2. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจุบัน บริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) (บริษัท หรือ อินทัช)
ประกอบธุรกิจโดยการลงทุนในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สาย
ธุรกิจดาวเทียมและธุรกิจต่างประเทศ และธุรกิจสื่อและโฆษณา
ทั้งนี้ในการประกอบธุรกิจดังกล่าวย่อมมีความเสี่ยงต่างๆ
จากปัจจัยทั้งภายในและภายนอกที่อาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัท

บริษัทจัดให้มีกระบวนการบริหารความเสี่ยงและได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารจากหน่วยงานต่างๆ ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและประเมินความเสี่ยง
โดยระบุปัจจัยที่อาจส่งผลให้บริษัทไม่สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
และพิจารณาประเมินผลกระทบ โอกาสที่เกิดขึ้น
เพื่อกำหนดมาตรการจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่บริษัทยอมรับได้
ทั้งนี้คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้รายงานผลการประเมินความเสี่ยงให้คณะกรรมการตรวจสอบ
คณะกรรมการบริหาร และคณะกรรมการบริษัท เพื่อพิจารณาสอบทานอย่างน้อยปีละครั้ง

ณ ปัจจุบัน บริษัทมีปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญบางประการ อันอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการ
ฐานะการเงินหรือผลการดำเนินธุรกิจของบริษัทในอนาคตได้ ตามรายละเอียดที่แสดงไว้ด้านล่าง
อย่างไรก็ตามนอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ปรากฏในรายงานฉบับนี้ อาจมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ
ซึ่งบริษัทไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่บริษัทพิจารณาในขณะนี้ว่าไม่เป็นสาระสำคัญ
แต่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงที่มีความสำคัญในอนาคตได้

(ผู้ลงทุนสามารถศึกษาปัจจัยเสี่ยงของ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) บริษัท
ไทยคม จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน)
ได้จากแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปีของแต่ละบริษัท)

2.1 ความเสี่ยงของบริษัท

ความเสี่ยงจากการที่บริษัทเป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น (Holding Company) และการดำรงอยู่ของบริษัทขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้จากหุ้นที่บริษัทถืออยู่

ในฐานะที่เป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโดยการถือหุ้นในบริษัทอื่น
การดำรงอยู่ของบริษัทจึงขึ้นอยู่กับเงินปันผลที่ได้รับจากบริษัทย่อยและบริษัทในเครือ
ซึ่งจำนวนเงินปันผลที่สามารถจ่ายได้ขึ้นอยู่กับผลประกอบการและกระแสเงินสดของบริษัทเหล่านั้น
หากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือไม่เป็นไปตามเป้าหมาย
จะมีผลทำให้บริษัทดังกล่าวจ่ายเงินปันผลไม่ได้ตามที่คาดการณ์ไว้

นอกจากนี้ ความสามารถของบริษัทย่อยและบริษัทในเครือของบริษัทในการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น
ซึ่งรวมถึงบริษัทเป็นไปตามกฎหมายที่บังคับใช้และอาจรวมถึงข้อจำกัดอื่นๆ ซึ่งระบุในตราสารหนี้
และสัญญาสินเชื่อของบริษัทดังกล่าว

ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในเรื่องดังกล่าว
บริษัทจึงได้กำหนดให้แต่ละบริษัทในกลุ่มจัดทำแผนธุรกิจ (Business Plan)
เพื่อกำหนดเป้าหมายทางธุรกิจในปีถัดไป รวมถึงเสนอแผนดำเนินการและงบประมาณประจำปี
ซึ่งจะต้องผ่านการพิจารณาและได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการบริษัท
นอกจากนี้คณะกรรมการบริหารยังมีการประชุมเพื่อพิจารณาติดตามผลการดำเนินงานของแต่ละสายธุรกิจเป็นประจำทุกเดือน
ทั้งในส่วนของสภาพการแข่งขัน กลยุทธ์ทางการตลาด การบริหารการเงิน
และความคืบหน้าของแผนการทางธุรกิจ
อันจะช่วยให้บริษัทสามารถวางแผนจัดการความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที

ความเสี่ยงจากการที่กลุ่มอินทัชมีการขยายการลงทุน

กลุ่มอินทัชยังมีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการ
รวมทั้งเพิ่มสินค้าและบริการใหม่ๆ ที่จะนำเสนอต่อลูกค้า
ในกรณีที่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมไม่สามารถจัดหาแหล่งเงินทุนอื่น เพื่อสนับสนุนการขยายการลงทุนได้
บริษัทในฐานะผู้ถือหุ้นจึงมีความเสี่ยงที่ต้องหาแหล่งเงินทุนให้กับบริษัทดังกล่าว เช่น การเพิ่มทุน
เป็นต้น นอกจากนี้ บริษัทอาจมีการขยายการลงทุนในธุรกิจใหม่
ซึ่งอาจได้รับผลตอบแทนไม่เป็นไปตามที่คาดหรือต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนการลงทุนดังกล่าว

อย่างไรก็ตามบริษัทมีสถานะทางการเงินที่เข้มแข็ง รวมทั้งมีกระแสเงินสดรับอย่างต่อเนื่อง
จากเงินปันผลจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
จึงคาดว่าหากบริษัทมีความจำเป็นที่จะต้องให้การสนับสนุนเงินทุนแก่บริษัทย่อยและบริษัทร่วมหรือสนับสนุนการลงทุนของบริษัทเอง
เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับโครงการใหม่ จะไม่กระทบต่อสภาพคล่องและกระแสเงินสดของบริษัท

นอกจากนี้บริษัทลดความเสี่ยงโดยกำหนดขั้นตอนการขออนุมัติการลงทุนในโครงการใดๆ
ที่มีสาระสำคัญของบริษัทในกลุ่ม ก่อนที่จะดำเนินการ เพื่อให้มั่นใจว่าการลงทุนในโครงการต่างๆ
มีผลตอบแทนจากการลงทุนในอัตราที่เหมาะสมและคุ้มค่า
รวมทั้งกลุ่มอินทัชมีนโยบายอย่างต่อเนื่องในการดูแลรักษาและบริหารความสัมพันธ์กับนักลงทุนและสถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ
เพื่อเป็นการสนับสนุนโครงการขยายการลงทุนของบริษัทในกลุ่ม
ในกรณีที่มีความต้องการแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนโครงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินเพิ่มทุนหรือเงินกู้

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและดอกเบี้ย 

เนื่องจากลักษณะธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคมและธุรกิจสื่อสารผ่านดาวเทียม
เกี่ยวข้องโดยตรงกับเทคโนโลยีจากต่างประเทศซึ่งมีค่าใช้จ่ายและเงินกู้บางส่วนในสกุลเงินตราต่างประเทศ
ทำให้กลุ่มอินทัชมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน และอัตราดอกเบี้ย

กลุ่มอินทัชมีนโยบายในการป้องกันความเสี่ยง
โดยจะพิจารณาจากฐานะสุทธิของรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ โครงสร้างรายได้
รวมทั้งกระแสเงินสดของแต่ละบริษัท
โดยกลุ่มอินทัชได้ติดตามสภาวะความเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอย่างใกล้ชิดและได้ใช้เครื่องมือทางการเงินต่างๆ
ที่เห็นว่าเหมาะสม
เพื่อลดความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่อาจมีขึ้น

สำหรับความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
ได้มีการติดตามสภาวะความเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่จะส่งผลกระทบต่ออัตราดอกเบี้ยอย่างสม่ำเสมอและได้ทำการบริหารให้สอดคล้องกับสถานการณ์ต่างๆ
ตลอดมา

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
บริษัทและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศเทียบเป็นเงินบาทจำนวน 1,310
ล้านบาท และ 3,791 ล้านบาทตามลำดับ
(ภายหลังจากการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ย
และสัญญาสิทธิเลือกซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (รายละเอียดตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ
31)

ความเสี่ยงจากผลกระทบทางอ้อมจากสถานการณ์ทางการเงินของโลกและความไม่แน่นอนของการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ (Economic Recession)

เศรษฐกิจไทยในปี 2555 ได้รับผลกระทบจากภาคการส่งออกที่ชะลอตัวลง
อันเกิดจากภาวะเศรษฐกิจต่างประเทศตกต่ำ
และผลกระทบจากภาวะอุทกภัยในประเทศในช่วงปลายปี 2554
อย่างไรก็ดีภาครัฐได้มีนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจและกำลังซื้อภายในประเทศเพื่อลดผลกระทบจากปัจจัยลบต่างๆที่กล่าวข้างต้น
จึงทำให้เศรษฐกิจไทยยังสามารถรักษาอัตราการเจริญเติบโตไว้ได้ในระดับที่เหมาะสม

อย่างไรก็ดีแม้ภาวะเศรษฐกิจในต่างประเทศมีแนวโน้มที่อาจปรับตัวดีขึ้นในปี 2556
จากมาตรการต่างๆ ที่รัฐบาลแต่ละประเทศประกาศใช้ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ
แต่ก็ยังคงมีความไม่แน่นอนสูง
ทำให้การใช้จ่ายภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจยังคงเป็นไปอย่างระมัดระวัง
ซึ่งอาจกระทบต่อรายได้ของบริษัทในกลุ่มจากทั้งปัจจัยภายนอกและภายในดังกล่าวข้างต้น
อีกทั้งมาตรการที่รัฐบาลในต่างประเทศประกาศใช้ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ
อาจส่งผลทางอ้อมให้มีการเคลื่อนย้ายเงินทุนอย่างรวดเร็ว
ซึ่งอาจส่งผลให้อัตราแลกเปลี่ยนมีความผันผวน และธนาคารต่างๆ
จะเพิ่มความระมัดระวังในการปล่อยสินเชื่อ
จึงอาจกระทบต่อการจัดหาแหล่งเงินทุนและต้นทุนทางการเงินของบริษัทและบริษัทในกลุ่ม
หากมีการขยายการลงทุนและต้องจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มในอนาคต

อย่างไรก็ตามกลุ่มอินทัชได้ดำเนินการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอย่างรัดกุม
โดยจัดให้มีวงเงินกู้ระยะสั้นเพื่อใช้สำหรับ working capital
และได้กู้เงินล่วงหน้าหรือลงนามในสัญญากู้เงินกับธนาคารไว้ล่วงหน้าสำหรับการลงทุนในโครงการต่างๆ
ที่มีความชัดเจนแล้ว รวมทั้งจัดให้มีแหล่งเงินทุนที่หลากหลาย
และการดำรงเงินสดสำรองส่วนเกินให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจและการลงทุน
รวมทั้งยังได้มีการป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและอัตราแลกเปลี่ยนอย่างเหมาะสม

2.1.5 ความเสี่ยงจากการตรวจสอบของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ) เกี่ยวกับการปฏิบัติตาม สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ (สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมฯ)

ในกรณีดาวเทียมสำรอง การลดสัดส่วนการถือครองหุ้น และเงินค่าสินไหมทดแทนนั้น
บริษัทและไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงฯ
ชี้แจงว่าบริษัทและไทยคมได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมฯ
และการดำเนินการของบริษัทและไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงฯ ก่อนทุกครั้ง

ทั้งนี้บริษัทได้เข้าชี้แจงความเป็นมาและหาแนวทางที่เป็นประโยชน์ในการดำเนินการตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมฯ
ต่อกระทรวงฯ แล้ว แต่หากกลายเป็นข้อพิพาทระหว่างกัน
ก็จะต้องนำเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทที่ตกลงกันไว้ในสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมฯ ต่อไป

สายธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมไร้สายภายในประเทศ

ความเสี่ยงต่อคุณภาพการให้บริการที่เกิดจากความล่าช้าของการออกใบอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่ 2.1 กิกะเฮิรตซ์ 

จากความล่าช้าของการออกใบอนุญาต 2.1 กิกะเฮิรตซ์
ส่งผลให้เกิดความล่าช้าต่อแผนดำเนินการเปิดให้บริการระบบ 3G บนคลื่นความถี่ 2.1 กิกะเฮิรตซ์
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อโอกาสและความได้เปรียบในการแข่งขัน
รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพของสัญญาณในการให้บริการลูกค้าระบบ 2G บนคลื่นความถี่ 900
เมกะเฮิรตซ์ และ 1800 เมกะเฮิรตซ์ ด้วยสาเหตุดังต่อไปนี้

1. ปัจจุบันเอไอเอสได้จัดสรรแบนด์วิธบางส่วนในคลื่นความถี่ 900 เมกะเฮิรตซ์
มาให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G ประกอบกับจำนวนลูกค้าที่เพิ่มขึ้น
อาจทำให้เกิดข้อจำกัดในการใช้งานของลูกค้าในระบบ 2G

2. ปัจจุบันเอไอเอสมีการใช้บริการโครงข่ายร่วม (Roaming) บนคลื่นความถี่ 1800 เมกะเฮิรตซ์
เพื่อการให้บริการลูกค้า แต่เนื่องด้วยสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์
Digital PCN 1800 เมกะเฮิรตซ์ (สัญญาให้ดำเนินการฯ) ที่บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี)
ได้รับจาก บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท) กำลังจะสิ้นสุดลงในเดือนกันยายน
พ.ศ. 2556 และปัจจุบันยังไม่มีความแน่นอนในเรื่องดังกล่าว
อาจส่งผลให้เอไอเอสมีคลื่นความถี่ที่ไม่เพียงพอต่อการรองรับปริมาณการใช้งานของลูกค้า

ทั้งนี้ เอไอเอสได้มีการบริหารจัดการความเสี่ยงดังกล่าว
โดยใช้งบลงทุนเพื่อพัฒนาและขยายคุณภาพของเครือข่ายการให้บริการในคลื่นความถี่ 900
เมกะเฮิรตซ์ที่มีอยู่ รวมทั้งศึกษาแนวทางในการใช้คลื่นความถี่ 900 และ 1800
เมกะเฮิรตซ์ต่อไปและขณะนี้ ดีพีซีได้เสนอแผนธุรกิจในการบริหารจัดการการใช้งานคลื่นความถี่
1800 เมกะเฮิรตซ์เสนอต่อ กสท ภายหลังจากสิ้นสุดสัญญาให้ดำเนินการฯ

2.  1.  

สัญญาร่วมการงานระหว่างรัฐกับเอกชนที่กำหนดในพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535

2.2.2.1 การแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงานระหว่าง บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) (ทีโอที)

ตามที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ)
ได้มีหนังสือถึงสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ขอความเห็นเกี่ยวกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
(สัญญาอนุญาตฯ) ระหว่างทีโอที
ซึ่งในขณะนั้นมีสถานะเป็นองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยกับเอไอเอส
ภายหลังจากวันที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 ใช้บังคับแล้วว่าได้ดำเนินการถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าวหรือไม่
และหากการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ ดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
จะมีแนวทางการปฏิบัติต่อไปอย่างไร

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้มีบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเรื่องการบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 (กรณีสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่างทีโอทีกับเอไอเอส)
เรื่องเสร็จที่ 291/2550 ให้ความเห็นดังนี้

“…ทีโอทีเข้าเป็นคู่สัญญาในเรื่องนี้เป็นการกระทำแทนรัฐโดยอาศัยอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย
สัญญาอนุญาตฯ
ที่เกิดขึ้นจึงเป็นสัญญาระหว่างรัฐกับเอกชนเพื่อมอบหมายให้เอกชนดำเนินการให้บริการสาธารณะแทนรัฐ
รัฐจึงมีหน้าที่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในสัญญาดังกล่าว

แต่เมื่อการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ตามกรณีข้อหารือดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงาน
ซึ่งมีผลใช้บังคับในขณะที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
เนื่องจากมิได้เสนอเรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมให้คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22
พิจารณาและเสนอให้คณะรัฐมนตรี
ซึ่งเป็นองค์กรที่มีอำนาจพิจารณาเห็นชอบกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ตามนัยแห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวดังที่ได้วินิจฉัยข้างต้น การแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
โดยทีโอทีเป็นคู่สัญญา จึงกระทำไปโดยไม่มีอำนาจตามกฎหมาย

อย่างไรก็ดี กระบวนการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอันเป็นนิติกรรมทางปกครอง
สามารถแยกออกจากข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ ที่ทำขึ้นได้ และข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
ที่ทำขึ้นนั้นยังคงมีผลอยู่ตราบเท่าที่ยังไม่มีการเพิกถอนหรือ สิ้นผลโดยเงื่อนเวลาหรือเหตุอื่น
หากคณะรัฐมนตรีซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตามกฎหมายได้พิจารณาถึงเหตุแห่งการเพิกถอน ผลกระทบ
และความเหมาะสม โดยคำนึงถึงประโยชน์ของรัฐและประโยชน์สาธารณะแล้วว่า
การดำเนินการที่ไม่ถูกต้องนั้นมีความเสียหายอันสมควรจะต้องเพิกถอนข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
ที่ทำขึ้น คณะรัฐมนตรีก็ชอบที่จะเพิกถอนข้อตกลงต่อท้ายสัญญาอนุญาตฯ
แต่ถ้าคณะรัฐมนตรีพิจารณาแล้วมีเหตุผลความจำเป็นเพื่อประโยชน์ของรัฐหรือประโยชน์สาธารณะและเพื่อความต่อเนื่องของการให้บริการสาธารณะ
คณะรัฐมนตรีก็อาจใช้ดุลพินิจพิจารณาให้ความเห็นชอบให้มีการดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ดังกล่าวได้ตามความเหมาะสม
โดยหน่วยงานเจ้าของโครงการและคณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22
เป็นผู้ดำเนินการเสนอข้อเท็จจริง เหตุผลและความเห็นเพื่อประกอบการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี”

ทั้งนี้ คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 22
ได้เสนอความเห็นกรณีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
ของเอไอเอสต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารแล้ว

เอไอเอสมีความเชื่อมั่นในหลักการและเหตุผลของการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ
เอไอเอสได้ปฏิบัติตามสัญญาร่วมการงานและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องทุกประการตลอดจนตั้งอยู่ในหลักธรรมาภิบาล
จึงเชื่อว่าไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อเอไอเอสอย่างมีนัยสำคัญ
อย่างไรก็ตามเอไอเอสมิอาจคาดการณ์ถึงผลการพิจารณากรณีดังกล่าวของทางภาครัฐและคณะรัฐมนตรีได้
หากการแก้ไขสัญญาร่วมการงานของเอไอเอสถูกเพิกถอน
อาจมีผลให้อายุสัญญาร่วมการงานสั้นลงและ/หรืออาจมีต้นทุนในส่วนแบ่งรายได้ของบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่แบบเติมเงินที่สูงขึ้น
เป็นต้น

2.2.2.2 สัญญาร่วมการงานระหว่าง บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท)

ตามที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารได้มีหนังสือถึงสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ขอความเห็นเกี่ยวกับการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่าง กสท กับ
ดีพีซี
ภายหลังจากวันที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 ใช้บังคับแล้วว่าได้ดำเนินการถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าวหรือไม่
และหากการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาอนุญาตฯ ดำเนินการไม่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติดังกล่าว
จะมีแนวทางการปฏิบัติต่อไปอย่างไร

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกามีความเห็นเรื่องการบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ
พ.ศ. 2535 กรณีสัญญาอนุญาตให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ กสท กับ ดีพีซี
โดยจากบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 294/2550 ให้ความเห็นโดยสรุปว่า

“...การที่ บมจ.โทเทิ่ล แอ็คเซส คอมมูนิเคชั่น (ดีแทค)
โอนสิทธิและหน้าที่ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์ให้แก่ดีพีซี และดีพีซี
กับ กสท ได้มีการทำสัญญาระหว่างกันในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2539 ว่า กสท
ได้อนุญาตให้สิทธิเอกชนรายใหม่ในการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์ โดย กสท และ ดีพีซี
เป็นคู่สัญญาและไม่ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของโครงการดำเนินการใช้บริการวิทยุคมนาคมฯ ที่ กสท
อนุญาตให้แก่ ดีแทค แต่อย่างใด ดีพีซีจึงเป็นคู่สัญญาที่อยู่ภายใต้การดูแลกำกับของ กสท
และจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ กสท ดีพีซีในฐานะที่เป็นเอกชนผู้เข้าร่วมงาน
หรือดำเนินงานในกิจการของรัฐจึงต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติให้เอกชนเข้าร่วมงานฯ เนื่องจาก
กสท ได้มีการกำหนดขอบเขตของโครงการและเอกชนผู้ดำเนินการให้บริการเป็นการเฉพาะเจาะจง
รวมทั้งได้มีการให้บริการโครงการไปแล้ว จึงไม่มีกรณีที่จะต้องประกาศเชิญชวนเอกชนเข้าร่วมงาน
หรือดำเนินการในกิจการของรัฐและการคัดเลือกเอกชนด้วยวิธีประมูลตามที่บัญญัติไว้ในหมวด 3
การดำเนินโครงการ แต่เป็นการที่ต้องนำบทบัญญัติในหมวด 3
นี้มาใช้บังคับโดยอนุโลมเท่าที่ไม่ขัดต่อสภาพแห่งข้อเท็จจริง โดย กสท
ต้องดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการตาม พ.ร.บ. มาตรา 13 เพื่อดำเนินการตามมาตรา 21
คือให้คณะกรรมการนำผลการคัดเลือกพร้อมเหตุผล ประเด็นที่เจรจาต่อรองเรื่องผลประโยชน์ของรัฐ
ร่างสัญญาและเอกสารทั้งหมดเสนอต่อรัฐมนตรีกระทรวงเจ้าสังกัดเพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาภายใน
เก้าสิบวันนับจากวันที่คณะกรรมการตัดสินโดยอนุโลมต่อไป

ดังนั้น การดำเนินการจึงอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตามมาตรา 13
ที่จะพิจารณาตามที่เห็นสมควรได้ และ ดีพีซี ผู้ได้รับโอนสิทธิและหน้าที่จาก ดีแทค
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์ ระหว่าง กสท กับ ดีแทคแล้ว
ดีพีซีย่อมเป็นผู้มีสิทธิดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมฯ ได้ตามสิทธิและหน้าที่ที่ได้รับโอน
แม้ว่าสัญญาให้ดำเนินการระหว่าง กสท กับ ดีพีซี
ที่ทำขึ้นใหม่มิได้ดำเนินการหรือปฏิบัติตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงาน
แต่อย่างไรก็ตาม
สัญญาที่ทำขึ้นนั้นยังคงมีผลอยู่ตราบเท่าที่ยังไม่มีการเพิกถอนหรือสิ้นผลโดยเงื่อนเวลา หรือเหตุอื่น
ดังนั้น กสทและดีพีซีจึงยังต้องมีภาระหน้าที่ในการปฏิบัติตามสัญญาที่ได้กระทำไว้แล้ว”

ทั้งนี้ คณะกรรมการประสานงานตามมาตรา 13
ได้เสนอความเห็นกรณีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาให้ดำเนินการฯ
ของดีพีซีต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารแล้ว

เอไอเอสมีความเชื่อมั่นในหลักการและเหตุผลของการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญา
ดีพีซีได้ปฏิบัติตามสัญญาร่วมการงานและ
ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องทุกประการตลอดจนตั้งอยู่ในหลักธรรมาภิบาล
จึงเชื่อว่าไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อเอไอเอสอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
เอไอเอสมิอาจคาดการณ์ถึงผลการพิจารณากรณีดังกล่าวของทางภาครัฐและคณะรัฐมนตรีได้
หากการแก้ไขสัญญาร่วมการงานของดีพีซีถูกเพิกถอน อาจมีผลให้อายุสัญญาร่วมการงานสั้นลง
และส่วนแบ่งรายได้ที่ต้องชำระเพิ่มเติม

ข้อพิพาทอันเนื่องจากภาษีสรรพสามิต (Excise Tax)

2.2.3.1 บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) (ทีโอที) 

เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2551 บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่
9/2551 ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เรียกร้องให้เอไอเอสชำระค่าผลประโยชน์ตอบแทนเพิ่มจำนวน 31,463 ล้านบาท

โดยเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2554
คณะอนุญาโตตุลาการได้มีมติเป็นเอกฉันท์ชี้ขาดให้ยกคำเสนอข้อพิพาททั้งหมด โดยให้เหตุผลสรุปได้ว่า
เอไอเอสได้ชำระหนี้โดยชอบด้วยกฎหมายแล้วจึงไม่เป็นฝ่ายผิดสัญญา
ไม่ต้องชำระเงินค่าผลประโยชน์ตอบแทนเพิ่มเติมใดๆ ให้แก่ทีโอที

ทีโอทีได้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดดังกล่าวต่อศาลปกครองกลางแล้ว
ขณะนี้คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง
ซึ่งกระบวนการพิจารณาคดีนี้อาจใช้เวลาพิจารณาหลายปี
แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอสเชื่อว่าผลของคดีน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเงินส่วนแบ่งรายได้ตามที่ทีโอทีเรียกร้องดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่เอไอเอสได้นำส่งไปแล้ว

2.2.3.2 บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท)

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2551 กสท ได้ยื่นคำเสนอข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 3/2551
ต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับ ข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เพื่อเรียกร้องให้ดีพีซีซึ่งเป็นบริษัทย่อยของเอไอเอส ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติมอีกจำนวน
2,449 ล้านบาท ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์
พร้อมเรียกเบี้ยปรับในอัตราร้อยละ 1.25 ต่อเดือนของจำนวนเงินที่ค้างชำระในแต่ละปี
นับตั้งแต่วันผิดนัดจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้นรวมเป็นเงินทั้งหมดจำนวน 3,410 ล้านบาท
ซึ่งจำนวนเงินส่วนแบ่งรายได้ดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่ดีพีซีได้นำส่งตั้งแต่ 16
กันยายน 2546 ถึงวันที่ 15 กันยายน 2550 และได้นำมาหักออกจากส่วนแบ่งรายได้
อันเป็นการปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2546 ถูกต้องครบถ้วนแล้ว
และมีการปฏิบัติเช่นเดียวกันทั้งอุตสาหกรรมโทรศัพท์เคลื่อนที่

โดยในวันที่ 1 มีนาคม 2554 คณะอนุญาโตตุลาการได้มีคำชี้ขาดให้ยกคำเสนอข้อพิพาททั้งหมดของ
กสท โดยให้เหตุผลสรุปได้ว่า การชำระหนี้เดิมเสร็จสิ้นและระงับไปแล้ว กสท
ไม่อาจกลับมาเรียกร้องส่วนที่อ้างว่าขาดไปได้อีก ดีพีซีจึงไม่เป็นผู้ผิดสัญญา กสท
ไม่มีสิทธิเรียกร้องให้ดีพีซีชำระหนี้ซ้ำอีก
อีกทั้งไม่มีสิทธิเรียกเบี้ยปรับรวมทั้งภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่เรียกร้องมา

กสท ได้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดดังกล่าวต่อศาลปกครองกลางแล้ว ขณะนี้
คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง
ซึ่งกระบวนการพิจารณาคดีนี้อาจใช้เวลาพิจารณาหลายปี
แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอสเชื่อว่าผลของคดีน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเงินส่วนแบ่งรายได้ตามที่ กสท
เรียกร้องดังกล่าวเป็นจำนวนเดียวกันกับภาษีสรรพสามิตที่ดีพีซี ได้นำส่งไปแล้ว

ข้อพิพาทกรณีเงินผลประโยชน์ตอนแทนจากรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม (Interconnection Charge)

ตามพระราชบัญญัติการประกอบการกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2554
และประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549
ได้กำหนดให้เอไอเอสมีหน้าที่ทำสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้รับใบอนุญาตรายอื่น
แต่ทีโอทีซึ่งเป็นผู้ให้อนุญาตได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสทราบว่า เอไอเอส
มิใช่ผู้รับใบอนุญาตที่มีโครงข่ายโทรคมนาคมตามกฎหมาย
จึงไม่มีสิทธิเข้าทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมตามประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549 ซึ่งเอไอเอสได้พิจารณาประกอบกับความเห็นของที่ปรึกษากฎหมายแล้ว
ผู้บริหารของเอไอเอสเห็นว่าการไม่ปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมข้างต้น
อาจถือได้ว่าเป็นการขัดต่อประกาศ กทช ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายฯ
เอไอเอสจึงได้ตัดสินใจปฏิบัติตามสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่าย
ซึ่งเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่มีผลใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยออกใบแจ้งหนี้เพื่อเรียกเก็บค่าเชื่อมต่อโครงข่ายจากคู่สัญญา
และจะนำส่งเงินผลประโยชน์ตอบแทนจากการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
ซึ่งคำนวณจากรายได้สุทธิตามอัตราและวิธีคิดคำนวณของเอไอเอสให้แก่ทีโอที
แต่ทีโอทีต้องการให้เอไอเอส
ชำระเงินส่วนแบ่งรายได้จากค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่เอไอเอสได้รับทั้งจำนวนตามอัตราร้อยละที่กำหนดไว้ในสัญญาอนุญาตฯ
โดยมิให้เอไอเอสนำค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมที่เอไอเอสถูกผู้ประกอบการรายอื่นเรียกเก็บมาหักออกก่อน

ในวันที่ 26 มกราคม 2554
ทีโอทีจึงได้มีหนังสือแจ้งให้เอไอเอสชำระเงินผลประโยชน์จากรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของปีดำเนินการที่
17-20 เป็นเงินรวม 17,803 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 1.25 ต่อเดือน
แต่เอไอเอสไม่เห็นด้วยโดยได้มีหนังสือโต้แย้งคัดค้านไปยังทีโอที
และเอไอเอสได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท
สำนักงานศาลยุติธรรม เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2554 เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 19/2554 เพื่อให้
คณะอนุญาโตตุลาการมีคำชี้ขาดว่า ทีโอทีไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินผลประโยชน์ตอบแทนดังกล่าว
ขณะนี้ข้อพิพาทอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะอนุญาโตตุลาการ
ซึ่งอาจใช้เวลาการพิจารณาระยะเวลาหลายปี
แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอสเชื่อว่าคำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากเป็นการดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนด

2.2.5 ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (กสท) กรณีการปรับลดอัตราค่า Roaming ระหว่าง ดีพีซี และ เอไอเอส

เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2553 ดีพีซีได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท
สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 27/2553
เรียกร้องให้คณะอนุญาโตตุลาการมีคำชี้ขาดบังคับให้ กสท เพิกถอนการกล่าวหาว่า
ดีพีซีเป็นฝ่ายผิดสัญญา เนื่องจากการทำสัญญาการใช้โครงข่ายระหว่าง เอไอเอส-ดีพีซี
โดยไม่ได้รับความยินยอมจาก กสท และจะแจ้งเลิกสัญญา ตามหนังสือวันที่ 6 มกราคม 2553
พร้อมทั้งให้ กสท ชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เรียกร้องเป็นเงิน 50 ล้านบาท

เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2553 กสท ได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ
สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 62/2553
เรียกร้องให้ดีพีซีชำระผลประโยชน์ตอบแทนส่วนเพิ่มปีดำเนินการที่ 10-12
ที่เกิดจากการที่ดีพีซีปรับลดอัตราค่า Roaming ระหว่างดีพีซี – เอไอเอส จาก 2.10 บาท
ลงเหลือ 1.10 บาท โดยมิได้รับอนุมัติ จาก กสท ก่อนในช่วงระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2550 –
31 ธันวาคม 2551 เป็นเงินรวม 1,640 ล้านบาท พร้อมเบี้ยปรับที่คำนวณถึงเดือนมีนาคม 2553
เป็นจำนวน 365 ล้านบาท รวมเป็นเงิน 2,000 ล้านบาท และเรียกเบี้ยปรับในอัตรา 1.25
ต่อเดือน นับแต่เดือนเมษายน 2553 เป็นต้นไป

เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2554 กสท ได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท
สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 89/2554 เพิ่มเติมในส่วนปีดำเนินการที่ 12 (1
เมษายน 2552-15 มิถุนายน 2552) เป็นเงินจำนวน 113 ล้านบาท

ต่อมาสถาบันอนุญาโตตุลาการได้มีคำสั่งให้รวมพิจารณาทั้ง 3 ข้อพิพาทเข้าด้วยกัน
ขณะนี้ข้อพิพาทดังกล่าวอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะอนุญาโตตุลาการ
ซึ่งอาจใช้เวลาการพิจารณาเป็นระยะเวลาหลายปี แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอส
เชื่อว่าคำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
เนื่องจากดีพีซีได้มีหนังสือแจ้งการใช้อัตราค่า Roaming ในอัตรานาทีละ 1.10 บาท ต่อ กสท
เรื่อยมานับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2549 เป็นต้นมา ซึ่ง กสท
ได้มีหนังสือตอบอนุมัตินับตั้งแต่เวลาดังกล่าวเรื่อยมาจนถึงเดือนมีนาคม 2550
และยังได้มีหนังสืออนุมัติในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม 2552 ให้อีก
ส่วนในช่วงระยะเวลาที่เป็นข้อพิพาทนั้น กสท ก็มิได้มีหนังสือตอบปฏิเสธหรือคัดค้านมายัง
ดีพีซีแต่อย่างใด อีกทั้งค่า Roaming ในอัตรานาทีละ 1.10 บาท นี้
เป็นไปตามสภาวะของตลาดที่อัตราค่าใช้บริการได้ลดต่ำลงกว่าอัตราค่าใช้เครือข่ายร่วมเดิม
นอกจากนี้ดีพีซียังได้ทำสัญญาการให้ใช้โครงข่ายโทรคมนาคม (Roaming) กับเอไอเอส
โดยใช้อัตรา 1.10 บาทต่อนาที
ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแล้ว

2.2.6 ข้อพิพาทระหว่างบริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด (ดีพีซี) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัท แอดวานซ์
อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) (เอไอเอส) กับ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน)
(กสท) กรณีกรรมสิทธิ์เสาอากาศ/เสาสูง และอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน

กสท ได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม
เป็นข้อพิพาทหมายเลขดำที่ 8/2552 เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2552
เรียกร้องให้ดีพีซีส่งมอบและโอนกรรมสิทธิ์ เสาอากาศ/เสาสูง (Tower) จำนวน 3,343 ต้น
พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply) จำนวน 2,653 เครื่อง
ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์
หากไม่สามารถส่งมอบได้ให้ชดใช้เงินจำนวน 2,230 ล้านบาท ซึ่งดีพีซีเห็นว่าเสาอากาศ/เสาสูง
(Tower) พร้อมอุปกรณ์แหล่งจ่ายกำลังงาน (Power Supply)
มิใช่เครื่องหรืออุปกรณ์ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาข้อ 2.1 ที่ดีพีซีจะมีหน้าที่จัดหาและส่งมอบตามสัญญา
ขณะนี้ข้อพิพาทดังกล่าวอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะอนุญาโตตุลา-การ

ในวันที่ 18 กรกฎาคม 2555
คณะอนุญาโตตุลาการได้มีมติเป็นเอกฉันท์วินิจฉัยชี้ขาดให้ยกคำเสนอข้อพิพาททั้งหมดของ กสท
โดยให้เหตุผลสรุปได้ว่า สิทธิของ กสท
ในอันจะเรียกร้องให้ดีพีซีส่งมอบทรัพย์สินอันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้น
ต้องเป็นไปตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูลาร์ ข้อ 12 กล่าวคือ ภายหลัง
60 วัน นับแต่วันสิ้นสุดแห่งสัญญานี้ ดังนั้น การที่ กสท
ทำคำเสนอข้อพิพาทจึงนับว่าเป็นการใช้สิทธิเรียกร้องก่อนครบกำหนดระยะเวลาที่อาจให้สิทธิตามสัญญาได้

กสท ได้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดดังกล่าวต่อศาลปกครองกลางแล้ว ขณะนี้
คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง
ซึ่งกระบวนการพิจารณาคดีนี้อาจใช้เวลาพิจารณาหลายปี แต่อย่างไรก็ตามผู้บริหารของเอไอเอส
เชื่อว่าผลของคดีน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี

2.2.7 การกำหนดอัตราขั้นสูงของค่าบริการโทรคมนาคมสำหรับบริการประเภทเสียงภายในประเทศ

เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2555 เอไอเอสได้ยื่นฟ้องคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติต่อศาลปกครองกลาง คดีหมายเลขดำที่ 1067/2555
เพื่อขอให้ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาให้เพิกถอนประกาศ เรื่อง
อัตราขั้นสูงของค่าบริการโทรคมนาคมสำหรับบริการประเภทเสียงภายในประเทศ พ.ศ. 2555
ที่ให้เรียกเก็บค่าบริการประเภทเสียงภายในประเทศได้ไม่เกิน 0.99 บาท/นาที
โดยมีผลบังคับใช้เฉพาะกับผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญ (ซึ่งเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2553
คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติได้มีคำสั่ง
กำหนดให้เอไอเอสเป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญในตลาดค้าปลีกบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ภายในประเทศ
และบริการโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ภายในประเทศ
ตามคำสั่งคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติที่ 32/2553)

2.3 สายธุรกิจดาวเทียมและธุรกิจต่างประเทศ

2.3.1 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารดาวเทียม

2.3.1.1 ความเสี่ยงจากการที่ดาวเทียมอาจเกิดความเสียหายหรือเกิดความบกพร่องในขณะที่อยู่ในวงโคจร (In-Orbit Failure)

ดาวเทียมเป็นงานสร้างทางวิศวกรรมขั้นสูงและเมื่อมีการส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรแล้ว
ดาวเทียมอาจได้รับความเสียหายจากการขัดข้องของระบบการทำงานของดาวเทียม พายุสุริยะ
หรือการชนกันระหว่างดาวเทียมกับวัตถุต่างๆ ในอวกาศ เป็นต้น
ซึ่งอาจส่งผลให้ดาวเทียมได้รับความเสียหาย
ทำให้ความสามารถในการให้บริการถ่ายทอดสัญญาณลดลงชั่วคราวหรือถาวร
หรือเกิดความเสียหายทั้งหมด ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการให้บริการ
และอาจทำให้สูญเสียลูกค้าที่มีอยู่ในปัจจุบัน และ/หรือ
สูญเสียโอกาสในการหาลูกค้าใหม่ในระหว่างการจัดหาดาวเทียมดวงใหม่มาให้บริการแทน
อย่างไรก็ดีผู้จัดสร้างดาวเทียมได้ออกแบบให้ดาวเทียมมีคุณลักษณะที่สามารถทนทานต่อสภาพแวดล้อมบนอวกาศที่เลวร้าย
ซึ่งทำให้ดาวเทียมมีความน่าเชื่อถือ (Reliability) สูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล
ถึงแม้ว่าความเสียหายขั้นรุนแรงจนอาจทำให้ดาวเทียมหมดสภาพการใช้งานจะมีความเป็นไปได้น้อยมาก
แต่ไทยคมก็ได้จัดเตรียมแผนการเพื่อรองรับผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นกับลูกค้า
หากเกิดความเสียหายขั้นรุนแรงขึ้นกับดาวเทียมดวงใดดวงหนึ่งจนหมดสภาพการใช้งาน
โดยสามารถดำเนินการให้ผู้ใช้บริการส่วนหนึ่งย้ายมาใช้ช่องสัญญาณที่ยังคงว่างอยู่ในดาวเทียมไทยคมที่เหลือ
นอกจากนี้
ไทยคมยังได้มีการเจรจาร่วมกับผู้ให้บริการรายอื่นในการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นชั่วคราว
เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถโอนการใช้งานไปได้ในระหว่างที่ไทยคมเร่งดำเนินการสร้างดาวเทียมขึ้นเพื่อทดแทน
ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้ระยะเวลาประมาณ 24 - 30 เดือน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความซับซ้อนของดาวเทียม

ไทยคมได้ตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับดาวเทียมขณะที่อยู่ในวงโคจรค้างฟ้า
ดังนั้นเพื่อป้องกันความเสี่ยงภัยดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้น
ไทยคมจึงได้จัดทำประกันภัยดาวเทียมเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงภัยทุกชนิด (All Risks)
(เป็นข้อกำหนดตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ)
โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารและไทยคมเป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกัน
กรมธรรม์ประกันภัยที่จัดทำนั้นเป็นแบบ Full Coverage with Partial Loss
ซึ่งเป็นกรมธรรม์ปีต่อปี
(รายละเอียดระยะเวลาการเอาประกันดังที่แสดงไว้ในตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย) กล่าวคือ
ไทยคมสามารถเรียกร้องค่าเสียหายในทันทีที่ดาวเทียมได้รับความเสียหายเพียงบางส่วน
ในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทผู้รับประกันภัย ไทยคมจะต้องยื่นหนังสือแจ้งความเสียหาย
(Notice of Loss) และหนังสือพิสูจน์ความเสียหาย (Proof of Loss) ให้บริษัทผู้รับประกันภัย
และเมื่อบรรลุข้อตกลง ไทยคมจึงจะได้รับเงินค่าสินไหมทดแทน

มูลค่าประกันภัยดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับมูลค่าทางบัญชีของดาวเทียม ณ ระยะเวลาที่ทำประกันภัย
อย่างไรก็ตามมูลค่าประกันภัยดังกล่าวไม่ครอบคลุมผลเสียหายจากการสูญเสียรายได้
อันสืบเนื่องมาจากการเสียหายของดาวเทียม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของไทยคม

ตารางมูลค่าวงเงินประกันภัย

+------------------+-----------------------+---------------------------+
| โครงการดาวเทียม   | วงเงินประกัน            | ระยะเวลา                  |
|                  | (ล้านดอลลาร์สหรัฐ)       |                           |
+------------------+-----------------------+---------------------------+
| ไทยคม 4          | 163.72                |   สิงหาคม 2555 – สิงหาคม    |
| (ไอพีสตาร์)        |                       |   2556                    |
+------------------+-----------------------+---------------------------+
| ไทยคม 5          | 59.39                 |   พฤษภาคม 2555 – พฤษภาคม  |
|                  |                       |   2556                    |
+------------------+-----------------------+---------------------------+

อนึ่ง กรมธรรม์ประกันภัยของกิจการดาวเทียมจะไม่ครอบคลุมเหตุการณ์ต่อไปนี้

1.  ภาวะสงคราม การคุกคาม หรือการป้องกัน หรือการกระทำอันนำไปสู่สงครามโดยรัฐบาล
    หรือการใช้กำลังทางทหาร

2.  อุปกรณ์ต่อต้านดาวเทียม หรืออุปกรณ์เกี่ยวข้องกับระเบิดปรมาณูหรือนิวเคลียร์

3.  การก่อกบฏ การก่อความไม่สงบ การจลาจล การนัดหยุดงาน การปฏิวัติ สงครามกลางเมือง
    การก่อการร้าย

4.  การยึดทรัพย์โดยหน่วยงานรัฐบาล

5.  ปฏิกิริยาตอบสนองของนิวเคลียร์ กัมมันตภาพรังสีของนิวเคลียร์ที่ตกค้าง
    โดยทางตรงหรือทางอ้อมอันทำให้เกิดการสูญเสีย/เสียหายต่อดาวเทียม
    ยกเว้นกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

6.  คลื่นกระแสไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่รบกวน

7.  ความตั้งใจ หรือเจตนาในการกระทำของผู้เอาประกันหรือผู้มีอำนาจในการกระทำ
    อันก่อให้เกิดการสูญเสียหรือเสียหายของดาวเทียม

2.3.1.2 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีทางด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์ (Broadcasting)
และโทรคมนาคม (Telecommunication) เป็นไปอย่างรวดเร็ว
ซึ่งหากไทยคมไม่มีการปรับตัวทั้งในเรื่องของการให้บริการและการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ
ที่จะนำมาใช้ในการดำเนินงาน ไทยคมจะประสบกับความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี
ไทยคมจึงต้องติดตามการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับไทยคมอย่างใกล้ชิด
ทั้งในส่วนของฮาร์ดแวร์ ซอฟแวร์ รวมถึงเทคโนโลยีทางด้านไอที

ในส่วนของเทคโนโลยีของดาวเทียมที่มีการใช้งานในปัจจุบัน
การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีจะเป็นการเปลี่ยนแปลงในระยะยาว
เนื่องจากใช้ระยะเวลาในการพัฒนา
ไทยคมจึงมีแนวทางที่จะติดตามการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีของดาวเทียมไปพร้อมๆ
กับการเลือกใช้เทคโนโลยีและอุปกรณ์บนดาวเทียมที่มีมาตรฐาน มีความน่าเชื่อถือ
และสามารถแข่งขันกับผู้ประกอบการดาวเทียมรายอื่นได้ ทั้งนี้ความเชื่อถือได้ (Reliability)
ของดาวเทียมถือเป็นปัจจัยสำคัญอย่างยิ่งในการดำเนินธุรกิจและการให้บริการแก่ลูกค้า

ในด้านการส่งสัญญาณวิทยุ/โทรทัศน์และโทรคมนาคม (Broadcasting and
Telecommunications) ไทยคมมีการติดตามการพัฒนาเทคโนโลยีด้านการส่งสัญญาณวิทยุ โทรทัศน์
และจะพิจารณานำเทคโนโลยีที่มีคุณภาพสูงขึ้น
มาใช้ในการดำเนินงานเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพในการให้บริการแก่ลูกค้า

นอกจากนี้ในส่วนเทคโนโลยีของดาวเทียม Broadband Satellite นั้น
ปัจจุบันไทยคมได้มีนโยบาย Open Platform
โดยให้อุปกรณ์ภาคพื้นดินของผู้ผลิตรายอื่นสามารถทำงานร่วมกับดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ได้
เพื่อให้ลูกค้าสามารถเลือกใช้ระบบและอุปกรณ์ภาคพื้นดินที่เหมาะสมกับความต้องการของลูกค้ามากที่สุด
โดยไทยคมจะตรวจสอบและคัดเลือกระบบและอุปกรณ์ภาคพื้นดินที่มีประสิทธิภาพและความเชื่อถือได้สูง
ซึ่งเป็นไปตามแผนธุรกิจของดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)

2.3.1.3 ความเสี่ยงจากอายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง

ดาวเทียมทุกดวงมีอายุการใช้งานจำกัด โดยเฉลี่ยประมาณ 12-16 ปี แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่มีผลให้ดาวเทียมมีอายุการใช้งานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหรือลดลง เช่น คุณภาพของโครงสร้าง
ความแข็งแกร่ง และความทนทานของอุปกรณ์ต่างๆ จรวดที่ใช้ส่งดาวเทียม
ประสิทธิภาพในการจัดส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
ตลอดทั้งปริมาณการใช้เชื้อเพลิงของดาวเทียมและทักษะความสามารถในการควบคุมดาวเทียมในสภาวการณ์ต่างๆ
ดังนั้นไทยคมอาจสูญเสียลูกค้าและรายได้
หากดาวเทียมของไทยคมมีอายุการใช้งานสั้นกว่าที่ได้คาดการณ์ไว้
และไทยคมไม่สามารถจัดหาหรือส่งดาวเทียมดวงใหม่แทนได้ทันเวลา
วิศวกรดาวเทียมของไทยคมจะทำการประเมินอายุดาวเทียมที่เหลือ
และถ้าอายุดาวเทียมใกล้หมดอายุ ก็จะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาเรื่องงบประมาณ
แหล่งเงินทุน และผลตอบแทนจากการลงทุน
ในการจัดหาดาวเทียมมาทดแทนดาวเทียมที่กำลังจะหมดอายุลง

นอกจากนี้
เพื่อให้เกิดความมั่นใจในการจัดการความเสี่ยงจากการที่อายุการใช้งานของดาวเทียมสั้นลง
ไทยคมได้ดำเนินการจัดการด้านบุคคลากรและกระบวนการปฏิบัติงาน
และดำเนินการทำประกันภัยตามแนวทางในข้อ 2.3.1.1 อีกด้วย

2.3.1.4 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาล 

ไทยคมก่อตั้งและจดทะเบียนในประเทศไทยและดำเนินการให้บริการด้านโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ซึ่งไทยคมอาจจะมีความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจจากการแข่งขันที่สูงขึ้น
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์ในการประกอบกิจการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมสื่อสาร
และนโยบายของรัฐบาลในด้านการเปิดเสรีภาคอุตสาหกรรมโทรคมนาคม นอกจากนี้
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องอื่นๆ นั้น
อาจจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของไทยคมทั้งทางตรงและทางอ้อม

สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศมีอายุสัญญาจนถึงปี พ.ศ. 2564
การเปลี่ยนแปลงในกฎหมายระเบียบ ข้อบังคับและนโยบายของรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง
อาจมีผลให้ไม่สามารถต่ออายุการให้บริการภายใต้สัญญาเดิมได้ ภายหลังจากสัญญาหมดอายุลง
และไทยคมจะดำเนินการเพื่อให้ได้รับอนุญาตในการดำเนินธุรกิจต่อไปภายหลังจากสัญญาหมดอายุ
นอกจากนี้การเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
อาจจะทำให้เกิดผู้ประกอบการรายใหม่ที่เป็นคู่แข่งทางการค้าของไทยคมได้ในอนาคต

ทั้งนี้เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2555
ไทยคมได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมประเภทที่สาม[1]จาก กสทช
เพื่อให้บริการช่องสัญญาณดาวเทียม โดยใบอนุญาตดังกล่าวมีอายุ 20 ปี
ซึ่งไทยคมจะต้องดำเนินการตามข้อกำหนดของการอนุญาตดังกล่าวต่อไป
รวมถึงจะต้องติดตามความเปลี่ยนแปลงหรือข้อกำหนดอื่นๆ ที่อาจจะมีเพิ่มเติมขึ้นในอนาคต

นอกจากการอนุญาตในส่วนของกิจการโทรคมนาคม(Telecommunications) แล้ว
ไทยคมยังจะต้องติดตามความเปลี่ยนแปลงและข้อกำหนดต่างๆ
ของการอนุญาตในกิจการวิทยุกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (Broadcasting)
ซึ่งอาจจะมีผลกระทบต่อการให้บริการโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมของไทยคมด้วย

2.3.1.5 ความเสี่ยงด้านกฎหมายและข้อกำหนดในแต่ละประเทศที่ไทยคมเข้าไปประกอบธุรกิจ

ในปัจจุบันกระแสโลกาภิวัฒน์ซึ่งสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการค้าได้ช่วยให้ไทยคมสามารถเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมในประเทศต่างๆ
ได้กว้างขวางยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตามการเข้าไปประกอบธุรกิจในแต่ละประเทศนั้น
ไทยคมจะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎระเบียบ กฎเกณฑ์ นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมของประเทศนั้นๆ ด้วย

เนื่องจากอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมผ่านดาวเทียมอยู่ภายใต้การควบคุมที่เข้มงวด
การแก้ไขกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมในแต่ละประเทศ
รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในนโยบายของรัฐบาลของประเทศต่างๆ
ในการสนับสนุนหรืออุดหนุนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมดาวเทียม
อาจส่งผลให้ไทยคมไม่สามารถได้รับหรือดำรงไว้ซึ่งการอนุญาตในการประกอบธุรกิจหรือการดำเนินการให้เป็นไปตามกลยุทธ์ทางธุรกิจของไทยคม
นอกจากนี้การแก้ไขเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศของ ITU
ข้อตกลงในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
และประเทศอื่นที่ไทยคมให้บริการอาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน
ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของไทยคม
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการแก้ไขเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ต้นทุนในการดำเนินงานเพิ่มสูงขึ้นหรือเพิ่มข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจของไทยคม
นอกจากปัจจัยที่ได้กล่าวมาข้างต้นไทยคมยังมีความเสี่ยงทางภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการตีความและกฎหมายที่เกี่ยวกับภาษีอากรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน

ทั้งนี้ในการประกอบธุรกิจในต่างประเทศ
ไทยคมได้ใช้ความระมัดระวังอย่างมากในอันที่จะปฏิบัติตามกฎหมายของแต่ละประเทศที่ไทยคมเข้าไปประกอบธุรกิจให้บริการอยู่
รวมถึงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ในข้อตกลงระหว่างประเทศและของประเทศอื่นที่ไทยคมให้บริการ
และในกรณีที่จำเป็นไทยคมจะขอคำปรึกษาจากสำนักงานกฎหมายในประเทศต่างๆ เหล่านั้น
ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในเรื่องดังกล่าว
เพื่อให้คำแนะนำและ/หรือเพื่อช่วยดำเนินการให้ไทยคมสามารถดำเนินการและปฏิบัติตามข้อบังคับต่างๆ
ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน

2.3.1.6 ความเสี่ยงจากการที่รายได้หลักของไทยคม ขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย

รายได้หลักของไทยคมขึ้นอยู่กับการให้บริการแก่ลูกค้าหลักเพียงน้อยราย
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบธุรกิจการสื่อสารโทรคมนาคมและการสื่อสารโทรทัศน์ โดยในปี 2555
ไทยคมมีรายได้จากการให้บริการแก่ลูกค้ารายใหญ่สุดสามรายแรกคิดเป็นร้อยละ 28
ของรายได้จากการขายและบริการตามงบการเงินรวมของไทยคม

หากลูกค้าหลักรายใดรายหนึ่งประสบปัญหาด้านการเงิน
หรือได้รับการติดต่อจากผู้ประกอบการดาวเทียมรายอื่น ลูกค้าหลักรายดังกล่าวอาจยกเลิกสัญญา
หรือไม่ต่อสัญญากับไทยคม ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อผลประกอบการของไทยคม
เนื่องจากไทยคมต้องใช้เวลาในการหาลูกค้ารายใหม่มาทดแทน
อย่างไรก็ตามที่ผ่านมาลูกค้าหลักของไทยคมได้ชำระค่าบริการอย่างสม่ำเสมอ
โดยเฉพาะลูกค้าด้านการสื่อสารโทรทัศน์
เนื่องมาจากลูกค้ามีความจำเป็นต้องใช้บริการช่องสัญญาณดาวเทียมเพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์อย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้การเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมดวงอื่นจะทำให้มีต้นทุนและความยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนแนวรับของจานดาวเทียม
ซึ่งเป็นข้อจำกัดประการสำคัญหากลูกค้าจะเปลี่ยนไปใช้ดาวเทียมของผู้ให้บริการรายอื่น

ไทยคมได้ลงนามในสัญญาให้บริการระยะยาวกับลูกค้าหลัก โดยเน้นคุณภาพการให้บริการที่ดี
รวมทั้งการนำเสนอรูปแบบบริการทางเทคนิคและทางธุรกิจที่มีความยืดหยุ่นสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้า
เพื่อช่วยให้ธุรกิจของลูกค้าเติบโต นอกจากนี้ไทยคมได้รักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อสร้างความพึงพอใจและความร่วมมืออันดีระหว่างกัน

2.3.1.7 ความเสี่ยงด้านการตลาดของบริการดาวเทียม

ในธุรกิจดาวเทียมทั่วไป (Conventional Satellite)
ไทยคมคาดว่าจะมีความเสี่ยงด้านการตลาดอยู่ในระดับต่ำ
เนื่องจากปัจจุบันมีลูกค้าใช้บริการดาวเทียมไทยคม 5 เต็มปริมาณช่องสัญญาณดาวเทียม
ในขณะที่ยังคงมีความต้องการใช้บริการดาวเทียมด้านการสื่อสารโทรทัศน์สูงในภูมิภาค ส่งผลให้ ณ
สิ้นปี 2555 มีลูกค้าจองการใช้งานล่วงหน้าดาวเทียมไทยคม 6 แล้วกว่าร้อยละ 38
ของปริมาณช่องสัญญาณดาวเทียมทั้งหมด
โดยที่ไทยคมคาดว่าจะยังคงมีลูกค้าเข้ามาจองการใช้งานล่วงหน้าดาวเทียมไทยคม 6
และดาวเทียมไทยคม 7 เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในปี 2556 ในขณะที่การเติบโตในธุรกิจ Broadband
Satellite หรือดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
จะขึ้นอยู่กับการเติบโตของความต้องการสำหรับการสื่อสารด้วย Internet Protocol (IP)
และการใช้งานอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง ในกรณีที่ความต้องการดังกล่าวไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
อาจมีผลกระทบต่อผลประกอบการและกระแสเงินสดของไทยคมหรือความสามารถในการชำระหนี้ของไทยคมในอนาคต
อย่างไรก็ตามไทยคมเน้นดำเนินกลยุทธ์ที่สำคัญเช่น การแบ่งส่วนตลาด
การเปิดให้บริการสำหรับอุปกรณ์ของผู้ผลิตรายอื่นสามารถทำงานร่วมกับดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) และการให้บริการแบบครบวงจร
เพื่อช่วยกระตุ้นปริมาณความต้องการดังกล่าวในแต่ละประเทศ

2.3.1.8 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สำคัญจากผู้ประกอบการธุรกิจดาวเทียมรายอื่น ผู้ประกอบธุรกิจด้าน โครงข่ายภาคพื้นดิน 

ปัจจุบันไทยคมเป็นผู้ประกอบธุรกิจดาวเทียมเพียงแห่งเดียวในประเทศ ในขณะที่ดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) เป็นดาวเทียมบรอดแบนด์เพียงรายเดียวที่ให้บริการในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
อย่างไรก็ดีอาจมีการออกใบอนุญาตในการประกอบกิจการดาวเทียมให้กับผู้ประกอบการรายอื่นในอนาคต
คู่แข่งรายใหญ่ในภูมิภาคของไทยคม ได้แก่ AsiaSat, Intelsat, Apstar, SES Astra, ABS
และ Measat
ซึ่งผู้ประกอบการดังกล่าวบางรายมีพื้นที่ให้บริการกว้างกว่าและมีแหล่งเงินทุนมากกว่าไทยคม
นอกจากนี้ในอนาคตอาจจะมีดาวเทียมบรอดแบนด์ดวงใหม่เข้ามาให้บริการในภูมิภาค
ปัจจัยดังกล่าวจะทำให้การแข่งขันในการประกอบธุรกิจเข้มข้นขึ้น
ซึ่งอาจก่อให้เกิดข้อจำกัดในการกำหนดราคาค่าบริการ
และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของไทยคม

อนึ่งไทยคมยังแข่งขันกับผู้ดำเนินการธุรกิจเครือข่ายภาคพื้นดินและเครือข่ายไร้สาย เช่น
เคเบิลใยแก้วนำแสง DSL เครือข่าย WiMAX เครือข่าย 4G LTE
เครือข่ายโทรทัศน์ภาคพื้นดินทั้งในระบบอนาล็อกและดิจิตอล เครือข่ายเคเบิลทีวี และอื่นๆ
การให้บริการโดยใช้เครือข่ายภาคพื้นดินในเขตชุมชนเมืองที่มีการพัฒนาและวางระบบเครือข่ายภาคพื้นดินแล้วนั้น
จะมีค่าบริการที่ต่ำกว่าการให้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียม
อาจจะส่งผลให้ลูกค้าผู้รับบริการของไทยคมเปลี่ยนไปใช้บริการของผู้ประกอบการดังกล่าว
และอาจทำให้ไทยคมประสบปัญหาในการรักษาหรือหาลูกค้าเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตามบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมสามารถให้บริการด้วยค่าบริการที่ต่ำกว่าและเข้าถึงได้รวดเร็วกว่า
สำหรับการให้บริการแก่ลูกค้าที่อยู่ห่างไกลและอยู่กระจายกันเป็นบริเวณกว้าง
รวมทั้งการสื่อสารในภาวะฉุกเฉินต่างๆ
นอกจากนั้นบริการสื่อสารผ่านดาวเทียมยังช่วยเสริมการขยายเครือข่ายภาคพื้นดินในการเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินในแต่ละภูมิภาค
รวมถึงการเป็นระบบสำรองของเครือข่ายภาคพื้นดินอีกด้วย ตัวอย่างเช่น
สถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอล
อาจใช้บริการสื่อสารผ่านดาวเทียมในการขยายและเชื่อมต่อเครือข่ายภาคพื้นดินให้ครอบคลุมพื้นที่ให้บริการทั่วประเทศ
เป็นต้น

2.3.1.9 ความเสี่ยงจากการที่ถูกกล่าวหาว่าปฏิบัติผิดสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

ตามที่ไทยคมดำเนินธุรกิจดาวเทียมภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ไทยคมอาจถูกยกเลิกสัญญาได้
หากมีการปฏิบัติผิดข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจ
สืบเนื่องจากความจำเป็นที่ไทยคมต้องทำการเพิ่มทุนโดยออกหุ้นใหม่เพื่อจำหน่ายแก่บุคคลทั่วไปเมื่อปี
2548 ซึ่งทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของ บริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) (อินทัช)
ลดลงน้อยกว่าร้อยละ 51
(ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศกำหนดให้อินทัชต้องดำรงไว้)

ไทยคมจึงได้เจรจากับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ)
ในเรื่องนี้และได้แก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศในปี 2547
เพื่อลดข้อกำหนดสัดส่วนการถือหุ้นของอินทัชในไทยคมจากเดิมร้อยละ 51 เหลือเพียงร้อยละ 40
และ กระทรวงฯ ได้ส่งเรื่องให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
แต่เลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้แจ้งกลับมาว่าเรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา
ต่อมาได้มีการตีความเกี่ยวกับสัญญาดำเนินกิจการอื่นว่า
ตามพระราชบัญญัติการให้เอกชนเข้าร่วมงานในกิจการของรัฐ
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี
การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการเพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของอินทัชอาจเป็นโมฆะ
และไทยคมอาจปฏิบัติผิดข้อสัญญาเดิมก่อนที่จะมีการแก้ไข กระทรวงฯ
ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้แล้ว
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
(ศาลฎีกาฯ) ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 แล้ว กระทรวงฯ
ได้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
(โดยเสียงข้างมาก) ได้มีความเห็นให้กระทรวงฯ
เสนอเรื่องนี้ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณามีมติให้ไทยคมแก้ไข
โดยให้อินทัชดำเนินการให้มีสัดส่วนการถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 เช่นเดิม

เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554
ชี้แจงว่าไทยคมได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมก็ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงฯ ก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคม
โดยเมื่อไทยคมได้รับทราบเหตุดังกล่าว
ไทยคมยินดีจะพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

2.3.1.10 ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนในการตีความให้ปฏิบัติตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

2.3.1.10.1 ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับดาวเทียมสำรอง 

ภายใต้สัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
ไทยคมมีหน้าที่จัดให้มีดาวเทียมสำรองสำหรับดาวเทียมหลักทุกดวงที่ไทยคมได้จัดส่งขึ้นสู่วงโคจรแล้ว
เนื่องจากดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
ซึ่งไทยคมได้ขออนุมัติส่งเข้าสู่วงโคจรเป็นดาวเทียมสำรองไม่ได้มีรายละเอียดลักษณะเฉพาะ
(Specification) เหมือนกับดาวเทียมไทยคม 3 ทุกประการ ทำให้มีข้อสงสัยว่าดาวเทียมไทยคม
4 (ไอพีสตาร์) สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3 ได้หรือไม่
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
(กระทรวงฯ)ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่า เนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
(ศาลฎีกาฯ) ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทย์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 แล้วว่าดาวเทียมไทย 4
(ไอพีสตาร์) ไม่สามารถเป็นดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3 ได้ และดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) เป็นดาวเทียมที่มีคุณสมบัติและวัตถุประสงค์เพื่อให้บริการต่างประเทศเป็นสำคัญ
จึงไม่ใช่ดาวเทียมตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ กระทรวงฯ
ได้เสนอเรื่องให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
ได้มีความเห็นว่า กระทรวงฯ
ควรแจ้งให้ไทยคมดำเนินการจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
ให้เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
และควรเสนอคณะรัฐมนตรีให้พิจารณาแนวทางดำเนินการเรื่องดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทั้งไทยคมและกระทรวงฯ และให้สอดคล้องกับคำพิพากษาของศาลฎีกาฯ

เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554
ชี้แจงว่าไทยคมได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมได้รับการอนุมัติจากกระทรวงฯ ก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งให้ไทยคม
โดยเมื่อไทยคมได้รับทราบเหตุดังกล่าว
ไทยคมยินดีจะพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

ต่อมาไทยคมได้มีหนังสือขอความเห็นชอบจากกระทรวงฯ ในการจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม
6 เพื่อเป็นดาวเทียมสำรองเพิ่มเติมของดาวเทียมไทยคม 3 และกระทรวงฯ
ก็ได้ให้ความเห็นชอบให้ไทยคมจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม 6 สำหรับดาวเทียมไทยคม 4
(ไอพีสตาร์) นั้น กระทรวงฯ อยู่ในระหว่างการพิจารณา
และไทยคมได้ดำเนินการติดตามประสานงานกับกระทรวงฯ อย่างต่อเนื่อง

2.3.1.10.2 ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย 

จากการที่ดาวเทียมไทยคม 3 ได้รับความเสียหายนั้น ไทยคมได้รับค่าสินไหมทดแทนประมาณ 33.0
ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งไทยคมได้นำฝากเงินจำนวนดังกล่าวไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow
Account) ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย
และไทยคมได้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทนทั้งจำนวนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายบางส่วน
สำหรับการก่อสร้างและการจัดส่งดาวเทียมไทยคม 5
และสำหรับการเช่าช่องสัญญาณจากดาวเทียมอื่นเป็นการชั่วคราว
อย่างไรก็ตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
กำหนดว่าบรรดาเงินที่หน่วยงานราชการได้รับจะต้องนำส่งให้แก่กระทรวงการคลัง
เนื่องจากตามกรมธรรม์ประกันภัย กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ)
เป็นผู้รับผลประโยชน์ร่วมกับไทยคม
จึงมีข้อสงสัยว่าการนำฝากเงินค่าสินไหมทดแทนไว้ในบัญชีรักษาทรัพย์สิน (Escrow Account)
ซึ่งอยู่นอกประเทศไทย
อาจเป็นการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามบทบัญญัติของพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2502
กระทรวงฯ ได้ขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาให้ความเห็นในเรื่องนี้
ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้แจ้งว่าเนื่องจากประเด็นที่กระทรวงฯ
ขอหารือมานั้นเป็นเรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
(ศาลฎีกาฯ) ที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
คณะกรรมการกฤษฎีกาจึงไม่ให้ความเห็นและไม่รับไว้พิจารณา

หลังจากที่ศาลฎีกาฯ ได้มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553 ว่า
การอนุมัติให้ไทยคมนำเงินค่าสินไหมทดแทนความเสียหายของดาวเทียมไทยคม 3 บางส่วนจำนวน
6.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ไปเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการก่อนมีการจัดสร้างดาวเทียมไทยคม 5
นั้นเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ กระทรวงฯ ได้เสนอเรื่องนี้ให้คณะกรรมการประสานงานฯ พิจารณา
ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ ได้มีความเห็นว่า กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคมส่งคืนเงินจำนวน
6.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ที่ไทยคมนำไปใช้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการให้กระทรวงฯ
และหากไทยคม
ประสงค์จะได้รับเงินจำนวนดังกล่าวเพื่อนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของค่าจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม
5 ซึ่งมาทดแทนดาวเทียมไทยคม 3 ที่เสียหายจนไม่สามารถใช้งานได้และปลดระวางไปแล้ว
ก็ให้ไทยคมทำเรื่องเข้ามาที่กระทรวงฯ

เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554
ชี้แจงว่าไทยคมได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญาและการดำเนินการของไทยคมได้รับการอนุมัติจากกระทรวงก่อนทุกครั้ง
หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใดขอให้แจ้งให้ไทยคม
โดยเมื่อไทยคมได้รับทราบเหตุดังกล่าว
ไทยคมยินดีจะพิจารณาร่วมกันดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป
ขณะนี้เรื่องอยู่ในระหว่างการพิจารณาของกระทรวงฯ
และไทยคมได้ดำเนินการติดตามประสานงานกับกระทรวงฯ อย่างต่อเนื่อง

รายละเอียดและขั้นตอนการดำเนินการของกระทรวงฯ
ในเรื่องการลดสัดส่วนการถือหุ้นของอินทัชในไทยคม จากไม่น้อยกว่าร้อยละ 51
เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 ข้อ 2.3.1.10.1 เรื่องข้อกำหนดเกี่ยวกับดาวเทียมสำรอง และข้อ
2.3.1.10.2 เรื่อง ข้อกำหนดเกี่ยวกับการประกันภัย ปรากฏภายใต้หัวข้อ
“การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องมาจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553”

2.3.1.10.3 การดำเนินการที่อาจเกิดขึ้นจากหน่วยงานของรัฐอันเนื่องมาจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ในคดียึดทรัพย์ของอดีตนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2553

คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์
2553 มีส่วนที่เกี่ยวข้องกับไทยคมอยู่บางประการ
แต่ในทุกประการนั้นคำพิพากษาก็จำกัดผลอยู่แต่เฉพาะในประเด็นที่ว่าทรัพย์สินบางส่วนของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนั้น
เป็นทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่สมควร
สืบเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เท่านั้น
โดยคำพิพากษาของศาลฎีกามิได้มีการวินิจฉัยถึงผลหรือความสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ของสิ่งต่างๆ
ที่ได้เกิดขึ้นหรือได้ดำเนินการไปแล้วนั้น
และมิได้มีคำสั่งให้ไทยคมหรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต้องไปดำเนินการใดๆ

กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ)
ได้แต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงขึ้นมาเพื่อทำการพิจารณาว่าจากคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ไทยคมได้กระทำการอันไม่เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศหรือไม่
เพียงใด คณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงได้มีความเห็นสรุปได้ว่า

1.  ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ไม่ใช่ดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
    ดังนั้นไทยคมจะต้องจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3

2.  ดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์)
    มีคุณสมบัติและวัตถุประสงค์เพื่อให้บริการต่างประเทศเป็นหลัก
    จึงไม่ใช่ดาวเทียมตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

3.  การลดสัดส่วนการถือหุ้นของอินทัชในไทยคม จากร้อยละ 51 เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 40
    นั้นไม่ชอบ
    เพราะเป็นการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศในสาระสำคัญ
    ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี

4.  การอนุมัติให้ไทยคมนำเงินค่าสินไหมทดแทนความเสียหายของดาวเทียมไทยคม 3 บางส่วน
    จำนวน 6.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไปเช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการ
    ก่อนมีการจัดสร้างดาวเทียมไทยคม 5 นั้นเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ ได้มีคำสั่งให้คณะกรรมการประสานงานฯ
พิจารณาความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
พิจารณาความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ซึ่งคณะกรรมการประสานงานฯ
โดยเสียงข้างมาก (ประกอบด้วยผู้แทนจากภาครัฐ)
ก็เห็นด้วยกับความเห็นของคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงและมีข้อเสนอว่า

1.  กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคมดำเนินการจัดให้มีดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3
    ให้เป็นไปตามสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ

2.  กระทรวงฯ ควรเสนอคณะรัฐมนตรีให้พิจารณาแนวทางดำเนินการเรื่องดาวเทียมไทยคม 4
    (ไอพีสตาร์) เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทั้งไทยคมและกระทรวงฯ
    และให้สอดคล้องกับคำพิพากษาของศาลฎีกาฯ

3.  กระทรวงฯ ควรนำเสนอการแก้ไขสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมสื่อสารภายในประเทศ
    เพื่อลดสัดส่วนการถือหุ้นของอินทัชในไทยคม จากไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ
    40 ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา

4.  กระทรวงฯ ควรแจ้งให้ไทยคมส่งคืนเงินจำนวน 6.7
    ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ไทยคมนำไปใช้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมของต่างประเทศมาให้บริการให้กระทรวงฯ
    และหากไทยคมประสงค์จะได้รับเงินจำนวนดังกล่าวเพื่อนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของค่าจัดสร้างและจัดส่งดาวเทียมไทยคม
    5 ซึ่งมาทดแทนดาวเทียมไทยคม 3 ที่เสียหายจนไม่สามารถใช้งานได้และปลดระวางไปแล้ว
    ก็ให้ไทยคมทำเรื่องเข้ามาที่กระทรวงฯ

คณะกรรมการประสานงานฯ ได้เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ ไปตั้งแต่วันที่ 7
กรกฎาคม 2553

เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2554 กระทรวงฯ ได้ส่งหนังสือถึงไทยคม
ให้ไทยคมปฏิบัติตามแนวทางตามความเห็นของคณะกรรมการประสานงานฯ
ซึ่งไทยคมได้มีหนังสือถึงกระทรวงเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2554
ชี้แจงว่าไทยคมได้ดำเนินการถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในสัญญา
และการดำเนินการของไทยคมได้รับการอนุมัติจากกระทรวงฯ ก่อนทุกครั้ง หากกระทรวงฯ
เห็นว่าไทยคมกระทำการไม่ชอบด้วยสัญญาหรือกฎหมายในเรื่องใด ขอให้แจ้งไทยคม
โดยเมื่อไทยคมได้รับทราบเหตุดังกล่าว ไทยคมยินดีจะพิจารณาร่วมกันดำเนินการ
เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่ายต่อไป

อย่างไรก็ตาม ไทยคมเชื่อว่าสิ่งที่ไทยคมได้ดำเนินการไปทั้งหมด
ก็เป็นไปตามหลักปฏิบัติภายใต้กฎหมายหรือสัญญาที่มีอยู่ด้วยความสุจริต
ส่วนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องจะดำเนินการในเรื่องนี้ต่อไปอย่างไรหรือไม่นั้น
ขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปใดๆ มายังไทยคม
แต่ทีมงานกฎหมายของไทยคมได้ศึกษาเรื่องนี้แล้วและเห็นว่าการดำเนินการใดๆ
ต่อไปของผู้ที่เกี่ยวข้องในส่วนที่อาจจะมีผลกระทบต่อไทยคมนั้น
จะต้องเป็นไปตามกระบวนการทางสัญญา กฎหมาย และหลักความยุติธรรม
มีขั้นมีตอนไม่สามารถดำเนินการใดๆ ไปโดยรวบรัดหรือกระทำโดยพลการแต่เพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งไทยคมมีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายและสัญญาที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและความสุจริตในส่วนของตน
อันจะเป็นผลให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้สุจริตทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
ขณะนี้อยู่ในระหว่างการพิจารณาของกระทรวงฯ และหน่วยราชอื่นที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม
ไทยคมได้ดำเนินการติดตามประสานงานกับกระทรวงฯ อย่างต่อเนื่อง

2.3.1.11 ความเสี่ยงจากคดีความที่ไทยคมมิได้เป็นคู่กรณีอาจส่งผลให้มีการเพิกถอนสัญญาอนุญาตให้ดำเนินการธุรกิจดาวเทียม

เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2550 นายสุพงษ์ ลิ้มธนากุล ได้ยื่นฟ้อง กทช และ
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (กระทรวงฯ) ต่อศาลปกครองกลาง
โดยอ้างเหตุเรื่องเจ้าหน้าที่รัฐและหน่วยงานทางปกครองละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการตรวจสอบไทยคม
ว่าประกอบกิจการโทรคมนาคมโดยฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่
หลังจากที่มีการโอนขายหุ้นของอินทัชให้แก่ผู้ถือหุ้นรายใหม่

ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งลงวันที่ 28 เมษายน 2552 เรียกให้ไทยคมเข้ามาเป็นผู้ถูกฟ้องคดีร่วม
โดยกำหนดให้ไทยคมเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 และไทยคมได้ยื่นคำให้การแก้คำฟ้อง
รวมทั้งพยานหลักฐานต่อศาลปกครองกลางไปแล้วเมื่อเดือนกรกฎาคม 2552 และเมื่อวันที่ 10
มิถุนายน 2554 ศาลปกครองกลางได้ตัดสินคดีดังกล่าว โดยพิพากษาให้ยกฟ้อง
เนื่องจากไทยคมไม่ใช่คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542
การที่กระทรวงฯ ไม่ได้ยกเลิกสัญญาดำเนินกิจการดาวเทียมฯ กับไทยคม
ไม่ถือว่าเป็นการละเลยไม่ปฎิบัติหน้าที่แต่อย่างใด ซึ่งนายสุพงษ์
ได้ยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาศาลปกครองกลางต่อศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2554
ซึ่งไทยคมได้ยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดไปแล้วเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2554 ที่ผ่านมา
ขณะนี้เรื่องอยู่ในระหว่างการดำเนินการของศาลปกครองสูงสุด

2.3.2 ความเสี่ยงจากธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์

2.3.2.1 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การตลาดและการแข่งขัน

ไทยคมประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศลาว
ซึ่งปัจจุบันผู้ใช้โทรศัพท์ในประเทศยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด
ทำให้ธุรกิจบริการสื่อสารทางโทรศัพท์มีโอกาสที่จะสร้างฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นจากลูกค้ารายใหม่ๆ
ประกอบกับประเทศลาว มีแนวโน้มที่เศรษฐกิจจะขยายตัวอย่างต่อเนื่องในอนาคต
ซึ่งเป็นผลดีจากการเข้ามาลงทุนของต่างชาติ
ธุรกิจสื่อสารและโทรคมนาคมจึงมีโอกาสที่จะได้รับผลบวกจากการเติบโตของเศรษฐกิจของประเทศไปด้วย
ส่งผลให้การแข่งขันในธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์
โดยเฉพาะตลาดโทรศัพท์แบบเคลื่อนที่ในประเทศลาว มีแนวโน้มที่จะแข่งขันกันรุนแรงมากขึ้น
ซึ่งปัจจุบันมีผู้ให้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศลาว จำนวน 4 ราย

ธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ช่วงที่ผ่านมาในประเทศลาว
มีการพัฒนาเทคโนโลยีสื่อสารอย่างรวดเร็ว
โดยมีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมีคุณภาพมาให้บริการกับลูกค้า
ดังนั้นผู้ประกอบการที่ไม่สามารถตอบสนองต่อการแข่งขันได้อย่างรวดเร็ว
อาจได้รับผลกระทบทางลบกับการประกอบธุรกิจ

ไทยคมได้ตระหนักถึงภาวะการแข่งขันที่อาจรุนแรงมากขึ้น
และได้มุ่งพัฒนาขยายเครือข่ายและพื้นที่การให้บริการ รวมทั้งคุณภาพของการให้บริการลูกค้า
ตลอดจนกลยุทธ์ทางการตลาดใหม่ๆ
อย่างต่อเนื่องเพื่อเตรียมพร้อมกับสถานการณ์การแข่งขันในอนาคต

2.3.2.2 ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการต่อสัญญาเป็นผู้ให้บริการโทรคมนาคมในประเทศลาว

การประกอบธุรกิจให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศลาว จะครบกำหนดสัญญาในปี พ.ศ.
2564 หากไทยคมไม่สามารถเจรจาขอต่อสัญญากับหน่วยงานของรัฐบาลได้ เมื่อครบสัญญา
ไทยคมจะต้องโอนหุ้นส่วนของไทยคมในกิจการร่วมค้าให้แก่รัฐบาลของลาวโดยไม่คิดค่าตอบแทนใดๆ
ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น ไทยคมจะสูญเสียรายได้จากการให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ไป
และย่อมมีผลกระทบกับผลการดำเนินงานของไทยคม
อย่างไรก็ตามไทยคมมีความเชื่อมั่นว่าด้วยศักยภาพ ความพร้อม
และประสบการณ์ในธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมจะส่งเสริมให้ไทยคมสามารถต่อสัญญาดำเนินการเป็นผู้ให้บริการสื่อสารทางโทรศัพท์ในประเทศลาวต่อไปได้

2.4 สายธุรกิจสื่อและโฆษณา

2.4.1 ความเสี่ยงจากคดีความระหว่างไอทีวีกับ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.)

แม้ว่าไอทีวีจะได้ปฏิบัติตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการโดยสุจริตเป็นไปตามข้อกฎหมายและข้อสัญญา
ซึ่งถือว่าคำชี้ขาด มีผลผูกพันคู่สัญญาทั้ง 2 ฝ่ายโดยทันที
แต่หากไอทีวีแพ้ในคดีพิพาทที่มีอยู่กับสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.)
ไอทีวีอาจมีภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากกรณีของค่าตอบแทนส่วนต่างงวดวันที่ 3 กรกฎาคม 2547
จนถึง 7 มีนาคม 2550 จำนวน 2,891 ล้านบาท ดอกเบี้ยของค่าตอบแทนส่วนต่าง ร้อยละ15
คำนวณนับตั้งแต่ศาลปกครองสูงสุดมีคำชี้ขาดวันที่ 14 ธันวาคม 2549 จนถึงวันที่ในงบการเงินสิ้นสุด
ณ 31 ธันวาคม 2555 เป็นเงินจำนวน 2,566 ล้านบาท
(ซึ่งไอทีวีได้ตั้งสำรองภาระหนี้สินอันอาจเกิดจากการแพ้คดีไว้ในบัญชีงบการเงินของไอทีวีแล้วตั้งแต่งบการเงินงวดไตรมาส
ที่ 4 ปี 2549 เป็นต้นมา)

นอกจากนี้ หากคณะอนุญาโตตุลาการมีคำวินิจฉัยให้ไอทีวีต้องชำระค่าปรับจากการปรับผังรายการในปี
2547 โดยคำนวณจากวันที่ 31 มกราคม 2547 จนถึงวันที่ 14 ธันวาคม 2549 ตามจำนวนที่สปน.
เรียกร้อง ซึ่งมีจำนวนสูงมากถึง 97,760 ล้านบาท รวมถึงมูลค่าทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบจำนวน
656 ล้านบาทและดอกเบี้ยของทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี
ของมูลค่าทรัพย์สินที่ส่งมอบไม่ครบนับจากวันที่สปน. ยื่นฟ้อง ไอทีวี
ซึ่งหากคณะอนุญาโตตุลาการมีคำวินิจฉัยให้ไอทีวีต้องรับภาระค่าใช้จ่ายตามที่สปน.
เรียกร้องและมีจำนวนเงินเกินกว่าเงินสดหรือทรัพย์สินเทียบเท่าเงินสด จำนวน 1,130 ล้านบาท
ที่ปรากฏในงบการเงินเฉพาะกิจการ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
อาจทำให้ไอทีวีประสบปัญหาทางการเงินได้

2.4.2 ความเสี่ยงตามประกาศของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่องการปรับปรุงแนวทางการดำเนินการกับบริษัทจดทะเบียนที่มีการดำเนินงานหรือฐานะการเงินที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอน ฉบับวันที่ 26 มกราคม 2554

จากเหตุการณ์ในวันที่ 7 มีนาคม 2550 เป็นต้นมา
เป็นเหตุให้ไอทีวีจำเป็นต้องหยุดดำเนินธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไอทีวี ซึ่งทำให้
ไอทีวีต้องขาดรายได้จากการประกอบธุรกิจสถานีโทรทัศน์ไป และเป็นเหตุให้นับแต่วันที่ 9 มีนาคม
2550 เป็นต้นมา
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้ประกาศให้หุ้นของไอทีวีเป็นหลักทรัพย์ที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอนหลักทรัพย์ตามข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
เรื่อง การเพิกถอนหลักทรัพย์จดทะเบียน พ.ศ. 2542 พร้อมทั้งขึ้นเครื่องหมาย NC
(Non-Compliance) และ SP (Suspension) ห้ามซื้อหรือขายหลักทรัพย์ของไอทีวี
จนกว่าไอทีวีจะสามารถแก้ไขฟื้นฟูกิจการเพื่อให้เหตุแห่งการเพิกถอนหมดไป

เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2552 ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้ย้ายหลักทรัพย์ของไอทีวีไปอยู่หมวด
NPG (Non-performing Group)
จนกว่าไอทีวีจะสามารถแก้ไขผลการดำเนินงานให้หลุดพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนได้

เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2554
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้ประกาศการปรับปรุงแนวทางการดำเนินการกับบริษัท
จดทะเบียนที่มีการดำเนินงานหรือฐานะการเงินที่เข้าข่ายอาจถูกเพิกถอน
ประกาศมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 26 มกราคม 2554
โดยแนวทางดังกล่าวได้กำหนดระยะเวลาให้ไอทีวีดำเนินการแก้ไขเหตุแห่งการเพิกถอนภายในระยะเวลา
3 ปี (กำหนด 3 ระยะๆ ละ 1 ปี) เริ่มตั้งแต่วันที่ 10 มีนาคม 2554 ทั้งนี้
ไอทีวีสามารถยื่นคำขอขยายระยะเวลาฟื้นฟูกิจการได้ 1 ครั้ง ระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี
(กำหนดระยะเวลาสูงสุดในการฟื้นฟูกิจการไม่เกิน 4 ปี) โดยไอทีวีต้องมีคุณสมบัติครบทุกข้อ ดังนี้

1.  มีส่วนของผู้ถือหุ้น ไม่ต่ำกว่า 20 ล้านบาท หรือมีกำไรจากการดำเนินธุรกิจหลัก 1 ปี

2.  มีธุรกิจหลักดำเนินการอย่างต่อเนื่องชัดเจน

3.  มีแนวทางแก้ไขเหตุเพิกถอนชัดเจน

4.  คุณสมบัติอื่นๆ ครบถ้วน เช่น ผู้บริหารหรือผู้มีอำนาจควบคุม ไม่เป็นบุคคลที่มีลักษณะต้องห้าม
    เป็นต้น

นอกจากนี้ ไอทีวียังมีคดีความที่ยังอยู่ในกระบวนการพิจารณาของอนุญาโตตุลาการ
และอาจต้องใช้ระยะเวลานานจนกว่ากระบวนการยุติธรรมจะถึงที่สุด
และผลของคดีความดังกล่าวอาจส่งผลที่เป็นสาระสำคัญต่อสถานะการเงินและการดำเนินธุรกิจต่อไปในระยะยาว
รวมถึงสถานะงบการเงินของไอทีวี ณ 31 ธันวาคม 2555 ไอทีวีมีส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบอยู่ 4,321
ล้านบาท อีกทั้งมีภาระค่าใช้จ่ายทางบัญชีในการสำรองเผื่อค่าดอกเบี้ยอันอาจเกิดขึ้น
ในกรณีที่ไอทีวีแพ้คดีในอัตราร้อยละ 15 ต่อปีของค่าอนุญาตให้ดำเนินการส่วนต่างรวม 2,891
ล้านบาท คิดเป็นจำนวนเงินปีละประมาณ 434 ล้านบาท หรือ ไตรมาสละประมาณ 109 ล้านบาท
ซึ่งตามเงื่อนไขในการดำเนินการแก้ไขเหตุแห่งการเพิกถอนภายในระยะเวลา 3 ปี
ตามเกณฑ์ข้างต้นของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ไอทีวีจะต้องหาธุรกิจใหม่ที่สร้างผลกำไรสะสมได้เพิ่มขึ้น อย่างน้อย 4,621
ล้านบาทหรือหาวิธีอื่นใดเพื่อทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินเป็นบวกไม่ต่ำกว่า 300
ล้านบาท และนอกจากนั้นไอทีวีต้องสามารถทำกำไรจากการดำเนินงานในธุรกิจหลักไม่น้อยกว่า 30
ล้านบาทหรือมีกำไรสุทธิในงวด 466 ล้านบาท ในระยะเวลา 1 ปี (ในกรณีที่ผลกำไรไม่ต่อเนื่อง)
จึงจะพ้นจากเหตุแห่งการเพิกถอนหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

ทั้งนี้
หากไอทีวีไม่สามารถดำเนินการแก้ไขให้มีคุณสมบัติตามแนวทางดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กำหนด
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยจะเสนอคณะกรรมการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศ
เพื่อพิจารณาอนุมัติการเพิกถอนหลักทรัพย์ต่อไป
ซึ่งอาจจะทำให้ไอทีวีพ้นสภาพจากการเป็นบริษัทจดทะเบียน
และหลักทรัพย์ของไอทีวีไม่สามารถทำการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้อีกต่อไป

[1] ใบอนุญาตแบบที่สาม ได้แก่
ใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมที่มีโครงข่ายเป็นของตนเอง
ซึ่งเป็นการประกอบกิจการที่มีวัตถุประสงค์ในการให้บริการแก่บุคคลทั่วไปจำนวนมาก
หรืออาจมีผลกระทบโดยนัยสำคัญต่อการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม
หรืออาจกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ หรือมีเหตุจำเป็นต้องคุ้มครองผู้บริโภคเป็นพิเศษ