+-----------------------------------------------------------------------+
| 2.  ลักษณะการประกอบธุรกิจ                                                |
+-----------------------------------------------------------------------+

1.  ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

2.1.1 ความเป็นมา

การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2521
ตามพระราชบัญญัติการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2521
เพื่อดำเนินธุรกิจหลักด้านปิโตรเลียมและธุรกิจอื่นที่เกี่ยวเนื่องกับปิโตรเลียม
อย่างไรก็ตามภายใต้สภาวะการแข่งขันที่สูงขึ้น
รัฐบาลได้เล็งเห็นความจำเป็นในการเพิ่มบทบาทของภาคเอกชนในกิจการพลังงาน
คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2544
เห็นชอบแผนการจัดตั้งบริษัทเพื่อรองรับการแปรรูปการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย และในวันที่ 25
กันยายน 2544
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเรื่องการแปลงทุนเป็นทุนเรือนหุ้นของการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
โดยให้จัดตั้ง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) (ปตท.) โดยให้ภาครัฐคงสัดส่วนการถือหุ้นใน ปตท.
ในสัดส่วน
ไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 ให้ ปตท.
คงสถานะเป็นบริษัทน้ำมันแห่งชาติและได้รับสิทธิพิเศษตามสถานะดังกล่าว รวมทั้งให้
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมกำกับดูแลในด้านนโยบายของ ปตท.
จนกว่าพระราชบัญญัติบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติจะมีผลใช้บังคับ

ปตท.จึงได้จดทะเบียนจัดตั้งขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2542 เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม
2544 ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 20,000 ล้านบาท แบ่งเป็นหุ้นสามัญจำนวน 2,000 ล้านหุ้น
มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท โดยมีกระทรวงการคลัง เป็นผู้ถือหุ้นแต่เพียงผู้เดียว[1]¹ ทั้งนี้
นับแต่วันจดทะเบียนจัดตั้งดังกล่าว ปตท. ได้รับโอนกิจการ สิทธิ หนี้ ความรับผิด สินทรัพย์
และพนักงานทั้งหมดจากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทยเพื่อให้ ปตท.
สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
และอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2542 ได้มีการตราพระราชกฤษฎีกา
ให้คงอำนาจ สิทธิ และประโยชน์ของ ปตท.
ตามที่การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทยมีอยู่ตามพระราชบัญญัติการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ.
2521 ทั้งนี้ โดยกำหนดให้อำนาจ สิทธิ และประโยชน์ ดังกล่าว สิ้นสุดลงเมื่อ ปตท.
สิ้นสภาพการเป็นรัฐวิสาหกิจ ตามกฎหมายว่าด้วยวิธีงบประมาณ

2.1.2 พัฒนาการที่สำคัญในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา

ปี 2543

มกราคม : ปตท. ได้เข้าสู่ระบบการประเมินผลการดำเนินงานรัฐวิสาหกิจ หรือ Performance
Agreement (PA) เป็นครั้งแรก ซึ่งระบบนี้จะมีการกำหนดเป้าหมายการทำงานที่ชัดเจนแบบปีต่อปี
เพื่อวัดผลการปฏิบัติงานในด้านประสิทธิภาพทางการเงิน ประสิทธิภาพทางกายภาพ
คุณภาพการให้บริการ การดำเนินงานตามแผนรัฐวิสาหกิจ คุณภาพของแผนวิสาหกิจ
และคุณภาพการบริหารและการกำกับดูแลที่ดี

กุมภาพันธ์ : ปตท. และ Petronas ได้ร่วมกันจัดตั้งบริษัท ทรานส์ ไทย-มาเลเซีย
(ประเทศไทย) จำกัด
ขึ้นในประเทศไทยเพื่อดำเนินธุรกิจขนส่งก๊าซธรรมชาติที่ได้จากแหล่งพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย(Malaysia-Thailand
Joint Development Area หรือ เจดีเอ)
มาใช้ประโยชน์ในประเทศไทยและไปยังชายแดนไทย- มาเลเซีย ให้บริการแยกก๊าซธรรมชาติ
และขนส่งก๊าซหุงต้มทางท่อไปยังชายแดนไทย-มาเลเซีย จากนั้นในเดือนมีนาคม ได้ร่วมกันจัดตั้ง
Trans Thai-Malaysia (Malaysia) Sdn. Bhd. ขึ้นในประเทศมาเลเซีย
เพื่อดำเนินธุรกิจให้บริการขนส่งก๊าซธรรมชาติและก๊าซหุงต้มทางท่อจากชายแดนไทย-มาเลเซียไปใช้ประโยชน์ในประเทศ
มาเลเซียเป็นหลัก

เมษายน : ปตท. เริ่มเปิดบริการคลังน้ำมันสระบุรี
เพื่อจัดส่งน้ำมันไปยังภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีความจุของถังรวมทั้งสิ้น 70
ล้านลิตร

กรกฎาคม : ปตท. ได้ติดตั้งหน่วยควบคุมจุดกลั่นตัวของก๊าซธรรมชาติและอุปกรณ์รวมก๊าซธรรมชาติ
ณ โรงแยกก๊าซธรรมชาติระยอง ส่งผลให้ก๊าซธรรมชาติมีคุณภาพเดียวกันทั้งระบบ
และมีค่าความร้อนคงที่เป็นหนึ่งเดียว ทำให้ปริมาณการส่งก๊าซธรรมชาติเพิ่มจากเดิมได้อีกไม่ต่ำกว่า
100 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน

: คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติแนวทางการแก้ไขปัญหาการรับภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าก๊าซธรรมชาติ
จากสหภาพเมียนมาร์ในส่วนที่ไม่ได้รับในปีสัญญานั้นๆ (Take-or-Pay)
ไปก่อนแล้วค่อยทยอยรับคืน(Make Up) ในภายหลังโดยให้ ปตท. ชำระค่าก๊าซธรรมชาติ
Take-or-Pay และ เป็นแกนกลางในการ
จัดสรรภาระดังกล่าวให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแบ่งรับตามความรับผิดชอบโดย ปตท. กฟผ.
และลูกค้าผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติแบ่ง รับภาระร้อยละ 11.4 ร้อยละ 12.8 และร้อยละ 75.8
ตามลำดับ

สิงหาคม : ปตท. ได้ขยายคลังก๊าซปิโตรเลียมเหลวของคลังก๊าซบ้านโรงโป๊ะ อำเภอบางละมุง
จังหวัดชลบุรี โดยก่อสร้างถังก๊าซขนาด 1,000 ตัน จำนวน 1 ถัง
ทำให้คลังก๊าซบ้านโรงโป๊ะมีความจุเพิ่มขึ้นรวมเป็น 3,000 ตัน

ตุลาคม : ปตท. ได้ลงนามในสัญญาแม่บท (Ratchaburi Master Gas Sales Agreement:
RMGSA) กับ กฟผ. โดย กฟผ.
จะเป็นผู้รับประกันการรับก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำสำหรับโรงไฟฟ้าราชบุรี
และได้ลงนามในสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติระยะเวลา 25 ปีกับบริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรี จำกัด

พฤศจิกายน : โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติราชบุรี-วังน้อย ก่อสร้างแล้วเสร็จ โดย ปตท.
เริ่มรับก๊าซธรรมชาติจาก
สหภาพเมียนมาร์เข้าสู่ระบบในปริมาณ 280 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เพื่อนำไปใช้ในโรงไฟฟ้าวังน้อย
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ธันวาคม : ปตท. ร่วมลงนามกับ กฟผ. และบริษัท ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ จำกัด
(“บทม.”) ในการพัฒนาโครงการผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าและน้ำเย็น (District Cooling
System and Power Plant Project) ให้แก่ บทม.
เพื่อใช้ในอาคารของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดย ปตท. และ กฟผ. จะขออนุมัติคณะ
รัฐมนตรีจัดตั้งบริษัทร่วมทุนเพื่อดำเนินโครงการดังกล่าว มูลค่าประมาณ 60 ล้านเหรียญสหรัฐ

ปี 2544

กรกฎาคม : คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2544 ให้ ปตท. และ/หรือ บริษัทที่ ปตท.
ถือหุ้นมากกว่า
ร้อยละ 50 และ/หรือ บริษัทที่ ปตท. และหน่วยงานของรัฐถือหุ้นร่วมกันมากกว่าร้อยละ 50
บริหารงาน
ในรูปแบบบริษัทเอกชน

: ปตท. และกลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติแหล่งบงกช ร่วมกันลงนามใน
“ข้อตกลงความร่วมมือการซื้อขายก๊าซธรรมชาติแหล่งบงกช” จากการที่ ปตท.
จะนำยอดก๊าซส่วนที่ได้รับเกินจากปริมาณขั้นต่ำตามสัญญา (Carry-Forward)
ไปหักลดปริมาณขั้นต่ำตามสัญญาที่จะต้องรับซื้อตามสัญญาในอนาคต

สิงหาคม : วันที่ 31 สิงหาคม 2544
กลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติแหล่งบงกชตกลงในหลักการที่จะชดเชยสิทธิดังกล่าวให้ ปตท.
คิดเป็นมูลค่ารวมทั้งสิ้น 863 ล้านบาท โดย ปตท.
ได้นำเงินบางส่วนมอบให้รัฐบาลเพื่อนำไปลดภาระค่าไฟฟ้าและติดตั้งเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าให้แก่ประชาชน

ตุลาคม : ปตท.
ได้ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือการซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับกลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติตามสัญญา
ยูโนแคล 1 กลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติตามสัญญายูโนแคล 2 และ 3
และกลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติจากแหล่งทานตะวัน/เบญจมาศ จำนวน 3 ฉบับ
โดยสาระสำคัญของข้อตกลงมีดังนี้ : ข้อตกลงกับกลุ่ม
ผู้ขายก๊าซธรรมชาติตามสัญญายูโนแคล 1 และสัญญายูโนแคล 2 และ 3 นั้น
เป็นการรับซื้อก๊าซธรรมชาติเกินกว่าปริมาณขั้นต่ำตามสัญญาจำนวน 7.3 พันล้านลูกบาศก์ฟุต
ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2544 ถึงเดือนมิถุนายน 2545 และจำนวน 11 พันล้านลูกบาศก์ฟุต
ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2544 ถึงเดือนกันยายน 2545 ตามลำดับ
โดยกลุ่มผู้ขายตกลงลดราคาสำหรับปริมาณส่วนเพิ่ม โดยเป็นส่วนของสัญญายูโนแคล 1
จำนวนประมาณ 207 ล้านบาท และส่วนของยูโนแคล 2 และ 3 จำนวนประมาณ 431 ล้านบาท ซึ่ง
ปตท. ได้รับเงินจากกลุ่มผู้ขายแล้ว และได้มอบเงินจำนวนดังกล่าวให้แก่รัฐบาล ทั้งนี้
ตามข้อตกลงกับผู้ขายก๊าซ
ธรรมชาตินั้น เมื่อครบกำหนดระยะเวลาข้างต้น หาก ปตท.
รับก๊าซธรรมชาติไม่ได้ตามปริมาณที่ตกลงเพิ่มขึ้นมานั้น ปตท.
จะต้องชำระเงินดังกล่าวคืนให้แก่กลุ่มผู้ขายด้วย ในอัตรา 28.3562 บาทต่อหนึ่งพัน-
ลูกบาศก์ฟุต ในกรณีของสัญญายูโนแคล 1 และอัตรา 39.1818 บาทต่อหนึ่งพันลูกบาศก์ฟุต
สำหรับสัญญายูโนแคล 2 และ 3 สำหรับปริมาณส่วนที่รับไม่ได้
ในส่วนสาระสำคัญของข้อตกลงกับกลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติจากแหล่งทานตะวัน/เบญจมาศ ซึ่ง ปตท.
ได้ตกลงรับซื้อก๊าซธรรมชาติเกินกว่าปริมาณขั้นต่ำตามสัญญาอีกจำนวน 56 พันล้านลูกบาศก์ฟุต
ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2544 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2547
ซึ่งข้อตกลงดังกล่าวทำให้สามารถประหยัดค่าก๊าซธรรมชาติประมาณ 512 ล้านบาท
โดยกลุ่มผู้ขายตกลงลดราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับปริมาณส่วนเพิ่มนั้นในอัตราร้อยละ 12
ของราคาซื้อขายก๊าซธรรมชาติตามสัญญา โดยมีข้อกำหนดว่า ปตท.
จะต้องรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่เพิ่มนั้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 75
ของปริมาณส่วนที่เพิ่มที่ตกลงกันในแต่ละปีที่กำหนดตามสัญญา (Take-or-Pay)
และหากกลุ่มผู้ขายไม่สามารถจัดส่งปริมาณก๊าซธรรมชาติส่วนที่เพิ่มดังกล่าวให้แก่ ปตท. ได้
กลุ่มผู้ขายก๊าซธรรมชาติตกลงจ่ายค่าปรับ (โดยการให้เป็นส่วนลดราคาก๊าซธรรมชาติแก่. ปตท.)
ในอัตราร้อยละ 12 ของราคาก๊าซธรรมชาติตามสัญญา
สำหรับปริมาณก๊าซธรรมชาติของส่วนที่เพิ่มที่ขาดส่ง (Shortfall) ทั้งนี้ ปตท.
จะนำส่วนที่ประหยัดได้จากการเจรจาครั้งนี้ไปใช้ในการลดราคาก๊าซธรรมชาติให้แก่ภาคการผลิตไฟฟ้าและอุตสาหกรรมต่อไป

ธันวาคม : ปตท.สผ. ออฟชอร์ ได้ทำการเข้าซื้อหุ้นสามัญของ New Links Energy Resources
Co., Limited
(New Links) โดย New Links ถือหุ้นใน PT. Medco Energi International Tbk.
(Medco) คิดเป็นร้อยละ 85.44 การซื้อหุ้นดังกล่าวใช้เงินลงทุนประมาณ 225 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
หรือเท่ากับเป็นการซื้อหุ้น Medco ทางอ้อมที่ราคาประมาณหุ้นละ 0.1975 เหรียญสหรัฐฯ ซึ่งทำให้
ปตท.สผ. ออฟชอร์ ถือหุ้นคิดเป็นร้อยละ 40 ของทุนชำระแล้วใน New Links

ปี 2545

กุมภาพันธ์ : ปตท. และบริษัท ไทยโอเลฟินส์ จำกัด ได้มีการลงนามในสัญญาซื้อขายก๊าซอีเทน
และผลิตภัณฑ์เอทิลีน จากโครงการเพิ่มผลการผลิตเอทิลีนอีกจำนวน 300,000 ตันต่อปี ของ บริษัท
ไทยโอเลฟินส์ จำกัด
ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ในปี 2547

  เมษายน : วันที่ 25 เม.ย. 2545 ปตท. และ
  กลุ่มผุ้ขายก๊าซฯแหล่งเอราวัณได้ลงนามในสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 15 (Fifteenth
  Amendment) โดย ปตท. ตกลงต่ออายุสัญญาฯเอราวัณออกไปจนหมดอายุสัมปทานในเดือน

  เม.ย. 2555 ส่วนผู้ขายก๊าซฯจะให้ส่วนลดราคาก๊าซฯร้อยละ 2 ในช่วงเดือน ก.ค. 2545
  จนถึงเดือน มิ.ย. 2549 และ ส่วนลดราคาร้อยละ 7 ในช่วงเดือน ก.ค. 2549
  จนหมดอายุสัมปทาน นอกจากนี้ ในวันเดียวกัน ปตท. และ กลุ่มผู้ขายก๊าซฯแหล่งยูโนแคล 2/3
  ได้ลงนามในสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 14 (Fourteenth Amendment) โดย ปตท.
  ตกลงขยายพื้นที่ผลิตก๊าซฯตามสัญญาฯของสัญญาฯยูโนแคล 2/3 ให้ครอบคลุมถึงแปลง 10A/11A
  ส่วนผู้ขายก๊าซฯจะให้ส่วนลดราคาร้อยละ 2 ตั้งแต่เดือน ต.ค. 2545 จนสัญญาฯหมดอายุในเดือน
  พ.ค. 2553

  กันยายน : ปตท. ได้ลงนามในสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับบริษัท
  อมตะจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ จำกัด
  สำหรับการจัดหาก๊าซเพื่อจำหน่ายในนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร และนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้

  ตุลาคม : วันที่ 29 ต.ค. 2545 ปตท. และ ผู้ขายก๊าซฯแหล่งเยตากุนได้ลงนามใน Side
  Letter Agreement ของสัญญาเยตากุน ซึ่งช่วยบรรเทาข้อผูกพัน Take-or-Pay ของ ปตท.
  กล่าวคือ ปตท. ตกลงรับก๊าซฯเพิ่มขึ้นจาก 200 ล้านลบ.ฟุตต่อวันเป็น 260 ล้านลบ.ฟุตต่อวัน
  ในเดือนตุลาคม 2545 เนื่องจากประเทศมีความต้องการใช้ก๊าซฯเพิ่มขึ้นในช่วงเวลานั้น
  โดยที่ถ้าหากในไตรมาสที่ 4 ของปี 2545 ปตท. ไม่สามารถรับก๊าซฯส่วนเพิ่มจำนวน 60
  ล้านลบ.ฟุตต่อวันได้ ปตท. สามารถไปรับในปี 2546 แทน โดยไม่คิดเป็นภาระ Take-or-Pay
  ของปี 2545 นอกจากนี้ ผู้ขายก๊าซฯตกลงเลื่อนกำหนดการรับ DCQ ที่ 400
  ล้านลบ.ฟุตต่อวันออกไปจากวันที่ 1 เมษายน 2547 จนกว่าการก่อสร้าง Compressor ที่
  BVW#7 จะแล้วเสร็จ แต่ไม่เกินวันที่ 1 มกราคม 2548 และ หากการก่อสร้าง Compressor ที่
  BVW#7 ยังไม่แล้วเสร็จโดยมีสาเหตุจากความล่าช้าของการอนุมัติ EIA
  จะสามารถเลื่อนการรับก๊าซฯที่ 400 ล้านลบ.ฟุตต่อวันออกไปได้อีก 2 เดือน อีกทั้ง
  มีการเปลี่ยนเงื่อนไขการรับก๊าซ Make-up จากแบบรายปีเป็นแบบรายเดือน เพื่อให้ ปตท.
  สามารถ Make-up ให้หมดได้เร็วขึ้น สำหรับราคาก๊าซฯ
  ทั้งสองฝ่ายตกลงให้ราคาก๊าซฯสำหรับปริมาณก๊าซฯส่วนที่เกินกว่า 300
  ล้านลบ.ฟุตต่อวันในช่วงเดือนเมษายน 2547 – ธันวาคม 2550 มีค่าเท่ากับร้อยละ 90
  ของราคาน้ำมันเตา นอกจากนั้น
  ผู้ขายก๊าซฯตกลงให้เงินช่วยเหลือในการดัดแปลงโรงไฟฟ้าราชบุรี
  เพื่อให้โรงไฟฟ้าราชบุรีสามารถรับค่าความร้อนของก๊าซฯได้สูงขึ้น

กฟผ.
ดำเนินการปรับปรุงโรงไฟฟ้าราชบุรีเพื่อให้สามารถรับก๊าซธรรมชาติที่มีค่าความร้อนสูงขึ้นแล้วเสร็จ
ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามข้อตกลงกับ ปตท. และต่อมาเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2545
กฟผ. ได้โอนโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมราชบุรี ชุดที่ 3 ให้บริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรี จำกัด (กฟผ.
ได้โอนโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วมราชบุรี ชุดที่ 1 และ 2 ให้บริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรี จำกัด
ในวันที่ 18 เมษายน 2545)

  พฤศจิกายน : วันที่ 12 พ.ย. 2545 ปตท. และ
  ผู้ขายก๊าซฯแหล่งทานตะวันได้ลงนามสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 2 (Second Amendment)
  ตามข้อตกลงเบื้องต้นที่ได้ลงนามไว้เมื่อวันที่ 17 ต.ค. 2544

2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ปตท. เป็นบริษัทที่ประกอบกิจการก๊าซธรรมชาติแบบครบวงจร (Integrated Gas Company)
โดยดำเนินธุรกิจการจัดจำหน่ายและการค้าผลิตภัณฑ์น้ำมันและปิโตรเคมี
และมีการลงทุนในธุรกิจการกลั่นและปิโตรเคมีในประเทศ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 ปตท.
มีการลงทุนในบริษัทต่างๆ จำนวนรวม 36 บริษัท
ในจำนวนนี้มีบริษัทในกลุ่มธุรกิจน้ำมันที่อยู่ระหว่างขาย/ถอนตัวหรือเลิกกิจการ จำนวน 5 บริษัท

โครงสร้างการดำเนินธุรกิจของ ปตท. แบ่งออกเป็นธุรกิจหลักและธุรกิจการลงทุน ดังต่อไปนี้

2.2.1 ธุรกิจหลัก

2.2.1.1 ธุรกิจก๊าซธรรมชาติ

ปตท. และบริษัทในกลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ เป็นผู้ประกอบธุรกิจก๊าซธรรมชาติอย่างครบวงจร
ครอบคลุมตั้งแต่การสำรวจและผลิต การจัดหาจากทั้งในและต่างประเทศ
การขนส่งก๊าซธรรมชาติทางท่อ การแยกก๊าซธรรมชาติ และการจัดจำหน่าย ทั้งนี้
การสำรวจและผลิตก๊าซธรรมชาติของกลุ่ม ปตท. ดำเนินการโดยบริษัทย่อย คือ ปตท.สผ.
ซึ่งเป็นบริษัทที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการสำรวจและผลิตก๊าซธรรมชาติในประเทศไทย

2.2.1.2 ธุรกิจน้ำมัน

  การดำเนินงานของกลุ่มธุรกิจน้ำมันของ ปตท. สามารถจำแนกได้เป็น 2 กิจกรรมหลัก ดังนี้

  (1) การจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์น้ำมัน โดยครอบคลุมการตลาดค้าปลีก การตลาดพาณิชย์
  การตลาดต่างประเทศ และผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง
  พ.ศ. 2543

  (2) การค้าสากล (Trading) ได้แก่ การนำเข้าและการส่งออกน้ำมันดิบ/คอนเดนเสท
  และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม ซึ่งรวมถึงวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีด้วย

  นอกจากนี้ กลุ่มธุรกิจน้ำมันของ ปตท. ยังมีการลงทุนในบริษัทที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับน้ำมันอีกด้วย

2.  ธุรกิจการลงทุน

ปตท.
มีการลงทุนในธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่นซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกลุ่มธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่นของ
ปตท. และมีการลงทุนในบริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด (มหาชน)
ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของสายการเงินและบัญชีองค์กร รายละเอียดเงินลงทุนของ บมจ. ปตท. ณ
วันที่ 30 มิถุนายน 2544

+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+
|                 |                             |      |      |      |
+-----------------+-----------------------------+------+------+------+

  ---------------- ------------------------------- -- ------- -- ------- -- -- -------
                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               

                                                                               
  ---------------- ------------------------------- -- ------- -- ------- -- -- -------

+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+
|                 |                              |      |   |   |      |   |      |
+-----------------+------------------------------+------+---+---+------+---+------+

 

 

เป็นดังนี้

  --------------- ----------------- ---- ------ ---- ------ ---- ------ ----
                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        

                                                                        
  --------------- ----------------- ---- ------ ---- ------ ---- ------ ----

ผนภาพการประกอบธุรกิจของกลุ่ม ปตท. ที่ครบวงจรครอบคลุมตั้งแต่ธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้น ขั้นกลาง
จนถึงขั้นปลายในประเทศไทย[]

2.3 โครงสร้างรายได้ของ ปตท. และบริษัทย่อย แบ่งตามสายผลิตภัณฑ์

[TABLE]

[1] ^(/ 1) บตท. ได้รับยกเว้นตามพระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2542
มิให้นำบทบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัดในส่วนที่เกี่ยวกับสภาพและการจัดตั้งบริษัทมาบังคับใช้