9.  การควบคุมภายใน

 นโยบายการกำกับดูแลกิจการ 

ผู้บริหารและพนักงาน ได้ให้ความสำคัญและกำหนดให้มีแนวทางในการปฏิบัติ ดังนี้

-   ธนาคารได้ส่งเสริมและสร้างกระบวนการเข้าถึงการควบคุมภายใน
    เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้บริหารและพนักงานผ่านกิจกรรมการสื่อสารขององค์กรภายใต้การสนับสนุนของ
    ผู้บริหารระดับสูง

-   ธนาคารได้ส่งเสริมและสนับสนุนให้หน่วยงานมีการกำกับดูแลตนเองภายในการบริหารความเสี่ยงขององค์กรเชิงบูรณาการ
    COSO ERM

การควบคุมภายใน

ธนาคารมีนโยบายที่จะจัดให้มีระบบการควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
โดยคณะกรรมการตรวจสอบและผู้บริหารจะดำเนินการทบทวนความมีประสิทธิภาพของระบบการควบคุมภายในอย่างสม่ำเสมอ
ซึ่งการควบคุมภายในครอบคลุมถึง การควบคุมทางการเงิน การดำเนินงาน
การกำกับดูแลการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามกฎหมายและระเบียบของทางการ
โดยได้มีการประเมินระบบการควบคุมภายในต่าง ๆ
ตามองค์ประกอบของการควบคุมภายในแต่ละด้าน ได้แก่ สภาพแวดล้อมภายใน
การกำหนดวัตถุประสงค์ การระบุเหตุการณ์ การประเมินความเสี่ยง การตอบสนองต่อความเสี่ยง
กิจกรรมการควบคุม สารสนเทศและการสื่อสาร และ การติดตามประเมินผล
โดยธนาคารได้จัดให้มีการพัฒนาระบบการควบคุมภายในอย่างต่อเนื่อง

 แนวการควบคุมภายใน ที่ธนาคารส่งเสริมให้หน่วยงานของธนาคารมีการกำกับดูแลตนเองภายใต้การบริหารความเสี่ยงขององค์การเชิงบูรณาการ COSO ERM 8 ด้าน ที่ธนาคารได้นำมาปรับใช้ ประกอบด้วย

-   สภาพแวดล้อมภายใน (Internal Environment)

ธนาคารส่งเสริมให้ทุกคนในองค์กรตระหนักถึงความจำเป็นของระบบการควบคุมภายใน
โดยมีคณะกรรมการคอยดูแลให้มีการกำหนดเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่ชัดเจนและวัดผลได้
เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของพนักงาน
มีการจัดโครงสร้างองค์กรที่ช่วยให้ฝ่ายบริหารสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และยังมีข้อกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรม (Code of Conduct)
และข้อกำหนดห้ามฝ่ายบริหารและพนักงานปฏิบัติตนในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับองค์กรเป็นลายลักษณ์อักษร
รวมทั้งบทลงโทษหากมีการฝ่าฝืน นอกจากนั้นธนาคารกำหนดให้มีสายตรวจสอบภายใน
ซึ่งเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของระบบการควบคุมภายในและเป็นเครื่องมือในการบริหารเพื่อให้เกิดสภาพแวดล้อมของการควบคุมที่ดีได้
และมีการจัดทำนโยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติงานเป็นลายลักษณ์อักษรใน ธุรกรรมด้านการเงิน
การจัดซื้อ และการบริหารทั่วไปที่รัดกุมและสามารถป้องกันการทุจริตได้
ธนาคารมีการจัดทำนโยบายการควบคุมด้านการจัดการบุคลากรเกี่ยวกับการสรรหาและการจัดจ้างพนักงานที่เหมาะสม
การปฐมนิเทศ การฝึกอบรม และการพัฒนาพนักงาน
กำหนดให้มีการควบคุมดูแลการปฏิบัติงานโดยหัวหน้างาน และมีกระบวนการ Check and Balance

-   การกำหนดวัตถุประสงค์ (Objective Setting)

ฝ่ายบริหารของแต่ละหน่วยงานมีการกำหนดวัตถุประสงค์ที่เชื่อมโยงกับวิสัยทัศน์ พันธกิจ
กลยุทธ์ของธนาคาร และมีการกำหนดตัววัดเป้าหมายความสำเร็จ (Balance Scorecard and
Key Performance Indicator) อย่างชัดเจน กล่าวคือ การกำหนดวัตถุประสงค์เป็นไปอย่าง
SMART คือ Specific
มีความชัดเจนและกำหนดผลตอบแทนหรือผลลัพธ์ที่พนักงานธนาคารทุกคนเข้าใจได้ Measurable
สามารถวัดผลการบรรลุวัตถุประสงค์ได้ Achievable
มีความเป็นไปได้ที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ของธนาคารภายใต้ทรัพยากรที่มีอยู่ในปัจจุบัน Relevant
มีความสอดคล้องกับกลยุทธ์และเป้าหมายการดำเนินของธนาคาร Timeliness
กำหนดระยะเวลาที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ไว้อย่างชัดเจน
ทั้งนี้การกำหนดวัตถุประสงค์ดังกล่าวเป็นไปเพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพ
สอดคล้องและเป็นไปในทางเดียวกับพันธกิจของธนาคารและระดับความเสี่ยงของธนาคารที่ยอมรับได้

-   การระบุเหตุการณ์ (Event Identification)

ธนาคารมีการระบุเหตุการณ์ภายในและภายนอกที่มีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของธนาคาร
โดยได้มีการจัดทำทดสอบภาวะวิกฤต (Stress Test) ที่เหมาะสม
มีการประเมินสถานการณ์ในทางลบที่อาจจะเกิดขึ้น (Stress Scenario)
ประเมินขนาดของความเสียหายหรือปัญหาที่จะเกิดขึ้นภายใต้ Stress Scenario ต่างๆ
และมีการเตรียมพร้อมรับมือกับความเสียหายหรือปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น
โดยธนาคารได้มีการทบทวนและปรับปรุงกระบวนการและสถานการณ์ที่ใช้ทดสอบเป็นระยะๆ
ภายใต้กรอบนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทย

-   การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment)

ธนาคารมีนโยบายการบริหารความเสี่ยง
มีกระบวนการประเมินความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอถึงปัจจัยความเสี่ยงทั้งจากภายนอกและภายใน
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของธนาคารอย่างมีนัยสำคัญ
และยังกำหนดให้มีมาตรการในการติดตามเหตุการณ์ที่เป็นสาเหตุของปัจจัยความเสี่ยงรวมทั้งมาตรการในการลดความเสี่ยงเหล่านั้น
โดยได้แจ้งให้พนักงานทุกคนที่เกี่ยวข้องรับทราบและปฏิบัติตามมาตรการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้
และมีการติดตามโดยสายตรวจสอบภายใน และสายกำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์
เพื่อให้มีการปฏิบัติงานของหน่วยงานต่างๆ เป็นไปตามแผนการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้

-   การตอบสนองต่อความเสี่ยง (Risk Response)

ธนาคารมีวิธีการตอบสนองต่อความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ธนาคารยอมรับได้
โดยมีการเลือกวิธีการจัดการการตอบสนองที่เหมาะสมกับระดับความน่าจะเกิดและผลกระทบ
โดยมีการเปรียบเทียบกับต้นทุนและผลประโยชน์ที่ธนาคารได้รับ

-   กิจกรรมการควบคุมที่ดี (Control Activities)

ธนาคารมีการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอำนาจอนุมัติของฝ่ายบริหาร
และคณะกรรมการชุดต่างๆ ในแต่ละระดับไว้อย่างชัดเจนและเป็นลายลักษณ์อักษร
มีการแบ่งแยกหน้าที่และความรับผิดชอบในการอนุมัติ การบันทึกรายการบัญชีและข้อมูลสารสนเทศ
และการดูแลจัดเก็บทรัพย์สินออกจากกันโดยเด็ดขาด เพื่อเป็นการตรวจสอบซึ่งกันและกัน
ในกรณีที่ธนาคารมีการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ ผู้บริหาร
หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
ธนาคารมีมาตรการที่รัดกุมเพื่อติดตามให้การทำธุรกรรมนั้นต้องผ่านขั้นตอนการอนุมัติที่กำหนด
และในกรณีที่ธนาคารมีเงินลงทุนในบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วม
ธนาคารมีการติดตามดูแลการดำเนินงานของบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วมอย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งมีการกำหนดทิศทางให้บุคคลที่ธนาคารแต่งตั้งให้เป็นกรรมการหรือผู้บริหารในบริษัทดังกล่าวถือปฏิบัติ
ธนาคารมีการจัดตั้งสายกำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เพื่อติดตามให้การดำเนินงานของธนาคารเป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้เพื่อลดความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจและรักษาชื่อเสียงของธนาคาร
ในกรณีที่มีความผิดพลาดเกิดขึ้น จะมีการตั้งคณะกรรมการหาข้อเท็จจริง
ที่ประกอบด้วยหน่วยงานกลาง เพื่อหาข้อเท็จจริง และแนวทางการแก้ไข ปรับปรุงการปฏิบัติงาน
เพื่อป้องกันความผิดพลาดดังกล่าว

-   ระบบสารสนเทศ และการสื่อสารข้อมูล (Information & Communication)

ธนาคารจัดให้มีระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่สนับสนุนการบริหารจัดการข้อมูล
และการสื่อสารภายในที่ดี ชัดเจน ทั่วถึงทั้งองค์กร ทันเหตุการณ์ เพื่อการตัดสินใจ
โดยการจัดเก็บข้อมูลเป็นหมวดหมู่ ครบถ้วนในรูปแบบที่เข้าใจง่าย ธนาคารมีการพัฒนากระบวนการ
การเรียนรู้ผ่านระบบ Intranet
ทำให้พนักงานทุกคนสามารถเข้าถึงองค์ความรู้และนำไปใช้เพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานได้อย่างสะดวก
ควบคู่ไปกับการพัฒนาพนักงาน ให้มีความเชี่ยวชาญในธุรกิจ ที่พร้อมจะให้ความรู้ คำแนะนำแก่ ลูกค้า
คู่ค้า และผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดตามวิสัยทัศน์และพันธะกิจที่ธนาคารกำหนด

-   การติดตามประเมินผล (Monitoring)

ธนาคารมีกระบวนการ ขั้นตอน และเครื่องมือที่สนับสนุนให้ผู้บริหารและคณะกรรมการต่างๆ
สามารถติดตามการปฏิบัติงาน การพัฒนาประสิทธิภาพ และการประเมินผล ได้ตามเกณฑ์มาตรฐาน
มีตัวชี้วัดที่ชัดเจน (Balance Scorecard and Key Performance Indicator)
เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าผลการปฏิบัติงาน
และประสิทธิภาพของระบบการควบคุมภายในยังดำเนินการอยู่อย่างต่อเนื่อง
มีการปรับปรุงแก้ไขให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป ข้อบกพร่องต่างๆ
ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงที ธนาคารกำหนดให้มีการรายงานผลการดำเนินงาน การปฏิบัติงาน
เปรียบเทียบเป้าหมายแผนงานเป็นรายไตรมาส เป็นรายเดือน ตามลำดับความสำคัญ และผลกระทบ
รวมถึงความเสียหายที่เกิดขึ้น เพื่อประเมินผล และทบทวนกระบวนการ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน
และประสิทธิภาพของเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่ใช้ โดยพิจารณา
และสอบทานจากรายงานผลการดำเนินงาน รายงานการประชุม รายงานความเสียหาย
รวมถึงเรื่องร้องเรียนที่มีการดำเนินการ
และผลการประเมินตนเองตามแบบประเมินที่หน่วยงานใช้เป็นเครื่องมือในการกำกับดูแลตนเองที่มีการสุ่มตรวจสอบเป็นระยะ
โดยสายตรวจสอบภายใน และสายกำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์
รวมทั้งการติดตามโดยผู้ตรวจสอบบัญชีภายนอก
และคณะกรรมการธนาคารมีการประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายในเป็นประจำทุกปี
เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นว่าธนาคารมีระบบการควบคุมภายในอย่างเหมาะสมสามารถบรรลุเป้าหมายของธนาคารได้อย่างแน่นอน

1.  สรุปความเห็นของคณะกรรมการธนาคาร

คณะกรรมการธนาคารมีความเห็นว่า ธนาคารและบริษัทย่อย มีระบบการควบคุมภายในที่เพียงพอ
และเหมาะสมโดยสามารถป้องกัน ทรัพย์สินของธนาคารและบริษัทย่อย
อันเกิดจากการที่ผู้บริหารนำไปใช้โดยมิชอบ หรือโดยไม่มีอำนาจเพียงพอได้อย่างครบถ้วน
ที่ผ่านมาธนาคารและบริษัทย่อยไม่มีข้อบกพร่องเกี่ยวกับระบบการควบคุมภายใน
ทั้งนี้คณะกรรมการตรวจสอบ ไม่มีความเห็นที่แตกต่างจากคณะกรรมการธนาคาร
ผู้สอบบัญชีไม่มีข้อสังเกตเกี่ยวกับการควบคุมภายในที่เป็นสาระสำคัญประการใด
นอกจากนี้การทำรายการระหว่างกันของธนาคารกับบุคคลที่อาจมีความขัดแย้ง
เป็นการทำรายการระหว่างกันตามปกติธุรกิจทั่วไป
ธนาคารได้เปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินอยู่แล้ว

ธนาคาร มีการจัดทำแบบประเมินการควบคุมภายในทุกปี
และได้เพิ่มการจัดทำแบบประเมินผลการปฏิบัติงานของกรรมการ สำหรับปี 2553 ด้วย

รายละเอียด “รายงานการกำกับดูแลของคณะกรรมการตรวจสอบ” อยู่ในเอกสารแนบ 3