2.1 ปัจจัยความเสี่ยง

การดำเนินธุรกิจของธนาคารพาณิชย์
มีความเกี่ยวข้องโดยตรงต่อตลาดการเงินและสภาวะเศรษฐกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้สภาพ แวดล้อมในการดำเนินธุรกิจ
ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบข้อบังคับของ ทางการ การปรับตัวของคู่แข่ง
ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจธนาคารพาณิชย์เช่นกัน ซึ่งปัจจัยเสี่ยงหลัก ๆ
ในการดำเนินธุรกิจธนาคารพาณิชย์ประกอบด้วย

1) ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ คือ ความเสี่ยงที่ลูกค้าหรือคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญา
หรือหลีกเลี่ยงไม่ชำระหนี้คืนตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ ธนาคารได้มีนโยบายการป้องกันความเสี่ยงนี้
โดยการวิเคราะห์ฐานะทางการเงินของลูกค้าหรือคู่สัญญา
การกำหนดระเบียบในการพิจารณาเครดิตของลูกค้าหรือคู่สัญญา
และการเรียกหลักทรัพย์ค้ำประกันในจำนวนที่เพียงพอที่จะครอบคลุมถึงความสูญเสียทางการเงินต่อธนาคารที่จะเกิดขึ้นได้
นอกจากนี้ยังมีการพิจารณา แนวโน้มของธุรกิจและอุตสาหกรรม
การกระจายความเสี่ยงที่ไม่ให้มีการปล่อยสินเชื่อกระจุกตัวมากไปในธุรกิจประเภทใดประเภทหนึ่ง ณ
31 ธันวาคม 2546 เงินให้สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่จัดอยู่ในประเภทธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิต
และการพาณิชย์คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 43.61 ของเงินให้สินเชื่อรวม รองลงมา ได้แก่
การสาธารณูปโภคและบริการสัดส่วนร้อยละ 17.16

นอกจากการกระจายความเสี่ยงตามภาคธุรกิจแล้ว
ธนาคารยังมีนโยบายไม่ปล่อยสินเชื่อแก่ลูกหนี้รายใดรายหนึ่งหรือกลุ่มลูกหนี้เกินเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
ทั้งนี้ยกเว้น ในส่วนของเงินให้สินเชื่อแก่บริษัท บริหารสินทรัพย์พญาไท จำกัด ในปี 2546
ธนาคารได้โอนขาย สินทรัพย์ประเภทลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญให้กับ บริษัทบริหารสินทรัพย์พญาไทรวม
1,877 ล้านบาท โดยธนาคารมีการติดตามการดำเนินงาน
และกำกับดูแลนโยบายการบริหารสินทรัพย์ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของบริษัท บริหารสินทรัพย์พญาไท
จำกัด อย่างใกล้ชิดเพื่อลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น

ทางด้านการอนุมัติการให้สินเชื่อ ธนาคารใช้ระบบการพิจารณาอนุมัติโดยระบบคณะกรรมการ
พร้อมทั้งแยกหน่วยงานอำนวยสินเชื่อและหน่วยงานวิเคราะห์สินเชื่อออกจากกัน
โดยมีสำนักงานบริหารความเสี่ยงสินเชื่อทำการวิเคราะห์แนวโน้ม ประเมินผล สนับสนุนด้านข้อมูล
กำหนดนโยบายการกระจายความเสี่ยง และประเมินการกำหนดนโยบายด้านผลตอบแทนให้
เหมาะสมกับความเสี่ยง นอกจากนี้ธนาคารมีการนำเครื่องมือการจัดระดับความเสี่ยงของลูกค้า เช่น
Risk Grading Tool และ Credit Scoring Model มาใช้
และหลังจากที่มีการพิจารณาอนุมัติการให้ สินเชื่อ
ธนาคารได้ติดตามดูแลและบริหารสินเชื่ออย่างใกล้ชิด โดยมีการสอบทานสินเชื่อ
ควบคุมและติดตามลูกหนี้
และทบทวนราคาหลักประกันอย่างสม่ำเสมอตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

2) ความเสี่ยงจากหนี้ด้อยคุณภาพและการปรับโครงสร้างหนี้

ณ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ
(ไม่รวมเงินให้สินเชื่อแก่ธนาคารและตลาดเงิน) จำนวน 29,831 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 9.90
ของเงินให้สินเชื่อ ในปี 2546 ธนาคารได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้กับลูกหนี้เป็นจำนวน 34 ราย
คิดเป็นจำนวนเงินที่ขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ 2,777 ล้านบาท
นอกจากนี้ยังมีการโอนขายสินทรัพย์ประเภทลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญ ให้แก่บริษัท
บริหารสินทรัพย์พญาไท จำกัด นอกจากนี้บริษัทบริหารสินทรัพย์พญาไท จำกัด
ยังมีการโอนขายสินทรัพย์ประเภทเงินลงทุนในลูกหนี้ที่รับโอนมา เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้
ทั้งที่มีหลักประกันและประเภทที่ไม่มีหลักประกัน ทรัพย์สินรอการขาย
และสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องให้กับบริษัท บริหารสินทรัพย์กรุงเทพพาณิชย์ (บสก.) ในราคารวม 19,533
ล้านบาท

ธนาคารได้ใช้หลายแนวทางในการปรับโครงสร้างหนี้ เพื่อลดจำนวนสินเชื่อด้อยคุณภาพ อาทิ
การลดอัตราดอกเบี้ย ลดดอกเบี้ยค้างชำระ ขยายระยะเวลาในการชำระคืนหนี้ การรับโอนสินทรัพย์
การแปลงหนี้เป็นทุน เป็นต้น

3) ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด คือ ความเสี่ยงของธนาคารที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน
อัตราดอกเบี้ย และราคาตราสารทุน ซึ่งส่งผลกระทบต่อมูลค่าของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร

ธนาคารได้มีการจัดทำนโยบายและคู่มือในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดสำหรับตราสารทางการเงินในพอร์ตเพื่อการค้าซึ่งได้แก่
การค้าเงินตราต่างประเทศ อนุพันธ์ ตราสารหนี้ และตราสารทุน โดยธนาคารได้นำเทคนิค Value
at Risk (VaR) มาใช้ในการวัดค่าความเสี่ยง และ ควบคุมความเสี่ยง
ซึ่งในการควบคุมความเสี่ยง ธนาคารได้มีการกำหนดวงเงินการทำธุรกรรม (Position Limit )
ขอบเขตขาดทุน (Loss Limit) และระดับการเตือนล่วงหน้า (Management Action Trigger
หรือ MAT)

สำหรับการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดนั้น สำนักงานบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
จะเป็นผู้นำเสนอรายงานความเสี่ยงด้านตลาดประจำวันต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้บริหาร
และนำเสนอต่อคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์ และหนี้สิน (ALCO) ทุก 2 สัปดาห์ เพื่อพิจารณา
ควบคุมและปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ ทั้งนี้เพื่อให้ความเสี่ยงอยู่ภายใต้ระดับความเสี่ยงที่ธนาคารยอมรับได้
นอกจากนี้ธนาคารได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงขึ้น
มีหน้าที่กำหนดนโยบายความเสี่ยงทุกด้าน
และจัดระบบการควบคุมดูแลความเสี่ยงโดยรวมให้เป็นไปตามนโยบายของธนาคารและหลักเกณฑ์ของทางการอีกด้วย

ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (Foreign Exchange Risk)
ธนาคารมีนโยบายประกอบธุรกรรมตราสารอนุพันธ์ โดยแยกตามวัตถุประสงค์ ได้แก่
ธุรกรรมเพื่อป้องกันความเสี่ยงของธนาคาร และธุรกรรมเพื่อป้องกันความเสี่ยงแก่ลูกค้า
ตราสารอนุพันธ์ที่ใช้ คือ สัญญาซื้อขาย เงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Foreign Currency
Forward Bought/ Sold Contract)
ซึ่งการดำเนินการอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยและนโยบายของธนาคาร
ธนาคารไม่มีนโยบายการทำธุรกรรมตราสารอนุพันธ์เพื่อเก็งกำไร
สำหรับความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากธุรกรรมข้างต้นที่นอกเหนือจาก Market Risk
ได้แก่ความเสี่ยงจากการผิดสัญญาของคู่ค้า (Counterparty Risk)
ในการควบคุมความเสี่ยงจากคู่ค้าธนาคารได้มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงของคู่ค้า
และกำหนดวงเงินและระยะเวลาในการทำธุรกรรมกับคู่ค้า
โดยคณะกรรมการธนาคารเป็นผู้อนุมัติวงเงินดังกล่าว
และสำนักงานบริหารความเสี่ยงด้านตลาดจะเป็นผู้ควบคุมดูแลให้การทำธุรกรรมอยู่ภายใต้วงเงินที่ได้รับอนุมัติ

สำหรับมูลค่าตามงบดุล และมูลค่าตลาดของสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 มีดังนี้

สัญญาซื้ออัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า ตามงบการเงินเฉพาะธนาคาร มีมูลค่าตามงบดุลจำนวน 8,257
ล้านบาท และมูลค่าตลาดจำนวน 8,257 ล้านบาท

สัญญาขายอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า ตามงบการเงินเฉพาะธนาคาร มีมูลค่าตามงบดุลจำนวน
14,447 ล้านบาท และมูลค่าตลาดจำนวน 14,447 ล้านบาท

  4) ความเสี่ยงจากการลงทุน (Investment Risk)

การลงทุนของธนาคารจะอยู่ภายใต้การพิจารณากลั่นกรองตั้งแต่ระดับผู้บริหารในสายงานบริหารตลาดการเงิน
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (ALCO) คณะกรรมการบริหาร
และอยู่ภายใต้การพิจารณาอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร โดย ALCO
จะเป็นผู้กำหนดนโยบายในการลงทุนแยกตามวัตถุประสงค์ของธนาคาร
กำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาหลักทรัพย์ในการลงทุน จัดสรรวงเงินการลงทุนในหลักทรัพย์ (Gross
& Loss Limit) ตลอดจนควบคุมดูแลการลงทุนให้เป็นไปตามนโยบายและวงเงินที่กำหนดไว้

สำหรับการจัดสรรวงเงินลงทุนในหลักทรัพย์ จะใช้หลักการ Capital Allocation
โดยจะนำข้อมูลด้านความเสี่ยงในแต่ละประเภทหลักทรัพย์
และคู่ค้าแต่ละรายมาเป็นฐานในการกำหนดขอบเขตการทำธุรกรรมหรือวงเงินลงทุนรวม (Gross
Limit) และขอบเขตการขาดทุน (Loss Limit)
โดยคำนึงถึงความเพียงพอของเงินกองทุนของธนาคารในการรองรับความเสี่ยงเป็นสำคัญ

สำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงิน จะเป็นผู้รายงานสถานะพอร์ต ผลการดำเนินงาน
และความเสี่ยงในการลงทุนของสายงานบริหารตลาดการเงินต่อ ALCO
ทั้งนี้เพื่อให้สามารถปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ และนโยบายให้เหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจหลักของธนาคาร
ตลอดจนต้องสอดคล้องกับทิศทางและสภาวะตลาดเงิน ตลาดทุน

นอกจากนี้
ยังมีการกำหนดการจัดประเภทของเงินลงทุนของธนาคารให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีที่เกี่ยวกับเงินลงทุน
โดยจะมีการประเมินมูลค่าเงินลงทุนทุกสิ้นเดือน
เพื่อให้ทราบถึงมูลค่าที่แท้จริงของเงินลงทุนในแต่ละประเภท
หากมูลค่าที่แท้จริงหรือมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของเงินลงทุนมีมูลค่าน้อยกว่าราคาตามบัญชีที่บันทึกไว้
ธนาคารจะตั้งสำรองเผื่อการ ลดราคาของเงินลงทุนและรับรู้ขาดทุนที่เกิดขึ้นทันที
อีกทั้งธนาคารได้นำมาตรฐานการบัญชีเรื่องการด้อยค่าของสินทรัพย์มาใช้ในการประเมินการด้อยค่าของสินทรัพย์ด้วย
และหากพบว่าเงินลงทุนเกิดการด้อยค่าก็จะทำการรับรู้ขาดทุน
และตั้งสำรองการด้อยค่าของเงินลงทุนทันที เช่นเดียวกัน
ซึ่งการดำเนินการตามมาตรฐานบัญชีข้างต้น
ส่งผลให้ธนาคารทราบถึงสถานะที่แท้จริงของเงินลงทุนของธนาคารอยู่เสมอ
ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการปรับเปลี่ยนการลงทุนของธนาคารให้เหมาะสม
และทำให้ธนาคารสามารถลดความเสี่ยงในการประกอบธุรกรรมด้านการลงทุนของธนาคารได้

โดย ณ สิ้นปี 2546 ธนาคารมีเงินลงทุนในหลักทรัพย์สุทธิ
แสดงด้วยมูลค่ายุติธรรมตามงบการเงินเฉพาะธนาคาร จำนวน 47,553 ล้านบาท
มีสัดส่วนการลงทุนในหลักทรัพย์เป็นเงินลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐ และรัฐวิสาหกิจ คิดเป็นร้อยละ
72.46 เป็นเงินลงทุนในตราสารหนี้ภาค เอกชนคิดเป็นร้อยละ 6.74 สำหรับตราสารหนี้
ได้มีการตั้งสำรองเผื่อการปรับมูลค่าและเผื่อการด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีรวม 37 ล้านบาท

สำหรับเงินลงทุนในตราสารทุน คิดเป็นร้อยละ 20.80 ของเงินลงทุนในหลักทรัพย์
ทั้งหมดของธนาคาร โดยเป็นเงินลงทุนในบริษัทย่อยและร่วมคิดเป็นร้อยละ 6.58
ธนาคารได้มีการตั้งสำรองเผื่อการปรับมูลค่าและเผื่อการด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีสำหรับตราสารทุนรวม
1,462 ล้านบาท

  5) ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ธนาคารมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
และคณะกรรมการรายได้-รายจ่ายในการกำกับดูแลการบริหารสภาพคล่องของธนาคาร
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เป็นไปตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
ดูแลให้สภาพคล่องของธนาคารมีความเพียงพอในการดำเนินธุรกิจทั้งในภาวะปกติและวิกฤต
รวมทั้งจัดหาแหล่งเงินทุนที่เหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง
ซึ่งธนาคารได้จัดทำนโยบายบริหารสภาพคล่องเพื่อควบคุมและดูแลความเสี่ยง ดังกล่าว
ซึ่งจะมีการทบทวนนโยบายทุกปี โดยมีสำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงินเป็นผู้รับผิดชอบ
ติดตามและประเมินความเสี่ยงซึ่งแบ่งเป็น 3 ลักษณะ

1. ระยะสั้น ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องรายวัน รายปักษ์ และรายเดือน

1.  2. ระยะปานกลาง ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องระยะเวลาตั้งแต่ 1-6 เดือน

3. ระยะยาว ได้แก่ การบริหารสภาพคล่องระยะเวลาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป

ธนาคารได้จัดทำรายงาน Maturity Gap
และรายงานประเมินความเสี่ยงสภาพคล่องโดยคำนึงถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคอย่างสม่ำเสมอ
นอกจากนี้ธนาคารมีการกำหนดเกณฑ์ในการ ควบคุมความเสี่ยง
เพื่อเป็นการส่งสัญญาณให้ธนาคารในการปรับโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินเพื่อให้มีสภาพคล่องที่เหมาะสมและเพียงพอในการดำเนินงาน

ธนาคารวิเคราะห์ความเสี่ยงสภาพคล่องตามระยะเวลาคงเหลือของอายุสัญญา
และตามพฤติกรรมผู้บริโภค โดยใช้ซอฟท์แวร์ระบบบริหารความเสี่ยงที่ได้มาตรฐาน
ข้อมูลจากระบบฐานข้อมูลของธนาคาร และเครื่องมือทางสถิติในการกำหนดเกณฑ์ความเสี่ยง
รวมทั้งการคาดการณ์พฤติกรรมของผู้บริโภค
นอกจากนี้ธนาคารได้จัดทำการประเมินความเสี่ยงในกรณีภาวะวิกฤต (Stress Test)
เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมรับปัญหาที่มิได้คาดไว้โดยการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่องในปริมาณที่เหมาะสม

ณ สิ้นเดือน ธันวาคม 2546 ธนาคารมีสัดส่วนสินเชื่อต่อเงินฝากเป็น 93.47% ลดลงจากเดือน
ธันวาคม 2545 ที่มีสัดส่วนสินเชื่อต่อเงินฝาก 93.80%
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของเงินฝากที่เกิดจากลูกค้าได้รับเงินไถ่ถอนหุ้นกู้ด้อยสิทธิและหุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิของธนาคาร
และเงินบำเหน็จดำรงชีพ อย่างไรก็ดีสภาพคล่องส่วนเกินที่เกิดขึ้นในรอบปีของธนาคาร
ธนาคารได้นำไปลงทุนในตราสารหนี้ระดับ Investment Grade
ระยะสั้นและปานกลางตามแผนกลยุทธ์การลงทุนของธนาคาร

  6) ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

ธนาคารมีคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (ALCO)
กำหนดแนวทางและพิจารณาการควบคุมความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
เพื่อให้ธนาคารสามารถประเมินสถานะ
ปรับโครงสร้างเพื่อรับมือกับแนวโน้มอัตราดอกเบี้ยได้ทันท่วงที
และอยู่ภายในเกณฑ์ความเสี่ยงที่ธนาคารได้กำหนดไว้โดยมีสำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงินเป็นผู้รับผิดชอบ
ติดตามและประเมินความเสี่ยงด้านดอกเบี้ย และจัดทำรายงาน Repricing Gap อย่างสม่ำเสมอ
เพื่อพิจารณาโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินที่มีดอกเบี้ยโดยแบ่งตามระยะเวลาการปรับอัตราดอกเบี้ยของธนาคาร

ธนาคารจัดทำการวิเคราะห์ความเสี่ยงอัตราดอกเบี้ยตามระยะเวลาการปรับอัตราดอกเบี้ยโดยใช้ซอฟท์แวร์ระบบบริหารความเสี่ยงที่ได้มาตรฐานและข้อมูลจากระบบฐานข้อมูลของธนาคาร
เพื่อพิจารณา ติดตามและวัดความเสี่ยง
นอกจากนี้เพื่อพิจารณาถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่มีต่อโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สิน
ธนาคารได้จัดทำ Sensitivity Analysis ในการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยในระดับต่างๆ
เพื่อให้ธนาคารสามารถคาดการณ์ถึงผลกระทบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และปรับโครงสร้างให้สอดคล้องกับภาวะการณ์และแผนกลยุทธ์ของธนาคารโดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของลูกค้าและผู้ถือหุ้นเป็นหลัก

สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่สำคัญแบ่งตามระยะเวลาการปรับอัตราดอกเบี้ย ณ 31 ธันวาคม 2546

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------+--------+-------+-------+------+-------+-------+
|                    | อัต     | ม     | ม     | ไม่มี  | ส     | รวม   |
|                    | ราดอกเ | ากกว่า | ากกว่า | ดอ   | ินทรัพย |       |
|                    | บี้ยเปลี่ย | 3-12  | 1 ปี   | กเบี้ย | ์ที่ไม่ก่อ |       |
|                    | นแปลงไ | เดือน  |       |      | ให้เกิด |       |
|                    | ด้ทันทีถึง |       |       |      | รายได้ |       |
|                    | 3 เดือน |       |       |      |       |       |
+--------------------+--------+-------+-------+------+-------+-------+
| 1. สินทรัพย์ทางการเงิน | 6,     | 1,1   | 30,7  | 9,89 | 29,8  | 6,2   |
|                    | 200.00 | 23.54 | 02.08 | 1.57 | 31.19 | 00.00 |
| -                  |        |       |       |      |       |       |
| หลักท               | 5,     | 18,2  | 33,6  | 4,07 |       | 47,5  |
| รัพย์ซื้อโดยมีสัญญาขายคืน | 835.36 | 56.99 | 77.67 | 6.68 |       | 52.55 |
|                    |        |       |       |      |       |       |
| - เงินลงทุนในหลักทรัพย์ | 224,   |       |       |      |       | 309,8 |
|                    | 001.90 |       |       |      |       | 44.43 |
| -                  |        |       |       |      |       |       |
| เงินให้สิน            |        |       |       |      |       |       |
| เชื่อและรายการระหว่าง |        |       |       |      |       |       |
|                    |        |       |       |      |       |       |
| ธนาคารและตลาดเงิน   |        |       |       |      |       |       |
+--------------------+--------+-------+-------+------+-------+-------+
| 2. หนี้สินทางการเงิน   | 258,   | 63,4  | 5,0   | 9,54 |       | 336,2 |
|                    | 124.39 | 76.14 | 96.01 | 9.00 |       | 45.54 |
| -                  |        |       |       |      |       |       |
| เงิน                |        |       | 7,2   |      |       | 7,2   |
| ฝากและรายการระหว่าง |        |       | 87.00 |      |       | 87.00 |
|                    |        |       |       |      |       |       |
| ธนาคารและตลาดเงิน   |        |       |       |      |       |       |
|                    |        |       |       |      |       |       |
| -                  |        |       |       |      |       |       |
| เงินกู้ยืมและหุ้นกู้ด้อยสิทธิ |        |       |       |      |       |       |
+--------------------+--------+-------+-------+------+-------+-------+

หมายเหตุ : ข้อมูลในตารางสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่สำคัญ
วิเคราะห์แยกตามระยะเวลาครบกำหนดของ

การเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ที่อยู่ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
4.25

7) ความเสี่ยงจากการค้ำประกันการกู้ยืม

ธนาคารมีการก่อภาระผูกพันจากการค้ำประกันการกู้ยืม การค้ำประกันอื่น
การออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิต และการอาวัลตั๋วเงินให้กับลูกค้า ซึ่งการก่อภาระผูกพันดังกล่าว
ธนาคารได้มีการพิจารณาข้อมูลทางการเงินของลูกค้าเช่นเดียวกับการพิจารณาเงินให้สินเชื่อ
ซึ่งรวมถึงการเรียกหลักทรัพย์ค้ำประกันจากลูกค้า
และมีการกำหนดเงื่อนไขในการป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
โดยใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาอนุมัติเช่นเดียวกับสินเชื่อ ณ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีภาระ
ผูกพันจำนวนทั้งสิ้น 46,353 ล้านบาท โดยเป็นการค้ำประกันการกู้ยืม 3,075 ล้านบาท การ
ค้ำประกันอื่น 31,568 ล้านบาท การออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิต 10,083 ล้านบาท
และการอาวัลตั๋วเงิน 1,627 ล้านบาท

8) ความเสี่ยงจากการลดลงของมูลค่าหลักประกัน

เงินให้สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเป็นอสังหาริมทรัพย์
ซึ่งต้องมีการทบทวนราคาประเมินสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
มีผลให้มูลค่าของหลักประกันบางส่วนลดลง ส่งผลให้เงินให้สินเชื่อมีมูลค่าสูงกว่าหลักประกัน
จึงเป็นภาระที่ธนาคารต้องกันเงินสำรองเพิ่มขึ้นจากการด้อยค่าของมูลค่าหลักประกัน
อย่างไรก็ดีในส่วนของมูลค่าหลักประกันที่ลดลงนั้น
ธนาคารได้ตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สูญเพิ่มอย่างเพียงพอแล้ว
นอกจากนี้ธนาคารมีนโยบายทบทวนราคาประเมินหลักประกันอย่างสม่ำเสมอ โดยการว่าจ้าง
ผู้ประเมินราคาอิสระภายนอกเป็นผู้ประเมินหลักประกันตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย

9) ความเสี่ยงอันเกิดจากความไม่เพียงพอของเงินกองทุน

ธนาคารได้ทำการเพิ่มทุนจำนวน 22,417 ล้านบาท โดยการออกหุ้นสามัญ 6,405 ล้านหุ้น
เพื่อเสนอขายให้แก่ผู้ถือหุ้นเดิมตามสัดส่วน 5 หุ้นเดิมต่อ 8 หุ้นใหม่ ในราคาหุ้นละ 3.50 บาท
ในเดือนกันยายน 2546 ส่งผลให้เงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยง ณ 30 กันยายน 2546 เท่ากับร้อยละ
16.66 และช่วงเดือนธันวาคม 2546 ธนาคารได้ทำการไถ่ถอน SUPER CAPS จำนวน 13,280
ล้านบาท ก่อนกำหนด

ณ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเงินกองทุนรวมทั้งสิ้น 30,031 ล้านบาท แบ่งเป็นเงินกองทุนชั้นที่
1 จำนวน 21,754 ล้านบาท และเงินกองทุนชั้นที่ 2 จำนวน 8,277 ล้านบาท
คิดเป็นอัตราเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงร้อยละ 10.59
ซึ่งอัตราเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงของธนาคารอยู่ในระดับที่สูงกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

10) ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์และระเบียบที่เกี่ยวข้องของหน่วยงานราชการ

การมีกฎเกณฑ์ข้อกำหนดเป็นสิ่งที่จำเป็นที่แต่ละองค์กรจะต้องรับทราบ เข้าใจ และ นำมาใช้ถือปฏิบัติ
แม้ในบางครั้งการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์ต่าง ๆ อาจก่อให้เกิดการไม่คล่องตัวในการปฏิบัติงาน
แต่ทุกกฎระเบียบย่อมมีวัตถุประสงค์ หรือเจตนาเพื่อปกป้องให้ความเป็นธรรม เสมอภาคแก่ทุกฝ่าย
ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหนี้ ลูกหนี้ กรรมการ ผู้บริหาร ตลอดจนพนักงาน
ดังนั้นธนาคารจึงได้จัดตั้งหน่วยงานเฉพาะขึ้นมาเพื่อดูแล และกำกับการปฏิบัติงานภายในธนาคารให้
สอดคล้องกับกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เป็นผู้แจ้งระเบียบข้อกำหนดให้ทั้งผู้ปฏิบัติ และ
ผู้บริหารได้ใช้ถือปฏิบัติ
รวมทั้งเป็นผู้ประสานงานกับหน่วยงานทางการในการให้คำปรึกษาและแนะนำการปฏิบัติงานแก่หน่วยงาน
จากการที่ธนาคารเล็งเห็นถึงความสำคัญนี้ในรอบปีที่ผ่านมาธนาคารสามารถปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

11) ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

ในการปฏิบัติงานต่าง ๆ นั้น ย่อมเกิดข้อผิดพลาดได้เสมอ
ซึ่งผู้ประกอบการทั้งหลายได้รับทราบถึงความเสี่ยงนี้อยู่แล้ว
แต่เนื่องมาจากปัจจุบันความหลากหลายและซับซ้อนของประเภทธุรกิจบริการ
รวมถึงผู้ที่เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในการดำเนินการมีมากขึ้น
โอกาสความเสียหายจึงเกิดขึ้นในวงกว้างและทวีความรุนแรงขึ้นเป็นลำดับ
ทุกองค์กรจึงหันมาให้ความสำคัญในการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านนี้อย่างจริงจัง
ธนาคารได้ให้ความสำคัญกับความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงานเป็นความเสี่ยงหลักประเภทหนึ่ง
โดยพิจารณาถึงสาเหตุของความเสี่ยงเพื่อนำมาพิจารณาแนวทางบริหาร จัดการเป็นลำดับแรกใน 2
ส่วน คือ

ส่วนแรกเป็นความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากพนักงานผู้ปฏิบัติ
ด้วยการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบในการปฏิบัติงานของแต่ละหน่วยงานให้ชัดเจน
จัดทำคู่มือปฏิบัติงาน มีการตรวจสอบ ควบคุมภายในโดยใช้ระบบ Dual Control
และใช้ประโยชน์จากรายงานที่จัดทำ

ส่วนที่สองเป็นความเสี่ยงที่อาจเกิดจากกระบวนการปฏิบัติงาน และระบบงาน
ธนาคารได้นำระบบเทคโนโลยีมาสนับสนุนและรองรับการขยายตัวของธุรกิจ จัดทำระบบข้อมูลที่มี
ประสิทธิภาพช่วยให้เกิดความคล่องตัว และลดข้อผิดพลาดที่อาจเกิดจากผู้ปฏิบัติงานได้
นอกจากนี้ยังมีส่วนช่วยในการย้ำเตือนสิ่งที่ผิดปกติให้รับทราบได้ล่วงหน้า เพื่อหาแนวทางแก้ไข
และป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ระดับหนึ่ง

 12) ความเสี่ยงสำหรับผู้ถือหลักทรัพย์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมียอดขาดทุนสุทธิจำนวน 14,054 ล้านบาท
ซึ่งตามข้อบังคับของทางการที่ห้ามมิให้ธนาคารจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น
หากยังมียอดขาดทุนสะสมอยู่
อย่างไรก็ตามธนาคารได้พยายามแก้ไขปัญหาพร้อมกับวางกลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจทุก ๆ ด้าน
เพื่อให้ผลการดำเนินงานของธนาคารมีกำไร สามารถจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นได้โดยเร็วที่สุด

 13) ความเสี่ยงสำหรับสินทรัพย์รอการขาย

จากการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ขายทรัพย์สินรอการขายที่ถือครองตั้งแต่วันที่
1 มกราคม 2540 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2544 ภายใน 10 ปี
โดยให้ทยอยจำหน่ายหลังจากถือครองมาแล้ว 5 ปี
ซึ่งการจำหน่ายสินทรัพย์ภายในเวลาที่กำหนดดังกล่าวอาจเป็น
ข้อจำกัดที่สำคัญที่ทำให้ไม่สามารถขายหลักประกันได้ตามมูลค่าของทรัพย์สิน
นอกจากนี้หากธนาคารไม่สามารถจำหน่ายทรัพย์สินรอการขายออกได้ในราคาที่ต้องการภายในเวลาที่กำหนด
อาจทำให้ธนาคารต้องเสียค่าปรับ