ความเสี่ยง คือ เหตุการณ์หรือการกระทำใดๆ ที่อาจเกิดขึ้นภายใต้สถานการณ์ที่ไม่แน่นอน
และจะส่งผลกระทบ หรือสร้างความเสียหาย หรือลดโอกาสความสำเร็จที่จะบรรลุเป้าหมาย
หรือวัตถุประสงค์ทั้งในระดับองค์กร ระดับหน่วยงาน และบุคลากร
จะเห็นได้ว่าความเสี่ยงสามารถเกิดขึ้นได้ในทุกองค์กรธุรกิจ
รวมทั้งธนาคารพาณิชย์ที่ต้องดำเนินงานภายใต้ปัจจัยแวดล้อมทางเศรษฐกิจและการเงิน
ที่กำลังมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วตามกระแสแห่งโลกาภิวัฒน์
ทั้งการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวกและลบ ไม่ว่าจะเป็นอัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน กระแสเงินทุน
การแข่งขัน ตลอดจนกฎระเบียบต่างๆ เป็นต้น ดังนั้น การมีระบบการบริหารความเสี่ยงที่ดี
จึงนับเป็นสิ่งสำคัญประการหนึ่งในการดำเนินธุรกิจ ด้วยเหตุนี้
ธนาคารจึงให้ความสำคัญต่อการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้ธนาคารสามารถแข่งขันและสร้างผลตอบแทนสูงสุดแก่ผู้ถือหุ้นได้

ทั้งนี้ สามารถแบ่งแยกความเสี่ยงที่สำคัญในธุรกิจธนาคารได้ดังนี้

1.1.1 ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ (Credit Risk)

ความเสี่ยงด้านสินเชื่อ หมายถึง
โอกาสหรือความน่าจะเป็นที่คู่สัญญาหรือผู้กู้ยืมจะไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อตกลงในสัญญา
หรือคุณภาพสินทรัพย์เสื่อมลง ซึ่งมีผลทำให้ธนาคารไม่ได้รับชำระหนี้คืน
เต็มจำนวนตามสัญญา และอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร
โดยเฉพาะในรอบปี 2549 ที่มีปัจจัยเสี่ยงค่อนข้างมาก เช่น
ราคาน้ำมันและอัตราดอกเบี้ยที่ปรับสูงขึ้นในครึ่งปีแรก อุทกภัยที่เกิดขึ้นรุนแรงในครึ่งปีหลัง
รวมทั้งความไม่สงบและความไม่แน่นอนของสถานการณ์ทางการเมือง ธนาคารกรุงไทย
จึงตระหนักถึงความสำคัญในการปรับปรุงการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ซึ่งทำให้ความเสี่ยงด้านสินเชื่อของธนาคารอยู่ในระดับที่ควบคุมและจัดการได้
โดยพิจารณาจากปัจจัยความเสี่ยงที่สำคัญ ดังนี้

ความเสี่ยงจากเงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (Non-Performing Loans: NPL)

การเพิ่มขึ้นของ NPL ทําใหธนาคารตองกันเงินสํารองคาเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขึ้น
และมีผลกระทบตอ
ผลการดําเนินงาน สถานะทางการเงิน และความเพียงพอของเงินกองทุนของธนาคาร
การเพิ่มขึ้นของ NPL
มีผลมาจากการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การจัดชั้นคุณภาพสินเชื่อที่เข้มงวดขึ้นของธนาคารแหงประเทศไทย
นอกจากนี้ในปลายปี 2549 ธนาคารแห่งประเทศไทยได้นำมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ
(International Accounting Standard – IAS) ฉบับที่ 39 เรื่อง
การรับรู้และการวัดมูลค่าตราสารทางการเงิน (IAS 39) มาใช้
ซึ่งมาตรฐานการบัญชีฉบับดังกล่าวจะมีผลให้ธนาคารต้องกันเงินสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มขี้น

อยางไรก็ตาม ธนาคารมีมาตรการแกไขและควบคุมไมให NPL เพิ่มมากขึ้น
มีการกําหนดเปาหมายให
หนวยงานอํานวยสินเชื่อลดจํานวน NPL ลงทุกป มีกระบวนการจัดการกับลูกหนี้ที่อาจมีปญหา
กอนที่จะกลาย
เปนหนี้ NPL และปี 2549 ได้จัดให้มีโครงการเร่งลดปริมาณ NPL ต่อเนื่องจากปีก่อน
และมีการปรับปรุงอำนาจในการอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้
เพื่อให้กระบวนการในการพิจารณาตัดสินใจมีประสิทธิภาพและควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น นอกจากนี้
เครื่องมือประเมินความเสี่ยงลูกคาที่ธนาคารพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ก็จะชวยใหกระบวนการคัดเลือกลูกคามีประสิทธิภาพมากขึ้นดวย

ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อ

ธนาคารได้กำหนดวงเงินสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท (Industry Concentration
Limit)
เพื่อกระจายความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพและควบคุมไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของสินเชื่ออย่างมีนัยสำคัญ
และก่อให้เกิดการกระจายความเสี่ยงที่ดี โดยมีการติดตามผลการดำเนินการอย่างใกล้ชิด ณ สิ้นปี
2549
ไม่พบว่าเงินให้สินเชื่อของธนาคารมีการกระจุกตัวในอุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่งอย่างมีนัยสำคัญ
โดยส่วนใหญ่จะกระจายตัวอยู่ในภาคการผลิต การบริการ ธุรกิจการเงิน และ
การอุปโภคบริโภคส่วนบุคคล

ความเสี่ยงจากการด้อยค่าของหลักประกัน

สินเชื่อของธนาคารจํานวนมากมีหลักประกันเปนอสังหาริมทรัพย
ซึ่งมูลคาของอสังหาริมทรัพยจะขึ้นอยูกับสภาพการณทางเศรษฐกิจ
หากเศรษฐกิจเกิดภาวะถดถอย มูลคาของหลักประกันอาจจะปรับลดลง
ธนาคารจึงอาจจะตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสําหรับ NPL
และทําใหจํานวนเงินที่ธนาคารควรไดรับจากการจําหน่าย ทรัพย์สินรอการขายลดลง
อันจะสงผลกระทบตอผลการดำเนินงานและเงินกองทุนของธนาคารได อยางไรก็ตาม
ธนาคารไดกําหนดใหมีการทบทวนการประเมินราคาหลักประกันดังกลาวใหเปน
ปจจุบัน เพื่อให้ทราบมูลคาที่แท้จริงของหลักประกัน สามารถ
นําไปกําหนดกลยุทธในการดําเนินการให
สอดคลองกับความเสี่ยงดานสินเชื่อที่เปลี่ยนแปลงไป
และไดมีการกันเงินสำรองคาเผื่อการดอยคาของทรัพยสินรอการขายไวแล้วตามรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
ข้อ 4.7

การลดลงของมูลคาหลักประกันสําหรับ NPL
อาจสงผลใหธนาคารตองเพิ่มการกันเงินสํารองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
สําหรับหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ
และอาจทําใหจํานวนเงินที่ธนาคารควรจะไดรับจากการขายทอดตลาดหลักประกันลดลง
และอาจส่งผลทําใหกําไรสุทธิและเงินกองทุนของธนาคารลดลง
อีกทั้งอาจมีผลกระทบอยางมีนัยสําคัญตอฐานะการเงินและผลการดําเนินงานของธนาคาร

2.  ความเสี่ยงด้านตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
และราคาตราสารในตลาดเงินทุนที่มีผลกระทบในทางลบต่อรายได้ และเงินกองทุนของธนาคาร
โดยแยกการบริหารความเสี่ยงออกเป็น 2 ส่วน ดังนี้

1.  ความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการค้า (Trading Book) ของธนาคาร

  1.1 ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk) ที่มีต่อ Trading Book

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย
โดยธนาคารประเมินผลกระทบจากความอ่อนไหวและความผันผวน (Sensitivity and
Volatility) ของอัตราดอกเบี้ย โดยใช้เครื่องมือเชิงวิเคราะห์และสถิติที่เรียกว่า Value at
Risk (VaR) ประเมินความเสี่ยง ซึ่ง VaR ของอัตราดอกเบี้ยมีค่าค่อนข้างน้อย
เมื่อเปรียบเทียบกับเงินกองทุนของธนาคาร ซึ่งค่าความเสี่ยงดังกล่าวอยู่ภายใต้เพดาน
และอยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้

  1.2 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Foreign Exchange Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบเนื่องจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเนื่องมาจากการทำธุรกรรมในสกุลเงินตราต่างประเทศหรือจากการมีสินทรัพย์หรือหนี้สินในสกุลเงินตราต่างประเทศ

ธนาคารควบคุมธุรกรรมการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศประจำวันทั้งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับรายการซื้อขายเงินทันที
(Spot) และรายการซื้อขายเงินล่วงหน้า (Forward)
โดยกำหนดให้มีการทำธุรกรรมภายใต้เพดานที่กำหนด
ซึ่งเพดานดังกล่าวผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้บริหารระดับสูงแล้ว รวมทั้งธนาคารได้จัดทำ
Daily Trading Risk Report โดยใช้ VaR
เพื่อประเมินความเสี่ยงจากการเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ซึ่ง VaR
ของอัตราแลกเปลี่ยนมีค่าค่อนข้างน้อย เมื่อเปรียบเทียบกับเงินกองทุนของธนาคาร
ซึ่งค่าความเสี่ยงดังกล่าวอยู่ภายใต้เพดานและอยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้

นอกจากนี้ ธนาคารยังได้ทำการประเมินมูลค่าตามราคาตลาด (Mark to Market)
ของธุรกรรมเงินตราต่างประเทศทุกสิ้นวัน
เพื่อประเมินผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่จะส่งผลกระทบต่อรายได้และเงินกองทุนของธนาคาร

  1.3 ความเสี่ยงจากราคา (Price Risk)

เป็นความเสี่ยงที่รายได้และเงินกองทุนได้รับผลกระทบในทางลบเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารทุน
โดยธนาคารได้จัดทำ Daily Trading Risk Report โดยใช้ VaR
เพื่อประเมินความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตราสารทุน ซึ่ง VaR
ของราคามีค่าค่อนข้างน้อย เมื่อเปรียบเทียบกับเงินกองทุนของธนาคาร
ซึ่งค่าความเสี่ยงดังกล่าวอยู่ภายใต้เพดาน และอยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้

2.  ความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการธนาคาร Banking Book

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย ที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการธนาคาร คือ ความเสียหายต่อรายได้ และ
/ หรือ มูลค่าส่วนของผู้ถือหุ้นของธนาคารจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
ซึ่งเกิดจากฐานะในบัญชีงบดุลและนอกงบดุลของธนาคาร
และมีแหล่งที่มาจากการที่ช่วงเวลาของการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย
และช่วงเวลาที่ได้รับเงินที่ไม่ตรงกัน (Repricing Risk)
ผลต่างที่เกิดขึ้นอาจส่งผลให้ดอกเบี้ยรับสุทธิ (Net Interest Income: NII)
ของธนาคารได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของระดับอัตราดอกเบี้ยในตลาด

1.1.3 ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ธนาคารไม่สามารถชำระหนี้และภาระผูกพันได้เมื่อถึงกำหนดเวลา
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์ที่มีอยู่ให้เป็นเงินสดได้
ยังผลให้ธนาคารไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอหรือสามารถจัดหาเงินทุนได้แต่ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าวอาจจะส่งผลกระทบต่อชื่อเสียง
รายได้และเงินกองทุนของธนาคารทั้งในปัจจุบันและอนาคต นอกจากนี้
ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องยังเกิดจากการที่ธนาคารไม่สามารถยกเลิก (unwind) หรือหักกลบ
(offset) ความเสี่ยงที่มีอยู่จากสินทรัพย์ที่ถืออยู่ได้
ทำให้ต้องขายสินทรัพย์ในราคาต่ำกว่าต้นทุนที่ซื้อมาเนื่องจากสินทรัพย์ที่ถืออยู่มีสภาพคล่องต่ำ

ธนาคารได้ติดตามระดับสภาพคล่องอย่างใกล้ชิดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการดำเนินงาน
นอกจากนี้ ธนาคารมีแผนฉุกเฉินสภาพคล่อง (Contingency Plan) แผนปฏิบัติการ (Action
plan) และหน่วยงานที่รับผิดชอบที่ชัดเจน
ซึ่งพร้อมที่จะปฏิบัติได้ทันทีเมื่อธนาคารเกิดปัญหาสภาพคล่อง
พร้อมกันนี้ธนาคารยังได้ทดสอบระดับของสภาพคล่องในภาวะวิกฤต (stress tests)
อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าในกรณีฉุกเฉินธนาคารจะสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อย่างทันท่วงทีและภายใต้ต้นทุนที่ยอมรับได้

1.1.4 ความเสี่ยงด้านปฎิบัติการ (Operational Risk)

จากการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยมีนโยบายขยายขอบเขตการทำธุรกรรมทางการเงินและมีการกำกับดูแลสถาบันการเงินให้เข้มงวดขึ้นตามหลักเกณฑ์
Basel II สภาพแวดล้อมทางการแข่งขันของธุรกิจธนาคารจึงมีแนวโน้มจะทวีความรุนแรงขึ้น
ธนาคารกรุงไทยจึงได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ขึ้น
เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่หลากหลาย ลดความผันผวนของการหารายได้
และเพิ่มประสิทธิภาพด้านต้นทุน
ซึ่งธุรกรรมเหล่านี้จำเป็นต้องเกี่ยวข้องกับกระบวนการปฏิบัติงานภายในองค์กร พนักงาน
และระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ซับซ้อนขึ้น ผลกระทบที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้คือ
การเพิ่มขึ้นของความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

แม้ว่าความเสี่ยงด้านปฏิบัติการมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้น
แต่ธนาคารมีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
รวมทั้งมีการติดตามและจัดการความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่เหมาะสม
โดยการนำแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักเกณฑ์ Basel II และมาตรการต่าง ๆ
ที่ทางธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดนำมาใช้ในการปฏิบัติงานของทุกระดับชั้นอย่างต่อเนื่อง
จึงทำให้ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ในปี 2549
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการได้จัดอบรมเรื่องความเสี่ยงด้านปฏิบัติการแก่พนักงาน รวม 12
ครั้ง อีกทั้งสื่อสารความรู้เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงผ่านช่องทางต่าง ๆ
ให้พนักงานตระหนักถึงความสำคัญ
และมีส่วนรับผิดชอบในการบริหารและควบคุมความเสี่ยงด้านปฏิบัติการในหน่วยงานที่ตนปฏิบัติอยู่

5.  ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)

จากภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงตลอดปีที่ผ่านมา ที่มีผลกระทบมาจากสภาพแวดล้อม
ทั้งภายในและภายนอก ภัยธรรมชาติ ปัจจัยทางด้านการเมือง
และกฎระเบียบของการกำกับสถาบันการเงินที่เข้มงวดขึ้นไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการดำรงเงินกองทุนตามเกณฑ์
Basel II การกันสำรองตามมาตรฐาน IAS 39 หลักเกณฑ์การกำกับแบบรวมกลุ่ม
รวมทั้งจากสภาพการแข่งขันทางธุรกิจที่เข้มข้นขึ้นทั้งจากธนาคารต่างชาติ
และการควบรวมสถาบันการเงินต่างๆ
ซึ่งก่อให้เกิดปัจจัยเสี่ยงด้านกลยุทธ์ที่จะส่งผลกระทบต่อแผนการดำเนินธุรกิจของธนาคาร

ธนาคารมีการเตรียมความพร้อมในการดำเนินการต่างๆ
เพื่อลดความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ที่เกิดจากปัจจัยเสี่ยงเหล่านั้น
ด้วยการปรับกระบวนการวางแผนกลยุทธ์และการจัดทำแผนการดำเนินงานธนาคารให้มีความชัดเจน
เหมาะสมและครอบคลุมความเสี่ยงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น ดังนี้

1.  กระบวนการวางแผนกลยุทธ์ของธนาคาร มีลำดับขั้นตอนที่ชัดเจนและครบถ้วน
    โดยยึดหลักการของ Balanced Scorecard ซึ่งทำให้มีมุมมองที่ครอบคลุมในทุกด้าน
    มีการวิเคราะห์ SWOT Analysis มีการใช้ข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ซึ่งได้แก่
    ข้อมูลทางการเงินของธนาคารกับธนาคารคู่เทียบ ข้อมูลผลการสำรวจความพึงพอใจของลูกค้า
    และข้อมูลปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก
    มาใช้ในการวิเคราะห์เพื่อให้แผนงานสอดคล้องกับความเป็นจริง

2.  ธนาคารได้นำระบบการบริหารจัดการเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม (Economic Value
    Management) มาใช้ โดยจะนำหลักการของการวัดค่าผลงาน Economic Profit (EP)
    มาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนกลยุทธ์ที่ต้องคำนึงว่ากลยุทธ์ทางธุรกิจใดเหมาะสมที่จะสร้างมูลค่าเพิ่ม
    (EP) ให้กับองค์กรและผู้ถือหุ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการเตรียมประยุกต์ใช้แนวทางดังกล่าวที่มุ่งเน้นในเรื่องการบริหารรายได้
    ค่าใช้จ่าย และบริหารต้นทุนที่สะท้อนความเสี่ยงอย่างเหมาะสม

ธนาคารมีแนวทางการบริหารความเสี่ยงในภาพรวม ประกอบด้วยปัจจัยหลักสำคัญ 4 ด้าน ดังนี้

1.  ธรรมาภิบาล

การบริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาล จะช่วยลดความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี
โดยเฉพาะความเสี่ยงด้านกลยุทธ์และด้านการปฏิบัติงาน
โดยผู้บริหารระดับสูงมีบทบาทนำในการปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาล
มีการกำหนดนโยบายและกลยุทธ์การดำเนินงานที่ชัดเจน โปร่งใส
และสนับสนุนการดำเนินงานที่ไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่องค์กร ให้การสนับสนุนทรัพยากรด้านต่าง
ๆ อย่างเพียงพอ ส่งเสริมให้พนักงานทุกระดับทุ่มเทและให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยง
รวมทั้งดูแลให้มีการสื่อสารนโยบายหรือกลยุทธ์การดำเนินงานให้พนักงานทุกระดับชั้นได้รับทราบและเข้าใจถูกต้องตรงกันและทั่วถึง

2.  นโยบายและกลยุทธ์

ธนาคารได้กำหนดนโยบายและกลยุทธ์การดำเนินงานที่สอดคล้องกับความเสี่ยงทุกด้าน
และมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ
รวมทั้งสนับสนุนให้มีการดำเนินงานที่พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมทางธุรกิจอยู่ตลอดเวลา

3.  โครงสร้างองค์กร

ธนาคารได้จัดโครงสร้างองค์กรให้สอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจและการบริหารความเสี่ยง
โดยกำหนดบทบาทและหน้าที่ของแต่ละหน่วยงานไว้อย่างชัดเจน
และให้มีการถ่วงดุลอำนาจระหว่างหน่วยงานธุรกิจหน่วยงานบริหารความเสี่ยง
และหน่วยงานตรวจสอบภายใน รวมทั้งมีการจัดหาบุคลากรที่มีทักษะ ประสบการณ์
และความสามารถที่เหมาะสมมาปฏิบัติงานในแต่ละหน่วยงานด้วย

ธนาคารมีนโยบายที่จะปรับปรุงโครงสร้างองค์กรให้เหมาะสมที่สุดกับทุกสภาวะแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจ
ดังนั้น ในปลายปี 2549 ธนาคารจึงได้รวมสายงานบริหารความเสี่ยง
และสายงานนโยบายและกำกับ เข้าด้วยกันเป็น สายงานบริหารความเสี่ยงและบรรษัทภิบาล
โดยมีผลตั้งแต่เดือนมกราคม 2550 เป็นต้นไป
ซึ่งจะทำให้การบริหารความเสี่ยงในภาพรวมมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยกลุ่มงานบริหารความเสี่ยง
ยังคงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงให้รอบด้านและเชื่อมโยงทั้งองค์กร
ติดตามและรายงานความเสี่ยงแต่ละด้านให้กับคณะกรรมการชุดต่าง ๆ ของธนาคาร
ซึ่งประกอบด้วยคณะบุคคลหรือคณะผู้บริหารระดับสูงที่จะช่วยดูแลในด้านนโยบายการบริหารความเสี่ยง
ดังนี้

คณะกรรมการธนาคารและคณะกรรมการบริหาร

เป็นคณะบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในการตัดสินใจ
มีหน้าที่รับผิดชอบในการพิจารณานโยบายและกรอบในการบริหารความเสี่ยงโดยรวมของธนาคาร

คณะกรรมการตรวจสอบ

ทำหน้าที่สอบทานให้ธนาคารมีระบบบริหารความเสี่ยงระบบการควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน
ที่เพียงพอ เหมาะสม และมีประสิทธิภาพ

คณะกรรมการผู้บริหารสายงาน คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน

มีหน้าที่รับผิดชอบในการกำหนดนโยบายและกลยุทธ์ในการบริหารความเสี่ยงด้านต่าง ๆ เช่น
การกำหนดนโยบายสินเชื่อ กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ด้านตลาด
และด้านปฏิบัติการ กำหนดแนวทาง และวิธีการวัดหรือประเมินความเสี่ยง

4.  ระบบบริหารความเสี่ยง

ธนาคารสนับสนุนให้มีระบบบริหารความเสี่ยงที่ดี กล่าวคือ เป็นระบบที่มีการระบุ วัด ติดตาม ควบคุม
และรายงานความเสี่ยงที่ดี
ซึ่งจะต้องมีเครื่องมือหรือแบบจำลองในการวัดและบริหารความเสี่ยงในแต่ละด้านอย่างเพียงพอ
นอกจากนี้ ธนาคารยังให้ความสำคัญกับระบบการจัดเก็บข้อมูลและระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ดี
เพื่อสนับสนุนให้การทำงานของระบบบริหารความเสี่ยงมีประสิทธิภาพสูงสุด

-   มาตรการบริหารความเสี่ยง

  1. การบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ

ธนาคารตระหนักถึงการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ ทั้งในระดับลูกค้า และระดับ
Portfolio
ในปี 2548 ต่อเนื่องถึงปี 2549 ธนาคารมีการปรับปรุงการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้ดีขึ้น
ดังนี้

1.  ทบทวนและปรับปรุงนโยบายสินเชื่อ อำนาจการอนุมัติสินเชื่อและปรับปรุงโครงสร้างหนี้
    และระเบียบปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง
    เพื่อสนับสนุนการดำเนินธุรกิจของธนาคารภายใต้ความเสี่ยงที่ยอมรับได้

2.  กำหนดแนวทางการบริหารสินเชื่อ (Loan Policy Guideline) ในภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว
    เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นจากผลกระทบของภาวะเศรษฐกิจ
    และราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

3.  ปรับปรุงและพัฒนาเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อให้สอดคล้องกับแนวทางการบริหาร
    ความเสี่ยงของธนาคาร และหลักเกณฑ์ Basel II

4.  กำหนดวงเงินสูงสุดสำหรับอุตสาหกรรมแต่ละประเภท (Industry Concentration
    Limit) เพื่อไม่ให้เกิดการกระจุกตัวของสินเชื่ออย่างมีนัยสำคัญ
    และก่อให้เกิดการกระจายความเสี่ยงที่ดี

5. พัฒนามาตรฐานรายงานการวิเคราะห์เงินให้สินเชื่อ (Credit Portfolio)
โดยพิจารณาจากผลตอบแทน ที่สะท้อนความเสี่ยงแล้ว (Risk Adjusted Return On Capital:
RAROC)

6. พัฒนาคุณภาพงานวิจัยธุรกิจ ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์ภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม
การจัดอันดับความเสี่ยงของแต่ละอุตสาหกรรม การวิเคราะห์บริษัทที่มีศักยภาพ
และวิเคราะห์ธุรกิจการเงินและการธนาคาร รวมถึงการจัดทำดัชนีธุรกิจกรุงไทย (Krung Thai
Business Index: KTBI) และฐานข้อมูลการวิเคราะห์อุตสาหกรรมที่มีศักยภาพรายภูมิภาค
เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนดำเนินงาน และการพิจารณาสินเชื่อ

7. การประเมินความเสี่ยงตนเองของธนาคารตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
และจัดทำรายงานเสนอต่อคณะกรรมการธนาคาร
รวมทั้งกำหนดแนวทางจัดการเพื่อลดความเสี่ยงและมีการติดตามผลการดำเนินการให้เป็นไปตามแผน

8.
พัฒนามาตรฐานทักษะและความรู้ด้านสินเชื่อของผู้บริหารและพนักงานที่ปฏิบัติงานด้านสินเชื่อโดยใช้แบบมาตรฐานจาก
Omega Performance

9.
ฝึกอบรมและพัฒนาให้พนักงานเกิดความเข้าใจเกี่ยวกับความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยงตามแนวทางของ
Basel II เพื่อให้ตระหนักถึงความเสี่ยง และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง

  2. การบริหารความเสี่ยงด้านตลาด

2.1 การบริหารความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการค้า
ธนาคารได้มีมาตรการในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดสำหรับธุรกรรมที่จัดอยู่ในบัญชีเพื่อการค้าโดยให้ความสำคัญกับ

2.1.1 การจัดทำนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาด นโยบายบริหารฐานะในบัญชีเพื่อการค้า
(Trading Book Policy) คู่มือบริหารความเสี่ยงด้านตลาด
เพื่อเป็นแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดสำหรับธุรกรรมที่จัดอยู่ในบัญชีเพื่อการค้าและสนับสนุนกลยุทธ์ทางธุรกิจของธนาคารโดยคำนึงถึงความเสี่ยงในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
ซึ่งสอดคล้องกับแนวนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงด้านตลาดของธนาคารแห่งประเทศไทย
และแนวทางในการดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงด้านตลาด
อีกทั้งรองรับการบริหารความเสี่ยงแนวใหม่ตาม Basel II

2.1.2 การจัดการและการควบคุมความเสี่ยงด้านตลาด
ธนาคารมีระบบงานและเครื่องมือในการวิเคราะห์ความเสี่ยงด้านตลาด โดยใช้ VaR
เปรียบเทียบกับเพดานที่ได้รับอนุมัติ เพื่อควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
พร้อมทั้งจัดทำรายงานแสดงความเสี่ยงด้านตลาดเสนอผู้บริหารของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นรายวัน
และรายงานต่อผู้บริหารสายงาน และคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง เป็นรายเดือน

2.1.3 การทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Testing)
ตามแนวทางที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด เพื่อแสดงความสูญเสียในกรณีที่เผชิญกับภาวะวิกฤต
และกำหนดสัญญาณเตือนภัย
สำหรับเตรียมการจัดทำแผนฉุกเฉินเพื่อลดหรือรองรับความเสียหายในกรณีที่เกิดภาวะวิกฤตในอนาคต

2.1.4 การสื่อสารให้คณะกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานของธนาคารที่เกี่ยวข้อง
มีความเข้าใจและตระหนักในเรื่องความเสี่ยงด้านตลาด
และเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยงตามแนวทางที่กำหนดไว้ในนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านตลาดซึ่งได้ผ่านการเห็นชอบและอนุมัติจากคณะกรรมการธนาคาร

2.1.5 การพัฒนาพนักงานโดยการฝึกอบรมในเรื่องการบริหารความเสี่ยงด้านตลาด และหัวข้ออื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง ให้มีความรู้ความสามารถเฉพาะด้านในงานบริหารความเสี่ยง
เพื่อเพิ่มศักยภาพและประสิทธิภาพในการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดมากยิ่งขึ้น

  2. 2 การบริหารความเสี่ยงที่มีต่อฐานะในบัญชีเพื่อการธนาคาร

-   มาตรการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

ธนาคารใช้การวิเคราะห์ความต่างในการปรับตัวของสินทรัพย์และหนี้สินในแต่ละช่วงเวลา
(Gap Analysis)
เป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งในการประเมินผลกระทบจากการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยของสินทรัพย์และหนี้สิน
ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง โดยหากสินทรัพย์และหนี้สิน ถึงกำหนดชำระ
หรือถึงรอบระยะเวลาการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยภายในระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง
จะถือว่าสินทรัพย์หรือหนี้สินนั้น
เป็นสินทรัพย์หรือหนี้สินที่มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
การวิเคราะห์ความต่างในการปรับเปลี่ยนของอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Gap)
จัดทำโดยการเปรียบเทียบอายุหรืออัตราดอกเบี้ยที่อาจเปลี่ยนแปลงไปของสินทรัพย์และหนี้สิน
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ดังกล่าวยังรวมถึงกระแสเงินสดจากการชำระคืนเงินต้น
ที่ประมาณการว่าจะได้รับคืนจากสินเชื่อทุกประเภทในระยะเวลาที่กำหนด
โดยหากสินทรัพย์ที่มีความอ่อนไหวต่อการปรับเปลี่ยนของอัตราดอกเบี้ย
มีจำนวนมากกว่าหนี้สินที่มีความอ่อนไหวต่อการปรับเปลี่ยนของอัตราดอกเบี้ย
จะถือว่ามีส่วนต่างเป็นบวก ในทางกลับกัน
หากหนี้สินที่มีความอ่อนไหวต่อการปรับเปลี่ยนของอัตราดอกเบี้ย
มีจำนวนมากกว่าสินทรัพย์ที่มีความอ่อนไหวต่อการปรับเปลี่ยนของอัตราดอกเบี้ย
จะถือว่ามีส่วนต่างเป็นลบ ซึ่งภาวะที่อัตราดอกเบี้ยปรับตัวเพิ่มขึ้น
การมีส่วนต่างที่เป็นลบจะมีผลทำให้ธนาคารมีดอกเบี้ยรับสุทธิลดลง
ขณะที่หากธนาคารมีส่วนต่างเป็นบวก จะมีผลทำให้ธนาคารมีดอกเบี้ยรับสุทธิเพิ่มขึ้น ในทางกลับกัน
หากอัตราดอกเบี้ยปรับลดลง การมีส่วนต่างที่เป็นลบจะมีผลทำให้ธนาคารมีดอกเบี้ยรับสุทธิเพิ่มขึ้น
ขณะที่หากธนาคารมีส่วนต่างเป็นบวก จะมีผลทำให้ธนาคารมีดอกเบี้ยรับสุทธิลดลง ทั้งนี้
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Assets and Liabilities Committee: ALCO)
จะพิจารณารายงานผลการวิเคราะห์ความต่างในการปรับตัวของสินทรัพย์และหนี้สินในแต่ละช่วงเวลาอย่างน้อยเดือนละครั้ง
และขณะที่อัตราดอกเบี้ยในตลาดเงินปรับตัวสูงขึ้นรวมทั้งการแข่งขันในภาคการธนาคารที่รุนแรง
ธนาคารได้จัดทำสถานการณ์จำลองในการปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยขึ้นหรือลง
ในหลายสภาวการณ์โดยพิจารณาร่วมกับภาวะสภาพคล่องของธนาคาร
เพื่อวิเคราะห์ถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินและผลประกอบการของธนาคาร
พร้อมนำเสนอ ALCO ในการตัดสินใจปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย ให้ทันกับภาวะตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป

แม้การวิเคราะห์ส่วนต่างจะมีประโยชน์ในการประเมินความเสี่ยงของอัตราดอกเบี้ยที่อาจจะเกิดขึ้น
แต่การวิเคราะห์ส่วนต่างเป็นการประเมินทางสถิติ ณ วันที่กำหนดไว้แน่นอน
ซึ่งไม่คำนึงถึงผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นจากอัตราดอกเบี้ย การเปลี่ยนแปลงในรายได้ในอนาคต
และประมาณการกระแสเงินสดของธนาคาร นอกจากนี้
การวิเคราะห์ส่วนต่างไม่ได้พิจารณาถึงปัจจัยดังนี้

(ก) แนวโน้มในการชำระคืนก่อนกำหนดของสินทรัพย์ที่มีความอ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย

(ข) การเลือกแหล่งเงินทุน (เงินฝากหรือเงินกู้ยืม) ในภาวะที่อัตราดอกเบี้ยมีความผันผวน หรือ

(ค)
รอบระยะเวลาการเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยที่ล่าช้ากว่ากันของสินทรัพย์หรือหนี้สินที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
นอกเหนือจากรายการอื่นๆ ที่มีผลกระทบต่อรายรับและกระแสเงินสด

ทั้งนี้
วิธีเบื้องต้นในการประเมินความเสี่ยงต่อความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยต่อโครงสร้างสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
จะทำผ่านโปรแกรมแบบจำลองรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ (Net Interest Income Simulation:
NII Simulation)
ซึ่งออกแบบและพัฒนาเพื่อจำลองผลของการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยที่มีต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร
การทดสอบโดยใช้แบบจำลองซ้ำหลายๆ
ครั้งจะช่วยให้ทราบแนวโน้มที่ชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยต่อดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคารซึ่งจะส่งผลต่อผลกำไรของธนาคาร
แบบจำลองนี้ยังสามารถจำลองสถานการณ์ Worse Case และ Best Case
เพื่อทำให้ธนาคารสามารถกำหนดงบประมาณได้อย่างมีประสิทธิภาพ
รวมถึงการวางแผนการจัดการในกรณีที่ธุรกิจเติบโตสูง เติบโตตามประมาณการ
และกรณีเกิดวิกฤตการณ์

ธนาคารได้ดำเนินการป้องกันความผันผวนด้านอัตราดอกเบี้ยสองวิธีหลักได้แก่

(ก) การบริหารรอบระยะเวลาของสินทรัพย์และหนี้สินซึ่งปรากฏในงบดุลของธนาคาร และ

(ข) การใช้ตราสารที่อยู่นอกงบดุลซึ่งจะใช้เฉพาะกรณีเท่านั้น

นอกจากนี้
สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารจะคิดอัตราดอกเบี้ยลอยตัวซึ่งเป็นแนวปฏิบัติเดียวกันกับธนาคารพาณิชย์อื่น
โดยมีแหล่งเงินทุนจากเงินฝากบัญชีกระแสรายวัน บัญชีออมทรัพย์
และบัญชีฝากประจำระยะสั้นซึ่งอัตราดอกเบี้ยรับ
และดอกเบี้ยจ่ายขึ้นอยู่กับอัตราเงินฝากหรือเงินกู้ยืมขั้นต่ำที่ประกาศโดยธนาคาร
สำหรับสินเชื่อในประเทศโดยส่วนใหญ่
ธนาคารจะได้รับรายได้จากส่วนเพิ่มของดอกเบี้ยที่เป็นอัตราคงที่บวกอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ขั้นต่ำสำหรับลูกค้าชั้นดี
(Minimum Loan Rate: MLR) อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ขั้นต่ำสำหรับลูกค้ารายย่อย (Minimum
Retail Rate: MRR) หรืออัตราดอกเบี้ยเงินกู้ขั้นต่ำสำหรับเงินกู้เบิกเงินเกินบัญชี (Minimum
Overdraft Rate: MOR) ของธนาคาร ทั้งนี้ ธนาคารมีการปรับอัตราดอกเบี้ย MLR, MRR และ
MOR เป็นระยะขึ้นอยู่กับต้นทุนการกู้ยืมโดยเฉลี่ย ส่วนการกำหนดต้นทุนการกู้ยืมของธนาคาร
จะคำนวณจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยเงินฝากของธนาคาร
เงินฝากของธนาคารโดยส่วนใหญ่มีกำหนดระยะเวลาไม่เกินสามเดือน

3.  มาตรการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริหาร
ธนาคารนำแนวปฏิบัติสำหรับการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนมาใช้
ต้นทุนเงินเกือบทั้งหมดของธนาคารสำหรับการให้สินเชื่อในสกุลเงินตราต่างประเทศมาจากการกู้ในสกุลเงินตราต่างประเทศโดยตรง
และธนาคารพยายามสำรองเงินตราต่างประเทศเพื่อการให้สินเชื่อและกู้ยืมเพื่อลดความเสี่ยงต่อการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
สินทรัพย์ในสกุลเงินตราต่างประเทศของธนาคารส่วนใหญ่คือ การให้สินเชื่อเพื่อการค้าต่างประเทศ
ระยะเวลาสามเดือนและหกเดือน
ทั้งนี้ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดฐานะเงินตราต่างประเทศรวมสุทธิไว้ไม่เกินร้อยละ 15
ของเงินทุนธนาคาร

ธนาคารดำเนินการซื้อขายเงินตราต่างประเทศและปฏิบัติตามนโยบายบริหารการซื้อขายเงินตราต่างประเทศ
โดยมีการรายงานฐานะสภาพคล่องรายวันของธนาคารพร้อมควบคุมและติดตามความเสี่ยงเพื่อให้ทำธุรกรรมซื้อขายอยู่ภายใต้เพดานความเสี่ยงที่กำหนดไว้
อีกทั้ง
มีการติดตามฐานะเงินตราต่างประเทศและรายงานการเคลื่อนไหวของอัตราแลกเปลี่ยนรายวันและประมาณการการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้าให้กับผู้บริหารระดับสูง
และวิเคราะห์ VaR อย่างสม่ำเสมอเพื่อประเมินความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน
และจัดทำรายงานเสนอต่อผู้บริหารเป็นรายวันและผู้บริหารระดับสูงเป็นรายเดือน

นอกจากนี้
ธนาคารมีการทำธุรกรรมซื้อขายอนุพันธ์ทางการเงินประเภทอัตราดอกเบี้ยและประเภทเงินตราระหว่างประเทศโดยส่วนใหญ่ได้แก่
การทำ Swap อัตราดอกเบี้ยและเงินตราต่างประเทศ
เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากฐานะอัตราดอกเบี้ยและเงินตราต่างประเทศโดยปกติของธนาคาร
รวมถึงป้องกันความเสี่ยงที่เกิดจากการทำธุรกรรมขนาดใหญ่กับลูกค้าของธนาคารด้วย

3. การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องเกิดขึ้นจากการหาเงินทุนเพื่อการปล่อยสินเชื่อ
เพื่อการจ่ายคืนเงินฝากและเงินกู้ และเพื่อการบริหารเงินทุนหมุนเวียน
ธนาคารมุ่งมั่นที่จะบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องในสินทรัพย์และหนี้สินทุกประเภท
โดยมีเป้าหมายให้ธนาคารสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่จำเป็นภายใต้ค่าใช้จ่ายที่เหมาะสมแม้ในสภาวะคับขัน

จุดมุ่งหมายของการบริหารสภาพคล่อง คือ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า
ธนาคารมีเงินเพียงพอที่จะปฏิบัติตามภาระผูกพันทางการเงินและตามที่กฎหมายกำหนดตลอดเวลา
ในการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง ธนาคารคำนวณทั้งอัตราส่วนคงที่ (static ratios)
และ stress tests
โดยพิจารณาอัตราส่วนคงที่ที่ใช้ติดตามและควบคุมสภาวะการพึ่งพาแหล่งเงินทุนประเภทใดประเภทหนึ่งจนมากเกินไป
และการร่วมทำธุรกรรมกับผู้ให้กู้หรือกลุ่มผู้ให้กู้กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง จนมากเกินไป ส่วน stress tests
ใช้ตรวจสอบความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า
ธนาคารสามารถรองรับการไหลออกของกระแสเงินจำนวนมากและอย่างกะทันหัน
ปกติเงินทุนส่วนใหญ่ของธนาคารเป็นเงินสกุลบาท
ซึ่งธนาคารให้ความสำคัญกับการกระจายแหล่งเงินทุนและได้พัฒนาฐานเงินทุนโดยการกระจายวันครบกำหนดชำระของเงินฝากด้วย

ฝ่ายบริหารทรัพย์สินและหนี้สินติดตามการเคลื่อนไหวรายวันของสภาพคล่องจากรายงานที่ได้รับจากฝ่ายบริหารเงิน
นอกจากนั้นฝ่ายบริหารสินทรัพย์และหนี้สินมีหน้าที่เตรียมประมาณการกระแสเงินสดและแผนสภาพคล่องให้คณะกรรมการ
ALCO ใช้ในการตัดสินใจ ทั้งนี้
ฝ่ายบริหารเงินและฝ่ายบริหารสินทรัพย์และหนี้สินร่วมกันติดตามฐานะสภาพคล่องของธนาคารและรายงานฐานะสภาพคล่องและประมาณการสภาพคล่องต่อคณะกรรมการ
ALCO

ธนาคารกำหนดระดับของสินทรัพย์สภาพคล่องสำหรับรองรับความต้องการเงินสดในกรณีฉุกเฉินซึ่งประกอบด้วยสินทรัพย์สำรองตามกฎหมายกำหนด
(statutory reserve assets) หลักทรัพย์ที่มีสภาพคล่อง (marketable shares)
และตราสารหนี้ ธนาคารบริหารแหล่งเงินทุนให้มีความหลากหลาย ประกอบด้วยเงินฝากลูกค้า
เงินกู้ระหว่างธนาคารภายในประเทศและต่างประเทศ
และการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและการทำธุรกรรมในตลาดซื้อคืน
รวมทั้งสภาพคล่องของเงินตราต่างประเทศที่เกิดจากเงินฝากสกุลเงินต่างประเทศ อีกทั้ง
ธนาคารมีนโยบายในการปล่อยสินเชื่อในสกุลเงินต่างประเทศโดยใช้เงินทุนที่เป็นสกุลเงินเดียวกัน

ธนาคารมี money market lines ประกอบด้วย uncommitted and committed line
กับธนาคารภายในและต่างประเทศที่มีประวัติเป็นผู้ให้กู้สุทธิในสกุลเงินบาท (net provider of
funds in Baht)
ในตลาดเงินภายในประเทศเพื่อลดปัญหาการขาดสภาพคล่องที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ธนาคารพาณิชย์ไทยต้องดำรงเงินสดสำรองสำหรับสินทรัพย์ (liquidity reserves)
และสินทรัพย์สภาพคล่อง (liquidity assets)ในระดับที่ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 6
ของยอดรวมเงินฝากทุกประเภท
ยอดรวมเงินกู้ยืมจากต่างประเทศซึ่งอาจชำระคืนหรืออาจถูกเรียกคืนได้ใน 1
ปีนับแต่วันกู้และยอดรวมเงินกู้ยืมที่มีอนุพันธ์ทางการเงินแฝง
โดยอิงจากค่าเฉลี่ยประจำสองอาทิตย์หรือค่าเฉลี่ยประจำวันในสองอาทิตย์ของเงินฝากและเงินกู้ทั้งหมดในรอบสิบสี่วันที่ผ่านมา
นอกจากนี้ ธนาคารได้มีการจัดทำแผนสภาพคล่องฉุกเฉิน (Contingency Plan)
และทดสอบระดับของสภาพคล่องในภาวะวิกฤต (stress tests)
อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อย่างทันท่วงทีโดยมีต้นทุนที่ยอมรับได้

ฝ่ายบริหารเงินจะบริหารสภาพคล่องและฐานะเงินตราต่างประเทศของธนาคารผ่านตลาดการเงินระหว่างธนาคารทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ
และติดตามตรวจสอบกระแสเงินสดในสกุลเงินบาทและสกุลเงินต่างประเทศและฐานะสภาพคล่องรายวันของธนาคาร
และทำการรายงานฐานะเหล่านี้ รวมทั้งสภาพตลาดเงิน
และการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยและอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราและการประมาณการต่อผู้บริหารระดับสูง
ธนาคารเลือกใช้ ตราสารอนุพันธ์ทางการเงิน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการป้องกันความเสี่ยง
และเพื่อให้ธนาคารได้รับประโยชน์จากอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำ
ด้วยการทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้าข้ามสกุลเงิน (cross-currency forward)
หรือสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย (interest rate swap) นอกจากนี้
ธนาคารยังทำธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงินเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากภาระผูกพันของลูกค้า
โดยธนาคารมีการป้องกันความเสี่ยงจากสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเต็มจำนวน

นอกจากนี้ การทำธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราและตลาดเงิน
ต้องบันทึกธุรกรรมแต่ละรายการลงในระบบ electronic cash-book
โดยธนาคารได้กำหนดวงเงินซื้อขายที่เข้มงวดสำหรับพนักงานทุกคน โดยพนักงานในส่วน back
office จะตรวจสอบการปฏิบัติตามวงเงินเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง
กลุ่มบริหารความเสี่ยงของธนาคารมีหน้าที่ตรวจสอบติดตามความเสี่ยงด้านตลาดอย่างสม่ำเสมอผ่านทางระบบ
Dealing Room System ของธนาคาร
ซึ่งใช้การประมวลผลที่ทันสมัยในการรายงานฐานะตลาดแบบ real time
และการประเมินความเสี่ยงด้านตลาด รายงานจากระบบ Dealing Room System
ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลเกี่ยวกับความสามารถในการทำกำไรจากธุรกรรมในแต่ละวัน
จะถูกส่งต่อไปยังฝ่ายบริหารเงินและฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านตลาด ทั้งนี้
สำนักงานปฏิบัติการชำระเงินของธนาคารจะทำหน้าที่ในส่วน back office
ซึ่งรวมถึงการยืนยันการซื้อขาย การยืนยันฐานะ และการส่งมอบและชำระราคาหลักทรัพย์
พนักงานฝ่ายบริหารเงินจะต้องผ่านโครงการอบรมระหว่างปฏิบัติงาน (on the job training)
ที่เข้มงวดในระยะเวลาหกเดือนแรกที่ได้รับการมอบหมายให้ปฏิบัติงานในฝ่ายบริหารเงิน
เพื่อให้มั่นใจถึงระบบการควบคุมที่เข้มงวด
ทั้งนี้ธนาคารได้แยกหน้าที่การบริหารความเสี่ยงและหน้าที่ในส่วน back office
ออกจากฝ่ายบริหารเงิน

4. การบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการและ Basel II

ธนาคารมีเป้าหมายชัดเจนที่จะให้ทุกหน่วยงานมีการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่มีประสิทธิภาพ
ซึ่งประกอบด้วยกระบวนการระบุความเสี่ยง ประเมินความเสี่ยง ติดตามความเสี่ยง
ควบคุม/ลดความเสี่ยง และรายงานความเสี่ยง โดยมีเครื่องมือดังนี้

1. การจัดเก็บและการรายงานความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational
Loss Event Reporting)

ทุกหน่วยงานมีการจัดเก็บและรายงานความเสียหายที่เกิดจากความเสี่ยงด้านปฏิบัติการให้กับฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการเป็นรายไตรมาส
ความเสียหายนั้นรวมทั้งที่คิดเป็นจำนวนเงินได้ และที่ป้องกันไว้ได้ (near-miss)
ยกเว้นเหตุการณ์ความเสียหายที่เกิดจากการทุจริตของพนักงานธนาคารและบุคคลภายนอก
ซึ่งหน่วยงานจะรายงานทันทีที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้น

2. การประเมินการควบคุมความเสี่ยงตนเอง (Risk Control Self-Assessment: RCSA)

RCSA เป็นกระบวนการที่กำหนดให้ผู้ปฏิบัติงาน
มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ความเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการบรรลุเป้าหมายของงาน
และประเมินการควบคุมที่มีอยู่ว่าเพียงพอหรือยังต้องปรับปรุง
เพื่อให้ระบบการควบคุมมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากที่สุด
การประเมินความเสี่ยงตนเองนี้จะจัดทำปีละครั้ง
และจะรายงานภาพรวมของความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของธนาคารให้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและผู้บริหารระดับสูงรับทราบ

ในปี 2549
ธนาคารได้จัดทำคู่มือโครงการระบบการควบคุมภายในและการประเมินการควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเอง
มีการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ประสานงานความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk Officer :
ORO) ขึ้นในทุกหน่วยงาน
เพื่อเป็นตัวแทนในการจัดทำระบบการประเมินการควบคุมความเสี่ยงตนเอง
และได้จัดอบรมให้กับเจ้าหน้าที่เหล่านี้รวม 26 รุ่น

ในการควบคุม/ลดระดับความเสี่ยงที่เกิดขึ้น
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะร่วมพิจารณากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องถึงลักษณะงานและความเหมาะสมของมาตรการควบคุมที่มีอยู่เพื่อแก้ไขหรือปรับปรุงให้มาตรการควบคุมความเสี่ยงมีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผลในการลดระดับความเสี่ยง

3. การจัดทำตัวชี้วัดความเสี่ยง (Key Risk Indicator: KRI)

ตัวชี้วัดความเสี่ยงช่วยให้ธนาคารทราบถึงข้อมูลสถานะความเสี่ยง (Risk Profile) ที่เป็นปัจจุบัน
และยังเป็นเครื่องมือช่วยเตือนภัยล่วงหน้าหากการคาดคะเนทำได้อย่างถูกต้อง การจัดทำ KRI
นี้เริ่มจากการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จาก RCSA และ Operational Loss
เลือกงานที่มีระดับความเสี่ยงสูง และร่วมพิจารณากับหน่วยงานที่เป็นเจ้าของความเสี่ยง
เพื่อกำหนดตัวชี้วัด KRI
และต้องมีการประเมินความเหมาะสมของตัวชี้วัดความเสี่ยงว่ามีความสัมพันธ์ที่เป็นนัยสำคัญหรือไม่
หากความสัมพันธ์มีนัยสำคัญก็จะใช้ KRI นั้นเป็นตัวคาดคะเนความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต

4. การจัดทำแผนรองรับการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง (Business Continuity Plan :
BCP)

เหตุการณ์บางอย่าง เช่น อุบัติเหตุ ภัยธรรมชาติ อัคคีภัย อุทกภัย การก่อวินาศกรรม
และการเกิดโรคระบาด เป็นต้น เป็นเหตุการณ์ที่ไม่สามารถป้องกันได้
ธนาคารจึงจำเป็นต้องจัดทำแผนรองรับเหตุการณ์ไว้ล่วงหน้า ในการจัดทำ BCP
ธนาคารจะวิเคราะห์และประเมินผลกระทบต่อการหยุดชะงักของงานที่สำคัญ โดยการทำ Business
Impact Analysis เมื่อได้งานหรือบริการที่สำคัญแล้ว
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการจะร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
จัดทำรายละเอียดของขั้นตอนการดำเนินงานเมื่องานหรือบริการที่สำคัญต้องหยุดชะงัก
พนักงานทุกคนรวมถึงบุคคล ภายนอกที่เกี่ยวข้องต้องรับทราบถึงแผน BCP
และมีการทดสอบด้วยว่าแผนสามารถปฏิบัติจริงได้และมีประสิทธิภาพเพียงพอ

ในปี 2550 สถาบันการเงินในประเทศไทยจะเริ่มทดลองรายงานการดำรงเงินกองทุนตามหลักเกณฑ์
Basel II เพื่อเตรียมใช้จริง ณ สิ้นปี 2551
ในการนี้ธนาคารได้เตรียมการรองรับการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้
โดยมีการจัดตั้งคณะทำงานเตรียมความพร้อมสู่ Basel II ซึ่งประกอบด้วยฝ่ายงานต่าง ๆ
ที่มีส่วนเกี่ยวข้องเข้ามารับผิดชอบการปรับปรุงกระบวนการ ข้อมูล และระบบงาน
เพื่อให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
สำหรับวิธีคิดเงินกองทุนรองรับความเสี่ยงทุกด้าน ธนาคารได้เลือกวิธี Standardised Approach