2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

2.1.1 ความเป็นมา

บริษัทฯ ได้จัดตั้งขึ้นในปี 2504
โดยได้เข้าทำสัญญาจัดสร้างและประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันที่อำเภอศรีราชา
ในรูปแบบการสร้าง-บริหาร-โอน (Build-Operate-Transfer: BOT) เป็นระยะเวลา 20
ปีกับกระทรวงอุตสาหกรรม บริษัทฯ เริ่มประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันในปี 2507
เมื่อการก่อสร้างโรงกลั่นน้ำมันหน่วยแรก (TOC-1) แล้วเสร็จ ด้วยกำลังการกลั่นน้ำมันดิบจำนวน
35,000 บาร์เรลต่อวัน พร้อมใช้หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Fluidized
Catalytic Cracking Unit)

ในปี 2510 บริษัทฯ ได้รับอนุมัติจากรัฐบาลในการขยายโรงกลั่นน้ำมัน และในปี 2513 บริษัทฯ
สามารถเพิ่มกำลังการกลั่นน้ำมันอีก 30,000 บาร์เรลต่อวันโดยการสร้างโรงกลั่นน้ำมันหน่วยที่สอง
(TOC-2) พร้อมหน่วยแตกโมเลกุลด้วยความร้อน (Thermal Cracking Unit) ทำให้บริษัทฯ
มีกำลังการกลั่นน้ำมันรวมทั้งสิ้น 65,000 บาร์เรลต่อวันจนเมื่อครบอายุของสัญญาในปี 2524 ในวันที่
18 กันยายน 2524 บริษัทฯ ได้ทำการโอนคืนทรัพย์สินของบริษัทฯ
ซึ่งได้แก่กรรมสิทธิ์ในที่ดินและโรงกลั่นน้ำมัน TOC-1 และ TOC-2
ให้แก่กระทรวงอุตสาหกรรมตามเงื่อนไขในสัญญาจัดสร้างและประกอบกิจการ ในปีเดียวกันนี้เอง
รัฐบาลได้ตัดสินใจที่จะขยายกิจการการกลั่นน้ำมัน
และดำเนินกิจการดังกล่าวโดยการเข้าร่วมถือหุ้นในบริษัทฯ ในอัตราร้อยละ 49
ในนามของหน่วยงานน้ำมันของภาครัฐ ซึ่งต่อมาเปลี่ยนเป็น บมจ. ปตท.
ส่วนโครงสร้างผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ในขณะนั้น ได้แก่ บริษัท เชลล์ ปิโตรเลียม เอ็น.วี. (Shell
Petroleum N.V.) ถือหุ้นในอัตราร้อยละ 15 บริษัท คาลเท็กซ์ เทรดดิ้ง แอนด์
ทรานสปอร์เตชั่นคอร์ปอเรชั่น (Caltex Trading & Transportation Corporation)
ถือหุ้นในอัตราร้อยละ 5 สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ถือหุ้นในอัตราร้อยละ 2
และผู้ถือหุ้นเดิมและผู้ถือหุ้นเอกชนรายย่อยอื่น ๆ ถือหุ้นรวมกันในอัตราร้อยละ 29 และจากนั้นบริษัทฯ
ได้ขอเช่าที่ดินและโรงกลั่นน้ำมันจากกระทรวงอุตสาหกรรม

ในปี 2532 หลังจากที่บริษัทฯ
ได้ทำการติดตั้งหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking
Complex) และหน่วยผลิตอื่น ๆ แล้ว ทำให้บริษัทฯ มีกำลังการกลั่นน้ำมันเพิ่มขึ้นจาก 65,000
บาร์เรลต่อวันเป็น 90,000 บาร์เรลต่อวัน ในวันที่ 11 กันยายน 2535 บริษัทฯ
ได้ทำการซื้อทรัพย์สินโรงกลั่นน้ำมันที่บริษัทฯ เช่าอยู่ คือโรงกลั่นน้ำมัน TOC-1 และ TOC-2
จากกระทรวงอุตสาหกรรม และได้เข้าทำสัญญาเช่าที่ดินจากกรมธนารักษ์เป็นระยะเวลา 30
ปีสิ้นสุดวันที่ 10 กันยายน 2565

ภายหลังจากการขยายกิจการโรงกลั่นน้ำมันครั้งที่ 2 เป็นที่เรียบร้อยในปี 2536
โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ กลายเป็น
โรงกลั่นน้ำมันเดี่ยว (Single-Site) ที่ใหญ่ที่สุด และเป็นโรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์
(Complex Refinery) ที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศ ด้วยกำลังการกลั่นน้ำมันดิบถึง 190,000
บาร์เรลต่อวัน โดยมีหน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Continuous Catalyst
Regeneration Platformer) จำนวน 2 หน่วยและหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุล
(Conversion Unit) ที่สำคัญจำนวน 3 หน่วยเพื่อช่วยยกระดับคุณภาพของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
ซึ่งได้แก่หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม
(Hydrocracking Unit) หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Fluidized Catalytic
Cracking Unit) และหน่วยแตกโมเลกุลด้วยความร้อน (Thermal Cracking Unit)
นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้เพิ่มกำลังการผลิตของหน่วยกลั่นน้ำมันดิบ (Crude Distillation Unit)
ให้มีกำลังการกลั่นน้ำมันอีก 15,000 บาร์เรลต่อวันในปี 2537 ภายหลังจากที่บริษัทฯ
ได้ติดตั้งหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking
Complex) หน่วยที่สองและหน่วยผลิตอื่น ๆ เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทำให้กำลังการกลั่น
น้ำมันดิบ ซึ่งรวมกระบวนการกลั่นวัตถุดิบขั้นกลางของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจาก 205,000 บาร์เรลต่อวัน
เป็น 220,000 บาร์เรลต่อวันในปัจจุบัน

2.1.2 พัฒนาการที่สำคัญในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา

ปี 2542

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ (Head of Agreement for
    Crude Oil Processing) กับ บมจ. ปตท. โดย บมจ. ปตท.
    จะเป็นผู้จัดหาน้ำมันปิโตรเลียมดิบให้กับบริษัทฯ และบริษัทฯ จะให้บริการรับจ้างกลั่น
    น้ำมัน โดยคิดค่าธรรมเนียมการให้บริการรับจ้างกลั่นน้ำมันจาก บมจ. ปตท.

ปี 2543

-   ศาลล้มละลายกลางได้อนุมัติแผนฟื้นฟูกิจการของบริษัทฯ ในเดือนมีนาคม

-   ในเดือนเมษายน บริษัทฯ
    ได้บรรลุข้อตกลงในสัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้กับสถาบันการเงินหลายแห่ง
    ทำให้บริษัทฯ
    มีเงินทุนหมุนเวียนจากการดำเนินงานเพียงพอที่จะชำระหนี้สินหลังจากที่ได้มีการปรับโครงสร้างหนี้แล้ว
    และเพียงพอสำหรับใช้ในการดำเนินงาน และบริษัทฯ ได้จดทะเบียนเพิ่มทุนเป็น 18,965
    ล้านบาท แบ่งเป็น 1,896,527,873 หุ้น
    โดยจัดสรรหุ้นเพิ่มทุนให้แก่เจ้าหนี้ตามสัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ และ บมจ. ปตท.

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญา POCSA กับ บมจ. ปตท. โดยบมจ. ปตท.
    ตกลงที่จะเสนอซื้อผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
    สำเร็จรูปในปริมาณอย่างน้อยร้อยละ 49.99 ของกำลังการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ

-   บริษัทฯ ได้เพิ่มเงินลงทุนใน บจ.ไทยออยล์มารีน จำนวน 625 ล้านบาท ซึ่งยังคงทำให้บริษัทฯ
    ถือหุ้นจำนวน
    ร้อยละ 100 ของทุนจดทะเบียนของ บจ.ไทยออยล์มารีน

-   บริษัทฯ ร่วมมือกับบริษัท อัลลายแอนซ์ รีไฟเนอรี่ จำกัด (Alliance Refinery Co.,
    Ltd.) และบมจ. บางจาก ดำเนินโครงการขนส่งน้ำมันดิบร่วมกัน (Co-loading of
    Crude Cargoes) ซึ่งเป็นโครงการที่ช่วยบริษัทฯ ประหยัดต้นทุนได้มากกว่า 3
    ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปีดังกล่าว

ปี 2544

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญา Feedstock Throughput Agreement กับเอสโซ่
    โดยเอสโซ่ได้ก่อสร้างท่อขนส่งเชื่อมต่อกับทุ่นผูกเรือน้ำลึก (SMB) ของบริษัทฯ
    ไปยังถังเก็บวัตถุดิบของเอสโซ่ เพื่อรับวัตถุดิบจากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ (Very Large
    Crude Carrier หรือ VLCC) ในปริมาณสูงสุดปีละ 40 ล้านบาร์เรล

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญาซื้อขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปกับคาลเท็กซ์ และ เชลล์

-   บริษัทฯ ได้ซื้อหนี้จำนวนประมาณ 217 ล้านเหรียญสหรัฐ
    คืนก่อนกำหนดตามที่ระบุไว้ในสัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ ในราคาร้อยละ 52

ปี 2545

-   เริ่มเปิดดำเนินการท่อเชื่อมของเอสโซ่เพื่อรองรับการขนส่งวัตถุดิบจากทุ่นผูกเรือน้ำลึกของบริษัทฯ
    กับเอสโซ่

-   บริษัทฯ ได้ดำเนินโครงการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารไฮโดรคาร์บอน (Hydrocarbon
    Management Review หรือ HMR) ร่วมกับที่ปรึกษา SGSI
    โดยสามารถนำเสนอแผนงานเพื่อเพิ่มผลกำไรได้ประมาณ 15
    ล้านเหรียญสหรัฐต่อปีหรือประมาณ 0.20 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล

-   บริษัทฯ และ บมจ. บางจาก ได้ทำสัญญาซื้อขายแลกเปลี่ยนลอง เรสิดิว (Long Residue)
    ที่ผลิตได้โดย บมจ. บางจาก กับน้ำมันเตาที่ผลิตได้โดยบริษัทฯ เพื่อนำลอง
    เรสิดิวเข้าสู่หน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุล (Conversion Unit)
    และแปลงสภาพเป็นน้ำมันสำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูงขึ้น ในขณะเดียวกัน การแลกเปลี่ยนลอง เรสิดิว
    กับน้ำมันเตานี้ ทำให้
    ลดปริมาณการส่งออกน้ำมันเตาของบริษัทฯ

  ปี 2546

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญาซื้อขายก๊าซ CCR Net Gas
    จากหน่วยเพิ่มค่าออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Continuous Catalyst Regeneration
    Platformer) จากเอสโซ่โดยจะนำก๊าซดังกล่าวเข้ากระบวนการผลิตเพื่อแยกก๊าซไฮโดรเจน
    และนำก๊าซไฮโดรเจนที่ได้ไปใช้เป็นวัตถุดิบส่วนหนึ่งในการแปลงสภาพผลิตภัณฑ์ในกระบวนการผลิต

-   บริษัทฯ นำร่องผลิตน้ำมันดีเซลกำมะถันต่ำ (350 ส่วนในล้านส่วน)
    ออกสู่ตลาดเพื่อรองรับข้อกำหนดคุณภาพน้ำมันดีเซลใหม่ซึ่งมีผลบังคับใช้ในต้นปี 2547
    เพื่อลดมลพิษจากรถยนต์

-   บริษัทฯ ได้เพิ่มความสามารถในการรับวัตถุดิบของหน่วยมิกซ์ไซลีนส์จาก 3,000 ตันต่อวัน เป็น
    4,500 ตันต่อวัน และเพิ่มกำลังการผลิตมิกซ์ไซลีนส์จาก 1,000 ตันเป็น 1,300 ตันต่อวัน

-   บริษัทฯ ได้ซื้อหนี้คืนก่อนกำหนดจำนวนประมาณ 98 ล้านเหรียญสหรัฐ
    ตามที่ระบุไว้ในสัญญาหลักในการปรับโครงสร้างหนี้ ในราคาประมาณร้อยละ 85

-   ในเดือนกันยายนและในเดือนธันวาคม บริษัทฯ ได้ชำระหนี้ระยะยาวก่อนกำหนดประมาณ 64
    ล้านเหรียญสหรัฐ
    ให้เจ้าหนี้

-   บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญาซื้อขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปกับเชลล์
    (หลังจากที่เชลล์ได้สิ้นสุดภาระผูกพันตามสัญญาซื้อขายผลิตภัณฑ์ในปี 2544)

  ปี 2547

-   ในเดือนเมษายน บริษัทฯ ได้จัดหาเงินกู้ยืมใหม่ (Refinance) ซื้อหนี้คืนจำนวนประมาณ 213
    ล้านเหรียญสหรัฐ ในราคาประมาณร้อยละ 98
    รวมทั้งแลกเปลี่ยนหนี้เงินกู้ยืมระยะยาวเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในทางการเงิน
    และลดต้นทุนเงินกู้ยืมในอัตราที่สะท้อนสินเชื่อที่แข็งแกร่ง

-   ในเดือนมิถุนายน บริษัทฯ ได้ชำระคืนหนี้ก่อนกำหนดประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐ

-   เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม บริษัทฯ จดทะเบียนแปรสภาพเป็น บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน)

-   เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม บริษัทฯ ลงนามในสัญญาซื้อขายหุ้น บริษัท ไทยพาราไซลีน จำกัด และ
    บริษัท ไทยลู้บเบส จำกัด (มหาชน) จากผู้ถือหุ้นอื่น ทำให้บริษัทฯ ถือหุ้นทั้งหมดในบริษัททั้งสอง

-   เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม หลักทรัพย์ของบริษัทฯ
    เริ่มการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเป็นวันแรก (First Day Trading)
    โดยมีราคาเปิดที่ 42 บาทต่อหุ้น ซึ่งสูงกว่าราคาจอง 10 บาทต่อหุ้น หรือร้อยละ 23.8

-   เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน ผู้จัดการการจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ของบริษัทฯ
    ใช้สิทธิในการซื้อหุ้นเพิ่มทุน (Green Shoe Option) ทั้งนี้ ได้มีการใช้สิทธิเร็วกว่ากำหนด 2
    วัน เนื่องจากผู้จัดการการจัดจำหน่ายมั่นใจในเสถียรภาพของราคาหุ้น

-   ในวันที่ 10 ธันวาคม คณะกรรมการบริษัทฯ มีมติอนุมัติแต่งตั้งกรรมการใหม่ 6 ท่าน
    แทนกรรมการฝ่ายสถาบันการเงินที่ได้ลาออกไปภายหลังการทำ IPO

-   เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2547 บริษัทฯ ได้ลงนามในสัญญาซื้อขายหุ้นร่วมกับ จาก บริษัท
    ยูโนแคล เอเชีย แปซิฟิก
    เวนเจอร์ส (Unocal Asia Pacific Ventures) เพื่อซื้อหุ้นร้อยละ 24 ใน บจ.
    ผลิตไฟฟ้าอิสระ ในมูลค่า 12.75 ล้านเหรียญสหรัฐฯ

-   ในปี 2547 บริษัทฯ ได้รับรางวัลดังนี้

    -   รางวัล IFR Asia’s Thai Capital Markets Deal of the Year จากวารสาร
        IFR (International Financing Review)

    -   รางวัล Best Equity Deal, Best IPO, Best Privatization และ Best
        Thailand Deal for the Year 2004 จากวารสารไฟแนนซ์เอเชีย (Finance
        Asia)

    -   รางวัล Country Awards – Best IPO Deal in Thailand และรางวัล Best
        Newly Listed Company in Thailand จากวารสารเอเชียมันนี่ (Asiamoney)

    -   รางวัล Triple A, Asset ASIAN Awards 2004 – Best IPO
        จากวารสารดิแอสเซท (The Asset)

    -   รางวัล Best Equity Deal in Asia จากวารสารยูโรมันนี่ (Euromoney)

2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ ประกอบธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมแบบเดี่ยว (Single-Site)
เพื่อจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ โดยโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี
เป็นโรงกลั่นที่มีประสิทธิภาพสูงสุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ปัจจุบัน บริษัทฯ
มีกำลังการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมประมาณ 220,000 บาร์เรลต่อวัน คิดเป็นประมาณร้อยละ 21
ของกำลังการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมทั้งหมดในประเทศ

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังประกอบธุรกิจอื่นผ่านการถือหุ้นในบริษัทต่าง ๆ ซึ่งประกอบธุรกิจผลิตไฟฟ้า
ธุรกิจน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ธุรกิจการผลิตสารพาราไซลีน และธุรกิจขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
โดยบริษัทฯ มีการกระจายการลงทุนเพื่อเป็น
การกระจายความเสี่ยงและเพื่อเพิ่มเสถียรภาพด้านรายได้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทฯ
มีบริษัทย่อยและบริษัทในเครือที่บริษัทฯ ถือหุ้นอยู่ ดังนี้

  -------------------------------------------------------------------------------------------------
  บริษัทย่อย/บริษัทอื่นที่บริษัทฯ ถือหุ้นอยู่  ประเภทธุรกิจ                                             ถือหุ้นร้อยละ
  ---------------------------- ------------------------------------------------------ -------------
  บจ. ไทยออยล์มารีน              ประกอบกิจการเป็นผู้ขนส่งน้ำมันปิโตรเลียมและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีทางน้ำ   100 ⁽¹⁾

  บจ. ไทยพาราไซลีน              ประกอบกิจการผลิตสารพาราไซลีน                              100 ⁽²⁾

  บมจ. ไทยลู้บเบส                ประกอบกิจการผลิตน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน                           100 ⁽³⁾

  บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์           ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า                                     55 ⁽⁴⁾

  บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ              ประกอบกิจการผลิตไฟฟ้า                                     56 ⁽⁵⁾ ⁽⁶⁾

  บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย          ประกอบธุรกิจขนส่งน้ำมันทางท่อ                                9 ⁽⁷⁾
  -------------------------------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ

(1) หุ้นจำนวนร้อยละ 0.01 ถือโดยผู้บริหารของบริษัทฯ หลายท่านซึ่งเป็นผู้เริ่มก่อการบริษัทฯ
ตามที่กฎหมายกำหนดไว้

(2) หุ้นจำนวนร้อยละ 0.01 ถือโดยผู้บริหารของบริษัทฯ หลายท่านซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
เพื่อให้จำนวนผู้ถือหุ้นเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดไว้

(3) หุ้นจำนวนร้อยละ 0.01 ถือโดยผู้บริหารของบริษัทฯ หลายท่านซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
เพื่อให้จำนวนผู้ถือหุ้นเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดไว้

(4) ผู้ถือหุ้นรายอื่นของ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ได้แก่ บริษัท ปตท. สผ. อินเตอร์เนชั่นแนล
จำกัด ถือหุ้นร้อยละ 26 และบริษัท อิเล็คทริค เพาเวอร์
ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัดถือหุ้นร้อยละ 19

(5) ผู้ถือหุ้นของ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระได้แก่ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ซึ่งถือหุ้นร้อยละ 56 บริษัท
ยูโนแคล เอเชีย แปซิฟิก เวนเจอร์ส จำกัดถือหุ้นร้อยละ 24 และบริษัท ซีเมนส์ เอจี ถือหุ้นร้อยละ
20 ปัจจุบัน บริษัท ซีเมนส์ เอจี ได้ทำสัญญาขายหุ้นใน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระให้แก่บมจ. ปตท.
เมื่อวันที่
30 เมษายน 2547 และบริษัท ยูโนแคล เอเชีย แปซิฟิก เวนเจอร์ส จำกัด ได้ทำสัญญาขายหุ้นใน
บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ให้แก่บริษัทฯ เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2547

(6) บริษัทฯ ถือหุ้นใน บจ.ไทยออยล์เพาเวอร์ ร้อยละ 55 และบจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ถือหุ้นใน
บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระร้อยละ 56

(7) ผู้ถือหุ้นรายอื่นของ บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย ได้แก่ บมจ. ปตท. ถือหุ้นร้อยละ 33 เอสโซ่
ถือหุ้นร้อยละ 21 เชลล์ ถือหุ้นร้อยละ 15 บริษัท คาลเท็กซ์ เทรดดิ้ง แอนด์ ทรานสปอร์ต
คอร์ปอเรชั่น ถือหุ้นร้อยละ 10 และผู้ถือหุ้นอื่นๆ อีกร้อยละ 12

2.3 โครงสร้างรายได้

บริษัทฯ มีรายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันเป็นหลัก นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังมีรายได้จากธุรกิจกลั่นน้ำมันหล่อลื่น ธุรกิจผลิต
สารพาราไซลีน ธุรกิจผลิตไฟฟ้า
และธุรกิจขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีโดยมีรายละเอียดปรากฏตามตารางแสดงรายได้ดังต่อไปนี้

หน่วย:ล้านบาทยกเว้นอัตราร้อยละ

+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|                      |       |    | รอ  |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | บปีส |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | ิ้นสุด |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | วันที่ |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | 31  |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | ธันว |   |       |   |       |   |
|                      |       |    | าคม |   |       |   |       |   |
+======================+=======+====+=====+===+=======+===+=======+===+
|                      | ด     | %  | 2   |   | 2546  |   | 2547  |   |
|                      | ำเนินก | กา | 545 |   |       |   |       |   |
|                      | ารโดย | รถ |     |   |       |   |       |   |
|                      |       | ือห |     |   |       |   |       |   |
|                      |       | ุ้นข |     |   |       |   |       |   |
|                      |       | อง |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|                      |       | บร | จำ  | % | จำน   | % | จำน   | % |
|                      |       | ิษัท | นวน |   | วนเงิน |   | วนเงิน |   |
|                      |       |    | เงิน |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| ก. ขายสุทธิ            |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   1. ธุรกิจกลั่นน้ำมัน⁽¹⁾  | TOP   | -  | 96, | 9 | 13    | 9 | 17    | 9 |
|                      |       |    | 407 | 3 | 9,327 | 5 | 6,993 | 6 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   2.                 | TLB   | 1  | -   | - | -     | - | 1,792 | 1 |
|   ธุรกิจน้ำมัน           |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| หล่อลื่นพื้นฐาน⁽²⁾....... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   3.                 | TPX   | 1  | -   | - | -     | - | 2,219 | 1 |
|   ธุรกิจผลิตสารพ        |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| าราไซลีน⁽²⁾.......... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   4. ธุรกิจผลิตไฟฟ้า     | T     | 55 | 8,  | 8 | 7,719 | 5 | 7,281 | 4 |
|                      | P/IPT |    | 080 |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   5.                 | TM    | 1  | 576 | 1 | 790   | 1 | 906   | 0 |
|   ธุรกิจขนส่ง           |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   หัก รายการระหว่างกัน  |       |    | (   | ( | (1    | ( | (4    | ( |
|                      |       |    | 1,9 | 2 | ,887) | 1 | ,390) | 2 |
|                      |       |    | 37) | ) |       | ) |       | ) |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| รวม                  |       |    | 1   | 1 | 14    | 1 | 18    | 1 |
|                      |       |    | 03, | 0 | 5,949 | 0 | 4,801 | 0 |
|                      |       |    | 126 | 0 |       | 0 |       | 0 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| ข.                   |       |    |     |   |       |   |       |   |
| กำไรจากอัตราแลก       |       |    |     |   |       |   |       |   |
| เปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   1. ธุรกิจกลั่นน้ำมัน     | TOP   | -  | 824 | 1 | 3,025 | 2 | 337   | 0 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   2.                 | TLB   | 1  | -   | - | -     | - | (12)  | 0 |
|   ธุรกิจน้ำมัน           |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| หล่อลื่นพื้นฐาน⁽²⁾....... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   3.                 | TPX   | 1  | -   | - | -     | - | 144   | 0 |
|   ธุรกิจผลิตสารพ        |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| าราไซลีน⁽²⁾.......... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   4. ธุรกิจผลิตไฟฟ้า     | T     | 55 | 181 | 0 | 579   | 0 | 75    | 0 |
|                      | P/IPT |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   5. ธุรกิจขนส่งน้ำมัน    | TM    | 1  | -   | - | 14    | 0 | (1)   | 0 |
|   และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี   |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| รวม                  |       |    | 1,  | 1 | 3,618 | 2 | 543   | 0 |
|                      |       |    | 005 |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| ค.                   |       |    |     |   |       |   |       |   |
| กำไรจาก              |       |    |     |   |       |   |       |   |
| การจ่ายซื้อหนี้คืนก่อนกำหนด |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   1. ธุรกิจกลั่นน้ำมัน     | TOP   | -  | -   | - | 640   | 1 | 315   | 0 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| ง.                   |       |    |     |   |       |   |       |   |
| ค่าสินไหมทด            |       |    |     |   |       |   |       |   |
| แทนสุทธิจากบริษัทประกันภัย |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   1. ธุรกิจผลิตไฟฟ้า     | T     | 55 | -   | - | 635   | 0 | 20    | 0 |
|                      | P/IPT |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| จ. รายได้อื่น⁽³⁾        |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   1. ธุรกิจกลั่นน้ำมัน     | TOP   | -  | 839 | 1 | 1,074 | 1 | 1,040 | 1 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   2.                 | TLB   | 1  | -   | - | -     | - | 85    | 0 |
|   ธุรกิจน้ำมัน           |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| หล่อลื่นพื้นฐาน⁽²⁾....... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   3.                 | TPX   | 1  | -   | - | -     | - | 5     | 0 |
|   ธุรกิจผลิตสารพ        |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
| าราไซลีน⁽²⁾.......... |       |    |     |   |       |   |       |   |
| .................... |       |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   4. ธุรกิจผลิตไฟฟ้า     | T     | 55 | 172 | 0 | 482   | 0 | 63    | 0 |
|                      | P/IPT |    |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   5. ธุรกิจขนส่งน้ำมัน    | TM    | 1  | 2   | 0 | 3     | 0 | 4     | 0 |
|   และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี   |       | 00 |     |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
|   หัก รายการระหว่างกัน  |       |    | (3  | 0 | (544) | 0 | (575) | 0 |
|                      |       |    | 49) |   |       |   |       |   |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| รวม                  |       |    | 664 | 1 | 1,015 | 1 | 622   | 1 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+
| รวมรายได้ ( ก – จ)    |       |    | 1   | 1 | 15    | 1 | 18    | 1 |
|                      |       |    | 04, | 0 | 1,857 | 0 | 6,301 | 0 |
|                      |       |    | 795 | 2 |       | 4 |       | 1 |
+----------------------+-------+----+-----+---+-------+---+-------+---+

หมายเหตุ

(1) ในปี 2545 รวมค่าบริการรับจ้างกลั่นน้ำมัน จำนวน 1,163 ล้านบาท

(2) สำหรับระยะเวลาตั้งแต่บริษัทฯ เข้าถือหุ้นร้อยละ 100 ใน บมจ. ไทยลู้บเบส และ บจ.
    ไทยพาราไซลีน หรือตั้งแต่ 21 ตุลาคม 2547 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2547

(3) ได้แก่ ดอกเบี้ยรับ เงินชดเชยภาษีสินค้าส่งออก รายได้จากการให้บริการแก่บริษัทในเครือ
    ค่าเช่าที่ดิน ค่าบริการใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึก ค่าเช่าถังน้ำมัน ค่าบริการใช้สถานีจ่ายน้ำมันทางรถ
    เป็นต้น

2.4 ข้อได้เปรียบในการแข่งขัน

บริษัทฯ เชื่อว่าข้อได้เปรียบในการแข่งขันที่สำคัญของบริษัทฯ มีดังนี้

โรงกลั่นน้ำมันขนาดใหญ่ที่มีกระบวนการกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ เป็นโรงกลั่นน้ำมันเดี่ยว (Single-Site) ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ
ซึ่งมีกระบวนการกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
ที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยมีกำลังการกลั่นน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่น ๆ
ได้ประมาณ 220,000 บาร์เรลต่อวัน คิดเป็นประมาณร้อยละ 21
ของกำลังการกลั่นทั้งหมดในประเทศ
กระบวนการกลั่นน้ำมันดิบของบริษัทฯได้รับการสนับสนุนทางด้านเทคนิคจาก SGSI
ซึ่งเป็นบริษัทที่ให้คำแนะนำทางด้านเทคนิคชั้นนำของโลก ซึ่งบริษัทฯ ได้รับข้อมูลทางด้านเทคโนโลยี
รวมถึงได้รับการฝึกอบรมจากบริษัทดังกล่าวเป็นเวลากว่า 40 ปี ในปัจจุบัน SGSI
เป็นผู้ให้บริการทางด้านเทคนิคแก่โรงกลั่นน้ำมันประมาณ 50 แห่งทั่วโลก
ซึ่งโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ เป็นส่วนหนึ่งของแหล่งข้อมูลทางเทคนิคให้กับโรงกลั่นน้ำมันดังกล่าว
ในการที่บริษัทฯ มีโรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
ที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงนี้ทำให้บริษัทฯ
สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและวัตถุดิบปิโตรเคมีที่มีราคาและคุณภาพสูงจากน้ำมันดิบ
1 บาร์เรล ได้มากกว่าโรงกลั่นน้ำมันแบบพื้นฐาน (Hydro-Skimming Refinery)
ซึ่งไม่มีหน่วยแตกโมเลกุล (Cracking Facilities)

ในปัจจุบัน โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ที่อำเภอศรีราชามีหน่วยกลั่นน้ำมันดิบ (Crude Distiller)
จำนวน 3 หน่วย ซึ่งมีกำลังการกลั่นรวมกันถึง 205,000 บาร์เรลต่อวัน
และมีหน่วยที่ใช้วัตถุดิบขั้นกลาง (Intermediate Feedstocks) ในการกลั่นน้ำมันจำนวน
15,000 บาร์เรลต่อวัน มีหน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Continuous Catalyst
Regeneration Platformer) จำนวน
2 หน่วยด้วยกำลังการผลิตรวมกัน 50,000 บาร์เรลต่อวัน
หน่วยเพิ่มค่าออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Isomerization Unit)
ที่มีกำลังการผลิตจำนวน 21,500 บาร์เรลต่อวัน
หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking Unit) จำนวน
2 หน่วยด้วยกำลังการผลิตจำนวน 47,600 บาร์เรลต่อวัน หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยา
(Fluidized Catalytic Cracking Unit) ด้วยกำลังการผลิตจำนวน 10,300 บาร์เรลต่อวัน
หน่วยแตกโมเลกุลด้วยความร้อน (Thermal Cracking Unit) ด้วยกำลังการผลิตจำนวน
19,300 บาร์เรลต่อวัน หน่วยมิกซ์ไซลีนส์ (Mixed-Xylenes) ด้วยกำลังการผลิตจำนวน 34,300
บาร์เรลต่อวัน หน่วยกำจัดสารปนเปื้อนในน้ำมันเบนซิน (Hydrotreating Unit) จำนวน 3
หน่วย ด้วยกำลังการผลิตรวมกัน 74,900 บาร์เรลต่อวัน หน่วยกลั่นสุญญากาศ (High Vacuum
Distillation Unit) จำนวน 3 หน่วยด้วยกำลังการผลิตรวมกันจำนวน 95,000 บาร์เรลต่อวัน
หน่วยกำจัดสารปนเปื้อนในน้ำมันดีเซล (Hydrodesulfurization Unit) จำนวน 2
หน่วยด้วยกำลังการผลิตรวมกันจำนวน 74,000 บาร์เรลต่อวันและหน่วยเสริมการผลิตอื่น ๆ
ที่ช่วยให้บริษัทฯ สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปได้ตามความต้องการของลูกค้า
โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ได้ถูกออกแบบให้มีหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุล (Conversion
Unit) ผลิตผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เพื่อช่วยเพิ่มความสามารถในการผลิต น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน
และน้ำมันดีเซล (Middle Distillate Products)
ซึ่งน้ำมันดีเซลเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงหลักที่ใช้ภายในประเทศ ดังนั้น
สัดส่วนของผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปของบริษัทฯ จึงสอดคล้องกับความต้องการของผลิตภัณฑ์ในประเทศ
โดยในปี 2546 และปี 2547 ปริมาณการขายผลิตภัณฑ์น้ำมันชนิดเบา (Light Products)
อันได้แก่ ก๊าซปิโตรเลียมเหลว มิกซ์ไซลีนส์ น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว Reformate และ
Isomerate คิดเป็นประมาณร้อยละ 32 และร้อยละ 33 ของปริมาณการขายของบริษัทฯ
และผลิตภัณฑ์น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบิน และน้ำมันดีเซล (Middle Distillate Products)
คิดเป็นประมาณร้อยละ 57 และร้อยละ 56 ของปริมาณการขายของบริษัทฯ ในช่วงเวลาเดียวกัน
น้ำมันชนิดหนัก ซึ่งประกอบด้วยน้ำมันเตา ลอง เรสิดิว (Long Residue) และยางมะตอย
ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีกำไรต่ำที่สุดนั้น มีปริมาณการขายร้อยละ 11 และ
ร้อยละ 11 ของปริมาณการขายของบริษัทฯ

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ถูกออกแบบมาให้สามารถใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตสูงสุดและให้ได้ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปเพื่อจำหน่ายในประเทศมากที่สุด
ซึ่งทำกำไรให้มากกว่าการส่งออกไปยังตลาดในต่างประเทศ บริษัทฯ
สามารถปรับเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ที่ผลิตเพื่อจำหน่ายตามเงื่อนไขของตลาดในประเทศในช่วงเวลาต่าง ๆ
กัน จึงทำให้บริษัทฯ มีกำไรจากการ
กลั่นขั้นต้นที่สูง หากรัฐบาลได้ออกกฎหมายเกี่ยวกับคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่เข้มงวดมากขึ้นในอนาคต
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการลดระดับเบนซีน (ฺBenzene)
และปริมาณกำมะถันในน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว และการลดระดับปริมาณกำมะถันในน้ำมันดีเซล
บริษัทฯ
มั่นใจว่าโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ แบบคอมเพล็กซ์ (Complex Refinery)
จะสามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดที่เปลี่ยนแปลงของ
ภาครัฐเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายสิ่งแวดล้อมหรือกฎหมายอื่น ๆ ด้วยต้นทุนที่ต่ำ ปัจจุบัน
อัตราส่วนของ Upgrading-to-Refining (Upgrading-to-Refining Ratio)
ซึ่งเป็นอัตราส่วนของความสามารถในการเพิ่มคุณค่าน้ำมันทั้งหมดของโรงกลั่นน้ำมันต่อกำลังการกลั่นน้ำมันดิบโดยรวม
คิดเป็นประมาณร้อยละ 73 อัตราส่วนดังกล่าวคำนวณโดยการนำผลรวมของกำลังการกลั่นของหน่วย
แตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking Unit)
หน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Fluidized Catalytic Cracking Unit)
หน่วยแตกโมเลกุลด้วยความร้อน (Thermal Cracking Unit)
หน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Continuous Catalyst Regeneration
Platforming Unit) และหน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม
(Isomerization Unit) หารด้วยกำลังการกลั่นน้ำมันดิบของหน่วยกลั่น อัตราส่วนของ
Hydrotreating-to-Refining (Hydrotreating-to-Refining Ratio)
ซึ่งเป็นอัตราส่วนของความสามารถของโรงกลั่นน้ำมันในการลดกำมะถันที่จะต่ำลงในอนาคตประมาณร้อยละ
96
โดยอัตราดังกล่าวคำนวณจากการนำผลรวมของกำลังการผลิตของหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดยใช้ไฮโดรเจนร่วม
(Hydrocracking Unit) หน่วยกำจัดสารปนเปื้อนในน้ำมันเบนซิน (Hydrotreating Unit)
และหน่วยกำจัดสารปนเปื้อนในน้ำมันดีเซล (Hydrodesulfurization Unit)
หารด้วยกำลังการกลั่นน้ำมันดิบทั้งหมด

นอกจากนี้ โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ยังได้รับการออกแบบให้มีความยืดหยุ่นสูงในการใช้วัตถุดิบประเภทต่างๆ
แม้ว่าชนิดของวัตถุดิบที่เลือกใช้จะขึ้นอยู่กับราคาและผลตอบแทน แต่บริษัทฯ
ยังคงสามารถที่จะใช้น้ำมันดิบเพื่อใช้ในการกลั่นได้หลายประเภท อาทิประเภทเบา (Light) กลาง
(Medium) หนัก (Heavy) และ น้ำมันดิบที่มีปริมาณกำมะถันสูง (Sour Crude Oil) จาก
ภูมิภาคตะวันออกกลาง เอเชียตะวันออก (Far East) และแอฟริกาตะวันตก
ซึ่งก่อให้เกิดผลกำไรสูงสุดต่อบริษัทฯ และเป็นข้อได้เปรียบในการแข่งขันที่จะทำให้ธุรกิจของบริษัทฯ
มีกำไรสูงสุด

บริษัทฯ เชื่อว่าโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ยังมีโครงสร้างค่าใช้จ่ายที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันสูงโดยค่าใช้จ่าย
ในการดำเนินงานที่เป็นเงินสด (Cash Operating Cost) ในปี 2546 และปี 2547 เท่ากับ
0.56 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล กลุ่มโรงกลั่นที่มี SGSI เป็นที่ปรึกษาจะมีการเปรียบเทียบค่าใช้จ่าย
โดยพิจารณาจากค่าใช้จ่ายดำเนินการต่อกำลังการผลิตที่ได้ใช้ (Utilized Equivalent
Distillation Capacity) ซึ่งจะเรียกว่า Non-Energy Cash Cost ซึ่งทั้ง Cash
Operating Cost และ Non-Energy Cash Cost จะไม่รวมค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพลังงาน
แต่จะรวมค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงรักษา ตามรายงานการประเมินผลการปฏิบัติงานประจำปี 2546
ของ SGSI บริษัทฯ มี Non-Energy Cash Cost ในปี 2546
อยู่ในระดับต่ำสุดแห่งหนึ่งในบรรดาโรงกลั่นขนาดใหญ่แบบ
คอมเพล็กซ์ (Complex Refinery) และจากรายงานดังกล่าวยังแสดงให้เห็นอีกด้วยว่า บริษัทฯ
มีค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาต่ำที่สุดแห่งหนึ่งในบรรดาโรงกลั่นขนาดใหญ่แบบคอมเพล็กซ์ (Complex
Refinery) ที่มี SGSI เป็นที่ปรึกษาอีกด้วย ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาดังกล่าว
รวมถึงค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบ การทดสอบ การแก้ไขและการบำรุงรักษาเพื่อป้องกัน
การหยุดเดินเครื่องการผลิต ไม่ว่าจะเป็นไปตามกำหนดหรือไม่ก็ตาม
การบำรุงรักษากรณีพิเศษและที่เลื่อนมาจากกำหนดเดิม และการปรับปรุงอุปกรณ์และกระบวนการผลิต
(Plant Change) รวมถึงการเปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยา (Catalyst Handling)
และการทำความสะอาดโรงกลั่นน้ำมัน กลยุทธ์ในการบำรุงรักษาของบริษัทฯ
คือต้องใช้ทีมงานที่มีทักษะสูงในการติดต่อจัดการกับผู้รับเหมาในพื้นที่ทั้งสำหรับการบำรุงรักษาทั่วไปและครั้งใหญ่
(Major Turnaround) ดังนั้น บริษัทฯ จึงสามารถดำรงความพร้อมในการผลิต (Operation
Availability) ให้อยู่ในระดับสูงได้ โดยมี Non-Energy Cash Cost
และค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาที่ต่ำกว่าบริษัทอื่น ๆ ในกลุ่ม SGSI นอกจากนี้
ความพร้อมในการผลิตซึ่งวัดจากระยะเวลาเฉลี่ยต่อปีที่พร้อมจะทำการผลิตของบริษัทฯ
รวมถึงการบำรุงรักษา ทั้งที่เป็นการบำรุงรักษาตามที่วางแผนไว้
และการบำรุงรักษานอกแผนทุกประเภท และการหยุดเดินเครื่องตามที่กฎหมายกำหนด
จึงอยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างสูงตามข้อมูลจากแหล่งเดียวกัน ทั้งนี้ บริษัทฯ มีแผนที่จะปิดซ่อมบำรุง
หน่วยกลั่นน้ำมันหน่วยต่างๆ ทุกๆ 3 ถึง 6 ปี เพื่อดำรงความพร้อมในการผลิต
กำหนดการปิดซ่อมบำรุงยังขึ้นอยู่กับแผนการเปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยา การออกแบบกระบวนการผลิต
และคุณสมบัติของแต่ละหน่วยในโรงกลั่นน้ำมัน บริษัทฯ คาดว่าจะปิดซ่อมบำรุง CDU-3
ครั้งต่อไปในไตรมาสที่สี่ของปี 2549

สถานที่ตั้งของโรงกลั่นน้ำมันที่เข้าถึงเครือข่ายการส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่สะดวก

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ตั้งอยู่ใกล้ท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบังที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี
ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 124 กิโลเมตร
ระบบท่อลำเลียงที่สามารถขนส่งผลิตภัณฑ์ได้หลายชนิด
(Multi-Product Pipeline) ของ บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทยนั้น
มีความสามารถในการลำเลียงถึง 26,000 ล้านลิตรต่อปี และมีความยาวจากอำเภอศรีราชา
จังหวัดชลบุรี ผ่านเขตลำลูกกาไปถึงท่าอากาศยานดอนเมือง และไปถึงจังหวัดสระบุรี
ซึ่งเป็นแหล่งที่ตั้งของ
คลังน้ำมันของผู้ประกอบการจำหน่ายน้ำมันส่วนมาก
ระบบท่อลำเลียงดังกล่าวนี้จะขยายไปยังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งจะเป็น
ท่าอากาศยานนานาชาติแห่งใหม่แทนท่าอากาศยานดอนเมืองประมาณปี 2549
สถานที่ตั้งโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ทำให้ผู้ซื้อ
ผลิตภัณฑ์สามารถใช้เครือข่ายการส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่สะดวกและทำให้ผู้ซื้อผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปจากบริษัทฯ
สามารถรับสินค้าผ่านทางระบบท่อลำเลียงของ บจ. ท่อส่งปิโตรเลียมไทย
ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนของบริษัทฯ ได้ด้วยค่าใช้จ่ายที่ไม่สูงมากนัก
และยังสามารถขนส่งผลิตภัณฑ์โดยการขนส่งทางบกและทางเรือ ดังนั้น ลูกค้าของบริษัทฯ
จึงสามารถรับสินค้าของบริษัทฯ ด้วยวิธีการขนส่งแบบต่าง ๆ ใกล้กับสถานที่ตั้งของตน
และสามารถจัดจำหน่ายและกระจายผลิตภัณฑ์ด้วยต้นทุนที่ต่ำไปยังบริเวณที่มี
ความต้องการผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปสูง ซึ่งรวมถึง กรุงเทพมหานคร
และศูนย์กลางในแต่ละภูมิภาคของประเทศ

สาธารณูปโภคที่สำคัญเพียงพอที่พร้อมสำหรับการขยายธุรกิจ

บริษัทฯ มีสาธารณูปโภคที่สำคัญที่สามารถใช้ในการขยายธุรกิจกลั่นน้ำมัน ธุรกิจปิโตรเคมี
และผลิตไฟฟ้า โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ประกอบไปด้วยหน่วยการกลั่นน้ำมันหลายหน่วย
ซึ่งทำให้บริษัทฯ สามารถซ่อมแซมและบำรุงรักษาหน่วยการกลั่น
น้ำมันบางหน่วยได้โดยไม่กระทบต่อกระบวนการผลิตโดยรวม ทำให้เกิดความมั่นคงในการผลิต
และสามารถรักษาอัตราการใช้กำลังการผลิต (Utilization Rate) ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ที่ดินที่บริษัทฯ ได้ทำการเช่าหรือเป็นเจ้าของนั้น
มีเนื้อที่เพียงพอสำหรับการประกอบกิจการในปัจจุบันและสำหรับรองรับแผนการขยายกิจการ
ซึ่งรวมถึงแผนการขยาย CDU-3 เพื่อเพิ่มกำลัง
การกลั่นน้ำมันอีก 50,000 บาร์เรลต่อวัน รวมถึงขยายหน่วยกลั่นอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการรวมธุรกิจและการขยายการผลิตของ
บจ. ไทยพาราไซลีน นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังมีที่ดินซึ่งพร้อมสำหรับการก่อสร้างโรงไฟฟ้าขนาด
1,400 เมกะวัตต์ (แม้ว่าบริษัทฯ
ยังมิได้รับสัมปทานในการสร้างโรงไฟฟ้าในปัจจุบัน) นอกจากโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
จะเชื่อมต่อกับระบบลำเลียงผลิตภัณฑ์
น้ำมันภายนอกแล้ว โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ยังเชื่อมต่อกับท่อส่งก๊าซธรรมชาติขนาด 28 นิ้ว
สายส่งไฟฟ้าขนาด 230 กิโลโวลต์และท่อส่งน้ำดิบ (Raw Water Pipeline) ขนาด 16
นิ้วและขนาด 28 นิ้วจากอ่างเก็บน้ำใกล้เคียง

ความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า

ลูกค้าส่วนใหญ่ของบริษัทฯ เป็นลูกค้าที่ได้ดำเนินธุรกิจกับบริษัทฯ เป็นเวลากว่าสิบปี บริษัทฯ
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในประเทศให้แก่บริษัทน้ำมันขนาดใหญ่ 3 ราย ประกอบด้วย
บมจ. ปตท. เชลล์ และ คาลเท็กซ์ มีมูลค่า
การจำหน่ายคิดเป็นสัดส่วนรวม ร้อยละ 62 และร้อยละ 58 ของปริมาณขายรวมของบริษัทฯ ในปี
2546 และ 2547 ตามลำดับ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บริษัทฯ ได้จำหน่ายสินค้าให้แก่ บมจ. ปตท.
ร้อยละ 44 และร้อยละ 45 ของปริมาณขายรวมของบริษัทฯ ในปี 2546 และ 2547 ตามลำดับ
บริษัทฯ จำหน่ายสินค้าให้กับเชลล์ คาลเท็กซ์ บจ.ไทยพาราไซลีน บมจ. บางจาก และผู้ซื้อรายอื่น
ร้อยละ 14 ร้อยละ 4 ร้อยละ 3 ร้อยละ 5 และร้อยละ 19 ของปริมาณขายรวมในปี 2546
ตามลำดับ และร้อยละ 10 ร้อยละ 3 ร้อยละ 3 ร้อยละ 6 และร้อยละ 21
ของปริมาณขายรวมในปี 2547 ตามลำดับ ด้วยเหตุที่ยอดขายของบริษัทฯ
ขึ้นอยู่กับลูกค้าเพียงไม่กี่ราย บริษัทฯ อาจได้รับผลกระทบหากลูกค้าเหล่านี้
มีการเปลี่ยนแปลงฐานะทางการเงิน หรือผลการดำเนินงาน หรือ อุปสงค์ของสินค้า การที่บริษัทฯ
มีความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าเหล่านี้
เป็นผลเนื่องมาจากความสามารถในการตอบสนองความต้องการที่เฉพาะเจาะจง เช่น
น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินสำหรับหน่วยงานราชการ รวมไปถึงการจัดส่งที่ตรงต่อเวลา

ในปี 2547 บมจ. ปตท. จำหน่ายน้ำมันสำเร็จรูปประมาณ 241,000 บาร์เรลต่อวัน
คิดเป็นประมาณร้อยละ 33 ของส่วนแบ่งทางการตลาดในประเทศ
เพื่อเป็นการสร้างความมั่นคงในการจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป บมจ.
ปตท.ทำการซื้อผลิตภัณฑ์ดังกล่าวในปริมาณส่วนใหญ่ที่ บมจ. ปตท. ต้องการจากบริษัทฯ
ในราคาตลาดในขณะนั้น ดังนั้น เมื่อความต้องการผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปในประเทศเพิ่มสูงขึ้น
จึงคาดว่าความต้องการของ บมจ. ปตท. จะสูงขึ้นด้วย บริษัทฯ
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้กับ บมจ. ปตท. ตาม สัญญา POCSA โดย บมจ. ปตท.
และบริษัทฯ ตกลงที่จะซื้อขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูป ณ ราคาตลาด
ตามขั้นตอนการกำหนดปริมาณของผลิตภัณฑ์ ข้อกำหนด และเงื่อนไขตามที่ระบุไว้ในสัญญา POCSA
ทั้งนี้ ตามขั้นตอนการกำหนดปริมาณของผลิตภัณฑ์ บมจ. ปตท. ต้องเสนอชนิด
และปริมาณของผลิตภัณฑ์ที่ บมจ. ปตท. ต้องการ ซึ่งต้องเป็นปริมาณอย่างน้อยร้อยละ 49.99
ของกำลังการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ จำนวน 220,000 บาร์เรลต่อวัน (ซึ่งจะเพิ่มขึ้นเป็น 270,000
บาร์เรลต่อวัน หลังจากโครงการเพิ่มกำลังการผลิตของ CDU-3 เสร็จสิ้น) และ บริษัทฯ
จะแจ้งให้ทราบถึงชนิดและปริมาณผลิตภัณฑ์ที่บริษัทฯ สามารถส่งมอบให้ บมจ. ปตท.
ได้ภายในเวลาที่ตกลงกันซึ่ง บมจ. ปตท. จะต้องซื้อผลิตภัณฑ์ในจำนวนที่บริษัทฯ ตกลงส่งมอบ
นอกจากนี้ บมจ. ปตท.
มีสิทธิพิเศษตามสัญญาที่จะซื้อผลิตภัณฑ์ในราคาตลาดในขณะนั้นก่อนลูกค้ารายอื่นในปริมาณสูงสุดร้อยละ
100 ของกำลังการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุไว้ในสัญญา POCSA
นอกจากข้อตกลงดังกล่าว บริษัทฯ ยังได้เข้าทำสัญญาบริการรับจ้างกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมดิบ กับ
บมจ. ปตท. อีกด้วย โดย บมจ. ปตท. จะจัดส่งน้ำมันดิบ
และวัตถุดิบที่ใช้ในการกลั่นน้ำมันให้แก่บริษัทฯ ในกรณีที่บริษัทฯ ได้มีการแจ้งความต้องการให้แก่
บมจ. ปตท. โดยตามสัญญาดังกล่าว บมจ. ปตท.
ตกลงที่จะจัดส่งน้ำมันดิบและวัตถุดิบอื่นให้แก่บริษัทฯ และบริษัทฯ จะทำการกลั่นน้ำมันให้
บมจ. ปตท. โดยคิดค่าธรรมเนียมการกลั่นน้ำมันจาก บมจ. ปตท. สัญญานี้ ทำขึ้นเพื่อให้มั่นใจว่า
บริษัทฯ จะมีน้ำมันดิบ และวัตถุดิบอื่น ๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์ที่ต้นทุนของน้ำมันดิบและวัตถุดิบสูงขึ้น และเพื่อให้ บมจ. ปตท.
มั่นใจว่าจะสามารถจัดส่งผลิตภัณฑ์ผ่านเครือข่ายค้าปลีกผลิตภัณฑ์ของตน นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้กับ เชลล์
คาลเท็กซ์ และผู้ซื้ออื่น ๆ เช่น บมจ. บางจาก บริษัท ภาคใต้เชื้อเพลิง จำกัด (มหาชน)
และบริษัท คอสโม ออยล์ จำกัด เป็นต้น เพื่อ
ค้าปลีกต่อและให้แก่ บจ. ไทยพาราไซลีน โดยบริษัทฯ
ได้จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปให้กับเชลล์และคาลเท็กซ์ตามสัญญาซื้อขายซึ่งมีการกำหนดให้ใช้ราคาซื้อขายอิงกับราคาตลาด

ผู้บริหารและทีมงานที่มีประสบการณ์และประสิทธิภาพในการทำงานสูง

กว่าสี่สิบปีมาแล้วที่ธุรกิจของบริษัทฯ ดำเนินการภายใต้การบริหารงานของบุคลากรที่มีประสบการณ์
โดยคณะผู้บริหารชุดปัจจุบันส่วนใหญ่ ได้บริหารบริษัทฯ มากกว่า 10 ปี
ด้วยทีมงานและผู้บริหารเหล่านี้เอง ที่ทำให้บริษัทฯ ประสบความสำเร็จใน
การก้าวขึ้นเป็นโรงกลั่นน้ำมันชั้นแนวหน้าของประเทศ
และโรงกลั่นน้ำมันที่มีความสำคัญมากแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิก บริษัทฯ เชื่อว่า
พนักงานของบริษัทฯ ซึ่งมีความเชี่ยวชาญทางการปฏิบัติการ งานวิศวกรรม เทคโนโลยี การตลาด
การเงินและ
ส่วนอื่น ๆ ของบริษัทฯ เป็นผู้ที่ทำให้โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ เป็นโรงกลั่นน้ำมันที่มีประสิทธิภาพ
และมีความน่าเชื่อถือที่สุดแห่งหนึ่งในทวีปเอเชีย

ความพร้อมในการผลิต (Operational Availability) ของโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ซึ่งคำนวณจากระยะเวลาที่พร้อมในการผลิตเฉลี่ยต่อปีรวมถึงการบำรุงรักษาตามแผนที่กำหนดไว้
การซ่อมแซม การบำรุงรักษาที่ไม่ได้วางแผนไว้ และการหยุดดำเนินงานตามที่กฎหมายกำหนด
ประมาณร้อยละ 96 .9 และร้อยละ 97.3 ในปี 2545 และ 2546 ตามลำดับ
ตามรายงานการประเมินผลการปฏิบัติการประจำปีของ SGSI

2.5 กลยุทธ์ในการประกอบธุรกิจ

บริษัทฯ มีเป้าหมายที่จะเป็นผู้นำในธุรกิจการกลั่นน้ำมันในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
โดยการเพิ่มส่วนแบ่งตลาดภาย
ในประเทศ เพื่อเพิ่มผลกำไร และอัตราผลตอบแทนจากการลงทุน นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังมุ่งหวังที่จะเป็นผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและผู้ผลิตไฟฟ้าแนวหน้าของประเทศ
ซึ่งบริษัทฯ ได้มุ่งมั่นที่จะให้วัตถุประสงค์
ดังกล่าวข้างต้นเป็นผลสำเร็จโดยการขยายธุรกิจตามกลยุทธ์และแนวทางที่กำหนดโดยการดำเนินการดังต่อไปนี้

การขยายกำลังในการกลั่นน้ำมันเพื่อให้สามารถผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันปิโตรเลียมสำเร็จรูปตามความต้องการในประเทศที่เพิ่มขึ้นในอนาคต

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ได้ดำเนินการกลั่นน้ำมันที่กำลังการผลิตเต็มที่ตั้งแต่ปี 2546 อย่างไรก็ตาม
บริษัทฯ มีความ
ตั้งใจที่จะขยายกำลังการกลั่นน้ำมันเพื่อให้บริษัทฯ
มีข้อได้เปรียบในการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปตามความต้องการที่
เพิ่มขึ้นในอนาคต และเพื่อเพิ่มกำไรจากการกลั่นขั้นต้น
ด้วยการปรับปรุงกระบวนการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยบริษัทฯ
ได้มีการเริ่มดำเนินการวางแผนเพิ่มกำลังการผลิตของ CDU-3 ซึ่งเป็นหน่วยกลั่นน้ำมันดิบที่ใหญ่ที่สุด
ของบริษัทฯ เพื่อให้สามารถผลิตวัตถุดิบเพิ่มขึ้นสำหรับหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุล
(Conversion Unit) โดยจะขยายกำลัง
การกลั่นน้ำมันจาก 220,000 บาร์เรลต่อวันเป็น 270,000 บาร์เรลต่อวัน บริษัทฯ
เชื่อว่าการขยายกำลังการผลิตดังกล่าวจะทำให้บริษัทฯ
สามารถใช้กำลังการกลั่นน้ำมันที่ยังมีอยู่ในหน่วยกลั่นต่อเนื่อง (Downstream Unit) ต่าง ๆ
ได้มากขึ้น รวมถึงการใช้ หน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา (Continuous Catalyst
Regeneration Platformer) และหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยา
โดยใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking Unit) บริษัทฯ มีแผนการหยุดการเดินเครื่องหน่วย
CDU-3 เป็นเวลา 30 วัน สำหรับการบำรุงรักษาครั้งใหญ่ (Major Turnaround
Maintenance) ในช่วงไตรมาสที่สี่ของปี 2549 โดยจะจัดให้มีการต่อท่อส่งน้ำมันต่างๆ
เข้าด้วยกันสำหรับโครงการเพิ่มกำลังการผลิตของหน่วย CDU-3 ในช่วงดังกล่าว และภายใน 15
วันหลังจากนั้นเพื่อจำกัดการหยุดทำงานของหน่วย CDU-3 ให้น้อยที่สุด

บริษัทฯ ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทฯ ในการเพิ่มกำลังการผลิตของ CDU-3 ณ ปลายปี
2547 โครงการอยู่ในขั้นตอนเตรียมการประมูลเพื่อจัดหาผู้รับเหมาในการก่อสร้าง
โดยจะเริ่มการก่อสร้างประมาณกลางปี 2548 และมีกำหนดแล้วเสร็จในไตรมาสที่ 4 ปี 2549
บริษัทฯ คาดว่าค่าใช้จ่ายในการลงทุนในแผนงานนี้จะเป็นเงินประมาณ 100 ล้านเหรียญสหรัฐ
บริษัทฯ เชื่อมั่นว่าการเพิ่มกำลังการผลิตของ CDU-3 และหน่วยกลั่นต่อเนื่อง (Downstream
Unit) ต่างๆ จะทำให้บริษัทฯ
สามารถผลิตและได้รับประโยชน์จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมันปิโตรเลียมสำเร็จรูปเพื่อตอบสนองความต้องการในประเทศที่เพิ่มขึ้นได้

การใช้สาธารณูปโภคที่มีอยู่ในการเพิ่มบทบาทในธุรกิจผลิตไฟฟ้า

บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ซึ่งบริษัทฯ ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 55
เป็นบริษัทผลิตไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมแบบโคเจนเนอเรชั่นโดยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง
(Combined-Cycle Co-Generation Power Plant) ด้วยกำลังการผลิตไฟฟ้า 118 เมกะวัตต์
และไอน้ำ 168 ตันต่อชั่วโมง โดยจำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ กฟผ. จำนวน 41 เมกะวัตต์
และจำหน่ายไฟฟ้าส่วนที่เหลือและไอน้ำให้แก่บริษัทฯ บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส
ในขณะที่ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ซึ่ง บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ ถือหุ้นอยู่ร้อยละ 56 นั้น
เป็นบริษัทที่ผลิตไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมโดยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง (Natural
Gas-Fired Combined-Cycle Power Plant) ขนาด 700 เมกะวัตต์
ซึ่งจำหน่ายไฟฟ้าทั้งหมดให้แก่ กฟผ. โดยตรง

เพื่อตอบสนองการเติบโตทางเศรษฐกิจภายในประเทศ
และการเพิ่มขึ้นของความต้องการการใช้ไฟฟ้าในประเทศ กฟผ.
อาจเปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนจากภาคเอกชนเข้าร่วมประมูลการสร้างโรงไฟฟ้าแห่งใหม่เพื่อตอบรับการขยายตัวของความต้องการ
ไฟฟ้า และเพื่อป้องกันสภาวะไฟฟ้าขาดแคลน ซึ่งทางบริษัทฯ
มีความจำนงที่จะยื่นข้อเสนอทำสัญญาจำหน่ายไฟฟ้ากับ กฟผ. ในนามของบริษัทฯ
หรือบริษัทย่อยของบริษัทฯ เนื่องจากบริษัทฯ มีที่ดินและสาธารณูปโภค รวมถึงท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
ท่อส่งน้ำดิบ 2 ท่อและระบบสายส่งไฟฟ้าใหม่ บริษัทฯ จึงเชื่อมั่นว่าบริษัทฯ
จะสามารถยื่นประมูลแข่งขันเพื่อเข้าทำสัญญาจำหน่ายไฟฟ้าให้แก่ กฟผ.
ด้วยข้อเสนอที่สามารถแข่งขันกับรายอื่นๆ ได้ อย่างไรก็ดี
สัญญาดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับระเบียบการจัดซื้อและปริมาณไฟฟ้าที่ต้องการของ กฟผ.
ในบริเวณภาคตะวันออกของประเทศ เมื่อใดที่ กฟผ. มีการจัดสัมปทาน และกฟผ. ตกลงที่จะจัดสรร
กำลังการผลิตไฟฟ้า บริษัทฯ จึงจะสามารถเข้าประมูลเพื่อเข้าทำสัญญาจำหน่ายไฟฟ้ากับ กฟผ. ได้
บริษัทฯ คาดหมายว่า รายได้ที่คงที่จากสัญญาระยะยาวนี้จะส่งผลให้บริษัทฯ มีรายได้ที่มั่นคง
ต่างจากอุตสาหกรรมการกลั่นน้ำมันและอุตสาหกรรมปิโตรเคมี
ซึ่งมีความผันผวนสูงตามสถานการณ์และฤดูกาล

นอกจากนี้ บริษัทฯ
หรือบริษัทย่อยยังมีแผนที่จะขยายกำลังการผลิตไฟฟ้าเพื่อสนองความต้องการใช้ไฟฟ้าของบริษัทฯ
ที่เพิ่มขึ้นในอนาคต โดยในส่วนของบริษัทฯ นั้น บริษัทฯ
อาจเพิ่มการลงทุนในธุรกิจผลิตไฟฟ้าโดยการเข้าถือหุ้นในบริษัทย่อยที่ประกอบธุรกิจไฟฟ้าเพิ่มเติมหรือในบริษัทอื่น
ๆ ที่ประกอบธุรกิจผลิตไฟฟ้า

การเพิ่มกำไรในการกลั่นน้ำมันและการบริหารต้นทุนให้มีประสิทธิภาพ

บริษัทฯ มีความมุ่งมั่นที่จะเพิ่มกำไรในการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ด้วยโครงการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารไฮโดรคาร์บอน (Hydrocarbon Management
Review หรือ HMR) ซึ่งมุ่งเน้นในการหาช่องทางการเพิ่มผลกำไรจากการกลั่น
ขั้นต้นโดยการปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการคัดเลือกวัตถุดิบ
การพัฒนากระบวนการผลิตของหน่วยการผลิต การปรับการใช้ไฮโดรคาร์บอนต่าง ๆ
ในโรงกลั่นให้มีประสิทธิภาพ การพัฒนาการจำหน่าย และการจัดระบบการดำเนินงาน
และจากความร่วมมือกับโรงกลั่นน้ำมันและโรงงานผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีในบริเวณใกล้เคียง บริษัทฯ
ได้วางแผนการในการลดรายจ่ายอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเพิ่มผลตอบแทน และให้ความสำคัญในการบริหารจัดการการใช้พลังงาน
และการควบคุมการสูญเสีย ตลอดจนการเพิ่มการ
ใช้งานของหน่วยเปลี่ยนแปลงสภาพโมเลกุล (Conversion Unit)
โดยเฉพาะหน่วยแตกโมเลกุลด้วยสารเร่งปฏิกิริยาโดย
ใช้ไฮโดรเจนร่วม (Hydrocracking Unit) และหน่วยเพิ่มออกเทนด้วยสารเร่งปฏิกิริยา
(Continuous Catalyst Regeneration Platformer) ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้ใช้และจะยังคงใช้เทคโนโลยีที่ได้มีการพิสูจน์แล้วมาพัฒนากระบวนการผลิต
เพื่อลดความเสี่ยงต่อการหยุดการผลิต ซึ่งจะส่งผลให้การใช้งานของหน่วยผลิตต่าง ๆ
มีประสิทธิภาพสูงสุด

บริษัทฯ มีแผนที่จะขยายธุรกิจการขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี โดยบริษัทฯ หรือ บจ.
ไทยออยล์มารีน
อาจพิจารณาเข้าทำสัญญาร่วมทุนหรือซื้อหรือควบกิจการกับบริษัทเดินเรืออื่น ๆ
ในอนาคตเพื่อจะศึกษาโอกาสในการซื้อเรือบรรทุกรวมถึงเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่นอกชายฝั่งเพิ่มขึ้นหากภาวะตลาดและต้นทุนค่าเรือดังกล่าวอยู่ในระดับที่จะให้ผลตอบแทนที่เหมาะสม

บริษัทฯ เป็นเจ้าของและใช้ทุ่นผูกเรือน้ำลึกที่สามารถรับน้ำมันดิบ 1.5
ล้านบาร์เรลจากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่
นอกชายฝั่ง บริษัทฯ
มีโครงการที่จะขยายความยาวของท่อส่งน้ำมันดิบใต้ทะเลที่เชื่อมทุ่นผูกเรือน้ำลึกเพื่อที่จะสามารถนำน้ำมันดิบจากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ขึ้นและรับน้ำมันดิบให้ได้มากถึง
2.0 ล้านบาร์เรล บริษัทฯ เชื่อว่าการขยายดังกล่าวจะช่วยลดต้นทุนค่าขนส่งน้ำมันดิบที่ซื้อได้

นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทฯ ในการติดตั้งหน่วยลดสารปรอท (Mercury
Adsorption Unit) ให้แล้วเสร็จภายในสิ้นปี 2548
เพื่อกำจัดปริมาณสารปรอทในผลิตภัณฑ์ขั้นกึ่งสำเร็จรูป (Intermediate Products)
ที่ได้จากกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบจากแหล่งในประเทศ ซึ่งจะทำให้บริษัทฯ
สามารถใช้น้ำมันดิบในประเทศได้มากขึ้นเนื่องจากมีราคาถูกกว่าน้ำมันดิบที่นำเข้า

การกำหนดกลยุทธ์ในการเป็นผู้ประกอบธุรกิจกลั่นน้ำมันเป็นหลัก (Pure Play Refiner)

บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจกลั่นน้ำมันเป็นหลัก โดยไม่มีหน่วยสำรวจขุดเจาะหรือ หน่วยผลิตน้ำมันดิบ
ไม่มีสถานีจำหน่าย
น้ำมันหรือผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายภายใต้ตราสินค้าของบริษัทฯ นอกจากสถานีจำหน่ายน้ำมัน 3
แห่งเพื่อเหตุผลในด้านการ
ประชาสัมพันธ์ ดังนั้น การจัดจำหน่ายของบริษัทฯ จึงไม่ยึดอยู่กับสถานีจำหน่ายน้ำมันใด ๆ
ของบริษัทฯ เอง และบริษัทฯ
ไม่มีความจำเป็นที่ต้องก่อภาระค่าใช้จ่ายในการสำรวจขุดเจาะและการผลิตน้ำมันดิบรวมถึงค่าใช้จ่ายในการรักษาตราสินค้า
ดังนั้น บริษัทฯ
จึงสามารถที่จะมุ่งความสนใจทั้งหมดในการพัฒนาประสิทธิภาพกระบวนการกลั่นและการจัดส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปผ่านช่องทางการจัดจำหน่ายต่าง
ๆ เพื่อให้ได้กำไรสูงสุด ค่าใช้จ่ายในการบริหารและการลงทุนของบริษัทฯ
จึงเป็นไปเพื่อพัฒนากระบวนการกลั่นในปัจจุบัน และการพัฒนาปรับปรุงกำลังการผลิต
โดยการเพิ่มกำลังการผลิตและขยายโรงกลั่นน้ำมัน
นอกจากนี้ บริษัทฯ มิได้มีการแข่งขันกับลูกค้าของบริษัทฯ
เองในธุรกิจการค้าปลีกของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปในตลาด
ภายในประเทศเหมือนอย่างเช่นคู่แข่งรายอื่น ๆ ที่มีทั้งธุรกิจการกลั่นน้ำมันและธุรกิจการค้าปลีก

การรวมและการขยายธุรกิจผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี

บริษัทฯ ได้ดำเนินการซื้อหุ้นที่เหลือทั้งหมดอีกร้อยละ 80 ของ บจ. ไทยพาราไซลีน
จากผู้ถือหุ้นรายอื่น ตั้งแต่วันที่ 20 ตุลาคม 2547 โดยหลังจากการซื้อหุ้นดังกล่าวข้างต้น บริษัทฯ
ต้องการให้ บจ. ไทยพาราไซลีนคงความเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากบริษัทฯ อย่างไรก็ดี บริษัทฯ
มีแผนการที่จะรวมการผลิตของบจ. ไทยพาราไซลีนเข้ากับโรงกลั่นของบริษัทฯ
โดยมีแผนการขยายการผลิตพาราไซลีนอีกประมาณร้อยละ 41 หรือ จากปัจจุบัน 289,000
ตันต่อปีให้เป็น 407,000 ตันต่อปีโดยคาดว่าโครงการขยายการผลิตดังกล่าวจะแล้วในไตรมาสที่ 4
ของปี 2549 นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังมีแผนที่จะผลิตมิกซ์ไซลีนส์เพิ่มขึ้นโดยการปรับปรุงหน่วยผลิตที่ไม่มีการใช้งานในปัจจุบันให้สามารถแปลงสภาพอะโรมาติกเป็นมิกซ์ไซลีนส์
บริษัทฯ
คาดว่าต้นทุนในการลงทุนขยายการผลิตและการปรับปรุงหน่วยผลิตเดิมดังกล่าวจะมีจำนวนประมาณ
40 ล้านเหรียญสหรัฐ นอกจากนี้ บริษัทฯ เชื่อว่าการรวมธุรกิจดังกล่าวจะทำให้บริษัทฯ
มีความคล่องตัวในการประกอบการซึ่งจะส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินการลดต่ำลง ทำให้บริษัทฯ
แน่ใจได้ว่าจะสามารถขายมิกซ์ไซลีนส์ในตลาดภายในประเทศได้
และมั่นใจได้ว่าจะรักษาระดับกำไรเอาไว้ได้ถึงแม้จะเกิดภาวะราคาพาราไซลีนและมิกซ์ไซลีนส์ผันผวนในอนาคต
บริษัทฯ ได้ดำเนินการเปลี่ยนสารเร่งปฏิกริยาของหน่วยผลิต (Isomar Unit)
ในโรงงานไทยพาราไซลีนในเดือนกุมภาพันธ์ 2548 ทำให้กำลังการผลิตสารพาราไซลีนเพิ่มขึ้นอีก
59,000 ตันต่อปี เป็น 348,000 ตันต่อปี
เนื่องจากผลต่างระหว่างราคาพาราไซลีนและมิกซ์ไซลีนมีแนวโน้มที่จะอยู่ในระดับสูงในช่วงปี
2548-2549 การลงทุนเปลี่ยนสารเร่งปฏิกิริยานี้จะให้ผลตอบแทนที่ดี ซึ่งจะช่วยเสริมรายได้ให้แก่
บจ. ไทยพาราไซลีน ในช่วงระหว่างรอการขยายกำลังการผลิตโดยรวมแล้วเสร็จ

นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้ดำเนินการซื้อหุ้นที่เหลือทั้งหมดอีกร้อยละ 87 ของ บมจ. ไทยลู้บเบส
ตั้งแต่วันที่ 20 ตุลาคม 2547 โดยหลังจากการซื้อหุ้นดังกล่าวข้างต้น บริษัทฯ ต้องการให้บมจ.
ไทยลู้บเบสคงความเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากบริษัทฯ อย่างไรก็ดี บริษัทฯ
มีแผนการที่จะต่อท่อขนส่งผลิตภัณฑ์ระหว่างโรงงานของบมจ. ไทยลู้บเบสเข้ากับโรงกลั่นของบริษัทฯ
ด้วยต้นทุนที่ต่ำเพียงประมาณ 3 ล้านเหรียญสหรัฐ
เพื่อรองรับการรวมการประกอบธุรกิจที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต หลังจากที่โครงการเพิ่มกำลังการผลิต
CDU-3 สำเร็จในปี 2549 บริษัทฯ อาจทำการจัดหาวัตถุดิบหลักให้แก่บมจ. ไทยลู้บเบส บริษัทฯ
ยังอาจปรับระดับการผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน
และใช้กำลังการผลิตส่วนที่เหลือของหน่วยกลั่นสุญญากาศ (High Vacuum Unit) และหน่วย
Propane Deasphalting Unit ของ บมจ. ไทยลู้บเบส เพื่อใช้แปลงลอง เรสิดิว (Long
Residue) ให้เป็นวัตถุดิบสำหรับนำเข้าใช้ในหน่วย Hydrocracker ของบริษัทฯ
เพื่อพัฒนาให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็น Light Product และ Middle Distillate มากขึ้น นอกจากนี้
บริษัทฯ เชื่อว่าบมจ. ไทยลู้บเบสสามารถผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานกลุ่ม 3 (Group III)
ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดพิเศษที่มีคุณภาพและมูลค่าสูงกว่าผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานชนิดอื่นๆ ที่บมจ.
ไทยลู้บเบส ผลิตอยู่ในปัจจุบัน โดยใช้วัตถุดิบจาก Hydrocracker Bottom Stream ของบริษัทฯ
โดยบริษัทฯ จะจัดหาวัตถุดิบหลัก อันได้แก่ Arabian Light Long Residue
ซึ่งมาจากกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบ Arabian light ของบริษัทฯ ทั้งนี้ การที่บริษัทฯ
จะสามารถผลิตวัตถุดิบดังกล่าวได้ในราคาที่เป็นที่พอใจ บริษัทฯ จะต้องได้รับลอง เรซิดิว (Long
Residue) จาก บมจ. บางจาก หรือ ทีพีไอ
ในปริมาณเดียวกันและในราคาที่เป็นที่พอใจด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังอาจได้รับประโยชน์จากการลดต้นทุนในการเช่าหม้อไอน้ำและอุปกรณ์ผลิตไฟฟ้าจาก
บมจ. ไทยลู้บเบสได้

2.6 โครงสร้างการถือหุ้นของบริษัทฯ⁽¹⁾ และการถือหุ้นของบริษัทฯ ในบริษัทอื่น ๆ ⁽²⁾

(1) ข้อมูลตามสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 10 มกราคม 2548

(2) ข้อมูลตามสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547

ปัจจุบัน บริษัทฯ ถือหุ้นทางตรงใน บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส โดยบริษัทฯ
ได้ทำสัญญาซื้อหุ้นส่วนที่เหลือทั้งหมดใน บจ. ไทยพาราไซลีน และ บมจ. ไทยลู้บเบส
จากผู้ถือหุ้นเดิมรายอื่นๆ ของบริษัทดังกล่าว รวมทั้ง บมจ. ปตท. เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2547 และ
บมจ. ปตท. ถือหุ้นทางอ้อมใน บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ และ บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ

ปัจจุบัน บริษัท ซีเมนส์ เอจี จำกัด ได้ทำสัญญาขายหุ้นร้อยละ 20 ใน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระให้แก่
บมจ. ปตท. เมื่อวันที่
30 เมษายน 2547 และบริษัท ยูโนแคล เอเชีย แปซิฟิก เวนเจอร์ส จำกัด
ได้ทำสัญญาขายหุ้นร้อยละ 24 ใน บจ. ผลิตไฟฟ้าอิสระ ให้แก่บริษัทฯ เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2547
โดยคาดว่าการโอนหุ้นดังกล่าวจะดำเนินการแล้วเสร็จในเดือนมีนาคม 2548

สำหรับ บจ. ไทยออยล์เพาเวอร์ นั้น เดิมบริษัทฯ เป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมด อย่างไรก็ตาม
เมื่อเกิดวิกฤตการณ์ทางการเงินใน
ปี 2540 ประกอบกับภาวะกำลังการกลั่นในประเทศสูงกว่าความต้องการ จึงทำให้บริษัทฯ
ประสบปัญหาสภาพคล่อง เนื่องจากกำไรจากการกลั่นขั้นต้นลดต่ำลง
ในขณะที่มูลหนี้เงินกู้เพิ่มสูงขึ้นจากค่าเงินบาทที่อ่อนตัวลงอย่างมาก ทำให้บริษัทฯ
ต้องปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้กว่า 130 รายจนแล้วเสร็จในปี 2543
ภายใต้แผนปรับโครงสร้างหนี้ บริษัทฯ จำเป็นต้องจัดหาเงินสดเพื่อใช้ซื้อคืนหนี้
ที่ส่วนลดร้อยละ 48 โดยให้จัดหาเงินดังกล่าวจากการจำหน่ายสินทรัพย์ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของบริษัทฯ
ดังนั้น บริษัทฯ จึงได้สรรหาพันธมิตรร่วมทุนที่จะสามารถสนับสนุนการเติบโตของธุรกิจของ บจ.
ไทยออยล์เพาเวอร์ได้ในอนาคต และได้ตกลงจำหน่ายหุ้นร้อยละ 26 ให้กับบริษัท ปตท. สผ.
อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด และจำหน่ายหุ้นร้อยละ 19 ให้กับบริษัท อิเล็คทริค เพาเวอร์
ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด

ทั้งนี้ บริษัทฯ มีมาตรการดูแลในกรณีหากบริษัทฯ และบริษัทย่อยมีรายการที่เป็นรายการกับ บมจ.
ปตท. บริษัทฯ
มีนโยบายการเข้าทำรายการระหว่างกันโดยจะปฏิบัติให้เป็นไปตามระเบียบของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และ
ตลาดหลักทรัพย์และของตลาดหลักทรัพย์ฯ
รวมทั้งเป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีเรื่องการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับบุคคล
หรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันซึ่งกำหนดโดยสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย
โดยสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมในข้อ 11.5
“นโยบายเกี่ยวกับการเข้าทำรายการระหว่างกันในอนาคต”