3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(1) ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

บริษัทฯ ให้บริการรับขนส่งสินค้าตู้คอนเทนเนอร์ระบบฟิดเดอร์ภายในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิค
รวมถึงเมืองท่าสำคัญของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน และออสเตรเลีย
การบริการสามารถจำแนกตามลูกค้าได้เป็น 2 ประเภท ด้วยกันคือ

ก. บริการรับขนส่งสินค้าให้กับสายการเดินเรือหลัก (Main Line Operators)

2.  บริการรับขนส่งสินค้าที่เป็นลูกค้าโดยตรงระหว่างเมืองท่าภายในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิค

    บริษัทฯ เรียกเก็บค่าบริการในรูปของค่าระวางต่อตู้ ซึ่งโดยปกติตู้คอนเทนเนอร์มี 2 ขนาด
    คือตู้ขนาดยาว 20 ฟุต และตู้ยาว 40 ฟุต
    อัตราค่าระวางจะกำหนดเป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐอเมริกา และบริษัทฯจะเรียกเก็บค่าระวาง
    เมื่อได้ขนส่งสินค้าไปถึงเมืองท่าที่หมายเรียบร้อยแล้ว โดยเฉพาะลูกค้าที่เป็นสายการเดินหลัก
    จะทำสัญญากับบริษัทฯเป็นระยะหกเดือน หรือหนึ่งปี และมีการปรับราคาเป็นคราว ๆ
    เมื่อมีการต่อสัญญาใหม่ตามสภาพความเป็นจริงของตลาด

    สำหรับสิทธิหรือข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจมีดังต่อไปนี้

บริษัทเจ้าของเรือซึ่งเป็นบริษัทย่อยในสิงคโปร์ ได้แก่ บริษัท Regional Container Lines Pte
Ltd ได้รับสิทธิยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล โดยไม่มีกำหนดระยะเวลา
อีกทั้งเรือที่นำเข้าประเทศไม่ต้องเสียอากรขาเข้าเช่นกัน

สำหรับบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด (มหาชน) มีเรือ 8 ลำ
ที่ได้รับการส่งเสริมจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

+-------------------+------------------------+------------------------+
|   ชื่อเรือ           |   วันเริ่มเปิดดำเนินการ     |   วันหมดอายุตามบัตรส่งเสริม |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือยันตรภูมิ       |   20 กันยายน 2536       |   19 กันยายน 2544       |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือเศรษฐภูมิ      |   16 พฤษภาคม 2538      |   15 พฤษภาคม 2546      |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรืออนันต์ภูมิ       |   26 กุมภาพันธ์ 2539      |   25 กุมภาพันธ์ 2547      |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือปาณิภูมิ        |   26 กุมภาพันธ์ 2539      |   25 กุมภาพันธ์ 2547      |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรืออธิภูมิ         |   27 สิงหาคม 2539       |   26 สิงหาคม 2547       |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือรัฐภูมิ         |   13 กุมภาพันธ์ 2541      |   12 กุมภาพันธ์ 2549      |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือศุภภูมิ         |   30 มีนาคม 2541        |   29 มีนาคม 2549        |
+-------------------+------------------------+------------------------+
|   เรือนันทภูมิ        |   26 พฤษภาคม 2541      |   25 พฤษภาคม 2549      |
+-------------------+------------------------+------------------------+

เรือทั้งหมดได้รับสิทธิบัตรดังนี้

1. ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล
สำหรับกำไรสุทธิที่ได้จากการประกอบกิจการที่ได้รับการส่งเสริมกำหนดแปดปี
นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการนั้น

2.
ได้รับยกเว้นไม่ต้องนำเงินปันผลจากกิจการที่ได้รับการส่งเสริมซึ่งได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล
ตามมาตรา 31 ไปรวมคำนวณ เพื่อเสียภาษีเงินได้
ตลอดระยะเวลาที่ได้รับการส่งเสริมยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้น

3. ได้รับยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักร (เรือ)

(2) การตลาดและภาวะการแข่งขัน

    (ก) กลยุทธการแข่งขัน เนื่องจากบริษัทฯบริหารการขนส่งทางทะเลแบบเครือข่าย
    ควบคุมทั่วทุกประเทศภายในภูมิภาคและมีกองเรือขนาดใหญ่
    ทำให้สามารถให้บริการจำนวนเที่ยวเรือมากและสม่ำเสมอ และมีต้นทุนที่ต่ำกว่า
    เพราะกลุ่มมีกองเรือที่มีอายุน้อยกว่าคู่แข่ง จึงทำให้บริษัทฯได้เปรียบเชิงกลยุทธ์เหนือคู่แข่ง
    นอกจากนี้บริษัทฯได้ให้ความสำคัญกับสินค้าประเภท COC คือ
    การติดต่อจากผู้ส่งออกและสั่งเข้าโดยตรง ซึ่งเห็นได้จากอัตราการเติบโตของจำนวนตู้สูงขึ้น

การจัดจำหน่ายและช่องทางจัดจำหน่าย ในกรณีลูกค้าประเภทบริษัทเรือข้ามสมุทร
(สายการเดินเรือหลัก) กลุ่มใช้วิธีจัดจำหน่ายตรง ในขณะที่ลูกค้าประเภทผู้ส่งออกและผู้นำเข้า
จะใช้วิธีจัดจำหน่ายผ่านบริษัทเอเย่นต์ ในประเทศที่มีปริมาณสินค้าเข้าออกมาก
บริษัทจะเปิดบริษัทเอเย่นต์ของตนเอง แต่ถ้ามีปริมาณสินค้าน้อย
บริษัทจะแต่งตั้งบริษัทเอเย่นต์อิสระในประเทศนั้น ๆ ซึ่งปกติแล้วการแต่งตั้งเอเย่นต์ ไม่มีข้อผูกมัด
บริษัทฯจะจ่ายค่าคอมมิชชั่นให้เมื่อเอเย่นต์สามารถหาลูกค้าให้บริษัทฯได้
เมื่อบริษัทฯเห็นเอเย่นต์รายใดมีผลงานไม่ดี บริษัทฯก็สามารถบอกเลิกสัญญาการเป็นเอเย่นต์ได้

ลักษณะลูกค้าส่วนใหญ่ร้อยละ 70 เป็นบริษัทเดินเรือขนาดใหญ่ หรือเรือข้ามสมุทร
และส่วนที่เหลือเป็นผู้ส่งออกและผู้นำเข้า โดยมียอดขายรวมของลูกค้าที่มียอดขายสูงสุด 10
รายแรกระหว่างปี 2541 - 2543 ของบริษัทฯ
คิดเป็นร้อยละจากยอดขายรวมของบริษัทและบริษัทย่อย มีดังนี้

  ------------------------- --------------- --------------- ---------------
                            2543            2542            2541

  ลูกค้ายอดขายสูงสุด 10 รายแรก  40%             41%             48%
  ------------------------- --------------- --------------- ---------------

ไม่มีลูกค้ารายใดที่มียอดขายสูงเกิน 10% ยอดขายรวมของกลุ่ม

(ข) ภาวะการแข่งขัน

กิจการขนส่งทางทะเลแบบฟีดเดอร์นี้หมายถึง บรรดาเรือที่ทำหน้าที่ให้บริการด้านฟีดเดอร์
โดยเฉพาะซึ่งเรียกว่า Common Feeder
คือไม่รวมบริการฟีดเดอร์ที่บริษัทเรือเดินสมุทรดำเนินการเอง เมื่อเปรียบเทียบกิจการขนส่งประเภท
Common Feeder ตามเมืองท่าหลักด้วยกันแล้ว พอสรุปได้ดังนี้

+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| เมืองท่า             | จำนวน         | ส               | อันดับที่ของ     |
|                    |               | ่วนแบ่งการตลาดของ |              |
|                    | ผู้ดำเนินการ     | กลุ่ม อาร์ซี แอล    | กลุ่ม อาร์ ซี    |
|                    |               |                 | แอล          |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| กรุงเทพฯ            | 5             | 40%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| แหลมฉบัง            | 6             | 42%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| ปอร์ตกีลัง            | 8             | 66%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| ปีนัง                | 7             | 69%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| จาการ์ต้า            | 3             | 19%             | 3            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| สุราบายา            | 4             | 15%             | 3            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| มานิลา              | 3             | 45%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| ซีบู                 | 3             | 59%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| โฮจิมินห์             | 4             | 30%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| สีหนุวิลล์             | 2             | 53%             | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+
| ออสเตรเลีย          | 1             | 100%            | 1            |
+--------------------+---------------+-----------------+--------------+

เนื่องจากเมืองท่าต่างๆ ภายในภูมิภาคใช้นโยบายเสรีทำให้เรือสินค้าต่างๆ
สามารถเข้าเทียบท่าและใช้บริการตามท่าเรือต่าง ๆ ได้
จึงเป็นการง่ายในการเกิดผู้ประกอบการรายใหม่ ๆ แต่ความสำเร็จในการประกอบการ
ย่อมขึ้นอยู่กับความได้เปรียบทางด้านการตลาด การเงิน การบริหารและการเดินเรือ
โดยปกติแล้วเส้นทางเดินเรือไหนที่ทำกำไรได้มาก ก็จะมีคู่แข่งเพิ่มขึ้นมาก
แต่เมื่อโอกาสในการทำกำไรลดลง คู่แข่งเหล่านี้ก็จะลดน้อยตาม

สภาพการแข่งขันโดยทั่วไปนั้น
บริษัทคู่แข่งที่ให้บริการขนส่งแบบฟีดเดอร์ทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เหมือนกับบริษัท อาร์ ซี
แอล ยังไม่มี แต่มักพบคู่แข่งที่ให้บริการเพียงบางเส้นทางในภูมิภาคทั่วไป
ถึงแม้ว่าการที่เรือแม่จะหันมาขนส่งแบบฟีดเดอร์ จะไม่ใช่เป็นกับแข่งขันกับบริษัทก็ตาม
แต่ก็มีผลต่อยอดขายของบริษัทเช่นกัน

สำหรับแนวโน้ม การพัฒนาและการเจริญเติบโตในอุตสาหกรรมขนส่งแบบฟีดเดอร์นั้น
จะพบว่ามีการพัฒนาท่าเรือเพิ่มความสามารถในการให้บริการมากขึ้น ได้มีการต่อเรือที่ใหญ่ขึ้น
มีจำนวนเส้นทางเดินเรือมากขึ้น และมีการขยายธุรกิจทางด้านการขนส่งโดยตรง
ซึ่งมีแนวโน้มการเจริญโตที่ค่อนข้างสดใส มีโอกาสทำกำไรได้สูง และบริการการขนส่งแบบต่อเนื่อง
(Intermodal) ซึ่งรวมถึงการขนส่งทางบก ทางรถไฟ เป็นต้น
ต่อไปในอนาคตการขนส่งจะไม่ใช่เพียงการขนส่งทางทะเล หรือทางบกเท่านั้น
แต่จะหมายถึงการขนส่งตั้งแต่ที่อยู่ของผู้ขายไปยังที่อยู่ของผู้ซื้อ

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(1) จำนวนเรือและกำลังบรรทุกรวม

เรือถือเป็นทรัพย์สินที่สำคัญที่กลุ่มใช้ในการให้บริการการขนส่งแก่ลูกค้า ณ สิ้นปี 2543
กลุ่มเป็นเจ้าของเรือรวมทั้งหมด 24 ลำ และมีการเช่าเรือมาเสริมระวางอีก 8 ลำ
กำลังบรรทุกรวมและจำนวนบรรทุกรวมระหว่างปี 2541 -2543 สรุปได้ดังนี้

  ------------------ -------------- -------------- ------------------------
                     2543           2542           2541

  กำลังผลิต (TEU)      1,693,158      1,637,774      1,588,136

  จำนวนบรรทุก (TEU)   1,522,364      1,398,298      1,222,865

  อัตราการใช้กำลังผลิต   90%            85%            77%
  ------------------ -------------- -------------- ------------------------

(2) กลุ่มไม่มีวัตถุดิบเหลือใช้ที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

(4) งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ ไม่มี