5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

5.1 ลูกหนี้การค้า

สินทรัพย์หลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจของบริษัท คือ ลูกหนี้การค้า
โดยยอดลูกหนี้การค้าหลังหักดอกเบี้ยเช่าซื้อรอตัดบัญชี (ก่อนหักหนี้สงสัยจะสูญ) ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2545 และ 2546 มีรายละเอียดดังนี้

+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
|                        | 2545      |        | 2546       |          |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
|                        | ล้านบาท    | ร้อยละ  | ล้านบาท     | ร้อยละ    |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| ลูกหนี้เช่าซื้อ              |           |        |            |          |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| - รถยนต์นั่งส่วนบุคคล       | 600.45    | 82.17  | 742.04     | 84.08    |
|                        |           |        |            |          |
| - รถกระบะ              | 64.86     | 8.88   | 81.74      | 9.26     |
|                        |           |        |            |          |
| - รถตู้                  | 65.38     | 8.95   | 58.76      | 6.66     |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| รวม                    | 730.69    | 100.00 | 882.54     | 100.00   |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| จำนวนงวดที่ให้สินเชื่อ       |           |        |            |          |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| - 12 เดือน              | 3.90      | 0.53   | 5.68       | 0.65     |
|                        |           |        |            |          |
| - 18 เดือน              | 5.76      | 0.79   | 2.93       | 0.33     |
|                        |           |        |            |          |
| - 24 เดือน              | 46.08     | 6.31   | 40.50      | 4.59     |
|                        |           |        |            |          |
| - 30 เดือน              | 8.59      | 1.17   | 5.19       | 0.59     |
|                        |           |        |            |          |
| - 36 เดือน              | 157.17    | 21.51  | 139.56     | 15.81    |
|                        |           |        |            |          |
| - 42 เดือน              | 21.61     | 2.96   | 12.38      | 1.40     |
|                        |           |        |            |          |
| - 48 เดือน              | 485.19    | 66.40  | 669.07     | 75.81    |
|                        |           |        |            |          |
| - 60 เดือน              | 2.39      | 0.33   | 7.23       | 0.82     |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+
| รวม                    | 730.69    | 100.00 | 882.54     | 100.00   |
+------------------------+-----------+--------+------------+----------+

  หมายเหตุ : บริษัทได้นำลูกหนี้บางส่วนไปค้ำประกันเงินกู้ยืมระยะยาวจากสถาบันการเงิน
  โดยมีมูลค่ารวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 เป็นจำนวน 595.99 ล้านบาท

นโยบายการรับรู้รายได้

บริษัทบันทึกรายได้จากสัญญาเช่าซื้อเป็นดอกผลที่ยังไม่ถือเป็นรายได้และรับรู้เป็นรายได้ตามจำนวนงวดการผ่อนชำระโดยใช้วิธีผลรวมจำนวนตัวเลขการบันทึกรายได้จากการผ่อนชำระและจะหยุดรับรู้เมื่อค้างชำระตั้งแต่
5 เดือนขึ้นไป ส่วนรายได้อื่นบันทึกตามเกณฑ์คงค้าง

นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

บริษัทตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยใช้รายงานอายุลูกหนี้เป็นเกณฑ์โดยคำนวณจากลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อหักด้วยดอกผลเช่าซื้อรอตัดบัญชีและหลักประกัน
โดยหลักประกันคำนวณจากมูลค่าร้อยละ 0 - 80 ของเงินให้สินเชื่อ
โดยพิจารณาเปรียบเทียบถึงโอกาสในการได้รับชำระคืนจากลูกหนี้
และจากการขายหลักประกันรวมถึงความสามารถในการจ่ายชำระของลูกหนี้เป็นรายๆ
ซึ่งการตั้งสำรองดังกล่าวบริษัทได้มีการรายงานให้คณะกรรมการตรวจสอบทราบอย่างสม่ำเสมอ
โดยบริษัทมีหลักเกณฑ์การตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญดังนี้

+-----------------------------+-------------------+-------------------+
| สภาพบัญชีลูกหนี้                 | อัตราหลักประกัน (%)  | อัตราการสำรองหนี้สูญ  |
|                             |                   | (%)               |
+-----------------------------+-------------------+-------------------+
| หักด                         | 80                | 1                 |
| อกผลเช่าซื้อรอตัดบัญชีและหลักประกัน |                   |                   |
|                             | 80                | 2                 |
| ลูกหนี้ปกติและค้างชำระ 1 งวด     |                   |                   |
|                             | 80                | 10                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 2- 3 งวด        |                   |                   |
|                             | 80                | 20                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 4 งวด           |                   |                   |
|                             | 70                | 30                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 5 งวด           |                   |                   |
|                             | 60                | 40                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 6 งวด           |                   |                   |
|                             | 50                | 50                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 7 งวด           |                   |                   |
|                             | 40                | 60                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 8 งวด           |                   |                   |
|                             | 30                | 70                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 9 งวด           |                   |                   |
|                             | 20                | 80                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 10 งวด          |                   |                   |
|                             | 10                | 90                |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 11 งวด          |                   |                   |
|                             | 0                 | 100               |
| ลูกหนี้ค้างชำระ 12 งวด          |                   |                   |
|                             |                   |                   |
| ลูกหนี้ค้างชำระเกิน 12 งวด       |                   |                   |
+-----------------------------+-------------------+-------------------+

  หมายเหตุ : สำหรับลูกหนี้ที่ค้างชำระเกิน 6 เดือน เช่น
  ในกรณีลูกหนี้ไม่สามารถติดตามได้และมีพฤติกรรมฉ้อฉลหรือสืบทราบได้ว่าเป็นพวกมิจฉาชีพ
  บริษัทจะพิจารณาตั้งสำรองร้อยละ 100 ทันที

อย่างไรก็ตาม ในปี 2547 บริษัทจะเปลี่ยนแปลงอัตราการสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
โดยใช้หลักเกณฑ์อิงจากประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทยสำหรับสถาบันการเงิน
โดยคำนวณจากลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อหักด้วยดอกผลเช่าซื้อรอตัดบัญชีและหลักประกัน
โดยหลักประกันคำนวณจากมูลค่าร้อยละ 80 ของเงินให้สินเชื่อ
เปรียบเทียบกับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เป็นหลักประกัน (สินทรัพย์ที่ให้เช่าซื้อ)
แล้วแต่อย่างใดจะต่ำกว่า
มูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เป็นหลักประกันคำนวณจากราคากลางของรถยนต์แต่ละปีแต่ละรุ่นในหนังสือตลาดรถ
โดยมีหลักเกณฑ์การตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญดังนี้

+----+--------------------------------------+--------------------------+
| ส  |                                      | ร้อยละ                    |
| ภา |                                      |                          |
| พบ |                                      |                          |
| ัญช |                                      |                          |
| ีลูก |                                      |                          |
| หนี้ |                                      |                          |
+====+======================================+==========================+
| หัก | ดอกผลเช่าซื้อรอตัดบัญชีและหลักประกัน         | 1                        |
|    |                                      |                          |
|    | ลูกหนี้ปกติและค้างชำระ 1 งวด              | 2                        |
|    |                                      |                          |
|    | ลูกหนี้ค้างชำระ 2-3 งวด                  | 20                       |
|    |                                      |                          |
|    | ลูกหนี้ค้างชำระ 4-6 งวด                  |                          |
+----+--------------------------------------+--------------------------+
| หัก | ดอกผลเช่าซื้อรอตัดบัญชี                    | 50                       |
|    |                                      |                          |
|    | ลูกหนี้ค้างชำระ 7-12 งวด                 | 100                      |
|    |                                      |                          |
|    | ลูกหนี้ค้างชำระเกิน 12 งวด                |                          |
|    | และลูกหนี้ที่ดำเนินคดี                      |                          |
+----+--------------------------------------+--------------------------+

  หมายเหตุ : สำหรับลูกหนี้ที่ค้างชำระเกิน 6 เดือน เช่น
  ในกรณีลูกหนี้ไม่สามารถติดตามได้และมีพฤติกรรมฉ้อฉลหรือสืบทราบได้ว่าเป็นพวกมิจฉาชีพ
  บริษัทจะพิจารณาตั้งสำรองร้อยละ 100 ทันที

อย่างไรก็ตาม ในอนาคตหากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
หรือหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้องได้มีการออกประกาศเพื่อกำหนดให้บริษัทที่ประกอบธุรกิจเช่าซื้อมีมาตรฐานบัญชีเดียวกัน
โดยเฉพาะในเรื่องการตั้งสำรองหนี้สงสัยจะสูญ
บริษัทจะดำเนินการตามประกาศดังกล่าวโดยเคร่งครัด
รวมถึงจะปฏิบัติตามข้อตกลงร่วมกันของผู้ประกอบการในธุรกิจดังกล่าว

นโยบายการตัดหนี้สูญ

บริษัทมีนโยบายตัดหนี้สูญโดยพิจารณาจากลูกหนี้ที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้วและได้ดำเนินการตามคำพิพากษา
รวมทั้งดำเนินการตามกระบวนการบังคับคดียึดทรัพย์แล้ว
แต่ไม่สามารถพบทรัพย์สินหรือไม่สามารถอายัดเงินเดือนจากผู้เช่าซื้อและผู้ค้ำประกันได้
บริษัทจะพิจารณาตัดลูกหนี้ดังกล่าวเป็นหนี้สูญต่อไป
ซึ่งกระบวนการตั้งแต่เริ่มฟ้องร้องจนกระทั่งคดีถึงที่สุดแล้วมีระยะเวลาโดยประมาณ 1 ปี

5.2 ทรัพย์สิน (รถยึด) รอการขาย

+--------------+------------+------------+--------------+------------+
| ตารางแส      |            |            |              |            |
| ดงจำนวนรถยึดเ |            |            |              |            |
| ปรียบเทียบกับจำ |            |            |              |            |
| นวนลูกหนี้ทั้งหมด |            |            |              |            |
+==============+============+============+==============+============+
| ปี            | จำนวนรถยึด  | ม          | จำ           | ร้อยละ      |
|              | (คัน)       | ูลค่าทรัพย์สิน* | นวนลูกหนี้ทั้งหมด |            |
|              |            |            |              |            |
|              |            | (ล้านบาท)   | (จำนวนสัญญา/  |            |
|              |            |            | คัน)          |            |
+--------------+------------+------------+--------------+------------+
| 2543         | 17         | 5.62       | 1,066        | 1.59       |
+--------------+------------+------------+--------------+------------+
| 2544         | 43         | 11.42      | 1,623        | 2.65       |
+--------------+------------+------------+--------------+------------+
| 2545         | 73         | 27.63      | 2,574        | 2.84       |
+--------------+------------+------------+--------------+------------+
| 2546         | 148        | 58.08      | 3,243        | 4.56       |
+--------------+------------+------------+--------------+------------+

  หมายเหตุ : *มูลค่าทรัพย์สิน = มูลค่ายอดหนี้คงเหลือ – ดอกผลที่ยังไม่รับรู้ +
  ค่าใช้จ่ายในการยึดรถ

+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
| ตารางแสดงราย   |           |           |            |                |
| ละเอียดทรัพย์สินที่ย |           |           |            |                |
| ึดคืนและจำหน่ายไป |           |           |            |                |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
|                | ปี 2545    |           |            |                |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
|                | ทรัพย      | มูล        | มูลค่าทรัพย์ส  | กำไร (ขาดทุน)   |
|                | ์สินที่ยึดคืนแล | ค่าทรัพย์สิน* | ินที่จำหน่ายไป | จากก           |
|                | ะจำหน่ายไป | (ล้านบาท)  |            | ารจำหน่ายทรัพย์สิน |
|                |           |           | (ล้านบาท)   |                |
|                |           |           |            | (ล้านบาท)       |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
| -              | 39        | 15.91     | 15.53      | (0.38)         |
| รถยนต์นั่งส่วนบุคคล |           |           |            |                |
|                | 13        | 2.87      | 3.15       | 0.28           |
| - รถกระบะ      |           |           |            |                |
|                | 1         | 0.66      | 0.58       | (0.08)         |
| - รถตู้          |           |           |            |                |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
| รวม            | 53        | 19.44     | 19.26      | (0.18)         |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+

  หมายเหตุ : *มูลค่าทรัพย์สิน = มูลค่ายอดหนี้คงเหลือ – ดอกผลที่ยังไม่รับรู้ +
  ค่าใช้จ่ายในการยึดรถ

+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
|                | ปี 2546    |           |            |                |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
|                | ทรัพย      | มูล        | มูลค่าทรัพย์ส  | กำไร (ขาดทุน)   |
|                | ์สินที่ยึดคืนแล | ค่าทรัพย์สิน* | ินที่จำหน่ายไป | จากก           |
|                | ะจำหน่ายไป | (ล้านบาท)  |            | ารจำหน่ายทรัพย์สิน |
|                |           |           | (ล้านบาท)   |                |
|                |           |           |            | (ล้านบาท)       |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
| -              | 95        | 35.27     | 34.10      | (1.17)         |
| รถยนต์นั่งส่วนบุคคล |           |           |            |                |
|                | 9         | 2.39      | 2.44       | 0.05           |
| - รถกระบะ      |           |           |            |                |
|                | 10        | 5.11      | 4.62       | (0.49)         |
| - รถตู้          |           |           |            |                |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+
| รวม            | 114       | 42.77     | 41.16      | (1.61)         |
+----------------+-----------+-----------+------------+----------------+

  หมายเหตุ : *มูลค่าทรัพย์สิน = มูลค่ายอดหนี้คงเหลือ – ดอกผลที่ยังไม่รับรู้ +
  ค่าใช้จ่ายในการยึดรถ

5.3 ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

สำหรับสินทรัพย์ที่เป็นที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ของบริษัท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ประกอบด้วย

  ------------------------------------------------------------------------
  รายการ                               ลักษณะกรรมสิทธิ์      มูลค่าตามบัญชีสุทธิ
                                                         (บาท)
  ------------------------------------ ----------------- -----------------
  1. ที่ดิน ที่ตั้งสำนักงานใหญ่                 เจ้าของ            7,324,162.50
  บริเวณซอยโรงพยาบาลพระรามเก้า โฉนดเลขที่                    
  824 พื้นที่ 55.80 ตารางวา*                                 

  2. อาคารสำนักงานใหญ่ เลขที่ 976/1        เจ้าของ            7,056,061.89
  ซอยโรงพยาบาลพระรามเก้า                                  
  ถนนริมคลองสามเสน แขวงบางกะปิ                             
  เขตห้วยขวาง กทม. พื้นที่ 960 ตารางเมตร*                     

  3. งานระหว่างก่อสร้าง** โฉนดเลขที่ 40098  ผู้เช่า              1,483,057.91
  เลขที่ดิน 468 ตำบลวังทองหลาง อำเภอบางกะปิ                   
  กทม. พื้นที่ 275 ตารางวา                                   

  4. เครื่องตกแต่งสำนักงาน                 เจ้าของ            509,291.33

  5. เครื่องใช้สำนักงาน                    เจ้าของ            3,308,538.86

  6. ยานพาหนะ                          เจ้าของ            8,917,059.42

  7. ยานพาหนะ                          ผู้เช่า              2,343,265.08

                                       รวม               30,941,436.99
  ------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ:*
ที่ดินและอาคารได้นำไปจดทะเบียนจำนองเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันเงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ระยะยาวธนาคารแห่งหนึ่ง

  ** งานระหว่างก่อสร้าง จัดทำขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่จอดรถยึดของบริษัท

นอกจากนี้บริษัทได้ทำสัญญาเช่าสินทรัพย์เพิ่มเติมดังนี้

(1) สัญญาเช่าพื้นที่ในอาคาร เพื่อใช้เป็นสำนักงาน เลขที่ 976 ซอยโรงพยาบาลพระราม 9
    ถนนริมคลองสามเสน แขวงบางกะปิ เขตห้วยขวาง กทม. พื้นที่ 960 ตารางเมตร เมื่อวันที่
    1 กันยายน 2546 โดยมีรายละเอียดสัญญาเช่าอาคารดังนี้

+-------------------------+---+----------------------------------------+
| คู่สัญญา                   | : | นางเบญจวรรณ สิงห์สมบุญ (ผู้ให้เช่า)           |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
|                         | : | บริษัท ตะวันออกพาณิชย์ลีสซิ่ง จำกัด (มหาชน)     |
|                         |   | (ผู้เช่า)                                 |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สัญญา    | : | คู่สัญญาไม่ได้เป็นบุคคลที่เกี่ยวโยงกัน             |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| ระยะเวลาของสัญญา         | : | 4 ปี นับตั้งแต่ 1 กันยายน 2546 ถึง 31 สิงหาคม  |
|                         |   | 2549                                   |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| อัตราค่าเช่า               | : | รวมทั้งสิ้น 768,833.52 บาท                 |
|                         |   | โดยแบ่งชำระเป็นดังนี้                       |
|                         |   |                                        |
|                         |   | ปีที่ 1 ถึง ปีที่ 2 เดือนละ 15,626.70 บาท      |
|                         |   |                                        |
|                         |   | ปีที่ 3 ถึง ปีที่ 4 เดือนละ 16,408.03 บาท      |
+-------------------------+---+----------------------------------------+

(2) สัญญาเช่ารถยนต์ผู้บริหาร โดยมีรายละเอียดสัญญาเช่า ดังนี้

+-------------------------+---+----------------------------------------+
| คู่สัญญา                   | : | บริษัท บีโอเอ ลีสซิ่ง จำกัด (ผู้ให้เช่า)          |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
|                         | : | บริษัท ตะวันออกพาณิชย์ลีสซิ่ง จำกัด (มหาชน)     |
|                         |   | (ผู้เช่า)                                 |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สัญญา    | : | คู่สัญญาไม่ได้เป็นบุคคลที่เกี่ยวโยงกัน             |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| ระยะเวลาของสัญญา         | : | 5 ปี นับตั้งแต่ 15 มกราคม 2544 ถึง 15 ธันวาคม |
|                         |   | 2548                                   |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| อัตราค่าเช่า               | : | รวมทั้งสิ้น 4,248,756.00 บาท               |
|                         |   | ชำระเป็นรายเดือน                         |
|                         |   |                                        |
|                         |   | เดือนละ 70,812.60 บาท                   |
|                         |   | โดยเริ่มชำระตั้งแต่เดือนมกราคม 2544 ถึงเดือน   |
|                         |   | ธันวาคม 2548                            |
+-------------------------+---+----------------------------------------+
| เงื่อนไขอื่น                | : | เมื่อครบ                                 |
|                         |   | สัญญาเช่าผู้ให้เช่าจะสามารถขายทรัพย์สินได้ในราคา |
|                         |   | 2,308,411.21 บาท หรือมากกว่านั้น           |
|                         |   | ถ้าทรัพย์สินที่ให้เช่าขายได้ไม่ถึงราคาที่กำหนด      |
|                         |   | ให้ผู้เช่าจ่ายเงินทดแทนแก่ผู้ให้เช่าเป็นจำนวนเท่ากับ |
|                         |   | ผลต่างระหว่างราคาขายกับราคา 2,308,411.21  |
|                         |   | บาท                                    |
+-------------------------+---+----------------------------------------+

(3) สัญญาเช่าพื้นที่ที่ดิน จำนวน 2 งาน 75 ตารางวา เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2546
โดยมีรายละเอียดสัญญาเช่าที่ดิน ดังนี้

  -------------------------- ---- ----------------------------------------
  คู่สัญญา                      :    นายดนุชา วีระพงษ์ (ผู้ให้เช่า)

                             :    บริษัท ตะวันออกพาณิชย์ลีสซิ่ง จำกัด (มหาชน)
                                  (ผู้เช่า)

  ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สัญญา       :    นายดนุชา วีระพงษ์ เป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหาร
                                  และกรรมการของบริษัท

  ระยะเวลาของสัญญา            :    3 ปี นับตั้งแต่ 18 สิงหาคม 2546 ถึง18 สิงหาคม
                                  2549

  อัตราค่าเช่า                  :    รวมทั้งสิ้น 1,145,263.10 บาท ชำระเป็นรายเดือน
                                  เดือนละ 32,000 บาท โดยเริ่มชำระตั้งแต่เดือน
                                  พฤศจิกายน 2546 ถึง เดือน สิงหาคม 2549
  -------------------------- ---- ----------------------------------------