ปัจจัยความเสี่ยง (Risk Factors)

ปัจจัยความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นกับทางบริษัท โรงพยาบาลรามคำแหง จำกัด (มหาชน) แบ่งได้ 5

ลักษณะ ดังนี้

1. ความเสี่ยงจากผลการดำเนินงานที่อาจจะไม่แน่นอน

2. ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงผู้บริหาร

3. ความเสี่ยงจากการไม่ได้รับเงินกู้ยืมคืนจากบริษัทร่วม

4. ความเสี่ยงจากเงินลงทุนที่ด้อยค่า

5. ความเสี่ยงจากการถูกฟ้องร้อง

1. ความเสี่ยงจากผลดำเนินงานที่อาจจะไม่แน่นอน มีสาเหตุจากปัจจัยภายในและภายนอกองค์กร

สาเหตุจากภายในองค์กร ได้แก่

  1. การบริหารกระบวนการให้บริการรักษาพยาบาล

  2. การบริหารด้านพัฒนาบุคลากร

  3. การบริหารการจัดการด้านการเงินจากการให้บริการรักษาพยาบาล

สาเหตุจากภายนอกองค์กร ได้แก่

  1. ระดับการแข่งขันในธุรกิจโรงพยาบาล

  2. นโยบายรัฐบาล

การบริหารกระบวนการให้บริการรักษาพยาบาล

การประกอบธุรกิจโรงพยาบาลเอกชน ปัญหาความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นในกระบวนการให้

บริการ หรือความเสี่ยงอื่นๆ ที่จะกระทบต่อการให้บริการการพยาบาลผู้ป่วย
ฝ่ายบริหารถือเป็นนโยบายสำคัญ

ในการบริหารความเสี่ยงในองค์กร โดยยึดหลักการความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นสำคัญ (patient
safety) โดยเน้น

กระบวนการการให้บริการการพยาบาลและการรักษาผู้ป่วย เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับความปลอดภัยสูงสุด
ซึ่งทาง

โรงพยาบาลได้มีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงในองค์กร
โดยเป็นผู้ประสานงานและติดตามปัญหาความเสี่ยง

ต่างๆ ของโรงพยาบาล เพื่อนำเข้ามาพัฒนาแก้ไขและป้องกัน
ซึ่งจะดูแลครอบคลุมทั่วทั้งองค์กรในความเสี่ยง

ประเภทต่างๆ อาทิเช่น ความเสี่ยงทางกายภาพ, ความเสี่ยงอันเกิดจากกระบวนการทำงาน,
ความปลอดภัย และ

อาชีวอนามัย ด้านสิทธิผู้ป่วย และจริยธรรมองค์กรฯลฯ
ขณะเดียวกันฝ่ายบริหารก็จะเน้นในเรื่องการพัฒนา

บุคลากรให้เข้าใจ และปฏิบัติตามมาตรฐานของกระบวนการที่โรงพยาบาลกำหนดนโยบายไว้
เพื่อให้แต่ละ

หน่วยงานกำหนดมาตรฐานงานขึ้น และมีการสอนจนเชี่ยวชาญ และปฏิบัติได้อย่างดี

นอกจากนี้การกำหนดตัวชี้วัดในแต่ละเรื่องของความเสี่ยง ก็ถือเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องทำอย่าง

ต่อเนื่อง เพื่อติดตามผลลัพธ์ในการติดตามความเสี่ยงในแต่ละเรื่องในแต่ละหน่วยงาน ตั้งแต่ปี 2553
ทาง

โรงพยาบาลได้รับใบรับรองมาตรฐาน JCI (Joint Commission International
Accreditation Standards for

Hospitals) จากสหรัฐอเมริกา
และทางโรงพยาบาลได้ถือปฏิบัติการรักษาพยาบาลผู้ป่วยตามมาตรฐานโรงพยาบาลระดับสากลตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน

เป้าหมายของระบบ JCI (Joint Commission International Accreditation
Standards for Hospitals)

  1. ระบุตัวผู้ป่วยอย่างถูกต้อง (Identify Patients Correctly)

  2. เพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสาร (Improve Effective Communication)

  3. เพิ่มความปลอดภัยของการใช้ยาที่ต้องระมัดระวัง (Improve the Safety of
  High-Alert

  Medications)

  4. สร้างความมั่นใจในการผ่าตัดให้ถูกตำแหน่ง ถูกหัตถการ ถูกคน (Ensure Correct-Site,

  Correct-Procedure, Correct Patient Surgery)

  5. ลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับบริการสุขภาพ (Reduce the Risk of
  Health Care-

  Associated Infections)

  6. ลดความเสี่ยงต่อการเกิดภยันตรายของผู้ป่วยจากภาวะพลัดตก (Reduce the Risk of
  Patient

  Harm Resulting from Falls)

การนำระบบ JCI เข้ามาใช้ในโรงพยาบาล
จะทำให้ผู้ป่วยที่มาใช้บริการได้รับการดูแลเรื่องสุขภาพดีขึ้น และปลอดภัยมากขึ้น จากประสบการณ์ 1
ปีที่ผ่านมาจะเห็นว่าผู้มารับการบริการมีความพึงพอใจในการให้บริการมากขึ้น

  การบริหารด้านพัฒนาบุคลากร

ในการประกอบธุรกิจโรงพยาบาล แพทย์เป็นบุคลลากรที่สำคัญมากที่มีผลกระทบต่อการ

ดำเนินธุรกิจ ทางโรงพยาบาลได้พยายามจัดหาแพทย์ที่มีคุณภาพมาประจำอยู่ที่โรงพยาบาล
และส่งแพทย์ไปอบรมสัมมนาทางวิชาการที่มีการจัดขึ้นทั้งในและต่างประเทศอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อแพทย์จะได้นำเอาวิชาความรู้และนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้กับผู้ป่วย
นอกจากแพทย์แล้วบุคลากรด้านอื่น ๆ ได้แก่ พยาบาล เภสัช กายภาพ รังสีเทคนิค
นักเทคนิคการแพทย์ บัญชี ธุรการฯลฯ ก็มีความสำคัญต่อบริษัทเช่นกัน
ทางบริษัทจึงได้บริหารและพัฒนาบุคคลากร โดยมุ่งเน้น

1.  การพัฒนาสมรรถนะของแพทย์และพนักงาน (High Competent Staff)

2.  ส่งเสริมให้แพทย์และพนักงานมีผลปฏิบัติงานที่ดี (High Perform Staff)

3.  พัฒนาให้มีความรู้มากขึ้น (Knowledge Management)

4.  ส่งเสริมให้พนักงานมีความผูกพันและรักองค์กร (High Engagement)

นอกจากนี้บริษัทจะเน้นในเรื่องความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค (Technical Skill),
การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ(High efficiency communication)
และให้บริการที่ดีเลิศแก่ผู้มาใช้บริการ (Excellent Service Mind Behavior)
บริษัทเชื่อว่ากลยุทธ์ดังกล่าวจะช่วยให้บุคลากรมีประสิทธิภาพ
และทำให้บริษัทบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ได้

  การบริหารการจัดการด้านการเงิน

บริษัทมีนโยบายบริหารความเสี่ยงด้านการเงินจากการให้บริการรักษาพยาบาลโดยเน้นลดความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากการเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาลที่อยู่ในระบบเครดิต
(สินเชื่อ) และระบบเงินสด

ไม่ได้ ดังนี้

1. ระบบสินเชื่อ มีการวางแผนและควบคุมการให้เครดิตค่ารักษาพยาบาลอย่างเคร่งครัด
ก่อนที่บริษัทจะกำหนดให้ลูกค้านั้นเป็นคู่สัญญา
บริษัทจะมีการวิเคราะห์เครดิตและฐานะการเงินของลูกค้าอย่าง

รอบคอบว่าเป็นลูกค้าชั้นดี ไม่มีปัญหาด้านการเงินจึงจะให้เครดิต
หลังจากนั้นจะมีการติดตามดูสถานะของคู่สัญญาเป็นระยะ ๆ ว่า ณ.
เวลานั้นไม่มีปัญหาด้านการเงินและมีการติดตาม ทวงถามหนี้เป็นระยะ ๆ

2. ระบบเงินสด เป็นระบบที่ผู้ป่วยต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้วยตนเอง ในกรณีที่ไม่ใช่ฉุกเฉิน
ทางบริษัทจะประมาณค่าใช้จ่ายสำหรับการรักษาพยาบาลทั้งหมดให้ใกล้เคียงกับความเป็นจริงและแจ้งให้ผู้ป่วยทราบ
เพื่อผู้ป่วยจะได้ทราบถึงงบประมาณที่ต้องใช้จ่ายทั้งหมด และตัดสินใจว่าจะทำการรักษาหรือไม่
ในกรณีที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาจะมีการทยอยเรียกชำระเงินทุก 3 วัน
เพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระผู้ป่วย ไม่ต้องชำระทีเดียวทั้งหมด

นโยบายดังกล่าวจะช่วยให้บริษัทลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการเรียกเก็บเงินไม่ได้
โดยปกติผู้ป่วยของโรงพยาบาลจะชำระเป็นเงินสดประมาณ 76.3% และเป็นเครดิต 23.7%
จะเห็นว่าผู้ป่วยที่ให้สินเชื่อมีเพียง 23.7 % เท่านั้น
ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการเรียกเก็บเงินไม่ได้ จึงมีไม่มาก

ระดับการแข่งขันในธุรกิจโรงพยาบาล

การแข่งขันในธุรกิจโรงพยาบาล จะต้องแข่งกันทางด้านคุณภาพ และระดับราคาควบคู่กันไป
ถ้าโรงพยาบาลสามารถรักษาระดับคุณภาพให้ดี มีภาพลักษณ์ที่ดี จะทำให้โรงพยาบาลนั้นมีจุดแข็ง
และสามารถยืนหยัดอยู่ในธุรกิจนี้ได้นาน นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาถึงระดับราคาจะต้องยุติธรรม
ไม่สูงจนเกินไป, สภาวะของการแข่งขัน ถ้าเศรษฐกิจของประเทศไม่ดีจะมีการแข่งขันสูง
โดยเน้นในเรื่องของราคา
ในทางตรงกันข้ามถ้าเศรษฐกิจดีจะไม่แข่งขันด้านราคาแต่จะแข่งขันด้านคุณภาพและบริการ ในปี
2554 ระดับของการแข่งขันในธุรกิจโรงพยาบาลอยู่ในระดับปานกลาง
ทางด้านโรงพยาบาลรามคำแหงได้เน้นในเรื่องคุณภาพดีและราคายุติธรรมมาเป็นระยะเวลานานแล้ว
ทางโรงพยาบาลจึงคาดว่าความเสี่ยงที่จะเกิดกับบริษัทคงจะมีน้อยมาก

นโยบายของรัฐบาล

ปัจจุบันนโยบายของรัฐบาล คือ ให้บริการรักษาฟรีสำหรับผู้มีบัตรทอง
นโยบายนี้ปรับปรุงมาจากนโยบาย 30 บาท รักษาทุกโรค
ในอดีตทางโรงพยาบาลไม่ได้รับผลกระทบจากนโยบายนี้
ในอนาคตก็คาดว่าจะไม่ได้รับผลกระทบจากนโยบายรักษาฟรีเช่นกัน

2. ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงผู้บริหาร

  ผู้บริหารของโรงพยาบาลในปัจจุบันเป็นผู้ที่มีทัศนวิสัยที่กว้างไกล ได้พยายามทำให้โรงพยาบาล

เป็นโรงพยาบาลที่ทันสมัยมีคุณภาพและรักษาเสถียรภาพทางด้านการเงินไว้อย่างมั่นคง
จะเห็นได้จากการที่ผู้บริหารสามารถนำโรงพยาบาลผ่านพ้นช่วงวิกฤตการณ์มาได้
และมีอัตราการเติบโตอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน

ผู้บริหารชุดนี้ได้ตระหนักดีว่าการให้บริการรักษาพยาบาลของโรงพยาบาลเอกชนจะช่วยแบ่งเบาภาระจากภาค

รัฐ ทางโรงพยาบาลจึงได้วางนโยบายกำหนดราคาขายที่ยุติธรรมต่อผู้มาใช้บริการ
และมีคุณภาพของการรักษาที่ดี
ดังนั้นในอนาคตถ้ามีการเปลี่ยนแปลงผู้บริหารใหม่ก็อาจจะทำให้มีปัจจัยเสี่ยงต่อผลการดำเนินงานได้

3. ความเสี่ยงจากการไม่ได้รับเงินกู้ยืมคืนจากบริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน

ณ. 31 ธันวาคม 2554 บริษัทฯ ยังคงมียอดเงินให้กู้ยืมแก่บริษัทร่วม 3 แห่ง ดังนี้

1. บริษัท โรงพยาบาลพะเยา ราม จำกัด เป็นหนี้ค้างชำระเงินต้นเดิม 6.33 ล้านบาท ดอกเบี้ย
48.19ล้านบาท

ในปี 2553 บริษัทฯ ได้ให้โรงพยาบาลพะเยา ราม กู้ในเดือนตุลาคม จำนวน 45 ล้าน
ระยะเวลากู้ 2 ปี ในปี 2554 มีดอกเบี้ยค้างชำระ 480,000 บาท แต่ได้รับชำระแล้วในเดือน
มกราคม 2555

2. บริษัท โรงพยาบาลเชียงใหม่ ราม จำกัด เป็นหนี้ค้างชำระเงินต้น 10.67 ล้านบาท ดอกเบี้ย

35.91 ล้านบาท ในปี 2554 บริษัทได้รับชำระเงินต้นจำนวน 15 ล้านบาท

3. บริษัท โรงพยาบาลเมืองเลย ราม จำกัด เป็นหนี้ค้างชำระเงินต้น 97.46 ล้านบาท ดอกเบี้ย

88.09 ล้านบาท บริษัทยังไม่ได้ทำสัญญาปรับปรุงโครงสร้างหนี้ เนื่องจากทางโรงพยาบาลเมืองเลย
ยังไม่มีความสามารถจะชำระหนี้ได้

ในปี 2554 บริษัทไม่ได้ให้เงินกู้ก้อนใหม่กับบริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้อง

ถึงแม้บริษัทจะไม่ได้รับเงินกู้ยืมบางส่วนคืน ก็จะไม่มีผลกระทบต่อกระแสเงินสดของโรงพยาบาล
เนื่องจากหนี้ที่มีปัญหาเป็นหนี้ที่ให้กู้ยืมในอดีต และปัจจุบันผลประกอบการของโรงพยาบาลดี
และมีเงินสดเหลือเพียงพอมาจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น (ในปี 2554 มีการจ่ายเงินปันผล 2 ครั้ง คือ
เดือนพฤษภาคม 2554 จ่าย หุ้นละ 6.00 บาท และเดือนตุลาคม 2554 จ่ายอีกหุ้นละ 6.00 บาท)
และลงทุนในเครื่องมือแพทย์เพิ่มขึ้น

4. ความเสี่ยงจากเงินลงทุนที่ด้อยค่า

ผู้บริหารมีนโยบายที่จะลงทุนในบริษัทต่าง ๆ เพื่อหวังผลตอบแทนกลับมาในรูปเงินปันผล
แต่การลงทุนในบางกิจการก็ไม่ประสบความสำเร็จ
ทำให้บริษัทต้องตัดบัญชีด้อยค่าของเงินลงทุนบางรายการ เนื่องจากผลประกอบการในปี 2554
ประสบผลขาดทุน ในปี 2554 มีการตัดบัญชีด้อยค่าของเงินลงทุนดังนี้

4.1 เงินลงทุนในบริษัท กอปรสิน จำกัด มีการตัดบัญชีด้อยค่า จำนวน 2,237,200 บาท

4.2 เงินลงทุนในบริษัท รังสิภัณฑ์ จำกัด มีการตัดบัญชีด้อยค่า จำนวน 150,000 บาท

4.3 เงินลงทุนในบริษัท โรงพยาบาลชัยภูมิ ราม จำกัด มีการตัดบัญชีด้อยค่า จำนวน 16,400,000

บาท เนื่องจากโรงพยาบาลรามคำแหงถือหุ้นในโรงพยาบาลชัยภูมิ 66 % จึงเป็นผู้หุ้นรายใหญ่
ถ้าโรงพยาบาลรามคำแหงไม่ลงทุนต่อไป โรงพยาบาลชัยภูมิก็อาจจะต้องหยุดกิจการ
ทางโรงพยาบาลรามคำแหงยังคาดหวังว่า ในอนาคตอีก 4-5 ปี
โรงพยาบาลชัยภูมิน่าจะมีผลประกอบการที่ดี
และมีกำไรพอที่จะจ่ายเงินปันผลกลับมาให้โรงพยาบาลรามคำแหงได้

5. ความเสี่ยงของหุ้นจากการถูกฟ้องร้อง

ณ. 31 ธันวาคม 2554 ผู้ป่วยบางรายที่มาทำการรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาล
และไม่พอใจผลการรักษา อาจเนื่องจากมีการสื่อสารที่คลาดเคลื่อนไม่เข้าใจกัน
จึงทำให้เกิดการฟ้องร้องและยังอยู่ในขั้นตอนของศาลอยู่ 3 คดี มี 1 คดีอยู่ในศาลขั้นต้น และอีก 2
คดี อยู่ในขั้นศาลอุทธรณ์ (ศาลขั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้องแล้ว)
บริษัทคาดว่ามูลค่าของความเสียหายทั้งหมดมีไม่มากเมื่อเทียบกับรายได้และสินทรัพย์รวมของบริษัท