12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

รายงาน และงบการเงิน

31 ธันวาคม 2552 และ 2551

รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

เสนอต่อผู้ถือหุ้นของบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน)

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 และ 2551 งบกำไรขาดทุนรวม
งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นรวมและงบกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปีของบริษัท
น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยและได้ตรวจสอบงบการเงินเฉพาะกิจการของบริษัท
น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) ด้วยเช่นกัน
ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้ามิได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัท ไชน่า ไทย เวทเจ็ดเทเบิล ออยล์ (อู่ฮั่น) จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยในต่างประเทศ ซึ่งรวมอยู่ในงบการเงินรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2552
และ 2551 งบการเงินของบริษัทย่อยดังกล่าวแสดงยอดสินทรัพย์รวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
จำนวน 939 ล้านบาท (2551: 1,021 ล้านบาท) ยอดรายได้สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม
2552 จำนวน 2,607 ล้านบาท (2551: 2,711 ล้านบาท)
และกำไรสุทธิสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันจำนวน 40 ล้านบาท (2551: ขาดทุนสุทธิจำนวน 75
ล้านบาท) งบการเงินของบริษัทย่อยดังกล่าวตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่น
โดยข้าพเจ้าได้รับรายงานการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีท่านนั้น
และความเห็นของข้าพเจ้าในส่วนที่เกี่ยวข้องกับจำนวนเงินของรายการต่างๆของบริษัท ไชน่า
ไทยเวทเจ็ดเทเบิล ออยล์ (อู่ฮั่น) จำกัด
ซึ่งรวมอยู่ในงบการเงินรวมได้ถือตามรายงานของผู้สอบบัญชีอื่นนั้น

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป
ซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงานเพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่างบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญ
ซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าวประกอบกับรายงานของผู้สอบบัญชีอื่นที่กล่าวถึงในวรรคที่สองให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

จากการตรวจสอบของข้าพเจ้าและรายงานของผู้สอบบัญชีอื่น ข้าพเจ้าเห็นว่า
งบการเงินข้างต้นนี้แสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 และ 2551
ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปีของบริษัท น้ำมันพืชไทย
จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย และเฉพาะของบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน)
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

ศุภชัย ปัญญาวัฒโน

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเลขทะเบียน 3930

บริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด

กรุงเทพฯ: 23 กุมภาพันธ์ 2553

[]

[]

[]

[]

(ค) อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

  -------------------------------------------- --------- -------- --------
                                               2552      2551     2550

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratio)                               

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)                        1.56      1.18     1.47

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว (เท่า)                  0.34      0.29     0.49

  อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด (เท่า)              0.51      0.16     0.27

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (เท่า)                22.22     20.92    16.53

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน)                       16.20     17.21    21.78

  อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ (เท่า)               21.40     20.66    24.64

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)                     16.82     17.43    14.61

  อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ (เท่า)                    17.68     48.82    47.63

  ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)                          20.36     7.37     7.56

  Cash Cycle (วัน)                              12.66     27.26    28.84

  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร                                
  (Profitability Ratio)                                           

  อัตรากำไรขั้นต้น (%)                             8.58      10.44    13.56

  อัตรากำไรสุทธิ (%)                              7.11      3.14     6.81

  อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น (%)                        39.38     22.29    39.07

  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน                               
  (Efficiency Ratio)                                              

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (%)                    19.33     9.96     17.64

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร (%)                71.70     47.24    77.87

  อัตราการหมุนของสินทรัพย์ (เท่า)                    2.72      3.18     2.59

  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน (Financial                        
  Policy Ratio)                                                   

  อัตราส่วนหนี้ต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)                 0.78      1.47     1.04

  อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย (เท่า)            29.48     12.83    11.38

  อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (เท่า)          0.99      0.40     0.97

  อัตราจ่ายเงินปันผล (%)                           70.85     108.30   69.59
  -------------------------------------------- --------- -------- --------

(2) คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ (Management Discussion and Analysis:
(MD&A)

ในปี 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีรายได้จากการขายสุทธิเป็นจำนวนเงิน 22,487.26 ล้านบาท
ลดลง 1,087.61 ล้านบาท หรือร้อยละ 4.61 จากปี 2551
เป็นผลจากยอดขายของบริษัทฯและบริษัทย่อยในต่างประเทศที่ลดลง โดยบริษัทฯ
มียอดขายลดลงร้อยละ 4.73 และบริษัทย่อยมียอดขายลดลงร้อยละ 3.68
เนื่องจากราคาขายที่ปรับลดลงตามต้นทุนวัตถุดิบที่ปรับตัวลดลง ขณะที่ปริมาณขายปรับเพิ่มขึ้นจากปีก่อน

รายได้อื่นส่วนใหญ่ประกอบด้วย รายได้จากการขายวัสดุหีบห่อ, กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน,
ดอกเบี้ยรับและเงินปันผลรับ สำหรับปี 2552 บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีรายได้อื่นเป็นเงิน 373.13
ล้านบาทเพิ่มขึ้น 41.55 ล้านบาท หรือร้อยละ 12.53 เมื่อเทียบกับปี 2551 เนื่องจากในปี 2552
บริษัทย่อยในประเทศมีรายได้จากการขายวัสดุหีบห่อเพิ่มขึ้น 22.79 ล้านบาท หรือร้อยละ 11.97
กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มขึ้น 3.27 ล้านบาท หรือร้อยละ 5.11
ขณะที่รายได้ดอกเบี้ยรับลดลงตามอัตราดอกเบี้ยที่ลดลงจำนวน 3.63 ล้านบาท
และรายได้เงินปันผลรับลดลง 9.40 ล้านบาท

ในส่วนของรายจ่าย บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีรายจ่ายหลักๆ คือ
ต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ต้นทุนขายของบริษัทฯ และบริษัทย่อยในปี 2552
มีจำนวน 20,752.66 ล้านบาท เทียบกับ 21,283.70 ล้านบาท ในปี 2551 ลดลง 531.04
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 2.50 ซึ่งเป็นไปตามการลดลงของรายได้จาการขาย โดยในปี 2552
บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีต้นทุนขายอยู่ที่ร้อยละ 92.29 ของรายได้จากการขาย
ซึ่งสูงกว่าปีก่อนที่เท่ากับร้อยละ 90.28 เนื่องจากต้นทุนวัตถุดิบยกมาต้นงวดมีมูลค่าสูง
ในขณะที่ราคาขายสินค้าลดลงตามต้นทุนวัตถุดิบที่ลดลง
จากผลกระทบของวิกฤตเศรษฐกิจที่ซบเซาในช่วงปลายปี 2551 ต่อเนื่องถึงต้นปี 2552
จึงทำให้อัตรากำไรขั้นต้นลดลง
อย่างไรก็ตามหากพิจารณาโดยการนำรายการกลับรายการขาดทุนจากการลดลงของมูลค่าสินค้าคงเหลือมารวมในต้นทุนขายของปี
2552 จะทำให้อัตรากำไรขั้นต้นของปี 2552 ใกล้เคียงกับอัตรากำไรขั้นต้นของปี 2551
แสดงให้เห็นว่าเมื่อนำปัจจัยราคาวัตถุดิบยกมาต้นงวดที่มูลค่าสูงออก
บริษัทฯยังมีความสามารถในการทำกำไรเทียบเท่ากับปี 2551

ค่าใช้จ่ายของบริษัทฯและบริษัทย่อยประกอบด้วยค่าใช้จ่ายในการขาย, ค่าใช้จ่ายในการบริหาร,
ค่าตอบแทนผู้บริหาร และค่าใช้จ่ายอื่น
(ไม่รวมรายการขาดทุนจากการลดลงของมูลค่าสินค้าคงเหลือ) ค่าใช้จ่าย ในปี 2552 มีจำนวน
597.19 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก 497.51 ล้านบาท ในปี 2551 จำนวน 99.68 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 20.04 เนื่องจากในปี 2552 บริษัทฯ มีค่าใช้จ่ายในการขายคือ
ค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขายเพิ่มขึ้น เนื่องจากภาวการณ์แข่งขันที่รุนแรงขึ้นในปี 2552

ในปี 2552 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายทางการเงินจำนวน 81.91 ล้านบาท
ลดลง 54.13 ล้านบาท เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2551 จำนวน 136.03 ล้านบาท
หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 39.79
ซึ่งเป็นผลจากราคาวัตถุดิบที่ปรับตัวลดลงทำให้บริษัทฯใช้เงินทุนหมุนเวียนน้อยลง
ยอดเงินกู้ยืมจึงลดลง ประกอบกับอัตราดอกเบี้ยที่ปรับตัวลดลง จึงทำให้ค่าใช้จ่ายทางการเงิน ในปี
2552 ลดลง

ในส่วนของภาษีเงินได้นิติบุคคลในปี 2552 ซึ่งลดลงจากปี 2551 เป็นจำนวนเงิน 213.15 ล้านบาท
เนื่องจากในปี 2551
บริษัทฯและบริษัทย่อยมีการตั้งสำรองค่าเผื่อการลดลงของมูลค่าสินค้าคงเหลือตามมูลค่าสุทธิที่คาดว่าจะได้รับเป็นจำนวนเงิน
641.34 ล้านบาท โดยในปี 2552
ได้มีการกลับรายการค่าเผื่อการลดลงของมูลค่าสินค้าคงเหลือทั้งจำนวนที่เคยบันทึกไว้
ซึ่งการกลับรายการค่าเผื่อนี้เป็นรายการหักออกในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
จึงทำให้ภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับปี 2552 ลดลง

จากผลการดำเนินงานข้างต้นทำให้ในปี 2552 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิจำนวน 1,624.52
ล้านบาท เพิ่มขึ้น 874.88 ล้านบาท จากปี 2551 ที่มีกำไรสุทธิเท่ากับ 749.63 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 116.71 เนื่องจากในปี 2551
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้รับผลกระทบจากวิกฤติเศรษฐกิจโลก
ทำให้บริษัทต้องปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือทางบัญชีจึงมีผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัท แต่ใน
ปี2552 ภาวะเศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัวและสภาวะแวดล้อมทางธุรกิจเริ่มเข้าสู่สภาวะปกติ
ประกอบกับบริษัทสามารถจัดการต้นทุนต่างๆได้ดี ทำให้บริษัทสามารถทำกำไรได้เพิ่มขึ้น

อัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 22.29 ในปี 2551 เป็นร้อยละ 39.38 ในปี 2552
ซึ่งเป็นผลจากกำไรสุทธิที่เพิ่มขึ้น ในส่วนของเงินปันผลจ่าย
ตามนโยบายการจ่ายเงินปันผลของบริษัทฯ
ซึ่งกำหนดว่าบริษัทฯจะจ่ายเงินปันผลรวมทั้งสิ้นในแต่ละปีไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60
ของกำไรสุทธิประจำปีหลังหักภาษีเงินได้ ทั้งนี้ ในระหว่างปี 2552 บริษัทฯ
ได้มีการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลให้แก่ผู้ถือหุ้น ในอัตรา 0.95 บาทต่อหุ้น เป็นจำนวนเงินรวม
593.28 ล้านบาท และเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2553
คณะกรรมการบริษัทได้มีมติให้จ่ายเงินปันผลประจำปีแก่ผู้ถือหุ้นสำหรับผลประกอบการในครึ่งปีหลังของปี
2552 ในอัตรา 0.80 บาทต่อหุ้น ซึ่งเมื่อรวมกับเงินปันผลระหว่างกาลที่จ่ายไปในระหว่างปี 2552
จะรวมเป็นเงินปันผลจ่ายทั้งสิ้น 1,150.96 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 70.85 ของกำไรสุทธิประจำปี
2552 ตามงบการเงินรวมของกิจการ
โดยคณะกรรมการบริษัทจะเสนอการจ่ายเงินปันผลประจำปีดังกล่าวต่อที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นครั้งที่
1/2553 ซึ่งจะจัดให้มีขึ้นในวันที่ 28 เมษายน 2553 เพื่อพิจารณาอนุมัติต่อไป

ฐานะการเงิน

สินทรัพย์

สินทรัพย์รวมของบริษัทฯและบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 มีจำนวน 9,179.71 ล้านบาท
ประกอบด้วย สินทรัพย์หมุนเวียน 6,164.66 ล้านบาท ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 2,930.10
ล้านบาท เงินลงทุนระยะยาวและอื่นๆ 84.95 ล้านบาท

สินทรัพย์ส่วนใหญ่ประกอบด้วย สินค้าคงเหลือ และสินทรัพย์ถาวรสุทธิ คิดเป็นร้อยละ 51.66 และ
31.92 ตามลำดับ สินทรัพย์รวมในปี 2552 เพิ่มขึ้นร้อยละ 20.40 จากปี 2551
โดยรายการสำคัญคือ
สินค้าคงเหลือที่เพิ่มขึ้นและสินทรัพย์ถาวรที่เพิ่มขึ้นจากการลงทุนขยายกำลังการผลิตของบริษัทฯ

สภาพคล่อง

ในปี 2552 บริษัทฯและบริษัทย่อย มีกระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงาน เป็นจำนวนเงิน
2,145.29 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2551 จำนวน 1,474.17 ล้านบาท อัตราส่วนสภาพคล่อง ณ
สิ้นปี 2552 เท่ากับ 1.56 เท่า เพิ่มขึ้นจากปี 2551 ที่ 1.18 เท่า
เนื่องจากสินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้นจากยอดวัตถุดิบระหว่างทางที่เพิ่มขึ้น
ขณะที่ยอดหนี้สินหมุนเวียนกลับลดลงเนื่องจากเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินที่ลดลง
สภาพคล่องของบริษัทฯที่เพิ่มขึ้น
ทำให้มั่นใจได้ว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยมีสภาพคล่องที่พอเพียงต่อการดำเนินงาน
ส่วนกระแสเงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมลงทุน จำนวน 931.23 ล้านบาท
เป็นผลจากการลงทุนต่อเนื่องจากปี 2551 ในการขยายกำลังการผลิตของบริษัทฯเพิ่มขึ้นอีก 2,000
ตันวัตถุดิบ/วัน

แหล่งที่มาของเงินทุน

ณ สิ้นปี 2552 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีส่วนของผู้ถือหุ้นเท่ากับ 5,164.44 ล้านบาท เพิ่มขึ้น
2,079.15 ล้านบาท จากปี 2551 ที่ 3,085.29 ล้านบาท
โดยมีอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นเท่ากับ 0.78 เท่า ลดลงจากสิ้นปี 2551 ที่ 1.47 เท่า
เนื่องจากในปี 2552 บริษัทฯ ได้มีการจัดสรรหุ้นสามัญเพิ่มทุนจำนวน 50,000,000 หุ้น
เสนอขายให้กับนักลงทุนทั่วไป ในราคาหุ้นละ 16.90 บาท
และมีการจัดสรรใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญของบริษัทฯ (TVO-W3) จำนวน 10,000,000
หน่วย เพื่อเสนอขายให้กับนักลงทุนทั่วไปที่จองซื้อหุ้นสามัญเพิ่มทุนโดยจัดสรรในอัตรา 5
หุ้นสามัญต่อใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญ 1 หน่วยในราคาเสนอขายหน่วยละ 0 บาท
ในระหว่างวันที่ 12-14 ตุลาคม 2552 ซึ่งสามารถขายได้หมดทั้งจำนวน
ทำให้บริษัทฯได้รับเงินจากการขายหุ้นสามัญเพิ่มทุนเป็นจำนวนเงินสุทธิ 821.46 ล้านบาท

นอกจากนี้ ผลจากการที่ผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ ใช้สิทธิตามใบสำคัญแสดงสิทธิ TVO-W2 และ TVO-W3
จำนวน 22,583,713 หน่วย จากจำนวนทั้งสิ้น 134,897,527
หน่วยเพื่อซื้อหุ้นสามัญของบริษัทฯจำนวน 22,583,713 หุ้น ในราคาหุ้นละ 8.90 บาท
ทำให้บริษัทฯได้รับเงินจากการใช้สิทธิตามใบสำคัญแสดงสิทธิเพื่อซื้อหุ้นสามัญในปี 2552
เป็นจำนวนเงิน 201 ล้านบาท

จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้นทำให้บริษัทฯ สามารถชำระคืนเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินมากขึ้น
หนี้สินโดยรวมจึงลดลง อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นจึงลดลง

(3) ค่าตอบแทนของผู้สอบบัญชี

  (3.1) ค่าตอบแทนจากการสอบบัญชี (Audit Fee)

  ค่าตอบแทนจากการสอบบัญชี ประจำปี 2552 จำนวนเงิน 1,000,000 บาท

  (3.2) ค่าบริการอื่น ๆ (Non-audit fee)

  - ไม่มี -