4. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

1.  ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ ผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ แบ่งเป็น 4 ประเภท ดังนี้

1)  ผลิตภัณฑ์น้ำมันเชื้อเพลิง ได้แก่

  1.1) ก๊าซหุงต้ม

  เป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอนพวกก๊าซโปรเพนและก๊าซบิวเทน
  บรรจุในถังเหล็กที่ภายใต้แรงดันสูงจะมีสภาพเป็นของเหลว
  ส่วนมากนำไปใช้ในงานหุงต้มในครัวเรือน และสามารถนำไปใช้ในงานอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น
  งานอบสีตู้เย็น งานอบใบยาสูบ งานตัดแก้ว งานโลหะพวกเชื่อมบัดกรี และงานตัดแผ่นเหล็ก
  เป็นต้น นอกจากนี้ยังอาจใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์เบนซินได้

  1.2) น้ำมันเบนซิน

  เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์เบนซิน ประเภทของน้ำมันเบนซินแบ่งโดยค่าออกเทน
  ซึ่งเป็นตัวเลขที่แสดงคุณสมบัติต้านทานการน๊อคของเครื่องยนต์ ซึ่งเดิมบริษัทฯ
  มีการจำหน่ายน้ำมันเบนซิน ออกเทน 95 และออกเทน 91 ภายใต้ชื่อการค้าน้ำมันเบนซิน
  กรีนพลัส ตามลำดับ ต่อมาในปี 2554 บริษัทฯ ได้เริ่มโครงการจำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์
  เป็นการนำน้ำมันเบนซินผสมเอทานอล (เอทิลแอลกอฮอล์) ซึ่งเป็นแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ 99.5%
  ที่ผลิตจากพืชผลทางการเกษตร เช่น อ้อย มันสำปะหลัง เป็นต้น ในสัดส่วนประมาณร้อยละ 10
  ภายใต้ชื่อการค้าน้ำมันแก๊สโซฮอล์ ซูเปอร์ฟาสต์ 95 (ออกเทน 95) และน้ำมันแก๊สโซฮอล์
  ซูเปอร์ฟาสต์ 91 (ออกเทน 91) สามารถใช้ได้กับเครื่องยนต์เบนซิน
  และได้รับการยืนยันจากบริษัทผู้ผลิตรถยนต์หลายรายว่ารถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์เบนซินสามารถใช้ได้โดยไม่ต้องปรับแต่งเครื่องยนต์แต่อย่างใด

  ทั้งนี้การใช้แก๊สโซฮอล์จะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมในด้านต่างๆ เช่น
  ช่วยลดมลพิษทางอากาศ ประหยัดเงินตราต่างประเทศในการนำเข้าสาร MTBE (Methyl
  Tertiary Butyl Ether) ลดผลกระทบที่เกิดจากราคาน้ำมันแพง
  ยกระดับราคาพืชผลทางการเกษตร ซึ่งเป็นการกระจายการลงทุน และการจ้างงานสู่ชนบท
  ในเดือนธันวาคม 2550 บริษัทฯ ได้ยกเลิกการจำหน่ายน้ำมันเบนซินกรีนพลัส 95
  เพื่อเป็นการสนับสนุนนโยบายด้านพลังงานทดแทนของภาครัฐ ที่ส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ
  และพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น

  เดือนมกราคม 2551 บริษัทฯ ได้เริ่มจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ E20 (ออกเทน 95)
  เป็นการนำเอทานอลมาผสมในน้ำมันเบนซิน ในสัดส่วนร้อยละ 20 โดยมีค่าออกเทน 95
  ตามมาตรฐานของกระทรวงพลังงาน ซึ่งสามารถใช้ได้กับเครื่องยนต์ที่ออกแบบมาสำหรับการใช้
  E20

  เดือนพฤศจิกายน 2551 บริษัทฯ ได้เริ่มจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ E85 (ออกเทน >100)
  เป็นการนำเอทานอลมาผสมในน้ำมันเบนซิน ในสัดส่วนร้อยละ 85 มีค่าออกเทนสูงกว่า 100

  เดือนพฤศจิกายน 2554 บริษัทฯ ได้เริ่มผลิตและจำหน่ายน้ำมันเบนซิน
  และแก๊สโซฮอล์ตามมาตรฐาน ยูโร 4 ช่วยให้เครื่องยนต์เผาไหม้สมบูรณ์มากขึ้น
  ลดการระเหยมลพิษทางอากาศ ซึ่งบริษัทฯ ได้ดำเนินการก่อนกำหนดบังคับใช้ของรัฐบาลในวันที่ 1
  มกราคม 2555

  1.3) น้ำมันก๊าด

  โดยส่วนมาก
  น้ำมันก๊าดใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับไฟตะเกียงเพื่อให้ความสว่างในชนบทที่อยู่ห่างไกลและยังไม่มีไฟฟ้าเข้าถึง
  นอกจากนี้ยังนิยมใช้ในงานอุตสาหกรรมบางชนิดที่ต้องการการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงที่สะอาด เช่น
  อุตสาหกรรมกระเบื้องเคลือบเซรามิค เป็นต้น

  1.4) น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินไอพ่น

  เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงที่ใช้สำหรับเครื่องยนต์ไอพ่นในเครื่องบินพาณิชย์ทั่วไป
  คุณภาพของน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินจะเข้มงวดกว่าคุณภาพน้ำมันสำหรับเครื่องยนต์ประเภทอื่น
  น้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินจะต้องสะอาดปราศจากสิ่งปนเปื้อน ไม่แข็งตัวที่อุณหภูมิต่ำ
  จะต้องมีระดับความถ่วงจำเพาะและค่าความร้อนตามที่กำหนด สะอาดเมื่อลุกไหม้
  และต้องมีสภาพคงตัวอยู่ตลอดเมื่อเผาให้ร้อนขณะใช้งาน

  1.5) น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว

  ใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซลหมุนเร็ว เช่น รถยนต์ รถบรรทุก เรือประมง
  เรือโดยสาร และรถแทรกเตอร์ ฯลฯ

  ตั้งแต่ปี 2547 บริษัทฯ
  ได้เข้าร่วมโครงการวิจัยสาธิตการผลิตและการใช้ไบโอดีเซลเป็นเชื้อเพลิง
  ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) ซึ่งไบโอดีเซลเป็นพลังงานทดแทน
  ที่ได้มาจากพืชผลทางการเกษตรเป็นวัตถุดิบในการผลิต มีคุณภาพเทียบเคียงกับน้ำมันดีเซล
  อีกทั้งมีส่วนช่วยลดปัญหามลภาวะทางอากาศ
  และช่วยประหยัดเงินตราต่างประเทศจากการนำเข้าน้ำมัน ซึ่งบริษัทฯ
  ได้ศึกษาและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยนำน้ำมันดีเซลผสมไบโอดีเซล ในสัดส่วนประมาณร้อยละ 5
  โดยใช้ชื่อทางการค้าว่าไบโอดีเซล สูตรเพาเวอร์ดี บี 5
  ซึ่งสามารถใช้ได้กับเครื่องยนต์ดีเซลโดยไม่ต้องปรับแต่งเครื่องยนต์แต่อย่างใด นอกจากนี้บริษัทฯ
  ได้พัฒนาน้ำมันดีเซล มาตรฐานยุโรป (EURO IV) ที่มีปริมาณกำมะถันต่ำกว่าน้ำมันดีเซลทั่วไปถึง
  7 เท่า ช่วยลดมลพิษจากการเผาไหม้ เพื่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น

  1.6) น้ำมันเตา

  เป็นผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ได้จากส่วนที่มีจุดเดือดสูงของน้ำมันดิบ ใช้ประโยชน์มากในงานอุตสาหกรรม
  การคมนาคม ขนส่ง เรือเดินสมุทร และใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า

2)  ผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่น เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้เคลือบระหว่างผิวสัมผัสเพื่อลดความเสียดทาน
    และการสึกหรอ นอกจากนี้ยังช่วยระบายความร้อน ถ่ายทอดกำลัง ทำความสะอาดคราบเขม่า
    และเศษโลหะที่เกิดจากการสึกหรอ โดยน้ำมันหล่อลื่นแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

    1.  น้ำมันหล่อลื่นยานยนต์

  ประกอบด้วย GE SERIES สำหรับเครื่องยนต์เบนซิน D3 SERIES สำหรับเครื่องยนต์ดีเซล
  น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์สองจังหวะ น้ำมันเกียร์ น้ำมันเบรก ฯลฯ

2.  น้ำมันหล่อลื่นอุตสาหกรรม

  ประกอบด้วย น้ำมันไฮโดรลิค น้ำมันเกียร์อุตสาหกรรม น้ำมันถ่ายเทความร้อน น้ำมันเทอร์ไบน์
  น้ำมันเครื่องอัดอากาศ น้ำมันตัดกลึงโลหะ ฯลฯ

3.  จาระบี

  ประกอบด้วย จาระบีเอนกประสงค์ จาระบีงานหนักและทนความร้อนสูง
  รวมทั้งจาระบีที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมอาหาร

  ผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นของบริษัทฯ
  ได้รับการพัฒนาให้มีคุณภาพสอดคล้องกับมาตรฐานจากสถาบันปิโตรเลียมแห่งสหรัฐอเมริกา (API)
  มาตรฐานยุโรป และผู้ผลิตยานยนต์ที่มีชื่อเสียงต่างๆ และในปี 2551 บริษัทฯ
  ได้ผ่านการตรวจรับรองมาตรฐานการจัดการคุณภาพ ISO 9001 : 2000
  จากสำนักงานคณะกรรมการว่าด้วยการรับรองระบบคุณภาพแห่งสหราชอาณาจักร(The United
  Kingdom Accreditation Service ; UKAS ประเทศอังกฤษ)
  และคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการรับรองระบบงาน (National Accreditation
  Council : NAC ประเทศไทย) ในขอบข่ายของธุรกิจน้ำมันหล่อลื่นครบวงจร
  (ประกอบด้วยการจัดหา การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการจัดจำหน่าย)
  และมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ ISO/TS 16949 : 2002
  International Automotive Task Force (IATF) ในขอบข่ายของการพัฒนาผลิตภัณฑ์
  และการผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่นสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ เป็นรายแรกของประเทศไทย

3) ผลิตภัณฑ์ที่เป็นวัตถุดิบสำหรับโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมหรือโรงงานปิโตรเคมี ได้แก่

  3.1) น้ำมันเตาประเภท Straight Run (Long Residue)

  ใช้เป็นวัตถุดิบต่อเนื่อง สำหรับกระบวนการผลิตของโรงกลั่นที่มีหน่วยแตกตัวโมเลกุลน้ำมัน
  (Cracking Unit)

  3.2) น้ำมันองค์ประกอบเรฟฟอร์มเมท

  ใช้เป็นวัตถุดิบเพื่อนำเข้าสู่กระบวนการผลิตของโรงงานปิโตรเคมี
  เพื่อไปสกัดเป็นสารอะโรมาติกส์ หรือผลิตเป็นน้ำมันเบนซิน

  3.3) น้ำมันองค์ประกอบไอโซเมอร์เรท

  ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับกระบวนการผลิตของโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม เพื่อผลิตเป็นน้ำมันเบนซิน

4) ผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้ ได้แก่ สารกำมะถัน ซึ่งเป็นธาตุที่ปนอยู่ในเนื้อน้ำมันตามธรรมชาติ
เมื่อแยกกำมะถันออกมาแล้วสามารถนำไปใช้ได้โดยตรงหลายอย่าง เช่น
เป็นส่วนผสมในการผลิตกรดกำมะถัน ยางรถยนต์ ยาฆ่าแมลง สารปุ๋ย ฟอกสี น้ำตาลทราย แชมพู
และใช้ทำสารประกอบของกำมะถัน เป็นต้น

4.2 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

1.  ด้านธุรกิจโรงกลั่น

  บริษัทฯ มุ่งพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของธุรกิจการตลาดและลูกค้า
  พัฒนาผลิตภัณฑ์สะอาดเพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
  ตลอดจนขยายความร่วมมือกับพันธมิตรทางธุรกิจเพื่อสร้างผลประโยชน์สูงสุด (Logistics
  Co-Operation) ในการลดต้นทุนค่าใช้จ่าย ลดข้อจำกัดในการผลิตและการตลาด บริษัทฯ
  ดำเนินการปรับปรุงกระบวนการกลั่น และควบคุมประสิทธิภาพการผลิต
  ให้สามารถรองรับการกลั่นน้ำมันดิบชนิดใหม่ๆ รวมทั้ง ติดตามสถานการณ์ค่าการกลั่นอย่างใกล้ชิด
  และบริหารความเสี่ยงค่าการกลั่นด้วยการใช้เครื่องมือทางการเงินซื้อขายราคาน้ำมันในตลาดซื้อขายล่วงหน้า
  (Hedging)
  รวมถึงการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนของค่าการกลั่นด้วยการซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า
  เพื่อลดผลกระทบของค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น อีกทั้งยังควบคุมระดับน้ำมันคงคลังให้อยู่ในระดับต่ำ
  เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมัน อีกทั้งบริษัทฯ
  ได้มีการศึกษาเครื่องมือบริหารความเสี่ยงราคารูปแบบอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น Option และ
  Swaption โดยคำนึงถึงความเหมาะสมของราคา ระยะเวลาและผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้
  จากที่บริษัทฯ ได้ดำเนินการก่อสร้างโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน ทำให้บริษัทฯ
  สามารถเพิ่มความยืดหยุ่นในการเลือกใช้น้ำมันดิบในการกลั่น และสร้างมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์
  ในระยะยาว อีกทั้งบริษัทฯ ยังได้ร่วมมือกับ ปตท.
  ในการลงทุนก่อสร้างโครงการโรงไฟฟ้าชนิดพลังงานร่วม
  ทำให้ความมั่นคงของระบบไฟฟ้าที่จ่ายให้โรงกลั่นมีเสถียรภาพมากขึ้น
  และมีต้นทุนสาธารณูปการที่ต่ำลง นอกจากนี้บริษัทยังซื้อก๊าซธรรมชาติจาก ปตท.
  ใช้ทดแทนน้ำมันเตาซึ่งมีราคาสูงกว่าเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในโรงกลั่น ซึ่งนอกจากราคาจะต่ำแล้ว
  ยังเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

2.  ด้านธุรกิจการตลาด แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ตลาดค้าปลีก และตลาดอุตสาหกรรม

  สำหรับตลาดค้าปลีก บริษัทฯ ได้ปรับโครงสร้างเครือข่ายสถานีบริการ
  โดยเน้นการลงทุนในทำเลที่มีศักยภาพในการแข่งขัน เพื่อเพิ่มรายได้
  และรองรับการจำหน่ายที่เพิ่มขึ้น และเน้นความเป็นผู้นำพลังงานทดแทน
  โดยเน้นการขายพลังงานทดแทน อีกทั้งบริษัทฯ ได้ลงทุนปรับปรุงภาพลักษณ์ (Rebranding)
  สถานีบริการบนเส้นทางหลัก
  และเน้นการยกระดับคุณภาพงานบริการเพื่อสร้างความพึงพอใจและความประทับใจแก่ลูกค้า
  ด้วยการฝึกอบรม ให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่สถานีบริการ
  มีการจัดโครงการผู้ตรวจปั๊มนิรนาม (Mystery Shopper)
  เพื่อรักษามาตรฐานคุณภาพงานบริการ นอกจากนี้ยังร่วมมือกับ ปตท. เปิดจำหน่ายก๊าซ NGV
  สำหรับรถยนต์ในสถานีบริการ และพัฒนาธุรกิจเสริมต่างๆ ในสถานีบริการอย่างต่อเนื่อง เช่น
  ร้านกาแฟสด “Inthanin”, ธุรกิจบริการหลังลาน Green Series (Green Wash , Green
  Serve และ Green Auto Service) และร่วมมือกับ บมจ.บิ๊กซี ซุปเปอร์เซ็นเตอร์
  เปิดร้านสะดวกซื้อ “มินิบิ๊กซี” เป็นต้น

  สำหรับตลาดอุตสาหกรรม ซึ่งผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ที่บริษัทฯ จำหน่าย ได้แก่ น้ำมันเครื่องบิน,
  น้ำมันดีเซล, น้ำมันเตา และน้ำมันหล่อลื่น บริษัทฯ จำหน่ายน้ำมันเครื่องบินให้กับบริษัทการบินไทย
  จำกัด (มหาชน)
  ในส่วนของการจำหน่ายน้ำมันดีเซลนั้นมีการแข่งขันทางด้านราคาสูงเพื่อผลักดันการจำหน่ายน้ำมันดีเซลที่ปริมาณเกินความต้องการของตลาดในประเทศบริษัทฯ
  จึงได้ขยายตลาดส่งออกไปยังประเทศเพื่อนบ้าน สำหรับการจำหน่ายน้ำมันเตา
  ยังคงมีการแข่งขันด้านราคา เนื่องจากความต้องการน้ำมันเตาที่ลดลงเป็นอย่างมาก บริษัทฯ
  จึงมุ่งเน้นการรักษาฐานการขายในตลาดโดยเน้นคุณภาพสินค้าและบริการ
  รวมทั้งสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าหลักอย่างต่อเนื่อง สำหรับตลาดน้ำมันหล่อลื่นนั้นบริษัทฯ
  ได้ขยายตลาดส่งออกไปประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น

3.  ด้านธุรกิจผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์

บริษัทฯ ได้เริ่มจำหน่ายไฟฟ้าในเชิงพาณิชย์ เฟสแรกได้ตั้งแต่ เมษายน 2555 กำลังการผลิต 38
เมกะวัตต์ โดยจำหน่ายให้แก่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
ทั้งนี้บริษัทฯ
จะขยายการลงทุนในโครงการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์รวมปริมาณพลังไฟฟ้าสูงสุดเสนอขาย
118 เมกะวัตต์

4.  ด้านการพัฒนาองค์กร

  จากวิสัยทัศน์ Greenergy Excellence
  มุ่งสร้างสรรค์ธุรกิจพลังงานอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน บริษัทฯ
  ตระหนักว่าการเติบโตที่ยั่งยืนขององค์กรต้องพัฒนาศักยภาพองค์กรควบคู่ไปกับการดำเนินธุรกิจ
  โดยมุ่งเน้นการพัฒนาองค์กรตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ TQA
  ทั้งในด้านการพัฒนาบุคลากรให้เป็นมืออาชีพ ปรับระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีให้ทันสมัย
  ใช้งานสะดวก เพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำงานให้พร้อมรับทุกสถานการณ์
  สร้างสรรค์ให้องค์กรเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้และนวัตกรรม
  พร้อมทั้งบริหารจัดการภาพลักษณ์องค์กรที่ดี
  เพื่อเป็นกำลังสำคัญให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปอย่างมีประสิทธิผล
  และสามารถบรรลุเป้าหมายได้อย่างก้าวกระโดด

  บุคลากรมืออาชีพ

  บริษัทฯ ตระหนักเสมอว่าบุคลากรเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าต่อการพัฒนาองค์กรให้เติบโตอย่างยั่งยืน
  จึงได้ระบุในพันธกิจต่อพนักงาน ด้วยการพัฒนาบุคลากรให้เป็นมืออาชีพ
  ปลูกฝังวัฒนธรรมและค่านิยมองค์กรในด้าน CG และ CSR มุ่งเน้นการทำงานอย่างตรงไปตรงมา
  โปร่งใสและเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น โดยพัฒนาบุคลากร ด้วยระบบ Competency Based
  Management ซึ่งเป็นการพัฒนาความรู้ความสามารถหลักของบริษัทฯ (Core Competency)
  เพื่อรองรับวิสัยทัศน์และการขยายกิจการในอนาคต ประกอบด้วยคุณลักษณะหลัก 6 ประการ ได้แก่
  Ability for Adaptation and Initiation, Leadership, Teamwork Spirit,
  Organization Commitment, Personal Mastery และ Social and “SHEE”
  Awareness มุ่งเน้นการพัฒนาความรู้ความสามารถพนักงาน ตามหน้าที่ ความรับผิดชอบ
  (Functional Competency) เพื่อให้ปฏิบัติงานได้อย่างสัมฤทธิ์ผลและมีประสิทธิภาพสูงสุด
  รวมถึงพัฒนาพนักงานระดับผู้บริหารในด้านการบริหารจัดการ การเป็นผู้นำ (Executive
  Competency) ตามแผนการพัฒนาพนักงานรายบุคคล โดยในปี 2555 นี้
  ได้ปรับปรุงหลักสูตรการอบรม 3 ชุดหลักสูตรหลัก ได้แก่ หลักสูตรภาพรวมบริษัทในด้าน CG และ
  CSR หลักสูตรด้านเศรษฐศาสตร์และห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมน้ำมัน
  และหลักสูตรที่เสริมความรู้ความชำนาญ ของสายงานด้านวิศวกรรมและเทคนิคการกลั่น

  นอกจากการพัฒนาศักยภาพบุคลากรแล้ว บริษัทฯ ยังมุ่งเน้นการสร้างความผูกพันของพนักงาน
  โดยในปีนี้ได้ให้บริษัทที่ปรึกษา Tower Watsons
  มาประเมินระดับความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานเทียบกับบริษัททั่วโลกเช่นเดิม
  เพื่อการปรับปรุงสภาพแวดล้อมการทำงานของบุคคลากร ให้พร้อมที่จะร่วมแรงร่วมใจ ทุ่มเท
  มุ่งสู่ความสำเร็จขององค์กรร่วมกัน
  โดยระดับความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี

  กระบวนการทำงานที่มีประสิทธิภาพ และเตรียมพร้อมทุกสถานการณ์

  บริษัทได้เตรียมความพร้อมในการรับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงต่างๆ
  ที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัท โดยการนำเครื่องมือบริหารจัดการความเสี่ยง
  ERM: Enterprise Risk Management มาใช้ในทุกระดับขององค์กร
  มีกระบวนการของการให้ความรู้ ระดมความคิดเพื่อระบุ ประเมิน
  และจัดทำแผนจัดการความเสี่ยงที่จะมีผลกระทบต่อเป้าหมาย
  นอกจากนั้นยังได้ปรับปรุงแผนรองรับภาวะวิกฤติ
  โดยนำกระบวนการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management :
  BCM) ตามมาตรฐาน ISO 22301 มาปรับใช้
  เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการดำเนินกิจการโดยไม่หยุดชะงัก
  รวมทั้งมีการทบทวนเพิ่มเติมกระบวนการทำงานทั่วทั้งองค์กรให้มีประสิทธิภาพเป็นมาตรฐานสากลอีกด้วย

  ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีที่ทันสมัย ปลอดภัย สะดวกใช้งานได้ทุกที่

  บริษัทได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของข้อมูลสารสนเทศและเทคโนโลยีที่นำมาซึ่งความสะดวก
  และมีประสิทธิผลในการทำงานทุกกระบวนการทำงาน บริษัทจึงได้พัฒนาระบบต่างๆ
  ให้ทัดเทียมสากล โดยได้ดำเนินการส่งเสริมและผลักดันให้นำเทคโนโลยีสารสนเทศใหม่ๆ
  มาใช้งาน เช่น การพัฒนาระบบฐานข้อมูลโรงกลั่น (Plant Information Management
  system : PIMs) ระบบวิเคราะห์ความเสี่ยงในโรงกลั่น การจัดทำระบบรับ/จ่ายน้ำมันอัตโนมัติ
  (TAS Interface) ที่คลังบางปะอิน การปรับปรุงเปลี่ยนแปลงมาตรฐานระบบบัญชี SAP ERP
  เป็น Version 6.0 การ Remote เข้ามาทำงานได้จากทุกสถานที่ตลอดเวลา
  โดยมีระบบความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศตามมาตรฐาน ISO 27001 for Network and
  Data Center ฯลฯ

  สร้างสรรค์องค์กรแห่งการเรียนรู้และนวัตกรรม

  ด้วยความตระหนักว่าองค์กรจะเติบโตได้อย่างยั่งยืน
  จะต้องสร้างรากฐานความใฝ่รู้และการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
  บริษัทจึงปลูกฝังให้พนักงานรักการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง (Life Long Learning)
  เพื่อนำไปสู่การสร้างนวัตกรรม พัฒนากระบวนการทำงาน สินค้าบริการ และธุรกิจใหม่ๆ
  ให้องค์กรอยู่เสมอ โดยมีระบบบริหารจัดการความรู้ที่ทันสมัย ใช้งานง่าย ทำให้การแลกเปลี่ยน
  ความรู้ และประสบการณ์ ทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านระบบ Knowledge Management
  โดยในปีนี้ได้ปรับปรุงให้พนักงานสามารถเข้าเรียนรู้จากที่บ้านได้
  อีกทั้งยังสนับสนุนโครงการด้านนวัตกรรมต่างๆ เช่น Cascade for Innovation :
  “โครงการปัญญาชนคนดี ผ่านร้านกาแฟอินทนิล” ซึ่งริเริ่มโดยกรรมการผู้จัดการใหญ่
  ในการขยายสาขาร้านกาแฟอินทนิลของบริษัทในสถานศึกษาทั่วประเทศ รวมถึงโครงการ QCC
  Kaizen CoP ฯลฯ ซึ่งแต่ละโครงการจะได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติจากกรรมการผู้จัดการใหญ่
  และผู้บริหารระดับสูง เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสร้างสรรค์ และการทำงานร่วมกันของพนักงาน
  อีกทั้งยังเป็นการสร้างรายได้และมูลค่าเพิ่มให้บริษัท

  ส่วนกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้อื่นๆ เช่น IT Day, CG Day, KM Day และ SHEE (Safety
  Health Environment and Energy) Day รวมทั้งรายการวิทยุเสียงตามสาย
  ที่ให้ข้อมูลความรู้ในด้านต่างๆ เช่น กฎหมาย IT ความเสี่ยง บัญชีและภาษี และบรรษัทภิบาล
  ที่เป็นประโยชน์ต่อพนักงาน
  ทั้งหมดนี้เป็นล้วนเป็นแนวทางที่นำพาไปสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning
  Organization) ตามวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนนั่นเอง

  ทั้งนี้ บริษัทเชื่อมั่นว่าการพัฒนาศักยภาพองค์กรทั้งสี่ด้าน
  จะสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานให้มีความคล่องตัว ทันสมัย รวดเร็ว
  สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ และพร้อมที่จะทำให้บริษัทเติบโตก้าวกระโดดอย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป

5.  ด้านการเงิน

  ในปี 2555
  วิกฤตทางการเงินของสหรัฐและประเทศแถบยุโรปยังคงเป็นวิกฤตเรื้อรังและดูเหมือนจะไม่มีเหตุการณ์หรือปัจจัยใหม่เกิดขึ้น
  นักลงทุนและตลาดเงินจึงมุ่งให้ความสำคัญกับมาตรการจัดการกับประเทศกรีซของกลุ่มยูโรโซน
  และการประกาศมาตรการผ่อนคลายทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ เช่น Quantitative Easing
  (QE) และ Operation Twist มากเป็นพิเศษ ในขณะเดียวกัน
  สถานการณ์เศรษฐกิจภูมิภาคเอเชียดีขึ้น โดยสำหรับประเทศไทยนั้น
  อุปสงค์ในประเทศทั้งการบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนได้รับแรงสนับสนุนจากนโยบายภาครัฐ
  ทำให้มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจในระดับที่น่าพอใจ
  แม้จะยังคงมีความกังวลในผลกระทบจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกอยู่บ้างก็ตาม

  สำหรับอัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยซึ่งเป็นปัจจัยทางการเงินที่ส่งผลกระทบต่อผลกระกอบการของบริษัทนั้น
  มีความผันผวนไม่มากเมื่อเทียบกับปีอื่นๆ ในปี 2555 อัตราแลกเปลี่ยนเคลื่อนไหวอยู่ในกรอบ
  30.12 - 32.03 บาท/ดอลลาร์ เปลี่ยนแปลงตามความคาดการณ์ของตลาดต่อมาตรการ QE
  ของสหรัฐ โดยอ่อนค่ามากในช่วงกลางปี
  และกลับมาแข็งค่าเนื่องจากเงินทุนไหลเข้าในช่วงครึ่งปีหลัง ส่วนอัตราดอกเบี้ยไทย
  มีการลดลงอย่างมีนัยสำคัญในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี
  หลังคณะกรรมการนโยบายการเงินประกาศลดอัตราดอกเบี้ยลง 0.25%
  อย่างเหนือความคาดหมาย เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2555
  เพื่อตอบรับความไม่แน่นอนของผลกระทบวิกฤตการเงินโลกที่มีต่อเศรษฐกิจไทย

  บริษัทฯ ตระหนักถึงความไม่แน่นอนจากปัจจัยภายนอกต่างๆ
  โดยได้มีนโยบายในการจัดการด้านการเงินอย่างรัดกุม
  ทั้งด้านการบริหารความเสี่ยงอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพให้สอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจและสภาวะตลาด
  ครอบคลุมถึงการแปลงสัญญาเงินกู้สกุลเงินบาท เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐ
  ในปริมาณที่สอดคล้องกับรายได้ในสกุลเงินเหรียญสหรัฐ
  และการดูแลจัดการด้านสภาพคล่องให้เพียงพอและการรักษาความสัมพันธ์เชิงเครดิตกับธนาคารต่างๆ

  อนึ่ง นอกจากการบริหารความเสี่ยงเพื่อรองรับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาแล้ว
  บริษัทฯได้ทำการจัดโครงสร้างการเงินให้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น
  โดยการจัดให้มีส่วนผสมของการระดมทุนผ่านตลาดตราสารหนี้จากการเสนอขายหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ
  และไม่มีประกันจำนวนรวม 3,000 ล้านบาทไปเมื่อวันที่ 30 เมษายน 2555
  แบ่งเป็นหุ้นกู้ระยะเวลา 7 ปี จำนวน 2,000 ล้านบาท และหุ้นกู้ระยะเวลา 10 ปี จำนวน
  1,000 ล้านบาท
  ซึ่งได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากนักลงทุนเห็นได้จากยอดจองซื้อ2เท่าของจำนวนเสนอขาย
  ซึ่งนอกจากจะเพื่อการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
  ยังนับเป็นการสร้างฐานนักลงทุนใหม่และเพิ่มทางเลือกในการจัดหาเงินทุนช่องทางขนาดใหญ่ให้กับบริษัทฯ
  รองรับความต้องการลงทุนเพิ่มเติมในธุรกิจต่อเนื่องเพื่อการเติบโตในอนาคตได้

  นอกจากนี้ บริษัท บางจากโซล่าร์ เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด ซึ่งบริษัทฯ ถือหุ้นอยู่ 100%
  อยู่ในขั้นตอนจัดหาเงินกู้ระยะยาวจากธนาคารจำนวนรวม 1,885 ล้านบาท ระยะเวลา 17 ปี
  เพื่อใช้ลงทุนในโครงการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ ระยะที่ 2 ตามแผนธุรกิจของบริษัทฯ
  ที่วางเป้าหมายเบื้องต้นในการผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ขนาด 32 เมกะวัตต์

ภาวะอุตสาหกรรมและการแข่งขัน

อุตสาหกรรมน้ำมันสำเร็จรูปเป็นอุตสาหกรรมที่มีการแข่งขันในระดับภูมิภาค
ทั้งนี้เนื่องจากการค้าน้ำมันสำเร็จรูปจะถูกจำกัดด้วยความได้เปรียบเสียเปรียบทางด้านการขนส่งจากที่ตั้งของโรงกลั่นแต่ละแห่ง
ซึ่งมักจะถูกสร้างให้กระจายอยู่ในพื้นที่ที่มีความต้องการในทุกภูมิภาค
ในขณะที่ในอุตสาหกรรมน้ำมันดิบมีการแข่งขันในระดับโลกโดยขึ้นอยู่กับคุณภาพของน้ำมันดิบ
และแหล่งน้ำมันดิบ ซึ่งมีข้อจำกัดตามสภาพทางภูมิศาสตร์

  สำหรับอุตสาหกรรมโรงกลั่นน้ำมันนั้นแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ได้แก่

-   Simple Refinery (Hydroskimming) คือ โรงกลั่นที่มีกระบวนการกลั่นแบบ
    Distillation ที่ทำการแยกองค์ประกอบในน้ำมันดิบออกเป็นน้ำมันชนิดเบา หรือน้ำมันเบนซิน
    น้ำมันชนิดหนักปานกลาง หรือน้ำมันสำหรับเครื่องบินและน้ำมันดีเซล และน้ำมันชนิดหนัก
    หรือน้ำมันเตา ในอัตราส่วนตามธรรมชาติของน้ำมันดิบแต่ละชนิด

-   Complex Refinery (Conversion Cracking) คือ
    โรงกลั่นที่มีหน่วยแตกตัวโมเลกุลน้ำมัน (Cracking Unit)
    ซึ่งเป็นกระบวนการผลิตที่เพิ่มเติมจากกระบวนการกลั่นน้ำมันแบบ Distillation
    ที่สามารถแปลงสภาพน้ำมันชนิดหนักบางส่วนให้เป็นน้ำมันชนิดที่เบาขึ้นซึ่งมีมูลค่าสูงกว่าได้
    อย่างไรก็ตามโรงกลั่นประเภทนี้มีค่าใช้จ่ายในการลงทุนเพิ่มขึ้นในการติดตั้งหน่วยแตกตัวโมเลกุลน้ำมัน
    และมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานสูงกว่าเมื่อเทียบกับโรงกลั่นแบบ Simple Refinery

โดยปกติโรงกลั่นประเภท Simple Refinery และโรงกลั่นประเภท Complex Refinery
จะให้อัตราส่วนผลผลิตผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปที่แตกต่างกัน
ซึ่งปัจจัยในการกำหนดอัตราส่วนผลผลิตที่เหมาะสมต่อความต้องการของผู้บริโภค ประกอบด้วย

(1) ชนิดของผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปที่ต้องการ เช่น น้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซล และน้ำมันเตา

(2) คุณสมบัติของน้ำมันดิบที่ใช้ในการกลั่น เช่น Sweet, Sour, Light, Heavy

(3) คุณสมบัติของน้ำมันสำเร็จรูปที่ต้องการ เช่น ค่ากำมะถันต่ำ/สูง

สำหรับเศรษฐกิจไทยปี 2555 ปรับตัวเพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาอยู่ที่ร้อยละ 5.9
โดยภาคอุตสาหกรรมมีอัตราการผลิตเพิ่มขึ้นหลังฟื้นตัวจากวิกฤตอุทกภัยปลายปี 2554
รวมถึงนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจจากภาครัฐที่เร่งรัดการฟื้นฟูเศรษฐกิจ
เพิ่มรายได้ให้ประชาชนผ่านการปรับค่าแรงงาน การใช้นโยบายทางภาษีเพื่อเยียวยาผู้ประกอบธุรกิจ
และดึงดูดการลงทุนการต่างประเทศ
แต่อย่างไรก็ตามเศรษฐกิจไทยยังได้รับแรงกดดันภายนอกจากความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก
ทั้งปัญหาหนี้สาธารณะในยุโรป ปัญหาเศรษฐกิจสหรัฐที่ยังไม่ฟื้นตัว
กระทบต่อภาคการส่งออกที่ไม่สามารถขยายตัวได้ ส่งผลให้ค่าเงินบาทเฉลี่ยทั้งปีอ่อนค่าอยู่ที่ระดับ
31.22 บาทต่อเหรียญสหรัฐฯ ทั้งนี้จากเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียที่ยังคงแข็งแกร่ง
ดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง จึงคาดว่าค่าเงินบาทมีแนวโน้มที่จะแข็งค่าขึ้น

ธุรกิจน้ำมันในประเทศ 

ปี 2555 ประเทศไทยมีกำลังการกลั่นรวมทั้งสิ้น 1,104 พันบาร์เรลต่อวัน
และมีปริมาณการกลั่นเฉลี่ยอยู่ 979.1 พันบาร์เรลต่อวัน เพิ่มขึ้นจากปี 2554 ร้อยละ 4.9
โดยโรงกลั่นบางจากได้ใช้กำลังกลั่นลดลงจากปีที่ผ่านมาร้อยละ 14.9
จากการหยุดซ่อมบำรุงประจำปี (Turnaround) สำหรับปริมาณการกลั่นในปี 2555

กำลังการกลั่นและปริมาณการกลั่นเฉลี่ยของโรงกลั่นน้ำมันในประเทศปี 2555

+-------------------+--------+------------+-------------+------------+
| โรงกลั่น            | ชนิดของ | กำลังการกลั่น | การใ        | อัตร        |
|                   |        |            | ช้กำลังการกลั่น | าการใช้กำลัง |
|                   | โรงกลั่น | (พันบ       |             |            |
|                   |        | าร์เรลต่อวัน) | (พัน         | การกลั่น     |
|                   |        |            | บาร์เรลต่อวัน) | (ร้อยละ)    |
+-------------------+--------+------------+-------------+------------+
| ไทยออยล์           | C      | 275        | 271.2       | 98.63      |
|                   | omplex |            |             |            |
| ไออาร์พีซี           |        | 215        | 174.9       | 81.36      |
|                   | C      |            |             |            |
| เอสโซ่             | omplex | 177        | 142.3       | 80.37      |
|                   |        |            |             |            |
| สตาร์              | C      | 155        | 165.4       | 106.71     |
|                   | omplex |            |             |            |
| ปตท. อะโรเมติกส์    |        | 145        | 147.4       | 101.69     |
| และการกลั่น         | C      |            |             |            |
|                   | omplex | 120        | 76.7        | 63.88      |
| บางจาก            |        |            |             |            |
|                   | C      | 17         | 1.2         | 6.78       |
| ระยองเพียวริฟายเออร์ | omplex |            |             |            |
|                   |        |            |             |            |
|                   | C      |            |             |            |
|                   | omplex |            |             |            |
|                   |        |            |             |            |
|                   | Simple |            |             |            |
+-------------------+--------+------------+-------------+------------+
| รวม               |        | 1,104      | 979.1       | 88.7       |
+-------------------+--------+------------+-------------+------------+

ที่มา : กรมธุรกิจพลังงานและ บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

ธุรกิจการตลาด

ความต้องการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศได้ปรับเพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 2.2 มาอยู่ที่ประมาณ
128.1 ล้านลิตรต่อวัน หรือ 806 พันบาร์เรลต่อวัน ซึ่งสะท้อนถึงสภาพเศรษฐกิจที่ขยายไม่มาก

ความต้องการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศปี 2553 - 2555

  -------------------- ----------------- ---------------- ----------------
  ประเภทผลิตภัณฑ์         ปริมาณความต้องการ                    
                       (ล้านลิตรต่อวัน)                       

                       ปี 2555            ปี 2554           ปี 2553

  เบนซินปกติ             8.9               8.6              8.3

  แก๊สโซฮอล์             12.2              11.5             12.0

  กลุ่มเบนซิน             21.1              20.1             20.3

  ดีเซลปกติ (บี2/บี3)                        51.4             31.3

  บี5                                     1.2              19.3

  กลุ่มดีเซล*             56.3              52.6             50.6

  น้ำมันอากาศยาน         13.7              13.6             13.0

  น้ำมันเตา              6.5               6.7              7.3

  LPG                  30.5              32.3             26.4

  รวม                  128.1             125.2            117.6

  (KBD)                806               788              739
  -------------------- ----------------- ---------------- ----------------

ที่มา : กรมธุรกิจพลังงาน

หมายเหตุ * : ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2555 น้ำมันดีเซลหมุนเร็วมีเพียงเกรดเดียว

สำหรับจำนวนสถานีบริการน้ำมัน (จดทะเบียน) ปี 2555 ของประเทศมีจำนวนรวมทั้งสิ้น 21,406
แห่ง เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2554 ที่มีจำนวน 20,252 แห่ง เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.7
โดยในกลุ่มเมเจอร์ออยล์ ปตท. เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.9 , สำหรับ บางจากฯ เชลล์ เอสโซ่ และ
เชฟรอน มีจำนวนสถานีบริการลดลงร้อยละ 0.1 , 2.6 , 2.1 และ 4.9 ตามลำดับ

จำนวนสถานีบริการน้ำมัน ณ สิ้นปี 2553 – 2555

หน่วย : แห่ง

  --------------------------- -------------- -------------- --------------
  ผู้ประกอบการ                  2555           2554           2553

  ปตท.                        1,404          1,326          1,175

  เชลล์                        533            547            548

  เอสโซ่                       512            523            529

  บางจาก                      1,067          1,068          1,065

  เชฟรอน                      371            390            438

  ปตท.บริหารค้าปลีก              146            146            146

  อื่นๆ                         17,373         16,252         15,542

  รวม                         21,406         20,252         19,443
  --------------------------- -------------- -------------- --------------

ที่มา : กรมธุรกิจพลังงาน

โดยในปี 2555 ยอดจำหน่ายผ่านสถานีบริการทั้งประเทศเฉลี่ยอยู่ที่ 1,522.2 ล้านลิตรต่อเดือน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.3 เมื่อเทียบปี 2554 ที่เฉลี่ย 1,445.4 ล้านลิตรต่อเดือน ขณะที่บริษัทฯ
มียอดจำหน่ายผ่านสถานีบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.4
และมีส่วนแบ่งตลาดผ่านสถานีบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.4

เปรียบเทียบปริมาณการจำหน่ายน้ำมันใสผ่านสถานีบริการ ปี 2554 – 2555

  ----------------- --------------- ---------- --------- --------------- -------- --------
  สถานีบริการ         ยอดจำหน่าย                            ส่วนแบ่งการตลาด            
                    (ล้านลิตร/เดือน)                        (%)                      

                    2555            2554       ∆         2555            2554     ∆

  ปตท.              586.9           563.7      + 4.1%    38.6            39.0     - 0.4

  เชลล์              191.9           180.2      + 6.5%    12.6            12.5     + 0.1

  เอสโซ่             243.8           225.1      + 8.3%    16.0            15.6     + 0.4

  บางจาก            210.6           194.3      + 8.4%    13.8            13.4     + 0.4

  คาลเท็กซ์           90.0            91.2       - 1.3%    5.9             6.3      - 0.4

  ปตท. ค้าปลีก        103.4           101.1      + 2.3%    6.8             7.0      - 0.2

  ปิโตรนาส           22.8            23.3       - 2.2%    1.5             1.6      - 0.1

  อื่นๆ               72.7            66.6       + 9.2%    4.8             4.6      + 0.2

  รวม               1,522.2         1,445.4    + 5.3%    100             100       
  ----------------- --------------- ---------- --------- --------------- -------- --------

ที่มา : กรมธุรกิจพลังงานและ บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

การจัดจำหน่ายและช่องทางการจัดจำหน่าย บริษัทฯ สามารถจำแนกการจัดจำหน่าย ได้ดังนี้

1.  การจำหน่ายผ่านสถานีบริการ เป็นการจำหน่ายให้แก่ผู้ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงทั่วไป
    ผ่านสถานีบริการน้ำมันของบริษัทฯ ซึ่งมีกระจายอยู่ทั่วประเทศ
    ซึ่งรวมทั้งสถานีบริการชุมชนซึ่งจำหน่ายให้กับสมาชิกด้วย ซึ่งน้ำมันทั้งหมดจัดส่งโดยทางรถยนต์

บริษัทฯ แบ่งประเภทของสถานีบริการน้ำมันออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่

  -------- ---------------------------------------------------------- ------------ ----------
  ประเภท                                                              จำนวน(แห่ง)   สัดส่วน(%)
                                                                      (แห่ง)        

  1.       Company Own Company Operate (COCO): บริษัทฯ                  164          15.37
           เป็นผู้ลงทุนและเป็นเจ้าของสถานีบริการ โดยให้ บจก. บางจากกรีนเนท                   
           เป็นผู้บริหารกิจการภายในสถานีบริการ                                            
           โดยที่บริษัทฯเป็นผู้กำหนดนโยบายและภาพลักษณ์ของการดำเนินธุรกิจค้าปลีก                  
           เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารธุรกิจ ซึ่งสถานีบริการประเภท COCO                     
           ส่วนใหญ่จะเป็นสถานีบริการที่มีขนาดใหญ่ และตั้งอยู่บนถนนสายหลัก                        
           ดังนั้นสถานีบริการดังกล่าวจะถูกควบคุม                                            
           และดูแลเพื่อใช้เป็นสถานีบริการต้นแบบสำหรับสถานีบริการประเภทอื่นๆ                     

  2.       Company Own Dealer Operate (CODO):                         76           7.12
           บริษัทฯเป็นผู้ลงทุนและเป็นเจ้าของสถานที่                                          
           โดยให้ผู้ประกอบการที่มีประสบการณ์ในการบริหารสถานีบริการเช่าดำเนินการ                

  3.       Joint Venture (JV): เป็นการร่วมลงทุนระหว่างบริษัทฯ               117          10.97
           กับผู้ประกอบการที่สนใจ และประสงค์จะดำเนินธุรกิจสถานีบริการน้ำมัน                     

  4.       Dealer Own Dealer Operate (DODO):                          132          12.37
           ผู้ประกอบการเป็นเจ้าของสถานีบริการน้ำมัน, เป็นเจ้าของที่ดิน                          
           และลงทุนก่อสร้างสถานีบริการเองทั้งหมด รวมถึงการเป็นตัวแทนจำหน่าย                   

  5.       Co - Operative (CO-OP): เป็นสถานีบริการที่ชุมชนเป็นผู้ลงทุน          578          54.17
           โดยส่วนใหญ่เป็นเจ้าของที่ดิน และลงทุนก่อสร้างสถานีบริการเอง                         

           รวม                                                        1,067        100.00
  -------- ---------------------------------------------------------- ------------ ----------

หมายเหตุ : บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555

2.  การจำหน่ายให้กิจการอุตสาหกรรม ได้แก่
    กิจการประเภทโรงงานอุตสาหกรรมและกิจการซึ่งใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงสำหรับให้ความร้อนและพลังงานในการผลิตสินค้าและบริการต่างๆ
    เช่น อุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมกระดาษ อุตสาหกรรมเคมี
    อุตสาหกรรมเหล็กและผลิตภัณฑ์โลหะ เป็นต้น ลูกค้าประเภทนี้ติดต่อซื้อขายโดยตรงกับบริษัทฯ
    ซึ่งการจัดส่งน้ำมันจะจัดส่งไปโดยทางรถยนต์ ยกเว้นโรงงานขนาดใหญ่บางแห่งที่มีท่าเรือ

3.  การจำหน่ายให้ผู้ใช้ตรง ได้แก่ กิจการสายการบิน กิจการเดินรถและเรือขนส่งสินค้า
    และผู้โดยสาร กิจการประเภทก่อสร้าง และอื่นๆ ซึ่งมีความต้องการใช้น้ำมันจำนวนมาก
    เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับพาหนะในการประกอบธุรกิจ
    โดยลูกค้ากลุ่มนี้ติดต่อซื้อขายโดยตรงกับบริษัทฯ โดยไม่ได้ซื้อผ่านสถานีบริการจำหน่ายทั่วไป
    การจัดส่งให้ลูกค้าอาจส่งได้ทั้งทางท่อ (สำหรับกิจการประเภทสายการบิน)
    ทางเรือและทางรถยนต์

4.  การจำหน่ายให้ผู้ค้าน้ำมันอื่นๆ เป็นการจำหน่ายให้กับบริษัทผู้ค้าน้ำมันทั้งขนาดใหญ่
    และขนาดกลางที่มีคลังน้ำมันเป็นของตนเอง
    ซึ่งจะนำน้ำมันเหล่านี้ไปจำหน่ายต่อผ่านระบบเครือข่าย
    และช่องทางการจำหน่ายของบริษัทเหล่านั้น ไปสู่ผู้บริโภคน้ำมันปลายทางอีกทอดหนึ่ง
    การจัดส่งให้ลูกค้าส่วนใหญ่จัดส่งทางท่อ
    อย่างไรก็ตามบางกรณีลูกค้าอาจมารับน้ำมันเองโดยทางรถยนต์

5.  การจำหน่ายให้กับโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม หรือโรงงานปิโตรเคมีในประเทศ
    เป็นการจำหน่ายน้ำมันที่ผลิตได้จากกระบวนการผลิตของบริษัทฯ
    ในรูปวัตถุดิบเพื่อนำเข้าสู่กระบวนการผลิตของโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมหรือโรงงานปิโตรเคมี
    ได้แก่ การจำหน่าย Naphtha ให้กับบริษัท ปตท.อะโรเมติกส์ และการกลั่น จำกัด (มหาชน)
    เพื่อนำไปเป็นวัตถุดิบของหน่วยอะโรมาติกส์ เป็นต้น การจัดส่งโดยทางเรือ

6.  การจำหน่ายให้กับผู้ค้าน้ำมันในต่างประเทศ การจัดส่งโดยทางเรือ

ลักษณะของลูกค้า บริษัทฯ สามารถจำแนกประเภทของลูกค้าตามลักษณะการซื้อ ได้ดังนี้

1)  ลูกค้าสถานีบริการ กิจการอุตสาหกรรม และผู้ใช้ตรง (Outlet & End User Customers)
    ได้แก่ลูกค้าที่ซื้อน้ำมันจากสถานีบริการภายใต้เครื่องหมายการค้าของบริษัทฯ
    ไม่ว่าจะซื้อผ่านสถานีบริการของบริษัทฯ (บริษัทเป็นเจ้าของ)
    สถานีบริการของตัวแทนค้าน้ำมันของบริษัทฯ (Dealer) รวมถึงปั๊มชุมชน
    ซึ่งสหกรณ์หรือชุมชนเป็นเจ้าของ และจำหน่ายให้ลูกค้าที่เป็นสมาชิก และบุคคลทั่วไป
    นอกจากนี้รวมถึงลูกค้าประเภทผู้ใช้ตรงทั้งที่เป็นกิจการอุตสาหกรรม
    ซึ่งซื้อน้ำมันเพื่อนำไปเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตสินค้าหรือดำเนินธุรกิจ
    ได้แก่ผู้ประกอบกิจการโรงงาน การก่อสร้าง สายการบิน ขนส่งสินค้าหรือโดยสาร ฯลฯ
    ตลอดจนหน่วยงานราชการและรัฐวิสาหกิจต่างๆ

2) ลูกค้าขายส่ง (Supply Sales Customers) ได้แก่
บรรดากิจการผู้ค้าขายน้ำมันในประเทศทั้งรายเล็กและรายใหญ่ซึ่งซื้อน้ำมันจากบริษัทฯ
เพื่อไปจำหน่ายต่อ เช่น บมจ.ปตท. ซึ่งจัดจำหน่ายต่อให้แก่ ผู้ใช้ตรง รวมทั้งสถานีบริการเครือข่าย
เป็นต้น

3) โรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม และโรงงานปิโตรเคมีในประเทศ ได้แก่ โรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม
โรงงานปิโตรเคมี ซึ่งซื้อน้ำมันจากบริษัทฯ เพื่อนำไปเป็นวัตถุดิบของโรงงานดังกล่าว

4) ลูกค้าต่างประเทศ (Export Customers) ได้แก่ บรรดากิจการผู้ค้าน้ำมันในต่างประเทศ
ที่ซื้อน้ำมันจากบริษัทฯ เพื่อไปผ่านกระบวนการผลิตหรือจำหน่ายในต่างประเทศ เช่น
การจำหน่ายน้ำมันเตาที่มีปริมาณกำมะถันต่ำมาก (Low Sulphur Waxy Residue (LSWR))
ให้ลูกค้าประเทศสิงค์โปร์ มาเลเซีย และจีน เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตกระแสไฟฟ้า
และนำไปเข้ากระบวนการแตกตัวโมเลกุลโดยเป็นน้ำมันเบนซินและดีเซลที่มีมูลค่าสูงขึ้นเพื่อจำหน่ายต่อ

ปริมาณการจำหน่ายของบริษัทฯ จำแนกตามประเภทของลูกค้า

หน่วย : พันบาร์เรลต่อวัน

  --------------------------------- ------- ------- ------- ------- ------- -------
  ประเภทลูกค้า                        ปี 2555          ปี 2554          ปี 2553  

                                    ปริมาณ   ร้อยละ   ปริมาณ   ร้อยละ   ปริมาณ   ร้อยละ

  1.                                77.0    76.7    72.4    70.1    67.5    65.6
  สถานีบริการตลาดอุตสาหกรรมและผู้ใช้ตรง                                           

  2. ลูกค้าขายส่ง                      0.1     0.1     0.5     0.5     2.2     2.1

  3. โรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมและ          12.7    12.6    16.0    15.5    17.8    17.3
  โรงงานปิโตรเคมีในประเทศ                                                     

  4. ลูกค้าต่างประเทศ                  10.6    10.6    14.3    13.9    15.4    15.0

  รวม                               100.4   100.0   103.2   100.0   102.9   100.0
  --------------------------------- ------- ------- ------- ------- ------- -------

มูลค่าการจำหน่ายและบริการของบริษัทฯ

  ------------------------------ --------- ------- --------- ------- --------- -------
  ผลิตภัณฑ์                         ปี 2555            ปี 2554            ปี 2553    

                                 ล้านบาท    ร้อยละ   ล้านบาท    ร้อยละ   ล้านบาท    ร้อยละ

  มูลค่าการจำหน่ายในประเทศ                                                        

  1. น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว              78,492    48.2    74,696    47.6    63,602    47.2

  2. น้ำมันเตา                     6,449     4.0     5,156     3.3     3,858     2.9

  3. น้ำมันเบนซิน                   43,341    26.6    40,387    25.7    35,816    26.6

  4. สินค้า บริการ อื่นๆ              20,556    12.6    20,591    13.1    15,307    11.4

  รวมมูลค่าจำหน่ายในประเทศ          148,838   91.4    140,830   89.7    118,583   88.1

  มูลค่าการจำหน่ายต่างประเทศ                                                       

  1. น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว              1,341     0.8     237       0.2     3,299     2.5

  2. น้ำมันเตา                     10,542    6.6     14,995    9.5     11,482    8.5

  3. น้ำมันเบนซิน                   1,196     0.7     153       0.1     538       0.4

  4. สินค้า บริการ อื่นๆ              882       0.5     713       0.5     736       0.5

  รวมมูลค่าจำหน่ายต่างประเทศ         13,961    8.6     16,098    10.3    16,055    11.9

  มูลค่าการจำหน่ายทั้งหมด                                                           

  1. น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว              79,833    49.0    74,933    47.7    66,901    49.7

  2. น้ำมันเตา                     16,991    10.6    20,151    12.8    15,340    11.4

  3. น้ำมันเบนซิน                   44,537    27.3    40,540    25.8    36,354    27.0

  4. สินค้า บริการ อื่นๆ              21,438    13.1    21,304    13.6    16,043    11.9

  รวมมูลค่าจำหน่ายทั้งหมด             162,799   100.0   156,928   100.0   134,638   100.0

  อัตราเพิ่ม/(ลด)ของมูลค่าการจำหน่าย   3.74              16.55             25.04     
  (ร้อยละ)                                                                      
  ------------------------------ --------- ------- --------- ------- --------- -------

4.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์และบริการ

1)  กำลังการผลิตและปริมาณการผลิต

กำลังผลิต (มีหน่วยวัดเป็นบาร์เรลต่อวัน) หมายถึง ระบบการกลั่น ระบบท่อ
ระบบถังที่สามารถรับน้ำมันดิบมากลั่น ผ่านระบบเพิ่มคุณภาพ ระบบท่อ กระบวนการผสม
กระบวนการเก็บ และการกระจายผลิตภัณฑ์ออกจากโรงกลั่นได้สูงสุดประจำวันทำการ อนึ่งทุก 24
เดือน บริษัทฯ จะหยุดเครื่องจักรเพื่อทำการซ่อมแซมโดยใช้เวลาประมาณ 30 วัน
เพื่อรักษาประสิทธิภาพการผลิตให้อยู่ในระดับเดิมหรือดำเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพให้ดียิ่งขึ้น
การเลือกวันเวลาการหยุดเครื่องจักรดังกล่าวจะเลือกดำเนินการตามความเหมาะสมของสถานการณ์และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ (Complex Refinery) ตั้งอยู่เลขที่ 210 สุขุมวิท 64 พระโขนง
กรุงเทพฯ มีกำลังการผลิต 120,000 บาร์เรลต่อวัน โดยดำเนินการผลิตตลอด 24 ชั่วโมง

บริษัทฯ ได้ดำเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพโรงกลั่นรวมถึงการขยายหน่วยการผลิต
และเพิ่มระบบถังมาโดยตลอด จนในปัจจุบันโรงกลั่นสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และมีขีดความสามารถของระบบความปลอดภัย
และระบบบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมให้ดีกว่ามาตรฐาน

กำลังการผลิตและปริมาณการผลิต

หน่วย : พันบาร์เรลต่อวัน

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปี 2555    | ปี 2554    | ปี 2553     |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| กำลังการผลิตที่ออกแบบไว้            | 120       |           |            |
|                                |           |           |            |
| : พันบาร์เรลต่อวันกลั่น              | 113.4     | 120       | 120        |
|                                |           |           |            |
| : พันบาร์เรลต่อวันปฏิทิน (A)         |           | 113.4     | 113.4      |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการผลิตผลิตภัณฑ์              | 39.9      | 41.8      | 43.1       |
|                                |           |           |            |
| 1. น้ำมันดีเซล                    | 9.3       | 14.8      | 14.4       |
|                                |           |           |            |
| 2. น้ำมันเตา                     | 14.9      | 16.7      | 16.6       |
|                                |           |           |            |
| 3. น้ำมันเบนซิน                   | 7.7       | 10.3      | 9.4        |
|                                |           |           |            |
| 4. น้ำมันเครื่องบินไอพ่น,น้ำมันก๊าด     | 0.8       | 0.1       | 0.0        |
|                                |           |           |            |
| 5. ก๊าซหุงต้ม                     | 0.9       | 2.1       | 2.7        |
|                                |           |           |            |
| 6.                             |           |           |            |
| น้ำมันใช้เองและสูญหายระหว่างการผลิต  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รวมปริมาณการผลิต (B)             | 73.4      | 85.7      | 86.2       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อ                              | -14.4     | -0.6      | 3.7        |
| ัตราการเพิ่มของปริมาณการผลิต(ร้อยละ) |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราการใช้กำลังการผลิต (ร้อยละ)    | 64.7      | 75.6      | 77.1       |
| (B/A)                          |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

ที่มา : บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

  หมายเหตุ : 1/ โรงกลั่นดำเนินการผลิตอย่างต่อเนื่อง โดยทำงานวันละ 3 กะ กะละ 8
  ชั่วโมง โดยบริษัทฯ มีแผนการบำรุงรักษาหน่วยผลิตเป็นประจำ ทั้งนี้
  เพื่อรักษาระดับประสิทธิภาพการผลิตในระดับเดิม หรือดำเนินการปรับประสิทธิภาพให้เพิ่มขึ้น

  2/ ปริมาณการผลิตผลิตภัณฑ์ไม่เท่ากับกำลังการกลั่น (Crude Run)
  เนื่องจากไม่รวมสารผสมอื่นๆ

  3/ การผลิตน้ำมันเบนซินไม่รวมปริมาณ MTBE และ ETOH ในการผลิต GSH และ ULR

เมื่อเดือนสิงหาคม 2546 บริษัทฯ ได้ว่าจ้างบริษัท Universal Oil Products (UOP)
เป็นผู้ทำการประเมินประสิทธิภาพของโรงกลั่น ซึ่งสามารถสรุปผลการประเมินได้ว่า

1.  Inspection : บริษัทฯ มีการดูแลรักษาสภาพเครื่องจักรของโรงกลั่นเป็นอย่างดี
    การจัดวางวัสดุภายในโรงกลั่นเป็นไปอย่างมีระเบียบทำให้การทำงานในโรงกลั่นเป็นไปโดยสะดวกเช่นเดียวกับการประเมินและตรวจสอบสภาพเครื่องมือในการทำงานที่มีการดำเนินการเป็นอย่างดี
    นอกจากนั้นจากการสัมภาษณ์พนักงานผู้ดูแลการตรวจสอบสภาพโรงกลั่นบางจาก UOP
    ไม่พบข้อคิดเห็นในทางลบใดๆ เกี่ยวกับสภาพของเครื่องมือหรือเครื่องจักรที่ใช้ในการกลั่น

  สำหรับข้อคิดเห็นในเรื่องอายุการใช้งานของโรงกลั่น UOP
  ให้ข้อคิดเห็นว่าโรงกลั่นหลายแห่งในอเมริกาเหนือที่มีเทคโนโลยีการกลั่นคล้ายคลึงกับบริษัทฯ
  ได้ดำเนินการกลั่นน้ำมันมาเป็นระยะเวลามากกว่า 50 ปี จึงไม่มีเหตุผลใดสำหรับบริษัทฯ
  ซึ่งมีระบบการตรวจสอบและการดูแลรักษาที่ดีมากที่จะไม่สามารถดำเนินการกลั่นต่อไปได้ในระยะเวลาเทียบเท่ากัน

2.  Reliability : โรงกลั่นบางจากโดยรวมมีความน่าเชื่อถือสูง
    เนื่องจากการดูแลรักษาในเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance)
    และการตรวจสอบสภาพเครื่องจักร (Equipment Condition Monitoring)
    มีการจัดทำเป็นอย่างดี จากประสบการณ์ในการประเมินโรงกลั่นของ UOP พบว่าบริษัทฯ
    มีการดำเนินการดังกล่าวได้ดีกว่าโรงกลั่นหลายๆ แห่งในอเมริกาเหนือ

3.  Process Control : UOP
    พบว่าโรงกลั่นบางจากมีระบบการควบคุมและระบบความปลอดภัยที่ดี
    และตรงตามข้อกำหนดของหน่วยงานรัฐบาล

4.  Offsites, Utilities and Refinery Oil Loss :
    ระบบสาธารณูปโภคและระบบสนับสนุนการกลั่นสามารถที่จะรองรับการกลั่นตามกำลังการผลิตของโรงกลั่นได้เป็นอย่างดี
    ระบบดังกล่าวได้แก่ ระบบการผลิตไอน้ำและพลังงาน ไฟฟ้า น้ำประปา ระบบกำจัดของเสีย
    ระบบอากาศและไนโตรเจน หน่วยเก็บน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ นอกจากนั้น UOP ยังพบว่า
    โรงกลั่นบางจากมีการควบคุมการผลิตเป็นอย่างดีไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสภาพแวดล้อม
    และน่าจะรักษาความสามารถนี้ต่อไปได้

5.  Process Technologies :
    ผลสรุปเกี่ยวกับเทคโนโลยีโดยรวมของโรงกลั่นอยู่ในสถานะที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการในการกลั่นน้ำมันที่บริษัทฯ
    ต้องการได้ อย่างไรก็ตาม
    โรงกลั่นอาจจะต้องติดตั้งเทคโนโลยีในการผลิตแบบใหม่ในอนาคตเพื่อรองรับต่อความต้องการในการใช้น้ำมันที่จะเปลี่ยนแปลงไป

  (ในปี 2552 โครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน
  ได้เดินเครื่องและดำเนินการเชิงพาณิชย์เรียบร้อยแล้วตั้งแต่เดือนธันวาคม
  ซึ่งทำให้โรงกลั่นน้ำมันบางจากเป็น Complex Refinery ที่มีความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้น)

2)  กระบวนการกลั่น

-   การกลั่นลำดับส่วน (Fractional Distillation) :
    การผลิตน้ำมันเริ่มต้นจากการแยกน้ำมันดิบออกเป็นส่วนต่างๆ ภายในหน่วยกลั่นน้ำมันดิบ
    ด้วยกระบวนการให้ความร้อนนํ้ามันดิบจนถึงอุณหภูมิประมาณ 370 องศาเซลเซียส ประมาณ
     60-70% ของน้ำมันดิบจะระเหยกลายเป็นไอลอยขึ้นไปสู่ยอดหอกลั่น
    ซึ่งเป็นบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำที่สุด ไอร้อนที่ลอยขึ้นไปเมื่อเย็นลงจะกลั่นตัวเป็นของเหลวบนถาดตามชั้นต่างๆ
    ซึ่งขึ้นอยู่กับ ช่วงจุดเดือดของไฮโดรคาร์บอน ดังนี้

1.  ชั้นบนสุดของหอกลั่นซึ่งมีอุณหภูมิต่ำที่สุดจะเป็นก๊าซหุงต้ม

2.  ชั้นที่สอง ได้แก่ แนฟทาเบา (Light Virgin Naphtha หรือ LVN)

3.  ชั้นที่สาม ได้แก่ แนฟทาหนัก (Heavy Virgin Naphtha หรือ HVN)
    (ซึ่งแนฟทาเบาและแนฟทาหนัก จะนำไปผ่านหน่วยปรับปรุงคุณภาพ
    และผสมเป็นน้ำมันเบนซินต่อไป)

4.  ชั้นที่สี่ ได้แก่ น้ำมันก๊าด น้ำมันเครื่องบิน

5.  ชั้นที่ห้า ได้แก่ น้ำมันดีเซล

6.  ส่วนที่เหลือของน้ำมันดิบที่ไม่ระเหยกลายเป็นไอจะยังคงเป็นของเหลวอยู่ที่ก้นหอกลั่น ซึ่งเป็นบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงที่สุดโดยของเหลวส่วนนี้เรียกว่า
    “ Atmospheric Residue”

  การระเหยและกลั่นตัวจากถาดหนึ่งไปยังอีกถาดหนึ่งนั้นเป็นกระบวนการที่ต่อเนื่องส่วนต่างๆ
  จึงแยกตัวออกมาทางท่อข้างหอกลั่น และส่วนที่แยกออกมานี้ เรียกว่า “ผลิตภัณฑ์กลั่นตรง”
  (Straight Run) ซึ่งมีข้อดีคือผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น น้ำมันดีเซล มีค่าซีเทนสูงมาก
  จุดติดไฟได้เร็ว เผาไหม้ง่าย รวดเร็วสมบูรณ์ เครื่องยนต์สะอาด
  ส่วนน้ำมันเตาก็มีส่วนของเบาปนอยู่มากทำให้เผาไหม้ง่ายรวดเร็วสมบูรณ์ ปราศจากเขม่าควัน
  และสามารถปรับแต่งปริมาณอากาศที่เกิน (Excess Air) ให้ต่ำลงได้ง่าย
  ซึ่งช่วยให้ประหยัดพลังงานเชื้อเพลิง ตลอดจนค่าบำรุงรักษาอุปกรณ์ต่างๆ ในระยะยาว

-   การปรับปรุงคุณภาพ (Treating) :
    เป็นการปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์โดยการกำจัดสิ่งเจือปนต่างๆ
    ที่มากับน้ำมันดิบและติดมากับผลิตภัณฑ์ เช่น กำมะถัน เป็นต้น
    เพื่อทำให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีระดับความบริสุทธิ์ และคุณภาพสูงตามความต้องการ
    โดยหน่วยที่ทำหน้าที่ปรับปรุงคุณภาพ เช่น หน่วยบำบัดก๊าซ
    หน่วยผลิตแนฟทาหน่วยผลิตดีเซลกำมะถันต่ำมาตรฐาน ยูโร 4 และ
    หน่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเตา หน่วยผลิตน้ำมันเบนซินมาตรฐานยูโร 4 เป็นต้น

-   การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของน้ำมัน (Conversion) :
    เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างโมเลกุลของน้ำมันเพื่อให้มีคุณภาพและมูลค่าสูงขึ้น
    โดยหน่วยที่ทำหน้าที่เปลี่ยนแปลงโครงสร้างของน้ำมัน เช่น หน่วยผลิตน้ำมันเบนซิน
    (ไอโซเมอไรเซชั่น, รีฟอร์มมิ่ง) และหน่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเตา เป็นต้น

-   การผสมผลิตภัณฑ์ (Blending) : เป็นการผสมผลิตภัณฑ์ตั้งแต่สองชนิดขึ้นไป
    หรือมีการเติมสารปรุงแต่งคุณภาพ (Additive) เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูงขึ้น

  หน่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเตา เนื่องจากความต้องการใช้น้ำมันเตาในปัจจุบันลดน้อยลง
  อีกทั้งเพื่อให้เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด
  ได้มีการนำน้ำมันเตาซึ่งได้จากการแยกโดยการกลั่นลำดับส่วนมาปรับปรุง
  โดยแปรแปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงขึ้น และมีความสะอาดมากขึ้น ได้แก่ ก๊าซเชื้อเพลิง
  ก๊าซหุงต้ม (หรือก๊าซปิโตรเลียมเหลว) น้ำมันแนฟทาเบา น้ำมันแนฟทาหนัก น้ำมันเครื่องบิน
  และน้ำมันดีเซล

  กระบวนการปรับปรุงข้างต้นเริ่มต้นด้วยการนำน้ำมันเตาจากหอกลั่นลำดับส่วน
  ส่งเข้าหน่วยกลั่นสูญญากาศเพื่อกลั่นแยกน้ำมันเตาชนิดเบา (Vacuum Gas Oil)
  ออกและนำเข้าสู่หน่วยแตกโมเลกุล เพื่อเปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ
  โดยมีหน่วยผลิตไฮโดรเจนทำหน้าที่ผลิตไฮโดรเจนส่งเข้ามาในหน่วยแตกโมเลกุล
  เพื่อช่วยให้การแตกโมเลกุลเกิดได้อย่างสมบูรณ์
  ส่วนทางด้านล่างของหอกลั่นสูญญากาศจะเป็นน้ำมันเตาชนิดหนักที่จะถูกนำไปปรับปรุงคุณภาพ
  เพื่อจำหน่ายเป็นน้ำมันเตาต่อไป

  สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแตกโมเลกุลข้างต้น ซึ่งประกอบด้วย ก๊าซเชื้อเพลิง ก๊าซหุงต้ม
  (หรือก๊าซปิโตรเลียมเหลว) น้ำมันแนฟทาเบา น้ำมันแนฟทาหนัก น้ำมันเครื่องบิน และน้ำมันดีเซล
  จะถูกลำเลียงเข้าสู่หน่วยกลั่นแยก เพื่อแยกแต่ละผลิตภัณฑ์ออกจากกัน

  ก๊าซเชื้อเพลิงที่แยกได้จะถูกส่งไปยังหน่วยปรับปรุงคุณภาพก๊าซเชื้อเพลิง
  เพื่อลดกำมะถันปนเปื้อนและนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงสะอาดในกระบวนการผลิตต่อไป
  น้ำมันเตาหลังผ่านหน่วยปรับปรุงคุณภาพเตา
  น้ำมันดีเซลหลังผ่านหน่วยผลิตดีเซลกำมะถันต่ำมาตรฐาน ยูโร 4
  น้ำมันเครื่องบินหลังผ่านหน่วยผลิตน้ำมันเครื่องบิน และก๊าซหุงต้มหลังผ่านหน่วยผลิตก๊าซหุงต้ม
  จะถูกส่งไปถังเก็บเพื่อจำหน่ายต่อไป

  หน่วยผลิตดีเซลกำมะถันต่ำมาตรฐาน ยูโร 4 เป็นกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำมันดีเซล
  โดยใช้ไฮโดรเจน ภายใต้ตัวเร่งปฏิกิริยาและความดันที่เหมาะสม
  ปรับปรุงคุณภาพน้ำมันดีเซลโดยการลดกำมะถันปนเปื้อน 7 เท่าตามมาตรฐาน ยูโร 4
  ผลิตภัณฑ์ที่ได้จะมีระดับความบริสุทธิ์สูงก่อนจะถูกส่งไปถังเก็บเพื่อจำหน่ายต่อไป

  สำหรับน้ำมันแนฟทาเบา และน้ำมันแนฟทาหนัก
  จะถูกส่งไปยังหน่วยผลิตแนฟทาเพื่อลดปริมาณกำมะถันปนเปื้อนลง10 เท่า ตามมาตรฐาน ยูโร 4
  และส่งไปยังหน่วยผลิตน้ำมันเบนซิน (รีฟอร์มมิ่ง)
  เพื่อเพิ่มออกเทนก่อนส่งไปยังหน่วยผลิตน้ำมันเบนซินมาตรฐาน ยูโร 4

  หน่วยผลิตน้ำมันเบนซิน / แก๊สโซฮอล์ มาตรฐาน ยูโร 4
  เป็นกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเบนซิน โดยใช้ไฮโดรเจน
  ภายใต้ตัวเร่งปฏิกิริยาและความดันที่เหมาะสม ปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเบนซินโดยการลดสารเบนซีน
  ตามมาตรฐาน ยูโร 4 ผลิตภัณฑ์ที่ได้สุดท้ายจะมีระดับความบริสุทธิ์สูง มีกำมะถันปนเปื้อนลดลง 10
  เท่าและมีเบนซีนลดลง 3.5 เท่าตามมาตรฐาน ยูโร 4 ก่อนจะถูกส่งไปถังเก็บเพื่อจำหน่ายต่อไป

  []

3) วัตถุดิบและผู้จำหน่ายวัตถุดิบ (Supplier)

วัตถุดิบสำคัญที่ใช้ในการผลิตของธุรกิจโรงกลั่นคือ "น้ำมันดิบ"
ซึ่งเป็นสารประกอบทางเคมีประเภทไฮโดรคาร์บอน
ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติจากการทับถมสะสมเป็นเวลานานนับล้านๆ
ปีของซากพืชซากสัตว์ที่อยู่ภายใต้พื้นผิวโลก ในประเทศไทยมีแหล่งน้ำมันดิบหลายแหล่ง เช่น
บริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดสุโขทัย
บริเวณอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ และแหล่งน้ำมันดิบในอ่าวไทย เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
ปริมาณน้ำมันดิบในประเทศไทยที่ขุดพบ และนำขึ้นมายังไม่เพียงพอต่อความต้องการใช้
ของโรงกลั่นทั้ง 7 แห่งในประเทศไทย
ดังนั้นน้ำมันดิบส่วนใหญ่ที่ใช้ในประเทศไทยจึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ
ซึ่งแหล่งน้ำมันดิบที่นำเข้าส่วนใหญ่ ได้แก่ กลุ่มประเทศในตะวันออกกลาง เช่น โอมาน
สาธารณรัฐอาหรับเอมิเรตส์ การตาร์ ซาอุดิอาระเบีย อิหร่าน และดูไบ เป็นต้น
รวมถึงกลุ่มประเทศในตะวันออกไกล เช่น มาเลเซีย อินโดนิเซีย บรูไน ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลีย
เป็นต้น การขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางใช้เวลาในการขนส่งประมาณ 15 - 20 วัน
และจากตะวันออกไกลใช้เวลาประมาณ 3-7 วัน ทั้งนี้โดยปกติบริษัทฯ
สำรองน้ำมันดิบในปริมาณที่เพียงพอต่อการกลั่นประมาณ 40 วัน

เพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายด้านเสถียรภาพในการจัดหาวัตถุดิบ เพื่อให้ได้ต้นทุนการจัดหา
และราคาวัตถุดิบที่ต่ำที่สุดโดยได้คุณภาพของผลผลิตตามความต้องการ บริษัทฯ
จึงมีการจัดหาน้ำมันดิบเพื่อการผลิตทั้งจากแหล่งภายในประเทศ
และแหล่งต่างประเทศในสัดส่วนที่เหมาะสม โดยคำนึงถึงเศรษฐศาสตร์การกลั่น ทั้งนี้อีกส่วนหนึ่ง
บริษัทฯ สั่งซื้อเป็นน้ำมันสำเร็จรูปเพื่อจำหน่าย ซึ่งเป็นผลจากการแลกเปลี่ยนน้ำมันสำเร็จรูป
(Physical Swap) กับผู้ผลิตรายอื่น

ในปี 2555 บริษัทฯ สั่งซื้อน้ำมันดิบจากผู้ผลิตภายในประเทศ 22 แหล่ง โดยร้อยละ 86.3
ของปริมาณการสั่งซื้อน้ำมันดิบมาจากแหล่งน้ำมันดิบสิริกิติ์ (เพชร) แหล่งน้ำมันดิบจัสมิน
แหล่งน้ำมันดิบปัตตานี แหล่งน้ำมันดิบเบญจมาศ และน้ำมันดิบนอร์ทเซ็นทรัล รายละเอียดดังนี้

การจัดหาน้ำมันดิบของบริษัทฯ จากแหล่งภายในประเทศ (หน่วย : พันบาร์เรล)

[]

ในปี 2555 บริษัทฯ นำเข้าน้ำมันดิบจากแหล่งต่างประเทศ ดังนี้

แหล่งตะวันออกไกล ได้แก่ น้ำมันดิบลาบวน บุหงาเคควา บุหงาออร์คิด และทาปีส
จากประเทศมาเลเซีย น้ำมันดิบเอนฟิลด์ จากประเทศออสเตรเลีย น้ำมันดิบซีเรีย ไลท์ เอ็กซปอร์ต
เบล็น จากประเทศบรูไน น้ำมันไดฮุง จากประเทศเวียดนาม นำเข้าน้ำมันดิบเมอร์แบนจากประเทศ
ยู เอ อี จากแหล่งตะวันออกกลาง รายละเอียดดังนี้

การจัดหาน้ำมันดิบของบริษัทฯ จากแหล่งต่างประเทศ (หน่วย : พันบาร์เรล)

[]

นอกจากวัตถุดิบที่เป็นน้ำมันดิบแล้ว บริษัทฯ
ยังได้มีการจัดหาน้ำมันกึ่งสำเร็จรูปมาเข้าสู่กระบวนการผลิตเพื่อผลิตและจำหน่ายเป็นน้ำมันสำเร็จรูปต่อไป
รวมทั้งมีการจัดหาน้ำมันสำเร็จรูปมาจำหน่ายโดยตรงอีกด้วย

มูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบของบริษัทฯ

  -------------------------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------
  ชนิดน้ำมันดิบ                              ปี 2555            ปี 2554            ปี 2553    

                                         ล้านบาท    ร้อยละ   ล้านบาท    ร้อยละ   ล้านบาท    ร้อยละ

  มูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบในประเทศ                                                             

  1. น้ำมันดิบและน้ำมันกึ่งสำเร็จรูป              52,499    37.4    56,326    42.8    49,453    48.1

  2. น้ำมันสำเร็จรูป                         35,002    24.9    23,612    18.0    19,764    19.2

  รวมมูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบในประเทศ            87,501    62.3    79,938    60.8    69,217    67.3

  มูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบต่างประเทศ                                                            

  1. น้ำมันดิบและน้ำมันกึ่งสำเร็จรูป              49,906    35.5    50,936    38.7    33,594    32.7

  2. น้ำมันสำเร็จรูป                         3,045     2.2     652       0.5     0.0       0.0

  รวมมูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบจากต่างประเทศ        52,951    37.7    51,588    39.2    33,594    32.7

  มูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบในประเทศและต่างประเทศ                                                 

  1. น้ำมันดิบและน้ำมันกึ่งสำเร็จรูป              102,405   72.9    107,262   81.6    83,047    80.8

  2. น้ำมันสำเร็จรูป                         38,047    27.1    24,265    18.4    19,764    19.2

  รวมมูลค่าการสั่งซื้อวัตถุดิบทั้งหมด               140,452   100.0   131,527   100.0   102,811   100.0
  -------------------------------------- --------- ------- --------- ------- --------- -------

  ที่มา : บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

4.4 ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

บริษัทฯ ได้นำระบบมาตรฐาน ISO 14001
ใช้เป็นเครื่องมือหลักในการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมเป็นแห่งแรกในเอเชียอาคเนย์ตั้งแต่ปี
2540 และได้มีการพัฒนาระบบอย่างต่อเนื่อง ขยายขอบเขตครอบคลุมหน่วยกลั่น
ศูนย์จ่ายน้ำมันบางจาก และศูนย์จ่ายน้ำมันบางปะอิน
ปัจจุบันรองกรรมการผู้จัดการใหญ่สายงานด้านธุรกิจโรงกลั่น
ดำรงตำแหน่งเป็นประธานคณะบริหารจัดการอาชีวอนามัย ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และพลังงาน
ซึ่งเป็นคณะบริหารสูงสุดของระบบการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทฯ
และด้วยความร่วมมืออย่างดีเยี่ยมจากพนักงาน ตลอดจนผู้รับเหมาที่ทำงานในนามของบริษัทฯ
ที่ร่วมกันปฏิบัติตามนโยบายอาชีวอนามัย ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และพลังงาน
ตลอดจนข้อกำหนดของระบบมาตรฐาน ISO 14001 ทำให้ปี พ.ศ. 2555 บริษัทฯ
สามารถรักษาระบบมาตรฐาน ISO 14001 ต่อเนื่องเป็นปีที่ 15 โดยปี พ.ศ. 2555 บริษัทฯ
ไม่ได้รับ CAR (Corrective Action Request)
จากการตรวจประเมินโดยคณะผู้ตรวจประเมินจากบริษัท Anglo Japanese American
Registras ต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 นับจากปีพ.ศ. 2552 ในปีนี้บริษัทฯ
ได้จัดเก็บเอกสารผ่านระบบจัดการเอกสารออนไลน์ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ (Document
Management System) ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ ลดการใช้ทรัพยากรกระดาษ
และกำลังพัฒนาระบบจัดการมาตรฐานสากลออนไลน์ (ISO Management System)
เพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานในการบริหารจัดการ

สำหรับการพัฒนาศักยภาพบุคลากรนั้น ได้ส่งเสริมให้พนักงานเข้ารับการอบรมหลายหลักสูตร เช่น
Lead Auditor ผู้ควบคุมดูแลระบบป้องกันสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ
ผู้ปฏิบัติงานประจำระบบป้องกันสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ ความรู้เกี่ยวกับมลพิษทางอากาศ
สารอินทรีย์ระเหย และสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศในบรรยากาศ
เพื่อมุ่งสู่ความเป็นเลิศในการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมโดยมีบุคลากรเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนระบบได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

ในปี พ.ศ. 2555 บริษัทฯ ได้รับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียว ระดับที่ 4 ระบบสีเขียว (Green
System) จากกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อรับรองการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ
มีการติดตามประเมินผล และทบทวนเพื่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ในด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยนั้น บริษัทฯ
ยังคงรักษาระบบการจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยให้เป็นไปตามมาตรฐาน BS
OHSAS/TIS 18001 ฉบับปีพ.ศ. 2550 ครอบคลุมพื้นที่โรงกลั่นน้ำมัน ศูนย์จ่ายน้ำมันบางจากฯ
และศูนย์จ่ายน้ำมันบางปะอิน อีกทั้งห้องปฏิบัติการวิเคราะห์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของบริษัทฯ
ได้ขึ้นทะเบียนห้องวิเคราะห์คุณภาพเอกชนจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม
และได้รับการรับรองมาตรฐานในระดับสากล ISO/IEC 17025
และมาตรฐานระบบบริหารคุณภาพสำหรับผลิตภัณฑ์น้ำมันหล่อลื่น (ISO 9001)
รวมทั้งการปรับปรุงระบบงานต่างๆ ดังนี้

1. การปรับปรุงด้านวิศวกรรม การซ่อมบำรุง

-   นำระบบ Safety Integrity Level (SIL)
    เข้ามาใช้งานเพื่อเพิ่มความมั่นคงและเชื่อถือได้ (Reliability) ของอุปกรณ์ควบคุมวัด

-   นำระบบ Risk Based Inspection (RBI)
    เข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบอุปกรณ์

-   ใช้งานระบบ Reliability Centered Maintenance (RCM)

-   ปรับปรุงมาตรฐานงานตรวจสอบถังให้สูงกว่ามาตรฐานสากลโดยการใช้เทคนิคชั้นสูง เช่น
    การใช้เทคนิค Acoustic Emission เพื่อตรวจสอบถัง Sphere เป็นต้น

-   เพิ่มขีดความสามารถและความเชื่อมั่นของระบบดับเพลิงโรงกลั่นฯ

-   เพิ่มประสิทธิภาพด้านความปลอดภัย (Security) ได้แก่ การควบคุมการเข้า-ออก (Access
    Control) กล้องวงจรปิด (CCTV)

2. การปรับปรุงระบบการทำงาน

-   นำระบบการบริหารจัดการตามแนวทางรางวัลคุณภาพแห่งชาติ

-   เตรียมการเพื่อนำระบบมาตรฐานการจัดการด้านพลังงาน (ISO 50001) มาใช้

-   ปรับปรุงพัฒนาด้านการใช้พลังงานในกระบวนการผลิตให้มีประสิทธิภาพ
    และส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาดได้แก่ นำก๊าซธรรมชาติมาใช้เป็นเชื้อเพลิง
    รวมทั้งการส่งเสริมการใช้พลังงานของอาคารสำนักงาน เช่น
    การเปลี่ยนใช้หลอดไฟฟ้าประหยัดพลังงาน การออกแบบอาคารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

-   พัฒนาระบบจัดเก็บเอกสารและระบบการจัดการมาตรฐานออนไลน์
    ให้ครอบคลุมระบบการจัดเก็บเอกสารและข้อกำหนดตามมาตรฐานการจัดการด้านความปลอดภัย
    อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
    และลดการใช้ทรัพยากรกระดาษ

-   ตรวจสุขภาพของพนักงานตามปัจจัยเสี่ยงด้านอาชีวอนามัยเชิงวิเคราะห์
    รวมทั้งจัดให้มีการตรวจสอบสภาพพื้นที่ทำงานอย่างสม่ำเสมอ

3. การส่งเสริมจิตสำนึกด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย สิ่งแวดล้อมและพลังงาน

-   จัดตั้งคณะทำงานด้านพลังงานต่างๆ เช่น คณะทำงานปรับปรุงประสิทธิภาพโรงกลั่น
    (Refinery Efficiency Enhance Taskforce, REET)
    คณะทำงานด้านการจัดการพลังงาน คณะตรวจติดตามการจัดการพลังงาน
    คณะทำงานเพื่อพัฒนาระบบการจัดการพลังงาน ISO 50001
    เพื่อพัฒนาระบบการจัดการพลังงานให้ได้มาตรฐานสากล

-   จัดอบรมหลักสูตรความรู้ด้านการดับเพลิงขั้นต้นให้กับพนักงานทั่วไป
    และการดับเพลิงขั้นสูงสำหรับพนักงานที่ปฏิบัติงานในหน่วยกลั่น และศูนย์จ่ายน้ำมัน

-   จัดอบรมหลักสูตรต่างๆ ด้านความปลอดภัย เช่น
    เทคนิคการวิเคราะห์และทบทวนด้านความปลอดภัย ความปลอดภัยในที่อับอากาศ
    การปฐมพยาบาล เป็นต้น

-   จัดอบรมหลักสูตรความปลอดภัยสำหรับผู้รับเหมาที่เข้ามาทำงานในโรงกลั่น
    รวมทั้งการส่งเสริมจิตสำนึกและพฤติกรรมการทำงานที่ถูกต้องของผู้รับเหมาในช่วงซ่อมบำรุงใหญ่โรงกลั่นฯ

-   จัดอบรมเพื่อพัฒนาพนักงานให้เป็นผู้เชี่ยวชาญในด้านต่าง ๆ

-   การเรียนรู้ผ่านระบบการจัดการความรู้ (Knowledge Management) ในระบบ Intranet
    ของบริษัท

-   การจัดกิจกรรมส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย สิ่งแวดล้อม พลังงาน ได้แก่
    กิจกรรมส่งเสริม BB-SHEE (Behavior Based SHEE)
    รณรงค์ให้พนักงานและผู้รับเหมามีพฤติกรรมด้าน SHEE ที่ถูกต้องและปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง ได้แก่

  - กิจกรรมพี่แนะนำน้องเรื่อง BB-SHEE

-   กิจกรรม BBS (Behavior Based Safety)

-   กิจกรรม SHEE Walking Day ที่ผู้บริหารระดับสูงของบริษัทฯ
    และพนักงานร่วมเดินตรวจพื้นที่ทำงาน และการปฏิบัติงานของพนักงานและผู้รับเหมา ในเรื่อง
    SHEE ด้วยความห่วงใย รวมทั้งให้คำแนะนำ
    และชมเชยพนักงานและผู้รับเหมาที่มีพฤติกรรมถูกต้อง

-   กิจกรรม SHEE Quiz แข่งขันตอบปัญหา

-   กิจกรรมสุขภาพดี สร้างได้ด้วยการออกกำลังกาย

-   กิจกรรมสร้างจิตสำนึกและส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน QCC Energy day และ
    มีการประกวดผลงานการประหยัดพลังงาน

-   กิจกรรม Notice Man เป็นการรณรงค์ให้พนักงานออกใบเตือน
    เมื่อพบพื้นที่ปฏิบัติงานที่ไม่ปลอดภัย และกิจกรรม One Man All Excellence
    ส่งเสริมให้พนักงานมีความเชี่ยวชาญในเรื่องอุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานและสามารถถ่ายทอดความรู้ให้กับเพื่อนร่วมงานได้เป็นอย่างดี

-   กิจกรรม “เจอต้องแจก”
    เป็นการมอบของขวัญให้แก่ผู้รับเหมาที่ปฏิบัติตามกฏความปลอดภัยและสวมใส่ PPE
    ขณะปฏิบัติงานในลานรับน้ำมันดิบฯ เป็นการรณรงค์ให้ปฏิบัติตามกฎอย่างเคร่งครัด

-   จัดประกวดด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยด้านขนส่งน้ำมัน
    ทั้งในส่วนของพนักงานและผู้ประกอบการขนส่งที่ไม่มีอุบัติเหตุ

-   กิจกรรมรักษ์สุขภาพทุกวัน เชิญชวนพนักงานร่วมออกกำลังกายประกอบจังหวะทุกวันในช่วงเวลา
    15.00 – 15.05 น.

-   การสื่อสารความรู้ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย สิ่งแวดล้อมและพลังงานผ่าน SHEE
    Channel และระบบป้ายประชาสัมพันธ์อัจฉริยะ

-   กิจกรรม 5 ส Big Cleaning Day

-   กิจกรรมเรียนรู้และแบ่งปัน (We Care We Share)

-   บริษัทฯ เผยแพร่ข่าวสารและความรู้ด้านความปลอดภัยให้แก่พนักงานทุกคนผ่านช่องทาง
    e-mail และป้ายประชาสัมพันธ์ภายในบริษัทฯ

-   การแบ่งปันข้อมูลด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย สิ่งแวดล้อม (SHEE Talk)
    ผ่านการแบ่งปันข้อมูลก่อนการประชุมปฏิบัติการประจำทุกวัน และการประชุมก่อนเริ่มทำงาน

-   การเรียนรู้จากประสบการณ์ (Lesson & Learnt)
    เพื่อนำมาให้หน่วยงานอื่นได้เรียนรู้และป้องกัน

-   กิจกรรมชุมชนปลอดภัย เช่น จัดอบรมดับเพลิงขั้นต้น และอพยพหนีไฟ

-   กิจกรรมเผยแพร่ความรู้และแบ่งปันประสบการณ์ในการร่วมแสดงนิทรรศการสัปดาห์ความปลอดภัยแห่งชาติ
    ครั้งที่ 24

เพื่อเป็นการอยู่ร่วมกันอย่างดีกับชุมชนและเป็นประโยชน์ต่อสังคม บริษัทฯ
ได้จัดให้มีการดำเนินกิจกรรมชุมชนสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องกับชุมชนรอบโรงกลั่น
และคลังน้ำมันเพื่อสร้างความไว้วางใจและเป็นมิตรต่อบริษัทฯ โดยในปีนี้บริษัทฯ
ได้พัฒนารูปแบบจากการสร้างความคุ้นเคยมาเป็นการร่วมคิดร่วมทำกับชุมชนมากขึ้น รายละเอียดดังนี้

1. ด้านการศึกษา

-   โครงการโรงเรียนของหนู(พี่บางจากสอนน้อง)

-   โครงการทุนการศึกษาเยาวชนบางจาก

-   โครงการเปิดโลกการเรียนรู้กับบางจาก

-   โครงการสร้างสำนึกพลเมือง (Project Citizen)

-   โครงการพัฒนาศักยภาพการสอนครูวิทยาศาสตร์, คณิตศาสตร์และภาษาอังกฤษ

-   โครงการพัฒนาศักยภาพนักเรียน Bangchak Gifted

-   โครงการครูบ้านดนตรีไทย

-   สนับสนุนสื่อการเรียนการสอน

-   โครงการบางจากส่งเสริม โรงเรียนสร้างสรรค์

2. ด้านความปลอดภัย บางจากห่วงใย ปลอดภัยในชุมชน / โรงเรียน / คอนโดมิเนียม

-   อบรมความปลอดภัยขั้นต้นและซ้อมแผนฉุกเฉิน

-   สนับสนุนอุปกรณ์ดับเพลิง

-   ชุมชนปลอดภัยห่างไกลสารเคมี (อบรมความรู้เรื่องสารเคมีให้ชุมชน-โรงเรียน)

3. ด้านการกีฬา

-   โครงการฟุตซอลเยาวชนบางจากครั้งที่ 9

-   โครงการ Bangchak Summer Sport ครั้งที่ 4

4. ด้านคุณภาพชีวิต

-   โครงการแว่นแก้ว

-   โครงการผ่าต้อกระจกชุมชน

-   โครงการครอบครัวเดียวกัน

5. ด้านสิ่งแวดล้อม

-   โครงการเพาะกล้า คืนป่าให้ภูหลง และ ทอดผ้าป่า รักษาต้นน้ำ

-   ครอบครัวสัญจร : ปลูกกล้าไม้ คืนป่าให้ภูหลง จ.ชัยภูมิ

-   โครงการเพื่อสิ่งแวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพ

-   โครงการรับซื้อน้ำมันพืชใช้แล้วในชุมชนเพื่อผลิตเป็นไบโอดีเซล

-   โครงการ Eco School

-   โครงการคืนน้ำใสให้คูคลอง : บำเพ็ญประโยชน์ปรับภูมิทัศน์คลองบางจาก

-   กิจกรรมปลูกต้นไม้วันสิ่งแวดล้อมโลก

-   สัมมนา ภัยพิบัติไทย ภัยพิบัติโลก

-   โครงการรวมพลังครอบครัวใบไม้

6. ด้านความสัมพันธ์และอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี

-   โครงการชุมชนสัญจร

-   โครงการบ้านบางจากภาคฤดูร้อน

-   โครงการเยี่ยมบ้านชุมชน

-   โครงการสนุกคิด (KIDS) วันปิดเทอม

-   จุลสารครอบครัวใบไม้และสารรอบรั้วบางจาก

-   จิตอาสาร่วมกันระหว่างบางจากกับเพื่อนบ้าน (ถักหมวกไหมพรมถวายพระ)

-   โครงการชวนน้องดูหนัง

-   โครงการสนับสนุนกิจกรรมภายในชุมชนและวัด

7. ด้านสาธารณประโยชน์

-   ปรับปรุงห้องสมุดโรงเรียนวัดบางนาใน

-   ปรับปรุงศูนย์เด็กเล็กบางน้ำผึ้งใน

8. ด้านเศรษฐกิจ

บริษัทฯ ยังสร้างรายได้ให้แก่พี่น้องในชุมชนรอบโรงกลั่นด้วยการว่าจ้างทำอาหาร ขนม
และเครื่องดื่มเพื่อใช้ในกิจกรรมต่างๆ ของบริษัทฯ เป็นต้น นอกจากนี้
ยังให้สิทธิพิจารณาเข้าทำงานเป็นพิเศษสำหรับพี่น้องชุมชนที่สนใจตามความเหมาะสมของงาน
ทั้งที่บริษัทฯ บริษัทในเครือ และสถานีบริการน้ำมันบางจากอีกด้วย

ทั้งนี้ บริษัทฯ ยังคงมุ่งเน้นการพัฒนาการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
และยังคงให้ความสำคัญต่อการดูแลความปลอดภัย อาชีวอนามัย สิ่งแวดล้อม และพลังงาน (Safety
Health Environment and Energy : SHEE) ของการปฏิบัติการภายในโรงกลั่น
และศูนย์จ่ายน้ำมันอย่างเข้มงวด และการที่บริษัทฯ ตั้งอยู่ในชุมชนเมือง
จึงตระหนักถึงคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างมาก เลือกใช้เชื้อเพลิงสะอาดในกระบวนการผลิต
มีการติดตาม ตรวจสอบ ควบคุมดูแล คุณภาพอากาศ
และน้ำทิ้งอย่างใกล้ชิดด้วยเครื่องมือและอุปกรณ์ตรวจวัดแบบออนไลน์

เพื่อสร้างความไว้วางใจและเป็นมิตรต่อบริษัทฯ
จึงได้มีการแสดงผลตรวจวิเคราะห์คุณภาพอากาศและน้ำทิ้งของโรงกลั่นจากเครื่องมือและอุปกรณ์ตรวจวัดแบบออนไลน์
คุณภาพอากาศทั้งจากสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศในบริเวณชุมชนรอบโรงกลั่น (โรงเรียนสมถวิล)
และสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศในบริเวณบ้านพักข้าราชการสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม
ผ่านป้ายแสดงคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ติดตั้งอยู่หน้าโรงกลั่น และติดตั้งบริเวณชุมชนรอบโรงกลั่น ได้แก่
ชุมชนหน้าวัดบุญรอด ชุมชนหลังวัดบุญรอด บ้านพักข้าราชการสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม
และศูนย์การค้าปิยะรมย์สปอร์ตคลับ พบว่าคุณภาพอากาศและคุณภาพน้ำทิ้งมีค่าดีกว่ามาตรฐานที่กำหนด
ซึ่งนับว่าเป็นการร่วมตรวจสอบการดำเนินการด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทฯ โดยชุมชนรอบโรงกลั่น

บริษัทฯ
มีความมุ่งมั่นในการลดปริมาณน้ำทิ้งน้ำใช้ลงเพื่อประหยัดทรัพยากรน้ำและใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
โดยในอนาคตมีโครงการติดตั้งหน่วยปรับคุณภาพน้ำทิ้งด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย
เพื่อให้ได้น้ำที่มีคุณภาพดีเทียบเท่าน้ำประปากลับมาใช้ในกระบวนการผลิต