การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

1.  ลักษณะบริการ

  ธนาคารได้จำแนกผลิตภัณฑ์หรือบริการ ดังนี้

1.  กิจการธนาคารในประเทศ (Domestic Banking)

ธนาคารได้มุ่งเน้นการทำธุรกิจหลัก คือ การให้สินเชื่อเพื่อการพาณิชย์
สินเชื่อเพื่อการอุปโภคและบริโภค บริการเงินฝาก สินเชื่อประเภทต่าง ๆ
บริการอิเล็กทรอนิกส์ผ่านเอทีเอ็ม อินเตอร์เน็ต โทรศัพท์และโทรศัพท์มือถือ บริการบัตรเครดิต
บริการบัตรเดบิต และบริการทางการเงินอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
โดยทำธุรกิจผ่านกิจการธนาคารนครหลวง และกิจการธนาคารต่างจังหวัด ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 กิจการธนาคารนครหลวงรับผิดชอบบริหารเครือข่ายสาขาในเขตนครหลวง 209 แห่ง
ประกอบด้วยสาขาเต็มรูปแบบ 153 แห่ง สาขาไมโคร 56 แห่ง และมียอดสินเชื่อจำนวนร้อยละ
72.5 ของยอดสินเชื่อรวม
สำหรับกิจการธนาคารต่างจังหวัดรับผิดชอบบริหารเครือข่ายสาขาต่างจังหวัด 419 แห่ง
ประกอบด้วยสาขาเต็มรูปแบบ 374 แห่ง สาขาไมโคร 45 แห่ง และมียอดสินเชื่อจำนวนร้อยละ
18.8 ของยอดสินเชื่อรวม ทั้งนี้ สินเชื่อส่วนที่เหลือร้อยละ 8.7 ของยอดสินเชื่อรวม
อยู่ในความรับผิดชอบของกิจการธนาคารต่างประเทศ

การปรับโครงสร้างการจัดการกิจการธนาคารในประเทศ

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการ การเพิ่มสัดส่วนการตลาด การขยายรายได้ค่าธรรมเนียม
และพัฒนาช่องทางการให้บริการข้ามผลิตภัณฑ์ รวมถึงการเสนอขายบริการเป็นชุดผลิตภัณฑ์ ในปลายปี
2542 ธนาคารได้ปรับโครงสร้างการจัดการกิจการธนาคารในประเทศ
โดยแบ่งกลุ่มลูกค้าธนาคารเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ลูกค้าธุรกิจรายใหญ่ ลูกค้าธุรกิจรายกลาง
ลูกค้าธุรกิจรายปลีก และลูกค้าบุคคล การปรับโครงสร้างนี้รวมถึงการจัดตั้งสำนักธุรกิจ
สำหรับลูกค้ารายกลางและรายปลีก เพื่อให้มีเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ที่ดูแลกลุ่มลูกค้าดังกล่าวเป็นการเฉพาะ
ในขณะที่กลุ่มลูกค้ารายใหญ่จะได้รับการ ดูแลโดยเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานใหญ่ นอกจากนี้
ยังมีการรวมศูนย์งานกลั่นกรองและพิจารณาอนุมัติสินเชื่อไว้ที่สำนักงานใหญ่
และการย้ายงานด้านสนับสนุนเกือบทั้งหมดจากสาขาต่าง ๆ ไปรวมไว้ที่ศูนย์ปฏิบัติการ 11 ศูนย์
เพื่อให้สาขา มุ่งเน้นเฉพาะงานด้านการตลาดและการให้บริการลูกค้า
การปรับโครงสร้างดังกล่าวได้ดำเนินการแล้วเสร็จสำหรับสาขาในกรุงเทพ เมื่อเดือนกันยายน
2544 สำหรับสาขาต่างจังหวัดได้ดำเนินการแล้วเสร็จ เมื่อเดือนกันยายน 2546

การให้บริการสำหรับกลุ่มลูกค้าธุรกิจ

ธนาคารให้บริการแก่ลูกค้าธุรกิจทั้งขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และรายปลีก
โดยการให้สินเชื่อระยะสั้นและระยะยาว สินเชื่อเพื่อการพาณิชย์ เงินทุนหมุนเวียน เงินเบิกเกินบัญชี
การขายลดเช็ค การให้เงินกู้ยืมระยะสั้น รวมทั้งบริการอื่น เช่น หนังสือค้ำประกัน Bid Bond
Performance Bond บริการด้านเงินฝาก การโอนเงิน การบริหารเงินสด
บริการธุรกรรมวานิชธนกิจ บริการด้านธุรกิจหลักทรัพย์ การจัดการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
และการจัดการกองทุนเงินบำเหน็จบำนาญ และการบริหารสินทรัพย์อื่น ๆ

รายละเอียดของการให้บริการกลุ่มลูกค้าธุรกิจทั้ง 3 กลุ่ม สรุปได้ ดังนี้

-   ลูกค้าธุรกิจรายใหญ่

ลูกค้ากลุ่มนี้ประกอบด้วยธุรกิจที่มีขนาดใหญ่ เมื่อดูจากรายได้ สินทรัพย์และส่วนแบ่งตลาด
หรือเป็นบริษัทข้ามชาติ ส่วนใหญ่มีสำนักงานใหญ่ในกรุงเทพ และมักมีความต้องการใช้
ผลิตภัณฑ์หรือบริการที่หลากหลาย ที่มีลักษณะค่อนข้างเฉพาะเจาะจง เช่น ด้านการบริหารเงินสด
(Cash Management) การรับชำระเงิน (Payment Processing) บริการการค้าต่างประเทศ
(Trade Financing) ซึ่งภายใต้การจัดองค์กรใหม่ของธนาคาร
ลูกค้ากลุ่มนี้จะได้รับการดูแลจัดการการให้บริการโดยเจ้าหน้าที่สินเชื่อสำนักงานใหญ่ของธนาคารที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละประเภทธุรกิจ

-   ลูกค้าธุรกิจรายกลาง

ลูกค้ากลุ่มนี้เป็นกลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดกลางถึงขนาดใหญ่
ซึ่งเป็นลูกค้ากลุ่มบนของผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อย (SMEs หรือ Middle Market)
ลูกค้ากลุ่มนี้มีความต้องการด้านบริการที่หลากหลายเช่นกัน แต่ลักษณะบริการค่อนข้างมาตรฐานกว่า
ส่วนใหญ่แล้วลูกค้ากลุ่มนี้มีสำนักงานใหญ่ในกรุงเทพ
แต่ก็มีจำนวนไม่น้อยที่มีสำนักงานใหญ่ในต่างจังหวัด
ซึ่งภายใต้การจัดองค์กรใหม่ของธนาคารลูกค้ากลุ่มนี้จะได้รับการให้บริการจากสำนักธุรกิจและสำนักธุรกิจย่อยจำนวน
204 แห่ง ในเขตกรุงเทพและต่างจังหวัด
โดยมีผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์เป็นผู้ให้บริการ

-   ลูกค้าธุรกิจรายปลีก

ลูกค้ากลุ่มนี้เป็นกลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดเล็กตั้งแต่ธุรกิจที่มีผู้ประกอบการเพียงคนเดียวถึงธุรกิจครอบครัวขนาดเล็ก
โดยจัดเป็นลูกค้าในกลุ่มกลางและล่างของผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อย (SMEs หรือ
Middle Market) ลูกค้ากลุ่มนี้มักมีความต้องการใช้บริการที่พื้นฐานทั้งด้านสินเชื่อและด้านเงินฝาก
ส่วนใหญ่ใช้สินเชื่อประเภท เงินเบิกเกินบัญชี สินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม
สินเชื่อเพื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียน เป็นต้น
ลูกค้ากลุ่มนี้จะได้รับการดูแลโดยผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์ของธนาคารที่สำนักธุรกิจและสำนักธุรกิจย่อยที่ตั้งอยู่ในสำนักงานสาขาของธนาคาร
ในเขตกรุงเทพและต่างจังหวัด อย่างไรก็ตาม ลูกค้ากลุ่มนี้และกลุ่มอื่น ๆ
จะสามารถติดต่อใช้บริการของธนาคารได้ ณ สาขาทุกแห่ง

สำหรับงานกลั่นกรอง พิจารณาอนุมัติ และสอบทานสินเชื่อของลูกค้า 3 กลุ่มนี้
ธนาคารได้รวมศูนย์ที่สำนักงานใหญ่ และแบ่งสายงานการจัดการตามกลุ่มลูกค้า

ในด้านอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อ ธนาคารกำหนดอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงกับ Minimum Overdraft Rate
(MOR) และ Minimum Lending Rate (MLR)
ยกเว้นกรณีการปล่อยกู้ให้กับสถาบันการเงินที่กำหนดที่อัตราดอกเบี้ยระหว่างธนาคาร (Interbank
Rate) หรือกรณีสินเชื่อที่มีลักษณะเฉพาะจะอ้างอิงงานอื่นตามความเหมาะสม
ส่วนต่างของดอกเบี้ยที่คิดจากลูกค้ากับดอกเบี้ยอ้างอิงนั้น ขึ้นอยู่กับคุณภาพของลูกค้า
และประเภทของสินเชื่อ ธนาคารจะทำการปรับอัตราดอกเบี้ยอ้างอิง (MOR และ MLR)
เป็นระยะตามภาวะตลาดเงิน รวมทั้งตามการเปลี่ยนแปลงของต้นทุนของธนาคาร
และการแข่งขันระหว่างธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย

การให้บริการสำหรับกลุ่มลูกค้าบุคคล (Consumer Banking Services)

ธนาคารให้บริการกลุ่มลูกค้าบุคคลผ่านเครือข่ายสาขาทั่วประเทศ
ลักษณะบริการครอบคลุมถึงบริการด้านสินเชื่อ เช่น สินเชื่อส่วนบุคคล สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย
บริการด้านเงินฝากทุกประเภท บริการบัตรเครดิต การขึ้นเงินสด บริการชำระเงินผ่านธนาคาร
ซึ่งรวมถึงการรับเงินเดือนผ่านธนาคาร การให้บริการชำระค่าสินค้าและบริการ
บริการเป็นนายหน้าตัวแทนจำหน่ายพันธบัตรรัฐบาล บริการเป็นตัวแทนสนับสนุนการขายกองทุนรวม
ทั้งนี้ ธนาคารมีช่องทางส่งมอบบริการผ่านเครือข่ายสาขาและ ผ่านระบบงานอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ
เช่น เอทีเอ็ม อินเตอร์เน็ต โทรศัพท์ โทรศัพท์มือถือ เป็นต้น และอื่น ๆ

สินเชื่อส่วนบุคคลส่วนใหญ่ประกอบด้วย สินเชื่อที่อยู่อาศัยและสินทรัพย์ถาวรอื่น
โดยสินเชื่อที่อยู่อาศัยจะพิจารณาจากลูกค้าที่มีฐานะทางการเงินที่ดีและมีความสามารถในการชำระที่เหมาะสม
และเฉพาะกับลูกค้าได้รับสินเชื่อที่อยู่อาศัยจากธนาคารแล้ว
ธนาคารจะพิจารณาให้สินเชื่อเพื่อซื้อสินทรัพย์ถาวรอื่น
โดยใช้ที่อยู่อาศัยที่ได้ทำการจดจำนองแล้วเป็นหลักประกันได้

ธนาคารเชื่อว่า การให้บริการกลุ่มลูกค้าบุคคลอย่างมีประสิทธิภาพและทันสมัยมีความสำคัญ
ทั้งเพื่อเสริมสร้างภาพพจน์ของธนาคารและเพื่อเป็นแหล่งรายได้จากค่าธรรมเนียม
ธนาคารคาดว่าผลิตภัณฑ์และการให้บริการกลุ่มลูกค้าบุคคลจะมีความสำคัญมากขึ้น
เนื่องจากการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องและธุรกรรมการธนาคารในประเทศจะถูกพัฒนาให้มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น
ดังนั้น การปรับโครงสร้างการจัดการกิจการธนาคารในประเทศ โดยการจัดกลุ่มลูกค้า
จะทำให้ธนาคารมุ่งเน้นการให้บริการโดยตรงและสามารถเสนอขายบริการข้ามผลิตภัณฑ์
(Cross-Selling) ตามความต้องการของลูกค้ามากขึ้น
และธนาคารตั้งเป้าหมายที่จะเพิ่มธุรกิจด้านนี้ในอนาคต โดยการเพิ่มจุดให้บริการ การประชาสัมพันธ์
การส่งเสริมการขาย และการอบรมให้ความรู้แก่พนักงานของธนาคารอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

บริการหนึ่งที่ได้รับความนิยมมากจากกลุ่มลูกค้าบุคคล ได้แก่ บริการบัตรเครดิต
เนื่องจากเป็นวิธีการจ่ายชำระค่าสินค้าและบริการที่สะดวก ไม่ต้องเสี่ยงต่อการพกเงินสดมาก ๆ
ธนาคารได้เริ่มให้บริการออกบัตรเครดิตของธนาคารเองเมื่อปี 2531
และเริ่มให้บริการบัตรเครดิตต่างประเทศ ได้แก่ บัตรวีซ่าในปี 2532 บัตรมาสเตอร์การ์ดในปี
2538 บัตรอเมริกันเอ็กซ์เพรสในปี 2543 ในขณะเดียวกัน
ธนาคารได้สร้างเครือข่ายร้านค้าที่เป็นผู้รับบัตรเครดิตประเภทต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง
ธนาคารมีรายได้ในรูปของค่าธรรมเนียมที่ได้รับจากร้านค้าหรือผู้ถือบัตร
และในกรณีที่ผู้ถือบัตรมีการผ่อนชำระยอดคงค้าง ธนาคารจะได้รับรายได้ในรูปของดอกเบี้ยอีกด้วย

สำหรับกลุ่มลูกค้าบุคคลอีกกลุ่มที่ไม่ได้ใช้บริการบัตรเครดิต ธนาคารมีการเสนอบริการบัตรเดบิต Be
First เพื่อใช้ในการจ่ายชำระค่าสินค้าและบริการ ณ จุดที่มีระบบงานอิเล็กทรอนิกส์รองรับ
โดยการตัดเงินจากบัญชี ซึ่งธนาคารได้บุกเบิกการขยายฐานด้านนี้เป็นแห่งแรก
และเป็นบริการที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก

เครือข่ายสาขา และช่องทางการให้บริการ

ธนาคารเชื่อว่าช่องทางการให้บริการของธนาคารมีความหลากหลายและทันสมัย
แม้ว่าปัจจุบันธนาคารจะมีจำนวนสาขาเป็นอันดับที่สองในประเทศไทยเมื่อเปรียบเทียบกับธนาคารพาณิชย์อื่น
ๆ แต่ธนาคารมีจำนวนบัญชีลูกค้า และยอดเงินฝากสูงสุด ธนาคารมีสำนักธุรกิจ และสำนักธุรกิจย่อย
อยู่ตามสาขาต่าง ๆ เพื่อให้บริการลูกค้าธุรกิจ นอกจากนี้
ธนาคารยังเป็นผู้ริเริ่มสาขาไมโครในศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน
และจุดสะดวกซื้อต่าง ๆ ธนาคารมีระบบเครือข่ายเอทีเอ็มที่กว้างขวางที่สุด
ธนาคารประสบความสำเร็จอย่างดีในการให้บริการผ่านธนาคารอัตโนมัติ 24 ชั่วโมง
ผ่านทางเอทีเอ็ม อินเตอร์เน็ต โทรศัพท์ และโทรศัพท์มือถือ

เครือข่ายสาขา

ธนาคารเริ่มให้บริการลูกค้าผ่านสาขามาตั้งแต่ในช่วงประมาณปี 2493 และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 ธนาคารมี สาขา 628 แห่ง ประกอบด้วยสาขาเต็มรูปแบบ 527 แห่ง สาขาไมโคร 101
แห่ง ใน 76 จังหวัด การปรับโครงสร้างการทำงานของสาขาโดยแยกงานปฏิบัติการไปอยู่ที่ศูนย์รวม
ทำให้ธนาคารสามารถปรับปรุงการใช้พื้นที่ของสาขาในการให้บริการแก่ลูกค้าได้เพิ่มขึ้น

กิจการธนาคารนครหลวง

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 กิจการธนาคารนครหลวงบริหารการดำเนินงานของสำนักงานใหญ่
และสาขาเต็มรูปแบบในกรุงเทพ 153 แห่ง สาขาไมโคร 56 แห่ง
โดยให้บริการแก่กลุ่มลูกค้าธุรกิจผ่านสำนักธุรกิจ 32 แห่ง ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล ทั้งนี้
โดยมีผู้จัดการสินเชื่อที่มีความชำนาญตามประเภทอุตสาหกรรมสำหรับลูกค้าธุรกิจรายใหญ่
และผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์ที่ประจำแต่ละสำนักธุรกิจเพื่อให้บริการกับกลุ่มลูกค้าธุรกิจรายกลางและรายปลีก
ลูกค้าที่ใช้บริการด้านสินเชื่อจากกิจการธนาคารนครหลวง
ส่วนใหญ่ประกอบธุรกิจด้านอุตสาหกรรมการผลิต การพาณิชย์
การให้บริการโดยจะใช้บริการด้านสินเชื่อเพื่อการพาณิชย์ บริการการค้าต่างประเทศ
เงินกู้ต่างประเทศภายใต้กิจการวิเทศธนกิจ และสินเชื่อส่วนบุคคล

กิจการธนาคารต่างจังหวัด

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 กิจการธนาคารต่างจังหวัดบริหารการดำเนินงานของสาขาเต็มรูปแบบ
374 แห่ง สาขาไมโคร 45 แห่ง และเนื่องจากธนาคารเป็นธนาคารแรกที่เปิดสาขาในหลายจังหวัด
ธนาคารจึงเชื่อว่าธนาคารมีสาขาที่ตั้งอยู่ในทำเลที่สะดวกกว่าคู่แข่งของธนาคารหลายราย
กิจการธนาคารต่างจังหวัดให้บริการแก่ลูกค้าที่ส่วนใหญ่มีธุรกิจขนาดกลางและรายปลีก
โดยให้บริการผ่านสำนักธุรกิจ 50 แห่ง ในจังหวัดใหญ่ และสำนักธุรกิจย่อย 142
แห่งที่ตั้งอยู่ทั่วประเทศ ทั้งนี้
โดยมีผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์ประจำสำนักธุรกิจเป็นผู้ดูแลการให้บริการลูกค้าที่ใช้บริการส่วนใหญ่ประกอบธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิต
การพาณิชย์ การเกษตร และการให้บริการ โดยจะใช้บริการสินเชื่อเพื่อการพาณิชย์
และสินเชื่อเงินเบิกเกินบัญชี เป็นต้น

ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อแก่ผู้ประกอบการในท้องถิ่นของสาขาในอัตราขั้นต่ำร้อยละ
20 ของยอดเงินฝากในท้องถิ่นนั้น ซึ่ง ได้แก่สินเชื่อทางการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตร
เป็นต้น โดยให้นับรวมการลงทุนในหลักทรัพย์ของรัฐวิสาหกิจ
หรือองค์การภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการเกษตรกรรม

สาขาไมโคร

ธนาคารเป็นผู้ริเริ่มการจัดตั้งสาขาไมโครเมื่อปี 2543
ธนาคารเชื่อว่าธนาคารมีเครือข่ายสาขาไมโครมากที่สุดในประเทศไทย
ปัจจุบันธนาคารมีสาขาไมโคร 101 แห่ง โดยมีสถานที่ทำการในศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า
อาคารสำนักงาน และจุดสะดวกซื้อต่าง ๆ และมีเวลาให้บริการทุกวัน
ตามเวลาทำการของสถานที่ที่สาขาไมโครตั้งอยู่
จึงเป็นการเพิ่มความสะดวกให้กับลูกค้าสามารถใช้บริการของธนาคารนอกเวลาทำการปกติได้

จุดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

ธนาคารได้เปิดจุดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ 43
แห่งในบริเวณที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทั่วประเทศ

- เครือข่ายเอทีเอ็ม

ธนาคารเป็นหนึ่งในผู้ริเริ่มการพัฒนาและติดตั้งเครือข่ายเอทีเอ็มในประเทศไทย ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเครื่องเอทีเอ็ม 1,758 เครื่อง ที่ให้บริการ 24 ชั่วโมงทุกวัน
นับเป็นหนึ่งในธนาคารที่มีเครือข่ายเอทีเอ็มที่กว้างขวางที่สุดในประเทศไทย ทั้งนี้
เครื่องเอทีเอ็มของธนาคารสามารถรองรับการให้บริการที่ประกอบด้วย การถอนเงิน
การโอนเงินระหว่างบัญชีเงินฝากของธนาคาร การเปลี่ยนแปลงรหัสประจำตัวในการใช้บัตร
การชำระค่าสินค้าและบริการประเภทต่าง ๆ การชำระค่าซื้อหน่วยลงทุน นอกจากนี้
ธนาคารยังได้มีการเชื่อมโยงกับ ระบบเอทีเอ็มระหว่างประเทศในเครือข่าย PLUS จำนวนมากกว่า
840,000 เครื่องในกว่า 150 ประเทศทั่วโลก
ธนาคารเชื่อว่าธนาคารเป็นผู้ประกอบการรายเดียวที่มีการให้บริการระบบเอทีเอ็มทั่วประเทศที่สามารถให้บริการครบทุกรูปแบบในทุกจุดที่มีการติดตั้งเครื่องเอทีเอ็ม
ซึ่งทำให้ธนาคารมีข้อดีมากกว่าคู่แข่งรายอื่น ๆ
ธนาคารมีเครื่องเอทีเอ็มให้บริการในสาขาเต็มรูปแบบเกือบทุกสาขา สาขาไมโครทุกสาขา
และตามศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน สนามบิน สถานศึกษา และองค์การของรัฐ
ทั้งนี้ โดยประมาณร้อยละ 94 ของสาขาในต่างจังหวัดของธนาคารมีการให้บริการเอทีเอ็ม
และสาขาในกรุงเทพและเขตปริมณฑลมีบริการเอทีเอ็มทุกสาขา นอกจากนี้
ธนาคารยังมีเครื่องบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอีก 4 เครื่อง
ตามแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญอีกด้วย

การให้บริการทำธุรกรรมการเงินทางโทรศัพท์

ธนาคารได้จัดตั้งศูนย์ธนาคารทางโทรศัพท์ในเดือนพฤษภาคม 2543
เพื่อเป็นช่องทางการทำธุรกรรมการเงินให้กับลูกค้า โดยลูกค้าสามารถทำธุรกรรมการเงินต่าง ๆ
เช่น ขอข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีของตนเอง การโอนเงินระหว่างบัญชี
การโอนเงินให้บุคคลที่สามซึ่งมีบัญชีเปิดอยู่กับธนาคาร การชำระเงินที่ใช้จ่ายโดยบัตรเครดิต
การชำระค่าสินค้าและบริการบางประเภทและภาษี การชำระค่าซื้อหน่วยลงทุน
การแจ้งสมุดเงินฝากหาย การเปลี่ยนแปลงวงเงินเครดิตและการถอนเงิน สอบถามข้อมูลบริการต่าง
ๆ ของธนาคาร เป็นต้น ปัจจุบันมีการใช้บริการทางโทรศัพท์โดยเฉลี่ยเดือนละกว่า 1 ล้านรายการ
ซึ่งร้อยละ 60 ของรายการเป็นการให้บริการอัตโนมัติ

ศูนย์ธนาคารทางโทรศัพท์ยังเป็นช่องทางการติดต่อระหว่างธนาคารกับลูกค้า
ในอนาคตสามารถจะพัฒนาขึ้นเป็นหน่วยงานอิสระที่ให้บริการลูกค้าด้วยตนเอง

ศูนย์ธนาคารทางโทรศัพท์ได้รับการรับรองระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9002:1994 เมื่อวันที่ 3
พฤศจิกายน 2543 และได้รับการเพิ่มระบบมาตรฐานคุณภาพใน Version ใหม่ที่เรียกว่า ISO
9001:2000 เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2546 (ซึ่งจะมีผลครอบคลุมการรับรองระหว่างวันที่ 3
พฤศจิกายน 2546 – วันที่ 2 พฤศจิกายน 2549)

การให้บริการทำธุรกรรมการเงินทางโทรศัพท์มือถือ และอินเตอร์เน็ต

ธนาคารได้พัฒนาระบบการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์
เพื่อตอบสนองการเพิ่มขึ้นของจำนวนลูกค้าที่ใช้โทรศัพท์มือถือ และอินเตอร์เน็ต
การให้บริการทางโทรศัพท์มือถือ “บัวหลวง เอ็มโฟน”
ด้วยการให้บริการลูกค้าที่ใช้โทรศัพท์มือถือระบบที่รองรับการบริการได้
ให้สามารถตรวจสอบยอดคงค้างในบัญชีออมทรัพย์ บัญชีกระแสรายวัน และบัญชีบัตรเครดิต
ทำรายการโอนเงินระหว่างบัญชีตนเองและบุคคลที่สามซึ่งมีบัญชีเปิดอยู่กับธนาคาร
สอบถามข้อมูลตลาดเงิน ระงับเช็ค เปลี่ยนรหัสประจำตัวในการใช้บริการ
รวมไปถึงขอความช่วยเหลือในด้านระบบการใช้บริการ นอกจากนี้
ธนาคารยังมีการให้บริการผ่านอินเตอร์เน็ต ที่เรียกว่า “บัวหลวง ไอแบงก์กิ้ง”
ซึ่งธนาคารเชื่อว่ายังมีช่องทางการเจริญเติบโตอีกมาก จากการสำรวจของ AC Nielson เมื่อสิ้นปี
2545
พบว่าการให้บริการทางอินเตอร์เน็ตของธนาคารได้รับความนิยมสูงเป็นอันดับที่สองในประเทศไทย
ธนาคารคาดว่าจากการพัฒนาระบบเทคโนโลยีของธนาคาร
ระบบการให้บริการผ่านอินเตอร์เน็ตจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น
สามารถสร้างความไว้ใจให้กับลูกค้าในเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล และการให้บริการที่สะดวก
และน่าเชื่อถือแก่ลูกค้า

  การให้บริการบัตรเครดิต บัตรเดบิต และเครือข่ายจุดการให้บริการ (Point-of-Sales)

เครือข่ายร้านค้าเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ธุรกรรมการให้บริการบัตรเครดิตและบัตรเดบิต
ประสบความสำเร็จโดยการเพิ่มจุดการให้บริการอิเล็กทรอนิกส์แก่กลุ่มร้านค้าเป้าหมายตามห้างสรรพสินค้า
ซูเปอร์มาร์เก็ต ไฮเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ ปั๊มน้ำมัน ร้านค้า ร้านอาหาร เอเย่นต์ท่องเที่ยว
เป็นต้น

จากการขยายเครือข่ายและรูปแบบการส่งมอบบริการ
จึงเพิ่มความสะดวกให้ลูกค้าของธนาคารสามารถเลือกใช้บริการของธนาคารได้ด้วยวิธีการที่เหมาะสมที่สุด

สายปฏิบัติการสนับสนุน

การปรับโครงสร้างกิจการธนาคารในประเทศที่เริ่มดำเนินการเมื่อปี 2542
โดยการโอนย้ายงานด้านปฏิบัติการสนับสนุนจากสาขาไปรวมไว้ที่ศูนย์ปฏิบัติการ 11 ศูนย์
นอกจากทำให้เกิดการปรับปรุงพื้นที่สาขาเพื่อให้ใช้ประโยชน์ในการตลาดและการให้บริการแก่ลูกค้าได้เพิ่มขึ้น
ยังทำให้ธนาคารสามารถพัฒนางานด้านปฏิบัติการให้มีต้นทุนต่ำลง
การใช้ประโยชน์ของอุปกรณ์มีประสิทธิภาพสูงขึ้น มีการควบคุมคุณภาพ
มีความถูกต้องและมีความรวดเร็ว พนักงานมีความรู้ความชำนาญ
ส่งผลดีต่อการวางแผนงานของผู้บริหาร และระบบการบริหารความเสี่ยง

ธนาคารได้จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการ 11 ศูนย์ ดังต่อไปนี้

-   ศูนย์ปฏิบัติการธุรกิจส่งออกและนำเข้า (Trade Finance Center) ดูแลการทำรายการ
    และงานปฏิบัติการสนับสนุนการบริการที่เกี่ยวข้องกับบริการการค้าต่างประเทศ เช่น เลตเตอร์
    ออฟ เครดิต และ สินเชื่อเพื่อการส่งออกและนำเข้า เป็นต้น

-   ศูนย์สนับสนุนการธนาคาร (Account Maintenance and Service Center)
    ดูแลการทำรายการที่เกี่ยวข้องกับบัญชีเงินฝากและข้อมูลลูกค้า

-   ศูนย์ปฏิบัติการสัญญา (Business Loan Center)
    ดูแลงานเอกสารและพิธีการสินเชื่อธุรกิจประเภทที่มิใช่เงินทุนหมุนเวียนให้แก่กลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดกลาง
    และรายปลีก

-   ศูนย์ปฏิบัติการพิธีการสินเชื่อ (Revolving Credit Center)
    ดูแลงานเอกสารและพิธีการสินเชื่อธุรกิจประเภทเงินทุนหมุนเวียนให้แก่กลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดกลาง
    และรายปลีก

-   ศูนย์ปฏิบัติการเอกสารและพิธีการสินเชื่อลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ (Corporate Business
    Loan Center)
    ดูแลงานเอกสารและพิธีการสินเชื่อธุรกิจทุกประเภทสำหรับกลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่

-   ศูนย์สินเชื่ออุปโภคบริโภค (Consumer Loan Center) ดูแลงานเอกสาร
    พิธีการและการอนุมัติสินเชื่อสำหรับลูกค้าบุคคล

-   ศูนย์หลักประกันและจดจำนอง (Appraisal & Mortgage Center)
    ดูแลการประเมินราคาหลักประกัน และการจดจำนอง

-   ศูนย์ปฏิบัติการเช็ค (Cheque Processing Center)
    ดูแลระบบการชำระเงินด้วยเช็คของธนาคาร

-   ศูนย์ธนาคารทางโทรศัพท์ (Phone Banking Center)
    ดูแลระบบข้อมูลและข้อมูลการทำรายการผ่านระบบการให้บริการทางโทรศัพท์

-   ศูนย์บริการเอกสาร (Document Logistic Center)
    ดูแลระบบเชื่อมโยงการให้บริการระหว่างสาขาเต็มรูปแบบ สาขาไมโคร สำนักธุรกิจ
    สำนักธุรกิจย่อย สำนักงานใหญ่ และศูนย์ปฏิบัติการอื่น ๆ

-   ศูนย์ปฏิบัติการพิธีการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ ดูแลงานทำสัญญา
    การบันทึกข้อมูลเข้าระบบงานและการรับชำระหนี้ของลูกค้าที่มีการปรับปรุงโครงสร้างหนี้

อนึ่ง ศูนย์ปฏิบัติการเช็ค ได้รับการรับรองระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO 9002:1994 เมื่อวันที่ 28
เมษายน 2543 และได้รับการเพิ่มระบบมาตรฐานคุณภาพใน Version ใหม่ที่เรียกว่า ISO
9001:2000 เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2546 (ซึ่งจะมีผลครอบคลุมการรับรองระหว่างวันที่ 19
มิถุนายน 2546 – วันที่ 18 มิถุนายน 2549)

1.  กิจการธนาคารต่างประเทศ

กิจการธนาคารต่างประเทศ ดูแลธุรกรรมของสาขาต่างประเทศ และของกิจการวิเทศธนกิจ
มียอดสินเชื่อคิดเป็น ร้อยละ 8.7 ของยอดสินเชื่อทั้งหมด โดยกลุ่มลูกค้าหลักเป็นสถาบันการเงิน
อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์
โดยปกติสาขาของธนาคารในต่างประเทศจะให้กู้ยืมเป็นเงินตราต่างประเทศสกุลหลัก เช่น
ดอลลาร์สหรัฐ เป็นต้น และเงินสกุลท้องถิ่นนั้น

ธนาคารมีใบอนุญาตประกอบธุรกรรมเงินตราต่างประเทศภายใต้ระบบกิจการวิเทศธนกิจ
ซึ่งเปิดโอกาสให้ธนาคารจัดหาแหล่งเงินตราต่างประเทศมาให้สินเชื่อแก่ลูกค้าธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศตามที่ลูกค้าต้องการ
ซึ่งส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับธุรกรรมการส่งออกและนำเข้า
ทั้งนี้ธุรกรรมดังกล่าวได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี

สาขาของธนาคารในต่างประเทศให้บริการรับฝากเงิน แลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
การโอนเงินและชำระเงินระหว่างประเทศ การเปิดแอลซี
และการให้บริการที่เกี่ยวกับการส่งออกและนำเข้า และการให้สินเชื่อหมุนเวียน

กลุ่มลูกค้าของสาขาต่างประเทศส่วนใหญ่เป็นชาวจีนที่ประกอบธุรกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ธนาคารจัดตั้งสาขาที่ประเทศฮ่องกงเป็นแห่งแรกเมื่อปี 2497
ปัจจุบันกิจการธนาคารต่างประเทศมีสาขาต่างประเทศ 18 แห่ง ใน 12 ประเทศ
โดยเริ่มจากการให้สินเชื่อแก่ลูกค้าที่มีธุรกรรมส่งออกและนำเข้าที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทย
จากนั้นจึงขยายเป็นการให้สินเชื่อแก่ลูกค้าที่ประกอบธุรกิจในท้องถิ่นนั้นหรือในประเทศอื่นที่ธนาคารมีการดำเนินธุรกิจ
ซึ่งอาจทำการค้าส่งออกและนำเข้ากับประเทศอื่นที่มิใช่ประเทศไทย

นอกจากการดำเนินธุรกิจให้บริการธนาคารพาณิชย์แก่ลูกค้าในท้องถิ่นแล้ว
สาขาต่างประเทศบางแห่งที่ตั้งอยู่ในศูนย์กลางทางการเงินของโลก
ยังทำหน้าที่ช่วยจัดหาแหล่งเงินทุนให้ธนาคารด้วย

ธนาคารยังคงประเมินโอกาสในการขยายสาขาต่างประเทศโดยต่อเนื่อง ทั้งนี้
ธนาคารมีเป้าหมายในการสร้างเครือข่ายสาขาต่างประเทศ
เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ลูกค้าที่ทำการค้าระหว่างประเทศ
และเพื่อให้ธนาคารเป็นที่รู้จักมากขึ้นในภูมิภาคนี้

สถานที่ตั้งของสาขาต่างประเทศ (จัดตามจำนวนใบอนุญาตประกอบธุรกิจในแต่ละแห่ง ตัวอย่างเช่น
สาขาในประเทศฮ่องกงมี 2 แห่งใช้ใบอนุญาตเดียวกัน
ในขณะที่สาขาในประเทศไต้หวันมีใบอนุญาตแยกตามสาขา) มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

+----------------+--------------------+-------------------------------+
| สถานที่ตั้ง        |                    | วันที่เปิดทำการ                   |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| จีนฮ่องกง        | สาขาเกาลูน          | 12 ตุลาคม 2503                 |
|                |                    |                               |
|                | สาขา Central       | 1 กุมภาพันธ์ 2504                |
|                | District           |                               |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| ญี่ปุ่น            | สาขาโตเกียว         | 10 ธันวาคม 2498                |
|                |                    |                               |
|                | สาขาโอซากา         | 13 เมษายน 2513                |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| สิงคโปร์         | สาขาสิงคโปร์         | 30 มีนาคม 2500                 |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| สหราชอาณาจักร   | สาขาลอนดอน         | 24 มิถุนายน 2500                |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
|                |                    |                               |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| มาเลเซีย        | กัวลาลัมเปอร์         | 1 กันยายน 2537                 |
|                | (ในนามบริษัทย่อย      |                               |
|                | Bangkok Bank       | (เป็นสาขาตั้งแต่ 23 มกราคม 2502)  |
|                | Berhad)            |                               |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| สหรัฐอเมริกา     | สาขานิวยอร์ค         | 2 เมษายน 2527                 |
|                |                    |                               |
|                |                    | (เป็นสำนักงานตัวแทนตั้งแต่ปี 2508)   |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| ไต้หวัน          | สาขาไทเป           | 24. พฤษภาคม 2508              |
|                |                    |                               |
|                | สาขาเกาสุง          | 27 ตุลาคม 2533                 |
|                |                    |                               |
|                | สาขาไทจง           | 6 พฤศจิกายน 2538               |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| อินโดนีเซีย       | สาขาจาการ์ต้า        | 18 พฤศจิกายน 2515              |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| จีน             | สำนักงานตัวแทนปักกิ่ง   | 23 พฤษภาคม 2529               |
|                |                    |                               |
|                | สาขาซัวเถา          | 7 พฤศจิกายน 2535               |
|                |                    |                               |
|                | สาขาเซี่ยงไฮ้         | 10 ธันวาคม 2536                |
|                |                    |                               |
|                | สาขาเซียะเหมิน       | 6 มีนาคม 2541                  |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| เวียตนาม        | สาขาโฮจิมินห์ซิตี้       | 15 กรกฎาคม 2535               |
|                |                    |                               |
|                | สาขาฮานอย          | 19 มกราคม 2538                |
|                |                    | (เป็นสำนักงานตัวแทนตั้งแต่ปี 2536)   |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| ลาว            | สาขาเวียงจันทน์       | 5 สิงหาคม 2536                 |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| ฟิลิปปินส์         | สาขามะนิลา          | 11 สิงหาคม 2538                |
+----------------+--------------------+-------------------------------+
| พม่า            | สำนักงานตัวแทนย่างกุ้ง  | 18 สิงหาคม 2538                |
+----------------+--------------------+-------------------------------+

เกณฑ์การพิจารณาและตรวจสอบควบคุมสินเชื่อของสาขาต่างประเทศ
จะใช้เกณฑ์เดียวกับที่ธนาคารใช้ในประเทศ และได้รับการตรวจสอบโดยทีมผู้ตรวจสอบภายใน
และผู้สอบบัญชีรับอนุญาตปีละครั้ง นอกจากนี้
สาขาต่างประเทศยังต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของธนาคารกลางในประเทศที่ประกอบการอีกด้วย

1.  กิจการการเงินธนกิจ

กิจการการเงินธนกิจจัดตั้งขึ้นในปี 2535 โดยมีรายได้จากค่าธรรมเนียมการเป็นที่ปรึกษาการเงิน
และธุรกรรมวานิชธนกิจอื่น ในปี 2537 ได้ขยายงานรวมถึงการจัดจำหน่าย
รับประกันการจัดจำหน่าย และการค้าตราสารหนี้
ภายหลังจากที่ธนาคารแห่งประเทศไทยปรับปรุงกฎเกณฑ์ให้ธนาคารพาณิชย์ทำธุรกรรมดังกล่าวได้
กิจการการเงินธนกิจประกอบด้วยสายงานดังนี้ สายวานิชธนกิจ สายธุรกิจหลักทรัพย์
และสายบริหารการเงิน โดยที่สายวานิชธนกิจจะรับผิดชอบดูแลในส่วนของธุรกิจโครงการ
และการจัดจำหน่าย การรับประกันการจัดจำหน่าย และการค้าตราสารหนี้
สำหรับสายธุรกิจหลักทรัพย์รับผิดชอบงานที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจหลักทรัพย์ ในขณะที่สายบริหารการเงิน
รับผิดชอบการบริหารเงิน
การบริหารสินทรัพย์และหนี้สินในประเทศตามแนวทางที่กำหนดโดยคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
การบริหารสภาพคล่อง และบริหารธุรกรรมการค้าเงินตราต่างประเทศ

สายวานิชธนกิจ

-   ฝ่ายธุรกิจโครงการ

ธนาคารเริ่มให้บริการธุรกิจโครงการ ในปี 2526 โดยการให้บริการสินเชื่อโครงการ
และเป็นที่ปรึกษาการเงินสำหรับลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่
ลักษณะงานดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่การเป็นที่ปรึกษาการเงิน การจัด Syndication Loan
การซื้อหรือรวมกิจการของโครงการขนาดใหญ่ เช่น ปิโตรเคมี สาธารณูปโภคพื้นฐาน เป็นต้น
ขั้นตอนการวิเคราะห์และพิจารณาสินเชื่อจะดำเนินการโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในสายงานกิจการธนาคารนครหลวงและกิจการธนาคารต่างจังหวัด
อนึ่ง แนวทางการพิจารณาสินเชื่อโครงการมีความเข้มงวดขึ้นหลังวิกฤติ_การณ์การเงินในปี 2540
และปริมาณธุรกรรมวานิชธนกิจในช่วงดังกล่าวได้ลดลง
แต่ในขณะเดียวกันก็มีโอกาสในการทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาทางการเงินแก่
กิจการที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงโครงสร้างหนี้เพิ่มมากขึ้น อย่างไรก็ตาม
แม้ว่าสัดส่วนรายได้จากฝ่ายงานนี้ยังน้อย
ธนาคารคาดว่าสัดส่วนดังกล่าวจะเพิ่มขึ้นในอนาคตตามภาวะการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ

-   ฝ่ายทุนธนกิจ

ฝ่ายงานนี้จัดตั้งขึ้นในปี 2536 และได้รับใบอนุญาตจัดจำหน่าย รับประกันการจัดจำหน่าย
และการค้าตราสารหนี้ทั้งภาครัฐและเอกชนในปี 2537
ธนาคารมีเป้าหมายในการขยายธุรกิจทุนธนกิจเพื่อสนองความต้องการของกลุ่มลูกค้าธุรกิจขนาดใหญ่ที่ต้องการระดมทุนจากตลาดทุน
และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของธนาคารกับธนาคารพาณิชย์อื่น

-   ฝ่ายหลักทรัพย์บริการ

ธนาคารเริ่มให้บริการการเป็นผู้ดูแลทรัพย์สิน (Custody Services) มาตั้งแต่ปี 2529
และได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้ดูแลทรัพย์สินของกองทุนส่วนบุคคลและกองทุนรวม ในปี 2543 และ
2544 ตามลำดับ งานหลักของผู้ดูแลทรัพย์สินประกอบด้วย การชำระราคาค่าซื้อขาย
การรับสิทธิเงินปันผลหรือหุ้นเพิ่มทุน หรือดอกเบี้ย การรับมอบอำนาจกระทำการแทนผู้ถือหลักทรัพย์
การให้ข้อมูลตลาดเงินตลาดทุน เป็นต้น สำหรับงานดูแลทรัพย์สินของผู้ถือหน่วยลงทุน ได้แก่
การรักษาทรัพย์สินของกองทุนรวม (Safe Keeping of Mutual Fund Asset)
การแจ้งและยืนยันมูลค่า Net Asset Value เป็นต้น
ฝ่ายหลักทรัพย์บริการยังทำหน้าที่เป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์แก่ผู้ออกหลักทรัพย์ ในการนี้นิตยสาร
Global Custodian ได้จัดให้ธนาคารเป็นผู้ให้บริการเก็บรักษาหลักทรัพย์ระดับดีเลิศ
โดยธนาคารเป็นสถาบันอันดับแรก ๆ ในการเสนอบริการดูแลหน่วยลงทุนกองทุนรวมในประเทศไทย

-   ฝ่ายจัดการกองทุน

ฝ่ายจัดการกองทุนรับผิดชอบดูแลการจัดการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และกองทุนส่วนบุคคล
ธนาคารได้รับใบอนุญาตจัดการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพให้แก่หน่วยงานราชการ และลูกค้าธุรกิจทั่วไป
ในเดือนกรกฎาคม 2539 และได้รับใบอนุญาตจัดการกองทุนส่วนบุคคลในเดือนกันยายน 2540
งานหลักประกอบด้วยการให้คำแนะนำและช่วยจัดตั้งกองทุน การบริหารจัดการกองทุน
การทำบัญชีและงานธุรการ การทำทะเบียน และแบบรายงานแก่ผู้ลงทุน นอกจากนี้
ในธุรกรรมการแนะนำการลงทุน ธนาคารมีจำนวนพนักงานที่ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้แนะนำการ ลงทุน
หรือ Investment Planner (IP) จำนวนมากที่มีความพร้อมในการดำเนินการ

-   สายบริหารการเงิน

สายบริหารการเงินรับผิดชอบดูแลการบริหารเงิน
การบริหารสินทรัพย์และหนี้สินตามแนวทางที่คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินกำหนด
บริหารสภาพคล่อง และบริหารธุรกรรมการค้าเงินตราต่างประเทศ (รายละเอียดปรากฏตามหัวข้อ
3.3.4 นโยบายในการบริหารความเสี่ยง)

1.  ธุรกิจอื่นของบริษัทร่วมและบริษัทย่อย

-   บริษัทหลักทรัพย์ บัวหลวง จำกัด

ก่อตั้งเมื่อเดือนตุลาคม 2544
โดยดำเนินธุรกิจหลักทรัพย์และให้บริการครอบคลุมการเป็นนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ วาณิชธนกิจ
งานวิเคราะห์ งานจัดการกองทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารถือหุ้นในบริษัทหลักทรัพย์
บัวหลวง จำกัด ประมาณร้อยละ 64.2 โดยทางตรงและทางอ้อม โดยธนาคารถือหุ้นในบริษัทเงินทุน
บัวหลวง จำกัด ประมาณร้อยละ 96.8 ซึ่งบริษัทเงินทุน บัวหลวง จำกัด
เป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทหลักทรัพย์ บัวหลวง จำกัด ประมาณ ร้อยละ 65.0 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
บริษัทหลักทรัพย์ บัวหลวง จำกัด มีสินทรัพย์รวม 2,708.1 ล้านบาท รายได้รวม 1,042.2
ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 187.1 ล้านบาท

-   บริษัทเงินทุน บัวหลวง จำกัด

ก่อตั้งเมื่อเดือนสิงหาคม 2515 โดยดำเนินธุรกิจการให้สินเชื่อต่าง ๆ เช่น สินเชื่อโครงการ
สินเชื่อส่งออก สินเชื่อเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม สินเชื่อร่วมรับฝากเงิน ที่ปรึกษาการเงิน ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารถือหุ้นใน บริษัทเงินทุน บัวหลวง จำกัด ร้อยละ 96.8 ณ วันที่
31 ธันวาคม 2546 งบการเงินเฉพาะบริษัทเงินทุน บัวหลวง จำกัด มีสินทรัพย์รวม 3,576.7
ล้านบาท มีรายได้รวม 319.5 ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 175.9 ล้านบาท

-   บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม บัวหลวง จำกัด

ก่อตั้งเมื่อเดือนมีนาคม 2535 โดยดำเนินธุรกิจหลักทรัพย์จัดการกองทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ธนาคารถือหุ้นในบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม บัวหลวง จำกัด ประมาณร้อยละ 50.0 ณ วันที่
31 ธันวาคม 2546 บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม บัวหลวง จำกัด มีสินทรัพย์รวม 130.3
ล้านบาท มีรายได้รวม 99.3 ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 10.9 ล้านบาท

-   บริษัท บริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด

ก่อตั้งเมื่อเดือนธันวาคม 2542 โดยดำเนินธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ธนาคารถือหุ้นในบริษัท บริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด ร้อยละ 100 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัท
บริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด มีสินทรัพย์รวม 7,870.5 ล้านบาท มีรายได้รวม 23.7 ล้านบาท
และมีกำไรสุทธิ 1.0 ล้านบาท (รายละเอียดในการโอนทรัพย์สินไปยังบริษัท บริหารสินทรัพย์ทวี
จำกัด ปรากฏตามหัวข้อ “การโอนทรัพย์สินไปยังบริษัทบริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด”)

-   บริษัทเงินทุน สินเอเซีย จำกัด (มหาชน)

ก่อตั้งเมื่อเดือนมีนาคม 2512
โดยดำเนินธุรกิจเงินทุนและให้บริการครอบคลุมการให้กู้ยืมสินเชื่อโครงการ และ Syndication
Loan เงินกู้เพื่อการส่งออก การเกษตรและอุตสาหกรรม บริการด้านเงินฝาก
และบริการที่ปรึกษาทางการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารถือหุ้นในบริษัทเงินทุน
สินเอเเซีย จำกัด (มหาชน) ประมาณร้อยละ 27.5 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทเงินทุน
สินเอเซีย จำกัด (มหาชน) มีสินทรัพย์รวม 22,215.0 ล้านบาท มีรายได้รวม 1,311.5 ล้านบาท
และมีกำไรสุทธิ 880.1 ล้านบาท

-   บริษัท กรุงเทพประกันภัย จำกัด (มหาชน)

ก่อตั้งเมื่อปี 2490 โดยดำเนินธุรกิจประกันภัย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารถือหุ้นในบริษัท
กรุงเทพประกันภัย จำกัด (มหาชน) ประมาณร้อยละ 10.0 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัท
กรุงเทพประกันภัย จำกัด (มหาชน) มีสินทรัพย์รวม 15,605.5 ล้านบาท มีรายได้รวม 3,547.7
ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 631.0 ล้านบาท

-   บริษัท กรุงเทพประกันชีวิต จำกัด

ก่อตั้งเมื่อเดือนมีนาคม ปี 2494 โดยดำเนินธุรกิจประกันชีวิตและให้บริการครอบคลุมประกันชีวิต
ประกันชีวิตกลุ่ม ประกันอุบัติเหตุ และ Salary-Saving Life Insurance ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 ธนาคารถือหุ้นในบริษัท กรุงเทพประกันชีวิต จำกัด ประมาณร้อยละ 9.3 ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2545 บริษัท กรุงเทพประกันชีวิต จำกัด มีสินทรัพย์รวม 15,131.7 ล้านบาท
มีรายได้รวม 7,342.4 ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 254.7 ล้านบาท ( ณ
วันทำรายงานยังไม่มีข้อมูลของปี 2546)

1.  การตลาดและภาวะการแข่งขัน

กลยุทธ์ทางธุรกิจ

ธนาคารได้ใช้ประโยชน์จากการที่เป็นธนาคารพาณิชย์ชั้นนำ
ในการดำเนินกลยุทธ์ที่เน้นการให้บริการสินเชื่อแก่ลูกค้าธุรกิจ
ด้วยการสร้างความสัมพันธ์ต่อเนื่องระยะยาว โดยธนาคารมุ่งเน้นการพัฒนาฐานลูกค้าธุรกิจ
ผ่านเครือข่ายสาขาที่ให้บริการด้านสินเชื่อ เงินฝาก และบริการอื่น ๆ
ธนาคารได้เน้นการเพิ่มรายได้จากการพัฒนาประเภทของผลิตภัณฑ์ การสร้างคุณค่าเพิ่มให้แก่ผลิตภัณฑ์
และการเพิ่มรายได้จากค่าธรรมเนียม ซึ่งได้แก่ ค่าธรรมเนียมการใช้บัตรเครดิตและบัตรเดบิต
การโอนเงิน การเปิดแอลซี การค้ำประกัน การจัดการกองทุนและการลงทุน
การให้บริการเป็นที่ปรึกษาการเงิน และธุรกรรมด้านวาณิชธนกิจ ในด้านกิจการธนาคารต่างประเทศ
ธนาคารเป็นผู้นำในการเปิดสาขาต่างประเทศ โดยเริ่มเปิดสาขาต่างประเทศที่ฮ่องกงเมื่อปี 2497
ปัจจุบันธนาคารมีสาขาต่างประเทศ 18 แห่งใน 12 ประเทศ ทั้งนี้
การมีเครือข่ายสาขาทั้งในและต่างประเทศ
เป็นการช่วยเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของธนาคารทางด้านความคล่องตัวของการจัดหาแหล่งเงินทุน
และเพิ่มคุณภาพการให้บริการแก่ลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ

ธนาคารได้กำหนดกลยุทธ์เพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งในธุรกิจหลัก
ในแนวทางที่เพิ่มความสามารถในการทำรายได้ และศักยภาพในการดำเนินงาน
โดยสอดคล้องกับการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ ดังนี้

การขยายการให้สินเชื่อและธุรกรรมหลักควบคู่ไปกับการมีมาตรฐานการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม

ธนาคารได้ปรับปรุงโครงสร้างและระบบการบริหารความเสี่ยง
เพื่อให้การบริหารและติดตามความเสี่ยงด้านสินเชื่อ อัตราดอกเบี้ย
และความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น

ธนาคารมีแผนการขยายสินเชื่อในอัตราที่สอดคล้องกับการขยายตัวของสินเชื่อรวมของประเทศ
โดยเน้นการรักษาคุณภาพสินเชื่อและนโยบายราคา ทั้งนี้
คาดว่าจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจจะทำให้มีความต้องการสินเชื่อเพื่อการลงทุน
และเพื่อเงินทุนหมุนเวียนเพิ่มสูงขึ้นจากกลุ่มลูกค้าธุรกิจ สินเชื่อบุคคล
และสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยสำหรับลูกค้าบุคคล ___

การพัฒนาระบบงานที่มุ่งเน้นกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย คุณภาพ และประสิทธิภาพของการให้บริการ

ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาธนาคารได้ดำเนินการปรับปรุงระบบงานใหม่
ซึ่งเริ่มใช้งานกับสาขาในเขตนครหลวง ในปี 2545 และภายในปี 2546
ได้ขยายการใช้งานกับสาขาต่างจังหวัด ทั้งนี้
กิจการธนาคารในประเทศได้จัดโครงสร้างกลุ่มลูกค้าเป้าหมายหลักที่มีลักษณะความต้องการใช้บริการทางการเงินที่แตกต่างกันออกไปเป็น
4 กลุ่ม ได้แก่ ลูกค้าธุรกิจรายใหญ่ ลูกค้าธุรกิจรายกลาง ลูกค้าธุรกิจรายปลีก และลูกค้าบุคคล
และได้มีการจัดตั้งหน่วยงานรับผิดชอบในการบริหารความสัมพันธ์และธุรกิจของธนาคารกับลูกค้าแต่ละกลุ่มอย่างชัดเจน
สำหรับการบริหารสาขาได้จัดให้มีการรวมศูนย์ปฏิบัติการไว้ 11 ศูนย์
โดยเน้นให้สาขาทำหน้าที่ด้านการตลาด และบริการลูกค้า
ธนาคารคาดว่าการปรับปรุงระบบงานครั้งนี้จะทำให้การบริหารการตลาดมีความชัดเจนขึ้น
ลดค่าใช้จ่าย เพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพการให้บริการ ตลอดจนบริหารความเสี่ยงได้ดีขึ้น

การเพิ่มรายได้ค่าธรรมเนียมโดยการนำเสนอผลิตภัณฑ์ใหม่ และการเสนอขายข้ามผลิตภัณฑ์
(Cross-Selling)

ที่ผ่านมาธนาคารเป็นผู้นำในการเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ ๆ ที่เป็นแหล่งรายได้ค่าธรรมเนียม
ได้แก่ บัตรเครดิตและบัตรเดบิต การโอนเงิน การเปิดแอลซี การค้ำประกัน
การจัดการกองทุนและการลงทุน และบริการที่ปรึกษาทางการเงิน

สำหรับกลุ่มลูกค้าธุรกิจ ธนาคารได้เน้นการขายข้ามผลิตภัณฑ์ (Cross-Selling)
โดยเฉพาะกับกลุ่มฐานลูกค้าสินเชื่อปัจจุบัน ได้แก่ การขายบริการเงินตราต่างประเทศ
การบริหารเงินสด ตราสารอนุพันธ์ ตราสารตลาดทุน ควบคู่ไปกับผลิตภัณฑ์ดั้งเดิม เช่น แอลซี
ค้ำประกัน เป็นต้น

สำหรับกลุ่มลูกค้าบุคคล ธนาคารเน้นเพิ่มรายได้จากบริการอิเล็กทรอนิกส์ สินเชื่อบุคคล
ค่านายหน้าค้าหลักทรัพย์ และค่าบริหารสินทรัพย์ส่วนบุคคล ดังจะเห็นได้จากในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา
ธนาคารมีอัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยสะสม (CAGR) ของรายได้ค่าธรรมเนียมการใช้บัตรเครดิต
และบัตรเดบิต ร้อยละ 26.4 และมีอัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยสะสม (CAGR)
ของการใช้บริการผ่านเอทีเอ็ม และบริการอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่
บริการธนาคารอัตโนมัติทางโทรศัพท์ อินเตอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ ร้อยละ 39.6 ในปี 2545
ธนาคารได้ซื้อหุ้นบริษัทหลักทรัพย์ เจเอฟธนาคม จำกัด
เพื่อเพิ่มเครือข่ายและฐานลูกค้าด้านธุรกิจหลักทรัพย์
ปัจจุบันธนาคารอยู่ระหว่างการวางแนวทางการบริหารสินทรัพย์ให้แก่ลูกค้าบุคคล
โดยการนำเสนอผลิตภัณฑ์ร่วมระหว่าง การบริหารจัดการกองทุน กับการประกันภัย

การเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานโดยการลงทุนในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information
Technology)

ธนาคารได้พัฒนาปรับปรุงระบบงานคอมพิวเตอร์หลักเพื่อการธนาคาร (Core Banking System)
ควบคู่ไปกับเทคโนโลยีสารสนเทศ และระบบการบริหารความเสี่ยง
โดยมีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงโครงสร้างและคุณภาพของผลิตภัณฑ์และการให้บริการ
รวมถึงการใช้ข้อมูลสารสนเทศประกอบการบริหารจัดการธุรกิจ การบริหารต้นทุนและความเสี่ยง
เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน ทั้งนี้ คาดว่าระบบงานใหม่จะติดตั้งเสร็จในปี 2548
โดยธนาคารได้เริ่มทดลองระบบการจัดอันดับความเสี่ยงลูกค้าธุรกิจใหม่ ระบบการวิเคราะห์เครดิต
ระบบอนุมัติและสอบทานสินเชื่อ และอยู่ระหว่างการพัฒนาระบบจัดอันดับเครดิตลูกค้าบุคคล

การคงความต่อเนื่องของการปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา และเพิ่มยอดหนี้ที่ได้รับชำระคืน

ในปลายปี 2540 ธนาคารได้จัดตั้งงานบริหารสินเชื่อพิเศษ (Special Asset Management)
เพื่อแยกการบริหารสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ออกจากการบริหารสินเชื่อปกติอย่างชัดเจน
และนำไปสู่การบริหารสินเชื่อที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้น ปัจจุบัน
หน่วยงานนี้ประกอบด้วยทีมงานประมาณ 420 คน
บริหารสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ด้วยแนวทางต่าง ๆ เช่น การปรับปรุงระยะเวลาการชำระคืน
การเจรจาหลักประกัน การชำระคืนหนี้บางส่วนด้วยเงินสด การยึดทรัพย์ หรือบังคับคดี เป็นต้น
ธนาคารได้ลดยอดสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ต่อยอดสินเชื่อรวมจากอัตราสูงสุดร้อยละ 52.1
ในไตรมาสสองของปี 2542 เป็นร้อยละ 24.7 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
นอกจากนี้ธนาคารได้ให้ความสำคัญในการจัดการหนี้ที่ปรับโครงสร้างแล้วที่กลับเป็นหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้อีก
(Re-entry Non-Performing Loan)

นโยบายราคา

อัตราดอกเบี้ยเงินฝาก และอัตราดอกเบี้ยเงินให้สินเชื่อ 

รายได้จากดอกเบี้ยสุทธิของธนาคารมีผลกระทบต่อผลประกอบการของธนาคารอย่างมีนัยสำคัญ
โดยรายได้จากดอกเบี้ยสุทธิได้รับผลกระทบจากระดับผลตอบแทนของสินทรัพย์ จำนวนสินทรัพย์เฉลี่ย
ต้นทุนของหนี้สิน และจำนวนหนี้สินเฉลี่ย ทั้งนี้
ผลตอบแทนและต้นทุนของธนาคารเป็นส่วนประกอบในการกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินให้สินเชื่อ
และอัตราดอกเบี้ยเงินฝากซึ่งจะมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่ออัตราดอกเบี้ยโดยทั่วไป
อัตราดอกเบี้ยเงินให้สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารจะคำนวณบนส่วนต่างที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงจากอัตราดอกเบี้ย
MOR สำหรับสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี และสินเชื่อระยะสั้น หรือจากอัตราดอกเบี้ย MLR
สำหรับสินเชื่อประเภทอื่น ๆ
อัตราดอกเบี้ยในประเทศไทยเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากระหว่างวิกฤตการณ์ทางการเงินของภูมิภาคเอเชีย
แต่ได้ลดลงอย่างรวดเร็วตั้งแต่ปี 2541
ตารางข้างล่างต่อไปนี้แสดงข้อมูลเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากและอัตราดอกเบี้ยเงินให้สินเชื่อโดยเฉลี่ย
รวมถึงอัตราของธนาคารพาณิชย์ไทยโดยเฉลี่ยรายปีสำหรับช่วงเวลาที่ระบุไว้

  (ค่าเฉลี่ยรายปี)

+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | ณ 31 ธันวาคม |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | 2546        | 2545        | 2544        |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| อัตราดอกเบี้ยเงินฝาก          |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   เงินฝากออมทรัพย์         | 1.04%       | 1.70%       | 2.04%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   เงินฝากประจำ 3 เดือน    | 1.29%       | 1.98%       | 2.54%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   เงินฝากประจำ 6 เดือน    | 1.29%       | 1.98%       | 2.54%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   เงินฝากประจำ 12 เดือน   | 1.40%       | 2.43%       | 3.04%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| อัตราดอกเบี้ยเงินกู้            |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   MOR                   | 6.42%       | 7.23%       | 7.79%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   MLR                   | 6.17%       | 6.95%       | 7.29%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| -   MRR                   | 6.62%       | 7.23%       | 7.79%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| อัตราดอกเบี้ยระหว่างธนาคาร    | 1.36%       | 1.87%       | 2.18%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+

  3.2.3 ภาวะการแข่งขัน

-   สภาพการแข่งขันในอุตสาหกรรม

อุตสาหกรรมธนาคารพาณิชย์มีการแข่งขันสูงทั้งจากธนาคารพาณิชย์ไทยเอกชน
ธนาคารพาณิชย์ไทยที่ต่างชาติร่วมทุน ธนาคารต่างประเทศ และธนาคารพาณิชย์ของรัฐ โดยภาพรวม
แต่ละธนาคารต่างมีการปรับตัวในประเด็นต่าง ๆ ที่คล้ายคลึงกัน คือ

ด้านโครงสร้างองค์กร มีการปรับขนาดองค์กรให้เล็กลง จัดหน่วยงานให้บริการลูกค้าโดยมุ่งเน้น
Customer Focus แบ่งหน้าที่การบริการด้านสินเชื่อให้กับสำนักธุรกิจ
ขณะที่สาขาทำหน้าที่ให้บริการพื้นฐานทั่วไป
มีศูนย์ปฏิบัติการทำหน้าที่ด้านปฏิบัติการและให้บริการงานเอกสารสนับสนุนจุดขาย
ทำให้ผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์มีความคล่องตัวในการให้บริการและสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าได้มากขึ้น

ด้านระบบงาน ธนาคารได้ทำการปรับระบบงานบริการเพื่อให้ลูกค้าได้รับบริการที่รวดเร็ว
มีระบบการทำงานและการติดตามที่เป็นมาตรฐานขึ้น ด้วยการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย

ด้านผลิตภัณฑ์ ต่างมุ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับกลุ่มตลาดลูกค้า
พร้อมทั้งเสนอช่องทางบริการที่ใช้อิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น

ด้านสถานที่ทำการ ได้ปรับปรุงการตกแต่งภายในอาคารให้มีลักษณะที่ทันสมัยขึ้น
เพื่อสร้างความใกล้ชิดลูกค้ามากขึ้น

ด้านราคา แม้จะปรับลดไม่ได้มาก แต่ก็มีกลเม็ดในเรื่องของการนำระยะเวลามาเป็นเงื่อนไข
เพื่อเปิดโอกาสให้ลูกค้าได้รับราคาพิเศษในช่วงระยะเวลาหนึ่งที่กำหนดไว้
จะเห็นได้ว่าบริการด้านบัตรเครดิต และ สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยมีการแข่งขันด้านราคา

ด้านข้อมูลลูกค้า เป็นเรื่องที่ทุกธนาคารให้ความสนใจเป็นพิเศษ
ต่างมีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลให้สามารถนำไปเป็นประโยชน์ต่อการตลาด การขาย
และการกำหนดนโยบายมากขึ้น

นอกจากการแข่งขันกันเองในกลุ่มธนาคารพาณิชย์แล้ว ยังต้องแข่งขันกับสถาบันการเงินอื่น
ทั้งของเอกชนและของภาครัฐในประเภทการทำธุรกิจที่เดิมเคยเป็นเอกสิทธิ์ของธนาคารพาณิชย์
รวมถึงบริษัทเอกชนที่มิใช่สถาบันการเงิน
แต่มีการทำธุรกรรมการเงินนอกระบบที่มุ่งให้บริการสินเชื่อเพื่อการอุปโภคและบริโภคต่อกลุ่มลูกค้ารายย่อยเป็นสำคัญ
รวมถึงการทำธุรกิจรับชำระค่าสินค้าบริการต่าง ๆ

โดยสรุปแล้ว สภาพการแข่งขันของธนาคารพาณิชย์ต่างต้องแข่งขันกันเองระหว่างธนาคารพาณิชย์
และต้องแข่งขันกับสถาบันการเงินทั้งที่เป็นเอกชนและของรัฐ
และบริษัทเอกชนที่ให้บริการการเงินนอกระบบสูงขึ้น
แต่สิ่งที่ธนาคารมุ่งมั่นและดำเนินการอย่างต่อเนื่องคือการพัฒนามูลค่าเพิ่มในตัวผลิตภัณฑ์บริการ
เพื่อให้ผู้ใช้บริการได้รับผลประโยชน์อย่างคุ้มค่า

-   จำนวนคู่แข่งขันโดยประมาณ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ระบบธนาคารพาณิชย์ในประเทศ ประกอบด้วยธนาคารพาณิชย์ทั้งสิ้น 31
แห่ง จำแนกเป็นธนาคารพาณิชย์ไทย 13 แห่ง และธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ 18 แห่ง
มีสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 6,860.8 พันล้านบาท เงินฝากรวมทั้งสิ้น 5,395.2 พันล้านบาท และสินเชื่อ
(ก่อนหักสำรองเผื่อหนี้สูญและหนี้สงสัยจะสูญ) รวมทั้งสิ้น 4,723.1 พันล้านบาท

กลุ่มธนาคารพาณิชย์ไทย 13 แห่ง ยังคงครองส่วนแบ่งตลาดสูงสุดทั้งในด้านสินทรัพย์ เงินฝาก
และสินเชื่อถึงร้อยละ 89.2 ร้อยละ 94.8 และร้อยละ 91.9 ตามลำดับ
ส่วนในกลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศมีส่วนแบ่งตลาดในด้านสินทรัพย์ร้อยละ 10.8
ด้านสินเชื่อร้อยละ 8.1 และด้านเงินฝากเพียงร้อยละ 5.2

กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 6 แห่ง มีส่วนแบ่งการตลาดรวมด้านสินทรัพย์ เงินฝาก และสินเชื่อสูงถึงร้อยละ 73.4 ร้อยละ 78.6 และร้อยละ 75.8 ตามลำดับ โดยธนาคารมีส่วนแบ่งตลาดด้านสินทรัพย์ เงินฝาก เป็นอันดับ 1 และสินเชื่อสูงเป็นอันดับที่ 2 ของระบบธนาคารพาณิชย์ที่ร้อยละ 19.8 และร้อยละ 20.7 และร้อยละ 18.0 ตามลำดับ 

ตารางแสดง สินทรัพย์ เงินฝากและสินเชื่อของระบบธนาคารพาณิชย์ 

+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
|                          | ส |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ิน |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ท |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ร |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ัพ |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ย์ |       |     |       |     |   |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคาร                |   | ธ.    |     | ธ.    |     |   | ธ.    |     |
|                          |   | ค. 46 |     | ค. 45 |     |   | ค. 44 |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
|                          | พ |       | ร้อ  | พันล   | ร้อ  | พ |       | ร้อ  |
|                          | ัน |       | ยละ | ้านบาท | ยละ | ัน |       | ยละ |
|                          | ล |       |     |       |     | ล |       |     |
|                          | ้า |       |     |       |     | ้า |       |     |
|                          | น |       |     |       |     | น |       |     |
|                          | บ |       |     |       |     | บ |       |     |
|                          | า |       |     |       |     | า |       |     |
|                          | ท |       |     |       |     | ท |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ (6 | 5 |       | 7   | 4,    | 7   | 4 |       | 6   |
| แห่ง)                     | , |       | 3.4 | 681.2 | 2.5 | , |       | 9.6 |
|                          | 0 |       |     |       |     | 4 |       |     |
|                          | 3 |       |     |       |     | 5 |       |     |
|                          | 5 |       |     |       |     | 1 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 8 |       |     |       |     | 4 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงเทพ             | 1 |       | 1   | 1,    | 1   | 1 |       | 1   |
|                          | , |       | 9.8 | 245.1 | 9.3 | , |       | 9.5 |
|                          | 3 |       |     |       |     | 2 |       |     |
|                          | 5 |       |     |       |     | 4 |       |     |
|                          | 8 |       |     |       |     | 8 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 8 |       |     |       |     | 7 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงไทย             | 1 |       | 1   | 1,    | 1   | 9 |       | 1   |
|                          | , |       | 6.6 | 058.4 | 6.4 | 7 |       | 5.3 |
|                          | 1 |       |     |       |     | 6 |       |     |
|                          | 3 |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 4 |       |     |       |     | 5 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | 5 |       |     |       |     |   |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกสิกรไทย            | 8 |       | 1   | 760.7 | 1   | 7 |       | 1   |
|                          | 2 |       | 2.0 |       | 1.8 | 7 |       | 2.1 |
|                          | 0 |       |     |       |     | 4 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 9 |       |     |       |     | 4 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารไทยพาณิชย์           | 7 |       | 1   | 667.2 | 1   | 7 |       | 1   |
|                          | 3 |       | 0.7 |       | 0.3 | 1 |       | 1.2 |
|                          | 6 |       |     |       |     | 5 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 3 |       |     |       |     | 4 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารนครหลวงไทย         | 4 |       | 6.8 | 486.2 | 7.5 | 2 |       | 4.7 |
|                          | 6 |       |     |       |     | 9 |       |     |
|                          | 9 |       |     |       |     | 7 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 4 |       |     |       |     | 8 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงศรีอยุธยา         | 5 |       | 7.5 | 463.6 | 7.2 | 4 |       | 6.9 |
|                          | 1 |       |     |       |     | 3 |       |     |
|                          | 5 |       |     |       |     | 8 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 9 |       |     |       |     | 6 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธ                     | 1 |       | 1   | 1,    | 1   | 1 |       | 1   |
| นาคารพาณิชย์ขนาดกลางและเล็ก | , |       | 5.8 | 088.9 | 6.9 | , |       | 8.8 |
| (7 แห่ง)                  | 0 |       |     |       |     | 2 |       |     |
|                          | 8 |       |     |       |     | 0 |       |     |
|                          | 2 |       |     |       |     | 2 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 1 |       |     |       |     | 0 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| รวมธนาคารพาณิชย์ไทย (13    | 6 |       | 8   | 5,    | 8   | 5 |       | 8   |
| แห่ง)                     | , |       | 9.2 | 770.1 | 9.4 | , |       | 8.4 |
|                          | 1 |       |     |       |     | 6 |       |     |
|                          | 1 |       |     |       |     | 5 |       |     |
|                          | 7 |       |     |       |     | 3 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 9 |       |     |       |     | 4 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ  | 7 |       | 1   | 686.2 | 1   | 7 |       | 1   |
| (18 แห่ง)                 | 4 |       | 0.8 |       | 0.6 | 4 |       | 1.6 |
|                          | 2 |       |     |       |     | 4 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 9 |       |     |       |     | 8 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| รวมระบบธนาคารพาณิชย์       | 6 |       | 10  | 6,    | 10  | 6 |       | 10  |
|                          | , |       | 0.0 | 456.3 | 0.0 | , |       | 0.0 |
|                          | 8 |       |     |       |     | 3 |       |     |
|                          | 6 |       |     |       |     | 9 |       |     |
|                          | 0 |       |     |       |     | 8 |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          | 8 |       |     |       |     | 2 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+

ที่มา : ทุกธนาคารจากงบตลาดหลักทรัพย์ ยกเว้น ธนาคารต่างประเทศจาก ธ.พ. 1.2

+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
|                          | เ |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ง |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ิน |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ฝ |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | า |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | ก |       |     |       |     |   |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคาร                | ธ |       |     | ธ.    |     | ธ |       |     |
|                          | . |       |     | ค. 45 |     | . |       |     |
|                          | ค |       |     |       |     | ค |       |     |
|                          | . |       |     |       |     | . |       |     |
|                          |   |       |     |       |     |   |       |     |
|                          | 4 |       |     |       |     | 4 |       |     |
|                          | 6 |       |     |       |     | 4 |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
|                          |   | พันล   | ร้อ  | พันล   | ร้อ  |   | พันล   | ร้อ  |
|                          |   | ้านบาท | ยละ | ้านบาท | ยละ |   | ้านบาท | ยละ |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ (6 |   | 4,    | 7   | 4,    | 7   |   | 3,    | 7   |
| แห่ง)                     |   | 240.7 | 8.6 | 056.4 | 8.2 |   | 839.1 | 5.9 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงเทพ             |   | 1,    | 2   | 1,    | 2   |   | 1,    | 2   |
|                          |   | 114.9 | 0.7 | 062.7 | 0.5 |   | 071.9 | 1.2 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงไทย             |   | 1,    | 1   | 958.7 | 1   |   | 867.0 | 1   |
|                          |   | 005.9 | 8.6 |       | 8.5 |   |       | 7.1 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกสิกรไทย            |   | 685.2 | 1   | 652.0 | 1   |   | 664.8 | 1   |
|                          |   |       | 2.7 |       | 2.6 |   |       | 3.1 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารไทยพาณิชย์           |   | 607.1 | 1   | 568.6 | 1   |   | 601.0 | 1   |
|                          |   |       | 1.3 |       | 1.0 |   |       | 1.9 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารนครหลวงไทย         |   | 406.9 | 7.5 | 422.5 | 8.1 |   | 262.2 | 5.2 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| ธนาคารกรุงศรีอยุธยา         |   | 420.7 | 7.8 | 391.9 | 7.6 |   | 372.2 | 7.4 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธ                     |   | 873.6 | 1   | 857.0 | 1   |   | 959.4 | 1   |
| นาคารพาณิชย์ขนาดกลางและเล็ก |   |       | 6.2 |       | 6.5 |   |       | 9.0 |
| (7 แห่ง)                  |   |       |     |       |     |   |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| รวมธนาคารพาณิชย์ไทย (13    |   | 5,    | 9   | 4,    | 9   |   | 4,    | 9   |
| แห่ง)                     |   | 114.3 | 4.8 | 913.4 | 4.7 |   | 798.5 | 4.9 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ  |   | 280.9 | 5.2 | 273.3 | 5.3 |   | 260.5 | 5.1 |
| (18 แห่ง)                 |   |       |     |       |     |   |       |     |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+
| รวมระบบธนาคารพาณิชย์       |   | 5,    | 10  | 5,    | 10  |   | 5,    | 10  |
|                          |   | 395.2 | 0.0 | 186.7 | 0.0 |   | 059.0 | 0.0 |
+--------------------------+---+-------+-----+-------+-----+---+-------+-----+

ที่มา : ทุกธนาคารจากงบตลาดหลักทรัพย์ ยกเว้น ธนาคารต่างประเทศจาก ธ.พ. 1.2

+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
|                           | ส    |     |      |     |      |     |
|                           | ินเชื่อ |     |      |     |      |     |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| กลุ่มธนาคาร                 | ธ.ค  |     | ธ.ค  |     | ธ.ค  |     |
|                           | . 46 |     | . 45 |     | . 44 |     |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
|                           | พันล้า | ร้อ  | พันล้า | ร้อ  | พันล้า | ร้อ  |
|                           | นบาท | ยละ | นบาท | ยละ | นบาท | ยละ |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ (6  | 3,5  | 7   | 3,3  | 7   | 2,8  | 6   |
| แห่ง)                      | 82.2 | 5.8 | 64.6 | 4.2 | 92.8 | 9.8 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารกรุงเทพ              | 8    | 1   | 8    | 1   | 7    | 1   |
|                           | 48.9 | 8.0 | 30.6 | 8.3 | 18.1 | 7.3 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารกรุงไทย              | 9    | 2   | 8    | 1   | 7    | 1   |
|                           | 79.0 | 0.7 | 49.8 | 8.7 | 00.4 | 6.9 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารกสิกรไทย             | 5    | 1   | 4    | 1   | 4    | 1   |
|                           | 30.1 | 1.2 | 96.5 | 0.9 | 66.1 | 1.3 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารไทยพาณิชย์            | 5    | 1   | 4    | 1   | 4    | 1   |
|                           | 06.3 | 0.7 | 85.1 | 0.7 | 56.3 | 1.0 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารนครหลวงไทย          | 3    | 6.8 | 3    | 7.2 | 2    | 5.1 |
|                           | 22.3 |     | 26.8 |     | 09.6 |     |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| ธนาคารกรุงศรีอยุธยา          | 3    | 8.4 | 3    | 8.3 | 3    | 8.3 |
|                           | 95.6 |     | 75.8 |     | 42.3 |     |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| กลุ่ม                       | 7    | 1   | 7    | 1   | 8    | 1   |
| ธนาคารพาณิชย์ขนาดกลางและเล็ก | 60.7 | 6.1 | 62.9 | 6.8 | 15.5 | 9.7 |
| (7 แห่ง)                   |      |     |      |     |      |     |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| รวมธนาคารพาณิชย์ไทย (13     | 4,3  | 9   | 4,1  | 9   | 3,7  | 8   |
| แห่ง)                      | 42.9 | 1.9 | 27.5 | 1.0 | 08.3 | 9.5 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| กลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ   | 3    | 8.1 | 4    | 9.0 | 4    | 1   |
| (18 แห่ง)                  | 80.2 |     | 08.7 |     | 33.4 | 0.5 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+
| รวมระบบธนาคารพาณิชย์        | 4,7  | 10  | 4,5  | 10  | 4,1  | 10  |
|                           | 23.1 | 0.0 | 36.2 | 0.0 | 41.7 | 0.0 |
+---------------------------+------+-----+------+-----+------+-----+

ที่มา : ทุกธนาคารจากงบตลาดหลักทรัพย์ ยกเว้น ธนาคารต่างประเทศจาก ธ.พ. 1.2

4.  แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขันในอนาคต

แนวโน้มการแข่งขันในระบบธนาคารพาณิชย์ทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกขณะ โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งในภาวะเศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัว
ความคาดหวังที่ธนาคารจะเป็นจุดช่วยส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศมีสูงขึ้น
แต่ในขณะเดียวกัน การประกอบธุรกิจต้องอยู่บนพื้นฐานของกรอบระเบียบของทางราชการมากขึ้น
เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นกับประเทศในอนาคต

ด้านสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์
การขยายตัวยังไม่เด่นชัดเนื่องจากในหลายอุตสาหกรรมมีกำลังการผลิตส่วนเกินอยู่
จึงไม่ขยายการผลิต
ขณะที่กิจการขนาดใหญ่ที่ต้องการเงินทุนหมุนเวียนเพิ่มขึ้นต่างมีโอกาสระดมทุนหรือออกหุ้นกู้โดยตรงกับผู้มีเงินออมโดยไม่ต้องใช้สินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์
จากภาวะดังกล่าวจึงส่งผลให้ภาวะการแข่งขันในตลาดสินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่ ขนาดกลาง
รายปลีกและสินเชื่อรายบุคคล ที่ทุกธนาคารต่างหันมาให้ความสนใจ มีความร้อนแรงมากยิ่งขึ้น

การแสวงหาผลกำไรจากการให้สินเชื่อในช่วงระยะเวลาอันใกล้นี้เป็นที่เข้าใจกันดีว่าเป็นภาวะที่อัตราดอกเบี้ยปรับตัวต่ำเป็นประวัติการณ์
ทำให้ธนาคารพาณิชย์ต่างเร่งปรับต้นทุนการประกอบการ
และแสวงหารายได้ค่าธรรมเนียมเข้ามาชดเชย

ธนาคารพาณิชย์ต่างปรับขนาดสาขาให้มีขนาดเล็กลงและกระจายตามแหล่งชุมชน
และเร่งเปิดสาขาในห้างสรรพสินค้า ซุปเปอร์สโตร์ อาคารสำนักงาน และมหาวิทยาลัย
เพื่อให้บริการทางการเงินในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ที่สะดวกรวดเร็วแก่กลุ่มลูกค้า
และเป็นแหล่งรายได้ค่าธรรมเนียมที่จะมีบทบาทมากขึ้น

การพัฒนาและออกผลิตภัณฑ์บริการทางการเงินใหม่เพื่อสร้างความแตกต่างเหนือคู่แข่งขัน
กลุ่มธนาคารพาณิชย์ที่ต่างชาติร่วมลงทุนจะสร้างความได้เปรียบเหนือคู่แข่งขัน
โดยสามารถนำเทคโนโลยีที่ใช้อยู่จากต่างประเทศเข้ามาพัฒนาปรับใช้ได้อย่างรวดเร็ว
โดยเฉพาะบริการด้าน Internet Banking

5.  จุดเด่นในการประกอบธุรกิจหลักของธนาคาร

ธนาคารเชื่อมั่นว่าธนาคารมีจุดเด่นที่สำคัญซึ่งทำให้ธนาคารสามารถคงความเป็นผู้นำ
และมีศักยภาพในการขยายตัวไปพร้อมกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ
ธนาคารยังมุ่งมั่นในการพัฒนาจุดเด่นเหล่านี้อยู่ตลอดเวลา เพื่อรักษาข้อได้เปรียบในการแข่งขัน

การได้รับการยอมรับและความไว้วางใจในชื่อของธนาคาร

ชื่อเสียงของ “ธนาคารกรุงเทพ”
เป็นหนึ่งในชื่อธุรกิจที่เก่าแก่ที่สุดและเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีในประเทศ
ธนาคารคงความเป็นธนาคารขนาดใหญ่อันดับหนึ่งในเชิงสินทรัพย์รวมมามากกว่า 40 ปี
และได้รับความไว้วางใจและเชื่อถือจากลูกค้า ด้วยการรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าในลักษณะของ
“เพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน” อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้
ธนาคารยังได้รับการยกย่องในเรื่องของคุณภาพของการให้บริการมาเป็นระยะอย่างสม่ำเสมอ เช่น
ได้รับเลือกให้เป็น “ธนาคารยอดเยี่ยมในประเทศไทย” ติดต่อกันเป็นปีที่ 3 จากนิตยสาร
Euromoney และ Global Finance เป็นต้น

ฐานลูกค้าที่มั่นคง ความสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องครอบคลุมทั้งลูกค้าธุรกิจและลูกค้าบุคคล

ธนาคารมีความได้เปรียบในการเป็นธนาคารพาณิชย์ชั้นนำในการสร้างฐานลูกค้าธุรกิจขนาดกลางและขนาดใหญ่
โดยการสร้างและรักษาความสัมพันธ์กับลูกค้าอย่างต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลายาวนาน
ธนาคารมีส่วนร่วมสร้างความสำเร็จกับลูกค้าเป็นจำนวนมาก รวมทั้งกลุ่มลูกค้า SMEs
ธนาคารได้มุ่งพัฒนากลุ่มลูกค้าดังกล่าว โดยได้จัดตั้งกลุ่มงานพัฒนา SMEs
และริเริ่มให้มีการพัฒนาความสัมพันธ์กับลูกค้า SMEs
โดยการจัดสัมมนาให้ความรู้ด้านการประกอบธุรกิจแก่ลูกค้า รวมทั้ง
การให้ความรู้ด้านผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่จะสนับสนุนธุรกิจของลูกค้าอย่างครบวงจร
โครงการเกษตรก้าวหน้าซึ่งริเริ่มโดยธนาคาร
ก็มุ่งเน้นสนับสนุนการทำเกษตรให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ธนาคารคาดหวังว่า กลุ่มลูกค้า SMEs
เหล่านี้ จะเติบโตอย่างแข็งแรง
และเป็นกลุ่มลูกค้าที่มีความสำคัญและความสัมพันธ์ที่ดีกับธนาคารในอนาคต

ขณะเดียวกันธนาคารมีชื่อเสียงในการให้บริการลูกค้าบุคคล โดยในปี 2545 ธนาคารได้รับรางวัล
“The Best Retail Bank in Thailand” จากนิตยสาร The Asian Banker ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2546 ธนาคารมีลูกค้าบุคคลกว่า 10 ล้านราย จำนวนบัญชีกว่า 13 ล้านบัญชี บัตรเอทีเอ็ม
และบัตรเดบิต ประมาณ 17.4 ล้านบัตร และ 2.5 ล้านบัตร และมีบัตรเครดิตประมาณ 0.5
ล้านบัตร

ความเชี่ยวชาญในการให้บริการด้านการบริหารเงินสด และการบริหารเงินตราต่างประเทศ

ธนาคารให้ความสะดวกแก่ลูกค้าธุรกิจ โดยเสนอบริการที่ครอบคลุมทั้งการบริหารเงินสด
และการบริหารเงินตราต่างประเทศ ซึ่งเอื้อประโยชน์แก่การค้าภายในและระหว่างประเทศ ทั้งนี้
ธนาคารเป็นผู้นำในการให้บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศโดยในปี 2546
ธนาคารได้รับรางวัล The Best Foreign Exchange Bank จากนิตยสาร Global Finance
นอกจากนี้ เชื่อว่าธนาคารยังเป็นหนึ่งในผู้นำในการให้บริการการค้าต่างประเทศด้วย

เครือข่ายการดำเนินงานครอบคลุมทั่วประเทศ

ธนาคารมีสาขาเต็มรูปแบบในประเทศจำนวน 527 แห่ง ต่างประเทศ 18 แห่ง
โดยมีจุดให้บริการสำหรับลูกค้าธุรกิจ ผ่านสำนักธุรกิจและสำนักธุรกิจย่อยรวม 224 แห่ง
และสาขาไมโครที่ตั้งในศูนย์การค้า ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงานอีก 101 แห่ง
ธนาคารให้บริการธนาคารอัตโนมัติ ทุกวันตลอด 24 ชั่วโมงผ่าน เอทีเอ็ม อินเตอร์เน็ต โทรศัพท์
และโทรศัพท์มือถือ

1.  การจัดหาผลิตภัณฑ์และบริการ

    1.  นโยบายในการจัดหาเงินทุน

  (ก) แหล่งที่มาของเงินทุน

แหล่งเงินทุนของธนาคาร ได้แก่ เงินฝาก เงินกู้ยืม การออกหลักทรัพย์และตราสารทางการเงินต่าง
ๆ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับสภาวะแวดล้อมทางเศรษฐกิจ การเงิน
และตามที่คณะกรรมการธนาคารจะพิจารณาถึงความเหมาะสม

ธนาคารได้รับการสนับสนุนแหล่งเงินทุนในประเทศอย่างเพียงพอผ่านทางเงินฝาก
โดยยอดเงินฝากรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 88.7 เมื่อเทียบกับ
ร้อยละ 89.3 ในปี 2545 และร้อยละ 88.9 ในปี 2544 ทั้งนี้ สัดส่วนเงินฝากสกุลต่างประเทศ ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2546 คิดเป็นร้อยละ 7.5 ของเงินฝากรวมลดลงจากร้อยละ 8.2 ในปี 2545
และ 2544 นอกจากนี้
ธนาคารยังมีการระดมทุนเป็นเงินตราต่างประเทศผ่านทางตลาดเงินและตลาดเงินตราต่างประเทศ
ตลอดจนการเสนอขายตราสารหนี้อีกด้วย

+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | ณ 31 ธันวาคม |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | 2546        | 2545        | 2544        |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | (ล้านบาท)    |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| เงินฝาก                    |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   เงินฝากที่เป็นเงินบาท        | 1,031,473   | 975,658     | 983,506     |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | 83,437      | 87,006      | 88,424      |
| เงินฝากที่เป็นเงินตราต่างประเทศ |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   รวมเงินฝาก               | 1,114,910   | 1,062,665   | 1,071,930   |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| ราย                       |             |             |             |
| การระหว่างธนาคารและตลาดเงิน |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ในประเทศ                | 10,342      | 4,189       | 7,916       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ต่างประเทศ               | 27,824      | 19,807      | 21,403      |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   รวมราย                  | 38,166      | 23,997      | 29,319      |
| การระหว่างธนาคารและตลาดเงิน |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| หนี้สินจ่ายคืนเมื่อทวงถาม        | 6,743       | 3,549       | 3,498       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| หลักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน    | -           | -           | -           |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| เงินกู้ยืม                    | 43,126      | 44,285      | 44,045      |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| หุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิ      | 34,497      | 34,497      | 34,497      |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| รวมหนี้สิน                   | 1,256,620   | 1,189,596   | 1,205,550   |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| โครงสร้างของเงินฝาก:        |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   เงินฝากที่เป็นเงินบาท        | 92.5%       | 91.8%       | 91.8%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                           | 7.5%        | 8.2%        | 8.2%        |
| เงินฝากที่เป็นเงินตราต่างประเทศ |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| โครงสร้างของราย            |             |             |             |
| การระหว่างธนาคารและตลาดเงิน |             |             |             |
| :                         |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ในประเทศ                | 27.1%       | 17.5%       | 27.0%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ต่างประเทศ               | 72.9%       | 82.5%       | 73.0%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
| ร้อยละของหนี้สินรวม :         |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   เงินฝาก                  | 88.7%       | 89.3%       | 88.9%       |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ราย                     | 3.0%        | 2.0%        | 2.4%        |
| การระหว่างธนาคารและตลาดเงิน |             |             |             |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   เงินกู้ยืม                  | 3.4%        | 3.7%        | 3.7%        |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   หลักทรัพย์ขายโดยมีสัญญาซื้อคืน  | 0.0%        | 0.0%        | 0.0%        |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   หุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิ    | 2.7%        | 2.9%        | 2.9%        |
+---------------------------+-------------+-------------+-------------+

ธนาคารมีประเภทบัญชีเงินฝากหลากหลายประเภท ได้แก่
บัญชีเงินฝากจ่ายคืนเมื่อทวงถามซึ่งไม่มีดอกเบี้ยบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ซึ่งมีดอกเบี้ย
และเงินฝากประจำซึ่งมีกำหนดเวลาระหว่างตั้งแต่ 3 เดือนถึง 2 ปี
ธนาคารได้กำหนดอัตราดอกเบี้ยที่จะจ่ายสำหรับเงินฝากตามสภาพของตลาดและกลยุทธ์ในการส่งเสริมอัตราการเติบโตของเงินฝาก
อัตราดอกเบี้ยที่เสนอจะแตกต่างกันไปตามกำหนดชำระคืน
รวมถึงประเภทลูกค้าที่เป็นสถาบันการเงินหรือไม่ใช่สถาบันการเงิน
สำหรับเงินฝากประจำซึ่งมีกำหนดเวลา ดอกเบี้ยที่จ่ายจะเป็นอัตราคงที่
โดยเมื่อเงินฝากประจำมีกำหนดเวลานั้นได้มีการต่ออายุการฝากเงินแล้ว
อัตราดอกเบี้ยเงินฝากสำหรับช่วงเวลาการต่ออายุการฝากเงินจนถึงครบกำหนดในคราวต่อไปจะใช้อัตราดอกเบี้ย
ณ วันที่ต่ออายุการฝากเงิน สำหรับเงินฝากออมทรัพย์
อัตราดอกเบี้ยที่ใช้บังคับจะมีการปรับเปลี่ยนไปตามสภาพตลาดและสภาพการแข่งขัน

ตารางแสดงรายละเอียดเงินฝากแยกตามวันครบกำหนดชำระคืน

  ---------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------
                   ณ 31 ธันวาคม                                           

                   2546                 2545                 2544        

                   จำนวนเงิน    ร้อยละ    จำนวนเงิน    ร้อยละ    จำนวนเงิน    ร้อยละ

                   (ล้านบาท)                                              

  0 ถึง 3 เดือน      1,008,941   90.5     952,325     89.6     957,009     89.3

  เกินกว่า 3 ถึง 6    39,441      3.5      38,054      3.6      45,224      4.2
  เดือน                                                                   

  เกินกว่า 6 ถึง 12   53,055      4.8      55,638      5.2      59,531      5.6
  เดือน                                                                   

  เกินกว่า 12 เดือน   13,473      1.2      16,647      1.6      10,167      0.9

  รวม              1,114,910   100.0    1,062,665   100.0    1,071,931   100.0
  ---------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------

ตารางแสดงรายละเอียดเงินฝากแยกตามประเภทเงินฝาก

  -------------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------
                       ณ 31 ธันวาคม                                           

                       2546                 2545                 2544        

                       จำนวนเงิน    ร้อยละ    จำนวนเงิน    ร้อยละ    จำนวนเงิน    ร้อยละ

                       (ล้านบาท)                                              

  เมื่อทวงถาม            47,532      4.3      37,117      3.5      32,999      3.1

  ออมทรัพย์              462,985     41.5     380,380     35.8     329,630     30.8

  จ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลา   604,393     54.2     645,168     60.7     709,302     66.2

  รวม                  1,114,910   100.0    1,062,665   100.0    1,071,931   100.0
  -------------------- ----------- -------- ----------- -------- ----------- --------

  (ข) การจัดหาเงินทุนหรือให้กู้ยืมผ่านบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหารหรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่

 - รายละเอียดดูได้จาก หัวข้อที่ 11 รายการระหว่างกัน

2.  นโยบายการให้กู้ยืม

ธนาคารมีนโยบายกระจายความเสี่ยงในการให้สินเชื่อไปยังกลุ่มอุตสาหกรรมต่าง ๆ
โดยธนาคารมีนโยบายขยายสินเชื่อไปยังกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพ ทั้งนี้
ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์
จัดทำรายงานการปล่อยสินเชื่อให้กับภาคธุรกิจหลัก 6 ประเภท ได้แก่ เกษตรกรรม
เกษตรอุตสาหกรรม เหมืองแร่ การอุตสาหกรรม การส่งออก
และอสังหาริมทรัพย์สำหรับผู้มีรายได้น้อย
ซึ่งธนาคารพาณิชย์ต้องส่งผลการปล่อยสินเชื่อในภาคธุรกิจดังกล่าวให้กับธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นรายเดือน
ทั้งนี้ ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2546 ธนาคารได้ทำการปล่อยสินเชื่อในภาคธุรกิจดังกล่าวประมาณ
ร้อยละ 51.1 ของสินเชื่อรวม นอกจากนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทย
ยังมีนโยบายที่จะให้ธนาคารพาณิชย์ให้สินเชื่อแก่ภาคเกษตรกรรม เกษตรอุตสาหกรรม รวมทั้งปล่อย
สินเชื่อให้กับอุตสาหกรรมขนาดย่อมของชุมชนในชนบท (Rural Credits) ประมาณร้อยละ 20
ของ เงินฝาก
ซึ่งธนาคารก็มีนโยบายที่จะไม่อนุมัติสินเชื่อใหม่ให้มีการกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มลูกค้าใดลูกค้าหนึ่ง
ซึ่งเป็นนโยบายที่สอดคล้องกับนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทย

ในด้านการบริหารความเสี่ยงในการอำนวยสินเชื่อ
ธนาคารได้จัดตั้งสายบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงในการปล่อยสินเชื่อโดยเป็นอิสระแยกจากหน่วยอื่น ๆ ขององค์กร ดังนั้น
สายงานนี้จึงสามารถดำเนินงานตามนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สายงานนี้ประกอบด้วยงานนโยบายสินเชื่อ (Credit Policy) งานกลั่นกรองสินเชื่อ (Credit
Acceptance) งานบริหาร Portfolio (Portfolio Management)
และงานสอบทานสินทรัพย์เสี่ยง (Risk Asset Review) และงานบริหารสินเชื่อพิเศษ (Special
Asset Management) รายละเอียดของงานดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง
เรื่องความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

กระบวนการพิจารณาสินเชื่อ

ธนาคารมีกระบวนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อตามลำดับขนาดของสินเชื่อ ซึ่งสามารถจำแนกออกได้เป็น
3 ระดับ ได้แก่ ระดับหน่วยธุรกิจ (Business Unit) ระดับการปฏิบัติงานธนาคาร (Banking
Operation) และระดับคณะผู้บริหาร (Executives)
ซึ่งวงเงินสินเชื่อที่สูงขึ้นจะต้องผ่านการอนุมัติตามลำดับขั้นที่สูงขึ้นจนถึงระดับสูงสุด โดยทั่วไปคือ
ระดับคณะกรรมการบริหาร (Executive Board)
การพิจารณาสินเชื่อจะต้องพิจารณามูลหนี้คงค้างของลูกหนี้นั้น ๆ
รวมทั้งมูลค่าหลักประกันที่มีประกอบด้วยว่ามีหลักประกันคุ้มมูลหนี้
มีหลักประกันบางส่วนหรือไม่มีหลักประกัน

-   กลุ่มลูกค้าหลัก (Customer Focus)

ธนาคารได้จัดกลุ่มลูกค้าเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ลูกค้าธุรกิจรายใหญ่ (Corporate)
ลูกค้าธุรกิจรายกลาง (Commercial) ลูกค้าธุรกิจรายปลีก (Business) และลูกค้าบุคคล
(Consumer) เพื่อให้การบริการแก่ลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ธนาคารจึงได้จัดกลุ่มสินเชื่อสำหรับลูกค้าธุรกิจรายใหญ่ตามอุตสาหกรรมที่ลูกค้าดำเนินกิจการ
สำหรับลูกค้าธุรกิจรายกลาง (Commercial) ธนาคารมีการรวมศูนย์การอนุมัติ สินเชื่อไว้ที่เดียวกัน
และสำหรับลูกค้าบุคคล (Consumer) ธนาคารก็ได้รวมศูนย์การอนุมัติสินเชื่อไว้ที่เดียวกันเช่นกัน
โดยจะมีผู้จัดการธุรกิจสัมพันธ์ (Relationship Manager) และเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์
(Relationship Officer) เป็นผู้คอยดูแลลูกค้ารวมทั้งให้คำแนะนำ และกำกับดูแลให้สินเชื่อ
โดยรวมเป็นไปตามนโยบายของธนาคาร

-   การพิจารณาสินเชื่อรายตัว (Individual Credit Decisions)

ในกระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่จะให้แก่ผู้กู้ ธนาคารจะพิจารณาหลักเกณฑ์ต่าง ๆ เช่น
วัตถุประสงค์ในการขอกู้ ความสามารถในการจ่ายชำระเงินกู้จากกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
ความเป็นไปได้ของธุรกิจ ความสามารถของผู้บริหาร หลักทรัพย์ที่จะนำมาค้ำประกัน
และเทคโนโลยีที่ใช้ ทั้งนี้ บริษัทที่ขอสินเชื่อจะต้องเสนอแผนการดำเนินธุรกิจและงบการเงิน
โดยธนาคารจะพิจารณาจากข้อมูลที่ได้จากแหล่งต่าง ๆ เช่น ข้อมูลจาการไปเยี่ยมชมกิจการลูกค้า
การตรวจสอบการดำเนินธุรกิจ (Due Diligence Investigations)
การตรวจสอบข้อมูลจากศูนย์ข้อมูลเครดิตกลาง (Credit Bureau Information)
การตรวจสอบสถานะคดีความต่าง ๆ รวมทั้งคดีเกี่ยวกับการล้มละลาย นอกจากนี้ ฝ่ายวิจัย
(Research Department)
เป็นหน่วยงานสนับสนุนในการศึกษาสภาพและความเป็นไปของสภาวะเศรษฐกิจ
รวมทั้งประเมินความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในภาคธุรกิจหรืออุตสาหกรรม
ภายหลังจากที่สินเชื่อได้รับการอนุมัติแล้วธนาคารกำหนดให้มีการทบทวนสินเชื่ออย่างน้อยปีละครั้งเพื่อพิจารณาคุณภาพของสินเชื่อและผู้กู้อย่างต่อเนื่อง

1.  นโยบายในการดำรงเงินกองทุน

ธนาคารมีนโยบายที่จะดำรงเงินกองทุนในอัตราที่เหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
และการขยายธุรกิจในอนาคต ทั้งนี้ ต้องไม่ต่ำกว่าอัตราส่วนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด
รายละเอียดดูได้จากหัวข้อ 3.3.4 นโยบายในการบริหารความเสี่ยง เรื่องที่6
การบริหารจัดการเงินทุน

2.  นโยบายในการบริหารความเสี่ยง

การบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Asset and Liability Management)
มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อการวางแผน
จัดการและควบคุมโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งรวมถึงสินทรัพย์และหนี้สินที่ระบุทั้งในและนอกงบดุลของธนาคาร
เพื่อบรรลุเป้าหมายที่ธนาคารจะสามารถได้รับผลตอบแทนสูงสุด
โดยมีสภาพคล่องทางการเงินและเงินกองทุนที่เพียงพอในการดำเนินธุรกิจ
มีการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่มีประสิทธิภาพ
และมีต้นทุนของเงินทุนต่ำที่สุด โดยคณะกรรมการธนาคารและคณะกรรมการบริหาร
มีความรับผิดชอบในการพิจารณาอัตราสัดส่วนที่เหมาะสมของสินทรัพย์และหนี้สิน
การกำหนดอัตราดอกเบี้ยสินเชื่อและอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก
รวมถึงเป้าหมายของสภาพคล่องทางการเงินในระยะยาวของธนาคาร ทั้งนี้
การกู้ยืมเงินของธนาคารที่มีระยะเวลาเกินกว่า 1 ปี
จะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารของธนาคาร คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
(ALCO)
จะเป็นผู้กำหนดวิธีการและแนวทางในการปฏิบัติงานโดยได้รับนโยบายจากคณะกรรมการธนาคารและคณะกรรมการบริหาร

การบริหารความเสี่ยงของธนาคารที่สำคัญ มีดังนี้

(1) การบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk Management)

รายละเอียดดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง เรื่อง ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
และหัวข้อที่ 12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน เรื่องการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง

(2) การบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk Management)

องค์ประกอบสำคัญของนโยบายการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารได้แก่
การบริหารความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย
โดยที่ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยจะเกิดขึ้นเมื่อ สินทรัพย์ หนี้สิน
และรายการนอกงบดุล ทั้งที่มีและไม่มีความผันแปรต่อการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย
มีรอบระยะเวลาในการเปลี่ยนแปลงดอกเบี้ยหรือการครบกำหนดตามสัญญาไม่ตรงกัน
ผลต่างที่เกิดขึ้นอาจส่งผลให้ดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคารได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของระดับอัตราดอกเบี้ยในตลาด
โดยทั่วไปธนาคารพาณิชย์จะมีการปล่อยสินเชื่อแบบมีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
และมีการรับเงินฝากในประเภทต่าง ๆ ได้แก่ เงินฝากเผื่อเรียก เงินฝากออมทรัพย์
และเงินฝากประจำ
อัตราดอกเบี้ยรับและอัตราดอกเบี้ยจ่ายของสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารขึ้นอยู่กับอัตราดอกเบี้ยการปล่อยกู้ขั้นต่ำและอัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่ประกาศโดยธนาคาร
อัตราดอกเบี้ยดังกล่าวจะถูกปรับตามสภาวะของตลาดเงินและสภาวะอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้น ธนาคารจึงมีกระบวนการติดตามและประเมินความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยอยู่เป็นประจำ
เพื่อเป็นการบริหารให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ตารางต่อไปนี้เป็นการแสดงส่วนต่างของสินทรัพย์ และของหนี้สินที่อ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย
ในแต่ละรอบระยะเวลาการเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย

[TABLE]

[TABLE]

(3) การบริหารความเสี่ยงด้านอัตราการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Foreign Exchange
Risk Management)

รายละเอียดดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง เรื่องความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

(4) การบริหารความเสี่ยงด้านตราสารอนุพันธ์ (Derivative Instruments Risk
Management)

รายละเอียดดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง เรื่องความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

(5) การบริหารความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน (Operational Risk Management)

รายละเอียดดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง เรื่องความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

(6) การบริหารจัดการเงินทุน (Capital Management)

รายละเอียดดูได้จาก ส่วนที่ 2 หัวข้อที่ 1. ปัจจัยความเสี่ยง
เรื่องความเสี่ยงด้านความเพียงพอของเงินกองทุน

เงินกองทุนของธนาคาร แสดงรายละเอียดได้ดังนี้

+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|                              | ณ |      |   |      |   |      |   |
|                              | 3 |      |   |      |   |      |   |
|                              | 1 |      |   |      |   |      |   |
|                              | ธ |      |   |      |   |      |   |
|                              | ัน |      |   |      |   |      |   |
|                              | ว |      |   |      |   |      |   |
|                              | า |      |   |      |   |      |   |
|                              | ค |      |   |      |   |      |   |
|                              | ม |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|                              |   | 2546 |   | 2545 |   | 2544 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|                              | ล |      |   |      |   |      |   |
|                              | ้า |      |   |      |   |      |   |
|                              | น |      |   |      |   |      |   |
|                              | บ |      |   |      |   |      |   |
|                              | า |      |   |      |   |      |   |
|                              | ท |      |   |      |   |      |   |
|                              | ย |      |   |      |   |      |   |
|                              | ก |      |   |      |   |      |   |
|                              | เ |      |   |      |   |      |   |
|                              | ว |      |   |      |   |      |   |
|                              | ้น |      |   |      |   |      |   |
|                              | ร |      |   |      |   |      |   |
|                              | ้อ |      |   |      |   |      |   |
|                              | ย |      |   |      |   |      |   |
|                              | ล |      |   |      |   |      |   |
|                              | ะ |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| เงินกองทุนชั้นที่ 1                |   |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว         |   | 101  |   | 64   |   | 64   |   |
| และส่วนเกินมูลค่าหุ้น              |   | ,207 |   | ,407 |   | ,407 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| หุ้นบุริมสิทธิ                     |   | 34   |   | 34   |   | 34   |   |
| และหุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิ      |   | ,500 |   | ,500 |   | ,500 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| สำรองตามกฎหมาย               |   | 11   |   | 11   |   | 11   |   |
|                              |   | ,545 |   | ,545 |   | ,545 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| สำรองอื่น                      |   | 63   |   | 63   |   | 63   |   |
|                              |   | ,267 |   | ,267 |   | ,267 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| กำไร (ขาดทุน)                 |   | (107 | ) | (116 | ) | (122 | ) |
| สุทธิคงเหลือจากการจัดสรร         |   | ,635 |   | ,114 |   | ,945 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|   เงินกองทุนชั้นที่ 1 ทั้งสิ้น         |   | 102  |   | 57   |   | 50   |   |
|                              |   | ,884 |   | ,605 |   | ,773 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| เงินกองทุนชั้นที่ 2                |   |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| สำรองส่วนเกินจากการตีราคาที่ดิน    |   | 6    |   | 6    |   | 6    |   |
|                              |   | ,871 |   | ,872 |   | ,901 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| สำรองส่วนเกินจากการตีราคาอาคาร  |   | 2    |   | 2    |   | 3    |   |
|                              |   | ,402 |   | ,736 |   | ,035 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| เงินสำรองสำหรับสินทรัพย์จัดชั้นปกติ   |   | 2    |   | 2    |   | 2    |   |
|                              |   | ,987 |   | ,950 |   | ,484 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| ส่วนเกินทุน (สุทธิ)               |   | 3    |   | -    |   | -    |   |
| จากการตีราคาเงินลงทุนใน         |   | ,979 |   |      |   |      |   |
| ตราสารทุนประเภทเผื่อขาย         |   |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| ตราสารหนี้ด้อยสิทธิระยะยาว        |   | 16   |   | 22   |   | 25   |   |
|                              |   | ,993 |   | ,128 |   | ,664 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| ตราสารหนี้ส่วนที่เกิน 50%          |   | -    |   | -    |   | (278 |   |
| ของเงินกองทุนชั้นที่ 1             |   |      |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|   เงินกองทุนชั้นที่ 2 ทั้งสิ้น         |   | 33   |   | 34   |   | 37   |   |
|                              |   | ,232 |   | ,685 |   | ,806 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
|   เงินกองทุนทั้งสิ้น               |   | 136  |   | 92   |   | 88   |   |
|                              |   | ,116 |   | ,290 |   | ,579 |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| เงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์เสี่ยง   |   | 1    |   | 7.2% |   | 6.5% |   |
| (1)                          |   | 2.0% |   |      |   |      |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+
| เงินกองทุนทั้งสิ้นต่อสินทรัพย์เสี่ยง (1) |   | 1    |   | 1    |   | 1    |   |
|                              |   | 5.9% |   | 1.5% |   | 1.3% |   |
+------------------------------+---+------+---+------+---+------+---+

________________

(1) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 เงินกองทุนชั้นที่ 1 และเงินกองทุนทั้งสิ้นคิดเป็นร้อยละ 12.8
และ 16.7 ตามลำดับ ในกรณีที่ได้มีการนำกำไรสุทธิของงวด 6 เดือนสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 เข้ามารวมคำนวณในกำไร สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

ณ วันที่ 1 มกราคม 2536
ธนาคารแห่งประเทศไทยได้บังคับใช้หลักการในการคำนวณความเพียงพอของเงินกองทุนภายใต้ความตกลงของ
Basel Committee on Banking Regulation and Supervisory Practices (Basel
Committee)
ภายใต้ข้อตกลงดังกล่าวได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์เบื้องต้นของอัตราขั้นต่ำของการดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักไว้เป็น
3 ช่วง โดยในช่วงแรก ปี 2536 ถึงเดือนมีนาคม 2537 กำหนดเงินกองทุนชั้นที่ 1 ไว้ที่ร้อยละ
5.0 และเงินกองทุนรวม ร้อยละ 7.0 ช่วงที่ 2 ในเดือนเมษายน 2537
ปรับเงินกองทุนรวมไว้ที่ร้อยละ 7.5 และช่วงที่ 3 ตั้งแต่เดือนมกราคม 2538
กำหนดเงินกองทุนชั้นที่ 1 ไว้ที่ร้อยละ 5.5 และเงินกองทุนรวมร้อยละ 8.0

ต่อมาในปี 2539 ธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีการปรับเพิ่มอัตราส่วนดังกล่าวเป็นร้อยละ 6.0
และร้อยละ 8.5 ตามลำดับ และในปี 2541 ได้มีการปรับอีกครั้ง โดยอัตราเงินกองทุนชั้นที่ 1
เป็นร้อยละ 4.25 และเงินกองทุนรวมเป็นร้อยละ 8.5

เงินกองทุนชั้นที่ 1 ประกอบด้วย ทุนที่ออกและชำระแล้วของธนาคาร หุ้นกู้ควบหุ้นบุริมสิทธิ
ใบสำคัญแสดงสิทธิ (Warrants) เงินสำรองตามกฎหมาย และกำไรสะสม เงินกองทุนชั้นที่ 2
ประกอบด้วยส่วนเกินจากการตีราคาทรัพย์สิน (ซึ่งมีการตีราคาในทุก ๆ 5 ปี)
แต่ไม่นับรวมถึงค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
ซึ่งเพียงส่วนหนึ่งของส่วนเกินจากการตีราคาทรัพย์สินดังกล่าวที่จะสามารถใช้นับเป็นเงินกองทุนชั้นที่
2 ตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยได้
สินทรัพย์เสี่ยงประกอบด้วยสินทรัพย์ทุกประเภทในงบดุลของธนาคารรวมถึงรายการที่ไม่อยู่ในงบดุล
หักลดด้วยค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักร้อยละ 0, 20, 50 และ 100 ตามประเภทของสินทรัพย์เสี่ยง เช่น
หลักทรัพย์ที่ออกโดยรัฐบาลบางประเภทจะมีค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักร้อยละ 0
ในขณะที่เงินกู้ปกติจะค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักร้อยละ 100 เป็นต้น

1.  สินทรัพย์และหนี้สิน

  3.4.1 สินเชื่อ

ข้อมูลสินเชื่อทั้งหมดในหัวข้อนี้ จะแสดงเฉพาะเงินต้น ไม่รวมดอกเบี้ยค้างรับ
ยกเว้นมีคำอธิบายเป็นอย่างอื่น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 สินเชื่อของธนาคาร (รวมดอกเบี้ยค้างรับ) มีจำนวนทั้งสิ้นประมาณ
849.9 พันล้านบาท ซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 62.5 ของสินทรัพย์รวม
โดยที่สินเชื่อส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 91.3 เป็นสินเชื่อที่ปล่อยให้กับลูกค้าในประเทศ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 สินเชื่อของธนาคาร (ไม่รวมดอกเบี้ยค้างรับ) มีจำนวนทั้งสิ้นประมาณ
848.9 พันล้านบาท

การกระจุกตัวของสินเชื่อ (Loan Concentration)

ในด้านของลูกค้าสินเชื่อ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ลูกค้าสินเชื่อ 10 อันดับแรก
มีสินเชื่อรวมจำนวน 76.2 พันล้านบาท หรือร้อยละ 9.0 ของสินเชื่อทั้งสิ้น และลูกค้าสินเชื่อ 20
อันดับแรก มีสินเชื่อรวมจำนวน 111.0 พันล้านบาท หรือร้อยละ 13.0 ของสินเชื่อทั้งสิ้น
ซึ่งลูกค้าสินเชื่อ 5 อันดับแรก เป็นผู้ประกอบการภาคการอุตสาหกรรม ภาคการพาณิชย์
ภาคอุปโภคบริโภคส่วนบุคคล ภาคการบริการ และภาค สาธารณูปโภค

ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้มีการจำกัดการให้สินเชื่อ เงินลงทุน
และภาระผูกพันให้กับลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
หรือกลุ่มลูกค้าที่นับเป็นกลุ่มเดียวกันในระดับที่สูงสุดไม่เกินร้อยละ 25 ของเงินกองทุนชั้นที่ 1
ของธนาคาร โดยมีการพิจารณาเป็นรายวัน ภายใต้กฎระเบียบของธนาคารแห่งประเทศไทย
บริษัทที่นับรวมเป็นกลุ่มเดียวกับกลุ่มลูกค้าของธนาคารจะหมายถึง
บริษัทที่ลูกค้าเข้าถือหุ้นทั้งทางตรงและทางอ้อมเกินกว่าร้อยละ 30 ส่วนของผู้ถือหุ้นบริษัทนั้น
นอกจากนี้ ในการคำนวณ ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้รวมคำนวณทั้งเงินให้สินเชื่อ
วงเงินภาระผูกพัน ความเสี่ยงจากการเข้าทำสัญญารับประกันการจำหน่ายหุ้นกู้ เงินลงทุน และ
Currency Agreement (เช่น Currency Option) และ Interest Rate Agreement
(เช่น Interest Rate Swaps เป็นต้น) ของลูกค้ารายนั้น ๆ
และรวมถึงบริษัทที่นับรวมเป็นกลุ่มตามความหมายที่กล่าวไว้ข้างต้น จากข้อมูลขนาดของกองทุนชั้นที่ 1
ของธนาคาร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
จำนวนสูงสุดที่สามารถปล่อยให้กับลูกค้าหรือกลุ่มลูกค้าเดียวกันต่อรายเท่ากับ 25.7 พันล้านบาท

สำหรับเงินให้สินเชื่อจำแนกตามขนาดของเงินต้นคงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 และ วันที่31
ธันวาคม 2545 สรุปได้ดังนี้

  ------------------ -- -------------------- -- --------- -- ----------- -- ---------
                        ณ 31 ธันวาคม 2546                     ณ 31 ธันวาคม    
                                                             2545           

  ขนาดของเงินกู้           ยอดคงค้าง                ร้อยละ        ยอดคงค้าง       ร้อยละ

  (ล้านบาท)              (แสดงเป็นหน่วยล้านบาท                                  
                        ยกเว้น ร้อยละ)                                        

  ต่ำกว่า 10              210,946                 27.2         251,273        33.4

  ตั้งแต่ 10 แต่น้อยกว่า      171,995                 22.1         168,197        22.4
  100                                                                       

  ตั้งแต่ 100 แต่น้อยกว่า     128,009                 16.5         131,598        17.5
  500                                                                       

  ตั้งแต่ 500              265,956                 34.2         200,666        26.7

  รวม (1)               776,906                 100.0        751,733        100.0
  ------------------ -- -------------------- -- --------- -- ----------- -- ---------

____________

(1) ข้อมูลดังกล่าวได้นิยามตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
ซึ่งรวมข้อมูลเงินกู้ระหว่างธนาคารและเงินกู้ในตลาดเงิน ซึ่งไม่รวมสินเชื่อ BIBF
ที่มีการปล่อยในต่างประเทศ
ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกับข้อมูลตัวเลขสินเชื่อที่ปรากฎในงบการเงินที่แสดงไว้ในที่อื่นใดในรายงาน
56 - 1 ฉบับนี้

การกระจุกตัวของสินเชื่อแต่ละภาคธุรกิจ (Industry Concentration)

ตารางต่อไปนี้แสดงข้อมูลเกี่ยวกับสินเชื่อของธนาคาร ตามการจัดแบ่งกลุ่มธุรกิจหลัก

  ------------------------ ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------
                           ณ 31                                               
                           ธันวาคม                                             

                           2546                2545                2544       

                           จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ

                           (ล้านบาท)                                           

  การเกษตรและป่าไม้          16,294     1.9      16,084     1.9      17,184     2.1

  การเหมืองแร่               1,847      0.2      1,953      0.2      1,964      0.2

  การอุตสาหกรรม             272,761    32.1     272,276    32.9     256,568    31.7

  การก่อสร้าง                23,986     2.8      25,778     3.1      33,432     4.1

  การพาณิชย์                 205,322    24.2     194,121    23.4     194,493    24.0

  การธนาคารและธุรกิจการเงิน   37,511     4.4      28,066     3.4      25,666     3.2
  (1)                                                                         

  ธุรกิจเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์    38,694     4.5      47,752     5.8      50,623     6.2

  การสาธารณูปโภค            45,291     5.3      39,707     4.8      33,373     4.1

  การบริการ (2)             50,275     5.9      47,365     5.7      50,647     6.3

  การอุปโภคบริโภคส่วนบุคคล (3) 84,925     10.0     78,631     9.5      83,104     10.3

  เงินให้สินเชื่อภายในประเทศ    776,906    91.3     751,733    90.8     747,054    92.2

  เงินให้สินเชื่อต่างประเทศ      73,909     8.7      76,499     9.2      63,301     7.8

  เงินให้สินเชื่อรวม (1)(4)     850,815    100.0    828,233    100.0    810,356    100.0
  ------------------------ ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------

_______________

(1) รวมเงินให้กู้ยืมระหว่างธนาคารตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
    ทำให้สินเชื่อรวมแสดงข้อมูลที่ไม่ตรงกับที่แสดงไว้ในที่อื่นๆ
    ในแบบแสดงรายการข้อมูลเสนอขายหลักทรัพย์ / หนังสือชี้ชวนฉบับนี้

(2) รวมสินเชื่อสำหรับเงินทุนหมุนเวียนและสินเชื่ออื่นๆ ที่ให้แก่ธุรกิจโรงแรมและร้านอาหาร

(3) ส่วนใหญ่ประกอบด้วยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัย

(4) เงินให้สินเชื่อในประเทศ และเงินให้สินเชื่อรวมตามตารางดังกล่าว
    แสดงไว้ไม่ตรงกับที่แสดงไว้ในที่อื่นๆ ในแบบแสดงรายงาน 56 - 1 ฉบับนี้ ทั้งนี้ เนื่องจาก
    สินเชื่อ BIBF
    ที่มีการปล่อยในต่างประเทศได้ถูกแยกออกจากสินเชื่อที่แบ่งตามประเภทธุรกิจแต่จะแสดงรวมไว้ในยอดสินเชื่อรวมตามงบการเงิน
    ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 สินเชื่อ BIBF ที่ปล่อยในต่างประเทศ มีจำนวน 4,257 ล้านบาท
    นอกจากนี้ เงินกู้ยืมระหว่างธนาคารได้แสดงรวมไว้ในสินเชื่อแยกตามประเภทธุรกิจ
    แต่เมื่อแสดงในงบการเงินจะแสดงแยกออกมาเป็นรายการต่างหาก

ธนาคารได้ให้สินเชื่อแก่ภาคธุรกิจหลัก 4 ภาค ได้แก่ ภาคอุตสาหกรรม (Manufacturing)
ภาคการพาณิชย์ (Commercial) ภาคการอุปโภคบริโภคส่วนบุคคล (Consumer)
และภาคธุรกิจบริการ (Services) โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
สินเชื่อดังกล่าวมีจำนวนรวมกันร้อยละ 72.2 ของสินเชื่อรวม
ข้อมูลต่อไปนี้เป็นข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสินเชื่อตามประเภทธุรกิจที่สำคัญ ๆ ของธนาคาร

-   ภาคอุตสาหกรรม (Manufacturing) และการพาณิชย์ (Commercial)

สินเชื่อภาคอุตสาหกรรมและการพาณิชย์เป็นสินเชื่อกลุ่มที่มีขนาดใหญ่สุดของธนาคาร
ซึ่งเป็นประมาณร้อยละ 32.1 และร้อยละ 24.1 ของสินเชื่อรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ทั้งนี้
ส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 81.0 อยู่ในเขตนครหลวง
ผู้กู้ในสองภาคธุรกิจนี้ประกอบด้วยธุรกิจหลายประเภท ตัวอย่างเช่น ธุรกิจการผลิต
ธุรกิจขายส่งและขายปลีก ธุรกิจนำเข้าและส่งออกสินค้าหลากหลายประเภท เช่น เครื่องดื่ม
ผลิตภัณฑ์อาหารและยาสูบ ค้าไม้ เยื่อกระดาษและผลิตกระดาษ เคมีภัณฑ์ ยา ยาง โลหะ ซีเมนต์
ยานยนต์และอะไหล่ เครื่องจักรและเครื่องมือ เครื่องใช้ไฟฟ้า และสิ่งทอ เป็นต้น นอกจากนี้
ผู้กู้ในกลุ่มธุรกิจของธนาคารยังประกอบด้วยกลุ่มลูกค้าที่เป็นทั้งบุคคล
ไปจนถึงกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ซึ่งเป็นบริษัทผู้ประกอบการหลักในอุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์ที่เป็นหลักของประเทศ

ธนาคารมีสินเชื่อรายใหญ่รายหนึ่งที่ถูกจัดชั้นเป็นสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้
โดยลูกหนี้รายดังกล่าวดำเนินธุรกิจปิโตรเคมี สินเชื่อรายนี้ได้ทำการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ในปี
2543 จนกระทั่งช่วงต้นปี 2546 กลุ่มเจ้าหนี้ได้แต่งตั้งผู้บริหารแผน
เพื่อรับผิดชอบในการดูแลและปฏิบัติตามแผนฟื้นฟูกิจการ ในช่วงเวลาดังกล่าว
ผู้กู้ได้จ่ายชำระดอกเบี้ยตามกำหนดและธนาคารได้จัดชั้นสินเชื่อดังกล่าวเป็นสินเชื่อปกติ
ในเดือนเมษายน 2546 ศาลล้มละลายได้มีคำสั่งเปลี่ยนผู้บริหารแผน
และผู้ถือหุ้นที่มีอำนาจควบคุมกิจการรายเดิมของผู้กู้ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้บริหารแผนชั่วคราว
ต่อมาศาลล้มละลายได้มีคำสั่งเปลี่ยนแปลงผู้บริหารแผนชั่วคราวอีก
โดยแต่งตั้งกระทรวงการคลังเป็นผู้บริหารแผน

โดยผู้บริหารแผนดังกล่าวกำลังอยู่ในระหว่างทบทวนเงื่อนไขการฟื้นฟูกิจการ
ให้เหมาะสมกับความสามารถในการจ่ายชำระหนี้ของผู้กู้ ซึ่งข้อเสนอในการปรับปรุงแผนดังกล่าว
จะต้องได้รับการอนุมัติจากลูกหนี้ผู้บริหารแผน และกลุ่มเจ้าหนี้
ธนาคารจึงได้จัดชั้นหนี้ดังกล่าวเป็นสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้

นอกจากนี้ ธนาคารยังมีสินเชื่อที่ให้กับกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับผู้กู้รายนี้
ซึ่งบางรายมีการปรับโครงสร้างหนี้แล้ว ทั้งนี้ ขนาดของสินเชื่อรวม (Total Exposure)
ที่ธนาคารให้กับผู้กู้รายดังกล่าวและกลุ่มที่เกี่ยวข้องตาม(นิยามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด)
อยู่ที่ 38.4 พันล้านบาท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

-   ภาคการอุปโภคและบริโภคส่วนบุคคล (Consumer Sector)

สินเชื่อภาคดังกล่าวมีประมาณร้อยละ 10.0 ของสินเชื่อรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการกู้เพื่อจัดหาที่อยู่อาศัยหรือ สินค้าคงทน (Durable Goods) เช่น รถยนต์
และเครื่องใช้ต่าง ๆ เป็นต้น ทั้งนี้ สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย ณ
ช่วงเวลาดังกล่าวมีมูลค่าประมาณร้อยละ 78.7 ของสินเชื่อภาคการบริโภค
โดยที่การปล่อยกู้จะอยู่ในช่วงระหว่าง 500,000 บาท ถึง 5,000,000 บาท
และปล่อยกู้สูงสุดไม่เกิน 20 ปี โดยจดจำนองที่อยู่อาศัยดังกล่าวเป็นหลักประกัน โดยทั่วไป
ธนาคารจะให้สินเชื่อเพื่อซื้อสินค้าคงทน กับลูกค้าที่มีสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยกับธนาคารอยู่แล้ว
โดยใช้ที่อยู่อาศัยที่เป็นหลักประกันเดิมเป็นหลักประกันวงเงินส่วนเพิ่ม ทั้งนี้
ระยะเวลาการปล่อยกู้ระหว่าง 3-5 ปี ธนาคารมีนโยบายที่จะปล่อยกู้รวมแก่ลูกค้าไม่เกินร้อยละ
80-90 ของมูลค่าประเมินของหลักทรัพย์ หรือราคาสินค้าที่ลูกค้าต้องชำระ

-   ภาคธุรกิจเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ (Real Estate Sector)

สินเชื่อดังกล่าวโดยหลักเป็นการปล่อยสินเชื่อให้กับผู้กู้ที่เป็นผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ซึ่งประกอบด้วยโครงการหลายประเภททั้งบ้านที่อยู่อาศัย
อาคารชุด อาคารสำนักงานและแหล่งศูนย์รวมร้านค้า (Complex)
นิคมอุตสาหกรรมและเกษตรอุตสาหกรรม และอสังหาริมทรัพย์ประเภทอื่น ๆ
ซึ่งสินเชื่อประเภทนี้คิดเป็นประมาณร้อยละ 4.5 ของสินเชื่อรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

ธนาคารมีนโยบายที่จะปล่อยสินเชื่อให้แก่โครงการที่พิจารณาแล้วว่าน่าจะมีความต้องการซื้อเพียงพอและอยู่ในทำเลที่ดี
โดยธนาคารมีการกำหนดหลักเกณฑ์ในการพิจารณาสินเชื่อประเภทนี้ โดยดูจากประวัติ ผลงาน
และการดำเนินธุรกิจที่ผ่านมาของผู้พัฒนาโครงการ สถานะทางด้านการเงิน
คุณภาพของโครงการและทำเลที่ตั้ง
ซึ่งธนาคารมีแนวปฏิบัติโดยทั่วไปที่จะปล่อยสินเชื่อไม่เกินกว่าร้อยละ 50 ของมูลค่าที่ดิน
และไม่เกินร้อยละ 60-70 ของมูลค่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง

-   เงินให้สินเชื่อต่างประเทศ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 เงินให้สินเชื่อต่างประเทศจำนวน 73.9 พันล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 8.7 ของสินเชื่อรวม สูงกว่าสิ้นปี 2545 และสิ้นปี 2544 ซึ่งมีจำนวน 76.5
พันล้านบาท และ 63.3 พันล้านบาท ตามลำดับ

สินเชื่อในภาคธุรกิจอื่น ๆ

สำหรับภาคธุรกิจอื่น ๆ ที่มีความสำคัญ ประกอบด้วย

-   ธุรกิจบริการโดยหลักจะเป็นการให้สินเชื่อเงินทุนหมุนเวียนแก่ธุรกิจโรงแรม ธุรกิจโรงพยาบาล
    เอกชน ร้านอาหาร และธุรกิจเกี่ยวกับบันเทิง เป็นต้น

-   ธุรกิจการเกษตรและการป่าไม้ ซึ่งประกอบด้วยสินเชื่อที่ให้แก่เกษตรกร
    สหกรณ์เพื่อการเพาะปลูก เป็นต้น

-   ธุรกิจก่อสร้าง ประกอบด้วยเงินให้สินเชื่อแก่ผู้รับเหมาในโครงการก่อสร้างต่าง ๆ

สินเชื่อแบ่งตามระยะเวลาครบกำหนดชำระ (Loan Maturity Profile)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546ธนาคารมีสินเชื่อที่มีระยะเวลาครบกำหนดต่ำกว่า 1 ปี อยู่ที่ร้อยละ
59.1 ของสินเชื่อรวม
ในจำนวนดังกล่าวได้นับรวมเงินกู้ประเภทเบิกเกินบัญชีที่มักจะมีการใช้ต่อเนื่อง
จึงมีลักษณะคล้ายกับเงินให้กู้ระยะยาว สำหรับสินเชื่อที่มีระยะเวลาครบกำหนดชำระมากกว่า 1 ปี
มีจำนวนร้อยละ 68.3 ที่เป็นสินเชื่อระหว่าง 1-5 ปี และ ร้อยละ 31.7 เป็นสินเชื่อที่มากกว่า 5
ปี

ข้อมูลดังต่อไปนี้แสดงสินเชื่อตามระยะเวลาครบกำหนดชำระ

+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | ณ 31    |      |         |      |         |      |
|                 | ธันวาคม  |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | 2546    |      | 2545    |      | 2544    |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | จ       | ร    | จ       | ร    | จ       | ร    |
|                 | ำนวนเงิน | ้อยละ | ำนวนเงิน | ้อยละ | ำนวนเงิน | ้อยละ |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | (       |      |         |      |         |      |
|                 | ล้านบาท) |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   0 ถึง 3 เดือน   | 411,911 | 48.5 | 427,764 | 51.5 | 415,621 | 51.2 |
|   (1)           |         |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   เกินกว่า 3 ถึง 6 | 48,916  | 5.8  | 49,222  | 5.9  | 37,803  | 4.7  |
|   เดือน          |         |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   เกินกว่า 6 ถึง   | 41,158  | 4.8  | 39,467  | 4.8  | 48,542  | 6.0  |
|   12 เดือน       |         |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   เกินกว่า 12     | 346,874 | 40.9 | 314,170 | 37.8 | 310,221 | 38.2 |
|   เดือน          |         |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   รวม           | 848,859 | 1    | 830,622 | 1    | 812,187 | 1    |
|                 |         | 00.0 |         | 00.0 |         | 00.0 |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+

_______________

(1) รวมเงินเบิกเกินบัญชี

สินเชื่อจำแนกตามประเภทของสินเชื่อ

ธนาคารมีการปล่อยสินเชื่อให้แก่ลูกค้า จำแนกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ เงินกู้ ตั๋วเงิน
และเงินเบิกเกินบัญชี ดังนี้

+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | ณ 31    |      |         |      |         |      |
|                 | ธันวาคม  |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | 2546    |      | 2545    |      | 2544    |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | จ       | ร    | จ       | ร    | จ       | ร    |
|                 | ำนวนเงิน | ้อยละ | ำนวนเงิน | ้อยละ | ำนวนเงิน | ้อยละ |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|                 | (       |      |         |      |         |      |
|                 | ล้านบาท) |      |         |      |         |      |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   เงินเบิกเกินบัญชี  | 87,199  | 10.3 | 86,068  | 10.4 | 86,076  | 10.6 |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   ตั๋วเงิน         | 176,410 | 20.8 | 153,336 | 18.5 | 128,546 | 15.8 |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   เงินให้กู้ยืม      | 585,250 | 68.9 | 591,219 | 71.2 | 597,565 | 73.6 |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+
|   รวม           | 848,859 | 1    | 830,622 | 1    | 812,187 | 1    |
|                 |         | 00.0 |         | 00.0 |         | 00.0 |
+-----------------+---------+------+---------+------+---------+------+

-   เงินให้สินเชื่อแก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง (Related Parties Lending )

ธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีประกาศถึงธนาคารพาณิชย์ทั่วไปเกี่ยวกับการปล่อยสินเชื่อแก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งส่วนสำคัญของประกาศดังกล่าวจำกัดการที่ธนาคารจะอำนวยสินเชื่อให้แก่ ลูกหนี้ที่ธนาคาร
กรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวถือหุ้นรวมกันเกินกว่าร้อยละ
10 ของส่วนของผู้ถือหุ้นของลูกหนี้
หากธนาคารพิจารณาปล่อยสินเชื่อให้กับผู้ที่เกี่ยวข้องข้างต้นจะถูกจำกัดมิให้มีภาระหนี้คงค้างเกินกว่า
(1) ร้อยละ 50 ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทลูกหนี้ หรือ (2) ร้อยละ 25
ของมูลหนี้ที่ลูกหนี้ดังกล่าวมีอยู่ หรือ (3) ร้อยละ 5 ของเงินกองทุนชั้นที่ 1 ของธนาคาร
แล้วแต่มูลค่าใดจะต่ำกว่า ซึ่ง ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2546
ธนาคารไม่มีการปล่อยสินเชื่อใดที่เกินกว่าข้อกำหนดดังกล่าว

เงินให้สินเชื่อมีหลักประกัน

สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารเป็นสินเชื่อที่มีหลักประกันเช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ไทยโดยทั่วไป ทั้งนี้
หลักประกันส่วนใหญ่จะประกอบด้วยที่ดิน อาคาร สินค้าคงคลังและเครื่องจักร หรือในบางกรณี
ธนาคารอาจขอให้บริษัทแม่ หรือผู้บริหาร หรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นผู้ค้ำประกัน
ในกรณีที่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันเป็นที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ธนาคารจะให้กู้ในวงเงินประมาณร้อยละ 50
ถึงร้อยละ 80 ของราคาประเมิน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าและประเภทหลักประกันด้วย
ส่วนกรณีสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย ธนาคารจะให้กู้ในวงเงินระหว่างร้อยละ 80 ถึงร้อยละ 90
ของราคาซื้อ ธนาคารมีการทบทวนการประเมินมูลค่าหลักประกันเป็นประจำทุก 1 – 3 ปี
ตามขนาดของวงเงินกู้

  3.4.1.1 นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์และการตั้งสำรอง

การจัดชั้นสินเชื่อ

ธนาคารแห่งประเทศไทย กำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ทุกแห่ง จัดชั้นสินเชื่อสิ้นสุดในแต่ละไตรมาส
ซึ่งการจัดชั้นดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้กำหนดระดับการตั้งสำรองหนี้สูญขั้นต่ำ
ซึ่งถือเป็นมาตรการสำคัญที่ธนาคารถือปฏิบัติอยู่ และการกำหนดระดับการตั้งสำรองหนี้สูญขั้นต่ำ
ถูกกำหนดให้สะท้อนในผลการดำเนินงานของธนาคารในงบดุลไม่เกินกว่า รอบ 6 เดือน
หลังมีการจัดชั้นสินเชื่อ อย่างไรก็ตาม
ธนาคารสามารถที่จะเลือกใช้วิธีการตั้งสำรองหนี้สูญในเงื่อนไขที่เข้มงวดมากขึ้น
เพื่อประโยชน์ของธนาคาร

ธนาคารจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด โดยแบ่งออกเป็น 6 ระดับ
ดังนี้

- สินทรัพย์จัดชั้นปกติ คือสินเชื่อที่ไม่มีสัญญาณของการผิดนัดการชำระ
และสำหรับในกรณีของวงเงินเบิกเกินบัญชี จะมีลักษณะคือ (ก)
วงเงินเบิกเกินบัญชียังไม่มีการเบิกถอนเต็มจำนวน และวงเงินยังไม่ถูกยกเลิก (ข)
ระยะเวลาสำหรับการเบิกเงินเกินบัญชียังไม่ครบกำหนด หรือ (ค)
ดอกเบี้ยค้างชำระสำหรับวงเงินเบิกเกินบัญชีน้อยกว่า 1 เดือน

- สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ คือสินเชื่อที่ผู้กู้มียอดดอกเบี้ยและเงินต้นค้างชำระสะสมเกินกว่า
1 เดือน จากวันครบกำหนด และ ในกรณีของวงเงินเบิกเกินบัญชี จะมีลักษณะคือ (ก)
ผู้กู้ไม่มีวงเงิน (ข) วงเงินไม่ถูกถอดถอน (ค) ยอดเงินกู้สุทธิเกินกว่าวงเงิน (ง)
สัญญาของผู้กู้ถือเป็นอันสิ้นสุด
และไม่มีเงินสำหรับบัญชีการชำระคืนเงินต้นและดอกเบี้ยที่มียอดสะสมมากกว่า 1 เดือน
จากกำหนดวันที่วงเงินถูกถอดถอน หรือจากวันที่ยอดเงินกู้สุทธิเกินกว่ากำหนด หรือ
จากวันครบกำหนดอายุสัญญา แล้วแต่เหตุการณ์ใดที่เกิดก่อน

- สินทรัพย์จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐานคือ สินเชื่อที่มียอดดอกเบี้ยและ/หรือเงินต้นค้างชำระเกินกว่า 3
เดือนแต่ไม่เกินกว่า 6 เดือน

- สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยคือ สินเชื่อที่มียอดดอกเบี้ยและเงินต้นค้างชำระเกินกว่า 6 เดือน
แต่ไม่เกินกว่า 12 เดือน

- สินทรัพย์จัดชั้นสงสัยจะสูญคือ สินเชื่อที่มียอดดอกเบี้ยและเงินต้นค้างชำระเกินกว่า 12 เดือน

- สินทรัพย์จัดชั้นสูญคือ
สินเชื่อที่เกินกำหนดชำระแล้วและมีการดำเนินการตามสมควรเพื่อให้ได้มาซึ่งการชำระหนี้
รวมทั้งมีข้อบ่งชี้ว่าการชำระเงินต้นและดอกเบี้ยค้างชำระจะไม่สามารถดำเนินการได้

ตามหลักเกณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารจะต้องกำหนดตั้งสำรองหนี้สูญตามรายลูกค้า
โดยธนาคารจะจัดชั้นสินเชื่อทุกประเภทที่ให้กับลูกค้ารายใด ๆ เป็นสินเชื่อกลุ่มเดียวกัน
และการจัดชั้นสินเชื่อจะจัดตามคุณภาพของสินเชื่อชั้นที่ต่ำที่สุด
และมีการตั้งสำรองตามเกณฑ์การจัดชั้นดังกล่าว

การตั้งสำรองหนี้สูญ

การตั้งสำรองหนี้สูญมีการพิจารณาในทุก ๆ ไตรมาส
จากรายการการจัดชั้นหนี้สูญซึ่งจะมีการบันทึกเป็นรายการในงบกำไรขาดทุนของทางธนาคาร
มูลค่าการจัดชั้นหนี้สูญในแต่ละช่วงเวลา ได้รับการวิเคราะห์จากเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
ประกอบกับจากปัจจัยแวดล้อม เช่น มูลค่าเฉลี่ยของสัดส่วนการจัดชั้นหนี้สูญต่อมูลค่าสินเชื่อรวมในช่วง
5 ปีที่ผ่านมา มูลค่าการตั้งสำรองจากหนี้จัดชั้นซึ่งกำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
มูลค่ายอดรวมของสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ความพอเพียงของมูลค่าหลักประกัน
มูลค่าการตั้งสำรองหลังการพิจารณาการตัดหนี้สูญ และหนี้สูญได้รับคืน ผลกำไรสุทธิ
และสภาพเศรษฐกิจโดยรวม สินเชื่อที่มีการตัดหนี้สูญจะส่งผลให้การตั้งสำรองลดลง
ในขณะที่หนี้สูญได้รับคืนจะส่งผลในการเพิ่มการตั้งสำรอง แต่จะไม่ส่งผลต่อรายได้ของธนาคาร

ตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย มีการกำหนดให้ตั้งสำรองจากยอดสินเชื่อหักด้วย
มูลค่าหลักประกัน(ตามเกณฑ์ที่กำหนด) แยกตามการจัดชั้น คือ สินเชื่อปกติมีการตั้งสำรองร้อยละ 1
ของยอดสินเชื่อสุทธิ ในขณะที่สินเชื่อที่จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ มีการตั้งสำรองร้อยละ 2
ของยอดสินเชื่อสุทธิ สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน มีการตั้งสำรองร้อยละ 20 ของยอดสินเชื่อสุ ทธิ
สินเชื่อจัดชั้นสงสัย มีการตั้งสำรองร้อยละ 50 ของยอดสินเชื่อสุทธิ และสินเชื่อจัดชั้นสงสัยจะสูญ
มีการตั้งสำรองร้อยละ 100 ของยอดสินเชื่อสุทธิ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีสัดส่วนเงินสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญต่อสินเชื่อรวม
ในอัตราร้อยละ 15.9 เทียบกับสิ้นปี 2545 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 18.1
สำหรับค่าเผื่อหนี้สูญขั้นต่ำตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ประมาณ 97.9 พันล้านบาท

ตารางแสดงสินเชื่อจัดชั้นและสำรองที่เกี่ยวข้อง

  --------------------------- -------------------------------------------
  รายการ                      เกณฑ์การตั้งสำรอง

                              

  สินทรัพย์จัดชั้นปกติ               สำรองร้อยละ 1 ของยอดหนี้หลังหักมูลค่าหลักประกัน

  สินทรัพย์จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ     สำรองร้อยละ 2 ของยอดหนี้หลังหักมูลค่าหลักประกัน

  สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน       สำรองร้อยละ 20 ของยอดหนี้หลังหักมูลค่าหลักประกัน

  สินเชื่อจัดชั้นสงสัย               สำรองร้อยละ 50 ของยอดหนี้หลังหักมูลค่าหลักประกัน

  สินเชื่อจัดชั้นสงสัยจะสูญหรือสูญ      สำรองร้อยละ 100 ของยอดหนี้หลังหักมูลค่าหลักประกัน
  --------------------------- -------------------------------------------

  3.4.1.2 นโยบายในการรับรู้รายได้ดอกเบี้ย

ธนาคารรับรู้รายได้ดอกเบี้ยตามเกณฑ์ค้างรับค้างจ่าย
โดยจะหยุดรับรู้รายได้ดอกเบี้ยเมื่อมีการค้างชำระเกินกว่า 3 เดือน
พร้อมทั้งจะทำการบันทึกล้างรายได้ดอกเบี้ยในส่วนที่ได้มีการบันทึกไปแล้วออกจากบัญชี
หากลูกหนี้นำเงินมาชำระเงินต้นและดอกเบี้ย
ธนาคารจะบันทึกรายได้ดอกเบี้ยที่หยุดรับรู้รายได้มาเป็นรายได้อีกครั้งตามเกณฑ์เงินสด

3.  สินเชื่อด้อยคุณภาพ

  ตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยได้กำหนดให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ หมายถึง
  สินเชื่อที่จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัย และสงสัยจะสูญ

สินเชื่อด้อยคุณภาพ จำแนกตามภาคธุรกิจตามรายงานของธนาคารแห่งประเทศไทย แสดงได้ดังนี้

+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|                | ณ   |     |     |     | ณ   |     |     |     |
|                | 31  |     |     |     | 31  |     |     |     |
|                | ธันว |     |     |     | ธันว |     |     |     |
|                | าคม |     |     |     | าคม |     |     |     |
|                | 2   |     |     |     | 2   |     |     |     |
|                | 546 |     |     |     | 545 |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|                | จำ  | ร้อ  | สิน  | ร้อ  | จำ  | ร้อ  | สิน  | ร้อ  |
|                | นวน | ยละ | เชื่อ | ยละ | นวน | ยละ | เชื่อ | ยละ |
|                | เงิน |     |     | ของ | เงิน |     |     | ของ |
|                |     |     | รวม |     |     |     | รวม |     |
|                |     |     | ของ | สิน  |     |     | ของ | สิน  |
|                |     |     | กลุ่ม | เชื่อ |     |     | กลุ่ม | เชื่อ |
|                |     |     |     | รวม |     |     |     | รวม |
|                |     |     |     | ของ |     |     |     | ของ |
|                |     |     |     | กลุ่ม |     |     |     | กลุ่ม |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|                | (ล  |     |     |     |     |     |     |     |
|                | ้านบ |     |     |     |     |     |     |     |
|                | าท) |     |     |     |     |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การเกษตร       | 5,  | 2.5 | 16, | 3   | 5,  | 3.0 | 16, | 3   |
| และการป่าไม้     | 075 |     | 294 | 1.1 | 990 |     | 084 | 7.2 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การเหมืองแร่     | 613 | 0.3 | 1,  | 3   | 867 | 0.4 | 2,  | 3   |
|                |     |     | 987 | 0.9 |     |     | 191 | 9.6 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การอุตสาหกรรม   | 68, | 3   | 2   | 2   | 46, | 2   | 2   | 1   |
|                | 432 | 3.5 | 73, | 5.1 | 707 | 3.2 | 72, | 7.1 |
|                |     |     | 038 |     |     |     | 860 |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การก่อสร้าง      | 10, | 5.1 | 25, | 4   | 12, | 6.4 | 26, | 4   |
|                | 334 |     | 095 | 1.2 | 778 |     | 988 | 7.4 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การพาณิชย์       | 61, | 3   | 2   | 3   | 55, | 2   | 1   | 2   |
|                | 609 | 0.1 | 05, | 0.0 | 429 | 7.5 | 94, | 8.6 |
|                |     |     | 322 |     |     |     | 121 |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การธนาคา       | 4,  | 2.4 | 38, | 1   | 6,  | 3.3 | 29, | 2   |
| รและธุรกิจการเงิน | 814 |     | 825 | 2.4 | 614 |     | 432 | 2.5 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| ธุรกิจเกี่ย        | 12, | 6.1 | 38, | 3   | 24, | 1   | 47, | 5   |
| วกับอสังหาริมทรัพย์ | 494 |     | 694 | 2.3 | 242 | 2.0 | 752 | 0.8 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การสาธารณูปโภค  | 6,  | 3.1 | 45, | 1   | 7,  | 3.6 | 41, | 1   |
|                | 257 |     | 965 | 3.6 | 245 |     | 268 | 7.6 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การบริการ       | 10, | 5.3 | 51, | 2   | 12, | 6.4 | 48, | 2   |
|                | 878 |     | 017 | 1.3 | 810 |     | 040 | 6.7 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
| การอุปโ         | 23, | 1   | 84, | 2   | 28, | 1   | 78, | 3   |
| ภคบริโภคส่วนบุคคล | 812 | 1.6 | 925 | 8.0 | 537 | 4.2 | 631 | 6.3 |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|   รว           | 2   | 10  | 7   | 2   | 2   | 10  | 7   | 2   |
| มสินเชื่อในประเทศ | 04, | 0.0 | 81, | 6.2 | 01, | 0.0 | 57, | 6.6 |
|                | 318 |     | 162 |     | 219 |     | 367 |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|                | 6,  |     |     |     | 14, |     |     |     |
| สินเชื่อต่างประเทศ | 537 |     |     |     | 767 |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|   รวม          | 2   |     |     |     | 2   |     |     |     |
|                | 10, |     |     |     | 15, |     |     |     |
|                | 855 |     |     |     | 986 |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|   หัก           | (9) |     |     |     | -   |     |     |     |
|   ร            |     |     |     |     |     |     |     |     |
| ายได้รอการตัดบัญชี |     |     |     |     |     |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+
|   รวมสินเชื่อทั้งสิ้น | 2   |     |     |     | 2   |     |     |     |
|                | 04, |     |     |     | 15, |     |     |     |
|                | 846 |     |     |     | 986 |     |     |     |
+----------------+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+-----+

การกระจุกตัวของสินเชื่อด้อยคุณภาพ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 สินเชื่อด้อยคุณภาพ 10 อันดับแรก มีสินเชื่อรวมจำนวน 54.8
พันล้านบาท หรือร้อยละ 26.0 ของสินเชื่อด้อยคุณภาพทั้งสิ้น และคิดเป็นร้อยละ 6.4 ของสินเชื่อ

4.  การปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

หลักการปรับโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหาและความคืบหน้า

หลักการการปรับโครงสร้างหนี้ ธนาคารมีนโยบายที่จะเร่งการปรับโครงสร้างหนี้ให้สัมฤทธิ์ผล
ตามแนวทางที่ได้รับจากธนาคารแห่งประเทศไทย
วงเงินให้สินเชื่อที่เข้าตามเกณฑ์ที่กำหนดจะถูกโอนไปยังงานบริหารสินเชื่อพิเศษ
โดยสินเชื่อสำหรับธุรกิจรายใหญ่และรายกลาง (Corporate and Commercial Loan)
จะมีการกำหนดประเด็นที่จะเป็นสาระสำคัญต่อการปรับโครงสร้างหนี้
และกำหนดผู้รับผิดชอบในแต่ละกรณี แต่หากเป็นธุรกิจทั่วไป (Business Loan)
ที่มีขนาดของสินเชื่อโดยเฉลี่ยเล็กกว่า และมีจำนวนรายมากกว่า
การจัดการจะมีมาตรการที่ผ่อนปรนกว่า

ธนาคารมีการกำหนดให้แนวทางในการปรับโครงสร้างหนี้อยู่บนพื้นฐานความเป็นจริงในสภาพเศรษฐกิจ
ให้สอดคล้องกับแต่ละสภาพการณ์ของแต่ละผู้กู้ ซึ่งในบางกรณีอาจมีความซับซ้อนในการบริหารจัดการ
ทางธนาคารได้คำนึงถึงความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจของบริษัทหรือของกลุ่มบริษัท
ทั้งในด้านของความเป็นไปได้ทางธุรกิจและทางการเงิน
เพื่อให้มั่นใจได้ถึงความสามารถและความเต็มใจในการชำระคืนของผู้กู้ ยิ่งไปกว่านั้น
เพื่อให้ได้ข้อสรุปของการปรับโครงสร้างหนี้
ธนาคารได้พิจารณาทางเลือกแต่ละทางเลือกที่เป็นไปได้เพื่อให้ได้ทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดสำหรับทุกฝ่าย

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2543 จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2546
ธนาคารได้ทำการปรับโครงสร้างหนี้ไปแล้ว 126,081 ราย เป็นจำนวนเงินรวม 473.7
พันล้านบาท (ปี 2546 จำนวน 95.6 พันล้านบาท, ปี 2545 จำนวน 67.0 พันล้านบาท , ปี
2544 จำนวน 139.5 พันล้านบาท และปี 2543 จำนวน 171.6 พันล้านบาท)
สินเชื่อที่มีการปรับโครงสร้างหนี้สำเร็จแล้ว แยกตามภาคธุรกิจในแต่ละปี สรุปได้ดังนี้

  --------------------------------- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------
                                    12                                                 
                                    เดือนสิ้นสุด ณ                                         
                                    31 ธันวาคม                                          

                                    2546                2545                2544       

                                    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ

                                    (ล้านบาท)                                           

  การเกษตร และการป่าไม้               1,994      2.1      1,789      2.7      2,069      1.5

  การเหมืองแร่                        373        0.4      365        0.5      176        0.1

  การอุตสาหกรรม                      49,717     52.0     18,299     27.3     69,303     49.7

  การก่อสร้าง                         3,165      3.3      3,107      4.6      4,851      3.5

  การพาณิชย์                          16,555     17.3     15,367     22.9     20,658     14.8

  การธนาคารและธุรกิจการเงิน.........   285        0.3      184        0.3      378        0.3

  ธุรกิจเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์........     6,925      7.2      7,706      11.5     18,711     13.4

  การสาธารณูปโภค                     2,566      2.7      4,125      6.2      2,965      2.1

  การบริการ                          7,008      7.3      8,899      13.3     12,503     9.0

  การอุปโภคบริโภคส่วนบุคคล........      6,992      7.3      7,120      10.6     7,904      5.7

  รวม                               95,580     100.0    66,961     100.0    139,519    100.0
  --------------------------------- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------

สำหรับสินเชื่อที่มีการปรับโครงสร้างหนี้สำเร็จแล้ว แยกตามวิธีการปรับโครงสร้างหนี้ สรุปได้ดังนี้

+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|                  |   | 12   |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | เดือน |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | สิ้นสุด |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | ณ 31 |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | ธัน   |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | วาคม |        |      |        |   |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|                  |   | 2546 |        | 2545 |        |   | 2544 |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|                  | จ |      | ภาร    | จ    | ภาร    | จ |      | ภาร    |
|                  | ำ |      | ะหนี้ก่อน | ำนวน | ะหนี้ก่อน | ำ |      | ะหนี้ก่อน |
|                  | น |      |        |      |        | น |      |        |
|                  | ว |      | ปรับ    | ราย  | ปรับ    | ว |      | ปรับ    |
|                  | น |      |        |      |        | น |      |        |
|                  |   |      | โครง   |      | โครง   |   |      | โครง   |
|                  | ร |      | สร้างหนี้ |      | สร้างหนี้ | ร |      | สร้างหนี้ |
|                  | า |      |        |      |        | า |      |        |
|                  | ย |      |        |      |        | ย |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|                  |   | (ล้าน |        |      |        |   |      |        |
|                  |   | บาท) |        |      |        |   |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|   รับโอนสินทรัพย์    | 4 |      | 4,470  | 217  | 4,272  | 3 |      | 18,503 |
|                  | 2 |      |        |      |        | 9 |      |        |
|                  | 5 |      |        |      |        | 1 |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|   รับโอน          | 1 |      | 497    | 20   | 1,699  | 1 |      | 4,113  |
| ส่วนได้เสียในส่วนของ | 2 |      |        |      |        | 6 |      |        |
|                  |   |      |        |      |        |   |      |        |
|   เจ้าของของลูกหนี้  |   |      |        |      |        |   |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
|                  | 1 |      | 90,613 | 20   | 60,990 | 2 |      | 1      |
| การปรับโครงสร้างหนี้ | 9 |      |        | ,956 |        | 9 |      | 16,903 |
|                  | , |      |        |      |        | , |      |        |
|   หลายลักษณะ      | 1 |      |        |      |        | 6 |      |        |
|                  | 8 |      |        |      |        | 7 |      |        |
|                  | 2 |      |        |      |        | 4 |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+
| รวม              | 1 |      | 95,580 | 21   | 66,961 | 3 |      | 1      |
|                  | 9 |      |        | ,193 |        | 0 |      | 39,519 |
|                  | , |      |        |      |        | , |      |        |
|                  | 6 |      |        |      |        | 0 |      |        |
|                  | 1 |      |        |      |        | 8 |      |        |
|                  | 9 |      |        |      |        | 1 |      |        |
+------------------+---+------+--------+------+--------+---+------+--------+

การย้อนกลับของสินเชื่อด้อยคุณภาพ

ปัญหาหลักประการหนึ่งซึ่งมีผลกระทบต่อธนาคารพาณิชย์ทั้งหลายในปัจจุบันได้แก่
ปัญหาของการย้อนกลับของสินเชื่อด้อยคุณภาพ ทั้งนี้เนื่องจากในการ ปรับปรุงโครงสร้างหนี้แต่ละราย
(จะต้องมีการประมาณการความสามารถในการชำระหนี้ โดยอิงจากสมมติฐานต่าง ๆ
ทั้งที่เกี่ยวกับภาวะเศรษฐกิจ ภาวะการประกอบการของธุรกิจ และภาวะของบริษัทแต่ละบริษัท
ซึ่งในบางครั้ง ก็อาจคลาดเคลื่อนไป เป็นผลให้หนี้ที่ได้ปรับปรุงโครงสร้างหนี้แล้ว
กลับมาเป็นหนี้ด้อยคุณภาพอีก

เพื่อเป็นการควบคุมปัญหาการย้อนกลับของสินเชื่อด้อยคุณภาพ
ธนาคารได้มีการกำหนดมาตรการหลายอย่างในการดูแลสินเชื่อที่มีการปรับโครงสร้างอย่างใกล้ชิด
เช่น การดูแลการตีราคาทรัพย์ชำระหนี้
การดูแลติดตามความคืบหน้าในการขายสินทรัพย์เพื่อชำระหนี้อย่างใกล้ชิด
การส่งหนังสือแจ้งกำหนดการชำระหนี้ก่อนวันครบกำหนด
การปรับปรุงข้อมูลของลูกค้าเพื่อประเมินความสามารถในการชำระหนี้เป็นระยะๆ
ตลอดจนการทบทวนและปรับปรุงเงื่อนไขการปรับโครงสร้างหนี้
เพื่อให้สอดคล้องกับความสามารถในการชำระหนี้
การพิจารณาความเพียงพอของเงินทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจของลูกหนี้ เป็นต้น

-   ทรัพย์สินรอการขาย

ในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ บางกรณี ธนาคารจะมีการรับโอนสินทรัพย์เพื่อเป็นการชำระหนี้
ซึงธนาคารจะดำเนินการจำหน่ายทรัพย์ดังกล่าวต่อไป โดยผ่านการประมูล (Public Auction)
หรือการขายแบบเฉพาะเจาะจง (Private Sale)

สินทรัพย์รอการขาย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546, 2545 และ 2544 ประกอบด้วย

+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                            | ณ 31 ธันวาคม |             |             |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                            | 2546        | 2545        | 2544        |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
|                            | (ล้านบาท)    |             |             |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
| ยอด ณ ต้นงวด                | 33,720      | 30,714      | 15,216      |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   เพิ่มขึ้น                    | 5,289       | 4,804       | 16,783      |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
|   ลดลง                     | (9,066)     | (1,798)     | (1,285)     |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
| ยอด ณ ปลายงวด              | 29,943      | 33,720      | 30,714      |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
| ค่าเผื่อการด้อยค่า              | (3,935)     | (2,114)     | (1,183)     |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+
| รวมทรัพย์สินรอการขายสุทธิ       | 26,008      | 31,606      | 29,531      |
+----------------------------+-------------+-------------+-------------+

การโอนสินทรัพย์ไปยังบรรษัทบริหารสินทรัพย์ไทย (บสท.)

ในช่วงปี 2544 บสท.
ได้ถูกจัดตั้งขึ้นโดยกระทรวงการคลังเพื่อดำเนินการเกี่ยวกับสินทรัพย์ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของธนาคารพาณิชย์
โดยสามารถจัดซื้อ บริหาร ปรับโครงสร้าง และโอนสินทรัพย์ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้
ตามอำนาจที่ได้รับในการปรับโครงสร้างสินเชื่อ การบังคับจำนองหลักประกัน
การจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์สิน ภายใต้สัญญาที่ธนาคารได้ทำกับ บสท. ลงวันที่ 12 ตุลาคม 2544
ธนาคารได้มีการโอนสินทรัพย์ที่ด้อยคุณภาพไปยัง บสท. เพียงสิ้น ณ 31 ธันวาคม 2546
เป็นจำนวนสุทธิ (หลังหักรายการหนี้สงสัยจะสูญที่เกี่ยวข้อง) รวม 25,392.4 ล้านบาท

การโอนสินทรัพย์ไปยังบริษัท บริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด 

ธนาคารได้จัดตั้งบริษัท บริหารสินทรัพย์ทวี จำกัด (บริษัท) ขึ้น
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรับโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพจากธนาคารไปบริหารต่อไป ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 ธนาคารถือหุ้นในบริษัทในอัตราร้อยละ 100 ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายทั้งหมด
ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2543 จนถึงเดือนธันวาคม 2546
ธนาคารได้โอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพเฉพาะที่เป็นทรัพย์สินรอการขายให้แก่บริษัท รวมทั้งสิ้น 8,175.9
ล้านบาท ทั้งนี้ ภายหลังจากการโอนทรัพย์สินดังกล่าว
บริษัทจะเป็นผู้รับความเสี่ยงในตัวทรัพย์สินนั้นเองทั้งสิ้น อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากบริษัทเป็นบริษัทย่อยของธนาคาร
ธนาคารจึงต้องรับรู้ผลการดำเนินงานของบริษัทในงบการเงินรวมของธนาคาร

2.  เงินลงทุน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ธนาคารมีเงินลงทุนในหลักทรัพย์ คิดเป็นร้อยละ 26.2
ของสินทรัพย์รวม โดยหลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจมีสัดส่วนสูงที่สุด ร้อยละ 64.2 รองลงมา คือ
ตราสารหนี้ต่างประเทศ ร้อยละ 21.6

โดยปกติ หลักทรัพย์รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ
จะถือเป็นส่วนหนึ่งของเงินสำรองสินทรัพย์สภาพคล่องของธนาคาร
สามารถใช้เป็นหลักประกันของธนาคารสำหรับสินเชื่อที่ธนาคารได้รับจากธนาคารแห่งประเทศไทยเช่นเดียวกับความผูกพันอื่น
ๆ กับองค์กรของรัฐบาล รัฐวิสาหกิจ และหลักทรัพย์ซึ่งขายภายใต้สัญญาซื้อคืน

ธนาคารมีการลงทุนในตราสารทุน รวม 33.1 พันล้านบาท เป็นการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
จำนวน 9.7 พันล้านบาท และเป็นการลงทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้ จำนวน 6.5 พันล้านบาท
ส่วนการลงทุนในตราสารทุนทั่วไปในประเทศ จำนวน 15.3 พันล้านบาท รายละเอียดดังนี้

  (หน่วย: ล้านบาท)

  ---------------------------------- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------
                                     ณ 31                                               
                                     ธันวาคม                                             

                                     2546                2545                2544       

                                     จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ

                                     (ล้านบาท)                                           

  ตราสารหนี้:                                                                             

  หลักทรัพย์รัฐบาล และ รัฐวิสาหกิจ          228,526    64.2     223,617    70.3     209,755    79.7

  ตราสารหนี้ภาคเอกชน                   17,291     4.9      14,184     4.5      12,860     4.9

  ตราสารหนี้ต่างประเทศ                  76,792     21.6     54,465     17.1     14,595     5.5

  รวมตราสารหนี้                        322,609    90.7     292,265    91.9     237,210    90.1

  ตราสารทุน:                                                                             

  ตราสารทุนภายในประเทศ                15,281     4.3      7,917      2.5      8,146      3.1

  ตราสารทุนต่างประเทศ                  1,650      0.5      1,314      0.4      1,276      0.5

  ตราสารทุนที่ได้รับจากการปรับโครงสร้างหนี้   6,509      1.8      8,685      2.7      7,629      2.9

  อื่น ๆ                               9,702      2.7      7,981      2.5      9,030      3.4

  รวมตราสารทุน                        33,142     9.3      25,896     8.1      26,081     9.9

  รวมเงินลงทุนในหลักทรัพย์                355,751    100.0    318,162    100.0    263,291    100.0
  ---------------------------------- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------

รายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลจากเงินลงทุนของธนาคารในปี 2546 คิดเป็นร้อยละ 25.2
ของรายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผลรวม เพิ่มขึ้นจากปีก่อน
เนื่องจากธนาคารเพิ่มสัดส่วนการลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐและเอกชน
และการลงทุนในหลักทรัพย์อื่นๆ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ธนาคารมีส่วนเกินทุนสุทธิจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าเงินลงทุนจำนวน 10.9 พันล้านบาท
ซึ่งยังมิได้มีการรับรู้เป็นรายได้

ธนาคารไม่ได้มีการทำธุรกรรมซื้อขายตราสารทุนในขนาดที่มีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม
ธนาคารมีการซื้อขายตราสารหนี้อันเกี่ยวข้องกับธุรกรรมวาณิชธนกิจ