ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทฯ ตระหนักและได้ให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงมาโดยตลอด โดยในปี 2547
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (RISK MANAGEMENT COMMITTEE)
ของบริษัทฯได้จัดให้มีการประชุมรวมทั้งสิ้น 11 ครั้ง
เพื่อพิจารณาและระดมความคิดในการป้องกันหรือลดความเสี่ยงทางธุรกิจของบริษัทฯโดยเน้นการบริหารความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพและความเหมาะสมกับสภาพธุรกิจของบริษัทฯ
ในปัจจุบัน
โดยมีประเด็นสำคัญที่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้หยิบยกขึ้นมาพิจารณาและทบทวนอย่างสม่ำเสมอดังนี้
:-

ความเสี่ยงด้านธุรกิจถ่านหิน

ความเสี่ยงในการลงทุนพัฒนาธุรกิจถ่านหิน :
การพัฒนาธุรกิจถ่านหินมีความเสี่ยงไม่แตกต่างไปจากธุรกิจอื่นขึ้นอยู่กับความรู้และประสบการณ์ที่จะนำมาใช้เพื่อลดความเสี่ยงในการลงทุนเป็นแต่ละกรณี
ๆ ไป
การพัฒนาธุรกิจถ่านหินมีปัจจัยเสี่ยงที่จะต้องคำนึงถึงคือการประเมินปริมาณสำรองและคุณภาพถ่านหินของแหล่งที่จะพัฒนา
ลักษณะหรือประเภทของสัมปทานที่ได้รับอนุญาต
บทบัญญัติกฎหมายและภาวะการณ์เมืองของประเทศที่จะลงทุน
สถานการณ์ตลาดและผลตอบแทนในการลงทุนรวมทั้งพิจารณาองค์ประกอบอื่นๆ
เช่นทำเลที่ตั้งของแหล่งแร่และความสามารถในการแข่งขัน เป็นต้น ทั้งนี้บริษัทฯ
จะศึกษาความเป็นไปได้ในแต่ละโครงการที่ลงทุนโดยพิจารณาและกลั่นกรองปัจจัยเสี่ยงในด้านต่างๆ
อย่างละเอียดถี่ถ้วนก่อนที่จะนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้ประกอบในการตัดสินลงทุนในแต่ละโครงการ

ความเสี่ยงในการประเมินปริมาณสำรองของแหล่งถ่านหิน :
ความสามารถในการสำรวจและประเมินปริมาณสำรองของแหล่งถ่านหินได้อย่างแม่นยำถือว่าเป็นหัวใจสำคัญของบริษัทผู้ประกอบธุรกิจเหมืองถ่านหินเพราะข้อมูลที่ได้จากการสำรวจจะถูกนำมาใช้ในการประเมินปริมาณสำรองและคุณภาพของแหล่งถ่านหินที่สำรวจพบรวมทั้งความลึกหรือความสมบูรณ์ของแหล่งถ่านหิน
เป็นต้น ดังนั้นข้อมูลดังกล่าวจึงถือว่าเป็น
ข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญในการตัดสินใจและประเมินผลตอบแทนในการลงทุนทำเหมืองเพื่อผลิตถ่านหินออกจำหน่าย
บริษัทฯจึงให้ความสำคัญกับหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านการสำรวจและประเมินแหล่งถ่านหินเป็นพิเศษโดยเฉพาะการพัฒนาทรัพยากรบุคคลและเทคโนโลยีอย่างจริงจังและต่อเนื่องทำให้บริษัทฯประสบความสำเร็จในการสำรวจหาแหล่งถ่านหินทั้งในและต่างประเทศในช่วงที่ผ่านมา
แต่เนื่องจากแหล่งถ่านหินในประเทศมีอยู่จำกัดและมีคุณภาพด้อยกว่าถ่านหินที่สำรวจพบในต่างประเทศ
บริษัทฯ จึงได้เน้นการสำรวจและพัฒนาแหล่งถ่านหินในต่างประเทศเป็นหลักโดยเฉพาะแหล่ง
ถ่านหินในประเทศอินโดนีเซีย
ซึ่งปัจจุบันบริษัทฯได้เปิดการทำเหมืองเพื่อผลิตถ่านหินจากแหล่งในประเทศอินโดนีเซียไปแล้ว 1
แห่งโดยได้รับสัมปทาน (COAL CONTRACT OF WORK) จากรัฐบาลแห่งประเทศอินโดนีเซียมีกำหนด
30 ปีจนถึง พ.ศ. 2574 โดยมีกำลังการผลิตถ่านหินปีละประมาณ 1.5 - 2 ล้านตัน
และได้เข้าร่วมลงทุนสำรวจและพัฒนาแหล่งถ่านหินคุณภาพสูงในประเทศอินโดนีเซียเพิ่มเติมอีก 1
แห่งในปี 2547 คาดว่าจะสามารถผลิตถ่านหินจากแหล่งนี้ ออกจำหน่ายได้ในปี 2548
นอกจากนี้บริษัทฯ ยังมีโครงการสำรวจและพัฒนาแหล่งถ่านหินอีกหลายพื้นที่ทั้งในและ
ต่างประเทศเพื่อเพิ่มปริมาณสำรองและศักยภาพด้านการผลิตและจำหน่ายถ่านหินในอนาคต

ความเสี่ยงในการทำเหมืองถ่านหิน :
หากการสำรวจและการประเมินปริมาณสำรองของแหล่งถ่านหินดำเนินการอย่างถูกต้องตามขั้นตอนและหลักวิชาที่ยอมรับโดยทั่วไปตามมาตรฐานสากล
ความเสี่ยงในด้านการลงทุนทำเหมืองถ่านหินก็จะลดลงตามไปด้วย
คงจะเหลือแต่ความเสี่ยงในขั้นตอนการขอประทานบัตรและการทำเหมืองซึ่งอาจจะเกิดภัยธรรมชาติ
ทำให้การผลิตและการส่งมอบถ่านหินไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด
ฉะนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงด้านการผลิตและการส่งมอบถ่านหินให้ลูกค้า
บริษัทฯจึงได้กำหนดนโยบายให้ฝ่ายที่รับผิดชอบการทำเหมืองถ่านหินจะต้องสต๊อกถ่านหินสำเร็จรูปไว้ให้เพียงพอต่อการจำหน่ายตลอดเวลาโดยให้มีการสต๊อกถ่านสำเร็จรูปในปริมาณที่จะจำหน่ายได้ไม่น้อยกว่า
1 เดือนของปริมาณการจำหน่ายถ่านหินโดยเฉลี่ยในแต่ละปี

ความเสี่ยงในด้านการตลาด :
ตลาดถ่านหินในประเทศถือว่ามีความเสี่ยงน้อยกว่าตลาดถ่านหินระหว่างประเทศทั้งในด้านปริมาณความต้องการและความผันผวนของราคาถ่านหิน
เพราะถ่านหินในประเทศยังมีราคาต่อหน่วยค่าความร้อนต่ำกว่าถ่านหินนำเข้าและความต้องการใช้ยังสูงกว่ากำลังการผลิตอยู่มากอีกทั้งลูกค้ารายใหญ่ของบริษัทฯก็เป็นผู้ประกอบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่มีความมั่นคงทางการเงินสูงและเคยใช้ถ่านหินของบริษัทฯมาเป็นเวลานานแล้ว
ส่วนตลาดถ่านหินระหว่างประเทศมักจะมีความผันผวนสูงกว่าโดยเฉพาะความผันผวนด้านราคา
ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงในด้านการตลาดระหว่างประเทศ บริษัทฯ
จึงได้กำหนดนโยบายให้บริษัทร่วมทุนในประเทศอินโดนีเซียทำสัญญาขายถ่านหินล่วงหน้าไม่น้อยกว่าร้อยละ
50
ของประมาณการผลิตถ่านหินในปีถัดไปโดยจะพยายามทำสัญญาขายถ่านหินล่วงหน้าในช่วงที่ราคาถ่านหินปรับตัวสูงขึ้น

ความเสี่ยงเรื่องการชำระหนี้ : เนื่องจากลูกค้าในประเทศที่บริษัทฯ
ให้เครดิตในการสั่งซื้อถ่านหินล้วนแต่เป็นลูกค้ารายใหญ่ที่มีประวัติการชำระเงินที่ดีและมีความมั่นคงทางการเงินสูง
อีกทั้งยังเป็นลูกค้าของ บริษัทฯ มาเป็นเวลากว่า 10 ปีดังนั้นบริษัทฯ
จึงมีความมั่นใจว่าจะไม่มีความเสี่ยงจากการที่ลูกค้าจะไม่ชำระหนี้ในอนาคต
ส่วนการจำหน่ายถ่านหินให้กับลูกค้าในต่างประเทศทุกรายจะต้องเปิด LETTER OF CREDIT (L/C)
ให้แล้วเสร็จก่อนการส่งมอบทุกครั้ง
ซึ่งทำให้บริษัทฯไม่มีความเสี่ยงในการจำหน่ายถ่านหินไปต่างประเทศแต่อย่างใด

ความเสี่ยงด้านสินค้าทดแทน :
ถึงแม้ว่าราคาถ่านหินจะปรับตัวสูงขึ้นอย่างมากในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี2546
และต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันแต่เมื่อเปรียบเทียบราคาต่อหน่วยของค่าความร้อนที่เท่ากันของเชื้อเพลิงทดแทนอย่างอื่นอันได้แก่
น้ำมันเตา น้ำมันดีเซล และก๊าซธรรมชาติแล้ว
จะเห็นได้ว่าถ่านหินยังคงมีราคาต่อหน่วยของค่าความร้อนที่ต่ำกว่าเชื้อเพลิงอื่นมาก
จึงประเมินได้ว่าความเสี่ยงด้านสินค้าทดแทนยังอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำ

ความเสี่ยงด้านธุรกิจเอทานอล

บริษัท ไทย อะโกร เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่ลงทุนก่อสร้างโรงงานผลิตเอทานอล
(แอลกอฮอล์บริสุทธิ์ 99.5 %) เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงที่อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี
ขนาดกำลังผลิตเอทานอล 150,000 ลิตรต่อวัน โดยใช้กากน้ำตาล (MOLASSES)
เป็นวัตถุดิบซึ่งสามารถใช้เอทานอลผสมกับน้ำมันเบนซินในอัตราส่วนผสม 10%
เป็นน้ำมันแก๊สโซฮอล์ซึ่งสามารถใช้แทนน้ำมันเบนซินได้เป็นอย่างดี
การก่อสร้างโรงงานและติดตั้งเครื่องจักรในโครงการนี้แล้วเสร็จตั้งแต่ปลายปี 2547
โดยจะเริ่มทดลองเดินเครื่องจักรและผลิตเอทานอลออกจำหน่ายได้ตั้งแต่ปลายเดือนมกราคม 2548
เป็นต้นไป ซึ่งธุรกิจนี้ยังมีปัจจัยเสี่ยงดังต่อไปนี้

(1) เนื่องจากธุรกิจนี้เพิ่งเกิดขึ้นใหม่ในประเทศไทย ไม่นานมานี้
    จึงมีความเสี่ยงเกี่ยวกับบทบัญญัติกฎหมายและระเบียบต่างๆ
    ของภาครัฐที่ยังไม่ชัดเจนก่อให้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติซึ่งจะเป็นอุปสรรคและเพิ่มภาระให้กับผู้ประกอบการทำให้มีต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นโดยผู้ประกอบการเอทานอลกำลังหารือกับหน่วยงานของภาครัฐที่รับผิดชอบในเรื่องนี้เพื่อแก้ไขปัญหาและอุปสรรคต่าง
    ๆ ให้ลุล่วงไปโดยเร็ว

(2) ความเสี่ยงในด้านการตลาดเนื่องจากบริษัทผู้ค้าน้ำมันยังไม่มีความพร้อมที่จะรับซื้อเอทานอลจากผู้ประกอบการได้อย่างเต็มที่ทำให้ผู้ประกอบการเอทานอลไม่สามารถเดินเครื่องจักรผลิตเอทานอลได้เต็มกำลังการผลิตของโรงงานที่สร้างขึ้น
    กอรปกับความจุของถังเก็บเอทานอลมีอยู่อย่างจำกัดจึงทำให้ต้องเดินและหยุดเครื่องจักรผลิตเอทานอลสลับกันไปซึ่งจะมีผลกระทบทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นและประสบผลขาดทุนซึ่งหน่วยงานของภาครัฐและผู้ที่เกี่ยวข้องกำลังหารือเพื่อแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในเรื่องนี้ให้
    ลุล่วงไปโดยเร็ว

(3) ความเสี่ยงในเรื่องการกำหนดราคาเอทานอลซึ่งปัจจุบันรัฐบาลได้กำหนดให้จำหน่ายเอทานอลให้กับบริษัทผู้ค้าน้ำมันในราคา
    ณ โรงงานลิตรละ 12.75 บาท
    ซึ่งไม่สอดคล้องกับต้นทุนการผลิตทำให้ผู้ประกอบการประสบผลขาดทุนและไม่สามารถดำรงอยู่ต่อไปได้
    โดยผู้ประกอบการได้นำเรื่องนี้เข้าหารือกับภาครัฐเพื่อกำหนดราคาขายเอทานอลให้สอดคล้องกับต้นทุนการผลิตที่เกิดขึ้นจริงรวมทั้งผลักดันให้รัฐบาลจัดตั้งกองทุนรักษาระดับราคาเอทานอลเพื่อให้เกิดเสถียรภาพในระยะยาว

(4) ความเสี่ยงในเรื่องปริมาณและราคากากน้ำตาล (MOLASSES)
    ที่ใช้เป็นวัตถุดิบเนื่องจากภาครัฐ
    ส่งเสริมให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมโรงน้ำตาลจัดตั้งโรงงานผลิตเอทานอลจากน้ำอ้อยโดยตรงอาจจะทำให้ประสบปัญหาขาดแคลนกากน้ำตาลซึ่งเป็นวัตถุดิบได้ในอนาคต
    กอรปกับราคากากน้ำตาลในปัจจุบันมีการปรับตัวสูงขึ้นมากจะมีผลทำให้ต้นทุนการผลิตเอทานอลเพิ่มสูงตามไปด้วย
    ซึ่งบริษัท ไทย อะโกร เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด
    ได้แก้ไขปัญหานี้โดยการทำสัญญาซื้อกากน้ำตาลระยะยาวในราคาที่คงที่คิดเป็นประมาณร้อยละ
    60
    ของความต้องการใช้ในการผลิตเอทานอลในแต่ละปีเพื่อแก้ไขและรองรับปัญหาดังกล่าวไว้ล่วงหน้าแล้ว

ความเสี่ยงทางการเงิน

ความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ย : ปัจจุบันบริษัทฯ
และบริษัทในเครืออยู่ในฐานะปลอดเงินกู้จึงไม่มีความเสี่ยงเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยแต่อย่างใด
ยกเว้นบริษัท ไทย อะโกร เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่บริษัทฯถือหุ้นอยู่ร้อยละ75
ของทุนที่ชำระแล้วได้กู้ยืมเงินระยะยาวเป็นสกุลเงินบาทจากธนาคารพาณิชย์แห่งหนึ่งมีกำหนด 8 ปี
จำนวนเงิน 480 ล้านบาท เพื่อนำมาใช้ลงทุนก่อสร้างโรงงานผลิตเอทานอลเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง
จะต้องชำระดอกเบี้ยในอัตราคงที่ร้อยละ 5 ต่อปี ในช่วง 3 ปีแรกและอัตราดอกเบี้ยลอยตัว MLR-1
ในช่วงปีที่ 3 ถึง 8 ซึ่งอาจจะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยในอนาคต
โดยบริษัทฯ
จะติดตามแนวโน้มของอัตราดอกเบี้ยอย่างใกล้ชิดรวมทั้งใช้เครื่องมือทางการเงินเพื่อลดความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยลอยตัวดังกล่าว
เช่น การแปลงหนี้เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับภาวะเศรษฐกิจและตลาดการเงินในอนาคต

ความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ :
บริษัทฯไม่มีเงินกู้เป็นเงินตราต่างประเทศคงค้าง
ส่วนรายได้จากการขายถ่านหินจะขายเป็นเงินบาทและเงินดอลลาร์สหรัฐอเมริกา
ส่วนการซื้อถ่านหินมาขายจะซื้อเป็นเงินดอลลาร์สหรัฐอเมริกาเพียงสกุลเดียว
ทำให้รายได้ของบริษัทฯจะผันผวนไปตามอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างเงินบาทกับเงินดอลลาร์สหรัฐอเมริกา
อย่างไรก็ตามบริษัทฯได้ลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนดังกล่าวโดยทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
(FORWARD EXCHANGE CONTRACTS)
เมื่อมีรายการดังกล่าวเกิดขึ้นและหรือนำเงินตราต่างประเทศที่ได้รับจากการขายถ่านหินในสกุลดอลลาร์สหรัฐอเมริกาฝากเข้าบัญชีที่บริษัทฯเปิดไว้กับธนาคารเพื่อใช้ชำระค่าถ่านหินและหรือเงินลงทุนที่เป็นเงินตราต่างประเทศในอนาคต
บริษัทฯมีสินทรัพย์และหนี้สินเป็นเงินตราต่างประเทศ ณ วันสิ้นปี 2547 ดังนี้ :-

(1) บริษัทฯ
    มีสินทรัพย์เป็นเงินฝากธนาคารและลูกหนี้การค้าจากการซื้อถ่านหินเป็นเงินตราต่างประเทศคงค้าง
    ณ วันสิ้นปี 2547 จำนวน 10,709,437.84 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา
    และมีหนี้สินเป็นเจ้าหนี้การค้าจากการขายถ่านหิน ณ วันสิ้นปี 2547 จำนวน 6,663,934.78
    ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา
    โดยไม่ได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศไว้เนื่องจากบริษัทฯสามารถจะนำเงินตราต่างประเทศที่ได้รับจากการขายถ่านไปชำระค่าถ่านหินที่ซื้อได้หรือฝากสำรองไว้ใช้จ่ายในอนาคต
    เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ผันผวนได้

(2) บริษัทฯ มีเงินลงทุนใน LANNA (SINGAPORE) PTE.LTD. และ UNITED BULK SHIPPING
    PTE.LTD. ณ วันสิ้นปี 2547 จำนวนรวมทั้งสิ้น 16,449,000 ดอลลาร์สิงคโปร์
    ซึ่งเป็นการลงทุนระยะยาวในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมที่ไม่มีกำหนดเวลายกเลิกการลงทุนที่แน่นอนจึงไม่ได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศไว้

ความเสี่ยงเกี่ยวกับมูลค่าสินทรัพย์ตามบัญชีค่าเสื่อม :
บริษัทฯได้มีการคิดค่าเสื่อมราคาและตั้งสำรองการด้อยค่าของสินทรัพย์ไว้อย่างเพียงพอตามมาตรฐานการบัญชีที่กำหนดโดยสมาคมนักบัญชีและ
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทยซึ่งใช้บังคับตามพระราชบัญญัติการบัญชีพ.ศ.2543 ฉะนั้นมูลค่า
สินทรัพย์ที่แสดงไว้ในบัญชีของบริษัทฯ นั้นจึงเป็นราคาที่สมเหตุสมผลและสะท้อนมูลค่าที่แท้จริง

ความเสี่ยงเกี่ยวกับหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นในภายหน้า

-   บริษัทฯ และบริษัทในเครือไม่มีพันธะผูกพันใดๆเกี่ยวกับการออกหุ้น ใบสำคัญแสดงสิทธิ
    หลักทรัพย์แปลงสภาพ
    หุ้นกู้หรือตราสารหนี้อย่างอื่นทั้งที่ออกจำหน่ายแล้วและที่ยังไม่ได้ออกจำหน่ายคงค้างอยู่ทั้งในปัจจุบันและในอนาคต

-   บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นในภายหน้า ณ วันสิ้นปี 2547
    ดังต่อไปนี้ :-

(1) บริษัทฯ
    และบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายในอนาคตเกี่ยวกับสัญญาเช่าและบริการอาคารสำนักงาน
    ที่ดินและมาตรวัดน้ำหนักเป็นเงินประมาณ 16 ล้านบาท และสัญญาก่อสร้างเป็นเงินประมาณ 87
    ล้านบาท

(2) บริษัทฯ มีหนังสือค้ำประกันที่ออกโดยธนาคารเป็นเงินประมาณ 52 ล้านบาท
    ซึ่งค้ำประกันการปฏิบัติตามภาระผูกพันของบริษัทฯ ตามธุรกิจปกติ

(3) บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากการถูกฟ้องคดี ณ วันสิ้นปี 2547
    ตามที่ปรากฏในข้อ (7) ข้อพิพาททางกฎหมายในหน้า 30 ของรายงานฉบับนี้

นอกจากรายการดังกล่าวข้างต้นแล้ว
ไม่มีเหตุผลกรณีผิดปกติร้ายแรงหรือเหตุการณ์สำคัญเกี่ยวข้องกับบริษัทฯ
ผู้บริหารหรือพนักงานลูกจ้างอันจะมีผลกระทบต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ในอนาคตอย่างมีนัยสำคัญ