รายงานและการวิเคราะห์ของฝ่ายบริหาร

ผลการดำเนินงานโดยรวม

บริษัทพิจารณาผลการดำเนินงานของบริษัทบนพื้นฐานของผลการดำเนินงานปกติโดยไม่นับรวมผลกระทบจากรายการพิเศษต่างๆ
โดยเชื่อว่าจะสามารถสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของผลการดำเนินงานในแต่ละปีได้ชัดเจนกว่า
นับตั้งแต่ไตรมาสที่ 2 ของปีนี้ บริษัทได้นำมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (International
Accounting Standard-IAS) มาใช้
ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถเปรียบเทียบผลการดำเนินงานกับบริษัทโทรคมนาคมอื่นๆในต่างประเทศได้
นอกจากนั้นยังเป็นการเพิ่มความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูล
บริษัทได้สรุปการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่มีต่องบการเงินของบริษัทในหัวข้อต่อไป

บริษัทมีผลการดำเนินงานสำหรับปี 2543 เป็นขาดทุนสุทธิ จำนวน 3,308 ล้านบาท หรือ 1.73
บาทต่อหุ้น ภายหลังการสำรองสำหรับเงินปันผลสะสมของหุ้นบุริมสิทธิ์ จำนวน 529 ล้านบาท
ซึ่งนับเป็นการขาดทุนลดลงจำนวนมากเมื่อเปรียบเทียบกับการขาดทุนสุทธิจำนวน 7,475 ล้านบาท
หรือ 3.36 บาทต่อหุ้นในปี 2542 ผลขาดทุนสุทธิได้ถูกปรับด้วยรายการพิเศษรวม 1,718
ล้านบาทเพื่อคำนวณผลการดำเนินงานปกติ รายการพิเศษสำหรับปี 2543 ได้แก่
การขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 2,642 ล้านบาท กำไรจากการจำหน่ายหลักทรัพย์ 2,472
ล้านบาท กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้ 1,378 ล้านบาท
การปรับปรุงบัญชีสำหรับการตั้งค่าใช้จ่ายค้างจ่ายที่สูงเกินไปในปีก่อนๆจำนวน 685 ล้านบาท
และค่าใช้จ่ายอื่นๆจำนวน 175 ล้านบาท

บริษัทประสบความสำเร็จในการเพิ่มรายได้และกำไรจากการดำเนินงานที่เป็นเงินสด (Earnings
Before Interest, Tax, Depreciation and Amortization - EBITDA) ในปีนี้
เนื่องจากธุรกิจหลักๆ มีการพัฒนาขึ้นอย่างมาก
ซึ่งนับเป็นผลจากการให้ความสำคัญอย่างต่อเนื่องในการเพิ่มรายได้
การขยายไปยังธุรกิจใหม่ที่มีการขยายตัวสูง และสามารถสร้างกระแสเงินสดให้แก่บริษัท
ในขณะที่ยังคงไว้ซึ่งนโยบายในการควบคุมค่าใช้จ่าย โดยธุรกิจหลักๆ
มีการเพิ่มขึ้นของรายได้มากกว่า 10%
นอกจากนั้นมีการกระจายตัวของรายได้มากขึ้นจากการมีกระแสรายได้จากธุรกิจใหม่ได้แก่
โทรศัพท์พื้นฐานพกพา (PCT) บริการเสริมต่าง ๆ และโครงข่ายข้อมูลดิจิตอล

[][][]

รายได้รวมของบริษัทและบริษัทย่อยเพิ่มเป็นจำนวน 19,387 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นในสัดส่วน 30%
จากปี 2542เนื่องจากรายได้ของธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน(ไม่รวมบริการเสริม)เพิ่มขึ้น 15%
ธุรกิจโครงข่ายข้อมูลเพิ่มขึ้น 75% ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานพกพาเพิ่มขึ้น 260% Internet เพิ่มขึ้น
25% Internet เพิ่มขึ้น 25% และบริการเสริมเพิ่มขึ้น 47%
โดยรายได้จากธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานโดยไม่รวมบริการเสริมมีจำนวน 13,032 ล้านบาท ในปีนี้
ซึ่งคิดเป็น 67% ของรายได้รวมเปรียบเทียบกับรายได้จำนวน 11,346 ล้านบาทหรือ 76%
ของรายได้รวมในปี 2542 สำหรับ PCT มีรายได้เต็มปีเป็นปีแรกจำนวน 3,034 ล้านบาท
คิดเป็นสัดส่วน 16% ของรายได้รวม เปรียบเทียบกับจำนวน 843 ล้านบาทหรือ 5%
ของรายได้รวมในปี 2542 รายได้รวมจากธุรกิจ Data/Broadband ( DDN
อินเตอร์เน็ตและมัลติมีเดีย) และบริการเสริมมีส่วนแบ่ง 16% ของรายได้รวม เท่ากัน สำหรับปี
2542 และ 2543

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานมีจำนวนรวม 17,569 ล้านบาท หากไม่นับรวมรายการปรับปรุงจำนวน
685 ล้านบาทสำหรับการตั้งค้างจ่ายค่าเช่าท่อร้อยสายและวงจรทางไกลในปีก่อนๆสูงไป
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานภายหลังการปรับปรุง เพิ่มขึ้นจำนวน 3,630 ล้านบาท หรือ 26% จากปี
2542 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี
ส่วนแบ่งรายได้และต้นทุนในการขายโทรศัพท์ PCT
อย่างไรก็ตามบริษัทมีค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานจำนวน 5,840 ล้านบาทสำหรับปีนี้
ซึ่งเพิ่มขึ้นในสัดส่วนเพียง 17% จากปี 2542
นับเป็นผลสำเร็จจากนโยบายการควบคุมค่าใช้จ่ายของบริษัท
(โปรดดูรายละเอียดการคำนวณค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานในส่วนถัดไป)

กำไรจากการดำเนินงานที่เป็นเงินสด (EBITDA) สำหรับปี 2543 มีจำนวน 9,526 ล้านบาท
เพิ่มขึ้น 28% จากจำนวน 7,446 ล้านบาทในปี 2542 ซึ่งมีปัจจัยหลักคือรายได้ที่เพิ่มขึ้นจำนวนมาก
ในขณะที่บริษัทยังคงดำเนินการควบคุมต้นทุนอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการดำเนินงาน
EBITDA สำหรับปี 2542 น้อยกว่าที่บริษัทได้เปิดเผยไว้ในรายงานประจำปีฉบับก่อน
เนื่องจากบริษัทได้ปรับวิธีการคำนวณให้ง่ายขึ้น โดยไม่คำนึงถึงรายการที่ไม่ใช่รายการเงินสดอื่นๆ
นอกเหนือจากค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายหักบัญชี

การเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดของ EBITDA ส่งผลให้บริษัทมีสภาพคล่องดีขึ้นอย่างมาก
โดยอัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ยของบริษัท (EBITDA/Interest coverage)เพิ่มขึ้นจาก
1.3 เท่าในปีก่อน เป็น 1.7 เท่าในปีปัจจุบัน EBITDA Margin ในปี 2543 มีระดับ 49.1%
ลดลงเล็กน้อยจาก 49.8% ในปี 2542 เนื่องจากบริษัทมีรายได้จากการจำหน่ายโทรศัพท์ PCT
(ซึ่งมีอัตราการทำกำไรต่ำกว่า) เพิ่มขึ้น นอกจากนั้นอัตราส่วนแบ่งรายได้โดยเฉลี่ยสูงขึ้นเป็น
17.2% ในปี 2543 จาก 16.5% ในปี 2542
ซึ่งบางส่วนได้ถูกหักล้างโดยผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากการควบคุมค่าใช้จ่าย

บริษัทมีผลกำไรจากการดำเนินงานโดยรวมเท่ากับ 1,818 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้น 814 ล้านบาทหรือ
81% จากปี 2542
อันเป็นผลจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของรายได้ในขณะที่ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นในอัตราที่น้อยกว่า
สำหรับผลขาดทุนจากการดำเนินงานปกติในปีนี้มีจำนวน 5,039 ล้านบาท ซึ่งลดลงจากปีที่แล้วจำนวน
767 ล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วน 13%

รายการพิเศษที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงทางบัญชีสำหรับปีก่อนได้รวมอยู่ในบัญชีต้นทุนการบริการ
รายการปรับปรุงบัญชีดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการที่ ทศท.
ได้อนุมัติอัตราค่าเช่าวงจรทางไกลและค่าเช่าท่อร้อยสาย ในเดือนพฤศจิกายนปีนี้
โดยให้มีผลย้อนหลังตั้งแต่บริษัทเริ่มใช้บริการ
ทำให้บริษัทมีการบันทึกค่าใช้จ่ายค้างจ่ายสำหรับบริการดังกล่าวสำหรับปีก่อนๆจนถึงปี 2542
สูงไปจำนวน 685 ล้านบาท บริษัทได้ปรับปรุงบัญชี โดยได้บันทึกการปรับลดยอด
กับบัญชีต้นทุนการบริการ ในไตรมาสที่ 4 ของปี 2543

ผลการดำเนินงานของบริษัทและบริษัทย่อย - ปรับปรุง

(หน่วย : ล้านบาท ยกเว้นในรายการที่มีการระบุเป็นอย่างอื่น)

+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| สำหรับปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม                   | 2543  | 2542    | %เ       |
|                                        |       |         | ปลี่ยนแปลง |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
|                                        |       | (ปรับ    |          |
|                                        |       | ปรุงใหม่) |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รายได้                                  |       |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์และบริการอื่น     | 1     | 14,283  | 26.6     |
|                                        | 8,085 |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รายได้จากการขายสินค้า                     | 1,302 | 660     | 97.3     |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รวมรายได้                               | 1     | 14,943  | 29.7     |
|                                        | 9,387 |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
|                                        |       |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน                   |       |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ต้นทุนบริการ                              | 1     | 10,655  | 25.5     |
|                                        | 3,373 |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ต้นทุนขายสินค้า                            | 1,119 | 374     | 199.2    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                | 3,031 | 2,873   | 5.5      |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ผลตอบแทนกรรมการ                        | 46    | 37      | 24.3     |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน                | 1     | 13,939  | 26.0     |
|                                        | 7,569 |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
|                                        |       |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไรจากการดำเนินงานที่เป็นเงินสด(EBITDA)    | 9,526 | 7,446   | 27.9     |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี              | 7,708 | 6,442   | 19.7     |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไรจากการดำเนินงาน                     | 1,818 | 1,004   | 81.1     |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ดอกเบี้ยรับ                               | 23    | 124     | (81.5)   |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ดอกเบี้ยจ่าย                              | (5    | (5,922) | (4.2)    |
|                                        | ,676) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ส่ว                                     | (1    | (896)   | 25.9     |
| นได้เสียใน(ขาดทุน)กำไรในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม | ,128) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ภาษีเงินได้                               | (76)  | (116)   | (34.5)   |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
|                                        |       |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไร(ขาดทุน)จากการดำเนินงานปกติ           | (5    | (5,806) | (13.2)   |
|                                        | ,039) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รายการพิเศษ                             | 1,718 | (1,701) | 201.0    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไ                                    | (2    | (1,914) | 38.0     |
| ร(ขาดทุน)จากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ | ,642) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ค่าใช้จ่ายอื่น                              | (175) | (25)    | 600.0    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไรจากการขายหลักทรัพย์                   | 2,472 | 238     | 938.7    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| รายการปรับปรุงทางบัญชี                     | 685   | _       | 100.0    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้                | 1,378 | _       | 100.0    |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไร(ขาดทุน)ก่อนส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย        | (3    | (7,507) | (55.8)   |
|                                        | ,321) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| ขาดทุนสุทธิของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย                 | 13    | 32      | (59.4)   |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไร(ขาดทุน)สุทธิ                         | (3    | (7,475) | (55.7)   |
|                                        | ,308) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+
| กำไร(ขาดทุน)สุทธิต่อหุ้น (บาท)               | (     | (3.36)  | (48.5)   |
|                                        | 1.73) |         |          |
+----------------------------------------+-------+---------+----------+

ผลกระทบที่สำคัญต่อกำไรจากการดำเนินงาน – ปรับปรุง มีดังนี้

-   ต้นทุนบริการสำหรับปี 2543 ตามที่รายงานในงบการเงินได้ถูกปรับปรุงเพิ่มด้วยจำนวน 685
    ล้านบาท
    เพื่อกลับรายการการปรับลดยอดลงด้วยจำนวนเท่ากันสำหรับการบันทึกค่าเช่าวงจรทางไกลและค่าเช่าท่อร้อยสายสำหรับปีก่อนๆ
    ที่ได้ตั้งค้างจ่ายสูงไป
    ซึ่งรายการปรับปรุงลดยอดลงดังกล่าวเป็นไปตามค่าบริการที่ทศท.เพิ่งอนุมัติ
    ในเดือนพฤศจิกายน ปีนี้ โดยให้มีผลย้อนหลังตั้งแต่บริษัทเริ่มใช้บริการนี้ของ ทศท.

-   EBITDA สำหรับปี 2542 ต่ำกว่าที่ได้เปิดเผยในรายงานประจำปี 2542
    เนื่องจากบริษัทได้ปรับวิธีการคำนวณให้ง่ายขึ้น
    โดยไม่คำนึงถึงรายการที่ไม่ใช่รายการเงินสดอื่นๆ
    นอกเหนือจากค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี

ผลการดำเนินงานแยกตามธุรกิจหลัก

บริษัทได้แยกธุรกิจหลักออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อการวิเคราะห์นี้โดยเฉพาะ ได้แก่
ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน(เสียง) ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานด้านข้อมูล หรือด้านโครงข่ายข้อมูลดิจิตอล
(Data Digital Network –DDN) Broadband/Internet (มัลติมีเดีย และอินเตอร์เน็ต)
และ ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT สำหรับธุรกิจอื่นๆ ซึ่งไม่เป็นธุรกิจหลักของบริษัท
จะรวมอยู่ในหมวดอื่น ๆ รายได้และ EBITDA ของแต่ละกลุ่มธุรกิจปรากฏดังตารางด้านล่าง

  ----------------------------- --------- --------- ----------- --------- --------- -----------
                                รายได้                           EBITDA*             

  (หน่วย : ล้านบาท)               2543      2542      % เปลี่ยนแปลง 2543      2542      % เปลี่ยนแปลง

  โทรศัพท์พื้นฐาน(เสียง)             14,732    12,497    18          9,776     8,556     14

  โครงข่ายข้อมูลดิจิตอล              342       195       75          218       122       79

  Broadband/Internet            976       981       (1)         722       735       (2)

  โทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT           3,034     843       260         1498      329       355

  อื่นๆ                           304       427       (29)        208       452       (54)

  รวม                           19,388    14,943    30          12,422    10,194    22

  ต้นทุนและค่าเสื่อมราคาที่ไม่ได้จัดสรร                                   (2,896)   (2,748)   5

  สุทธิ                           19,388    14,943    30          9,526     7,446     28
  ----------------------------- --------- --------- ----------- --------- --------- -----------

*ไม่รวมรายการพิเศษ

ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน – เสียง

รายได้จากธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน ด้านเสียงมีจำนวนเพิ่มขึ้น 2,235 ล้านบาท หรือ 18% เป็นจำนวน
14,732 ล้านบาท และ EBITDA เพิ่มขึ้น 14% จากปี 2542 เป็นจำนวน 9,776
ล้านบาทในปีปัจจุบัน
ซึ่งเป็นผลจากการที่บริษัทมีจำนวนผู้ใช้บริการและรายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายเพิ่มขึ้น
นอกจากนั้นรายได้จากบริการเสริมอื่น ๆ โดยเฉพาะโทรศัพท์สาธารณะก็เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
การเจริญเติบโตของรายได้ดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงผลสำเร็จจากการดำเนินการตามกลยุทธ์โดยเน้นการเพิ่มรายได้
การขยายตัวไปยังธุรกิจที่มีการเจริญเติบโตสูง และเน้นกลุ่มลูกค้าธุรกิจ
รวมทั้งการให้ความสำคัญในการดูแลเอาใจใส่ลูกค้าและการเน้นคุณภาพของการให้บริการเพื่อรักษาการเจริญเติบโตในระยะยาว

[][]

บริษัทสามารถจำหน่ายเลขหมายโทรศัพท์พื้นฐานได้จำนวน 186,702 เลขหมายในปีนี้ ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2542 ในอัตรา 9.4% จำนวนเลขหมายที่มีการติดตั้งและออกบิลแล้ว เพิ่มขึ้นจำนวน 123,847 ราย หรือนับเป็นการเพิ่มขึ้นมากกว่าปี 2542 ในสัดส่วน 15.6% และทำให้บริษัทมียอดสะสมของผู้ใช้บริการปลายปีจำนวน 1,524,959 ราย ซึ่งเพิ่มขึ้น 9% จากยอดสะสมปลายปี 2542 โดยสัดส่วนของผู้ใช้บริการประเภทธุรกิจเพิ่มขึ้นจาก 26.2% ในปีที่แล้วเป็น 26.6% ในปีนี้ และนับตั้งแต่ไตรมาสแรกของปีนี้บริษัทมีส่วนแบ่งการตลาดของโทรศัพท์พื้นฐานในเขตกรุงเทพและปริมณฑลสูงกว่าทศท.

รายได้ต่อเลขหมายเฉลี่ยของปี 2543 มีจำนวน 685 บาทต่อเดือน ซึ่งเพิ่มขึ้น 6.1% จากปี 2542
โดยรายได้ต่อเลขหมายเฉลี่ยของกลุ่มลูกค้าธุรกิจเพิ่มขึ้น 8.1% เป็น 1,049 บาทต่อเดือน
นับเป็นอัตราการเติบโตที่มากกว่า กลุ่มลูกค้าประเภทครัวเรือนซึ่งมีรายได้ต่อเลขหมายเฉลี่ยเพิ่มขึ้น
4.8% เป็น 501 บาทต่อเดือน การเพิ่มขึ้นของรายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายเป็นผลมาจาก
การมีรายได้เพิ่มขึ้นจากกลุ่มลูกค้าธุรกิจ การมีเลขหมายปลายทางสำหรับการโทรออกเพิ่มขึ้น
การมีอัตราความสำเร็จของการโทรออกติดเพิ่มขึ้น 2.54% เป็น 61.44%
(ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากมีผู้ใช้บริการ PCT เพิ่มขึ้น)
รวมทั้งมีการลดลงของสัดส่วนของเลขหมายที่ไม่มีการใช้งาน 0.89% เป็น 13.13%
ของเลขหมายที่ติดตั้งแล้ว ณ เดือนธันวาคม 2543
การเพิ่มขึ้นของรายได้จากเลขหมายประเภทตู้สาขาอัตโนมัติ (Direct Inward Dialing –
DID) มีส่วนทำให้รายได้ต่อเลขหมายของลูกค้าประเภทธุรกิจเพิ่มขึ้น

รายได้จากบริการโทรศัพท์สาธารณะเพิ่มขึ้นจำนวน 515 ล้านบาทหรือ 80% จากปี 2542
เป็นจำนวน 1,158 ล้านบาท ในปีนี้ เนื่องจากบริษัทได้ติดตั้งโทรศัพท์สาธารณะเพิ่มขึ้นอีก 9,000
เครื่องนับตั้งแต่ปลายปี 2542 ทำให้บริษัทมีโทรศัพท์สาธารณะที่ให้บริการรวม 20,000 เครื่อง
นอกจากนั้นรายได้ต่อเดือนต่อเครื่อง เพิ่มขึ้นจากเฉลี่ย 4,756 บาทในปีที่แล้ว เป็น 4,878
บาทในปีนี้

ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ปี 2543 บริษัทได้ริเริ่มมีอัตรา TA 1234
ซึ่งเป็นอัตราของบริการโทรทางไกลภายในประเทศที่ต่ำกว่าอัตราเดิมและมีอัตราค่าบริการเช่นเดียวกับบริการ
VOIP ของ ทศท. ซึ่งนับเป็นการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของบริษัท อัตรา TA 1234
ถูกกว่าอัตราเดิมประมาณ 33-67% โดยขึ้นอยู่กับระยะทางและช่วงของเวลา
ผลกระทบของค่าบริการ TA 1234 ต่อรายได้รวมของบริษัทยังไม่สามารถประมาณการได้ในขณะนี้
แต่บริษัทเชื่อว่าผลกระทบในด้านลบจะไม่เกิดขึ้น
หากพิจารณาจากข้อตกลงที่กำหนดไว้ในสัญญาสัมปทาน
นอกจากนั้นบริษัทยังได้ริเริ่มมีการเรียกเก็บค่าบริการรายเดือนในเดือนแรกตามระยะเวลาติดตั้งจริง
เพื่อเพิ่มความพอใจให้แก่ผู้ใช้บริการ

การปรับปรุงศูนย์บริการให้มีความทันสมัยอยู่เสมอ และการมี Call Center
รวมทั้งการเริ่มใช้ระบบการจัดการทางด้านลูกค้า (Customer Relationship Management
System –CRM) สำหรับเฟสแรก ในไตรมาส 4 ปีนี้
จะทำให้บริษัทสามารถบรรลุเป้าหมายการเป็นผู้นำด้านการดูแลเอาใจใส่ลูกค้า
ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถรักษาการเติบโตได้ในระยะยาว

ธุรกิจโครงข่ายข้อมูลดิจิตอล (Digital Data Network - DDN)

ธุรกิจ DDN สามารถสร้างรายได้สำหรับปีนี้จำนวน 342 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นจำนวน 147
ล้านบาทหรือ 75% จากปี 2542 เนื่องจากมีวงจรที่จำหน่ายได้
และมีจำนวนวงจรสะสมที่มีการให้บริการเพิ่มขึ้น
โดยในปีนี้บริษัทสามารถจำหน่ายโครงข่ายข้อมูลดิจิตอลได้จำนวน 1,835 วงจร ซึ่งเพิ่มขึ้น 46%
จากปี 2542 และโครงข่ายข้อมูลที่ให้บริการ ณ สิ้นปี 2543 มีจำนวนรวม 1,596,000 Kbps
ซึ่งเพิ่มขึ้น 116% จากปี 2542 อันเป็นผลจากการที่บริษัทเน้นลูกค้าที่ใช้ Bandwidth สูง
สำหรับธุรกิจ DDN ในปีนี้มีผลกำไร (เงินสด) หรือ EBITDA จำนวน 218 ล้านบาท
ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2542 ในสัดส่วน 79%

[][]

บริษัทได้มีการติดตั้งโครงข่าย ATM/IP Overlay และ โครงข่าย RAS แล้วเสร็จภายในปีนี้
ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถให้บริการต่างๆ ได้เพิ่มขึ้นในปี 2544
เช่นบริการที่มีอัตราความเร็วในการส่งข้อมูลสูงขึ้น การรับประกันช่วงความถี่
การให้บริการช่วงความถี่ตามความต้องการและการรับประกันคุณภาพการบริการ รวมทั้งบริการ
Asymmetric Digital Subscriber Line (ADSL) ซึ่งเป็นบริการ Broadband
นอกจากนั้นบริษัทมีแผนที่จะเปิดให้บริการ Cable Modem ซึ่งเป็นบริการ Broadband
อีกบริการหนึ่ง โดยจะให้บริการผ่านบริษัท เอเชีย มัลติมีเดีย จำกัด บริษัทย่อยแห่งหนึ่ง บริการ
Broadband ทั้ง 2 บริการนี้ปัจจุบันอยู่ระหว่างการทดลองให้บริการของบริษัท
ผู้บริหารเชื่อว่าการให้บริการใหม่ๆ เพิ่มขึ้นดังที่กล่าวแล้วจะทำให้ธุรกิจนี้เติบโตอย่างต่อเนื่องในปี
2544

ธุรกิจ Broadband/Internet

ธุรกิจ Broadband/Internet ประกอบด้วย ธุรกิจมัลติมีเดีย และ Internet และมีรายได้รวม
976 ล้านบาทในปี 2543 ซึ่งลดลงเล็กน้อยในสัดส่วน 0.5% จากปีที่แล้ว
อันเนื่องจากความไม่สม่ำเสมอของรายได้ของธุรกิจมัลติมีเดีย
จากการติดตั้งสายกระจายให้แก่ลูกค้าเคเบิ้ลทีวีของ UBC ดังนั้นทำให้ EBITDA ลดลงในสัดส่วน 2%
จากปี 2542 เป็น 722 ล้านบาทในปีนี้

[][]

ธุรกิจมัลติมีเดีย มีรายได้ลดลงเล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับรายได้ในปี 2542 จำนวน 905
ล้านบาทเป็น 881 ล้านบาทในปี 2543 จากสาเหตุที่กล่าวแล้ว บริษัท เอเซีย มัลติมีเดีย จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่ดำเนินธุรกิจด้านมัลติมีเดีย มีแผนที่จะให้บริการเคเบิ้ลโมเด็มภายในปี 2544
เพื่อที่จะสร้างแหล่งรายได้อื่นเพิ่มเติมนอกจากรายได้จากค่าเช่าโครงข่ายจาก UBC

ธุรกิจ Internet มีการเติบโตของรายได้จำนวน 19 ล้านบาทหรืออัตรา 25% ในปีนี้เป็น 95
ล้านบาท โดยมีจำนวนผู้ใช้บริการอินเตอร์เน็ตเพิ่มขึ้นมากถึง 268% เป็นจำนวนรวม 73,510 ราย
ณ สิ้นปี 2543 ซึ่งรวมทั้งผู้ใช้บริการ ClickTA จำนวน 25,000 ราย
ผู้ใช้ประเภทธุรกิจซึ่งทำกำไรอย่างสูงให้แก่บริษัทเพิ่มขึ้น 82% ในปี 2543 เป็นจำนวน 600 ราย ณ
ปลายปี 2543 บริษัทได้เน้นการให้บริการที่มีคุณภาพดีกว่า โดยยังคงไว้ซึ่งสัดส่วนของ Modem
ต่อจำนวนลูกค้า ที่ระดับ 1ต่อ 15
ซึ่งจะเพิ่มโอกาสที่ลูกค้าจะสามารถเข้าใช้บริการอินเตอร์เน็ตได้จากการ Log on เพียง 1 ครั้ง
ปัจจุบันบริษัทเป็นหนึ่งในผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตที่มีส่วนแบ่งการตลาดในกลุ่มลูกค้าธุรกิจจำนวนมาก

ClickTA เป็นบริการ Internet ซึ่งบริษัทได้พัฒนาขึ้นภายใต้ชื่อทางการตลาดของบริษัท
ซึ่งเป็นที่ยอมรับในตลาดดีอยู่แล้ว ClickTA มีราคาที่ดึงดูดใจลูกค้า
ทำให้ได้รับการตอบรับอย่างดีจากผู้ใช้บริการ โดยบริษัทมีสมาชิกที่ใช้บริการถึง 25,000
รายภายในไม่กี่สัปดาห์ของการเปิดให้บริการ บริษัทมีแผนที่จะเปิดตัว ClickTA อีกครั้งในปี 2544

ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT

รายได้ของ PCT เพิ่มขึ้นจำนวน 2,191 ล้านบาท หรือ 260% จากปี 1999 เป็นจำนวน 3,034
ล้านบาทในปีนี้ โดยรายได้จากค่าบริการเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วจำนวน 1,536 ล้านบาทเป็น 1,843
ล้านบาท และรายได้จากการจำหน่ายโทรศัพท์ PCT เพิ่มขึ้น 655 ล้านบาทเป็น 1,191 ล้านบาท
โดยธุรกิจนี้มี EBITDA เพิ่มขึ้นในสัดส่วน 355% จากปี 2542 เป็น 1,498 ล้านบาท ในปีนี้
รายได้และกำไรที่เติบโตขึ้นดังกล่าวเป็นผลจากการมีจำนวนผู้ใช้บริการ PCT เพิ่มขึ้น

[]

ผู้ใช้บริการ PCT เพิ่มเป็นสองเท่าเป็น 393,000 ราย โดยมีผู้ใช้บริการใหม่ในปี 2543 จำนวน
200,560 ราย

ฐานผู้ใช้บริการ PCT จำนวน 393,000 ราย คิดเป็นส่วนแบ่งการตลาดประมาณ 10%
ของตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ของประเทศ ซึ่งนับเป็นความสำเร็จของบริษัท
จากการเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเพียง 13 เดือน
โดยส่วนหนึ่งเป็นผลจากการวางตำแหน่งทางการตลาดได้อย่างเหมาะสมท่ามกลางคู่แข่งรายอื่น ๆ

รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อเดือนในช่วงต้นปีลดลง
เนื่องจากมีอัตราการเติบโตของจำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่อย่างไรก็ตาม
รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายได้กลับมาเพิ่มขึ้นในช่วงปลายปีและมีจำนวนเป็น 475 บาทต่อเลขหมาย
ในเดือนธันวาคม 2543 เปรียบเทียบรายได้ต่อเลขหมายจำนวน 478 บาทในเดือนธันวาคม 2542

ในเดือนพฤศจิกายน บริษัทได้มีรายการส่งเสริมการขายภายใต้ชื่อ Happy Family โดยผู้ใช้บริการ
PCT ทุกรายจะได้รับการลดค่าบริการลงมาเท่ากับโทรศัพท์พื้นฐาน เป็น 3 บาทต่อการโทรออก 1
ครั้ง สำหรับการโทรออกไปยังโทรศัพท์พื้นฐาน PCT ที่มีหมายเลขโทรศัพท์พื้นฐานเดียวกัน
ซึ่งเดิมคิดค่าบริการนาทีละ 1.50 บาท
นับเป็นการส่งเสริมการขายที่ให้ประโยชน์ทั้งแก่ผู้ใช้บริการและบริษัท
และนับเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดที่ประสบความสำเร็จ

บริษัทได้เปิดให้บริการข้อมูลไร้สายด้วยความเร็ว 32 Kbps ผ่าน PCT ในไตรมาสที่ 4 ของปีนี้
และมีแผนที่จะให้บริการด้วยความเร็ว 64 Kbps สำหรับบางพื้นที่ในปีหน้า
ผู้บริหารเชื่อว่าเทคโนโลยีของ PHS ซึ่งถูกนำมาประยุกต์ใช้สำหรับ PCT
สามารถที่จะให้บริการข้อมูลไร้สายที่มีคุณภาพสูงกว่า โดยเมื่อเร็วๆ นี้ ในประเทศญี่ปุ่น
จำนวนผู้ใช้บริการ PHS เริ่มเพิ่มขึ้นอีกครั้งหนึ่ง
เนื่องจากคุณสมบัติในการส่งผ่านข้อมูลที่ดีกว่าโทรศัพท์มือถือในปัจจุบัน บริษัทจึงมีความมั่นใจว่า
โดยอาศัยโครงข่ายโทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT
บริษัทสามารถให้บริการข้อมูลไร้สายที่มีคุณภาพได้อย่างหลากหลาย

บริษัทมีแผนที่จะพัฒนาระบบโครงข่ายของโทรศัพท์ PCT
เพื่อสนับสนุนอัตราการเติบโตของยอดผู้ใช้บริการที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคต โดยจะมีการติดตั้ง Cell
Sites รุ่น 3G
ซึ่งจะมีความแรงของสัญญาณสูงกว่าและเสาอากาศแบบใหม่ซึ่งจะช่วยเสริมประสิทธิภาพในการรับส่งสัญญาณระหว่างสถานีลูกข่ายกับ
PCT

การเปลี่ยนแปลงทางบัญชี

นับตั้งแต่ไตรมาสที่ 2 ของปีนี้ บริษัทได้ถือปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (IAS)
เพื่อให้งบการเงินของบริษัทสามารถเปรียบเทียบกับบริษัทในต่างประเทศได้
นอกจากนั้นบริษัทและบริษัทย่อยได้ถือปฎิบัติตามมาตรฐานการบัญชีของไทยซึ่งมีการประกาศใช้ใหม่
นับตั้งแต่ 1 มกราคม 2543 ดังนั้นมีผลทำให้มีการปรับเปลี่ยนนโยบายบัญชี
และมีการแก้ไขข้อผิดพลาดในอดีต
และได้ปรับปรุงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเมื่อมีการเปรียบเทียบข้อมูล

การเปลี่ยนแปลงทางบัญชีได้มีผลกระทบงบการเงินประจำปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2542 และ 2543
โดยทำให้มีกำไรสะสมต้นงวดลดลงจำนวน 3,165 และ 4,279 ล้านบาทตามลำดับ
(ดูรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 5 ) การเปลี่ยนแปลงหลักๆ
และผลกระทบต่องบการเงินมีดังนี้

การจัดแสดงรายได้และต้นทุนค่าบริการ
บริษัทได้ปรับเปลี่ยนการนำเสนอรายได้เป็นการแสดงรายได้เบื้องต้น
โดยส่วนแบ่งรายได้ขององค์การโทรศัพท์จะถูกบันทึกเป็นต้นทุนค่าบริการ
ซึ่งในอดีตบริษัทได้แสดงรายได้ด้วยจำนวนสุทธิจากส่วนแบ่งรายได้ขององค์การโทรศัพท์
อย่างไรก็ตามรายได้จากค่าติดตั้งและค่าบริการ
จะถูกแสดงด้วยจำนวนสุทธิจากส่วนลดเงินสดและรายการส่งเสริมการขายที่เป็นเงินสด
ซึ่งในอดีตได้มีการบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน บริหารและทั่วไป นอกจากนั้น
ได้มีการแสดงต้นทุนค่าบริการ โดยรวมส่วนแบ่งรายได้ขององค์การโทรศัพท์
ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาโครงข่าย และอุปกรณ์โทรศัพท์
ค่าใช้จ่ายในการบริหารที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการให้บริการโทรศัพท์และอื่นๆ
รายละเอียดปรากฏในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 4.ซ.3

ค่าเสื่อมราคาของโครงข่ายและอุปกรณ์โทรศัพท์
ได้ถูกเปลี่ยนแปลงให้เป็นไปตามอายุการใช้งานจริงของอุปกรณ์ฯ
เปรียบเทียบกับของเดิมซึ่งคิดตามระยะเวลาของสัมปทานซึ่งสิ้นสุด 30 กันยายน 2560
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ยังคงไว้ซึ่งการคำนวณค่าเสื่อมราคาแบบเส้นตรงตามอายุการใช้งานของสินทรัพย์ที่ได้ประมาณขึ้นมาใหม่เป็นดังนี้

+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+
|                             | อ         |         |                 |
|                             | ายุการใช้งา |         |                 |
|                             | นของอุปกรณ์ |         |                 |
+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+
|                             | โท        | มัลติมีเดีย | โทรศัพท์พื้นฐาน     |
|                             | รศัพท์พื้นฐาน |         |                 |
|                             |           |         | พกพา            |
+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+
|   โครงข่ายตอนนอกและอาคาร     | 20-25     | 12-20   | 20              |
+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+
|   เคเบิ้ลและสายกระจาย         | 13-15     | 5-13    | 15              |
+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+
|   โครงข่ายตอนใน              | 8-12      | 8-15    | 5-12            |
+-----------------------------+-----------+---------+-----------------+

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีผลกระทบต่อค่าเสื่อมราคาสะสม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 ดังนี้

[TABLE]

ผลกระทบจากการปรับปรุงสำหรับงวดปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2542
ทำให้มียอดขาดทุนของบริษัทและบริษัทย่อยเพิ่มขึ้น 2,120 ล้านบาท

การซื้อธุรกิจ บริษัทฯได้เปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณกำไรจากการควบธุรกิจระหว่าง IBC กับ UTV
เป็น UBC ในปี 2541 จากเดิมที่ได้คำนวณด้วยราคาปิดของ UBC ณ วันที่ทำสัญญา (15 บาทต่อหุ้น)
มาเป็นราคาปิด ณ วันที่การควบธุรกิจเสร็จสมบูรณ์ (34.75 บาทต่อหุ้น)
ทั้งนี้เป็นการถือปฏิบัติตามมาตรฐาน IAS 22 เรื่องการรวมธุรกิจ
ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้ทำให้ขาดทุนสะสม ณ 31 ธันวาคม 2542 และ 2541
ลดลงจำนวน 4,463 และ 4,445 ล้านบาท ตามลำดับ

การบันทึกดอกเบี้ยเป็นต้นทุนสินทรัพย์
บริษัทย่อยแห่งหนึ่งของกลุ่มบริษัทได้เปลี่ยนวิธีการบันทึกดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างโครงข่ายโทรศัพท์และการซื้อเงินลงทุน
จากค่าใช้จ่ายในงวดบัญชีที่เกิด เป็น เป็นราคาทุนของสินทรัพย์ ซึ่งเป็นแนวทางที่อาจเลือกปฏิบัติ
ตามมาตรฐานการบัญชีไทย ฉบับที่ 33 และ มาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ ฉบับที่ 23 เรื่อง
“ต้นทุนการกู้ยืม” และเพื่อให้ถือปฏิบัติเป็นอย่างเดียวกันสำหรับนโยบายบัญชีของกลุ่มบริษัท
โดยมีต้นทุนการกู้ยืมจำนวน 346 ล้านบาท ได้ถูกบันทึกเป็นราคาทุนของสินทรัพย์ ซึ่งมีผลกระทบ
ทำให้ขาดทุนสะสม ณ วันที่ 1 มกราคม 2542 ลดลงจำนวน 287 ล้านบาท

การบันทึกค่าสายกระจายเป็นรายจ่ายเงินลงทุน บริษัท เอเซีย มัลติมีเดีย
ได้ปรับเปลี่ยนการบันทึกต้นทุนในการติดตั้งสายกระจายสำหรับสมาชิกเคเบิ้ลทีวี
จากการบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย เป็นการบันทึกเป็นสินทรัพย์ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
ทำให้ขาดทุนสะสม ณ วันที่ 1 มกราคม 2543 และ 2542 ลดลง 174 ล้านบาท และ 166
ล้านบาท ตามลำดับ ขาดทุนสุทธิสำหรับงวดปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542 ลดลง 8 ล้านบาท

การจัดทำงบการเงินรวมตามสัดส่วนของเงินทุน
บริษัทได้เปลี่ยนแปลงวิธีการบัญชีสำหรับการรับรู้ผลการดำเนินงานของบริษัท เอเซีย อินโฟเน็ท
จำกัด (บริษัทร่วมทุนกับการสื่อสารแห่งประเทศไทย โดยบริษัทถือหุ้น 65%)
จากการนำงบการเงินทั้งหมดเข้ามารวม และบันทึกส่วนได้เสียของ กสท.
เป็นส่วนได้เสียของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย เป็นวิธีรวมตามสัดส่วนในงบการเงิน
การเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีดังกล่าวนี้ไม่มีผลกระทบต่อขาดทุนสะสมของงวดที่ได้นำเสนอไปแล้ว

การปรับโครงสร้างหนี้ ในไตรมาส 1 ปีนี้
บริษัทได้กลับรายการบันทึกค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับค่าธรรมเนียมในการปรับโครงสร้างหนี้ของโครงการโทรศัพท์พื้นฐานพกพา
PCT จำนวน 401 ล้านบาท ในงบกำไรขาดทุน สำหรับงวดปีบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542
เป็นวิธีดอกเบี้ยจ่ายตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีไทยฉบับที่ 34
เรื่อง “การบัญชีสำหรับการปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา” การปรับปรุงดังกล่าวทำให้ผลขาดทุนสะสม
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 ลดลงเป็นจำนวนประมาณ 401 ล้านบาท

การปรับลดมูลค่าสินทรัพย์บางรายการ กลุ่มบริษัทได้สอบทานการด้อยค่าของสินทรัพย์บางรายการ
แล้วได้ปรับลดมูลค่าของสินค้าคงเหลือ อุปกรณ์โครงข่ายโทรศัพท์ เงินลงทุน และสินทรัพย์อื่นที่ล้าสมัย
หมดอายุและไม่ได้ใช้ประโยชน์
ผลกระทบจากการตั้งสำรองดังกล่าวทำให้ลดกำไรสะสมสำหรับงบการเงินรวม ปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม
2542 และ 2543 จำนวน 1,658 และ 1,103 ล้านบาท ตามลำดับ

การวิเคราะห์งบกำไรขาดทุน

รายได้

รายได้ของบริษัทและบริษัทย่อย เพิ่มขึ้นถึง 30% เป็น 19,387 ล้านบาท
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของรายได้ของธุรกิจหลักต่างๆ ดังนี้

-   ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานด้านเสียง เพิ่มขึ้น 15% ไม่นับรวมบริการเสริม

-   ธุรกิจโครงข่ายข้อมูลดิจิตอล เพิ่มขึ้น 75%

-   ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT เพิ่มขึ้น 260%

-   ธุรกิจอินเตอร์เน็ต เพิ่มขึ้น 25%

-   บริการเสริมต่างๆ เพิ่มขึ้น 47%

รายได้รวมจากการให้บริการโทรศัพท์และบริการอื่น ๆ เพิ่มขึ้น 27% เป็น 18,085 ล้านบาท
ซึ่งเป็นผลจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้ใช้บริการในทุกธุรกิจ นอกจากนั้น
รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายของโทรศัพท์พื้นฐานและโทรศัพท์สาธารณะเพิ่มขึ้น ดังที่กล่าวแล้วใน
ผลการดำเนินงานแยกตามธุรกิจหลัก

รายได้จากการขายสินค้ามีจำนวน 1,302 ล้านบาทในปี 2543 ซึ่งเพิ่มขึ้นจำนวน 642
ล้านบาทจากปี 2542 อันเป็นผลมาจากบริษัทมีผู้ใช้บริการ PCT เพิ่มขึ้นมากกว่า 200,000 ราย
รายได้จากการขายสินค้าส่วนใหญ่มาจากรายได้จากการขายโทรศัพท์ PCT และอุปกรณ์เสริม
ซึ่งมีจำนวน 1,191 ล้านบาทในปี 2543 และจำนวน 535 ล้านบาทในปี 2542

โปรดดูวิเคราะห์รายได้แยกตามธุรกิจใน “ผลการดำเนินงานแยกตามธุรกิจหลัก”

การกระจายรายได้

บริษัทมีความมุ่งมั่นที่จะกระจายฐานรายได้โดยการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพย์สินที่มีการลงทุนไปแล้ว
และเพื่อการดำเนินงานตามกลยุทธ์ด้านการเป็นผู้ให้บริการครบวงจร
ซึ่งจะทำให้บริษัทมีผลการดำเนินงาน กระแสเงินสดและผลตอบแทนจากการลงทุน (Return on
Invested Capital –ROIC)เพิ่มขึ้น
บริษัทจะมีการลงทุนในโครงการใหม่เฉพาะที่สามารถเพิ่มมูลค่าได้ในอัตราที่สูง
และเพื่อสะท้อนให้เห็นผลของการดำเนินการตามกลยุทธ์นี้
บริษัทได้จัดแบ่งโครงสร้างรายได้ดังตารางด้านล่าง
โดยได้แยกรายได้จากบริการเสริมออกจากรายได้ของธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน(เสียง)
และรวมรายได้จาก DDN Internet และมัลติมีเดีย ภายใต้กลุ่มธุรกิจ Data/Broadband

[]

[][]

โครงสร้างรายได้ของบริษัทยังคงมีการกระจายมากขึ้น จากการมีรายได้จากโทรศัพท์พื้นฐานพกพา
PCT และธุรกิจที่มีการเจริญเติบโตสูง โดยรายได้จากบริการโทรศัพท์พื้นฐาน(เสียง) มี จำนวน
13,032 ล้านบาท คิดเป็น 67% ในปี 2543 เปรียบเทียบกับสัดส่วน 76% ในปี 2542
โทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT มีรายได้เต็มปีเป็นปีแรกในปีนี้จำนวน 3,034 ล้านบาท คิดเป็น 16%
เปรียบเทียบกับจำนวน 843 ล้านบาท หรือ 5% ของรายได้รวมปี 2542 ธุรกิจ Data/Broadband
และบริการเสริมต่าง ๆ มีรายได้รวมคิดเป็นสัดส่วน 16% ของรายได้รวมทั้งในปี 2542 และ 2543

โครงสร้างรายได้ของเทเลคอมเอเชีย

+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| รายได้จากการดำเนินงาน       | สำ        |           | เปล    |         |
|                           | หรับปีสิ้นสุด  |           | ี่ยนแปลง |         |
|                           | 31 ธันวาคม |           |        |         |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| (หน่วย : ล้านบาท)           | 2543      | 2542      | ล้านบาท | %       |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| ธุรกิจโทรศัพท์พื้นฐาน(เสียง)*    | 13,032    | 11,347    | 1,685  | 15      |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| Data/Broadband (DDN,      | 1,318     | 1,176     | 142    | 12      |
| Internet, มัลติมีเดีย)        |           |           |        |         |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| โทรศัพท์พื้นฐานพกพา (PCT)     | 3,034     | 843       | 2,191  | 260     |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| บริการเสริมพิเศษ             | 1,700     | 1,150     | 549    | 47      |
|                           |           |           |        |         |
| แจ้งเหตุขัดข้องและซ่อมบำรุง     | 379       | 332       | 47     | 14      |
|                           |           |           |        |         |
| โทรศัพท์สาธารณะ             | 1,158     | 643       | 515    | 80      |
|                           |           |           |        |         |
| อื่น ๆ                      | 163       | 175       | (12)   | (7)     |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| อื่น ๆ (ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลัก)       | 304       | 427       | (123)  | 29      |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+
| รวม                       | 19,387    | 14,943    | 4,444  | 30      |
+---------------------------+-----------+-----------+--------+---------+

* ไม่รวมรายได้จากบริการเสริม

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของปี 2543 มีจำนวนรวม 16,884 ล้านบาท
ตามที่รายงานในงบการเงินของบริษัท ซึ่งรวมรายการปรับปรุงลดยอดค่าใช้จ่ายจำนวน 685
ล้านบาทในไตรมาสที่ 4 ปีนี้ สำหรับค่าเช่าวงจรทางไกลและค่าเช่าท่อร้อยสาย
ที่มีการตั้งค้างจ่ายสูงไปในปี 2535-2542 หากไม่รวมรายการปรับปรุงดังกล่าว
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานรวมของบริษัทและบริษัทย่อยจะมีจำนวนรวมเป็น 17,569 ล้านบาท
ซึ่งเพิ่มขึ้น 3,630 ล้านบาท หรือ 26% จากปี 2542
เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี ส่วนแบ่งรายได้และต้นทุนของโทรศัพท์
PCT

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเพิ่มขึ้นเพื่อสนับสนุนนโยบายการเพิ่มรายได้ในระยะยาว
ในขณะที่บริษัทยังคงมีนโยบายในการควบคุมค่าใช้จ่าย
ดังจะเห็นได้จากสัดส่วนของค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานลดลงจาก 33%
ของรายได้จากการดำเนินงานรวมในปี 2542 เป็น 30% ในปี 2543
บริษัทคำนวณค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานโดยการหักค่าใช้จ่ายส่วนแบ่งรายได้
ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี ออกจากต้นทุนบริการและค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร
และไม่นับรวมต้นทุนขายสินค้า
รายละเอียดของการคำนวณค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานปรากฏในตารางด้านล่าง
ค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานจำนวน 5,840 ล้านบาทของปี 2543 เพิ่มขึ้นในสัดส่วน 17%
จากปีก่อน
ซึ่งคิดเป็นอัตราการเพิ่มขึ้นที่น้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับอัตราการเติบโตของรายได้ในสัดส่วน 30%
การเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงานดังกล่าว
ส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร,
ค่าใช้จ่ายด้านโครงข่ายและค่าใช้จ่ายด้านการขายและการส่งเสริมการขาย

 

ค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงาน 

+--------------------------------------+--------------+---------------+
| (หน่วย : ล้านบาท)                      | สำหรับปีสิ้นสุด ณ |               |
|                                      | 31 ธันวาคม    |               |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
|                                      | 2543         | 2542          |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| จากงบการเงิน                          |              |               |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| ต้นทุนการบริการ                         | 12,688       | 10,655        |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| ค่าใช้จ่ายในการขาย ทั่วไปและ บริหาร *      | 3,077        | 2,910         |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| รวม                                  | 15,765       | 13,565        |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| บวก รายการปรับปรุงบัญชี                  | 685          | -             |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| รวม                                  | 16,450       | 13,565        |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| หัก ส่วนแบ่งรายได้                       | 2,902        | 2,145         |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| ค่าเสื่อมราคาและ                        | 7,708        | 6,442         |
|                                      |              |               |
| ค่าใช้จ่ายตัดบัญชี                         |              |               |
+--------------------------------------+--------------+---------------+
| ค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินงาน              | 5,840        | 4,978         |
+--------------------------------------+--------------+---------------+

* รวมค่าตอบแทนกรรมการ

ต้นทุนบริการ ควรจะเป็นจำนวน 13,373 ล้านบาท หากไม่นับรวมรายการปรับปรุงสำหรับงวดก่อน
จำนวน 685 ล้านบาท ซึ่งนับว่าเพิ่มขึ้นจำนวน 2,718 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นในอัตรา 26% จากปี
2542 ทั้งนี้เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของค่าเสื่อมราคา ส่วนแบ่งรายได้และค่าใช้จ่ายของโครงข่าย
ค่าเสื่อมราคาเพิ่มขึ้นเนื่องจากค่าเสื่อมราคาของโครงข่ายโทรศัพท์พื้นฐานพกพาเพิ่มขึ้น
สำหรับส่วนแบ่งรายได้เพิ่มขึ้นเนื่องจากบริษัทมีรายได้เพิ่มขึ้น
นอกจากนั้นเป็นผลจากอัตราส่วนแบ่งรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น 17.2% ในปี 2543 เปรียบเทียบกับ
16.5% ในปี 2542 เพราะกิจการที่มีส่วนแบ่งรายได้ในอัตราที่สูง มีรายได้เพิ่มขึ้น เช่น
บริการโทรศัพท์พื้นฐานพกพาPCT โทรศัพท์สาธารณะ
รายละเอียดของต้นทุนบริการปรากฏตามหมายเหตุ 4.ซ.3 ของงบการเงิน

ต้นทุนขายสินค้า มีจำนวน 1,119 ล้านบาทในปี 2543 ซึ่งส่วนใหญ่ (จำนวน 958 ล้านบาท) เป็นต้นทุนของเครื่องโทรศัพท์ PCT และอุปกรณ์เสริมต่าง ๆ ต้นทุนขายสินค้าเพิ่มขึ้นจำนวน 745 ล้านบาทจากปีก่อนเนื่องจากยอดขายของโทรศัพท์ PCT เพิ่มขึ้น 

ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร มีจำนวน 3,031 ล้านบาทในปี 2543 ซึ่งเพิ่มขึ้น 158 ล้านบาท
หรือในสัดส่วน 5.5% จากปี 2542
ซึ่งนับเป็นอัตราการเพิ่มขึ้นที่ต่ำเมื่อเทียบกับอัตราการเพิ่มขึ้นของรายได้
เนื่องจากการคงไว้ซึ่งนโยบายการควบคุมค่าใช้จ่าย
นอกจากนั้นมีการตั้งสำรองสำหรับเงินลงทุนในกิจการที่ไม่ใช่กิจการหลักลดลง
โดยรายการดังกล่าวส่วนใหญ่ได้ถูกบันทึกในปี 2542

ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชี มี จำนวน 7,708 ล้านบาทในปี 2543 ซึ่งเพิ่มขึ้นจำนวน
1,266 ล้านบาทจากปี 2542 เนื่องจากมีค่าเสื่อมราคาของโครงข่ายโทรศัพท์พื้นฐานพกพา PCT
เพิ่มขึ้นจำนวน 1,038 ล้านบาท จากการที่บริษัทได้โอนสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับโครงข่าย PCT
เกือบทั้งหมดให้แก่ ทศท. ในเดือนพฤศจิกายน 2542 ซึ่งจะมีการบันทึกค่าเสื่อมราคาเต็มปีสำหรับปีนี้

กำไรจากการดำเนินงาน มีจำนวน 1,818 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 814 ล้านบาทหรือ 81% จากปี 2542
โดยขาดทุนจากการดำเนินงานปกติมีจำนวน 5,039 ล้านบาท ซึ่งนับเป็นผลขาดทุนที่ลดลงจำนวน
767 ล้านบาท หรือ 13% จากปี 2542

กำไรจากการดำเนินงานที่เป็นเงินสด (EBITDA) จำนวน 9,526 ล้านบาท เพิ่มขึ้นถึง 3,630
ล้านบาทหรือ 28% จากปี 2542
เนื่องจากบริษัทมีการเติบโตของรายได้ค่อนข้างมากในขณะที่มีการควบคุมรายจ่ายหลักของการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
EBITDA MARGIN ของบริษัทมีอัตรา 49.1% ซึ่งลดลงเล็กน้อยจากอัตรา 49.8% ในปี 2542
โดยเหตุผลส่วนใหญ่มาจากการเพิ่มขึ้นของรายได้จากการจำหน่ายสินค้าซึ่งมีอัตราการทำกำไรต่ำ
นอกจากนั้นส่วนแบ่งรายได้โดยเฉลี่ยมีอัตราสูงขึ้นจากอัตรา 16.5% ในปี 2542 เป็น 17.2% ในปี
2543
โดยผลกระทบดังกล่าวบางส่วนจะถูกหักล้างโดยผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากความสำเร็จในการควบคุมค่าใช้จ่ายของบริษัท

รายได้(ค่าใช้จ่าย)ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานโดยตรง

ส่วนได้เสียใน(ขาดทุน)กำไรในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม มีจำนวน 1,128 ล้านบาท
ซึ่งทั้งหมดมาจากบริษัท United Broadcasting Corporation (UBC) จำกัด (มหาชน)
ผู้นำการให้บริการเคเบิ้ลทีวีของประเทศ ส่วนได้เสียในขาดทุนของบริษัทร่วมเพิ่มขึ้นจำนวน 233
ล้านบาทจากปี 2542 ส่วนใหญ่เนื่องจากไม่มีส่วนได้เสียในกำไรจาก Comlink
เช่นปีที่ผ่านมาเนื่องจากบริษัทได้จำหน่ายเงินลงทุนดังกล่าวไปแล้ว UBC
มีผลการดำเนินงานที่ดีขึ้นในปี 2543 โดยมีผลขาดทุนสุทธิลดลงจากจำนวน 2,714 ล้านบาท ในปี
2542 เป็นจำนวน 2,081 ล้านบาทในปี 2543

ดอกเบี้ยจ่ายมีจำนวน 5,676 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อนจำนวน 245 ล้านบาท
เนื่องจากบริษัทได้จ่ายชำระคืนเงินกู้ยืมไปบางส่วน
ภายหลังที่บริษัทและบริษัทย่อยได้ปรับโครงสร้างหนี้เสร็จสมบูรณ์ในปีนี้
ซึ่งมีผลให้บริษัทมีการจ่ายชำระคืนเงินกู้ยืม นอกจากนั้นบริษัทยังได้รับประโยชน์การลดหนี้จากเจ้าหนี้

รายการพิเศษ

การขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ จำนวน 2,642 ล้านบาท
สุทธิจากกำไรจากการที่หลักทรัพย์ต่างประเทศมูลค่าเพิ่มขึ้นจากการค่าของเงินบาท
บริษัทได้บันทึกเงินลงทุนใน FLAG
เป็นหลักทรัพย์เผื่อขายด้วยราคาปิดในวันแรกของการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ NASDAQ
ในเดือนกุมภาพันธ์ ปีนี้ ที่ระดับ 32.50 เหรียญสหรัฐต่อหุ้น
ทำให้มีการบันทึกกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนต่างประเทศจำนวน 2,780
ล้านบาทจากการอ่อนตัวของค่าเงินบาท โดยค่าเงินบาทอ่อนตัวมาอยู่ที่ระดับ 43.4396 บาทต่อ 1
ดอลล่าร์สหรัฐ และ 38.0046 บาท ต่อ 100 เยน ณ วันที่ 30 ธันวาคม 2543 เปรียบเทียบกับ
37.7098 บาทต่อ 1 ดอลล่าร์สหรัฐและ 37.0872 บาท ต่อ 100 เยน ณ วันที่ 30 ธันวาคม
2542

ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ในปี 2543 มีจำนวน 175 ล้านบาท
ซึ่งเพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับค่าใช้จ่ายอื่นจำนวน 25 ล้านบาทในปี 2542
โดยส่วนใหญ่เนื่องมาจากขาดทุนจากการขายสินทรัพย์ถาวร

กำไรจากการขายหลักทรัพย์ มีจำนวน 2,472 ล้านบาท ส่วนใหญ่เกิดจากการขายเงินลงทุนใน
FLAG (NASDAQ ; FTHL) จำนวน 3.5 ล้านหุ้น ในปัจจุบันบริษัทมีเงินลงทุนใน FLAG ในสัดส่วน
9.80% ของทุนจดทะเบียนที่เรียกชำระแล้วของ FLAG หรือคิดเป็น 13,130,144 หุ้น
ทั้งนี้ไม่นับรวมหุ้นจำนวน 1.5 ล้านหุ้นซึ่งอยู่ภายใต้ Private Shares Appreciation Income
Linked Securities กับ CSFBI

กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้ จำนวน 1,378 ล้านบาท ได้ถูกบันทึกในบัญชี
ภายหลังกระบวนการปรับโครงสร้างหนี้เสร็จสมบูรณ์

การปรับปรุงบัญชี เนื่องจากทศท.ได้อนุมัติอัตราค่าเช่าสำหรับวงจรทางไกลและท่อร้อยสายใต้ดิน
โดยให้มีผลย้อนหลังตั้งแต่บริษัทเริ่มใช้บริการ ทำให้จำนวนที่บริษัทได้ตั้งค้างจ่ายไว้สูงไป 685
ล้านบาท ซึ่งบริษัทได้ปรับปรุงโดยปรับลดค่าใช้จ่ายค้างจ่ายและต้นทุนบริการในไตรมาสที่ 4 ปีนี้

ฐานะทางการเงิน

การวิเคราะห์งบดุลรวมของบริษัท

(หน่วย: ล้านบาท)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 2542

สินทรัพย์ 88,384 94,616

หนี้สิน 79,757 86,497

ส่วนของผู้ถือหุ้น 8,627 8,119

สินทรัพย์ มีจำนวนรวม 88,384 ล้านบาท ซึ่งลดลง 6,233 ล้านบาทเมื่อเปรียบเทียบกับปี 2542
โดยมีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดบัญชีสำหรับปี ในไตรมาสที่ 2 ของปี
2543 บริษัทได้ถือปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (International Accounting
Standard) การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีดังกล่าว
คือการเปลี่ยนแปลงระยะเวลาสำหรับการคำนวณค่าเสื่อมราคาของอุปกรณ์โครงข่ายโทรศัพท์ซึ่งเป็นสินทรัพย์ส่วนใหญ่ของบริษัทให้สอดคล้องกับประมาณการอายุการใช้ประโยชน์
แทนการคำนวณตามอายุของสัมปทาน ซึ่งทำให้สินทรัพย์ตามที่ปรากฏในงบดุลของบริษัทมีคุณภาพเพิ่มขึ้น

สินทรัพย์หมุนเวียน มีจำนวน 13,601 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากปี 2542 โดยบริษัทมีเงินสด,
รายการเทียบเท่าเงินสดและเงินสดที่มีภาระผูกพัน
(บัญชีเงินฝากธนาคารที่บริษัทวางเป็นหลักประกันกับเจ้าหนี้) เพิ่มขึ้นจำนวน 1,343 ล้านบาท เป็น
5,363 ล้านบาท เนื่องจากมีผลกำไรจากการดำเนินงาน(เงินสด)หรือ EBITDAสูงขึ้น
การเพิ่มขึ้นของกำไรจากการดำเนินงานนี้บางส่วนถูกหักล้างโดยการลดลงของภาษีมูลค่าเพิ่มที่รอใบกำกับภาษีจำนวน
964 ล้านบาท จากกระบวนการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทที่ได้เสร็จสมบูรณ์
และการลดลงของหลักทรัพย์ในความต้องการของตลาดจำนวน 707
ล้านบาทซึ่งเกี่ยวข้องกับเงินลงทุนใน FLAG สืบเนื่องมาจากการขายหุ้น FLAG บางส่วนในช่วงที่
FLAG มีการออกเสนอขายหุ้นแก่ประชาชนครั้งแรกในเดือนกุมภาพันธ์ปีนี้

ลูกหนี้การค้า มีจำนวน 5,834 ล้านบาทสุทธิจากหนี้สงสัยจะสูญ แต่รวมถึงจำนวน 1,779
ล้านบาทที่เกี่ยวข้องกับภาษีมูลค่าเพิ่มของส่วนแบ่งรายได้ที่มีข้อโต้แย้งกัน
ภาษีมูลค่าเพิ่มของสินทรัพย์ที่โอนให้ ทศท.
และค่าบริการรับแจ้งเหตุขัดข้องและการซ่อมบำรุงจากตู้พักปลายทางถึงราวกันฟ้า
ยอดหนี้ดังกล่าวคาดว่าจะหักกลบลบหนี้กับค่าเช่าวงจรทางไกลและท่อร้อยสายค้างจ่าย ทศท.
หากไม่รวมรายการดังกล่าว ลูกหนี้การค้าของบริษัทจะมีจำนวนเป็น 4,055 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2543
ซึ่งลดลงจำนวน 659 ล้านบาท จากสิ้นปี 2542
เนื่องจากบริษัทมีระยะเวลาเรียกเก็บหนี้เฉลี่ยสั้นลงเป็น 50 วันในปีนี้ จากเดิม 66 วันในปี 2542
(ระยะเวลาเรียกเก็บหนี้เฉลี่ยของปี 2542 แตกต่างจากที่แสดงในรายงานประจำปี 2542
เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงในวิธีการคำนวณเล็กน้อย
จากจำนวนที่บริษัทได้ออกบิลให้ลูกค้าแต่ยังไม่ได้รับชำระ
เป็นจำนวนเงินที่บริษัทออกบิลและยังไม่ออกบิล เนื่องจากยังไม่ครบรอบงวดบิล)

เงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม ลดลงจำนวน 3,981 ล้านบาทจากปี 2542 เป็น 5,430
ล้านบาท ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการโอนเงินลงทุนใน FLAG ไปยังหลักทรัพย์เผื่อขาย
นอกจากนั้นยังมีสาเหตุมาจากเงินลงทุนในบริษัท UBC ลดลง 1,128 ล้านบาท
เนื่องจากส่วนได้เสียในผลขาดทุนของ UBC และค่าความนิยมตัดจ่ายสำหรับปีปัจจุบัน
สำหรับเงินลงทุนในFLAG จำนวน 13,130,144 หุ้น หรือคิดเป็นสัดส่วนการถือหุ้น 9.80% ณ 31
ธันวาคม 2543 บริษัทได้ปรับมูลค่าเงินลงทุนใน FLAG ตามราคาตลาดที่ระดับ 6.25
ดอลล่าร์สหรัฐต่อหุ้น

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ มียอดรวม 64,263 ล้านบาท โดยสัดส่วน 96%
ของยอดรวมเป็นโครงข่ายโทรคมนาคมและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งลดลงจำนวน 5,990
ล้านบาท จากปี 2542 การลดลงนี้มีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากค่าเสื่อมราคาประจำปี
ซึ่งส่วนหนึ่งถูกหักล้างด้วยการลงทุนเพิ่มเติม โดยบริษัทได้ลงทุนเพิ่มเติมในที่ดิน
อาคารและอุปกรณ์ในปีนี้จำนวน 1,919 ล้านบาท โดยการลงทุนเพิ่มเติมจำนวน 1,104 ล้านบาท
ถูกจัดสรรให้กับการลงทุนในอุปกรณ์โครงข่ายในส่วนที่เกี่ยวกับการติดตั้งให้แก่ลูกค้าใหม่
และธุรกิจเสริมต่างๆ ที่มีอัตราการเติบโตสูง (โปรดดูรายละเอียดในหมายเหตุข้อ 17
ของงบการเงิน)

หนี้สินมีจำนวนลดลง 6,740 ล้านบาท เป็นจำนวนรวม 79,757 ล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2543 เนื่องจากบริษัทได้จ่ายชำระหนี้
นอกจากนั้นมีการลดหนี้ทั้งในส่วนของเงินต้นและดอกเบี้ยค้างจ่ายจากเจ้าหนี้
จากกระบวนการปรับโครงสร้างหนี้
ซึ่งจำนวนเหล่านี้ส่วนหนึ่งถูกหักล้างจากส่วนที่เพิ่มขึ้นของหนี้สินต่างประเทศ
ซึ่งมีจำนวนสูงขึ้นเมื่อปรับเป็นเงินบาทจากการที่เงินบาทอ่อนตัวลงเทียบกับเงินสกุลดอลล่าร์สหรัฐและเงินเยนของญี่ปุ่น
บริษัทมีค่าใช้จ่ายค้างจ่ายจำนวน 1,015 ล้านบาท ซึ่งลดลงจำนวน 3,345 ล้านบาทจากปี 2542
โดยสาเหตุส่วนใหญ่เนื่องจากการได้รับยกเว้นดอกเบี้ยค้างจ่ายจากเจ้าหนี้ไม่มีประกัน
อันเป็นผลจากการปรับโครงสร้างหนี้
นอกจากนั้นมีการปรับลดลงของค่าเช่าค้างจ่ายของค่าวงจรทางไกลและค่าท่อร้อยสาย
ตามอัตราค่าเช่าซึ่งเพิ่งอนุมัติโดย ทศท.

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 หนี้สินที่เป็นสกุลเงินต่างประเทศโดยรวมมีจำนวน 814
ล้านดอลล่าร์สหรัฐ และ 43,619 ล้านเยนหรือเทียบเท่ากับ 51,937 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นประมาณ
65% ของหนี้สินรวมของบริษัท

ส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้น 508 ล้านบาทในปี 2543 เป็น 8,627 ล้านบาท
โดยส่วนใหญ่มาจากการเพิ่มทุนโดยการออกหุ้นบุริมสิทธิให้แก่ KfW
ซึ่งส่วนหนึ่งถูกหักล้างด้วยผลขาดทุนประจำปีและขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงจากเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขายที่เกี่ยวข้องกับเงินลงทุนใน
FLAG ซึ่งเป็นผลจากการที่ราคาหุ้นของ FLAG ในตลาดลดลงเป็น 6.25 ดอลล่าร์สหรัฐ ณ สิ้นปีนี้
เปรียบเทียบกับ 32.5 ดอลล่าร์สหรัฐต่อหุ้น
ซึ่งบริษัทได้บันทึกในบัญชีตามราคาปิดวันแรกของการซื้อขายในตลาด NASDAQ

อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น

อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นสุทธิเท่ากับ 8.1 เท่า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543
ซึ่งต่ำกว่าระดับ 9.2 เท่าในช่วงเวลาเดียวกันของปีที่แล้ว อัตราส่วนหนี้สินต่อกำไรก่อนดอกเบี้ย
ภาษี ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดจ่าย (EBITDA) ต่ำลง จาก 8.3 เท่าในปี 2542 เป็น 7.9
เท่าในปี 2543 อัตราส่วนดังกล่าวแสดงถึงการปรับปรุงขึ้น แต่ยังจัดว่าอยู่ในระดับสูง ดังนั้น
บริษัทกำลังพิจารณาสรรหาทางเลือกต่างๆในการปรับปรุงคุณภาพของงบดุลของบริษัท

อัตราส่วน EBITDA/Interest Coverage เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดจากระดับ 1.3 เท่าในปีที่แล้ว
เป็น 1.7 เท่าในปีนี้ อันเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของ EBITDA ในขณะที่ภาระดอกเบี้ยลดลง
อันเนื่องมาจากการชำระคืนเงินกู้ของบริษัท

กระแสเงินสดและแหล่งเงินทุน

(หน่วย : ล้านบาท)

  -------------------------------------------------- ---------- ----------
  ณ วันที่ 31 ธันวาคม                                    2543       2542

  กระแสเงินสดได้มาจาก(ใช้ไปใน)                                     

  กิจกรรมการดำเนินงาน                                  3,228      1,353

  กิจกรรมการลงทุน                                      (245)      314

  กิจกรรมการจัดหาเงิน                                   (3,227)    (1,007)

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น(ลดลง)              (243)      660
  -------------------------------------------------- ---------- ----------

แหล่งเงินทุนหลักของปี 2543 มาจากการดำเนินธุรกิจของบริษัท การออกหุ้นบุริมสิทธิ์ให้แก่ KfW
การขายเงินลงทุนใน FLAG ส่วนหนึ่ง และการกู้ยืมเพิ่มเติมผ่านกระบวนการ Monitisation
หุ้นของ FLAG สำหรับแหล่งใช้ไปของเงินทุนของบริษัทที่สำคัญ คือ รายจ่ายเงินลงทุน (Capital
Expenditure) และการจ่ายชำระคืนเงินกู้ อัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียนเท่ากับ
2.2 เท่า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 เปรียบเทียบกับ 1.1 เท่า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542
ชี้ให้เห็นถึงสภาพคล่องที่ดีขึ้นของบริษัทสืบเนื่องมาจากการปรับโครงสร้างหนี้
โดยบริษัทได้ชำระคืนหนี้สินระยะสั้นและปรับกำหนดการชำระคืนเงินต้นของเงินกู้ยืมระยะยาวเพื่อให้สอดคล้องกับกระแสเงินสดของบริษัท
บริษัทคาดการณ์ว่าเงินทุนที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของบริษัทจะเพียงพอสำหรับความต้องการเงินทุนของบริษัทในอนาคต
อย่างไรก็ตามการลงทุนในธุรกิจใหม่อาจจะมีความต้องการแหล่งเงินทุนจากการกู้ยืมหรือการระดมทุนเพิ่มเติม

[]

กระแสเงินสดจากกิจกรรมการดำเนินงานจำนวน 3,228 ล้านบาท เพิ่มขึ้นถึงจำนวน 1,875
ล้านบาทจากปีก่อน
อันเป็นผลของการมีรายรับเพิ่มมากขึ้นในขณะที่บริษัทยังคงให้ความสำคัญกับการควบคุมต้นทุน
อย่างไรก็ตามบางส่วนถูกหักล้างจาก Working Capital ที่เพิ่มขึ้น
อันเนื่องจากการจ่ายชำระค่าใช้จ่ายค้างจ่ายเพิ่มขึ้นและการมีลูกหนี้เพิ่มขึ้นซึ่งเป็นไปตามรายได้ที่เพิ่มขึ้น

กระแสเงินสดจากกิจกรรมการลงทุน มียอดใช้ไปสุทธิจำนวน 245 ล้านบาทในปี 2543
บริษัทได้รับเงินสดจำนวน 3,003 ล้านบาทจากการขายหลักทรัพย์ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากการจำหน่ายหุ้น
FLAG จำนวน 3.5 ล้านหุ้น เงินสดใช้ไปในกิจกรรมการลงทุนส่วนใหญ่คือรายจ่ายเงินลงทุน
เพื่อสนับสนุนการลงทุนในธุรกิจที่กำลังเติบโต รายจ่ายเงินลงทุนมีจำนวนรวมเท่ากับ 1,695
ล้านบาทในปี 2543 โดยส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในโครงข่ายเพิ่มเติม ( Additional Work
Order - AWO) โทรศัพท์สาธารณะ โครงข่าย ATM/RAS การปรับปรุงศูนย์บริการให้ทันสมัย
และโครงการ PCT บริษัทคาดว่าในปี 2544 บริษัทจะมีรายจ่ายเงินลงทุนประมาณ 3 พันล้านบาท
ไม่รวมเงินลงทุนในธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ สำหรับการใช้เงินสดในกิจกรรมการลงทุนส่วนอื่น ๆ ในปี
2543 คือ การสำรองเงินสดจำนวน 1,586 ล้านบาท เป็นเงินสดที่มีภาระผูกพัน
ซึ่งใช้เป็นหลักประกันแก่เจ้าหนี้ของบริษัท แต่อย่างไรก็ตาม
เงินจำนวนนี้สามารถใช้ในกิจกรรมต่างๆของบริษัทได้

กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 3,227 ล้านบาท
เป็นผลของการจ่ายชำระหนี้จำนวน 9,406 ล้านบาท
อันเนื่องจากกระบวนการปรับโครงสร้างหนี้เสร็จสมบูรณ์ บริษัทได้รับเงินสดจำนวน 5,522
ล้านบาทจากการออกหุ้นบุริมสิทธิแปลงสภาพจำนวน 702 ล้านหุ้นให้แก่ KfW
เจ้าหนี้ต่างชาติรายใหญ่ของบริษัท รวมทั้งจากการกู้ยืมเพิ่มเติมซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวเนื่องกับการ
Monitisation หุ้นของ FLAG จำนวน 1.5 ล้านหุ้น

ในวันที่ 27 เมษายน 2543
บริษัทประกาศว่าคณะกรรมการของบริษัทอนุมัติการออกใบสำคัญแสดงสิทธิซื้อหุ้นสามัญ (warrant)
อายุ 10 ปี ซึ่งไม่สามารถโอนสิทธิ์ให้แก่ผู้อื่นได้ รวม 58,150,000 หน่วย ให้แก่
กรรมการและผู้บริหารของบริษัทที่มีระดับ EVP ขึ้นไป หรือระดับเทียบเท่า
ใบสำคัญแสดงสิทธินี้ให้สิทธิ์ผู้ถือที่จะซื้อหุ้นสามัญของบริษัทในอัตราส่วน 1:1 (1 สิทธิ์ต่อ 1 หุ้น)
และบริษัทจะออกใบสำคัญแสดงสิทธิระหว่างปี 2543 - 2545 ด้วยอัตราส่วน 1/3
ของจำนวนทั้งหมด ในแต่ละปี ช่วงเวลาที่ออกคือ วันที่ 30 มิถุนายน และ 31 ธันวาคม
โดยจะมีใบสำคัญแสดงสิทธิ 2 ประเภท ราคาใช้สิทธิสำหรับใบสำคัญแสดงสิทธิประเภท 1
ซึ่งมีจำนวน 39.6 ล้านใบ กำหนดที่ 30 บาทต่อหุ้น ราคาใช้สิทธิ์ของใบสำคัญแสดงสิทธิประเภท 2
กำหนดที่ 51.55 บาทต่อหุ้น นับจากวันที่ออกใบสำคัญแสดงสิทธิจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2543
ยังไม่มีกรรมการและผู้บริหารของบริษัทใช้สิทธิในการแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญแต่อย่างใด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น (ลดลง) เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดของบริษัท
ณ 31 ธันวาคม 2543 มีจำนวน 1,055 ล้านบาท ซึ่งลดลง 243 ล้านบาทจากปี 2542
หากรวมวงเงินค้ำประกัน บริษัทจะมีเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสดรวม 5,363 ล้านบาท
ซึ่งเพิ่มขึ้นจำนวน 1,343 ล้านบาทจากปี 2542

ความสำเร็จในการปรับโครงสร้างหนี้

บริษัทได้ปรับโครงสร้างหนี้เสร็จสมบูรณ์ในเดือนมีนาคม 2543
หลักการที่สำคัญของการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทประกอบด้วย

-   การปรับโครงสร้างหนี้มูลค่า 61.79
    พันล้านบาทซึ่งประกอบด้วยการปรับระยะเวลาคืนเงินต้นของเจ้าหนี้ที่มีหลักประกันมูลค่า 48.50
    พันล้านบาท และการปรับโครงสร้างหนี้ที่ไม่มีหลักประกันมูลค่า 13.29 พันล้านบาท
    โดยการที่บริษัทจ่ายคืนเงินต้นจำนวน 150 ล้านเหรียญสหรัฐแก่เจ้าหนี้ไม่มีหลักประกัน (คำนวณ
    ณ ระดับอัตราแลกเปลี่ยน 38.50 บาทต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ)

-   การออกหุ้นบุริมสิทธิที่สามารถแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญได้แก่ Kreditanstalt fuer
    Wiederaufbau (KfW) จำนวน 702 ล้านหุ้นคิดเป็นเงินมูลค่ารวม 150 ล้านเหรียญสหรัฐ
    ซึ่งเงินที่ได้จะนำไปชำระคืนเจ้าหนี้ที่ไม่มีหลักประกัน

-   เมื่อ KfW ได้ซื้อหุ้นบุริมสิทธิแล้ว KfW จะให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นเดิมทุกคนที่มีชื่อปรากฏ ณ
    วันที่ออกหุ้นบุริมสิทธิในการซื้อคืนจาก KfW
    เพื่อรักษาสัดส่วนการถือหุ้นให้เท่าเดิมโดยราคาที่ซื้อคืนจะเป็นไปตามสูตรคำนวณที่ตกลงกับ KfW

ส่วนหนึ่งของแผนการปรับโครงสร้างหนี้ทางการเงินครั้งนี้ คือการชำระคืนเงินต้น
ซึ่งบริษัทจะได้รับเงินจำนวน 150 ล้านเหรียญสหรัฐ การขายหุ้นบุริมสิทธิให้แก่ KfW จำนวน 702
ล้านหุ้น คิดเป็นสัดส่วน 24% ของจำนวนหุ้นทั้งหมดหลังการเพิ่มทุนครั้งนี้
และเพื่อให้บริษัทยังคงสถานะเป็นบริษัทไทย KfW จะซื้อหุ้นบุริมสิทธิโดยตรงจำนวน 343.98 ล้านหุ้น
(49% ของหุ้นที่จำหน่ายให้แก่ KfW) และผ่านกองทุนรวมเพื่อผู้ลงทุนต่างด้าว จำนวน 358.02
ล้านหุ้น (51% ของหุ้นที่จำหน่ายให้แก่ KfW) ซึ่งในขณะเดียวกัน KfW
จะให้สิทธิในการซื้อหุ้นคืนแก่ผู้ถือหุ้นทุกรายตามสัดส่วนการถือหุ้น
ทำให้ผู้ถือหุ้นเดิมสามารถรักษาสัดส่วนการถือหุ้นของตนไว้ได้ในเวลา 8 ปี
ซึ่งสิทธินี้ไม่สามารถโอนได้ (นอกจากเป็นการโอนตามกฎหมาย เกี่ยวกับมรดก หรือการสืบสิทธิ)

หลังจากการปรับโครงสร้างหนี้เสร็จสิ้น บริษัทจะสามารถลดจำนวนหนี้สินที่มีเป็น 55.05 พันล้านบาท
จาก 61.79 พันล้านบาท (คำนวณ ณ ระดับอัตราแลกเปลี่ยน 38.50 บาทต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ)
และจะเพิ่มความสามารถจ่ายชำระหนี้สินในอนาคต
การชำระเงินต้นของเงินกู้ที่มีหลักประกันจะเลื่อนออกไป
โดยจะมีการชำระคืนครั้งแรกในไตรมาสที่สองของปี 2545 และชำระเงินต้นครั้งสุดท้ายไม่เกินสิ้นปี
2551 ในขณะที่เงินกู้ไม่มีหลักประกันจำนวน 13.29 พันล้านบาท จะมีการคืนเงินต้นบางส่วนทันที
และเปลี่ยนเป็นตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวน 24,882 พันล้านเยน อายุ 17 ปี

การชำระคืนเงินต้นของเจ้าหนี้ที่มีหลักประกัน จะมีการชำระทุกไตรมาส
ตามเปอร์เซ็นต์ที่ระบุไว้ในตารางการผ่อนชำระที่ได้ตกลงกับเจ้าหนี้
สำหรับเงินกู้มีประกันที่เป็นเงินกู้ไทย (บาท) จำนวนรวม 18,834
ล้านบาทจะมีอัตราดอกเบี้ยเท่ากับอัตราเฉลี่ยของ MLR ของ ธนาคาร 4 แห่ง (ธนาคารกรุงเทพ
ธนาคารกรุงไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ และ ธนาคารกสิกรไทย) บวก 0.5%
ในขณะที่เงินกู้มีประกันต่างประเทศ มีจำนวน 29.664 ล้านบาท (แปลงเป็นเงินบาท ณ
อัตราแลกเปลี่ยน 38.5 บาทต่อ 1 เหรียญสหรัฐ) มีอัตราดอกเบี้ยเป็น LIBOR บวกด้วย
1.0%-1.75% สำหรับตั๋วสัญญาใช้เงินอายุ 17 ปี ของเจ้าหนี้ไม่มีหลักประกันจะมีการจ่ายคืนเป็น 8
งวดทุกครึ่งปี โดยเริ่มงวดแรกวันที่ 15 มกราคม ปี 2537 และงวดสุดท้ายจะมีการจ่ายคืนในวันที่
15 กรกฎาคม 2560 และจะมีการตั้งดอกเบี้ยค้างจ่ายด้วยอัตรา 2% ต่อปีซึ่งจะทบเป็นเงินต้นทุก ๆ
ปี

การปรับโครงสร้างหนี้ดังกล่าว นับเป็นแนวทางที่ดีที่สุดสำหรับทุกฝ่าย (win-win situation)
ซึ่งจะช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งด้านการเงิน (improve financial integrity)
รวมทั้งทำให้บริษัทสามารถดำเนินการพัฒนากิจการของบริษัทได้อย่างเต็มที่
อันจะทำให้บริษัทสามารถรักษาสภาพการเป็นผู้นำในกิจการโทรคมนาคมของประเทศ

นอกเหนือจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทแล้ว บริษัทย่อยต่าง ๆ
ต่อไปนี้ก็ประสบความสำเร็จในการปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้เช่นเดียวกัน
โดยในต้นเดือนพฤศจิกายน 2542 บริษัท เทเลคอม โฮลดิ้ง จำกัดและบริษัท เอเซีย ไวร์เลส
คอมมูนิเคชั่น จำกัด ได้บรรลุข้อตกลงกับเจ้าหนี้ของโครงการโทรศัพท์พื้นฐานพกพา (PCT)
จำนวนรวม 9,416 ล้านบาท โดยการขยายระยะเวลาการชำระหนี้ออกไปเป็นระยะเวลา 15 ปี
และมีระยะเวลาปลอดหนี้ 5 ปีแรก อัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินต้นส่วนใหญ่จะคิดในอัตรา JLTPR
(Japanese Long Term Prime Rate) บวก 0.5% สำหรับระยะเวลาปลอดหนี้และ บวก 2%
สำหรับระยะเวลาหลังจากนั้น

ในวันที่ 2 มีนาคม 2543 บริษัท เทเลคอมโฮลดิ้ง ได้เข้าสู่การปรับโครงสร้างหนี้ จำนวน 4,033
ล้านบาท กับธนาคารและสถาบันการเงินในประเทศ
หลักการของการปรับโครงสร้างหนี้ดังกล่าวมีดังนี้

-   กลุ่มเจ้าหนี้ตกลงที่จะขยายวันกำหนดชำระหนี้ออกไปเป็นวันที่ 31 ธันวาคม 2545
    และสามารถยืดวันครบกำหนดออกไปเป็นรายปี แต่ไม่เกินวันที่ 31 ธันวาคม 2558
    และบริษัทย่อยจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในการยืดกำหนดจ่ายชำระออกไปในอัตรา 0.5%-2%
    ของเงินต้นด้วย

-   บริษัทย่อยจะต้องจ่ายดอกเบี้ยในอัตรา MLR+2%

การบริหารความเสี่ยง

ความเสี่ยงของบริษัทเกี่ยวข้องกับความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
อัตราดอกเบี้ย และการมีปริมาณหนี้สินจำนวนมาก
เพื่อที่จะบริหารความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนนี้
บริษัทได้ใช้วิธีบริหารความเสี่ยงหลายวิธี เช่น การทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
การเจรจาต่อรองเงื่อนไขในการชำระหนี้ในสกุลเงินตราต่างประเทศเป็นแต่ละรายการ
รวมทั้งการเจรจาต่อรองกับเจ้าหนี้ต่างประเทศเพื่อแบ่งภาระอันเกิดจากความเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน
การพิจารณาความเสี่ยงจะแยกพิจารณาตามแต่ละสกุลเงิน
โดยจะมีการประมาณการอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า 6 เดือน ในการประมาณการ
บริษัทจะอาศัยข้อมูลจากสถาบันวิจัยที่เชื่อถือได้
ข้อมูลดังกล่าวจะถูกนำมาพิจารณาร่วมกับต้นทุนในการประกันความเสี่ยง
และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องอื่นๆ เพื่อที่จะตัดสินใจในการทำการประกันความเสี่ยง

+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| อ |                                |        |          |           |
| ัต |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ่ว |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ท |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
| ก |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| เ |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
| ิน |                                |        |          |           |
| ท |                                |        |          |           |
| ี่ส |                                |        |          |           |
| ำ |                                |        |          |           |
| ค |                                |        |          |           |
| ัญ |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                | บริษัท   |          |           |
|   |                                | เทเลคอ |          |           |
|   |                                | มเอเซีย |          |           |
|   |                                | คอร    |          |           |
|   |                                | ์ปอเรชั่น |          |           |
|   |                                | จำกัด   |          |           |
|   |                                | (      |          |           |
|   |                                | มหาชน) |          |           |
|   |                                |        |          |           |
|   |                                | และบ   |          |           |
|   |                                | ริษัทย่อย |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        | 2543     | 2542      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          | (ป        |
|   |                                |        |          | รับปรุงใหม่) |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| อ |                                |        |          |           |
| ัต |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ่ว |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ภ |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| พ |                                |        |          |           |
| ค |                                |        |          |           |
| ล |                                |        |          |           |
| ่อ |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตร                            | เท่า    | 2.23     | 1.14      |
|   | าส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตราหมุนเวียนของลูกหนี้การค้า        | เท่า    | 3.39     | 3.05      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย *            | วัน     | 50.02    | 65.59     |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | * ไม่รวมลูกหนี้ ทศท.               |        |          |           |
|   | ซึ่งเป็นส่วนที่ลูกค้าได้ชำระแล้ว         |        |          |           |
|   | แต่บริษัทยังไม่ได้รับส่วนแบ่งจาก ทศท.   |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| อ |                                |        |          |           |
| ัต |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ่ว |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| แ |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ด |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
| ค |                                |        |          |           |
| ว |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ม |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ม |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| ถ |                                |        |          |           |
| ใ |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ก |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| ท |                                |        |          |           |
| ำ |                                |        |          |           |
| ก |                                |        |          |           |
| ำ |                                |        |          |           |
| ไ |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตรากำไรจากการดำเนินงาน         | %      | 9.38%    | 6.72%     |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | EBITDA Margin                  | %      | 49.14%   | 49.83%    |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตรากำไรสุทธิ                    | %      | (17.06%) | (50.02%)  |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์          | %      | (3.74%)  | (7.90%)   |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตราผลตอบแทนส่วนของผู้ถือหุ้น        | %      | (38.35%) | (92.06%)  |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| อ |                                |        |          |           |
| ัต |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ่ว |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| แ |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ด |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
| ป |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| ะ |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ิท |                                |        |          |           |
| ธ |                                |        |          |           |
| ิภ |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| พ |                                |        |          |           |
| ใ |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ก |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| ด |                                |        |          |           |
| ำ |                                |        |          |           |
| เ |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ิน |                                |        |          |           |
| ง |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตราการหมุนเวียนของสินทรัพย์        | เท่า    | 0.22     | 0.16      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| อ |                                |        |          |           |
| ัต |                                |        |          |           |
| ร |                                |        |          |           |
| า |                                |        |          |           |
| ส |                                |        |          |           |
| ่ว |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ห |                                |        |          |           |
| น |                                |        |          |           |
| ี้ส |                                |        |          |           |
| ิน |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | EBITDA/Interest Coverage Ratio | เท่า    | 1.68     | 1.26      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | Debt/EBITDA                    | เท่า    | 7.86     | 8.27      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อส่วนของผู้ถือหุ้น    | เท่า    | 8.06     | 9.21      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
| ข |                                |        |          |           |
| ้อ |                                |        |          |           |
| ม |                                |        |          |           |
| ูล |                                |        |          |           |
| ต |                                |        |          |           |
| ่อ |                                |        |          |           |
| ห |                                |        |          |           |
| ุ้น |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | มูลค่าตามบัญชี                     | บาท    | 2.95     | 3.65      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้น              | บาท    | (1.73)   | (3.36)    |
|   | (ขั้นพื้นฐานและลดลงเต็มที่)           |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   | เงินปันผลต่อหุ้น                    | บาท    | 0.00     | 0.00      |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+
|   |                                |        |          |           |
+---+--------------------------------+--------+----------+-----------+

ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

 1 ผู้สอบบัญชีและนโยบายการบัญชีที่สำคัญ

ผู้สอบบัญชีที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการของบริษัท สำหรับตรวจสอบงบการเงินรวม
และงบการเงินของบริษัทฯ ในระยะ 3 ปี ที่ผ่านมา มีดังนี้

  งบการเงินประจำปี 2543 คือ บริษัท ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส เอบีเอเอส จำกัด
  โดยนายสมชาย จิณโณวาส ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ทะเบียนเลขที่ 3271

  งบการเงินประจำปี 2542 และ 2541 คือ บริษัท สำนักงาน เอสจีวี – ณ ถลาง จำกัด
  โดยมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ดังนี้

ปี 2542 คือ นางสาววิภา จินดานุวัฒน์ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ทะเบียนเลขที่ 3296

ปี 2541 คือ นายประสิทธิ์ มุสิกพันธุ์ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ทะเบียนเลขที่ 2675

รายงานการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา
ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นในรายงานการตรวจสอบแบบไม่มีเงื่อนไข สำหรับงบการเงินปี 2543
และแบบมีเงื่อนไข สำหรับงบการเงินประจำปี 2542 และ 2541 ดังนี้

งบการเงินประจำปี 2543

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลรวมและงบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2543
งบกำไรขาดทุนรวมและงบกำไรขาดทุน
งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวมและงบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น
งบขาดทุนสะสมรวมและงบขาดทุนสะสม และงบกระแสเงินสดรวมและงบกระแสเงินสด
สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกัน ของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าว
จากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป
ซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงาน
เพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่างบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าวให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าเห็นว่า งบการเงินรวมและงบการเงินดังกล่าวข้างต้น แสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31
ธันวาคม พ.ศ. 2543 ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสด สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท
เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

งบการเงินรวมและงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2542 ของบริษัท
เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ก่อนปรับใหม่
ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่นซึ่งตามรายงานลงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 (ยกเว้น
เรื่องส่วนแบ่งขาดทุนสุทธิของบริษัทร่วมแห่งหนึ่งตามรายงานลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2543)
ได้แสดงความเห็นไว้อย่างมีเงื่อนไขเนื่องจากถูกจำกัดขอบเขตในการตรวจสอบเกี่ยวกับบริษัทย่อยบางแห่งและบริษัทร่วมบางแห่ง
ผู้สอบบัญชีไม่สามารถตรวจสอบให้เป็นที่พอใจเกี่ยวกับยอดรวมสินทรัพย์และหนี้สินของบริษัทย่อยดังกล่าวที่รวมอยู่ในงบดุลรวมคิดเป็นร้อยละ
4.1 ของสินทรัพย์รวม และร้อยละ 0.9 ของหนี้สินรวม ก่อนปรับใหม่
และส่วนแบ่งกำไรสุทธิของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าวจำนวนเงินรวม 588.6 ล้านบาท หรือ
ร้อยละ 9.25 ของขาดทุนสุทธิสำหรับปี พ.ศ. 2542 ก่อนปรับใหม่
ที่แสดงไว้ในงบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัท ก่อนปรับใหม่

ตามที่ได้กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัทข้อ 4 และ 5
ในระหว่างปี พ.ศ. 2543
บริษัทและบริษัทย่อยได้เปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีและแก้ไขข้อผิดพลาดในเรื่องดังต่อไปนี้

หมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 4 : การเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี

  การบันทึกบัญชีการเปลี่ยนแปลงการคำนวณค่าเสื่อมราคาของโครงข่ายและอุปกรณ์โทรศัพท์

  การบันทึกบัญชีการซื้อธุรกิจ

  การบันทึกบัญชีค่าใช้จ่ายในการจัดหาเงินทุนและจัดหาเงินกู้

  การบันทึกบัญชีดอกเบี้ยเป็นต้นทุนสินทรัพย์

  การบันทึกบัญชีการออกหุ้นเพื่อแลกสิทธิ

  การบันทึกบัญชีค่าสายกระจายเป็นรายจ่ายทุน

  การบันทึกบัญชีการจัดทำงบการเงินรวมตามสัดส่วนของเงินทุน

  การบันทึกบัญชีการจัดแสดงรายได้และต้นทุนค่าบริการ

การบันทึกบัญชีภาษีเงินได้รอตัดบัญชี

หมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 5 : การแก้ไขข้อผิดพลาด

5.1) การปรับโครงสร้างหนี้

5.2) การปรับลดมูลค่าของสินทรัพย์บางรายการและอื่น ๆ

บริษัทและบริษัทย่อยได้บันทึกการเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชีและการแก้ไขข้อผิดพลาดเหล่านี้
โดยวิธีปรับย้อนหลัง ดังนั้นบริษัทจึงได้ปรับงบการเงินรวมและงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม พ.ศ. 2542 ที่แสดง เปรียบเทียบใหม่
ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบรายการปรับปรุงตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมและงบการเงินข้อ
4 และ 5 ซึ่งเกี่ยวกับการปรับย้อนหลังงบการเงินรวมและงบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม พ.ศ. 2542
และข้าพเจ้าเห็นว่ารายการปรับปรุงดังกล่าวสมควรนำไปปรับปรุงและได้นำไปปรับปรุงย้อนหลังงบการเงินดังกล่าวอย่างเหมาะสม

งบการเงินประจำปี 2542

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลของ บริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และงบดุลรวมของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย ณ วันที่
31 ธันวาคม 2542 และงบกำไรขาดทุน งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น
งบขาดทุนสะสม และงบกระแสเงินสดของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และงบกำไรขาดทุนรวม งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม งบขาดทุนสะสมรวม
และงบกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด
(มหาชน) และบริษัทย่อย
ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า
ข้าพเจ้าไม่ได้ตรวจสอบงบการเงินสำหรับปี 2542 ของบริษัทร่วมแห่งหนึ่ง ซึ่ง ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2542 บริษัทมีเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสียคิดเป็นร้อยละ 2.3 และร้อยละ 2.1
ของยอดรวมสินทรัพย์ในงบการเงินเฉพาะบริษัทและในงบการเงินรวม ตามลำดับ
ส่วนได้เสียในขาดทุนสุทธิของบริษัทร่วมดังกล่าวสำหรับปี 2542
(รวมจำนวนตัดบัญชีของส่วนเกินมูลค่าตามบัญชีที่สูงกว่าราคาทุนของเงินลงทุน) คิดเป็นร้อยละ 23.4
ของขาดทุนสุทธิสำหรับปี 2542 งบการเงินของบริษัทร่วมดังกล่าวตรวจสอบ

โดยผู้สอบบัญชีอื่น โดยข้าพเจ้าได้รับรายงานของผู้สอบบัญชีอื่นแล้ว ดังนั้น
ความเห็นของข้าพเจ้าที่เกี่ยวเนื่อง

กับตัวเลขของบริษัทร่วมดังกล่าวจึงถือตามรายงานของผู้สอบบัญชีอื่น งบการเงินของบริษัท
เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และงบการเงินรวมของบริษัท เทเลคอมเอเซีย
คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยสำหรับรอบบัญชีปี 2541 ที่แสดงไว้ ณ ที่นี้
ตรวจสอบโดยนายประสิทธิ์ มุสิกพันธุ์ ซึ่งเป็นผู้สอบบัญชีในสำนักงานเดียวกันกับข้าพเจ้า

นอกจากเรื่องที่กล่าวไว้ในย่อหน้าที่สาม
ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย
ซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงานเพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่างบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญ
ซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าว และจากรายงานของผู้สอบบัญชีอื่น
ให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 10.1 ส่วนได้เสียในผลกำไรสุทธิสำหรับปี 2542
ของบริษัทย่อยบางแห่งและของบริษัทร่วมบางแห่ง
(ส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่จัดตั้งขึ้นและดำเนินงานในต่างประเทศ) จำนวนเงินรวม 588.6 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 9.25 ของขาดทุนสุทธิสำหรับปี 2542
ที่ได้แสดงรวมไว้ในงบกำไรขาดทุนของบริษัท และในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทและบริษัทย่อย
คำนวณจากงบการเงินที่ยังไม่ได้ตรวจสอบ
ยอดรวมสินทรัพย์และหนี้สินของบริษัทย่อยดังกล่าวที่รวมอยู่ในงบดุลรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542
คิดเป็นร้อยละ 4.1 ของสินทรัพย์รวม และร้อยละ 0.9 ของหนี้สินรวม ตามลำดับ

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 18
บริษัทและบริษัทย่อยบางแห่งได้พักการชำระคืนเงินต้นของเงินกู้ยืมระยะยาวซึ่งมีจำนวนเงินรวมถึงวันที่
31 ธันวาคม 2542 และ 2541 เป็นเงินประมาณ 13,357 ล้านบาท และ 9,017 ล้านบาท
ตามลำดับ (จำนวนเงินรวมประมาณ 10,407 ล้านบาท ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2542
และจำนวนเงินรวมประมาณ 5,095 ล้านบาท ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2541
ในกรณีเฉพาะของบริษัท) การพักชำระคืนเงินกู้นี้ได้ระบุไว้เป็นเงื่อนไขหนึ่งของการผิดสัญญา
ซึ่งเจ้าหนี้สามารถใช้สิทธิเรียกหรือบังคับขอรับชำระคืนเงินต้นทั้งหมดได้ทันที
แม้ว่าบริษัทจะได้ลงนามในสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ (Debt Restructuring Agreements)
กับกลุ่มเจ้าหนี้แล้ว แต่สัญญาดังกล่าวจะยังไม่มีผลใช้บังคับ
(แต่ละฝ่ายที่เกี่ยวข้องยังไม่ต้องดำเนินการใดๆตามข้อผูกพันที่ระบุในสัญญา)
จนกว่าบริษัทจะปฏิบัติตามเงื่อนไขบังคับก่อนที่กำหนดไว้ในสัญญาได้ทั้งหมด ภายใต้สถานการณ์นี้
เงินกู้ยืมระยะยาวดังกล่าวจะต้องแสดงเป็นหนี้สินหมุนเวียนในงบดุลทั้งจำนวนตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปการแสดงความเห็นต่องบการเงินปี
2541 ตามรายงานลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2542
มีเงื่อนไขเกี่ยวกับการแสดงรายการเงินกู้ยืมระยะยาวว่าไม่ถูกต้องตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปตามที่กล่าวถึงข้างต้น
อย่างไรก็ดี งบการเงินสำหรับปี 2541 ที่นำมาแสดงเปรียบเทียบไว้ ณ
ที่นี้ได้มีการจัดประเภทเงินกู้ยืมระยะยาวที่ผิดนัดชำระทั้งจำนวนเป็นหนี้สินหมุนเวียนตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปแล้ว
ดังนั้น ความเห็นในปัจจุบันต่องบการเงินปี 2541 ที่แสดงไว้ ณ
ที่นี้จึงแตกต่างจากความเห็นเดิมที่แสดงไว้ในรายงานปีก่อน

ส่วนได้เสียในผลขาดทุนสุทธิสำหรับปี 2541 ของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมบางแห่ง
(ส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่จัดตั้งขึ้นและดำเนินงานในต่างประเทศ) จำนวนรวม 125 ล้านบาท
ที่แสดงรวมไว้ในงบกำไรขาดทุนของบริษัท และในงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทและบริษัทย่อย
คำนวณจากงบการเงินที่ยังไม่ได้ตรวจสอบ การแสดงความเห็นต่องบการเงินปี 2541
ตามรายงานลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2542
มีเงื่อนไขเกี่ยวกับผลกระทบของรายการปรับปรุงที่อาจมีขึ้นถ้าได้มีการตรวจสอบงบการเงินของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าว
อย่างไรก็ดี ส่วนได้เสียในผลขาดทุนสุทธิของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าว
ที่ถือตามงบการเงินที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว (ซึ่งได้รับในภายหลัง)
ไม่มีผลแตกต่างที่เป็นสาระสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนส่วนได้เสียที่บันทึกบัญชีไว้ ดังนั้น
ความเห็นในปัจจุบันต่องบการเงินปี 2541 ที่แสดงไว้ ณ
ที่นี้จึงแตกต่างจากความเห็นเดิมที่แสดงไว้ในรายงานปีก่อน

ข้าพเจ้าเห็นว่า จากการตรวจสอบของข้าพเจ้าและรายงานของผู้สอบบัญชีอื่น
ยกเว้นผลของรายการปรับปรุงที่อาจมีขึ้นต่องบการเงินถ้าข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมตามที่กล่าวในย่อหน้าที่สาม
งบการเงินข้างต้นนี้แสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 และ 2541 (ปรับปรุงใหม่)
ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปีของบริษัท เทเลคอมเอเซีย
คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย

ข้าพเจ้าขอให้อ่านข้อมูลที่บริษัทเปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 2 ซึ่งได้ชี้ให้เห็นว่า
วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจในประเทศไทยและประเทศต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิคที่เกิดขึ้นตั้งแต่กลางปี 2540 ได้ก่อให้เกิดผลกระทบหลายประการ เช่น
การลดลงของค่าเงินบาท
ปัญหาสภาพคล่องทางการเงินและการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่ลดลงภาวะการณ์เหล่านี้ได้ส่งผลกระทบอย่างมากต่อการดำเนินงานของบริษัทและบริษัทย่อย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งรายได้หลักซึ่งส่วนใหญ่เป็นค่าบริการโทรศัพท์พื้นฐานได้ลดลงอย่างมาก นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงระบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศของประเทศไทยทำให้ภาระหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศของบริษัทและบริษัทย่อยเมื่อแปลงค่าเป็นเงินบาทเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
นอกเหนือจากการขอเลื่อนการจ่ายชำระหนี้สินภายใต้สัญญาจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ต่าง ๆ แล้ว
บริษัทและบริษัทย่อยบางแห่งยังไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขของสัญญาเงินกู้อีกด้วย
ฝ่ายบริหารของกลุ่มบริษัทพยายามที่จะแก้ปัญหาทางการเงินดังกล่าวโดยได้ทำงานอย่างใกล้ชิดกับเจ้าหนี้เพื่อที่จะกำหนดแนวทางที่เหมาะสมในการปรับโครงสร้างหนี้
ในไตรมาสที่สี่ของปี 2542 บริษัทและบริษัทย่อยสี่ (4)
แห่งได้ลงนามในสัญญาปรับโครงสร้างหนี้กับกลุ่มเจ้าหนี้ ( ดูรายละเอียดในหมายเหตุ 23 )
อย่างไรก็ตาม
สัญญาปรับโครงสร้างหนี้ที่บริษัททำไว้กับเจ้าหนี้ดังกล่าวจะยังไม่มีผลใช้บังคับจนกว่าบริษัทจะปฏิบัติตามเงื่อนไขบังคับก่อนที่กำหนดไว้ในสัญญาได้ทั้งหมด
ปัจจุบัน แม้ว่าภาวะการณ์หลาย ๆ
อย่างตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่อ้างถึงดังกล่าวจะได้เริ่มคลี่คลายลงระดับหนึ่ง
อย่างไรก็ดี ยังไม่อาจสรุปได้ว่าภาวะฟื้นตัวทางเศรษฐกิจได้เกิดขึ้นแล้ว
ทั้งนี้เนื่องจากยังมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องอยู่หลายประการซึ่งรวมถึงปัจจัยที่ว่าผลกระทบจากวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่เหลืออยู่ยังอาจมีผลกระทบต่อเนื่องต่อการดำเนินงานของกลุ่มบริษัทต่อไป
งบการเงินนี้ได้รวมผลกระทบของภาวะการณ์ทางเศรษฐกิจที่มีต่อฐานะการเงินของบริษัทและบริษัทย่อยจนถึงปัจจุบันซึ่งฝ่ายบริหารเป็นผู้ประเมินขึ้น
ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงอาจแตกต่างจากผลกระทบที่ประเมินโดยผู้บริหารในปัจจุบันและผลแตกต่างดังกล่าวอาจมีนัยสำคัญ
ผลที่สุดของความไม่แน่นอนนี้ยังไม่สามารถทราบได้ในปัจจุบัน
เรื่องดังกล่าวเป็นเหตุให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความสามารถของบริษัทและบริษัทย่อยในการดำเนินกิจการต่อไปอย่างต่อเนื่อง
งบการเงินนี้ไม่ได้รวมรายการปรับปรุงเกี่ยวกับมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของสินทรัพย์ของบริษัทและบริษัทย่อยและไม่ได้ปรับปรุงเกี่ยวกับการจัดประเภทของทรัพย์สินหรือจำนวนเงินและการจัดประเภทหนี้สิน
ซึ่งอาจจำเป็นถ้าบริษัทและบริษัทย่อยไม่สามารถดำเนินงานอย่างต่อเนื่องต่อไป

ข้าพเจ้าขอให้อ่านข้อมูลที่บริษัทเปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 22.1
ซึ่งได้ระบุไว้ว่าบริษัทบันทึกค่าเช่าวงจรทางไกลส่วนเชื่อมโยงโดยตรงค่าเช่าวงจรทางไกลที่รองรับทราฟฟิคปนแทรกและค่าเช่าท่อร้อยสายโทรศัพท์ตามหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณของบริษัท
ซึ่งมียอดรวมจนถึงรอบบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2542 และ 2541 เป็นจำนวนเงินรวม 2,836
ล้านบาท และ 2,410 ล้านบาท ตามลำดับ
ซึ่งจำนวนเงินนี้ไม่รวมผลแตกต่างระหว่างค่าเช่าที่บันทึกโดยบริษัทกับค่าเช่าที่คำนวณตามหลักเกณฑ์และวิธีการขององค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย
(ทศท.) และไม่รวมค่าเสียหายและค่าดอกเบี้ยจากการผิดนัดชำระค่าเช่าที่ ทศท.
อาจเรียกเก็บเพิ่มเติมหากบริษัทจะต้องจ่ายค่าเช่าตามหลักเกณฑ์และวิธีการของ ทศท.
รวมทั้งไม่รวมส่วนของท่อร้อยสายโทรศัพท์ที่บริษัทได้ก่อสร้างทดแทนและโอนให้ ทศท. แล้วบางส่วน
บริษัทอยู่ระหว่างการเจรจาต่อรองกับ ทศท.
เกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการของการเรียกเก็บค่าเช่าดังกล่าว
ฝ่ายบริหารของบริษัทมั่นใจว่าหลักเกณฑ์และวิธีการของบริษัทเหมาะสมและเป็นธรรมในฐานะผู้ร่วมการงานและร่วมลงทุนกับ
ทศท. ผลที่สุดของการเจรจานี้ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 4.1 ในปี 2541
บริษัทได้เปลี่ยนวิธีการรับรู้รายได้จากการดำเนินงานโครงข่ายโทรศัพท์จากวิธีเดิมซึ่งรับรู้รายได้ส่วนแบ่งค่าบริการตามอัตราส่วนแบ่งที่กำหนดโดยคำนวณจากจำนวนเงินค่าบริการโทรศัพท์ที่องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย
(ทศท.) ได้รับชำระ
มาเป็นวิธีรับรู้รายได้ส่วนแบ่งค่าบริการตามอัตราส่วนแบ่งที่กำหนดโดยคำนวณจากยอดเงินที่ ทศท.
ได้ออกใบแจ้งหนี้ให้แก่ผู้ใช้โทรศัพท์ จำนวนส่วนแบ่งรายได้สะสมตามวิธีรับรู้รายได้ใหม่จนถึงวันที่ 31
ธันวาคม 2540 ซึ่งบริษัทยังไม่ได้บันทึกรับรู้เป็นรายได้ในงวดบัญชีก่อนๆ
มีจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 976 ล้านบาท (0.44 บาทต่อหุ้น)

แสดงไว้เป็นรายการแยกต่างหากในงบกำไรขาดทุนงวดปี 2541

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 4.3
บริษัทและบริษัทย่อยได้แสดงผลกระทบย้อนหลังจากการเปลี่ยนวิธีการบันทึกบัญชีรายจ่ายรอตัดบัญชีบางประเภทซึ่งเดิมเคยบันทึกไว้เป็นสินทรัพย์มาบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย
เพื่อให้สอดคล้องกับการตีความมาตรฐานการบัญชีเรื่องที่ 4
ซึ่งออกใช้บังคับใหม่โดยสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 10.2 งบการเงินของปี 2541
ได้ถูกปรับปรุงใหม่เพื่อรวมผลกระทบจากการที่บริษัทร่วมแห่งหนึ่งมีการเปลี่ยนแปลงหลักการบัญชีบางเรื่องในปี
2542 โดยใช้วิธีปรับย้อนหลัง การปรับย้อนหลังนี้มีผลทำให้กำไรสุทธิ (ตามรายงานครั้งก่อน)
ของบริษัทสำหรับปี 2541 เพิ่มขึ้นและทำให้ขาดทุนสะสม (ตามรายงานครั้งก่อน) ณ วันที่ 1
มกราคม 2542 ลดลงเป็นจำนวนเงินเท่ากันประมาณ 231 ล้านบาท (0.10 บาทต่อหุ้น)

งบการเงินประจำปี 2541

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และงบดุลรวมของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย ณ วันที่
31 ธันวาคม 2541 และ 2540 และงบกำไรขาดทุน งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น
งบขาดทุนสะสม และงบกระแสเงินสดของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
และงบกำไรขาดทุนรวม งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม งบขาดทุนสะสมรวม
และงบกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปีของบริษัท เทเลคอมเอเซีย
คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย
ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า

นอกจากเรื่องที่กล่าวไว้ในย่อหน้าที่สาม
ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตราฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงานเพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่างบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญ
ซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าวให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 9
ส่วนได้เสียสุทธิในผลการดำเนินงานของบริษัทย่อยบางแห่ง
ซึ่งบริษัทลงทุนโดยทางอ้อมและของบริษัทร่วมบางแห่งจำนวนเงินรวม 125 ล้านบาท (ขาดทุน)

สำหรับปี 2541 และ 26 ล้านบาท (ขาดทุน) สำหรับปี 2540
ซึ่งได้แสดงรวมไว้ในงบกำไรขาดทุนของบริษัท และงบกำไรขาดทุนรวมของบริษัทและบริษัทย่อย
คำนวณจากงบการเงินที่ยังไม่ได้ตรวจสอบ
ยอดรวมสินทรัพย์และหนี้สินของบริษัทย่อยดังกล่าวในงบดุลรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2541
คิดเป็นร้อยละ 0.8 % ของสินทรัพย์รวม และร้อยละ 1.0 % ของหนี้สินรวม ตามลำดับ (ร้อยละ
2.3% ของสินทรัพย์รวม และร้อยละ 1.3 % ของหนี้สินรวมสำหรับงบดุลรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2540)

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 19
บริษัทและบริษัทย่อยบางแห่งได้พักการชำระคืนเงินกู้ยืมซึ่งมีจำนวนเงินรวมถึงวันที่ 31 ธันวาคม
2541 เป็นเงินประมาณ 9,317 ล้านบาท (5,095 ล้านบาท สำหรับบริษัท)
การพักชำระคืนเงินกู้นี้ได้ระบุไว้เป็นเงื่อนไขหนึ่งของการผิดสัญญา
ซึ่งเจ้าหนี้สามารถใช้สิทธิเรียกหรือบังคับขอรับชำระคืนเงินต้นได้ทันที่ แม้ว่าภายใต้สัญญา
(Standstill Agreement)
ที่บริษัททำไว้กับกลุ่มเจ้าหนี้จะกำหนดให้เจ้าหนี้ระงับการใช้สิทธิฟ้องร้อง
เรียกบังคับหรือดำเนินมาตรการใด ๆ
เพื่อเรียกคืนเงินกู้ยืมภายใต้วงเงินสินเชื่อที่ให้จนกว่าจะถึงวันสิ้นสุดของสัญญาก็ตาม
แต่สัญญาดังกล่าวมีผลใช้บังคับถึงเดือนมีนาคม 2542 เท่านั้น
(การขอขยายระยะเวลาการใช้บังคับของสัญญานี้ต่อไปต้องได้รับความเห็นชอบจากเจ้าหนี้ก่อน)
ภายใต้ข้อเท็จจริงนี้
เงินกู้ยืมระยะยาวดังกล่าวควรจะต้องแสดงเป็นหนี้สินหมุนเวียนในงบดุลตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
อย่างไรก็ตามเงินกู้ยืมระยะยาวจำนวนรวม 36,985 ล้านบาท
ในงบดุลของบริษัทและในงบดุลรวมของบริษัทและบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2541
ยังไม่ได้มีการจัดประเภทใหม่ตามที่กล่าว

จากการที่บริษัทเปลี่ยนแปลงวิธีการรับรู้รายได้จากการดำเนินงานโครงข่ายโทรศัพท์ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
3
บริษัทไม่ได้แสดงข้อมูลกำไรขาดทุนสุทธิและข้อมูลต่อหุ้นประหนึ่งทำใหม่เพื่อแสดงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวในงบการเงิน
เนื่องจากข้อมูลที่เกี่ยวข้องมีไม่พร้อมในขณะนี้
(จำนวนส่วนแบ่งรายได้สะสมตามวิธีการรับรู้รายได้ใหม่จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2540
ซึ่งบริษัทยังไม่ได้บันทึกรับรู้เป็นรายได้ในงวดบัญชีก่อน ๆ มีจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 976
ล้านบาท)

ข้าพเจ้าเห็นว่า ยกเว้น 1) ผลของรายการปรับปรุงที่อาจมีขึ้นต่องบการเงิน
ถ้าข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมตามที่กล่าวในย่อหน้าที่สาม 2)
การแสดงเงินกู้ยืม จำนวน 36,985 ล้านบาท
ในงบดุลและงบดุลรวมเป็นเงินกู้ยืมระยะยาวแทนที่จะแสดงเป็นหนี้สินหมุนเวียนตามที่กล่าวไว้ในย่อหน้าที่สี่
และ 3)
การที่บริษัทไม่ได้แสดงข้อมูลกำไรขาดทุนสุทธิและข้อมูลต่อหุ้นประหนึ่งทำใหม่ตามที่กล่าวในย่อหน้าที่ห้า
งบการเงินข้างต้นนี้แสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2541 และ 2540
ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของแต่ละปี ของบริษัท
เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และของบริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น
จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

ตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน 3 ในเดือนมิถุนายน 2541
บริษัทได้เปลี่ยนวิธีการรับรู้รายได้จากการดำเนินงานโครงข่ายโทรศัพท์จากวิธีเดิมซึ่งรับรู้รายได้ส่วนแบ่งค่าบริการตามอัตราส่วนแบ่งที่

กำหนด โดยคำนวณจากเงินค่าบริการโทรศัพท์ที่องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย (ทศท.)
ได้รับชำระมาเป็นวิธีรับรู้รายได้ส่วนแบ่งค่าบริการตามอัตราส่วนแบ่งที่กำหนด
โดยคำนวณจากยอดเงินที่ ทศท. ได้ออกใบแจ้งหนี้ให้แก่ผู้ใช้โทรศัพท์
การเปลี่ยนแปลงนี้มีผลย้อนหลังตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2541

ข้าพเจ้าขอให้สังเกตว่าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน 25.1
บริษัทบันทึกค่าเช่าวงจรทางไกลที่รองรับทราฟฟิคปนแทรก
ค่าเช่าวงจรทางไกลส่วนเชื่อมโยงโดยตรง
และค่าเช่าท่อร้อยสายโทรศัพท์ตั้งแต่รอบระยะเวลาบัญชีปี 2535 จนถึงรอบบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม 2541 และ 2540 จำนวนเงิน 2,410 ล้านบาท และ 2,019 ล้านบาท ตามลำดับ
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณของบริษัท
ซึ่งจำนวนนี้ไม่รวมผลต่างระหว่างค่าเช่าที่บริษัทบันทึกในบัญชีกับค่าเช่าที่คำนวณตามหลักเกณฑ์และวิธีการขององค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย
(ทศท.) และไม่รวมดอกเบี้ยตามสัญญาและค่าเสียหายตามกฏหมายเนื่องจากการผิดนัดชำระค่าเช่าที่
ทศท. อาจเรียกเก็บ หากบริษัทต้องจ่ายตามหลักเกณฑ์และวิธีการของ ทศท.
รวมทั้งไม่รวมส่วนของท่อร้อยสายโทรศัพท์ที่บริษัทได้ก่อสร้างทดแทนและโอนให้ ทศท. แล้วบางส่วน
บริษัทอยู่ระหว่างการเจรจาต่อรองกับ ทศท. ฝ่ายบริหารของบริษัทมั่นใจว่าหลักเกณฑ์
และวิธีการของบริษัทเหมาะสมและเป็นธรรมในฐานะผู้ร่วมการงานและร่วมลงทุนกับ ทศท.
ผลที่สุดของการเจรจานี้ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้

ข้าพเจ้าขอให้สังเกตว่าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน 28 บริษัทและบริษัทย่อยสาม (3)
แห่งตกเป็นจำเลยร่วมกันในคดีฟ้องร้องอันเนื่องมาจากการละเมิดข้อตกลงการซื้ออุปกรณ์
ซึ่งหนึ่งในบริษัทย่อยดังกล่าว (ซึ่งบริษัทลงทุนทางอ้อม) ทำไว้กับบริษัทต่างประเทศแห่งหนึ่ง ทั้งนี้
บริษัทต่างประเทศดังกล่าวเรียกค่าเสียหายเป็นจำนวนเงินรวม 553 ล้านบาท ณ วันที่ในรายงานนี้
บริษัท และบริษัทย่อยเหล่านี้บางแห่งดังกล่าวได้ยื่นคำให้การปฏิเสธความรับผิดกับศาลแล้ว
ฝ่ายบริหารเชื่อมั่นอย่างมากว่าบริษัทและบริษัทย่อยมีเหตุผลที่ดีและสามารถรับฟังได้ที่จะใช้เป็นข้อต่อสู้ในคดีดังกล่าว
ทั้งนี้บริษัทและบริษัทย่อยตั้งใจที่จะต่อสู้คดีจนถึงที่สุด
ผลที่สุดของคดีดังกล่าวไม่สามารถคาดคะเนได้ในขณะนี้ ดังนั้น
บริษัทและบริษัทย่อยจึงไม่ได้บันทึกตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สินที่อาจมีในงบการเงิน

อนึ่ง ข้าพเจ้าขอให้สังเกตว่าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน 1
บริษัทและบริษัทย่อยหลายแห่งกำลังประสบปัญหาสภาพคล่อง
บริษัทและบริษัทย่อยเหล่านั้นได้ขอเลื่อนการชำระหนี้แก่ผู้รับเหมาหลักออกไปและพักการชำระคืนเงินกู้ยืมระยะยาวทั้งหมด
ในการนี้บริษัทและที่ปรึกษาทางการเงินของบริษัทได้ร่วมกันจัดทำแผนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้และโครงสร้างทางการเงิน
ซึ่งขณะนี้อยู่ในระหว่างการเจรจากับกลุ่มเจ้าหนี้เกี่ยวกับแผนดังกล่าว ในเดือนธันวาคม 2541
บริษัทและกลุ่มเจ้าหนี้ของบริษัทได้ร่วมกันทำสัญญา (Standstill Agreement)
โดยมีข้อกำหนดที่สำคัญดังนี้ (ก)
คู่สัญญาทุกฝ่ายจะพยายามอย่างที่สุดที่จะบรรลุข้อตกลงในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และ (ข)
คู่สัญญาที่เกี่ยวข้องจะระงับการบังคับตามเงื่อนไขบางประการภายใต้สัญญาเงินกู้ สัญญาสินเชื่อ
และสัญญาการจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ที่มีอยู่ อย่างไรก็ตาม
ผลที่สุดของการดำเนินการตามแผนการปรับปรุงโครงสร้างหนี้และโครงสร้างทางการเงินดังกล่าวยังไม่สามารถคาดคะเนได้ใน

ขณะนี้ ดังนั้น จึงมีความไม่แน่นอนอย่างมากที่ผลของเรื่องต่าง ๆ ดังกล่าว
อาจจะกระทบต่อการดำเนินงานในอนาคตของบริษัทและบริษัทย่อยตลอดจนมูลค่าทรัพย์สินที่คาดว่าจะได้รับและความสามารถของบริษัทและบริษัทย่อยในการคงสภาพหนี้หรือการจ่ายชำระหนี้เมื่อถึงกำหนดชำระ
ปัจจัยเหล่านี้ก่อให้เกิดข้อสงสัยอย่างมากเกี่ยวกับความสามารถของบริษัทและบริษัทย่อยในการดำเนินกิจการต่อไปอย่างต่อเนื่อง
งบการเงินนี้จัดทำขึ้นตามข้อสมมติฐานที่ว่าบริษัทจะดำเนินงานต่อเนื่องอยู่ต่อไปได้ โดยเชื่อว่า (ก)
การเจรจาปรับปรุงโครงสร้างหนี้และโครงสร้างทางการเงินจะประสบความสำเร็จ
และข้อตกลงเกี่ยวกับเงื่อนไขการจ่ายชำระคืนเงินกู้จะเป็นไปในทางที่เป็นประโยชน์ต่อบริษัท และ
(ข)
บริษัทและบริษัทย่อยจะมีผลกำไรในอนาคตและมีเงินสดหมุนเวียนจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้นเพียงพอที่จะจ่ายชำระหนี้สินที่ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างแล้ว
ตลอดจนเพียงพอสำหรับใช้ในการดำเนินงาน
งบการเงินนี้ไม่ได้รวมรายการปรับปรุงเกี่ยวกับมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนและการจัดประเภทของสินทรัพย์หรือเกี่ยวกับจำนวนเงินและการจัดประเภทของหนี้สิน
ซึ่งอาจจำเป็นหากบริษัทและบริษัทย่อยเหล่านี้ไม่สามารถดำเนินกิจการต่อเนื่องต่อไปได้

(3) หลักการบัญชีที่สำคัญ

  นโยบายการบัญชีที่สำคัญที่ใช้ในการจัดทำงบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัทมีดังต่อไปนี้

ก) เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงิน

  งบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัท
  ได้จัดทำขึ้นตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย และ ได้จัดทำขึ้นตามหลักราคาทุนเดิม

ข) หลักการบัญชีของกลุ่มบริษัท

  (1) เงินลงทุนในบริษัทย่อย

  บริษัทย่อยหมายถึงบริษัทที่บริษัทใหญ่ในกลุ่มบริษัทมีสิทธิออกเสียงทั้งทางตรงและทางอ้อมมากกว่ากึ่งหนึ่งของสิทธิในการออกเสียงทั้งหมด
  หรือมีอำนาจในการควบคุมนโยบายการเงินและการดำเนินงานของบริษัทย่อย
  บริษัทย่อยดังกล่าวได้ถูกนำมารวมในการจัดทำงบการเงินโดยเริ่มตั้งแต่วันที่บริษัทใหญ่มีอำนาจควบคุมจนถึงวันที่บริษัทย่อยดังกล่าวได้ขายออกไป
  รายการและยอดคงเหลือระหว่างกลุ่มบริษัท
  ตลอดจนกำไรขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นได้ตัดออกจากงบการเงินรวมนี้แล้ว
  นโยบายการบัญชีสำหรับบริษัทย่อยจะเปลี่ยนแปลงเพื่อใช้นโยบายการบัญชีเดียวกับกลุ่มบริษัทในการจัดทำงบการเงินรวม

  รายชื่อของบริษัทย่อยในกลุ่มบริษัทได้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 28

  (2) เงินลงทุนในบริษัทร่วม

  เงินลงทุนในบริษัทร่วมแสดงในงบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัทโดยใช้วิธีส่วนได้เสีย
  เงินลงทุนในบริษัทร่วมดังกล่าวเป็นการลงทุนในกิจการที่กลุ่มบริษัทถือหุ้นระหว่างร้อยละ 20
  ถึงร้อยละ 50 ของสิทธิในการออกเสียงทั้งหมด
  และกิจการที่กลุ่มบริษัทมีอิทธิพลอย่างเป็นสาระสำคัญแต่ไม่ถึงกับควบคุม
  การด้อยค่าของเงินลงทุนในบริษัทร่วมจะบันทึกเป็นค่าเผื่อการปรับมูลค่าเงินลงทุน

  วิธีส่วนได้เสียเป็นการที่บริษัทรับรู้ส่วนแบ่งกำไรหรือขาดทุนสำหรับปีของบริษัทร่วม
  ดังนั้นมูลค่าของเงิน
  ลงทุนในบริษัทร่วมที่แสดงในงบดุลรวมและงบดุลของบริษัทจึงสะท้อนให้เห็นถึงส่วนแบ่งของสินทรัพย์สุทธิในบริษัทร่วมซึ่งรวมถึงค่าความนิยมที่เกิดจากการลงทุน

  รายชื่อของบริษัทร่วมในกลุ่มบริษัทได้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 28

  (3) กิจการร่วมค้า

  เงินลงทุนในกิจการที่ควบคุมร่วมกันแสดงในงบการเงินรวมโดยวิธีรวมตามสัดส่วน
  ซึ่งเป็นวิธีที่กลุ่มบริษัทรวมส่วนแบ่งรายได้ ค่าใช้จ่าย สินทรัพย์
  และหนี้สินของกิจการร่วมค้าแต่ละรายการในงบการเงินตามสัดส่วนของเงินลงทุน
  รายละเอียดเกี่ยวกับกิจการร่วมค้าได้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 32

  (4) การแปลงค่าเงินตราต่างประเทศ

  กลุ่มบริษัทแปลงค่างบกำไรขาดทุนของหน่วยงานต่างประเทศเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนถัวเฉลี่ยในระหว่างปี
  และแปลงค่างบดุลเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ 31 ธันวาคม
  ผลต่างจากการแปลงค่าเงินลงทุนสุทธิในหน่วยงานต่างประเทศจะแสดงเป็น
  "ผลต่างจากการแปลงค่าหน่วยงานต่างประเทศ" ซึ่งเป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของผู้ถือหุ้น
  เมื่อมีการขายหน่วยงานในต่างประเทศ
  ผลต่างจากการแปลงค่าดังกล่าวจะรับรู้ในงบกำไรขาดทุนเป็นส่วนหนึ่งของกำไรหรือขาดทุนจากการขายหรือเสมือนว่าจำหน่ายบริษัทย่อย

  กลุ่มบริษัทแปลงค่างบกำไรขาดทุนของกิจการในต่างประเทศซึ่งถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มบริษัทเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนถัวเฉลี่ยในระหว่างปี
  กลุ่มบริษัทแปลงค่ารายการที่เป็นตัวเงินในงบดุลเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ 31
  ธันวาคม ส่วนรายการที่ไม่เป็นตัวเงินจะแปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ
  วันที่เกิดรายการ
  ผลต่างจากการแปลงค่าบันทึกเป็นรายได้หรือค่าใช้จ่ายสำหรับปีในงบกำไรขาดทุน

  กลุ่มบริษัทแปลงค่ารายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่เกิดขึ้นในระหว่างปีเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน
  ณ วันที่ที่เกิดรายการนั้นๆ
  กำไรและขาดทุนจากผลของการบันทึกรายการและจากการแปลงค่าสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศจะแสดงอยู่ในงบกำไรขาดทุน
  สินทรัพย์และหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่างประเทศ ณ
  วันที่ในงบดุลแปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ในงบดุล
  ยกเว้นถ้ามีการป้องกันความเสี่ยงโดยการทำสัญญาซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้าจะแปลงด้วย

  ค) เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดแสดงในงบดุลด้วยราคาทุน ในการจัดทำงบกระแสเงินสด
  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด
  ประกอบด้วยเงินสดในมือและเงินฝากธนาคารที่ถึงกำหนดชำระภายในหรือน้อยกว่า 3 เดือน

  ง) เงินลงทุน

  เงินลงทุนที่ตั้งใจจะถือไว้โดยไม่กำหนดระยะเวลาชำระคืน
  ซึ่งอาจขายเมื่อต้องการสภาพคล่องหรือเมื่ออัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลงถูกจัดประเภทเป็นเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย
  ซึ่งแสดงไว้ในสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน เว้นแต่ผู้บริหารมีความตั้งใจที่จะถือเงินลงทุนไว้น้อยกว่า 12
  เดือน เงินลงทุนดังกล่าวจะแสดงไว้ในสินทรัพย์หมุนเวียน
  เงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขายบันทึกในราคาทุนที่ซื้อมาและแสดงในงบดุลตามมูลค่ายุติธรรม
  กำไรและขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลงราคาตามมูลค่ายุติธรรมจะแสดงเป็นรายการ
  แยกต่างหากในส่วนของผู้ถือหุ้น

  เงินลงทุนระยะสั้นซึ่งประกอบด้วยเงินฝากกับธนาคารในประเทศจะบันทึกด้วยราคายุติธรรม
  เงินลงทุนระยะสั้นดังกล่าวมีกำหนดระยะเวลาชำระคืนตั้งแต่ 3 เดือนจนถึง 12 เดือน

  จ) ลูกหนี้การค้า

  ลูกหนี้การค้าแสดงในราคาตามใบแจ้งหนี้หักด้วยค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
  กลุ่มบริษัทจะตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตามประมาณการลูกหนี้ที่คาดว่าจะเก็บเงินไม่ได้
  ซึ่งพิจารณาจากประสบการณ์การเก็บเงินในอดีตกับสถานภาพปัจจุบันของลูกหนี้ ณ วันที่ในงบดุล
  หนี้สูญจะตัดจำหน่ายทันทีที่เกิดขึ้น

  ฉ) สินค้าคงเหลือ

  สินค้าคงเหลือแสดงในราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่คาดว่าจะได้รับแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า
  กลุ่มบริษัทคำนวณราคาทุนของวัสดุโครงข่ายคงเหลือและสินค้าที่มีไว้เพื่อจำหน่ายในราคาทุนถัวเฉลี่ย
  สำรองเผื่อการลดมูลค่าจะตั้งเมื่อกรรมการเห็นว่าสินค้าคงเหลือ
  มีมูลค่าลดลงเนื่องจากสินค้าเก่าล้าสมัย หรือเสื่อมคุณภาพ หรือสภาพแวดล้อมได้เปลี่ยนไป
  มูลค่าสุทธิที่คาดว่าจะได้รับเป็นราคาขายโดยประมาณซึ่งใช้ในธุรกิจทั่วไปหักด้วยค่าใช้จ่ายในการขาย

  ช) เงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์

  เงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์โดยส่วนใหญ่ คือ ที่ดิน
  ซึ่งบันทึกด้วยราคาทุนและไม่คำนวณค่าเสื่อมราคา
  การพิจารณาการด้อยค่าจะทำโดยฝ่ายบริหารของบริษัทเป็นประจำทุกปี

  เมื่อกลุ่มบริษัทจำหน่ายเงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์
  ผลต่างของเงินสดที่ได้จากการจำหน่ายและราคาตามบัญชีบันทึกเป็นกำไรหรือขาดทุนในงบกำไรขาดทุน

  ซ) ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จะถูกบันทึกด้วยราคาทุนหักด้วยค่าเสื่อมราคาสะสม
  ค่าเสื่อมราคาตัดบัญชีเป็นค่าใช้จ่ายโดยวิธีเส้นตรงเพื่อตัดจำหน่ายต้นทุนของสินทรัพย์แต่ละประเภทให้เท่ากับมูลค่าซากตามอายุการใช้งานโดยประมาณของสินทรัพย์
  หรือตามอายุของสัญญาเช่าที่สั้นกว่า ดังนี้

  ------------------------------------------------ ----------------------
                                                   จำนวนปี

  ที่ดิน                                              -

  ส่วนปรับปรุงที่ดิน                                     10

  อาคารและส่วนปรับปรุงอาคาร                           5-20

  ส่วนปรับปรุงอาคารเช่า                                อายุของสัญญาเช่า

  เครื่องตกแต่งติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน                    5-10

  อุปกรณ์ระบบไฟฟ้าและเครื่องคอมพิวเตอร์                   5

  โครงข่ายเคเบิ้ลทีวี                                   8-20

  ยานพาหนะ                                         5
  ------------------------------------------------ ----------------------

  ในกรณีที่ราคาตามบัญชีของสินทรัพย์มีมูลค่าสูงกว่ามูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
  ราคาตามบัญชีจะถูกปรับลดให้เท่ากับมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน

  กลุ่มบริษัทมีการประเมินข้อบ่งชี้การด้อยค่าของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์เป็นประจำทุกปี
  กลุ่มบริษัทพิจารณาการด้อยค่าของสินทรัพย์เมื่อประมาณการกระแสเงินสดรับคิดลดจากสินทรัพย์นั้นต่ำกว่าราคาตามบัญชีของสินทรัพย์นั้น
  ในกรณีที่สินทรัพย์เกิดการด้อยค่า
  กลุ่มบริษัทจะรับรู้รายการขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ในงบกำไรขาดทุน

  กำไรหรือขาดทุนจากการจำหน่ายที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
  พิจารณาโดยเทียบเงินสดรับสุทธิกับราคาตามบัญชีและรับรู้เป็นรายได้
  (ค่าใช้จ่าย)อื่นในงบกำไรขาดทุน

  รายจ่ายที่เกี่ยวกับการต่อเติม การต่ออายุ
  หรือการปรับปรุงสินทรัพย์ให้ดีขึ้นซึ่งทำให้ราคาเปลี่ยนแทนของสินทรัพย์เพิ่มขึ้นอย่างเป็นสาระสำคัญจะบันทึกเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน
  สำหรับค่าซ่อมแซมและบำรุงรักษารับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่เกิดขึ้น

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาร่วมการงานและร่วมลงทุน
  ตามที่อธิบายในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 2
  คิดค่าเสื่อมราคาตามอายุการใช้งานของสินทรัพย์นั้นหรือระยะเวลาสัมปทานที่เหลือแล้วแต่ระยะเวลาใดสั้นกว่าดังนี้

  ------------------------------------------------ ----------------------
                                                   จำนวนปี

  ที่ดิน                                              -

  ส่วนปรับปรุงที่ดิน                                     10

  อาคาร                                            10-20

  อุปกรณ์ Switching                                  12

  อุปกรณ์เครื่องส่ง                                     10

  โครงข่ายตอนนอก                                    10-25

  โทรศัพท์สาธารณะ                                    7

  อุปกรณ์ระบบไฟฟ้าและเครื่องคอมพิวเตอร์                   5

  ระบบการบริหารโครงข่าย                              10
  ------------------------------------------------ ----------------------

  ต้นทุนการกู้ยืมของเงินกู้ที่ใช้ในการก่อสร้างสินทรัพย์บันทึกเป็นต้นทุนของสินทรัพย์ระหว่างระยะเวลาที่ใช้ในการจัดหาหรือก่อสร้างสินทรัพย์จนแล้วเสร็จและพร้อมที่จะใช้งานได้ตามวัตถุประสงค์

  ฌ) สินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตน

  ค่าความนิยม

  ค่าความนิยม หมายถึง
  ส่วนของราคาทุนของเงินลงทุนในบริษัทร่วมที่สูงกว่ามูลค่ายุติธรรมของส่วนแบ่งสินทรัพย์สุทธิของบริษัทร่วม
  ณ วันที่ได้มา
  ค่าความนิยมจากการซื้อกิจการแสดงในงบดุลภายใต้เงินลงทุนในบริษัทร่วมและตัดจำหน่ายตามวิธีเส้นตรงตามระยะเวลาที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์
  เป็นระยะเวลา 15 ปี

  ต้นทุนในการพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์

  ต้นทุนเกี่ยวกับการพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์โดยทั่วไปจะรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายทันที่เมื่อเกิดขึ้น
  อย่างไรก็ตามต้นทุนที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาที่สามารถระบุได้เด่นชัดสำหรับโครงการที่กลุ่มบริษัทสามารถควบคุมได้และคาดว่าจะให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจเกินกว่า
  1 ปี บันทึกเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตน
  ต้นทุนดังกล่าวจะรวมต้นทุนพนักงานในการพัฒนาและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องอื่นๆ

  สินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตนอื่น

  สินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตนอื่นประกอบด้วยสิทธิในการให้บริการเช่าวงจรสื่อสัญญาณความเร็วสูง
  และการพาดสายกระจายซึ่งแสดงด้วยราคามูลค่ายุติธรรมของหุ้นที่ออกโดยบริษัทย่อยเพื่อแลกกับสิทธิดังกล่าว
  สินทรัพย์ไม่มีตัวตนข้างต้นตัดจำหน่ายตามวิธีเส้นตรงตามระยะเวลาที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์
  เป็นระยะเวลา 20-25 ปี กลุ่มบริษัทพิจารณาทบทวนราคาตามบัญชีของสินทรัพย์ไม่มีตัวตนทุกปี
  เมื่อมีข้อบงชี้ของการด้อยค่าและทำการปรับปรุงการด้อยค่าถ้าจำเป็น

  ญ) การบัญชีสำหรับสัญญาเช่าระยะยาว – กรณีที่กลุ่มบริษัทเป็นผู้เช่า

  สัญญาเช่าอุปกรณ์ที่ความเสี่ยงและผลตอบแทนของความเป็นเจ้าของส่วนใหญ่ได้โอนไปให้ผู้เช่าทรัพย์สินจะถูกจัดเป็นสัญญาเช่าทางการเงิน
  สัญญาเช่าทางการเงินจะถูกบันทึกเป็นรายจ่ายฝ่ายทุนตามมูลค่าปัจจุบันสุทธิของจำนวนเงินที่ต้องจ่ายตามสัญญาเช่า
  โดยจำนวนเงินที่ต้องจ่ายแต่ละครั้งจะแบ่งเป็นเงินส่วนของหนี้สินและค่าใช้จ่ายทางการเงินเพื่อให้อัตราดอกเบี้ยคงที่
  สำหรับยอดคงเหลือภาระผูกพันตามสัญญาเช่าหักค่าใช้จ่ายทางการเงินจะถูกบันทึกเป็นหนี้สินระยะยาว
  ดอกเบี้ยจ่ายจะบันทึกในงบกำไรขาดทุนตลอดอายุของสัญญาเช่า
  สินทรัพย์ที่จัดหาโดยสัญญาเช่าทางการเงินจะคิดค่าเสื่อมราคาตามอายุใช้งานของสินทรัพย์นั้นหรือตามอายุของสัญญาเช่าที่สั้นกว่า

  สัญญาเช่าสินทรัพย์ที่ความเสี่ยงและผลตอบแทนของความเป็นเจ้าของตกอยู่กับผู้ให้เช่าจะจัดเป็นสัญญาเช่าดำเนินงาน
  จำนวนเงินที่ต้องจ่ายภายใต้สัญญาเช่าดำเนินงานจะบันทึกในงบกำไรขาดทุนโดยวิธีเส้นตรงตลอดอายุสัญญาเช่านั้น

  เมื่อมีการยกเลิกสัญญาเช่าดำเนินงานก่อนหมดอายุการเช่า
  ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นที่ต้องจ่ายให้แก่ผู้ให้เช่า เช่น
  เบี้ยปรับให้ถือเป็นค่าใช้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่การยกเลิกเกิดขึ้น

  ฎ) ประมาณการหนี้สิน

  บริษัทและบริษัทย่อยจะบันทึกประมาณการหนี้สินเมื่อมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่กลุ่มบริษัทมีภาระที่จะต้องจ่ายตามข้อผูกพันทางกฎหมายอันเป็นผลสืบเนื่องจากเหตุการณ์ในอดีตและสามารถประมาณการจำนวนที่ต้องจ่ายได้อย่างสมเหตุสมผล

  ฏ) ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี

  ภาษีเงินได้ค้างจ่ายจะถูกบันทึกโดยคำนวณจากกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นระหว่างปี
  ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีจะคำนวณโดยใช้วิธีหนี้สินทางภาษีโดยคำนวณจากผลแตกต่างชั่วคราวที่เกิดจากฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินกับมูลค่าที่บันทึกเพื่อแสดงในรายงานทางการเงิน
  ความแตกต่างชั่วคราวที่สำคัญเกิดขึ้นจาก ค่าเสื่อมราคาของที่ดิน
  อาคารและอุปกรณ์ภายใต้สัญญาสัมปทาน เงินสำรองต่างๆ และผลขาดทุนทางภาษียกมา
  โดยใช้อัตราภาษีมีผลบังคับใช้ ณ วันที่ในงบดุล

  สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีจะมีการบันทึกเมื่อเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนว่า
  จะมีกำไรสุทธิทางภาษีในอนาคตเพื่อสามารถใช้ประโยชน์จากผลแตกต่างชั่วคราวได้

  ฐ) การรับรู้รายได้

  รายได้ค่าบริการการใช้โทรศัพท์ภายในพื้นที่ และโทรทางไกลภายในประเทศ
  จะรับรู้ตามระยะเวลาที่ใช้ในอัตราค่าบริการที่กำหนดโดย ทศท.
  หากรอบระยะเวลาการแจ้งหนี้แก่ลูกค้าไม่ตรงตามเดือนปฎิทิน
  บริษัทจะประมาณการใช้ภายในพื้นที่โดยดูจากประวัติการใช้โทรศัพท์ของลูกค้า
  รายได้ค่าบริการที่ยังไม่มีการออกใบแจ้งหนี้บันทึกในงบดุลภายใต้ลูกหนี้การค้า

  การโทรทางไกลระหว่างประเทศทั้งโทรเข้าและโทรออกผ่านโครงข่ายของ กสท. โดย กสท.
  เป็นผู้ออกใบแจ้งหนี้โดยตรงให้กับลูกค้าของบริษัท กสท.
  จะแบ่งรายได้ให้บริษัทต่อการโทรแต่ละครั้งในอัตรา 6 บาท ต่อนาที
  ตามอัตราค่าบริการโทรทางไกลระหว่างประเทศ
  บริษัทจะรับรู้รายได้ค่าบริการโทรทางไกลระหว่างประเทศตามรายงานการใช้โทรศัพท์ซึ่งออกโดยกสท.

  รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์พื้นฐาน บริการวงจรเช่าระบบดิจิตอล (DDN) บริการมัลติมีเดีย
  และบริการโทรศัพท์พื้นฐานใช้นอกสถานที่ (PCT) รับรู้ตามระยะเวลาที่ให้บริการในอัตราที่ระบุ
  รายได้จากการให้บริการ DDN
  ที่ออกใบแจ้งหนี้แล้วแต่ยังไม่ได้รับชำระจะแสดงในงบดุลภายใต้หัวข้อหนี้สินหมุนเวียนอื่น

  รายได้จากการให้บริการติดตั้งโทรศัพท์พื้นฐาน และโทรศัพท์พื้นฐานใช้นอกสถานที่ (PCT)
  จะรับรู้เมื่อให้บริการติดตั้งแล้วเสร็จ
  รายได้รับล่วงหน้าค่าติดตั้งบันทึกเป็นรายได้รอการรับรู้และแสดงในงบดุลภายใต้หัวข้อหนี้สินหมุนเวียนอื่น

  รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์สาธารณะรับรู้ตามจำนวนการใช้จากตัวเลขมิเตอร์

  รายได้จากการให้บริการอินเตอร์เน็ตรับรู้ตามระยะเวลาที่ลูกค้าใช้จริง

  รายได้จากการขายอุปกรณ์ทางโทรศัพท์ และเครื่องโทรศัพท์ PCT
  รับรู้เมื่อส่งมอบแล้วเสร็จตามเงื่อนไขการขาย

  ตามที่ระบุไว้ในสัญญาสัมปทานดังกล่าวในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 2
  ทศท.มีสิทธิในส่วนแบ่งรายได้ที่บริษัทได้รับ โดยบริษัทนำส่วนแบ่งรายได้ของ ทศท.
  มารวมแสดงเป็นยอดรายรับทั้งสิ้น ซึ่งอยู่ในอัตราร้อยละ 16 ถึง 23.5
  ของรายรับที่ได้รับชำระทั้งสิ้น และบันทึกส่วนแบ่งรายได้ของ ทศท. เป็นต้นทุนการให้บริการ

  รายได้ทุกประเภทแสดงสุทธิจากยอดภาษีมูลค่าเพิ่มและส่วนลดเงินสด

  ฑ) เครื่องมือทางการเงิน

  เครื่องมือทางการเงินที่แสดงอยู่ในงบดุลประกอบด้วยเงินสดและเงินฝากธนาคาร เงินลงทุน
  ลูกหนี้การค้า เจ้าหนี้การค้า สัญญาเช่าทางการเงิน และเงินกู้ยืม
  นโยบายการบัญชีเฉพาะสำหรับแต่ละรายการได้เปิดเผยแยกตามแต่ละหัวข้อที่เกี่ยวข้อง

  กลุ่มบริษัทได้ใช้เครื่องมือทางการเงินเพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
  เครื่องมือทางการเงินที่นำมาใช้ส่วนใหญ่เป็นการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
  ซึ่งมิได้รับรู้ในงบการเงินเมื่อทำสัญญา

  สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าป้องกันความเสี่ยงที่เกิดจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนโดยกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนในอนาคตที่สินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศจะได้รับหรือต้องจ่ายชำระจำนวนเงินของสินทรัพย์หรือหนี้สินที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงเมื่อได้รับหรือต้องจ่ายชำระจะหักล้างกับมูลค่าที่เปลี่ยนไปของสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
  ดังนั้น กำไรและขาดทุนจึงนำมาหักล้างกันเพื่อการเสนอรายงาน และจะไม่รับรู้ในงบการเงิน
  ค่าธรรมเนียมที่เกิดขึ้นจากการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าจะตัดจำหน่ายตลอดอายุของสัญญานั้น
  (ถ้ามี)

  กลุ่มบริษัทได้เปิดเผยเครื่องมือทางการเงินไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 29

  ฒ) การปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา - ในกรณีที่กลุ่มบริษัทเป็นลูกหนี้

  ในกรณีที่กลุ่มบริษัทโอนสินทรัพย์หรือส่วนได้เสียเพื่อจ่ายชำระหนี้ในการปรับโครงสร้างหนี้
  ส่วนเกินระหว่างมูลค่าตามบัญชีของหนี้ที่ชำระ (รวมดอกเบี้ยค้างจ่าย
  ส่วนเกินหรือส่วนที่ยังไม่ได้ตัดจำหน่าย ค่าใช้จ่ายทางการเงิน และต้นทุนการออกตราสาร)
  กับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์หรือส่วนได้เสียที่โอนให้กับเจ้าหนี้ได้บันทึกเป็นกำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้

  ค่าธรรมเนียมตามกฎหมายและค่าใช้จ่ายทางตรงอื่นที่เกิดจากการโอนหุ้นทุนของกลุ่มบริษัทให้แก่เจ้าหนี้ได้นำไปหักจากจำนวนที่บันทึกในส่วนของผู้ถือหุ้น
  ส่วนค่าใช้จ่ายทางตรงอื่นที่ไม่เกี่ยวกับการโอนหุ้นได้นำไปหักจากกำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้หรือบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในระหว่างงวดหากกำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้ไม่เกิดขึ้น

  ในกรณีที่การปรับโครงสร้างหนี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขในการชำระหนี้
  กลุ่มบริษัทบันทึกผลกระทบของการปรับโครงสร้างหนี้นับตั้งแต่วันที่ปรับโครงสร้างหนี้จนถึงวันครบกำหนดของหนี้ตามเงื่อนไขใหม่
  อย่างไรก็ตาม ราคาตามบัญชีของหนี้ ณ วันที่ปรับโครงสร้างหนี้จะไม่เปลี่ยนแปลง
  นอกจากว่าราคาตามบัญชีของหนี้จะสูงกว่าจำนวนเงินที่ต้องจ่ายในอนาคตตามเงื่อนไขใหม่
  ซึ่งไม่มีการคิดลดใดๆ ทั้งสิ้น
  หากราคาตามบัญชีของหนี้สูงกว่าจำนวนเงินที่ต้องจ่ายในอนาคตตามเงื่อนไขใหม่
  ราคาตามบัญชีของหนี้จะปรับลดให้เท่ากับจำนวนเงินที่ต้องจ่ายในอนาคต
  และบันทึกส่วนของหนี้ที่ลดลงเป็นกำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้ในงบกำไรขาดทุน

  ณ) ตัวเลขเปรียบเทียบ

  ตัวเลขที่นำมาแสดงเปรียบเทียบได้มีการปรับปรุงเพื่อให้เปรียบเทียบได้กับการแสดงรายการที่เปลี่ยนแปลงไปในปีปัจจุบัน
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งตัวเลขที่นำมาแสดงเปรียบเทียบได้ปรับปรุงหรือจัดประเภทเพื่อให้สอดคล้องกับการแสดงรายการตามมาตรฐานการบัญชีฉบับใหม่หรือฉบับที่มีการปรับปรุงซึ่งกลุ่มบริษัทได้ถือปฎิบัติในปี
  พ.ศ.2543 ดังต่อไปนี้

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 43 การรวมธุรกิจ

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 44 งบการเงินรวมและการบัญชีสำหรับเงินลงทุนในบริษัทย่อย

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 45 การบัญชีสำหรับเงินลงทุนในบริษัทร่วม

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 46 รายงานทางการเงินเกี่ยวกับส่วนได้เสียในกิจการร่วมค้า

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 47 การเปิดเผยข้อมูลของบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

  มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 48
  การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน

การปฎิบัติตามมาตรฐานการบัญชีที่ระบุไว้ข้างต้นไม่ทำให้กลุ่มบริษัทต้องเปลี่ยนแปลงนโยบายการบัญชี
ยกเว้นมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 43 และ 46
เนื่องจากกลุ่มบริษัทได้ปฎิบัติเกี่ยวกับการรับรู้รายการและการวัดค่าตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในมาตรฐานนั้นอยู่แล้ว

  --------------------------------------------------- -------------- -- --------- -- -------------- -- ---------
  บริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)                                                             

  งบดุลรวม                                                                                              

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 และ 2542                                                                        (หน่วย :
                                                                                                       พันบาท)

                                                      พ.ศ. 2543         Common       พ.ศ. 2542         Common

                                                                        Size(%)                        Size(%)

  สินทรัพย์                                                                                               

  สินทรัพย์หมุนเวียน                                                                                        

  เงินสดและเงินฝากธนาคาร                                1,054,621         1.19         1,297,872         1.37

  เงินสดที่มีภาระผูกพัน                                     4,308,367         4.87         2,721,922         2.88

  หลักทรัพย์เผื่อขาย                                       21,416            0.02         728,312           0.77

  เงินลงทุนระยะสั้น                                       17,159            0.02         1,781             0.00

  ลูกหนี้การค้า - สุทธิ                                     5,834,253         6.60         5,606,484         5.93

  ลูกหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน                                  131,628           0.15         212,729           0.22

  สินค้าคงเหลือ - สุทธิ                                    875,721           0.99         689,203           0.73

  สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น                                     1,358,013         1.54         2,322,372         2.45

  รวมสินทรัพย์หมุนเวียน                                    13,601,178        15.39        13,580,675        14.35

                                                                                                       

  สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน                                                                                      

  หลักทรัพย์เผื่อขาย                                       3,960,783         4.48                           

  เงินลงทุนในบริษัทย่อย บริษัทร่วมและบริษัทอื่น                   5,430,042         6.14         9,411,426         9.95

  เงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์                                57,973            0.07         63,898            0.07

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์-สุทธิ                               64,262,597        72.71        70,252,927        74.25

  สินทรัพย์ไม่มีตัวตน - สุทธิ                                 512,919           0.58         541,087           0.57

  สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น                                   558,160           0.63         766,446           0.81

  รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน                                  74,782,474        84.61        81,035,784        85.65

  รวมสินทรัพย์                                           88,383,652        100.00       94,616,459        100.00

                                                                                                       

  หนี้สิน                                                                                                 

  หนี้สินหมุนเวียน                                                                                          

  เงินกู้ยืม                                              1,782,478         2.02         4,228,289         4.47

  เจ้าหนี้การค้า                                          1,700,681         1.92         1,797,655         1.90

  ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย                                       1,014,501         1.15         4,360,023         4.61

  เจ้าหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน                                 83,133            0.09         45,483            0.05

  หนี้สินหมุนเวียนอื่น                                       1,519,981         1.72         1,461,059         1.54

  รวมหนี้สินหมุนเวียน                                      6,100,774         6.90         11,892,509        12.57

  หนี้สินไม่หมุนเวียน                                                                                        

  เงินกู้ยืม                                              63,819,640        72.21        64,987,568        68.69

  เจ้าหนี้การค้าระยะยาว                                   9,255,712         10.47        9,601,836         10.15

  หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น                                     580,641           0.66         15,253            0.02

  รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน                                    73,655,993        83.34        74,604,657        78.85

  รวมหนี้สิน                                             79,756,767        90.24        86,497,166        91.42

                                                                                                       

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                                                                                          

  ทุนเรือนหุ้น                                                                                             

  ทุนจดทะเบียน 2,983.15 ล้านหุ้น                                                                            

  หุ้นบุริมสิทธิ 702 ล้านหุ้น ออกและชำระเต็มมูลค่าแล้ว             7,020,000         7.94                           

  หุ้นสามัญ 2,223 ล้านหุ้น ออกและชำระเต็มมูลค่าแล้ว             22,230,000        25.15        22,230,000        23.49

  ส่วนลดมูลค่าหุ้นบุริมสิทธิ                                   (1,498,478)       (1.70)                         

  ส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญ                                    11,432,046        12.93        11,432,046        12.08

  สำรองตามกฎหมาย                                      34,881            0.04         34,881            0.04

  ขาดทุนสะสม                                           (29,511,977)      (33.39)      (26,203,827)      (27.69)

  ส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยในบริษัทย่อย                          498,648           0.56         512,003           0.54

  กำไร(ขาดทุน)ที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงจากเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย   (1,682,579)       (1.90)       9,844             0.01

  ผลจากการแปลงค่าหน่วยงานต่างประเทศ                      104,344           0.12         104,344           0.11

  รวมส่วนของผู้ถือหุ้น                                      8,626,885         9.76         8,119,291         8.58

  รวมหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น                               88,383,652        100.00       94,616,457        100.00

                                                                                                       

                                                                                                       
  --------------------------------------------------- -------------- -- --------- -- -------------- -- ---------

  ------------------------------------- ------------- -- --------- -- ------------- -- ---------
  บริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด                                                     
  (มหาชน)                                                                              

  งบกำไรขาดทุนรวม                                                                       

  สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวามคม 2543 และ                                                    (หน่วย :
  2542                                                                                 พันบาท)

                                        พ.ศ. 2543        Common       พ.ศ. 2542        Common

                                                         Size(%)                       Size(%)

  รายได้                                                                                

  รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์ และบริการอื่น   18,085,305       93.28        14,282,654       95.58

  รายได้จากการขายสินค้า                    1,302,259        6.72         660,316          4.42

  รวมรายได้                              19,387,564       100.00       14,942,970       100.00

                                                                                       

  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน                                                                 

  ต้นทุนบริการ                             12,688,408       65.45        10,654,583       71.30

  ต้นทุนขายสินค้า                           1,119,159        5.77         374,279          2.50

  ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร               3,030,575        15.63        2,873,246        19.23

  ค่าตอบแทนกรรมการ                       45,975           0.24         36,755           0.25

  รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน               16,884,117       87.09        13,938,863       93.28

                                                                                       

  กำไรจากการดำเนินงาน                    2,503,446        12.91        1,004,107        6.72

  กำไรจากการขายหลักทรัพย์                  2,472,155        12.75        238,349          1.60

  ดอกเบี้ยรับ                              23,383           0.12         123,913          0.83

  ส่วนได้เสียใน(ขาดทุน) กำไรในบริษัทย่อย       (1,128,454)      (5.82)       (895,734)        (5.99)
  และบริษัทร่วม                                                                           

  ดอกเบี้ยจ่าย                             (5,676,506)      (29.28)      (5,921,906)      (39.63)

  ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ   (2,642,423)      (13.63)      (1,914,029)      (12.81)

  (ค่าใช้จ่าย)รายได้อื่น                      (174,718)        (0.90)       (25,829)         (0.17)

  ขาดทุนก่อนภาษีเงินได้                      (4,623,117)      (23.85)      (7,391,129)      (49.46)

  ภาษีเงินได้                              (76,444)         (0.39)       (115,459)        (0.77)

  ขาดทุนก่อนรายการพิเศษ                    (4,699,561)      (24.24)      (7,506,588)      (50.23)

  รายการพิเศษ – กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้  1,378,056        7.11         0                0.00

  ขาดทุนก่อนส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย             (3,321,505)      (17.13)      (7,506,588)      (50.23)

  ขาดทุนสุทธิของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย                13,355           0.07         31,813           0.21

  ขาดทุนสุทธิสำหรับปี                        (3,308,150)      (17.06)      (7,474,775)      (50.02)

                                                                                       

  ขาดทุนต่อหุ้นขั้นพื้นฐานและลดลงเต็มที่                                                          

  ขาดทุนจากกิจกรรมตามปกติ                  (2.35)           (0.00)       (2.35)           (0.00)

  รายการพิเศษ                                                                           

  – กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้             0.62             0.00         0.62             0.00

  ขาดทุนสุทธิสำหรับปี                        (1.73)           (0.00)       (1.73)           (0.00)

                                                                                       

                                                                                       

                                                                                       
  ------------------------------------- ------------- -- --------- -- ------------- -- ---------

  -------------------------------------------------------------------------- -------------- -- -------------- -- --------------
  บริษัท เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)                                                                       

  งบกระแสเงินสด                                                                                                   

  สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวามคม 2543 ,2542 และ 2541                                                                   (หน่วย : พันบาท)

                                                                                                                 (ก่อนปรับปรุง)

                                                                             พ.ศ. 2543         พ.ศ. 2542         พ.ศ. 2541

                                                                                                                 

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน                                                                                    

  ขาดทุนก่อนส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย                                                  (3,321,505)       (7,506,587)       10,791,489

  รายการปรับกระทบขาดทุนเป็นเงินสดรับ (จ่าย) จากกิจกรรมดำเนินงาน                                                          

  ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายตัดบัญชี                                                   7,707,915         6,442,134         4,446,716

  ขาดทุน (กำไร) จากการขายที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์                                   307,845           (10,621)          (221,148)

  ค่าเผื่อขาดทุนจากการลดมูลค่าเงินลงทุน                                                                146,175           

  หนี้สงสัยจะสูญ                                                                 132,742           352,785           341,266

  (กลับรายการค่าเผื่อ) ค่าเผื่อผลขาดทุนจากการลดลงของ มูลค่าของเงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์     (3,364)           11,391            24,745

  (กลับรายการค่าเผื่อ) ค่าเผื่อผลขาดทุนจากการลดลงของมูลค่าของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์        (10,667)          39,561            139,321

  ค่าเผื่อขาดทุนจากการลดลงของมูลค่าของสินค้าคงเหลือ                                   17,233            195,716           13,417

  ผลสะสมจากการเปลี่ยนแปลงวิธีการรับรู้รายได้                                                                             (975,987)

  สินทรัพย์ในการดำเนินงานอื่นตัดจ่าย (กลับรายการตัดจ่าย)                                (2,735)           57,357            120,419

  กำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย                                     (2,472,155)       (135,479)         

  กำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุนในบริษัทย่อย                                                             (102,871)         (3,029,451)

  กำไรจากการขายเงินลงทุนในบริษัทอื่น                                                                                   (373,171)

  ขาดทุน(กำไร)จากการเลิกกิจการของบริษัทย่อยและอื่นๆ                                  1,522             (432)             (97,258)

  ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง                                          2,526,566         1,863,802         (11,354,514)

  กำไรจากการปรับโครงสร้างหนี้                                                    (1,378,056)                         

  กำไรจากการยกหนี้                                                             (26,528)          (289,632)         (102,913)

  ปรับปรุงค่าเช่าวงจรทางไกลและท่อร้อยสาย                                           (685,203)                           

  ดอกเบี้ยตั๋วเงินจ่ายตัดจ่าย                                                        38,137                              

  ส่วนได้เสียในขาดทุน(กำไร)สุทธิของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม                               1,128,454         895,734           627,162

  ลูกหนี้องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยตัดบัญชี                                                                              810,019

  การเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงาน                                                                           

  -ลูกหนี้การค้า                                                                 (359,965)         (1,690,851)       86,830

  -ลูกหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน                                                        82,489            303,537           (144,972)

  -สินค้าคงเหลือ                                                                (189,655)         (143,305)         (82,475)

  -สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น                                                           376,203           165,701           (133,903)

  -สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น                                                         33,812            190,597           (85,090)

  -เจ้าหนี้การค้า                                                                (218,664)         57,498            (379,004)

  -เจ้าหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน                                                       31,448            (55,249)          

  -ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายและหนี้สินหมุนเวียนอื่น                                             (476,367)         570,208           63,733

  -หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น                                                           (10,867)          (3,729)           (202,425)

  ส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยในบริษัทย่อยลดลง                                                                                 (131,273)

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมการดำเนินงาน                                             3,228,635         1,353,440         151,533

                                                                                                                 

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน                                                                                        

  เงินสดจ่ายในเงินสดที่มีภาระผูกพัน                                                  (98,651,382)      (77,418,213)      (392,167)

  เงินสดจ่ายในเงินฝากประจำ                                                      (27,824)          (9,936)           

  เงินสดจ่ายซื้อเงินลงทุนระยะยาว                                                                     (500,654)         (4,773,850)

  เงินสดจ่ายสุทธิในการเลิกกิจการของบริษัทย่อย                                         (133)             (12,366)          

  เงินสดจ่ายซื้อที่ดิน อาคารและอุปกรณ์                                                (1,695,088)       (1,278,743)       (2,123,340)

  เงินสดรับจากเงินสดที่มีภาระผูกพัน                                                  97,064,937        77,531,630        796,957

  เงินสดรับสุทธิจากการขายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย                                  3,003,472         76,933            

  เงินสดรับจากเงินฝากประจำ                                                      12,446            11,716            

  เงินสดรับจากการขายบริษัทย่อย                                                                      131,956           2,274,095

  เงินสดรับจากการขายบริษัทร่วม                                                                      561,600           

  เงินสดรับจากการขายเงินลงทุนอื่น                                                  37                561,955           1,197,308

  เงินสดรับจากการเลิกกิจการของบริษัทย่อย                                                                                21,421

  เงินสดรับจากการขายที่ดิน อาคารและอุปกรณ์                                          48,906            102,437           2,412,645

  เงินสดรับจากการลดเงินลงทุนในบริษัทย่อย                                                                                750,000

  เงินปันผลรับ                                                                                    556,000           20,000

  เงินให้กู้ยืมแก่บริษัทที่เกี่ยวข้องกันและบริษัทอื่นและดอกเบี้ยค้างรับลดลง                                                            257,599

  เงินลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ลดลง                                                                                       10,609

  เงินสดสุทธิ (ใช้ไป)ได้มาจากกิจกรรมลงทุน                                           (244,629)         314,315           451,277

                                                                                                                 

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน                                                                                     

  เงินสดรับจากการออกหุ้นบุริมสิทธิ                                                   5,521,522                           

  เงินสดรับจากเงินกู้ยืม                                                           657,757           850,331           

  เงินกู้ยืมจากเจ้าหนี้การค้าระยะยาว                                                                   191,030           725,922

  จ่ายชำระเจ้าหนี้ระยะยาว                                                        (531,831)                           

  จ่ายคืนเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร                                                    (107,469)         (6,170)           (316,553)

  จ่ายคืนเงินกู้ยืม                                                                (8,767,235)       (2,042,994)       (1,003,978)

  เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงิน                                                (3,227,256)       (1,007,803)       (594,609)

                                                                                                                 

  ผลสะสมของการแปลงค่ารายการในงบการเงินของบริษัทย่อยซึ่งแสดงเป็นเงินตราต่างประเทศลดลง                                       (149,185)

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด(ลดลง)เพิ่มขึ้นสุทธิ                                   (243,250)         659,952           (140,984)

  ยอดยกมาต้นปี                                                                 1,297,872         637,917           415,996

                                                                                                                 

  ยอดคงเหลือสิ้นปี                                                               1,054,622         1,297,869         275,012

  ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับกระแสเงินสด                                                                                      

  ดอกเบี้ยจ่าย                                                                  4,757,844         4,919,699         6,489,762

  ภาษีเงินได้                                                                   287,783           110,374           54,448

                                                                                                                 

                                                                                                                 

                                                                                                                 
  -------------------------------------------------------------------------- -------------- -- -------------- -- --------------

  ----------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------- -------------- ---------- ------------- -------------
  อัตราส่วนทางการเงิน                                                                                                                                         

                                                                                                                   บริษัท                                    
                                                                                                                   เทเลคอมเอเซีย                            
                                                                                                                   คอร์ปอเรชั่น จำกัด                          
                                                                                                                   (มหาชน)                                 
                                                                                                                   และบริษัทย่อย                              

                                                                                                                                  2543       2542          2541

                                                                                                                                             (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratios)                                                                                                                       

                                      อัตราส่วนสภาพคล่อง                                                              เท่า            2.23       1.14          0.13

                                      อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว                                                        เท่า            2.49       0.87          0.09

                                      อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด                                                    เท่า            0.36       0.03          0.00

                                      อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า                                                      เท่า            3.39       3.05          2.79

                                      ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย                                                            วัน             106.22     118.03        129.17

                                      ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย*                                                           วัน             50.02      65.59         60.04

                                      *ไม่นับรวมลูกหนี้องค์การโทรศัพท์ซึ่งลูกค้าได้ชำระแล้วแต่บริษัทยังไม่ได้รับส่วนแบ่งรายได้จากองค์การฯ                                           

                                      อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ                                                     เท่า            1.43       0.72          1.17

                                      ระยะเวลาหมุนเวียนของสินค้าคงเหลือเฉลี่ย                                             วัน             251.69     497.50        307.01

                                      อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้การค้า                                                     เท่า            0.64       0.20          0.46

                                      ระยะเวลาชำระหนี้                                                               วัน             562.66     1,779.88      785.62

                                      Cash Cycle                                                                   วัน             -204.74    -1,164.35     -349.44

  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร                                                                                                                         
  (Profitability Ratios)                                                                                                                                   

                                      อัตรากำไรขั้นต้น                                                                 %              28.78%     26.19%        61.40%

                                      อัตรากำไรสุทธิ                                                                  %              -17.06%    -50.02%       93.99%

                                      อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น                                                            %              -38.35%    -92.06%       80.55%

  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน                                                                                                                        
  (Efficiency Ratios)                                                                                                                                      

                                      อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์                                                        %              -3.62%     -7.51%        10.40%

                                      อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร                                                    %              5.79%      -1.25%        18.18%

                                      อัตราการหมุนของสินทรัพย์                                                          เท่า            0.22       0.16          0.14

  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน                                                                                                                            
  (Financial Policy Ratios)                                                                                                                                

                                      อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น                                                     เท่า            8.68       9.71          4.57

                                      อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย **                                               เท่า            1.80       1.26          0.97

                                      อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (Accrual Basis)                                เท่า            0.34       0.08          0.02

                                      อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (Cash Basis)                                   เท่า            1.19       0.72          0.06

                                      อัตราเงินปันผล                                                                  %              0.00       0.00          0.00

  ข้อมูลต่อหุ้น (Per Share Analysis)                                                                                                                            

                                      มูลค่าตามบัญชีต่อหุ้น                                                               บาท            2.95       3.65          8.40

                                      กำไรสุทธิต่อหุ้น                                                                  บาท            -1.73      -3.36         4.86

                                      เงินปันผลต่อหุ้น                                                                  บาท            0.00       0.00          0.00

  อัตราการเติบโต (Growth Ratios)                                                                                                                             

                                      สินทรัพย์รวม                                                                    %              -6.59%     -9.44%        1.30%

                                      หนี้สินรวม                                                                      %              -7.79%     1.35%         -9.61%

                                      รายได้จากการขายหรือบริการ                                                       %              29.74%     30.14%        -8.10%

                                      ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน                                                              %              21.13%     55.06%        -21.46%

                                      กำไรสุทธิ                                                                      %              55.74%     -169.27%      140.52%

                                      * การลดลงของอัตราการทำกำไรขั้นต้นจากปี 1998 มีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนแปลงทางรายการบัญชี                                           
                                      โดยในปี 2543 มีการปรับค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับโครงข่าย                                                                             

                                      ออกจากค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร เป็นต้นทุนบริการ และได้มีการปรับปรุงงบการเงินสำหรับปี                                             
                                      2542 ให้สอดคล้องกัน เพื่อการเปรียบเทียบ                                                                                     

                                      ** เป็นการคำนวณตาม กำไรจากการดำเนินงาน ก่อนรายการพิเศษ                                                                   
  ----------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------- -------------- ---------- ------------- -------------