30 ปี สิ้นสุดปี พ.ศ.2564 ปัจจุบันบริษัทฯ
มีดาวเทียมที่ให้บริการแก่ลูกค้าทั้งสิ้นจำนวน 3 ดวง คือ ไทยคม 2 ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
และไทยคม 5 โดยบริษัทฯ ได้ทำการปลดระวางดาวเทียมไทยคม 1A
ออกจากวงโคจรค้างฟ้าเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2553 หลังจากที่ดาวเทียมไทยคม 1A
มีอายุการใช้งานสิ้นสุดไปเมื่อเดือนพฤษภาคม 2552

ธุรกิจการแพร่สัญญาณโทรทัศน์ (Broadcasting)
ยังคงเป็นธุรกิจหลักที่สร้างรายได้ให้กับอุตสาหกรรมการบริการให้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียม
โดยบริษัทฯ ได้เน้นทำการตลาดโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมทั้งในและต่างประเทศ
เป็นผลให้ธุรกิจการแพร่สัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมของบริษัทฯ เติบโตขึ้นอย่างมาก โดย ณ สิ้นปี
2552 มีจำนวนช่องโทรทัศน์ที่แพร่กระจายสัญญาณจากดาวเทียมไทยคมทั้งสิ้น 283 ช่อง เพิ่มขึ้นจาก
264 ช่อง ณ สิ้นปี 2551

สำหรับภาวะอุตสาหกรรมการบริการให้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมในปัจจุบัน ธุรกิจการแพร่สัญญาณโทรทัศน์ (Broadcasting) ยังคงเป็นธุรกิจหลักที่สร้างรายได้ในทุกภูมิภาค ผู้ประกอบการมีความต้องการใช้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยการเติบโตของบริการแพร่สัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมถึงบ้านผู้รับโดยตรง (Direct-to-Home, DTH) ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกได้กลายเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งในการผลักดันธุรกิจให้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมในภูมิภาค ในปี 2553 บริษัทฯ จะยังคงเน้นการให้บริการผู้ประกอบการภายในประเทศ และผู้ประกอบการในแถบอินโดจีนและเอเชียใต้ พร้อมทั้งการขยายโอกาสทางธุรกิจในตลาดใหม่ เช่น ทวีปแอฟริกา นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้ร่วมพัฒนารูปแบบธุรกิจสำหรับการให้บริการดังกล่าวกับทางสถานีให้บริการภาคพื้นดิน (Teleport) ในยุโรป และเอเชียใต้ เพื่อจัดทำแพ็คเกจการแพร่สัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมไปยังพื้นที่ให้บริการอื่นๆ ในเอเชีย แอฟริกา ออสเตรเลีย และยุโรป อีกด้วย 

ณ สิ้นปี 2552 บริษัทฯ
ได้ดำเนินการติดตั้งและเปิดให้บริการสถานีควบคุมเครือข่ายภาคพื้นดินไอพีสตาร์ (เกตเวย์)
แล้วทั้งสิ้น 15 แห่งใน 12 ประเทศ และบริษัทฯ
กำลังดำเนินการขยายพื้นที่บริการและติดตั้งเกตเวย์ที่เหลืออีก 3 แห่ง ใน 2 ประเทศ คือ อินเดีย
(2 เกตเวย์) และไต้หวัน เพื่อให้ครบ 14 ประเทศ ภายในปี 2553
และการเปิดให้บริการในเชิงพาณิชย์ได้อย่างเต็มรูปแบบจะเป็นตัวกระตุ้นที่สำคัญที่จะผลักดันให้มีปริมาณการใช้ช่องสัญญาณดาวเทียม
ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) และมียอดจำหน่ายของอุปกรณ์ผู้ใช้ปลายทางไอพีสตาร์เพิ่มขึ้น

ภาวะอุตสาหกรรมการบริการบรอดแบนด์ยังคงมีการเจริญเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2553 บริษัทฯ จะมุ่งเน้นไปที่การเพิ่มยอดขายของแบนวิดท์ โดยการเปิดให้ระบบและอุปกรณ์ของผู้ผลิตรายอื่น สามารถทำงานร่วมกับระบบไอพีสตาร์ได้ และการสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ รวมไปถึงการวางกลยุทธ์ในการให้บริการโดยแบ่งกลุ่มลูกค้าเป้าหมายออกเป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ 1) ตลาดผู้บริโภค บรอดแบนด์และการแพร่ภาพสัญญาณโทรทัศน์ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (IPTV) 2) การให้บริการบรอดแบนด์และโทรศัพท์เพื่อประโยชน์สาธารณะ 3) การให้บริการผ่านเครือข่ายรัฐบาลและกลุ่มบริษัท 4) การให้บริการเชื่อมต่อระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Mobile Backhaul) อุปกรณ์สถานีโทรศัพท์เคลื่อนที่ขนาดเล็ก (Femto cell) 5) การส่งสัญญาณวิดีโอแบบดิจิตอล (โปรดดูรายละเอียดในส่วนที่ 2 ข้อที่ 4 การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์)

2. ธุรกิจโทรศัพท์

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินธุรกิจโทรศัพท์ผ่านบริษัท เชนนิงตัน อินเวสเม้นท์ พีทีอี จำกัด
(“Shenington”) ซึ่งเป็นบริษัทที่ดำเนินธุรกิจประเภทการลงทุน (Holding Company)
โดยบริษัทฯ ถือหุ้นโดยตรงใน Shenington ในสัดส่วนร้อยละ 51 ปัจจุบัน Shenington ลงทุนใน
2 บริษัท ได้แก่

-   บริษัท ลาว เทเลคอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด (“LTC”)
    เป็นกิจการร่วมค้ากับรัฐบาลของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
    (“สปป.ลาว”) โดย LTC ได้รับสิทธิในการดำเนินธุรกิจโทรคมนาคมในสปป.ลาวเป็นเวลา
    25 ปี สิ้นสุดปี 2564 ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Cellular Phone)
    โทรศัพท์โครงข่ายพื้นฐาน (Public Switched Telephone Network (PSTN))
    บริการโทรศัพท์พื้นฐานไร้สายระบบ CDMA-450 โทรศัพท์สาธารณะ (Public Phone)
    บริการโทรข้ามแดนอัตโนมัติ (International Roaming Service)
    บริการโทรศัพท์ต่างประเทศแบบ VOIP และบริการเสริม (Value added service)
    สำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่ โดยปัจจุบัน LTC มีส่วนแบ่งการตลาดมากกว่าร้อยละ 50 ซึ่งสูงสุด
    ในสปป.ลาว

  ในปัจจุบัน สปป.ลาวมีจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์ประมาณ 2.3 ล้านคน โดยในปี 2552 LTC
  มีอัตราการเติบโตของจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์ประมาณร้อยละ 45 จากปีที่แล้ว โดยมากกว่าร้อยละ
  99 ของลูกค้าโทรศัพท์เคลื่อนที่ทั้งหมดเป็นลูกค้าในระบบ Prepaid

-   บริษัท เอ็มโฟน จำกัด (“Mfone”) (เดิมชื่อบริษัท กัมพูชา ชินวัตร จำกัด (“CamShin”))
    ได้รับสิทธิในการดำเนินกิจการโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาเป็นเวลา 35 ปี สิ้นสุดปี 2571
    Mfone ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ ภายใต้ระบบ Digital Phone Services GSM
    900MHz และ GSM 1800 MHz และ UMTS หรือ 3G 2100 MHz
    โทรศัพท์พื้นฐานภายใต้ระบบ CDMA 450 บริการโทรศัพท์ต่างประเทศแบบ VOIP
    และบริการอินเทอร์เน็ต โดยปัจจุบัน Mfone
    เป็นผู้ให้บริการระบบโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาที่มีส่วนแบ่งตลาดประมาณร้อยละ 22
    ซึ่งเป็นอันดับ 2 ของตลาด

  เนื่องจากระบบโทรศัพท์พื้นฐานของประเทศกัมพูชายังไม่ได้รับการพัฒนามากนัก
  ประเทศกัมพูชาจึงมีจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่สูงถึงร้อยละ 97 จากจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์ทั้งหมด
  โดยมากกว่าร้อยละ 99 ของลูกค้าโทรศัพท์เคลื่อนที่ทั้งหมดเป็นลูกค้าในระบบ Prepaid

3. ธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อ

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อผ่านบริษัทย่อย/บริษัทร่วม/กิจการร่วมค้า ของบริษัทฯ
ทั้งสิ้น 7 แห่ง ได้แก่ 1) บริษัท ซีเอส ล็อกซอินโฟ จํากัด (มหาชน) (“CSL”)
เปนผูใหบริการอินเตอรเน็ตภายใต้ชื่อ ซีเอส ล็อกซอินโฟ (CS LoxInfo)
เพื่อใหบริการเครือขายอินเตอรเน็ตในเชิงพาณิชย
ดวยเครือขายทั้งภาคพื้นดินและผานดาวเทียม (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมจาก
แบบแสดงรายงานข้อมูลประจำปี 2552 ของ ซีเอส ล็อกซอินโฟ ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้ที่
www.sec.or.th) 2) บริษัท เอ็มโฟน จำกัด ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศกัมพูชา 3) บริษัท
ลาว เทลเลคอมมิวนิเคชั่นส์ จำกัด ให้บริการอินเทอร์เน็ตในสปป.ลาว 4) บริษัท ดีทีวี เซอร์วิส
จำกัด ให้บริการจำหน่ายอุปกรณ์จานรับสัญญานดาวเทียม บริการพัฒนาเว็บไซต์
บริการให้คำปรึกษาและติดตั้งระบบสำหรับเครือข่ายบรอดแบนด์แบบครบวงจร (System
Integration) และบริการ Platform 5) บริษัท เอดี เวนเจอร์ จำกัด
ให้บริการข้อมูลข่าวสารและสาระความบันเทิงผ่านระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่
และให้บริการพัฒนาโปรแกรมที่ใช้งานบนอินเทอร์เน็ต 6) บริษัท เอ็นทียู (ประเทศไทย) จำกัด
ให้บริการการประชุม อบรม/สัมมนาทางไกลผ่านดาวเทียม และ 7) บริษัท แคมโบเดียน ดีทีวี
เน็ตเวิร์ค จำกัด ให้บริการจำหน่ายอุปกรณ์จานรับสัญญานดาวเทียม

4. ธุรกิจสื่อโฆษณาผ่านสมุดรายนามผู้ใช้โทรศัพท์และสิ่งพิมพ์ประเภทโฆษณาย่อย

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินธุรกิจบริการจัดพิมพ์และเผยแพร่สมุดโทรศัพท์ผ่านบริษัทร่วมคือ บริษัท
เทเลอินโฟ มีเดีย จำกัด (“TMC”) ซึ่งถือหุ้นทั้งหมดโดย CSL นอกจากนี้ บริษัทฯ
ให้บริการรับจ้างลงโฆษณาย่อยหรือคลาสสิฟายด์สในสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ ผ่านบริษัทร่วมคือ บริษัท วัฏฏะ
คลาสสิฟายด์ส จำกัด (“Watta”) ซึ่ง CSL ถือหุ้นร้อยละ 60 โดยบริษัทฯ
รับรู้รายได้จากธุรกิจบริการจัดพิมพ์และเผยแพร่สมุดโทรศัพท์และสิ่งพิมพ์ประเภทโฆษณาย่อยด้วยวิธีส่วนได้เสีย

ธุรกิจโทรคมนาคมเป็นธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูง และมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจในหลายด้าน เช่น
ความเสี่ยงในด้านเทคโนโลยีและการปฏิบัติงาน ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ
ความเสี่ยงอันเกี่ยวข้องกับการเงิน และความเสี่ยงด้านการบริหารและการจัดการ
ซึ่งรายละเอียดของความเสี่ยงได้เปิดเผยอยู่ในหัวข้อปัจจัยความเสี่ยงแล้ว

ในเดือนพฤศจิกายน 2552 บริษัทฯ ได้ทำการเสนอขายหุ้นกู้จำนวนรวม 7,000
ล้านบาทแก่นักลงทุนสถาบันและนักลงทุนรายย่อย โดยหุ้นกู้มีอายุ 3 ปี และ 5 ปี อัตราดอกเบี้ย
5.25% และ 6.15% ต่อปี ตามลำดับ ซึ่งบริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด
ได้จัดอันดับเครดิตองค์กรและหุ้นกู้ไทยคม ที่ระดับ “BBB+” ด้วยแนวโน้ม “Stable” หรือ “คงที่
ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องจากกระแสเงินสดที่สม่ำเสมอในธุรกิจดาวเทียม บริษัทฯ
นำเงินที่ได้ไปชำระคืนเงินกู้โครงการดาวเทียมไอพีสตาร์และดาวเทียมไทยคม 5 จำนวนประมาณ
224 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯเพื่อให้บริษัทฯ มีความคล่องตัวในการบริหาร
ลดความผันผวนของความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน และช่วยปรับปรุงต้นทุนทางการเงิน

ปี 2552 บริษัทฯ มีรายได้จากการขายและบริการทั้งสิ้น 7,188 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 175
ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 3 จากปีก่อน จากการเพิ่มขึ้นของรายได้จากการใช้งาน IPSTAR
Bandwidth ที่เพิ่มขึ้น รายได้จากการให้บริการดาวเทียมแบบทั่วไป ธุรกิจโทรศัพท์
และธุรกิจอินเทอร์เน็ตและสื่อ และจากค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารที่ลดลง 13.5% บริษัทฯ
มีผลขาดทุนจากการดำเนินงาน 117 ล้านบาท มีกำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย ภาษี และค่าเสื่อมราคา
2,656 ล้านบาท และมีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 465
ล้านบาท(ส่วนใหญ่เป็นกำไรที่เกิดขึ้นจริงจากการที่บริษัทฯ
นำเงินจากการจำหน่ายหุ้นกู้มาชำระเงินกู้ยืมสกุลเงินตราต่างประเทศจำนวนประมาณ 224
ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) ทำให้ในปีนี้บริษัทฯ ขาดทุนสุทธิ 471 ล้านบาท โดยในปี 2552 บริษัทฯ
จ่ายผลประโยชน์ตอบแทนแก่ภาครัฐในรูปของส่วนแบ่งรายได้จำนวนทั้งสิ้น 539 ล้านบาท
และชำระภาษีจ่ายจำนวน 219 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีทุนจดทะเบียน 5,660,411,500 บาท ทุนชำระแล้ว
5,479,687,700 บาท (มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท) และมี บมจ. ชินคอร์ปอเรชั่น (“SHIN”)
เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่โดยมีสัดส่วนการถือหุ้นรวมร้อยละ 41.14