แบบประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายใน

บริษัท กันกุลเอ็นจิเนียริ่ง จำกัด (มหาชน)

สำหรับ ปี 2558

แบบประเมินนี้จัดทำโดยคณะกรรมการบริษัทซึ่งเป็นความเห็นของคณะกรรมการ

เกี่ยวกับความเพียงพอของระบบการควบคุมภายใน

แบบประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายใน

แนวคิดและวัตถุประสงค์

การมีระบบการควบคุมภายในที่ดีมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับบริษัทจดทะเบียนหรือบริษัทที่มีประชาชนเป็นผู้ถือหุ้น
โดยระบบที่ดีจะสามารถช่วยป้องกัน บริหาร จัดการความเสี่ยงหรือความเสียหายต่าง ๆ
ที่อาจเกิดขึ้นกับบริษัทและผู้ที่มีส่วนได้เสียได้เป็นอย่างดี ดังนั้น
จึงเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการบริษัทที่จะต้องดำเนินการให้มั่นใจว่า
บริษัทมีระบบควบคุมภายในที่เหมาะสม
และเพียงพอในการดูแลการดำเนินงานให้เป็นไปตามเป้าหมาย วัตถุประสงค์ กฎหมาย
ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถป้องกันทรัพย์สิน จากการทุจริต เสียหาย
รวมทั้งมีการจัดทำบัญชี รายงานที่ถูกต้องน่าเชื่อถือ

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)
ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส ประเทศไทย (PwC Thailand)
ในการพัฒนาแบบประเมินความเพียงพอของระบบควบคุมภายใน (“แบบประเมิน”) ฉบับนี้ขึ้น
เพื่อเป็นเครื่องมือช่วยให้บริษัทใช้เป็นแนวทางในการประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายในของบริษัทด้วยตนเอง

แบบประเมินนี้ ได้จัดทำตามแนวคิดของ COSO[1] (The Committee of Sponsoring
Organizations of the Treadway Commission) ที่ได้ปรับปรุง framework ใหม่
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2556 และนำมาปรับให้เข้าใจง่ายขึ้น รวมทั้งเหมาะสมกับบริษัทจดทะเบียนไทย
ซึ่งคำถามหลักยังแบ่งออกเป็น 5 ส่วนเช่นเดียวกับแนวทางของ COSO เดิม
แต่ได้ขยายความแต่ละส่วนออกเป็นหลักการย่อยรวม 17 หลักการ
เพื่อให้เข้าใจและเห็นภาพของแต่ละส่วนได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

  การนำไปใช้

บริษัทควรใช้แบบประเมินนี้เป็นแนวทางในการประเมินหรือทบทวนความเพียงพอของระบบควบคุมภายในอย่างน้อยทุกปี
และอาจมีการทบทวนเพิ่มเติมหากเกิดเหตุการณ์ที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญการประเมินดังกล่าวควรผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการตรวจสอบและคณะกรรมการบริษัทด้วยเพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนความเห็น
มีความเข้าใจตรงกัน และสามารถกำหนดแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมกับบริษัทได้

การตอบแบบประเมินในแต่ละข้อ ควรอยู่บนพื้นฐานของการปฏิบัติจริง หากประเมินแล้วพบว่า
บริษัทยังขาดการควบคุมภายในที่เพียงพอในข้อใด (ไม่ว่าจะเป็นการไม่มีระบบในเรื่องนั้น
หรือมีแล้วแต่ยังไม่เหมาะสม) บริษัทควรอธิบายเหตุผลและแนวทางแก้ไขประกอบไว้ด้วย

  -----------------------------------------------------------------------
  การควบคุมภายในองค์กร (Control Environment)

  -----------------------------------------------------------------------

1.  องค์กรแสดงถึงความยึดมั่นในคุณค่าของความซื่อตรง (integrity) และจริยธรรม

+----------------------------------------------+------+------+--------+
| คำถาม                                        | ใช่   | ไม่ใช่ | ราย    |
|                                              |      |      | ละเอียด |
|                                              |      |      | เพิ่มเติม |
+==============================================+======+======+========+
| 1.  คณะกรรมการและผู้บริหารกำหนดแนวทาง           |     |      |        |
|     และมีการปฏิบัติที่อยู่บน                         |      |      |        |
| หลักความซื่อตรงและการรักษาจรรยาบรรณในการดำเนินงาน |     |      |        |
|     ที่ครอบคลุมถึง                               |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.1.1 การปฏิบัติหน้าที่ประจำวัน                     |      |      |        |
| และการตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ                      |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.1.2 การปฏิบัติต่อคู่ค้า ลูกค้า และบุคคลภายนอก        |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 1.2                                          |     |      |        |
| มีข้อกำหนดที่เป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้บริหารแ             |      |      |        |
| ละพนักงานปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อตรงและรักษาจรรยาบรรณ |     |      |        |
| ที่ครอบคลุมถึง                                   |      |      |        |
|                                              |     |      |        |
| 1.2.1 มีข้อกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรม (code of         |      |      |        |
| conduct) สำหรับผู้บริหารและพนักงาน ที่เหมาะสม       |     |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.2.2                                        |      |      |        |
| มีข้อกำหนดห้ามผู้บริหารและพนักงานปฏิบัติตนใน           |      |      |        |
| ลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับกิจการ |      |      |        |
| ซึ่งรวม                                        |      |      |        |
| ถึงการห้ามคอร์รัปชันอันทำให้เกิดความเสียหายต่อองค์กร[2] |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.2.3                                        |      |      |        |
| มีบทลงโทษที่เหมาะสมหากมีการฝ่าฝืนข้อกำหนดข้างต้น      |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.2.4                                        |      |      |        |
| มีการ                                         |      |      |        |
| สื่อสารข้อกำหนดและบทลงโทษข้างต้นให้ผู้บริหารและพนักงาน |      |      |        |
| ทุกคนรับทราบ เช่น รวมอยู่ในการปฐมนิเทศพนักงานใหม่    |      |      |        |
| ให้พ                                          |      |      |        |
| นักงานลงนามรับทราบข้อกำหนดและบทลงโทษเป็นประจำทุกปี |      |      |        |
| รวมทั้งมีการเผยแพร่ code of conduct              |      |      |        |
| ให้แก่พนักงานและบุคคลภายนอกได้รับทราบ              |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 3.  มีกระบวนการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตาม     |     |      |        |
|     Code of Conduct                          |      |      |        |
|                                              |     |      |        |
|   1.3.1                                      |      |      |        |
|   การติดตามและประเมินผลโด                      |     |      |        |
| ยหน่วยงานตรวจสอบภายในหรือหน่วยงานกำกับดูแลการปฏิบัติ |      |      |        |
|   (compliance unit)                          |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.3.2 การประเมินตนเองโดยผู้บริหารและพนักงาน       |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.3.3                                        |      |      |        |
| การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญที่เป็นอิสระจากภายนอกองค์กร   |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 4.  มีการจัดการอย่างทันเวลา                      |     |      |        |
|     หากพบการไม่ปฏิบัต                           |      |      |        |
| ิตามข้อกำหนดเกี่ยวกับความซื่อตรงและการรักษาจรรยาบรรณ |     |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.4.1                                        |     |      |        |
| มีกระบวนกา                                    |      |      |        |
| รที่ทำให้สามารถตรวจพบการฝ่าฝืนได้ภายในเวลาที่เหมาะสม |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.4.2                                        |      |      |        |
| มีกระบวนการที่ท                                 |      |      |        |
| ำให้สามารถลงโทษหรือจัดการกับการฝ่าฝืนได้อย่างเหมาะสม |      |      |        |
| และภายในเวลาอันควร                            |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
| 1.4.3                                        |      |      |        |
| มีการแก้ไขการกระทำที่ขัด                          |      |      |        |
| ต่อหลักความซื่อตรงและการรักษาจรรยาบรรณอย่างเหมาะสม |      |      |        |
| และภายในเวลาอันควร                            |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+

1.  คณะกรรมการมีความเป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร และทำหน้าที่กำกับดูแล (Oversight)
    และพัฒนาการดำเนินการด้านการควบคุมภายใน

  ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                         ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  ----------------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  2.1 มีการกำหนดบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการแยกจากฝ่ายบริหาร                                            
  โดยได้สงวนสิทธิ์อำนาจเฉพาะของคณะกรรมการไว้อย่างชัดเจน                                                

  2.2 คณะกรรมการกำกับดูแลให้มีการกำหนดเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่ชัดเจนและวัดผลได้                           
  เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของผู้บริหารและพนักงาน                                                    

  2.3                                                                                          
  คณะกรรมการกำกับดูแลให้บริษัทกำหนดบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการและผู้บริหารให้ถูกต้องตามกฎหมาย                   
  กฎบัตร ซึ่งครอบคลุมบทบาทที่สำคัญของคณะกรรมการตรวจสอบ ผู้สอบบัญชี ผู้ตรวจสอบภายใน                           
  และผู้รับผิดชอบต่อรายงานทางการเงิน                                                                  

  2.4 คณะกรรมการเป็นผู้มีความรู้เกี่ยวกับธุรกิจของบริษัท และมีความเชี่ยวชาญที่เป็นประโยชน์ต่อบริษัท                   
  หรือสามารถขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นๆได้                                                      

  2.5 คณะกรรมการประกอบด้วยกรรมการอิสระที่มีความรู้ ความสามารถน่าเชื่อถือ                                  
  และมีความเป็นอิสระในการปฏิบัติหน้าที่อย่างแท้จริง เช่น ไม่มีความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับบริษัท                           
  ไม่มีความสัมพันธ์อื่นใด อันอาจมีอิทธิพลต่อการใช้ดุลยพินิจและปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นอิสระ                               
  ในจำนวนที่เหมาะสมเพียงพอ                                                                         

  2.6 คณะกรรมการกำกับดูแลการพัฒนาและปฏิบัติเรื่องการควบคุมภายใน                                         
  ในองค์กร ซึ่งครอบคลุมทั้งการสร้างสภาพแวดล้อมการควบคุม การประเมินความเสี่ยง กิจกรรมการควบคุม                 
  ข้อมูลและการสื่อสาร และการติดตาม                                                                   
  ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.  ฝ่ายบริหารได้จัดให้มีโครงสร้างสายการรายงาน การกำหนดอำนาจในการสั่งการและ
    ความรับผิดชอบที่เหมาะสมเพื่อให้องค์กรบรรลุวัตถุประสงค์ ภายใต้การกำกับดูแล
    (oversight) ของคณะกรรมการ

  -------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                           ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  --------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  3.1                                                                            
  ผู้บริหารระดับสูงกำหนดโครงสร้างองค์กรที่สนับสนุนการบรรลุวัตถุประสงค์ของบริษัท                    
  โดยพิจารณาถึงความเหมาะสมทั้งทางธุรกิจและกฎหมาย                                        
  รวมถึงการจัดให้มีการควบคุมภายในอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น                                    
  แบ่งแยกหน้าที่ในส่วนงานที่สำคัญ ซึ่งทำให้เกิดการตรวจสอบถ่วงดุลระหว่างกัน                        
  มีงานตรวจสอบภายในที่ขึ้นตรงกับกรรมการตรวจสอบ และมีสายการรายงานที่ชัดเจน                   
  เป็นต้น                                                                           

  3.2 ผู้บริหารระดับสูงกำหนดสายการรายงานในบริษัท                                        
  โดยพิจารณาถึงความเหมาะสมเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ ความรับผิดชอบ                               
  และการสื่อสารข้อมูล                                                                 

  3.3 มีการกำหนด มอบหมาย                                                          
  และจำกัดอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบอย่างเหมาะสมระหว่างคณะกรรมการบริษัท                   
  ผู้บริหารระดับสูง ผู้บริหาร และพนักงาน                                                   
  -------------------------------------------------------------------------------------------------

3.  องค์กรแสดงถึงความมุ่งมั่นในการจูงใจ พัฒนาและรักษาบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ

  ------------------------------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  คำถาม                                                                                       ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม

  4.1 บริษัทมีนโยบายและวิธีการปฏิบัติเพื่อจัดหา พัฒนา และรักษาบุคลากรที่มีความรู้และความสามารถที่เหมาะสม                          
  และมีกระบวนการสอบทานนโยบายและวิธีการปฏิบัตินั้นอย่างสม่ำเสมอ                                                          

  4.2 บริษัทมีกระบวนการประเมินผลการปฏิบัติงาน การให้แรงจูงใจหรือรางวัลต่อบุคลากรที่มีผลการปฏิบัติงานดี                           
  และการจัดการต่อบุคลากรที่มีผลงานไม่บรรลุเป้าหมาย รวมถึง การสื่อสารกระบวนการเหล่านี้ให้ผู้บริหารและพนักงานทราบ                   

  4.3                                                                                                        
  บริษัทมีกระบวนการแก้ไขปัญหาหรือเตรียมพร้อมสำหรับการขาดบุคลากรที่มีความรู้และความสามารถที่เหมาะสมอย่างทันเวลา                   

  4.4 บริษัทมีกระบวนการสรรหา พัฒนา และรักษาผู้บริหารและพนักงานทุกคน เช่น การจัดระบบที่ปรึกษา (mentoring)                    
  และการฝึกอบรม                                                                                                

  4.5 บริษัทมีแผนและกระบวนการสรรหาผู้สืบทอดตำแหน่ง (succession plan) ที่สำคัญ                                          
  ------------------------------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------

4.  องค์กรกำหนดให้บุคลากรมีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมภายใน
    เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ขององค์กร

  --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                                    ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  ---------------------------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  5.1                                                                                                     
  คณะกรรมการและผู้บริหารมีกระบวนการและการสื่อสารเชิงบังคับให้บุคลากรทุกคนมีความรับผิดชอบต่อการควบคุมภายใน                   
  และจัดให้มีการปรับปรุงแก้ไขกระบวนการปฏิบัติ ในกรณีที่จำเป็น                                                           

  5.2 คณะกรรมการและผู้บริหารกำหนดตัวชี้วัดผลการปฏิบัติงาน การสร้าแรงจูงใจ และการให้รางวัล ที่เหมาะสม                      
  โดยพิจารณาทั้งเรื่องการปฏิบัติตาม Code of Conduct และวัตถุประสงค์ในระยะสั้นและระยะยาวของบริษัท                          

  5.3 คณะกรรมการและผู้บริหารประเมินแรงจูงใจและการให้รางวัลอย่างต่อเนื่อง                                             
  โดยเน้นให้สามารถเชื่อมโยงกับความสำเร็จของหน้าที่ในการปฏิบัติตามการควบคุมภายในด้วย                                      

  5.4 คณะกรรมการและผู้บริหารได้พิจารณาไม่ให้มีการสร้างแรงกดดันที่มากเกินไปในการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรแต่ละคน                 
  --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  -----------------------------------------------------------------------
  การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment)

  -----------------------------------------------------------------------

5.  องค์กรกำหนดวัตถุประสงค์ไว้อย่างชัดเจนเพียงพอ
    เพื่อให้สามารถระบุและประเมินความเสี่ยงต่าง ๆ
    ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กร

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                    ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  ------------------------------------------------------------------------ ------- ------- -----------------
  6.1 บริษัทสามารถปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไป และเหมาะสมกับธุรกิจในขณะนั้น                 
  โดยแสดงได้ว่ารายการในรายงานทางการเงินมีตัวตนจริง                                               
  ครบถ้วนแสดงถึงสิทธิหรือภาระผูกพันของบริษัทได้ถูกต้อง มีมูลค่าเหมาะสม                                    
  และเปิดเผยข้อมูลครบถ้วน ถูกต้อง                                                                

  6.2 บริษัทกำหนดสาระสำคัญของรายการทางการเงิน โดยพิจารณาถึงปัจจัยที่สำคัญ เช่น                        
  ผู้ใช้รายงานทางการเงิน ขนาดของรายการ แนวโน้มของธุรกิจ                                           

  6.3 รายงานทางการเงินของบริษัทสะท้อนถึงกิจกรรมการดำเนินงานของบริษัท                               
  อย่างแท้จริง                                                                                

  6.4 คณะกรรมการหรือคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง                                                
  อนุมัติและสื่อสารนโยบายการบริหารความเสี่ยงให้ผู้บริหารและพนักงานทุกคนรับทราบและถือปฏิบัติ                   
  จนเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมขององค์กร                                                            
  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  องค์กรระบุและวิเคราะห์ความเสี่ยงทุกประเภทที่อาจกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ไว้
    อย่างครอบคลุมทั่วทั้งองค์กร

  ------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  -------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  7.1 บริษัทระบุความเสี่ยงทุกประเภทซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจทั้งระดับองค์กร                   
  หน่วยธุรกิจ ฝ่ายงาน และหน้าที่งานต่าง ๆ                                                      

  7.2                                                                                 
  บริษัทวิเคราะห์ความเสี่ยงทุกประเภทที่อาจเกิดจากทั้งปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอกองค์กร                   
  ซึ่งรวมถึงความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ การดำเนินงาน การรายงาน การปฏิบัติตามกฎเกณฑ์                       
  และด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ                                                               

  7.3 ผู้บริหารทุกระดับมีส่วนร่วมในการบริหารความเสี่ยง                                           

  7.4 บริษัทได้ประเมินความสำคัญของความเสี่ยง โดยพิจารณาทั้งโอกาสเกิดเหตุการณ์                      
  และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น                                                                  

  7.5 บริษัทมีมาตรการและแผนปฏิบัติงานเพื่อจัดการความเสี่ยง                                       
  โดยอาจเป็นการยอมรับความเสี่ยงนั้น (acceptance) การลดความเสี่ยง (reduction)                   
  การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง (avoidance) หรือการร่วมรับความเสี่ยง (sharing)                         
  ------------------------------------------------------------------------------------------------------

7.  องค์กรได้พิจารณาถึงโอกาสที่จะเกิดการทุจริต
    ในการประเมินความเสี่ยงที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กร

  -------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                 ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  --------------------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  8.1 บริษัทประเมินโอกาสที่จะเกิดการทุจริตขึ้น โดยครอบคลุมการทุจริตแบบต่างๆ เช่น                      
  การจัดทำรายงานทางการเงินเท็จ การทำให้สูญเสียทรัพย์สิน การคอร์รัปชัน                               
  การที่ผู้บริหารสามารถฝ่าฝืนระบบควบคุมภายใน (management override of internal                   
  controls) การเปลี่ยนแปลงข้อมูลในรายงานที่สำคัญ                                               
  การได้มาหรือใช้ไปซึ่งทรัพย์สินโดยไม่ถูกต้อง เป็นต้น                                                

  8.2 บริษัทได้ทบทวนเป้าหมายการปฏิบัติงานอย่างรอบคอบ                                           
  โดยพิจารณาความเป็นไปได้ของเป้าหมายที่กำหนดแล้ว                                               
  รวมทั้งได้พิจารณาความสมเหตุสมผลของการให้สิ่งจูงใจหรือผลตอบแทนแก่พนักงานแล้วด้วยว่า                   
  ไม่มีลักษณะส่งเสริมให้พนักงานกระทำไม่เหมาะสม เช่น                                              
  ไม่ตั้งเป้าหมายยอดขายของบริษัทไว้สูงเกินความเป็นจริง                                             
  จนทำให้เกิดแรงจูงใจในการตกแต่งตัวเลขยอดขาย เป็นต้น                                           

  8.3 คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาและสอบถามผู้บริหารเกี่ยวกับโอกาส                              
  ในการเกิดทุจริต และมาตรการที่บริษัทดำเนินการเพื่อป้องกันหรือแก้ไขการทุจริต                            

  8.4 บริษัทได้สื่อสารให้พนักงานทุกคนเข้าใจและปฏิบัติตามนโยบายและแนวปฏิบัติ ที่กำหนดไว้                  
  -------------------------------------------------------------------------------------------------------

8.  องค์กรสามารถระบุและประเมินความเปลี่ยนแปลงที่อาจมีผลกระทบต่อระบบการควบคุมภายใน

  ---------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------
  คำถาม                                                      ใช่      ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม

  9.1 บริษัทประเมินการเปลี่ยนแปลงปัจจัยภายนอกองค์กร                                 
  ที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ การควบคุมภายใน                                   
  และรายงานทางการเงิน                                                         
  ตลอดจนได้กำหนดมาตรการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงนั้นอย่างเพียงพอแล้ว                   

  9.2 บริษัทประเมินการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำธุรกิจ                                  
  ที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ การควบคุมภายใน                                   
  และรายงานทางการเงิน                                                         
  ตลอดจนได้กำหนดมาตรการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงนั้นอย่างเพียงพอแล้ว                   

  9.3 บริษัทประเมินการเปลี่ยนแปลงผู้นำองค์กร                                        
  ที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ การควบคุมภายใน                                   
  และรายงานทางการเงิน                                                         
  ตลอดจนได้กำหนดมาตรการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงนั้นอย่างเพียงพอแล้ว                   
  ---------------------------------------------------------- ------- ------- -----------------

  -----------------------------------------------------------------------
  การควบคุมการปฏิบัติงาน (Control Activities)

  -----------------------------------------------------------------------

9.  องค์กรมีมาตรการควบคุมที่ช่วยลดความเสี่ยงที่จะไม่บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กร
    ให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้

+----------------------------------------------+------+------+--------+
| คำถาม                                        | ใช่   | ไม่ใช่ | ราย    |
|                                              |      |      | ละเอียด |
|                                              |      |      | เพิ่มเติม |
+==============================================+======+======+========+
| 10.1                                         |     |      |        |
| มาตรการควบคุมของบริษัทมีความเหมาะสมกับความเสี่ยง    |      |      |        |
| และลักษณะเฉพาะขององค์กร เช่น สภาพแวดล้อม         |      |      |        |
| ความซับซ้อนของงาน ลักษณะงาน ขอบเขตการดำเนินงาน   |      |      |        |
| รวมถึงลักษณะเฉพาะอื่น ๆ                          |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 10.2                                         |     |      |        |
| บริษัทมีมาตรการควบคุมภายในที่กำหนดเป็นลายลักษณ์อักษร   |      |      |        |
| และครอบคลุมกระบวนการต่างๆ อย่างเหมาะสม เช่น      |     |      |        |
| มีน                                           |      |      |        |
| โยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติงานเกี่ยวกับธุรกรรมด้านการเงิน |      |      |        |
| การจัดซื้อ และการบริหารทั่วไป ตลอดจนกำหนดขอบเขต    |      |      |        |
| อำนาจหน้าที่                                    |      |      |        |
| แล                                           |      |      |        |
| ะลำดับชั้นการอนุมัติของผู้บริหารในแต่ละระดับไว้อย่างชัดเจน |      |      |        |
| รัดกุม เพื่อให้สามารถป้องกันการทุจริตได้ เช่น           |      |      |        |
| มีกา                                          |      |      |        |
| รกำหนดขนาดวงเงินและอำนาจอนุมัติของผู้บริหารแต่ละระดับ |      |      |        |
| ขั้นตอนในการอนุมัติโครงการลงทุน                    |      |      |        |
| ขั้นตอนการจัดซื้อและวิธีการคัดเลือกผู้ขาย               |      |      |        |
| การบันทึกข้อมูลรายละเอียดการตัดสินใจจัดซื้อ            |      |      |        |
| ขั้นตอนการเบิกจ่ายวัสดุอุปกรณ์ หรือ                   |      |      |        |
| การเบิกใช้เครื่องมือต่างๆ เป็นต้น                    |      |      |        |
| โดยได้จัดให้มีกระบวนการสำหรับกรณีต่าง ๆ ดังนี้         |      |      |        |
| 10.2.1 การเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่     |      |      |        |
| กรรมการ ผู้บริหาร และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว      |      |      |        |
| รวมทั้งบุคคลที่เกี่ยวโยงกัน เพื่อประโยชน์ใน             |      |      |        |
| การติดตามและสอบทานการทำรายการระหว่างกัน         |      |      |        |
| หรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์          |      |      |        |
| รวมทั้งมีการปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบันเสมอ            |      |      |        |
| 10.2.2                                       |      |      |        |
| ก                                            |      |      |        |
| รณีที่บริษัทอนุมัติธุรกรรมหรือทำสัญญากับผู้ที่เกี่ยวข้องในลักษณะ |      |      |        |
| ที่มีผลผูกพันบริษัทในระยะยาวไปแล้ว เช่น               |      |      |        |
| การทำสัญญาซื้อขายสินค้า การให้กู้ยืม                  |      |      |        |
| การค้ำประกัน บริษัทได้ติดตามให้มั่นใจแล้วว่า            |      |      |        |
| มีการปฏิบัติเป็นไปตามเงื่อนไข                       |      |      |        |
| ที่ตกลงกันไว้ตลอดระยะเวลาที่มีผลผูกพันบริษัท เช่น        |      |      |        |
| ติดตามการชำระคืนหนี้ตามกำหนด                     |      |      |        |
| หรือมีการทบทวนความเหมาะสมของสัญญา เป็นต้น         |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 10.3                                         |     |      |        |
| บริษัท                                         |      |      |        |
| กำหนดให้การควบคุมภายในมีความหลากหลายอย่างเหมาะสม |      |      |        |
| เช่น การควบคุมแบบ manual และ automated         |      |      |        |
| หรือการควบคุมแบบป้องกันและติดตาม                  |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 10.4                                         |     |      |        |
| บริษัทกำหนดให้มีการควบคุมภายในในทุกระดับขององค์กร    |      |      |        |
| เช่น ทั้งระดับ                                   |      |      |        |
| กลุ่มบริษัท หน่วยธุรกิจ สายงาน ฝ่ายงาน แผนก          |      |      |        |
| หรือกระบวนการ                                 |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+
| 10.5 บริษัทมีการแบ่งแยกหน้าที่ความรับผิดชอบในงาน 3    |     |      |        |
| ด้านต่อไปนี้ ออกจากกัน                            |      |      |        |
| โดยเด็ดขาด เพื่อเป็นการตรวจสอบซึ่งกันและกัน กล่าวคือ   |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
|   (1) หน้าที่อนุมัติ                               |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
|   (2) หน้าที่บันทึกรายการบัญชีและข้อมูลสารสนเทศ และ   |      |      |        |
|                                              |      |      |        |
|   (3) หน้าที่ในการดูแลจัดเก็บทรัพย์สิน                |      |      |        |
+----------------------------------------------+------+------+--------+

10. องค์กรเลือกและพัฒนากิจกรรมการควบคุมทั่วไปด้วยระบบเทคโนโลยี
    เพื่อช่วยสนับสนุนการบรรลุวัตถุประสงค์

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                               ใช่     ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  ------------------------------------------------------------------- ------ ------- -----------------
  11.1 บริษัทควรกำหนดความเกี่ยวข้องกันระหว่างการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ                         
  ในกระบวนการปฏิบัติงานและการควบคุมทั่วไปของระบบสารสนเทศ                                   

  11.2                                                                              
  บริษัทควรกำหนดการควบคุมของโครงสร้างพื้นฐานของระบบเทคโนโลยีให้มีความเหมาะสม                  

  11.3 บริษัทควรกำหนดการควบคุมด้านความปลอดภัยของระบบเทคโนโลยีให้มี                          
  ความเหมาะสม                                                                        

  11.4 บริษัทควรกำหนดการควบคุมกระบวนการได้มา การพัฒนา                                    
  และการบำรุงรักษาระบบเทคโนโลยีให้มีความเหมาะสม                                           
  ----------------------------------------------------------------------------------------------------

11. องค์กรจัดให้มีกิจกรรมการควบคุมผ่านทางนโยบาย
    ซึ่งได้กำหนดสิ่งที่คาดหวังและขั้นตอนการปฏิบัติ
    เพื่อให้นโยบายที่กำหนดไว้นั้นสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้

  -----------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                ใช่     ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  -------------------------------------------------------------------- ------ ------- -----------------
  12.1 บริษัทมีนโยบายที่รัดกุมเพื่อติดตามให้การทำธุรกรรมของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ                   
  ผู้บริหาร หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว ต้องผ่านขั้นตอนการอนุมัติ ที่กำหนด เช่น                       
  ข้อบังคับของบริษัท เกณฑ์ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เกณฑ์ของสำนักงาน ฯลฯ                     
  เพื่อป้องกันการหาโอกาสหรือนำผลประโยชน์ของบริษัท ไปใช้ส่วนตัว                                   

  12.2                                                                               
  บริษัทมีนโยบายเพื่อให้การพิจารณาอนุมัติธุรกรรมกระทำโดยผู้ที่ไม่มีส่วนได้เสียในธุรกรรมนั้น                  

  12.3                                                                               
  บริษัทมีนโยบายเพื่อให้การพิจารณาอนุมัติธุรกรรมคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของบริษัทเป็นสำคัญ                  
  และพิจารณาโดยถือเสมือนเป็นรายการที่กระทำกับบุคคลภายนอก (at arms’ length                     
  basis)                                                                              

  12.4 บริษัทมีกระบวนการติดตามดูแลการดำเนินงานของบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วม                         
  รวมทั้งกำหนดแนวทางให้บุคคลที่บริษัทแต่งตั้งให้เป็นกรรมการหรือผู้บริหาร                               
  ในบริษัทย่อยหรือร่วมนั้น ถือปฏิบัติ (หากบริษัทไม่มีเงินลงทุนในบริษัทย่อยหรือ                             
  บริษัทร่วมไม่ต้องตอบข้อนี้)                                                                 

  12.5 บริษัทกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบในการนำนโยบายและกระบวนการ                          
  ไปปฏิบัติโดยผู้บริหารและพนักงาน                                                            

  12.6 นโยบายและกระบวนการปฏิบัติของบริษัทได้รับการนำไปใช้ในเวลาที่เหมาะสม                      
  โดยบุคลากรที่มีความสามารถ                                                               
  รวมถึงการครอบคลุมกระบวนการแก้ไขข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงาน                                    

  12.7 บริษัททบทวนนโยบายและกระบวนการปฏิบัติให้มีความเหมาะสมอยู่เสมอ                           
  -----------------------------------------------------------------------------------------------------

  -----------------------------------------------------------------------
  ระบบสารสนเทศและการสื่อสารข้อมูล (Information & Communication)

  -----------------------------------------------------------------------

12. องค์กรข้อมูลที่เกี่ยวข้องและมีคุณภาพ
    เพื่อสนับสนุนให้การควบคุมภายในสามารถดำเนินไปได้ตามที่กำหนดไว้

+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| คำถาม                                         | ใช่  | ไม่ใช่ | ราย    |
|                                               |     |      | ละเอียด |
|                                               |     |      | เพิ่มเติม |
+===============================================+=====+======+========+
| 13.1 บริษัทกำหนดข้อมูลที่ต้องการใช้ในการดำเนินงาน      |    |      |        |
| ทั้งข้อมูลจากภายในและภายนอกองค์กร                  |     |      |        |
| ที่มีคุณภาพและเกี่ยวข้องต่องาน                        |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 13.2 บริษัทพิจารณาทั้งต้นทุนและประโยชน์ที่จะได้รับ        |    |      |        |
| รวมถึงปริมาณและความถูกต้องของข้อมูล                 |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 13.3                                          |    |      |        |
| บริษัทดำเ                                       |     |      |        |
| นินการเพื่อให้คณะกรรมการมีข้อมูลที่สำคัญอย่างเพียงพอสำหรับ |     |      |        |
| ใช้ประกอบการตัดสินใจ ตัวอย่างข้อมูลที่สำคัญ เช่น         |     |      |        |
| รายละเอียดของเรื่องที่เสนอ ให้พิจารณา เหตุผล          |     |      |        |
| ผลกระทบต่อบริษัท ทางเลือกต่าง ๆ                    |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 13.4                                          |    |      |        |
| บริษัทดำเนินการเพื่อให้กรรมก                        |     |      |        |
| ารบริษัทได้รับหนังสือนัดประชุมหรือเอกสารประกอบการประชุม |     |      |        |
| ที่ระบุข้อมูลที่จำเป็นและเพียงพอต่อการพิจารณาก่อนการประชุม |     |      |        |
| ล่วงหน้าอย่างน้อยภายในระยะเวลาขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 13.5                                          |    |      |        |
| บริษัทดำเนินการ                                  |     |      |        |
| เพื่อให้รายงานการประชุมคณะกรรมการมีรายละเอียดตามควร |     |      |        |
| เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนหลังเก                    |     |      |        |
| ี่ยวกับความเหมาะสมในการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการแต่ละราย |     |      |        |
| เช่น การบันทึกข้อซักถามของกรรมการ                  |     |      |        |
| ความเห็นหรือข้อสังเกตของกรรมการในเรื่องที่พิจารณา      |     |      |        |
| ความ                                          |     |      |        |
| เห็นของกรรมการรายที่ไม่เห็นด้วยกับเรื่องที่เสนอพร้อมเหตุผล |     |      |        |
| เป็นต้น                                         |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 13.6 บริษัทมีการดำเนินการดังต่อไปนี้                  |    |      |        |
| 13.6.1 มีการจัดเก็บเอกสารสำคัญ                    |     |      |        |
| ไว้อย่างครบถ้วนเป็นหมวดหมู่                         |    |      |        |
| 13.6.2                                        |     |      |        |
| กรณ                                           |     |      |        |
| ีที่ได้รับแจ้งจากผู้สอบบัญชีหรือผู้ตรวจสอบภายในว่ามีข้อบกพร่อง |     |      |        |
| ในการควบคุมภายใน                               |     |      |        |
| บริษัทได้แก้ไขข้อบกพร่องนั้นอย่างครบถ้วนแล้ว             |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+

13. องค์กรสื่อสารข้อมูลภายในองค์กร ซึ่งรวมถึงวัตถุประสงค์และความรับผิดชอบต่อ
    การควบคุมภายในที่จำเป็นต่อการสนับสนุนให้การควบคุมภายในสามารถดำเนินไปได้ตามที่วางไว้

  -------------------------------------------------------------------------- ------ ------- -----------------
  คำถาม                                                                      ใช่     ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม

  14.1 บริษัทมีกระบวนการสื่อสารข้อมูลภายในอย่างมีประสิทธิภาพ และมีช่องทาง                               
  การสื่อสารที่เหมาะสม เพื่อสนับสนุนการควบคุมภายใน                                                   

  14.2 บริษัทมีการรายงานข้อมูลที่สำคัญถึงคณะกรรมการบริษัทอย่างสม่ำเสมอ                                  
  และคณะกรรมการบริษัทสามารถเข้าถึงแหล่งสารสนเทศที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงาน                                
  หรือสอบทานรายการต่าง ๆ ตามที่ต้องการ เช่น                                                       
  การกำหนดบุคคลที่เป็นศูนย์ติดต่อเพื่อให้สามารถติดต่อขอข้อมูลอื่นนอกจากที่ได้รับจากผู้บริหาร                        
  รวมทั้งการติดต่อสอบถามข้อมูลจากผู้สอบบัญชี ผู้ตรวจสอบภายใน                                            
  การจัดประชุมระหว่างคณะกรรมการและผู้บริหารตามที่คณะกรรมการร้องขอ                                    
  การจัดกิจกรรมพบปะหารือระหว่างคณะกรรมการและผู้บริหารนอกเหนือจากการประชุมคณะกรรมการ                  
  เป็นต้น                                                                                     

  14.3 บริษัทจัดให้มีช่องทางการสื่อสารพิเศษหรือช่องทางลับเพื่อให้บุคคลต่าง ๆ                                
  ภายในบริษัทสามารถแจ้งข้อมูลหรือเบาะแสเกี่ยวกับการฉ้อฉลหรือทุจริตภายในบริษัท                              
  (whistle-blower hotline) ได้อย่างปลอดภัย                                                     
  -------------------------------------------------------------------------- ------ ------- -----------------

14. องค์กรได้สื่อสารกับหน่วยงานภายนอก เกี่ยวกับประเด็นที่อาจมีผลกระทบต่อการควบคุมภายใน

  ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------ ------- -----------------
  คำถาม                                                                                                        ใช่     ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม

  15.1 บริษัทมีกระบวนการสื่อสารข้อมูลกับผู้มีส่วนได้เสียภายนอกองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ และมีช่องทางการสื่อสารที่เหมาะสม                               
  เพื่อสนับสนุนการควบคุมภายใน เช่น จัดให้มีเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานนักลงทุนสัมพันธ์ ศูนย์รับเรื่องร้องเรียน เป็นต้น                                         

  15.2                                                                                                                       
  บริษัทจัดให้มีช่องทางการสื่อสารพิเศษหรือช่องทางลับเพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสียภายนอกองค์กรสามารถแจ้งข้อมูลหรือเบาะแสเกี่ยวกับการฉ้อฉลหรือทุจริต                  
  (whistle-blower hotline) แก่บริษัทได้อย่างปลอดภัย                                                                                 
  ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ------ ------- -----------------

  -----------------------------------------------------------------------
  ระบบการติดตาม (Monitoring Activities)

  -----------------------------------------------------------------------

15. องค์กรติดตามและประเมินผลการควบคุมภายใน
    เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการควบคุมภายในยังดำเนินไปอย่างครบถ้วน เหมาะสม

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  คำถาม                                                                                                                     ใช่     ไม่ใช่    รายละเอียดเพิ่มเติม
  ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ------ ------- -----------------
  16.1                                                                                                                                    
  บริษัทจัดให้มีกระบวนการติดตามการปฏิบัติตามจริยธรรมธุรกิจและข้อกำหนดห้ามฝ่ายบริหารและพนักงานปฏิบัติตนในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์                  
  เช่น กำหนดให้แต่ละส่วนงานติดตามการปฏิบัติ และรายงานผู้บังคับบัญชา หรือมอบหมายให้หน่วยงานตรวจสอบภายในติดตามการปฏิบัติ                                         
  และรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ เป็นต้น                                                                                                       

  16.2 บริษัทจัดให้มีการตรวจสอบการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในที่วางไว้ โดยการประเมินตนเอง และ/หรือการประเมินอิสระโดยผู้ตรวจสอบภายใน                        

  16.3 ความถี่ในการติดตามและประเมินผลมีความเหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของบริษัท                                                                        

  16.4 ดำเนินการติดตามและประเมินผลระบบการควบคุมภายใน โดยผู้ที่มีความรู้และความสามารถ                                                                 

  16.5 บริษัทกำหนดแนวทางการรายงานผลการตรวจสอบภายในให้ขึ้นตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ                                                                

  16.6 บริษัทส่งเสริมให้ผู้ตรวจสอบภายในปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรฐานสากล การปฏิบัติงานวิชาชีพการตรวจสอบภายใน (International Standards for the                    
  Professional Practice of Internal Auditing, IIA)                                                                                         
  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

16. องค์กรประเมินและสื่อสารข้อบกพร่องของการควบคุมภายในอย่างทันเวลาต่อบุคคลที่รับผิดชอบ
    ซึ่งรวมถึงผู้บริหารระดับสูงและคณะกรรมการตามความเหมาะสม

+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| คำถาม                                         | ใช่  | ไม่ใช่ | ราย    |
|                                               |     |      | ละเอียด |
|                                               |     |      | เพิ่มเติม |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 17.1                                          |    |      |        |
| บริษัทประเมินผลและสื่อสารข้อบกพร่องของการควบคุมภายใน  |     |      |        |
| และดำเนินการเพื่อติดตามแก้ไขอย่างทันท่วงที             |     |      |        |
| หากผลการดำเน                                  |     |      |        |
| ินงานที่เกิดขึ้นแตกต่างจากเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างมีนัยสำคัญ |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+
| 17.2 บริษัทมีนโยบายการรายงาน ดังนี้                 |    |      |        |
|                                               |     |      |        |
| 17.2.1                                        |    |      |        |
| ฝ่ายบริหารต้องรายงานต่อคณะกรรมการบริษัทโดยพลัน       |     |      |        |
| ใน                                            |    |      |        |
| กรณีที่เกิดเหตุการณ์หรือสงสัยว่ามีเหตุการณ์ทุจริตอย่างร้ายแรง |     |      |        |
| มีการปฏิบัติที่ฝ่าฝืนกฎหมาย หรือมีการกระทำที่ผิดปกติอื่น      |     |      |        |
| ซึ่งอา                                          |     |      |        |
| จกระทบต่อชื่อเสียงและฐานะการเงินของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ |     |      |        |
| 17.2.2 รายงานข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญ             |     |      |        |
| พร้อมแนวทางการแก้ไขปัญหา                         |     |      |        |
| (แม้ว่าจะได้เริ่มดำเนินการจัดการแล้ว)                 |     |      |        |
| ต่อคณะกรรมการบริษัท/คณะกรรมการตรวจสอบ            |     |      |        |
| เพื่อพิจารณาภายในระยะเวลาอันควร                   |     |      |        |
| 17.2.3                                        |     |      |        |
| รายงานความคืบหน้าในการปรับปรุงข้อบกพร่องท           |     |      |        |
| ี่เป็นสาระสำคัญต่อคณะกรรมการบริษัท/คณะกรรมการตรวจสอบ |     |      |        |
+-----------------------------------------------+-----+------+--------+

[1] เป็นคณะกรรมการร่วมของสถาบันวิชาชีพ 5 แห่ง ได้แก่
สถาบันผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งสหรัฐอเมริกา (AICPA) สถาบันผู้ตรวจสอบภายในสากล
(Institute of Internal Auditors หรือ IIA) สถาบันผู้บริหารการเงิน (Financial
Executives Institute หรือ FEI) สมาคมนักบัญชีแห่งสหรัฐอเมริกา (American
Accounting Association หรือ AAA) และสถาบันนักบัญชีเพื่อการบริหาร (Institute of
Management Accountants หรือ IMA)

[2]