3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะบริการ 

ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)
ได้รับอนุญาตให้ประกอบการธนาคารพาณิชย์ตามที่ได้กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์และประกาศที่เกี่ยวข้องซึ่งออกโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
กระทรวงการคลัง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
โดยการดำเนินธุรกิจของธนาคารมีขอบเขตการดำเนินงาน 2 ส่วนหลัก คือ

1) ธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับรายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผล ได้แก่

การรับฝากเงิน

ธนาคารให้บริการรับฝากเงินแก่ประชาชนทั่วไปทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลในหลายรูปแบบ
โดยให้บริการผ่านเครือข่ายสาขาต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ อาทิ เงินฝากกระแสรายวัน
เงินฝากออมทรัพย์ เงินฝากประจำ เงินฝากกรุงไทยทวีคูณ
(เงินฝากประเภทที่ไม่ต้องเสียภาษีดอกเบี้ย)

  การให้สินเชื่อ

ธนาคารได้แบ่งลักษณะการให้บริการด้านสินเชื่อออกเป็น 3 ลักษณะใหญ่ ๆ ได้แก่

บริการสินเชื่อ
ธนาคารให้บริการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ต้องการให้ธนาคารสนับสนุนการให้สินเชื่อแก่ภาคเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ
อันประกอบด้วย สินเชื่อพาณิชยกรรม สินเชื่ออุตสาหกรรม สินเชื่อธุรกิจบริการ สินเชื่อนโยบายรัฐ
สินเชื่อเพื่อก่อสร้างและพัฒนาที่ดิน และสินเชื่อเกษตร และอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

บริการสินเชื่อส่วนบุคคล ได้แก่ สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย สินเชื่อเคหะพูนทรัพย์
สินเชื่อธนวัฏ/ธนวัฏพิเศษ สินเชื่อธนวัฏบำนาญ สินเชื่อเพื่อการศึกษาต่อในประเทศ
สินเชื่อเพื่อการศึกษาต่อต่างประเทศ สินเชื่อเพื่อการท่องเที่ยว สินเชื่อเพื่อไปทำงานต่างประเทศ
สินเชื่ออิสระชีพเพื่อการแพทย์ สินเชื่อเพื่อกรุงไทยอุตสาหกรรมขนาดย่อม

บริการสินเชื่อในลักษณะเครดิต ได้แก่ การให้กู้แบบกู้ประจำ การให้กู้เบิกเงินเกินบัญชี
การรับซื้อลดตั๋วเงิน การรับซื้อและขายลดช่วงตั๋วสัญญาใช้เงิน
ตามระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย การออกหนังสือค้ำประกัน การรับรองตั๋วแลกเงิน
การอาวัลตั๋วสัญญาใช้เงิน การเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตในประเทศ

  นโยบายเกี่ยวกับการให้สินเชื่อ

ธนาคารได้ปรับปรุงนโยบายสินเชื่อให้สอดคล้องกับกระบวนการบริหารสินเชื่อ
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนกลยุทธ์และเป้าหมายทางธุรกิจของธนาคารในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า
โดยคำนึงถึงการบริหารความเสี่ยงในระดับที่ธนาคารยอมรับได
ซึ่งภาพรวมของกระบวนการบริหารสินเชื่อประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ดังนี้

- การวางแผนสินเชื่อ (Portfolio Planning)
ประกอบด้วยนโยบายการกระจายความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Portfolio Diversification)
ไดแก การกำหนดวงเงินสินเชื่อสูงสุดที่ให้แก่ลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
วงเงินสินเชื่อสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท สินเชื่อที่ห้ามและไม่ประสงค์ให้กู้
สินเชื่อแกบุคคลและหรือกิจการที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับธนาคาร การแบงกลุ่มลูกค้า (Customer
Segmentation) การจัดลำดับความสำคัญของลูกค้า
และการวางกลยุทธ์ทางการตลาดสำหรับลูกค้าแต่ละราย

- การพิจารณาและอนุมัติสินเชื่อ (Portfolio Acquisition) ประกอบด้วยหลักการให้สินเชื่อ
เครื่องมือที่ใช้ในการพิจารณาสินเชื่อ การกำหนดราคา การพิจารณาวงเงินสินเชื่อ
ระยะเวลาชำระหนี้คืน และหลักประกัน และเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานด้านสินเชื่อ
ธนาคารไดจัดทำคู่มือในการปฎิบัติงานและกระบวนการอนุมัติสินเชื่อให้สอดคลองกับนโยบายสินเชื่อและให้เป็นไปตามกฎระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย

- การติดตามดูแลสินเชื่อ (Portfolio Maintenance)
ประกอบด้วยแนวทางในการติดตามดูแลสินเชื่อหลังจากไดรับอนุมัติ การติดตามลูกค้าในเชิงป้องกัน
การติดตามทวงถามและการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ การสอบทานสินเชื่อ
การประเมินผลการดำเนินงานและการรายงานผลการให้สินเชื่อ

นอกจากนี้ ธนาคารไดตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดจากการดำเนินการตามความตกลง Basel II
Accord ต่อสถาบันการเงินของประเทศไทย
และเพื่อเตรียมความพรอมก่อนที่ธนาคารจะนำมาตรฐานดังกล่าวมาใช้ ในเบื้องต้น
ธนาคารได้ว่าจ้างที่ปรึกษาต่างประเทศ (ING-IGA) โดยทุนช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่นผ่าน World
Bank
เพื่อดำเนินการพิจารณาทบทวนกระบวนการและเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร เช่น
การปรับปรุงเครื่องมือจัดอันดับความเสี่ยงของลูกค้าใหม่
และได้เข้าร่วมโครงการติดตามและประเมินผลกระทบกับธนาคารแห่งประเทศไทย
เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินการตามแนวทางดังกล่าวอยู่ในระดับที่ธนาคารสามารถควบคุมและจัดการได

  หลักประกันในการให้สินเชื่อ

การให้สินเชื่อของธนาคารโดยทั่วไปจะต้องมีหลักประกัน ซึ่งอาจจะเป็นหลักทรัพย์หรือตัวบุคคล
สำหรับกรณีที่เป็นหลักทรัพย์นั้น ส่วนใหญ่จะเป็น เงินฝาก พันธบัตรรัฐบาล ที่ดิน โรงงาน อาคาร
และสิ่งปลูกสร้าง
ซึ่งคุณภาพของหลักประกันดังกล่าวนับว่ามีส่วนสำคัญต่อความเสียหายของธนาคารในกรณีที่ลูกค้าไม่สามารถชำระหนี้ได้
ดังนั้น หลักประกันที่ธนาคารพิจารณารับไว้เป็นประกันหนี้ จึงต้องเป็นหลักประกันที่มีความมั่นคง
และสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดหรือเปลี่ยนมือได้เร็ว

ธนาคารกำหนดให้มีการตรวจสอบและการประเมินมูลค่าหลักประกันอย่างสมํ่าเสมอและให้เปนปจจุบัน
โดยใช้ทั้งผู้ประเมินราคาภายนอกและผู้ประเมินราคาของธนาคารตามเกณฑที่ธนาคารแหงประเทศไทยกำหนด
ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ในการติดตามการบริหารความเสี่ยงจากการด้อยค่าของหลักประกันและการกันสำรองหนี้สูญของธนาคาร

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 27

  การบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ธนาคารให้ความสำคัญในการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงจากการให้กู้ยืมอย่างต่อเนื่อง โดยในปี
2546 ได้ริเริ่มวิธีการใหม่ในการปรับปรุงการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้ดีขึ้น
ด้วยการว่าจ้างที่ปรึกษาต่างประเทศ ING-IGA โดยทุนช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่นผ่าน World Bank
เพื่อทบทวนกระบวนการบริหารความเสี่ยง
และพัฒนาเครื่องมือเพื่อใช้ในการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ผลจากการดำเนินโครงการดังกล่าวธนาคารได้พิจารณาขยายระดับความเสี่ยงจาก 6 อันดับ เป็น
13 อันดับและนำค่าทางสถิติมาใช้ในการคำนวณเพื่อประเมินความเสี่ยงของลูกค้า
ขณะนี้อยู่ระหว่างการพัฒนาระบบการจัดอันดับความเสี่ยงของลูกค้าให้อยู่ในรูปของ Web
Application ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จและสามารถนำออกใช้ได้ในปี 2547
ระบบงานดังกล่าวจะทำให้ธนาคารสามารถกำหนดราคาที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่ได้รับ
และสามารถรวบรวมข้อมูลทางสถิติมาใช้ในการทดสอบเพื่อประโยชน์ในการปรับปรุงระบบให้เหมาะสมยิ่งขึ้นในภายหลังได้
นอกจากนี้
ยังมีการพัฒนารูปแบบและประยุกต์ใช้เครื่องมือในการบริหารพอร์ตสินเชื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ธนาคารตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดจากการดำเนินการตามความตกลง Basel II Accord
ที่มีต่อสถาบันการเงินของประเทศไทยในอนาคต
โดยได้จัดทีมงานเพื่อศึกษาและติดตามเรื่องนี้เป็นการเฉพาะ
และยังเข้าร่วมโครงการกับธนาคารแห่งประเทศไทยในการศึกษาและประเมินผลกระทบในทางลบที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินการตามความตกลงดังกล่าวเป็นระยะ
เพื่อให้แน่ใจว่า ธนาคารมีเงินกองทุนที่เพียงพอ
และอยู่ในระดับที่ธนาคารสามารถควบคุมและจัดการได้

เพื่อเตรียมความพรอมก่อนที่จะไดนำมาตรฐานดังกล่าวมาใช้
ธนาคารได้มีการทบทวนกระบวนการให้สินเชื่อ
ปรับปรุงเครื่องมือที่ใช้ในการพิจารณาสินเชื่อและเอกสารสัญญาด้านสินเชื่อ นอกจากนี้
ธนาคารยังได้ลงทุนและเตรียมระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านสินเชื่อ
เพื่อรองรับและพัฒนาขีดความสามารถในการให้บริการควบคู่ไปกับการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพตลอดทุกขั้นตอนของกระบวนการให้สินเชื่อ
ได้แก่ ระบบ Krung Thai Credit Management System (KCMS) ระบบ Core Banking
System (CBS) และระบบ Banking Data Warehouse (BDW)

  นโยบายการปรับปรุงโครงสร้างหนี้

ในปัจจุบัน ธนาคารมีระบบติดตามตรวจสอบเพื่อป้องกันหนี้ที่อาจมีปัญหา (Preventive
Monitoring System : PMS) โดยจะตรวจเช็คบัญชีสินเชื่อตามเงื่อนไขที่กำหนด เช่น
การค้างชำระแล้วแจ้งข้อมูลแก่ผู้ดูแล เพื่อให้ติดตามลูกค้าตั้งแต่ก่อนที่จะเกิดความเสียหาย
หรือผิดนัดชำระมากขึ้น

ธนาคารเร่งดำเนินการปรับปรุงโครงสร้างหนี้กับลูกหนี้ที่มีศักยภาพในการดำเนินธุรกิจ
โดยกำหนดกระบวนการและมอบหมายเจ้าหน้าที่ดูแลลูกหนี้ให้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับลูกหนี้
และธุรกิจของลูกหนี้ ประเมินศักยภาพทางธุรกิจและความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้
และกำหนดเงื่อนไขการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่มีความเป็นไปได้
และเป็นประโยชน์สูงสุดต่อธนาคารและลูกหนี้ นอกจากนี้ธนาคารยังมีระบบงาน Trouble Debt
Restructuring (TDR)
สำหรับบันทึกและจัดเก็บข้อมูลการเจรจาปรับปรุงโครงสร้างหนี้และผลการดำเนินการปรับปรุงโครงสร้างหนี้เพื่อประโยชน์ในการบริหารและจัดทำรายงานส่งธนาคารแห่งประเทศไทย

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 28

ในการปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2546
ธนาคารได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ จำนวน 13,462 ราย
เป็นจำนวนหนี้ตามบัญชีก่อนปรับโครงสร้างหนี้ 49,576.57 ล้านบาท ได้รับชำระดอกเบี้ยและเงินต้น
จำนวน 9,612.56 ล้านบาท ให้กู้เพิ่มจำนวน 4,110.72 ล้านบาท
และขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ จำนวน 5,328.23 ล้านบาท

รายละเอียดลูกหนี้ที่ปรับโครงสร้างหนี้ สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
| วิธีการปรับโครงสร้างหนี้     | ปี    |             | ปี     |             |
|                        | 2546 |             | 2545  |             |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
|                        | จำนว | มูลค         | จำน   | มูลค         |
|                        | นราย | ่าทางบัญชีของห | วนราย | ่าทางบัญชีของห |
|                        |      | นี้ตามสัญญาเดิม |       | นี้ตามสัญญาเดิม |
|                        | (คน) |             | (คน)  |             |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
| การรับโอนสินทรัพย์         | 87   | 1,777.2     | 7     | 129.00      |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
| การแปลงหนี้เป็นทุน         | 11   | 134.0       | 7     | 6.72        |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
| การเป                  | 2    | 15,676.5    | 2,940 | 3,584.90    |
| ลี่ยนแปลงเงื่อนไขการชำระหนี้ | ,776 |             |       |             |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
| การปร                  | 10   | 31,988.9    | 8,372 | 15,085.28   |
| ับโครงสร้างหนี้ในหลายลักษณะ | ,588 |             |       |             |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+
|                        | 13   | 49,576.6    | 1     | 18,805.90   |
|                        | ,462 |             | 1,326 |             |
+------------------------+------+-------------+-------+-------------+

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารได้ปรับโครงสร้างหนี้ไปแล้วรวมทั้งสิ้น 107,971 ราย
เป็นเงิน 397,238.52 ล้านบาท และมียอดคงค้างตามบัญชีของลูกหนี้ที่ได้ปรับโครงสร้างหนี้แล้ว
จำนวน 85,798 ราย เป็นเงิน 132,273.20 ล้านบาท
ซึ่งจำนวนคงค้างดังกล่าวมียอดที่อยู่ในระหว่างการติดตามผลการปฏิบัติตามเงื่อนไขใหม่ จำนวน
3,760 ราย เป็นเงิน 2,152.55 ล้านบาท

  นโยบายการควบคุมดูแล การอนุมัติการให้กู้ยืม และการติดตามลูกหนี้

การควบคุมดูแล

(1) การบริหารความเสี่ยงโดยรวมโดยพิจารณาจากองค์ประกอบของการให้สินเชื่อแยกตามมิติต่าง
ๆ เปรียบเทียบกับการให้สินเชื่อของระบบธนาคารพาณิชย์

(2) การกำหนดวงเงินสินเชื่อสูงสุดที่ให้แก่ลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
และวงเงินสินเชื่อสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท
เพื่อมิให้เกิดการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อ

(3) การกำหนดพื้นที่เป้าหมาย และประเภทธุรกิจเป้าหมาย
เพื่อให้การขยายสินเชื่อของธนาคารมีทิศทางที่ชัดเจนและเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด

(4) การกำหนดแนวทางการให้สินเชื่อแกบุคคลและ/หรือกิจการที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับธนาคาร

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 29

การอนุมัติสินเชื่อ

(1) กระบวนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อของธนาคาร
กำหนดให้พิจารณาอนุมัติสินเชื่อโดยใช้เครื่องมือในการประเมินความเสี่ยงของลูกค้า
และการพิจารณาสินเชื่อ (Credit Tools) ที่ธนาคารกำหนด
ซึ่งเครื่องมือดังกลาวจะแตกต่างตามกลุ่มลูกค้า ดังนี้

ก. กลุ่มลูกค้าที่ต้องใช้ดุลยพินิจในการตัดสินใจ ได้แก่ สินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่และธุรกิจขนาดกลาง
ธนาคารกำหนดให้จัดอันดับความเสี่ยงของลูกค้า (Credit Risk Rating) ทุกราย และให้ใช้
Corporate Credit Tool (CCT) ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่ และ Medium
Credit Tools (MCT) ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อธุรกิจขนาดกลาง

ข. กลุ่มลูกค้าที่ใช้ระบบการให้สินเชื่อตามเกณฑ์คะแนน (Credit Scoring)ได้แก่
สินเชื่อธุรกิจขนาดเล็ก และสินเชื่อเพื่อการอุปโภคบริโภค ธนาคารกำหนดให้ใช้ระบบ
Rule-Based Lending (RBL) ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ และให้ใช้ระบบ Community
Credit Scoring (CCS) สำหรับการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อธนาคารชุมชน

(2) ธนาคารไดมีการทบทวนและเปลี่ยนแปลงอำนาจอนุมัติสินเชื่อและการปรับปรุงโครงสร้างหนี้
โดยให้อนุมัติในรูปคณะบุคคล และใช้ขนาดวงเงินและความคุ้มของหลักประกัน
เป็นปัจจัยกำหนดระดับอำนาจอนุมัติของคณะกรรมการพิจารณาสินเชื่อแต่ละระดับ

ธนาคารจะพิจารณาคําขอสินเชื่อ
โดยคํานึงถึงภาระหนี้ทั้งหมดที่มีอยูกับธนาคารและวงเงินสินเชื่อที่ขออนุมัติใหม่ของผูขอสินเชื่อ
รวมทั้งภาระหนี้ของธุรกิจในเครือของผูขอสินเชื่อนั้น
ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อธนาคารจะทําการตรวจสอบความสามารถในการชําระหนี้ของผู้ขอสินเชื่อจากหลาย
ๆ ปจจัย โดยพิจารณาจากหลักการให้สินเชื่อ ดังต่อไปนี้

(1) วัตถุประสงคในการใชสินเชื่อของผู้ขอสินเชื่อ

(2) แหลงเงินที่ผูขอสินเชื่อจะนํามาชําระคืน

(3) ปจจัยเสี่ยงที่ทําใหธนาคารไมไดรับชําระคืน

(4) ประเมินความเสี่ยงของตัวผู้ขอสินเชื่อ ได้เแก่ ตัวบุคคล (สินเชื่อเพื่อการบริโภค)
หรือนิติบุคคล (สินเชื่อสําหรับธุรกิจขนาดยอม หรือขนาดใหญ่)

(5) ในกรณีที่ผูขอสินเชื่อประกอบธุรกิจ ธนาคารจะวิเคราะหแนวโนมอุตสาหกรรมของกิจการ
สถานะและความสามารถทางธุรกิจของผูขอสินเชื่อ

(6) วิเคราะหงบการเงินของผูขอสินเชื่อ

(7) กำหนดหลักประกันและการประเมินมูลค่าหลักประกันของผูขอสินเชื่อ

(8) กำหนดเงื่อนไขต่างๆ เพื่อลดความเสี่ยง

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 30

ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อแต่ละครั้ง
จะต้องประเมินความเสี่ยงและพิจารณาสินเชื่อโดยใช้เครื่องมือที่ธนาคารกำหนดอย่างเคร่งครัด
โดยกลุ่มลูกค้าที่ธนาคารใช้ระบบการให้สินเชื่อตามเกณฑ์คะแนน (RBL)
เมื่อธนาคารได้ทำการตรวจสอบความสามารถในการชำระหนี้ของผู้ขอสินเชื่อ
หากคะแนนที่ไดรับตํ่ากวาเกณฑที่กำหนด
ธนาคารจะปฏิเสธการให้สินเชื่อแกผูขอสินเชื่อดังกลาว หากคะแนนที่ได้สูงกวาเกณฑ
ธนาคารจะอนุมัติสินเชื่อ โดยกำหนดอัตราดอกเบี้ยตามอันดับความเสี่ยงของผู้ขอสินเชื่อนั้น
สำหรับกลุ่มลูกค้าที่ต้องใช้ดุลยพินิจในการตัดสินใจนั้น
ธนาคารกำหนดให้ประเมินความเสี่ยงของลูกค้าโดยการจัดอันดับความเสี่ยง และให้ใช้แบบมาตรฐาน
MCT / CCT ในการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อโดยใช้อันดับความเสี่ยงของลูกค้าประกอบการตัดสินใจ

การติดตามดูแลสินเชื่อ

การติดตามดูแลสินเชื่อหลังการอนุมัติโดยใกล้ชิด
มีความสำคัญมากในการที่จะช่วยป้องกันหรือบรรเทาความเสียหายในเรื่องหนี้สูญได้
เจ้าหน้าที่สินเชื่อจะติดตามดูแลลูกค้าในความรับผิดชอบตั้งแต่ได้รับอนุมัติสินเชื่อจนชำระหนี้เสร็จสิ้น
หากมีการผิดนัดชำระหนี้เกิน 90 วัน สายงานจัดการหนี้จะเริ่มดำเนินการทางกฎหมาย
และเจ้าหน้าที่สินเชื่อต้องรับผิดชอบในการเจรจาปรับปรุงหนี้
ทั้งนี้สามารถขออนุมัติให้ชะลอหรือยุติการดำเนินการทางกฏหมายเมื่อการเจรจาปรับปรุงหนี้มีข้อยุติที่ทำให้ธนาคารได้รับชำระหนี้คืนโดยไม่ต้องดำเนินการทางกฏหมาย

การติดตามดูแลลูกค้าดังกล่าว
นอกจากการติดตามการใช้วงเงินให้เป็นไปตามเงื่อนไขและวัตถุประสงค์การให้สินเชื่อ
การติดต่อสื่อสารและออกเยี่ยมเยียนลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ เพื่อทราบความเป็นไปของลูกค้าแล้ว
ธนาคารยังกำหนดให้มีการติดตามลูกค้าในเชิงป้องกัน
โดยให้เจ้าหน้าที่สินเชื่อติดตามสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้าที่เกี่ยวกับคุณภาพสินเชื่อของลูกค้า
ติดตามและทบทวนงบการเงิน แผนธุรกิจ และทบทวนการจัดอันดับความเสี่ยงของลูกค้า
ตลอดจนการประเมินมูลค่าหลักประกันและการประกันภัยหลักทรัพย์ประกัน

ในการติดตามดูแลลูกค้ารายย่อย
เจ้าหน้าที่สินเชื่อสามารถติดตามดูแลได้จากพฤติกรรมการใช้วงเงินและพฤติกรรมการชำระเงินซึ่งปรากฏในรายงานต่าง
ๆ (Transaction Reports) สำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดกลางและธุรกิจขนาดใหญ่
การดูแลจะซับซ้อนมากขึ้น และเจ้าหน้าที่สินเชื่อสามารถติดตามได้จากระบบ Preventive
Monitoring System (PMS)
ซึ่งระบบงานนี้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สินเชื่อได้ทราบถึงปัญหาหรือสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้าที่เกี่ยวกับลูกค้า
อันจะทำให้สามารถหาแนวทางป้องกันและดำเนินการแก้ไขก่อนที่จะเกิดความเสียหายได้อย่างทันกาล

การสอบทานสินเชื่อ

ธนาคารจะดําเนินการสอบทานสินเชื่อลูกหนี้ของธนาคารที่มียอดหนี้ตั้งแต 20 ลานบาทขึ้นไปทุกราย
ยกเว้น ลูกหนี้ที่ดําเนินการจนถึงที่สุดแลว และคาดวาจะไมสามารถเรียกเก็บเงินไดเพิ่มเติม
และลูกหนี้รายใหมที่ไดรับอนุมัติในปนั้น และไมมีปญหาในการชําระคืน
สําหรับลูกหนี้ที่มียอดหนี้ตํ่ากวา 20 ลานบาท ธนาคารจะ
สอบทานสินเชื่อโดยใชวิธีสุมตัวอยางในสินเชื่อแตละประเภท เพื่อให้มั่นใจว่า
การให้สินเชื่อของธนาคารเป็นไปตามนโยบายและระเบียบปฏิบัติด้านสินเชื่อของธนาคาร
และกฎเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
และธนาคารสามารถจัดชั้นสินทรัพยตามสถานะสินเชื่อในปจจุบันและมีการกันเงินสํารองอยางเพียงพอ

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 31

2) ธุรกิจที่นำมาซึ่งรายได้ที่ไม่ใช่ดอกเบี้ย ได้แก่ รายได้จากค่าธรรมเนียมและรายได้อื่น ๆ เช่น
บริการ Personal Banking บริการธุรกิจด้านปริวรรต บริการธุรกิจด้านการสั่งสินค้าเข้า
บริการธุรกิจด้านการส่งสินค้าออก บริการบริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ บริการด้านบัตรเครดิต
และบริการด้านอื่นๆ เช่น การรับตั๋วเงินเพื่อส่งเรียกเก็บ การรับเงินโอนไปต่างประเทศ เป็นต้น
มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

  บริการด้าน Personal Banking ครอบคลุมถึง บริการ ATM บริการกรุงไทยโทรธนกิจ
  Corporate Banking บริการรถอิเล็กทรอนิคส์เคลื่อนที่ บริการโอนเงินภายในประเทศ
  บริการเรียกเก็บเงินตามตั๋วภายในประเทศ เช็คของขวัญ บริการให้เช่าตู้นิรภัย
  บริการออกหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน

  บริการด้านปริวรรต ครอบคลุมถึงการรับซื้อตั๋วเงินตราต่างประเทศชนิดไม่มีเอกสารประกอบ
  การขายเช็คเดินทาง การซื้อขายธนบัตรต่างประเทศ

  บริการธุรกิจด้านการสั่งสินค้าเข้า ได้แก่ การเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิต
  การเรียกเก็บเงินตามตั๋วเงิน การทำ ทรัสต์รีซิท การออกหนังสือรับรองให้แก่บริษัทเดินเรือ

  บริการธุรกิจด้านส่งสินค้าออก ได้แก่ บริการแจ้งเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิต
  การรับซื้อลดตั๋วตามเลตเตอร์ออฟเครดิต การรับซื้อลดตั๋วเรียกเก็บ
  การโอนและการยืนยันเลตเตอร์ออฟเครดิต บริการสินเชื่อเพื่อการส่งออก

  บริการบริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ธนาคารได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง
  ให้เป็นผู้บริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ซึ่งจัดตั้งโดยเงินสนับสนุนจากทั้งนายจ้างและลูกจ้าง
  ภายใต้พระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 (1987)

  บริการบัตรเครดิต บัตรเครดิตกรุงไทยเปิดตัวครั้งแรกเมื่อปี 2533 โดยได้รวมสิทธิประโยชน์ต่าง
  ๆ เช่น เป็นบัตรเครดิตภายในประเทศ วีซ่าหรือมาสเตอร์การ์ด
  และเป็นบัตรเอทีเอ็มในบัตรเดียวกัน
  ภายหลังได้มีการแยกฝ่ายบัตรเครดิตออกจากโครงสร้างธนาคาร เป็นรูปแบบบริษัทใช้ชื่อว่า บริษัท
  บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน)

  บริการการจัดการกองทุนส่วนบุคคล
  ธนาคารได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทจัดการกองทุนส่วนบุคคลตามใบอนุญาตกระทรวงการคลังเลขที่
  020/2543 ลงวันที่ 14 ธันวาคม 2543

  บริการนายทะเบียนหลักทรัพย์ / Custodian / Trustee
  ธนาคารได้รับอนุญาตตามหนังสือจากธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ ธปท. ณว. (ว)1636/2530
  ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2530 และหนังสือที่ ธปท.งก. (ว) 1187/2538 ลงวันที่ 31 พฤษภาคม
  2538 อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบธุรกิจ Custodian Service
  ซึ่งรวมถึงการรับหรือส่งมอบหลักทรัพย์ การรับหรือจ่ายเงินค่าหลักทรัพย์ การรับเงินปันผล
  การส่งมอบผลประโยชน์อันเกิดจากหลักทรัพย์นั้น ๆ
  และการเป็นตัวแทนผู้รับมอบฉันทะจากลูกค้าในการเข้าประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นและลง

  คะแนนเสียง ทั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีหนังสือที่ ธปท. สนส.(11) ว.2389/2543
  ลงวันที่ 18 กันยายน 2543 เห็นชอบให้รวมถึงการดูแลและเก็บรักษาเอกสารสิทธิในทรัพย์สินต่าง
  ๆ และเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการจำหน่าย จ่ายโอน หรือประเมินมูลค่าทรัพย์สิน เช่น
  สัญญาซื้อขายและเอกสารประเมินราคาทรัพย์สิน

  บริการโครงการ Settlement Bank ให้แก่ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ (ประเทศไทย)
  เพื่อให้ธนาคารเข้าไปทำหน้าที่ Clearing & Settlement
  ให้กับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ผ่านระบบ Data Delivery System (DDS)
  โดยคาดว่าจะให้บริการกับ Broker ได้ครบถ้วนในไม่ช้า

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 32

  บริการเป็นตัวแทนการซื้อขายหน่วยลงทุน
  โดยเป็นตัวแทนสนับสนุนการขายและรับซื้อคืนหน่วยลงทุนโดยผ่านช่องทางต่าง ๆ ของธนาคาร

  บริการเป็นตัวแทนจำหน่ายพันธบัตร
  โดยเป็นตัวแทนในการจำหน่ายพันธบัตรออมทรัพย์ช่วยชาติให้กับธนาคารแห่งประเทศไทย

  บริการเป็นตัวแทนจำหน่ายหุ้น โดยเป็นตัวแทนจำหน่ายหุ้นให้กับสถาบันต่าง ๆ เช่น หุ้น ปตท. หุ้น
  ITV

  บริการด้านอื่น ๆ ได้แก่ การรับตั๋วเงินเพื่อส่งเรียกเก็บ การรับโอนเงินไปต่างประเทศ
  บริการจ่ายโอนจากธนาคารในต่างประเทศ ศูนย์ธุรกิจต่างประเทศ บริการข่าวสาร
  ข้อมูลทางการเงินและเศรษฐกิจ

3.2 ตลาดและภาวะการแข่งขัน

  ภาวะตลาดโดยรวม

ในปี 2546 ช่วงครึ่งปีแรก ภาวะเศรษฐกิจโดยรวม
ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์สงครามระหว่างสหรัฐฯกับอิรักในตะวันออกกลาง
ปัญหาการก่อการร้ายในต่างประเทศที่แพร่ระบาดไปทั่วโลก ความผันผวนของราคาน้ำมัน
และปัญหาการระบาดของเชื้อไวรัสไข้หวัดซาร์ส ที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยว
แต่หลังจากภาวะสงครามสงบลงอย่างรวดเร็ว
มาตรการรับมือและควบคุมโรคระบาดซาร์สอย่างเข้มงวดสัมฤทธิ์ผล
ประกอบกับการผลักดันนโยบายต่าง ๆ ของรัฐ ทั้งด้านธุรกิจขนาดใหญ่และขนาดย่อม
ตลอดจนระดับรากหญ้าอย่างต่อเนื่อง
ช่วยสนับสนุนการขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศให้สูงขึ้นอย่างน่าพึงพอใจ
ทำให้ภาวะเศรษฐกิจของไทยมีแนวโน้มที่แจ่มใสขึ้นในช่วงครึ่งปีหลัง

จากการที่ภาวะเศรษฐกิจขยายตัว
ทำให้ความต้องการของลูกค้าทั้งภาคธุรกิจและส่วนบุคคลในการใช้บริการของธนาคารพาณิชย์มีอยู่มาก
ธนาคารมีช่องทางขยายธุรกิจได้มากขึ้น
ขณะที่การแข่งขันในเชิงการตลาดก็ทวีความรุนแรงขึ้นเช่นเดียวกัน

1) นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ

ในรอบปี 2546 ธนาคารมุ่งเน้นการให้บริการแก่กลุ่มลูกค้ารายย่อยเป็นหลัก
ดังนั้นกิจกรรมด้านการส่งเสริมการขายจึงมุ่งไปสู่ผู้บริโภคโดยตรง
ซึ่งนอกจากจะจูงใจให้ลูกค้าเก่าใช้บริการอย่างต่อเนื่องแล้ว
ยังมุ่งไปยังกลุ่มเป้าหมายที่ไม่เคยใช้บริการของธนาคารให้หันมาใช้บริการต่าง ๆ ของธนาคารด้วย

สำหรับตลาดลูกค้าสินเชื่อรายย่อย ประเภทสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย
เนื่องจากภาวะการแข่งขันในตลาดสูง
ธนาคารจึงทำการส่งเสริมการขายโดยใช้นโยบายอัตราดอกเบี้ยต่ำ เช่น สินเชื่อกรุงไทยเคหะ
อัตราดอกเบี้ยคงที่ โครงการพิเศษ “สุขทวี” เสนออัตราดอกเบี้ยต่ำ เป็นทางเลือกให้ลูกค้า 3
ทางเลือก นอกจากนี้ยังได้ผ่อนปรนหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ในการให้สินเชื่อต่อเนื่อง อันได้แก่
สินเชื่อเคหะพูนทรัพย์ เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ในการดำรงชีวิต เช่น การประกันชีวิต
เพื่อคุ้มครองวงเงินกู้ หรือการกู้เพื่อซื้อเครื่องอุปโภคบริโภค โดยมีระยะเวลาสิ้นสุดโครงการสิ้นปี
2546

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 33

ธนาคารได้มีโครงการสินเชื่อรายย่อยที่สนับสนุนนโยบายรัฐ ได้แก่ สินเชื่อบ้านเอื้ออาทร
สินเชื่อคอมพิวเตอร์เอื้ออาทร และที่กำลังดำเนินการอยู่ในขณะนี้ คือ สินเชื่อแท็กซี่เอื้ออาทร

นอกจากนั้น
ธนาคารได้พัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อให้เกิดความสะดวกรวดเร็วแก่การดำเนินธุรกิจของธนาคารในด้านต่าง
ๆ ดังนี้ :

- นำระบบ New Core Banking เข้ามาใช้แทนระบบงานปัจจุบัน
เพื่อให้ธนาคารมีระบบงานหลักที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากระบบต่าง ๆ เช่น ระบบเงินฝาก
ระบบสินเชื่อ ระบบงานบัญชี ระบบข้อมูลลูกค้าเข้าไว้ด้วยกัน ทำให้สามารถนำเสนอบริการต่าง ๆ
ให้กับลูกค้าได้ตลอด 24 ชั่วโมง รวมทั้งเป็นระบบที่สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์
และบริการทางการเงินที่ตรงกับความต้องการของลูกค้า
ซึ่งโครงการอยู่ระหว่างดำเนินการและจะต่อเนื่องไปจนถึงปี 2547

- จัดทำระบบ Contact Center ขึ้นเพื่อให้ระบบการให้บริการแก่ลูกค้าเป็นระบบ One-Stop
Service และเพิ่มช่องทางการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างครบวงจร

- IT Infrastructure & Support ได้มีการวางแผนโครงสร้าง IT Architecture
เพื่อรองรับความต้องการทางธุรกิจ และการแข่งขันในอนาคตของธนาคาร
รวมทั้งดำเนินการปรับปรุงระบบเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและรองรับปริมาณงานที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
โดยได้ดำเนินการในด้านต่าง ๆ ได้แก่ จัดทำ Data Warehouse
เพื่อเป็นคลังข้อมูลทั้งหมดขององค์กร ซึ่งจะใช้เป็นข้อมูลกลาง และใช้เป็นฐานข้อมูลในระบบ
Decision Support System และ Executive Information System
การปรับปรุงประสิทธิภาพเครื่องเมนเฟรม
ตลอดจนการขยายขีดความสามารถของระบบสื่อสารข้อมูลเพื่อเป็นการรองรับเทคโนโลยีใหม่ ๆ
ที่จะเกิดขึ้น

- บริการเอทีเอ็ม
ธนาคารนับเป็นธนาคารพาณิชย์แห่งแรกที่เปิดให้บริการเอทีเอ็มครบทุกจังหวัดในประเทศไทย
โดยเครือข่ายเอทีเอ็มของธนาคารถือเป็นเครือข่ายเอทีเอ็มที่ใหญ่ที่สุดเครือข่ายหนึ่งในประเทศไทย
โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเครื่องเอทีเอ็มไว้ให้บริการแก่ลูกค้าจำนวน 1,098
เครื่อง โดยเป็นเครื่องในกรุงเทพมหานคร จำนวน 389 เครื่อง และต่างจังหวัด 709 เครื่อง
โดยเครื่องเอทีเอ็มของธนาคารสามารถให้บริการที่เกี่ยวกับธุรกรรมด้านกองทุนรวม
การชำระค่าบริการ การโอนเงิน
และเชื่อมต่อกับเครือข่ายระหว่างประเทศภายใต้เครือข่ายเอทีเอ็มระหว่างประเทศ Cirrus
จำนวนกว่า 780,000 เครื่อง และภายใต้เครือข่ายเอทีเอ็มระหว่างประเทศ PLUS จำนวนกว่า
750,000 เครื่อง ปัจจุบันธนาคารมีลูกค้าซึ่งใช้บริการบัตรเอทีเอ็มของธนาคารจำนวนประมาณ 5.2
ล้านใบ ทั้งนี้ ประเภทของบัตรเอทีเอ็มที่ลูกค้าเลือกใช้ ได้แก่ บัตรคลาสสิค บัตรทอง
บัตรที่ออกรวมกับสถาบันหรือธุรกิจอื่น และบัตรวีซ่าอิเล็คตรอน ธนาคารได้จัดให้มีเครื่องเอทีเอ็ม ณ
สำนักงานสาขาของธนาคารเกือบทุกแห่งรวมถึงในห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน ท่าอากาศยาน
และมหาวิทยาลัยด้วย นอกจากนั้น ธนาคารยังมีเครื่องเอทีเอ็มสำหรับให้บริการแก่ลูกค้า ณ
หน่วยงานราชการทั่วประเทศในจำนวนที่มากกว่าธนาคารพาณิชย์อื่น ๆ ในประเทศไทย
อันเป็นการเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับหน่วยราชการได้

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 34

ธนาคารได้เข้าร่วมในศูนย์ปฏิบัติการชำระเงินกลางของระบบเอทีเอ็มพูล (ATM Pool)
ซึ่งทำให้ลูกค้าผู้ถือบัตรเอทีเอ็มของธนาคารใช้บริการถอนเงิน โอนเงิน
และสอบถามยอดเงินจากเครื่องเอทีเอ็มของธนาคารอื่น
รวมทั้งลูกค้าซึ่งมิได้เป็นผู้ถือบัตรของธนาคารสามารถใช้บริการจากเครื่องเอทีเอ็มของธนาคารได้

- เพิ่มศักยภาพในการให้บริการแก่ลูกค้าด้าน E-Business และ Self Service Banking
เพื่อให้ลูกค้าสามารถทำรายการต่าง ๆ ที่ต้องการด้วยตนเอง ผ่านช่องทางต่าง ๆ ได้แก่

Krungthai Telebank สามารถสอบถามข้อมูลทางการเงิน ทำการโอนเงิน ชำระค่าบริการ
และบริการด้านเช็ค ผ่านทางโทรศัพท์แบบกดปุ่มหมายเลข 1551

Internet Banking สามารถสอบถามข้อมูลทางการเงิน ทำการโอนเงิน ชำระค่าบริการ
และบริการด้านเช็ค ผ่านเว็บไซต์ http://www.ktb.co.th

E-Commerce บริการรับชำระค่าบริการและบริการในระบบ Payment Gateway
ของธนาคารผ่านเครือข่าย Internet โดยเน้นไปยังหน่วยราชการและรัฐวิสาหกิจ
ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกอบการ เช่น การรับชำระภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.
30 ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และการจำหน่ายเงินกำไร ภ.ง.ด. 54
และแบบนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มตามประมวลรัษฎากร ภ.พ. 36 ให้กับกรมสรรพากร
นอกจากนี้ยังรับชำระค่าสาธารณูปโภค เช่น ค่าโทรศัพท์ในประเทศ ต่างประเทศ และระบบมือถือ
ค่าไฟฟ้า และน้ำประปา

Payment Gateway ร่วมกับสายการบินและโรงแรมชั้นนำทั่วโลก
เพื่อรับจองซื้อและรับจ่ายเงินค่าตั๋วเครื่องบิน ค่าเช่ารถ/โรงแรม และค่าบริการอื่น ๆ ของ
Traveller Agency ที่เป็นสมาชิก

รับลงทะเบียนเรียนผ่าน Internet Banking และ Krungthai Telebank
ของสถาบันการศึกษาด้วยการลงทะเบียนเป็นสมาชิก

Financial Electronic Date Interchange (FEDI)
เป็นความร่วมมือทางเทคโนโลยีสารสนเทศระหว่างธนาคารกับหน่วยราชการในการบริการรับชำระค่าภาษีศุลกากรของผู้ประกอบการผ่านผู้ให้บริการ
EDI โดยระบบ VANs ของการสื่อสารแห่งประเทศไทย

ให้บริการด้านสินเชื่อ ธนาคารได้ทำการให้ข้อมูลด้านสินเชื่อ
เพื่อให้บริการแก่ลูกค้าได้อย่างถูกต้องรวดเร็ว
ตลอดจนเป็นการให้ข้อมูลกับผู้บริหารในการวางแผนและตัดสินใจในการอนุมัติสินเชื่อ
ควบคุมและติดตามการให้สินเชื่อ เพื่อเป็นการลดและป้องกันความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้กับธนาคาร

ให้บริการสินเชื่อเพื่อการเกษตร (Agricultural Loan) ในรูปแบบ Online
โดยลูกค้าสามารถทำรายการได้ที่สาขาทั่วประเทศ นอกเหนือจากสาขาที่ตนเปิดบัญชีสินเชื่อไว้
นอกจากนี้ยังสามารถนำดร๊าฟ เช็คของขวัญ และเช็คเงินสด ขึ้นเงินได้ที่สาขาทั่วประเทศ
โดยระบบจะทำการโอนเงินเข้าบัญชีโดยอัตโนมัติสำหรับรายการเรียกเก็บเงินตามตั๋ว

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 35

นอกจากนี้ธนาคารได้เพิ่มขอบเขตการให้บริการด้วยการจัดตั้งธนาคารอิสลาม โดย
บมจ.ธนาคารกรุงไทย
เป็นธนาคารพาณิชย์ไทยแห่งแรกที่ได้ดำเนินการเปิดให้บริการธนาคารอิสลามเต็มรูปแบบ เมื่อวันที่
12 กรกฎาคม 2545 ที่สาขาถนนวิจิตรไชยบูลย์ จังหวัดนราธิวาส
โดยให้บริการตามหลักศาสนาอิสลาม ด้วยบริการรับฝากเงินแบบรักษาทรัพย์ (วาดิอะฮ์)
และเงินฝากเพื่อการลงทุน (มูฎอรอบะฮ์) รวมทั้งให้บริการทางการเงินอื่น ๆ
ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการคิดดอกเบี้ย ทั้งนี้ได้ดำเนินการเปิดให้บริการเต็มรูปแบบ 16 แห่ง และอีก 16
เคาน์เตอร์ภายในสาขา ณ สิ้นปี 2546 ที่ 5 จังหวัดภาคใต้ คือ จังหวัดนราธิวาส สงขลา ยะลา
ปัตตานี สตูล และอีก 2 จังหวัดทางภาคเหนือ คือ จังหวัดเชียงราย และเชียงใหม่

เดิมธนาคารได้ก่อตั้งให้มีฝ่ายธนาคารอิสลาม สังกัดอยู่ในสายงานโครงการพิเศษ
ต่อมาได้พัฒนาการดำเนินงานโดยแต่งตั้งให้มีคณะกรรมการบริหารธนาคารชาริอะฮ์
ทำหน้าที่บริหารงานของธนาคารโดยขึ้นตรงต่อคณะกรรมการธนาคาร
และได้จัดให้มีคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านศาสนา และคณะกรรมการที่ปรึกษากฎหมายอิสลาม
เพื่อให้คำแนะนำและพิจารณาผลิตภัณฑ์และบริการให้เป็นไปตามหลักศาสนาอิสลาม ดังนั้น
บมจ.ธนาคารกรุงไทย จึงเป็นธนาคารพาณิชย์ไทยแห่งแรกที่ดำเนินการภายใต้
“หนึ่งธนาคารสองระบบ”

ปัจจุบันธนาคารชาริอะฮ์ มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ ณ อาคารธญาณ ชั้น 2 เลขที่ 1252 ถนนพัฒนาการ
แขวงสวนหลวง เขตสวนหลวง กรุงเทพมหานคร

ธนาคารชาริอะฮ์ มีผลิตภัณฑ์ให้บริการประเภทต่าง ๆ ดังนี้

  การรับฝากเงิน ประกอบด้วย

  - เงินฝากรักษาทรัพย์ (Wadiah)

- เงินฝากประเภทกระแสรายวัน (Current Account)
เป็นเงินฝากที่ต้องจ่ายคืนเมื่อทวงถามหรือตามคำสั่ง โดยใช้เช็คในการสั่งจ่าย
ทั้งนี้ผู้ฝากต้องยินยอมให้ธนาคารนำเงินฝากไปลงทุนในธุรกิจที่ไม่ขัดต่อหลักศาสนาอิสลาม
โดยธนาคารจะไม่จ่ายผลตอบแทนแก่เงินฝากประเภทนี้

- เงินฝากประเภทออมทรัพย์ (Saving Account)
เป็นเงินฝากที่ต้องจ่ายคืนเมื่อทวงถามหรือตามคำสั่งโดยใช้สมุดคู่ฝาก โดยแยกออกเป็น 2
ประเภทตามลักษณะการฝาก ดังนี้

ก. กรณียินยอมให้ธนาคารนำเงินฝากไปลงทุน จะไม่เสียค่าธรรมเนียมในการรักษาทรัพย์
ธนาคารจะจ่ายผลตอบแทนให้หรือไม่ก็ได้ขึ้นอยู่กับผลประกอบการของธนาคาร

ข. กรณีผู้ฝากไม่ยินยอมให้ธนาคารนำเงินฝากไปลงทุน
ธนาคารจะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการรักษาทรัพย์ และไม่จ่ายผลตอบแทน

  เงินฝากเพื่อการลงทุน (Mudarabah / การแบ่งปันผลกำไร)

- เงินฝากเพื่อการลงทุนทั่วไป (General Deposit Account)
เป็นเงินฝากประเภทจ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลาที่กำหนด ประเภทตั้งแต่ 3 เดือน 6 เดือน และ 12
เดือน โดยใช้สมุดคู่ฝาก
ผู้ฝากต้องยินยอมให้ธนาคารนำเงินไปลงทุนหาผลประโยชน์ตามที่ธนาคารเห็นชอบได้
และธนาคารจะแบ่งผลกำไรตามสัดส่วนที่ธนาคารกำหนด

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 36

- เงินฝากเพื่อการลงทุนพิเศษ (Special Deposit Account)
เป็นเงินฝากประเภทจ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลาที่กำหนดมากกว่า 12 เดือน โดยใช้ใบรับฝาก
ผู้ฝากจะระบุเฉพาะเจาะจงเรื่องการลงทุนตามที่ผู้ฝากต้องการ
ธนาคารจะจ่ายผลตอบแทนตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน (ปัจจุบันอยู่ระหว่างพัฒนาผลิตภัณฑ์
และยังไม่ได้เปิดให้บริการ)

บริการด้านการสนับสนุนทางการเงิน
ซึ่งเป็นธุรกรรมด้านการสนับสนุนทางการเงินในลักษณะการร่วมลงทุนแบบมีอำนาจจัดการและไม่มีอำนาจจัดการ
โดยตกลงแบ่งปันผลกำไรหรือขาดทุน
ธนาคารให้ความสำคัญกับการดำเนินการในลักษณะที่ให้ความเอื้ออาทรและผ่อนปรนกับลูกค้าที่ใช้บริการทางการเงิน
ตลอดจนการสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าด้วยความซื่อสัตย์ ความโปร่งใส และความยุติธรรม
ทั้งในเรื่องของสัญญาและการไม่เอารัดเอาเปรียบในเชิงธุรกิจ
ปัจจุบันธนาคารได้ลงทุนซื้อระบบงานจาก Silverlake ซึ่งเป็นระบบงานให้บริการต่าง ๆ
ของธนาคารอิสลามในประเทศมาเลเซีย ประกอบด้วยผลิตภัณฑ์ทุกประเภท รวม 23 ผลิตภัณฑ์
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการปรับปรุงและทดสอบเพื่อให้เหมาะสมกับผู้ใช้บริการในประเทศไทย
รวมถึงด้านกฎหมายและระบบงานที่จะเชื่อมต่อกับธนาคารกรุงไทย

บริการทางการเงินอื่น ๆ
ธนาคารชาริอะฮ์สามารถให้บริการในธุรกรรมทุกประเภทที่ธนาคารพาณิชย์ทั่วไปให้บริการ อาทิเช่น
การออกหนังสือค้ำประกัน การปริวรรตเงินตราและธุรกิจต่างประเทศ
การโอนเงินออนไลน์ในระบบเครือข่ายของธนาคารกรุงไทย การโอนเงินทางโทรศัพท์ ดร๊าฟท์
แคชเชียร์เช็ค บริการบัตรเอทีเอ็ม เป็นต้น ยกเว้นรายการที่เกี่ยวข้องกับดอกเบี้ย
ซึ่งบริการเหล่านี้จะเป็นส่วนหนึ่งที่สร้างรายได้ค่าธรรมเนียมจากการให้บริการ

ในการให้บริการทางการเงินของธนาคารชาริอะฮ์
ธนาคารได้ดำเนินการให้เป็นไปตามหลักกฎหมายอิสลามอย่างเคร่งครัด กล่าวคือ

ก. การไม่รับหรือจ่ายดอกเบี้ย

ข. ไม่ให้การสนับสนุนธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผูกขาดตัดตอน

  ค. ไม่ให้การสนับสนุนธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการกักตุนสินค้า

  ง. ไม่ให้การสนับสนุนธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับสุรา แอลกอฮอล์

  จ. ไม่ให้การสนับสนุนธุรกรรมที่ขัดต่อศีลธรรมอันดีของสังคม

กล่าวโดยสรุปการจัดตั้งธนาคารชาริอะฮ์ขึ้นในธนาคาร
ช่วยทำให้ธนาคารสามารถให้บริการทางการเงินกับผู้นับถือศาสนาอิสลาม จำนวน 8 ล้านคน
ที่ไม่เคยมีโอกาสสัมผัสกับระบบธนาคารมาก่อน
เนื่องจากระบบธนาคารที่มีอยู่ขัดต่อบทบัญญัติของศาสนาอิสลาม
ดังนั้นบริการทางการเงินของธนาคารกรุงไทยภายหลังการก่อตั้งธนาคารชาริอะฮ์ขึ้นมาแล้ว
นับเป็นบริการที่ครบถ้วนและครอบคลุมความต้องการของลูกค้าในแนวกว้าง
นอกจากนี้เป็นโอกาสดีที่ธนาคารกรุงไทยจะสามารถเจาะตลาดในกลุ่มประเทศมุสลิม ซึ่งมีประชากร
1 ใน 3 ของโลก ด้วยการเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ถูกต้องตามหลักชาริอะฮ์
และไม่ขัดต่อหลักความเชื่อถือของศาสนา

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 37

แผนการขยายสาขาของธนาคารชาริอะฮ์ในอนาคต

  ----------------- ----------------- ----------------- -----------------
  สาขาให้บริการ       ปี 2545            ปี 2546            ปี 2547

  สาขาเต็มรูปแบบ      จำนวนรวม 9 สาขา   จำนวนรวม 16 สาขา  จำนวนรวม 40 สาขา

  เคาน์เตอร์อิสลาม     จำนวนรวม 16 แห่ง   จำนวนรวม 16 แห่ง   จำนวนรวม 16 แห่ง
  ----------------- ----------------- ----------------- -----------------

-   กลยุทธ์การแข่งขัน

การที่ธนาคารกรุงไทยมีเป้าหมายสู่การเป็น Convenience Bank
จึงมีความจำเป็นที่ต้องสร้างสรรค์บริการที่หลากหลาย
เพื่อตอบสนองให้ตรงตามความต้องการของลูกค้าในแต่ละกลุ่ม
อีกทั้งยังต้องขยายช่องทางบริการให้ครอบคลุมและสะดวกต่อการเข้ามาใช้บริการด้วย
ทั้งนี้จากเป้าหมายดังกล่าวนำมาสู่การกำหนดกลยุทธ์ของธนาคาร ในปี 2546
ซึ่งสามารถกล่าวโดยสรุปได้ ดังนี้

ก. แบ่งลูกค้าออกเป็นกลุ่ม (Segmentation) และนำเสนอผลิตภัณฑ์/บริการให้ตรงกับความ
ต้องการและพฤติกรรมการใช้ของลูกค้าแต่ละกลุ่ม

ข. ปรับปรุงพัฒนาผลิตภัณฑ์/บริการ และใช้กลยุทธ์และสื่อสารการตลาดแบบผสม (Integrated
Marketing Communication) ในการนำเสนอให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของกลุ่ม เป้าหมาย

ค. แบ่งหน่วยงานภายในให้มีหน้าที่รับผิดชอบดูแลการให้บริการแก่ลูกค้าเฉพาะกลุ่ม

ง. ใช้สาขาที่กระจายครอบคลุมทั่วประเทศ ซึ่งเป็นจุดแข็งของธนาคาร เป็นช่องทางในการขยาย
ผลิตภัณฑ์/บริการทั้งในเชิงรุกและเชิงรับ โดยเร่งให้ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ จัดทำสื่อ
สนับสนุนการขายให้สาขาและหน่วยงานขาย

จ. พัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารข้อมูลทางการตลาดและการขายที่สำคัญ

ฉ. พัฒนาช่องทางการขายอื่น ๆ เข้ามาเสริมนอกเหนือจากสาขา

ช. เร่งสร้างภาพลักษณ์ที่ดี เพื่อให้ลูกค้าเกิดการยอมรับในองค์กร ยินดีใช้บริการ และมี Brand
Loyalty

-   ลักษณะลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

จากนโยบายด้านการตลาดของธนาคารที่คำนึงถึงลูกค้าเป็นหลัก (Customer Oriented)
จึงได้แบ่งกลุ่มลูกค้าออกเป็น 7 กลุ่ม
โดยพิจารณาจากความต้องการและพฤติกรรมการใช้บริการเป็นหลัก
เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์และสร้างสรรค์วิธีบริการให้ตรงกับแต่ละกลุ่มลูกค้า
รวมทั้งกำหนดหน่วยงานให้รับผิดชอบดูแลลูกค้าแต่ละกลุ่มอย่างชัดเจน
โดยเน้นประสิทธิภาพในการบริการ และการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาเสริม ทั้งนี้ลูกค้าทั้ง 7 กลุ่ม
ประกอบด้วย

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 38

ก. กลุ่มประชาชนระดับฐานราก

ข. กลุ่มนักเรียน นิสิต นักศึกษา

ค. ประชาชนทั่วไป

ง. ผู้นับถือศาสนาอิสลาม

จ. SMEs

ฉ. ธุรกิจขนาดใหญ่

ช. หน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ

-   การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

ธนาคารคงใช้สาขาที่กระจายครอบคลุมอยู่ทั่วประเทศกว่า 600 สาขา
เป็นเครือข่ายให้บริการและทำการตลาดทั้งเชิงรุกและเชิงรับ
โดยทำการปรับเปลี่ยนที่ทำการให้เหมาะสม ทั้งการปรับรูปแบบหน้าอาคารให้สวยงามสดใส
และมีเอกลักษณ์มากขึ้น การปรับย้ายสถานที่ตั้งให้สะดวกต่อการให้บริการและการเดินทางของลูกค้า
การเพิ่มบริการที่หลากหลายครบถ้วน การปรับปรุงกระบวนการให้บริการได้รวดเร็ว
รวมทั้งการขยายเวลาทำการที่สาขาเพิ่มขึ้นอีก 1 ชั่วโมง
โดยเฉพาะในด้านการให้บริการตามหลักศาสนาอิสลาม ธนาคารได้ขยายสาขาเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ
เพื่อรองรับความต้องการของพี่น้องชาวมุสลิมกว่า 8 ล้านคนทั่วประเทศ

นอกจากนี้ธนาคารยังได้พัฒนาช่องทางให้บริการใหม่ ๆ โดยนำเทคโนโลยีที่ทันสมัย เข้ามาผสมผสาน
เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมการดำรงชีวิต (Life Style) ของคนไทยที่เปลี่ยนไป
มีความคุ้นเคยกับอุปกรณ์เครื่องมืออำนวยความสะดวกและเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น
การให้บริการผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ผ่านโทรศัพท์มือถือ รวมทั้งการเพิ่มบริการที่เครื่อง ATM
ที่ธนาคารวางเครือข่ายไว้แล้วกว่า 1,100 เครื่อง เช่น บริการรับชำระค่าสาธารณูปโภค
รับชำระภาษีของกรมสรรพากร รับชำระเงินค่าสินค้า ค่าบริการ ค่าสมาชิก
บริการเติมเงินโทรศัพท์มือถือ เป็นต้น เพื่อให้ลูกค้าสามารถใช้บริการทางการเงินต่าง ๆ
ได้ด้วยตนเอง ทุกที่ ทุกเวลา

2) ภาวะแข่งขัน

-   สภาพแข่งขันในอุตสาหกรรม

จากภาวะเศรษฐกิจโดยรวมในช่วงต้นปี 2546
ที่ชะลอตัวอันเนื่องมาจากการได้รับผลกระทบจากภาวะสงครามในตะวันออกกลาง
และปัจจัยด้านลบอื่น ๆ จากภายนอก แต่กลับมาฟื้นตัวอย่างรวดเร็วภายหลังสถานการณ์ต่าง
ๆคลี่คลายไปในทางที่ดี ดังนั้น สภาพการแข่งขันในช่วงแรกของปี อยู่ในสภาวะชะลอดูสถานการณ์
อย่างไรก็ตาม ธนาคารส่วนใหญ่หันมาให้ความสำคัญในการเรื่อง
การวางกลยุทธ์และทิศทางธุรกิจที่ชัดเจน การเตรียมความพร้อมของระบบงาน
รวมทั้งการปรับปรุงภาพลักษณ์ขององค์กร ปรับปรุงรูปแบบสาขา การพัฒนาบุคลากร
โดยการให้การศึกษา ฝึกอบรม และการคัดเลือกบุคลากรที่มีคุณสมบัติเป็นผู้บริหารที่ดีในอนาคต
นำมาพัฒนาเพื่อรองรับการเจริญเติบโตของธนาคาร

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 39

ช่วงครึ่งปีหลัง หลังจากสถานการณ์ตึงเครียดของภาวะสงครามคลี่คลายลง
รวมทั้งการควบคุมปัจจัยลบต่าง ๆ ได้ เศรษฐกิจของประเทศมีอัตราขยายตัว
ความต้องการใช้บริการธนาคารมีมากขึ้นตามลำดับ
ส่งผลให้สภาพการแข่งขันในอุตสาหกรรมเข้มข้นมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มลูกค้ารายย่อย
ซึ่งเป็นลูกค้าเป้าหมายแต่ละธนาคารจึงทำให้มีการแข่งขันกันนำเสนอบริการรูปแบบใหม่ออกมาอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งใช้นโยบายราคาต่ำ พร้อม ๆ กับการจัดกิจกรรมส่งเสริมการขายเพื่อจูงใจลูกค้า
รวมทั้งการทำกิจกรรมการตลาดที่มุ่งถึงผู้บริโภคโดยตรง

ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการเปิดเสรีทางการเงินของประเทศไทย
ที่เปิดทางให้ธนาคารพาณิชย์ต่างชาติ ซึ่งมีความพร้อมมากกว่า ไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายทั่วโลก
และนวัตกรรมทางการเงินหลากหลายรูปแบบมาให้บริการแก่ลูกค้า
ทำให้การแข่งขันระหว่างธนาคารพาณิชย์ที่มีผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นสถาบันการเงินต่างประเทศ
กับธนาคารพาณิชย์ของคนไทย ยังคงมีความรุนแรงเช่นเดิม พอสรุปได้ดังนี้

การแข่งขันด้านผลิตภัณฑ์ (Products)

จากทิศทางธุรกิจของหลายธนาคารที่มุ่งให้บริการลูกค้ารายย่อย
และการแสวงหารายได้จากค่าธรรมเนียมมากขึ้น
ประกอบกับความก้าวหน้าของนวัตกรรมทางการเงินใหม่ ๆ ที่ธนาคารต่างชาตินำออกมาให้บริการ
จึงทำให้มีการพัฒนารูปแบบเพื่อมุ่งให้บริการแก่ลูกค้าบุคคล และบริการที่ทำให้ได้รับค่าธรรมเนียม
เช่น การออกสินเชื่อบุคคลรูปแบบใหม่ ๆ การพัฒนาช่องทางให้บริการรับชำระเงิน ค่าสาธารณูปโภค
ค่าบริการ และการซื้อสินค้าผ่านเครื่องมือทันสมัยต่าง ๆ ซึ่งนับเป็นการรุกเข้าแข่งขันกับกลุ่ม Non
Bank มากขึ้น ขณะที่การแข่งขันในการให้บริการกับกลุ่มลูกค้ารายใหญ่ยังไม่รุนแรงมากนัก

การแข่งขันด้านราคา (Pricing)

ในปี 2546 การแข่งขันด้านราคาค่อนข้างรุนแรง เนื่องจากการลงทุนยังขยายตัวในระดับต่ำ
ความต้องการสินเชื่อจึงถูกจำกัดอยู่ในกลุ่มการบริโภคส่วนบุคคล
ธนาคารจึงต้องใช้ราคามาเป็นกลยุทธ์ในการขยายฐานลูกค้า
โดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยที่อยู่ในระดับต่ำมากใกล้เคียงกับอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก
ทั้งนี้ตลอดปี 2546 อัตราดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมลดลงไม่น้อยกว่าร้อยละ 0.75 จากปี 2545

การแข่งขันด้านสถานที่ทำการ (Places)

หลายธนาคารมีการปรับปรุงสถานที่ทำการสาขาใหม่ ทั้งรูปแบบและสีสันที่สดใส สะดุดตา
เพื่อให้มีเอกลักษณ์มากขึ้น เช่น ธนาคารกรุงไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา
และธนาคารนครหลวงไทย เป็นต้น

การแข่งขันด้านส่งเสริมการขาย (Promotion)

นอกจากการแข่งขันระหว่างธนาคารพาณิชย์ด้วยกันแล้ว
สถาบันการเงินต่างประเทศที่เข้ามาลงทุนในรูปของ Non Bank ยังเข้ามาแข่งขันในธุรกิจต่าง ๆ
ด้วย โดยจัดกิจกรรมการตลาดและการส่งเสริมการขายหลากหลายรูปแบบ
เพื่อเชิญชวนและกระตุ้นให้ลูกค้าใช้บริการมากขึ้น

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 40

-   จำนวนคู่แข่งโดยประมาณ

ปี 2546 โครงสร้างธุรกิจในระบบธนาคารพาณิชย์ไทย ยังคงสภาพเช่นเดียวกับปี 2545
ซึ่งในจำนวนธนาคารพาณิชย์ 13 แห่ง สามารถจัดแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่มที่ 1 ธนาคารพาณิชย์ไทยที่มีผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นกลุ่มเอกชนไทย ได้แก่ ธนาคารกรุงเทพ
ธนาคารกสิกรไทย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารทหารไทย
และธนาคารธนชาติ

กลุ่มที่ 2 ธนาคารพาณิชย์ไทยที่มีผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นหน่วยงานของรัฐ ได้แก่ ธนาคารกรุงไทย

ธนาคารนครหลวงไทย และธนาคารไทยธนาคาร

กลุ่มที่ 3 ธนาคารพาณิชย์ไทยที่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นสถาบันการเงินต่างชาติ ได้แก่
ธนาคารเอเชียธนาคารดีบีเอส ไทยทนุ ธนาคารยูโอบี รัตนสิน และ
ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ดนครธน

ส่วนแบ่งการตลาดที่สำคัญของธนาคารพาณิชย์ไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

หน่วย : ล้านบาท

ที่มา : ธ.พ.1.1

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 41

นอกจากนี้ยังมีคู่แข่งที่เป็นสาขาของธนาคารต่างชาติ เช่น ธนาคารฮ่องกงและเซียงไฮ้
ธนาคารซิตี้แบงก์ ฯลฯ รวมทั้งธนาคารของรัฐที่ให้บริการเฉพาะด้าน เฉพาะกลุ่ม เช่น
ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคาร
SME

กลุ่มสหกรณ์ออมทรัพย์ ชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์ บริษัทเงินทุน ฯลฯ
ยังเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่นับเป็นคู่แข่งของธนาคารในบางประเภทบริการ

-   ขนาดและศักยภาพของธนาคารในการแข่งขัน

ธนาคารกรุงไทยจัดอยู่ในกลุ่มธนาคารขนาดใหญ่ที่มีฐานะมั่นคง แข็งแกร่งในระดับต้น ๆ ของระบบ
มีการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง และเตรียมพร้อมสำหรับการแข่งขัน
การกำหนดทิศทางธุรกิจที่ชัดเจน ปรับโครงสร้างการบริหารงาน
การพัฒนาบุคลากรและเทคโนโลยีเพื่อการจัดการและการบริการ การพัฒนาผลิตภัณฑ์/บริการใหม่ ๆ
ออกสู่ตลาด การพัฒนาช่องทางการให้บริการใหม่ ๆ และกระบวนการให้บริการ

กล่าวโดยสรุป ธนาคารกรุงไทยมีความพร้อมในการแข่งขันในตลาด
โดยมีสาขาเครือข่ายที่เป็นด่านหน้าในการติดต่อกับลูกค้าครอบคลุมทุกภูมิภาคทั่วประเทศ
มีฐานลูกค้าทั้งรายเล็กและรายกลางจำนวนมาก และกระจายทั่วทุกกลุ่ม มีฐานะเงินทุนที่แข็งแกร่ง
มีความมั่นคงในฐานะที่ทางการเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ มีความใกล้ชิดกับภาครัฐมาเป็นระยะเวลานาน
ทำให้สามารถทำธุรกิจหรือขยายช่องทางในการทำธุรกิจกับภาครัฐได้มาก
รวมทั้งมีการเตรียมความพร้อมทุก ๆ ด้านมาแล้วในระดับหนึ่ง
รวมถึงมีการลงทุนในการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง

-   แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขันในอนาคต

ปี 2547 คาดว่าภาวะเศรษฐกิจโดยรวมจะยังคงขยายตัวต่อเนื่องจากปี 2546
โดยมีปัจจัยบวกหลายด้านทั้งภายนอกและภายใน เช่น ภาวะส่งออกที่มีอัตราการขยายตัวอยู่ในเกณฑ์ดี
การท่องเที่ยวที่เติบโตสม่ำเสมอ ความเชื่อมั่นต่อความมั่นคงด้านการเมือง
รวมทั้งการผลักดันนโยบายต่าง ๆ ของรัฐบาล
จะช่วยสนับสนุนให้การขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (Gross Domestic Product)
เพิ่มขึ้นในอัตราประมาณร้อยละ 8 ได้ จะส่งผลให้ธนาคารมีโอกาสทางธุรกิจเพิ่มมากขึ้นเช่นเดียวกัน

นอกจากนี้การจัดทำแผนพัฒนาระบบสถาบันการเงิน
ของกระทรวงการคลังและธนาคารแห่งประเทศไทย
ที่ผ่านความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีเมื่อต้นเดือนมกราคม 2547 ซึ่งเน้นการพัฒนาใน 3 เรื่อง คือ
การส่งเสริมบริการทางการเงินกับผู้มีรายได้น้อย
การจัดรูปแบบธนาคารพาณิชย์ไทยและของต่างประเทศให้อยู่ในแนวทางที่ทางการกำหนด
และการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบสถาบันการเงิน
นับเป็นการปฏิรูปโครงสร้างสถาบันการเงินครั้งใหญ่ จำนวนธนาคารพาณิชย์ไทยทั้ง 13 แห่ง
คงจะลดจำนวนลงอย่างแน่นอน
โดยเฉพาะกลุ่มธนาคารพาณิชย์ที่รัฐเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่แต่ละแห่งจะถูกทางการกำหนดบทบาทที่ชัดเจนไม่ให้ซ้ำซ้อนกัน
สำหรับธนาคารที่มีผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นต่างชาติ และกลุ่มธนาคารที่เอกชนไทยถือหุ้นใหญ่
จะต้องกำหนดทิศทางธุรกิจของตัวเองให้ชัดเจน ว่าจะเลือกเดินไปในแนวทางใดที่ทางการกำหนดไว้
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะทำให้สภาวะการแข่งขันในตลาดชัดเจนขึ้น ต้องรู้ว่าตัวเองอยู่ในตลาดใด
ใครคือคู่แข่งสำคัญ และจะใช้กลยุทธ์ใดในการแข่งขัน

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 42

ผลจากแผนแม่บททางการเงินที่จะผลักดันให้เกิดการควบรวมกิจการในกลุ่มธนาคารพาณิชย์
จะเป็นแรงกดดันให้ภาวะการแข่งขันรุนแรงมากขึ้น
เพราะแต่ละธนาคารต้องพยายามสร้างศักยภาพให้ธุรกิจเข้มแข็งและโดดเด่นเพื่อจะได้อยู่ในฐานะแกนนำของการควบรวม
มิใช่ผู้ถูกควบรวม ทั้งนี้ ธนาคารที่จะประสบผลสำเร็จในการแข่งขันได้จะต้องมีปัจจัยสนับสนุน คือ

- จะต้องรู้จุดแข็งของตนเองและกำหนด Positioning ได้อย่างถูกต้อง เช่น จะเป็น
Universal Banking ที่ให้บริการทางการเงินที่หลากหลายและครบวงจร หรือ Niche Market
ที่ให้บริการเฉพาะกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย เช่น เน้นปล่อยกู้รายย่อย และกลุ่ม SMEs
หรือให้บริการเฉพาะด้าน เช่น ธนาคารที่เน้นการบริการ Consumer Loan เป็นต้น

- ความสามารถในการสร้างความแตกต่างให้เป็นที่พอใจของลูกค้าทั้งด้านบริการ (Product)
ด้านราคา (Price) ด้านช่องทางการจำหน่าย (Place) และด้านส่งเสริมการตลาด
(Promotion) กล่าวคือ กำหนดราคาให้ต่ำกว่าหรือแตกต่างจากคู่แข่ง
มีผลิตภัณฑ์และการให้บริการที่แตกต่างตามกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย มีสถานที่ให้บริการที่หลากหลาย เช่น
ตั้งอยู่ในศูนย์การค้า โรงแรม ร้านกาแฟ หรือปั้มน้ำมัน เป็นต้น
มีการส่งเสริมการตลาดที่แตกต่างตามกลุ่มลูกค้า เช่น ถ้าเป็นบริการที่ให้กับกลุ่มวัยรุ่น วัยเรียน
อาจมีการชิงโชคไปเที่ยวหรือศึกษาต่อต่างประเทศ ถ้าเป็นบริการสำหรับผู้สูงอายุ
อาจเป็นทัวร์เพื่อสุขภาพ เป็นต้น

- มีการบริหารต้นทุนที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งหากมีต้นทุนต่ำมาก
จะทำให้มีศักยภาพในการแข่งขันด้านราคามากกว่าคู่แข่ง
ในขณะเดียวกันก็จะมีกำไรในอัตราที่สร้างความพึงพอใจให้กับผู้ถือหุ้นด้วย

- มีเครือข่ายทางธุรกิจที่หลากหลาย
ที่อาจช่วยให้สามารถขยายตลาดและเครือข่ายให้กว้างขวางทั้งด้านผลิตภัณฑ์ ที่ตั้ง ราคา
และการส่งเสริมการตลาด เช่น เสริมธุรกิจกับบริษัทประกันชีวิตและประกันภัย
การให้บริการบัตรเครดิตร่วมกับห้างสรรพสินค้า ปั๊มน้ำมัน ร้านอาหาร โรงแรม เป็นต้น

- มีการวิเคราะห์วิจัยที่มีประสิทธิภาพ เพื่อจะได้กำหนดยุทธศาสตร์ทางการตลาดที่เหมาะสม
เป็นที่ตรงใจและพอใจของลูกค้าทั้งในด้าน Price, Place, Product และ Promotion
และที่สำคัญต้องมีบุคคลากรที่มีประสิทธิภาพและมีจิตวิญญาณแห่งการให้บริการอันเป็นเลิศ (Service
Mind) ซึ่งจะเป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จ

สำหรับธนาคารกรุงไทย ซึ่งมุ่งมั่นที่จะเป็น Convenience Bank
ที่พร้อมจะอำนวยความสะดวกสบาย และให้บริการทางการเงินที่หลากหลายแก่ลูกค้า
ธนาคารมีศักยภาพและความพร้อมในการแข่งขันทุกด้าน
ทั้งในด้านของสาขาที่กระจายอยู่ทั่วประเทศในจำนวนมากกว่า 600 แห่ง
ทั้งด้านผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย อาทิ บริการธนาคารชุมชน และธนาคารอิสลาม ซึ่งธนาคารอื่น ๆ ไม่มี
ขณะที่ทางด้านราคา ธนาคารก็สามารถแข่งขันได้จากการที่นำระบบ Single Rate มาใช้
ทำให้อัตราดอกเบี้ยบางประเภทต่ำกว่าธนาคารคู่แข่ง
แม้ว่าอัตราดอกเบี้ยของธนาคารจะไม่ได้ต่ำที่สุดในระบบ ส่วนในด้านของการส่งเสริมการตลาดนั้น
แม้ว่าธนาคารจะไม่ได้สร้างความประทับใจให้แก่ลูกค้าด้วยการชิงโชคในบริการอื่น ๆ
นอกจากบัตรเครดิตก็ตาม แต่ธนาคารก็มีการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อสังคม
โดยธนาคารได้เล็งเห็นความสำคัญของการสร้างทุนทางปัญญาให้แก่สังคมและเยาวชนไทย
ด้วยความเชื่อมั่นว่าทุนทางปัญญาจะช่วยสร้างและพัฒนาทรัพยากรบุคคลของประเทศให้มีคุณภาพ
ดังที่ได้จัดทำโครงการต่าง ๆ ขึ้นหลายโครงการ เช่น โครงการ “กรุงไทย ยุววาณิช” โครงการ
“สร้างผู้ประกอบการรุ่นเยาว์” โครงการ “ประกวดประติมากรรม” โครงการ “KTB Lecture
Series” นอกจากนั้นธนาคารได้สนับสนุนการจัดทำพจนานุกรมรวมบัญญัติ

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 43

ศัพท์ในรูปของ CD-Rom ขึ้นเป็นครั้งแรกของประเทศไทย เป็นต้น
นอกจากนี้ธนาคารยังมีความพร้อมในด้านเทคโนโลยีที่สามารถจะดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในปี
2547 ทั้งระบบงานรองรับการบริหารความเสี่ยง การพิจารณาสินเชื่อ
และการให้บริการทางการเงินแก่ภาครัฐ ซึ่งเป็นลูกค้ารายใหญ่ของประเทศ
อีกทั้งยังมีทีมที่ปรึกษาจากธนาคาร ING ประเทศเนเธอร์แลนด์
เข้ามาช่วยดูแลงานบริหารความเสี่ยงให้กับธนาคารด้วย
ซึ่งงานบริหารความเสี่ยงนับเป็นหนึ่งในงานหลักที่มีความสำคัญต่อการดำเนินงานและความสำเร็จของธนาคารในโลกปัจจุบันและอนาคต

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์และบริการ

1) แหล่งที่มาของเงินทุน

ธนาคารมีแหล่งที่มาของเงินทุนจำนวน 1,115,837 ล้านบาท อยู่ในระดับที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน
เนื่องจากสภาพคล่องยังอยู่ในระดับสูงต่อเนื่องมาจากปีก่อน โดยแหล่งเงินทุนหลักเป็นเงินฝากร้อยละ
90.2 ซึ่งประกอบด้วยเงินฝากประจำ ร้อยละ 58.1 เงินฝากออมทรัพย์ ร้อยละ 37.6
และเงินฝากกระแสรายวัน ร้อยละ 2.9 สำหรับรายการระหว่างธนาคารและตลาดเงินเพิ่มขึ้น
ส่วนใหญ่จากการที่ธนาคารออกตั๋ว B/E เพิ่มขึ้น

  ------------------------------ ----------- --------- ----------- --------- -------------
  แหล่งที่มาของเงินทุน                ปี 2546                ปี 2545                อัตราเพิ่ม(ลด)

                                 (ล้านบาท)    ร้อยละ     (ล้านบาท)    ร้อยละ     ร้อยละ

  เงินฝาก                         1,005,930   90.2      958,732     91.8      4.9

  รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน   34,971      3.1       20,664      2.0       69.2

  เงินกู้ยืม                         1           -         1           -         -

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                    74,935      6.7       65,135      6.2       15.0

  รวม                            1,115,837   100.0     1,044,532   100.0     6.8
  ------------------------------ ----------- --------- ----------- --------- -------------

สำหรับนโยบายด้านอัตราดอกเบี้ยเงินฝากของธนาคาร
จะกำหนดให้อยู่ในระดับเดียวกับธนาคารพาณิชย์ไทยขนาดใหญ่ 5 แห่งได้แก่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด
(มหาชน) ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน)
ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) และธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน)

2) การจัดหาเงินทุนหรือให้กู้ยืมผ่านบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหารหรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่

ธนาคารเน้นการดำเนินธุรกิจโดยยึดหลักบรรษัทภิบาลที่ดี (Good Corporate Governance)
จึงไม่มีการดำเนินการในลักษณะดังกล่าว

3) ความสามารถในการดำรงเงินกองทุน

การดำรงอัตราส่วนที่สำคัญตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยที่กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ต้องดำรงอัตราส่วนเงินกองทุนชั้นที่
1 ต่อสินทรัพย์เสี่ยงไม่ต่ำกว่าร้อยละ 4.25 และอัตราส่วนเงินกองทุนชั้นที่ 1 และชั้นที่ 2
ต่อสินทรัพย์เสี่ยงไม่ต่ำกว่าร้อยละ 8.5

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 44

สำหรับธนาคารกรุงไทยนั้น ณ สิ้นปี 2546 ธนาคารมีเงินกองทุนชั้นที่ 1 เท่ากับร้อยละ 8.51
และเงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 รวมกันเท่ากับร้อยละ 9.54
ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ส่วนด้านการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง
ธนาคารสามารถดำรงสินทรัพย์สภาพคล่องได้เฉลี่ยแล้วไม่ต่ำกว่าร้อยละ 6
ของยอดเงินฝากและเงินกู้ยืมตามเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด นอกจากนี้
ในด้านการกันเงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้น
ธนาคารสามารถกันสำรองได้สูงกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

4) สภาพคล่อง

การรักษาระดับสภาพคล่องจะพิจารณาจากการถอนเงินฝาก
การชำระคืนเงินกู้ยืมในธุรกรรมระหว่างธนาคาร (Purchased Funds)
เมื่อครบกำหนดการให้สินเชื่อและความต้องการเงินทุนหมุนเวียนของธนาคาร
ทั้งนี้ธนาคารได้พยายามจัดให้มีนโยบายการบริหารสภาพคล่องในสินทรัพย์และหนี้สินทุกประเภทของธนาคาร
โดยมีเป้าหมายว่าแม้จะอยู่ในสถานการณ์ที่ธนาคารได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง
ธนาคารยังคงมีแหล่งเงินทุนในยามจำเป็นด้วยต้นทุนที่เหมาะสม

การบริหารสภาพคล่อง
มีวัตถุประสงค์เพื่อทำให้ธนาคารมีแหล่งเงินทุนที่เพียงพอในการปฏิบัติตามหน้าที่ของธนาคารภายใต้สัญญา
กฎ และระเบียบทางการเงินต่าง ๆ การบริหารสภาพคล่องจะใช้การบริหารอัตราส่วนทางการเงิน
และการทดสอบเมื่อธนาคารประสบกับวิกฤต (Stress – Tests)
อัตราส่วนทางการเงินเป็นเครื่องวัดและควบคุมมิให้ธนาคารพึ่งพาแหล่งเงินทุนบางแหล่งมากเกินไป
รวมถึงป้องกันมิให้เกิดความเสี่ยงจากการให้กู้แก่ลูกค้าบางกลุ่มมากเกินไป ทั้งนี้
ธนาคารได้มีการทดสอบดังกล่าว โดยคำนึงปัจจัยความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจได้ว่า
ธนาคารมีความสามารถในการจัดการกับการไหลออกของเงินสดเป็นจำนวนมากที่อาจเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน
อนึ่ง โดยลักษณะของฐานธุรกิจหลักของธนาคารแล้ว
แหล่งเงินทุนส่วนใหญ่ของธนาคารอยู่ในรูปของสกุลเงินบาท นอกจากนี้
ธนาคารพยายามใช้เงินทุนจากหลายแหล่งและได้พัฒนาแหล่งเงินทุนเพื่อขยายฐานเงินทุนให้กว้างขึ้น
และหลากหลายโดยเสนอเงินฝากที่มีระยะเวลาครบกำหนดต่างกัน

ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านการเงิน ดูแลการเคลื่อนไหวของสถานะสภาพคล่องของธนาคาร
จากรายงานของฝ่ายบริหารเงิน และยังเป็นผู้นำเสนอประมาณการทางการเงินในอนาคต
และแผนการบริหารสภาพคล่องต่อคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (ALCO) ของธนาคาร

ส่วนที่ 2 หน้าที่ 45