2. ปัจจัยความเสี่ยง

ในปี 2554 บริษัทฯ
ได้ให้ความสำคัญในการจัดให้มีกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล COSO
Enterprise Risk Management (COSO ERM) และ ISO 31000
แล้วแต่จากลักษณะของธุรกิจทำให้ไม่อาจหลีกเลี่ยงความเสี่ยงบางประการที่อาจส่งผลกระทบต่อการบรรลุเป้าหมายการดำเนินงานของบริษัทฯ
ได้ โดยสามารถสรุปปัจจัยเสี่ยงหลักๆ ได้ดังนี้

1. ความเสี่ยงทางธุรกิจ

1.1 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนผู้ถือหุ้นในส่วนของหุ้นเพิ่มทุนในรูปของใบแสดงสิทธิ
ซึ่งเดิมสร้างความกังวลต่อสถานะและการบริหารงานของบริษัทฯ

  ตามที่บริษัทฯ
  ได้ดำเนินการตามแผนปรับโครงสร้างหนี้โดยการออกและเสนอขายหุ้นสามัญของบริษัทฯ ให้แก่
  บริษัท สยามดีอาร์ จำกัด (สยามดีอาร์)
  เพื่อเป็นหลักทรัพย์อ้างอิงของใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์ที่เกิดจาก หุ้นสามัญของบริษัท
  บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) (“ใบแสดงสิทธิ”) (BCP-DR1)
  ที่สยามดีอาร์เป็นผู้ออกมูลค่ารวม 3,003 ล้านบาท
  โดยมีกระทรวงการคลังรับประกันมูลค่าการลงทุนของต้นเงินของใบแสดงสิทธินั้น
  กรณีราคาปิดของใบแสดงสิทธิมีราคาสูงเกินกว่าจุดบังคับไถ่ถอน (20.8 บาท)
  ต่อเนื่องกันเป็นเวลา 15 วันทำการ จะส่งผลให้โครงสร้างหุ้นของบริษัทฯ
  ปัจจุบันที่ประกอบด้วยหุ้นสามัญ (BCP) และ ใบแสดงสิทธิ (BCP-DR1) เปลี่ยนเป็น BCP
  เพียงประเภทเดียว ผู้ถือใบแสดงสิทธิจะถูกบังคับไถ่ถอนใบแสดงสิทธิเป็นหุ้นสามัญของบริษัทฯ
  จากเดิม ความเสี่ยงในเรื่องการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนผู้ถือหุ้นส่วนนี้
  อาจสร้างความกังวลแก่ผู้ถือหุ้นหรือนักลงทุนต่อสถานะและการบริหารงานของบริษัทฯ ทั้งนี้
  เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2554 ได้มีการบังคับไถ่ถอนหุ้นเนื่องจากใบแสดงสิทธิมีราคาสูงกว่า 20.8
  บาท เป็นเวลา 15 วันทำการ ตามเกณฑ์
  ซึ่งพบว่าการบังคับไถ่ถอนใบแสดงสิทธิเป็นหุ้นสามัญของบริษัทฯ นั้น ส่งผลดีต่อบริษัทฯ
  ในด้านสภาพคล่องการซื้อขายหุ้นสามัญ (BCP) ในตลาดหลักทรัพย์ที่เพิ่มจำนวนมากขึ้น ทำให้มี
  Market Capital สูงขึ้นในระดับของ SET 50 ซึ่งส่งผลให้กองทุนฯ นักลงทุนต่างประเทศ
  เพิ่มความสนใจในหุ้น และจะเป็นผลให้ราคาหุ้นของบริษัทฯ สูงกว่ามูลค่าที่เป็นอยู่ ณ ปัจจุบัน
  รวมทั้งการที่ใบแสดงสิทธิ (BCP-DR1) เปลี่ยนเป็นหุ้นสามัญ (BCP)
  รายการเดียวจะช่วยลดความสับสนต่อนักลงทุนลงได้มากขึ้น

2.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายของภาครัฐ

จากสถานการณ์ความไม่แน่นอนทางการเมืองของประเทศไทยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ส่งผลให้บริษัทฯ
ได้รับผลกระทบจากการเผชิญความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายของภาครัฐในมาตรการด้านพลังงานต่างๆ
อาทิเช่น นโยบายสัดส่วนการผสม B100 ในน้ำมันไบโอดีเซล การตรึงราคาน้ำมันดีเซล
รวมถึงการที่คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติปรับเปลี่ยนอัตราการจัดเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันของน้ำมันเบนซิน
91 เบนซิน 95 และดีเซล
ซึ่งช่วงหนึ่งทำให้ส่วนต่างราคาน้ำมันกลุ่มดังกล่าวต่างกับราคาน้ำมันแก๊สโซฮอล์ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯ
เพียงเล็กน้อย ส่งผลกระทบโดยตรงต่อปริมาณการจำหน่ายและรายได้ของบริษัทฯ
อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันและค่าเงินบาทในตลาดโลก

ต้นทุนน้ำมันดิบและราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ เปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามราคาตลาดโลก
ประกอบกับความผันผวนของค่าเงินบาทและอัตราแลกเปลี่ยน
ซึ่งมีความผันผวนสูงจากหลายปัจจัยที่ไม่อาจควบคุมได้ ส่งผลถึงค่าการกลั่น (Gross Refinery
Margin – GRM) ที่เป็นรายได้หลักของบริษัทฯ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านราคาและการเงิน (Price Risk Management
Committee)
จึงได้มีการทำการซื้อขายตราสารอนุพันธ์ทั้งระยะสั้นและระยะยาวเพื่อบริหารความเสี่ยงด้านราคา
การทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Forward Contract)
และตราสารอนุพันธ์ทางการเงิน (Derivative Instruments) เพื่อแปลงเงินกู้สกุลต่างประเทศ
และกำหนดเป้าหมายในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมและสอดคล้องกับแผนธุรกิจของบริษัทฯ
ทั้งนี้ การบริหารความเสี่ยง ด้านราคาทุกครั้ง จะทำควบคู่และสอดคล้องไปกับปริมาณซื้อขายวัตถุดิบ
และผลิตภัณฑ์ (Physical) เพื่อบริหารต้นทุนซื้อและราคาขาย อีกทั้งยังมีความร่วมมือระหว่างกลุ่ม
ปตท. ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลราคาน้ำมัน เพื่อให้มีมุมมองที่กว้างขวางขึ้น
และร่วมมือในการขนส่งเพื่อลดต้นทุนค่าขนส่งน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง การจัดทำประกันภัยร่วมกัน
นอกจากนั้น บริษัทฯ ยังเน้นการจัดหาน้ำมันดิบจากแหล่งภายในประเทศเพิ่มเติม
เนื่องจากมีต้นทุนราคาน้ำมันดิบและค่าขนส่งต่ำกว่าอีกด้วย

3. ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติการ

3.1 ความเสี่ยงเกี่ยวกับสถานที่ตั้งโรงกลั่น สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย

เนื่องจากโรงกลั่นของบริษัทฯ เป็นโรงกลั่นที่ตั้งใกล้แหล่งชุมชน
หากไม่มีระบบควบคุมที่ดีอาจส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยต่อชุมชนในบริเวณใกล้เคียงได้
บริษัทฯ ตระหนักและให้ความสำคัญต่อความปลอดภัยของพนักงานและสังคมเป็นอย่างมาก
เนื่องจากการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชุมชนรอบข้างได้
โดยมีสาเหตุมาจากอุบัติเหตุไฟไหม้ น้ำมันรั่วไหล การก่อการร้าย ภัยธรรมชาติ
รวมถึงเหตุที่เกิดจากการกระทำของบุคคลภายนอกและเหตุอันตรายอื่นที่ไม่อาจคาดการณ์ได้
ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อชุมชน ทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อมและการหยุดชะงักของการดำเนินธุรกิจ
ดังนั้น บริษัทฯ จึงให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยง โดยกำหนดให้มีมาตรการป้องกันต่างๆ
ทั้งที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักร บริเวณโรงงาน สถานที่ปฏิบัติงาน วิธีการปฏิบัติงาน
ตามนโยบายอาชีวอนามัย ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และพลังงานของบริษัทฯ
การเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินและภาวะวิกฤติ
ซึ่งได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องและจริงจัง อีกทั้งบริษัทฯ ยังร่วมกับกลุ่ม ปตท.
ยกระดับมาตรฐานเรือให้ได้ตามระบบมาตรฐานสากล โดยในปี 2554 บริษัทฯ
ได้ปรับปรุงเรือขนส่งน้ำมันบางส่วนเป็นเรือที่มีเปลือกสองชั้น (Double Hull)
เพื่อลดโอกาสการเกิดน้ำมันรั่วไหลระหว่างการขนส่งน้ำมันทางเรือ

บริษัทฯ ได้มีการติดตามทบทวน และซ้อมแผนบริหารภาวะวิกฤต (Crisis Management Plan)
แผนฉุกเฉิน (Emergency Plan) อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ
เพื่อเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรและทรัพยากรกรณีเกิดเหตุการณ์ต่างๆ ทั้งนี้ ในปี 2554 บริษัทฯ
ได้นำกระบวนการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management)
ตามมาตรฐาน BS 25999 มาใช้ในองค์กร โดยได้จัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาองค์กร
ซึ่งมีหน้าที่ส่วนหนึ่งในการพัฒนาระบบเตรียมความพร้อมในการรับมือกับความเสี่ยงและภาวะวิกฤติที่อาจเกิดขึ้นในกรณีต่างๆ
ให้เป็นมาตรฐาน กำหนดยุทธศาสตร์ที่จะทำให้องค์กรสามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ในภาวะฉุกเฉิน
และจัดตั้งคณะทำงานเพื่อยกร่างการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ เพื่อทบทวนปรับปรุงแผนต่างๆ
ให้เป็นปัจจุบันและครอบคลุมทุกสถานการณ์สำหรับเตรียมความพร้อมต่อภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้น
สามารถควบคุมสถานการณ์ให้อยู่ในวงจำกัด
และเรียกคืนกระบวนการทำงานที่สำคัญภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้
ไม่ส่งผลให้ธุรกิจหยุกชะงักและเสียหายจากผลกระทบรุนแรง ทั้งต่อบริษัทฯ ลูกค้า และผู้มีส่วนได้เสีย

ทั้งนี้ บริษัทฯ
ได้ดำเนินธุรกิจด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบตั้งแต่เริ่มก่อตั้งบริษัทฯ
ทำให้บริษัทฯ ได้รับรางวัลและการจัดอันดับองค์กร
ผู้นำองค์กรที่มีการปฏิบัติที่ดีในด้านความรับผิดชอบต่อสังคม (CSR) สิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
โดยมุ่งเน้นดำเนินกิจการภายใต้กฏหมาย ระเบียบปฏิบัติด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม มอก.
18001 มาตรฐาน OHSAS 18001 มาตรฐาน ISO 14001 อย่างเคร่งครัด
เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อผู้ที่อยู่อาศัยรอบโรงกลั่นด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม บริษัทฯ
ได้สร้างศูนย์ข้อมูลคุณภาพสิ่งแวดล้อมโรงกลั่นขึ้น ณ ศูนย์การค้าปิยรมย์ สปอร์ตคลับ
และติดตั้งจอแสดงผลข้อมูลคุณภาพสิ่งแวดล้อมบริเวณชุมชนรอบโรงกลั่นหลายแห่ง ทั้งนี้
จากพันธกิจการดูแลความมั่นคงด้านพลังงานและการมีส่วนร่วมในการพัฒนาความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของสังคมไทย
บริษัทฯ ได้จัดให้มีการบริหารจัดการปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาพลักษณ์
สังคมทั้งในระดับประเทศ และชุมชนให้เป็นไปอย่างมีทิศทางที่ชัดเจนต่อเนื่องในเรื่องสิ่งแวดล้อม
สาธารณประโยชน์ การพัฒนาชุมชนและสังคมให้เข้มแข็งอย่างยั่งยืน
และรายงานต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กร ทั้งนี้ในช่วงมหาอุทกภัยที่ผ่านมา บริษัทฯ
ยังได้ให้ความช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง แก่ประชาชนทั่วไป ชุมชนใกล้เคียงทั้งที่บางปะอิน
ภาคกลางและกรุงเทพฯ รวมถึงหน่วยงานเอกชนและภาครัฐ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนที่เกิดขึ้น
ด้วยบริษัทฯ มีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคมและชุมชนนั่นเอง

4. ความเสี่ยงจากการลงทุนในธุรกิจใหม่

จากวิสัยทัศน์ของบริษัทฯ ที่มุ่งสร้างสรรค์ธุรกิจพลังงานอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
และการพัฒนาอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังเป็นการลดความเสี่ยงของการมีธุรกิจน้ำมันเพียงธุรกิจเดียว
บริษัทฯ จึงเล็งเห็นถึงความสำคัญในการลงทุนในธุรกิจที่ต่อเนื่องจากธุรกิจในปัจจุบัน เช่น
โรงงานผลิตไบโอดีเซล โครงการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์
การเข้าถือหุ้นโรงงานผลิตเอทานอล โครงการส่งเสริมปลูกปาล์มสวนส้มร้างทุ่งรังสิต เป็นต้น ดังนั้น
ในการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนในธุรกิจใหม่ทุกโครงการ
จะมีการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อโครงการ มีการประเมินระดับความรุนแรง
การจัดทำแผนจัดการความเสี่ยง
รวมถึงการติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินการผ่านการพิจารณาจาก
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทั้งองค์กร เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการลงทุนในธุรกิจใหม่ใดๆ นั้น
จะสามารถดำเนินงานและบรรลุเป้าหมายตามที่กำหนดไว้

ในปี 2554 ยังได้ปรับปรุง “คู่มือการบริหารความเสี่ยง”
เพื่อให้มีความทันสมัยอยู่เสมอและใช้เป็นแนวปฏิบัติในการสร้างความเข้าใจร่วมกันของผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย
อีกทั้ง
ได้ปรับปรุงการประเมินความเสี่ยงในทุกขั้นตอนของกระบวนการทำงานในการควบคุมภายในให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
และรณรงค์อย่างต่อเนื่องให้การบริหารความเสี่ยงควบคู่ไปกับการปฏิบัติงานของบริษัทฯ
จนเป็นวัฒนธรรมองค์กร
ด้วยการประชาสัมพันธ์สร้างบรรยากาศและจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้ความเข้าใจแก่ผู้บริหารและพนักงาน