-----------------------------------------------------------------------
  2. ปัจจัยความเสี่ยง

  -----------------------------------------------------------------------

ปตท.
ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก
โดยถือว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของทุกกระบวนการในการดำเนินธุรกิจของ
ปตท. และต้องมีความเชื่อมโยงกันทุกระดับ จึงได้กำหนดเป็นนโยบายบริหารความเสี่ยงทั่วองค์กร
(Enterprise Risk Management) ที่พนักงานทุกคนต้องปฏิบัติตาม
และมีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและควบคุมภายใน (Risk Management and
Internal Control Committee) ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงในภาพรวมให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด
สำหรับความเสี่ยงในระดับองค์กรจะมีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบผ่านคณะกรรมการจัดการคณะต่างๆ
ของ ปตท.
และความเสี่ยงในการปฏิบัติงานจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บริหารที่รับผิดชอบการปฏิบัติงานนั้นๆ
โดยถือเป็นหน้าที่รับผิดชอบของทุกหน่วยงานในการจัดการและควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งมีการระบุไว้อย่างชัดเจนในคำบรรยายหน้าที่งาน (Functional Description)
ของทุกหน่วยงาน

จากการบริหารความเสี่ยงของ ปตท. ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ทำให้ปัจจัยเสี่ยงต่างๆ
ที่ปรากฏในปีที่ผ่านมาได้รับการบริหารจัดการจนสามารถควบคุมได้ในระดับหนึ่งรวมกับปัจจัยเสี่ยงใหม่ที่ได้ดำเนินการภายใต้แผนบริหารความเสี่ยงในปีปัจจุบัน
ปตท. จึงทำการปรับปรุงหัวข้อปัจจัยเสี่ยงที่ปรากฏต่อผู้ลงทุนให้สอดคล้องกัน

การลงทุนในหลักทรัพย์ของ ปตท.
ผู้ลงทุนควรพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงหลักที่เกิดจากลักษณะการประกอบธุรกิจของ ปตท. ทั้งนี้
นอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ปรากฏในเอกสารฉบับนี้ อาจมีความเสี่ยงอื่นๆ ซึ่ง ปตท.
ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นความเสี่ยงที่ ปตท.
พิจารณาในขณะนี้ว่าไม่มีผลกระทบในสาระสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจของ ปตท.
สำหรับข้อมูลปัจจัยความเสี่ยงที่อ้างอิงถึงรัฐบาลหรือข้อมูลเศรษฐกิจของประเทศไทยในภาพรวม
ข้อมูลดังกล่าวได้มาจากข้อมูลที่เปิดเผยโดยรัฐบาลและแหล่งข้อมูลอื่นๆ โดย ปตท.
มิได้ตรวจทานข้อมูลดังกล่าว ดังนั้นในการลงทุนผู้ลงทุนจึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ
โดยปัจจัยความเสี่ยงหลักๆ ดังกล่าวสามารถจำแนกได้ดังนี้

2.1 ความเสี่ยงทางด้านกลยุทธ์

2.1.1 ความเสี่ยงจากกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจ

กลุ่ม ปตท. ได้กำหนดวิสัยทัศน์ที่มุ่งเน้นการเติบโตอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
เพื่อก้าวไปสู่การเป็นบริษัทพลังงานไทยข้ามชาติชั้นนำ (Thai Premier Multinational
Energy Company) ในการดำเนินงานเพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ดังกล่าว
จึงจำเป็นต้องมีการกำหนดวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจน
และมีการจัดทำแผนกลยุทธ์ของทุกหน่วยธุรกิจและบริษัทในกลุ่มให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
โดยมุ่งเน้นการรักษาความสามารถเชิงแข่งขันและนำความได้เปรียบในทางการแข่งขันดังกล่าวมาใช้ในการลงทุนขยายธุรกิจและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับธุรกิจ
ตลอดจนการขยายธุรกิจต่างประเทศโดยการแสวงหาโอกาสในการลงทุนในทรัพย์สิน
การซื้อหรือควบรวมกิจการที่มีศักยภาพในการแข่งขันหรือสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้แต่ประสบปัญหาในช่วงวิกฤติ
รวมถึงโอกาสในการลงทุนในธุรกิจเกี่ยวเนื่องใหม่ ๆ เช่น ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับพลังงานทางเลือก
ธุรกิจไฟฟ้า ธุรกิจถ่านหิน ธุรกิจ Engineering and Energy Solution เป็นต้น

ภายใต้สภาวะการแข่งขันทางธุรกิจที่รุนแรงการขยายตัวของเศรษฐกิจโลกและประเทศไทยที่ยังมีปัจจัยความไม่แน่นอน
ความผันผวนของราคาน้ำมัน
ความคาดหวังของผู้ลงทุนและความต้องการที่หลากหลายของกลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย
จึงอาจเกิดความเสี่ยงที่ทำให้ ปตท.
ไม่สามารถบรรลุตามเป้าหมายและกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจดังกล่าว อาทิ
ความไม่แน่นอนของปริมาณความต้องการใช้พลังงาน ความผันผวนของราคาปิโตรเลียมและปิโตรเคมี
ความเสี่ยงจากการลงทุนในต่างประเทศและธุรกิจใหม่ เป็นต้น
นอกจากนี้ในการขยายการลงทุนต่างประเทศต้องเผชิญกับความเสี่ยงในการเปลี่ยนแปลงกฎหมาย
ระเบียบข้อบังคับ รวมถึงนโยบายของภาครัฐในแต่ละประเทศ การจัดหาเงินลงทุน
และการสร้างขีดความสามารถในการดำเนินธุรกิจต่างประเทศ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของ ปตท.
และอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนไม่เป็นไปตามคาดการณ์ไว้

ดังนั้นในการกำหนดและทบทวนวิสัยทัศน์ ทิศทางและกลยุทธ์ของการดำเนินธุรกิจในอนาคต กลุ่ม
ปตท. จึงได้จัดให้มีการประชุมสัมมนาระดมความคิดเห็นของผู้บริหารระดับสูงของกลุ่ม ปตท. ทุกปี
ทั้งในระดับผู้บริหารสูงสุดของกลุ่ม ปตท. ที่เรียกว่า Top Executive Thinking Session
(TTS) และในกลุ่มผู้บริหารระดับสูงของ ปตท. ที่เรียกว่า Strategic Thinking Session
(STS) เพื่อคอยติดตาม
ทบทวนและปรับปรุงกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจให้สอดคล้องกับสถานการณ์เศรษฐกิจและพลังงานที่เปลี่ยนแปลงรวมทั้งให้สอดคล้องกับทิศทางของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน
ปตท. มีการบูรณาการกระบวนการวางแผนเชิงกลยุทธ์และการบริหารความเสี่ยงในขั้นตอนต่าง ๆ
โดยได้มีการจัดทำแผนธุรกิจควบคู่กับแผนบริหารความเสี่ยง รวมถึงได้มีการจัดทำแผนธุรกิจในรูปแบบ
Scenario Planning ในสถานการณ์การเติบโตทางเศรษฐกิจและระดับราคาน้ำมันต่างๆ
เพื่อให้กลุ่ม ปตท.
มีแผนที่เหมาะสมในการรองรับการเปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอนที่จะเกิดขึ้นในอนาคต นอกจากนี้
ปตท.
ยังได้มีการติดตามผลการดำเนินการในทุกเดือนและมีการจัดประชุมผู้บริหารในกลุ่มเป็นประจำอย่างน้อยทุกไตรมาส
เพื่อติดตามผลการดำเนินงานของกลุ่ม ปตท.
และการหารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการปรับแผนธุรกิจและกลยุทธ์ระยะสั้น
เพื่อสร้างความมั่นใจในผลประกอบการจะได้เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ รวมทั้งได้มีการติดตาม
ประเมินผลการดำเนินงานของหน่วยธุรกิจผ่านทางคณะกรรมการชุดต่าง ๆ อาทิ
คณะกรรมการตรวจสอบ คณะกรรมการจัดการ ปตท. คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
คณะกรรมการแผนวิสาหกิจ คณะกรรมการบริหารจัดการการเงินและบัญชีองค์กร เป็นต้น

2.1.2 ความเสี่ยงในการพัฒนาขีดความสามารถขององค์กรเพื่อรองรับการดำเนินธุรกิจภายใต้ความผันผวนของสภาวะเศรษฐกิจและโอกาสในการเติบโตทางธุรกิจ 

ความหลากหลายทางธุรกิจ ของ ปตท. ที่เชื่อมโยงกันเป็นลูกโซ่
การขยายการลงทุนไปสู่ต่างประเทศ และการลงทุนในธุรกิจใหม่ๆ
ทำให้เกิดความสลับซับซ้อนในการบริหารจัดการบริษัทในกลุ่ม
ประกอบกับภายใต้สภาวะเศรษฐกิจที่ยังมีความผันผวน
อันส่งผลต่อความไม่แน่นอนของความต้องการของตลาดและราคาผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องต่างๆ ทำให้
ปตท. จำเป็นต้องจัดเตรียมบุคลากรให้พร้อมทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ
เพื่อรองรับความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจ การขยายการลงทุนในธุรกิจใหม่ๆที่ไม่คุ้นเคย
และการทดแทนผู้บริหารที่จะเกษียณอายุ รวมทั้งการปรับและขยายฐานทางธุรกิจให้เหมาะสม
เพื่อสร้างโอกาสและความสามารถในการเติบโตที่ยั่งยืน ทั้งนี้
หากการจัดเตรียมบุคลากรให้มีความเชี่ยวชาญ มีประสบการณ์
หรือมีจำนวนไม่เพียงพอกับความต้องการของกลุ่ม ปตท. จะส่งผลกระทบต่อธุรกิจ
รวมทั้งการบรรลุเป้าหมายในระยะยาวของ ปตท.

ปตท. ลดความเสี่ยงด้านการเตรียมบุคลากร โดยใช้กลไกการบริหารสายอาชีพ แบ่งการบริหารเป็น
2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้บริหารระดับเทียบเท่าผู้จัดการฝ่ายขึ้นไป ใช้การบริหารจัดการในรูปแบบกลุ่ม
ปตท. เพื่อรองรับความต้องการผู้บริหารระดับสูงทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ
มีการคัดเลือกและจัดทำ Potential Pool
เพื่อพัฒนาผู้บริหารให้มีความพร้อมในการสืบทอดการบริหารตามความต้องการขององค์กร
รวมทั้งยังมีคณะผู้บริหารระดับ CEO ของกลุ่ม ปตท. เรียกว่า “PTT Group Management
Committee” เป็นผู้ดูแล และกลุ่มพนักงานระดับต่ำกว่าผู้จัดการฝ่าย
เป็นการบริหารจัดการภายในสายงานของ ปตท. หรือภายในของแต่ละบริษัทในเครือ
โดยใช้แนวความคิดการบริหารสายอาชีพเช่นเดียวกับระดับผู้จัดการฝ่ายขึ้นไป
ดูแลโดยคณะกรรมการที่ปรึกษาสายอาชีพ เรียกว่า “Career Counseling Team” สำหรับ ปตท.
มีทั้งหมด 14 สายอาชีพ แต่ละสายอาชีพจะต้องจัดทำแผนกำลังคน กำหนด Key Position
คัดเลือกพนักงานที่มีศักยภาพสูง จัดทำแผนพัฒนารายบุคคลและดำเนินการตามแผน
เพื่อให้มั่นใจได้ว่ากลุ่ม ปตท.จะมีผู้บริหารและพนักงานที่มีคุณภาพและเพียงพอในระบบอย่างต่อเนื่อง
อีกทั้ง ปตท. ได้กำหนด Core Competency
ขององค์กรเพื่อพัฒนาบุคลากรให้มีขีดความสามารถรองรับการทำงานสนองตอบต่อกลยุทธ์และทิศทางการดำเนินธุรกิจขององค์กร
และกำหนด Functional Competency
ในแต่ละสายอาชีพเพื่อพัฒนาบุคลากรให้มีความสามารถปฏิบัติงานในหน้างานที่รับผิดชอบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ที่ประชุม STS (Strategic Thinking Session) ของปตท. ได้มีการระบุ
Functional Excellence ของกลุ่ม ปตท. ที่ต้องสร้างเสริมศักยภาพใน 9 ด้าน ได้แก่ 1)
Capital Project management 2) Operational Excellence 3) Business
Development 4) Marketing and Sale 5) Stakeholder management 6) Corporate
Finance 7) R&D /Technology , 8) HR&OE 9) Corporate Strategy
ซึ่งสายงานทรัพยากรบุคคลและผู้บริหารจะกำหนดรายละเอียดของคุณลักษณะ ความรู้ ความสามารถ
และประสบการณ์ที่จำเป็นของพนักงานในแต่ละด้านออกมาเพื่อนำไปทำแผนพัฒนารายบุคคลให้ได้ตามเป้าหมายพร้อมทั้งจัดเตรียมหลักสูตรการฝึกอบรมให้สอดคล้องกับกลยุทธ์และทิศทางขององค์กร
เพื่อสร้างเสริมศักยภาพให้กับบุคลากรต่อไป

นอกจากนี้ ปตท. จัดให้มีการสำรวจความผูกผันและความพึงพอใจของพนักงานที่มีต่อองค์กรทุกปี
ผลการสำรวจใน พ.ศ. 2555 อยู่ในระดับใกล้เคียงกับบริษัทชั้นนำของโลก และ ปตท.
ได้นำผลสำรวจในประเด็นต่างๆ มาวิเคราะห์เพื่อสรุปปัจจัย ที่มีผลต่อความผูกพันและความพึงพอใจ
และนำมาจัดทำแนวทางการปรับปรุงระบบงาน ค่าตอบแทน ระบบบริหารทรัพยากรบุคคล
สภาพแวดล้อมในที่ทำงาน ฯลฯ
เพื่อสร้างเสริมให้พนักงานมีความผูกพันและความพึงพอใจในการทำงานต่อไป
นอกจากนี้เพื่อให้การปฏิบัติงานของพนักงานทุกระดับสอดคล้องในทิศทางเดียวกันกับเป้าหมายและกลยุทธ์ขององค์กร
ปตท. จึงได้มีการบริหารผลการปฏิบัติงานโดยการใช้ดัชนีวัดผลการดำเนินงาน (Key
Performance Index: KPI) ที่ถ่ายทอดลงมาตามลำดับตั้งแต่คณะกรรมการบริษัท
ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ผู้บริหารระดับต่างๆ และพนักงาน
ซึ่งการขึ้นเงินเดือนประจำปีจะแตกต่างกันตามผลการดำเนินงาน
และพฤติกรรมการทำงานรวมทั้งความสามารถในการพัฒนาตนเอง
โดยกำหนดให้มีผู้แทนพนักงานเข้าร่วมรับฟังการชี้แจงเหตุผลการประเมิน
เพื่อให้มีความโปร่งใสเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย และไม่ก่อให้เกิดปัญหาด้านแรงงานสัมพันธ์

2.2 ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

2.2.1 ความเสี่ยงจากการจัดหาก๊าซธรรมชาติ 

ในปีที่ผ่านมา ปตท. ดำเนินการเจรจาจัดหาก๊าซธรรมชาติเพิ่มเติมจากแหล่งต่างๆในประเทศ
ทั้งบนบกและในอ่าวไทย รวมถึงการเจรจาจัดหาก๊าซธรรมชาติในรูปก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ
Liquefied Natural Gas (LNG) จากกลุ่มผู้ขายในภูมิภาคต่างๆ
ซึ่งนอกจากจะเป็นการจัดหาก๊าซธรรมชาติเพื่อรองรับความต้องการใช้ในปัจจุบันแล้วยังเป็นการทำสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติล่วงหน้ากับผู้ขายก๊าซธรรมชาติ
เพื่อรองรับความต้องการก๊าซธรรมชาติที่คาดว่าจะขยายตัวเพิ่มขึ้นในอนาคตตามสภาพเศรษฐกิจ ทั้งนี้
ปตท. ได้เริ่มนำเข้า LNG ตั้งแต่กลางปี 2554 โดยในช่วงแรกจะเป็น Spot cargo และ/หรือ
สัญญาระยะสั้น และตั้งแต่ปี 2558 จะเริ่มมีการนำเข้า LNG
แบบสัญญาระยะยาวจากประเทศการ์ต้าในปริมาณ 2 ล้านตันต่อปี

ในสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติจะมีการกำหนดปริมาณการซื้อก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำรายปีที่ ปตท.
จะต้องรับซื้อ โดยหากในปีสัญญาใด
ปตท.ไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ครบตามปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในสัญญา ปตท.
จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่ได้รับล่วงหน้า (Take-or-Pay) โดยที่ ปตท.
มีสิทธิรับปริมาณก๊าซธรรมชาติที่ได้ชำระไปแล้วนั้นในปีต่อๆ ไป โดยไม่ต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติอีก
(Make-Up) ทั้งนี้ ในปีที่ ปตท. จะใช้สิทธิในการรับปริมาณก๊าซธรรมชาติดังกล่าว ปตท.
จะต้องรับซื้อก๊าซธรรมชาติให้ได้ครบตามปริมาณซื้อก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำตามสัญญาในปีนั้นๆ ก่อน

ตามสัญญาซื้อ LNG ประเภท Spot cargo และสัญญาระยะสั้น หาก ปตท. ไม่สามารถรับ LNG
ได้ตามสัญญา ผู้ขายจะนำ LNG ไปขายให้ลูกค้ารายอื่น ซึ่ง ปตท.
มีความเสี่ยงที่จะต้องจ่ายเงินส่วนต่างราคาให้ผู้ขาย หากขายได้ในราคาที่ต่ำกว่าสัญญาที่ทำไว้กับ
ปตท.

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 ปตท. สามารถเรียกก๊าซธรรมชาติในส่วนของ Make-Up
จากแหล่งเยตากุนได้ครบแล้ว ในขณะที่แหล่งยาดานา ปตท. ยังมียอดเงินค่า Take-or-Pay
คงเหลือเป็นจำนวน 6,780 ล้านบาท ซึ่งจากประมาณการความต้องการก๊าซธรรมชาติ ปตท.
คาดว่าจะสามารถรับก๊าซธรรมชาติในส่วนของ Make-Up
ทั้งจากแหล่งยาดานาและเยตากุนได้หมดภายในปี 2558 อนึ่ง เงินค่า Take-or-Pay
ของแหล่งยาดานาและเยตากุนเกิดขึ้นในช่วงปี 2541 – 2544
เนื่องจากความล่าช้าในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าราชบุรีและโครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติราชบุรี-วังน้อย
รวมถึง ผลกระทบวิกฤตเศรษฐกิจในปี 2540 แต่ทั้งนี้ การจ่ายเงินค่า Take-or-Pay
ของแหล่งยาดานาและเยตากุนดังกล่าว มีราคาต่ำกว่าราคาซื้อขายในปัจจุบัน
ทำให้มีกำไรจากส่วนต่างราคามาช่วยในการแบ่งเบาภาระดอกเบี้ยที่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ตามยังมีความไม่แน่นอนในภาวะเศรษฐกิจโลกและประเทศไทย
ซึ่งส่งผลกระทบต่อความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ น้ำมัน รวมถึงผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
ประกอบกับความผันผวนของราคาน้ำมันและ LNG ในปัจจุบันและปัจจัยต่างๆ
ที่มีผลกระทบต่อความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ
ดังนั้นจึงอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงที่จะส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของ ปตท. ได้ ดังนี้

-   ปริมาณความต้องการก๊าซธรรมชาติในอนาคตอาจไม่เป็นไปตามที่ ปตท. คาดการณ์
    ซึ่งหากมีปริมาณความต้องการสูงกว่า
    จะทำให้การจัดหาก๊าซธรรมชาติไม่เพียงพอต่อความต้องการ
    แต่หากปริมาณความต้องการต่ำกว่า อาจทำให้เกิดปัญหา Take-or-Pay
    จากสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติที่มีอยู่

-   กำหนดการแล้วเสร็จของการก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
    ภายใต้แผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3 พ.ศ.2544 - 2554 (ปรับปรุงเพิ่มเติม)
    หรือการก่อสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ๆ ที่จะใช้ก๊าซธรรมชาติอาจไม่เป็นไปตามแผน
    อาจส่งผลให้แผนการจัดหาก๊าซธรรมชาติไม่สอดคล้องกับปริมาณความต้องการ อาจก่อให้เกิด
    Take-or-Pay ในสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติใหม่

-   ความผันผวนของราคาน้ำมันอาจทำให้การจัดหาก๊าซธรรมชาติจากแหล่งใหม่เข้ามาในระบบของ
    ปตท. จะมีราคาสูง
    ซึ่งอาจทำให้ความสามารถในการแข่งขันของก๊าซธรรมชาติเมื่อเทียบกับเชื้อเพลิงอื่น ๆ ลดลง

-   ปริมาณสำรองก๊าซธรรมชาติภายในประเทศเริ่มลดลงและอาจส่งผลให้ปริมาณการผลิตต่อวันตามสัญญาลดลงได้

-   การเจรจาจัดหาก๊าซธรรมชาติในภูมิภาคผ่านทางระบบท่อมีความยากมากขึ้น เนื่องจาก
    ประเทศเพื่อนบ้านมีความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเพิ่มขึ้นเช่นกัน รวมถึง
    ความไม่ชัดเจนในการพัฒนาแหล่งก๊าซฯจากพื้นที่คาบเกี่ยวไทย-กัมพูชา

-   ในบางช่วงเวลาตลาด LNG อาจมีภาวะตึงตัว ซึ่งคาดการณ์ได้ยาก
    อาจทำให้ไม่สามารถจัดหาได้ตามระยะเวลาและ/หรือคุณภาพที่ต้องการได้ในช่วงเวลาที่ต้องการ
    และมีราคาที่สูง

-   ปตท. อาจไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ได้ชำระเงินล่วงหน้าไปแล้ว (Make-Up)
    จากแหล่งที่มี Take-or-Pay เดิมได้ตามแผน
    หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติของประเทศลดลงมาก และ ปตท.
    จำเป็นต้องรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณผูกพันในทุกสัญญา

-   ความผันผวนของราคาน้ำมันและอัตราแลกเปลี่ยน
    อาจส่งผลให้ราคาก๊าซธรรมชาติในอนาคตสูงหรือต่ำกว่าราคาที่ ปตท.
    ได้ชำระเงินไว้ล่วงหน้าภายใต้เงื่อนไข Take-or-Pay
    ซึ่งจะทำให้เกิดกำไรหรือขาดทุนจากการรับก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ชำระเงินล่วงหน้าไปแล้ว
    (Make-up)

-   ผู้ขายก๊าซธรรมชาติอาจเกิดปัญหาที่ทำให้การส่งก๊าซธรรมชาติชะงักหรือหยุด
    ทำให้ไม่สามารถส่งก๊าซธรรมชาติในปริมาณที่ ปตท. เรียกขอตามปริมาณตามสัญญา หรือ
    ไม่สามารถ Make-Up จากแหล่งที่มี Take-or-Pay ได้ตามแผน

ในการรองรับความเสี่ยงของการจัดหาก๊าซธรรมชาติและความต้องการก๊าซธรรมชาติ ปตท.
ได้มีการติดตามความเคลื่อนไหวของการจัดหาและความต้องการก๊าซธรรมชาติ
และมีการประสานงานกับกลุ่มผู้ขายและลูกค้าอย่างใกล้ชิด
เพื่อจัดทำแผนการจัดหาก๊าซธรรมชาติในระยะยาวอย่างมีประสิทธิภาพ
และมีการทบทวนอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งมีการเจรจากับกลุ่มผู้ขายและลูกค้า
เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาหากเกิดวิกฤติ

นอกจากนี้ที่ผ่านมาความต้องการก๊าซธรรมชาติมีสูงกว่าปริมาณขั้นต่ำตามสัญญา ทำให้ ปตท.
สามารถสะสมปริมาณส่วนเกิน ซึ่งสามารถนำมาลดปริมาณรับก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำตามสัญญารายปีของ
ปตท. ได้ในอนาคต(Carry Forward) ตามสิทธิที่มีอยู่ในสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติบางฉบับ

2.2.2 ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ของ ปตท.

ต้นทุนวัตถุดิบและราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ก๊าซธรรมชาติ คอนเดนเสท น้ำมันดิบ
น้ำมันสำเร็จรูปและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ทั้งในประเทศและต่างประเทศของ ปตท. และบริษัทในกลุ่ม
ซึ่งอ้างอิงตามราคาประกาศในแต่ละช่วงเวลามีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามตลาดโลกอย่างผันผวน
ส่งผลให้รายได้จากการดำเนินการรวมถึงค่าการกลั่นได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ทั้งนี้ความผันผวนของราคาปิโตรเลียมและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีเกิดจากปัจจัยหลายประการ ได้แก่

-   ภาวะเศรษฐกิจโลกและการดำเนินนโยบายทางการเงินในแต่ละภูมิภาคทั่วโลก

-   การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์ อุปทานและปริมาณสำรองของก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ
    คอนดอนเสท น้ำมันสำเร็จรูปและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีในตลาดโลก

-   เสถียรภาพทางการเมืองของประเทศผู้ผลิตและส่งออกปิโตรเลียม
    โดยเฉพาะอย่างยิ่งภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นผู้ผลิตและส่งออกรายใหญ่

-   การกำหนดนโยบายการผลิตปิโตรเลียมของกลุ่ม OPEC (Organization of the
    Petroleum Exporting Countries)

-   การเข้าซื้อ/ขายตราสารอนุพันธ์น้ำมันของกลุ่มนักลงทุนในตลาดซื้อขายล่วงหน้า (Forward,
    Futures Market)

-   สภาพภูมิอากาศและอุบัติภัยอันเกิดจากภัยธรรมชาติ

-   การเปลี่ยนแปลงคุณภาพของผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป (Specifications)
    ทั้งในและนอกภูมิภาค

-   การแข่งขันโดยพลังงานทดแทน

ที่ผ่านมาผู้บริหารกลุ่ม ปตท. ได้จัดตั้งทีมบริหารความเสี่ยงราคา (Price Strategy and Risk
Management)
เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ความเคลื่อนไหวราคาน้ำมันในตลาดโลกและเข้าดำเนินการบริหารความเสี่ยงราคาวัตถุดิบและราคาผลิตภัณฑ์
รวมทั้งราคาซื้อและราคาจำหน่ายน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปร่วมกันภายในกลุ่ม ปตท.
ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ภายใต้โครงการ Petrochemical and Refining Integrated
Synergy Management (PRISM) ทั้งนี้ ปตท. มุ่งเน้นการบริหารจัดการอย่างต่อเนื่อง
เป็นระบบและในลักษณะกลุ่ม เพื่อสร้างพลังร่วมของกลุ่ม ปตท. ซึ่งปัจจุบันกลุ่ม ปตท.
ได้ดำเนินการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านราคาปิโตรเลียมและปิโตรเคมี
โดยการทำสัญญาซื้อขายตราสารอนุพันธ์ทั้งระยะสั้นและระยะยาวระหว่างบริษัทคู่ค้า
ซึ่งมีการกำหนดเป้าหมายของราคา ปริมาณ
และระยะเวลาในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม
และให้สอดคล้องกับแผนธุรกิจของกลุ่ม ปตท.
การเข้าซื้อขายตราสารอนุพันธ์ในตลาดการค้าอนุพันธ์ทุกครั้งจะมีการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างถี่ถ้วน
รวมทั้งเลือกเครื่องมือที่ใช้ในการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมกับช่วงเวลาและจุดประสงค์ เช่น
เครื่องมือ Swap หรือ Option
นอกจากนี้การดำเนินการบริหารความเสี่ยงทุกครั้งจะดำเนินการตามนโยบายขององค์กรในแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้านราคาให้ควบคู่และสอดคล้องไปกับปริมาณซื้อขายวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม
ปตท. (Physical Underlying) ทั้งการบริหารต้นทุนราคาซื้อ และบริหารความเสี่ยงราคาขาย
เพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของราคาที่มีต่อผลตอบแทนและผลประกอบการของ ปตท. และกลุ่ม
ปตท. อีกทั้ง
มีการจัดวางโครงสร้างและกระบวนการในการกำกับดูแลการบริหารจัดการความเสี่ยงและการตรวจสอบถ่วงดุลที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล
รวมถึงการกำหนดวงเงินมูลค่าความเสี่ยง (Value at Risk – VaR)
ในการทำการธุรกรรมการค้าระหว่างประเทศ
และให้มีการรายงานสถานะความเสี่ยงแก่ผู้บริหารและหน่วยงานเกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ ทั้งนี้
เพื่อควบคุมมิให้ ปตท. และกลุ่ม ปตท. มีความเสี่ยงด้านราคาสูงเกินระดับที่เหมาะสม

2.2.3 ความเสี่ยงจากการดำเนินการของรัฐบาลที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของ
ปตท.

จากการที่ ปตท. มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจที่มีรัฐบาลโดยกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่
และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงพลังงาน
รวมทั้งการทำธุรกิจพลังงานอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ
(กพช.) ภายใต้พระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ พ.ศ. 2535
ดังนั้นภาครัฐยังคงสามารถกำกับดูแลการดำเนินการใดๆ ของ ปตท.
เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายพลังงาน เศรษฐกิจและสังคมของประเทศ และ กพช.
สามารถอาศัยอำนาจ ตามพระราชบัญญัติฯ
ในการเสนอแนะนโยบายและแผนการบริหารพลังงานของประเทศต่อคณะรัฐมนตรี
รวมทั้งกำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการกำหนดราคาพลังงานให้สอดคล้องกับนโยบายและแผนการบริหารพลังงานของประเทศ
นอกจากนี้ตามพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2516
ได้บัญญัติไว้ว่า เพื่อประโยชน์ในการแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง
ให้นายกรัฐมนตรีมีอำนาจออกคำสั่งเพื่อกำหนดมาตรการเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ ได้
ซึ่งรวมถึงการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงทุกชนิด
ดังนั้นการกำหนดนโยบายและมาตรการด้านพลังงานของภาครัฐ
อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินธุรกิจของ ปตท. ดังตัวอย่างต่อไปนี้

-   การตรึงราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับยานยนต์ (NGV)

รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงทางเลือกในภาคขนส่ง
เพื่อลดผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากราคาน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลกได้ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ลดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนยุทธศาสตร์พลังงานของประเทศ
ที่สนับสนุนให้ใช้เชื้อเพลิงที่สามารถจัดหาได้จากแหล่งภายในประเทศ โดย ปตท.ได้เริ่มนำ NGV
มาใช้เป็นเชื้อเพลิงให้กับรถโดยสารประจำทาง NGV ขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.)
ตั้งแต่ปี 2536 และภายใต้นโยบายของรัฐบาลที่จะผลักดัน NGV เป็นเชื้อเพลิงทางเลือก ปตท.
ได้เป็นผู้ริเริ่มขยายก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงทางเลือกในภาคขนส่ง ตั้งแต่ปี 2544
และได้จัดทำแผนขยายการใช้ NGV เพื่อทดแทนน้ำมันเบนซินและดีเซลในภาคขนส่ง
โดยการลงทุนขยายสถานีบริการพร้อมกับส่งเสริมการขยายจำนวนรถยนต์ใช้ NGV
ให้เพิ่มขึ้นโดยเฉพาะรถบริการสาธารณะ ได้แก่ รถแท็กซี่ และรถโดยสารประจำทาง เป็นต้น

คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบตามมติ กพช. เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2550 ให้ ปตท. กำหนดราคา
NGV ที่ 8.50 บาทต่อกิโลกรัม ในปี 2550-2551 โดยให้ ปตท. สามารถปรับราคา NGV ไม่เกิน
12 บาทต่อกิโลกรัม ในปี 2552 ปรับไม่เกิน 13 บาทต่อกิโลกรัมในปี 2553
และปรับตามต้นทุนที่แท้จริงตั้งแต่ปี 2554 เป็นต้นไป
แต่สถานการณ์ราคาน้ำมันในตลาดโลกได้ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ภาครัฐจึงได้มีมาตรการบรรเทาผลกระทบด้านพลังงานโดยตรึงราคา NGV ไว้ที่ระดับ 8.50
บาทต่อกิโลกรัม จนถึงวันที่ 30 กันยายน 2554 โดยจ่ายชดเชยราคา NGV ในอัตรา 2
บาทต่อกิโลกรัม และต่อมาเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2554 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบตามมติ กพช.
เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2554 ให้ขยายระยะเวลาตรึงราคาขายปลีก NGV ในระดับราคา 8.50
บาทต่อกิโลกรัม และคงอัตราเงินชดเชยในอัตรา 2 บาทต่อกิโลกรัม ต่อไปตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม
2554 จนถึงวันที่ 15 มกราคม 2555
เพื่อเตรียมความพร้อมเรื่องบัตรเครดิตพลังงานและการปรับเปลี่ยนรถแท็กซี่ LPG เป็น NGV
โดยให้มีการทยอยปรับขึ้นราคาขายปลีก NGV เดือนละ 0.50 บาทต่อกิโลกรัม ตั้งแต่วันที่ 16
มกราคม 2555 จนถึงธันวาคม 2555 เพื่อไม่ให้กระทบต่อผู้ใช้ NGV มากเกินไป
และให้ทยอยปรับลดอัตราเงินชดเชยลงเดือนละ 0.50 บาทต่อกิโลกรัม จำนวน 4 ครั้ง ตั้งแต่วันที่
16 มกราคม 2555 - เมษายน 2555

จากนโยบายการตรึงราคาดังกล่าวประกอบกับต้นทุนการผลิตทั้งในด้านการลงทุนและราคาซื้อก๊าซธรรมชาติได้ปรับเพิ่มสูงขึ้นตามราคาน้ำมันในตลาดโลก
ส่งผลให้ ปตท. ประสบภาวะขาดทุนจากการจำหน่าย NGV เพิ่มขึ้นเป็นลำดับ อย่างไรก็ตาม ปตท.
ได้มีการทบทวนแผนการขยายสถานีบริการ NGV และการเพิ่มปริมาณจำหน่าย NGV
หากภาครัฐมีการดำเนินการตามแนวทางการแบ่งเบาภาระการขาดทุนตามมติ กพช. ดังกล่าว
เพื่อส่งเสริมการใช้ NGV อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ NGV
สามารถเป็นพลังงานทางเลือกและเกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศต่อไปอย่างยั่งยืน
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2555
คณะรัฐมนตรีลงมติเห็นชอบตามมติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กบง.) ครั้งที่ 2/2555
ให้ยกเลิกมติ กบง.เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2554 เรื่องแนวทางการทยอยปรับขึ้นราคาขายปลีก NGV
เดือนละ 0.50 บาทต่อกิโลกรัม ตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม 2555 จนถึงธันวาคม 2555
และเห็นชอบให้คงราคาขายปลีก NGV ไว้ที่ 10.50 บาทต่อกิโลกรัมเป็นเวลา 3 เดือน (วันที่ 16
พฤษภาคม 2555- วันที่ 15 สิงหาคม 2555 )โดยตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม 2555 ได้มอบหมายให้
กบง.
พิจารณาแนวทางการปรับราคาให้สะท้อนต้นทุนโดยพิจารณาจากแนวทางการศึกษาของสถาบันวิจัยพลังงานจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ซึ่งต่อมาได้มีมติ กบง. ครั้งที่ 24/2555 วันที่ 14 สิงหาคม 2555
ให้คงราคาขายปลีกก๊าซธรรมชาติสำหรับยานยนต์ ที่ 10.50 บาท/กิโลกรัม ตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม
2555 เป็นต้นไปจนกว่าจะได้ข้อสรุปต้นทุนราคาก๊าซ NGVของสถาบันวิจัยพลังงานจุฬาฯ

-   การควบคุมราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG)

โครงสร้างราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ในปัจจุบันเป็นแบบกึ่งลอยตัว
โดยภาครัฐได้มีการยกเลิกควบคุมราคาขายปลีก แต่ยังคงมีการควบคุมราคา LPG ณ
โรงกลั่นน้ำมันไว้คงที่ ที่ประมาณ 333 เหรียญสหรัฐ/ตัน ส่งผลให้ราคาขายปลีกถูกกำหนดไว้ที่
18.13 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่งที่ผ่านมาในช่วงที่ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ส่งผลให้ราคาขายปลีก LPG ในประเทศแตกต่างจากราคา LPG
ในตลาดโลกและราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศค่อนข้างมาก ส่งผลให้ปริมาณความต้องการ
LPG ในประเทศเพิ่มขึ้นเกินกว่ากำลังผลิต LPG ในประเทศ กระทรวงพลังงานจึงมอบหมายให้
ปตท. เป็นผู้นำเข้า LPG ในราคาตลาดโลกและจำหน่ายในราคาที่รัฐควบคุม โดย ปตท.
จะได้รับเงินชดเชยคืนจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงภายหลัง การควบคุมราคา LPG ดังกล่าวส่งผลให้
ปตท. และโรงกลั่นในกลุ่มไม่สามารถจำหน่าย LPG ในราคาที่สะท้อนตลาดโลกและต้นทุนที่แท้จริง
การสูญเสียโอกาสในการส่งออก LPG รวมทั้งความไม่แน่นอนของระยะเวลาในการที่ ปตท.
จะได้รับเงินชดเชยการนำเข้า LPG คืนอีกทั้งปริมาณนำเข้าที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจทำให้ ปตท.
ต้องลงทุนเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการนำเข้า LPG
ซึ่งทั้งหมดอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินและผลประกอบการของ ปตท.

ที่ผ่านมารัฐบาลในหลายสมัยได้มีความพยายามในการแก้ไขปัญหาราคา LPG
แต่เนื่องจากราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2554
กพช. ได้มีมติให้ขยายเวลาการตรึงราคาขายปลีกก๊าซ LPG ภาคครัวเรือนต่อไปจนถึงสิ้นปี 2555
ขยายระยะเวลาการตรึงราคาก๊าซ LPG ภาคขนส่งต่อไปจนถึงวันที่ 15 มกราคม 2555
เพื่อเตรียมจัดทำบัตรเครดิตพลังงาน และปรับเปลี่ยนรถแท็กซี่ LPG เป็น NGV โดยตั้งแต่วันที่ 16
มกราคม 2555 ให้ทยอยปรับขึ้นราคาขายปลีก LPG ภาคขนส่งเดือนละ 0.75 บาทต่อกิโลกรัม
จนไปสู่ราคา LPG ที่ผลิตได้จากโรงกลั่นน้ำมัน (ภาครัฐกำหนดให้ราคา LPG
ที่ผลิตได้จากโรงกลั่นน้ำมัน เท่ากับราคา LPG ตลาดโลกในสัดส่วนร้อยละ 76 และราคา LPG ณ
โรงแยกก๊าซฯ ซึ่งถูกตรึงให้คงที่ที่ประมาณ 333 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตัน ในสัดส่วนร้อยละ 24
ตั้งแต่กลางเดือน มกราคม 2554) และยังได้กำหนดอัตราเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันฯ สำหรับ LPG
ที่ใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี กิโลกรัมละ 1 บาท มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2555
เป็นต้นไป

อย่างไรก็ตาม มติดังกล่าวได้มีผลบังคับใช้ได้ถึงเพียงเดือนพฤษภาคม 2555 โดย กพช.
ได้มีมติเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2555 ให้ยกเลิกมติ กพช. เดิมเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2554
ที่จะให้ทยอยปรับราคา LPG ที่ใช้ในภาคขนส่ง โดยให้คงราคาขายปลีก LPG
ในภาคขนส่งไว้ที่ประมาณ 21.13 บาทต่อกิโลกรัม ต่อไปอีก 3 เดือน (ตั้งแต่วันที่ 16 พฤษภาคม –
วันที่ 15 สิงหาคม 2555) หลังจากนั้นตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม 2555 ให้ปรับราคา LPG
ภาคขนส่งให้ไม่เกินราคา LPG ที่ได้จากโรงกลั่นฯ สำหรับ LPG ที่ใช้ในภาคอุตสาหกรรม ตั้งแต่วันที่
1 มิถุนายน 2555 ให้ปรับราคาให้ไม่เกินราคา LPG ที่ได้จากโรงกลั่นฯ ต่อมาเมื่อวันที่ 14
สิงหาคม 2555 กบง. ได้มีมติให้ปรับขึ้นราคา LPG ภาคขนส่งขึ้นอีกเพียง 0.25 บาท/กก.
ทำให้ราคาขายปลีก LPG ภาคขนส่งเพิ่มขึ้นเป็น 21.38 บาท/กก. มีผลตั้งแต่ 16 สิงหาคม 2555
เป็นต้นไป จนถึงปัจจุบัน ภาครัฐยังไม่มีการพิจารณาปรับขึ้นราคา LPG ภาคขนส่งอีก ในขณะที่ LPG
ที่ใช้ในภาคอุตสาหกรรม ซึ่งได้มีการทยอยปรับราคาให้สะท้อนราคา LPG
ที่ผลิตได้จากโรงกลั่นน้ำมันมาก่อนหน้านี้นั้น ได้กำหนดเพดานการปรับราคาขายปลีกไว้สูงสุดไม่เกิน
30.13 บาท/กก. (ปัจจุบัน ราคา LPG ภาคอุตสาหกรรมได้ถูกปรับจนเท่ากับ 30.13 บาท/กก.
ตั้งแต่เดือนเมษายน 2555) และล่าสุด การประชุมของ กพช. เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2556
ได้มีมติให้ขยายระยะเวลาการตรึงราคา LPG ภาคครัวเรือนที่ 18.13 บาท/กก.
ต่อไปจนถึงสิ้นเดือนมีนาคม 2556
ทั้งนี้ยังมีความเสี่ยงที่ภาครัฐฯอาจจะพิจารณาชะลอการปรับราคาขายปลีก LPG และราคา LPG
ของโรงแยกก๊าซธรรมชาติต่อไป ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของ ปตท.
ที่จะได้รับผลกระทบเพิ่มขึ้นจากราคาก๊าซธรรมชาติที่เป็นวัตถุดิบของโรงแยกก๊าซธรรมชาติจะสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตามราคาน้ำมันในตลาดโลก

2.2.4 ความเสี่ยงจากผลการดำเนินงานของกลุ่ม ปตท. ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของผลการดำเนินงานของ
ปตท.

จากการที่ ปตท. มีการเติบโตทางธุรกิจอย่างต่อเนื่องจากการเข้าร่วมทุนในบริษัทต่างๆ
โดยมุ่งเน้นให้เกิดการเชื่อมโยงกันของการดำเนินธุรกิจอย่างครบวงจรจากธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นจนถึงขั้นปลาย
รวมถึงการลงทุนในธุรกิจเกี่ยวเนื่องใหม่ๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ประกอบกับที่ผ่านมาบริษัทในกลุ่มได้มีการซื้อหรือควบรวมกิจการ การเข้าร่วมลงทุน
การขยายกำลังผลิต และการปรับปรุงกระบวนการผลิตเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ผลิตภัณฑ์
การขยายธุรกิจดังกล่าว ส่งผลให้ผลการดำเนินงานของ ปตท.
ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของบริษัทในกลุ่ม อย่างไรก็ตาม
บริษัทในกลุ่มยังต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากลักษณะการประกอบธุรกิจ อาทิ
ความผันผวนของราคาผลิตภัณฑ์และวัตถุดิบ ความสำเร็จในการสำรวจและพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม
เหตุการณ์น้ำมันและก๊าซธรรมชาติรั่วไหล วัฏจักรขาลงของธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่น
คู่แข่งจากภูมิภาคตะวันออกกลางที่มีต้นทุนการผลิตต่ำกว่า
รวมถึงความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ เป็นต้น
อาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการและฐานะทางการเงินของ ปตท. ทั้งนี้
เพื่อเป็นการลดความเสี่ยง ปตท. ได้มุ่งเน้นให้มีการบริหารจัดการองค์กรในลักษณะกลุ่ม ปตท.
(PTT Group) โดยยึดหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เพื่อเป็นพื้นฐานการเติบโตทางธุรกิจอย่างยั่งยืนและให้เกิดการสร้างมูลค่ารวมสูงสุดของกลุ่ม ปตท.
เป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านโครงการ Supply Chain Management (SCM)
รวมทั้งได้มีการศึกษาการควบรวมกิจการของธุรกิจที่มีความใกล้เคียงกันเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ลดต้นทุน
และนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถของการแข่งขันในตลาดโลกได้มากขึ้น

สำหรับเหตุการณ์น้ำมันและก๊าซธรรมชาติรั่วไหลที่แหล่งมอนทารา ประเทศออสเตรเลีย ของบริษัท
พีทีทีอีพี
ออสตราเลเชีย ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ บมจ. ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม (ปตท.สผ.)
ในเดือนสิงหาคม 2552 ได้เกิดเหตุการณ์น้ำมันรั่วไหล จากการเจาะหลุมเพื่อการพัฒนามอนทารา
ซึ่ง PTTEP AA สามารถหยุดการรั่วไหลได้เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายน 2552
ปัจจุบันได้มีทีมงานประจำโครงการชุดใหม่เข้าดำเนินการบริหารจัดการโครงการอย่างเต็มที่
รวมถึงปฏิบัติตามแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงาน (Action Plan) จากคณะกรรมการสอบสวนฯ
โดยคาดว่าจะเริ่มการผลิตได้ในไตรมาสที่ 2 ของปี 2556

คณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงกรณีมอนทารา และแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงาน (Montara
Action Plan)

ในเดือนพฤศจิกายน 2552 กระทรวงทรัพยากรและพลังงานของประเทศออสเตรเลีย
ได้จัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนหาสาเหตุของเหตุการณ์ดังกล่าวและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
โดยรายงานของคณะกรรมการสอบสวนฯ ให้ข้อเสนอแนะว่าให้พิจารณาทบทวนใบอนุญาตของ PTTEP
AA ในการดำเนินงานในแหล่งมอนทารา

PTTEP AA
พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญในธุรกิจและหน่วยงานราชการของรัฐบาลออสเตรเลียได้ร่วมกันพัฒนาแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงาน
เพื่อแก้ไขประเด็นปัญหาต่าง ๆ ตามที่ระบุไว้ในรายงานของคณะกรรมการสอบสวนฯ ซึ่ง PTTEP AA
ได้ดำเนินการตามแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงานจนเสร็จสิ้น ในเดือนกุมภาพันธ์ 2554
กระทรวงทรัพยากรและพลังงานของประเทศออสเตรเลีย
ตัดสินใจไม่ดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริงเพิ่มเติมหรือพิจารณาทบทวนใบอนุญาตปิโตรเลียมของ
PTTEP AA อีกต่อไป
เนื่องจากแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงานสามารถแก้ไขข้อบกพร่องในประเด็นต่าง ๆ
ที่คณะกรรมการสอบสวนฯ ได้ระบุไว้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการตัดสินนี้มีเงื่อนไขว่า PTTEP AA
ต้องดำเนินงานตามแผนการปรับปรุงการปฏิบัติงานภายใต้การกำกับดูแลของ Noetic

บริษัทฯ และรัฐบาลออสเตรเลียได้ร่วมลงนามในข้อตกลงร่วมกัน (Deed of Agreement)
ซึ่งจะครอบคลุมถึงการดำเนินงานของ PTTEP AA และแผนการติดตามผลโดย Noetic
โดยครอบคลุมไปจนถึงการที่เรือผลิตและกักเก็บปิโตรเลียม Montara Venture
จะเข้ามาในประเทศออสเตรเลีย การเริ่มกระบวนการผลิต
และการผลิตอย่างต่อเนื่องในระยะเวลา 4 เดือน

ในวันที่ 31 สิงหาคม 2555 ศาลเมืองดาร์วิน (Darwin Magistrates’ Court) ได้ตัดสินให้
PTTEP AA ชำระค่าปรับตามกฎหมายเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 510,000 ดอลลาร์ออสเตรเลียสำหรับ
4 ข้อหาที่อัยการยื่นคำฟ้อง โดยศาลไม่มีคำสั่งให้จ่ายค่าใช้จ่ายอื่นใดเพิ่มเติม

ในส่วนการดำเนินการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทประกันภัยนั้น นับตั้งแต่เกิดเหตุการณ์ฯ
จนถึงสิ้นไตรมาสที่ 4 ปี 2555 บริษัทฯ ได้รับค่าสินไหมทดแทนทั้งสิ้น 212
ล้านดอลลาร์สหรัฐอเมริกา (ดอลลาร์ สรอ.)
และอยู่ระหว่างการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในส่วนที่เหลือต่อไปโดยมีความคืบหน้าเป็นลำดับ

สำหรับการเรียกร้องค่าชดเชยจากเหตุการณ์น้ำมันรั่วไหลจากแหล่งมอนทาราโดยรัฐบาลอินโดนีเซียนั้น
บริษัทฯยังคงเจรจากับรัฐบาลอินโดนีเซียอย่างต่อเนื่อง
โดยยึดหลักการที่จะพิสูจน์หลักฐานและผลกระทบ (หากมี) โดยใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ต่อไป

2.2.5 ความเสี่ยงจากการลงทุนในต่างประเทศ

ปตท. มีแผนการลงทุนด้านพลังงานในต่างประเทศผ่านบริษัทในกลุ่ม
ซึ่งจะเป็นการต่อยอดธุรกิจปัจจุบันและเพิ่มโอกาสในการเติบโตในระยะยาวของ ปตท. โดยปัจจุบัน
ปตท. มีนโยบายขยายธุรกิจอย่างต่อเนื่องในต่างประเทศ ทั้งในส่วนธุรกิจที่ลงทุนไปแล้ว
และในธุรกิจใหม่ๆ อาทิเช่นการลงทุนในธุรกิจท่อก๊าซธรรมชาติในประเทศอียิปต์
ธุรกิจไฟฟ้าในสาธารณรัฐประชาชนลาว
ธุรกิจน้ำมันปาล์มและธุรกิจเหมืองถ่านหินในประเทศอินโดนีเซีย เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
ความเสี่ยงอันอาจเกิดจากการขยายการลงทุนไปยังต่างประเทศนั้น ขึ้นกับปัจจัยหลายประการได้แก่

-   ภาวะเศรษฐกิจของประเทศเป้าหมาย รวมถึงประเทศคู่ค้าของประเทศดังกล่าว

-   การเปลี่ยนแปลงด้านการปกครอง นโยบายสนับสนุนการลงทุน
    กฎหมายและกฎเกณฑ์ด้านภาษีและด้านอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับการลงทุน

-   ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนทางการเงิน

-   ความผันผวนราคาของผลิตภัณฑ์ในตลาดสากล

-   ขีดความสามารถขององค์กรในการเข้าไปลงทุนในธุรกิจใหม่

-   การลงทุนในโครงการที่มีลักษณะเป็นการสร้างใหม่ (Greenfield)
    ซึ่งมีความต้องการใช้เงินลงทุนจำนวนมาก ใช้เวลายาวนานในการพัฒนา
    อันอาจมีผลต่อระยะเวลาคืนทุนของโครงการ

ในการบรรเทาความเสี่ยงจากการลงทุนในต่างประเทศ ปตท.
ได้มีการศึกษาและวิเคราะห์ในรายละเอียดด้านกฎหมาย นโยบายของภาครัฐและประเด็นต่างๆ
ด้านภาษี รวมถึงปัจจัยอื่นๆ ที่กล่าวมาข้างต้น เพื่อประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อธุรกิจ
และนำผลการประเมินดังกล่าวมาประกอบการพิจารณาความเหมาะสมของการลงทุน
โดยได้มีการจัดระบบและหน่วยงานภายในเพื่อติดตามประมวลผลประกอบการและปัจจัยความเสี่ยงของโครงการที่ลงทุนไปแล้ว
รวมทั้งเร่งพัฒนาขีดความสามารถขององค์กรและพัฒนาศักยภาพของบุคลากร
เพื่อรองรับการขยายการดำเนินงานและการลงทุนในต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง

ในส่วนของการลงทุนในบริษัท East Mediterranean Gas S.A.E. (EMG)
(โครงการท่อก๊าซธรรมชาติอียิปต์-อิสราเอล)ในสัดส่วน 25% ผ่านบริษัทย่อยคือบริษัท พีทีที
อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด (PTTI) นั้น ได้เกิดเหตุการณ์วางระเบิดท่อก๊าซฯ ของผู้จำหน่ายก๊าซฯ
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจอียิปต์ (Egyptian Natural Gas Holding หรือ “EGAS”) รวมทั้งสิ้น 14
ครั้ง ตั้งแต่เกิดเหตุการณ์ความไม่สงบในประเทศอียิปต์ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2554 เป็นต้นมา มีผลทำให้
EGAS หยุดจ่ายก๊าซฯ แก่ EMG เป็นระยะเวลายาวนานทั้งสิ้นกว่า 13 เดือน
ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อผลการดำเนินงานของบริษัท EMG
อย่างไรก็ดีเหตุการณ์ดังกล่าวไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินของ EMG แต่อย่างใด
โดยตลอดระยะเวลาดังกล่าว EMG ได้พยายามดำเนินการเจรจากับ EGAS อย่างต่อเนื่อง รวมทั้ง
ปตท. และ PTTI ได้ขอความช่วยเหลือผ่านกระทรวงการต่างประเทศของไทย
รวมถึงเอกอัครราชฑูตไทยประจำกรุงไคโรในการผลักดันให้ EGAS
และรัฐบาลอียิปต์เร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเร็ว

อย่างไรก็ดี เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2555 ที่ผ่านมานั้น EGAS
ได้มีหนังสือแจ้งยกเลิกสัญญาซื้อขายก๊าซฯ มายัง EMG ซึ่ง EMG
เห็นว่าการกระทำดังกล่าวมิชอบด้วยกฎหมายและขอให้ EGAS เพิกถอนการยกเลิกสัญญาดังกล่าว
โดย EMG พร้อมทั้ง ผู้ถือหุ้นรายอื่น อยู่ในระหว่างการดำเนินการทางกฎหมาย
เพื่อพิทักษ์ผลประโยชน์สูงสุดแก่บริษัทและผู้ถือหุ้นต่อไป ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาลที่ดี
PTTI จึงได้มีการบันทึกค่าใช้จ่ายจากการรับรู้การด้อยค่าทางบัญชี (Impairment)
เพิ่มเติมบนงบการเงินรวมของการลงทุนในโครงการ EMG เป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 3,972 ล้านบาท
ในเดือน เมษายน 2555 เพื่อให้สอดคล้องกับมูลค่ายุติธรรมของมูลค่าการลงทุนในโครงการดังกล่าว

2.3 ความเสี่ยงทางด้านปฏิบัติการ

2.3.1 ความเสี่ยงจากภยันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ในการดำเนินธุรกิจ

จากรูปแบบการดำเนินธุรกิจของกลุ่ม ปตท. ซึ่งประกอบไปด้วยการสำรวจ ผลิต
ขนส่งและเก็บรักษาก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ รวมถึงผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและปิโตรเลียมสำเร็จรูป
ย่อมทำให้ ปตท. มีโอกาสได้รับผลกระทบจากภัยคุกคามหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นภัยธรรมชาติ
อัคคีภัย การระเบิด การรั่วไหล ปนเปื้อน ฟุ้งกระจายของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน
ภัยจากความไม่มีเสถียรภาพทางการเมือง รวมไปถึงภัยจากการก่อการร้าย และเหตุที่อันตรายอื่นๆ
ที่ยากต่อการคาดการณ์ได้ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความสูญเสียอย่างมีนัยสำคัญต่อบุคคล ทรัพย์สิน
สิ่งแวดล้อม การดำเนินธุรกิจ ชื่อเสียงองค์กร ฐานะการเงิน และโอกาสทางธุรกิจของ ปตท.

เพื่อเป็นการลดโอกาส และผลกระทบจากภัยคุกคามดังกล่าว ปตท.
กำหนดให้มีการประเมินความเสี่ยงด้านความมั่นคง ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม
ครอบคลุมการปฏิบัติงาน ทั้งในสภาวะปกติ ไม่ปกติ สภาวะวิกฤต รวมทั้งกำหนดมาตรการควบคุม
ป้องกัน บริหารจัดการ ติดตาม
และปรับปรุงอย่างเป็นระบบภายใต้มาตรฐานการจัดการด้านความมั่นคง ความปลอดภัย อาชีวอนามัย
และสิ่งแวดล้อม กลุ่ม ปตท. (PTT Group Security, Safety, Health and Environment
Management Standard : PTT Group SSHE MS)
ซึ่งมีรากฐานจากมาตรฐานระบบการจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (มอก./OHSAS 18001)
และระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001) รวมทั้งปรับปรุง
เพิ่มเติมแนวปฏิบัติให้มีความเหมาะสมกับลักษณะการประกอบธุรกิจ และวัฒนธรรมของกลุ่ม ปตท.
ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมให้ทุกสายงานปฏิบัติการ และพื้นที่ปฏิบัติงานได้รับการตรวจประเมิน
และรับรองมาตรฐานจากสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ (สรอ.)
ซึ่งเป็นสถาบันที่รับการยอมรับในวงกว้างอีกด้วย

นอกจากนี้เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน ปตท.
ได้มีการนำระบบบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management
System) หรือ BCMS เข้ามาประยุกต์ใช้
โดยได้จัดทำมาตรฐานการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจของกลุ่ม ปตท. ซึ่งมีรากฐานจากมาตรฐาน
BS 25999 และ มอก. 22301 เป็นเสมือนบรรทัดฐานกลางให้หน่วยธุรกิจ หน่วยงานสนับสนุน
ตลอดจนบริษัทในเครือ พัฒนา
และเชื่อมโยงระบบโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อปกป้องกิจกรรมที่สร้างมูลค่าตลอดสายโซ่ทางธุรกิจของ
ปตท. ให้สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง ไม่มีการหยุดชะงัก โดยในปี พ.ศ. 2555 ปตท.
มุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากรเพื่อให้มีศักยภาพในการพัฒนา และบำรุงรักษาระบบดังกล่าวอย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ระบบบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ ปตท. ขอบข่ายสำนักงานใหญ่ ซึ่งได้รับการรับรองระบบฯ
ตามมาตรฐานเลขที่ มอก. 22301-2553 เป็นแห่งแรกของประเทศไทยในปี 2554 นั้น
ได้ผ่านการตรวจติดตามการรักษาระบบ (Surveillance) ครั้งที่ 1 ไปแล้ว เมื่อ วันที่ 19 และ
20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555

นอกเหนือจากการวางแผนป้องกัน ตอบสนอง และฟื้นฟูในข้างต้น ปตท.
ได้มีการซื้อประกันภัยคุ้มครองความเสี่ยงสำหรับทรัพย์สินหลักที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจทั้งหมดตามแนวปฏิบัติที่ดีของบริษัทชั้นนำในอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมี
และได้ทำประกันภัยเพิ่มเติมในกรณีที่บริษัทต้องหยุดดำเนินการ (Business Interruption)
แต่การซื้อประกันภัยดังกล่าวอาจไม่สามารถครอบคลุมความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกประเภท
เนื่องจากไม่มีบริษัทประกันภัยใดรับประกันภัยความเสียหายทุกประเภท
หรือเนื่องจากบางครั้งหากซื้อประกันภัย ค่าเบี้ยประกันภัยสำหรับการประกันภัยความเสียหายนั้นๆ
จะสูงมากจนไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และถึงแม้ว่า ปตท.
จะเชื่อว่าบริษัทในกลุ่มมีการทำประกันภัยตามมาตรฐานของอุตสาหกรรมก็ตาม ปตท.
ไม่สามารถควบคุมวงเงินในการทำประกันภัยทรัพย์สินของกลุ่ม ปตท.
ให้เพียงพอต่อความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้
ดังนั้นหากเกิดความเสียหายในทรัพย์สินที่ไม่ได้ทำประกันครอบคลุมเต็มมูลค่าในจำนวนที่มีนัยสำคัญ
หรือในกรณีที่ผู้รับประกันภัยมีปัญหาทางการเงินรุนแรงหรือต้องเลิกกิจการเนื่องจากเหตุดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในด้านลบอย่างร้ายแรงต่อฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานหรือโอกาสทางธุรกิจของ
ปตท. ได้

สืบเนื่องจากมหาวิกฤตอุทกภัยในช่วงปลายปี พ.ศ. 2554
ซึ่งสร้างความเสียหายต่อภาคเศรษฐกิจของประเทศไทยในระดับที่รุนแรงที่สุดในรอบ 15 ปี ปตท.
ได้รวบรวมองค์ความรู้ ข้อคิดเห็น สิ่งที่ทำได้ดี
ตลอดจนข้อบกพร่องมาจัดทำฐานข้อมูลโดยอาศัยแนวคิดตามกรอบของการบริหารจัดการองค์ความรู้
(Knowledge Management) และนำมาพิจารณาปรับปรุงกระบวนการคาดการณ์ ป้องกัน ตอบสนอง
รวมไปถึงการฟื้นฟูในด้านต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ยกตัวอย่างเช่น การศึกษามาตรการเฝ้าระวัง
การโยกย้าย และติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันอุทกภัย รวมถึงการวิเคราะห์โครงสร้างอาคารของ ปตท.
สนญ. หรือการพิจารณาโยกย้ายสถานที่สำรองข้อมูล (Backup Site) จากเดิมที่ตั้งอยู่ ณ
สถาบันวิจัยฯ อ.วังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่ในระดับต่ำกว่าระดับน้ำทะเล
ไปยังสถานที่ซึ่งมีความพร้อม และมีศักยภาพในการรับมือต่อภัยคุกคามมากขึ้น เป็นต้น

เพื่อให้บุคลากรของ ปตท.
ตลอดจนหน่วยงานทั้งภายในและภายนอกที่เกี่ยวข้องมีความพร้อมต่อสถานการณ์วิกฤตที่อาจเกิดขึ้นในทุกรูปแบบ
ปตท. จึงให้ความสำคัญกับการฝึกซ้อมแผนฉุกเฉิน
และแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจประจำปีเป็นอย่างยิ่ง ในปี พ.ศ. 2555 ผู้บริหาร
และผู้แทนจาก ปตท.
ได้เข้าร่วมการซ้อมแผนรองรับสภาวะวิกฤตด้านพลังงานของประเทศที่จัดโดยกระทรวงพลังงานโดยสมมติสถานการณ์ครอบคลุมถึงการปิดช่องแคบเฮอร์มุซในตะวันออกกลาง
เหตุการณ์ก๊าซธรรมชาติจากพม่าชะงัก
และอุบัติเหตุท่อส่งก๊าซฯรั่วซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบการผลิตไฟฟ้า
โดยประสานความร่วมมือกับหน่วยงานในสังกัดของกระทรวงพลังงาน
และหน่วยงานด้านพลังงานของประเทศที่เกี่ยวข้อง อาทิ
สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (กฟผ.) การไฟฟ้านครหลวง
(กฟน.) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมัน โรงไฟฟ้าเอกชน
ตลอดจนตัวแทนสื่อมวลชนเพื่อรักษาความมั่นคงของระบบไฟฟ้าของประเทศ
นอกจากนี้ในแต่ละหน่วยธุรกิจ รวมถึงสายงานสนับสนุน เช่น สายงานทรัพยากรบุคคล
สายงานสื่อสารองค์กร และกิจการเพื่อสังคม
ยังได้จัดให้มีการซ้อมแผนภายในเพื่อเพิ่มความชำนาญให้กับบุคลากรของ ปตท.
ให้มีความพร้อมต่อสถานการณ์ไม่คาดคิดในทุกรูปแบบเพื่อให้ ปตท. สามารถเติบโตอย่างยั่งยืน
และมั่นคงต่อไป

2.3.2 ความเสี่ยงจากข้อบังคับเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

การดำเนินธุรกิจของกลุ่ม ปตท. ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
และความปลอดภัยในการสำรวจ การพัฒนา การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง
และการจำหน่ายน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ บริษัทในกลุ่ม ปตท.
ที่ประกอบธุรกิจปิโตรเคมีและโรงกลั่นน้ำมันก็อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยซึ่งมีแนวโน้มที่จะเข้มงวดมากขึ้น
ซึ่งหากมีการตรากฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยขึ้นใหม่ในอนาคต
หรือการเปลี่ยนแปลงนโยบายวิธีการบังคับใช้กฎหมาย
อาจจะทำให้เกิดข้อจำกัดต่อการประกอบธุรกิจของ ปตท. หรืออาจทำให้ต้นทุนในการสำรวจ
การพัฒนา การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง และการจำหน่ายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญได้

ในการดำเนินการโครงการลงทุนต่างๆ ซึ่งรวมถึงการก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
โรงแยกก๊าซธรรมชาติ และโรงงานปิโตรเคมี
จะต้องมีการจัดทำรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact
Assessment: EIA)
และได้รับความเห็นชอบก่อนการดำเนินการก่อสร้างตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
พ.ศ.2535 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้
ในกรณีที่เข้าข่ายเป็นโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม
ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง
กำหนดประเภท ขนาด
และวิธีปฏิบัติสำหรับโครงการหรือกิจการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง
ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ ที่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ
หรือเอกชนจะต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2553
ซึ่งออกตามความในมาตรา 67 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550
จะต้องมีการศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน
(Environmental and Health Impact Assessment: EHIA)
และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสีย
รวมทั้งได้ให้องค์กรอิสระให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินโครงการ
ดังนั้นจึงอาจมีความเสี่ยงในประเด็นของระยะเวลาและเงื่อนไขการปฏิบัติต่าง ๆ
ที่เกี่ยวเนื่องกับการพิจารณาให้ความเห็นชอบรายงาน EHIA
รวมถึงขบวนการมีส่วนร่วมและการยอมรับของชุมชนที่อาจจะก่อให้เกิดความล่าช้าของการดำเนินโครงการให้ไม่แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด
ทั้งนี้ รวมถึงการยอมรับของชุมชนต่อการดำเนินงานของ ปตท. ในทุก ๆ
พื้นที่ปฏิบัติการในช่วงระยะเวลาดำเนินการ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและความสามารถในการเพิ่มรายได้ของ ปตท. ในอนาคต

อย่างไรก็ตาม ปตท. ได้มีการบริหารความเสี่ยงในประเด็นดังกล่าว
โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการติดตามและวิเคราะห์ผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ปตท.
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย
รวมทั้งการติดต่อประสานงานและเข้าร่วมในการให้ความคิดเห็นกับหน่วยงานราชการอย่างใกล้ชิด
เพื่อนำข้อมูลมาวางแผนงานหรือกำหนดมาตรการต่าง ๆ รองรับ
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับใหม่ทันทีที่มีการประกาศใช้
และจัดให้มีการดำเนินงานมวลชนสัมพันธ์ที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อสร้างความรู้
ความเข้าใจแก่ประชาชนในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

2.3.3 ความเสี่ยงในการดำเนินโครงการ

ความสำเร็จของการขยายตัวทางธุรกิจของ ปตท. ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลัก คือ
การเติบโตอย่างต่อเนื่องของความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ
การขยายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติให้เป็นไปตามแผนความต้องการ
การบริหารการจัดส่งก๊าซธรรมชาติให้ได้คุณภาพตามความต้องการของลูกค้า
รวมถึงความสามารถในการสร้างมูลค่าเพิ่ม เพื่อรองรับความต้องการก๊าซธรรมชาติที่เพิ่มขึ้น
นอกจากนั้นการขยายตัวของธุรกิจของ ปตท.
ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการขนส่งของระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติให้ครอบคลุมพื้นที่การใช้
การบำรุงรักษาระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติให้มีอายุการใช้งานได้มากที่สุด
ความสามารถในการแยกก๊าซธรรมชาติ ความสำเร็จในการก่อสร้างโรงงานปิโตรเคมีในกลุ่ม ปตท.
ซึ่งรับผลิตภัณฑ์จากการแยกก๊าซธรรมชาตินำไปเป็นวัตถุดิบในการผลิต
และยังครอบคลุมไปถึงการลงทุนในธุรกิจต่างๆ ที่มีความต่อเนื่องกัน

ปตท. มีแผนพัฒนาการขยายโครงข่ายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
ตามแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3 พ.ศ. 2544-2554 (ปรับปรุงเพิ่มเติม) ฉบับที่ 2
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการก๊าซธรรมชาติในอนาคตที่สอดคล้องกับแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย
พ.ศ. 2553 – 2573 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 3 (แผน PDP 2553 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 3)
โดยได้เริ่มการก่อสร้างโครงการมาตั้งแต่ปี 2544
ซึ่งโครงการเกือบทั้งหมดที่เริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ปี 2544 – 2554
ได้ดำเนินการขนส่งก๊าซธรรมชาติแล้ว เช่นโครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติ เชื่อมต่อในทะเล
จากแหล่งก๊าซธรรมชาติบงกชใต้ไปยังท่อส่งก๊าซธรรมชาติ เส้นที่ 3 ในทะเล
โดยดำเนินการวางท่อฯ แล้วเสร็จตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2554
และผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติสามารถส่งก๊าซธรรมชาติได้ตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ 2555
สำหรับโครงการที่เริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ปี 2553
เป็นต้นมานั้นและยังอยู่ในระหว่างดำเนินการก่อสร้าง ได้แก่
โครงการติดตั้งเครื่องเพิ่มความดันก๊าซธรรมชาติในทะเล โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติบนบกเส้นที่
4 (ระยอง – แก่งคอย) และโครงการติดตั้งเครื่องเพิ่มความดันก๊าซธรรมชาติ หน่วยที่ 4
ที่สถานีเพิ่มความดันก๊าซฯ ไทรโยค
นอกจากนั้นโครงการที่อยู่ระหว่างการจัดทำการประเมินผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมและขออนุญาตหน่วยงานราชการและเอกชนที่เกี่ยวข้อง
เช่น โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติบนบกจากชายแดนไทย-สหภาพพม่าไปยังอำเภอทองผาภูมิ
จ.กาญจนบุรี และ โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติภูมิภาคนครสวรรค์และนครราชสีมา
โดยเป็นการวางท่อส่งก๊าซธรรมชาติบนบกจากอำเภอวังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา ไปยัง
จ.นครสวรรค์ เพื่อขยายโอกาสใช้พลังงานสะอาดและลดมลภาวะในภาคขนส่งและอุตสาหกรรม
เขตภาคเหนือและภาคกลางตอนบน และวางท่อส่งก๊าซธรรมชาติบนบกจากอำเภอแก่งคอย จ.สระบุรี
ไปยัง จ.นครราชสีมา
เพื่อขยายโอกาสใช้พลังงานสะอาดและลดมลภาวะในภาคขนส่งและอุตสาหกรรม
เขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง นอกเหนือจากโครงการตามแผนแม่บทฯแล้ว ปตท.
ยังมีโครงการเพื่อลดผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด คือ
โครงการผลิตไฟฟ้าและพลังงานความร้อนร่วมสำหรับโรงแยกก๊าซฯ จ.ระยอง
และโครงการระบบหมุนเวียนพลังงานความร้อนเหลือทิ้งกลับคืนสำหรับโรงแยกก๊าซธรรมชาติ หน่วยที่
5 ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2557 และ 2558 ตามลำดับ

การพัฒนาโครงการต่างๆ อาจล่าช้ากว่าแผนที่ประมาณการไว้จากสาเหตุหลายประการ เช่น
กระบวนการจัดการมีขั้นตอนมากและทำให้ต้องใช้เวลาในการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายและกฏระเบียบที่กำหนดไว้
และบริษัทผู้รับเหมาดำเนินงานก่อสร้างล่าช้าไม่เป็นไปตามแผนที่กำหนด เป็นต้น
นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ ส่วนใหญ่ที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของ ปตท. เช่น
การเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมของตัวบทกฎหมาย กฎระเบียบและวิธีการ
การขออนุมัติการก่อสร้างจากหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องที่ต้องใช้เอกสารประกอบและขั้นตอนจำนวนมากและเอกสารที่ขอเพิ่มเติมก็มิได้ระบุไว้อย่างชัดเจน
การดำเนินการทำกระบวนการมีส่วนร่วมล่าช้าอันมีผลกระทบจากความไม่พร้อมของประชาชนในเขตพื้นที่ที่จัดให้มีการทำกระบวนการมีส่วนร่วมหรือผลกระทบที่มาจากวิกฤตการณ์ต่างๆที่ทำให้ประชาชนไม่พร้อมที่จะเข้าร่วมทำกระบวนการมีส่วนร่วมได้
เช่น อุทกภัยที่ผ่านมา
การได้รับอนุมัติรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมล่าช้าเนื่องจากการประชุมของคณะกรรมการผู้ชำนาญการและคณะรัฐมนตรีไม่ได้มีการประชุมตามวาระที่กำหนด
การคัดค้านจากเจ้าของที่ดินเอกชนในการเข้าพื้นที่ก่อสร้างวางท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
การคัดค้านการดำเนินการก่อสร้างจากชุมชน
การไม่อนุญาตให้เข้าพื้นที่ไปติดตั้งเชื่อมต่อท่อส่งก๊าซธรรมชาติหรืออุปกรณ์กับแท่นผลิตก๊าซธรรมชาติของเจ้าของแท่นผลิตก๊าซธรรมชาติ
การจัดซื้ออุปกรณ์ที่ต้องใช้ระยะเวลาในการจัดหาและขนส่งนาน (Long Lead Items)
ซึ่งการล่าช้าของการจัดซื้ออุปกรณ์ดังกล่าวที่ผ่านมาเป็นผลมาจากความผันผวนของสภาวะตลาด
และวิกฤตการณ์เศรษฐกิจโลก ราคาต้นทุนของวัตถุดิบ อัตราแลกเปลี่ยน
และความไม่แน่นอนของสภาพอากาศ เป็นต้น

ดังนั้นเพื่อให้การบริหารความเสี่ยงของโครงการต่างๆ
สอดคล้องกับเป้าหมายของการดำเนินการโครงการ (เป้าหมายของการดำเนินการโครงการ คือ
การดำเนินการโครงการให้แล้วเสร็จตามระยะเวลาที่กำหนดและ/หรือระยะเวลาที่เหมาะสมกับความต้องการการใช้ก๊าซธรรมชาติ
การดำเนินงานภายใต้งบประมาณให้ได้คุณภาพที่เหมาะสมและให้เป็นไปตามกฎหมายและ
กฎระเบียบต่างๆที่กำหนด) ปตท.
จึงให้ความสำคัญกับการบริหารงานที่มีความสำคัญต่อการแล้วเสร็จของโครงการ (Critical
Path) เพื่อลดระดับความเสี่ยงของการพัฒนาโครงการให้อยู่ภายใต้การควบคุมให้มากที่สุด อาทิเช่น
การจัดหาทีมงานที่มีความรู้ความสามารถมาปฏิบัติงานควบคุมและตรวจสอบงานก่อสร้าง
การจัดเตรียมมาตรการในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการ
การวิเคราะห์ผลกระทบต่อการดำเนินงานโครงการอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายและข้อบังคับต่าง
ๆ การติดตามกฎหมายและกฎระเบียบใหม่ๆ
ที่ออกมาอย่างต่อเนื่องและปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้
การประสานงานกับหน่วยงานราชการเพื่อชี้แจงประเด็นข้อสงสัยต่างๆ
และนำข้อมูลมากำหนดมาตรการรองรับ นอกจากนี้ ปตท. ยังได้จัดให้มีหน่วยงานสนับสนุนโครงการ
ทำหน้าที่วางแผนพัฒนากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอนของการดำเนินการโครงการ
ทำการประชาสัมพันธ์ชี้แจงข้อมูลโครงการอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งการจัดเตรียมแผนงานและมาตรการรองรับ เพื่อลดผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น
ทั้งทางด้านความปลอดภัย สุขภาพอนามัย สิ่งแวดล้อมและสังคม
และมีหน่วยงานกรรมสิทธิ์ที่ดินในการติดต่อกับเจ้าของที่ดินเพื่อให้ข้อมูลและดำเนินการชำระค่าทดแทนที่ดินและทรัพย์สินให้กับเจ้าของที่ดินเอกชนเพื่อให้กระบวนการต่างๆถูกต้องและเป็นไปตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน
พ.ศ. 2550
สำหรับความเสี่ยงทางด้านสภาวะตลาดได้มีการจัดทำการบริหารความเสี่ยงทางด้านราคาวัตถุดิบและอัตราแลกเปลี่ยน
แต่เนื่องจากปัจจัยภายนอกทางด้านสังคม เศรษฐกิจ นโยบายรัฐ สภาวะตลาด
และการเปลี่ยนแปลงนโยบายของผู้ถือหุ้นของบริษัทผู้รับเหมา
รวมถึงสภาพอากาศและอุทกภัยที่เกิดขึ้นจากมนุษย์และธรรมชาติในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ถึงแม้ว่า ปตท.
จะมีการควบคุมความเสี่ยงอย่างดีแต่ความเสี่ยงจากผลกระทบภายนอกที่ได้กล่าวมาข้างต้นบางอย่างก็อาจจะไม่สามารถควบคุมได้

2.4 ความเสี่ยงทางการเงิน 

2.4.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของค่าเงินบาท

การเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาทต่อเงินสกุลเหรียญสหรัฐฯ
จะมีผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อรายได้ส่วนใหญ่ของ ปตท. แม้ว่ารายได้ส่วนใหญ่ของ ปตท.
เป็นเงินบาท แต่จากการที่ราคาก๊าซธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมีอ้างอิงกับราคาตลาดโลก
ซึ่งกำหนดราคาขายเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ (US$ linked) ทำให้รายได้ของ ปตท.
ผันผวนตามค่าเงินบาท อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาทจะส่งผลกระทบต่อกำไร
(Margin) ของ ปตท. ในระดับหนึ่ง เนื่องจากกำไรส่วนใหญ่ของ ปตท.
จะถูกกำหนดเป็นเงินบาทไว้ที่ค่าคงที่ โดยมีต้นทุนขายที่เป็น สกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ซึ่งอิงกับราคาตลาดโลกเช่นเดียวกับราคาขาย

นอกจากนี้ ความผันผวนของค่าเงินบาท ยังมีผลกระทบต่อกำไรขาดทุนสุทธิทางบัญชีของ ปตท.
จากการที่ ปตท. และบริษัทย่อยมีภาระหนี้เงินกู้ต่างประเทศคงค้างอยู่ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2555 ปตท. และบริษัทย่อยมีเงินกู้ยืมและหุ้นกู้ต่างประเทศเทียบเท่า 215,507.05 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 49.35 ของยอดรวมเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้ทั้งหมด
ซึ่งประกอบด้วยเงินสกุลเหรียญสหรัฐฯ เท่ากับ 6,257.56 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
เงินสกุลดอลลาร์แคนาดา เท่ากับ 475 ล้านดอลลาร์แคนาดา และเงินสกุลเยน เท่ากับ 23,000
ล้านเยน โดยเงินกู้สกุลเยน ปตท.
ได้ทำการป้องกันความเสี่ยงของค่าเงินเยนโดยใช้อนุพันธ์ทางการเงิน (Participating Swap)
เพื่อแปลงภาระหนี้สกุลเยนเป็นสกุลเหรียญสหรัฐฯ
เพื่อให้สอดคล้องกับรายได้ที่อิงกับสกุลเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งทำให้ ปตท.
สามารถปิดความเสี่ยงจากความผันผวนของค่าเงินเยนต่อสกุลเหรียญสหรัฐฯ ได้แล้วเป็นส่วนใหญ่
นอกจากนี้บริษัทร่วมทุนของ ปตท. ส่วนใหญ่มีเงินกู้ต่างประเทศจำนวนสูง
ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่าความผันผวนของค่าเงินบาทต่อเงินสกุลต่างประเทศ
รวมถึงนโยบายทางเศรษฐกิจ การเงินและการคลังของประเทศ
อาจส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินและผลประกอบการโดยรวมของ ปตท. ได้

เพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของค่าเงินบาทดังกล่าว ปตท.
ได้ดำเนินการจัดโครงสร้างของเงินกู้ที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศ
ให้มีสัดส่วนสมดุลกับรายได้ที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศ (Natural Hedge)
รวมทั้งบริหารเงินในบัญชีเงินฝากที่เป็นสกุลต่างประเทศ (Foreign Currency Deposit)
และซื้อ-ขายเงินสกุลต่างประเทศล่วงหน้า (Forward) เพื่อเตรียมการชำระหนี้เงินกู้สกุลต่างๆ
และธุรกรรมการค้า เช่น ค่าก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบที่นำเข้าจากต่างประเทศ
และการส่งออกผลิตภัณฑ์อย่างเหมาะสม นอกจากนี้ ปตท.
ได้ดำเนินการจัดทำนโยบายทางการเงินและสินเชื่อ (Treasury and Credit Policy)
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารการเงินของ ปตท. และกลุ่มบริษัทที่ ปตท.
ถือหุ้นอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปในทิศทางเดียวกันโดยรวมถึงข้อกำหนดในเรื่องการจัดให้มีการบริหารความเสี่ยงต่าง
ๆ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินของ ปตท.

2.4.2 ความเสี่ยงจากการให้การสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่ม ปตท.

ปตท. มีการลงทุนโครงการใหม่ ขยายธุรกิจ หรือปรับปรุงการดำเนินงาน
เพื่อให้บริษัทมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง
และในบางครั้งการลงทุนดังกล่าวอาจลงทุนผ่านบริษัทที่จัดตั้งใหม่ และ/หรือ ร่วมทุนกับพันธมิตร
(Strategic Partner) และ/หรือ ผ่านบริษัทในกลุ่ม ปตท.
ซึ่งบริษัทบางแห่งยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นโครงการ หรือฐานะการเงินไม่แข็งแกร่งเพียงพอ
ผู้ถือหุ้นรวมถึง ปตท. จึงยังต้องให้การสนับสนุนทางการเงินในช่วงการก่อสร้างโครงการ (Cost
Overrun Support)
เพื่อให้บริษัทดังกล่าวสามารถดำเนินการได้ตามกลยุทธ์และนโยบายการดำเนินธุรกิจของกลุ่มบริษัทในภาพรวม
นอกจากนี้ในบางกรณีบริษัทอาจประสบปัญหาขาดสภาพคล่องในช่วงดำเนินการเชิงพาณิชย์ (Cash
Deficiency Support) ซึ่งอาจเกิดจากเหตุสุดวิสัย
จึงมีความจำเป็นต้องรับการสนับสนุนทางการเงินจากผู้ถือหุ้น
การให้การสนับสนุนทางการเงินอาจจะเป็นไปในรูปแบบของ (1) หนี้ด้อยสิทธิ (Subordinated
Debt) หรือทุน (Equity) และ/หรือ (2) การขยายวงเงินสินเชื่อทางการค้า (Trade
Credit) และ/หรือ (3) การให้เงินกู้จากผู้ถือหุ้น (Shareholder Loan) และ/หรือ (4) อื่นๆ
ทั้งนี้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555 ปตท.
ได้ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่มแล้วเป็นจำนวนเงิน 1,686.70 ล้านเหรียญสหรัฐ
และ 28,521.06 ล้านบาท ประกอบด้วยเป็นส่วนที่ ปตท.ปฏิบัติตามสัญญาเงินกู้กับธนาคารพาณิชย์
(Sponsor Support) ของบริษัทในกลุ่ม ปตท.ที่ ปตท.ถือหุ้นน้อยกว่า 100%
จะเป็นการให้เงินกู้หรือทุนตามสัดส่วนการถือหุ้นจำนวน 60.29 ล้านเหรียญสหรัฐ และ 580
ล้านบาท ส่วนที่ ปตท. ให้เงินกู้ (Shareholder Loan) กับบริษัทในกลุ่ม ปตท. ที่ ปตท. ถือหุ้น
100% จำนวนเงิน 1,531.88 ล้านเหรียญสหรัฐ และ 27,941.06 ล้านบาท
รวมทั้งให้วงเงินสินเชื่อทางการค้า 94.53 ล้านเหรียญสหรัฐ (ดูรายละเอียดในหัวข้อ 11.3
ภาระการให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในเครือ)

ปตท. จะพิจารณาให้ความสนับสนุนทางการเงินในรูปของเงินกู้ เงินทุน
และ/หรือสินเชื่อทางการค้าในกรณีที่จำเป็นและเป็นประโยชน์ต่อ ปตท. และกลุ่ม ปตท.
ในระยะยาว ซึ่ง ปตท.
มีความเชื่อว่านโยบายและการดำเนินการดังกล่าวจะสามารถสร้างความแข็งแกร่งอย่างยั่งยืนให้กับบริษัทในกลุ่ม
ปตท. ได้

ในการให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่มเหล่านี้
ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของหนี้ด้อยสิทธิหรือสินเชื่อทางการค้าหรือการให้เงินกู้จากผู้ถือหุ้น ปตท.
ไม่สามารถยืนยันได้ว่าบริษัทเหล่านี้จะสามารถชำระคืนเงินให้แก่ ปตท.
หรือบริษัทเหล่านี้จะไม่ประสบกับปัญหาทางการเงินอีก
หรือจะไม่ต้องการการสนับสนุนทางการเงินจาก ปตท. อีก
ซึ่งไม่ว่ากรณีใดจะเกิดขึ้นก็ตามอาจจะส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ
ปตท. นอกจากนี้ หาก ปตท. หรือบริษัทในกลุ่มบริษัทใดบริษัทหนึ่งตกเป็นผู้ผิดนัด (Default)
ภายใต้สัญญาข้อตกลงการให้การสนับสนุนจากผู้ถือหุ้น
อาจส่งผลให้เจ้าหนี้บางรายเรียกให้หนี้ถึงกำหนดชำระโดยพลันได้ (Acceleration) ปตท.
ไม่สามารถยืนยันได้ว่า ปตท. จะไม่เพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากขึ้น
หรือเพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากกว่าร้อยละ 50 หรือเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ หาก
ปตท. เห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวจะเป็นประโยชน์มากกว่า กรณีที่ ปตท.
ตัดสินใจเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ ภายใต้มาตรฐานการบัญชีไทยกำหนดให้ ปตท.
จะต้องมีการรวมงบการเงินของบริษัทในกลุ่มเข้ากับงบการเงินของ ปตท.
ตั้งแต่วันที่มีอำนาจในการควบคุมด้วย
ซึ่งการรวมงบการเงินนี้อาจจะส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินรวมของ ปตท.

2.4.3 ความเสี่ยงจากการจัดหาเงินทุนสำหรับการดำเนินการตามแผน

ธุรกิจของ ปตท. โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ธุรกิจระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติและธุรกิจโรงแยกก๊าซธรรมชาติ
รวมทั้งธุรกิจปิโตรเคมีเป็นธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูงและเป็นการลงทุนล่วงหน้า ในทางปฏิบัติถึงแม้
ปตท. จะมีการติดตามและบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจอย่างใกล้ชิด
แต่การใช้เงินทุนดังกล่าวยังอาจคลาดเคลื่อนไปจากแผนที่วางไว้เนื่องจากหลากหลายปัจจัยซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของ
ปตท. เช่น การผันแปรทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศซึ่งไม่อาจคาดการณ์ได้
การเปลี่ยนแปลงอุปสงค์และอุปทานของพลังงาน ก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งราคาก๊าซธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี และการจัดหาแหล่งเงินทุนจากภายนอก เป็นต้น
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อความสำเร็จและต้นทุนโครงการของ ปตท.

ความสามารถในการจัดหาแหล่งเงินทุนจากภายนอกของ ปตท.
ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งรวมถึง

-   ผลประกอบการ ฐานะทางการเงิน และกระแสเงินสด ของ ปตท. ในอนาคต

-   สถานการณ์ของตลาดเงินของโลก และประเทศไทย

-   สถานการณ์การเมืองของประเทศไทย และภาวะเศรษฐกิจของประเทศไทยและต่างประเทศ

-   ภาวะอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมีในประเทศและภูมิภาค

-   ภาวะการระดมเงินทั้งจากตลาดเงิน/ตลาดทุนทั้งในและต่างประเทศ

-   ต้นทุนเงินกู้

ซึ่งจากการประกอบธุรกิจของ ปตท.
ที่มุ่งเน้นการสร้างความเติบโตอย่างมั่นคงในระยะยาวและการเป็นบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ทำให้ ปตท. มีผลประกอบการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
และมีแผนงานลงทุนเพื่อขยายธุรกิจอย่างระมัดระวังโดยคำนึงถึงแหล่งเงินทุนต่างๆ
โดยเฉพาะการจัดโครงสร้างเงินทุนที่สามารถดำรงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญต่างๆ
ให้อยู่ระดับที่เหมาะสมเทียบเคียงได้กับบริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกัน
ซึ่งจากการติดตามการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาเงินทุนอย่างต่อเนื่อง ปตท.
จึงมีความเชื่อว่าจะสามารถจัดหาเงินทุนเพื่อการขยายธุรกิจในอนาคตได้เพียงพอ
ด้วยต้นทุนทางการเงินที่เหมาะสม