10. การควบคุมภายใน

บมจ.อสมท ได้จัดให้มีระบบการควบคุมภายในขึ้น เพื่อให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับ
แนวทางการกำกับดูแลที่ดีที่รัฐวิสาหกิจพึงถือปฏิบัติ
และเป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ. 2544 รวมทั้งเป็นไปตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับบริษัทจดทะเบียนปี 2549
ตามที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทบรรลุวัตถุประสงค์ของการควบคุมภายใน
ทั้งในด้านประสิทธิผลและประสิทธิภาพของการดำเนินงาน (Effectiveness and Efficiency
of Operations) ความเชื่อถือได้ของรายงานทางการเงิน (Reliability of Financial
Report) และการปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง (Compliance with Laws
and Regulation) จึงได้มีการปรับปรุงและพัฒนาระบบการควบคุมภายในของ บมจ.อสมท
อย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับแนวทางการควบคุมภายในที่กำหนดโดย The Committee of
Sponsoring Organization of the Treadway Commission (COSO)

บมจ.อสมท ได้แต่งตั้งคณะทำงานการควบคุมภายใน
เพื่อทำหน้าที่ในการประเมินความเพียงพอและประสิทธิผลของระบบการควบคุมภายในขององค์กรในการบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนด
และสรุปผลการประเมินเกี่ยวกับการควบคุมภายในรายงานต่อคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน
ผู้กำกับดูแล และคณะกรรมการตรวจสอบ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ภายใน 90 วัน
นับจากวันสิ้นปีปฏิทิน โดยมีฝ่ายบริหาร ความเสี่ยงเป็นเลขานุการคณะทำงานฯ
และทำหน้าที่ในการวางแผนและจัดการเกี่ยวกับการควบคุมภายในของหน่วยงานต่าง ๆ
เพื่อให้การดำเนินงานในภาพรวมขององค์กรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลยิ่งขึ้น

สำหรับการตรวจสอบภายใน (Internal Audit) บริษัทจัดให้มีหน่วยงานตรวจสอบภายใน
และคณะกรรมการตรวจสอบ
เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการประเมินและสอบทานการควบคุมภายในอย่างเป็นอิสระ
และเป็นเครื่องมือที่สำคัญที่จะทำให้การบริหารจัดการองค์กรเป็นไปอย่างสุจริต โปร่งใส
มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และเป็นไปตามหลักธรรมาภิบาลที่ดี (Good Corporate
Governance) ตามหลักเกณฑ์การกำกับดูแลกิจการที่ดีที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด
โดยกำหนดแนวทางปฏิบัติออกเป็น 2 ด้าน ได้แก่

1.  แนวทางปฏิบัติด้านองค์กร (Organizational Principles) บมจ.อสมท
    กำหนดแนวทางในการควบคุมภายใน ทั้งจากภายในและภายนอกองค์กร ดังนี้

1.1 จัดตั้งสำนักงานตรวจสอบภายใน โดยกำหนดให้มีภารกิจในการปฏิบัติงานให้คำแนะนำปรึกษา
และตรวจสอบ เพื่อให้ความมั่นใจด้วยความเป็นอิสระและเที่ยงธรรม
เพื่อเพิ่มมูลค่าและปรับปรุงการดำเนินงาน และช่วยให้องค์กรบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนด
โดยจัดให้มีแนวทางที่เป็นระเบียบและแบบแผนที่ดีมาใช้ในการประเมินประสิทธิผลของกระบวนการบริหารความเสี่ยง
การควบคุมและการกำกับดูแล เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ปฏิบัติงานทุกระดับขององค์กร
สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิผล
ซึ่งสำนักงานตรวจสอบภายในจะมีหน้าที่และความรับผิดชอบงานด้านตรวจสอบภายในของ บมจ.อสมท
ในการสอบทานความถูกต้องเชื่อถือได้ของข้อมูลทางบัญชีและการเงิน
ควบคุมดูแลการเก็บรักษาและการใช้ทรัพย์สิน
ประเมินความเพียงพอและประสิทธิภาพของระบบการควบคุมภายในของระบบงานต่าง ๆ
พร้อมทั้งวางแผน การตรวจสอบ และจัดให้มีการปฏิบัติตามแผน
และนำเสนอรายงานการตรวจสอบต่อฝ่ายบริหาร และคณะกรรมการตรวจสอบฯ
ก่อนนำเสนอรายงานต่อกระทรวงเจ้าสังกัด กระทรวงการคลัง และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน

ทั้งนี้ สำนักงานตรวจสอบภายในต้องปฏิบัติงานด้วยความเป็นอิสระ และผู้ตรวจสอบภายใน
ทุกคนจะต้องปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต มีความเที่ยงธรรม มีความรู้ความสามารถ
และเก็บรักษาความลับที่ได้จากการปฏิบัติงาน ตามหลักจรรยาบรรณสำหรับผู้ตรวจสอบภายใน
และต้องเปิดเผยความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่อาจมีขึ้นจากการปฏิบัติงานตรวจสอบ
รวมถึงการเคยเป็นผู้บริหารในกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายให้ไปทำการตรวจสอบ
และความสัมพันธ์ส่วนบุคคลกับผู้บริหารกิจกรรมนั้น ต่อหัวหน้าสำนักตรวจสอบภายใน

1.2 แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ บมจ.อสมท ซึ่งประกอบด้วยกรรมการอิสระ
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นกลไกหลักในการสนับสนุนให้ บมจ.อสมท มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี
(Good Corporate Governance) เสริมสร้างให้เกิดประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน
และทำให้การดำเนินงานภายในองค์กรบรรลุผลตามที่กำหนดไว้ คณะกรรมการตรวจสอบฯ
จะมีบทบาทและความรับผิดชอบในการกำกับดูแลเกี่ยวกับการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยง
รายงานทางการเงิน การตรวจสอบภายใน การสอบบัญชี
การปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง การบริหารเทคโนโลยีสารสนเทศ
การปฏิบัติตามหลักจริยธรรมธุรกิจและจรรยาบรรณผู้บริหารและพนักงาน
และความรับผิดชอบในการรายงานเกี่ยวกับกิจกรรมของคณะกรรมการตรวจสอบฯ ต่อคณะกรรมการ
บมจ.อสมท อย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งจัดให้มีวาระหรือโอกาสในการหารือหรือสื่อสารระหว่างผู้ตรวจสอบภายใน ผู้สอบบัญชี
และคณะกรรมการ บมจ.อสมท ตลอดจนรายงานเกี่ยวกับองค์ประกอบของคณะกรรมการตรวจสอบฯ
ความรับผิดชอบและการปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย
และข้อมูลอื่นตามความจำเป็นและเหมาะสมต่อผู้ถือหุ้น กระทรวงเจ้าสังกัด และกระทรวงการคลัง

ทั้งนี้ คณะกรรมการตรวจสอบฯ
จะต้องแสดงความคิดเห็นหรือรายงานได้อย่างเป็นอิสระตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
โดยต้องไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ใด ๆ ที่เกี่ยวกับทรัพย์สิน หรือตำแหน่งหน้าที่
และไม่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของบุคคล หรือกลุ่มบุคคลใดๆ และไม่มีสถานการณ์ใดๆ
ที่สามารถบังคับให้กรรมการตรวจสอบไม่แสดงความคิดเห็นตามที่พึงจะเป็น ทั้งนี้
เพื่อให้การดำเนินงานของ บมจ.อสมท เป็นไปตามหลักบริหารจัดการแบบบรรษัทภิบาล
สอดรับกับนโยบายรัฐบาล และหลักเกณฑ์การกำกับดูแลกิจการของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ซึ่งจะช่วยให้ผู้ถือหุ้น นักลงทุน และผู้มีส่วนได้เสียเกิดความมั่นใจว่า การบริหารงานของ บมจ.อสมท
เป็นไปด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต โปร่งใส มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล
และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ถือหุ้น

1.3 แต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง
โดยกำหนดให้มีอำนาจและหน้าที่ในการสอบสวนข้อเท็จจริงในกรณีต่างๆ เกี่ยวกับการทุจริต
หรือการบริหารงานบกพร่อง รวมทั้งกรณีธุรกิจอื่นๆ ตลอดจนการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่
บมจ.อสมท ผู้ถือหุ้น พนักงาน หรือรัฐ เรียกเอกสาร พยานหลักฐาน หรือบุคคลใดๆ มาให้ข้อมูล
หรือกระทำการอื่นที่จำเป็น เพื่อให้การสอบสวนบรรลุผลโดยเร็ว สอบสวนสาเหตุที่เกิดปัญหา
พร้อมทั้งเสนอแนะมาตรการเร่งด่วนเฉพาะหน้า และมาตรการระยะยาว
เพื่อแก้ไขและป้องกันมิให้เกิดปัญหาขึ้นอีกในอนาคต รวมทั้งเสนอมาตรการในการดำเนินการทางวินัย
ทางแพ่ง และทางอาญา กับพนักงานและบุคคลภายนอก เพื่อให้ บมจ.อสมท
พิจารณาดำเนินการต่อไป ตลอดจนแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อดำเนินการใด ๆ ในกรณีที่จำเป็น ทั้งนี้
เพื่อให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม และชอบด้วยกฎหมาย โดยมีหน้าที่ความรับผิดชอบต่อผู้ถือหุ้น
ต่อพนักงานของ บมจ.อสมท ต่อสังคม และต่อรัฐ

2. แนวทางปฏิบัติด้านการปฏิบัติงาน (Operational Principles) บมจ.อสมท
ได้กำหนดแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ. 2544 ด้วยการวางระบบการควบคุมภายในขององค์กร ซึ่งเป็นกระบวนการที่รวมอยู่ใน
การบริหารจัดการ และการควบคุมดูแลการปฏิบัติงานตามปกติของทุกหน่วยงาน
โดยกำหนดให้บุคลากร ระดับปฏิบัติ หรือบุคลากรอื่นๆ ที่มิได้ดำรงตำแหน่งบริหารทุกคน
มีส่วนสำคัญในการติดตามการควบคุมภายในระหว่างการปฏิบัติงานประจำวัน
และกำหนดให้ผู้บริหารทุกระดับชั้น มีการติดตามผลการปฏิบัติ
ตามระบบการควบคุมภายในอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มีการปรับปรุงการควบคุมภายใน
หรือเปลี่ยนแปลงการควบคุมภายในตามความเหมาะสม ทั้งนี้ เพื่อให้ความมั่นใจว่า
การควบคุมภายในที่มีอยู่ มีความเหมาะสม และมีประสิทธิผลอยู่เสมอ

นอกจากนี้ ยังได้กำหนดให้สำนักงานตรวจสอบภายในมีหน้าที่ในการสอบทาน
และประเมินประสิทธิผลของกระบวนการควบคุมภายในของหน่วยงานต่าง ๆ ของ บมจ.อสมท
และเสนอรายงานผลการสอบทานต่อผู้บริหารของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้บริหารระดับสูง
และคณะกรรมการตรวจสอบ บมจ.อสมท เพื่อให้มีการหารือ และนำไปสู่การปรับปรุงแก้ไข
รวมทั้งกำหนดให้มีการรายงานผลการสอบทานของคณะกรรมการตรวจสอบต่อคณะกรรมการ
บมจ.อสมท อีกด้วย ทั้งนี้ เพื่อให้การปฏิบัติงานตามแนวทางการควบคุมภายในทุกระดับของ
บมจ.อสมท มีความเพียงพอ เหมาะสม มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล
และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร

สำหรับผลการประเมินการควบคุมภายในโดยรวม ช่วงปี 2551 บมจ.อสมท
มีโครงสร้างการควบคุมภายในครบทั้ง 5
องค์ประกอบตามมาตรฐานการควบคุมภายในของคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน
และการปฏิบัติงานมีการควบคุมที่เพียงพอ และมีประสิทธิผล
ทำให้การดำเนินกิจการของบริษัทเป็นไปตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี (Good Corporate
Governance) มีความโปร่งใส เป็นธรรม และสามารถตรวจสอบได้ ซึ่ง บมจ.อสมท
ได้จัดทำรายงานและแผนการปรับปรุงการควบคุมภายในระดับองค์กร
ตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน พ.ศ.
2544 ข้อ 6 ประจำปี 2550 และปี 2551 นำเสนอคณะกรรมการตรวจสอบ
และคณะกรรมการตรวจสอบมีมติรับทราบ โดยมีข้อเสนอแนะว่านอกเหนือจากการแก้ไข ปรับปรุง
กฎระเบียบและข้อบังคับเพื่อให้ระบบควบคุมภายในดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นแล้ว
บมจ.อสมท ควรให้ความสำคัญเพิ่มเติมเรื่องแนวทางการปฏิบัติที่ดี (Best Practice)
เป็นลายลักษณ์อักษร
เพื่อใช้กำกับและควบคุมการปฏิบัติงานให้เป็นไปอย่างถูกต้องและเป็นแนวทางเดียวกัน
และคณะกรรมการ บมจ.อสมท ในการประชุมครั้งที่ 3/2551 เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2551
ในการประชุมครั้งที่ 4/2552 วันที่ 26 มีนาคม 2552 มีมติรับทราบ
และให้ดำเนินการจัดส่งรายงานฯ ดังกล่าว ให้คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน นอกจากนี้
ยังได้พิจารณาคู่มือ และนโยบายการควบคุมภายในของ บมจ.อสมท ในการประชุมครั้งที่ 14/2551
วันที่ 23 กันยายน 2551 ซึ่งที่ประชุมมีมติเห็นชอบคู่มือระบบการควบคุมภายในของ บมจ.อสมท
และให้ฝ่ายบริหารนำไปใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานต่อไป

แนวทางปฏิบัติสำหรับผู้บริหารและพนักงานทุกระดับ
เพื่อให้การควบคุมภายในเป็นกลไกสำคัญขององค์กรในการสร้างเสริมความมีประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ
ทำให้องค์กรสามารถบรรลุวัตถุประสงค์
ลดความเสียหายอันเกิดจากความผิดพลาดหรือความบกพร่องต่าง ๆ ลงได้ ดังนี้

-   จัดให้มีระบบการควบคุมภายในที่ดี ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของ COSO
    และเป็นไปตามมาตรฐานการควบคุมภายในที่กำหนดโดยคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน

-   เสริมสร้างให้เกิดทัศนคติที่ดี
    และการรับรู้ถึงความสำคัญของการควบคุมภายในให้แก่บุคลากรระดับต่างๆ ในองค์กร
    นับตั้งแต่คณะกรรมการบริษัท ฝ่ายบริหาร เจ้าของ และพนักงานโดยทั่วไป

-   ให้มีการติดตาม และประเมินผลความเพียงพอของระบบการควบคุมภายในอย่างสม่ำเสมอ
    เพื่อปรับปรุงให้มาตรการควบคุมต่าง ๆ มีความเหมาะสมกับสถานการณ์แวดล้อม

  ที่อาจเปลี่ยนแปลงไป

-   จัดให้มีระบบตรวจสอบภายในที่มีความเป็นอิสระในการสอบทานการควบคุมภายใน
    เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าระบบการควบคุมที่มีอยู่นั้นมีการปฏิบัติจริง
    และสามารถให้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงแก้ไขจุดอ่อน และพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นได้

-   ส่งเสริมให้การควบคุมภายในเป็นกระบวนการที่ต่อเนื่อง และแทรกเข้าไปในกิจกรรมต่าง ๆ

  ขององค์กร หรือแฝงอยู่ในวิธีดำเนินธุรกิจของผู้บริหาร มิใช่ส่วนที่เพิ่มขึ้นจากการดำเนินงาน

  ตามปกติ