2. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจุบัน SHIN (หรือ “บริษัทฯ”) ประกอบธุรกิจโดยการลงทุนในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สาย
ธุรกิจดาวเทียมและธุรกิจต่างประเทศ และธุรกิจสื่อและโฆษณา
และด้วยลักษณะการประกอบธุรกิจในลักษณะการลงทุนและเข้าไปบริหารงาน ดังกล่าวจึงทำให้ SHIN
มีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ดังนี้

(ผู้ลงทุนสามารถศึกษาปัจจัยเสี่ยงของ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) บริษัท
ไทยคม จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน)
ได้จากแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปีของแต่ละบริษัท)

2.  ความเสี่ยงของบริษัทฯ

 ความเสี่ยงจากการที่บริษัทฯ เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น (Holding Company) และการดำรงอยู่ของบริษัทฯ ขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้จากหุ้นที่บริษัทฯ ถืออยู่

ในฐานะที่เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น การดำรงอยู่ของบริษัทฯ
จึงขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้รับจากบริษัทย่อยและบริษัทในเครือ
ซึ่งจำนวนเงินปันผลที่สามารถจ่ายได้ขึ้นอยู่กับผลประกอบการและกระแสเงินสดของบริษัทเหล่านั้น
หากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
จะมีผลทำให้บริษัทดังกล่าวจ่ายเงินปันผลไม่ได้ตามที่คาดการณ์ไว้

นอกจากนี้ ความสามารถของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือของบริษัทฯ
ในการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น ซึ่งรวมถึง บริษัทฯ
เป็นไปตามกฎหมายที่บังคับใช้และอาจรวมถึงข้อจำกัดอื่นๆ ซึ่งระบุในตราสารหนี้
และสัญญาสินเชื่อของบริษัทดังกล่าว

ดังนั้น เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว บริษัทฯ จึงได้กำหนดให้แต่ละบริษัทในกลุ่ม
จัดทำแผนธุรกิจ (Business Plan) เพื่อกำหนดเป้าหมายทางธุรกิจในปีถัดไป
รวมถึงเสนอแผนดำเนินการ และงบประมาณประจำปี
ซึ่งจะต้องผ่านการพิจารณาและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการของบริษัทฯ
นอกจากนี้
คณะกรรมการบริหารยังมีการประชุมเพื่อพิจารณาติดตามผลการดำเนินงานของแต่ละสายธุรกิจเป็นประจำทุกเดือน
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในแต่ละธุรกิจ ทั้งในส่วนของสภาพการแข่งขัน
กลยุทธ์ทางการตลาด การบริหารการเงินนประจำทุกเดือน และความคืบหน้าของแผนการทางธุรกิจ
อันจะช่วยให้บริษัทฯ สามารถวางแผนจัดการความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที

2.1.2 ความเสี่ยงจากการที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมมีการขยายการลงทุน

บริษัทย่อยและบริษัทร่วมในกลุ่มบริษัทฯ ยังมีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการ รวมทั้งเพิ่มสินค้าและบริการใหม่ๆ ที่จะนำเสนอต่อลูกค้า
ในกรณีที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมไม่สามารถจัดหาแหล่งเงินทุนอื่นเพื่อสนับสนุนการขยายการลงทุนได้
บริษัทฯ ในฐานะผู้ถือหุ้นจึงมีความเสี่ยงที่ต้องหาแหล่งเงินทุน ให้กับบริษัทดังกล่าว เช่น การเพิ่มทุน
เป็นต้น นอกจากนี้ บริษัทฯ ก็อาจมีการขยายการลงทุนในธุรกิจใหม่
ซึ่งต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนการลงทุนดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีสถานะทางการเงินที่เข้มแข็ง
รวมทั้งมีกระแสเงินสดรับอย่างต่อเนื่องจากเงินปันผลจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
จึงคาดว่าหากบริษัทฯ
มีความจำเป็นที่จะต้องให้การสนับสนุนเงินทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมหรือสนับสนุนการลงทุนของบริษัทฯ
เอง เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับโครงการใหม่
จะไม่กระทบต่อสภาพคล่องและกระแสเงินสดของบริษัทฯ นอกจากนี้ บริษัทฯ
ลดความเสี่ยงโดยกำหนดขั้นตอนการอนุมัติการลงทุนในโครงการใดๆ
ที่มีสาระสำคัญก่อนที่จะดำเนินการของบริษัทในกลุ่ม เพื่อให้มั่นใจว่าการลงทุนในโครงการต่างๆ
มีผลตอบแทนจากการลงทุนในอัตราที่เหมาะสมและคุ้มค่า นอกจากนี้กลุ่มบริษัทฯ
มีนโยบายอย่างต่อเนื่องในการดูแลรักษาและบริหารความสัมพันธ์กับนักลงทุนและสถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ
เพื่อเป็นการสนับสนุนโครงการขยายการลงทุนของบริษัทในกลุ่ม
ในกรณีที่มีความต้องการแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนโครงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินเพิ่มทุนหรือเงินกู้

2.1.3 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ 

เนื่องจากลักษณะธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคมและธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียมเกี่ยวข้องโดยตรงกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศซึ่งมีค่าใช้จ่ายในสกุลเงินตราต่างประเทศ
ทำให้กลุ่มบริษัทฯ มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนกลุ่มบริษัทฯ มีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยง
โดยจะพิจารณาจากฐานะสุทธิของรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ โครงสร้างรายได้
รวมทั้งกระแสเงินสดของแต่ละบริษัท โดยกลุ่มบริษัทฯ
ได้ติดตามสภาวะความเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างใกล้ชิดและได้ใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆ
ที่เห็นว่าเหมาะสม
เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ยที่อาจมีขึ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศเทียบเป็นเงินบาทจำนวน 2,241
ล้านบาท และ 3,279 ล้านบาทตามลำดับ
ภายหลังจากการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ย
และสัญญาสิทธิเลือกซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (รายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ
29)

2.1.4 ความเสี่ยงจากผลกระทบทางอ้อมจากสถานการณ์ทางการเงินของโลกและความไม่แน่นอนของการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ (Economic Recession)

จากวิกฤติการเงินของโลกซึ่งลุกลามมาจากหนี้ด้อยคุณภาพที่เรียกว่า “ซับไพร์ม”
ซึ่งเกิดขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปลายปี 2550
และส่งผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจในหลายๆ ส่วนของโลกอย่างต่อเนื่อง
จนรัฐบาลของประเทศต่างๆ ต้องเข้าร่วมมือกันใช้มาตรการต่างๆ
ในการกอบกู้วิกฤติจนสามารถชะลอการตกต่ำของภาวะเศรษฐกิจและผลกระทบทางสังคมได้ในระดับหนึ่ง
จนมีการคาดการณ์กันว่าในปี 2553
เศรษฐกิจของโลกรวมทั้งของประเทศไทยจะเริ่มฟื้นตัวขึ้นจากจุดต่ำสุดในปี 2552 อย่างไรก็ดี
สถานการณ์ดังกล่าวก็ยังไม่เป็นที่น่าไว้วางใจอันจะเห็นได้จากเหตุการณ์ล่าสุดในช่วงปลายปี 2552
ที่มีการประกาศพักชำระหนี้ของนครรัฐดูไบอันแสดงให้เห็นถึงความเปราะบางของสภาพเศรษฐกิจของโลกอันอาจส่งผลกระทบมาถึงการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในปี
2553 ได้ แม้เศรษฐกิจไทยในปี 2553 มีแนวโน้มที่จะขยายตัวขึ้น
แต่ก็อาจมีความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจไทยอาจจะเติบโตต่ำกว่าที่คาดการณ์
เนื่องจากเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา
และประเทศในยุโรปที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกยังอยู่ในสภาวะที่เพิ่งเริ่มฟื้นตัว

นอกจากจะได้รับผลกระทบข้างต้นแล้วยังมีประเด็นของเสถียรภาพทางการเมือง
ที่ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ
ทำให้การใช้จ่ายภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจยังคงเป็นไปอย่างระมัดระวัง
และสถาบันการเงินยังคงมีความเข้มงวดในการให้สินเชื่อต่อลูกค้าธุรกิจและลูกค้าบุคคล
ซึ่งอาจส่งผลให้การบริโภคและการลงทุนในประเทศของภาคเอกชนขยายตัวอย่างจำกัด
และอาจมีผลกระทบต่อการใช้จ่ายของผู้บริโภค
ซึ่งปัจจัยเหล่านี้อาจกระทบต่อรายได้ของบริษัทในกลุ่มจากทั้งปัจจัยภายนอกและภายในดังกล่าวข้างต้นอาจส่งผลให้
อัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยมีความ ผันผวน นอกจากนี้
ยังอาจมีการเคลื่อนย้ายเงินทุนของนักลงทุนต่างชาติและกองทุนที่ขายหุ้นทั่วโลก
รวมถึงนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทยอาจมีการปิดความเสี่ยงสภาพคล่อง (Liquidate)
ด้วยการดึงเงินกลับประเทศเพื่อนำเงินไปลงทุนหรือหาแหล่งในการลงทุนหรือฝากเงินในที่มีความปลอดภัยกว่า
ซึ่งอาจทำให้เศรษฐกิจในประเทศไทยเข้าสู่สภาวะเงินตึงตัว
และอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องภายในประเทศ
และกระทบการจัดหาแหล่งเงินทุนและต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ และบริษัทในกลุ่ม
หากมีการขยายการลงทุนและต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มในอนาคต

อย่างไรก็ดีทางกลุ่มบริษัทฯ
ได้ดำเนินการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างรัดกุมโดยจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่หลากหลาย
และการดำรงเงินสดสำรองส่วนเกินให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจและลงทุน
รวมทั้งยังได้มีการป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและอัตราแลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

2.1.5 ความเสี่ยงจากคดีความที่บริษัทฯ มิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของเอไอเอส และไทยคม

เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2549 นายศาสตรา โตอ่อน ได้ยื่นฟ้องกระทรวงเทคโนโลยีฯ
กระทรวงคมนาคม และสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (“สปน.”)
เป็นผู้ถูกฟ้องคดีต่อศาลปกครองกลาง
โดยขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดียกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ เอไอเอส ไทยคม และ
ไอทีวี และขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราวมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่ดำเนินการใดๆ
หรือรับผลประโยชน์ใดๆ จากกิจการตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดังกล่าว

ในคำฟ้อง นายศาสตรา
ได้กล่าวหาว่าผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยการไม่ใช้อำนาจหน้าที่ในการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการภายหลังจากมีการโอนหุ้นของบริษัทฯ
ให้แก่กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่
โดยการโอนหุ้นดังกล่าวทำให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการถือหุ้นของบริษัททั้งสามแห่งอย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งส่งผลให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มีอำนาจควบคุมบริษัทดังกล่าวซึ่งประกอบธุรกิจที่เป็นทรัพยากรของประเทศเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ศาลปกครองกลางได้ตัดสินว่านายศาสตราไม่มีสิทธิที่จะยื่นฟ้อง
เพราะมิได้เป็นคู่สัญญาในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ อย่างไรก็ตาม
นายศาสตราได้ยื่นคำร้องอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด และในวันที่ 12 กันยายน 2549
ศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยว่านายศาสตราถือเป็นผู้มีส่วนได้เสียจึงมีอำนาจฟ้อง
โดยศาลให้เหตุผลว่าหากธุรกิจของบริษัทดังกล่าวอยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
จะก่อให้เกิดความเสียหายหรือส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศซึ่งจะมีผลกระทบต่อนายศาสตราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ดังนั้น
ศาลปกครองสูงสุดจึงมีคำสั่งให้ศาลปกครองกลางดำเนินการรับฟ้องและดำเนินการต่อไปตามรูปคดี

ต่อมา ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549
ศาลปกครองกลางมีคำสั่งไม่รับคำขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวของนายศาตราที่ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามทำการสั่งห้ามมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มาดำเนินการใดๆ
เกี่ยวข้องกับกิจการโทรคมนาคมตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการทั้งสามฉบับ
เนื่องจากศาลเห็นว่ามูลเหตุแห่งการฟ้องคดียังไม่เพียงพอที่จะดำเนินการตามคำขอของผู้ฟ้องคดีและคดีนี้เป็นข้อพิพาทที่เกี่ยวกับหน้าที่การตรวจสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของผู้ถูกฟ้องคดีซึ่งมีข้อกำหนดให้ปฏิบัติและความรับผิดตามสัญญาดังกล่าวอยู่แล้วซึ่งคำสั่งของศาลปกครองกลางนี้เป็นที่สุด
ส่วนกรณีตามฟ้องที่กล่าวข้างต้นอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

ทั้งนี้ เอไอเอส และ ไทยคม จะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ตราบเท่าที่ยังไม่มีคำตัดสินว่าผู้ถือหุ้นของ
เอไอเอส และ ไทยคม อยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
อีกทั้งการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ เอไอเอส และ ไทยคม
จะต้องพิจารณาเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการนั้นๆ ด้วยว่าสามารถทำได้หรือไม่

เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2550 นายสุพงษ์ ลิ้มธนากุล ได้ยื่นฟ้อง
คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (“กทช.”) และ กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ต่อศาลปกครองกลาง
โดยอ้างเหตุเรื่องเจ้าหน้าที่รัฐและหน่วยงานทางปกครองละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการตรวจสอบ
ไทยคม ว่าประกอบกิจการโทรคมนาคมโดยฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่
หลังจากที่มีการโอนขายหุ้นของบริษัทฯให้แก่กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่
ขณะนี้คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าผลจากคดีความข้างต้นจะไม่กระทบต่อสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดาวเทียมของไทยคม

2.1.6 ความเสี่ยงหากบริษัทฯ กลายเป็น “คนต่างด้าว”

ตามที่ พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
ซึ่งเป็นกฎหมายที่กำหนดคุณสมบัติของบริษัทไทยและสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวในบริษัทไทย
และมีการนำคำนิยามของ “คนต่างด้าว” ใน พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไปใช้ใน
พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 ด้วย
ในส่วนคุณสมบัติของผู้ที่ยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 2 และ แบบที่ 3 และ ใน
พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการห้ามคนไทยถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในการประกอบกิจการที่ต้องได้รับอนุญาตตามที่กำหนดไว้

ในปี 2549 กระทรวงพาณิชย์ได้ทำการตรวจสอบการถือหุ้นแทนต่างด้าวของบริษัทต่างๆ
ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ใน บจ. กุหลาบแก้ว
ซึ่งเป็นบริษัทสัญชาติไทยที่ถือหุ้นในบริษัท ซีดาร์ โฮลดิ้ง จำกัด (“Cedar”) (Cedar
เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่รายหนึ่งของบริษัทฯ) ในประเด็นว่าผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยรายใหญ่ของ บจ.
กุหลาบแก้วถือหุ้นแทนคนต่างด้าว
ซึ่งกระทรวงพาณิชย์ได้สรุปผลและส่งไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อพิจารณาต่อไป
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการดำเนินการของพนักงานอัยการ

ดังนั้น หาก บจ. กุหลาบแก้ว
ถูกฟ้องร้องดำเนินคดีและถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดตัดสินว่าเป็นคนต่างด้าวแล้ว Cedar
อาจกลายเป็นคนต่างด้าวไปด้วย และอาจส่งผลให้ บริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มซึ่งรวมถึง เอไอเอส
ดีพีซี และ ไทยคม อาจกลายเป็นคนต่างด้าวด้วยเช่นกัน
และศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเลิกถือหุ้นแทน โดยบริษัทฯ
เข้าใจว่าบริษัทฯ ไม่ได้เป็นผู้กระทำผิดกฎหมายดังกล่าว ดังนั้นบริษัทฯ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม
จึงมีสิทธิที่จะดำเนินการเพื่อหาผู้ถือหุ้นใหม่แทนบุคคลที่เป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวนั้น หาก บริษัทฯ
เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม ไม่สามารถดำเนินการได้ก็อาจส่งผลต่อการขอใบอนุญาตต่างๆ
ในบริการใหม่ของ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม

ทั้งนี้การให้บริการของ เอไอเอส
ที่อยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการในปัจจุบันนั้นไม่ได้มีข้อกำหนดเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวไว้

อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าผลจากคดีความข้างต้นจะไม่กระทบต่อสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ และ
ใบอนุญาตต่างๆ ของ เอไอเอส ดีพีซี และไทยคม และบริษัทฯ ไม่อาจคาดได้ว่าจะมีกฎหมาย
ประกาศ ระเบียบใดๆ ออกมาที่จะเปลี่ยนแปลงหลักกฎหมายที่มีอยู่เดิมในเรื่องคำนิยามของ
“คนต่างด้าว”

2.1.7 ความเสี่ยงจากการแก้ไขของสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของเอไอเอสและไทยคม และสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ ดีพีซี ที่มิได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีอาจไม่มีผลบังคับใช้

ภายใต้ พรบ. ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ.2535
หรือการอนุญาตให้ภาคเอกชนลงทุนฝ่ายเดียวโดยการให้อนุญาต
หรืออนุญาตให้ดำเนินกิจการที่มีมูลค่าตั้งแต่หนึ่งพันล้านบาทขึ้นไป ต้องได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
(ซึ่งรวมถึงขอบเขตของงานและรูปแบบของสัญญา) โดยภายใต้ พรบ.
ดังกล่าวได้มีบทเฉพาะกาลที่กำหนดว่า หากมีขั้นตอนใดได้ดำเนินการไปแล้วก่อนที่ พรบ. นี้ใช้บังคับ
ให้เป็นอันใช้ได้ แต่การดำเนินการในขั้นตอนต่อไปให้ปฏิบัติตาม พรบ. ดังกล่าว

ทั้งนี้ ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า พรบ.
การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐหรือบทเฉพาะกาลภายใต้ พรบ.
ดังกล่าวจะนำมาใช้กับสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการที่เข้าทำก่อน พรบ.
ฉบับดังกล่าวมีผลใช้บังคับหรือไม่ และ หากมีการแก้ไขสัญญาภายหลังจาก พรบ.
ฉบับดังกล่าวมีผลบังคับใช้การแก้ไขสัญญานั้นมีผลใช้บังคับหรือไม่

ภายหลังจาก พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐมีผลบังคับใช้
รัฐบาลในอดีตได้เข้าลงนามในการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการที่มีอยู่เดิมโดยมิได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
ซึ่งรวมถึงการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการซึ่งรัฐให้กับ เอไอเอส และ ไทยคม
และมีการลงนามในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการฉบับใหม่ของ ดีพีซี

ทั้งนี้ ได้มีการตีความว่าการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ เอไอเอส
โดยคณะกรรมการกฤษฎีกา ให้ถือว่ายังมีผลบังคับใช้จนกว่าจะถูกเพิกถอน
โดยให้คณะกรรมการประสานงานตาม มาตรา 22
ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินกิจการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535
ไปพิจารณาข้อเท็จจริง เหตุผล
และสรุปความเห็นเสนอต่อคณะรัฐมนตรีต่อไปว่าการแก้ไขนั้นก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลประโยชน์ของรัฐหรือสาธารณะหรือไม่
หากมีผลกระทบก็ให้คณะรัฐมนตรีมีอำนาจเพิกถอน
หากไม่มีผลกระทบต่อผลประโยชน์ของรัฐหรือสาธารณะ
คณะรัฐมนตรีก็อาจให้ความเห็นชอบให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดังกล่าวได้
ซึ่งขณะนี้ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22 ขึ้นแล้ว
และอยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
และจะได้ทำหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป หากการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ
เอไอเอส ถูกเพิกถอนอาจมีผลให้อายุสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการสั้นลง และ อาจทำให้ เอไอเอส
มีต้นทุนในส่วนแบ่งรายได้ของบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบเติมเงินที่สูงขึ้น เป็นต้น

ส่วนสัญญาร่วมการงานฯ ระหว่าง ดีพีซี กับ บริษัท กสท. โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
(“กสท.”)ที่ลงนามภายหลังจาก พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐมีผลบังคับใช้
จึงต้องนำบทบัญญัติในมาตรา 13 และ มาตรา 21 ของ พรบ.
นี้มาใช้บังคับโดยอนุโลมเท่าที่ไม่ขัดต่อสภาพแห่งข้อเท็จจริง โดย กสท.
ต้องดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการตามมาตรา 13 ซึ่งได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการตามมาตรา 13
ขึ้นแล้ว และอยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
และจะได้ทำหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป

บริษัทฯ ไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าผลของการพิจารณาของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง
และคณะรัฐมนตรีจะเป็นอย่างไร และจะส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัทฯ หรือไม่

2.1.8
การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องจากคำพิพาษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของ
ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมตรีในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553

คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์
2553 มีส่วนที่เกี่ยวข้องกับบริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มอยู่บางประการ
แต่ในทุกประการนั้นคำพิพากษาก็จำกัดผลอยู่แต่เฉพาะในประเด็นที่ว่าทรัพย์สินบางส่วนของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนั้นเป็นทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่สมควร
สืบเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เท่านั้น
โดยคำพิพากษาของศาลฎีกามิได้มีการวินิจฉัยถึงผลหรือความสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ของสิ่งต่าง ๆ
ที่ได้เกิดขึ้นหรือได้ดำเนินการไปแล้วนั้น และมิได้มีคำสั่งให้บริษัทฯ
หรือบริษัทในกลุ่มหรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต้องไปดำเนินการใด ๆ

ดังนั้น บริษัทฯ และบริษัทในกลุ่มจึงยังไม่มีเหตุที่จะต้องดำเนินการใดๆ
เพราะมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ ในคดีดังกล่าว และบริษัทฯ เชื่อว่าสิ่งที่บริษัทฯ
รวมทั้งบริษัทในกลุ่มได้ดำเนินการไปทั้งหมดก็เป็นไปตามหลักปฏิบัติภายใต้กฎหมายหรือข้อสัญญาที่มีอยู่ด้วยความสุจริต
ส่วนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการในเรื่องนี้ต่อไปอย่างไรหรือไม่นั้น
ขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปใดๆ มายังบริษัทฯ แต่ทีมงานกฎหมายของบริษัทฯ
ได้ศึกษาเรื่องนี้แล้วและเห็นว่าการดำเนินการใดๆ
ต่อไปของผู้ที่เกี่ยวข้องในส่วนที่อาจจะมีผลกระทบต่อบริษัทฯ
หรือบริษัทในกลุ่มนั้นจะต้องเป็นไปตามกระบวนการทางกฎหมายและหลักความยุติธรรม
มีขั้นมีตอนไม่สามารถดำเนินการใดๆ ไปโดยรวบรัดหรือกระทำโดยพลการแต่เพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งบริษัทฯ
และบริษัทในกลุ่มมีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายและสัญญาที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและความสุจริตในส่วนของตน
อันจะเป็นผลให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้สุจริตทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2.2 สายธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สายภายในประเทศ

2.2.1 ความเสี่ยงทางด้านกฎหมาย ข้อบังคับ และนโยบาย

2.2.1.1 การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT2000 หรือ 3G 

คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)
มีนโยบายในการดำเนินการจัดสรรคลื่นความถี่ในช่วง 1920 MHz –1965 MHz คู่กับ 2110 MHz –
2155 MHz และ 2010 MHz – 2025 MHz เพื่อนำมาใช้ในการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ
IMT2000 หรือ 3G
โดยได้ดำเนินการว่าจ้างที่ปรึกษาโครงการเพื่อศึกษาและเสนอแนะหลักเกณฑ์และวิธีการจัดสรรคลื่นความถี่ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพสำหรับประเทศไทย
ซึ่ง
กทช.ได้ดำเนินการจัดประชุมเพื่อรับฟังความคิดเห็นสาธารณะจากผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไปทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคเสร็จสิ้นไปแล้วหลายครั้ง
ซึ่งในครั้งล่าสุดมีเรื่องเพิ่มเติมที่อาจนำมาพิจารณาหลักเกณฑ์ประกอบร่างสรุปข้อสนเทศ
(Information Memorandum) ดังนี้

1.  ข้อกำหนดคุณสมบัติขั้นแรก (pre-qualification)

2.  เงื่อนไขในการอนุญาต ได้แก่ การให้บริการทั่วประเทศ การใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน และ
    Wholesale Access สำหรับ MVNO

3.  การชำระค่าธรรมเนียมการประมูล

4.  กำหนดระยะเวลาของกระบวนการประมูล

5.  การกำหนดมูลค่าขั้นต้น (Reserve Price) และราคาเริ่มต้นการประมูล (Starting
    Price)

6.  แผนสำรองในกรณีที่มีผู้เข้าร่วมประมูลเท่ากับหรือน้อยกว่าจำนวนใบอนุญาต

7.  กระบวนการประมูล

8.  การกำหนดเงื่อนไขการโอนลูกค้าระหว่าง 2G และ 3G

9.  ความมั่นคง

เอไอเอสมีความเสี่ยงในเรื่องความไม่แน่นอนของการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขข้างต้น
รวมถึงความไม่แน่นอนของอำนาจ กทช. ว่าจะมีอำนาจจัดสรรคลื่นความถี่และออกใบอนุญาต IMT
2000 หรือ 3G ได้หรือไม่ โดย กทช. ได้มีหนังสือหารือสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาดังนี้

-   องค์ประกอบของคณะกรรมการ กทช. ซึ่งได้จับสลากออก 3 คน และ ลาออก 1 คน
    แต่อยู่ระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ นั้น สามารถดำเนินการจัดสรร
    และอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่วิทยุกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ International Mobile
    Telecommunications (IMT) หรือ3G ได้หรือไม่

-   การออกใบอนุญาต 3G
    จะต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
    พ.ศ.2535 หรือไม่

อนึ่ง หากกระบวนการสรรหากรรมการ กทช. แทนที่กรรมการ กทช.จำนวน 1 คนที่ขอลาออกไป
และจำนวน 3 คนที่จับสลากออกไปเสร็จสิ้น กทช. จำนวน 4 คนใหม่อาจพิจารณายอมรับ
เปลี่ยนแปลง แก้ไข ยกเลิก หรือจัดทำขึ้นใหม่
ซึ่งหลักเกณฑ์การจัดสรรจัดสรรคลื่นความถี่และออกใบอนุญาต IMT 2000 หรือ 3G ใหม่ได้

จากเหตุทั้งหมดดังกล่าวข้างต้น
จะส่งผลให้การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT 2000 หรือ 3G
ล่าช้า ซึ่งจะไม่มีการจัดสรรคลื่นความถี่ในครั้งนี้ให้แก่ผู้ใดเลย นอกเหนือจากบริษัท ทีโอที จำกัด
(มหาชน) (ทีโอที) ที่ได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่ไปก่อนหน้าแล้ว  ดังนั้น
จึงมิได้กระทบต่อการแข่งขันในเวลาอันสั้นนี้
แต่จะส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของเอไอเอสในอนาคตหากสัญญาอนุญาตให้บริการฯ
ที่ได้รับจาก บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) (ทีโอที) จะสิ้นสุดลงในเดือนกันยายน
2558มิได้มีการขยายระยะเวลาของสัญญาออกไปอีก แต่ถ้าเอไอเอสได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่จาก
กทช. จะทำให้เอไอเอส สามารถประกอบธุรกิจให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G
ได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตซึ่งจะอยู่ในระหว่าง 15 ปีถึง 25 ปี

ทั้งนี้ หากมีการจัดองค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมขึ้นมาใหม่ตามมาตรา 47
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 คือ
คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)
ความเสี่ยงเรื่องเงื่อนไขการประมูลใบอนุญาตประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT2000 หรือ 3G
อาจเปลี่ยนแปลงไป

2.2.1.2 องค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการด้านโทรคมนาคมและกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2551
คณะรัฐมนตรีไดมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. .... เพื่อให้เป็นไปตามมาตรา 47
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ที่กำหนดไว้ว่า
ให้มีองค์กรของรัฐที่เป็นอิสระองค์กรหนึ่ง ทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่
กำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม
ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตราดังกล่าวประกอบกับมาตรา 305 (1) ของรัฐธรรมนูญฯ
ทำให้มีการตรากฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมซึ่งต่อไปจะมีเพียงองค์กรเดียว
คือ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)
ในการประชุมคณะรัฐมนตรีดังกล่าวมีประเด็นสำคัญหลายประการที่ต้องทำให้ศึกษาและทบทวนใหม่
เนื่องจากต้องมีความชัดเจนในเรื่องอำนาจหน้าที่ การสรรหา การตรวจสอบ
และการคานอำนาจขององค์กร
โดยขณะนี้รางพระราชบัญญัติดังกลาวอยูในระหวางการดําเนินการเพื่อนําเสนอตอสภาผูแทนราษฎร
ซึ่งคาดว่าจะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งในการจัดตั้งองค์กรดังกล่าว
อันจะส่งผลต่อความชัดเจนในการกำหนดทิศทางกิจการโทรคมนาคมและวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์ของประเทศ

อย่างไรก็ตาม กทช. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมในประเทศไทย
ยังคงอยู่และมีอำนาจตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม
และพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ พ.ศ. 2543
ในการกำหนดนโยบายและออกกฎระเบียบต่าง ๆ ประกอบกับ มาตรา 305 (1) ของรัฐธรรมนูญฯ
ยังกำหนดมิให้กฎหมายที่จะบัญญัติออกมานั้น กระทบกระเทือนถึงการอนุญาตสัญญาร่วมการงาน
หรือสัญญาที่ชอบด้วยกฎหมายที่ได้กระทำขึ้นก่อนวันประกาศใช้รัฐธรรมนูญนี้
จนกว่าการอนุญาตสัญญาร่วมการงานหรือสัญญานั้นจะสิ้นผล
ซึ่งล่าสุดมีการเสนอให้ใช้วิธีการออกพระราชบัญญัติฉบับใหม่
หรือแกไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติองคกรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2543 แทนการร่างกฎหมายขึ้นมาทั้งฉบับ

เอไอเอส
ไม่สามารถคาดการณ์เกี่ยวกับระยะเวลาในการออกพระราชบัญญัติองคกรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศนและกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. .... หรือการแก้ไขพระราชบัญญัติฉบับเดิม
และการใช้อำนาจกำกับดูแลและขอบเขตของการกำหนดนโยบายและกฎระเบียบของ กสทช.
ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต และไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าการจัดตั้งองค์กรกำกับดูแลอื่น ๆ
รวมทั้งการปฏิรูปเปลี่ยนแปลงกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ
จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการประกอบกิจการโทรคมนาคมในขอบข่ายที่เป็นอยู่รวมทั้งฐานะการเงิน
การดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของเอไอเอส หรือไม่

2.2.1.3 กฎหมายว่าด้วยการใช้และการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม (Interconnection Charge)

ตามพระราชบัญญัติการประกอบการกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544
และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549 เอไอเอสได้ทำสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส
คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน 2549 และบริษัท ทรู มูฟ จำกัด ณ วันที่
16 มกราคม 2550
ซึ่งสัญญาดังกล่าวได้ผ่านการเห็นชอบจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแล้ว ในระหว่างปี
2550 เอไอเอสได้ให้บริการตามสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าว โดย ณ ขณะนั้น
เอไอเอส ยังมิได้เรียกเก็บค่าเชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมจากคู่สัญญาทั้งสอง
และมิได้บันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในงบการเงินระหว่างกาล
เนื่องจากทีโอทีซึ่งเป็นผู้ให้อนุญาตได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสทราบว่า
เอไอเอสมิใช่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมตามกฎหมาย
จึงไม่มีสิทธิเข้าทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549

วันที่ 31 สิงหาคม 2550 ทีโอทีได้ยื่นฟ้อง กทช. ต่อศาลปกครองกลาง เพื่อขอเพิกถอนประกาศฯ
ดังกล่าว และเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2551 ทีโอที ได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสทราบว่า
เอไอเอสควรรอให้ศาลมีคำพิพากษาเพื่อยึดถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติต่อไป
และหากเอไอเอสดำเนินการตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด
ทีโอทีจะไม่รับรู้และเอไอเอสจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินการดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม
เอไอเอสได้พิจารณาหนังสือของทีโอทีดังกล่าวและกฎหมายที่เกี่ยวข้องประกอบกับความเห็นของที่ปรึกษากฎหมาย
ผู้บริหารของเอไอเอส เห็นว่าการไม่ปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมข้างต้น
อาจถือได้ว่าเป็นการขัดต่อประกาศกทช. ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่าย
เอไอเอสจึงได้ตัดสินใจปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่าย
ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยออกใบแจ้งหนี้เพื่อเรียกเก็บค่าเชื่อมต่อโครงข่ายจากคู่สัญญา
และบันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามสัญญาที่ได้ทำไว้ข้างต้นไว้ในงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่
31 ธันวาคม 2550 ซึ่งต่อมาได้มีการชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างกันแล้ว

ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่กำหนดให้เอไอเอสต้องจ่ายเงินผลประโยชน์ตอบแทนให้ทีโอทีเป็นรายปีโดยจ่ายเป็นจำนวนเงินขั้นต่ำตามที่สัญญากำหนดในแต่ละปี
หรือในอัตราร้อยละของรายได้ และผลประโยชน์อื่นใดที่เอไอเอส พึงได้รับในรอบปี
ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าภาษีใด ๆ ทั้งสิ้น จำนวนไหนมากกว่าให้ถือเอาจำนวนนั้น อย่างไรก็ตาม
ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นรายการที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย
และทีโอทีต้องการรอคำพิพากษาถึงที่สุดในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ จากศาลปกครอง
จึงเป็นรายการที่เอไอเอสคาดว่าจะมีการเจรจาตกลงเรื่องวิธีการคำนวณผลประโยชน์ตอบแทนรายปีในเวลาต่อมา
ดังนั้น เพื่อให้เป็นไปตามหลักความระมัดระวัง เอไอเอส
จึงคำนวณค่าผลประโยชน์ตอบแทนรายปีจากรายได้สุทธิตามที่ปฏิบัติในทางเดียวกันทั้งอุตสาหกรรมกิจการโทรคมนาคม
ส่วนจำนวนผลประโยชน์ตอบแทนที่เอไอเอสต้องจ่ายให้แก่ทีโอทีนั้น
ขึ้นอยู่กับผลการตัดสินจากศาลปกครองในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ
และการเจรจาตกลงระหว่างเอไอเอสกับทีโอทีในภายหลัง
โดยเอไอเอสจะปรับปรุงรายการในงบการเงินในงวดที่การเจรจาตกลงสิ้นสุดลง
ซึ่งผู้บริหารของเอไอเอสมีความมั่นใจว่าจะไม่เกิดค่าใช้จ่ายมากไปกว่าจำนวนที่บันทึกไว้อย่างมีสาระสำคัญ

ต่อมา เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551 ทีโอทีได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอส
ทราบว่าเนื่องจากผลการเจรจาเกี่ยวกับอัตราและวิธีการคำนวณส่วนแบ่งรายได้ระหว่างเอไอเอสและทีโอทียังไม่ได้ข้อยุติ
จึงให้เอไอเอส
นำส่งเงินผลประโยชน์ตอบแทนจากการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2550
ถึงเดือนมิถุนายน 2551 จำนวนเงิน 761 ล้านบาท ตามอัตราและวิธีคิดคำนวณของเอไอเอส
ภายในวันที่ 30 ธันวาคม 2551 และเอไอเอสได้นำส่งให้แก่ทีโอทีแล้วเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551
โดยใช้เกณฑ์คำนวณตามที่เอไอเอส เสนอ
สำหรับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2551 เป็นต้นไปจนถึงปัจจุบัน
ขณะนี้เอไอเอสและทีโอทีจัดตั้งคณะทำงานเจรจา

2.2.1.4 ข้อพิพาท

ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) ระหว่างบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2551 บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่
9/2551 ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เรียกร้องให้เอไอเอสชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 31,463 ล้านบาท
ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 1.25
ต่อเดือนของเงินดังกล่าว นับตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2550 อันเป็นวันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น

เอไอเอสได้ยื่นคำคัดค้านต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2551 ขณะนี้มีการตั้งคณะอนุญาโตตุลาการเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
ข้อพิพาทอยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณา

อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของเอไอเอส เชื่อว่าผลของข้อพิพาทดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเห็นว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่เอไอเอส
ได้นำส่งตั้งแต่วันที่ 28 มกราคม 2546 ถึงวันที่  26 กุมภาพันธ์ 2550 และเอไอเอส
ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 ดังนั้น
เอไอเอส จึงได้ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และเป็นการปฏิบัติที่เหมือนกันทั้งอุตสาหกรรมสำหรับกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุโทรคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ตามมติคณะรัฐมนตรี
นอกจากนี้ ทีโอที ได้เคยมีหนังสือตอบเลขที่ ทศท. บย./843 ลงวันที่ 10 มีนาคม 2546
ระบุว่าเอไอเอส ได้ปฏิบัติถูกต้องตามมติคณะรัฐมนตรีแล้ว และเอไอเอส
มีภาระเท่าเดิมตามอัตราร้อยละที่กำหนดไว้ในสัญญาซึ่งการดำเนินการยื่นแบบชำระภาษีสรรพสามิตดังกล่าว
ไม่มีผลกระทบต่อข้อสัญญาแต่ประการใด

ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) ระหว่าง บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (“ดีพีซี”) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2551 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท.)
ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 3/2551 ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท
สำนักงานศาลยุติธรรม เพื่อเรียกร้องให้ ดีพีซี ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของเอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 2,449 ล้านบาท
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ พร้อมเรียกเบี้ยปรับในอัตราร้อยละ
1.25 ต่อเดือนของจำนวนเงินที่ค้างชำระในแต่ละปีนับตั้งแต่วันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น
ซึ่งคำนวณถึง ณ เดือนธันวาคม 2550 คิดเป็นเบี้ยปรับทั้งสิ้น 1,500 ล้านบาท
รวมเป็นเงินทั้งหมดจำนวน 3,949 ล้านบาท และต่อมาในวันที่ 1 ตุลาคม 2551 กสท.
ได้ยื่นขอแก้ไขจำนวนทุนทรัพย์รวมเบี้ยปรับลดลงเหลือ 3,410 ล้านบาท

ดีพีซี ได้ยื่นคำคัดค้านต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรมแล้ว
เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2551 ขณะนี้อยู่ระหว่างการตั้งประธานคณะอนุญาโตตุลาการ

อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของเอไอเอสเชื่อว่าผลของข้อพิพาทดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเห็นว่าจำนวนเงินส่วนแบ่งรายได้ดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่ ดีพีซี
ได้นำส่งตั้งแต่ วันที่ 16 กันยายน 2546 ถึงวันที่ 15 กันยายน 2550 และ ดีพีซี
ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 อีกทั้ง กสท.
เคยมีหนังสือแจ้งให้ ดีพีซี ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว  ดังนั้น ดีพีซี
ได้ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และเป็นการปฏิบัติที่เหมือนกันทั้งอุตสาหกรรมสำหรับกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุโทรคมนาคมระบบเซลลูล่าตามมติคณะรัฐมนตรี

ข้อพิพาทระหว่างบริษัท เอไอเอ็น โกลบอลคอม จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

วันที่ 7 มีนาคม 2551 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท.) ได้ยื่นฟ้อง เอไอเอส
เป็นจำเลยที่ 1 และ บริษัท เอไอเอ็น โกลบอลคอม จำกัด (เอไอเอ็น) เป็นจำเลยที่ 2
คดีหมายเลขดำที่ 1245/2551 ต่อศาลแพ่ง เรียกร้องให้ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหาย
พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปีจนถึงวันฟ้อง รวมเป็นเงิน 130 ล้านบาท
โดยอ้างว่าความเสียหายดังกล่าวเกิดจากกรณีที่เอไอเอสกับเอไอเอ็นเปลี่ยนแปลงการส่งทราฟฟิคการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ
ในช่วงเวลาวันที่ 1 ถึง 27 มีนาคม 2550 ที่ผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ของเอไอเอส
ใช้บริการผ่านเครื่องหมาย + จากเดิมที่เป็น 001 ของ กสท. มาเป็น 005
ของเอไอเอ็นโดยไม่แจ้งให้ผู้ใช้บริการทราบก่อน

เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2551 กสท.
ได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องในส่วนของค่าเสียหายเป็นเงินรวม 583 ล้านบาท (รวมดอกเบี้ย)
โดยอ้างว่าการกระทำดังกล่าวเป็นเหตุให้
กสท.ได้รับความเสียหายเป็นระยะเวลาต่อเนื่องเรื่อยมาจนถึงวันที่ 7 มีนาคม 2551 เมื่อวันที่ 26
กุมภาพันธ์ 2552 ศาลได้มีคำสั่งยกคำร้องของ กสท. ที่ยื่นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2551
ขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวห้ามมิให้เอไอเอส และเอไอเอ็น ทำการโยกย้าย ทราฟฟิค 001
หรือเครื่องหมาย + ของ กสท. ไปยังทราฟฟิค 005 ของ เอไอเอ็น

เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2552 ศาลแพ่งได้มีคำพิพากษายกฟ้อง กสท.
เนื่องจากข้อเท็จจริงรับฟังไม่ได้ว่า กสท. มีสิทธิในการใช้เครื่องหมาย + ในการให้บริการโทรศัพท์
ระหว่างประเทศแต่ผู้เดียวหรือมีสิทธิหวงห้ามมิให้เอไอเอสและเอไอเอ็น
ซึ่งเป็นผู้ให้บริการโทรศัพท์รายอื่นใช้เครื่องหมาย + และรับฟังไม่ได้ว่าการที่เอไอเอส
กระทำการแปลงสัญญาณโทรศัพท์ที่ใช้ผ่านเครื่องหมาย + เป็นผ่านรหัสหมายเลข 005 ของเอไอเอ็น
เป็นการทำให้ผู้ใช้บริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศเข้าใจผิดว่าเป็นการใช้บริการผ่านรหัสหมายเลข
001 ของกสท. การกระทำของเอไอเอส
ดังกล่าวจึงมิได้เป็นการกระทำอันเป็นการละเมิดสิทธิใดๆของกสท. สำหรับเอไอเอ็น ที่ กสท.
ฟ้องอ้างว่าร่วมกระทำละเมิดกับเอไอเอส นั้น จึงมิได้กระทำการละเมิดต่อกสท. ตามฟ้องด้วย

ทั้งนี้ กสท. ได้ยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาดังกล่าวต่อศาลอุทธรณ์ไปแล้ว
ซึ่งเอไอเอสและเอไอเอ็นจะดำเนินการยื่นคำคัดค้านต่อไป

ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (“ดีพีซี”) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) 

เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2552 บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
ได้เสนอข้อพิพาทต่อสำนักระงับข้อพิพาท สถาบันอนุญาโตตุลาการเป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 8/2552
เรียกร้องให้ดีพีซีส่งมอบ และโอนกรรมสิทธิ์ เสาอากาศ/เสาสูง (Tower) จำนวน 3,343 ต้น
พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply) จำนวน 2,653 เครื่อง
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์
หากไม่สามารถส่งมอบได้ให้ชดใช้เงินจำนวน 2,230 ล้านบาท ซึ่งดีพีซีเห็นว่า เสาอากาศ/เสาสูง
(Tower) พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply)
มิใช่เครื่องหรืออุปกรณ์ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาข้อ 2.1 ที่ดีพีซีจะมีหน้าที่จัดหาและส่งมอบตามสัญญา
ขณะนี้อยู่ระหว่างการตั้งประธานคณะอนุญาโตตุลาการ

2.3 สายธุรกิจดาวเทียมและต่างประเทศ

2.3.1 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารดาวเทียม

2.3.1.1 ความเสี่ยงจากการที่ดาวเทียมอาจเกิดความเสียหายหรือเกิดความบกพร่องในขณะที่อยู่ในวงโคจร (In-Orbit Failure)

ดาวเทียมเป็นงานสร้างทางวิศวกรรมขั้นสูงและเมื่อมีการส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรแล้ว
ดาวเทียมอาจได้รับความเสียหายจากการขัดข้องของระบบการทำงานของดาวเทียม พายุสุริยะ
หรือการชนกันระหว่างดาวเทียมกับวัตถุต่างๆ ในอวกาศ เป็นต้น
ซึ่งอาจส่งผลให้ดาวเทียมได้รับความเสียหาย
ทำให้ความสามารถในการให้บริการถ่ายทอดสัญญาณลดลงชั่วคราวหรือถาวร
หรือเกิดความเสียหายทั้งหมด ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการให้บริการ
และอาจทำให้สูญเสียลูกค้าที่มีอยู่ในปัจจุบัน และ/หรือ
สูญเสียโอกาสในการหาลูกค้าใหม่ในระหว่างการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่มาให้บริการแทน
อย่างไรก็ดี
ผู้จัดสร้างดาวเทียมได้ออกแบบให้ดาวเทียมมีคุณลักษณะที่สามารถทนทานต่อสภาพแวดล้อมบนอวกาศที่เลวร้ายซึ่งทำให้ดาวเทียมมีความน่าเชื่อถือ
(Reliability) สูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล
ถึงแม้ว่าความเสียหายขั้นรุนแรงจนอาจทำให้ดาวเทียมหมดสภาพการใช้งานจะมีความเป็นไปได้น้อยมาก
แต่ไทยคม ก็ได้จัดเตรียมแผนการเพื่อรองรับผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้า
หากเกิดความเสียหายขั้นรุนแรงขึ้นกับดาวเทียมดวงใดดวงหนึ่งจนหมดสภาพการใช้งาน
โดยสามารถดำเนินการให้ผู้ใช้บริการส่วนหนึ่งย้ายมาใช้ช่องสัญญาณที่ยังคงว่างอยู่ในดาวเทียมไทยคมที่เหลือ
นอกจากนี้
ไทยคมยังได้มีข้อตกลงร่วมกับผู้ให้บริการรายอื่นในการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นชั่วคราว
เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนการใช้งานไปได้ในระหว่างที่ไทยคมเร่งดำเนินการสร้างดาวเทียมขึ้นเพื่อทดแทน
ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้ระยะเวลาประมาณ 24– 30 เดือน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนของดาวเทียม

ไทยคม ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับดาวเทียมขณะที่อยู่ในวงโคจรค้างฟ้า ดังนั้น
เพื่อป้องกันความเสี่ยงภัยดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้น
ไทยคมจึงได้จัดทำประกันภัยดาวเทียมเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงภัยทุกชนิด (All Risks)
(เป็นข้อกำหนดตามสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศ
ตามรายละเอียดในเอกสารแนบ 7) โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารและไทยคม
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกัน กรมธรรม์ประกันภัยที่จัดทำนั้นเป็นแบบ Full Coverage with
Partial Loss ซึ่งเป็นกรมธรรม์ปีต่อปี
(รายละเอียดระยะเวลาการเอาประกันดังที่แสดงไว้ในตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย) กล่าวคือ
ไทยคมสามารถเรียกร้องค่าเสียหายในทันทีที่ดาวเทียมได้รับความเสียหายเพียงบางส่วน
ในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทผู้รับประกันภัยไทยคมจะต้องยื่นหนังสือแจ้งความเสียหาย
(Notice of Loss) และหนังสือพิสูจน์ความเสียหาย (Proof of Loss)
ให้บริษัทผู้รับประกันภัยและเมื่อบรรลุข้อตกลง ไทยคมจะได้รับเงินค่าสินไหมทดแทนภายใน 45 วัน

มูลค่าประกันภัยดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับมูลค่าทางบัญชีของดาวเทียม ณ ระยะเวลาที่ทำประกันภัย
อย่างไรก็ตาม มูลค่าประกันภัยดังกล่าวไม่ครอบคลุมผลเสียหายจากการสูญเสียรายได้
อันสืบเนื่องมาจากการเสียหายของดาวเทียม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของไทยคม

ตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย

  -------------------- -------------------------- ------------------------
  โครงการดาวเทียม       วงเงินประกัน                 ระยะเวลา
                       (ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)           

  ไทยคม 2              3.44                       มิถุนายน 2552 – พฤษภาคม
                                                  2553

  ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)    250.00                     สิงหาคม 2552 – สิงหาคม
                                                  2553

  ไทยคม 5              80.69                      พฤษภาคม 2552 - พฤษภาคม
                                                  2553
  -------------------- -------------------------- ------------------------

  อนึ่ง กรมธรรม์ประกันภัยของกิจการดาวเทียม จะไม่ครอบคลุมเหตุการณ์ต่อไปนี้

1.  ภาวะสงคราม การคุกคาม หรือการป้องกัน หรือการกระทำอันนำไปสู่สงครามโดยรัฐบาล
    หรือการใช้กำลังทางทหาร

2.  อุปกรณ์ต่อต้านดาวเทียม หรืออุปกรณ์เกี่ยวข้องกับระเบิดปรมาณูหรือนิวเคลียร์

3.  การก่อกบฏ การก่อความไม่สงบ การจลาจล การนัดหยุดงาน การปฏิวัติ สงครามกลางเมือง
    การก่อการร้าย

4.  การยึดทรัพย์โดยหน่วยงานรัฐบาล

5.  ปฏิกิริยาตอบสนองของนิวเคลียร์ กัมมันตภาพรังสีของนิวเคลียร์ที่ตกค้าง
    โดยทางตรงหรือทางอ้อม อันทำให้เกิดการสูญเสีย/เสียหายต่อดาวเทียม
    ยกเว้นกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

6.  คลื่นกระแสไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่รบกวน

7.  ความตั้งใจ หรือเจตนาในการกระทำของผู้เอาประกันหรือผู้มีอำนาจในการกระทำ
    อันก่อให้เกิดการสูญเสียหรือเสียหายของดาวเทียม

2.3.1.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

เทคโนโลยีในด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์และโทรคมนาคม (Broadcasting and
Telecommunications) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว
ประกอบกับมีการพัฒนาคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม
เทคโนโลยีของดาวเทียมที่มีการใช้งานในปัจจุบัน (Conventional Satellite)
ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากอดีตมากนัก ดังนั้น
ปัจจัยทางด้านการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีสำหรับดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
จึงยังคงส่งผลกระทบค่อนข้างน้อยต่อการตัดสินใจของลูกค้าในการเลือกใช้ดาวเทียมของไทยคมหรือดาวเทียมของคู่แข่งขัน
โดยปัจจัยด้านคุณภาพและมาตรฐานในการบริการตลอดจนนโยบายการให้บริการและศักยภาพของผู้ให้บริการเป็นปัจจัยที่สำคัญในการตัดสินใจของลูกค้า
สำหรับระบบดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
ที่เหมาะกับการใช้งานทางด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์ (Broadcasting) นั้น
ไทยคมยังคงติดตามและศึกษาพัฒนาเทคโนโลยีในการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเตรียมการสำหรับการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมเก่าที่หมดอายุลง

ในส่วนเทคโนโลยีของดาวเทียม Broadband Satellite นั้น ถึงแม้ว่าดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) จะเป็นดาวเทียมที่ทันสมัยที่สุดและมีต้นทุนต่อช่องสัญญาณต่ำที่สุด
ตอนที่เริ่มให้บริการก็ตาม ปัจจุบันได้มีผู้ให้บริการดาวเทียม Broadband รายอื่น ๆ
ได้พัฒนาเทคโนโลยีได้ทัดเทียมดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
ทั้งในส่วนของดาวเทียมและอุปกรณ์ภาคพื้นดิน ซึ่งจะทำให้ความได้เปรียบของดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) ลดลงจากเดิม และทำให้ความสามารถในการทำกำไรต่อหน่วยช่องสัญญาณ
และอุปกรณ์ภาคพื้นดินลดลงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ยังคงเป็นดาวเทียม Broadband
ดวงเดียวที่ให้บริการในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก
และไทยคมยังคงพัฒนาเทคโนโลยีอุปกรณ์ภาคพื้นดินและลดต้นทุนอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษาความได้เปรียบในการแข่งขัน

2.3.1.3 ความเสี่ยงจากอายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง

ดาวเทียมทุกดวงมีอายุการใช้งานจำกัด โดยเฉลี่ยประมาณ 12-16 ปี แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่มีผลให้ดาวเทียมมีอายุการใช้งานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหรือลดลง เช่น คุณภาพของโครงสร้าง
ความแข็งแกร่งและความทนทานของอุปกรณ์ต่างๆ จรวดที่ใช้ส่งดาวเทียม
ประสิทธิภาพในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
ตลอดทั้งปริมาณการใช้เชื้อเพลิงของดาวเทียมและทักษะความสามารถในการควบคุมดาวเทียมในสภาวการณ์ต่างๆ
ดังนั้น ไทยคมอาจสูญเสียลูกค้าและรายได้
หากดาวเทียมของไทยคมมีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ได้คาดการณ์ไว้
และไทยคมไม่สามารถจัดหาหรือส่งดาวเทียมดวงใหม่แทนได้ทันเวลา วิศวกรดาวเทียมของไทยคม
จะทำการประเมินอายุดาวเทียมที่เหลือเป็นประจำทุกเดือน ซึ่งถ้าอายุดาวเทียมที่เหลืออยู่น้อยกว่า 5
ปี ก็จะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาเรื่องงบประมาณ แหล่งเงินทุน
และผลตอบแทนจากการลงทุน ในการจัดหาดาวเทียมมาทดแทนดาวเทียมที่กำลังจะหมดอายุลง

2.3.1.4 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาล 

ไทยคม
ก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทยและดำเนินการให้บริการด้านโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ซึ่งไทยคมอาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจจากการแข่งขันที่สูงขึ้นอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมสื่อสาร
และนโยบายของรัฐบาลในด้านการเปิดเสรีภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคม นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องอื่นๆ นั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของไทยคม ทั้งทางตรงและทางอ้อม

2.3.1.5 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดในแต่ละประเทศที่ไทยคม เข้าไปประกอบธุรกิจ

ในปัจจุบัน กระแสโลกาภิวัฒน์ซึ่งสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้า
ได้ช่วยให้ไทยคมสามารถเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมในประเทศต่างๆ
ได้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเข้าไปประกอบธุรกิจในแต่ละประเทศนั้น ไทยคม
จะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ กฎเกณฑ์ นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมของประเทศนั้นๆ ด้วย
เนื่องจากอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมอยู่ภายใต้การควบคุมที่เข้มงวด
การแก้ไขกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมในแต่ละประเทศ
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในนโยบายของรัฐบาลของประเทศต่างๆ
ในการสนับสนุนหรืออุดหนุนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมดาวเทียม
อาจส่งผลให้ไทยคมไม่สามารถได้รับหรือดำรงไว้ซึ่งการอนุญาตในการประกอบธุรกิจหรือการดำเนินการให้เป็นไปตามกลยุทธ์ทางธุรกิจของไทยคม
นอกจากนี้ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศของ ITU
ข้อตกลงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และประเทศอื่นที่ไทยคม
ให้บริการอาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของไทยคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการแก้ไขเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินงานเพิ่มสูงขึ้นหรือเพิ่มข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจของไทยคม
นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาข้างต้น
ไทยคมยังมีความเสี่ยงทางภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการตีความและกฎหมายที่เกี่ยวกับภาษีอากรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน

ทั้งนี้ ในการประกอบธุรกิจในต่างประเทศ
ไทยคมได้ใช้ความระมัดระวังอย่างมากในอันที่จะปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศที่ไทยคม
เข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการอยู่
รวมถึงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศและของประเทศอื่นที่ไทยคม ให้บริการ
และในกรณีที่จำเป็นไทยคมจะขอคำปรึกษาจากสำนักงานกฎหมายในประเทศต่างๆ เหล่านั้น
ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในเรื่องดังกล่าว
เพื่อให้คำแนะนำและ/หรือเพื่อช่วยดำเนินการให้ไทยคม
สามารถดำเนินการและปฏิบัติตามข้อบังคับต่างๆ ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

2.3.1.6 ความเสี่ยงจากการที่รายได้หลักของไทยคม ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย

รายได้หลักของไทยคม
ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยรายซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคม
โดยในปี 2552 ไทยคมมีรายได้จากการให้บริการแก่ลูกค้ารายใหญ่สุดสามรายแรกคิดเป็น ร้อยละ
20.2 ของรายได้จากการขายและบริการ ตามงบการเงินรวมของไทยคม

หากลูกค้าหลักรายใดรายหนึ่งยกเลิกสัญญา ไม่ต่อสัญญา
หรือต่อสัญญาโดยกำหนดเงื่อนไขที่เป็นภาระต่อไทยคม เพิ่มขึ้น อาทิ การกำหนดค่าบริการที่ลดลง
หรือลูกค้าหลักอาจประสบปัญหาด้านการเงิน และชำระเงินให้แก่ไทยคม ล่าช้า
อาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของไทยคม อย่างไรก็ตาม
ที่ผ่านมาลูกค้าหลักของไทยคมได้ชำระค่าบริการอย่างสม่ำเสมอ
เนื่องมาจากลูกค้ามีความจำเป็นต้องใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์และเพื่อให้บริการสื่อสารโทรคมนาคม
ซึ่งการเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมดวงอื่นจะทำให้มีต้นทุนและความยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนแนวรับของจานดาวเทียม
ซึ่งเป็นข้อจำกัดประการสำคัญหากลูกค้าจะเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมของผู้ให้บริการรายอื่นและหยุดการใช้บริการดาวเทียมของไทยคม

2.3.1.7 ความเสี่ยงจากการเติบโตของความต้องการด้านการบริการดาวเทียมช้ากว่าประมาณการ

จากการแข่งขันการให้บริการการสื่อสารภาคพื้นดินและการพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารภาคพื้นดินอื่นๆ
ไทยคมไม่สามารถยืนยันหรือคาดการณ์เกี่ยวกับแนวโน้มความต้องการหรือผลกระทบของการแข่งขันดังกล่าวได้
หากความต้องการไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อาจมีผลกระทบ
ต่อผลประกอบการและกระแสเงินสดของไทยคม หรือความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

การเติบโตในธุรกิจ Conventional Satellite
ขึ้นอยู่กับความต้องการบริการและการพัฒนาการทางด้าน Television Broadcasting
ซึ่งความต้องการดังกล่าวอาจไม่เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
การพัฒนาเทคโนโลยีด้านการสื่อสารโทรทัศน์และการให้บริการโทรทัศน์แบบความละเอียดสูงจะทำให้ความต้องการบริการดาวเทียมเพิ่มมากขึ้น
ในทำนองเดียวกัน การขยายธุรกิจของ Broadband Satellite หรือดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) อันได้แก่ การพัฒนาด้านการบริการด้านการสื่อสารด้วย Internet Protocol (IP)
ซึ่งรวมถึงบริการข้อมูลและมัลติมิเดีย ขึ้นอยู่กับการเติบโตของความต้องการสำหรับการสื่อสารด้วย
IP และการสื่อสารด้วยอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง

2.3.1.8 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สำคัญจากผู้ประกอบการธุรกิจดาวเทียมรายอื่น ผู้ประกอบธุรกิจด้านโครงข่ายภาคพื้นดิน 

ไทยคมเป็นผู้ประกอบธุรกิจดาวเทียมเพียงแห่งเดียวในประเทศ อย่างไรก็ดี
อาจจะมีการให้ใบอนุญาตในการประกอบกิจการนี้แก่ผู้อื่นในอนาคต ส่วนในระดับระหว่างประเทศ
มีการแข่งขันอยู่ในคาบสมุทรอินโดจีน โดยคู่แข่งรายใหญ่ของไทยคม ได้แก่ AsiaSat, Intelsat,
Apstar, New Skies, Measat, และ ABS
ซึ่งผู้ประกอบการดังกล่าวบางรายมีพื้นที่ในการให้บริการกว้างกว่าและมีแหล่งเงินทุนมากกว่าไทยคม
ทำให้อาจมีข้อได้เปรียบจากการที่เป็นผู้ให้บริการในบางประเทศนั้นๆ นอกจากนี้
การควบรวมกิจการของผู้ประกอบการอาจส่งผลให้มีผู้ประกอบการรายที่ใหญ่ขึ้น
มีการประหยัดต่อขนาดเพิ่มมากขึ้นและจะทำให้การแข่งขันในการประกอบธุรกิจเข้มข้นขึ้นซึ่งอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของไทยคม

อนึ่ง ไทยคม ยังแข่งขันกับผู้ดำเนินการธุรกิจเครือข่ายภาคพื้นดิน เช่น เคเบิ้ลใยแก้วนำแสง DSL
ระบบสื่อสัญญาณดิจิตอลโดยใช้คลื่นไมโครเวฟVHF/UHF การให้บริการ IP Broadband และอื่นๆ
ซึ่งการให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินมีค่าบริการที่ต่ำกว่าการให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียม
การแข่งขันทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้นระหว่างผู้ให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมและผู้ให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
หรืออาจจะส่งผลให้ลูกค้าผู้รับบริการของไทยคมเปลี่ยนไปใช้บริการของผู้ประกอบการดังกล่าว
และอาจทำให้ไทยคมประสบปัญหาในการรักษาหรือหาลูกค้าเพิ่มเติม
ซึ่งการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวอาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของไทยคม อย่างไรก็ตาม
สำหรับการให้บริการแก่ลูกค้าที่อยู่ห่างไกลและอยู่กระจายกันเป็นบริเวณกว้างบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมจะมีค่าบริการที่ต่ำกว่าและเข้าถึงได้รวดเร็วกว่า
นอกจากนั้น
บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมยังช่วยเสริมการขยายเครือข่ายภาคพื้นดินในการเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินในแต่ละภูมิภาครวมถึงการเป็นระบบสำรอง

2.3.1.9 ความเสี่ยงจากการที่ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่ไทยคมดำเนินธุรกิจดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศ
ไทยคมอาจถูกยกเลิกสัญญาได้
หากมีการปฏิบัติผิดข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจ โดยระหว่างปี 2550 ถึงปัจจุบัน
มีข้อกล่าวหาว่าไทยคมปฏิบัติผิดข้อสัญญาเกี่ยวกับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับสัดส่วนการถือหุ้น
สืบเนื่องจากความจำเป็นที่ไทยคมต้องทำการเพิ่มทุนโดยออกหุ้นใหม่เพื่อจำหน่ายแก่บุคคลทั่วไปเมื่อปี
2548 ซึ่งทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่นลดลงน้อยกว่าร้อยละ 51
(ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศกำหนดให้ บมจ. ชิน
คอร์ปอเรชั่น ต้องดำรงไว้) ไทยคมจึงได้เจรจากับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
(“กระทรวงฯ”) ในเรื่องนี้และได้มีการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ในปี 2547 เพื่อลดข้อกำหนดสัดส่วน การถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น ในไทยคม
จากเดิมร้อยละ 51 เหลือเพียงร้อยละ 40 และ กระทรวงฯ
ได้ส่งเรื่องให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
แต่เลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้แจ้งกลับมาว่าเรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ต่อมาได้มีการตีความเกี่ยวกับสัญญาดำเนินการอื่นว่าตามพระราชบัญญัติการให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐ
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการเพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น
อาจเป็นโมฆะและไทยคม อาจปฏิบัติผิดข้อสัญญาเดิมก่อนที่จะมีการแก้ไข กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้แล้วซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

2.3.1.10 ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนในการตีความให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสาร ภายในประเทศ

ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียมสำรอง 

ภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ไทยคมมีหน้าที่จัดส่งดาวเทียมสำรองขึ้นสู่วงโคจรสำหรับดาวเทียมหลักทุกดวงที่ไทยคม
ได้จัดส่งขึ้นสู่วงโคจรแล้ว เนื่องจากดาวเทียมไอพีสตาร์ซึ่งไทยคม
ได้ขออนุมัติส่งเข้าสู่วงโคจรเป็นดาวเทียมสำรองไม่ได้มีรายละเอียดลักษณะเฉพาะ
(Specification) เหมือนกับดาวเทียมไทยคม 3 ทุกประการ
ทำให้มีข้อสงสัยว่าดาวเทียมไอพีสตาร์สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
ได้หรือไม่ กระทรวงฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทย์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย 

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายนั้น ไทยคมได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33.0
ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งไทยคมได้นำฝากเงินจำนวนดังกล่าวไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow
Account) ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย และไทยคม
ได้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทนทั้งจำนวนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายบางส่วนสำหรับการก่อสร้างและการจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 และสำหรับการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นเป็นการชั่วคราว อย่างไรก็ตาม
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
กำหนดว่าบรรดาเงินที่หน่วยงานราชการได้รับจะต้องนำส่งให้แก่กระทรวงการคลัง
เนื่องจากตามกรมธรรม์ประกันภัยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกับไทยคม
จึงมีข้อสงสัยว่าการนำฝากเงินค่าสินไหมทดแทนไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account)
ซึ่งอยู่นอกประเทศไทยอาจเป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ
พ.ศ. 2502 กระทรวงฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทย์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการยิงดาวเทียมดวงใหม่เพื่อทดแทนดาวเทียมที่หมดอายุ

ดาวเทียมไทยคม 1A ได้หมดอายุการใช้งานและได้ถูกปลดระวางไปแล้ว และดาวเทียมไทยคม 2
จะหมดอายุการใช้งานในปี 2553
ไทยคมไม่สามารถจะส่งดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมไทยคม 1A และดาวเทียมไทยคม 2
ได้ก่อนที่ดาวเทียมไทยคม 2 จะหมดอายุการใช้งาน
ไทยคมจึงได้เสนอต่อกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (“กระทรวงฯ”)
ขอเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาให้บริการกับลูกค้าก่อนเป็นการชั่วคราว
และไทยคมจะส่งดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นสู่วงโคจรอย่างเร็วที่สุดในปี พ.ศ.2555
และอย่างช้าที่สุดภายในปี 2557 และเนื่องจากดาวเทียมดวงใหม่นี้จะมีอายุการใช้งาน 15 ปี
ซึ่งจะเกินอายุสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศไปประมาณ 6-8 ปี ไทยคม
จึงขอให้กระทรวงฯ
พิจารณาขยายอายุสัมปทานและปรับค่าสัมปทานของดาวเทียมดวงใหม่ให้เหมาะสม
เพื่อให้โครงการดาวเทียมดวงใหม่นี้สามารถดำเนินการได้

คณะกรรมการประสานงานการกำกับดูแลและติดตามผลการดำเนินงานตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศได้พิจารณาเรื่องนี้แล้วมีความเห็นว่าการเช่าดาวเทียมจากผู้ประกอบการรายอื่นมาใช้ในการให้บริการลูกค้านี้ไม่มีกำหนดไว้ในสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศ
จำเป็นที่กระทรวงฯ
จะเสนอเรื่องนี้ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบและดำเนินการแก้ไขสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศเพื่อให้ไทยคมสามารถเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมมาให้บริการได้
นอกจากนี้ กระทรวงฯ และคณะกรรมการประสานงานฯ
เห็นว่ายังมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาด้วยว่าการที่ไทยคม
ไม่สามารถจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นใช้งานได้ทันและต่อเนื่องกับการสิ้นสุดอายุของดาวเทียมไทยคม
1A และดาวเทียมไทยคม 2
จะเป็นการผิดสัญญาสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศหรือไม่
ควรจะหารือปัญหาดังกล่าวไปยังสำนักงานอัยการสูงสุดเพื่อให้ได้ข้อยุติต่อไป ซึ่งในประเด็นนี้ ไทยคม
มีความเห็นว่า ไทยคมได้ปฎิบัติตามสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศครบถ้วนแล้ว
เนื่องจากตามเอกสารแนบท้ายสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศหมายเลข 3
แผนการดำเนินงานกำหนดให้ไทยคม ต้องจัดให้มีดาวเทียมหลักและดาวเทียมสำรองสองชุด
ซึ่งไทยคมก็ได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยไปแล้ว สำหรับดาวเทียมดวงใหม่ นี้ ไทยคม เห็นว่าไทยคม
ไม่มีพันธกรณีตามสัญญาดำเนินการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศเทศที่จะต้องจัดให้มีดาวเทียมดวงใหม่
แต่เห็นว่าดาวเทียมดวงใหม่นี้จะสร้างความเติบโตและเข้มแข็งให้กับโครงการดาวเทียมไทยคมซึ่งเป็นโครงการแห่งชาติ
และจะเป็นประโยชน์กับประเทศชาติด้วย

2.3.1.11 ความเสี่ยงด้านการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อให้บริการอย่างเพียงพอและต่อเนื่อง

ดาวเทียมมีอายุการใช้งานจำกัดอยู่ประมาณ 12-16 ปี
และใช้เวลาในการสร้างและจัดส่งดาวเทียมสู่วงโคจรประมาณ 2-3 ปี ทั้งนี้ ดาวเทียมไทยคม 2
จะมีอายุการใช้งานสิ้นสุดลงในปี 2553 ดังนั้น หากไทยคม
ไม่สามารถจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลงได้ในปริมาณที่เพียงพอและต่อเนื่องไทยคม
อาจมีความเสี่ยงที่ลูกค้าต่างประเทศบางรายจะโอนย้ายไปอยู่ดาวเทียมดวงอื่น

ปัจจุบันไทยคม
อยู่ระหว่างการเจรจาและศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลง

2.3.1.12 ความเสี่ยงจากการที่ไทยคมอาจถูกเรียกเก็บภาษีเงินได้ย้อนหลังจากค่าสินไหมทดแทนดาวเทียม ไทยคม 3

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายในปี 2546
ซึ่งไทยคมได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ
โดยไทยคมและกระทรวงเทคโนโลยีฯ เป็นผู้รับผลประโยชน์จากค่าสินไหมทดแทนร่วมกันในปี 2547
กระทรวงเทคโนโลยีฯ ได้มอบค่าสินไหมทดแทนให้ไทยคม เพื่อนำไปใช้ในการสร้างดาวเทียมไทยคม
5 ทดแทน ไทยคม
ได้รับรู้เงินค่าสินไหมทดแทนเป็นรายได้และนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี
2548
และไทยคมได้ทำหนังสือขอหารือเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวไปยังกรมสรรพากรว่าเงินค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว
จะต้องนำมารวมเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่
ซึ่งกรมสรรพากรได้ตอบข้อหารือมาในปี 2549
ว่าค่าสินไหมทดแทนดังกล่าวไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล
ไทยคมจึงยื่นเรื่องขอคืนภาษีที่ได้จ่ายไปแล้วและได้รับคืนจากกรมสรรพากรในปีเดียวกัน

มีการรายงานข่าวว่า คณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)
มีมติให้กรมสรรพากรเรียกเก็บภาษีจากไทยคม จำนวนประมาณ 306 ล้านบาท โดย คตส.
มีความเห็นว่า ค่าสินไหมทดแทนนั้นถือว่าเป็นรายได้ของ จึงต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
แต่ขณะนี้ ไทยคมยังไม่ได้รับหนังสือจากกรมสรรพากรในเรื่องนี้

2.3.2 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์

2.3.2.1 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การตลาดและการแข่งขัน

ไทยคม ประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
ซึ่งปัจจุบันผู้ใช้โทรศัพท์ในประเทศยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด
ทำให้ธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์มีโอกาสที่จะสร้างฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นจากลูกค้ารายใหม่ ๆ
ประกอบกับประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
มีแนวโน้มที่เศรษฐกิจจะขยายตัวอย่างต่อเนื่องในอนาคตซึ่งเป็นผลดีจากการเข้ามาลงทุนของต่างชาติ
ธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมจึงมีโอกาสที่จะได้รับผลบวกจากการเติบโตของเศรษฐกิจของประเทศไปด้วย
ส่งผลให้การแข่งขันในธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
โดยเฉพาะตลาดโทรศัพท์แบบเคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะแนวโน้มที่จะแข่งขันกันรุนแรงมากขึ้น
ซึ่งปัจจุบันมีผู้ให้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว จำนวน 9 ราย และ
4 ราย ตามลำดับ

ธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
ในประเทศกัมพูชาในปีที่ผ่านมามีการแข่งขันทางด้านราคาค่อนข้างสูงเพื่อช่วงชิงส่วนแบ่งทางการตลาดจากคู่แข่ง
ในขณะที่ สปป.ลาวมีการพัฒนาเทคโนโลยีสื่อสารอย่างรวดเร็ว
โดยมีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมีคุณภาพมาให้บริการกับลูกค้า ดังนั้น
ผู้ประกอบการที่ไม่สามารถตอบสนองต่อการแข่งขันได้อย่างรวดเร็ว
อาจได้รับผลกระทบทางลบกับการประกอบธุรกิจ

ไทยคมได้ตระหนักถึงภาวะการแข่งขันที่อาจรุนแรงมากขึ้น
และได้มุ่งพัฒนาขยายเครือข่ายและพื้นที่การให้บริการ รวมทั้งคุณภาพของการให้บริการลูกค้า
ตลอดจนกลยุทธ์ทางการตลาดใหม่ ๆ
อย่างต่อเนื่องเพื่อเตรียมพร้อมกับสถานการณ์การแข่งขันในอนาคต

2.3.2.2 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการต่อสัญญาเป็นผู้ให้บริการโทรคมนาคมในประเทศกัมพูชาและลาว

การประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาว
จะครบกำหนดสัญญาในปี พ.ศ.2571 และ พ.ศ.2564 ตามลำดับ หากไทยคม
ไม่สามารถเจรจาขอต่อสัญญากับหน่วยงานของรัฐบาลได้เมื่อครบสัญญาไทยคม
จะต้องโอนทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่รัฐบาลกัมพูชา
และโอนหุ้นส่วนของไทยคมในกิจการร่วมค้าให้แก่รัฐบาลของลาวโดยไม่คิดค่าตอบแทนใดๆ
ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น
ไทยคมจะสูญเสียรายได้จากการให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ไปและย่อมมีผลกระทบกับผลการดำเนินงานของไทยคม
อย่างไรก็ตาม ไทยคม มีความเชื่อมั่นว่าด้วยศักยภาพ ความพร้อม
และประสบการณ์ในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมจะส่งเสริมให้ไทยคม
สามารถต่อสัญญาสัมปทานเป็นผู้ให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศกัมพูชาและสปป.ลาวต่อไปได้

2.4 สายธุรกิจสื่อและโฆษณา

2.4.1 ความเสี่ยงจากคดีความระหว่างไอทีวีกับ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 

แม้ว่าไอทีวี
จะได้ปฏิบัติตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการโดยสุจริตเป็นไปตามข้อกฎหมายและข้อสัญญาซึ่งถือว่าคำชี้ขาดมีผลผูกพันคู่สัญญาทั้ง
2 ฝ่ายโดยทันที แต่หากไอทีวี แพ้ในคดีพิพาทที่มีอยู่กับสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ไอทีวี
อาจมีภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากกรณีของค่าตอบแทนส่วนต่างงวด วันที่ 3 กรกฎาคม 2547
จนถึง 7 มีนาคม 2550 จำนวน 2,889 ล้านบาท ดอกเบี้ยของค่าตอบแทนส่วนต่าง ร้อยละ15
คำนวณนับตั้งแต่ศาลปกครองสูงสุดมีคำชี้ขาดวันที่ 14 ธันวาคม 2549 จนถึงวันที่ในงบการเงินสิ้นสุด
ณ 31 ธันวาคม 2552 เป็นเงินจำนวน 1,266 ล้านบาท (ซึ่งไอทีวี
ได้ตั้งสำรองภาระหนี้สินอันอาจเกิดจากการแพ้คดีไว้ในบัญชีงบการเงินของไอทีวีแล้วตั้งแต่งบการเงินงวดไตรมาส
ที่ 4 ปี 2549 เป็นต้นมา)

นอกจากนี้ หากศาลมีคำพิพากษาให้ไอทีวี ต้องชำระค่าปรับจากการปรับผังรายการในปี 2547
โดยคำนวณจากวันที่ 31 มกราคม 2547 จนถึงวันที่ 14 ธันวาคม 2549
ตามจำนวนที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเรียกร้องซึ่งมีจำนวนสูงมากถึง 97,760 ล้านบาท
รวมถึง มูลค่าทรัพย์สินส่วนต่าง 687 ล้านบาทและดอกเบี้ยของทรัพย์สินส่วนต่างจำนวน ร้อยละ 7
นับจากวันที่ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ยื่นฟ้องไอทีวี
ซึ่งหากศาลมีคำตัดสินให้ไอทีวีต้องรับภาระค่าใช้จ่ายตามที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเรียกร้องและมีจำนวนเงินเกินกว่าเงินสดหรือทรัพย์สินเทียบเท่าเงินสด
จำนวน 1,128ล้านบาทที่ไอทีวีมีอยู่ อาจทำให้ไอทีวีประสบปัญหาทางการเงินได้

2.4.2 ไอทีวีอาจไม่สามารถแสวงหาแนวทางฟื้นฟูกิจการตามหลักเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์ได้และหุ้นของ ไอทีวีอาจถูกเพิกถอนออกจากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

จากเหตุการณ์ในวันที่ 7 มีนาคม 2550 เป็นต้นมา เป็นเหตุให้ไอทีวี
จำเป็นต้องหยุดดำเนินธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไอทีวี ซึ่งทำให้ไอทีวี
ต้องขาดรายได้จากการประกอบธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไป และเป็นเหตุให้นับแต่วันที่ 9 มีนาคม 2550
เป็นต้นมาตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลาดหลักทรัพย์ฯ) ได้ประกาศให้หุ้นของไอทีวี
เป็นหลักทรัพย์ที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอนหลักทรัพย์ตามข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง
การเพิกถอนหลักทรัพย์จดทะเบียน พ.ศ. 2542 พร้อมทั้งขึ้นเครื่องหมาย NC (Non-Compliance)
และ SP (Suspension) ห้ามซื้อหรือขายหลักทรัพย์ของไอทีวี
จนกว่าไอทีวีจะสามารถแก้ไขฟื้นฟูกิจการเพื่อให้เหตุแห่งการเพิกถอนหมดไป และนับแต่วันที่ 4
มิถุนายน 2552 เป็นต้นมา ตลาดหลักทรัพย์ฯ ได้ประกาศให้หุ้นของไอทีวี
เป็นหลักทรัพย์เข้าข่ายถูกเพิกถอนออกจากการซื้อ-ขาย
ในกระดานหลักของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และย้ายหลักทรัพย์ของไอทีวี ไปอยู่ในหมวด
NPG (Non-performing group) จนกว่า
ไอทีวีจะสามารถแก้ไขผลการดำเนินงานให้หลุดพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนได้

เนื่องจากไอทีวียังมีคดีความที่ยังอยู่ในกระบวนการพิจารณาของศาล
และอาจต้องใช้ระยะเวลานานจนกว่ากระบวนการยุติธรรมจะถึงที่สุด
และผลของคดีความดังกล่าวอาจส่งผลที่เป็นสาระสำคัญต่อสถานะการเงินและการดำเนินธุรกิจต่อไปในระยะยาว
รวมถึงสถานะงบการเงินของไอทีวี ณ 31 ธันวาคม 2552 ไอทีวี มีส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบอยู่ 3,036
ล้านบาท อีกทั้งมีภาระค่าใช้จ่ายทางบัญชีในการสำรองเผื่อค่าดอกเบี้ยอันอาจเกิดขึ้นในกรณีที่ไอทีวี
แพ้คดีในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี ของค่าอนุญาตให้ดำเนินการส่วนต่างรวม ล้านบาท
คิดเป็นจำนวนเงินปีละประมาณ 434 ล้านบาท หรือไตรมาสละประมาณ 109 ล้านบาท

ซึ่งตามเงื่อนไขในการจัดทำแผนฟื้นฟูตามกฎเกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์ฯ
ไอทีวีจะต้องหาธุรกิจใหม่ที่สร้างผลกำไรสะสมได้เพิ่มขึ้น อย่างน้อย 3,336
ล้านบาทหรือหาวิธีอื่นใดเพื่อทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบดุลเป็นบวกไม่ต่ำกว่า 300 ล้านบาท
และนอกจากนั้นไอทีวีต้องสามารถทำกำไรจากการดำเนินงานในธุรกิจหลักอย่างน้อยสามไตรมาสติดต่อกันได้มากกว่า
327 ล้านบาทหรือ 436 ล้านบาท ในระยะเวลา 1 ปี (ในกรณีที่ผลกำไรไม่ต่อเนื่อง)
จึงจะพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนหลักทรัพย์ของไอทีวี ออกจากตลาดหลักทรัพย์ฯ