12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

สรุปรายงานการสอบบัญชี

  สำนักงานผู้สอบบัญชี : บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด (KPMG PHOOMCHAI AUDIT
  LTD.)

  รายชื่อผู้สอบบัญชี : นายวิเชียร ธรรมตระกูล (MR. VICHIEN THAMTRAKUL)

 หมายเลขผู้สอบบัญชีเลขที่ 3183 หรือ

นายวินิจ ศิลามงคล (MR. WINID SILAMONGKOL) หมายเลขผู้สอบบัญชีเลขที่ 3378

จากการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป ผู้สอบบัญชีมีความเห็นว่า
งบการเงินรวมของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย แสดงฐานะการเงิน
ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด สำหรับแต่ละปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2546, 2545 และ
2544 โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

 

 งบการเงินรวม และอัตราส่วนทางการเงิน

ของ

บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และ บริษัทย่อย

 

[]

[]

[]

[]

 งบการเงิน และอัตราส่วนทางการเงิน

ของ

  บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)

[]

[]

[]

[]

[]

 

คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ 

(Management Discussion and Analysis)

ผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

ภาพรวมของผลการดำเนินงานที่ผ่านมา

ในปี 2546 บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย มียอดขายสุทธิ เท่ากับ 148,865
ล้านบาท เทียบกับปีก่อน 128,201 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 20,664 ล้านบาท หรือร้อยละ 16
โดยยอดขายในประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ 20 ในขณะที่ยอดขายต่างประเทศ เพิ่มขึ้นร้อยละ 8
จากปีก่อน ทั้งนี้ยอดขายส่วนใหญ่มาจากกลุ่มธุรกิจหลักของเครือฯ ได้แก่ ธุรกิจปิโตรเคมี
ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ และธุรกิจซิเมนต์

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิ 19,954 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 5,350 ล้านบาท หรือร้อยละ 37
จากปีก่อน มีกำไรจากการดำเนินงานก่อนรายการพิเศษ เท่ากับ 17,806 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ
60 ซึ่งเป็น ผลเนื่องมาจากผลประกอบการที่ดีของธุรกิจซิเมนต์และธุรกิจปิโตรเคมี
ทั้งนี้กลุ่มธุรกิจที่มีผลกำไรจาก การดำเนินงานและกำไรสุทธิสูงที่สุด ได้แก่ ธุรกิจปิโตรเคมี
ธุรกิจซิเมนต์ และธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์

ปี 2546 เครือฯ มีส่วนได้เสียในกำไรของบริษัทร่วม เท่ากับ 6,747 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,070
ล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 19 จากปีก่อน โดยมีแหล่งที่มาของรายได้ ดังนี้

-   จากบริษัทร่วมในธุรกิจปิโตรเคมี เท่ากับ 3,962 ล้านบาท ส่วนใหญ่มาจากธุรกิจ SM MMA
    และ PTA ซึ่งโดยรวมแล้วเพิ่มขึ้นร้อยละ 26 จากปีก่อน

-   จากบริษัทร่วมอื่นๆ เท่ากับ 2,785 ล้านบาท ส่วนใหญ่มาจากธุรกิจยาง ธุรกิจชิ้นส่วนรถยนต์
    และธุรกิจเหล็ก ในส่วนนี้รวมแล้วเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 จากปีก่อน

สืบเนื่องจากการปรับปรุงโครงสร้างการดำเนินธุรกิจของเครือซิเมนต์ไทย ในปี 2546 เครือฯ
ได้ขายเงินลงทุนในหุ้นทุนบางส่วนของบริษัทในเครือบางแห่ง ได้แก่ บริษัทไทยโตไกคาร์บอนโปรดักส์
จำกัด และบริษัทมิลเลนเนียม สตีล จำกัด (มหาชน)
นอกจากนี้ยังขายใบสำคัญแสดงสิทธิซื้อหุ้นของบริษัทมิลเลนเนียม สตีล จำกัด (มหาชน)
รวมทั้งขายที่ดินบริเวณดอนเมืองและสาธุประดิษฐ์ จังหวัดกรุงเทพมหานคร และบริเวณอำเภอชะอำ
จังหวัดเพชรบุรี โดยมีกำไรจากการขายเงินลงทุนและสินทรัพย์ในการปรับโครงสร้างทางธุรกิจ
ค่าเผื่อมูลค่าลดลงของเงินลงทุนและอื่นๆ สุทธิจากภาษีเงินได้ จำนวนเงิน 2,148 ล้านบาท

ในปี 2546 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานต่างๆ เท่ากับ
135,470 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 12 จากปีก่อน โดยต้นทุนขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 15
เนื่องจากปริมาณขายทั้งในประเทศและต่างประเทศเพิ่มขึ้น
สำหรับดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินลดลง 1,937 ล้านบาท หรือร้อยละ 19
เนื่องจากเครือฯ สามารถลดหนี้สินสุทธิได้ 11,445 ล้านบาท
โดยใช้กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน ส่วนค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร เพิ่มขึ้นร้อยละ 10
ซึ่งรายการดังกล่าวเป็นรายการที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปกติ

ภาษีเงินได้ตั้งสำรองสำหรับปี 2546 เท่ากับ 3,944 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,425 ล้านบาท
หรือร้อยละ 57 ประกอบด้วย (1) ภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับปี 1,778 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 606
ล้านบาท หรือร้อยละ 52 (2) ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี – สุทธิ 2,166 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 819
ล้านบาท หรือร้อยละ 61

ผลการดำเนินงานกลุ่มธุรกิจ

ธุรกิจปิโตรเคมี

ปี 2546 ธุรกิจปิโตรเคมีได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคาและความต้องการ ในช่วง
ครึ่งปีแรก โดยในไตรมาสที่สอง
ความต้องการเม็ดพลาสติกชะลอตัวจากภาวะสงครามในตะวันออกกลาง
และการแพร่ระบาดของโรคซาร์ (SARS)
แต่ก็สามารถขยายตัวได้อย่างต่อเนื่องในช่วงครึ่งหลังของปีตามภาวะเศรษฐกิจในประเทศที่เติบโตและเศรษฐกิจโลกที่ฟื้นตัวขึ้น
ขณะเดียวกันอุปทานเม็ดพลาสติกที่ตึงตัวจากการที่โรงงานเม็ดพลาสติกในภูมิภาคมีปัญหาด้านการผลิตและราคาน้ำมันดิบที่ยังทรงตัวอยู่ในระดับสูงจากการควบคุมปริมาณผลิตของกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมัน
ส่งผลให้ Margin ปรับตัวเพิ่มขึ้น ส่วนต่างราคาระหว่าง เม็ดพลาสติก HDPE และแนฟทา
(Integrated PE-Naphtha Margin) เฉลี่ยเท่ากับ US$ 350 ต่อตัน สูงกว่าปีก่อนซึ่งอยู่ที่ระดับ
US$ 310 ต่อตัน ด้านปริมาณขายเม็ดพลาสติก Polyolefins เพิ่มขึ้นร้อยละ 3 จากปีก่อน
เนื่องจากความต้องการในประเทศ เพิ่มขึ้นร้อยละ 11 จากปีก่อน
ซึ่งเป็นผลมาจากภาวะเศรษฐกิจที่ดี โดยมียอด การส่งออก เท่ากับร้อยละ 40 ของยอดขายทั้งหมด
ลดลงจากปีก่อนซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 44 โดยธุรกิจได้ผลิตเต็มกำลังอย่างต่อเนื่อง

ยอดขายในปี 2546 เท่ากับ 50,767 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 จากปีก่อน
สาเหตุจากราคาผลิตภัณฑ์ปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น กำไรสุทธิ เท่ากับ 7,777 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 47
จากปีก่อน ซึ่งเป็นผลมาจาก ผลประกอบการที่ดีของธุรกิจ Olefins และ Polyolefins
และบริษัทร่วมในธุรกิจปิโตรเคมี โดยส่วนแบ่งกำไรของบริษัทร่วมเพิ่มสูงขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 26
เนื่องจากการปรับตัวสูงขึ้นของราคาเอ็มเอ็มเอและการขยายกำลังผลิตพีทีเอ
ในขณะที่กำไรจากธุรกิจสไตรีนโมโนเมอร์ยังคงดีอย่างต่อเนื่อง

ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์

ธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ มียอดขายปี 2546 เท่ากับ 33,564 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 15
จากปีก่อน เนื่องจากปริมาณขายในประเทศมีราคาขายสูงกว่าเมื่อเทียบกับการส่งออก
รวมทั้งปริมาณขายเพิ่มขึ้นจากการปรับปรุงประสิทฺธิภาพการผลิตและบริการ
และส่วนหนึ่งเป็นผลจากการเข้าถือหุ้นส่วนใหญ่ใน United Pulp and Paper Co., Inc.
ประเทศฟิลิปปินส์ ในขณะที่กำไรจากการดำเนินงาน เท่ากับ 4,231 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 4
จากปีก่อน

กระดาษอุตสาหกรรม : ปริมาณความต้องการในประเทศของกระดาษอุตสาหกรรมในปี 2546
เพิ่มขึ้นร้อยละ 2 จากปีก่อน
เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ดีในประเทศและการขยายตัวของอุตสาหกรรมการส่งออกเพิ่มขึ้น
โดยบริษัทมีการส่งออก เท่ากับร้อยละ 24 ของปริมาณขายทั้งหมด ซึ่งใกล้เคียงกับปีก่อน ปริมาณขาย
สู่ภูมิภาคอินโดจีนสูงขึ้นตามนโยบายพัฒนาเป็นตลาดส่งออกหลัก สำหรับราคาของกระดาษอุตสาหกรรม
ในปี 2546 อยู่ที่ระดับ US$ 403 - 433 ต่อตัน
นอกจากนี้ยังได้ส่งคณะทำงานร่วมปรับปรุงระบบการตลาด ผลิต และจัดหาวัตถุดิบที่ United Pulp
and Paper Co., Inc.

กระดาษพิมพ์เขียน : ปริมาณความต้องการภายในประเทศของกระดาษพิมพ์เขียน ในปี 2546
เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10 จากปีก่อน สาเหตุจากความต้องการอย่างต่อเนื่องของธุรกิจค้าปลีก งานพิมพ์
และงานโฆษณา ในขณะที่ยอดการส่งออกต่างประเทศ เท่ากับร้อยละ 20 ของยอดขายทั้งหมด
ลดลงจากปีก่อนซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 24 ตลาดส่งออกสำคัญ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ฮ่องกง สิงคโปร์
เวียดนาม และมาเลเซีย ด้านราคาของกระดาษพิมพ์เขียนในปี 2546 อยู่ที่ระดับ US$ 712 – 724
ต่อตัน นอกจากนี้ ธุรกิจฯ ได้พัฒนาบริการด้วยระบบ Web Ordering
ให้ลูกค้าสั่งซื้อสินค้าผ่านอินเตอร์เน็ต และร่วมพัฒนาระบบการจัดการคลังสินค้าให้กับลูกค้า

บรรจุภัณฑ์ : ปริมาณขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 10
เนื่องจากเพิ่มปริมาณขายให้กับอุตสาหกรรมอาหารแช่แข็ง
เพื่อส่งออกและอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า ซึ่งมีการเติบโตสูง
และผู้ผลิตสินค้าชั้นนำที่ย้ายฐานการผลิตมายังประเทศไทย
รวมทั้งได้ปรับปรุงกระบวนการผลิตตามมาตรฐาน Good Manufacturing Practice
เพื่อยกระดับมาตรฐานการผลิตและความปลอดภัยสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร นอกจากนี้
ยังให้ความรู้ด้านบรรจุภัณฑ์แก่ผู้ประกอบการทั่วไปและสินค้าในโครงการ “หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์”
(OTOP)

ในไตรมาสแรกของปี 2546 บริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน)
ได้ซื้อหุ้นสามัญออกใหม่ทั้งหมดของบริษัทไทยเคนเปเปอร์ จำกัด (มหาชน) เป็นจำนวนเงิน 1,000
ล้านบาท ทำให้มีสัดส่วนการถือหุ้นร้อยละ 40 ของหุ้นทั้งหมด และในไตรมาสที่สี่
ได้ซื้อเงินลงทุนดังกล่าวเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.99 เป็นจำนวนเงิน 623 ล้านบาท ทำให้สัดส่วนการถือหุ้น
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 คิดเป็นร้อยละ 49.99 ของหุ้นทั้งหมด
(สัดส่วนการถือหุ้นทางตรงและทางอ้อมโดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) คิดเป็นร้อยละ
49.05)

ในไตรมาสที่สองของปี 2546 บริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน) ได้ซื้อเงินลงทุนในบริษัท
ฟินิคซ พัลพ แอนด์เพเพอร์ จำกัด (มหาชน) เพิ่มเติมร้อยละ 3.15 เป็นจำนวนเงิน 284 ล้านบาท
ทำให้สัดส่วนการถือหุ้นในบริษัทดังกล่าว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 คิดเป็นร้อยละ 64.41
(สัดส่วนการถือหุ้นทางตรงและทางอ้อมโดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) คิดเป็นร้อยละ
63.19)

ในไตรมาสที่สามของปี 2546 บริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน) ได้ซื้อเงินลงทุนในบริษัท
United Pulp and Paper Co., Inc. Philippines (UPPC) จากบริษัทในต่างประเทศ
เป็นจำนวนเงิน 424 ล้านบาท ผลดังกล่าวทำให้สัดส่วนการถือหุ้นใน UPPC เปลี่ยนจากร้อยละ 43
เป็นร้อยละ 88 ทำให้ UPPC กลายเป็นบริษัทย่อยของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
และในไตรมาสที่สี่
บริษัทได้ซื้อเงินลงทุนจากภายนอกและจากการลงทุนในหุ้นเพิ่มทุนอีกเป็นจำนวนเงิน 3,013 ล้านบาท
ทำให้มีสัดส่วนการถือหุ้นใน UPPC เปลี่ยนเป็นร้อยละ 99
(สัดส่วนการถือหุ้นทางตรงและทางอ้อมโดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) คิดเป็นร้อยละ
97) สำหรับในปี 2546 ได้รวมผลประกอบการของ UPPC ไว้ในงบการเงินรวมของเครือฯ
โดยรวมสินทรัพย์รวมและหนี้สินรวม 4,304 ล้านบาท และ 285 ล้านบาท ตามลำดับ

ในปี 2546 บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) ได้ซื้อเงินลงทุนในบริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด
(มหาชน) เพิ่มเติมร้อยละ 10.88 เป็นจำนวนเงินรวม 3,262 ล้านบาท
ทำให้สัดส่วนการถือหุ้นในบริษัทดังกล่าว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 คิดเป็นร้อยละ 98.11

ธุรกิจซิเมนต์

การขยายตัวอย่างต่อเนื่องของภาคอุตสาหกรรมก่อสร้างในประเทศ
โดยเฉพาะภาคการก่อสร้างที่อยู่อาศัย ซึ่งมีแรงหนุนจากสภาพอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำ แต่อย่างไรก็ตาม
ปริมาณความต้องการปูนซีเมนต์ภายในประเทศจากการลงทุนในโครงการขนาดใหญ่ของภาคเอกชนและภาครัฐยังคงต่ำกว่าเมื่อเทียบกับปีก่อน
แต่โดยรวมยังส่งผลให้ปริมาณขายปูนซีเมนต์ภายในประเทศ เท่ากับ 9.1 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 5
จากปีก่อน ในขณะที่ปริมาณการส่งออก เท่ากับ 6.2 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 18 จากปีก่อน

ผลจากการที่ราคาซีเมนต์ในประเทศกลับมาสู่ที่ภาวะปกติ ทำให้ยอดขายในปี 2546 เท่ากับ 30,552
ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 12 จากปีก่อน ตามปริมาณความต้องการใช้สินค้าในประเทศที่เพิ่มขึ้นทุกชนิด
เนื่องจากธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ฟื้นตัว ในขณะที่กำไรสุทธิ เท่ากับ 5,313 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ
165 จาก ปีก่อน

ปูนซีเมนต์เทา : ยอดขายรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 17 โดยยอดขายในประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ 26
ส่วนยอดขายต่างประเทศลดลงเล็กน้อย
เนื่องจากลดปริมาณการส่งออกเพื่อเพิ่มการขายในประเทศซึ่งให้ผลตอบแทนดีกว่า

คอนกรีตผสมเสร็จ : ยอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 25 จากความต้องการในประเทศที่สูงขึ้น

ปูนซีเมนต์ขาว : ยอดขายรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 4 โดยปริมาณขายในประเทศและส่งออกเพิ่มขึ้นร้อยละ
8 และร้อยละ 14 ตามลำดับ

ปูนสำเร็จรูป : ยอดขายรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 50 โดยปริมาณขายในประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ 55

วัสดุทนไฟ : ยอดขายรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 3 เนื่องจากปริมาณส่งออกเพิ่มขึ้นร้อยละ 48

ธุรกิจผลิตภัณฑ์ก่อสร้างและธุรกิจจัดจำหน่าย

ผลจากการขยายตัวของภาคการก่อสร้างที่อยู่อาศัยในประเทศ
ทำให้ความต้องการผลิตภัณฑ์กระเบื้องมุงหลังคาและผลิตภัณฑ์กระเบื้องเซรามิคเพิ่มขึ้นตลอดทั้งปี
ส่งผลให้ปี 2546 ธุรกิจผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง มียอดขายสุทธิ เท่ากับ 18,147 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ
13 และมีปริมาณขายกระเบื้องมุงหลังคา เพิ่มขึ้นร้อยละ 37 และกระเบื้องเซรามิค เพิ่มขึ้นร้อยละ
18 จากปีก่อน ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต โดยผลิตเกือบเต็มกำลังการผลิต
กำไรสุทธิ เท่ากับ 2,253 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 48 จากปีก่อน
การส่งออกมียอดขายเพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 4 สินค้าหลัก ได้แก่ กระเบื้องปูพื้นและบุผนังเซรามิค
โดยมีอัตราส่วนกว่าร้อยละ 80 ของยอดขายส่งออกทั้งหมด ตลาดส่งออกที่สำคัญ ได้แก่
สหรัฐอเมริกา อาเซียน ออสเตรเลีย และยุโรป

ธุรกิจจัดจำหน่าย ยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2546 ยอดขายสุทธิ เท่ากับ 56,551
ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 8 จากปีก่อน
ซึ่งเป็นผลเนื่องมาจากความต้องการวัสดุก่อสร้างของภาคการก่อสร้างที่อยู่อาศัย
โดยกำไรจากการดำเนินงานสุทธิ เท่ากับ 251 ล้านบาท ลดลงเมื่อเทียบกับปีก่อนซึ่งอยู่ที่ 586
ล้านบาท เป็นผลมาจากการสำรองหนี้สูญ

ฐานะการเงิน

สินทรัพย์

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวม ณ 31 ธันวาคม 2546 จำนวน 249,726 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจาก ปีก่อนร้อยละ 6 สินทรัพย์ส่วนใหญ่เป็นที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ – ราคาทุน-สุทธิ ร้อยละ
29 สินทรัพย์ที่ตี ราคาเพิ่ม ร้อยละ 28
และเงินลงทุนในหุ้นทุนและเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทในเครือ ร้อยละ 20
ทั้งนี้กลุ่มธุรกิจที่มีสินทรัพย์รวมมากที่สุด ได้แก่ ธุรกิจปิโตรเคมี ธุรกิจซิเมนต์
และธุรกิจกระดาษและบรรจุภัณฑ์ ตามลำดับ

สินทรัพย์หมุนเวียน : ณ 31 ธันวาคม 2546 เท่ากับ 39,216 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นสินค้าคงเหลือ
– สุทธิ ร้อยละ 52 ลูกหนี้และตั๋วเงินรับการค้า – สุทธิ ร้อยละ 34 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัย จะสูญสำหรับลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ไว้แล้วจำนวนเงินประมาณ 1,296 ล้านบาท
ซึ่งเป็นไปตามนโยบายทางบัญชีของการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของบริษัทซึ่งคาดว่าเพียงพอแล้ว

เงินลงทุนในหุ้นทุนและเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทร่วมและบริษัทอื่น-สุทธิ : เพิ่มขึ้น 13,789
ล้านบาท หรือร้อยละ 39 เมื่อเทียบกับปีก่อน ส่วนใหญ่มาจากเงินลงทุนในหุ้นทุนตามวิธีส่วนได้เสีย
เพิ่มขึ้น 2,595 ล้านบาท และจากหลักทรัพย์ในความต้องการของตลาดตามวิธีมูลค่ายุติธรรม
(หลักทรัพย์เผื่อขาย) เพิ่มขึ้น 10,876 ล้านบาท โดยเพิ่มขึ้นจากบริษัท อะโรเมติกส์
(ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) 7,949 ล้านบาท และบริษัทไทยโอเลฟินส์ จำกัด (มหาชน)
2,991 ล้านบาท (ปี 2545 บันทึกโดยวิธีราคาทุน 1,133 ล้านบาท) ทั้งนี้บริษัทไทยโอเลฟินส์
จำกัด (มหาชน) ได้จดทะเบียนแปรสภาพจากบริษัท ไทยโอเลฟินส์ จำกัด เป็นบริษัทมหาชนจำกัด
เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2546

สินทรัพย์ที่ตีราคาเพิ่ม : ในรอบระยะเวลาตั้งแต่ปี 2540 เครือฯ
ได้มีนโยบายในการประเมินราคาสินทรัพย์เพิ่ม 3 ประเภท คือ ที่ดิน อาคาร เครื่องจักรและอุปกรณ์
เนื่องจากราคาสินทรัพย์ตามบัญชีซึ่งเป็นราคาทุนต่ำกว่าราคาที่จะจัดหาใหม่มาก
จึงได้เลือกผู้ประเมินอิสระ คือ บริษัทอเมริกัน แอพเพรซัล (ประเทศไทย) จำกัด
เป็นผู้ประเมินราคา อาคาร เครื่องจักรและอุปกรณ์
และมีนโยบายที่จะทบทวนการประเมินราคาสินทรัพย์เป็นประจำปี

ณ 31 ธันวาคม 2546 ได้บันทึกส่วนที่ประเมินราคาเพิ่มได้แก่ ที่ดิน
ใช้ราคาประเมินของกรมที่ดินมีมูลค่าเพิ่มขึ้น 6,720 ล้านบาท อาคาร เครื่องจักรและอุปกรณ์
ตามรายงานของผู้ประเมินอิสระ (ตามราคายุติธรรม)ลงวันที่ 13 มกราคม 2547
มีมูลค่าเพิ่มขึ้นรวม 64,289 ล้านบาท ณวันที่ 31 ธันวาคม 2546 ซึ่งประกอบ
ด้วยอาคารมีมูลค่าเพิ่มขึ้น 6,287 ล้านบาท และเครื่องจักรและอุปกรณ์มีมูลค่าเพิ่มขึ้น 58,002
ล้านบาท

สินทรัพย์อื่น : ลดลง 1,226 ล้านบาท หรือร้อยละ 7 เมื่อเทียบกับปีก่อน
โดยส่วนใหญ่เนื่องมาจากภาษีเงินได้รอตัดบัญชี - สุทธิ ลดลง 2,558 ล้านบาท หรือร้อยละ 21
จากปีก่อน ส่วนเกินมูลค่าตามบัญชีของเงินลงทุน – สุทธิ เพิ่มขึ้น 751 ล้านบาท หรือร้อยละ 67
จากปีก่อน และเงินประกัน เงินเรียกชดเชยและรายจ่าย รอตัดบัญชี – สุทธิ เพิ่มขึ้น 440 ล้านบาท
หรือร้อยละ 24 จากปีก่อน

สภาพคล่อง

ในปี 2546 บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีกระแสเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดปลายปีเท่ากับ
2,307 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,449 ล้านบาท โดยเป็นผลมาจากบริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีกระแสเงินสดสุทธิที่ได้มาจากการดำเนินงาน เท่ากับ 22,228 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 4,284
ล้านบาท เนื่องจากกำไรจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้น
ในขณะที่มีกระแสเงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมลงทุนในปีนี้ เท่ากับ 399 ล้านบาท
เทียบกับปีก่อนซึ่งกระแสเงินสดสุทธิได้มาในกิจกรรมลงทุน 6,508 ล้านบาท
เนื่องจากในปีก่อนมีเงินสดรับจากการขายเงินลงทุนและสินทรัพย์ในการปรับโครงสร้างทางธุรกิจ
7,705 ล้านบาท และมีกระแสเงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 23,278 ล้านบาท
ลดลงจากปีก่อน 5,346 ล้านบาท เนื่องจากเงินกู้ยืม – สุทธิ ลดลง 10,546 ล้านบาท
และจ่ายเงินปันผลมากขึ้น 5,400 ล้านบาท

สำหรับลูกหนี้ที่มียอดค้างชำระนาน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 แยกตามอายุหนี้ที่ค้างชำระได้ดังนี้

  มากกว่า 3 เดือนถึง 6 เดือน 17 ล้านบาท

  มากกว่า 6 เดือนถึง 12 เดือน 9 ล้านบาท

  มากกว่า 1 ปีขึ้นไป 1,308 ล้านบาท

  รวม 1,334 ล้านบาท

สำหรับอัตราส่วนสภาพคล่อง พบว่าบริษัทฯ และบริษัทย่อยมีอัตราส่วนสภาพคล่องคิดเป็น 0.65 เท่า
ในขณะที่มีอัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสดเป็น 0.40 เท่า ทั้งนี้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีระยะเวลาในการเรียกเก็บหนี้เฉลี่ยที่ประมาณ 34 วัน
ในขณะที่มีระยะเวลาในการชำระหนี้เฉลี่ย 28 วัน และมีระยะเวลาในการขายสินค้าเฉลี่ย 32 วัน
โดยสรุป บริษัทฯ และบริษัทย่อย มี Cash cycle อยู่ที่ประมาณ 38 วัน
จากกระแสเงินสดและอัตราส่วนสภาพคล่องต่างๆ ได้สร้างความมั่นใจว่าบริษัทฯ และบริษัทย่อย
มีสภาพคล่องที่พอเพียงต่อการดำเนินงาน ทั้งนี้บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีวงเงินเบิกเกินบัญชีกับธนาคารหลายแห่งจำนวนประมาณ 4,300 ล้านบาท
นอกจากนี้บริษัทยังคงมีความสามารถในการทำกำไรอยู่ในเกณฑ์ที่ดี
และมีประสิทธิภาพในการดำเนินงานสูงขึ้น

แหล่งที่มาของเงินทุน

สถานะหนี้สินสุทธิ (หนี้สินที่มีดอกเบี้ยหักเงินสดและเงินลงทุนระยะสั้น) ของเครือฯ ณ สิ้นปี 2546
ลดลงเหลือ 114,851 ล้านบาท ลดลง 11,445 ล้านบาท จากสิ้นปีก่อน โดยในไตรมาสที่สามของปี
ได้มีการรวมผลประกอบการของ United Pulp and Paper หรือ UPPC
หนี้สินดังกล่าวข้างต้นได้รวมหุ้นกู้ซึ่งออกโดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทเยื่อกระดาษสยาม จำกัด (มหาชน) ประเภทไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีหลักประกันมูลค่ารวม
90,500 ล้านบาท (ดังมีรายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินรวม ข้อ 12 หน้า 38)
หนี้สินระยะยาวส่วนที่เหลือส่วนใหญ่เป็นเงินกู้ยืมที่เป็นเงินตราต่างประเทศมีอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ยประมาณร้อยละ
4.05 ต่อปี
ซึ่งเกือบทั้งหมดได้มีการทำธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงินเพื่อลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน
บริษัทและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนหนี้ต่างสกุลเงินกับธนาคารต่างประเทศสำหรับหนี้สินระยะยาวที่เป็นเงินตราต่างประเทศเกือบทั้งหมด
โดยบริษัทและบริษัทย่อยจะจ่ายชำระคืนหนี้เงินกู้เป็นเงินตราอีกสกุลหนึ่งตามที่ตกลงไว้ในสัญญา

อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อ EBITDA เท่ากับ 3.1 เท่า เทียบกับปีก่อนซึ่งอยู่ที่ 4.2 เท่า
และอัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยอยู่ที่ 3.96 เท่า เทียบกับปีก่อนซึ่งอยู่ที่ 2.9 เท่า
การลดลงของอัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อ EBITDA
สะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างทางการเงินที่ดีขึ้นของเครือซิเมนต์ไทย
ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินในปี 2546 เท่ากับ 8,101 ล้านบาท เปรียบเทียบกับปีก่อน
เท่ากับ 10,038 ล้านบาท

ในปี 2546 เครือฯ มีรายได้เงินปันผลรับจากบริษัทร่วม เท่ากับ 3,484 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ
90 จากปีก่อน โดยรายได้เงินปันผลรับส่วนใหญ่มาจากธุรกิจปิโตรเคมี

วันที่ 1 เมษายน 2546 บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด(มหาชน) ได้ทำการไถ่ถอนหุ้นกู้ ชุดที่ 3/2542
มูลค่า 12,000 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 8
โดยครึ่งหนึ่งของเงินที่ไถ่ถอนมาจากการออกหุ้นกู้ชุดใหม่ 1/2546 อัตราดอกเบี้ย ร้อยละ 3.5 อายุ
4 ปี และวันที่ 1 พฤศจิกายน 2546 หุ้นกู้ชุดที่ 5/2542 ของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
มูลค่า 6,000 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ย ร้อยละ 8 ครบกำหนด โดยได้ทำการออกหุ้นกู้ชุดใหม่
2/2546 มูลค่า 10,000 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ย ร้อยละ 3.25 อายุ 4 ปี

จากฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานที่ดีขึ้นตลอดปี 2546 คณะกรรมการมีมติให้เสนอ
ที่ประชุมผู้ถือหุ้น เพื่ออนุมัติการจ่ายเงินปันผลสำหรับปี 2546 ในอัตราหุ้นละ 6 บาท จำนวนเงินรวม
7,200 ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯ ได้จ่ายเป็นเงินปันผลระหว่างกาลไปแล้ว ในอัตราหุ้นละ 2.50 บาท
จำนวนเงินรวม 3,000 ล้านบาท เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2546
และจะจ่ายเงินปันผลงวดสุดท้ายอีกในอัตราหุ้นละ 3.50 บาท โดยกำหนดจ่ายในวันที่ 21 เมษายน
2547 จำนวนเงินรวม 4,200 ล้านบาท

โดยสรุป ผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย ในปี 2546 ดีขึ้นอย่างต่อเนื่องจากปีที่ผ่านมา
เนื่องจากปริมาณความต้องการใช้สินค้าสูงขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจในประเทศและเศรษฐกิจโลก
ทำให้บริษัทฯ มีรายได้รวมสูงขึ้น มีกระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น ในขณะที่ภาระหนี้สินลดลงอย่างต่อเนื่อง
ภายใต้กลยุทธ์การดำเนินธุรกิจและนโยบายการเงินที่มีประสิทธิภาพและรอบคอบ
มีการนำเครื่องมือทางการเงินต่างๆ
มาใช้เพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยและความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม
ทำให้ความเสี่ยงด้านการเงินลดลง ฐานะทางการเงินแข็งแกร่งมากขึ้น
สามารถเพิ่มมูลค่าโดยรวมให้แก่ผู้ถือหุ้นและสนับสนุนเศรษฐกิจไทยให้รุ่งเรืองต่อไป