12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

  12.1. งบการเงิน

1) ฐานะการเงินของบริษัทฯ ในรอบระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา

สินทรัพย์

ณ สิ้นปี 2541-2543 บริษัทฯ มียอดสินทรัพย์รวม 15,573.54 ล้านบาท 14,202.32 ล้านบาทและ
14,228.66 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งจะเห็นได้ว่าสินทรัพย์รวมของบริษัทฯ มียอดลดลงในปี 2542
และกลับเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้งในปี 2543 ทั้งนี้เนื่องจาก

1.  การลดลงของสินทรัพย์ในปี 2542 ส่วนใหญ่เกิดจากการคิดค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ถาวร
    ซึ่งเป็นผลจากการบันทึกค่าเสื่อมราคาในการดำเนินงานตามปกติของกิจการ
    ประกอบกับการดำเนินงานที่ยังมีผลขาดทุนของบริษัทฯ จึงทำให้ค่าเสื่อมราคาที่ถูกตัดจ่าย
    (ประโยชน์ในการใช้สินทรัพย์ของบริษัทฯ)
    ไม่สามารถหมุนกลับมาสร้างสินทรัพย์อื่นเพื่อทดแทนค่าเสื่อมราคาที่ถูกตัดจ่ายไปได้

2.  การเพิ่มขึ้นในสินทรัพย์ในปี 2543 ส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์หมุนเวียนอันได้แก่
    ลูกหนี้การค้าและเงินฝากธนาคาร ในขณะที่สินค้าคงเหลือมีจำนวนลดลง
    ซึ่งเป็นผลจากการที่บริษัทฯ
    ได้รับเงินทุนหมุนเวียนจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้นหลังที่ได้ปรับโครงสร้างทางการเงินแล้วเสร็จ
    จึงสามารถสั่งซื้อวัตถุดิบเพื่อนำมาใช้ในการผลิตได้ทันต่อฤดูกาลในการใช้สินค้า ประกอบกับในปี
    2543 ได้มีการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายไปยังช่องทางการจำหน่ายใหม่
    (โปรดดูรายละเอียดตามการวิเคราะห์ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ)
    จึงทำให้สามารถขายสินค้าได้เพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ในส่วนของเงินลงทุนและสินทรัพย์ถาวร จะพบว่ามียอดลดลงจากปี 2542
ซึ่งเกิดจากการรับรู้ผลขาดทุนของบริษัทของกิจการที่เกี่ยวข้องกันดังกล่าว (บริษัท ท่าเรือระยอง
จำกัด) และจากการคิดค่าเสื่อมราคาตามปกติของการดำเนินงาน

แม้ว่าบริษัทฯ
จะมีผลขาดทุนจากการดำเนินงานซึ่งทำให้ค่าเสื่อมราคาซึ่งถูกตัดจ่ายไม่สามารถหมุนกลับมาสร้างสินทรัพย์อื่นได้เช่นเดียวกับปี
2542 (โปรดดูรายละเอียดตามการวิเคราะห์ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ)
แต่เนื่องจากการได้รับเงินทุนหมุนเวียนจากภายนอกเพิ่มขึ้นในรูปของสินเชื่อการค้าจากสถาบันการเงิน
จึงเป็นผลให้สินทรัพย์รวมเพิ่มขึ้น

หนี้สินรวม

ณ สิ้นปี 2541-2543 บริษัทฯ มียอดหนี้สินรวม 11,608.66 ล้านบาท 9,432.24 ล้านบาทและ
11,327.87 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งจะเห็นได้ว่าหนี้สินรวมของบริษัทฯ มียอดลดลงในปี 2542
และกลับเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้งในปี 2543 ทั้งนี้เนื่องจาก

1.  การลดลงของหนี้สินรวมของบริษัทฯ ในปี 2542
    เกิดจากผลของการปรับโครงสร้างทางการเงินกับกลุ่มสถาบันการเงินผู้ให้กู้
    โดยได้มีการแปลงภาระหนี้เป็นทุนและมีการเพิ่มทุนจากผู้ถือหุ้นเพื่อนำเงินไปชำระเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาวบางส่วน
    ทั้งนี้การปรับโครงสร้างทางการเงินได้ส่งผลให้อัตราส่วนสภาพคล่องของบริษัทฯ (Current
    Ratio) ณ สิ้นปี 2542 ปรับตัวดีขึ้นจากปี 2541 คือจาก 0.15 เท่า เป็น 1.01 เท่า
    และอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Debt to Equity Ratio) ปรับตัวดีขึ้นจากปี 2541
    คือ จาก 2.93 : 1 เป็น 1.98 : 1

2.  การเพิ่มขึ้นของหนี้สินรวมในปี 2543 ส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มขึ้นของเงินกู้ยืมระยะสั้น ทรัสต์รีซีท
    (สินเชื่อการค้า) เพื่อชำระค่าสินค้าและวัตถุดิบเพื่อใช้ในการผลิต เนื่องจากในช่วงต้นปีบริษัทฯ
    มีภาระเงินกู้ยืมระยะสั้นทรัสต์รีซีทและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินเป็นจำนวนเพียง
    975.50 ล้านบาท
    อันเป็นผลจากการชำระคืนหนี้ระยะสั้นในการปรับโครงสร้างทางการเงินเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม
    2542 แต่อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
    ได้มีการใช้สินเชื่อการค้าเพิ่มขึ้นในการดำเนินงานตามปกติของกิจการ
    จึงเป็นผลให้เงินกู้ยืมระยะสั้นทรัสต์รีซีทเพิ่มขึ้นอีกครั้งเมื่อเวลาผ่านไป
    จากกรณีดังกล่าวจึงเป็นผลให้อัตราส่วนสภาพคล่องของบริษัทฯ (Current Ratio) ณ สิ้นปี
    2543 ปรับตัวลดลงเหลือ 0.62 เท่า

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ สิ้นปี 2541-2543 บริษัทฯ มีมูลค่าส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นจำนวน 3,964.89 ล้านบาท 4,770.08
ล้านบาทและ 2,960.79 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งจะเห็นได้ว่าส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
มียอดเพิ่มขึ้นในปี 2541 และกลับลดลงอีกครั้งในปี 2543 ทั้งนี้เนื่องจาก

1.  ในเดือนธันวาคม 2542 บริษัทฯ
    ได้มีการปรับโครงสร้างทางการเงินโดยมีการเพิ่มทุนจากผู้ถือหุ้นคิดเป็นมูลค่าสุทธิหลังหักส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นทั้งสิ้น
    4,197.45 ล้านบาท แต่เนื่องจากในปี 2542 บริษัทฯ มีผลขาดทุนสุทธิทั้งสิ้น 2,409.76
    ล้านบาท (โปรดดูรายละเอียดตามการวิเคราะห์ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ) และ
    การตัดบัญชีส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์อีก 982.50 ล้านบาท
    เป็นผลให้ส่วนของผู้ถือหุ้นสุทธิเพิ่มขึ้น 805.19 ล้านบาท

2. ในปี 2543 ส่วนของผู้ถือหุ้นสุทธิ ลดลงจากปี 2542 เป็นจำนวน 1,809.29 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 37.93 เกิดจากการปรับลดส่วนเกินทุนจากการตีราคาทรัพย์สินเท่ากับ 126.36
ล้านบาท และผลขาดทุนสุทธิ 1,682.94 ล้านบาท
(โปรดดูรายละเอียดการวิเคราะห์ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ)

2) ผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลา 3 ปีทีผ่านมา

ตั้งแต่ปี 2541-2543 บริษัทฯ มีผลการดำเนินงานดังนี้ ในปี 2541 มีผลกำไรสุทธิ 935.13
ล้านบาท และมีผลขาดทุนสุทธิเท่ากับ 2,409.76 ล้านบาทและ 1,682.94 ล้านบาท ตามลำดับ
โดยมีรายละเอียดดังนี้

1.  ในปี 2541 บริษัทฯ มีผลขาดทุนขั้นต้นเป็นจำนวน 72.41
    ล้านบาทและผลขาดทุนสุทธิโดยไม่รวมดอกเบี้ยจ่ายเป็นจำนวน 638.48 ล้านบาท
    เนื่องจากการขาดเงินทุนหมุนเวียนซึ่งเป็นผลกระทบจากค่าเงินบาทตั้งแต่ปี 2540
    ประกอบกับเป็นปีที่บริษัทฯ เริ่มดำเนินการผลิตในปีแรก
    ทำให้สามารถใช้กำลังการผลิตได้เพียงประมาณ 40% ซึ่งเมื่อรวมกับดอกเบี้ยจ่ายอีกจำนวน
    1,098.85 ล้านบาท จึงทำให้บริษัทฯ
    มีผลขาดทุนสุทธิโดยไม่รวมกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนทั้งสิ้น 1,737.33 ล้านบาท
    แต่อย่างไรก็ตามเนื่องจากผลของค่าเงินบาทที่แข็งตัวขึ้นจึงทำให้บริษัทฯ
    มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นจำนวน 2,672.46 ล้านบาท และมีกำไรสุทธิทั้งสิ้น 935.13
    ล้านบาท

2.  ในปี 2542 การแข่งขันในด้านราคาในตลาดปุ๋ยเคมีรุนแรงขึ้น
    เป็นผลให้ราคาขายโดยเฉลี่ยของบริษัทฯ ปรับตัวลดลง
    ประกอบกับปัญหาสภาพคล่องในการดำเนินงานเพิ่งจะได้รับการแก้ไขโดยการปรับโครงสร้างทางการเงินในช่วงปลายปี
    จึงส่งผลให้ในระหว่างปี บริษัทฯ
    ยังคงขาดแคลนเงินทุนในการดำเนินงานไม่สามารถใช้กำลังการผลิตได้อย่างเต็มที่
    ทำให้บริษัทฯ ขาดทุนขั้นต้นเพิ่มเป็น577.10 ล้านบาท
    และมีผลขาดทุนสุทธิก่อนดอกเบี้ยจ่ายเท่ากับ 1,218.09 ล้านบาท
    ซึ่งเมื่อรวมกับดอกเบี้ยจ่ายจำนวน 1,191.67 ล้านบาทแล้ว บริษัทฯ จึงมีผลขาดทุนสุทธิ
    2,409.76 ล้านบาท

3.  ในปี 2543
    หลังการปรับโครงสร้างทางการเงินเป็นปีที่สภาพการแข่งขันในตลาดปุ๋ยเคมีรุนแรงยิ่งขึ้น
    แม้ว่าบริษัทฯ
    จะได้พยายามขยายช่องทางการจัดจำหน่ายไปยังภาคราชการมากขึ้นจนเป็นผลให้บริษัทฯ
    มียอดขายเพิ่มขึ้นจากปี 2542 ถึงประมาณ 87% และสามารถใช้กำลังการผลิตได้ถึง 59%
    แต่เนื่องจากราคาจำหน่ายปุ๋ยเคมีในตลาดที่ยังคงลดลงอย่างต่อเนื่องจึงเป็นผลให้บริษัทฯ
    มีผลขาดทุนขั้นต้นอีกเป็นจำนวน 253.36 ล้านบาท และเป็นที่น่าสังเกตุว่าแม้ว่าบริษัทฯ
    จะยังคงมีผลขาดทุนขั้นต้นในปี 2543 แต่ผลขาดทุนขั้นต้นดังกล่าวได้ลงลงจากปี 2542
    ซึ่งเป็นผลจากการที่บริษัทฯ
    สามารถใช้กำลังการผลิตได้สูงขึ้นทำให้ต้นทุนคงที่ต่อหน่วยในการผลิตลดลงนั่นเอง

และเมื่อรวมกับค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารแล้ว บริษัทฯ มีผลขาดทุนก่อนดอกเบี้ยจ่ายในปี 2543
เป็นจำนวนทั้งสิ้น 929.55 ล้านบาท

เนื่องจากการปรับโครงสร้างหนี้ที่เกิดขึ้นในปี 2542
ได้มีการลดภาระหนี้โดยการแปลงหนี้เป็นทุนและการลดอัตราดอกเบี้ยสำหรับปี 2543
ดังนั้นดอกเบี้ยจ่ายในปี 2543 จึงลดลงจาก 1,191.67 ล้านบาทในปี 2542 คงเหลือเพียง
753.39 ล้านบาทในปี 2543 เป็นผลให้บริษัทฯ มีผลขาดทุนสุทธิทั้งสิ้น 1,682.94 ล้านบาท

  12.2 การวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

1) ประจำปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2543 สรุปได้ดังนี้

  ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ ช่วงตั้งแต่ 1 มกราคม 2543 ถึง 31 ธันวาคม 2543

บริษัทฯมีผลขาดทุนสุทธิ 1,682.94 ล้านบาท เกิดจากรายการต่างๆ ดังนี้

  1. รายได้รวมของบริษัทฯ เท่ากับ 4,198.77 ล้านบาท ประกอบด้วยรายได้จาก

การขายปุ๋ยสำเร็จรูป 4,114.70 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2542 ซึ่งมีมูลค่า 2,194.07 ล้านบาท
อยู่เท่ากับ 1,920.63 ล้านบาท เนื่องจากในปี 2543 บริษัทสามารถขายสินค้าได้มากขึ้น
จากการเพิ่มช่องทางการจำหน่ายให้หน่วยงานราชการ
รวมทั้งการใช้กลยุทธ์เข้าถึงลูกค้ากลุ่มเป้าหมายอย่างใกล้ชิด ทั้งในด้านการโฆษณาประชาสัมพันธ์
การให้บริการวิเคราะห์ดิน การให้บริการทางด้านวิชาการ และการทำแปลงสาธิต
ทำให้ปุ๋ยของบริษัทฯ เป็นที่รู้จักแพร่หลายยิ่งขึ้น

  นอกจากนี้บริษัทฯ ยังมีรายได้อื่นๆอีกจำนวน 84.07 ล้านบาท จากค่าบริการ 2.62

ล้านบาท รายได้จากการขายวัตถุดิบ 33.93 ล้านบาท รายได้จากการขายปุ๋ย OFF SPEC 2.81

ล้านบาท รายได้ค่าสินไหมทดแทนจากการเคลมประกันภัย 5.94 ล้านบาท รายได้ดอกเบี้ยรับ 0.86
ล้านบาท กำไรจากการขายทรัพย์สิน 0.98 ล้านบาท และรายได้อื่น 36.93 ล้านบาท

  2.ต้นทุนและค่าใช้จ่ายดำเนินงานมีจำนวน 5,881.71 ล้านบาทประกอบด้วย

ต้นทุนขาย 4,368.07 ล้านบาท ต้นทุนบริการ 1.39 ล้านบาท ต้นทุนขายวัตถุดิบ 41.94 ล้านบาท

ต้นทุนขายปุ๋ย OFF SPEC 5.75 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร 577.88 ล้านบาท

ส่วนแบ่งผลขาดทุนจากบริษัทท่าเรือระยอง 72.18 ล้านบาท ค่าตอบแทนกรรมการ 8.50 ล้าน

บาท ดอกเบี้ยจ่าย 753.39 ล้านบาท และผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน 52.61 ล้านบาท

  ทั้งนี้ จากการที่ต้นทุนขายปุ๋ยในปี 2543 เพิ่มขึ้นจากปี 2542 ซึ่งมีมูลค่า

2,771.17 ล้านบาท อยู่เท่ากับ 1,596.90 ล้านบาทนั้น เนื่องจากในปี 2543 มีการผลิตปุ๋ยมากขึ้น
รวมทั้งยังได้รับผลกระทบจากการอ่อนตัวลงของค่าเงินบาท และการปรับราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น
ซึ่งส่งผลให้ราคาของวัตถุดิบที่นำเข้ามีมูลค่าสูงขึ้น ต้นทุนผลิตของบริษัทฯ จึงสูงขึ้น

  ทางด้านดอกเบี้ยจ่าย ปี 2543 มีจำนวนต่ำกว่าปี 2542 ซึ่งมีมูลค่า 1,191.67

ล้านบาท อยู่ 438.28 ล้านบาท สาเหตุสำคัญมาจากการที่ในเดือนธันวาคม 2542 บริษัทฯ
มีการปรับโครงสร้างทางการเงินซึ่งได้มีการปรับลดอัตราดอกเบี้ยลง
รวมทั้งมีการนำเงินที่ได้จากการเพิ่มทุนไปชำระหนี้ส่วนหนึ่ง ทำให้ภาระหนี้ลดลง
ดอกเบี้ยจ่ายจึงลดลงตามไปด้วย

  2) สรุปบริษัทฯ มีฐานะการเงิน ณ. 31 ธันวาคม 2543 สรุปได้ดังนี้

1. สินทรัพย์มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 14,288.66 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2542 เป็นจำนวน 86.33
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.61
เนื่องจากเงินสดเงินฝากธนาคารและลูกหนี้การค้าเพิ่มสูงขึ้นเกิดจากในปี 2543 บริษัทฯ
สามารถจำหน่ายสินค้าได้ในปริมาณที่สูงกว่าปี 2542 คิดเป็น

ร้อยละ 94.77
แต่ในขณะเดียวกันส่วนของสินทรัพย์ที่ลดลงได้แก่เงินลงทุนในกิจการที่เกี่ยวข้องเนื่องมาจากรับส่วนแบ่งผลขาดทุนจากบริษัทท่าเรือระยอง
และการคิดค่าเสื่อมราคาตามอายุการใช้งานของสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องโดยปรับลดบัญชีส่วนเพิ่มจากการตีราคาทรัพย์สินด้านสินทรัพย์

ในงบดุลตามมาตรฐานการบัญชี

2. หนี้สินรวมทั้งสิ้น 11,327.87 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2542 เป็นจำนวน 1,895.62 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 20.10 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มขึ้นของเงินกู้ยืมระยะสั้นทรัสต์รีซีท
เพื่อชำระค่าสินค้าและวัตถุดิบเพื่อใช้ในการผลิต

3. ส่วนของผู้ถือหุ้นรวมทั้งสิ้น 2,960.79 ล้านบาท ลดลงจากปี 2542 เป็นจำนวน 1,809.29
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 37.93 เกิดจากการปรับลดส่วนเกินทุนจากการตีราคาทรัพย์สินเท่ากับ
126.36 ล้านบาท และผลขาดทุนสุทธิ 1,682.94 ล้านบาท

4.  สภาพคล่องของบริษัทฯ ณ. สิ้นปี 2543 มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเท่ากับ

493.28 ล้านบาทซึ่งสูงกว่า ณ. สิ้นปี 2542 เท่ากับ 431.68 ล้านบาท เนื่องจากปี 2543 บริษัทฯ
สามารถจำหน่ายสินค้าได้ในปริมาณสูง
รวมทั้งเจ้าหนี้ธนาคารและสถาบันการเงินได้ผ่อนผันขยายระยะเวลาในการชำระหนี้ให้แก่บริษัท ฯ