1. ปัจจัยความเสี่ยง

ความผันผวนของสภาพเศรษฐกิจหลังช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ ทำให้เกิดปัจจัยความเสี่ยงในหลายด้าน
เช่น ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ ความเสี่ยงด้านการเงิน
และความเสี่ยงด้านการบริหารจัดการ เป็นต้น
ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าวมาแล้วนั้นมีผลกระทบค่อนข้างมากต่อการประกอบการของธุรกิจเงินทุน

(1) ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้ทุกขณะ ดังนั้นบริษัทฯจึงได้วางนโยบาย
และแนวทางในการประกอบธุรกิจเพื่อรองรับความเสี่ยงต่างๆที่อาจจะเกิดจากการประกอบธุรกิจ
ดังนี้

-   ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk) ได้แก่ การกระจุกตัวของสินเชื่อ
    การปรับโครงสร้างหนี้ การลดลงของหลักประกัน การค้ำประกัน

-   ความเสี่ยงด้านเงินลงทุน (Investment Risk)

  1.1 ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk)

  ปัจจัยความเสี่ยงที่เป็นส่วนประกอบที่สำคัญ ได้แก่

-   การกระจุกตัวของสินเชื่อ

ตารางเปรียบเทียบอัตราการเติบโตของของเงินให้กู้ยืมโดยจำแนกตามประเภทธุรกิจ

(หน่วย: พันบาท)

+------------------------+---------+------------+---------+----------+
|                        | 2543    | %ต่อเ       | 2542    | เต       |
|                        |         | งินให้กู้ยืมรวม |         | ิบโตร้อยละ |
|                        |         | ปี 2543     |         |          |
|                        |         |            |         | เทียบกับ ปี |
|                        |         |            |         | 2542     |
+------------------------+---------+------------+---------+----------+
| การสาธารณูปโภคและบริการ  | 10,     | 25.00%     | 11,     | -9.17%   |
|                        | 763,220 |            | 849,701 |          |
| อ                      |         | 24.00%     |         | 14.52%   |
| ุตสาหกรรมการผลิตและพาณิชย์ | 10,     |            | 9,      |          |
|                        | 317,165 | 20.48%     | 009,143 | 19.67%   |
| อื่นๆ                    |         |            |         |          |
|                        | 8,      | 20.39%     | 7,      | -27.37%  |
| ธุร                     | 821,745 |            | 371,350 |          |
| กิจอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง |         | 9.67%      |         | -0.29%   |
|                        | 8,      |            | 11,     |          |
| เงินให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย     | 785,225 | 0.50%      | 616,911 | -9.64%   |
|                        |         |            |         |          |
| การเกษตรและเหมืองแร่     | 4,      |            | 4,      |          |
|                        | 167,413 |            | 179,813 |          |
|                        |         |            |         |          |
|                        | 216,812 |            | 239,944 |          |
+------------------------+---------+------------+---------+----------+
| รวมเงินให้กู้ยืมและลูกหนี้     | 43,     | 100.00%    | 44,     | -2.70%   |
|                        | 071,580 |            | 266,880 |          |
+------------------------+---------+------------+---------+----------+

** ข้อมูลจากงบการเงินรวมของบริษัทเงินทุนธนชาติ จำกัด (มหาชน) ประจำปี 2543

ณ 31 ธันวาคม 2543 เงินให้สินเชื่อของบริษัทฯกระจายอยู่ใน ธุรกิจการสาธารณูปโภคและบริการ
ในอัตราร้อยละ 25 ของเงินให้สินเชื่อรวม และ ธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์
ในอัตราร้อยละ 24 ส่วนเงินให้สินเชื่ออื่นๆ ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง
เงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย และธุรกิจการเกษตรและเหมืองแร่ คิดเป็นร้อยละ 20.48, 20.39, 9.67
และ 0.5 ตามลำดับ
ความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อเกิดจากการที่ลูกหนี้ไม่สามารถปฎิบัติตามข้อตกลงในสัญญาที่ทำไว้กับบริษัท
ความเสี่ยงในเรื่องการกระจุกตัวของการให้สินเชื่อในแต่ละธุรกิจ (Concentration)
บริษัทฯมีนโยบายลดความเสี่ยงดังกล่าว
โดยการเน้นการพิจารณาให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้ที่มีคุณภาพดีและดำเนินธุรกิจที่มีแนวโน้มการเติบโตที่ดี
ให้สินเชื่อในธุรกิจที่หลากหลายไม่กระจุกตัวในธุรกิจใดธุรกิจหนึ่ง และมีการพัฒนา credit rating
และ credit scoring เพื่อเป็นเครื่องมือในการวัดความเสี่ยงของผู้กู้

-   การปรับโครงสร้างหนี้ หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ณ ต้นงวดของปี 2543มีจำนวน 20,510
    ล้านบาท รวมกับหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ระหว่างปีอีกจำนวน 5,116 ล้านบาท
    ซึ่งบริษัทได้ปรับโครงสร้างหนี้สะสมแล้วจำนวน 6,529 ล้านบาท
    ตามแนวทางการปรับโครงสร้างสินเชื่อของธนาคารแห่งประเทศไทยได้แก่ การโอนทรัพย์สิน
    การเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการชำระหนี้ การโอนหุ้นทุนในลูกหนี้ และการตีโอนชำระหนี้
    ส่วนการตัดหนี้สูญ และอื่นๆอีกจำนวน 4,906 ล้านบาท ดังนั้นหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ณ
    ปลายงวดของปี 2543 จึงลดลงจากต้นงวดเหลือเพียง 14,191 ล้านบาท
    แต่บริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นคือ
    ถึงแม้ลูกหนี้จะได้ปรับโครงสร้างหนี้ไปแล้วแต่ก็มีบางส่วนอาจจะเปลี่ยนสถานะกลับไปเป็นสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้อีกในอนาคต
    บริษัทจึงมีการติดตามลูกหนี้อย่างใกล้ชิด
    และในการปรับโครงสร้างหนี้บริษัทได้มีการวิเคราะห์กระแสเงินสดรับ
    และความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้อย่างละเอียดทุกราย

  อัตราส่วนการแก้ไขหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ณ สิ้นปี 2543 ของบริษัทเงินทุนธนชาติ

  []

-   การลดลงของมูลค่าหลักประกัน เงินให้สินเชื่อของบริษัทฯส่วนใหญ่มีหลักประกันเป็น

อสังหาริมทรัพย์ ได้แก่ ที่ดิน อาคาร เครื่องจักรและสินทรัพย์อื่นๆ
ราคาประเมินของสินทรัพย์ดังกล่าวลดลงเนื่องมาจากผลกระทบของภาวะเศรษฐกิจในช่วง 2-3
ปีที่ผ่านมา บริษัทจึงต้องตั้งสำรองเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับกับมูลค่าหลักประกันที่ลดลง
อย่างไรก็ตามบริษัทได้มีการทบทวนการประเมินความเสียหายและความเพียงพอของสำรองหนี้สูญอย่างรอบคอบ
เพื่อมิให้เป็นอุปสรรคต่อการฟื้นฟูฐานะของบริษัทในระยะต่อไป

-   การค้ำประกัน บริษัทฯมีภาระผูกพันทั้งสิ้นตามงบการเงินรวม ดังนี้ การค้ำประกันการกู้ยืมเงิน
    40 ล้านบาท การค้ำประกันอื่นๆ 263.3 ล้านบาท
    โดยบริษัทมีความเสี่ยงจากการที่ลูกหนี้ไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญา
    บริษัทได้ควบคุมความเสี่ยงดังกล่าว โดยการเข้าทำธุรกรรมที่เกี่ยวกับการค้ำประกัน
    บริษัทใช้หลักเกณฑ์ในการพิจารณาเดียวกับการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อตามปกติของบริษัท
    ซึ่งรวมถึงการเรียกร้องหลักประกันจากลูกค้าที่มาขอใช้บริการในบางกรณี

    2.  ความเสี่ยงด้านเงินลงทุน (Investment Risk)

ณ สิ้นปี 2543 บริษัทมีเงินลงทุนทั้งสิ้น 26,491.84 ล้านบาท
โดยส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในตราสารหนี้โดยเฉพาะพันธบัตรรัฐบาลและรัฐวิสาหกิจที่มีกระทรวงการคลังค้ำประกัน
จึงไม่มีความเสี่ยงในด้านเครดิต
อย่างไรก็ตามพันธบัตรเหล่านี้ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาดเงิน
ซึ่งอาจทำให้มูลค่าของพันธบัตรลดลง บริษัทจึงได้มีการจัดทำ sensitivity ของ portfolio
เพื่อวัดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาดเงิน
และปัจจุบันบริษัทอยู่ระหว่างการพัฒนาเครื่องมือในการวัดความเสี่ยง เช่น Value-at-Risk
(VaR) เพื่อให้สามารถกำหนดวงเงินจำกัดความสูญเสีย
บริษัทได้มอบหมายให้คณะกรรมการพิจารณาการลงทุนเป็นผู้ควบคุมดูแลความเสี่ยงดังกล่าว

  ------------------------------- ------------------------- -------------
  เงินลงทุน                         2543                      %

  ตราสารหนี้                        23,513.58                 88.76

  ตราสารทุน                        2,978.26                  11.24

  รวม                             26,491.84                 100.00
  ------------------------------- ------------------------- -------------

 

(2) ความเสี่ยงทางด้านการเงิน

ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงแหล่งเงินทุนระยะสั้น
เนื่องจากการให้สินเชื่อส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นสินเชื่อระยะยาว
ส่วนเงินทุนที่จัดหาได้ส่วนใหญ่มาจากการกู้ยืมหรือเงินฝากระยะสั้นจากประชาชนที่มีอายุไม่เกิน 3
เดือน จึงเกิดความไม่สมดุลของแหล่งที่ได้มาและใช้ไปของเงินทุน
อย่างไรก็ตามเงินฝากระยะสั้นเหล่านี้ส่วนใหญ่จะมีการฝากต่อเนื่องเมื่อครบกำหนดอายุจนกลายเป็นแหล่งเงินทุนระยะยาว
และบริษัทได้พยายามลดความเสี่ยงดังกล่าวโดยการจัดให้มีสินทรัพย์สภาพคล่องส่วนเกิน
มีการรับฝากเงินระยะยาว 1-3 ปีเพิ่มขึ้น และกู้ยืมจากแหล่งเงินทุนระยะยาวอื่นๆเช่น การออกหุ้นกู้
เป็นต้น
ซึ่งบริษัทได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้ควบคุมดูแลความเสี่ยงดังกล่าว

  --------------------------- ------------ --------- ----------- ----------
  โครงสร้างเงินกู้ยืม              2543         %         2542        %

  - เงินฝากและหุ้นกู้ไม่เกิน 1 ปี     46,005.39    68.10     38,061.51   85.27

  - เงินฝากและหุ้นกู้เกิน 1 ปี       21,549.80    31.90     6,576.82    14.73

  รวม                         67,555.19    100.00%   44,638.33   100.00%
  --------------------------- ------------ --------- ----------- ----------

ความเสี่ยงอันเกิดจากความเพียงพอของเงินกองทุน จากการที่เศรษฐกิจชะลอตัว
ทำให้กำไรจากการดำเนินงานของสถาบันการเงินเพิ่มขึ้นในระดับที่ต่ำ
ในขณะเดียวกันปัญหาหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ทำให้สถาบันการเงินต้องตั้งสำรองเพิ่มขึ้น
เป็นผลให้ระบบสถาบันการเงินประสบกับความเสี่ยงเรื่องความไม่เพียงพอของเงินกองทุน
อย่างไรก็ดีบริษัทมีอัตราเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงของบริษัท ณ 31 ธันวาคม 2543 เท่ากับร้อยละ
23.20 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้ที่ร้อยละ 8
ทำให้บริษัทมีเงินกองทุนส่วนเกินที่สามารถรองรับปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นได้

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย
เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยในตลาดซึ่งจะมีผลกระทบต่องบกำไรขาดทุนของบริษัท
เนื่องจากการปล่อยสินเชื่อที่เป็นสินเชื่อที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ระยะยาว
ในขณะที่เงินที่ใช้ในการปล่อยสินเชื่อมาจากการกู้ยืมจาก ประชาชนในระยะสั้น
เมื่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดเพิ่มขึ้นทำให้บริษัทต้องระดมทุนในอัตราดอกเบี้ยที่ สูงขึ้น
ขณะเดียวกันก็ไม่สามารถปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยของสินเชื่อได้
จึงส่งผลให้บริษัทมีกำไรลดลงเพราะมีรายได้ดอกเบี้ยเท่าเดิมแต่มีรายจ่ายดอกเบี้ยสูงขึ้น
บริษัทได้มอบหมายให้คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้รับผิดชอบดูแล
ซึ่งคณะกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่ในการประเมินสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและทิศทางของดอกเบี้ย
ติดตามการเคลื่อนไหวของตลาดเงิน พิจารณาข้อมูลด้านสินเชื่อและเงินฝาก
กำหนดแนวทางในการบริหารสภาพคล่องให้สอดคล้องกับภาวะตลาดเงิน
กำหนดนโยบายโครงสร้างอัตราดอกเบี้ย (ทั้งคงที่และลอยตัว)
ให้เหมาะสมกับโครงสร้างทางการเงินของบริษัท

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
บริษัทมีเงินกู้ยืมต่างประเทศจากสถาบันการเงินต่างประเทศแห่งหนึ่งตามสัญญาเงินกู้ยืม ลงวันที่ 8
ธันวาคม 2538 วงเงิน 30 ล้านเหรียญสหรัฐ มีกำหนดจ่ายชำระเงินต้นและดอกเบี้ยทุกวันที่ 15
มกราคม และวันที่ 15 กรกฎาคม รวม 8 งวด เริ่มจ่ายชำระเงินต้นงวดแรกวันที่ 15 กรกฎาคม
2542 โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 บริษัทเงินกู้ยืมคงเหลือจากวงเงินดังกล่าว เป็นเงิน 7.5
ล้านเหรียญสหรัฐ บริษัทได้มีการบริหารความเสี่ยง โดยการทำสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
( Forward Contract) ทั้งจำนวน ในอัตรา 1 เหรียญสหรัฐต่อ 39.47 บาท รวมเป็นมูลค่า
296.43 ล้านบาท

(3) ความเสี่ยงสำหรับผู้ถือหลักทรัพย์

ณ สิ้นปี 2543 บริษัทมีขาดทุนสะสมจำนวน 7,243 ล้านบาท
ตามกฎหมายบริษัทไม่สามารถจ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นได้ อย่างไรก็ดีบริษัทคาดว่าตั้งแต่ปี 2544
เป็นต้นไป ผลประกอบการของบริษัทจะเริ่มมีกำไร

(4) ความเสี่ยงในด้านการบริหารจัดการ

ตามทะเบียนผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 31 มกราคม 2544 ไม่มีผู้ถือหุ้นรายใดถือหุ้นบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ
จึงมิได้มีการแทรกแซงการดำเนินงานของบริษัทใดๆทั้งสิ้น