9. การควบคุมภายใน

ระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน

[] ธนาคารให้ความสำคัญกับการควบคุมภายใน โดยจัดให้มีการกำกับดูแลตามแนวปฏิบัติสากล
Three Lines of Defense ซึ่งประกอบไปด้วย หน่วยงานธุรกิจ หน่วยงานกำกับดูแล
และหน่วยงานตรวจสอบภายใน ซึ่งทั้ง 3
หน่วยงานจะทำงานสอดประสานกันผ่านกระบวนการทำงานและการควบคุมที่กำหนดไว้ในแต่ละระดับ
เพื่อให้มั่นใจว่าธนาคารจะบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ภายใต้การกำกับดูแลและการควบคุมภายในที่ดี
โดยยึดหลักการควบคุมภายในตามแนวคิดของ COSO ซึ่งประกอบด้วย

 สภาพแวดล้อมการควบคุม
โครงสร้างองค์กรได้ถูกออกแบบให้สอดคล้องกับลักษณะการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
มีการแบ่งแยกหน้าที่ปฏิบัติงานเพื่อให้เกิดการถ่วงดุล การสอบทานระหว่างกัน
การกำหนดอำนาจดำเนินการที่ชัดเจน การเน้นย้ำนโยบายด้านความซื่อสัตย์
และปรัชญาการทำงานอย่างมืออาชีพ

 การประเมินความเสี่ยง โดยการประเมินโอกาสและผลกระทบของเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้น
และมีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของธนาคาร
เพื่อการกำหนดวิธีการจัดการและบริหารความเสี่ยง

 กิจกรรมการควบคุม ธนาคารได้กำหนดนโยบายและกระบวนการปฏิบัติงานที่ชัดเจน
กระบวนการดูแลและการใช้ทรัพย์สินของธนาคารให้เกิดประโยชน์ รวมถึงการแบ่งแยกหน้าที่
การสอบทานการทำงาน

 ระบบสารสนเทศและการสื่อสาร ที่สามารถตอบสนองต่อเหตุการณ์ได้อย่างทันกาล
การบันทึกและการรายงานข้อมูลทางการเงินที่ถูกต้องทันเวลาและเชื่อถือได้

 การติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้มั่นใจว่าได้มีการบริหารจัดการความเสี่ยงของธนาคาร อย่างมีคุณภาพและเหมาะสม

หน่วยงานตรวจสอบภายใน

หน่วยงานตรวจสอบภายในทำหน้าที่ในการประเมินความเพียงพอและเหมาะสมของระบบการควบคุมภายในของกระบวนการปฏิบัติงานและระบบงานต่างๆ
ของธนาคารและบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงิน
และกิจกรรมที่ธนาคารว่าจ้างบุคคลภายนอกดำเนินการแทน

หน่วยงานตรวจสอบภายในมีความเป็นอิสระโดยรายงานตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
ซึ่งเป็นกรรมการอิสระของธนาคาร
ผู้ตรวจสอบภายในจะไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานปฏิบัติการประจำวันของธนาคาร

แผนตรวจสอบประจำปีได้จัดทำขึ้นจากผลของการประเมินความเสี่ยง (Risk Based Approach)
โดยมีการพิจารณาร่วมกับผู้บริหารระดับสูง ผู้ตรวจสอบบัญชี
และได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการตรวจสอบ

กระบวนการตรวจสอบ
จะมีการผสานการตรวจสอบด้านเทคโนโลยีของระบบงานเข้ากับการตรวจสอบด้านปฏิบัติการ
(Integrated Audit) เพื่อให้การตรวจสอบมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนั้น
มีการเขียนโปรแกรมการตรวจสอบ เพื่อวิเคราะห์รายการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น
โดยหน่วยงานตรวจสอบได้พัฒนาโปรแกรมเพื่อการตรวจสอบในเรื่องต่างๆ อย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้สอดคล้องกับความเสี่ยงและผลิตภัณฑ์ของธนาคารที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการนำ Audit
Software เข้ามาช่วยในกระบวนการบริหารจัดการการตรวจสอบตั้งแต่การจัดทำแผนตรวจสอบ
การจัดสรรทรัพยากร การสุ่มตัวอย่างเพื่อการทดสอบ การบันทึกและการจัดเก็บข้อมูลการตรวจสอบ
และการติดตามผลการตรวจสอบ เป็นต้น นอกจากนี้
หน่วยงานตรวจสอบได้กำหนดให้มีการปรับปรุงคุณภาพงานอย่างต่อเนื่อง
โดยการรับฟังความคิดเห็นของผู้รับการตรวจ ภายหลังจากเสร็จสิ้นงานตรวจสอบ
ผ่านแบบสำรวจความพึงพอใจ
และมีการสอบทานคุณภาพงานตรวจสอบโดยหน่วยงานอิสระภายในธนาคาร
และการพัฒนาวิธีการตรวจสอบให้เป็นไปตามแนวปฏิบัติสากลที่ดีอย่างต่อเนื่อง

การนำเสนอรายงานตรวจสอบและการติดตามผล

ผลการสอบทานระบบการควบคุมภายใน จะรายงานตรงต่อผู้บริหารของหน่วยงานที่รับการตรวจ
และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อพิจารณาปรับปรุงและดำเนินการแก้ไขร่วมกันตามกำหนดเวลาที่เหมาะสม
โดยหน่วยงานตรวจสอบภายในจะดำเนินการติดตามผลการแก้ไขตามข้อเสนอแนะ
เพื่อรายงานต่อผู้บริหารระดับสูงของธนาคารและคณะกรรมการตรวจสอบเป็นประจำทุกเดือน
โดยการติดตามผลการแก้ไขจะดำเนินการติดตามผ่านระบบการติตตามแบบอิเล็กทรอนิกส์
(Electronic Audit Tracking System) โดยผู้รับการตรวจสอบสามารถรายงานความคืบหน้า
และเรียกดูรายงานในรูปแบบต่างๆ ผ่านระบบได้ตลอดเวลา
ซึ่งช่วยทำให้การติดตามมีประสิทธิภาพมากขึ้น

การพัฒนาบุคคลากร

ผู้ตรวจสอบธนาคาร จะได้รับการอบรมทั้งภายในและภายนอกธนาคารอย่างต่อเนื่องทุกปี เช่น
หลักสูตรการอบรมด้านวิชาชีพและวุฒิบัตรการตรวจสอบภายใน
การอบรมความรู้ด้านธุรกิจและผลิตภัณฑ์ และด้านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศต่างๆ
และมีการทดสอบความรู้ด้านกฎระเบียบใหม่ๆ อย่างสม่ำเสมอ นอกจากนี้
หน่วยงานตรวจสอบได้พัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้ด้วยตนเอง (E-Learning) ซึ่งพัฒนาขึ้น
โดยเฉพาะให้กับผู้ตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ตรวจสอบสามารถเรียนรู้ได้ตลอดเวลา โดยในปี
2555 ธนาคารมีผู้ตรวจสอบที่ได้รับประกาศนียบัตรที่เกี่ยวกับด้านการตรวจสอบต่างๆ เป็นจำนวน 62
คน

การเพิ่มคุณค่าต่อธนาคาร

เพื่อสนับสนุนให้ธนาคารบรรลุวัตถุประสงค์ทางธุรกิจ ภายใต้การกำกับดูแลและการควบคุมภายในที่ดี
หน่วยงานตรวจสอบได้ให้ความรู้ด้านการควบคุมภายในกับหน่วยงานและสาขาทั่วประเทศ
ผ่านช่องทางการสื่อสารภายในของธนาคาร หลายโครงการอย่างต่อเนื่อง เช่น
โครงการระบบการควบคุมภายในที่ดี และโครงการการนำเสนอคำตอบสำหรับข้อสงสัยที่มักพบบ่อยๆ
ในการปฏิบัติงานสาขา เป็นต้น โดยในปี 2555
หน่วยงานตรวจสอบได้จัดทำโครงการให้ความรู้กับสาขาเพิ่มเติม โดยจัดทำ
แผนภูมิสรุปขั้นตอนการควบคุมที่สำคัญสำหรับการปฏิบัติงานสาขา สำหรับระเบียบปฎิบัติงานที่สำคัญๆ
เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถเข้าใจได้ง่ายและช่วยลดข้อผิดพลาดในการปฏิบัติงานของพนักงานสาขา
และโครงการนำเสนอกฎระเบียบที่สำคัญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศต่างๆ
ให้กับฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ และฝ่ายงานอื่นที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งการให้ความรู้เหล่านี้หน่วยงานตรวจสอบได้มีการจัดทำอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ