ปัจจัยความเสี่ยง

1. ความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อ

ในการดำเนินธุรกิจแฟคตอริ่ง จะมีผู้ที่เกี่ยวข้อง 3 ฝ่าย คือ
บริษัทในฐานะบริษัทแฟคเตอร์ซึ่งเป็นผู้รับซื้อบัญชีลูกหนี้ ลูกค้าซึ่งเป็นผู้ขายบัญชีลูกหนี้
และบริษัทลูกหนี้ซึ่งเป็นผู้ซื้อสินค้าเงินเชื่อ
โดยลูกค้าจะทำการโอนสิทธิการรับชำระเงินในหนี้ให้แก่บริษัทแฟคเตอร์
ดังนั้นความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อของบริษัทจึงต้องพิจารณาทั้งด้านของลูกหนี้ และลูกค้า ทั้งนี้
ความเสี่ยงด้านสินเชื่อของธุรกิจแฟคตอริ่ง ประกอบด้วย

ก. ความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้า/ลูกหนี้
หรือความเสี่ยงที่คู่สัญญาไม่ปฏิบัติตามสัญญาทำให้บริษัทเกิดความสูญเสียทางการเงินได้
ทั้งนี้ธุรกิจแฟคตอริ่งเป็นการให้สินเชื่อระยะสั้นซึ่งไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันการกู้ยืม
ดังนั้นจึงมีความเสี่ยงเกี่ยวกับหนี้สูญ อย่างไรก็ตาม บริษัทมีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยงด้านนี้
โดยมีการกำหนดหลักเกณฑ์การให้สินเชื่ออย่างระมัดระวัง
การวิเคราะห์ฐานะกิจการและผลประกอบการของลูกค้า/ลูกหนี้
การกระจายฐานความเสี่ยงไปในลูกค้าที่อยู่ในหลากหลายธุรกิจ และกลุ่มลูกหนี้ที่มีฐานะกิจการดี
การติดตามดูแลการปล่อยสินเชื่ออย่างใกล้ชิด
โดยมีการกำหนดขอบเขตอำนาจการอนุมัติสินเชื่ออย่างชัดเจน
บริษัทมีระบบข้อมูลการบริหารสินเชื่อที่มีประสิทธิภาพ
ทำให้ทราบถึงสถานะของลูกค้าและลูกหนี้ได้อย่างรวดเร็ว
โดยมีการติดตามรายงานหนี้คงค้างเกินกำหนดชำระทุกวัน
ซึ่งช่วยให้บริษัทสามารถทราบปัญหาและแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็วในกรณีที่ลูกค้าผิดนัดชำระหนี้

นอกจากนี้บริษัทยังเน้นการให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้ที่มีฐานะทางการเงินมั่นคง
และให้ความร่วมมือในการตอบรับการโอนสิทธิ โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกหนี้ในกลุ่มห้างสรรพสินค้า
และธุรกิจค้าปลีกที่มีเครดิตดี และให้ความร่วมมือในการตรวจสอบมูลหนี้ก่อนการรับซื้อได้
ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงด้านสินเชื่อลงได้อย่างมาก

ข. ความเสี่ยงอันเกิดจากการหักลดหนี้ระหว่างลูกค้าและลูกหนี้ หรือผู้ขายและผู้ซื้อสินค้า
เนื่องจากเป็นไปตามข้อตกลงหรือประเพณีการค้าระหว่างกัน ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ในกรณีที่สินค้ามีตำหนิ
สินค้าล้าสมัย การหักค่าใช้จ่ายทางการค้า เช่น ค่าขนส่งสินค้า ผลตอบแทนจากการขายสินค้า
เป็นต้น ทำให้ผู้ซื้อสินค้ามีสิทธิที่จะหักค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นดังกล่าวได้
ก่อนจะชำระเงินค่าสินค้าให้แก่ผู้ขายสินค้า ซึ่งเป็นความเสี่ยงของธุรกิจแฟคตอริ่ง
เนื่องจากบริษัทแฟคเตอร์จะเป็นผู้ชำระเงินค่าสินค้าล่วงหน้าแทนผู้ซื้อสินค้า (ลูกหนี้)
ให้แก่ผู้ขายสินค้า (ลูกค้า) ไปก่อน
ทำให้มีโอกาสที่บริษัทแฟคเตอร์ได้รับชำระหนี้ไม่ครบตามจำนวนในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม
บริษัทมีนโยบายป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวโดยการตรวจสอบผลการติดต่อระหว่างลูกค้าและลูกหนี้ย้อนหลังอย่างน้อย
6 เดือน การพิจารณาประเภทของสินค้า เช่น
ต้องไม่เป็นสินค้าที่ล้าสมัยง่ายหรือมีโอกาสในการคืนสินค้ามาก
การกำหนดให้มีอัตราส่วนรับซื้อเอกสารทางการค้า
(มูลค่าการรับซื้อคิดเป็นร้อยละเมื่อเทียบกับมูลค่าเอกสารทางการค้า)
ที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้มีส่วนเหลื่อมกรณีที่อาจจะมีการจ่ายค่าสินค้าไม่ครบตามมูลค่าเอกสาร
รวมทั้งการกำหนดให้มีเงินประกันวงเงินสินเชื่อด้วยในบางกรณี

2. ความเสี่ยงจากการจัดหาแหล่งเงินเพื่อการขยายสินเชื่อ

เนื่องจากธุรกิจแฟคตอริ่งเป็นการให้สินเชื่อระยะสั้นโดยเฉลี่ยระหว่าง 30 ถึง 90 วัน
ดังนั้นแหล่งเงินสำหรับธุรกิจจึงควรเป็นแหล่งเงินทุนระยะสั้น
ปัจจุบันบริษัทมีสถาบันการเงินที่ให้ความสนับสนุนในด้านการเงินหลายแห่ง
ทั้งจากธนาคารไทยพาณิชย์ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทและสถาบันการเงินในประเทศอื่นๆ รวม 6 แห่ง
โดยมีวงเงินรวมทั้งสิ้น 1,345 ล้านบาท
ทั้งนี้วงเงินดังกล่าวประกอบด้วยวงเงินเบิกเกินบัญชีและวงเงินกู้ยืมระยะสั้น
ซึ่งอาจมีความเสี่ยงในการถูกเรียกให้ชำระคืนเงินก่อนการได้รับชำระหนี้คืนได้ อย่างไรก็ตาม
บริษัทได้มีการบริหารสภาพคล่องเพื่อป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวโดยการกู้ยืมเงินให้มีระยะเวลาที่สอดคล้องกับระยะเวลาในการรับซื้อลูกหนี้
เนื่องจากลูกหนี้เกือบทั้งหมดเป็นกลุ่ม Modern Trade
และกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ซึ่งมีวันกำหนดชำระเงินที่แน่นอน
ทำให้บริษัทสามารถบริหารสภาพคล่องได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้
แหล่งเงินที่จะได้รับเพิ่มเติมจากการเพิ่มทุนเสนอขายหุ้นให้กับประชาชนในเดือน สิงหาคม 2547
จะช่วยทำให้บริษัทมีความยืดหยุ่นมากขึ้นในเรื่องของแหล่งเงินทุนในการปล่อยสินเชื่อในอนาคต ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทมีสัดส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เท่ากับ 6.10 เท่า

3. ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงกลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหญ่

เนื่องจากกลุ่มเซ็นทรัล^(1/) ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของบริษัท
เป็นผู้ให้การสนับสนุนบริษัทโดยให้ความร่วมมือในการตรวจสอบมูลหนี้หรือการโอนสิทธิการรับเงิน
(ลูกหนี้ประเภทที่มีการโอนสิทธิการรับเงินประเภทที่1)
ซึ่งทำให้บริษัทมีความเสี่ยงในด้านการเรียกเก็บหนี้ต่ำ ทั้งนี้ หากในอนาคตกลุ่มเซ็นทรัล^(1/)
ไม่ให้ความร่วมมือในการตรวจสอบมูลหนี้หรือการโอนสิทธิการรับเงิน
บริษัทจะมีความเสี่ยงในการดำเนินงานเพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตามบริษัทมีนโยบายที่จะกระจายฐานลูกค้าและลูกหนี้ไปยังกลุ่มอื่นที่มีการตอบรับการโอนสิทธิการรับเงินในลักษณะดังกล่าวเพิ่มมากขึ้น

4. ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของลูกหนี้

เนื่องจากบริษัทเน้นการทำธุรกิจแฟคตอริ่งกับผู้จัดจำหน่ายสินค้าให้แก่ผู้ค้าปลีกสมัยใหม่
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ซึ่งมียอดสั่งซื้อสินค้าเป็นจำนวนมาก ดังนั้น
ยอดคงค้างของลูกหนี้ของบริษัทจึงค่อนข้างกระจุกตัว โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547
บริษัทมีอัตราส่วนในการให้สินเชื่อแก่กลุ่มลูกหนี้ดังกล่าวร้อยละ 68.14 ของยอดลูกหนี้ทั้งหมด
ทั้งนี้เป็นไปตามนโยบายของบริษัทที่ให้ความสำคัญกับความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้
นอกจากนี้
บริษัทมีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวโดยทำการทบทวนฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของกลุ่มลูกหนี้ดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งการติดตามผลการติดต่อระหว่างลูกค้าและลูกหนี้อย่างใกล้ชิด
เพื่อให้สามารถปรับเปลี่ยนเงื่อนไขการให้สินเชื่อได้ทันท่วงที

5.  ความเสี่ยงจากการเพิ่มขึ้นของลูกหนี้ที่ไม่ตอบรับการแจ้งโอนสิทธิการรับเงิน

ในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา บริษัทมีนโยบายที่จะขยายฐานลูกค้าและลูกหนี้เพิ่มมากขึ้น
โดยกลุ่มลูกหนี้บางส่วนไม่ตอบรับการแจ้งโอนสิทธิการรับเงิน สำหรับปี 2547
บริษัทมีสัดส่วนของลูกหนี้ประเภทดังกล่าวร้อยละ 42
ซึ่งทำให้บริษัทมีความเสี่ยงในการไม่ได้รับชำระหนี้เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม
บริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจึงได้กำหนดวิธีการเพื่อควบคุมและบริหารความเสี่ยง
โดยเน้นการกระจายกลุ่มลูกหนี้ที่ไม่ตอบรับการโอนสิทธิการรับเงินจากฐานลูกค้าเดิม
นอกจากนี้บริษัทได้จัดให้มีการวิเคราะห์ฐานะของกิจการและผลการติดต่อระหว่างลูกค้าและลูกหนี้อย่างใกล้ชิด
รวมทั้งการส่งจดหมายลงทะเบียนตอบรับไปยังลูกหนี้เพื่อแจ้งโอนสิทธิการชำระเงิน
และการให้ลูกค้าเปิดบัญชีเงินฝากเพื่อรับชำระค่าสินค้าจากลูกหนี้โดยมอบอำนาจให้บริษัทเป็นผู้ลงนามเบิกจ่าย

6. ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ซึ่งเป็นต้นทุนหลักของบริษัทแปรผันตามภาวะอัตราดอกเบี้ยในตลาด
และมีผลต่อการกำหนดอัตราดอกเบี้ยที่คิดกับลูกค้าและความสามารถในการแข่งขันกับคู่แข่งขันในตลาด
การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยจึงอาจส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทได้มีมาตรการในการลดความเสี่ยงดังกล่าวโดยการ Matching
แหล่งเงินกู้กับเงินให้กู้จากการโอนสิทธิเรียกร้องให้มีความสอดคล้องกัน
เพื่อให้บริษัทสามารถรักษาส่วนต่าง (Spread) ของอัตราดอกเบี้ยไว้ได้ตามนโยบายของบริษัท
นอกจากนี้เงินกู้ยืมของบริษัททั้งหมดเป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นประเภทเงินกู้เบิกเกินบัญชี
และเงินกู้ยืมระยะสั้นประเภทเผื่อเรียก และประเภทมีระยะเวลา 1 ถึง 3 เดือน
ซึ่งทำให้บริษัทมีความยืดหยุ่นในการปรับตัวในภาวะที่ดอกเบี้ยมีความผันผวน
ทั้งนี้ในทางปฏิบัติบริษัทสามารถปรับอัตราดอกเบี้ยที่เรียกเก็บจากลูกค้าได้ในกรณีที่อัตราดอกเบี้ยมีการเปลี่ยนแปลง

7. ความเสี่ยงจากภาวะการแข่งขัน

ปัจจุบันมีบริษัทที่ประกอบธุรกิจแฟคตอริ่งและธุรกิจใกล้เคียงในประเทศไทยประมาณ 15 ราย
โดยมีทั้งที่เป็นหน่วยงานภาครัฐคือ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME Bank)
และภาคเอกชน ทั้งนี้ในส่วนของบริษัทเอกชน
มีทั้งบริษัทที่ประกอบธุรกิจแฟคตอริ่งเพียงอย่างเดียวและบริษัทที่ประกอบธุรกิจประเภทอื่น ๆ เช่น
ธุรกิจลีสซิ่ง ธุรกิจเช่าซื้อ ด้วย โดยแต่ละบริษัทต่างมุ่งเน้นกลุ่มลูกค้าที่แตกต่างกัน
ซึ่งการแข่งขันมีผลทำให้ส่วนต่าง(Spread)
ของอัตราดอกเบี้ยลดต่ำลงแต่ส่งผลให้อัตราการขยายตัวของสินเชื่อเพิ่มขึ้น
เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่ลดต่ำลงเป็นแรงจูงใจทำให้ผู้ประกอบการสนใจเข้ามาใช้บริการมากขึ้น
ทั้งนี้คู่แข่งขันของบริษัทที่เน้นธุรกิจด้าน Modern Trade เช่นกัน มีประมาณ 3-4 ราย
สำหรับบริษัทมุ่งเน้นการให้บริการแฟคตอริ่งภายในประเทศเพียงอย่างเดียว
โดยเน้นกลุ่มลูกค้าอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อมที่เป็น Supplier
ของกลุ่มลูกหนี้ในระบบการค้าสมัยใหม่ (Modern Trade) ซึ่งบริษัทมีความชำนาญเป็นหลัก ได้แก่
กลุ่มห้างสรรพสินค้ารายใหญ่ ซุปเปอร์มาร์เก็ต รวมทั้งร้านสะดวกซื้อต่างๆ เป็นต้น
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกหนี้ที่ให้ความร่วมมือในการตอบรับการแจ้งโอนสิทธิการรับเงินและให้ความร่วมมือในการตรวจสอบมูลหนี้ก่อนที่บริษัทจะรับซื้อ
อันเป็นการช่วยลดความเสี่ยงให้แก่บริษัท ปัจจัยดังกล่าวข้างต้นทำให้บริษัทมีจุดเด่นในการให้บริการ
ประกอบกับบริษัทมีความใกล้ชิดกับลูกค้า มีสัมพันธภาพที่ดี
มีข้อมูลที่เพียงพอที่จะให้คำปรึกษาหรือข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อธุรกิจของลูกค้า
มีระบบข้อมูลการบริหารสินเชื่อที่มีประสิทธิภาพ มีต้นทุนการดำเนินงานที่ต่ำ
ทำให้บริษัทมีความโดดเด่นในด้านความสามารถในการแข่งขัน

8. ความเสี่ยงจากอิทธิพลในการบริหารงานของผู้ถือหุ้นรายใหญ่

กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหญ่ 3 รายแรกของบริษัทก่อนการเพิ่มทุนและนำหุ้นเสนอขายกับประชาชนในเดือน
สิงหาคม 2547 มีสัดส่วนดังนี้ 1) กลุ่มจิราธิวัฒน์ ถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 60 2) กลุ่มธนสถาปนา
ถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 10 3) ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด(มหาชน) ถือหุ้นร้อยละ 5
ซึ่งภายหลังจากการเพิ่มทุนและนำหุ้นเสนอขายกับประชาชนในเดือน สิงหาคม 2547
สัดส่วนการถือหุ้นของกลุ่มผู้ถือหุ้นใหญ่ 3 รายแรกจะลดลง ดังนี้ 1) กลุ่มจิราธิวัฒน์
ถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 48 2)กลุ่มธนสถาปนา ถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 8 3) ธนาคารไทยพาณิชย์
ถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 4