1. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจุบัน SHIN (หรือ บริษัทฯ) ประกอบธุรกิจโดยการลงทุนในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สาย
ธุรกิจดาวเทียมและธุรกิจต่างประเทศ และธุรกิจสื่อและโฆษณา
และด้วยลักษณะการประกอบธุรกิจในลักษณะการลงทุนและเข้าไปบริหารงาน จึงทำให้ SHIN
มีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ดังนี้

1. ความเสี่ยงของบริษัทฯ

1.1 ความเสี่ยงจากการที่บริษัทฯ เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น (Holding
Company) และการดำรงอยู่ของบริษัทฯ ขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้จากหุ้นที่บริษัทฯ ถืออยู่

ในฐานะที่เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น การดำรงอยู่ของบริษัทฯ
จึงขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้รับจากบริษัทย่อยและบริษัทในเครือ
ซึ่งจำนวนเงินปันผลที่สามารถจ่ายได้ขึ้นอยู่กับผลประกอบการและกระแสเงินสดของบริษัทเหล่านั้น
หากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
จะมีผลทำให้บริษัทดังกล่าวจ่ายเงินปันผลไม่ได้ตามที่คาดการณ์ไว้

นอกจากนี้ ความสามารถของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือของบริษัทฯ
ในการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น ซึ่งรวมถึง บริษัทฯ
เป็นไปตามกฎหมายที่บังคับใช้และอาจรวมถึงข้อจำกัดอื่นๆ ซึ่งระบุในตราสารหนี้
และสัญญาสินเชื่อของบริษัทดังกล่าว

ดังนั้น เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว บริษัทฯ จึงได้กำหนดให้แต่ละบริษัทในกลุ่ม
จัดทำแผนธุรกิจ (Business Plan) เพื่อกำหนดเป้าหมายทางธุรกิจในปีถัดไป
รวมถึงเสนอแผนดำเนินการ และงบประมาณประจำปี
ซึ่งจะต้องผ่านการพิจารณาและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการของบริษัท
นอกจากนี้
คณะกรรมการบริหารยังมีการประชุมเพื่อพิจารณาผลการดำเนินงานของแต่ละสายธุรกิจเป็นประจำทุกเดือน
เพื่อติดตามผลประกอบการในเดือนที่ผ่านมา รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในแต่ละธุรกิจ
ทั้งในส่วนของสภาพการแข่งขัน กลยุทธ์ทางการตลาด การบริหารการเงินนประจำทุกเดือน
และความคืบหน้าของแผนการทางธุรกิจ อันจะช่วยให้บริษัทฯ
สามารถวางแผนรับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที

1.2 ความเสี่ยงจากการที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมมีการขยายการลงทุน

บริษัทย่อยและบริษัทร่วมในกลุ่มบริษัทฯ ยังมีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการ รวมทั้งเพิ่มสินค้าและบริการใหม่ๆ ที่จะนำเสนอต่อลูกค้า
ในกรณีที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมไม่สามารถจัดหาแหล่งเงินทุนอื่นเพื่อสนับสนุนการขยายการลงทุนได้
บริษัทฯ ในฐานะผู้ถือหุ้นจึงมีความเสี่ยงที่ต้องหาแหล่งเงินทุน เช่น การเพิ่มทุน เป็นต้น
ให้กับบริษัทดังกล่าว อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีสถานะทางการเงินที่เข้มแข็ง
รวมทั้งมีกระแสเงินสดรับอย่างต่อเนื่องจากเงินปันผลจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
จึงคาดว่าหากบริษัทฯ มีความจำเป็นที่จะต้องให้การสนับสนุนเงินทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับโครงการใหม่ จะไม่กระทบต่อสภาพคล่องและกระแสเงินสดของบริษัทฯ
นอกจากนี้ บริษัทฯ ลดความเสี่ยงโดยกำหนดขั้นตอนการอนุมัติการลงทุนในโครงการใดๆ
ที่มีสาระสำคัญก่อนที่จะดำเนินการของบริษัทในกลุ่ม เพื่อให้มั่นใจว่าการลงทุนในโครงการต่างๆ
มีผลตอบแทนจากการลงทุนในอัตราที่เหมาะสมและคุ้มค่า นอกจากนี้กลุ่มบริษัทฯ
มีนโยบายอย่างต่อเนื่องในการดูแลรักษาและบริหารความสัมพันธ์กับนักลงทุนและสถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ
เพื่อเป็นการสนับสนุนโครงการขยายการลงทุนของบริษัทในกลุ่ม
ในกรณีที่มีความต้องการแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนโครงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินเพิ่มทุนหรือเงินกู้

1.3 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

เนื่องจากลักษณะธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคม
และธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียมเกี่ยวข้องโดยตรงกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศซึ่งมีค่าใช้จ่ายในสกุลเงินตราต่างประเทศ
ทำให้กลุ่มบริษัทฯ มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน กลุ่มบริษัทฯ มีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยง
โดยจะพิจารณาจากฐานะสุทธิของรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ โครงสร้างรายได้
รวมทั้งกระแสเงินสดของแต่ละบริษัท โดยกลุ่มบริษัทฯ
ได้ติดตามสภาวะความเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างใกล้ชิดและได้ใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆ
ที่เห็นว่าเหมาะสม
เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ยที่อาจมีขึ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศเทียบเป็นเงินบาทจำนวน 2,806
ล้านบาท และ 11,299 ล้านบาทตามลำดับ
ภายหลังจากการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ย
และสัญญาสิทธิเลือกซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (รายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ
29)

1.4
ความเสี่ยงจากผลกระทบทางอ้อมจากสถานการณ์ทางการเงินของโลกต่อสภาพคล่องภายในประเทศ
และการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ (Economic Recession)

เศรษฐกิจไทยในปี 2552 มีแนวโน้มที่จะชะลอตัว
และมีความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจไทยอาจจะเติบโตต่ำกว่าที่คาดการณ์
เนื่องจากเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา
และประเทศในยุโรปที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกกำลังเข้าสู่ภาวะถดถอยอย่างรุนแรง
และวิกฤตเศรษฐกิจยังได้ขยายลุกลามต่อไปในเอเชีย
สำหรับประเทศไทยจะได้รับผลกระทบนี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ซึ่งอาจส่งผลให้การบริโภคและการลงทุนในประเทศของภาคเอกชนมีแนวโน้มที่ต่ำลง
และอาจมีผลกระทบต่อการใช้จ่ายของผู้บริโภค ซึ่งปัจจัยเหล่านี้อาจกระทบต่อรายได้ของบริษัทในกลุ่ม

นอกจากนี้
ตลาดทุนมีความผันผวนเป็นอย่างมากจากการเคลื่อนย้ายเงินทุนของนักลงทุนต่างชาติและกองทุนที่ขายหุ้นทั่วโลกเพื่อระดมเงินสดรองรับการไถ่ถอนหน่วยลงทุน
กองทุนต่างๆ รวมถึงนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทยอาจมีการปิดความเสี่ยงสภาพคล่อง
(Liquidate)
ด้วยการดึงเงินกลับประเทศเพื่อนำเงินไปลงทุนหรือหาแหล่งในการลงทุนหรือฝากเงินในที่มีความปลอดภัยกว่า
ซึ่งอาจทำให้เศรษฐกิจในประเทศไทยเข้าสู่สภาวะเงินตึงตัว
และอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องภายในประเทศ
และกระทบการจัดหาแหล่งเงินทุนและต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ และบริษัทในกลุ่ม
หากมีการขยายการลงทุนและต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มในอนาคต

1.5 ความเสี่ยงจากคดีความที่บริษัทฯ
มิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของเอไอเอส และไทยคม

เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2549 นายศาสตรา โตอ่อน ได้ยื่นฟ้องกระทรวงเทคโนโลยีฯ
กระทรวงคมนาคม และ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (“สปน.”)
เป็นผู้ถูกฟ้องคดีต่อศาลปกครองกลาง
โดยขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดียกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ เอไอเอส ไทยคม และ
ไอทีวี และขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราวมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่ดำเนินการใดๆ
หรือรับผลประโยชน์ใดๆ จากกิจการตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดังกล่าว

ในคำฟ้อง นายศาสตรา
ได้กล่าวหาว่าผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยการไม่ใช้อำนาจหน้าที่ในการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการภายหลังจากมีการโอนหุ้นของบริษัทฯ
ให้แก่กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่
โดยการโอนหุ้นดังกล่าวทำให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการถือหุ้นของบริษัททั้งสามแห่งอย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งส่งผลให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มีอำนาจควบคุมบริษัทดังกล่าวซึ่งประกอบธุรกิจที่เป็นทรัพยากรของประเทศเพื่อประโยชน์สาธารณะ
ศาลปกครองกลางได้ตัดสินว่านายศาสตราไม่มีสิทธิที่จะยื่นฟ้อง
เพราะมิได้เป็นคู่สัญญาในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ อย่างไรก็ตาม
นายศาสตราได้ยื่นคำร้องอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด และในวันที่ 12 กันยายน 2549
ศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยว่านายศาสตราถือเป็นผู้มีส่วนได้เสียจึงมีอำนาจฟ้อง
โดยศาลให้เหตุผลว่าหากธุรกิจของบริษัทดังกล่าวอยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
จะก่อให้เกิดความเสียหายหรือส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศซึ่งจะมีผลกระทบต่อนายศาสตราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ดังนั้น
ศาลปกครองสูงสุดจึงมีคำสั่งให้ศาลปกครองกลางดำเนินการรับฟ้องและดำเนินการต่อไปตามรูปคดี

ในส่วนคำร้องขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราวนั้น ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549
ศาลปกครองกลางมีคำสั่งไม่รับคำขอให้ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวของนายศาตราที่ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสามทำการสั่งห้ามมิให้กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่มาดำเนินการใดๆ
เกี่ยวข้องกับกิจการโทรคมนาคมตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการทั้งสามฉบับ
เนื่องจากศาลเห็นว่ามูลเหตุแห่งการฟ้องคดียังไม่เพียงพอที่จะดำเนินการตามคำขอของผู้ฟ้องคดีและคดีนี้เป็นข้อพิพาทที่เกี่ยวกับหน้าที่การตรวจสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของผู้ถูกฟ้องคดีซึ่งมีข้อกำหนดให้ปฏิบัติและความรับผิดตามสัญญาดังกล่าวอยู่แล้วซึ่งคำสั่งของศาลปกครองกลางนี้เป็นที่สุด

ทั้งนี้ เอไอเอส และ ไทยคม จะไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ตราบเท่าที่ยังไม่มีคำตัดสินว่าผู้ถือหุ้นของ
เอไอเอส และ ไทยคม อยู่ภายใต้การควบคุมของคนต่างด้าว
อีกทั้งการยกเลิกสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการของ เอไอเอส และ ไทยคม
จะต้องพิจารณาเงื่อนไขและข้อกำหนดในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการนั้นๆ ด้วยว่าสามารถทำได้หรือไม่

เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2550 นายสุพงษ์ ลิ้มธนากุล ได้ยื่นฟ้อง
คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) และ กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ต่อศาลปกครองกลาง
โดยอ้างเหตุเรื่องเจ้าหน้าที่รัฐและหน่วยงานทางปกครองละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการตรวจสอบ
ไทยคม ว่าประกอบกิจการโทรคมนาคมโดยฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่
หลังจากที่มีการโอนขายหุ้นของบริษัทฯให้แก่กลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหม่
ขณะนี้คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าผลจากคดีความข้างต้นจะไม่กระทบต่อสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดาวเทียมของไทยคม

1.6 ความเสี่ยงหากบริษัทฯ กลายเป็น “คนต่างด้าว”

ตามที่ พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542
ซึ่งเป็นกฎหมายที่กำหนดคุณสมบัติของบริษัทไทยและสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวในบริษัทไทย
และมีการนำคำนิยามของ “คนต่างด้าว” ใน พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไปใช้ใน
พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 ด้วย
ในส่วนคุณสมบัติของผู้ที่ยื่นขอใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 2 และ แบบที่ 3 และ ใน
พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการห้ามคนไทยถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในการประกอบกิจการที่ต้องได้รับอนุญาตตามที่กำหนดไว้

ในปี 2549 กระทรวงพาณิชย์ได้ทำการตรวจสอบการถือหุ้นแทนต่างด้าวของบริษัทต่างๆ
ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ใน บจ. กุหลาบแก้ว
ซึ่งเป็นบริษัทสัญชาติไทยที่ถือหุ้นในบริษัท ซีดาร์ โฮลดิ้ง จำกัด (Cedar) (Cedar
เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่รายหนึ่งของบริษัทฯ) ในประเด็นว่าผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยรายใหญ่ของ บจ.
กุหลาบแก้วถือหุ้นแทนคนต่างด้าว
ซึ่งกระทรวงพาณิชย์ได้สรุปผลและส่งไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อพิจารณาต่อไป
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการดำเนินการของพนักงานอัยการ

ดังนั้น หาก บจ. กุหลาบแก้ว
ถูกฟ้องร้องดำเนินคดีและถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดตัดสินว่าเป็นคนต่างด้าวแล้ว Cedar
อาจกลายเป็นคนต่างด้าวไปด้วย และอาจส่งผลให้ บริษัทฯ และ บริษัทในกลุ่มซึ่งรวมถึง เอไอเอส
ดีพีซี และ ไทยคม อาจกลายเป็นคนต่างด้าวด้วยเช่นกัน
และศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเลิกถือหุ้นแทน โดยบริษัทฯ
เข้าใจว่าบริษัทฯ ไม่ได้เป็นผู้กระทำผิดกฎหมายดังกล่าว ดังนั้นบริษัทฯ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม
จึงมีสิทธิที่จะดำเนินการเพื่อหาผู้ถือหุ้นใหม่แทนบุคคลที่เป็นผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าวนั้น หาก บริษัทฯ
เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม ไม่สามารถดำเนินการได้ก็อาจส่งผลต่อการขอใบอนุญาตต่างๆ
ในบริการใหม่ของ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม

ทั้งนี้การให้บริการของ เอไอเอส
ที่อยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินการในปัจจุบันนั้นไม่ได้มีข้อกำหนดเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวไว้

อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าผลจากคดีความข้างต้นจะไม่กระทบต่อสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการ และ
ใบอนุญาตต่างๆ ของ เอไอเอส ดีพีซี และ ไทยคม

1.7 ความเสี่ยงจากการแก้ไขของสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ เอไอเอส และ ไทยคม
และสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ ดีพีซี ที่มิได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีอาจไม่มีผลบังคับใช้

ภายใต้ พรบ. ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ.2535
หรือการอนุญาตให้ภาคเอกชนลงทุนฝ่ายเดียวโดยการให้อนุญาต
หรืออนุญาตให้ดำเนินกิจการที่มีมูลค่าตั้งแต่หนึ่งพันล้านบาทขึ้นไป ต้องได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
(ซึ่งรวมถึงขอบเขตของงานและรูปแบบของสัญญา) โดยภายใต้ พรบ.
ดังกล่าวได้มีบทเฉพาะกาลที่กำหนดว่า หากมีขั้นตอนใดได้ดำเนินการไปแล้วก่อนที่ พรบ. นี้ใช้บังคับ
ให้เป็นอันใช้ได้ แต่การดำเนินการในขั้นตอนต่อไปให้ปฏิบัติตาม พรบ. ดังกล่าว

ทั้งนี้ ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า พรบ.
การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐหรือบทเฉพาะกาลภายใต้ พรบ.
ดังกล่าวจะนำมาใช้กับสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการที่เข้าทำก่อน พรบ.
ฉบับดังกล่าวมีผลใช้บังคับหรือไม่ และ หากมีการแก้ไขสัญญาภายหลังจาก พรบ.
ฉบับดังกล่าวมีผลบังคับใช้การแก้ไขสัญญานั้นมีผลใช้บังคับหรือไม่

ภายหลังจาก พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐมีผลบังคับใช้
รัฐบาลในอดีตได้เข้าลงนามในการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการที่มีอยู่เดิมโดยมิได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
ซึ่งรวมถึงการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการซึ่งรัฐให้กับ เอไอเอส และ ไทยคม
และมีการลงนามในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการฉบับใหม่ของ ดีพีซี

ทั้งนี้ ได้มีการตีความว่าการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ เอไอเอส
โดยคณะกรรมการกฤษฎีกา ให้ถือว่ายังมีผลบังคับใช้จนกว่าจะถูกเพิกถอน
โดยให้คณะกรรมการประสานงานตาม มาตรา 22
ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินกิจการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535
ไปพิจารณาข้อเท็จจริง เหตุผล
และสรุปความเห็นเสนอต่อคณะรัฐมนตรีต่อไปว่าการแก้ไขนั้นก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลประโยชน์ของรัฐหรือสาธารณะหรือไม่
หากมีผลกระทบก็ให้คณะรัฐมนตรีมีอำนาจเพิกถอน
หากไม่มีผลกระทบต่อผลประโยชน์ของรัฐหรือสาธารณะ
คณะรัฐมนตรีก็อาจให้ความเห็นชอบให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการดังกล่าวได้
ซึ่งขณะนี้ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22 ขึ้นแล้วซึ่งมีตัวแทนของ เอไอเอส
ร่วมอยู่ในคณะกรรมการประสานงานด้วย และ
อยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
และจะได้ทำหน้าที่ตามที่ได้กำหนดต่อไป หากการแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการของ เอไอเอส
ถูกเพิกถอนอาจมีผลให้อายุสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการสั้นลง และ อาจทำให้ เอไอเอส
มีต้นทุนในส่วนแบ่งรายได้ของบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบเติมเงินที่สูงขึ้น
และมีภาระที่ต้องชดใช้ค่าตอบแทนที่ขาดไปแก่ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) เป็นต้น

ส่วนสัญญาร่วมการงานฯ ระหว่าง ดีพีซี กับ บริษัท กสท. โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
(กสท.)ที่ลงนามภายหลังจาก พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐมีผลบังคับใช้
จึงต้องนำบทบัญญัติในมาตรา 13 และ มาตรา 21 ของ พรบ.
นี้มาใช้บังคับโดยอนุโลมเท่าที่ไม่ขัดต่อสภาพแห่งข้อเท็จจริง โดย กสท.
ต้องดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการตามมาตรา 13 ซึ่งได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการตามมาตรา 13
ขึ้นแล้ว และอยู่ในระหว่างการดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ
และจะได้ทำหน้าที่ตามที่ได้กำหนดต่อไป

บริษัทฯ ไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าผลของการพิจารณาของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง
และคณะรัฐมนตรีจะเป็นอย่างไร และจะส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัทฯ หรือไม่

2. สายธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สายภายในประเทศ

2.1 ความเสี่ยงทางด้านกฎหมาย ข้อบังคับ และนโยบาย

2.1.1 การจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับการประกอบกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ IMT2000 หรือ 3G

คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)
มีนโยบายในการดำเนินการจัดสรรคลื่นความถี่ในช่วง 1920 MHz –1965 MHz คู่กับ 2110 MHz –
2155 MHz และ 2010 – 2025 MHz เพื่อนำมาใช้ในการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ
IMT2000 หรือ 3G
โดยได้ดำเนินการว่าจ้างที่ปรึกษาโครงการเพื่อศึกษาและเสนอแนะหลักเกณฑ์และวิธีการจัดสรรคลื่นความถี่ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพสำหรับประเทศไทย
ซึ่ง
กทช.ได้ดำเนินการจัดประชุมเพื่อรับฟังความคิดเห็นสาธารณะจากผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไปทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคเสร็จสิ้นไปแล้วหลายครั้ง
รวมทั้ง ได้มีคณะที่ปรึกษาโครงการได้เสนอรายงานผลการศึกษาให้แก่กทช. แต่ทั้งนี้
การพิจารณาว่าจะใช้วิธีใดในการจัดสรรคลื่นความถี่ จำนวนของใบอนุญาต
ตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขต่างๆ ย่อมขึ้นอยู่กับการพิจารณาของ กทช. แล้ว ซึ่งคาดว่า
กทช.จะพิจารณาและออกประกาศว่าด้วยวิธีการจัดสรรและหลักเกณฑ์การให้ใบอนุญาตได้ประมาณต้นปี
2552 และคาดว่าจะดำเนินการจัดสรรคลื่นความถี่ให้แล้วเสร็จได้ประมาณกลางปี 2552

เอไอเอส คาดการณ์ว่าจะมีผู้ประกอบการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปัจจุบันรวมทั้ง เอไอเอส
เอง
และผู้ประกอบการรายใหม่หลายรายสนใจเข้าร่วมขอรับการจัดสรรคลื่นความถี่สำหรับบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ
3G จาก กทช. ซึ่ง เอไอเอส มีความเชื่อมั่นในศักยภาพและสถานะทางการเงินของ เอไอเอส
ว่ามีคุณสมบัติเพียงพอที่จะเข้าร่วมการจัดสรรคลื่นความถี่ตามหลักเกณฑ์ที่ กทช. จะกำหนดในครั้งนี้ได้

อย่างไรก็ตาม หาก เอไอเอส มิได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่ในครั้งนี้
ย่อมส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของ เอไอเอส ในอนาคตซึ่งตามสัญญาอนุญาตให้บริการฯ
ที่ได้รับจาก บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) (“ทีโอที”) จะสิ้นสุดลงในเดือนกันยายน 2558
หากสัญญาฉบับดังกล่าวมิได้มีการขยายระยะเวลาของสัญญาออกไปอีก แต่ถ้า เอไอเอส
ได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่จาก กทช. ในครั้งนี้ จะเป็นผลทำให้ เอไอเอส
สามารถประกอบธุรกิจให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G
ได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตซึ่งจะอยู่ในระหว่าง 15 ปีถึง 25 ปี

2.1.2 องค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการด้านโทรคมนาคมและกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2551
คณะรัฐมนตรีไดมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติองคกรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. .... เพื่อให้เป็นไปตามมาตรา 47
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ที่กำหนดไว้ว่า
ให้มีองค์กรของรัฐที่เป็นอิสระองค์กรหนึ่ง ทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่
กำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม
ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ในมาตราดังกล่าวประกอบกับมาตรา 305 (1) ของรัฐธรรมนูญฯ
ทำให้มีการตรากฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมซึ่งต่อไปจะมีเพียงองค์กรเดียว
คือ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.)
ในการประชุมคณะรัฐมนตรีดังกล่าวมีประเด็นสำคัญหลายประการที่ต้องทำให้ศึกษาและทบทวนใหม่
เนื่องจากต้องมีความชัดเจนในเรื่องอำนาจหน้าที่ การสรรหา การตรวจสอบ
และการคานอำนาจขององค์กร
โดยขณะนี้รางพระราชบัญญัติดังกลาวอยูในระหวางการดําเนินการเพื่อนําเสนอตอสภาผูแทนราษฎร
ซึ่งคาดว่าจะต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งในการจัดตั้งองค์กรดังกล่าว
อันจะส่งผลต่อความชัดเจนในการกำหนดทิศทางกิจการโทรคมนาคมและวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์ของประเทศ

อย่างไรก็ตาม กทช. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมในประเทศไทย
ยังคงอยู่และมีอำนาจตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม
และพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ พ.ศ. 2543
ในการกำหนดนโยบายและออกกฎระเบียบต่างๆ ประกอบกับ มาตรา 305 (1) ของรัฐธรรมนูญฯ
ยังกำหนดมิให้กฎหมายที่จะบัญญัติออกมานั้น กระทบกระเทือนถึงการอนุญาตสัญญาร่วมการงาน
หรือสัญญาที่ชอบด้วยกฎหมายที่ได้กระทำขึ้นก่อนวันประกาศใช้รัฐธรรมนูญนี้
จนกว่าการอนุญาตสัญญาร่วมการงานหรือสัญญานั้นจะสิ้นผล
ซึ่งล่าสุดมีการเสนอให้ใช้วิธีการออกพระราชบัญญัติฉบับใหม่
หรือแกไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติองคกรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2543 แทนการร่างกฎหมายขึ้นมาทั้งฉบับ

เอไอเอส
ไม่สามารถคาดการณ์เกี่ยวกับระยะเวลาในการออกพระราชบัญญัติองคกรจัดสรรคลื่นความถี่และกํากับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. .... หรือการแก้ไขพระราชบัญญัติฉบับเดิม
และการใช้อำนาจกำกับดูแลและขอบเขตของการกำหนดนโยบายและกฎระเบียบของกสทช.
ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต และไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าการจัดตั้งองค์กรกำกับดูแลอื่นๆ
รวมทั้งการปฏิรูปเปลี่ยนแปลงกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ
จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการประกอบกิจการโทรคมนาคมในขอบข่ายที่เป็นอยู่รวมทั้งฐานะการเงิน
การดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของ เอไอเอส หรือไม่

2.1.3 กฎหมายว่าด้วยการใช้และการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม (Interconnection
Charge)

ตามพระราชบัญญัติการประกอบการกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544
และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549 เอไอเอส ได้ทำสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับบริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส
คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน 2549 และบริษัท ทรู มูฟ จำกัด ณ วันที่
16 มกราคม 2550
ซึ่งสัญญาดังกล่าวได้ผ่านการเห็นชอบจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแล้ว ในระหว่างปี
2550 เอไอเอส ได้ให้บริการตามสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมดังกล่าว โดย ณ
ขณะนั้นเอไอเอส ยังมิได้เรียกเก็บค่าเชื่อมโครงข่ายโทรคมนาคมจากคู่สัญญาทั้งสอง
และมิได้บันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในงบการเงินระหว่างกาล
เนื่องจากทีโอทีซึ่งเป็นผู้ให้อนุญาตได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสทราบว่า เอไอเอส
มิใช่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมตามกฎหมาย
จึงไม่มีสิทธิเข้าทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549

วันที่ 31 สิงหาคม 2550 ทีโอทีได้ยื่นฟ้อง กทช. ต่อศาลปกครองกลาง เพื่อขอเพิกถอนประกาศฯ
ดังกล่าว และเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2551 ทีโอที ได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอส ทราบว่า เอไอเอส
ควรรอให้ศาลมีคำพิพากษาเพื่อยึดถือเป็นแนวทางในการปฏิบัติต่อไป และหากเอไอเอส
ดำเนินการตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด
ทีโอทีจะไม่รับรู้และเอไอเอส จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินการดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม เอไอเอส
ได้พิจารณาหนังสือของทีโอทีดังกล่าวและกฎหมายที่เกี่ยวข้องประกอบกับความเห็นของที่ปรึกษากฎหมาย
ผู้บริหารของเอไอเอสเห็นว่าการไม่ปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมข้างต้น
อาจถือได้ว่าเป็นการขัดต่อประกาศกทช. ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่าย เอไอเอส
จึงได้ตัดสินใจปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่าย
ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยออกใบแจ้งหนี้เพื่อเรียกเก็บค่าเชื่อมต่อโครงข่ายจากคู่สัญญา
และบันทึกรายการที่เกี่ยวข้องกับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามสัญญาที่ได้ทำไว้ข้างต้นไว้ในงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่
31 ธันวาคม 2550 ซึ่งต่อมาได้มีการชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างกันแล้ว

ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่กำหนดให้ เอไอเอส
ต้องจ่ายเงินผลประโยชน์ตอบแทนให้ทีโอทีเป็นรายปีโดยจ่ายเป็นจำนวนเงินขั้นต่ำตามที่สัญญากำหนดในแต่ละปี
หรือในอัตราร้อยละของรายได้ และผลประโยชน์อื่นใดที่ เอไอเอส พึงได้รับในรอบปี
ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าภาษีใดๆ ทั้งสิ้น จำนวนไหนมากกว่าให้ถือเอาจำนวนนั้น อย่างไรก็ตาม
ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมเป็นรายการที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย
และทีโอทีต้องการรอคำพิพากษาถึงที่สุดในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ จากศาลปกครอง
จึงเป็นรายการที่เอไอเอส
คาดว่าจะมีการเจรจาตกลงเรื่องวิธีการคำนวณผลประโยชน์ตอบแทนรายปีในเวลาต่อมา ดังนั้น
เพื่อให้เป็นไปตามหลักความระมัดระวัง เอไอเอส
จึงคำนวณค่าผลประโยชน์ตอบแทนรายปีจากรายได้สุทธิตามที่ปฏิบัติในทางเดียวกันทั้งอุตสาหกรรมกิจการโทรคมนาคม
ส่วนจำนวนผลประโยชน์ตอบแทนที่ เอไอเอส ต้องจ่ายให้แก่ทีโอทีนั้น
ขึ้นอยู่กับผลการตัดสินจากศาลปกครองในเรื่องขอเพิกถอนประกาศฯ
และการเจรจาตกลงระหว่างเอไอเอส กับทีโอทีในภายหลัง โดย เอไอเอส
จะปรับปรุงรายการในงบการเงินในงวดที่การเจรจาตกลงสิ้นสุดลง ซึ่งผู้บริหารของเอไอเอส
มีความมั่นใจว่าจะไม่เกิดค่าใช้จ่ายมากไปกว่าจำนวนที่บันทึกไว้อย่างมีสาระสำคัญ

ต่อมา เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2551 ทีโอที ได้มีหนังสือแจ้งให้ เอไอเอส
ทราบว่าเนื่องจากผลการเจรจาเกี่ยวกับอัตราและวิธีการคำนวณส่วนแบ่งรายได้ระหว่าง เอไอเอส
และทีโอทียังไม่ได้ข้อยุติ จึงให้เอไอเอส
นำส่งเงินผลประโยชน์ตอบแทนจากการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2550
ถึงเดือนมิถุนายน 2551 จำนวนเงิน 761 ล้านบาท ตามอัตราและวิธีคิดคำนวณของ เอไอเอส
ภายในวันที่ 30 ธันวาคม 2551 และเอไอเอส ได้นำส่งให้แก่ทีโอทีแล้วเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม
2551 โดยใช้เกณฑ์คำนวณตามที่ เอไอเอส เสนอ
สำหรับค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2551 เป็นต้นไปจนถึงปัจจุบัน
เอไอเอส และทีโอทีจะจัดตั้งคณะทำงานเจรจาเพื่อให้ได้ข้อยุติโดยเร็ว

2.1.4 ข้อพิพาท

-   ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) ระหว่างบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์
    เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)

เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2551 ทีโอที ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 9/2551
ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม เรียกร้องให้ เอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 31,463 ล้านบาท
ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 1.25
ต่อเดือนของเงินดังกล่าว นับตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2550 อันเป็นวันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น

เอไอเอส ได้ยื่นคำคัดค้านต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2551 และได้แต่งตั้งอนุญาโตตุลาการฝ่ายของ เอไอเอส
เพื่อดำเนินกระบวนการพิจารณาข้อพิพาทเรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2551
ซึ่งกระบวนการพิจารณาข้อพิพาทดังกล่าวอาจใช้เวลาพิจารณาหลายปีและขณะนี้ยังไม่เริ่มกระบวนการพิจารณา
แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของ เอไอเอส เชื่อว่าผลของข้อพิพาทดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเห็นว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่เอไอเอส
ได้นำส่งตั้งแต่วันที่ 28 มกราคม 2546 ถึงวันที่  26 กุมภาพันธ์ 2550 และ เอไอเอส
ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 ดังนั้น
เอไอเอส จึงได้ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และเป็นการปฏิบัติที่เหมือนกันทั้งอุตสาหกรรมสำหรับกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุโทรคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ตามมติคณะรัฐมนตรี
นอกจากนี้ ทีโอที ได้เคยมีหนังสือตอบเลขที่ ทศท. บย./843 ลงวันที่ 10 มีนาคม 2546 ระบุว่า
เอไอเอส ได้ปฏิบัติถูกต้องตามมติคณะรัฐมนตรีแล้ว และเอไอเอส
มีภาระเท่าเดิมตามอัตราร้อยละที่กำหนดไว้ในสัญญาซึ่งการดำเนินการยื่นแบบชำระภาษีสรรพสามิตดังกล่าว
ไม่มีผลกระทบต่อข้อสัญญาแต่ประการใด

-   ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) ระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด
    (ดีพีซี) กับ บริษัท กสท. โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2551 กสท. ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 3/2551
ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม เพื่อเรียกร้องให้ ดีพีซี
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของเอไอเอส ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน 2,449 ล้านบาท
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ พร้อมเรียกเบี้ยปรับในอัตราร้อยละ
1.25 ต่อเดือนของจำนวนเงินที่ค้างชำระในแต่ละปีนับตั้งแต่วันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น
ซึ่งคำนวณถึงเดือนธันวาคม 2550 คิดเป็นเบี้ยปรับทั้งสิ้น 1,500 ล้านบาท
รวมเป็นเงินทั้งหมดจำนวน 3,949 ล้านบาท และต่อมาในวันที่ 1 ตุลาคม 2551 กสท.
ได้ยื่นขอแก้ไขจำนวนทุนทรัพย์รวมเบี้ยปรับลดลงเหลือ 3,410 ล้านบาท

ดีพีซี ได้ยื่นคำคัดค้านต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรมแล้ว
เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2551 และได้แต่งตั้งอนุญาโตตุลาการฝ่ายของ ดีพีซี
เพื่อดำเนินกระบวนการพิจารณาข้อพิพาทแล้วเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2551
ซึ่งกระบวนการพิจารณาข้อพิพาทดังกล่าวอาจใช้เวลาหลายปีและขณะนี้ยังไม่มีการเริ่มกระบวนการพิจารณาดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของ เอไอเอส เชื่อว่าผลของข้อพิพาทดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเห็นว่าจำนวนเงินส่วนแบ่งรายได้ดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่ ดีพีซี
ได้นำส่งตั้งแต่ วันที่ 16 กันยายน 2546 ถึงวันที่ 15 กันยายน 2550 และ ดีพีซี
ได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 อีกทั้ง กสท.
เคยมีหนังสือแจ้งให้ ดีพีซี ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว ดังนั้น ดีพีซี
ได้ปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และเป็นการปฏิบัติที่เหมือนกันทั้งอุตสาหกรรมสำหรับกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุโทรคมนาคมระบบเซลลูล่าตามมติคณะรัฐมนตรี

-   ข้อพิพาทระหว่างบริษัท เอไอเอ็น โกลบอลคอม จำกัด กับ บริษัท กสท. โทรคมนาคม จำกัด
    (มหาชน)

วันที่ 7 มีนาคม 2551 กสท. ได้ยื่นฟ้อง เอไอเอส เป็นจำเลยที่ 1 และ บริษัท เอไอเอ็น
โกลบอลคอม จำกัด (AIN) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ เอไอเอส เป็นจำเลยที่ 2 คดีหมายเลขดำที่
1245/2551 ต่อศาลแพ่ง เรียกร้องให้ร่วมกันชดใช้ค่าเสียหาย พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5
ต่อปีจนถึงวันฟ้อง รวมเป็นเงิน 130 ล้านบาท
โดยอ้างว่าความเสียหายดังกล่าวเกิดจากกรณีที่เอไอเอส กับAIN
เปลี่ยนแปลงการส่งทราฟฟิคการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ ในช่วงเวลาวันที่ 1 ถึง
27 มีนาคม 2550 ที่ผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ของ เอไอเอส ใช้บริการผ่านเครื่องหมาย +
จากเดิมที่เป็น 001 ของ กสท. มาเป็น 005 ของ AIN โดยไม่แจ้งให้ผู้ใช้บริการทราบก่อน

เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2551 กสท.
ได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องในส่วนของค่าเสียหายเป็นเงินรวม 583 ล้านบาท (รวมดอกเบี้ย)
โดยอ้างว่าการกระทำดังกล่าวเป็นเหตุให้
กสท.ได้รับความเสียหายเป็นระยะเวลาต่อเนื่องเรื่อยมาจนถึงวันที่ 7 มีนาคม 2551 เมื่อวันที่ 26
กุมภาพันธ์ 2552 ศาลได้มีคำสั่งยกคำร้องของ กสท. ที่ยื่นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2551
ที่ขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวห้ามมิให้ เอไอเอส และ AIN ทำการโยกย้าย ทราฟฟิค 001
หรือเครื่องหมาย + ของ กสท. ไปยังทราฟฟิค 005 ของ AIN

ผู้บริหารของ เอไอเอส เชื่อว่าผลของคดีดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเครื่องหมาย + เป็นเครื่องหมายสากล
และเป็นการปฏิบัติโดยทั่วไปของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่จะกำหนดให้เครื่องหมายดังกล่าวใช้แทนรหัสการเรียกออกของบริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศ
จึงเป็นสิทธิของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แต่ละรายที่จะกำหนดให้เครื่องหมายดังกล่าวใช้แทนรหัสเรียกของผู้ใช้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศรายใด
เอไอเอส จึงมิได้กระทำละเมิด และทำให้ กสท. เสียหายแต่อย่างใด

-   ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด
    (มหาชน)

เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2552 กสท. ได้เสนอข้อพิพาทต่อสำนักระงับข้อพิพาท
สถาบันอนุญาโตตุลาการเป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 8/2552 เพื่อเรียกร้องให้ ดีพีซี ส่งมอบ
และโอนกรรมสิทธิ เสาอากาศ/เสาสูง (Tower) จำนวน 3,343 ต้น
พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply) จำนวน 2,653 เครื่อง
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์
หากไม่สามารถส่งมอบได้ให้ชดใช้เงินจำนวน 2,230 ล้านบาท ซึ่งดีพีซี เห็นว่า เสาอากาศ/เสาสูง
(Tower) พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply)
มิใช่เครื่องหรืออุปกรณ์ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาข้อ 2.1 ที่ดีพีซีจะมีหน้าที่จัดหาและส่งมอบตามสัญญา

ขณะนี้ข้อพิพาทดังกล่าวอยู่ในขั้นตอนเตรียมยื่นคำคัดค้านภายใต้กระบวนการทางอนุญาโตตุลาการ
ซึ่งผู้บริหารของ เอไอเอส เชื่อว่าผลของคดีดังกล่าวน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี เนื่องจาก ดีพีซี
ได้ปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายและข้อสัญญาที่เกี่ยวข้องทุกประการแล้ว

2.1.5 ประกาศว่าด้วยการกำหนดให้มี Number Portability

จากพระราชบัญญัติประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 มาตรา 12 ที่กำหนดให้ มี
“การใช้เลขหมายเดียวทุกระบบ” หรือ Number Portability
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีการใช้เบอร์เดียวทุกระบบและเปิดโอกาสให้ผู้ใช้บริการมีสิทธในการใช้เลขหมายเดิมของตนเองเพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ของผู้ใช้บริการ
และทำให้ใช้เลขหมายซึ่งเป็นทรัพยากรของประเทศได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้น

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2550 กทช. ได้มีคำสั่งที่ 37/2550 เรื่อง
แต่งตั้งคณะกรรมการศึกษาและเตรียมการการดำเนินการของโครงการ Mobile Number
Portability
เพื่อให้มีการกำหนดรูปแบบและแนวทางการบริหารของการใช้เลขหมายเดียวทุกระบบ
การกำหนดรูปแบบทางเทคนิคและระบบฐานข้อมูล
ตลอดจนรูปแบบการลงทุนเพื่อให้การดำเนินงานในทางปฏิบัติเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่ง กทช.
ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการศึกษาและเตรียมการดำเนินการ นอกจากนี้
กทช.ได้เปิดโอกาสให้ผู้ให้บริการทุกรายได้เข้ามามีส่วนร่วมในการศึกษาข้อมูล จัดทำข้อเสนอ
และวิธีการดำเนินการร่วมกัน ซึ่งขณะนี้อยู่ในขั้นตอนของการศึกษาข้อมูลด้านต่าง ๆ
โดยประชุมมาแล้ว 4 ครั้ง นั้น

จากประกาศคำสั่งดังกล่าว
จะเป็นการสนับสนุนให้เกิดการแข่งขันกันมากขึ้นระหว่างผู้ให้บริการแต่ละราย เนื่องจากระบบ
Number Portability
ดังกล่าวจะเปิดโอกาสให้ลูกค้าสามารถเปลี่ยนเครือข่ายผู้ให้บริการได้ตลอดเวลา
หากผู้ให้บริการไม่ปรับปรุงทั้งเรื่องคุณภาพบริการและแผนการตลาดหรือโปรโมชั่นเพื่อดึงดูดลูกค้าไว้
ซึ่งเป็นความเสี่ยงองค์รวมของภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคมที่ผู้ให้บริการไม่สามารถคาดการณ์ได้ถึงพฤติกรรมของลูกค้าภายหลังจากที่มีการนำระบบ
Number Portability มาใช้งาน

เอไอเอส มีความเชื่อมั่นว่า เอไอเอส
มีความพร้อมและสามารถดำเนินการได้ทันทีเมื่อมีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการ เนื่องจาก
เอไอเอส ได้มีการเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ
ไม่เพียงแต่คุณภาพของเครือข่ายที่ครอบคลุมทั่วประเทศมากกว่าผู้ให้บริการรายอื่น เอไอเอส
ยังได้ดำเนินกลยุทธ์ที่จะสร้างความแข็งแกร่งของแบรนด์เพื่อให้ลูกค้ารับรู้ถึงความคุ้มค่าและไว้วางใจที่จะใช้บริการของเอไอเอส
ตลอดไป ด้วยการบริหารจัดการลูกค้าตาม Life Cycle และการดูแลลูกค้าแบบเฉพาะกลุ่ม
(Customization) การบริหารความสัมพันธ์กับลูกค้าอย่างต่อเนื่อง (Customer Relation
Management - CRM) บริการหลังการขายที่มีคุณภาพ
และปรับปรุงคุณภาพในทุกช่องทางการให้บริการทั้งผ่านตัวแทนและสำนักงานบริการ
ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของการวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งานของลูกค้าด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศและสถิติประยุกต์เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถส่งมอบสินค้าและบริการที่ตรงกับความต้องการของลูกค้ามากที่สุด
นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการสร้างความผูกพันกับแบรนด์ผ่านมิติทางด้านอารมณ์ (Emotional)
ด้วยแนวคิด “อยู่เคียงข้างคุณ” ที่ให้ลูกค้าสัมผัสกับเครือข่ายคุณภาพ การบริการลูกค้าที่ไว้วางใจ
นวัตกรรมใหม่ สิทธิพิเศษต่าง ๆ และการตอบแทนสังคมผ่านทุกช่องทางการให้บริการ

2.2
ความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจโทรคมนาคมภายหลังสิ้นสุดระยะเวลาตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนิน
กิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ ในปี 2558

เอไอเอส ไม่สามารถรับประกันได้ว่า เอไอเอส จะได้รับใบอนุญาตโทรคมนาคมจาก กทช.
หรือการขยายอายุสัญญาจาก ทีโอที
หรือได้รับอนุญาตให้ดำเนินการบริการโทรคมนาคมหลังจากสิ้นสุดระยะเวลาตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการโดยเงื่อนไขในสัญญาเป็นที่พึงพอใจต่อผู้ลงทุน

2.3. ความเสี่ยงทางด้านเทคโนโลยี (Technology Risk)

-   เทคโนโลยี 3 จี

การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางด้านเทคโนโลยีเป็นปัจจัยสำคัญต่อการแข่งขันในอุตสาหกรรมโทรคมนาคม
การที่ผู้ประกอบการไม่สามารถปรับตัวได้ทันต่อเทคโนโลยีที่เข้ามาใหม่
อาจส่งผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขันได้ใน ระยะยาว
การแข่งขันทางด้านเทคโนโลยีที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้สำหรับประเทศไทยนั้นจะรวมไปถึงเทคโนโลยีโทรศัพท์
เคลื่อนที่ยุคที่ 3 หรือ 3G ซึ่ง เอไอเอส
เป็นผู้ให้บริการรายแรกในประเทศที่มีการเปิดการใช้งานอย่างเป็นทางการ ภายใต้ชื่อ “3GSM”
(900 เมกะเฮิร์ตซ) โดยเปิดให้บริการที่จังหวัดเชียงใหม่เมื่อเดือนพฤษภาคม 2551
ซึ่งทำให้ลูกค้าและพนักงานได้มีความรู้ความเข้าใจในเทคโนโลยีนี้เป็นอย่างดี
อันจะช่วยให้การเปิดให้บริการในกรุงเทพมหานคร และเมืองหลัก ๆ
รวมถึงการขยายพื้นที่ให้บริการต่อไปในอนาคตเป็นไปได้อย่างราบรื่น

นอกจากการขยายพื้นที่การให้บริการ 3G แล้ว เอไอเอส
ยังคงมีการขยายเครือข่ายเพื่อรองรับการใช้บริการสื่อสารด้านข้อมูลสำหรับลูกค้าเดิม
เพื่อเพิ่มประสบการณ์ในการใช้งานรับส่งข้อมูลด้วยความเร็วสูงอย่างต่อเนื่อง

สำหรับเทคโนโลยี 3G บนคลื่นความถี่ 2100 เมกะเฮิร์ตซ นั้น เอไอเอส
ได้มีการเตรียมความพร้อมในเรื่องนี้ 2 ส่วน คือ
ความพร้อมของการดำเนินการขอใบอนุญาตให้บริการผ่านคลื่นความถี่ 2100 เมกะเฮิรต์ซ
โดยคาดว่า กทช. น่าจะเริ่มกระบวนการคัดเลือกได้ประมาณกลางปี 2552
ส่วนที่สองคือความรู้ภายในเอไอเอส ที่ได้เตรียมการมาแล้วไม่ต่ำกว่า 5 ปี
ตั้งแต่มีบริการนี้ในเขตทวีปยุโรป อีกทั้ง การที่เอไอเอส ได้ทำการทดสอบและเริ่มให้บริการ 3GSM
(900 เมกะเฮิร์ตซ) ที่จังหวัดเชียงใหม่และในเขตพื้นที่สำคัญหลักๆ ทำให้เจ้าหน้าที่ของ เอไอเอส
มีการพัฒนาความรู้ความสามารถอย่างต่อเนื่องทั้งทางด้านเครือข่ายและการให้บริการ 3G
ซึ่งจะสามารถนำประสบการณ์ต่างๆ มาวางแผนการทำงาน พัฒนาแผนรองรับเหตุการณ์ อุปสรรค
ข้อขัดข้องที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างเป็นระบบ

จึงเชื่อมั่นได้ว่า เอไอเอส มีความพร้อมทั้งในเรื่องคุณสมบัติของบริษัทที่จะได้รับใบอนุญาตจาก กทช.
และความพร้อมของบุคลากรที่จะให้บริการ 3G บนคลื่นความถี่ 2100 เมกะเฮิร์ตซได้ทันที หาก
กทช. ได้พิจารณาจัดสรรคลื่นความถี่และออกใบอนุญาตการให้บริการ ต่อไป

-   เทคโนโลยี WiMAX

WiMAX เป็นเทคโนโลยีการสื่อสารบรอดแบนด์แบบไร้สาย
ที่เป็นทางเลือกใหม่สำหรับการส่งผ่านข้อมูลหรือบริการต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว
รองรับแอปพลิเคชั่นต่างๆ ที่ต้องการความเร็วสูงได้อย่างหลากหลาย ซึ่งในอนาคต WiMAX
เป็นเทคโนโลยีที่อาจสามารถทดแทนเทคโนโลยีสื่อสารบรอดแบนด์แบบมีสายได้ ซึ่ง กทช.
ได้ดำเนินการศึกษาอย่างต่อเนื่องที่จะนำมาใช้งานในประเทศ
และได้อนุญาตให้หลายบริษัทและหน่วยงานที่สนใจนำเข้าอุปกรณ์ WiMAX เพื่อทดสอบ เอไอเอส
ได้คำนึงถึงเรื่องนี้ และได้ทำการติดตามความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบัน
เอไอเอส ได้รับอนุญาตในการนำเข้าอุปกรณ์ WiMAX เพื่อทดสอบ
และได้ทำการทดลองเทคโนโลยีในเชิงปฏิบัติการ
รวมถึงการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรเพื่อรองรับเทคโนโลยีดังกล่าวแล้ว จึงเชื่อมั่นได้ว่า เอไอเอส
มีความพร้อมที่จะยื่นขอใบอนุญาตในการให้บริการ WiMAX ได้ทันที หาก กทช.
ได้พิจารณาจัดสรรคลื่นความถี่และออกใบอนุญาตการให้บริการ WiMAX ต่อไป

3. สายธุรกิจดาวเทียมและต่างประเทศ

3.1
ความเสี่ยงจากการที่ดาวเทียมอาจเกิดความเสียหายหรือเกิดความบกพร่องในขณะที่อยู่ในวงโคจร
(In-Orbit Failure)

ดาวเทียมเป็นงานสร้างทางวิศวกรรมขั้นสูงและเมื่อมีการส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรแล้วอาจได้รับความเสียหายจากการขัดข้องของระบบการทำงานของดาวเทียม
พายุสุริยะ หรือการชนกันระหว่างดาวเทียมกับวัตถุต่างๆ ในอวกาศ เป็นต้น
ซึ่งอาจส่งผลให้ดาวเทียมได้รับความเสียหาย
ทำให้มีความสามารถในการให้บริการถ่ายทอดสัญญาณลดลงชั่วคราวหรือถาวร
หรือเกิดความเสียหายทั้งหมด ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการให้บริการ
และอาจทำให้สูญเสียลูกค้าที่มีอยู่ในปัจจุบัน และ/หรือ
สูญเสียโอกาสในการหาลูกค้าใหม่ในระหว่างการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่มาให้บริการแทน
อย่างไรก็ดี
ผู้จัดสร้างดาวเทียมได้ออกแบบให้ดาวเทียมมีคุณลักษณะที่สามารถทนทานต่อผลของความเสียหายข้างต้นได้ในระดับหนึ่ง
ถึงแม้ว่าความเสียหายขั้นรุนแรงจนอาจทำให้ดาวเทียมหมดสภาพการใช้งานจะมีความเป็นไปได้น้อยมาก
แต่ ไทยคม ก็ได้จัดเตรียมแผนการเพื่อรองรับผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้า
หากเกิดความเสียหายขั้นรุนแรงขึ้นกับดาวเทียมดวงใดดวงหนึ่งจนหมดสภาพการใช้งาน
โดยสามารถดำเนินการให้ผู้ใช้บริการส่วนหนึ่งย้ายมาใช้ช่องสัญญาณที่ยังคงว่างอยู่ในดาวเทียมไทยคมที่เหลือ
นอกจากนี้ ไทยคม
ยังได้ทำสัญญาร่วมกับผู้ให้บริการรายอื่นในการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นชั่วคราว
เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนการใช้งานไปได้ในระหว่างที่ ไทยคม
เร่งดำเนินการสร้างดาวเทียมขึ้นเพื่อทดแทน ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้ระยะเวลาประมาณ 18 – 30
เดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนของดาวเทียม

ไทยคม ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับดาวเทียมขณะที่อยู่ในวงโคจรค้างฟ้า
เพื่อป้องกันความเสี่ยงภัยดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้น ไทยคม
จึงได้จัดทำประกันภัยดาวเทียมเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงภัยทุกชนิด (All Risks)
โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และ ไทยคม เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกัน
กรมธรรม์ประกันภัยที่จัดทำนั้นเป็นแบบ Full Coverage with Partial Loss กล่าวคือ
สามารถเรียกร้องค่าเสียหายในทันทีที่ดาวเทียมได้รับความเสียหายเพียงบางส่วน
มูลค่าประกันภัยดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับมูลค่าทางบัญชีของดาวเทียม ณ ระยะเวลาที่ทำประกันภัย
อย่างไรก็ตาม
มูลค่าประกันภัยดังกล่าวไม่ครอบคลุมผลเสียหายจากการสูญเสียรายได้อันสืบเนื่องมาจากการเสียหายของดาวเทียม
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของ ไทยคม

ตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย

  -------------------- ----------------------- ---------------------------
  โครงการดาวเทียม       วงเงินประกัน              ระยะเวลา
                       (ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)        

  ไทยคม 1A             3.826                   มิถุนายน 2551 – กรกฏาคม 2552

  ไทยคม 2              7.719                   มิถุนายน 2551 - มิถุนายน 2552

  ไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)    300.000                 สิงหาคม 2551 – สิงหาคม 2552

  ไทยคม 5              87.805                  พฤษภาคม 2551 - พฤษภาคม 2552
  -------------------- ----------------------- ---------------------------

  อนึ่ง กรมธรรม์ประกันภัยของกิจการดาวเทียม จะไม่ครอบคลุมเหตุการณ์ต่อไปนี้

1.  ภาวะสงคราม การคุกคาม หรือการป้องกัน หรือการกระทำอันนำไปสู่สงครามโดยรัฐบาล
    หรือการใช้กำลังทางทหาร

2.  อุปกรณ์ต่อต้านดาวเทียม หรืออุปกรณ์เกี่ยวข้องกับระเบิดปรมาณูหรือนิวเคลียร์

3.  การก่อกบฏ การก่อความไม่สงบ การจลาจล การนัดหยุดงาน การปฏิวัติ สงครามกลางเมือง
    การก่อการร้าย

4.  การยึดทรัพย์โดยหน่วยงานรัฐบาล

5.  ปฏิกิริยาตอบสนองของนิวเคลียร์ กัมมันตภาพรังสีของนิวเคลียร์ที่ตกค้าง
    โดยทางตรงหรือทางอ้อม อันทำให้เกิดการสูญเสีย/เสียหายต่อดาวเทียม
    ยกเว้นกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

6.  คลื่นกระแสไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่รบกวน

7.  ความตั้งใจ หรือเจตนาในการกระทำของผู้(เอา)ประกันหรือผู้มีอำนาจในการกระทำ
    อันก่อให้เกิดการสูญเสียหรือเสียหายของดาวเทียม

3.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

เทคโนโลยีในด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์และโทรคมนาคม (Broadcasting and
Telecommunications) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว
ประกอบกับมีการพัฒนาคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม
เทคโนโลยีของดาวเทียมที่มีการใช้งานในปัจจุบัน (Conventional Satellite)
ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากอดีตมากนัก ดังนั้น
ปัจจัยทางด้านการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีสำหรับดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
จึงยังคงส่งผลกระทบค่อนข้างน้อยต่อการตัดสินใจของลูกค้าในการเลือกใช้ดาวเทียมของไทยคม
หรือดาวเทียมของคู่แข่งขัน
โดยปัจจัยด้านคุณภาพและมาตรฐานในการบริการตลอดจนนโยบายการให้บริการและศักยภาพของผู้ให้บริการเป็นปัจจัยที่สำคัญในการตัดสินใจของลูกค้า
สำหรับระบบดาวเทียมประเภท Conventional Satellite
ที่เหมาะกับการใช้งานทางด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์ (Broadcasting) นั้น ไทยคม
ยังคงติดตามและศึกษาพัฒนาเทคโนโลยีในการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อเตรียมการสำหรับการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่ไปทดแทนดาวเทียมเก่าที่หมดอายุลง

นอกจากเทคโนโลยีของดาวเทียม Conventional Satellite แล้ว ไทยคม
ยังได้ทำการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ ทางดาวเทียมสื่อสารอย่างต่อเนื่อง
ทั้งการพัฒนาอุปกรณ์ประจำสถานีภาคพื้นดินเพื่อให้สามารถปรับตัวได้ทันกับการพัฒนาด้านเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียม
และการพัฒนาเทคโนโลยีระบบไอพีสตาร์ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์เชื่อมต่อสัญญาณอินเตอร์เน็ต
ทางด้านผู้ใช้งาน (User Terminal)
โดยเฉพาะสำหรับการใช้งานด้านอินเตอร์เน็ตในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกเพื่อให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นและมีราคาถูกลง

3.3 ความเสี่ยงจากอายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง

ดาวเทียมทุกดวงมีอายุการใช้งานจำกัด โดยเฉลี่ยประมาณ 12-16 ปี แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่มีผลให้ดาวเทียมมีอายุการใช้งานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหรือลดลง เช่น คุณภาพของโครงสร้าง
ความแข็งแกร่ง และความทนทานของอุปกรณ์ต่างๆ จรวดที่ใช้ส่งดาวเทียม
ประสิทธิภาพในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
ตลอดทั้งปริมาณการใช้เชื้อเพลิงของดาวเทียมและทักษะความสามารถในการควบคุมดาวเทียมในสภาวการณ์ต่างๆ
ดังนั้น ไทยคม อาจสูญเสียลูกค้าและรายได้ หากดาวเทียมของ ไทยคม
มีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ได้คาดการณ์ไว้ และ ไทยคม
ไม่สามารถจัดหาหรือส่งดาวเทียมดวงใหม่แทนได้ทันเวลา

วิศวกรดาวเทียมของ ไทยคม จะทำการประเมินอายุดาวเทียมที่เหลือเป็นประจำ
ซึ่งถ้าอายุดาวเทียมที่เหลืออยู่น้อยกว่า 5 ปี ก็จะมีการพิจารณาเรื่องงบประมาณ
แหล่งเงินทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนในการจัดหาดาวเทียมมาทดแทนดาวเทียมที่กำลังจะหมดอายุลง

3.4 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาล

ไทยคม
ก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทยและดำเนินการให้บริการด้านโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ซึ่ง ไทยคม
อาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจจากการแข่งขันที่สูงขึ้นอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมสื่อสาร
และนโยบายของรัฐบาลในด้านการเปิดเสรีภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคม นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องอื่นๆ นั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของ ไทยคม ทั้งทางตรงและทางอ้อม

3.5 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดในแต่ละประเทศที่ ไทยคม เข้าไปประกอบธุรกิจ

ในปัจจุบัน กระแสโลกาภิวัฒน์ซึ่งสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้า ได้ช่วยให้
ไทยคม สามารถเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมในประเทศต่างๆ
ได้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเข้าไปประกอบธุรกิจในแต่ละประเทศนั้น ไทยคม
จะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ กฎเกณฑ์ นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมของประเทศนั้นๆ ด้วย
เนื่องจากอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมอยู่ภายใต้การควบคุมที่เข้มงวด
การแก้ไขกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมในแต่ละประเทศ
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในนโยบายของรัฐบาลของประเทศต่างๆ
ในการสนับสนุนหรืออุดหนุนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมดาวเทียม อาจส่งผลให้ ไทยคม
ไม่สามารถได้รับหรือดำรงไว้ซึ่งการอนุญาตในการประกอบธุรกิจหรือการดำเนินการให้เป็นไปตามกลยุทธ์ทางธุรกิจของ
ไทยคม

นอกจากนี้ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศของ ITU
ข้อตกลงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และประเทศอื่นที่ ไทยคม
ให้บริการอาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของ ไทยคม
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการแก้ไขเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินงานเพิ่มสูงขึ้นหรือเพิ่มข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจของ
ไทยคม นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาข้างต้น ไทยคม
ยังมีความเสี่ยงทางภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการตีความและกฎหมายที่เกี่ยวกับภาษีอากรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน

ทั้งนี้ ในการประกอบธุรกิจในต่างประเทศ ไทยคม
ได้ใช้ความระมัดระวังอย่างมากในอันที่จะปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศที่ ไทยคม
เข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการอยู่
รวมถึงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศและของประเทศอื่นที่ ไทยคม ให้บริการ
และในกรณีที่จำเป็น ไทยคม ก็จะขอคำปรึกษาจากสำนักงานกฎหมายในประเทศต่างๆ เหล่านั้น
ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในเรื่องดังกล่าว เพื่อให้คำแนะนำและ/หรือเพื่อช่วยดำเนินการให้
ไทยคม สามารถดำเนินการและปฏิบัติตามข้อบังคับต่างๆ ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

3.6 ความเสี่ยงจากการที่รายได้หลักของ ไทยคม ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย

รายได้หลักของ ไทยคม
ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยรายซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคม
ในปี 2551 ไทยคม มีรายได้จากการให้บริการแก่ลูกค้ารายใหญ่สามรายแรกคิดเป็นร้อยละ 27.5
ของรายได้จากการขายและบริการตามงบการเงินรวมของไทยคม

หากลูกค้าหลักรายใดรายหนึ่งยกเลิกสัญญา ไม่ต่อสัญญา
หรือต่อสัญญาโดยกำหนดเงื่อนไขที่เป็นภาระต่อไทยคม เพิ่มขึ้น อาทิ การกำหนดค่าบริการที่ลดลง
หรือลูกค้าหลักอาจประสบปัญหาด้านการเงิน และชำระเงินให้แก่ ไทยคม ล่าช้า
อาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของ ไทยคม อย่างไรก็ตาม ลูกค้าหลักของ ไทยคม
ได้ชำระค่าบริการอย่างสม่ำเสมอ
เนื่องมาจากลูกค้ามีความจำเป็นต้องใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์และเพื่อให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมซึ่งการเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมดวงอื่นจะทำให้มีต้นทุนและความยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนแนวรับของจานดาวเทียม
ซึ่งเป็นข้อจำกัดประการสำคัญหากลูกค้าจะเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมของผู้ให้บริการรายอื่นและหยุดการใช้บริการดาวเทียมของ
ไทยคม

3.7 ความเสี่ยงจากการเติบโตของความต้องการด้านการบริการดาวเทียมช้ากว่าประมาณการ

การเติบโตในธุรกิจ Conventional satellite
ขึ้นอยู่กับความต้องการบริการและการพัฒนาการทางด้าน Television Broadcasting
ซึ่งความต้องการดังกล่าวอาจไม่เพิ่มมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
การพัฒนาเทคโนโลยีด้านการสื่อสารโทรทัศน์และการให้บริการโทรทัศน์แบบความละเอียดสูงจะทำให้ความต้องการบริการดาวเทียมเพิ่มมากขึ้น
ในทำนองเดียวกัน การขยายธุรกิจของ Broadband Satellite หรือดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) อันได้แก่ การพัฒนาด้านการบริการด้านการสื่อสารด้วย Internet Protocol (IP)
ซึ่งรวมถึงบริการข้อมูลและมัลติมิเดีย ขึ้นอยู่กับการเติบโตของความต้องการสำหรับการสื่อสารด้วย
IP และการสื่อสารด้วยอินเตอร์เน็ตความเร็วสูง

แม้ว่าความต้องการจะเพิ่มสูงขึ้น
แต่ไทยคมอาจพบกับการแข่งขันจากการให้บริการการสื่อสารด้วยเทคโนโลยีภาคพื้นดินอื่นๆ
ทั้งนี้ไทยคมอาจยังไม่สามารถยืนยันหรือคาดการณ์เกี่ยวกับแนวโน้มความต้องการหรือผลกระทบของการแข่งขันดังกล่าวได้
หากความต้องการไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
อาจมีผลกระทบต่อผลประกอบการและกระแสเงินสดของไทยคม
หรือความสามารถในการชำระหนี้ในอนาคต

3.8 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สำคัญจากผู้ประกอบการธุรกิจดาวเทียมรายอื่น
ผู้ประกอบธุรกิจด้านโครงข่ายภาคพื้นดิน และผู้ให้บริการด้านอินเตอร์เน็ต

ไทยคม เป็นผู้ประกอบธุรกิจดาวเทียมเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย อย่างไรก็ดี
อาจจะมีการให้ใบอนุญาตในการประกอบกิจการนี้แก่ผู้อื่นในอนาคต ส่วนในระดับระหว่างประเทศ
มีการแข่งขันอยู่ในคาบสมุทรอินโดจีน โดยคู่แข่งรายใหญ่ของ ไทยคม ได้แก่ AsiaSat,
Intelsat, Apstar, New Skies, Measat, และ ABS
ซึ่งผู้ประกอบการดังกล่าวบางรายมีความสามารถในการให้บริการในพื้นที่ในการให้บริการกว้างกว่าและแหล่งเงินทุนมากกว่าไทยคม
โดยที่ผู้ประกอบธุรกิจดังกล่าวบางรายอาจมีข้อได้เปรียบจากการที่เป็นผู้ให้บริการในประเทศนั้นๆ
นอกจากนี้ การควบรวมกิจการของผู้ประกอบการอาจส่งผลให้มีผู้ประกอบการรายที่ใหญ่ขึ้น
มีการประหยัดต่อขนาดเพิ่มมากขึ้นและจะทำให้การแข่งขันในการประกอบธุรกิจเข้มข้นขึ้นซึ่งอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของ ไทยคม

อนึ่ง ไทยคม ยังแข่งขันกับผู้ดำเนินการธุรกิจเครือข่ายภาคพื้นดิน เช่น เคเบิ้ล ใยแก้วนำแสง DSL
การแพร่ภาพสัญญาณโดยใช้คลื่นไมโครเวฟ และการกระจายคลื่น VHF/UHF
ระบบดิจิตอลในส่วนต่างๆ สำหรับบริการด้านการส่งข้อมูลจำนวนมาก และบริการเสริมต่างๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การให้บริการ IP Broadband และอื่นๆ
ซึ่งการให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินมีค่าบริการที่ต่ำกว่าการให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียม
การแข่งขันทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้นระหว่างผู้ให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมและผู้ให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
หรืออาจจะส่งผลให้ลูกค้าผู้รับบริการของ ไทยคม เปลี่ยนไปใช้บริการของผู้ประกอบการดังกล่าว
และอาจทำให้ ไทยคม ประสบปัญหาในการรักษาหรือหาลูกค้าเพิ่มเติม
ซึ่งการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวอาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจของ ไทยคม อย่างไรก็ตาม
สำหรับการให้บริการแก่ลูกค้าที่อยู่ห่างไกลและอยู่กระจายกันเป็นบริเวณกว้างบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมจะมีค่าบริการที่ต่ำกว่าและเข้าถึงได้รวดเร็วกว่า
นอกจากนั้น
บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมยังช่วยเสริมการขยายเครือข่ายภาคพื้นดินในการเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินในแต่ละภูมิภาครวมถึงการเป็นระบบสำรอง

3.9 ความเสี่ยงจากการที่ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่ ไทยคม ดำเนินธุรกิจดาวเทียมภายใต้สัญญากิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ ไทยคม
อาจถูกยกเลิกสัญญาได้
หากมีการปฏิบัติผิดข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจ ในปี 2550 ไทยคม
ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดข้อสัญญาดังต่อไปนี้

ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับสัดส่วนการถือหุ้น สืบเนื่องจากความจำเป็นที่ ไทยคม
ต้องทำการเพิ่มทุนโดยออกหุ้นใหม่เพื่อจำหน่ายแก่บุคคลทั่วไป ซึ่งทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ บมจ.ชิน
คอร์ปอเรชั่นลดลงน้อยกว่าร้อยละ 51 ไทยคม
ได้เจรจากับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (“กระทรวงเทคโนโลยีฯ”)
ในเรื่องนี้และได้มีการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ ในปี 2547
เพื่อลดสัดส่วน การถือหุ้นของ บมจ.ชิน คอร์ปอเรชั่น ใน ไทยคม จากเดิมร้อยละ 51
เหลือเพียงร้อยละ 40 และ กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้ส่งเรื่องให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
แต่เลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้แจ้งกลับมาว่าเรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ต่อมาได้มีการตีความเกี่ยวกับสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการอื่นว่าตามพระราชบัญญัติการให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐ
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขสัญญากิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ เพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของบมจ.ชิน
คอร์ปอเรชั่น อาจเป็นโมฆะ และ ไทยคม อาจปฏิบัติผิดข้อสัญญาเดิมก่อนที่จะมีการแก้ไข
กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้แล้วซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

3.10 ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนในการตีความให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสาร

ภายในประเทศ

ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียมสำรอง ภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ไทยคม มีหน้าที่จัดส่งดาวเทียมสำรองขึ้นสู่วงโคจรสำหรับดาวเทียมหลักทุกดวงที่ ไทยคม
ได้จัดส่งขึ้นสู่วงโคจรแล้ว เนื่องจากดาวเทียมไอพีสตาร์ซึ่ง ไทยคม
ได้ขออนุมัติส่งเข้าสู่วงโคจรเป็นดาวเทียมสำรองไม่ได้มีรายละเอียดลักษณะเฉพาะ
(Specification) เหมือนกับดาวเทียมไทยคม 3
ทุกประการทำให้มีข้อสงสัยว่าดาวเทียมไอพีสตาร์สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม
3 ได้หรือไม่ กระทรวงเทคโนโลยีฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายนั้น ไทยคม
ได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33.0 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่ง ไทยคม
ได้นำฝากเงินจำนวนดังกล่าวไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account) ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย
และ ไทยคม
ได้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทนทั้งจำนวนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายบางส่วนสำหรับการก่อสร้างและการจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 และสำหรับการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นเป็นการชั่วคราว
ตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
บรรดาเงินที่หน่วยงานราชการได้รับจะต้องนำส่งให้แก่กระทรวงการคลัง
เนื่องจากตามกรมธรรม์ประกันภัยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกับ ไทยคม
จึงมีข้อสงสัยว่าการนำฝากเงินค่าสินไหมทดแทนไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account)
ซึ่งอยู่นอกประเทศไทยอาจเป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของ
พระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502 กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

3.11 ความเสี่ยงด้านการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อให้บริการอย่างเพียงพอและต่อเนื่อง

ดาวเทียมมีอายุการใช้งานจำกัดอยู่ประมาณ 12-16 ปี
และใช้เวลาในการสร้างและจัดส่งดาวเทียมสู่วงโคจรประมาณ 2-3 ปี ทั้งนี้ ดาวเทียมไทยคม 1A
และ ไทยคม 2 จะมีอายุการใช้งานสิ้นสุดลงในปี 2552 และ ปี 2553 ตามลำดับ ดังนั้น หาก
ไทยคม
ไม่สามารถจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลงได้ในปริมาณที่เพียงพอและต่อเนื่อง
ไทยคม อาจมี ความเสี่ยงที่ลูกค้าต่างประเทศบางรายจะโอนย้ายไปอยู่ดาวเทียมดวงอื่นในช่วง 1-3
ปีข้างหน้า

ปัจจุบัน ไทยคม
อยู่ระหว่างการเจรจาและศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดหาช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อทดแทนช่องสัญญาณดาวเทียมของดาวเทียมที่จะหมดอายุลง
แต่ยังไม่มีข้อสรุปในขณะนี้

3.12 ความเสี่ยงจากการที่ ไทยคม
อาจถูกเรียกเก็บภาษีเงินได้ย้อนหลังจากค่าสินไหมทดแทนดาวเทียมไทยคม 3

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายในปี 2546 ซึ่ง ไทยคม
ได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33 ล้านดอลล่าร์สหรัฐ โดยไทยคม และกระทรวงเทคโนโลยีฯ
เป็นผู้รับผลประโยชน์จากค่าสินไหมทดแทนร่วมกัน ในปี 2547 กระทรวงเทคโนโลยีฯ
ได้มอบค่าสินไหมทดแทนให้ ไทยคม เพื่อนำไปใช้ในการสร้างดาวเทียมไทยคม 5 ทดแทน ไทยคม
ได้รับรู้เงินค่าสินไหมทดแทนเป็นรายได้และนำมารวมคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี
2548 และ ไทยคม
ได้ทำหนังสือข้อหารือเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวไปยังกรมสรรพากรว่าเงินค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว
จะต้องนำมารวมเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่
ซึ่งกรมสรรพากรได้ตอบข้อหารือมาในปี 2549
ว่าค่าสินไหมทดแทนดังกล่าวไม่เป็นรายได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ไทยคม
จึงยื่นเรื่องขอคืนภาษีที่ได้จ่ายไปแล้วและได้รับคืนจากกรมสรรพากรในปีเดียวกัน

มีการรายงานข่าวว่า คณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)
มีมติให้กรมสรรพากรเรียกเก็บภาษีจาก ไทยคม โดย คตส. มีความเห็นว่า
ค่าสินไหมทดแทนนั้นถือว่าเป็นรายได้ของไทยคม จึงต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
แต่ขณะนี้ ไทยคม ยังไม่ได้รับหนังสือจากกรมสรรพากรในเรื่องนี้

4. สายธุรกิจสื่อและโฆษณา

4.1 ความเสี่ยงภายหลังจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (“สปน.”)
บอกเลิกสัญญาเข้าร่วมงานฯ

ในขณะที่ ไอทีวี ยังประกอบกิจการสถานีโทรทัศน์อยู่ ได้เกิดกรณีที่ คู่สัญญา
(สปน.)มิได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขสัญญาอันเป็นสาระสำคัญข้อหนึ่ง ไอทีวี
จึงได้ดำเนินการตามเงื่อนไขข้อสัญญาดังกล่าวโดยการเจรจาขอให้
สปน.หามาตรการชดเชยความเสียหายอันเกิดจากการปฏิบัติไม่เป็นไปตามสัญญาข้อดังกล่าว
โดยได้แก้ไขสัญญาเข้าร่วมงานและดำเนินการสถานีวิทยุโทรทัศน์ระบบ UHF
เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการประกอบกิจการแข่งขันกับสถานีช่องอื่นและเพื่อความอยู่รอดของกิจการ
โดยได้ขอให้
สปน.ชดเชยโดยการปรับสัดส่วนเวลาการออกอากาศของรายการและการลดค่าตอบแทนรายปี
แต่ไม่สามารถหาข้อยุติได้ในประเด็นของการปฏิบัติตามสัญญาดังกล่าว จึงเกิดเป็นข้อพิพาทขึ้น
ดังนั้นเพื่อเป็นไปตามกระบวนการระงับข้อพิพาทที่เกิดขึ้นภายใต้สัญญาเข้าร่วมงานฯดังกล่าว ไอทีวี
จึงนำข้อพิพาทเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการตั้งแต่ปี 2545
เพื่อให้มีการชดใช้ค่าเสียหายแก่ ไอทีวี และ หลังจากที่อนุญาโตตุลาการได้มีคำชี้ขาดเป็นคุณแก่
ไอทีวี ไอทีวี จึงได้เริ่มจ่ายค่าผลประโยชน์ตอบแทนรายปีในอัตราที่ลดลงตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม
2547 และเริ่มเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของประเภทรายการ ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2547
ตามคำชี้ขาดข้างต้นของอนุญาโตตุลาการ อย่างไรก็ดี สปน.
ได้นำคดีเข้าฟ้องร้องสู่การพิจารณาของศาลปกครองกลาง เพื่อเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ
และในวันที่ 9 พฤษภาคม 2549 ศาลปกครองกลางได้ยอมรับตามข้อโต้แย้งของ สปน.
และมีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ต่อมา ไอทีวี
ได้ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2549 อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองกลาง
โดยให้เพิกถอนคำชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการ ซึ่งมีผลให้ ไอทีวี
ต้องกลับไปปฏิบัติตามเงื่อนไขของสัญญาเข้าร่วมงานฯ ทั้งเรื่องการชำระค่าตอบแทนให้สปน.
และการดำเนินการเรื่องผังรายการ ซึ่ง ไอทีวี
ได้ปรับผังรายการตามที่กำหนดในสัญญาเข้าร่วมงานฯ ดังกล่าวแล้ว ตั้งแต่วันที่ 14 ธันวาคม 2549

ทั้งนี้ สปน. ได้มีหนังสือแจ้งให้ ไอทีวี
ดำเนินการชำระเงินค่าผลประโยชน์ตอบแทนส่วนต่างที่ชำระขาดไปในปี 2547 2548 และ 2549
จำนวน 2,210 ล้านบาท รวมทั้งค่าดอกเบี้ยของค่าผลประโยชน์ตอบแทนส่วนต่าง และค่าปรับจำนวน
97,760 ล้านบาท ภายในวันที่ 6 มีนาคม 2550 มิฉะนั้น สปน.
จะดำเนินการตามสัญญาและกฎหมาย ซึ่ง ไอทีวี พยายามเจรจากับสปน.
ในเรื่องนี้มาโดยตลอดว่าในส่วนของภาระหนี้ค่าดอกเบี้ยของค่าผลประโยชน์ตอบแทนส่วนต่างและค่าปรับจำนวนดังกล่าวนั้น
ไอทีวี มีความเห็นไม่ตรงกันกับสปน.
ทั้งวิธีการคำนวณและจำนวนภาระหนี้ที่แตกต่างกันอย่างมากและการเรียกร้องหนี้สินดังกล่าวไม่เป็นธรรมกับ
ไอทีวี
จากความไม่ชัดเจนของภาระหนี้สินและการคิดคำนวณค่าปรับที่มิชอบซึ่งรวมเป็นจำนวนมหาศาลและยังมีข้อโต้แย้งอยู่ดังกล่าวเป็นเหตุให้
ไอทีวี ไม่ได้สามารถดำเนินการชำระหนี้กว่าแสนล้านตามที่สปน. เรียกร้องมาได้ แต่ ไอทีวี
ก็ได้ขอให้สปน.พิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหาที่ ไอทีวี เสนอในหลายๆ แนวทาง
แต่ไม่สามารถตกลงกันได้
(ในส่วนของค่าผลประโยชน์ตอบแทนส่วนต่างหากคิดจนถึงวันที่บอกเลิกสัญญาเข้าร่วมงานฯ คือวันที่ 7
มีนาคม 2550 จะเป็นจำนวน 2,887 ล้านบาท)

ดังนั้น เมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2550 สปน. มีหนังสือบอกเลิกสัญญาเข้าร่วมงานฯ กับ ไอทีวี
โดยอ้างเหตุว่า ไอทีวี ไม่ดำเนินการชำระหนี้ตามที่ สปน. เรียกร้อง และขอให้ส่งมอบทรัพย์สินที่
ไอทีวี มีไว้ใช้ในการดำเนินกิจการตามสัญญาเข้าร่วมงานฯ คืนให้แก่สปน.
ซึ่งการบอกเลิกสัญญาดังกล่าวเป็นเหตุให้ ไอทีวี จำเป็นต้องหยุดดำเนินธุรกิจสถานีวิทยุโทรทัศน์ระบบ
ยู เอช เอฟ อย่างไรก็ตาม ไอทีวี ยังคงดำเนินคดีฟ้องร้องกับ สปน.
ต่อไปตามกระบวนการระงับข้อพิพาทตามสัญญาฯ และข้อเรียกร้องค่าเสียหายข้ออื่นๆที่เรียกร้องให้
สปน. ชดเชยความเสียหายโดยชำระคืนเป็นเงินสดให้แก่ ไอทีวี โดยคดีความระหว่าง ไอทีวี และ
สปน.ที่ยังคงดำเนินอยู่ในกระบวนการระงับข้อพิพาทมีทั้งสิ้น 2 คดี ได้แก่

(1) คดีไอทีวี เป็นโจทก์ ฟ้อง สปน. ที่สถาบันอนุญาโตตุลาการ
เรื่องการคิดคำนวณค่าปรับในการปรับผังรายการและดอกเบี้ยของค่าตอบแทนส่วนต่าง และ

(2) ไอทีวี ฟ้องเรื่องการบอกเลิกสัญญาไม่ชอบและเรียกร้องค่าเสียหายจาก สปน. เป็นเงิน
21,814 ล้านบาท โดยในคดีนี้ สปน. เป็นโจทก์ ฟ้องแย้งเรียกร้องให้ ไอทีวี
ชดใช้ค่าเสียหายมูลค่ารวม 101,865
ล้านบาทขณะนี้คดีอยู่ในกระบวนการระงับข้อพิพาทที่สถาบันอนุญาโตตุลาการ

ขณะนี้ ไอทีวี
ยังอยู่ระหว่างรอผลการพิจารณาจากสถาบันอนุญาโตตุลาการเพื่อชี้ขาดเรื่องภาระหนี้ต่างๆ ดังกล่าว
ตามคดีข้างต้น
และเรียกร้องค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากการถูกบอกเลิกสัญญาโดยมิชอบทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผลคำพิพากษาของสถาบันอนุญาโตตุลาการ
และ ศาล ในกรณีที่มีการอุทธรณ์คำชี้ขาดซึ่งไม่อาจคาดการณ์ผลของคดีดังกล่าวได้