3. การประกอบกิจการของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1. ลักษณะของผลิตภัณฑ์

3.1.1 ผลิตภัณฑ์หลัก

  ก. ปุ๋ยเชิงเดี่ยว บริษัทฯ จะนำเข้าปุ๋ยเชิงเดี่ยวจากต่างประเทศ เช่น ปุ๋ยยูเรีย,
  ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต, ปุ๋ยโปแตสเซี่ยมคลอไรด์ มาบรรจุภายใต้เครื่องหมายการค้าตรา
  “ปุ๋ยแห่งชาติ” ออกจำหน่ายแก่ลูกค้าภายในประเทศ

2.  ปุ๋ยเชิงประกอบ บริษัทฯ
    มีโรงงานที่สามารถผลิตปุ๋ยเชิงประกอบจากวัตถุดิบขั้นพื้นฐานโดยตรงเพียงแห่งเดียวในประเทศ
    จึงทำให้สินค้าที่ผลิตได้มีคุณภาพสูง และเป็นที่ต้องการของตลาดโดยทั่วไป

  ปุ๋ยเชิงประกอบหลักที่ผลิตโดยบริษัทฯ มีอาทิ 16-20-0, 16-16-8, 15-15-15, 16-8-8,
  13-13-21, และ 18-46-0 เป็นต้น

  3.1.2 ผลิตภัณฑ์อื่น

1.  กรดซัลฟูริก บริษัทฯ มีโรงงานผลิตกรดซัลฟูริกเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในกระบวนการผลิต
    ดังมีกำลังการผลิตและการใช้กำลังการผลิต ดังนี้

  ----------------------------------- ----------- ----------- -----------
                                      2543        2544        2545

  กำลังการผลิตต่อปี                       462,000     462,000     462,000

  ปริมาณการผลิตจริงต่อปี                   268,749     219,821     247,733

  กำลังการผลิต (%)                      58%         47%         54%
  ----------------------------------- ----------- ----------- -----------

2.  กรดฟอสฟอริก ผลิตจากหน่วยผลิตกรดฟอสฟอริก
    จากการใช้กรดซัลฟูริกทำปฏิกิริยากับหินฟอสเฟตโดยมีกำลังการผลิตและการใช้กำลังการผลิต
    ดังต่อไปนี้

  ----------------------------------- ----------- ----------- -----------
                                      2543        2544        2545

  กำลังการผลิตต่อปี                       180,840     180,840     180,840

  ปริมาณการผลิตจริงต่อปี                   87,287      76,137      74,971

  กำลังการผลิต (%)                      48%         42%         41%
  ----------------------------------- ----------- ----------- -----------

ค. ผลิตภัณฑ์พลอยได้ ผลิตภัณฑ์พลอยได้จากการผลิตกรดฟอสฟอริกจะได้เป็นฟอสโฟยิปซัม
ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการผลิตซีเมนต์, ยิปซัมบอร์ด บริษัทฯ ได้พัฒนายิปซัมเพื่อใช้ในการเกษตร
โดยการใช้เป็นสารปรับปรุงดิน ภายใต้เครื่องหมายทางการค้าของบริษัทฯ คือตรา “มนุษย์ดิน”

2.  โครงสร้างรายได้ในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

  (หน่วย : พันบาท)

+------------------------+------+------+------+------+------+------+
|                        | ปี    |      | ปี    |      | ปี    |      |
|                        | 2543 |      | 2544 |      | 2545 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
|                        | มูลค่า | ร    | มูลค่า | ร    | มูลค่า | ร    |
|                        |      | ้อยละ |      | ้อยละ |      | ้อยละ |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ปุ๋ยเชิงเดี่ยวนำเข้า         | 638  | 1    | 420  | 1    | 208  | 7.85 |
|                        | ,750 | 5.24 | ,765 | 2.80 | ,295 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ปุ๋ยเชิงประกอบนำเข้า       | -    | -    | -    | -    | -    | -    |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ปุ๋ยเชิงประกอบที่ผลิต        | 3    | 8    | 2    | 8    | 2    | 8    |
|                        | ,474 | 2.76 | ,750 | 3.68 | ,266 | 5.40 |
|                        | ,952 |      | ,027 |      | ,807 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมรายได้จากการขาย      | 4    | 9    | 3    | 9    | 2    | 9    |
|                        | ,114 | 8.00 | ,170 | 6.48 | ,475 | 3.25 |
|                        | ,702 |      | ,792 |      | ,102 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ดอกเบี้ยรับ               | 863  | 0.02 | 912  | 0.03 | 487  | 0.02 |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รายได้อื่น                | 83   | 1.98 | 114  | 3.49 | 178  | 6.73 |
|                        | ,210 |      | ,643 |      | ,597 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมรายได้               | 4    | 10   | 3    | 10   | 2    | 10   |
|                        | ,198 | 0.00 | ,286 | 0.00 | ,654 | 0.00 |
|                        | ,774 |      | ,347 |      | ,186 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ที่มา : งบการเงินของบริษัท  |      |      |      |      |      |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| อัตราเพิ่ม (ลด) ของมูลค่า   |      |      |      |      |      |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| การจำหน่าย (% )         | 1    | 8    | (    | (22  | (    | (21  |
|                        | ,920 | 7.54 | 943, | .94) | 695, | .94) |
|                        | ,634 |      | 910) |      | 689) |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+

3.3 กรรมวิธีการผลิต

ในส่วนของหน่วยการผลิต แบ่งออกได้เป็น 3 ส่วน คือ

ส่วนที่ 1 หน่วยผลิตกรดซัลฟูริก (Sulphuric Acid Unit)

  เป็นหน่วยผลิตกรดซัลฟูริก ที่มีกำลังการผลิต 1,400 ตันต่อวัน โดยใช้กำมะถันเป็นวัตถุดิบ
  กรดที่ผลิตได้จะมีความเข้มข้น 98.5%
  โดยเริ่มจากขั้นตอนการหลอมกำมะถันที่อยู่ในรูปของแข็งให้เป็นของเหลว
  และส่งผ่านเข้าสู่เครื่องเผา (Burner) ความร้อนที่ได้จากการเผา
  จะนำมาใช้ประโยชน์ในการผลิตไอน้ำ เพื่อใช้ในการผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้ในโรงงาน

ส่วนที่ 2 หน่วยผลิตกรดฟอสฟอริก (Phosphoric Acid Unit)

  ขบวนการผลิตกรดฟอสฟอริก จะใช้กรดซัลฟูริก ทำปฏิกิริยากับหินฟอสเฟต (Phosphate Rock)
  ได้ผลิตภัณฑ์เป็นกรดที่มีความเข้มข้น 49% และมี Phospho Gypsum เป็นผลิตผลพลอยได้

หน่วยผลิตกรดฟอสฟอริก (Phosphoric Acid Unit) แบ่งออกเป็น 3 ส่วนที่สำคัญ คือ

1.  Reaction Zone

2.  Filtration Zone

3.  Dust & Fluorine Gas Elimination Zone

  ขบวนการผลิตจะเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ควบคุมการทำงานโดยระบบ Automatic
  สามารถควบคุมการทำงานอุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในห้องควบคุม (Control Room) ด้วยระบบ DCS
  ที่ทันสมัย มีกำลังการผลิต 180,000 ตันต่อปี โดยต้องการใช้วัตถุดิบหินฟอสเฟต (Phosphate
  Rock) ประมาณ 83 ตัน/ชม. และกรดซัลฟูริก (Sulphuric Acid) ประมาณ 70 ตัน/ชม.

  กรดฟอสฟอริกที่ผลิตได้จะถูกส่งมาเก็บไว้ที่ถังเก็บก่อนถูกส่งเข้าสู่หน่วยปั้นเม็ดปุ๋ยที่ Pipe
  Reactor และอีกทางจะส่งไปสู่ระบบการกำจัดไอ แอมโมเนีย (Scrubber Circulation)
  แอมโมเนียที่กำจัดออกสามารถนำกลับไปใช้ใหม่ในหน่วยปั้นเม็ด เป็นการลดการสูญเสียแอมโมเนีย
  และช่วยลดสภาวะแวดล้อมด้วยอีกทางหนึ่ง

  กรดที่ผ่านการกำจัดแอมโมเนียแล้วจะถูกส่งเข้าสู่หน่วยปั้นเม็ดปุ๋ย
  โดยมีการควบคุมอัตราการไหลด้วยคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ได้ปฏิกิริยาเคมีที่สมดุล

ส่วนที่ 3 หน่วยปั้นเม็ดปุ๋ย (Granulation Unit)

  วัตถุดิบจะถูกส่งเข้าเครื่องปั้นเม็ดปุ๋ย โดยสายพานยกระดับ
  หลังจากปั้นเม็ดปุ๋ยแล้วจะถูกส่งไปยังเครื่องอบแห้งที่มีความยาว 30 เมตร และมีเส้นผ่าศูนย์กลาง
  4.0 เมตร อากาศที่ออกจากเครื่องอบจะถูกส่งผ่านเครื่องกรองฝุ่น
  เพื่อกรองเอาฝุ่นออกจากอากาศ หลังจากนั้นอากาศจะถูกส่งไปยังเครื่องกรองฟูออไรน์
  (Fluorine Scrubber) ส่วนผงปุ๋ยจะถูกส่งกลับไปสู่ขบวนการปั้นเม็ดปุ๋ยใหม่

  ในส่วนของเม็ดปุ๋ยที่ปั้นแล้ว จะถูกส่งไปยังเครื่องคัดขนาด
  เม็ดปุ๋ยที่มีขนาดเล็กไม่ได้มาตรฐานจะถูกส่งกลับไปปั้นเม็ดปุ๋ยใหม่ เมื่อคัดขนาดเม็ดปุ๋ยแล้ว
  จะเป็นการเคลือบเม็ดปุ๋ยเพื่อให้เม็ดปุ๋ยไม่จับตัวเป็นก้อนแข็ง เครื่องเคลือบเม็ดปุ๋ยจะมีการเคลือบ
  2 ชั้น โดยชั้นแรกจะเคลือบโดยผง Kaolin ก่อน แล้วจึงเคลือบด้วยน้ำมัน
  หลังจากนั้นจะเข้าสู่การทดสอบมาตราฐานของสูตรเคมี ก่อนจะส่งผ่านไปยังโรงเก็บ
  เพื่อรอการบรรจุและจำหน่ายต่อไป

3.4 ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  การจัดการด้านสิ่งแวดล้อมได้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อควบคุมและผลกระทบที่อาจเกิดจากโรงงานผลิตปุ๋ยเคมี
  โดยใช้แนวทางการดำเนินการหลัก 3 ประการ คือ

1.  การใช้เทคโนโลยี่สิ่งแวดล้อมที่มีประสิทธิภาพสูง

2.  การใช้ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001)

3.  การเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อม

การใช้เทคโนโลยี่สิ่งแวดล้อมที่มีประสิทธิภาพสูง มีองค์ประกอบ ดังนี้

มลพิษอากาศ

  มลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้น
  และอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมภายนอกจากหน่วยการผลิตจะมีการดำเนินการ คือ
  การควบคุมที่แหล่งกำเนิด และการใช้เทคโนโลยี่บำบัดที่มีประสิทธิภาพสูง

1.  หน่วยการผลิตกรดซัลฟูริค

  การควบคุมมลพิษทางอากาศมุ่งเป็นการควบคุมที่แหล่งกำเนิดก่อสร้างอาคารถาวรขนาดใหญ่คลุมแหล่งกำเนิดของมลสาร
  และติดตั้งระบบรวบรวมอากาศเสีย เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟต์ หรือ
  ไอกำมะถันที่เกิดขึ้นจะถูกพัดลมขนาดใหญ่ดูดเข้าสู่ระบบฟอกอากาศ (Scrubber)
  โดยใช้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์เป็นตัวดูดซับ
  และติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติเพื่อรักษาประสิทธิภาพของระบบฟอกอากาศให้มีประสิทธิภาพสูงต่อเนื่องตลอดเวลา
  ทางด้านการเก็บวัถุดิบ (กำมะถันเม็ด) ได้ปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ตามข้อกำหนดของ ISO
  14001 เพื่อทำให้เกิดความมั่นใจในการควบคุมฝุ่นของ เม็ดกำมะถัน

2.  หน่วยการผลิตกรดฟอสฟอริค

  มลสารที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิต เช่น สารฟูลออรีน
  และกลิ่นรบกวนจะมีท่อต่อเข้าสู่ระบบฟอกอากาศ (Wet Scrubber) จำนวนทั้งสิ้น 8 ชุด
  ทำหน้าที่บำบัดอากาศเสียที่มาจากหลายแหล่งภายในกระบวนการผลิต
  ระบบฟอกอากาศมีการติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมอัตโนมัติควบคุมความเข้มข้นของแคลเซียมไฮดรอกไซด์ให้คงที่
  เพื่อรักษาประสิทธิภาพของระบบ และมีการปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
  ปัจจุบันมีการนำก๊าซโอโซนมาใช้เพื่อควบคุมกลิ่นรบกวนที่เกิดขึ้น นอกจากนี้
  ยังมีกำหนดโปรแกรมบำรุงรักษาและทำความสะอาดอุปกรณ์ของระบบฟอกอากาศเป็นประจำและเพื่อให้ประสิทธิภาพของระบบฟอกอากาศซึ่งได้มีการปรับปรุงระบบการวัดอุณหภูมิของอากาศที่ต้องการเข้าบำบัดอีก1
  ชุด

3.  หน่วยการผลิตเม็ดปุ๋ย

  ผลกระทบที่สำคัญได้แก่ แอมโมเนียมฟลูออไรด์ และแอมโมเนียมคลอไรด์
  มีลักษณะเป็นกลุ่มละอองไอสีขาว มลสารทั้งหมดจะถูกควบคุมด้วยระบบฟอกอากาศที่ใช้กรดซัลฟูริค
  และกรดฟอสฟอริคจับในขั้นตอนแรก และนำกลับเข้าไปใช้ในกระบวนการผลิต
  หลังจากนั้นจะถูกบำบัดซ้ำอีกครั้งโดยใช้น้ำเป็นตัวฟอก
  ในปัจจุบันได้มีการปรับปรุงระบบฟอกอากาศให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น โดยมีการเปลี่ยนหัวฉีด
  และเพิ่มตัวกลาง (Ball Packing)
  ให้มากขึ้นเพื่อเพิ่มโอกาสสัมผัสระหว่างมลสารและการฟอกอากาศ
  นอกจากนี้ได้มีการศึกษาและกำหนดพารามิเตอร์ควบคุมระบบฟอกอากาศใหม่ทำให้สามารถควบคุมมลสารได้เป็นอย่างดี
  ปัจจุบันได้มีการศึกษาและออกแบบระบบการฟอกอากาศเพิ่มเติมซึ่งอยู่ในขั้นตอนการทดสอบเพื่อใช้ในการปรับปรุงระบบดังกล่าวในอนาคตเพิ่มเติม

มลพิษทางน้ำ

  น้ำเสียจากกระบวนการผลิตทั้งหมดจะถูกนำเข้ามาบำบัด โดยใช้ระบบบำบัดน้ำเสียกลาง
  โดยใช้กระบวนการตกตะกอนทางเคมี น้ำที่ได้จากการบำบัดบางส่วนจะถูกนำกลับไปใช้ใหม่
  และน้ำเสียที่เกิดจากอาคารสำนักงานทั้งหมดจะถูกส่งมาบำบัด โดยใช้ระบบชีวภาพ (Activated
  Sludge) หลังการบำบัดแล้วน้ำทิ้งจะถูกส่งกลับไปใช้ใหม่ทั้งหมด

การใช้ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001)

  ปุ๋ยแห่งชาติตระหนักถึงการมีส่วนร่วมของพนักงานและผู้บริหาร
  จึงได้มีการนำระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (Environmental Management System, EMS)
  หรือ ISO 14001 เข้ามาใช้ในโรงงานผลิตปุ๋ยเคมี
  ทำให้การบริหารงานด้านสิ่งแวดล้อมของโรงงานมีระบบชัดเจนและพนักงานทุกคนที่มีส่วนร่วมในการพัฒนาสิ่งแวดล้อม

การเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อม

  ในระหว่างการผลิตปุ๋ยเคมี บริษัทฯ
  ได้จัดทำแผนงานการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่อาจส่งผลกระทบทั้งต่อพนักงานและชุมชนภายนอกโรงงาน
  โดยจัดหาเครื่องมือตรวจวัดที่ทันสมัย และว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาทางด้านสิ่งแวดล้อม
  ซึ่งได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมเข้ามาตรวจวัดอย่างสม่ำเสมอ
  โดยผลการตรวจวัดทั้งหมดจะถูกนำไปประเมินระบบควบคุมมลพิษของโรงงาน
  หลังจากนั้นจะถูกรวบรวมจัดทำรายงานเสนอต่อทางหน่วยงานราชการเป็นประจำ
  ผลการตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ผ่านมาพบว่าคุณภาพสิ่งแวดล้อมเป็นไปตามมาตรฐานที่ราชการกำหนดทุกประการ

  นับตั้งแต่เริ่มเดินเครื่องปี 2541 ถึงปัจจุบัน (2545)บริษัท ปุ๋ยแห่งชาติ จำกัด (มหาชน)
  ได้ลงทุนปรับปรุงระบบกำจัดมลภาวะไปแล้วทั้งสิ้นเป็นเงิน ประมาณ 20 ล้านบาท
  โดยถือเป็นนโยบายหลักที่จะต้องปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

3.5 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

  - ไม่มี -