12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

12.1.1 สรุปรายงานการสอบบัญชีของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปสำหรับ
งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทฯ สำหรับปี 2545 2546 และ 2547
และเห็นว่างบการเงินดังกล่าวแสดงฐานะการเงินรวมและเฉพาะบริษัท
ผลการดำเนินงานรวมและเฉพาะบริษัท และกระแสเงินสดรวมและเฉพาะบริษัท
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
และโดยไม่เป็นเงื่อนไขในการรายงาน
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินให้สังเกตหมายเหตุประกอบงบการเงิน ในเรื่องต่างๆ ดังนี้

-   ในงวดบัญชีปี 2545 บริษัทฯ
    ได้เปลี่ยนแปลงรายการภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีที่เดิมจะโอนผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางภาษีจากกำไรสะสมเฉพาะส่วนที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางภาษีเฉพาะงวดปีบัญชีที่เสียภาษี
    มาบันทึกสิทธิประโยชน์ทางภาษีทั้งจำนวน ในบัญชีภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี
    มีผลทำให้กำไรสะสมต้นงวดเพิ่มขึ้น

-   ในงวดบัญชีปี 2546 บริษัทฯ
    ได้ปรับโอนค่าประกันภัยซึ่งได้บันทึกไว้ในรายรับด้านขนส่งที่ยังไม่ถือเป็นรายได้ค่าโดยสารเป็นรายได้ค่าโดยสารและค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน

2. ตารางสรุปงบการเงินรวมสำหรับระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

หน่วย : ล้านบาท

+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รายการ                            | ปีการเงิน  | ปีการเงิน  | ปีการเงิน  |
|                                   | 2545     | 2546     | 2547     |
|                                   |          |          |          |
|                                   | (ปร      | (ปร      |          |
|                                   | ับปรุงใหม่) | ับปรุงใหม่) |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| งบกำไรขาดทุน :                     |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าโดยสารและน้ำหนักส่วนเกิน            | 102,196  | 106,409  | 122,466  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าระวางขนส่ง                       | 19,981   | 21,371   | 22,251   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าไปรษณียภัณฑ์                       | 728      | 871      | 994      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กิจการอื่นๆ                          | 6,110    | 5,885    | 6,892    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ดอกเบี้ยรับและรายได้อื่น                | 666      | 890      | 1,449    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมรายได้                          | 129,681  | 135,426  | 154,052  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายบุคลากร                     | 20,716   | 22,296   | 26,233   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าน้ำมันเครื่องบิน                     | 20,332   | 24,309   | 30,770   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป                  | 7,442    | 8,025    | 9,035    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่              | 8,568    | 7,818    | 6,672    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน                | 33,716   | 33,661   | 37,217   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าเสื่อมราคา                        | 10,379   | 10,995   | 11,932   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด                 | 2,956    | 2,971    | 3,527    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัย              | 1,792    | 2,385    | 1,546    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าตอบแทนกรรมการ                   | 5        | 6        | 34       |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น                 | 4,401    | 4,765    | 5,240    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายอื่นๆ ⁽¹⁾        | 4,958    | 765      | 7,562    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมค่าใช้จ่าย                        | 115,265  | 117,996  | 139,768  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไร (ขาดทุน) ก่อนหักภาษีเงินได้        | 14,416   | 17,430   | 14,284   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ภาษีเงินได้                          | 4,204    | 5,310    | 4,138    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไรสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย      | 30       | 41       | 69       |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิ                  | 10,182   | 12,079   | 10,077   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| จำนวนหุ้นที่ออกและเรียกชำระแล้ว (ล้านหุ้น) | 1,400    | 1,400    | 1,685    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิต่อหุ้น (บาท)        | 7.27     | 8.63     | 6.14     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| งบกระแสเงินสด :                    |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไรจากการดำเนินงานก่อนกา           | 19,218   | 20,326   | 25,035   |
| รเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงาน |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดสุทธิได้มา (ใช้ไป)               | 25,563   | 23,280   | 27,568   |
| ในกิจกรรมดำเนินงาน                  |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดจ่ายซื้อสินทรัพย์ถาวร ⁽³⁾          | (4,694)  | (9,690)  | (23,596) |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับจากการจำหน่ายสินทรัพย์         | 299      | 156      | 245      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดสุทธิได้มา (ใช้ไป) ในกิจกรรมลงทุน  | (3,453)  | (12,016) | (23,948) |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับจากหุ้นกู้                     | -        | -        | 10,000   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับจากการออกหุ้นสามัญ            | -        | -        | 2,850    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับจากส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญ        | -        | -        | 10,831   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับจากการจองหุ้นสามัญพนักงาน      | -        | -        | 97       |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับ (จ่าย) จากเงินกู้ระยะสั้น       | 2,730    | (7,885)  | (4,010)  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับ (จ่าย) จากหนี้สินระยะยาว      | (11,982) | (10,703) | (4,896)  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดรับ (จ่าย) จากตั๋วสัญญาใช้เงิน      | (1,050)  | (1,050)  | (1,050)  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดสุทธิได้มา (ใช้ไป)               | (10,309) | (21,741) | 8,205    |
| ในกิจกรรมจัดหาเงิน                   |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| EBITDRA ⁽²⁾                       | 37,493   | 36,119   | 39,001   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| EBITDRA ต่อหุ้น (บาท)                | 26.78    | 25.80    | 23.75    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| งบดุล :                            |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด        | 20,117   | 9,206    | 20,978   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมสินทรัพย์หมุนเวียน                  | 43,384   | 34,595   | 51,991   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์-สุทธิ             | 114,168  | 123,410  | 134,041  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมสินทรัพย์                         | 178,410  | 165,095  | 193,211  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมหนี้สินหมุนเวียน                    | 67,251   | 53,765   | 59,457   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| หนี้สินระยะยาว ⁽⁴⁾                   | 78,976   | 71,083   | 75,209   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมหนี้สิน                           | 150,056  | 128,924  | 138,887  |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว              | 14,000   | 14,000   | 16,850   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมส่วนของผู้ถือหุ้น                    | 28,354   | 36,171   | 54,324   |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+

หมายเหตุ (1) รวมกำไร(ขาดทุน) จากอัตราแลกเปลี่ยน

(2) EBITDRA คำนวณจากกำไรจากการขายและการให้บริการก่อนค่าเสื่อมราคา
    ค่าเช่าและค่าตัดจำหน่าย

(3) รวมเงินสดจ่ายค่าเครื่องบินจ่ายล่วงหน้า

(4) ไม่รวมภาระผูกพันจากสัญญาเช่าเพื่อการดำเนินงาน

3.  อัตราส่วนทางการเงินสำหรับระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วน                         | ปีการเงิน   | ปีการเงิน   | ปีการเงิน   |
|                                 | 2545      | 2546      | 2547      |
|                                 |           |           |           |
|                                 | (ป        | (ป        |           |
|                                 | รับปรุงใหม่) | รับปรุงใหม่) |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนสภาพคล่อง                 |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)           | 0.64      | 0.64      | 0.87      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว (เท่า)     | 0.51      | 0.42      | 0.62      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด (เท่า) | 0.39      | 0.38      | 0.48      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (เท่า)   | 9.65      | 9.51      | 10.17     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน)          | 37.31     | 37.85     | 35.40     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ (เท่า)  | 25.92     | 27.48     | 28.17     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)        | 13.89     | 13.10     | 12.78     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ (เท่า)       | 26.64     | 23.13     | 19.63     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)             | 13.51     | 15.56     | 18.34     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| Cash Cycle (วัน)                 | 37.69     | 35.39     | 29.84     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อ                               |           |           |           |
| ัตราส่วนแสดงความสามารถในการทำกำไร |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตรากำไรขั้นต้น (%)                | 28.25     | 26.79     | 26.95     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (%)      | 14.50     | 12.86     | 13.37     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตรารายได้อื่น (%)                 | 0.38      | 0.54      | 0.84      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนเงินสดต่อการทำกำไร (%)     | 136.64    | 134.52    | 135.16    |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตรากำไรสุทธิ (%)                 | 7.86      | 8.93      | 6.55      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น (%)           | 43.92     | 37.44     | 22.27     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัต                              |           |           |           |
| ราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (%)       | 5.71      | 7.04      | 5.63      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร (%)   | 17.51     | 19.42     | 17.09     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราการหมุนของสินทรัพย์ (เท่า)       | 0.73      | 0.79      | 0.86      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน   |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)  | 5.29      | 3.56      | 2.56      |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย     | 6.15      | 7.62      | 8.05      |
| (เท่า)                           |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน   | 0.92      | 0.51      | 0.51      |
| (เท่า)                           |           |           |           |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| อัตราการจ่ายปันผล (%)              | -         | 17.38     | 25.08     |
+---------------------------------+-----------+-----------+-----------+

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ต่อไปนี้ควรอ่านประกอบกับงบการเงินรวมและหมายเหตุประกอบงบการเงินของบริษัทฯ
และข้อมูลบางส่วนเกี่ยวกับงบการเงินรวม
ตลอดจนข้อมูลด้านการดำเนินงานตามที่ปรากฎอยู่ในส่วนอื่นๆ ของเอกสารฉบับนี้ ทั้งนี้ บริษัทฯ
ได้จัดทำและนำเสนองบการเงินรวมของบริษัทฯ ตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปของไทย
และตามวิธีปฏิบัติว่าด้วยการจัดทำรายงานด้านการบัญชีของไทย

เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่นในคำอธิบายและการวิเคราะห์นี้ การอ้างอิงใดๆ
ถึงผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของบริษัทฯ ในแต่ละปีที่ระบุไว้
ตามที่ระบุไว้ในคำอธิบายและการวิเคราะห์ในส่วนนี้
ให้หมายความถึงผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทฯ และบริษัทย่อยของปีงบประมาณ
ซึ่งสิ้นสุด ณ วันที่ 30 กันยายน ของปีนั้นๆ

ผลการดำเนินงาน

ภาพรวมของผลการดำเนินงานที่ผ่านมา

บริษัทฯ ดำเนินธุรกิจหลักได้แก่
การให้บริการด้านการขนส่งทางอากาศในประเทศและระหว่างประเทศ
โดยมีกลยุทธ์ทางธุรกิจที่จะขยายเครือข่ายการบินที่กว้างขวางและครอบคลุมเส้นทางบินและจุดหมายให้แก่ลูกค้ามากขึ้น
ซึ่งในระยะ 2-3 ปีที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้ขยายเครือข่ายการบินของบริษัทฯ
ในภูมิภาคเอเชียและยุโรป
เพื่อสนองตอบการขยายตัวอย่างต่อเนื่องของภาวะการท่องเที่ยวและการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ
ด้วยการขยายเส้นทางการบิน ของบริษัทฯ
รวมทั้งการให้บริการเที่ยวบินร่วมกับสายการบินในกลุ่มพันธมิตร สตาร์ อัลไลแอนซ์
และสายการบินอื่นๆ ทั้งนี้ ในการเข้าร่วมกลุ่มพันธมิตร สตาร์ อัลไลแอนซ์ ในปี 2540 นั้น
นอกจากเพื่อดึงดูดและรักษาลูกค้าให้ใช้บริการกับบริษัทฯ อย่างต่อเนื่องแล้ว บริษัทฯ
ยังได้รับผลในทางบวกจากการเป็นพันธมิตร
ทั้งในด้านรายได้และกำไรที่สูงขึ้นจากอัตราส่วนบรรทุกที่เพิ่มขึ้นในบางเส้นทางบินที่สมาชิกอื่นในกลุ่มพันธมิตร
สตาร์ อัลไลแอนซ์ ไม่ได้ดำเนินการ ประกอบกับความสามารถในการลดต้นทุนของบริษัทฯ
โดยการใช้ทรัพยากรร่วมกัน

ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ขึ้นอยู่กับปริมาณการขนส่งผู้โดยสารและการขนส่งพัสดุและไปรษณียภัณฑ์เป็นหลัก
ซึ่งจะได้รับผลกระทบจากฤดูกาล เส้นทางการบิน กำหนดเวลาการใช้สนามบิน
ความถี่และตารางการบินของบริษัทฯ รวมทั้งปัจจัยอื่นๆ
ที่อาจมีผลต่อความต้องการเดินทางของผู้โดยสารหรือการขนส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์
และโดยปกติรายได้ของบริษัทฯ จะสูงที่สุดในช่วงไตรมาส 4 ของปีการเงิน
(เดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายน)

ผลกระทบจากเหตุการณ์การก่อการร้ายเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544
และเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องและสงครามในอิรักซึ่งอาจส่งผลกระทบกับอุตสาหกรรมการบินอย่างต่อเนื่อง

หลังจากการเกิดเหตุการณ์ก่อการร้ายในประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544
บริษัทฯ
ต้องประสบกับสภาวะปริมาณการขนส่งผู้โดยสารและรายได้ที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเป็นเวลาประมาณสามเดือน
โดยในงวด 3 เดือนสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 รายได้จากค่าโดยสารมีจำนวน 23,398.8
ล้านบาท ซึ่งลดลงคิดเป็นอัตราร้อยละ 5 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปี 2543
ในรอบระยะเวลาเดียวกัน ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารลดลงร้อยละ 7.6 เป็น 10,290
ล้านคน-กิโลเมตร ปริมาณที่นั่งโดยรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 2.9 เป็น 15,231 ล้านที่นั่ง-กิโลเมตร
อัตราส่วนการบรรทุกผู้โดยสารโดยรวมลดลงจากร้อยละ 75.2 เป็นร้อยละ 67.6
โดยหลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว บริษัทฯ
ได้ลดการให้บริการการบินในเส้นทางแปซิฟิคเหนือลงอย่างมาก นอกจากนี้ บริษัทฯ
ได้มีมาตรการในการรับมือกับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์การปฏิบัติการด้านการทหารในประเทศอัฟกานิสถาน
โดยระงับการให้บริการการบินสู่การาจีและลาฮอร์เป็นเวลาประมาณสองเดือน
ตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคม 2544

อย่างไรก็ดี เมื่อเปรียบเทียบกับสายการบินระหว่างประเทศอื่นๆ หลายสายการบิน บริษัทฯ
ไม่อยู่ในข่ายที่ได้รับผลกระทบในทางลบโดยทันทีจากเหตุการณ์ก่อการร้ายเมื่อวันที่ 11 กันยายน
2544 เนื่องจากบริษัทฯ ให้บริการเที่ยวบินสู่ประเทศสหรัฐอเมริกาไม่มากนัก
ซึ่งภายหลังการเกิดเหตุการณ์ก่อการร้ายดังกล่าว
จำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางไปยังประเทศสหรัฐอเมริกาได้ลดลง โดยบริษัทฯ
เชื่อว่าบางส่วนของนักท่องเที่ยวชาวยุโรปได้หันเหจุดหมายปลายทางจากแอตแลนติคเหนือ
ไปยังเมืองต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ซึ่งเป็นเส้นทางที่บริษัทฯ
เปิดให้บริการอยู่แทน ทำให้บริษัทฯ สามารถรักษาระดับการเติบโตของปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร
และจำนวนรายได้ในเส้นทางดังกล่าวได้อย่างต่อเนื่อง
ถึงแม้ว่าจะมีเหตุการณ์ก่อการร้ายดังกล่าวเกิดขึ้น นอกจากนี้
ภายหลังจากการเกิดเหตุการณ์การก่อการร้ายดังกล่าว ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารของบริษัทฯ
ในเส้นทางเอเชียเหนือไปยังยุโรปมีจำนวนลดลง
ในขณะที่ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารในเส้นทางเอเชียเหนือไปยังจุดบินต่างๆ ของบริษัทฯ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีจำนวนเพิ่มขึ้น

ก่อนเกิดสงครามในประเทศอิรัก ราคาน้ำมันอากาศยานเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากโดยมีราคาสูงถึง
1.0546 ดอลลาร์สหรัฐต่อแกลลอนในเดือนมีนาคม 2546 โดยหลังจากสงครามดังกล่าวจบสิ้นลง
ราคาน้ำมันอากาศยานได้ปรับตัวลดลงมาโดยลำดับและอยู่ในระดับ 0.7887
ดอลลาร์สหรัฐต่อแกลลอน เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2546 ในช่วงที่เกิดสงครามดังกล่าว บริษัทฯ
ระงับการให้บริการไปยังประเทศบาห์เรนและคูเวต
และปรับเปลี่ยนเส้นทางบินเพื่อหลีกเลี่ยงภัยสงคราม บริษัทฯ
เชื่อว่าการลดลงของความต้องการในการเดินทางโดยเครื่องบินอันเนื่องจากภาวะสงครามในประเทศอิรักอาจเป็นผลให้ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารมีจำนวนลดลงดังที่บริษัทฯ
เคยประสบในช่วงที่เกิดการระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันในช่วงประมาณเดือนมีนาคมถึงเดือนมิถุนายน
2546

ผลกระทบจากการระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน

ในเดือนมีนาคม 2546 บริษัทฯ
ประสบปัญหาจากการที่จำนวนผู้โดยสารและรายได้ต่อหน่วยจากการขนส่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญอันเป็นผลมาจากการระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันในภูมิภาคเอเชียและภูมิภาคอื่น
และการลดลงของผู้โดยสารและรายได้ต่อหน่วยดังกล่าวนับว่ารุนแรงที่สุดในช่วงเวลาระหว่างเดือนเมษายนและเดือนพฤษภาคม
2546 โดยการให้บริการของบริษัทฯ ไปยังจุดบินต่างๆ ของบริษัทฯ ซึ่งรวมถึงฮ่องกง สิงคโปร์
เวียดนาม ไต้หวันและประเทศจีน
อยู่ภายใต้คำแนะนำเกี่ยวกับการเดินทางที่ออกโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ทั้งนี้ บริษัทฯ
รับมือกับเหตุการณ์ดังกล่าวโดยการลดปริมาณการขนส่งในเส้นทางบินภูมิภาค
เส้นทางบินระหว่างประเทศ และเส้นทางบินภายในประเทศ โดยลดความถี่ของเที่ยวบินของบริษัทฯ
รวมทั้งการใช้เครื่องบินที่มีขนาดเล็กลงในบางเส้นทาง
และยกเลิกเที่ยวบินบางเที่ยวบินเป็นการชั่วคราว

การระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน
ก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบอย่างมากต่อการให้บริการการบินในเครือข่ายเส้นทางการบินทั้งหมดของบริษัทฯ
อย่างไรก็ตาม การระบาดของโรคดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลาของฤดูกาล
ซึ่งโดยปกติแล้วปริมาณการขนส่งผู้โดยสารของบริษัทฯ มีไม่มากนัก

ในปีการเงิน 2547 รายได้จากการขายและการให้บริการของบริษัทฯ
ประกอบด้วยรายได้จากกิจการขนส่งผู้โดยสารและน้ำหนักส่วนเกินร้อยละ 80.3
กิจการขนส่งพัสดุและไปรษณียภัณฑ์ร้อยละ 15.2 และรายได้จากกิจการอื่นๆ เช่น
รายได้จากกิจการครัวการบินและภัตตาคาร กิจการบริการผู้โดยสาร และการรับส่งผู้โดยสาร
กิจการซ่อมบำรุงอากาศยาน กิจการบริการลานจอดและอุปกรณ์ กิจการบริการคลังสินค้า
กิจการอำนวยการบิน การจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบิน และการจำหน่ายสินค้าที่ระลึก
รวมร้อยละ 4.5 ทั้งนี้ รายได้จากกิจการขนส่งผู้โดยสารมีการเติบโตสูงขึ้นตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
โดยบริษัทฯ มีจำนวนผู้โดยสารที่ทำการขนส่งทั้งสิ้น 18.32 ล้านคน ในปีการเงิน 2545 จำนวน
17.05 ล้านคน ในปีการเงิน 2546 และจำนวน 19.54 ล้านคน ในปีการเงิน 2547
ผู้โดยสารในประเทศลดลงเนื่องจากการให้สายการบินเอกชนบินแทนในบางเส้นทาง
ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารลดลงจาก 46,571 ล้านคน-กิโลเมตร ในปีการเงิน 2545 เป็น
44,396 ล้านคน-กิโลเมตร ในปีการเงิน 2546 และเพิ่มขึ้นเป็น 50,633 ล้านคน-กิโลเมตร
ในปีการเงิน 2547 ปริมาณที่นั่งเพิ่มขึ้นจาก 63,198 ล้านที่นั่ง-กิโลเมตร ในปีการเงิน 2545 เป็น
63,826 ล้านที่นั่ง-กิโลเมตร ในปีการเงิน 2546 และเพิ่มเป็น 69,830 ล้านที่นั่ง-กิโลเมตร
ในปีการเงิน 2547

รายได้จากการขนส่งผู้โดยสารและน้ำหนักส่วนเกินเพิ่มขึ้นจาก 106,409 ล้านบาท ในปีการเงิน
2546 เป็น 122,466 ล้านบาท ในปีการเงิน 2547 หรือเท่ากับร้อยละ 15.1
ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการขยายการผลิตโดยการเพิ่มความถี่ของเที่ยวบิน
และยังได้เพิ่มจุดบินเพื่อขยายเครือข่ายการบินของบริษัทฯ ให้ครอบคลุมมากขึ้น
พร้อมทั้งยกเลิกปรับเปลี่ยนเส้นทางที่ไม่ทำกำไรหรือผู้โดยสารน้อย

ในปีการเงิน 2547 รายได้จากกิจการขนส่งของบริษัทฯ มาจากการขนส่งระหว่างประเทศ
คิดเป็นร้อยละ 92.7 เปรียบเทียบกับร้อยละ 7.3 ของกิจการขนส่งในประเทศ
ซึ่งรายได้จากกิจการขนส่งในระยะที่ผ่านมามีการปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น
อันเป็นผลส่วนหนึ่งมาจากการบำรุงรักษาเครื่องบิน และการจัดตารางการบินที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
จำนวนชั่วโมงปฏิบัติการบินเฉลี่ยเท่ากับ 10.2 ชั่วโมงต่อวัน เพิ่มขึ้นจากปี 2546 ซึ่งเท่ากับ 9.7
ชั่วโมงต่อวัน

ในด้านค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของบริษัทฯ
ส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายคงที่ซึ่งไม่แปรผันตามอัตราส่วนบรรทุกหรือจำนวนผู้โดยสารที่ทำการขนส่ง เช่น
ค่าเสื่อมราคา ค่าน้ำมันอากาศยาน ค่าบริการภาคพื้นดิน ค่าใช้จ่ายทางการเงินและค่าเช่าเครื่องบิน
ค่าบำรุงรักษา และค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร ได้แก่ นักบิน พนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน
และพนักงานฝ่ายปฏิบัติการภาคพื้น ดังนั้น
การเปลี่ยนแปลงในอัตราส่วนบรรทุกหรือรายได้ต่อหน่วยเพียงเล็กน้อยก็อาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
นอกจากนี้ ค่าใช้จ่ายคงที่บางรายการ โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายทางการเงินและค่าเช่า
ค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร ค่าเสื่อมราคา จะไม่แปรผันตามจำนวนชั่วโมงปฏิบัติการบิน
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงในอัตราการใช้งานของเครื่องบินเพียงเล็กน้อยก็จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
เช่นกัน

ในด้านโครงสร้างเงินทุน บริษัทฯ มีภาระการกู้ยืมและค่าเช่าทางการเงินในจำนวนที่สูง
ซึ่งเป็นปกติของธุรกิจ สายการบินโดยรวม โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในสกุลเงินต่างประเทศ
ซึ่งอาจส่งผลให้ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ
ต้องได้รับผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนโดยเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนต่อเงินดอลลาร์สหรัฐ
และเงินเยนญี่ปุ่นอีกด้วย

แต่ผลกระทบดังกล่าวจะลดลงเนื่องจากรายได้ส่วนใหญ่ของบริษัทฯ
จะอยู่ในสกุลเงินต่างประเทศเช่นกัน รายได้ของบริษัทฯ สำหรับปีการเงิน 2547 ประมาณร้อยละ
26 เป็นรายรับในสกุลเงินบาท ในขณะที่รายได้ร้อยละ 74 เป็นเงินสกุลต่างประเทศ

ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

ตารางต่อไปนี้แสดงการเปรียบเทียบรายได้และค่าใช้จ่ายของบริษัทฯ
โดยเทียบเป็นอัตราร้อยละของยอดรายได้รวมในรอบระยะเวลาบัญชี 3 ปีที่ผ่านมา

+-----------------------------------+----------+----------+----------+
|                                   | รอบ      |          |          |
|                                   | ปีบัญชีสิ้นสุด |          |          |
|                                   | ณ วันที่ 30 |          |          |
|                                   | กันยายน   |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
|                                   | 2545     | 2546     | 2547     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้                             |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากค่าโดยสาร                  |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ในภูมิภาค                           | 37.5     | 34.4     | 36.4     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ระหว่างทวีป                         | 31.8     | 32.8     | 33.5     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ในประเทศ                          | 9.1      | 8.2      | 7.3      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| เที่ยวบินไม่ประจำ                     | 0.4      | 0.3      | 0.3      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้ค่าน้ำหนักส่วนเกิน                | 0.4      | 0.4      | 0.4      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าระวางขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์       | 16.1     | 16.5     | 15.2     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากกิจกรรมอื่นๆ                 | 4.7      | 4.4      | 4.5      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าเงินประกันภัยแ                     | -        | 3.0      | 2.4      |
| ละค่าธรรมเนียมน้ำมันเรียกเก็บจากผู้โดยสาร |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| รวมรายได้                          | 100.0    | 100.0    | 100.0    |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน              |          |          |          |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายบุคลากร                     | 16.1     | 16.6     | 17.2     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าน้ำมันเครื่องบิน                     | 15.8     | 18.1     | 20.2     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป                  | 5.8      | 5.9      | 5.9      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่              | 6.6      | 5.8      | 4.4      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน                | 26.1     | 25.0     | 24.4     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าเสื่อมราคา                        | 8.0      | 8.2      | 7.8      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด                 | 2.3      | 2.2      | 2.3      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัย              | 1.4      | 1.8      | 1.0      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าตอบแทนกรรมการ                   | 0.0      | 0.0      | 0.0      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น                 | 3.4      | 3.5      | 3.4      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
|   รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน         | 85.5     | 87.1     | 86.6     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไรจากการดำเนินงาน                | 14.5     | 12.9     | 13.4     |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+
| กำไรสุทธิ                           | 7.9      | 9.0      | 6.6      |
+-----------------------------------+----------+----------+----------+

คำอธิบายผลการดำเนินงานและการวิเคราะห์ฐานะทางการเงิน

  ผลการดำเนินงาน

  ผลการดำเนินงานสำหรับปีการเงิน 2547 ซึ่งเริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม 2546 ถึงสิ้นเดือนกันยายน
  2547 บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย มีกำไรสุทธิจำนวน 10,077 ล้านบาท
  คิดเป็น 6.14 บาทต่อหุ้น ลดลงจากปีการเงิน 2546 ซึ่งมีกำไรสุทธิ 12,079 ล้านบาท คิดเป็น
  8.63 บาทต่อหุ้น โดยบริษัทฯ ได้รับมอบเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 จำนวน 2 ลำ
  และได้ขยายการผลิตโดยเพิ่มจุดบินเพื่อขยายเครือข่ายการบิน
  ตลอดจนเพิ่มความถี่ของเที่ยวบินของบริษัทฯ
  ให้รองรับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นและให้ครอบคลุมมากขึ้น
  พร้อมทั้งยกเลิกและปรับเปลี่ยนเส้นทางที่ไม่ทำกำไรหรือมีผู้โดยสารน้อย
  ทำให้รายได้จากการขายและการให้บริการสูงกว่าปีก่อน 18,067 ล้านบาท หรือร้อยละ 13.4

  สำหรับค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเพิ่มขึ้นจากปีการเงิน 2546 จำนวน 14,976
  ล้านบาทหรือร้อยละ 12.8 มีสาเหตุหลักเนื่องจากค่าน้ำมันเครื่องบินเพิ่มขึ้น
  ซึ่งเป็นผลจากราคาน้ำมันได้ปรับตัวสูงขึ้นตลอดทั้งปี นอกจากนี้ค่าเงินบาท ณ
  วันสิ้นงวดที่อ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับวันเดียวกันของปีก่อน ทำให้บริษัทฯ
  ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศรวม 2,179 ล้านบาท
  เปรียบเทียบกับในปีการเงิน 2546 มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน 4,160 ล้านบาท
  เป็นผลให้บริษัทฯ มีกำไรก่อนดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้เท่ากับ 18,782 ล้านบาท ลดลง
  2,971 ล้านบาท หรือร้อยละ 13.7

  ฐานะทางการเงิน

  สินทรัพย์

  บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวม ณ วันสิ้นงวดปีการเงิน 2547 เท่ากับ 193,211 ล้านบาท
  เพิ่มขึ้นจากวันสิ้นงวดปีก่อน เท่ากับ 28,116 ล้านบาทหรือร้อยละ 17.0 เกิดจาก

-   สินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้น 17,396 ล้านบาท หรือร้อยละ 50.3
    มีสาเหตุหลักเนื่องจากเงินสดและเงินฝากธนาคารเพิ่มขึ้น 12,314 ล้านบาทหรือร้อยละ 98.7
    อันเป็นผลจากการจำหน่ายหุ้นสามัญเพิ่มทุนและออกหุ้นกู้

-   สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนเพิ่มขึ้น 10,719 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.2
    โดยมีรายการสำคัญที่เปลี่ยนแปลง ได้แก่ ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์-สุทธิ เพิ่มขึ้นจาก ณ
    วันสิ้นงวดปีการเงิน 2546 เป็นจำนวน 10,631 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.6 เนื่องจากบริษัทฯ
    ได้รับมอบเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 จำนวน 2 ลำ
    และโครงการก่อสร้างที่สนามบินสุวรรณภูมิ

  หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น

  ณ วันสิ้นงวดปีการเงิน 2547 บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 138,887 ล้านบาท
  เพิ่มขึ้นจาก ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 จำนวน 9,963 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 7.7
  มีสาเหตุสำคัญ ได้แก่

  - เงินกู้ระยะสั้น ลดลง 4,010 ล้านบาท
  เนื่องจากมียอดเงินกู้ยืมระยะสั้นจากกระทรวงการคลังในรูป European Commercial Paper
  (ECP) คงเหลือยกมา ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 จำนวน 100 ล้านเหรียญสหรัฐหรือประมาณ
  4,010 ล้านบาท และในไตรมาสที่หนึ่งได้กู้เพิ่มจำนวน 100 ล้านเหรียญสหรัฐหรือประมาณ
  4,010 ล้านบาท และได้ชำระคืนทั้งสิ้นจำนวน 200 ล้านเหรียญสหรัฐหรือประมาณ 8,020
  ล้านบาท

  - หนี้สินระยะยาว มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 91,791 ล้านบาท
  ซึ่งรวมหนี้ที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 16,582 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากวันสิ้นงวดปีการเงิน
  2546 เท่ากับ 6,485 ล้านบาทหรือร้อยละ 7.6 โดยระหว่างปีบริษัทฯ ได้ออกหุ้นกู้จำนวน
  10,000 ล้านบาท และเงินกู้ระยะยาวและตั๋วสัญญาใช้เงินลดลง จำนวน 2,465 ล้านบาท และ
  1,050 ล้านบาท ตามลำดับ

  ส่วนของผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 30 กันยายน 2547 มีจำนวน 54,324 ล้านบาท
  เพิ่มขึ้นจากวันสิ้นงวดปีบัญชีก่อน 18,153 ล้านบาท หรือร้อยละ 50.2
  ในจำนวนนี้เป็นส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยเพิ่มขึ้น 48 ล้านบาทหรือร้อยละ 30.8
  มีสาเหตุเนื่องจากบริษัทฯ ได้เพิ่มทุนเป็นจำนวนเงิน 13,777 ล้านบาท มีกำไรสุทธิ 10,077
  ล้านบาท โดยได้จ่ายเงินปันผลเป็นจำนวน 5,613 ล้านบาท

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น ณ วันสิ้นงวด เท่ากับ 2.56 เท่า ซึ่งลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับ
  3.56 เท่า ณ วันสิ้นงวดปีก่อน อันเป็นผลมาจากการจำหน่ายหุ้นสามัญเพิ่มทุน

  กระแสเงินสด

  บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีกระแสเงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน เท่ากับ 27,568
  ล้านบาท
  ส่วนใหญ่ได้มาจากกำไรจากการดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานซึ่งมีจำนวนถึง
  25,035 ล้านบาท

  เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุน เท่ากับ 23,948 ล้านบาท
  ส่วนใหญ่ใช้ไปในการจ่ายค่าเครื่องบินและซื้อสินทรัพย์อื่นๆ

  เงินสดสุทธิได้มาในกิจกรรมจัดหาเงิน เท่ากับ 8,205 ล้านบาท
  ในจำนวนนี้ได้มาจากการจำหน่ายหุ้นสามัญจำนวน 13,777 ล้านบาท และการกู้เงินรวม 24,478
  ล้านบาท ประกอบด้วยเงินกู้ระยะยาวจำนวน 10,468 ล้านบาท เงินกู้ระยะสั้นจำนวน 4,010
  ล้านบาท และหุ้นกู้จำนวน 10,000 ล้านบาท แต่ได้จ่ายชำระคืนเงินกู้ทั้งสิ้น 24,433 ล้านบาท
  และจ่ายเงินปันผลจำนวน 5,617 ล้านบาท

ปริมาณการผลิตและการขนส่ง

  บริษัทฯ ได้ปรับแผนการบินโดยลดความถี่ของเที่ยวบินไปลอสแองเจลลิส ปักกิ่ง และปารีส
  และนำเครื่องบินดังกล่าวไปใช้ในเส้นทางบินที่มีความต้องการของผู้โดยสารสูง
  โดยการเพิ่มความถี่ของเที่ยวบิน เช่น ลอนดอน มิวนิค เอเธนส์ และโตเกียว
  และนำไปใช้ในเส้นทางบินใหม่ เช่น มิลาน จิตตะกอง บังกาลอร์ เชนไน หลวงพระบาง
  และเชียงรุ้ง ส่งผลให้ปริมาณการผลิตในปีการเงิน 2547 เพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 9.2
  และปริมาณการขนส่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 10.7 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน
  โดยผู้โดยสารที่บริษัทฯ ได้ทำการขนส่งมีจำนวนรวมทั้งสิ้น 19.54 ล้านคน
  เพิ่มขึ้นจากช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อนร้อยละ 14.6 มีรายละเอียดดังนี้

  ------------------------ ------------------ -------------- ----------------
                                              2547           อัตราเปลี่ยนแปลง

  ปริมาณการผลิต              (ล้านตัน-กิโลเมตร)    9,686          +9.2%

  ปริมาณการขนส่ง             (ล้านตัน-กิโลเมตร)    6,478          +10.7%

  อัตราส่วนการบรรทุก          (%)                66.9           +0.9

  ปริมาณที่นั่ง                 (ล้านที่นั่ง-กิโลเมตร)   69,830         +9.4%

  ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร      (ล้านคน-กิโลเมตร)    50,633         +14.1%

  อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร    (%)                72.5           +2.9

  ปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์        (ล้านตัน-กิโลเมตร)    3,401          +8.8%

  ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์       (ล้านตัน-กิโลเมตร)    1,839          +3.3%

  อัตราส่วนการขนส่งพัสดุภัณฑ์     (%)                54.1           -2.9
  ------------------------ ------------------ -------------- ----------------

  ในปีการเงิน 2547 บริษัทฯ มีชั่วโมงปฏิบัติการบินทั้งหมดจำนวน 304,325 ชั่วโมง
  เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.8 โดยมีจำนวนชั่วโมงการใช้เครื่องบินเฉลี่ยต่อลำเท่ากับ 10.2 ชั่วโมงต่อวัน
  เพิ่มขึ้นจากปีก่อนซึ่งเท่ากับ 9.7 ชั่วโมงต่อวัน

รายได้

  บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีรายได้รวมทั้งสิ้น จำนวน 153,894 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน
  18,634 ล้านบาทหรือร้อยละ 13.8 โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

  -------------------------------------- ----------------- ---------------
  หน่วย : ล้านบาท                          2547              อัตราเปลี่ยนแปลง

  รายได้จากกิจการขนส่ง                                        

  - ค่าโดยสารและน้ำหนักส่วนเกิน               122,466           +15.1 %

  - ค่าระวางขนส่ง                          22,251            +4.1 %

  - ค่าไปรษณียภัณฑ์                          994               +14.1 %

  รายได้จากกิจการขนส่ง                      145,711           +13.3 %

  รายได้จากกิจการอื่น                        6,892             +17.1 %

  รวมรายได้จากการขายและให้บริการ            152,603           +13.4 %

  รายได้อื่น                                1,291             +78.3 %

  รวมรายได้                               153,894           +13.8 %
  -------------------------------------- ----------------- ---------------

  รายได้จากการขายและให้บริการ จำนวน 152,603 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 18,067
  ล้านบาทหรือร้อยละ 13.4 ประกอบด้วย

  รายได้จากกิจการขนส่ง จำนวน 145,711 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 17,060 ล้านบาท
  คิดเป็นร้อยละ 13.3 ประกอบด้วย

  - รายได้ค่าโดยสารและน้ำหนักส่วนเกิน จำนวน 122,466 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 80.3
  ของรายได้จากการขายและให้บริการ เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 16,057 ล้านบาทหรือร้อยละ 15.1

  - รายได้ค่าระวางขนส่ง จำนวน 22,251 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 14.6
  ของรายได้จากการขายและให้บริการ เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 880 ล้านบาทหรือร้อยละ 4.1

-   รายได้ค่าไปรษณียภัณฑ์ จำนวน 994 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.7
    ของรายได้จากการขายและให้บริการ เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 123 ล้านบาทหรือร้อยละ 14.1

  รายละเอียดของรายได้ต่อเฉลี่ยต่อหน่วยสำหรับปีการเงิน 2547 มีดังนี้

  ---------------------------- ------------------ ------------ ---------------
                                                  2547         อัตราเปลี่ยนแปลง

  รายได้เฉลี่ยต่อหน่วยรวมทั้งระบบ ⁽¹⁾ (บาท/ตัน-กิโลเมตร)   21.62        +1.5%

  รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย    (บาท/คน-กิโลเมตร)   2.34         +2.2%
  ⁽¹⁾                                                          

  รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย     (บาท/ตัน-กิโลเมตร)   10.99        -8.4%
  ---------------------------- ------------------ ------------ ---------------

  หมายเหตุ : (1) รายได้เฉลี่ยต่อหน่วยไม่รวมค่าประกันภัยและค่าน้ำมันจากผู้โดยสาร

  รายได้จากกิจการอื่น มีจำนวน 6,892 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน เท่ากับ 1,007 ล้านบาท
  คิดเป็นร้อยละ 17.1 ประกอบด้วย

-   รายได้จากกิจการหน่วยธุรกิจย่อย จำนวน 6,193 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 881 ล้านบาทหรือร้อยละ
    16.6

-   รายได้จากกิจการอื่นๆ มีจำนวนรวม 284 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 26 ล้านบาทหรือร้อยละ 10.1

  - รายได้จากบริษัทย่อย เป็นรายได้จากบริษัท ไทย-อะมาดิอุส เซาท์อีสต์เอเชีย จำกัด จำนวน
  415 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่ก่อน 99 ล้านบาทหรือร้อยละ 31.3

  รายได้อื่น จำนวน 1,291 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 567 ล้านบาทหรือร้อยละ 78.3
  ประกอบด้วย ดอกเบี้ยรับ จำนวน 336 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 72 ล้านบาทหรือร้อยละ
  27.3 และรายได้อื่นๆ จำนวน 955 ล้านบาท ซึ่งสูงกว่าปีก่อนอยู่ 495 ล้านบาทหรือร้อยละ
  107.6

ค่าใช้จ่าย

  บริษัทฯ และบริษัทย่อย มีค่าใช้จ่ายรวมทั้งสิ้นจำนวน 135,271 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน
  21,598 ล้านบาทหรือร้อยละ 19.0 ประกอบด้วย

  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน จำนวน 132,206 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 14,976
  ล้านบาทหรือร้อยละ 12.8

  - ค่าใช้จ่ายบุคลากร จำนวน 26,233 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3,937 ล้านบาทหรือร้อยละ 17.7
  เนื่องจากการเพิ่มเงินเดือนประจำปี และปรับเงินเดือนเพิ่มขึ้นอีก 6%
  เพื่อให้สอดคล้องกับอัตราเงินเฟ้อและค่าแรงในตลาดแรงงาน

  - ค่าน้ำมันเครื่องบิน จำนวน 30,770 ล้านบาท ซึ่งมีสัดส่วนร้อยละ 23.3
  ของค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน เพิ่มขึ้น 6,461 ล้านบาทหรือร้อยละ 26.6
  เนื่องจากราคาน้ำมันขยับสูงขึ้นตลอดปี โดยบริษัทฯ
  ได้เริ่มดำเนินการประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2547 ในสัดส่วนร้อยละ 2.6
  ต่อปี

  - ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป จำนวน 9,035 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,010 ล้านบาทหรือร้อยละ 12.6
  สาเหตุหลักเกิดจากค่าอาหารและวัสดุอุปกรณ์บริการบนเครื่องบินเพิ่มขึ้นจำนวน 847 ล้านบาท
  และ 111 ล้านบาท ตามลำดับ

  - ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่ จำนวน 6,672 ล้านบาท ลดลง 1,146 ล้านบาทหรือร้อยละ
  14.7 เนื่องจากอัตราค่าเช่าลดลง

  - ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน จำนวน 37,217 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3,556 ล้านบาทหรือร้อยละ
  10.6 สาเหตุหลักเกิดจากการเพิ่มจุดบินและเที่ยวบิน ทำให้ค่าธรรมเนียมการบิน
  และค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทางของนักบินและพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน เพิ่มขึ้นจำนวน 1,164
  ล้านบาท และ 855 ล้านบาท ตามลำดับ
  ตลอดจนค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องบินเพิ่มขึ้นจำนวน 1,940 ล้านบาท
  ซึ่งสาเหตุหลักเกิดจากปัญหาของเครื่องยนต์ PW 4164/68
  ในส่วนของระบบชุดอัดอากาศความดันสูง มีผลทำให้เกิดค่าซ่อมเป็นเงิน 3,177 ล้านบาท
  สูงกว่าปีก่อน 1,170 ล้านบาท

  - ค่าเสื่อมราคา จำนวน 11,932 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 937 ล้านบาท
  เนื่องจากได้รับมอบเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 เพิ่มขึ้นจำนวน 2 ลำ

  - ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด จำนวน 3,527 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 556 ล้านบาทหรือร้อยละ 18.7
  สาเหตุหลักเกิดจากค่าโฆษณาประชาสัมพันธ์เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นผลจากการรณรงค์ส่งเสริมการขาย

- ค่าใช้จ่ายด้านประกันภัย จำนวน 1,546 ล้านบาท ลดลง 839 ล้านบาทหรือร้อยละ 35.2
เนื่องจากอัตราค่าเบี้ยประกันภัยเครื่องบินได้ปรับลดลงหลังจากเหตุการณ์วินาศกรรมและสงครามอิรักสงบลง

  ค่าใช้จ่ายอื่น ไม่รวมขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ มีจำนวนรวม 886
  ล้านบาท เพิ่มขึ้น 283 ล้านบาทหรือร้อยละ 46.9
  สาเหตุหลักเกิดจากเงินชดเชยภาระผูกพันกองทุนบำเหน็จพนักงานเพิ่มขึ้น 210 ล้านบาท

ส่วนได้เสียในกำไรสุทธิของบริษัทร่วม เท่ากับ 158 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 8 ล้านบาทหรือร้อยละ 4.8

  ดอกเบี้ยจ่าย เท่ากับ 4,498 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 176 ล้านบาทหรือร้อยละ 4.1
  มีสาเหตุสำคัญเนื่องจากเงินกู้เพิ่มขึ้น

แนวทางการดำเนินธุรกิจและกลยุทธ์ของบริษัทฯ

เพื่อให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาสู่การเป็นสายการบินชั้นนำของโลกที่ให้บริการดีเลิศ
และเพื่อให้พร้อมที่จะเผชิญต่อภาวะการแข่งขันที่รุนแรงของอุตสาหกรรมการบิน
ตลอดจนความพร้อมที่จะเผชิญต่อวิกฤติการณ์ในรูปแบบต่างๆ บริษัทฯ
จึงได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจให้เป็นเชิงรุกมากขึ้น โดยได้กำหนดตำแหน่งของ
“การบินไทย” เป็น Leisure Destination Airline ที่มี Full Network, Full
Service, Medium Price, High Value
และให้ความสำคัญต่อการพัฒนาองค์กรให้เน้นลูกค้าเป็นสำคัญ มีกลยุทธ์และแนวทางดำเนินการ ดังนี้

-   เพิ่มพูนรายได้โดยพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการควบคู่ไปกับการพัฒนาตลาด
    เพื่อให้ธุรกิจมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ ธุรกิจการขนส่งทางอากาศ
    จะยังคงเป็นแหล่งรายได้หลักของบริษัทฯ โดยพัฒนาเครือข่ายเส้นทางบินและศูนย์กลางการบิน
    (HUB) ให้มีความแข็งแกร่ง จัดให้มีเส้นทางบิน จำนวนที่นั่ง
    และจำนวนเที่ยวบินที่สอดคล้องกับอุปสงค์การเดินทางและการขนส่งสินค้าเข้าออกประเทศไทย
    ขยายจุดบินไปยังตลาดใหม่ที่มีศักยภาพ ปรับปรุงตารางบินให้สะดวกต่อการใช้กรุงเทพฯ
    เป็นจุดเชื่อมต่อเที่ยวบิน
    ปรับปรุงผลิตภัณฑ์และการบริการให้ตรงกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่มเป้าหมาย
    และอยู่ในระดับที่เหนือกว่าสายการบินชั้นนำอื่นๆ
    โดยเฉพาะความสะดวกสบายและความทันสมัยของที่นั่งรวมทั้งระบบสาระบันเทิงภายในเครื่องบิน
    และการบริการที่ท่าอากาศยาน นอกจากนี้ เพิ่มคุณค่าในตราสินค้าของบริษัทฯ ณ ทุกจุดบริการ
    เพื่อให้ตราสินค้า “การบินไทย” เป็นที่รู้จัก ได้รับความเชื่อถือ
    โดยจะเป็นตราสินค้าที่ลูกค้าเลือกเป็นอันดับแรก เนื่องจากมั่นใจในคุณภาพ

-   เพิ่มประสิทธิภาพระบบการบริหารจัดการ
    โดยปรับปรุงกฎระเบียบและกระบวนการให้สั้นและกระชับ
    สามารถตอบสนองต่อความต้องการทางธุรกิจได้อย่างฉับไว
    ปรับปรุงกระบวนการดำเนินธุรกิจโดยมุ่งเน้นผลลัพธ์มากกว่าขั้นตอนกระบวนการ
    ปรับปรุงระบบประเมินผลการดำเนินงานของผู้บริหาร
    ปรับปรุงประสิทธิภาพในการบริหารต้นทุนทั้งในการผลิต การจัดซื้อ การปฏิบัติการ
    การจัดจำหน่ายและอื่นๆ เพิ่มการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีสารสนเทศ
    และเทคโนโลยีการสื่อสาร เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน
    ปรับปรุงและเพิ่มการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินของบริษัทฯ
    ให้เป็นไปอย่างคุ้มค่าและเต็มศักยภาพ
    ดูแลรักษาสภาพของทรัพย์สินให้อยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งานได้
    และจัดการกับทรัพย์สินที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์หรือใช้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า
    เพิ่มความเข้มข้นในเรื่องธรรมาภิบาล ทั้งในส่วนของจิตสำนึกและพฤติกรรม
    ยึดมั่นในความถูกต้อง ความโปร่งใส ความรับผิดชอบในหน้าที่ ความเป็นธรรม และจริยธรรม

-   เพิ่มสมรรถนะด้านการเรียนรู้และพัฒนา โดยปรับปรุงการบริหารจัดการด้านทรัพยากรบุคคล
    เชื่อมโยงเป้าหมายของงานกับการให้ผลตอบแทนอย่างเหมาะสม
    เพิ่มพูนและพัฒนาศักยภาพของพนักงานทุกระดับให้มีความสามารถในการปฏิบัติงาน
    ให้ความสำคัญและรักษาบุคลากรที่มีคุณภาพและความสามารถพิเศษในด้านต่างๆ
    จัดทำแผนเตรียมบุคลากรทดแทนตำแหน่งงานที่สำคัญหรือตำแหน่งงานที่ต้องมีความสามารถเฉพาะอย่าง
    รวมทั้งเตรียมพร้อมเพื่อรองรับการขยายธุรกิจ เน้นการทำงานเป็นทีม
    สร้างบรรยากาศของการทำงานแบบร่วมคิดร่วมทำและร่วมรับผิดชอบ
    มีการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ พัฒนาให้พนักงานมีความรู้หลากหลาย
    สามารถทำงานได้หลายอย่าง
    มีการสื่อสารในองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ดีและตรงกันทั้งองค์กร

-   เพิ่มความเข้มข้นในเรื่องของระบบธรรมาภิบาล เพื่อให้องค์กรมีการเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน
    สร้างความพึงพอใจแก่กลุ่มผลประโยชน์หลักที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย ลูกค้า ผู้ถือหุ้น พนักงาน
    ประเทศชาติ และกลุ่มผลประโยชน์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องโดยทุกคนต้องยึดมั่นในธรรมาภิบาล
    ทั้งในสำนึกและพฤติกรรม เน้นการบริหารกิจการให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส
    เปิดเผยและให้ความเป็นธรรมต่อผู้มีส่วนได้เสีย
    มีโครงสร้างและกระบวนการภายในที่สร้างความมั่นใจว่าสามารถประเมินผลงานของกรรมการและผู้บริหารตามทิศทางที่กำหนดได้อย่างแม่นยำ

-   บริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
    มีการจัดการกับความเสี่ยงที่สำคัญต่อการดำเนินธุรกิจและการปฏิบัติการของบริษัทฯ
    เพื่อให้บริษัทฯ สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเน้นการป้องกันเป็นหลัก
    มีการติดตามและรายงาน มีระบบเตือนภัยให้ทราบก่อนการเกิดเหตุ รวมทั้งมีแผนรองรับวิกฤต
    (Contingency Plan)
    สำหรับความเสี่ยงที่จะมีผลกระทบรุนแรงและมีความเสียหายในเกณฑ์สูง

ผลการดำเนินงานในรอบ 5 ปี

  ----------------------- -------------- --------- --------- --------- --------- ---------
                                         2547      2546      2545      2544      2543

  จำนวนเครื่องบิน                           83        81        81        81        79

  จำนวนชั่วโมงปฏิบัติการบิน     (ชั่วโมง)        304,325   279,654   281,286   271,564   255,668

  ปริมาณการผลิต             (ล้านตัน-กม.)    9,686     8,870     8,752     8,490     7,752

  ปริมาณการขนส่ง            (ล้านตัน-กม.)    6,478     5,850     6,027     5,818     5,469

  อัตราส่วนการบรรทุก         (%)            66.9      66.0      68.9      68.5      70.6

  จำนวนผู้โดยสาร            (000)          19,540    17,048    18,315    18,619    17,700

  ปริมาณที่นั่ง                (ล้านที่นั่ง-กม.)   69,830    63,826    63,198    60,459    55,517

  ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร     (ล้านคน-กม.)    50,633    44,396    46,571    45,167    41,347

  อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร   (%)            72.5      69.6      73.7      74.7      74.5

  ปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์       (ล้านตัน-กม.)    3,401     3,125     3,064     3,049     2,756

  ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์      (ล้านตัน-กม.)    1,839     1,780     1,771     1,695     1,690

  อัตราส่วนการขนส่งพัสดุภัณฑ์    (%)            54.1      57.0      57.8      55.6      61.3

  จำนวนพนักงาน             (คน)           25,884    25,531    25,516    25,963    25,632

  กำไรก่อนหักภาษีเงินได้       (ล้านบาท)       14,284    17,431    14,416    1,229     4,820
  ----------------------- -------------- --------- --------- --------- --------- ---------

หมายเหตุ : 1. ข้อมูลทั้งหมดเป็นข้อมูลเฉพาะบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
สำหรับปีการเงินตั้งแต่ 1 ตุลาคม – 30 กันยายน หรือ ณ วันที่ 30 กันยายน

  2. ผลการดำเนินงานในปีการเงิน 2543-2544
  ได้ปรับปรุงตามนโยบายการบัญชีที่เปลี่ยนแปลงในปีการเงิน 2545