2. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท และบริษัทย่อยมีดังนี้

1. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

1.1 ธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่

ธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปี 2555 มีการแข่งขันค่อนข้างสูง ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ต่างให้ความสำคัญกับเครือข่าย 3G มากขึ้น สมาร์ทโฟนจึงมีบทบาทเป็นอย่างมากเนื่องจากราคาที่ลดลง และสภาพการใช้งานเครือข่ายไร้สายไว-ไฟที่ครอบคลุมมากขึ้น ด้วยการแข่งขันที่สูงขึ้น ธุรกิจนี้จึงมีความเสี่ยงจากการที่ผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลงความต้องการจากการใช้ฟีเจอร์โฟนมาเป็นสมาร์ทโฟน ดังนั้น บริษัทจึงได้มีการวางแผนและเริ่มดำเนินการเพื่อรองรับกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น โดยการนำเสนอโทรศัพท์เคลื่อนที่ประเภท Smart phone และ Mobile Tablet ที่รองรับการใช้งานในระบบปฏิบัติการ Android และรองรับการใช้บริการ 3G ในขณะเดียวกันยังคงพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพควบคู่ไปกับราคาที่คุ้มค่าอีกด้วย นอกจากนี้บริษัทได้นำเอาบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G ซึ่งบริษัทเป็นผู้ให้บริการในรูปแบบ MVNO (Mobile Virtual Network Operator) รวมถึงคอนเท้นท์ต่างๆ ที่บริษัทเป็นผู้พัฒนามาเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความแตกต่างของโทรศัพท์เคลื่อนที่ i-mobile ซึ่งจากการดำเนินการดังกล่าวจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของโทรศัพท์เคลื่อนที่ i-mobile ได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ บริษัทยังมีความเสี่ยงเกี่ยวกับการบริหารจัดการสินค้าคงคลัง เนื่องจากหากสั่งสินค้ามากเกินไป อาจก่อให้เกิดความเสียหายได้ บริษัทจึงได้มีการกระจายความเสี่ยงโดยการสั่งสินค้าให้มีจำนวนรุ่นมากขึ้น และมีความหลากหลายขึ้น และยังมีการควบคุม Inventory Turn Over อย่างใกล้ชิด 

2.  ธุรกิจให้บริการข้อมูลข่าวสารและบันเทิง (Content)

สำหรับธุรกิจคอนเท้นท์นั้น
กำลังปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงความต้องการของผู้บริโภคจากเดิมที่นิยมใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ราคาปานกลางไปสู่การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่รุ่นที่มีราคาสูงขึ้นหรือ
Smart Phone อีกทั้งโครงข่ายการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ความเร็วสูง 3G
กำลังพร้อมเข้าสู่การให้บริการแบบสมบูรณ์ในเร็ววันนี้
ซึ่งจะเป็นปัจจัยหลักในการสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการบริโภคคอนเท้นท์
และรูปแบบธุรกิจการให้บริการคอนเท้นท์ไปในทิศทางใหม่ๆ
ดังนั้นทางบริษัทจึงได้เร่งสนับสนุนการพัฒนารูปแบบการให้บริการ
รวมทั้งสร้างสรรค์คอนเท้นท์และแอพพลิเคชั่นใหม่ๆ ให้มีคุณสมบัติและเทคโนโลยีที่น่าสนใจยิ่งขึ้น
เพื่อตอบสนองความต้องการที่เปลี่ยนไปของผู้บริโภค
โดยบริษัทได้เตรียมแผนงานรองรับและจัดรูปแบบการบริหารองค์กรให้ชัดเจน
และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เช่น การแยกทีมพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการ สำหรับ 3G
เทคโนโลยีเป็นทีมทำงานทีมใหม่ เป็นต้น

3.  ธุรกิจการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในรูปแบบ MVNO (Mobile Virtual Network
    Operator)

    1.  ความเสี่ยงทางด้านสถานการณ์การตลาด และการแข่งขัน

ช่วงไตรมาสที่ 2 ของปี 2556
บริษัทจะต้องเผชิญความเสี่ยงอันเนื่องมาจากการที่ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายใหญ่ทั้ง 3 ราย
ได้แก่ เอไอเอส ดีแทค และทรูมูฟเอช จะพร้อมเริ่มเปิดให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G
บนย่านความถี่ 2.1 GHz
ที่เพิ่งได้รับใบอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่สำหรับกิจการโทรคมนาคมเคลื่อนที่สากล (International
Mobile Telecommunications - IMT) ย่าน 2.1 GHz
และใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 3 จากสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์และโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ไปเมื่อช่วงเดือนธันวาคมที่ผ่านมา
รวมถึงปัจจุบันมีผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่หนึ่ง
ประเภทบริการขายส่งบริการและบริการขายต่อบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่เสมือน (MVNO)
หลายรายที่ได้รับใบอนุญาตจาก กสทช.
จะทำให้เกิดการแข่งขันอย่างเสรีมากยิ่งขึ้นในตลาดการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
ซึ่งจะส่งผลให้มีการแข่งขันในตลาดบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G เพิ่มสูงมากขึ้น
ทั้งด้านราคาและรูปแบบบริการเสริมใหม่ๆ
ที่จะสร้างความแตกต่างและจุดขายของบริการให้กับผู้ประกอบการแต่ละราย บริษัท ทีโอที จำกัด
(มหาชน) อยู่ระหว่างการดำเนินการเจรจากับพันธมิตรในการให้บริการ Roaming ในประเทศ
และมีแผนการขยายโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G
ก็จะช่วยเพิ่มความครอบคลุมของพื้นที่ในการให้บริการของโครงข่าย TOT 3G มากยิ่งขึ้น
และช่วยเพิ่มศักยภาพการให้บริการของ i-mobile 3GX
ให้สามารถแข่งขันกับผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G รายอื่นๆ ในตลาดได้

2.  ความล่าช้าในการขยายโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G

จากการที่บริษัทเป็นผู้ประกอบการโทรศัพท์เคลื่อนที่เสมือน (MVNO)
ซึ่งไม่ได้เป็นเจ้าของโครงข่ายของตนเอง
แต่เป็นการดำเนินธุรกิจในลักษณะของการซื้อบริการสำเร็จรูปมาจากผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่เป็นเจ้าของโครงข่ายเอง
(MNO) ซึ่งคือทีโอที แล้วนำไปให้บริการขายต่อบริการแก่กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
ดังนั้นบริษัทไม่สามารถควบคุมแผนการขยายโครงข่ายและกำหนดการแล้วเสร็จของการขยายโครงข่ายได้อย่างแน่นอน
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงในการดำเนินกิจกรรมทางการตลาดให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดได้
เนื่องจากไม่สามารถระบุพื้นที่บริการที่พร้อมให้บริการได้ในอนาคตอย่างชัดเจน อย่างไรก็ดี
จากสถานการณ์ปัจจุบันการขยายโครงข่ายของทีโอทีมีผลการดำเนินงานที่ก้าวหน้าไปกว่าร้อยละ 70
ของจำนวนสถานีฐานที่จะขยายในเฟส 1
และจำนวนสถานีฐานที่เหลือมีแนวโน้มที่จะสามารถดำเนินการติดตั้งให้แล้วเสร็จได้ทันในช่วงไตรมาสที่
2 ของปี 2556
ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถวางแผนการดำเนินกลยุทธ์ทางการตลาดให้เข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขี้น

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

บริษัทและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนอันเกี่ยวเนื่องจากการซื้อขายสินค้าจากต่างประเทศ
และการกู้ยืมเงินเป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ อย่างไรก็ดี
บริษัทได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงโดยการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
สัญญาใช้สิทธิ์ซื้อขายเงินตราต่างประเทศ รวมถึงเครื่องมือทางการเงินอื่นๆ
ที่เหมาะสมและมีการติดตามความเคลื่อนไหวของตลาดการเงินอย่างใกล้ชิด ในปี 2555
บริษัทมีรายได้และต้นทุนเป็นสกุลเงินตราต่างประเทศในสัดส่วนร้อยละ 0.5 ของรายได้รวม
และร้อยละ 85.4 ของต้นทุนขายรวม ตามลำดับ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
บริษัทและบริษัทย่อยมีทรัพย์สินและหนี้สินสกุลเงินตราต่างประเทศรวมจำนวน 54.5
ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา และได้มีการทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงล่วงหน้าจำนวน 24.5
ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา

2.2 ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทและบริษัทย่อยมีเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินทั้งเงินกู้ระยะสั้นและระยาว
ซึ่งความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยอาจส่งผลกระทบต่อต้นทุนทางการเงินของบริษัทได้ อย่างไรก็ดี
เงินกู้ยืมส่วนใหญ่ร้อยละ 99.6
เป็นเงินกู้ระยะสั้นซึ่งอัตราดอกเบี้ยจะเปลี่ยนแปลงตามภาวะตลาดเงิน
ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยจึงค่อนข้างต่ำ
อีกทั้งบริษัทได้มีการติดตามความเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยในตลาดอย่างใกล้ชิด
และพิจารณาเลือกระยะเวลาการกู้ยืมเงินที่เหมาะสม
รวมถึงพิจารณาการกู้ยืมเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐอเมริกาในบางช่วงเวลาซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยรวมต้นทุนการป้องกันความเสี่ยงที่ถูกกว่าทำให้บริษัทมีต้นทุนทางการเงินที่ต่ำลง

2.3 ความเสี่ยงจากหนี้สงสัยจะสูญ

บริษัทอาจมีความเสี่ยงจากการไม่ได้รับชำระหนี้ของลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
บริษัทและบริษัทย่อยมีลูกหนี้การค้าสุทธิจำนวน 3,183.6 ล้านบาท
เป็นลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า 12 เดือนจำนวน 28.4 ล้านบาท ลดลงจากสิ้นปี 2554
จำนวน 4.0 ล้านบาท โดยบริษัทได้พิจารณาตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจำนวน 35.2 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปี 2554 จำนวน 3.6 ล้านบาท
ทั้งนี้บริษัทได้มีการควบคุมความเสี่ยงโดยมีการกำหนดระเบียบในการให้เครดิตแก่ลูกหนี้
และติดตามการรับชำระหนี้อย่างใกล้ชิด
ทำให้เชื่อมั่นได้ว่าความเสี่ยงดังกล่าวจะได้รับการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ

2.4 ความเสี่ยงจากการค้ำประกันวงเงินสินเชื่อให้แก่บริษัทย่อย

บริษัทมีภาระค้ำประกันวงเงินสินเชื่อให้แก่บริษัทย่อย
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นวงเงินหมุนเวียนและเป็นวงเงินที่ใช้ร่วมกันกับบริษัทซึ่งอาจมีความเสี่ยงจากการต้องรับผิดชอบภาระเงินกู้หากมีการผิดนัดชำระหนี้
อย่างไรก็ดี บริษัทมีการดูแลผลการดำเนินงานของบริษัทย่อยอย่างใกล้ชิด
และติดตามฐานะทางการเงินอย่างสม่ำเสมอ
ซึ่งฝ่ายบริหารเชื่อมั่นว่าจะไม่มีการผิดนัดชำระหนี้เกิดขึ้น โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555
ยอดภาระหนี้คงค้างของบริษัทย่อยที่บริษัทมีภาระค้ำประกันมีจำนวน 1,603.0 ล้านบาท

3. ความเสี่ยงจากการที่บริษัทมีผู้ถือหุ้นรายใหญ่ถือหุ้นเกินกว่าร้อยละ 50

ปัจจุบันบริษัท สามารถ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อยถือหุ้นในบริษัทรวมจำนวน
2,599,952,200 หุ้น หรือคิดเป็นร้อยละ 60.41
ของจำนวนหุ้นที่ออกจำหน่ายและชำระเต็มมูลค่าแล้วของบริษัท
ทำให้สามารถที่จะควบคุมการลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นเกือบทั้งหมดในเรื่องสำคัญต่าง ๆ เช่น
การแต่งตั้งกรรมการ หรือการขอมติในเรื่องอื่นที่ต้องใช้เสียงส่วนใหญ่ของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ยกเว้นเรื่องที่กฎหมายหรือข้อบังคับบริษัทกำหนดให้ต้องได้รับเสียง 3 ใน 4 ของที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ดังนั้น ผู้ถือหุ้นรายอื่น ๆ อาจไม่สามารถรวบรวมคะแนนเสียงเพื่อถ่วงดุลกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทได้มีการแต่งตั้งกรรมการตรวจสอบซึ่งเป็นกรรมการอิสระจำนวน 3 ท่าน
โดยคณะกรรมการตรวจสอบจะทำหน้าที่ตรวจสอบ
และพิจารณารายการที่เกี่ยวโยงกันหรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ให้เป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
และ กลต. ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่ารายการดังกล่าวสมเหตุสมผลและเป็นประโยชน์สูงสุดต่อบริษัท