5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

(1) สินทรัพย์ถาวร

1. ที่ดินและอาคาร ที่ดินซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของธนาคารใช้เป็นที่ทำการของสำนักงานใหญ่
สำนักงานเขต สำนัก สาขา และสาขาย่อย รวม 278 แห่ง คิดเป็นมูลค่า 6,875.34 ล้านบาท

2. สัญญาเช่าระยะยาว ธนาคารเช่าพื้นที่อาคาร ตึกแถว จากหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ
และเอกชน เพื่อใช้เป็นที่ทำการของสำนักงานเขต สาขา และสาขาย่อย รวม 118 แห่ง
โดยมีอายุตามสัญญาเช่า 1 - 30 ปี มีภาระค่าเช่าที่ต้องจ่ายตามสัญญาเช่าต่อเดือน ประมาณ 6.58
ล้านบาท

3. สิทธิตามสัญญาเช่า สิทธิตามสัญญาเช่าเป็นกรรมสิทธิ์ของธนาคารตามอายุสัญญาการเช่า ณ 1
สิงหาคม 2543 รวม 1 แห่ง เป็นจำนวนเงิน 33 ล้านบาท ระยะเวลาการเช่า 10 ปี
เป็นที่ทำการของสาขา

4. กรรมสิทธิ์ในที่ดินและอาคาร ธนาคารมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอาคารจากการโอนชำระหนี้มูลค่า ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2544 รวม 270 ล้านบาท
เพื่อใช้เป็นประโยชน์ของธนาคารในการจัดเก็บเอกสารธนาคาร รวม 3 แห่ง

5. ทรัพย์สินรอการขาย ธนาคารมีทรัพย์สินรอการขายที่ได้จากการประมูลซื้อ จากการขายทอดตลาด
และจากการรับโอนชำระหนี้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 รวม 11,001.61 ล้านบาท

รายละเอียดสัญญาเช่าระยะยาว ที่ดิน และอาคารสำนักงาน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ธนาคารได้ทำการเช่าที่ดินและอาคาร เพื่อเป็นสถานที่ทำการสาขา
ที่จอดรถ และศูนย์แลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รวมทั้งเพื่อเป็นสถานที่เก็บเอกสาร
และมีการเช่าสถานที่เพื่อ ติดตั้งตู้เอทีเอ็ม โดยมีรายละเอียดดังนี้

+-----------------+------------+------------+------------+------------+
| คู่สัญญา           | สถานที่ตั้ง    |            | อายุสัญญา    | ค่าเช่ารวม   |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+
|                 | กรุงเทพแล   | ต่างจังหวัด   | (ปี)        | (บาท/ปี)    |
|                 | ะเขตปริมณฑล |            |            |            |
|                 | (แห่ง)      | (แห่ง)      |            |            |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+
| 1. ที่ดิน          | 122        | 22         | 1 – 3 ปี    | 958,074.68 |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+
|                 |            |            |            |            |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+
| 2. อาคาร        | 57         | 61         | 1 – 30 ปี   | 6,         |
|                 |            |            |            | 576,272.55 |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+
|                 |            |            |            |            |
+-----------------+------------+------------+------------+------------+

(2) เงินให้กู้ยืม

นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

การจัดชั้นสินทรัพย์ และการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
ธนาคารได้ปฎิบัติตามแนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทยที่กำหนดให้มีการจัดชั้นสินทรัพย์
และมีการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตามอัตราที่กำหนด สำหรับสินทรัพย์จัดชั้นแต่ละประเภท
ทั้งนี้เป็นไปตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง สินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้
และสินทรัพย์ที่สงสัยว่าจะไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้ ฉบับลงวันที่ 17 มีนาคม 2543
มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2543 เป็นต้นไป ซึ่งได้ให้คำจำกัดความของสินทรัพย์จัดชั้น
และสัดส่วนการกันสำรองโดยสรุป ดังนี้

  ------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------ -------------
  ประเภทของสินทรัพย์จัดชั้น       คำจำกัดความโดยย่อ                                                                      % การกันสำรอง

  - สินทรัพย์จัดชั้นปกติ           - สินทรัพย์ที่ไม่เข้าข่ายสินทรัพย์จัดชั้นที่กล่าวข้างต้น หรือลูกหนี้ที่ไม่ผิดนัดชำระหนี้ และไม่มีสัญญาณใด ๆ           1%
                            แสดงว่าจะมีการผิดนัดชำระหนี้                                                               

  - สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ - สินทรัพย์มีค่าเสื่อมถอยลงหรือลูกหนี้ที่ค้างชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 1 เดือน       2%
                            นับแต่วันถึงกำหนดชำระ                                                                    

  - สินทรัพย์จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน  - สินทรัพย์ที่มีปัญหาในการเรียกให้ชำระคืน หรือ ลูกหนี้ที่ค้างชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 20%
                            3 เดือน นับแต่วันถึงกำหนดชำระ                                                             

  - สินทรัพย์จัดชั้นสงสัย          - สินทรัพย์ที่คาดว่าจะเรียกให้ชำระคืนไม่ได้ครบถ้วนหรือลูกหนี้ที่ค้างชำระเงินต้น หรือ                       50%
                            ดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 6 เดือน นับแต่วันที่ครบกำหนดชำระ                              

  - สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ      - สินทรัพย์ที่คาดว่าจะเรียกคืนไม่ได้ทั้งจำนวนหรือลูกหนี้ที่ค้างชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 100%
                            12 เดือน นับแต่วันที่ถึงกำหนดชำระ                                                           

  - สินทรัพย์จัดชั้นสูญ            - สินทรัพย์ที่ไม่มีราคาหรือเรียกคืนไม่ได้                                                        100%
  ------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------ -------------

มูลค่าสินทรัพย์จัดชั้น

+--------------------------------+---------------------+--------------+
| ณ 31 ธ.ค.44                    |                     |              |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| สินทรัพย์จัดชั้นปกติ                  | 218,163             |  ล้านบาท      |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ        | 13,937              | ล้านบาท       |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| สินทรัพย์จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน         | 8,425               | ล้านบาท       |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| สินทรัพย์จัดชั้นสงสัย                 | 12,061              | ล้านบาท       |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญ             | 25,425              | ล้านบาท       |
+--------------------------------+---------------------+--------------+
| รวม                            | 278,011             | ล้านบาท       |
+--------------------------------+---------------------+--------------+

นโยบายการระงับการรับรู้รายได้ตามเกณฑ์ของธนาคาร และตามเกณฑ์ ธปท.

ธนาคารระงับรับรู้รายได้ เมื่อลูกหนี้ค้างชำระดอกเบี้ยเกินกว่า 3 เดือน
นับจากวันที่ครบกำหนดชำระดอกเบี้ย และบันทึกยกเลิกรายการดอกเบี้ยค้างรับที่ได้บันทึกเป็นรายได้
สำหรับปี 2544 ออกจากบัญชี หลังจากนั้น
รายได้ดอกเบี้ยรับจากลูกหนี้ดังกล่าวจะรับรู้ตามเกณฑ์เงินสด

ณ 31 ธ.ค.44 เงินให้สินเชื่อที่ธนาคารระงับการรับรู้รายได้มีจำนวน 33,530 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 12.30 ของเงินให้สินเชื่อรวม

นโยบายการปรับโครงสร้างหนี้

ธนาคารมีวัตถุประสงค์ในการช่วยเหลือลูกหนี้ให้สามารถฟื้นฟูกิจการ
และมีรายได้เพียงพอในการชำระหนี้คืนแก่ธนาคารได้ตามปกติ โดยมีนโยบายในการดำเนินงาน ดังนี้

1. ส่งเสริมให้มีการประนอมหนี้ด้วยการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ใหม่

2. การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ธนาคารจะพิจารณาให้สอดคล้องกับความสามารถของลูกหนี้แต่ละราย

3. กำหนดหลักเกณฑ์การวิเคราะห์ลูกหนี้
วิธีการรับรู้ส่วนสูญเสียทางบัญชีให้เหมาะสมกับขนาดมูลหนี้ของลูกหนี้แต่ละกลุ่ม

4. ให้มีการบริหารงานปรับปรุงโครงสร้างหนี้อย่างเป็นระบบ โดยจัดให้มีหน่วยงาน
รับผิดชอบโดยเฉพาะในการประเมินสภาพปัญหาของลูกหนี้
กำหนดเป้าหมายในการดำเนินการตามลำดับความซับซ้อนยากง่ายในการแก้ไขหนี้
และกำหนดวิธีการแก้ไขที่เหมาะสมกับลูกหนี้แต่ละกลุ่ม

(3) เงินลงทุนในหลักทรัพย์

- นโยบายเงินลงทุนในหลักทรัพย์

ธนาคารจะกำหนดนโยบายการบริหารการลงทุนในหลักทรัพย์ โดยแยกตามวัตถุประสงค์
(Objective) ดังต่อไปนี้

1. เพื่อการสำรองสินทรัพย์สภาพคล่องตามข้อกำหนดของทางการ (Regulatory Reserve
Requirement)

2. เพื่อการบริหารสภาพคล่อง (Liquidity Management) ทางการเงินของธนาคาร

3. เพื่อเป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยง (Risk Management)
โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยในโครงสร้างทางการเงินของธนาคารฯ
(Natural Hedge for Bank’s Structural Gap)

4. เพื่อเป็นทางเลือกในการเพิ่มรายได้ (Net Revenue Enhancement) ของธนาคาร
นอกเหนือจากรายได้ที่มาจากธุรกรรมการรับฝากเงินและการให้สินเชื่อซึ่งเป็นธุรกิจหลักของธนาคาร

5. เพื่อเป็นเครื่องมือในการสนับสนุนการดำเนินธุรกิจด้านอื่น ๆ ของธนาคาร (Support Core
Business) ตลอดจนการขยายเครือข่ายธุรกิจของธนาคาร (Business Expansion)

6. เพื่อสนับสนุนนโยบายของทางการในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจ (Government Policy)

7. เพื่อเป็นเครื่องมือในการปรับโครงสร้างหนี้ (Debt Restructuring)

8. เพื่อรองรับการรับประกันการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriting)

หลักเกณฑ์การพิจารณาหลักทรัพย์ในการลงทุนของธนาคาร

1. ผลตอบแทนจากหลักทรัพย์ (Return Requirement) :

1.1 ผลตอบแทนในรูปตัวเงิน (Cash Return) :
หลักทรัพย์ต้องให้ผลตอบแทนซึ่งเหมาะสมกับระดับความเสี่ยง
โดยควรมีผลตอบแทนไม่น้อยกว่าผลตอบแทนของหลักทรัพย์เดียวกันหรือเทียบเท่า
ซึ่งมีการซื้อขายในตลาด (Market Price) หรือมูลค่ายุติธรรม (Fair Price)
หรือผลตอบแทนที่ได้รับควรจะอยู่ในระดับที่เทียบได้กับพอร์ตสินเชื่อธนาคาร ณ
ระดับความเสี่ยงเดียวกัน หรือผลตอบแทนที่ไม่ต่ำกว่าต้นทุนเงินของธนาคาร (Cost of Fund)

1.2 ผลตอบแทนที่ไม่ใช่ตัวเงิน (Non-Cash Return) :
หลักทรัพย์ควรให้ผลตอบแทนแก่ธนาคารในรูปอื่น ๆ ซึ่งเป็นการสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร เช่น
การลงทุนเพื่อการปรับโครงสร้างหนี้ เป็นต้น

2. ระดับความเสี่ยงของหลักทรัพย์ (Risk Tolerance) : ต้องเป็นหลักทรัพย์ที่มีคุณภาพ
มีความเสี่ยงในระดับที่ธนาคารสามารถยอมรับได้ และสมเหตุสมผล

2.1 หลักทรัพย์ประเภทตราสาร : ต้องได้รับการจัดอันดับเครดิตในระดับที่สามารถลงทุนได้
(Investment Grade) จากสถาบันจัดอันดับเครดิตที่ได้รับการยอมรับจากตลาดเงินตลาดทุน
หรือได้ผ่านการวิเคราะห์ความเสี่ยงด้านเครดิต (Credit Risk) ตามหลักการที่ถูกต้อง
และมีข้อมูลสนับสนุนที่เชื่อถือได้ โดยผลการวิเคราะห์ต้องสามารถแสดงให้เห็นว่าตราสารหนี้นั้น ๆ
มีความเสี่ยงอยู่ในระดับที่สามารถลงทุนได้ และให้ ผลตอบแทนเหมาะสมกับระดับความเสี่ยง

2.2 หลักทรัพย์ประเภทตราสารทุน ต้องได้รับการประเมินมูลค่า และวิเคราะห์ความเสี่ยง
ตามหลักการที่ถูกต้องและมีข้อมูลสนับสนุนที่เชื่อถือได้
โดยผลการวิเคราะห์ต้องสามารถแสดงให้เห็นว่าบริษัทมีศักยภาพในการเติบโต
สำหรับกรณีที่บริษัทนั้นไม่มีศักยภาพเพียงพอและไม่สามารถให้ผลตอบแทนที่เป็นตัวเงินได้
บริษัทนั้นจะต้องสามารถให้ผลตอบแทนที่ไม่ใช่ตัวเงินแก่ธนาคารในระดับที่คุ้มกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากหลักทรัพย์นั้น
ๆ

3. สภาพคล่อง (Liquidity) : หลักทรัพย์ในพอร์ตของธนาคาร
ต้องเป็นหลักทรัพย์ที่มีสภาพ-คล่องซึ่งสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้รวดเร็ว ยกเว้น
หลักทรัพย์ที่ถือครองไว้โดยมีจุดมุ่งหมายอื่น ที่มิใช่เพื่อการสำรองฯ หรือเพื่อบริหารสภาพคล่อง

4. ระยะเวลาการถือครองหลักทรัพย์และอายุหลักทรัพย์ : หลักทรัพย์ต้องมีอายุคงเหลือ
(Time-to-Maturity) และระยะเวลาการถือครอง (Holding Period)
เหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจหลักของธนาคาร
ตลอดจนต้องสอดคล้องกับทิศทางและสภาวะตลาดเงินตลาดทุน

ประเภทของหลักทรัพย์ในการลงทุนของธนาคาร

แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่

1. กลุ่มหลักทรัพย์ประเภทตราสารหนี้

1.1 ตราสารหนี้ภาครัฐ ได้แก่ พันธบัตร หุ้นกู้ บัตรเงินฝาก ตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน
ซึ่งออกโดย รัฐบาล รัฐวิสาหกิจ องค์กรภาครัฐ บริษัท/ บรรษัท
ซึ่งมีองค์กรภาครัฐถือหุ้นรวมกันไม่ต่ำกว่าร้อยละ 51 หรือตราสารที่ค้ำประกันโดยรัฐบาล
รวมทั้งตราสารที่มีประกาศ หรือคำสั่งจากทางการให้มีฐานะเทียบเท่ากับ ตราสารที่ออกโดยรัฐบาล

1.2 ตราสารหนี้ภาคเอกชน ได้แก่ หุ้นกู้ บัตรเงินฝาก ตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน เป็นต้น

1.3 หุ้นกู้แปลงสภาพ

2. กลุ่มหลักทรัพย์ประเภทตราสารทุน

2.1 หุ้นสามัญ

2.2 หุ้นบุริมสิทธิ

2.3 หน่วยลงทุน (Unit Trust) ได้แก่ หน่วยลงทุนของกองทุนเปิด (Open End Fund) และ
กองทุนปิด (Closed End Fund) ซึ่งลงทุนในตราสารหนี้ ตราสารทุน
ตราสารกึ่งหนี้กึ่งทุนและอสังหาริมทรัพย์

2.4 ตราสารอนุพันธ์ที่เกี่ยวกับหลักทรัพย์ ได้แก่ ใบสำคัญแสดงสิทธิ เป็นต้น

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน (Risk Management)

(ดูปัจจัยความเสี่ยงหน้า 6)

นอกจากนี้ ในกรณีการลงทุนในตราสารหนี้หรือตราสารทุนที่ออกใหม่ ฝ่ายบริหารเงิน ฝ่ายวาณิชธนกิจ
และสำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงินร่วมทำการวิเคราะห์บริษัทผู้ออกตราสาร
ทั้งในด้านผลการดำเนินงาน อัตราผลตอบแทน ความเสี่ยง สภาพคล่อง เป็นต้น
และนำเสนอเพื่อขออนุมัติการลงทุนจาก ALCO ทั้งนี้การลงทุนต้องอยู่ภายใต้วงเงินลงทุนรวม
(Gross Limit ) ที่กำหนดไว้ และการทบทวนพอร์ตการ ลงทุนของธนาคาร
สำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงิน ทำการทบทวนตราสารในพอร์ตการลงทุนอย่างสม่ำเสมอ
โดยจัดทำรายงานสถานะพอร์ต การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของสถานะพอร์ต
และทำการประเมินมูลค่ายุติธรรมตามราคาตลาด (Mark to Market)
เพื่อควบคุมดูแลไม่ให้การขาดทุนเกินกว่าขอบเขตที่กำหนดไว้ (Loss Limit)
รวมทั้งทำการติดตามผลการดำเนินงานของผู้ออกตราสาร หากผลการดำเนินงานมีแนวโน้มลดลง
หรืออันดับเครดิตถูกปรับลดลง
จนอาจส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทหรือความสามารถในการชำระคืนหนี้อย่างมีนัยสำคัญ
สำนักงานบริหารความเสี่ยงตลาดการเงิน จัดทำรายงานเสนอต่อ ALCO
เพื่อพิจารณาปรับพอร์ตการลงทุนต่อไป

นอกจากนี้ เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในการส่งมอบและชำระราคา (Settlement Risk)
ธนาคารจึงกำหนดวงเงินในการทำธุรกรรมให้กับคู่ค้าแต่ละราย ดังนี้

ก. การกำหนดวงเงินซื้อขายหลักทรัพย์ให้แก่คู่ค้าแต่ละราย (Trading Line)

ข. การกำหนดวงเงินในการซื้อขายหลักทรัพย์ทุนผ่านนายหน้า (Broker Settlement Limit)
สำหรับบริษัทหลักทรัพย์แต่ละราย

การตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่า

1. การด้อยค่าของเงินลงทุน

เงินลงทุนจะเกิดการด้อยค่าเมื่อราคาตามบัญชีของเงินลงทุน สูงกว่ามูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน โดย
ณ วันสิ้นงวด ธนาคารจะประเมินว่าเงินลงทุนที่มีอยู่เกิดการด้อยค่าหรือไม่
หากพบว่ามีข้อบ่งชี้ที่ทำให้เชื่อได้ว่าเงินลงทุนอาจด้อยค่าลง
ธนาคารจะประเมินมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของเงินลงทุน

2. การรับรู้รายการขาดทุนจากการด้อยค่า

ธนาคารจะบันทึกลดราคาตามบัญชีของเงินลงทุนให้เท่ากับมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
ซึ่งได้จากการประเมินราคายุติธรรม โดยส่วนที่ลดลง คือ รายการขาดทุนจากการด้อยค่า
และรับรู้รายการขาดทุน ดังกล่าว เป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนในงวดที่เกิด

(4) นโยบายการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ธนาคารยังคงมีนโยบายในการเข้าร่วมลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม ที่ดำเนินธุรกิจด้านการเงิน
ซึ่งเป็นธุรกิจที่สามารถสนับสนุนหรือเอื้อประโยชน์ในการดำเนินธุรกิจของธนาคารได้

สำหรับการลงทุนในบริษัทย่อย และบริษัทร่วมของธนาคารตามงบการเงินเฉพาะของธนาคาร ณ วันที่
31 ธันวาคม 2544 ธนาคารมีเงินลงทุนบริษัทย่อยและบริษัทร่วมในธุรกิจต่าง ๆ ตามวิธีส่วนได้เสีย
รวมทั้งสิ้น 2,682.02 ล้านบาท ซึ่งร้อยละ 79.15 เป็นเงินลงทุนในบริษัท บริหารสินทรัพย์พญาไท
จำกัด ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรับโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของธนาคาร เพื่อนำไปบริหารต่อไป

(5) นโยบายการบริหารงานในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ธนาคารจะมอบหมายให้พนักงานระดับบริหารของธนาคารเข้าร่วม ในการเป็นประธานกรรมการ
กรรมการบริหาร หรือกรรมการในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมของธนาคาร
เพื่อให้ธนาคารสามารถมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายการดำเนินงานของบริษัท
ได้รับข้อมูลและสามารถติดตามผลการดำเนินงานของบริษัทได้เป็นระยะ ๆ
สำหรับในส่วนของการส่งผู้บริหารของธนาคารเข้าร่วมเป็นกรรมการในบริษัทย่อย
ธนาคารจะส่งตัวแทนเข้าร่วมเป็นกรรมการในบริษัทมากกว่ากึ่งหนึ่งของกรรมการบริษัททั้งหมด
แต่ในส่วนบริษัทร่วมธนาคารจะส่งตัวแทนเข้าร่วมเป็นกรรมการตามสัดส่วนการลงทุนของธนาคาร