4. การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

4.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) (ทอท.)
จัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยาน

แห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด (Corporatization)
และได้รับการจัดตั้งในรูปของ บริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2545
โดยมีสำนักงานซึ่งจดทะเบียนเป็นสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 333 ถนนเชิดวุฒากาศ เขตดอนเมือง
กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66(0)2535-1111 ทอท.เป็นผู้นำใน

การประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย ธุรกิจหลักของ ทอท.ประกอบด้วย การจัดการ
การดำเนินงาน และการพัฒนาท่าอากาศยาน โดยมีท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบ 6 แห่ง
ประกอบด้วย ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย และ

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่ง
ให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549
และใช้เป็น

ท่าอากาศยานหลักของประเทศ มีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45
ล้านคนต่อปี สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านตันต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ 76
เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ทอท.มีรายได้หลักมาจาก (ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน (ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing
Charges) และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน

(Parking Charges)) ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน (Passenger Service Charges)
และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก (Aircraft Service Charges) (ข)
รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues) ประกอบด้วย

ค่าเช่าสำนักงานและอสังหาริมทรัพย์ (Office and State Property Rents)
รายได้เกี่ยวกับบริการ (Service Revenues)

และรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Revenues) ทั้งนี้
ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.ยังมี

ผู้ประกอบการภายนอกเป็นผู้ดำเนินการในกิจกรรมสนับสนุนทางการเงิน เช่น บริษัท การบินไทย
จำกัด (มหาชน)

และบริษัท บริการภาคพื้นการบินกรุงเทพ เวิลด์ไวด์ไฟลท์ เซอร์วิส จำกัด
ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสาร นอกจากนี้
ยังมีผู้ประกอบการครัวการบิน การให้บริการเติมน้ำมันอากาศยาน การให้บริการ

ร้านค้าปลีก การให้บริการร้านค้าปลอดอากร เป็นต้น
โดยผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Fees)
ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ (Service Charges)

4.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

จากขอมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2556 บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
เปนบริษัทยอย

ของ ทอท. โดย ทอท.ถือหุ้นร้อยละ 60 นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุนใน 8 บริษัท
ซึ่งเปนผูใหบริการและขายสินคา

ที่เกี่ยวข้องกับกิจการทาอากาศยานของ ทอท.โดยบางบริษัทถือเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

ตารางต่อไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. ณ วันที่ 30 กันยายน
2556

+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| รายชื่อบริษัท                     |   | ลักษณะกิจการ               |   | สัดส       |
|                               |   |                          |   | ่วนการถือหุ้น |
+===============================+===+==========================+===+===========+
|                               |   |                          |   | (ร้อยละ)   |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท                          |   | กิจการโรงแรม              |   |  60.00    |
|  โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ต ดิวตี้ฟรี จำกัด       |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร        |   |  10.00    |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด     |   | ให้บริการท่อส่งน้ำมันแ         |   |  10.00    |
|                               |   | ละเติมน้ำมันด้วยระบบ Hydrant |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด        |   | ให้บริการครัวการบิน          |   |  10.00    |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด   |   | ให้บ                      |   |  10.00    |
|                               |   | ริการเดินรถยนต์บริการ (ลีมูซีน) |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ดอนเมือง อินเ              |   | บริหารงานและดำเนินการเก    |   |  9.00     |
| ตอร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด |   | ี่ยวกับ โรงแรม ณ ท่าอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท บริการเช                  |   | ให้บริการจัดส่งเชื้อเพลิงการบิน  |   |  4.94     |
| ื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท เทรดสยาม จำกัด            |   | ให้บริการแ                 |   |  1.50     |
|                               |   | ลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทย                      |   | ให้บริการ                  |   |  28.50    |
| แอร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด |   | คลังสินค้า บริการในลานจอดอาก |   |           |
|                               |   | าศยานและบริการช่างอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
|                               |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+

ทอท.ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.

บางราย เนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทนในการประกอบกิจการ

4.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบปีบัญชี 2555 แล้ว
จะเห็นได้ว่า ทอท.มีรายได้จากกิจการ

การบินคิดเป็นประมาณร้อยละ 60.48 โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย
ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้ ทอท.เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 15.61
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียมที่ผู้โดยสาร

ที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ ทอท.ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 43.26
ของรายได้จากการขายหรือ

การให้บริการทั้งหมดของ ทอท. และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เป็นค่าธรรมเนียมที่สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่างอากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร
โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 1.61 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก รายไดสวนแบงผลประโยชน
คาเช่าสํานักงานและอสังหาริมทรัพย

และรายได้เกี่ยวกับการบริการ เมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการดําเนินงานทั้งหมด
สําหรับรอบปีบัญชี 2555 จะเห็นไดวา ทอท.มีรายไดที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ
39.52 ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท. ในรอบปีบัญชี 2555
รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท.จากการดำเนินกิจการค้าปลีก
บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร ที่จอดรถ โฆษณา
และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 23.23
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่

อื่น ๆ ที่ ทอท.ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
สายการบินและผู้เช่าอื่น ๆ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 5.23
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท. และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่
ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ อาทิ ไฟฟ้า โทรศัพท์
เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการ

ประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ 11.06
ของรายได้จากการขายหรือ

การให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
สำหรับรายได้จากการดำเนินงานกิจการลานจอดและการให้บริการลีมูซีน ทอท.

เป็นผู้ดำเนินการในการจัดเก็บเอง

4.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมาย หากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท.มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลให้ ทอท.ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ

โดยในปัจจุบัน กระทรวงการคลังเปนผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ 70 ดังนั้น
ทอท.จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจ ภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2502
และมีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑ์
ของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชนทั่วไป
รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงินแผนดินเปนผูสอบบัญชี

โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงิน
และความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

คณะกรรมการของ ทอท.ไดรับการแต่งตั้งจากการประชุมสามัญผู้ถือหุ้น
โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็น

ผู้ถือหุ้นรายใหญ่มีบทบาทสำคัญในการแต่งตั้งคณะกรรมการดังกล่าว
และผู้แทนของกระทรวงการคลังไดรับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการ ทอท.ดวย
นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้
ของประเทศ พ.ศ.2528 ในการกํากับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ปฏิบัติตามข้อกําหนดในระเบียบดังกล่าว
(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศมีหน้าที่รับผิดชอบการบินในราชการทหารและมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการบินในประเทศไทย

ท่าอากาศยานดอนเมือง
เปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม

ในป พ.ศ.2522 ได้มีการก่อตั้ง "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย"
กองทัพอากาศไดใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้ง

ทาอากาศยานดอนเมืองแก่การทาอากาศยานแหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของทาอากาศยานดอนเมืองยังคง
อยูในความดูแลของกองทัพอากาศ แมวา
ทอท.จะไดเชาพื้นที่อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองทั้งหมดแลวก็ตาม
นอกจากทาอากาศยานดอนเมืองแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหม่
แก ทอท. ดวย ดังนั้น
ทอท.จึงไดทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดิน อันเปนที่ตั้งของ
ทาอากาศยานดอนเมือง และทาอากาศยานเชียงใหม
กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสำคัญในทาอากาศยานของ ทอท.
โดย
ทอท.ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษา
ความปลอดภัยที่ทาอากาศยานของ ทอท. นอกจากนี้
กองทัพอากาศยังมีหนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ
เชน การกอวินาศกรรม และกรณีจี้เครื่องบิน เป็นต้น
(ค) ความสัมพันธ์กับกระทรวงคมนาคมและกรมการบินพลเรือน

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ
(ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551 กำหนดให้มีคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

เป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงคมนาคม ผู้บัญชาการทหารอากาศ และกรรมการอื่นอีกเจ็ดคน
แต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี และให้อธิบดีกรมการบินพลเรือน เป็นกรรมการและเลขานุการ
มีอำนาจและหน้าที่ในการออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551
และพิจารณากำหนดอัตราและเงื่อนไขการเรียกเก็บค่าบริการ

ค่าภาระ หรือเงินตอบแทนอื่นใดในสนามบินอนุญาต ซึ่งให้บริการแก่สาธารณะ
ซึ่งต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
รวมถึงพิจารณากำหนดเงื่อนไขการเรียกเก็บและอนุมัติอัตราค่าบริการอำนวยความสะดวกใน
การเดินอากาศด้วย

4.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปัจจุบัน ทอท.เป็นผู้ดําเนินกิจการท่าอากาศยานนานาชาติในประเทศไทยทั้งหมด 6 แห่ง ได้แก่

ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวงเชียงราย และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ในรอบปีบัญชี 2556
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการผู้โดยสาร คิดเป็น ร้อยละ 59.1
ของจํานวนผู้โดยสารทั้งหมดที่ใช้บริการท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่งของ ทอท. จํานวนผู้โดยสาร
และปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ท่าอากาศยานต่าง ๆ ของ ทอท.
ขึ้นอยู่กับปัจจัยและองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น สภาพธุรกิจ ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข
และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย รวมทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก

ความต้องการของผู้โดยสารในการเดินทางทางอากาศ ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทย
รวมทั้งความต้องการ

ในการเดินทางเข้า และออกจากประเทศไทย ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของ

ท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของ ทอท. เป็นต้น

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ปริมาณการจราจรทางอากาศมีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้น
ทำให้ปัจจุบันมีสายการบินให้บริการที่ท่าอากาศยานของ ทอท.ทั้ง 6 แห่ง รวม 124 สายการบิน
เป็นสายการบินราคาประหยัดจำนวน 24 สายการบิน ในจำนวนนี้เป็นสายการบินของไทย 3
สายการบิน ได้แก่ Orient Thai Airlines, Thai Air Asia, Nok Air และ

สายการบินต่างชาติอีก 21 สายการบิน ได้แก่ Air Asia, CEBU Pacific Air, Condor
Flugdienst, Eastar Jet, Firefly, Golden Myanmar Airlines, IndiGo
Airlines, Indonesia Air Asia, Jeju Air, Jetstar Airways, Jetstar Asia,

Jin Air, Juneyao Airlines, Mandala Airlines, Norwegian Air Shuttle,
Scoot, Spring Airlines, Tiger Airways, Tomsonfly, T’way Airlines และ
Vietjet Air ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ทอท. มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบิน
ราคาประหยัดรวมทั้งสิ้น 184,987 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี 2555 ร้อยละ 21.00
และให้บริการผู้โดยสาร

เป็นจำนวน 26.61 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากช่วงรอบปีบัญชี 2555 ร้อยละ 30.60
(ก) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

จํานวนผู้โดยสาร ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง เพิ่มขึ้นจาก 71.52 ล้านคน
ในรอบปีบัญชี 2555

เป็น 86.13 ล้านคน ในรอบปีบัญชี 2556 หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 20.43

ตารางต่อไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผู้โดยสาร⁽¹⁾ ที่ใช้ท่าอากาศยานของ ทอท.
ในแต่ละปีสําหรับช่วงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

หมายเหตุ:

(1) จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดคำนวณจาก (ก) จำนวนผู้โดยสารขาเข้า ขาออก
    ที่เป็นผู้โดยสารต้นทางปลายทางและผู้โดยสารเปลี่ยนเครื่อง (Transfer Passenger) และ
    (ข) จำนวนผู้โดยสารผ่าน (Transit Passenger)

(ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.ทั้ง 6 แห่งรวมกัน เพิ่มขึ้นจาก
480,335 เที่ยวบิน ในรอบปี 2555 เป็น 559,423 เที่ยวบิน ในรอบปีบัญชี 2556
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 16.47 โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 316,519
เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 17.85 และเที่ยวบินภายในประเทศ 242,904 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.71

ตารางต่อไปนี้แสดงปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ท่าอากาศยานของ ทอท.
ในแต่ละปีสําหรับช่วงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออก
(ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo)

ในรอบปีบัญชี 2556
ทอท.มีรายได้ที่ได้จากบริการการขนถ่ายสินค้าพัสดุและไปรษณียภัณฑ์ในรูปของรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์จากบริการเก็บสินค้าและค่าเช่าพื้นที่สําหรับคลังสินค้า
และในรูปของรายได้จากค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากอากาศยานที่ใช้เพื่อ

การขนส่งสินค้าโดยเฉพาะ

สำหรับการบริการขนส่งสินค้าที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จะเป็นการดำเนินการภายในเขตปลอดอากร

(Free Zone) ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางต่อไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออก

(ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo) ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท.สําหรับช่วงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

4.1.5 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น -
ลง

รวม 423,992 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2555 คิดเป็นร้อยละ 16.45
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 268,213 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.31
และเป็นเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน 155,779 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.69
จำนวนผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 66.46 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2555 คิดเป็นร้อยละ 20.65
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 47.15 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 21.56
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 19.31 ล้านคน

เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 18.49 นอกจากนั้น มีปริมาณสินค้า และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออกจำนวน
1.25 ล้านตัน

ลดลงคิดเป็นร้อยละ 8.20 เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศ จำนวน 1.19 ล้านตัน ลดลงร้อยละ
8.26 และเป็นการขนถ่ายภายในประเทศจำนวน 56,554 ตัน ลดลงร้อยละ 6.91

(ก) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ภายหลังจากกลุ่มสายการบิน Air Asia ซึ่งประกอบด้วย Air Asia,
Thai Air Asia และ Indonesia Air Asia
ย้ายฐานการบินไปยังท่าอากาศยานดอนเมืองตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2555 เป็นต้นมา ทำให้

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 107 สายการบิน
(ไม่รวมสายการบินที่ทำ Code-share)

เป็นสายการบินขนส่งผู้โดยสารผสมสินค้า 95 สายการบิน และเที่ยวบินขนส่งสินค้าอย่างเดียว 12
สายการบิน
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น - ลงรวม 288,004 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 11.92
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 228,468 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.16
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 59,536 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 39.78
รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 50.90 ล้านคน ลดลงร้อยละ 2.80
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 42.09 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.81
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 8.81 ล้านคน ลดลงร้อยละ 35.64 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออกจำนวน 1.23 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 9.22
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1.18 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 8.90
โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลผลิตทางการเกษตร
สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอ
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน 47,690 ตัน ลดลงร้อยละ 16.48
ส่วนใหญ่เป็นสินค้าประเภทสิ่งพิมพ์ที่ส่งไปยังต่างจังหวัด
พืชผลทางการเกษตรจากภาคเหนือและอาหารทะเลจากภาคใต้มายังกรุงเทพฯ

(ข) ท่าอากาศยานดอนเมือง

ภายหลังจากวันที่ 1 ตุลาคม 2555 กลุ่มสายการบิน Air Asia ซึ่งประกอบด้วย Air Asia,
Thai Air Asia และ Indonesia Air Asia ย้ายฐานปฏิบัติการมาจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ทำให้มีสายการบินให้บริการเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศ ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง จำนวน
7 สายการบิน ได้แก่ Nok Air, Orient Thai Airlines,

Air Asia, Thai Air Asia, Indonesia Air Asia, Siam GA และ City Airways
โดยในรอบปีบัญชี 2556 มีเที่ยวบินพาณิชย์
ขึ้น - ลงรวม 135,988 เที่ยวบิน เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 39,745 เที่ยวบิน
และเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน
96,243 เที่ยวบิน รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 15,562,753 คน
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 5,059,378 คน และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน
10,503,375 คน มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า – ออก จำนวน 17,338 ตัน

เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 8,474 ตัน และการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศจำนวน
8,864 ตัน

4.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท.ประกอบด้วย ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

(ก) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 18
สายการบิน

มีเที่ยวบินขึ้นลงรวม 41,295 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.09
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 7,368 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 55.25
ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 33,927 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 10.06

รองรับจำนวนผู้โดยสารรวม 5,172,742 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.34
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 726,128 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 48.29 ผู้โดยสารภายในประเทศ
4,446,614 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.65 มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์

เข้า - ออกจำนวน 18,451 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 14.10
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 185 ตัน ลดลงร้อยละ 27.17
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศ 18,266 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 13.95
การขนส่งสินค้าภายในประเทศ

ส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าประเภทเอกสารสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกเป็นประเภทพืชผลทางการเกษตร
(ข) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ท่าอากาศยานหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 17,056 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้น

ร้อยละ 17.04 ให้บริการสายการบินประจำรวม 7 สายการบิน
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศ 1,762 เที่ยวบิน

ลดลงคิดเป็นร้อยละ 5.32 และเที่ยวบินภายในประเทศ 15,294 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
20.31 ให้บริการผู้โดยสารรวม 2,465,370 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22.46
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 226,821 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็น
ร้อยละ 4.93 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 2,238,549 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็น ร้อยละ
24.57 มีปริมาณสินค้า
และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกจำนวน 14,773 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 8.81
โดยทั้งหมดเป็นการขนส่งภายในประเทศ
(ค) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 41
สายการบินมีจำนวนเที่ยวบินขึ้น – ลงรวม 70,198 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 18.17
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 38,814 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 24.68
จากทั้งเที่ยวบินแบบประจำและเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ ส่วนเที่ยวบินภายใน

ประเทศมีจำนวน 31,384 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 10.99 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น
10,979,537 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 19.85 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน
6,144,912 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 27.57 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 4,834,625
คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.29 จากจำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ
ส่วนปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออกรวมทั้งสิ้น 34,032 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
7.25 ประกอบด้วยการขนถ่ายสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 16,557 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 28.16
และการขนถ่ายสินค้าในประเทศจำนวน 17,475 ตัน ลดลงร้อยละ 7.11

(ง) ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

ในช่วงรอบบัญชีปี 2556 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม
5 สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้น - ลงรวม 6,882 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.12
มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ 362 เที่ยวบิน และเที่ยวบิน

ในประเทศ 6,520 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 50.21 และ 1.35 ตามลำดับ
ให้บริการผู้โดยสารรวม 1,053,863 คน เพิ่มขึ้น

ร้อยละ 13.77 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 12,026 คน และผู้โดยสารภายในประเทศ
1,041,837 คน เพิ่มขึ้น

ร้อยละ 137.90 และ 13.09 ตามลำดับ ปริมาณการขนส่งสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์ เข้า-ออก
ทั้งหมดเป็นการขนส่งสินค้าภายในประเทศรวม 4,565 ตัน ลดลงร้อยละ 6.70
4.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

4.2.1 การแข่งขัน

ปัจจุบันอุตสาหกรรมด้านการบินทั่วโลกและในภูมิภาคเอเชียมีอัตราการเจริญเติบโตที่สูงขึ้นและรวดเร็ว

อย่างมาก ภายในระยะเวลาช่วงที่ผ่านมา
ทั้งทางด้านปริมาณความถี่ของเที่ยวบินและความสามารถในการรองรับผู้โดยสาร
ก่อให้เกิดภาวะการแข่งขันด้านธุรกิจการบินระหว่างประเทศ
เกิดการขยายตัวของอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง
โดยมีการเปิดกิจการสายการบินใหม่และการขยายตัวของสายการบินเดิม ทั้งขนาดใหญ่, ขนาดกลาง
และขนาดเล็ก (สายการบินต้นทุนต่ำ) ส่งผลให้ท่าอากาศยานต่างๆ
รอบโลกตื่นตัวต่ออัตราการขยายตัวของสายการบินและอัตราการท่องเที่ยว

ของประชากรรอบโลก ดังนั้น ท่าอากาศยานในระดับแนวหน้ารอบโลกจึงวางแผนการพัฒนาปรับปรุง
รวมถึงการขยาย

ท่าอากาศยานเพื่อให้รองรับต่อการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมการบินในปัจจุบันและที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
เช่น

ท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเชีย มีแผนการพัฒนาท่าอากาศยาน
ด้านอาคารผู้โดยสาร (KLIA 2)
ให้มีประสิทธิภาพเพื่อรองรับการเจริญเติบโตของสายการบินต้นทุนต่ำโดยเฉพาะ
ในขณะที่ท่าอากาศยานนานาชาติชางงีของสิงคโปร์
ซึ่งมีจำนวนผู้โดยสารหนาแน่นที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีแผนการสร้างอาคารผู้โดยสาร

แห่งใหม่ (T5) โดยจะใช้ระยะเวลาการสร้าง 12-15 ปี
และยังเสริมศักยภาพของอาคารผู้โดยสารเดิม (T1) โดยขยายพื้นที่รองรับผู้โดยสาร
และพื้นที่โหลดสัมภาระ
โดยเป้าหมายจะให้ท่าอากาศยานนานาชาติชางงีของสิงคโปร์สามารถรองรับผู้โดยสารได้ 130
ล้านคน ภายในปี 2020 เช่นเดียวกันกับท่าอากาศยานอินชอน สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้)
ที่มีนโยบายขยายสนามบินเพื่อเพิ่มศักยภาพการรองรับผู้โดยสารขึ้น 41% ภายในปี 2560
โดยจะสามารถรองรับผู้โดยสารโดยรวมเพิ่มเป็น 62 ล้านคน และสามารถรับรองสินค้าได้ปีละ 5.8
ล้านตันต่อปี

นอกจากนี้ยังมีการก่อสร้างท่าอากาศยานใหม่คือ ท่าอากาศยานนานาชาติลองแถ่ง (Long Thanh)

ใกล้นครโฮจิมินห์ สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม สามารถรองรับผู้โดยสารรองรับ 25 ล้านคนต่อปี
และสามารถรองรับสินค้า 1.2 ล้านตัน และมีแผนสำหรับการขยายตัวในอีก 20 ปีข้างหน้า
เพื่อที่จะสามารถรองรับผู้โดยสาร

100 ล้านคน รวมถึงสาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่าที่มีนโยบายสร้างท่าอากาศยานนานาชาติหงสาวดี
แห่งใหม่ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ คาดว่าจะเปิดให้บริการในปี 2561 สามารถรองรับผู้โดยสารได้ 12
ล้านคนต่อปี บนพื้นที่ 24,450 ไร่

มีขนาดใหญ่กว่าสนามบินย่างกุ้งในปัจจุบันถึง 9 เท่า

ในขณะที่ท่าอากาศยานดอนเมืองมีนโยบายปรับปรุงอาคารผู้โดยสารที่ 1 และอาคารผู้โดยสารที่ 2
คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2558 โดยจะสามารถรองรับผู้โดยสารได้ 27.5 ล้านคน
และมีแผนการพัฒนาต่อไปอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถรองรับผู้โดยสารได้ประมาณ 48 ล้านคนต่อปี
พร้อมกันนี้ยังมีนโยบายการพัฒนาและขยายท่าอากาศยานนานาชาติสุวรรณภูมิในระยะที่ 2 ภายในปี
2560 สามารถรองรับผู้โดยสารได้ 60 ล้านคนต่อปี และระยะที่ 3
ที่จะสามารถรองรับผู้โดยสารได้ประมาณ 100 ล้านคนต่อปีต่อไป
4.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของ ทอท.ประกอบด้วย

-   ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน (Hub )และประตูสู่เอเชีย (The
    Gateway to Asia)

-   ท่าอากาศยานของ
    ทอท.มีพื้นที่ที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

-   ทอท.มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไป
โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีปเอเชียให้ความสนใจเป็นอย่างมาก
จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ในปี 2556
มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาในประเทศไทย ณ ด่านท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจำนวน 22.35
ล้านคน เป็นนักท่องเที่ยวจากเอเชียตะวันออกคิดเป็นร้อยละ 57.14 จากยุโรปคิดเป็นร้อยละ
24.40 จากอเมริกาคิดเป็นร้อยละ 4.50 จากเอเชียใต้คิดเป็นร้อยละ 9.63
จากตะวันออกกลางคิดเป็นร้อยละ 2.97 จากแอฟริกาคิดเป็นร้อยละ 0.70
และจากโอเชียเนียคิดเป็น

ร้อยละ 4.63 ของจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมด
ปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพและประเทศไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทย
เพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน
ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร "ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)" เนื่องจากนักท่องเที่ยว
ส่วนใหญ่มักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทาง
และมีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท.มากกว่าผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ

นอกจากนี้ การที่รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว
และได้รณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ
เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
รวมทั้งสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานอื่น
ๆ มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยมีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้น
ประกอบกับการที่ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ
ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว
และพม่า ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากเมืองใหญ่
ๆ ในทวีปอเมริกา ทวีปยุโรป ทวีปออสเตรเลีย และเมืองอื่น ๆ ในเอเชีย

(ข) รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน(Hub) และการเป็นประตูสู่เอเชีย (The
Gateway to Asia)

ท่าอากาศยานระหว่างประเทศของ
ทอท.นอกจากจะเป็นเสมือนประตูสู่เอเชียที่สำคัญของประเทศแล้ว

การเตรียมพร้อมในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกัน

รัฐบาลได้มองเห็นศักยภาพของจังหวัดเชียงใหม่ที่จะสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางการบินที่เชื่อมไปสู่ประเทศ

ในแถบอินโดจีนได้อย่างสะดวกรวดเร็วรวมทั้งเป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
นอกจากนั้นยังเล็งเห็นถึงศักยภาพการเติบโตด้านการท่องเที่ยวทางภาคใต้ของไทย
โดยเฉพาะเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตที่สามารถพัฒนาไปสู่ศูนย์กลางของการเดินทางท่องเที่ยวทางภาคใต้
จึงได้ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องดำเนินการเพื่อพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตให้มีความพร้อมและสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต เพื่อเป็นการเพิ่ม

ความเชื่อมั่นให้สายการบินทั่วโลกถึงศักยภาพและความพร้อมของท่าอากาศยานไทย

(ค) ท่าอากาศยานของ ทอท.
มีพื้นที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

เนื่องจากท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ
ทอท.มีพื้นที่ที่สามารถรองรับการขยายตัวและการพัฒนาโครงการต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้
โดยการร่วมลงทุนกับหน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการภาคเอกชนดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับกิจกรรมการบิน
เช่น โครงการพัฒนาที่ดินแปลง 37 ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โครงการพัฒนาที่ดิน

ณ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย และท่าอากาศยานหาดใหญ่ เป็นต้น
(ง) ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยาน

คณะผู้บริหารของ
ทอท.มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดีรวมถึงมีการวางแผนพัฒนาท่าอากาศยานและปรับปรุงท่าอากาศยานให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
และมีศักยภาพสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าได้ ดังนั้นเพื่อให้การบริหารงานของ
ทอท.สามารถแข่งขันในระดับสากล และ เป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ทอท.จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการแข่งขันด้านต่าง ๆ
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้บรรลุยังเป้าหมายที่กำหนดไว้
ตลอดจนดำเนินการในการสร้างเครือข่ายพันธมิตรธุรกิจเพื่อส่งเสริมการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานทั้ง
6 แห่ง ที่อยู่ภายใต้การดำเนินงานของ ทอท.
และทำการตลาดเชิงรุกกับกลุ่มลูกค้าสายการบินในภูมิภาคต่าง ๆ

3.  ยุทธศาสตร์การแข่งขัน

(ก) การพัฒนาท่าอากาศยานเพื่อการแข่งขัน

ทอท.เป็นหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลาง

การบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยกำหนดแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของท่าอากาศยาน

ทั้งด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการเติบโตของปริมาณการขนส่งทางอากาศและการพัฒนา

เพื่อการยกระดับคุณภาพการบริการและการบริหารจัดการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ให้ทัดเทียมกับ
ท่าอากาศยานอื่น ๆ
ในภูมิภาคเดียวกัน ในรอบปีที่ผ่านมา ทอท.
ได้คำนึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณการจราจร
ทางอากาศของท่าอากาศยาน โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพย์สินที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดย
ทอท.ได้ดำเนินการตามแผนวิสาหกิจของ ทอท. ฉบับที่ 3 ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553
จนถึงปีงบประมาณ 2555 ซึ่งมีเหตุการณ์สำคัญที่ส่ง

ผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ทอท.อย่างมีนัยสำคัญ เช่น
การเกิดวิกฤตเศรษฐกิจการเงินประเทศในกลุ่ม PIGS (ประเทศโปรตุเกส อิตาลี กรีซ และ
สเปน) รวมถึงเศรษฐกิจถดถอยในประเทศอเมริกา ความผันผวนของราคาน้ำมัน
และความแปรปรวนของสภาพแวดล้อมทั้งในและนอกประเทศ นอกจากนี้
ในด้านการบริหารจัดการภายในของ
ทอท.ได้ดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังในการนำระบบบริหารจัดการ
เพื่อสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ (Economic Value Management : EVM) และ Balanced
Scorecard (BSC) มาใช้ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549
และเริ่มมีการนำระบบการประเมินคุณภาพรัฐวิสาหกิจ (State Enterprise Performance
Appraisal : SEPA) มาใช้ในปีงบประมาณ 2555 มีการกำหนดเป้าประสงค์หลัก 3 ด้าน
เกณฑ์ชี้วัดและเป้าหมายของเป้าประสงค์หลัก 7 ข้อ

วางกรอบแนวทางการพัฒนา ปรับตัวชี้วัด กำหนดค่าเป้าหมาย
และปรับแผนงานโครงการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ SIPs ให้สอดคล้องกับเป้าประสงค์หลัก 7 ข้อ
โดยวางกลยุทธ์ 4 ด้าน คือ 1. กลยุทธ์เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 2.
กลยุทธ์พัฒนาธุรกิจและการตลาด 3. กลยุทธ์บริหารจัดการองค์การสู่ประสิทธิภาพสูง และ 4.
กลยุทธ์สร้าง ความรับผิดชอบต่อสังคม สิ่งแวดล้อม และการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนดและรองรับต่อสภาพแวดล้อมภายนอกข้างต้นที่มีผลกระทบต่อองค์กร

สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค
ทอท.มีนโยบายด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินการตามโครงการก่อสร้างท่าอากาศยานภูเก็ต (ปีงบประมาณ 2553-2557) นอกจากนี้
ทอท. ได้ให้ความสำคัญกับการกำหนดนโยบายการตลาดเชิงรุก
โดยการพัฒนาแผนการเปิดตลาดเส้นทางการบินใหม่ ๆ
การจัดทำแผนการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ
แผนการศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ
และการจัดกิจกรรมการส่งเสริมการตลาดที่หลากหลาย รวมถึงการสรรหาและพัฒนาบุคลากรของ
ทอท. ด้านการตลาด
เพื่อรองรับนโยบายการตลาดเชิงรุกข้างต้น

(ข) การนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานเชียงใหม่เข้าสู่การจัดอันดับ

ทอท. ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขข้อบกพร่องต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการให้ดียิ่งขึ้น
เพื่อสามารถ
นำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานเชียงใหม่ไปสู่เป้าหมายในการเป็นท่าอากาศยานชั้นนำของโลก
โดย ทอท.ได้เน้นด้านความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ และด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น
ขั้นตอนการตรวจผ่านผู้โดยสารที่รวดเร็ว ที่นั่งพักรอเพียงพอ ป้ายบอกทางที่ชัดเจน
จำนวนห้องน้ำที่เพียงพอกับจำนวนผู้โดยสาร

ความสะอาดภายในอาคารผู้โดยสารและบริเวณท่าอากาศยาน
ตลอดจนการคมนาคมเชื่อมต่อกับท่าอากาศยาน ทั้งนี้

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานเชียงใหม่ได้สมัครเข้าร่วมโครงการ Airport Service
Quality (ASQ) ของ Airport Council International (ACI) โดยในไตรมาสที่ 3
ของปีงบประมาณ 2556 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจัดอยู่ในลำดับที่ 6 จาก 19
ท่าอากาศยานที่มีผู้โดยสารมากกว่า 40 ล้านคน และท่าอากาศยานเชียงใหม่จัดอยู่อันดับที่ 10 จาก
46 ท่าอากาศยานที่มีผู้โดยสารไม่เกิน 5 ล้านคน

4.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

4.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของ ทอท.
เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการร้านค้าปลีก ร้านค้าปลอดอากร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน
ภัตตาคาร
ลานจอดรถ บริการโฆษณา บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รานหนังสือ
ร้านอาหารว่างและเครื่องดื่ม
บริการรถลีมูซีน บริการรถเช่า รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์
ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว
บริการด้านสื่อสารโทรคมนาคมต่าง ๆ ธนาคาร บริการภาคพื้นดิน และบริการด้านการขนส่ง
ซึ่งโดยทั่วไป ทอท.
จัดเก็บรายได้จากผู้ประกอบการดังกล่าวในรูปของส่วนแบงผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยาน
โดยคิดในอัตราร้อยละของรายได้หรือผลตอบแทนขั้นตํ่าแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
หรืออัตราผลตอบแทนคงที่ โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการ
สำหรับการเปิดประมูลคัดเลือกผู้ประกอบการนั้น
จะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำหรือค่าตอบแทนคงที่สูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอขอประกอบการเพียงรายเดียวจะพิจารณายกเลิกการประมูลดังกล่าว
เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ ทอท. โดยทั่วไปสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุขอสัญญา
ที่คล้ายคลึงกัน แต่จะแตกตางกัน
ในบางส่วน ขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาต 1 - 30 ปี

4.3.2 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท.ใหผูประกอบการเช่าพื้นที่เพื่อเป็นสำนักงานและ/หรือประกอบกิจการต่างๆ
ตามสัญญาเช่าและ/หรือสัญญาอนุญาต ซึ่ง ทอท.
กำหนดอัตราค่าเช่าตามอัตราค่าภาระการใช้ท่าอากาศยาน ทรัพย์สิน บริการและความสะดวกต่างๆ
ในกิจการของ ทอท.โดยแยกอัตราค่าภาระฯ ตามแต่ละท่าอากาศยาน คือ อัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ท่าอากาศยานหาดใหญ่ และท่าอากาศยานภูเก็ตเป็นต้น
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและอสังหาริมทรัพยจะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของผูเชาเปนหลัก
โดยปกติ
ทอท.จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาพื้นที่สำหรับสำนักงาน
สัญญาเช่าจะมีอายุสัญญาตั้งแต่ 1 - 3 ปี
ทอท.จะเรียกเก็บค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานดอนเมืองในอัตรา 325.-บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์จะอยู่ในอัตราระหว่าง 240.-บาท
ถึง 750.-บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
อัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานภูมิภาคจะต่ำกว่าอัตราค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมืองแต่สำหรับพื้นที่เช่า ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยทั่วไปจะสูงกว่าค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้กำหนดค่าเช่าพื้นที่หรือห้องเพื่อใช้ดำเนินการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ในอัตราระหว่าง
250.-บาท ถึง 1,200.-บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
และกำหนดค่าเช่าพื้นที่หรือห้องเพื่อใช้เป็นสำนักงานในอัตรา 450.-บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
อีกทั้ง ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีพื้นที่จำนวนมากจึงมีที่ดินเปล่าที่จัดสรรให้ผู้เช่าประกอบการได้
โดยกำหนดค่าเช่าในอัตราระหว่าง 35.-บาท ถึง 80.-บาท ต่อตารางเมตรต่อเดือน

4.3.3 การให้บริการของ ทอท.

ทอท.ได้จัดหาบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน และผู้ประกอบการ ณ
ท่าอากาศยาน
ของ ทอท.ตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ และเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย
ซึ่งไดแก กระแสไฟฟา น้ำประปา โทรศัพท ฯลฯ
โดยค่าสาธารณูปโภคนี้จะคิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม (Cost Plus Margin) ทั้งนี้
คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสารจะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ 15
ของคาเชาต่อเดือน
นอกจากบริการด้านสาธารณูปโภคแล้ว ทอท.ได้จัดหาบริการอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบินโดยตรง อาทิ บริการภาคพื้นดิน
บริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยาน ครัวการบิน
เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน เป็นต้น

ทอท.ยังได้จัดเตรียมบริการอื่น ๆ ที่ต่อเนื่อง เพื่อรองรับผู้โดยสารและสัมภาระของสายการบิน เช่น
บริการรถเช่า รถลีมูซีน ลานจอดรถ ร้านค้า ร้านอาหาร และคลังสินค้า เป็นต้น

4.4 ลูกค้าสายการบิน

ในช่วงรอบปีบัญชี 2556 ท่าอากาศยานของ
ทอท.ให้บริการกับสายการบินประจำจากการขนส่งผู้โดยสาร

และสินค้ารวม 124 สายการบิน ทอท.เชื่อว่า การที่กรุงเทพฯ เปรียบเสมือนประตูสู่ประเทศไทย
และการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทําให้

สายการบินต่าง ๆ ตัดสินใจเลือกใช้บริการท่าอากาศยานของ ทอท.
ซึ่งสายการบินจะจัดเส้นทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความต้องการของผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางมาสู่ประเทศไทย
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานหลักของ
ทอท.มีลูกค้าสายการบินมาใช้บริการมากที่สุด ซึ่งบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)

ในฐานะสายการบินแห่งชาติ เป็นลูกค้าที่สำคัญที่สุดของ ทอท. โดยในช่วงรอบปีบัญชี 2556 บริษัท
การบินไทย จำกัด (มหาชน) ให้บริการแก่ผู้โดยสารระหว่างประเทศและภายในประเทศ
รวมกันประมาณร้อยละ 40 ของจํานวนผู้โดยสารรวมทั้งหมดที่ใช้บริการ ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
รองลงมาได้แก่สายการบินบางกอกแอร์เวย์ส ตามลำดับ
4.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท. (ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวย
ความสะดวกสําหรับการขนถายสินคา การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยาน
และการใชประโยชนในบริเวณที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน
โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชใน
กิจกรรมตาง ๆ ดังนี้

  • การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในเขตปลอดอากร ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
  ดําเนินการโดย บริษัท

การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

  • การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน)

โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ
ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

  • การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน)

บริษัท ครัวการบินกรุงเทพ จำกัด และบริษัท แอลเอสจี สกายเชฟส์ (ประเทศไทย) จำกัด

  • การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
  และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของ ทอท.

เป็นผู้จัดสรรพื้นที่ให้เช่าแก่ผู้ประกอบการรายอื่น

4.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง (Ranways) ทางขับ (Taxiways) และลานจอดอากาศยาน (Apron)
แลว ทอท.

ยังใหบริการ สิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก
• สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป เช่น
ระบบไฟฟ้าส่องสว่างพื้นที่ลานจอดอากาศยาน

(Apron Flood Light) ระบบไฟทางวิ่ง ทางขับ (Runway/Taxiway Visual Adis Light)
คือไฟขอบทางวิ่ง (Runway Edge) และไฟกึ่งกลางทางวิ่ง (Runway Center line Lights)
เป็นต้น

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการให้บริการน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน คือ
  ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน

แบบท่อส่งใต้ดิน (Fuel Hydrant Pits)

  • สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนถ่ายผู้โดยสารจากเครื่องบินมายังอาคารผู้โดยสาร
  หรือจากอาคาร

ผู้โดยสารไปยังเครื่องบิน คือการให้บริการสะพานเทียบเครื่องบิน (Aerobridge) ณ
หลุมจอดอากาศยานแบบ
ประชิดอาคาร (Contact Gate) รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกที่จะช่วยลดมลภาวะทางอากาศ คือ
ระบบปรับอากาศ
(PC Air) และระบบไฟฟ้า 400Hz ที่ติดตั้งควบคู่กับสะพานเทียบเครื่องบินด้วย

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการนำเครื่องบินขับเคลื่อนเข้าจอดยังหลุมจอดอากาศยาน คือ

ระบบไฟทัศนสัญญาณนำเครื่องบินเข้าจอด (Visual Docking Guidance System : VDGS)

  • อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

• เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ

  • สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ
  ระบบเครื่องช่วยการเดินอากาศ

(Navigation Aids : NAV Aids)

สิ่งอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
ในขณะที่สิ่งอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับการพยากรณ์อากาศ
ดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา การควบคุมการจราจรทางอากาศ

ณ ทาอากาศยานทุกแหง ของ
ทอท.อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ภายใตการกํากับดูแลของกระทรวงคมนาคม บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย
จำกัด

มีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคารในทาอากาศยานของ ทอท. โดย
ทอท.ไมได้เรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่

ดังกลาว บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
เปนผูใหบริการการควบคุมการจราจรทางอากาศ การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุเครื่องชวยการเดินอากาศและเปนผู้กำหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับสายการบินที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ
บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
มีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใชประโยชนในกิจกรรมดังกลาว ณ ทาอากาศยานของ
ทอท. บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด จะจัดเก็บคา

ธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นําอากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการการบินพลเรือน

เปนผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตราคาธรรมเนียมดังกลาว
ทอท.ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย
จำกัด และบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ก็ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท. เช่นกัน

4.7 ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

• มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

การตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยานด้วยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน

(Walk Through Metal Detector) และเครื่อง X-ray
แม้ว่าขณะที่ทำการตรวจค้นอยู่จะไม่มีสัญญาณเตือนใด ๆ ทอท.

ก็ยังมีการสุ่มตรวจผู้โดยสารและสัมภาระติดตัว
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ ขึ้นไปยังอากาศยาน
นอกจากนี้ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้มีการตรวจค้นสัมภาระบรรทุกโดยระบบ Inline Security
System ด้วยเครื่อง Computed Tomography X-ray (CTX)
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงในการตรวจหาร่องรอยวัตถุระเบิด ประกอบกับอุปกรณ์ Explosive Trace
Detector (ETD) อีกขั้นหนึ่ง ทั้งนี้ เพื่อป้องกันมิให้มีการ

ส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบ

ด้วยกฎหมายไปกับอากาศยานได้
4.7.1 ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2550 เป็นต้นมา
ทอท.ได้ปฏิบัติตามมาตรการการรักษาความปลอดภัย

ที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation
Organization: ICAO) และกรมการบินพลเรือน กำหนด กล่าวคือ
ผู้โดยสารที่เดินทางไปกับอากาศยานต้องนำของเหลว เจลและสเปรย์ทุกชนิดใส่กระเป๋าสัมภาระ

ก่อนนำไปเช็คอิน กรณีต้องนำติดตัวไป ต้องมีขนาดความจุไม่เกิน 100 มิลลิลิตร/กรัม
บรรจุในถุงพลาสติกใส เปิด - ปิด

ผนึกได้คนละ 1 ถุงๆ ละไม่เกิน 10,000 มิลลิลิตร/กรัมหรือ 1 ลิตร
โดยต้องแสดงถุงพลาสติกใสซึ่งใส่ภาชนะบรรจุ

ของเหลว เจล
และสเปรย์ต่อเจ้าหน้าที่ตรวจค้นก่อนเข้ารับการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัยและในส่วนที่เกิน

จากปริมาณที่กำหนด ผู้โดยสารไม่สามารถนำขึ้นเครื่องได้ สำหรับนม อาหารเด็ก และยา
ผู้โดยสารสามารถนำติดตัว

ผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้ในปริมาณที่เหมาะสม ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2552
ทอท.ได้รับหนังสือแจ้ง

จากกรมการบินพลเรือน เรื่องการผ่อนผันให้ลูกเรือสามารถนำของเหลว เจล สเปรย์
ขึ้นบนอากาศยานเกินจำนวน

ที่กำหนด เมื่อลูกเรืออยู่ในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ แต่งเครื่องแบบ
จนกว่าจะมีการประชุมและมีมติเกี่ยวกับเรื่องนี้

ของคณะอนุกรรมการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือน ทั้งนี้
ปริมาณที่ผ่อนผันให้ลูกเรือนำติดตัวได้ควรให้เฉพาะ

เท่าที่จำเป็นต่อการใช้งานเท่านั้น

4.7.2 การเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจค้นผู้โดยสารก่อนขึ้นเครื่อง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้ปรับเปลี่ยนระบบการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้น

อากาศยาน จากเดิมที่เป็นแบบ Gate Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกภายในประเทศ
(Domestic) และแบบ Concourse Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกระหว่างประเทศ
(International) ให้เป็นระบบการตรวจค้น

แบบรวมศูนย์ หรือ Centralized Security Screening
โดยเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินภายในประเทศ

ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2551 และเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินระหว่างประเทศตั้งแต่ 6 ตุลาคม
2552 ประกอบไปด้วย

1) จุดตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวที่จะนำขึ้นบนอากาศยาน เพื่อประกันว่าไม่มีอาวุธ

วัตถุระเบิด และวัตถุอันตรายใดใด
ติดตัวผู้โดยสารเข้าไปยังพื้นที่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิกำหนดให้เป็นพื้นที่

หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย และขึ้นไปบนอากาศยาน
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีการจัดตั้ง

จุดตรวจค้นที่บริเวณท้าย Check-in Counter Row C ชั้น 4 อาคารผู้โดยสาร
และสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ

อยู่ที่บริเวณด้านหลังเคาน์เตอร์ตรวจหนังสือเดินทาง ชั้น 4 อาคารผู้โดยสาร

2) จุดตรวจค้นผู้ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย ณ ทสภ.เพื่อประกันว่า

บุคคลทุกคนที่จะผ่านเข้าไปปฏิบัติงานในพื้นที่ที่
ทสภ.กำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัยได้รับ

การตรวจค้นและไม่สามารถนำอาวุธ วัตถุระเบิด และวัตถุอันตรายต้องห้ามใดใด
ติดตัวเข้าไปได้ซึ่งปัจจุบัน ทสภ.ได้

ติดตั้งเครื่องอ่านบัตรรักษาความปลอดภัยบุคคล เพื่อให้มั่นใจว่าบุคคลที่จะผ่านเข้าไปยัง Security
Restricted Area : SRA

ได้รับอนุญาตและมีบัตรถูกต้อง

3) จุดตรวจค้นสินค้าที่จะนำเข้าไปจำหน่ายภายในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
เพื่อประกันว่าสินค้าดังกล่าวไม่ใช่อาวุธ วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้ามใดใด
ที่จะก่อให้เกิดอันตรายและสามารถ

นำไปใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

นอกจากระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์จะมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาความปลอดภัย
และก่อให้เกิดความมั่นใจในระบบการรักษาความปลอดภัยของ ทสภ.แล้ว
ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ผู้โดยสาร เนื่องจากผู้โดยสารจะผ่านกระบวนการต่าง
ๆ ในการเดินทางครั้งเดียว ได้แก่ การตรวจรับบัตรโดยสาร

ที่เคาน์เตอร์ของสายการบิน (Check-in Counter) การตรวจประทับตราหนังสือเดินทาง
และการตรวจค้นเพื่อ

การรักษาความปลอดภัย
ทำให้ผู้โดยสารสามารถใช้เวลาที่มีอยู่ระหว่างรอขึ้นอากาศยานในห้องโถงผู้โดยสารขาออก
ได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากผู้โดยสารได้ผ่านกระบวนการต่าง ๆ ในการเดินทางทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว

• มาตรการควบคุมสินค้าไปรษณียภัณฑ์และโภชนาการ

ผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์ และโภชนาการ
เป็นผู้ควบคุมกำกับดูแลให้การขนส่งเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ไม่มีการลักลอบนำอาวุธ
วัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้นจากนั้นเจ้าหน้าที่
รักษาความปลอดภัยของ ทอท.
จะตรวจบุคคลและยานพาหนะก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอดอากาศยาน สำหรับ

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ผู้ประกอบการต้องจัดทำแผนการดำเนินงานรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับ
แผนการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและจัดส่งแผนดังกล่าวให้กับส่วนควบคุมคุณภาพการ

รักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน
เพื่อใช้ในการตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ประกอบการอีกชั้นหนึ่ง
• การควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัย

ทอท. กำหนดให้สำนักมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน รับผิดชอบ
ด้านการควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ
ทอท.ให้เป็นไปตามข้อกำหนดของ ICAO
แผนการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนแห่งชาติของกรมการบินพลเรือน และ
แผนการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยการตรวจสอบทั้งระบบ (Audit)
การตรวจสอบเฉพาะเรื่อง (Inspector) การทดสอบ (Test) และการสำรวจ (Survey)
มาตรการการรักษาความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสาร

อากาศยานสำหรับสินค้า ไปรษณีย์ภัณฑ์ และสิ่งอำนวยความสะดวกต่อการบินพลเรือนที่เกี่ยวข้องต่าง
ๆ เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย เป็นไปตามข้อกำหนด โดยมีส่วนงาน
ทอท. และหน่วยงานภายนอก ทอท. ร่วมตรวจสอบ ดังนี้

1. สำนักมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน

2. ส่วนควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

3. หน่วยงานภายนอก ทอท. ซึ่งมีการตรวจสอบเป็นประจำทุกปี

3.1 กรมการบินพลเรือน

3.2 องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation
Organization: ICAO)

3.3 หน่วยงานบริหารการรักษาความปลอดภัยด้านการขนส่งแห่งสหรัฐอเมริกา (Transportation
Security Administration: TSA)

3.4 สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ(International Air Transport
Association: IATA)

3.5 หน่วยงานอื่น ๆ ที่ได้รับอนุญาตจากกกรมการบินพลเรือน

• การเตรียมความพร้อมในการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

ปัจจุบันภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์และภัยจากการก่อการร้ายได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น
และมีรูปแบบหรือวิธีการที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา ดังนั้น
ท่าอากาศยานจึงได้เตรียมความพร้อมโดยแบ่งระดับการรักษา
ความปลอดภัยท่าอากาศยานเป็น 4 ระดับ ตามที่สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กำหนดดังนี้

ระดับ 1 – ระดับต่ำ / ปรากฏข่าวว่าจะมีการก่อการร้าย

ระดับ 2 – ระดับความเสี่ยง / เสี่ยงต่อการโจมตีตั้งแต่ทั่วไปจนถึงเกิดขึ้นจริง
โดยไม่สามารถคาดการณ์วิธีการและระดับการปฏิบัติได้

ระดับ 3 – ระดับสูง / เสี่ยงต่อการโจมตีระดับสูง

ระดับ 4 – การเสี่ยงต่อการก่อการร้ายอย่างรุนแรง /
ได้รับข่าวกรองว่าจะมีการโจมตีอย่างแน่นอน

ซึ่งในแต่ละท่าอากาศยานของ ทอท. จะกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยเข้มงวดมากขึ้น
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับพื้นฐานของการประเมินความเสี่ยงของสถานการณ์ปัจจุบันกับระดับภัยคุกคาม
4.8 ประกันภัย

ทอท.ไดทำประกันการเสี่ยงภัยสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) และประกันอัคคีภัย
ซึ่งครอบคลุมถึงอัคคีภัย อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาตภัย ที่เกิดกับอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
และรวมถึงการประกันภัยทรัพย์สินที่เกิดจากการก่อการร้ายและการก่อความไม่สงบเพื่อหวังผลทางการเมือง
(Terrorism Insurance and Full Political Violence) ประกันภัยรถยนต
และประกันภัยบุคคลที่ 3 คุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายของ ทอท.

ต่อการบาดเจ็บเสียชีวิต
ตลอดจนความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกซึ่งเกิดขึ้นจากการดําเนินงานของ ทอท. ณ
ทาอากาศยานต่าง ๆ ในความรับผิดชอบของ ทอท. ทั้งนี้
ประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมเหตุการณที่เกิดจาก

ภัยสงคราม ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง และภัยอื่นบางประเภท อยางไรก็ดี
การเอาประกันภัยในสวนที่เกี่ยวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน ความสมควรเดินอากาศและ

การขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
กรมธรรม์ประกันภัยของ ทอท.

มีการต่ออายุเป็นรายปีโดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือบริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด
(มหาชน)
4.9 สิ่งแวดล้อม

ทอท.มีนโยบายในการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยาน
โดยมุ่งเน้นถึงความรับผิดชอบในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
และเป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535 ทั้งนี้
ทอท.ได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
โดยคำนึงถึงหลักธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบต่อสังคม