3. การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

3.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ทอท.
จัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
(Corporatisation) และได้รับการจัดตั้งในรูปของบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน
2545 โดยมีสำนักงานซึ่งจดทะเบียน เป็นสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 333 ถนนเชิดวุฒากาศ
แขวงสีกัน เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66(0)2535-1111 ทอท.
เป็นผู้นำในการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย ธุรกิจหลักของ ทอท.ประกอบด้วย
การจัดการ การดำเนินงาน และการพัฒนาท่าอากาศยาน โดยมีท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบ
6 แห่ง ประกอบด้วย
ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานเชียงราย และ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่งนี้
ให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ
โดยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 28 กันยายน
2549 และใช้เป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศ
โดยมีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45 ล้านคนต่อปี
สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านตันต่อปี
และรองรับเที่ยวบินได้ 76 เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ทอท.มีรายได้หลักมาจาก (ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน (ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing
Charges) และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน (Parking Charges))
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน (Passenger Service Charges)
และค่าเครื่องอำนวยความสะดวก (Aircraft Service Charges) (ข)
รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าเช่าสำนักงานและอสังหาริมทรัพย์ (Office and State Property Rents)
รายได้เกี่ยวกับบริการ(Service Revenues) และรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์(Concession
Revenues) ทั้งนี้ ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.ยังมีผู้ประกอบการภายนอก
เป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับการให้บริการที่จำเป็นบางส่วน เช่น บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
และบริษัท ไทย แอร์พอร์ต กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน
รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสารตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการภายในท่าอากาศยาน
ซึ่งทำกับบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้ ยังมีผู้ประกอบการรายอื่นที่ให้บริการร้านค้าปลีก
สิ่งอำนวยความสะดวกในการเก็บสินค้า รถลีมูซีน บริการที่จอดรถ
และสิ่งอำนวยความสะดวกประเภทต่างๆโดยผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์
(Concession Fees) ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ(Service Charges)
ส่วนผู้เช่าพื้นที่บางรายที่ไม่ได้เข้าทำสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการนั้นจะชำระเพียงค่าเช่าพื้นที่และค่าบริการให้
ทอท.เท่านั้น

3.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

จากขอมูล ณ วันที่จัดทำเอกสารฉบับนี้ บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
เปนบริษัทยอยของ ทอท. โดย ทอท. ถือหุ้นร้อยละ 60 นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุนใน 10
บริษัทซึ่งเปนผูใหบริการและขายสินคาที่เกี่ยวข้องกับกิจการทาอากาศยานของ
ทอท.โดยบางบริษัทถือเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

ตารางต่อไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. ณ วันที่ 30 กันยายน
2550

+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| รายชื่อบริษัท                   |   | ลักษณะกิจการ                 |   | สัดส่ว     |
|                             |   |                            |   | นการถือหุ้น |
+=============================+===+============================+===+==========+
|                             |   |                            |   | (ร้อยละ)  |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท โ                      |   | กิจการโรงแรม                |   | 60.00    |
| รงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด |   |                            |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท ไทย แอ                 |   | ให้บริการภาคพื้นดิน             |   | 28.50    |
| ร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด |   |                            |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท แอร์พอร์ต ดิวตี้ฟรี จำกัด     |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร          |   | 10.00    |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด   |   | บริการท่อส่งน้ำมัน              |   | 10.00    |
|                             |   | และเติมน้ำมัน ด้วยระบบ Hydrant |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด      |   | ให้บริการครัวการบิน            |   | 10.00    |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด |   | ให้บริการเดินรถยนต์บริการ(ลีมูซีน) |   | 10.00    |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท ดอนเมือง อินเตอ          |   | บริหารงานและดำเนินการ        |   | 9.00     |
| ร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด |   | เกี่ยวกับ โรงแรม ณ ท่าอากาศยาน |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท คิง พาวเวอร์ ดิวตี้ฟรี จำกัด  |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร          |   | 5.00     |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท บริการเชื้อเ              |   | จัดส่งเชื้อเพลิงการบิน           |   | 4.94     |
| พลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) |   |                            |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท เทรดสยาม จำกัด          |   | ให้บริกา                     |   | 1.50     |
|                             |   | รแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
| บริษัท                        |   | ให้บริการขนส่งน้ำมันทางท่อ       |   | 1.38     |
|  ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด (มหาชน) |   |                            |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+
|                             |   |                            |   |          |
+-----------------------------+---+----------------------------+---+----------+

ทอท. ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท. บางราย เนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทนในการแข่งขันเสนอค่าตอบแทนขั้นต่ำ
ในการประมูลกิจการรับอนุญาตให้
ดำเนินการ โดย ทอท.จะพิจารณาข้อเสนอของแต่ละบริษัทเป็นกรณี ๆ ไป

3.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าเครื่องอำนวยความสะดวก
เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบปีบัญชี 2550 แล้ว
จะเห็นได้ว่า ทอท. มีรายได้จากกิจการการบินคิดเป็นประมาณ
ร้อยละ 67.4 โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้
ทอท.เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ
20.2 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียมที่ผู้โดยสารที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ
ทอท. ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 45.0 ของ รายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท.และค่าเครื่องอำนวยความสะดวก
เป็นค่าธรรมเนียมที่สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่างอากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร
โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 2.2 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก
รายไดสวนแบงผลประโยชนคาเช่าสํานักงานและอสังหาริมทรัพย และรายได้
เกี่ยวกับบริการเมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการดําเนินงานทั้งหมดสําหรับรอบบัญชีป 2550
จะเห็นไดวา ทอท. มีรายไดที่ไม่
เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ 32.6 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
ในรอบปีบัญชี 2550 รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท.
จากการดำเนินกิจการค้าปลีก บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร
ที่จอดรถ โฆษณา และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 10.3 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่อื่นๆที่
ทอท.ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. สายการบินและผู้เช่าอื่น
ๆ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 7.8 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ
อาทิเช่น ไฟฟ้า โทรศัพท์ เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ
14.5 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

3.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมายแล้ว หากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท. มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลทำให้ ทอท. ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่างๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ โดยในปัจจุบัน กระทรวงการคลัง
เปนผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ 70 ดังนั้น ทอท.
จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธี
การงบประมาณ พ.ศ.2502
และมีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชน
ทั่วไป รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงินแผนดินเปนผูสอบบัญชี
โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงินและความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

นอกจากนี้คณะกรรมการของ ทอท. ไดรับการแต่งตั้งจากการประชุมสามัญผู้ถือหุ้น
โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็น ผู้ถือหุ้นใหญ่ มีบทบาทสำคัญในการแต่งตั้งคณะกรรมการดังกล่าว
และผู้แทนของกระทรวงการคลังไดรับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในทอท. ดวย นอกจากนี้
กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้ของประเทศ พ.ศ. 2528
ในการกํากับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ปฏิบัติตามข้อกําหนดในระเบียบดังกล่าว

(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศมีหน้าที่รับผิดชอบการบินในราชการทหารและมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการบินในประเทศไทย
ท่าอากาศยานดอนเมืองเปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม
ในปพ.ศ.2522 ซึ่งได้มีการก่อตั้ง "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย"
กองทัพอากาศไดใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งทาอากาศยานดอนเมืองแก่
การทาอากาศยานแหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของทาอากาศยานดอนเมืองยังคงอยูในความปกครองดูแลของกองทัพอากาศ
แมวา ทอท.จะไดทําการเชาพื้นที่อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองทั้งหมดแลวก็ตาม
นอกจากทาอากาศยาน
ดอนเมืองแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหมแก ทอท.
ดวย ดังนั้น
ทอท.จึงไดทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองและทาอากาศยานเชียงใหม
กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสำคัญในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการที่จะใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษาความปลอดภัยที่ทาอากาศยานของ
ทอท. นอกจากนี้ กองทัพอากาศยังมี หนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ เชน
การกอวินาศกรรมและกรณีจี้เครื่องบิน เป็นต้น

(ค) ความสัมพันธ์กับกระทรวงคมนาคมและกรมการขนส่งทางอากาศ

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497
กำหนดให้มีคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเป็นประธานกรรมการโดยตำแหน่ง รองประธานกรรมการหนึ่งคน
และกรรมการอื่นอีกไม่เกิน
เจ็ดคนแต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี
มีอำนาจและหน้าที่ในการออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497
และพิจารณาอนุมัติพิกัดอัตราค่าโดยสาร ค่าระวางของอากาศยานขนส่ง
และค่าบริการอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศด้วย
ความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

ดังนั้น ในการจัดเก็บค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยาน
ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินของผู้โดยสารออกจากสนามบินที่อยู่ในความรับผิดชอบของ
ทอท. จะต้องได้รับความเห็นชอบและอนุมัติให้เรียกเก็บได้
ตามที่กำหนดในข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน
ซึ่งต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง คณะกรรมการการบิน พลเรือน
มีอธิบดีกรมการขนส่งทางอากาศเป็นเลขานุการคณะกรรมการ
ปัจจุบันคณะกรรมการการบินพลเรือนอนุมัติให้ ทอท.
เรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน
คาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและคาธรรมเนียมการใชสนามบินของผู้โดยสารออกจากสนามบินในอัตราขั้นสูงสุดที่
ทอท. และ ผู้ประกอบการท่าอากาศยานรายอื่นจะเรียกเก็บได้ ทั้งนี้ ทอท.
และผู้ประกอบการรายอื่นสามารถเปลี่ยนแปลงอัตราการเรียกเก็บคาธรรมเนียมดังกล่าวข้างต้นได้
โดยไม่ต้องขออนุญาตหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หากค่า
ธรรมเนียมที่เปลี่ยนแปลงนั้นไมเกินอัตราขั้นสูงที่คณะกรรมการการบินพลเรือนได้อนุมัติไว

ตามวิธีปฏิบัติในปจจุบัน หาก ทอท. ตองการปรับอัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน
คาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและคาธรรมเนียมการใชสนามบินของผู้โดยสารออกจากสนามบินเกินอัตราสูงสุดที่คณะกรรมการการบินพลเรือนได
กําหนดไว ตองสงเรื่องใหคณะกรรมการการบินพลเรือนพิจารณาอนุมัติโดยมีขั้นตอนดังนี้

+-------------------+--------------------------------------------------+
| ทอท.              | -   เส                                           |
|                   | นอการปรับเปลี่ยนอัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน |
|                   |     คาธ                                         |
|                   | รรมเนียมที่เก็บอากาศยานและคาธรรมเนียมการใชสนามบินของ |
|                   |     ผู้โดยสารออกจากสนามบินไปยังกรมการขนส่งทางอากาศ    |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| ก                 | -   พิจารณาทบทวนข้อเสนอของ ทอท.                    |
| รมการขนส่งทางอากาศ |                                                  |
|                   | -   จัดเตรียมความเห็นของกรมการขนส่งทางอากาศและ       |
|                   | นำเสนอไปยังคณะกรรมการการบินพลเรือนพรอมกับขอเสนอของ |
|                   |     ทอท.                                         |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| คณะก              | -   อนุม                                          |
| รรมการการบินพลเรือน | ัติการปรับอัตราสูงสุดของค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน |
|                   |     ค                                            |
|                   | ่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินของ |
|                   |     ผู้โดยสารออกจากสนามบิน                          |
|                   |     และเสนอเรื่องไปยังกระทรวงคมนาคม                 |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| กระทรวงคมนาคม     | -                                                |
|                   | เห็นชอบตามข้อเสนอของคณะกรรมการการบินพลเรือนหรือออกเป็น |
|                   |     กฎกระทรวง                                    |
+-------------------+--------------------------------------------------+

3.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปจจุบัน ทอท. เปนผูดําเนินกิจการทาอากาศยานในประเทศไทยทั้งหมด 6 แหง ได้แก่
ท่าอากาศยานดอนเมือง
ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานเชียงราย
รวมถึงท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ที่เริ่มให้บริการเที่ยวบินพาณิชย์แบบประจำบางเส้นทางเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2549
และเปิดดำเนินการเที่ยวบินแบบประจำทั้งหมดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549
ทั้งนี้ในรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเสมือนประตูสูประเทศไทย
ให้บริการผู้โดยสารคิดเปนรอยละ 74.86
ของจํานวนผูโดยสารทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยาน 6 แหง ของ ทอท.
จํานวนผูโดยสาร และปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานตาง ๆ ของ ทอท.
ขึ้นอยูกับปจจัยและองคประกอบตาง ๆ เชน สภาพธุรกิจ ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข
และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย รวมทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
ความต้องการของผู้โดยสารในการเดินทางทางอากาศ ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทย
รวมทั้งความต้องการในการเดินทางเข้าและออกจากประเทศไทย
ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของ ทอท.

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550
การขยายตัวของปริมาณการจราจรทางอากาศจากธุรกิจสายการบินราคาประหยัด (Low Cost
Carriers) ยังคงเติบโตต่อเนื่องมาจากรอบปีบัญชี 2549
โดยในช่วงเวลาดังกล่าวมีสายการบินราคาประหยัดมาใช้บริการที่
ท่าอากาศยานของ ทอท. 6 แห่ง รวมทั้งสิ้น 9 สายการบิน เป็นสายการบินของไทยจำนวน 3 ราย
ได้แก่ One-Two-Go, Thai Air Asia, Nok Air และสายการบินต่างชาติอีก 6 ราย ได้แก่
Air Asia, Tiger Airways, Jet Star Asia, Jet Star Airways, Cebu Pacific
Air และ Mihin Lanka Airlines ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2550
ทอท.มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัดรวม
ทั้งสิ้น 105,262 เที่ยวบิน โดยให้บริการผู้โดยสารเป็นจำนวนสูงถึง 12.05 ล้านคน ทั้งนี้
ปริมาณเที่ยวบินและและผู้โดยสารปรับตัวเพิ่มขึ้นจากช่วงรอบปีบัญชี 2549 คิดเป็นร้อยละ 34.34
และ 31.72 ตามลำดับ

(ก) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

จํานวนผูโดยสาร ณ ทาอากาศยานของ ทอท. 6 แห่ง เพิ่มขึ้นจาก 51.90 ล้านคนในรอบปีบัญชี
2549 เป็น 56.02 ล้านคนในรอบปีบัญชี 2550 หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 7.95
ตารางตอไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผูโดยสาร⁽¹⁾
ที่ใช้ทาอากาศยานของ ทอท. ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

หมายเหตุ:

(1) จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดคำนวณจาก (ก) จำนวนผู้โดยสารขาเข้า ขาออก
ที่เป็นผู้โดยสารต้นทางปลายทางและผู้โดยสารเปลี่ยนเครื่อง(Transfer Passenger) และ (ข)
จำนวนผู้โดยสารผ่าน (Transit Passenger)

(ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. 6 แห่งรวมกัน เพิ่มขึ้นเป็น
390,300 เที่ยวบินในรอบปีบัญชี 2550 หรือเพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี 2549 คิดเป็นร้อยละ 11.40
โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 215,243 เที่ยวบินและเที่ยวบินภายในประเทศ
175,057 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 6.66 และร้อยละ 17.85 ตามลำดับ ทั้งนี้
การเพิ่มขึ้นของปริมาณเที่ยวบินดังกล่าว
เป็นผลมาจากการเพิ่มเที่ยวบินของทั้งสายการบินที่ให้บริการเต็มรูปแบบ (Full Service
Carriers) และสายการบินราคาประหยัด (Low Cost Carriers)

ตารางตอไปนี้แสดงปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ทาอากาศยานของ ทอท.
ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์ (ไม่รวมการขนถ่ายผ่าน
หรือ Transit Cargo)

ในรอบปีบัญชี 2550
ทอท.มีรายไดที่ไดจากบริการการขนถายสินคาทั้งที่เป็นเที่ยวบินขนสินค้าประเภทพัสดุและ
ไปรษณียภัณฑ์ และ พัสดุภัณฑ์ ในรูปของรายไดสวนแบงผลประโยชน จากบริการเก็บสินค้า และ
คาเชาพื้นที่สําหรับคลังสินคา และในรูปรายไดจากคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน
และ คาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจาก

อากาศยานที่ใช้เพื่อการขนสงสินคาโดยเฉพาะ

สำหรับการบริการขนส่งสินค้าที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จะเป็นการดำเนินการภายในเขตปลอดอากร
(Free Zone) ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางตอไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถายสินคาและพัสดุไปรษณียภัณฑ์
(ไม่รวมการขนถ่ายผ่าน หรือTransit Cargo) ณ ทาอากาศยานของ ทอท.
สําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

3.1.5 ท่าอากาศยาน 2 แห่งของกรุงเทพ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 307,244 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2549 คิดเป็นร้อยละ
9.45 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 192,929 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.91
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 114,315 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 16.00
ส่วนใหญ่จากเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัด รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 45.12 ล้านคน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.52 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 32.70 ล้านคน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ
5.14 และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 12.42 ล้านคนซึ่งเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 10.34
นอกจากนั้น มีปริมาณ สินค้า และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.21 ล้านตัน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 0.82 เป็น การขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1.15 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ
1.27 ส่วนการขนถ่ายภายในประเทศมีจำนวน 55,926 ตัน ซึ่งลดลงร้อยละ 7.58

(ก) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 106
สายการบิน เป็นเที่ยวบิน
ขนส่งผู้โดยสารผสมสินค้า 94 สายการบิน และเที่ยวบินขนส่งสินค้าอย่างเดียว 12 สายการบิน
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 267,555 เที่ยวบิน เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 191,396 เที่ยวบิน
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 76,159 เที่ยวบิน
รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 41.93 ล้านคน เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 32.69 ล้านคน
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 9.24 ล้านคน นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.19 ล้านตัน
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1.15 ล้านตัน
โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลผลิตทางการเกษตร
สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอส่วนการขนถ่ายภายในประเทศมีจำนวน
40,143 ตัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นจำพวกสิ่งพิมพ์ที่ส่งไปยังต่างจังหวัด
พืชผลทางการเกษตรจากภาคเหนือและอาหารทะเลจากภาคใต้มายังกรุงเทพ

(ข) ท่าอากาศยานดอนเมือง

ภายหลังจากการย้ายเที่ยวบินแบบประจำทั้งหมดไปที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ทสภ.) ในวันที่ 28
กันยายน 2549 ต่อมา
มติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2550 มีมติให้เปิดใช้ท่าอากาศยานดอนเมือง
(ทดม.) เป็นสนามบินนานาชาติอีกแห่งควบคู่กับการใช้ ทสภ. ในปัจจุบัน และมติเมื่อวันที่ 20
กุมภาพันธ์ 2550 ครม.
มีมติอนุมัติให้ในระยะแรกให้สายการบินภายในประเทศที่ไม่มีการเชื่อมต่อกับเที่ยวบินระหว่าง
ประเทศใช้ท่าอากาศยานกรุงเทพ (ดอนเมือง) ตามความสมัครใจ
ทดม.จึงได้เปิดให้บริการเที่ยวบินแบบประจำในประเทศอีกครั้งตั้งแต่วันที่ 25 มีนาคม 2550
เป็นต้นมา ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ทดม.มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 39,689 เที่ยวบิน
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 1,533 เที่ยวบิน สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 38,156
เที่ยวบิน รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 3,188,950 คน เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน
11,114 คน และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 3,177,836 คน
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 16,112 ตัน
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 599 ตัน ส่วนการขนถ่ายภายในประเทศมีจำนวน 15,513
ตัน

3.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท. ประกอบด้วย ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยาน
หาดใหญ่และท่าอากาศยานเชียงราย

(ก) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 26 สายการบิน
มีจำนวนเที่ยวบิน
ขึ้น - ลงรวม 38,368 เที่ยวบิน เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้วเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 32.34
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 16,239 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 28.00
จากทั้งเที่ยวบินแบบประจำและเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน
22,129 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 35.73 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 5,478,137 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22.61 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 2,054,982 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 33.14 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 3,423,155 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 17.05 จากจำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ
ส่วนปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกรวมทั้งสิ้น 17,498 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 7.52
ประกอบด้วยการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 4,160 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 54.65
และการขนถ่ายในประเทศจำนวน 13,338 ตัน ลดลงเล็กน้อยร้อยละ 1.81

(ข) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 12
สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้นลงรวม 26,708 เที่ยวบินเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.15
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 5,058 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 11.11
ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 21,650 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 15.29
รองรับจำนวนผู้โดยสารรวม 3,370,690 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.50 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ
350,881 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.42 ผู้โดยสารภายในประเทศ 3,019,809 คนเพิ่มขึ้นร้อยละ
9.87 มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 23,429 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 9.92
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 307 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.07
ส่วนการขนถ่ายภายในประเทศ 23,122 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 10.08 การ
ขนส่งภายในประเทศส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าจำพวกเอกสารและสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกเป็นจำพวกพืชผลทางการเกษตร

(ค) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ท่าอากาศยานหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 11,748 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.55 จากการให้บริการสายการบินประจำรวม 5 สายการบิน
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศ 995 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็น
ร้อยละ 21.03 และภายในประเทศ 10,753 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 15.97
ให้บริการจำนวนผู้โดยสารรวม 1,335,679 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 3.28
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 94,612 คน ลดลงร้อยละ 30.02
สาเหตุจากเหตุการณ์ก่อความ
ไม่สงบทางภาคใต้ของไทยทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวน้อยลง
ส่วนจำนวนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 1,241,067 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 7.17
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกมีจำนวน 10,141 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 1.91
เป็นการขนส่งภายในประเทศทั้งหมด

(ง) ท่าอากาศยานเชียงราย

ในช่วงรอบบัญชีปี 2550 ท่าอากาศยานเชียงรายให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 4 สายการบิน
มีเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 6,232 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี 2549 คิดเป็นร้อยละ 10.13
มีเที่ยวบินระหว่างประเทศซึ่งเป็นการบินแบบไม่ประจำทั้งหมดรวม 22 เที่ยวบิน
และเที่ยวบินในประเทศ 6,210 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.99 ให้บริการผู้โดยสารรวม 711,662
คน เพิ่มขึ้นคิดเป็น
ร้อยละ 2.18 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 66 คน และผู้โดยสารภายในประเทศ
711,596 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.17
ส่วนใหญ่เป็นผู้โดยสารที่เดินทางโดยสายการบินราคาประหยัดในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงราย
มีปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกทั้งหมด
เป็นการขนส่งสินค้าภายในประเทศรวม 2,909 ตัน ลดลงจากปีที่แล้วคิดเป็นร้อยละ 38.08

3.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

3.2.1 การแข่งขัน

แมวา ทอท. จะไมตกอยูในภาวะที่ตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ภายในประเทศ
แต่ทาอากาศยานที่อยู่ภายใตการ
ดูแลของ ทอท. โดยเฉพาะทาอากาศยานสุวรรณภูมิตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ซึ่งรวมถึง
ทาอากาศยานชางกี ในประเทศสิงคโปร
เพื่อคงไว้ซึ่งความเปนศูนยกลางการบินระหวางประเทศ ทั้งนี้การแข่งขันจะเน้นในด้าน
เที่ยวบินผ่าน (Transit Flights) และผู้โดยสารในเที่ยวบินผ่านและเปลี่ยนเครื่อง (Transfer
Passengers) มากกว่าด้านเที่ยวบิน
ต้นทางหรือปลายทาง
ซึ่งการแข่งขันในด้านเที่ยวบินผ่านนี้จะแข่งขันกันในเรื่องของค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน,
ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน, การซ่อมบำรุงอากาศยาน,
เครื่องอำนวยความสะดวกในการเติมน้ำมันเชื้อเพลิง, ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์,
สิ่งอำนวยความสะดวกด้านหลุมจอด,
ความพร้อมและความสะดวกในการให้บริการอย่างต่อเนื่องแก่ผู้โดยสาร,
การลำเลียงสัมภาระไปยังเที่ยวบินต่อไป
ตลอดจนความพร้อมในการรองรับเที่ยวบินขึ้นและลงที่รวดเร็วและเพียงพอ ทั้งนี้หาก ทอท.
ไม่สามารถแข่งขันกับท่าอากาศยานอื่นในภูมิภาคนี้จะมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการประกอบธุรกิจสถานะทาง
การเงิน และผลประกอบการของ ทอท.

อย่างไรก็ตามจุดเด่นของประเทศไทยในฐานะที่เป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก
รวมทั้งฐานะของประเทศไทยที่เปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางอื่น ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำให้
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีจำนวนผู้โดยสารที่เดินทางผ่านมากกว่าท่าอากาศยานแห่งอื่นๆในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

3.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของ ทอท. ประกอบด้วย

-   ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

-   รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน (Hub )และประตูสู่เอเชีย (The
    Gateway to Asia)

-   การเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และการแข่งขันระดับโลก

-   ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีปเอเชียให้ความ
สนใจเป็นอย่างมาก จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ในปี 2549
มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาท่องเที่ยว ในประเทศไทยจำนวน 13.82 ล้านคน ซึ่งร้อยละ
83.2 ของจำนวนนักท่องเที่ยวดังกล่าวเดินทางโดยเครื่องบิน โดยในระหว่างปี พ.ศ. 2545 –
2549 หรือโดยเฉลี่ยช่วง 5 ปีที่ผ่านมา จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเพิ่มขึ้นในอัตราเฉลี่ยร้อยละ
7.1 ต่อปี ทั้งนี้ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้คาดการณ์ว่าจำนวนนักท่องเที่ยวจะเพิ่มขึ้นเป็น 30
ล้านคน ภายในปี พ.ศ. 2553 ด้วยเหตุนี้ ทอท.
จึงเชื่อว่าปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพและประเทศไทยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทยเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก
ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)"
เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทาง
และมีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
มากกว่าผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ นอกจากนั้นในรายงาน Passenger
Forecast 2005-2009 จัดทำโดย International Air Transport Association
(IATA) เผยแพร่เดือนพฤศจิกายน 2549
คาดการณ์ว่าจำนวนผู้โดยสารระหว่างประเทศของไทยที่เดินทางโดยเที่ยวบินแบบประจำเข้าออกจากภูมิภาค
ต่าง ๆ ทั่วโลกในช่วง 5 ปีหรือตั้งแต่ปี 2549-2553 จะเพิ่มขึ้นในอัตราเฉลี่ยร้อยละ 6.5 ต่อปี

นอกจากนี้การที่รัฐบาลยังมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว
และได้รณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ
เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
รวมทั้งสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการ
ท่องเที่ยวภายในประเทศ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ
มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยมีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้น
ประกอบกับการที่ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ
ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว
และพม่า ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่
เดินทางมาจากเมืองใหญ่ ๆ ในทวีปอเมริกา ทวีปยุโรป ทวีปออสเตรเลีย และเมืองอื่น ๆ
ในเอเชีย

(ข)
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
จากการจัดอันดับ ของ (Airport Council International: ACI) ในเดือนมกราคม –
มิถุนายน 2550 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีผู้โดยสารใช้บริการมากเป็นอันดับที่ 18 ของโลก 20.81
ล้านคน) มากกว่าท่าอากาศยานชางกีของประเทศสิงคโปร์ที่อยู่ในอันดับที่ 22 (17.75 ล้านคน)
และท่าอากาศยานซูการ์โน - ฮัตตาของประเทศอินโดนีเซีย (14.50 ล้านคน)
และท่าอากาศยานสากลกัวลาลัมเปอร์ของประเทศมาเลเซีย (12.52 ล้านคน) ที่ไม่ติด 1 ใน 30
อันดับแรก

โดยในปี พ.ศ 2550
ที่ผ่านมาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการผู้โดยสารที่เดินทางจากกรุงเทพสู่จุดหมายปลายทาง
ระหว่างประเทศมากกว่า 160 แห่งใน 64 ประเทศจุดหมายปลายทางภายในประเทศ 36 แห่ง
และรองรับสายการบินแบบประจำ จำนวน 100 สายการบิน

(ค) รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน(Hub)และการเป็นประตูสู่เอเชีย(The
Gateway to Asia)

ท่าอากาศยานระหว่างประเทศของ ทอท.
นอกจากจะเป็นเสมือนประตูสู่เอเชียที่สำคัญของประเทศแล้ว
การเตรียมพร้อมในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกันรัฐบาลได้มองเห็นศักยภาพของจังหวัดเชียงใหม่ที่จะสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางการบินที่เชื่อมไปสู่ประเทศในแถบอินโดจีนได้อย่างสะดวกรวดเร็วรวมทั้งเป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
นอกจากนั้นยังเล็งเห็นถึงศักยภาพการเติบโตด้านการท่องเที่ยวทางภาคใต้ของไทยโดยเฉพาะเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตที่สามารถพัฒนาไปสู่ศูนย์กลางของการเดินทางท่องเที่ยวทางภาคใต้
จึงได้ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องดำเนินการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานซึ่งรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่
ท่าอากาศยานเชียงใหม่ และท่าอากาศยานภูเก็ต
ให้มีความพร้อมและสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต เพื่อเป็นการเพิ่ม
ความเชื่อมั่นให้สายการบินทั่วโลกถึงศักยภาพและความพร้อมของท่าอากาศยานไทย

(ง) การเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และระดับโลก

การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยและประเทศอื่นๆในทวีปเอเชีย
นอกจากจะช่วยบรรเทาผลกระทบทางลบของปัจจัยต่างๆในระดับโลกที่มีผลต่ออุตสาหกรรมการบินและอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแล้ว
ยังช่วยเพิ่มศักยภาพในการเติบโตของปริมาณการจราจรทางอากาศของประเทศไทย
ทั้งปริมาณเที่ยวบิน จำนวนผู้โดยสาร จำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังประเทศไทยยังคงเพิ่มต่อไป
ในขณะที่เศรษฐกิจในภูมิภาคโดยเฉพาะอย่างยิ่งเศรษฐกิจของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน
นอกจากนั้นการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศต่างๆที่เป็นคู่ค้าที่สำคัญของไทย
ยังเป็นปัจจัยที่ส่งเสริมให้กิจกรรมการค้าระหว่างประเทศเจริญรุดหน้าเกื้อหนุนปริมาณการส่งออกและนำเข้าของไทยให้มีอัตราการขยายตัวที่สูงขึ้นอีกด้วย

(จ) ทอท.มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยาน

คณะผู้บริหารของ
ทอท.มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดีรวมถึงมีการวางแผนพัฒนาท่าอากาศยานและปรับปรุงท่าอากาศยานให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
และมีศักยภาพสามารถรองรับ ความต้องการของลูกค้าได้ ดังนั้นเพื่อให้การบริหารงานของ ทอท.
สามารถแข่งขันในระดับสากล และเป็นศูนย์กลางการบินใน ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ทอท.จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการแข่งขันเพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้บรรลุยัง
เป้าหมายที่กำหนดไว้

3.  ยุทธศาสตร์การแข่งขัน

(ก) การพัฒนาท่าอากาศยานเพื่อการแข่งขัน

ทอท.เป็นหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยกำหนดแนวทางการพัฒนาท่าอากาศยาน
ทั้งด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการเติบโตของปริมาณการขนส่งทางอากาศและการพัฒนาเพื่อการยกระดับคุณภาพการบริการและการบริหารจัดการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ให้ทัดเทียมกับท่าอากาศยานอื่นๆ
ในภูมิภาคเดียวกัน ในรอบปีที่ผ่านมา ทอท.
ได้คำนึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณการจราจรของท่าอากาศยานในกรุงเทพมหานคร
โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพย์สินที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ในการนี้ ทอท.
จึงได้จัดจ้างผู้เชี่ยวชาญจาก ICAO ทำการศึกษาทบทวน แผนแม่บทการพัฒนา ทสภ. และ ทดม.
เพื่อเตรียมการรองรับปริมาณการจราจรที่คาดว่าจะเพิ่มมากขึ้นในอนาคต
โดยคำนึงถึงการบริหารจัดการปริมาณการจราจรทางอากาศระหว่าง ทสภ. และ ทดม.
ที่เหมาะสมในระยะยาว เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินที่มีอยู่ของ ทอท. อย่างคุ้มค่า
สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค ทอท.
มีนโยบายด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินการตามแผนพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตสู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค
และโครงการขยายลานจอดอากาศยานของท่าอากาศยานเชียงราย นอกจากนี้ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการกำหนดนโยบายการตลาดเชิงรุก
โดยการพัฒนาแผนการเปิดตลาดเส้นทางการบินใหม่ๆ
การจัดทำแผนการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ
แผนการศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ และการจัดกิจกรรมการ
ส่งเสริมการตลาดที่หลากหลาย

(ข) การนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเข้าสู่การจัดอันดับ

ภายหลังจากการเปิดให้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขข้อบกพร่องต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการให้ดียิ่งขึ้น
เพื่อสามารถนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิไปสู่เป้าหมายในการเป็นท่าอากาศยานชั้นนำของโลก โดย
ทอท. ได้เน้นด้านความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ และด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น
ขั้นตอนการตรวจผ่านผู้โดยสารที่ รวดเร็ว ที่นั่งพักรอเพียงพอ ป้ายบอกทางที่ชัดเจน
จำนวนห้องน้ำที่เพียงพอกับจำนวนผู้โดยสาร ความสะอาดภายในอาคาร
ผู้โดยสารและบริเวณท่าอากาศยาน ตลอดจนการคมนาคมเชื่อมต่อกับท่าอากาศยาน ทั้งนี้ ทอท.
อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมที่จะนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเข้าสู่การจัดอันดับ 1 ใน 10
ท่าอากาศยานชั้นนำของโลก (Airport of The World 2009) ภายในปี 2552

3.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

3.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของ
ทอท.เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการ ร้านค้าปลีก ร้านค้าปลอดอากร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน
ภัตตาคาร ลานจอดรถ บริการโฆษณา และ บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รานหนังสือ
ร้านอาหารว่างและเครื่องดื่ม บริการรถลีมูซีน บริการรถเช่า รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์
ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว และบริการด้านสื่อสารโทรคมนาคมต่างๆ ธนาคาร
บริการภาคพื้นดิน บริการด้านการขนส่ง และร้านถ่ายรูปที่ระลึก ซึ่งโดยทั่วไป
ทอท.จัดเก็บรายได้จากผู้ประกอบการดังกล่าวในรูปของส่วนแบง
ผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยาน
โดยคิดในอัตราร้อยละของรายได้หรือผลตอบแทน ขั้นตํ่าแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
หรืออัตราผลตอบแทนคงที่ โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการ
ซึ่งโดยปกติจะคิดในอัตรา รอยละ 10 ถึง 15 ของรายได้รวมของผู้ได้รับอนุญาตดำเนินกิจการ
การคัดเลือกผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำหรือค่าตอบแทนคงที่สูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอขอประกอบการเพียง รายเดียว ทาง
ทอท.จะเจรจากำหนดผลตอบแทนกับผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้น
โดยทั่วไปสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุ ขอสัญญาที่คล้ายคลึงกัน
แต่จะแตกตางกันในบางส่วน ขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาตซึ่งมีอายุสัญญาระหวาง 1
ถึง 10 ป อยางไรก็ตาม สัญญาดังกลาวอาจถูกบอกเลิกไดโดยคูสัญญาฝายใดฝายหนึ่ง
แสดงเจตนาบอกเลิกเปนหนังสือแจงลวงหนาระหวาง 30 ถึง 90
วันแกคูสัญญาอีกฝายหนึ่ง

สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะมีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกับสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง นอกจากนี้ ทอท. ได้อนุญาตให้ดำเนินกิจการประเภทอื่น ๆ
ที่มิได้ดำเนินการ ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง
รวมทั้งจัดเก็บรายได้จากบางกิจกรรมที่ยังไม่เคยจัดเก็บรายได้ที่ท่าอากาศยานดอนเมืองมาก่อนเช่น
กิจการให้บริการภาคพื้น เป็นต้น

ทอท. คาดหมายว่าจะสามารถเพิ่มรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ จากกิจการจำหน่ายสินค้าปลอดอากร
เนื่องจากหากพิจารณาจากข้อมูลแสดงการใช้จ่ายในร้านค้าปลอดภาษีสำหรับผู้โดยสารระหว่างประเทศของท่าอากาศยานในเมืองต่าง
ๆ ของ

ต่างประเทศแล้วจะเห็นว่า มูลค่าการใช้จ่ายในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิค่อนข้างต่ำ

3.3.2 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท.ใหผูประกอบการเช่าพื้นที่เพื่อเป็นสำนักงานและ/หรือประกอบกิจการต่าง ๆ
ตามสัญญาเช่าและ/หรือสัญญาอนุญาต ซึ่ง
ทอท.กำหนดอัตราค่าเช่าตามอัตราค่าภาระการใช้ท่าอากาศยาน ทรัพย์สิน
บริการและความสะดวกต่างๆ ในกิจการของ ทอท.โดยแยกอัตราค่าภาระฯ เป็น 3 อัตรา คือ
อัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยานดอนเมือง อัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยาน
ภูมิภาค และอัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ.
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและอสังหาริมทรัพย
จะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของผูเชาเปนหลัก โดยปกติ
ทอท.จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาที่
ไดรับจากผูเช่าพื้นที่สําหรับสํานักงาน ทอท.
ไดคงอัตราคาเชาสําหรับการเชาพื้นที่ทาอากาศยานกรุงเทพในอัตราปจจุบันตั้งแต่ปี
พ.ศ.2538 และสําหรับการเชาที่ทาอากาศยานภูมิภาคตั้งแต่ปีพ.ศ.2539
อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจใน
ภูมิภาคซึ่งรวมถึงวิกฤตการณทางด้านการเงินในภูมิภาคเอเชียเมื่อปี พ.ศ. 2540
โดยทั่วไปสัญญาเชาจะมีอายุสัญญาตั้งแต 1 ถึง 3 ป โดยปกติ
ทอท.จะเรียกเก็บค่าเช่าสำหรับพื้นที่ในท่าอากาศยานดอนเมืองในอัตรา 325
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่า
พื้นที่สำนักงานที่เป็นบริษัทเอกชน และในอัตรา 190 บาท
ต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นหน่วยงาน
ราชการ ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์จะอยู่ในอัตราระหว่าง 240 บาทถึง 750
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน ส่วนอัตรา
ค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานภูมิภาคจะอยู่ในอัตราที่ต่ำกว่าอัตราค่าเช่า ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง
แต่สำหรับพื้นที่เช่า ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิโดยทั่วไปอัตราจะสูงกว่าค่าเช่า ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้กำหนด
ค่าเช่าห้องเพื่อใช้ดำเนินการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ในอัตราระหว่าง 300.- บาท ถึง 1,200.-
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน และเนื่องจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีเนื้อที่จำนวนมาก
จึงมีที่ดินว่างเปล่าที่สามารถจัดสรรให้ผู้เช่าผู้ประกอบการได้โดยกำหนดค่าเช่าในอัตราระหว่าง
35.- บาท ถึง 80.- บาท ต่อตารางเมตรต่อเดือน

3.3.3 การให้บริการของ ทอท.

ทอท.ได้จัดหาบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน และผู้ประกอบการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท.ตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ
และเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งไดแก ค่ากระแสไฟฟา ค่าน้ำประปา ค่า
โทรศัพท ฯลฯ โดยทั้งนี้ค่าสาธารณูปโภคนี้จะคิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม (Cost Plus
Margin) ทั้งนี้คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสารจะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ
15 ของคาเชาต่อเดือน

นอกจากบริการด้านสาธารณูปโภคแล้ว ทอท.
ได้ดำเนินการจัดหาบริการอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบินโดยตรง อาทิเช่น บริการภาคพื้นดิน
บริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยาน ครัวการบิน
เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร บริการเติม
น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant เป็นต้น

ทอท. ยังได้จัดเตรียมบริการอื่นๆที่ต่อเนื่อง เพื่อรองรับผู้โดยสารและสัมภาระของสายการบิน เช่น
บริการรถเช่า รถลีมูซีน
ลานจอดรถ ร้านค้าร้านอาหาร คลังสินค้า เป็นต้น

3.4 ลูกค้าสายการบิน

ในช่วงรอบปีบัญชี 2550 ทาอากาศยานของ
ทอท.ใหบริการกับสายการบินประจำจากการขนส่งผู้โดยสารและสินค้ารวม
106 สายการบิน ทอท. เชื่อวา การที่กรุงเทพฯ เปรียบเสมือนประตูสูประเทศไทย
และการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่ จุดหมายปลายทางต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตเปน ปจจัยสำคัญที่สุดที่ทําใหสายการบินตาง ๆ
ตัดสินใจเลือกใชบริการของทาอากาศยานของ ทอท.
โดยที่อัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
รวมทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการจราจรทางอากาศนั้นไมมีผลตอการตัดสินใจของลูกคาสายการบินอยางมีนัยสําคัญในการเลือกใช้บริการของ
ท่าอากาศยานของ ทอท.
เนื่องจากสายการบินจะจัดเสนทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความตองการของผู้โดยสารที่ตองการเดินทางมาสูประเทศไทย
นอกจากนี้ ทอท. เชื่อวาตลาดสําหรับ “ศูนยกลางการบิน” (Hub and Spoke Traffic)
ในภูมิภาค
เอเชียตะวันออกเฉียงใตมีขอจํากัดมากกว่าซึ่งตางจากทาอากาศยานในอเมริกาเหนือและยุโรป
เนื่องจากมีความตองการในตลาดเพียงพอที่จะสนับสนุนการบินโดยตรงสูจุดหมายปลายทางในภูมิภาคและการบินในเสนทางระยะยาวไปยังทาอากาศยานหลักใน
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ในฐานะสายการบินแหงชาติ บริษัท การบินไทย จำกัด
(มหาชน) เปนลูกคาที่สำคัญที่สุดของ ทอท. โดยในช่วงรอบปีบัญชี 2550 บริษัท การบินไทย
จำกัด (มหาชน) ใหบริการแกผูโดยสารระหว่างประเทศและภายในประเทศรวมกัน
เปนจํานวนรอยละ 43 ของจํานวนผูโดยสารรวมทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
และใหบริการเที่ยวบินระหวางประเทศและในประเทศรวมกันเปนจํานวนรอยละ 31
ของจำนวนเที่ยวบินทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.

3.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท.(ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวยความสะดวก สําหรับการขนถายสินคา การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยาน และการใชประโยชนในบริเวณ
ที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชในกิจกรรมตาง ๆ
ดังนี้

• การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในเขตปลอดอากร ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
ดําเนินการโดย บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

• การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ
ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

-   การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
    (มหาชน) บริษัท ครัวการบินกรุงเทพ จำกัด และบริษัท แอลเอสจี สกายเชฟส์
    (ประเทศไทย) จำกัด

-   การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
    และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของ ทอท.เป็นผู้จัดสรรพื้นที่ให้เช่าแก่ผู้ประกอบการรายอื่น

3.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง ทางขับ และลานจอดอากาศยานแลว ทอท.
ยังใหบริการสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก

• สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป รวมถึงการให้บริการตาง ๆ
ในบริเวณลานจอดและพื้นที่ที่ใช้

ในการใหบริการระบบเติมเชื้อเพลิงอากาศยาน

-   อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

-   เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ

-   สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ

เครื่องอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
ในขณะที่เครื่องอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับการพยากรณ์อากาศ
ดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา การควบคุมการจราจรทางอากาศ ณ
ทาอากาศยานทุกแหงของ ทอท.
อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจภายใตการกํากับดูแลของกระทรวงคมนาคม บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย
จำกัด มีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคาร ในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไมไดเรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่ดังกลาว บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
เปนผูใหบริการการควบคุมจราจรทางอากาศ การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุเครื่องชวยการเดินอากาศและเปนผู้กำหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับ
สายการบินที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
มีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใช ประโยชนในกิจกรรมดังกลาว ณ ทาอากาศยานของ
ทอท. บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด จะจัดเก็บ
คาธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นําอากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการการบินพลเรือนเปน ผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตรา
คาธรรมเนียมดังกลาว ทอท. ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ก็ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท. เช่นกัน

7.  ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

มาตรการการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

มาตรการการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานถือปฏิบัติตามนโยบายของคณะกรรมการรักษาความปลอดภัยการบินพาณิชย์แห่งชาติ
,ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2517,
พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 , พระราชบัญญัติการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย
พ.ศ. 2522 และตามภาคผนวกที่ 17 ( Annex 17 )
ขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ( International Civil Aviation
Organization : ICAO )

1. มาตรการป้องกันภายนอกอาคารผู้โดยสาร

จัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยควบคุมการผ่านเข้า-ออกพื้นที่หวงห้าม
โดยบุคคลที่ผ่านเข้า-ออกพื้นที่หวงห้ามจะต้องติดบัตรรักษาความปลอดภัยบุคคล
และถูกตรวจค้นร่างกาย ส่วนยานพาหนะจะต้องมีบัตรอนุญาต
และถูกตรวจค้นเพื่อตรวจหาอาวุธวัตถุระเบิดหรือกลอุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่นๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายต่อ อากาศยาน
จัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยตระเวนตรวจพื้นที่โดยรอบท่าอากาศยาน
รักษาการณ์อากาศยานที่มีความเสี่ยงภัยสูง
เที่ยวบินที่พระบรมวงศานุวงศ์หรือบุคคลสำคัญระดับสูงเดินทางเมื่อได้รับการร้องขอ
จัดชุดตรวจผสมออกตรวจพื้นที่ลานจอด รถยนต์ต่าง ๆ
และเข้มงวดการตรวจรถยนต์ที่เข้าจอดในอาคารจอดรถยนต์ด้วยการเปิดตรวจท้ายรถยนต์และสุ่มตรวจใต้ท้องรถยนต์ด้วยกระจกเงาสะท้อนภาพ

2. มาตรการป้องกันภัยภายในอาคารผู้โดยสาร

การป้องกันภัยภายในอาคารผู้โดยสารได้ควบคุมการผ่านเข้า-ออกพื้นที่หวงห้าม
โดยผู้ที่ผ่านเข้า-ออกจะต้องติดบัตรรักษาความปลอดภัยบุคคลและถูกตรวจค้นร่างกาย
จัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยตระเวนตรวจความเรียบร้อย
ตรวจจับพฤติกรรมบุคคลต้องสงสัยด้วยกล้องโทรทัศน์วงจรปิด โดยเฉพาะบริเวณเคาน์เตอร์เช็คอิน
ประกาศเสียงตามสายไม่ให้ผู้โดยสารวางกระเป๋าสัมภาระทิ้งไว้และจัดเจ้าหน้าที่ชุดตรวจผสมประกอบด้วยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน
เจ้าหน้าที่ตำรวจและเจ้าหน้าที่สารวัตรทหารอากาศออกตรวจพื้นที่ภายในอาคารตลอดเวลา
และถึงแม้ว่าในระยะแรกท่าอากาศยานดอนเมืองมีนโยบายเปิดให้บริการเฉพาะเที่ยวบิน General
Aviation, State Aircraft, Military Aircraft, Government Aircraft, Pure
Technical Landing และ Pure Charter Flight ที่อาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศ
อาคาร 1 และปิดให้บริการอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศ อาคาร 2
อาคารผู้โดยสารภายในประเทศ อาคารคลังสินค้าและอาคารตัวแทนรับส่งสินค้า แต่ต่อมาเมื่อวันที่
20 กุมภาพันธ์ 2550 คณะ
รัฐมนตรีมีมติให้สายการบินภายในประเทศที่ไม่มีการเชื่อมต่อกับเที่ยวบินระหว่างประเทศมาใช้ท่าอากาศยานดอนเมืองตาม
ความสมัครใจ ดังนั้น ท่าอากาศยานดอนเมือง
จึงเปิดให้บริการผู้โดยสารภายในประเทศที่อาคารผู้โดยสารภายในประเทศอีกครั้ง เมื่อวันที่ 25
มีนาคม 2550 การรักษาความปลอดภัยก็ยังคงปฏิบัติตามมาตรฐานดังที่กล่าวมาข้างต้น
และยังเพิ่มการรักษา
ความปลอดภัยในอาคารที่ปิดใช้งานโดยจัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยเฝ้าประตูเข้า-ออกอาคารและเข้าไปตรวจสอบในอาคารเพื่อป้องกันการโจรกรรมทรัพย์สิน
และจัดเจ้าหน้าที่ดับเพลิงเข้าไปตรวจสอบในอาคารตามมาตรการการป้องกันเพลิง

3. มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

มีการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยานด้วยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน
(Walk Through Metal Detector) เครื่องตรวจจับโลหะชนิดมือถือ (Hand Held Metal
Detector) และเครื่อง X-ray และถึงแม้ว่าขณะที่ทำการ
ตรวจค้นอยู่จะไม่มีสัญญานเตือนใดๆ ทอท.ก็ยังมีการสุ่มตรวจผู้โดยสารและสัมภาระติดตัว
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ ขึ้นไปยังอากาศยาน
นอกจากนี้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้มีการตรวจค้นสัมภาระบรรทุกโดยระบบ Inline Security
System ด้วยเครื่อง Computed Tomography X-ray (CTX)
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงในการตรวจหา
ร่องรอยวัตถุระเบิด ประกอบกับอุปกรณ์ Explosive Trace Detector (ETD) อีกขั้นหนึ่ง ทั้งนี้
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายไปกับอากาศยานได้
ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย.50 เป็นต้นไป
ทอท.ได้ปฏิบัติตามมาตรการการรักษาความปลอดภัยที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(ICAO) และกรมการขนส่งทางอากาศ (ขอ.) กำหนด กล่าวคือ
ผู้โดยสารที่เดินทางไปกับอากาศยานต้องนำ ของเหลว เจลและสเปรย์ทุกชนิด
ใส่กระเป๋าสัมภาระก่อนจะนำไปเช็คอิน กรณีนำติดตัวไปให้บรรจุในถุงพลาสติกใสเปิด-ปิดผนึกได้
คนละ 1 ถุงตามขนาดที่กำหนดคือ ปริมาตรชิ้นละไม่เกิน 100 มิลลิลิตร/กรัม รวมทุกชิ้นแล้วไม่เกิน
1,000 มิลลิลิตร/กรัม สามารถผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้
และในส่วนที่เกินจากปริมาณที่กำหนด ผู้โดยสารไม่สามารถที่จะนำขึ้นเครื่องได้ สำหรับนม
อาหารเด็ก หรือยา
ผู้โดยสารสามารถนำติดตัวผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้ในปริมาณที่เหมาะสม

4. มาตรการควบคุมสินค้าไปรษณียภัณฑ์และโภชนาการ

ผู้ประกอบการที่ดำเนินการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์ และโภชนาการ
เป็นผู้ควบคุมกำกับดูแลให้การขนส่งเป็นไปด้วย
ความเรียบร้อย ไม่มีการลักลอบนำอาวุธวัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้น
จากนั้นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของ ทอท.
จะตรวจบุคคลและยานพาหนะก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอดอากาศยาน
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิผู้ประกอบการต้องจัดทำแผนการดำเนินงานรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแผนรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและจัดส่งแผน
ดังกล่าวให้กับฝ่ายรักษาความปลอดภัย
เพื่อใช้ในการตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ประกอบการอีกชั้นหนึ่ง

5. มาตรการสำรวจตรวจสอบการรักษาความปลอดภัย

กำหนดให้มีการสำรวจตรวจสอบมาตรการการรักษาความปลอดภัยและขั้นตอนการปฏิบัติงานเพื่อให้การปฏิบัติงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และเป็นการควบคุมมาตรฐานการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานให้เป็นไปตามที่ ICAO กำหนด
โดยมี ส่วนงานของ ทอท. และองค์กรภายนอกร่วมตรวจสอบ ดังนี้

5.1 ส่วนงานภายใน ทอท. ได้กำหนดให้ฝ่ายรักษาความปลอดภัย และสำนักตรวจสอบ
สำรวจตรวจสอบการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน
และรายงานผลการตรวจสอบให้หน่วยงานต้นสังกัดทราบเพื่อดำเนินการแก้ไข

5.2 องค์กรภายนอก ทอท. ซึ่งมีการตรวจสอบเป็นประจำทุกปี ดังนี้

5.2.1 กรมการขนส่งทางอากาศ

5.2.2 องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ( International Civil Aviation
Organization : ICAO )

5.2.3 สหพันธ์บริหารการขนส่งแห่งสหรัฐอเมริกา ( Transportation Security
Administration : TSA )

6. การเตรียมความพร้อมในการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

ปัจจุบันภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์และภัยจากการก่อการร้ายได้ทวีความรุนแรงมากขึ้นและมีรูปแบบหรือวิธีการที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา
ดังนั้น ท่าอากาศยานจึงได้เตรียมความพร้อมโดยแบ่งระดับการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานเป็น
4 ระดับ ดังนี้

6.1 ระดับ 1 - ระดับต่ำ / ปรากฏข่าวว่าจะมีการก่อการร้าย

6.2 ระดับ 2 - ระดับความเสี่ยง / เสี่ยงต่อการโจมตีตั้งแต่ทั่วไปจนถึงอย่างแท้จริง
โดยไม่สามารถคาดการณ์วิธีการและระดับการปฏิบัติได้

6.3 ระดับ 3 - ระดับสูง / เสี่ยงต่อการโจมตีระดับสูง

6.4 ระดับ 4 - การเสี่ยงต่อการก่อการร้ายอย่างรุนแรง /
ได้รับข่าวกรองว่าจะมีการโจมตีอย่างแน่นอน
ซึ่งในแต่ละท่าอากาศยานจะพิจารณาระดับการรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
และ สถาณการณ์ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต

3.8 ประกันภัย

ทอท. ไดทำประกันการเสี่ยงภัยสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) และประกันอัคคีภัย
ซึ่งครอบคลุมถึงอัคคีภัย อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาตภัย ที่เกิดกับอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
ประกันภัยรถยนต และประกันภัยบุคคลที่ 3 คุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายของ ทอท.
ต่อการบาดเจ็บเสียชีวิต
ตลอดจนความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกซึ่งเกิดขึ้นจากการดําเนินงานของ ทอท. ณ
ทาอากาศยานต่างๆ ในการรับผิดชอบของ ทอท.
ทั้งนี้ประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมภัยบางประเภท รวมถึงเหตุการณที่เกิดจากภัยสงคราม
การกอการราย ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง การยึดกิจการเป็นสมบัติของรัฐ
และภัยอื่นบางประเภท
อยางไรก็ดีการเอาประกันภัยในสวนที่เกี่ยวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน
ความสมควรเดินอากาศและการขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของบริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัดกรมธรรม์ประกันภัยของ
ทอท.มีการต่ออายุเป็นรายปีโดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือบริษัท ทิพยประกันภัย
จำกัด(มหาชน)

3.9 สิ่งแวดล้อม

ทอท.ได้กำหนดนโยบายการจัดการสิ่งแวดล้อมในท่าอากาศยาน
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานด้านการจัดการ
สิ่งแวดล้อมของท่าอากาศยานในความรับผิดชอบของ ทอท. โดยมุ่งเน้นถึงความรับผิดชอบต่อสังคม
การปฏิบัติตามกฎหมายและ ข้อบังคับที่เกี่ยวข้องทั้งในส่วนของระดับสากลและระดับประเทศ
การรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้ได้ตามมาตรฐาน การสร้าง
เสริมจิตสำนึกที่ดี รวมทั้งการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารด้านสิ่งแวดล้อมให้สาธารณชนรับทราบ

โดยในการดำเนินการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยานแต่ละแห่ง ทอท.
ได้กำหนดวิธีดำเนินงานที่เหมาะสมด้วยการพิจารณาสถานภาพองค์ประกอบ ปัจจัยพื้นฐาน
ปัจจัยภายใน ปัจจัยภายนอก และสภาพแวดล้อมเป็นสำคัญทั้งนี้เพื่อให้มี
ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

นอกจากนี้ ทอท. ยังได้ปฏิบัติตามมาตรการลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม
และมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบ สิ่งแวดล้อม
ที่ระบุไว้ในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ( EIA )
ซึ่งผ่านการเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อม แห่งชาติแล้ว
ทั้งนี้เป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535
ที่กำหนดให้สนามบินพาณิชย์ทุกขนาดเป็นโครงการที่ต้องจัดทำรายงาน EIA
ตั้งแต่ก่อนดำเนินการก่อสร้าง