[]3. การประกอบธุรกิจแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

3.1.1 กิจการขนส่ง

การบริการขนส่งผู้โดยสาร

ในปีงบประมาณ 2544 บริษัทฯ ทำการขนส่งผู้โดยสารจำนวน 18.6 ล้านคน
แบ่งเป็นผู้โดยสารในเส้นทางระหว่างประเทศ 11.9 ล้านคน
และผู้โดยสารในเส้นทางภายในประเทศ 6.6 ล้านคน
การให้บริการจะแยกตามประเภทของผู้โดยสารโดยแบ่งเป็น 3 ระดับ คือชั้นหนึ่ง (First Class)
ชั้นธุรกิจ (Business Class) และชั้นประหยัด (Economy Class)

ในปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้พัฒนาและขยายเส้นทางบินในเชิงรุกอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สามารถแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ภายใต้สภาวะการแข่งขันที่รุนแรง โดยขยายเส้นทางบินในตลาดที่มีศักยภาพสูง ได้แก่
ตลาดในแถบประเทศยุโรปและออสเตรเลีย ตลอดจนตลาดในภูมิภาคที่มีความมั่นคงมากขึ้น
รวมให้บริการจุดบิน 73 เมือง 34 ประเทศ ใน 4 ทวีป ซึ่งจะรวมถึงจุดบินภายในประเทศ 23
เมือง ทั้งยังได้ขยายเครือข่ายเส้นทางบินร่วมกับสายการบินพันธมิตรทั้งสิ้น 104 เมือง 45 ประเทศ
ใน 5 ทวีป และปรับกลยุทธ์ด้านเส้นทางบิน
โดยปรับความถี่และความจุของเที่ยวบินให้สอดคล้องกับสภาวะการตลาดและการแข่งขันในธุรกิจอุตสาหกรรมการบินที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

รายละเอียดของเครือข่ายการบินที่บริษัทฯ ได้ให้บริการสามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้

เส้นทางบินภายในประเทศ

+------------------------------------+----------+----------+----------+
|                                    | ป        | ป        | ป        |
|                                    | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ |
|                                    | 2542     | 2543     |          |
|                                    |          |          | 2544     |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้ (ล้านบาท)                     | 9,316    | 10,580   | 11,793   |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Revenues (Baht          |          |          |          |
| Million))                          |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม (ร้อยละ)    | 12.4     | 12.4     | 11.8     |
|                                    |          |          |          |
| (Percentage of total passenger     |          |          |          |
| revenues (%))                      |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (ล้านคน-กม.)    | 3,255.3  | 3,504.8  | 3,617.9  |
|                                    |          |          |          |
| (Revenue Passenger Kilometer       |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)              | 4,893.0  | 5,173.8  | 5,260.4  |
|                                    |          |          |          |
| (Available Seats Kilometer         |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)      | 66.5     | 67.7     | 68.8     |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Load Factor (%))        |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย          | 2.86     | 3.02     | 3.26     |
| (บาท/คน-กม.)                       |          |          |          |
|                                    |          |          |          |
| (Yield (Baht/RPK))                 |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+

บริษัทฯ ได้เพิ่มความถี่ในเส้นทางที่มีศักยภาพสูง ได้แก่ กรุงเทพฯ-เชียงราย จาก 33
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ เป็น 35 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
ส่วนเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือได้ปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้นด้วยการเพิ่มความจุของเครื่องบินไปยังขอนแก่น
จากเครื่องบินโบอิ้ง 737-400 เป็นเครื่องบินแอร์บัส 300-600 ส่วนเส้นทางกรุงเทพฯ-บุรีรัมย์
ทำการบินโดยเครื่องบินเอทีอาร์ 72 และจากปริมาณการท่องเที่ยวในเส้นทางภาคใต้ที่สูงขึ้น บริษัทฯ
จึงได้ปรับเส้นทางบินร่วมกรุงเทพฯ-กระบี่-ตรัง ให้เป็นเที่ยวบินตรงทั้งหมด
เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้โดยสารที่ใช้บริการอันจะเป็นการส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศให้เติบโตยิ่งขึ้นต่อไป

[]บริษัทฯ มีแผนที่จะร่วมมือกับสายการบินอื่นๆ
ในการให้บริการเที่ยวบินเส้นทางรองและเส้นทางย่อยให้มากขึ้นเพื่อให้ผู้โดยสารมีทางเลือก
และในขณะเดียวกันก็จะสามารถใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นเพื่อเป็นการปรับปรุงผลการดำเนินงานในเส้นทางรองและเส้นทางย่อยที่ยังมีปริมาณการเดินทางของผู้โดยสารที่ไม่ถึงระดับจุดคุ้มทุน

เส้นทางบินระหว่างประเทศของบริษัทฯ สามารถแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คือ เส้นทางภูมิภาคเอเชีย
เส้นทางยุโรป เส้นทางออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ และเส้นทางอเมริกาเหนือ
โดยมีรายละเอียดดังนี้

เส้นทางภูมิภาคเอเชีย

+------------------------------------+----------+----------+----------+
|                                    | ป        | ป        | ป        |
|                                    | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ |
|                                    | 2542     | 2543     |          |
|                                    |          |          | 2544     |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้ (ล้านบาท)                     | 36,320   | 42,661   | 49,500   |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Revenues (Baht          |          |          |          |
| Million))                          |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม (ร้อยละ)    | 48.4     | 49.9     | 49.4     |
|                                    |          |          |          |
| (Percentage of total passenger     |          |          |          |
| revenues (%))                      |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (ล้านคน-กม.)    | 14,808.8 | 16,332.3 | 17,215.4 |
|                                    |          |          |          |
| (Revenue Passenger Kilometer       |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)              | 21,056.2 | 21,832.5 | 23,650.9 |
|                                    |          |          |          |
| (Available Seats Kilometer         |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)      | 70.3     | 74.8     | 72.8     |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Load Factor (%))        |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย          | 2.45     | 2.61     | 2.88     |
| (บาท/คน-กม.)                       |          |          |          |
|                                    |          |          |          |
| (Yield (Baht/RPK))                 |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+

บริษัทฯ ได้ปรับเส้นทางบินไปยังเมืองต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย
และปรับการใช้เครื่องบินให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดที่เปลี่ยนแปลงตามภาวะเศรษฐกิจที่ฟื้นตัวและมีเสถียรภาพมากขึ้น
โดยเฉพาะเส้นทางเอเชียตะวันออกไกลและภูมิภาคอาเซียน ในปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้เพิ่มเที่ยวบินในเส้นทางต่างๆ มากขึ้น ได้แก่ กรุงเทพฯ-เดลี เพิ่มเที่ยวบินอีก 2
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ เป็นทำการบินทุกวัน กรุงเทพฯ-โคลัมโบ เป็น 4
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ด้วยเครื่องบินแอร์บัส 300-600 กรุงเทพฯ-ธากา
ได้ปรับเปลี่ยนแบบเครื่องบินจากเอ็มดี 11 เป็นแอร์บัส 330-300 เพื่อให้มีความจุที่นั่งมากขึ้น
และเส้นทางกรุงเทพฯ-ละฮอร์ ได้เพิ่มเป็น 4 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

สำหรับเส้นทางสายเหนือ โดยเฉพาะตลาดญี่ปุ่น บริษัทฯ ได้เปิดเที่ยวบินใหม่
เส้นทางกรุงเทพฯ-โอซากา อีก 4 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
และเพิ่มความถี่ในเส้นทางกรุงเทพฯ-นาโกยา และกรุงเทพฯ-ฟูกูโอกะ อีกเส้นทางละ 1
เที่ยวบินต่อสัปดาห์

ส่วนเส้นทางอื่นๆ ในสายเหนือ ได้เพิ่มความถี่ในเส้นทางกรุงเทพฯ-โซล อีก 1 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
และเพิ่มเที่ยวบินใหม่ไปยังเซี่ยงไฮ้ 3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
ตลอดจนได้ปรับแบบเครื่องบินในเส้นทางกรุงเทพฯ-ฮ่องกง-ไทเป จากเครื่องบินโบอิ้ง 777-200
เป็นเครื่องบินโบอิ้ง 777-300 เพื่อรองรับผู้โดยสารมากขึ้น

[] ทางด้านเส้นทางอินโดจีนนั้น บริษัทฯ ได้ขยายความจุเพิ่มขึ้น
โดยเปลี่ยนแบบเครื่องบินจากเครื่องบินโบอิ้ง 737-400 เป็นเครื่องบินแอร์บัส 300-600
ในเส้นทางกรุงเทพฯ-พนมเปญ ทั้ง 7 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
และปรับเส้นทางกรุงเทพฯ-อุบลราชธานี-ดานัง เป็นทำการบินตรงสู่ดานัง 3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

เส้นทางยุโรป

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบป      | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | ระมาณ2542 | 2543      |            |
|                                |           |           | 2544       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 20,072    | 21,236    | 25,988     |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 26.7      | 24.8      | 26         |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 13,220.2  | 14,133.2  | 15,975.2   |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometer   |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 17,014.4  | 18,210.0  | 19,998.0   |
|                                |           |           |            |
| (Available Seats Kilometer     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 77.7      | 77.6      | 79.9       |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Load Factor (%))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.52      | 1.50      | 1.63       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Yield (Baht/RPK))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ได้ทำการบินสู่ยุโรปเพิ่มขึ้นเป็น 56 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
เนื่องจากตลาดยุโรปมีศักยภาพสูงจากเศรษฐกิจที่เข้มแข็งและมีเสถียรภาพที่ดี บริษัทฯ
จึงได้ขยายเส้นทางสู่ยุโรปโดยการปรับความจุเพิ่มขึ้นในเส้นทางกรุงเทพฯ-แฟรงก์เฟิร์ต
ให้เป็นเครื่องบินโบอิ้ง 747-400 ทั้งหมดจำนวน 10 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
รวมทั้งเส้นทางกรุงเทพฯ-มิวนิก ที่ได้มีการปรับแบบเครื่องบินให้มีความจุที่นั่งมากขึ้น
จากเครื่องบินเอ็มดี 11 เป็นเครื่องบินโบอิ้ง 747-400
นอกจากนี้ยังเพิ่มความถี่การให้บริการในเส้นทางกรุงเทพฯ-สตอกโฮล์ม และกรุงเทพฯ-เอเธนส์
เส้นทางละ 1 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ รวมเป็น 4 และ3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ตามลำดับ
พร้อมกันนั้นยังร่วมกับสายการบินลุฟท์ฮันซ่า ให้บริการจุดบินจากแฟรงก์เฟิร์ตและมิวนิกสู่จุดบินต่างๆ
ใจกลางยุโรป ตลอดจนจุดบินภายในประเทศเยอรมนีอีก 17 จุดบิน

เส้นทางออสเตรเลียและนิวซีแลนด์

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2542      | 2543      |            |
|                                |           |           | 2544       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 4,857     | 5,886     | 7,217      |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 6.5       | 6.9       | 7.2        |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 3,285.8   | 4,076.5   | 4,985.6    |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometer   |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 4,544.7   | 6,072.8   | 7,319.4    |
|                                |           |           |            |
| (Available Seats Kilometer     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 72.3      | 67.1      | 68.1       |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Load Factor (%))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.48      | 1.44      | 1.45       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
| (Yield (Baht/RPK))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

[]บริษัทฯ ให้บริการเที่ยวบินจากกรุงเทพฯ ไปยังซิดนีย์ เมลเบิร์น บริสเบน และเพิร์ท
ประเทศออสเตรเลีย และโอ๊คแลนด์ ประเทศนิวซีแลนด์ จำนวน 5 จุดบิน รวมทั้งสิ้น 24
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ซึ่งในปีที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้เพิ่มเที่ยวบินในเส้นทางกรุงเทพฯ-ซิดนีย์-โอ๊คแลนด์
กรุงเทพฯ-ซิดนีย์-เมลเบิร์น-กรุงเทพฯ อีกเส้นทางละ 2 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
ทำให้มีเที่ยวบินให้บริการทุกวันเป็น 7 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ รวมทั้งเพิ่มเที่ยวบินร่วม
กรุงเทพฯ-บริสเบน-เมลเบิร์น-กรุงเทพฯ อีก 2 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
สำหรับเส้นทางกรุงเทพฯ-เพิร์ท บริษัทฯ ได้ให้บริการเพิ่มขึ้นอีก 1 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
ทำให้มีเที่ยวบินไปเพิร์ทรวมเป็น 5 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

เส้นทางอเมริกาเหนือ

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2542      | 2543      |            |
|                                |           |           | 2544       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 3,952     | 4,754     | 5,619      |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 5.3       | 5.6       | 5.6        |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 2,877.4   | 3,145.4   | 3,193.7    |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometer   |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 3,938.4   | 3,959.4   | 3,914.0    |
|                                |           |           |            |
| (Available Seats Kilometer     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 73.1      | 79.4      | 81.6       |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Load Factor (%))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.37      | 1.51      | 1.76       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
| (Yield (Baht/RPK))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ทำการบินไปลอสแองเจลิส สัปดาห์ละ 7 เที่ยวบิน โดยยังคงทำการบินผ่านโตเกียว 4
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ และโอซากา 3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
และทำการบินร่วมกับสายการบินยูไนเต็ดแอร์ไลน์ (UA) ภายใต้รหัสร่วม (Code-Sharing)
ในเส้นทางต่างๆ ได้แก่ ลอสแองเจลิส-ซานฟรานซิสโก และลอสแองเจลิส-ชิคาโก
ลอสแองเจลิส-เดนเวอร์ ลอสแองเจลิส-นิวยอร์ก ลอสแองเจลิส-ซีแอตเติล
และลอสแองเจลิส-วอชิงตัน รวมทั้งไทเป-ซานฟรานซิสโก โตเกียว-ชิคาโก
และโตเกียว-ซานฟรานซิสโก ทำให้มีจุดบินบริการทั้งสิ้น 7 จุดบินในเส้นทางอเมริกาเหนือ

การบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์

ในปีงบประมาณ 2544 บริษัทฯ มีรายได้จากการบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ
16.4 ของรายได้จากการดำเนินงานของบริษัทฯ โดยประกอบด้วยรายได้จากการบริการขนส่งสินค้า
คิดเป็นร้อยละ 15.9 และรายได้จากการขนส่งไปรษณียภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ 0.5
ของรายได้จากการดำเนินงาน ตามลำดับ

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2542      | 2543      | 2544       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| []รายได้ (ล้านบาท)               | 18,201    | 20,183    | 21,120     |
|                                |           |           |            |
| (Freight and mail revenue      |           |           |            |
| (Baht Million))                |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์ (ล้านตัน-กม.) | 1,644     | 1,690     | 1,695      |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Freight               |           |           |            |
| Tonne-kilometers (Million))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ระวางบรรทุกพัสดุภัณฑ์ (ล้านตัน-กม.)   | 2,648     | 2,756     | 3,049      |
|                                |           |           |            |
| (Available Dead Load           |           |           |            |
| Tonne-kilometers (Million))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการบรรทุกพัสดุภัณฑ์ (ร้อยละ)  | 62.1      | 61.3      | 55.6       |
|                                |           |           |            |
| (Freight Load Factor (%))      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย       | 10.68     | 11.59     | 12.08      |
| (บาท/ตัน-กม.)                   |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Yield (Baht/RFTK))            |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ได้ให้บริการขนส่งสินค้าไปยังจุดบินต่างๆ จำนวน 77 แห่งทั่วโลก
โดยทำการขนส่งสินค้ากว่า ร้อยละ 94 ของน้ำหนักสินค้าที่ขนส่งไปพร้อมกับเที่ยวบินประจำที่บริษัทฯ
ให้บริการขนส่งผู้โดยสาร ส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 6
ทำการขนส่งผ่านเครื่องบินขนส่งของสายการบินอื่นที่บริษัทฯ ได้มีการทำสัญญาไว้ ปัจจุบัน บริษัทฯ
ไม่มีเครื่องบินสำหรับขนส่งสินค้าโดยเฉพาะ การบริการขนส่งสินค้าประกอบด้วยการ
ขนส่งสินค้าทั่วไปทั้งประเภทอุตสาหกรรมและเกษตรกรรม สินค้าด่วน ไปรษณียภัณฑ์
และสินค้าขนส่งพิเศษซึ่งเป็นสินค้าที่ต้องการความชำนาญเฉพาะในการขนส่ง อาทิเช่น สินค้าสด
สิ่งมีชีวิต ของมีค่า ศิลปกรรม
และสินค้าวัตถุอันตรายตามนัยข้อกำหนดขององค์กรการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(International Civil Aviation Organization หรือ ICAO)

3.1.2 กิจการที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับการขนส่ง

ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพเป็นจุดศูนย์กลางหรือประตูสู่ภูมิภาคเอเชียซึ่งได้รองรับจำนวนผู้โดยสารและสัมภาระที่ได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
บริษัทฯ ได้รับความไว้วางใจจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย
ให้ดำเนินการบริการภาคพื้นในท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแก่ผู้โดยสารของบริษัทฯ ตลอดจน
สายการบินต่างๆ จำนวน 77 สายการบินที่บินสู่กรุงเทพฯ เป็นประจำ ทำให้บริษัทฯ เป็นผู้ให้บริการ
ภาคพื้นรายใหญ่ในท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ

การให้บริการผู้โดยสารภายในอาคารท่าอากาศยาน

การให้บริการผู้โดยสารภายในอาคารท่าอากาศยานเริ่มตั้งแต่การบริการตรวจบัตรโดยสาร
การบริการ ผู้โดยสารขาเข้าและขาออก การบริการผู้โดยสารต่อเครื่อง
การบริการด้านกระเป๋าและสัมภาระ รวมทั้งการให้บริการที่ห้องรับรองผู้โดยสาร
นอกจากนี้การบริการที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับบริการเทคโนโลยีสารสนเทศคือ
บริการรอยัลออร์คิดเน็ต
ซึ่งเป็นการอำนวยความสะดวกในการใช้อินเตอร์เน็ตสำหรับผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจของบริษัทฯ
และสายการบินพันธมิตร ณ ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ โดยไม่ต้องสมัครสมาชิกของเครือข่ายใดๆ
การให้บริการผู้โดยสารภายในอาคารท่าอากาศยานเป็นการให้บริการแก่ผู้โดยสารที่เดินทางโดยเที่ยวบินของบริษัทฯ
และเป็นการให้บริการแก่สายการบินอื่นๆ ด้วย ซึ่งทำให้บริษัทฯ
มีรายได้จากการบริการรวมเป็นจำนวน 686.9 ล้านบาท 744.2 ล้านบาท และ 805.1 ล้านบาท
ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

[]การให้บริการบริเวณลานจอด

การให้บริการบริเวณลานจอดประกอบด้วยการบริการเกี่ยวกับผู้โดยสารและสัมภาระ
การบริการลากจูงเครื่องบินออกจากสะพานเทียบเครื่องหรือจุดที่จอดเครื่องบิน
การบริการขนส่งสินค้าและนำส่งสินค้า เข้าออกและผ่านระหว่างอาคารคลังสินค้ากับเครื่องบิน
บริการดังกล่าวเป็นการบริการให้กับหน่วยงาน ภายในและแก่สายการบินอื่นๆ บริษัทฯ
มีรายได้จากการบริการรวมเป็นจำนวน 1,024.6 ล้านบาท 1,074.1 ล้านบาท และ 1,139.3
ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

การบริการคลังสินค้า

บริษัทฯ เป็นผู้ให้บริการคลังสินค้ารายใหญ่ที่สุด ณ ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ
ซึ่งนอกจากให้บริการแก่ลูกค้าของบริษัทฯ แล้วยังให้บริการแก่ลูกค้าสายการบินต่างประเทศอีก 45
สายการบิน บริษัทฯ มีรายได้จากการบริการรวมเป็นจำนวนเงิน 985.0 ล้านบาท 1,137 ล้านบาท
และ1,130.9 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

ในปี 2542 บริษัทฯ ได้ขยายพื้นที่คลังสินค้าเพิ่มขึ้นจาก 37,000 ตารางเมตร เป็น 64,000
ตารางเมตร ซึ่งทำให้สามารถรองรับสินค้าเพิ่มขึ้นจากจำนวน 550,000 ตันต่อปี
เป็นจำนวนรวมทั้งสิ้น 960,000 ตันต่อปี ซึ่งคาดว่าเพียงพอต่อการให้บริการจนถึงปี 2547
ซึ่งท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะเริ่มเปิดดำเนินการ

การบริการฝ่ายช่างและซ่อมบำรุง

ปัจจุบันบริษัทฯ มีโรงซ่อมเครื่องบินรวม 6 โรง ตั้งอยู่ที่ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพจำนวน 4 โรง
และที่ศูนย์ซ่อมเครื่องบินแห่งที่ 2 ที่อู่ตะเภาจำนวน 2 โรง ฝ่ายช่างของบริษัทฯ
สามารถซ่อมบำรุงเครื่องบินของบริษัทฯ รวมทั้งเครื่องบินของสายการบินอื่นอีก 23 สายการบิน
ทั้งการซ่อมบำรุงย่อยจนถึงการซ่อมบำรุงใหญ่
โดยได้รับการรับรองจากองค์การบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา (US Federal Aviation
Administration หรือ FAA) และองค์การร่วมเพื่อบริหารการบินแห่งยุโรป (Joint Aviation
Authority หรือ JAA) ซึ่งควบคุมการบินของประเทศยุโรปกว่า 20 ประเทศ
และทำหน้าที่ควบคุมและตรวจสอบคุณภาพงานซ่อมบำรุงเครื่องบินให้ได้มาตรฐานสากล นอกจากนี้
บริษัทฯ ยังได้รับประกาศนียบัตรรับรอง มาตรฐาน ISO 9002 และ ISO 14001 จาก Bureau
Veritas Quality International (BVQI)

การบริการของฝ่ายช่างมีขีดความสามารถในการซ่อมบำรุงเครื่องบินซึ่งครอบคลุมถึงโครงสร้างลำตัวเครื่องบิน
กลไกต่างๆ เครื่องยนต์ขับดัน วิทยุสื่อสาร อุปกรณ์อิเลคโทรนิคส์ ฯลฯ ของเครื่องบินแอร์บัส
แบบเอ300 เอ310 และเอ330 รวมทั้งเครื่องบินโบอิ้ง แบบบี737 บี747 และบี777 บริษัทฯ
มีรายได้จากการบริการแก่สายการบินอื่นๆ รวมเป็นจำนวน 1,256.9 ล้านบาท 1,048.5 ล้านบาท
และ 1,151.7 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

การบริการครัวการบิน

ฝ่ายโภชนาการของบริษัทฯ
ได้ทำหน้าที่ในการจัดเตรียมอาหารเพื่อให้บริการแก่ผู้โดยสารบนเที่ยวบินของบริษัทฯ
และสายการบินลูกค้าอีก 40 สายการบิน ที่ออกเดินทางจากท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ บริษัทฯ
มีรายได้จากการบริการอาหารแก่สายการบินอื่นๆ รวมเป็นจำนวน 1,235.6 ล้านบาท 1,246.5
ล้านบาท และ 1,281.1 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

[]บริษัทฯ ได้ผลิตอาหารตามมาตรฐาน ISO9002
และได้รับใบรับรองระบบวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤต ที่ต้องควบคุม (Hazard Analysis
Critical Control Point หรือ HACCP)
ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลว่าด้วยความสะอาดและสุขอนามัยในการจัดเตรียมและผลิตอาหาร
นอกจากนี้บริษัทฯ ยังได้รับใบรับรอง สุขลักษณะโรงงานอุตสาหกรรมอาหารที่ดี (Good
Manufacturing Practice หรือ GMP) จากสำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม
กระทรวงอุตสาหกรรม เมื่อปี 2541 ซึ่งเป็นการรับรองการผลิตอาหารที่ถูก
สุขลักษณะและได้คุณภาพตามขั้นตอนการบริหารระดับสากล บริษัทฯ
ได้ดำเนินการปรับปรุงและจัดหาอุปกรณ์ทำอาหารที่ทันสมัยในการรักษาคุณภาพอาหารเพื่อใช้ในการบริการ
เช่น บริษัทฯ
ได้ทำการติดตั้งอุปกรณ์ทำความเย็นที่มีประสิทธิภาพสูงเพื่อช่วยให้สามารถเตรียมอาหารซึ่งต้องมีการทำให้เย็นก่อนที่จะนำขึ้นไปบนเครื่องและทำให้ร้อนอีกครั้งก่อนบริการแก่ผู้โดยสารให้รวดเร็วขึ้น
และได้จัดหารถบรรทุก
เพิ่มเติมเพื่อใช้ขนส่งอาหารจากครัวไปยังเครื่องบินเพื่อให้เกิดความสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

3.1.3 กิจการที่สนับสนุนการขนส่ง

กิจการที่สนับสนุนการขนส่งประกอบด้วย ภัตตาคารการบินไทย การจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบน
เครื่องบิน และกิจการเดินรถรับส่งผู้โดยสาร

ภัตตาคารการบินไทยเป็นกิจการที่ให้บริการอาหารและเครื่องดื่มแก่ผู้โดยสารภายในท่าอากาศยานที่กรุงเทพฯ
เชียงใหม่ เชียงราย และภูเก็ต นอกจากนี้ยังให้บริการจัดเลี้ยงทั้งในและนอกสถานที่
และดำเนินกิจการเบเกอรี่ในนามร้านพัฟแอนด์พายเพื่อขายขนมอบต่างๆ ในปี 2544 มียอดรายได้
464.8 ล้านบาท

การจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบินซึ่งเดิมบริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินการจัดหาและจำหน่ายสินค้า
ปลอดภาษีบนเครื่องบิน ต่อมาในเดือนเมษายน 2542 King Power On Board Sale &
Services Co., Ltd. และ Alpha On Board Sales & Services Ltd.
ได้รับสัมปทานให้เป็นผู้ดำเนินการจัดหาและจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบิน
โดยสินค้าที่จำหน่ายดังกล่าวเป็นสินค้าของบริษัทผู้ได้รับสัมปทาน บริษัทฯ
จึงทำหน้าที่เป็นเพียงผู้จำหน่ายสินค้าบนเครื่องบินโดยได้รับค่าตอบแทนเป็นร้อยละจากยอดขายและมีการกำหนดปริมาณรายได้ขั้นต่ำต่อปีเพื่อเป็นการประกันรายได้ขั้นต่ำให้บริษัทฯ
สัญญาสัมปทานมีกำหนดอายุ 3 ปี นับจากวันที่ 1 เมษายน 2542 และมีสิทธิ์ที่จะต่อสัญญาได้อีกหนึ่งปี
บริษัทฯ มีรายได้จากสัญญาดังกล่าวจำนวน 113.1 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2544

กิจการเดินรถรับส่งผู้โดยสาร
เป็นการให้บริการระหว่างท่าอากาศยานกับจุดหมายปลายทางของผู้โดยสาร บริษัทฯ มีรายได้
199.7 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2544

การให้บริการอำนวยการบิน ให้บริการข้อมูลเกี่ยวกับรายละเอียดเส้นทางบิน ลักษณะอากาศ
เพื่อให้เครื่องบินสามารถไปถึงที่หมายได้อย่างปลอดภัยแก่เที่ยวบินของบริษัทฯ และสายการบินลูกค้า
มีรายได้จากการบริการแก่สายการบินอื่นรวมเป็นจำนวน 31.1 ล้านบาท 33.1 ล้านบาท และ
30.7 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544 ตามลำดับ

[]3.2 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

3.2.1 กลยุทธ์หลักในการแข่งขัน

เพื่อให้ผลิตภัณฑ์และบริการของบริษัทฯ
สามารถสนองความต้องการของผู้โดยสารได้มากที่สุดและสามารถแข่งขันกับสายการบินอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
บริษัทฯ จึงได้กำหนดกลยุทธ์หลักในการแข่งขันดังนี้

3.2.1.1 การเสริมสร้างภาพพจน์และชื่อเสียงอันเป็นที่ยอมรับให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง

บริษัทฯ มีแนวทางที่จะเสริมสร้างชื่อเสียงให้เป็นที่รู้จักในประเทศต่างๆ อย่างกว้างขวาง
โดยมีแผนการโฆษณาประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆ
ทั่วโลกและเข้าร่วมกิจกรรมของกลุ่มพันธมิตรการบินชั้นนำของโลกที่บริษัทฯ เป็นสมาชิก
โดยมุ่งเน้นจุดแข็งด้านคุณภาพการบริการอันเป็นที่ ยอมรับ
เครือข่ายการบินที่กว้างขวางในภูมิภาคเอเชีย การมีกรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางทาง
การบินที่สะดวกในการเดินทางต่อไปยังประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
อินโดจีนและพม่า และการประชาสัมพันธ์รายการสะสมไมล์ รอยัล ออร์คิด พลัส ซึ่งบริษัทฯ
มีแผนการโฆษณาประชาสัมพันธ์ในตลาดหลักที่สำคัญ ได้แก่ ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส เยอรมัน ฮ่องกง
และเกาหลีใต้ นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้มุ่งพัฒนาการบริการซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญของบริษัทฯ
โดยจะทำการปรับปรุงคุณภาพการบริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้โดยสารเกิดความประทับใจในการ
เดินทางและกลับมาใช้บริการอย่างเป็นประจำ

3.2.1.2 ปรับกลยุทธ์รุกสู่กลุ่มเป้าหมายและตลาดใหม่

การตลาด บริษัทฯ เน้นการดำเนินกลยุทธ์เชิงรุกสู่กลุ่มเป้าหมายและตลาดใหม่ๆ
ที่ให้ผลสำเร็จอย่างสูงในการเพิ่มรายได้ให้กับเที่ยวบิน
ซึ่งในปีนี้มีแผนที่จะขยายตลาดกลุ่มผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจให้มากขึ้น
โดยทำการปรับปรุงผลิตภัณฑ์บนเครื่องบิน เพิ่มความสะดวกสบายในการใช้บริการภาคพื้น
และนำระบบบริหารรายได้ (Revenue Management System)
เข้ามาใช้จัดการสำรองที่นั่งให้มีประสิทธิภาพสูงสุดในแต่ละเที่ยวบิน
ตลอดจนพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาใช้บริการลูกค้า พัฒนาความสัมพันธ์และรุกตลาด
E-Commerce อย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ ยังร่วมมือกับหน่วยงานรัฐและเอกชนขยายตลาดใหม่ๆ เช่น ตลาดการจัดประชุมสัมมนา
นิทรรศการ และการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล (Meeting Incentive Convention
Exhibition หรือ MICE) โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวสุวรรณภูมิ
การทำแพ็คเกจทัวร์เจาะตลาดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติในภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือเพิ่มขึ้น
ไปจนถึงการจัดกิจกรรมส่งเสริมการตลาด โครงการสะสมไมล์รอยัล ออร์คิด พลัส และรอยัล
ออร์คิด ฮอลิเดย์ กับกลุ่มธุรกิจใหม่ อาทิ ห้างสรรพสินค้า บัตรเครดิต สนามกอล์ฟ
ควบคู่ไปกับกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวไทยตามแผนการตลาดเดิม

3.2.1.3 การมุ่งขยายตัวโดยใช้กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางทางการบิน

บริษัทฯ ได้กำหนดแผนกลยุทธ์ให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางการบินเพื่อเป็นจุดเชื่อมต่อ
ที่สำคัญสำหรับเส้นทางบินระหว่างทวีปยุโรป ทวีปเอเชียตอนเหนือ กับจุดบินต่างๆ ในภูมิภาค
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และทวีปออสเตรเลีย และเป็นศูนย์กลางทางการบินไปสู่ประเทศต่างๆ
ในภูมิภาคอินโดจีน จีนตอนใต้ และอินเดีย
โดยดำเนินการให้มีบริการเส้นทางบินและตารางบินที่สะดวกต่อการเดินทางเข้าออกและผ่านกรุงเทพฯ

[]3.2.1.4 การดำเนินนโยบายพันธมิตรทางการบินเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

บริษัทฯ มีความมุ่งมั่นที่จะดำรงสถานภาพการเป็นสมาชิกกลุ่มพันธมิตรการบินชั้นนำของโลก
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทฯ สามารถขยายเครือข่ายการบินและขอบข่ายการตลาด รักษาลูกค้าประจำ
ทำให้บริษัทฯ มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในตลาดโลก
และก่อให้เกิดความร่วมมือและการขยายตัวของธุรกิจทั้งในระดับภูมิภาคและในระดับโลก

3.2.1.5 การปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน

บริษัทฯ ได้มีกลยุทธ์เพื่อที่จะปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน
เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้และควบคุมค่าใช้จ่าย โดยมีแนวทางดังต่อไปนี้

ปรับปรุงกระบวนการพัฒนาบริการและผลิตภัณฑ์

โดยเสริมสร้างคุณภาพบริการให้มีความหลากหลาย
ทั้งในด้านคุณภาพของผลิตภัณฑ์เพื่ออำนวยความสะดวกรวดเร็ว ปลอดภัย อย่างสูงสุดแก่ผู้โดยสาร

เพิ่มประสิทธิภาพของพนักงาน

โดยเพิ่มขีดความสามารถทั้งด้านคุณภาพและประสิทธิภาพ
พัฒนาและเตรียมความพร้อมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยในการปฏิบัติหน้าที่
เพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการด้วยความนุ่มนวลและมีมิตรไมตรี
สร้างความประทับใจและความพึงพอใจสูงสุดแก่ผู้โดยสารทุกขณะที่ใช้บริการบนเครื่องบินโดยสารและภาคพื้น

การพัฒนาฝูงบิน

บริษัทฯ ได้มีการปรับปรุงฝูงบินให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพ
สามารถรองรับการขยายตัวของผู้โดยสารได้มากขึ้น ด้วยการรับมอบเครื่องบินใหม่ ได้แก่
เครื่องบินโบอิ้ง 777-300 จำนวน 2 ลำ และโบอิ้ง 747-400 จำนวน 2 ลำ มาบริการ
พร้อมกับปรับตารางบิน เส้นทางการบิน และแผนการใช้เครื่องบินที่สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสาร
เครือข่ายการบินของกลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ ประเทศเพื่อนบ้าน และสายการบินในประเทศ
เพื่อขยายเครือข่ายการบินให้ครอบคลุมกว้างขวาง เพิ่มประสิทธิภาพในการลดต้นทุน
สร้างความคุ้มค่าในการใช้เครื่องบิน และสามารถพัฒนาเที่ยวบินของบริษัทฯ
ให้สนองความต้องการของผู้โดยสารมากยิ่งขึ้น

การเพิ่มประสิทธิภาพของระบบการจัดการและบริหารงาน

บริษัทฯ
ในฐานะรัฐวิสาหกิจยังได้ดำเนินการตอบสนองนโยบายปรับปรุงประสิทธิภาพและแปรรูปบริษัทฯ
ของรัฐบาล ที่ต้องการปรับปรุงประสิทธิภาพการบริหารงานของบริษัทฯ
ให้เป็นรัฐวิสาหกิจชั้นดีที่มีความคล่องตัว และมีสถานะมั่นคงในระยะยาว
ด้วยการปรับแผนวิสาหกิจในเชิงรุก ปรับโครงสร้างงานบางส่วนของบริษัทฯ ให้เป็นหน่วยธุรกิจ
(Business Unit) จัดทำและวางแผนกลยุทธ์นำหุ้นเพิ่มทุนออกจำหน่ายแก่นักลงทุน
ซึ่งจะมีผลให้สัดส่วนหนี้สินต่อทุนลดลง และโครงสร้างเงินทุนที่เข้มแข็งขึ้น
พร้อมกันนั้นยังได้ปรับระบบการประเมินผลการทำงานเข้าสู่การวัดผลงาน
และสร้างระบบแรงจูงใจที่สามารถสะท้อนประสิทธิภาพของผลงานเป็นหลัก

[]การปรับปรุงระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ

บริษัทฯ ได้นำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาพัฒนารูปแบบการบริการให้มีความทันสมัยสะดวกรวดเร็ว
และสร้างสรรค์บริการใหม่อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความพึงพอใจสูงสุดแก่ลูกค้า
โดยในปีนี้มีเป้าหมายที่จะพัฒนาศักยภาพระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ให้สามารถรองรับการรุกสู่ตลาด
E-Commerce ได้อย่างแท้จริง ด้วยการเปิดให้บริการ E-Service
ซึ่งเป็นระบบที่ผู้โดยสารสามารถสำรองที่นั่งผ่านเว็บไซต์ www.thaiairways.com ตลอด 24
ชั่วโมง ทั้งเส้นทางในประเทศและต่างประเทศ รวมทั้งสอบถามข้อมูลการเดินทาง เลือกที่นั่ง
ยกเลิกการสำรองที่นั่ง และตรวจสอบการสำรองที่นั่งที่ได้ทำมาแล้วด้วยตนเอง
โดยผู้โดยสารยังคงสามารถทำการสำรองที่นั่งผ่านหมายเลขโทรศัพท์ 0-2628-2000 ได้ตลอด 24
ชั่วโมง หรือติดต่อผ่านตัวแทนจำหน่ายตั๋วโดยสารของการบินไทยทุกแห่งได้เช่นเดิม

บริษัทฯ ได้นำระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Ticketing หรือ E-Ticketing)
วิวัฒนาการใหม่ของการเดินทางที่ผู้โดยสารไม่ต้องถือบัตรโดยสาร
เพราะบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์จะบันทึกข้อมูลบัตรไว้ในระบบคอมพิวเตอร์ออนไลน์
ที่ให้ความสะดวกสบายรวดเร็วและคล่องตัวในการซื้อบัตรโดยสาร เปลี่ยนแปลงการเดินทาง
และขอคืนเงินเมื่อไม่ได้ใช้บัตรโดยสาร
พร้อมกันนั้นยังสามารถเช็กอินได้สะดวกด้วยการแสดงบัตรประจำตัว
ซึ่งในปีแรกของการเปิดให้บริการนี้ จะครอบคลุมเส้นทางภายในประเทศทุกเส้นทาง
ส่วนเส้นทางระหว่างประเทศจะให้บริการเฉพาะเส้นทางสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย เยอรมนี
ฮ่องกง ไต้หวัน และนิวซีแลนด์

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้เสริมสร้างความแข็งแกร่งในการรุกสู่ตลาด E-Commerce
ให้กับธุรกิจบริการอื่นๆ ขององค์การ ด้วยการเปิดให้บริการคาร์โก้เว็บไซต์ www.thaicargo.com
เพื่อให้บริการสำรองพื้นที่ระวางสินค้าผ่านอินเตอร์เนต ให้ข้อมูลข่าวสาร แนะนำบริการ
และรายละเอียดสถานที่ติดต่อในการขนส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ทั่วโลก ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อผู้รับ-ผู้ส่ง
ตัวแทนขนส่งสินค้า และผู้สนใจทั่วไป พร้อมกันนั้นยังได้จัดทำเว็บไซต์ www.thaitechnical.com
เพื่อให้ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานและบริการต่างๆ แก่ลูกค้าทั่วโลก

บริษัทฯ ยังได้นำระบบบริหารรายได้ (Revenue Management System)
เข้ามาใช้สร้างประสิทธิภาพการบริหารรายได้และควบคุมการสำรองที่นั่ง
เพื่อให้เกิดรายได้สูงสุดในแต่ละเที่ยวบิน
มีความสอดคล้องกับการปรับรูปแบบการขายบัตรโดยสารที่ยืดหยุ่นตามกลไกตลาดมากขึ้น
นอกจากนี้ยังได้เริ่มโครงการระบบการจัดการลูกค้าสัมพันธ์ (Customer Relationship
Management หรือ CRM) รองรับกลยุทธ์สานความสัมพันธ์ที่ดีและต่อเนื่องกับลูกค้า
ขณะเดียวกันก็ได้ทำการปรับปรุงระบบการจัดซื้อจัดจ้างให้มีความโปร่งใส
โดยทุกฝ่ายที่เปิดให้มีการจัดซื้อจัดจ้าง สามารถจัดเก็บและเรียกดูข้อมูลรายการประมูล ผลสรุป
ตลอดจนรายชื่ออุปกรณ์และใบราคาก่อนและหลังการต่อรองที่พร้อมตรวจสอบได้ตลอดเวลา

[]3.2.2 นโยบายการดำเนินงานที่สำคัญ

3.2.2.1 นโยบายการตลาด

ในปีนี้บริษัทฯ มียอดขายกิจการขนส่งทางอากาศเพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาร้อยละ 15
ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ถึงร้อยละ 9 อันเป็นผลจากการทำตลาดเชิงรุกตามแผนกลยุทธ์
โดยขยายตลาดสู่กลุ่มเป้าหมายและตลาดใหม่ๆ ที่สามารถเพิ่มรายได้ให้กับบริษัทฯ มากขึ้น
เฉพาะอย่างยิ่งการเพิ่มจำนวนผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจที่สามารถสร้างรายได้ให้กับเที่ยวบินได้ในสัดส่วนที่สูงกว่าชั้นประหยัด

ขณะเดียวกันก็ได้ขยายตลาดสมาชิกรอยัล ออร์คิด พลัส โกลด์ เมมเบอร์
ด้วยการสร้างแรงจูงใจและให้สิทธิพิเศษต่างๆ เท่าผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจ
พร้อมกับเร่งปรับปรุงที่นั่ง อาหาร บริการด้านความบันเทิงในห้องโดยสารบนเครื่องบิน
สร้างความสะดวกสบายรวดเร็วในการใช้บริการภาคพื้น
และพัฒนาเครือข่ายการบินให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด และการมุ่งเน้นให้กรุงเทพฯ
เป็นศูนย์การบินในภูมิภาค
โดยปรับตารางการบินและเส้นทางการบินใหม่เพื่อเพิ่มเที่ยวบินในจุดที่ผู้โดยสารต้องการใช้ปริมาณมาก
รวมทั้งอำนวยความสะดวกในการเชื่อมต่อเที่ยวบิน
โดยการบินไทยได้ขยายความร่วมมือกับพันธมิตรทั้งในและนอกกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์
ด้วยการใช้รหัสร่วม (Code-Sharing) ในเส้นทางที่บริษัทฯ ไม่ได้ทำการบิน
ทั้งยังเน้นการเจรจาสิทธิการบินในเส้นทางที่มีปริมาณความต้องการเดินทางสูง
และเน้นขยายเครือข่ายการบินให้ครอบคลุมกว้างขวางในลักษณะของการนำผู้โดยสารเข้ามาส่งต่อให้กับสายการบินในประเทศและภูมิภาค
ซึ่งจะเป็นผลให้เที่ยวบินของบริษัทฯ มีผู้โดยสารเพิ่มขึ้น
ขณะเดียวกันก็เป็นการจัดสรรชั่วโมงในการบิน
และกระจายเที่ยวบินที่ยังว่างให้มีความคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์
อันจะเป็นการลดต้นทุนและภาระการขาดทุนในบางเส้นทางลงอีกทางหนึ่ง

ทั้งนี้ บริษัทฯ ได้พัฒนาระบบการขาย
ด้วยการปรับรูปแบบการขายบัตรโดยสารให้สามารถปรับราคาได้อย่างยืดหยุ่นตามกลไกตลาด เช่น
บางเส้นทางจะมีการปรับขายเป็น 2 ช่วง ซึ่งจะทำให้ได้ราคาดีกว่าขายในราคาเดียวตลอดเส้นทาง
หรือทำการปรับราคาขายตามลำดับการจองบัตรก่อน-หลังไปจนถึงการปรับราคาตามปริมาณความต้องการแต่ละช่วงของปี
โดยนำระบบบริหารรายได้ (Revenue Management System) เข้ามาใช้
เพื่อสร้างความรวดเร็วในการขาย
และเพิ่มประสิทธิภาพสูงสุดในการจัดการสำรองที่นั่งแต่ละเที่ยวบิน

บริษัทฯ ยังร่วมมือกับหน่วยงานรัฐและเอกชน ขยายสู่ตลาดใหม่ที่มีแนวโน้มดี
และช่วยเพิ่มฐานผู้โดยสารสร้างรายได้ให้กับบริษัทฯ ในระยะยาว อาทิ ตลาดการจัดประชุม สัมมนา
นิทรรศการและการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล (Meeting Incentive Convention
Exhibition หรือ MICE) ซึ่งสอดคล้องกับแผนของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยที่ส่งเสริมให้ปี
2001 เป็นปี “Amazing to Meet” หรือปี Meeting Year โดยบริษัทฯ
จะเป็นผู้ให้การสนับสนุนบัตรโดยสารสำหรับการเดินทางไปร่วมประมูลงานในต่างประเทศ
เป็นสายการบินทางการในการเดินทางมาประชุมที่เมืองไทย
และเป็นผู้จัดรายการนำเที่ยวก่อนและหลังการประชุม

[]พร้อมกันนั้น
ยังได้ดำเนินกลยุทธ์รุกสู่ตลาดอินโดจีนภายใต้โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวสุวรรณภูมิ
ต่อเนื่องด้วยการทำแพ็คเกจทัวร์เจาะตลาดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพิ่มขึ้น
การจัดแพ็คเกจทัวร์กิจกรรมในเชิงศิลปวัฒนธรรม เพื่อขยายตลาดไปยังประเทศเพื่อนบ้าน
ขณะเดียวกันก็จัดกิจกรรมส่งเสริมการตลาดร่วมระหว่างรายการสะสมไมล์รอยัล ออร์คิด พลัส
และรอยัล ออร์คิด ฮอลิเดย์ กับกลุ่มธุรกิจใหม่ๆ อาทิ ห้างสรรพสินค้า บัตรเครดิต
สถานีบริการน้ำมัน บริการสื่อสาร และสนามกอล์ฟ โดยเฉพาะรายการสะสมไมล์รอยัล ออร์คิด พลัส
นั้น บริษัทฯ ได้ขยายบทบาทจากการเป็นโครงการระดับเอเชีย
มาเป็นโครงการระดับโลกอย่างแท้จริง ด้วยจำนวนสมาชิกกว่า 1 ล้าน 3 แสนรายทั่วโลก
และในปีนี้ ยังได้รับรางวัลเฟรดดี้อวอร์ด รายการสะสมไมล์ยอดเยี่ยมแห่งปี จากนิตยสารอินไซด์
ฟลายเออร์ สร้างความภาคภูมิใจให้กับบริษัทฯ อีกรางวัลหนึ่ง
ส่วนการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวไทยอื่นๆ บริษัทฯ ยังคงดำเนินการตามแผนการตลาดเดิม
เพื่อรักษาฐานทางการตลาดและสนับสนุนนโยบายการท่องเที่ยวของรัฐบาล
ที่ต้องการกระตุ้นรายได้จากการท่องเที่ยวไทยไปพร้อมกัน

การบริการขนส่งสินค้า

ทางด้านการให้บริการขนส่งสินค้า บริษัทฯ ยังคงได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในกลุ่ม 20
สายการบินโลกที่มีปริมาณการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศสูงสุด
โดยมีรายได้จากค่าบริการขนส่งสินค้าและมีฐานลูกค้าใหม่เพิ่มขึ้น 20-30%
ซึ่งเป็นผลจากการปรับปรุงประสิทธิภาพบริการการขยายเส้นทางการบิน
ตลอดจนการพัฒนาความร่วมมือและรูปแบบการบริการใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง

ในรอบปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้เร่งเสริมสร้างขีดความสามารถการให้บริการทุกขั้นตอนด้วยการริเริ่มนำระบบต่างๆ
เข้ามาพัฒนาการบริการด้านการขนส่งสินค้าทางอากาศให้มีประสิทธิภาพและทันสมัยเท่าทันกับอัตราการเติบโตของปริมาณการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ
และความต้องการของลูกค้าในทุกๆ ด้าน ที่สำคัญคือ
การร่วมมือกับสมาคมการขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA)
และสายการบินหลักที่ทำการบินออกจากประเทศไทย ในการนำระบบ Cargo Accounting
Settlement System (CASS)
ซึ่งเป็นระบบการจัดการด้านการชำระเงินระหว่างสายการบินกับบริษัทตัวแทนขนส่งสินค้า
มาใช้ในการพัฒนาให้บริการชำระเงินค่าระวางระบบอิเล็กทรอนิกส์
ซึ่งขณะนี้อยู่ในระหว่างดำเนินการ ในส่วนของบริษัทฯ
ก็ได้มีการปรับปรุงระบบการคำนวณบัญชีของค่าระวางสินค้าจากระบบ Gross Sales
มาเป็นระบบคำนวณค่าระวางสุทธิ หรือ Cargo Net Sales (CNETS)
ซึ่งจะช่วยให้รายงานการขายสินค้าในส่วนของรายได้อย่างรวดเร็วและชัดเจนยิ่งขึ้น

ทางด้านคลังสินค้า บริษัทฯ อยู่ระหว่างศึกษาการขยายคลังสินค้าในสนามบินอู่ตะเภา
เพื่อรองรับปริมาณสินค้าที่จะขยายตัวต่อไป
ตามโครงการศูนย์กลางการผลิตขนส่งทางอากาศยานแห่งประเทศไทย (Global Transpark หรือ
GTP) โดยมีแผนที่จะร่วมมือกับการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
จัดตั้งบริษัทเอเชียทรานสปาร์คขึ้นมาดำเนินการ
ขณะเดียวกันก็อยู่ระหว่างศึกษาการลงทุนเพื่อก่อสร้างคลังสินค้าที่สนามบินสุวรรณภูมิ
ซึ่งจะมีรูปแบบการบริหารจัดการแบบเขตปลอดอากร (Customs Free Zone)
ที่เน้นให้ความสะดวกรวดเร็วต่อผู้ประกอบการนำเข้าและส่งสินค้าออก
อันเป็นการตอบสนองนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางขนส่งสินค้าทางอากาศของภูมิภาคนี้

[]สำหรับการนำระบบการบริหารงานคุณภาพมาใช้ปรับปรุงประสิทธิภาพการบริการด้านคลังสินค้าบริเวณท่าอากาศยานนานาชาติในประเทศ
ในปีนี้ได้มีการขยายผลสำเร็จอย่างต่อเนื่องไปยังคลังสินค้าในส่วนภูมิภาค คือ
คลังสินค้าสถานีเชียงใหม่ หาดใหญ่ และภูเก็ต
โดยได้รับประกาศนียบัตรรับรองระบบบริหารงานคุณภาพตามมาตรฐานสากล ISO 9002
จากสถาบันบิวโร เวอริทัส ควอลิตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล (BVQI)

3.2.2.2 นโยบายการรักษามาตรฐานความปลอดภัยและคุณภาพการให้บริการ

ด้วยความมุ่งมั่นที่จะสร้างความปลอดภัยสูงสุดแก่ผู้โดยสารระหว่างการเดินทาง
ลดค่าใช้จ่ายในการจ้างบริการซ่อมบำรุงต่างประเทศ
และมีส่วนสำคัญในการเพิ่มรายได้ให้กับองค์กรด้วยการให้บริการสายการบินลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
บริษัทฯ ได้มีการพัฒนาระบบซ่อมบำรุงอากาศยานด้วยเทคโนโลยีทันสมัยมาโดยตลอด
เพื่อให้สามารถรองรับนโยบายความปลอดภัยสอดคล้องกับแผนการเพิ่มจำนวนเครื่องบินของบริษัทฯ
และความต้องการของสายการบินของลูกค้าที่เพิ่มสูงขึ้นทุกขณะ

ปัจจุบันฝ่ายช่างสามารถให้บริการซ่อมบำรุงเครื่องบินโดยสารของบริษัทฯ และอีกกว่า 20
สายการบิน ภายใต้ขีดความสามารถของศูนย์ซ่อมบำรุงที่สนามบินดอนเมือง กรุงเทพฯ 4
หลังที่สามารถให้บริการซ่อมบำรุงขั้นพื้นฐานและซ่อมบำรุงใหญ่ และศูนย์ซ่อมอากาศยานแห่งที่ 2
ที่สนามบินอู่ตะเภา จังหวัดระยอง ที่สามารถให้บริการซ่อมบำรุงใหญ่เครื่องบินโดยสารในระดับ
C-Check และ D-Check ได้พร้อมกันถึง 3 ลำ
และยังสามารถรับงานซ่อมบำรุงอุปกรณ์และชิ้นส่วนประกอบในห้องโดยสาร
ซึ่งมาตรฐานการซ่อมบำรุงอากาศยานทั้ง 2 แห่งนี้
ต่างได้รับการรับรองจากองค์กรร่วมเพื่อบริหารการบินแห่งยุโรป (JAA)
และองค์กรควบคุมในอีกหลายประเทศเฉพาะอย่างยิ่งที่ศูนย์ซ่อมบำรุงสนามบินดอนเมืองนั้น
ยังได้รับการรับรองจากองค์การบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา (FAA) อีกด้วย

และเพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์การแข่งขัน สร้างความคล่องตัวในการดำเนินงาน
ในปีงบประมาณ 2544/2545 บริษัทฯ จะดำเนินการปรับโครงสร้างงานให้ฝ่ายช่างเป็นหน่วยธุรกิจ
(Business Unit) ที่มีอำนาจการบริหารงานเต็มรูปแบบ
และมีส่วนสำคัญในการเพิ่มพูนรายได้แก่องค์กรควบคู่ไปกับการปรับปรุงและพัฒนาประสิทธิภาพการทำงาน
และคุณภาพการบริการให้สามารถแข่งขันได้ ด้วยการจัดทำโครงการ Six Sigma
ซึ่งเป็นวิธีการปรับปรุงประสิทธิภาพและความสามารถในการทำงานให้ได้ตามเป้าหมายที่กำหนด
นำมาซึ่งความปลอดภัยและความพึงพอใจสูงสุดของลูกค้า
ที่สามารถวัดผลและวิเคราะห์เป็นตัวเลขได้ชัดเจน ทั้งยังช่วยให้เกิดการลดค่าใช้จ่าย
เพิ่มรายได้และเสริมสร้างผลกำไรอย่างต่อเนื่องในระยะยาว
อันจะเป็นการเตรียมความพร้อมรองรับแผนงานการลงทุนในสนามบินสุวรรณภูมิ ซึ่งบริษัทฯ
มีแผนที่จะลงทุนก่อสร้างศูนย์ซ่อมอากาศยาน เพื่อให้บริการซ่อมบำรุงระดับ

ด้วยนโยบายที่มุ่งมั่นสร้างบริการที่เป็นเลิศแก่ลูกค้า
ในปีนี้ฝ่ายบริการภาคพื้นจึงเน้นพัฒนาปรับปรุงการบริการให้ได้มาตรฐาน
มีคุณภาพและต่อเนื่องอย่างราบรื่นในทุกจุดบริการตั้งแต่การบริการตรวจบัตรโดยสาร
การบริการผู้โดยสารขาเข้าและขาออก การบริการด้านกระเป๋าเดินทางและสัมภาระ
เพื่อให้เกิดความสะดวกรวดเร็ว ลดระยะเวลารอคอยของผู้โดยสารให้น้อยลง

[]โดยมีเป้าหมายที่จะลดเวลาการรอคอยที่เคาน์เตอร์บริการทุกจุดเฉลี่ยต่อคนไม่เกิน 5 นาที
และลดเวลาการลำเลียงกระเป๋าสัมภาระเดินทางลงเหลือไม่เกิน 35 นาที
ซึ่งจะช่วยให้ผู้โดยสารได้รับความสะดวกสบายและมีความพึงพอใจมากยิ่งขึ้น

พร้อมกันนั้น บริษัทฯ
ยังได้นำเทคโนโลยีสารสนเทศมาพัฒนาระบบการบริการให้มีความทันสมัยสอดคล้องกับความต้องการใช้บริการของลูกค้าในปัจจุบันมากขึ้น
ด้วยการติดตั้งเครื่องขายตั๋วโดยสารอัตโนมัติไว้อำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารภายในประเทศ ใน
7 สนามบิน คือ สนามบินกรุงเทพฯ สนามบินภูเก็ต สนามบินหาดใหญ่ สนามบินเชียงใหม่
สนามบินเชียงราย สนามบินพิษณุโลก และสนามบินขอนแก่น ตามโครงการบริการอัตโนมัติด้วยตนเอง
(Self Service System) ซึ่งจะช่วยประหยัดเวลาและลดขั้นตอนการซื้อบัตรโดยสาร
การสำรองที่นั่ง การเช็กอินได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยที่ผู้โดยสารสามารถดำเนินการได้ด้วยตนเอง
และยังสามารถใช้ร่วมกับระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ (E-Ticketing) ที่บริษัทฯ
เปิดให้บริการในช่วงเวลาเดียวกัน ส่งผลให้ผู้โดยสารมีทางเลือกในการรับบริการภาคพื้นเพิ่มขึ้น

และเพื่อเป็นการยกระดับการบริการผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจ บริษัทฯ
ได้เปิดบริการห้องรับรองผู้โดยสาร “รอยัล เอ็กเซ็กคิวทีฟ คลาส เล้าจ์” ที่สนามบินเชียงใหม่
เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายระหว่างรอเปลี่ยนเครื่องหรือต่อเที่ยวบิน
โดยผู้โดยสารจะสามารถใช้สิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ภายในห้องรับรอง
และรับบริการพิเศษในการลำเลียงสัมภาระและกระเป๋าเดินทางเป็นลำดับแรกเมื่อถึงจุดหมายปลายทาง

นอกเหนือไปจากการบริการเพิ่มความสะดวกสบายระหว่างการเดินทางแล้ว บริษัทฯ
ยังเน้นให้ความสำคัญในเรื่องของความปลอดภัยทุกเที่ยวบิน
โดยหามาตรการควบคุมดูแลสัมภาระเดินทางของผู้โดยสาร
ตลอดจนสินค้าและพัสดุภัณฑ์ให้มีความปลอดภัยสูงสุด
รวมทั้งจัดระบบรักษาความปลอดภัยร่วมกันระหว่างฝ่ายบริการภาคพื้นและฝ่ายปฏิบัติการอื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปในทิศทางเดียวกันตาม Thai Security Procedures
(TSP) และมาตรฐานขององค์กรการบินพลเรือนระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ (ICAO)
และสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ทั้งนี้ บริษัทฯ ได้แต่งตั้งคณะทำงาน
Landside & Airside Security
เข้ามาพัฒนาระบบรักษาความปลอดภัยก่อนเข้าบริเวณสนามบินและภายในสนามบินให้ได้มาตรฐานสากลอย่างต่อเนื่องต่อไป

บนแนวทางของการจัดเตรียมอาหารสำหรับบริการผู้โดยสารของบริษัทฯ และสายการบินลูกค้าอีกกว่า
40 สายการบิน ให้มีคุณภาพและเป็นที่พึงพอใจสูงสุดของผู้โดยสาร
โดยคำนึงถึงมาตรฐานความถูกสุขอนามัยที่ลูกค้าจะได้รับเป็นหลัก บริษัทฯ จึงได้นำเอาระบบ Good
Manufacturing Practice (GMP) Hazard Analysis Critical Control Point
(HACCP) และ ISO 9002 มาปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินงานของฝ่ายโภชนาการอย่างไม่หยุดยั้ง
และประสบผลสำเร็จมาตลอด จนเป็นหน่วยงานที่ทำกำไรแก่บริษัทฯ เป็นอันดับ 1
จากกำไรทั้งหมดของกิจการสมทบและมีส่วนแบ่งการตลาดในประเทศไทยถึงร้อยละ 64

[]บริษัทฯ โดยฝ่ายโภชนาการ (ต่างประเทศ)
มีความสามารถในการจัดเตรียมอาหารรองรับผู้โดยสารเฉลี่ย 42,000 ชุดต่อวัน
แต่ยังไม่เพียงพอกับปริมาณความต้องการของสายการบินลูกค้าทั้งหมด
จึงมีโครงการที่จะขยายอาคารโภชนาการสำหรับจัดเตรียมอาหารขึ้นเครื่อง
เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการผลิตให้มากขึ้นถึง 47,519 ชุดต่อวัน
ซึ่งจะส่งผลให้สามารถรักษารายได้หลักจากสายการบินลูกค้าได้ต่อไป ทั้งนี้ บริษัทฯ
ได้ทำสัญญาว่าจ้างบริษัท พี.คอนสตรัคชั่น แอนด์ แมททีเรียล จำกัด
ให้เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างงานขยายพื้นที่การผลิตดังกล่าวแล้ว

และเพื่อเสริมการบริการสร้างความหลากหลายของรายการอาหารให้ประทับใจลูกค้ามากยิ่งขึ้น
ฝ่ายโภชนาการได้จัดอบรมพ่อครัวของบริษัทฯ
โดยเชิญผู้เชี่ยวชาญการปรุงอาหารมาให้คำแนะนำเรื่องเทคนิควิธีการปรุงอาหารสูตรใหม่ที่ผสมผสานระหว่างอาหารไทยกับอาหารเลื่องชื่อนานาชาติ
ซึ่งจะเน้นรสชาติความอร่อยและความสะดวกรวดเร็วในการปรุง
ตลอดจนการใช้วัตถุดิบคุณภาพในประเทศเป็นสำคัญ

ผลจากการปรับปรุงและพัฒนาเพื่อปรับปรุงคุณภาพงาน ผลิตภัณฑ์และการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
พร้อมกันไปกับการพัฒนาบุคลากรให้เกิดจิตสำนึกด้านคุณภาพ
ความสามารถในการเพิ่มผลผลิตและลดค่าใช้จ่าย
สามารถสร้างความพึงพอใจแก่ลูกค้ามากขึ้นทุกขณะเช่นนี้ ไม่เพียงแต่จะส่งผลให้ฝ่ายโภชนาการ
(ต่างประเทศ) มีผลประกอบการดีเด่นด้วยรายได้เฉลี่ยปีละ 2,909.2 ล้านบาท
และมีผลกำไรเฉลี่ยปีละ 661.4 ล้านบาท ติดต่อกันเป็นเวลา 8 ปีเท่านั้น
หากยังได้รับการยอมรับและนำความภาคภูมิใจมาสู่บริษัทฯ
โดยได้รับการคัดเลือกให้เป็นกิจการอุตสาหกรรมอาหารดีเด่นประเภทการบริหารงานคุณภาพ
(Quality Management) ประจำปี 2544 จากกระทรวงอุตสาหกรรม

สำหรับฝ่ายโภชนาการ (ภายในประเทศ)
ซึ่งให้บริการจัดเตรียมอาหารสำหรับลูกค้าสายการบินภายในประเทศ
บริการอาหารและเครื่องดื่มแก่ผู้โดยสารและบุคคลทั่วไป โดยการเปิดภัตตาคาร และ Snack Bar
ภายในสนามบินต่างๆ ทั้งที่กรุงเทพฯ เชียงใหม่ เชียงราย และภูเก็ต
รวมไปถึงการให้บริการรับจัดเลี้ยงทั้งในและนอกสถานที่
โดยเฉพาะการให้บริการอาหารกล่องที่สูงถึง 3,000-3,500 กล่องต่อวัน
ส่วนการให้บริการจัดเลี้ยงนอกสถานที่ บริษัทฯ
มักจะได้รับความไว้วางใจให้เป็นผู้บริการในงานสำคัญต่างๆ เสมอ
พร้อมกันนั้นยังได้ขยายกิจการร้านเบเกอรี่ Puff & Pie
ซึ่งปีนี้เป็นปีแรกที่เปิดให้บริการนอกพื้นที่กรุงเทพฯ คือ ที่จังหวัดเชียงใหม่ และภูเก็ต แห่งละ 1
สาขา รวมเป็น 21 สาขาในปัจจุบัน โดยมีแผนที่จะขยายสาขาเพิ่มภายในสิ้นปี 2544 จำนวน 3
สาขา และในปีงบประมาณ 2545 อีก 8 สาขา

เพื่อสร้างรายได้ให้กับบริษัทฯ ฝ่ายโภชนาการ (ภายในประเทศ)
ได้วางแผนที่จะขยายธุรกิจใหม่เพิ่มขึ้น ได้แก่ โครงการโรงงานผลิตน้ำดื่ม
และโครงการขยายการผลิตอาหารสำเร็จรูป TG Take Home
ขณะเดียวกันก็มุ่งตอบสนองนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการเผยแพร่อาหารไทยในต่างประเทศ
ด้วยการวางแผนขยายความร่วมมือในการทำธุรกิจกับพันธมิตร โดยให้สิทธิทางการค้า
(Franchise) และตราสินค้า (Brand) ของบริษัทฯ แก่ร้านอาหารไทยในต่างประเทศ
ไปจนถึงการร่วมมือกับผู้ผลิตเพื่อลดต้นทุน
และการร่วมลงทุนกับครัวการบินระดับโลกที่ท่าอากาศยานอื่นๆ
เพื่อให้เกิดประโยชน์ในการขยายกิจการและสร้างผลกำไรได้มากขึ้น

[]ด้วยความมุ่งมั่นที่จะปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพของผลิตภัณฑ์การบริการที่ดี
สร้างความพึงพอใจสูงสุดแก่ลูกค้าได้ตลอดเวลา เป็นผลให้ฝ่ายโภชนาการ (ภายในประเทศ)
ได้รับเกียรติบัตรรับรองคุณภาพมากมาย
สามารถสร้างความนิยมใช้บริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและสร้างรายได้เฉลี่ยปีละ 1,200 ล้านบาท

3.2.2.3 นโยบายความร่วมมือกับพันธมิตรในธุรกิจการบิน

ในรอบปีที่ผ่านมากลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีสายการบินเข้าร่วมมากที่สุดในโลกถึง
15 สายการบิน ได้ขยายเครือข่ายให้ครอบคลุมกว้างขวางยิ่งขึ้น
พร้อมทั้งขยายความร่วมมือและปรับแนวทางการดำเนินธุรกิจด้านต่างๆ
ให้สอดคล้องกับภาวะการแข่งขันที่รุนแรงและเศรษฐกิจที่ถดถอย
สามารถเอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกันระหว่างสายการบินในกลุ่มได้มากขึ้น

แนวทางสำคัญที่บริษัทฯ มุ่งเน้นดำเนินการร่วมกับกลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ ในปีนี้
นอกจากการขยายความร่วมมือผนึกกำลังอำนวยความสะดวกในการเดินทางแก่ผู้โดยสาร
ด้วยการแบ่งให้บริการเส้นทางบินที่มีจุดหมายปลายทางร่วมกัน โดยใช้รหัสร่วม (Code-Sharing)
และการให้บริการบินร่วม (Joint Services) แล้ว บริษัทฯ ยังมุ่งเน้นนำความรู้ ประสบการณ์
และเทคโนโลยีที่ได้มาใช้พัฒนาการบริหารงาน
ขยายความร่วมมือเพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายและลดต้นทุน
เพิ่มอำนาจต่อรองในการจัดซื้อจัดหาที่ให้ผลคุ้มค่า และสามารถพัฒนาไปสู่ด้านอื่นๆ ต่อไป

ทั้งนี้ กลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ มีนโยบายที่จะสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่แต่ละสายการบินไม่มี
ให้เป็นผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม โดยมีแผนที่จะพัฒนาการตลาดร่วมของกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ ปี 2545
ด้วยการดำเนินโครงการประมูลตลาดการท่องเที่ยวประเภทการประชุม สัมมนา นิทรรศการ
และการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล (Meeting Incentive Convention Exhibition หรือ
MICE) ภายใต้ชื่อ “สตาร์”
ที่เน้นจุดขายความได้เปรียบในการอำนวยความสะดวกด้านเครือข่ายการขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางทั่วโลก
ตลอดจนความร่วมมือด้านที่พักและการจัดนำเที่ยวในแต่ละประเทศที่ลูกค้าเลือกใช้เป็นสถานที่จัดงาน
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทฯ ได้รับประโยชน์จากการขายตรงเข้าไปยังกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่
เพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาดกลุ่มผู้โดยสารชั้นหนึ่ง และชั้นธุรกิจได้ตามแผนระยะยาว

ส่วนการขยายความร่วมมือเพื่ออำนวยความสะดวกระหว่างสายการบินในกลุ่มตามแผนของปีหน้านั้น
จะมีการเร่งดำเนินการนำระบบเทคโนโลยีเว็บไซต์สตาร์เน็ตเข้ามาสร้างความสะดวก
ด้านการสำรองบัตรโดยสารทั่วโลก การเช็กอิน
และให้คำแนะนำการเดินทางระหว่างจุดต่อจุดรวมไปถึงการเพิ่มคะแนนสะสมไมล์
ขณะเดียวกันก็เร่งดำเนินการเพิ่มอาคารผู้โดยสารสตาร์ (Terminal Star) เคาร์เตอร์เช็กอิน
และประตูขึ้นเครื่องบิน สำหรับบริการผู้โดยสารของสมาชิกโดยเฉพาะ
ในภาคพื้นเอเชียมีแผนจะดำเนินการที่สนามบินนาริตะ ประเทศญี่ปุ่น และสนามบินสุวรรณภูมิ
ประเทศไทย

และเพื่อให้การดำเนินงานของกลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
ในปีนี้ทางกลุ่มได้เปิดสำนักงานสตาร์ อัลไลแอนซ์ แห่งที่ 3 ขึ้นที่ประเทศไทย
เพื่อเป็นศูนย์กลางประสานงาน
เสริมสร้างความร่วมมือระหว่างสายการบินในกลุ่มพันธมิตรในภูมิภาคเอเชีย

[]3.2.3 ลักษณะลูกค้า

แบ่งลักษณะลูกค้าตามการใช้บริการได้ดังนี้

1. ผู้โดยสารที่มีความต้องการเดินทางโดยเครื่องบินทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
ที่เป็นการเดินทางเพื่อติดต่อธุรกิจและการท่องเที่ยว ทั้งที่เป็นคนไทยและชาวต่างประเทศ
โดยบริษัทฯ ได้ใช้ระบบการแต่งตั้งตัวแทนจำหน่าย (Agency) กระจายตามภูมิภาคต่างๆ
ทั่วโลกเป็นช่องทางในการจำหน่ายบัตรโดยสารของบริษัทฯ
ซึ่งในแต่ละประเทศจะมีตัวแทนจำหน่ายเป็นจำนวนมากและ ในแต่ละตัวแทนจำหน่ายยังมีเครือข่าย
(Net Work) ที่ครอบคลุมพื้นที่หลายประเทศ

2.
ผู้ที่ต้องการนำสินค้าเข้าหรือส่งสินค้าออกโดยใช้บริการขนส่งทางอากาศทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
ซึ่งรวมทั้งไปรษณียภัณฑ์ทางอากาศ (Air Mail)

3.  ลูกค้าสายการบินที่ใช้บริการกิจการสนับสนุนการขนส่งที่ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ

3.2.4 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

ผู้โดยสารชั้นประหยัดซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวยังคงเป็นลูกค้าเป้าหมายหลักของบริษัทฯ
เนื่องจากประเทศไทยยังคงมีศักยภาพทางด้านการท่องเที่ยว ประกอบกับการให้บริการที่นั่งโดยสาร
ชั้นประหยัดของบริษัทฯ ถือเป็นจุดเด่นเมื่อเปรียบเทียบกับสายการบินอื่นๆ
และเป็นส่วนที่สร้างรายได้และกำไรให้กับบริษัทฯ มาโดยตลอด นอกจากนี้ บริษัทฯ
มีแผนที่จะพัฒนาและให้ความสำคัญกับลูกค้า
ชั้นธุรกิจและชั้นหนึ่งมากขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์จากศักยภาพการผลิตที่มีอยู่อย่างสูงสุดและเพิ่มรายได้ให้กับบริษัทฯ

สำหรับการขนส่งสินค้าทางอากาศนั้น บริษัทฯ นอกจากใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเที่ยวบินโดยสารแล้ว
ในช่วงที่มีความต้องการขนส่งสินค้าสูง บริษัทฯ ได้ดำเนินการขนส่งสินค้าด้วยเครื่องบินบรรทุกสินค้า
โดยใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเครื่องบินบรรทุกสินค้าของสายการบินอื่น ในลักษณะ TRIP Lease
และ Joint Operation โดยลูกค้าเป้าหมายหลักในการขนส่งสินค้าทางอากาศได้แก่
กลุ่มธุรกิจการส่งออก

3.2.5 การจำหน่าย และช่องทางการจำหน่าย

บริษัทฯ จำหน่ายบัตรโดยสารและระวางขนส่งสินค้าผ่านช่องทางการจำหน่ายดังต่อไปนี้

1. สำนักงานขายของบริษัทฯ
ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ตามเมืองสำคัญในทุกภูมิภาคทั่วโลกเพื่อทำหน้าที่ขายบัตรโดยสาร และระวางบรรทุกสินค้า
สำรองที่นั่ง และให้บริการความสะดวกแก่ผู้โดยสาร ลูกค้าขนส่งสินค้าตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร
ตัวแทนการจำหน่ายระวางบรรทุกสินค้า และผู้ที่ต้องการติดต่อกับบริษัทฯ ในเรื่องต่างๆ

2. ตัวแทนจำหน่ายทั่วโลก ตัวแทนจำหน่ายเหล่านี้จะเป็นผู้ออกบัตรโดยสาร และทำหน้าที่สำรองที่นั่ง

บริษัทฯ ได้ใช้ระบบการสำรองที่นั่งแบบเบ็ดเสร็จ (Global Distribution System)
เพื่อการเชื่อมโยง ข้อมูลระหว่างบริษัทฯ สำนักงานขายของบริษัทฯ และตัวแทนจำหน่ายทั่วโลก
เพื่ออำนวยความสะดวก ในการสำรองที่นั่งและการออกบัตรโดยสารให้แก่ลูกค้า โดยบริษัทฯ
เป็นสมาชิกระบบสำรองที่นั่ง AMADEUS ตั้งแต่ปี 2533
ซึ่งระบบดังกล่าวเป็นช่องทางการจำหน่ายที่สำคัญในทวีปยุโรป นอกจากนี้

[]บริษัทฯ ยังได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกับระบบสำรองที่นั่งอื่นๆ อีก คือ ระบบ ABACUS ในทวีปเอเชีย
ระบบ SABRE, APOLLO, WORLDPAN ในทวีปอเมริกาเหนือ และระบบ GETS
ในทวีปอาฟริกาและอเมริกาใต้ บริษัทฯ
ต้องจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ตัวแทนจำหน่ายในรูปของค่าบริการสำรองที่นั่ง (Booking Fee) ประมาณ
1.5 - 2.5 เหรียญสหรัฐฯ ต่อครั้งที่มีการขายบัตรโดยสาร
จึงนับว่าช่องทางการจำหน่ายของบริษัทฯ สามารถครอบคลุมตลาดได้ทั่วโลก

สำหรับการขนส่งสินค้าทางอากาศนั้น บริษัทฯ ใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเที่ยวบินโดยสารของบริษัทฯ
และ ในช่วงที่มีความต้องการขนส่งสินค้าสูง บริษัทฯ
ได้ดำเนินการขนส่งสินค้าด้วยเครื่องบินบรรทุกสินค้า
โดยใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเครื่องบินบรรทุกสินค้าของสายการบินอื่น ในลักษณะ TRIP Lease
และ Joint Operation โดยลูกค้าเป้าหมายหลักในการขนส่งสินค้าทางอากาศได้แก่
กลุ่มธุรกิจการส่งออก

1.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร
    จะเป็นผู้จำหน่ายและออกบัตรโดยสารตามราคาค่าโดยสารที่บริษัทฯ กำหนด
    โดยตัวแทนจำหน่ายจะได้รับผลตอบแทนในรูป Commission ในการแต่งตั้งตัวแทนจำหน่าย
    แยกเป็นตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารต่างประเทศและในประเทศ
    โดยมีหลักเกณฑ์การพิจารณาดังนี้

    1.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารต่างประเทศ ตัวแทนดังกล่าวต้องเป็นสมาชิกของ IATA
        (International Air Transport Association) และต้องผ่านเกณฑ์ของ IATA
        กำหนด แล้วจะส่งฝ่ายการพาณิชย์พิจารณาเพื่อเสนอให้บริษัทฯ แต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่าย

    2.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารในประเทศ
        ฝ่ายการพาณิชย์จะพิจารณาขีดความสามารถของตัวแทน สถานที่ตั้ง
        ความพร้อมของบุคลากร ฐานะการเงิน แล้วเสนอบริษัทฯ
        แต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร

  2.2 ตัวแทนจำหน่ายระวางบรรทุกสินค้า จะทำหน้าที่ขายระวางบรรทุกให้แก่ผู้ที่ต้องการส่งสินค้า
  ในอัตราค่าบรรทุกที่บริษัทฯ กำหนด โดยผลตอบแทนของตัวแทนจะได้รับในรูป Commission
  ฝ่ายขายระวางบรรทุกสินค้าจะเป็นผู้พิจารณาถึงขีดความสามารถในการทำธุรกิจร่วมกับยอดขาย
  ขนาดของตัวแทนตลอดจนความมั่นคงทางด้านการเงิน
  แล้วเสนอให้บริษัทแต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่าย

[]3.2.6 สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรมการบิน

อุตสาหกรรมการบินภายในประเทศ

สำหรับเส้นทางบินภายในประเทศนั้น นอกจากบริษัทฯ ซึ่งเป็นสายการบินแห่งชาติแล้ว
ยังมีสายการบินเอกชนภายในประเทศอีก 5 สายการบิน ที่ให้บริการผู้โดยสารภายในประเทศ ได้แก่
สายการบินบางกอกแอร์เวย์ส สายการบินพีบีแอร์ สายการบินโอเรียนท์ไทย
สายการบินไทยแอร์คาร์โก และสายการบิน แองเจิล

การแข่งขันของอุตสาหกรรมการบินภายในประเทศมีการแข่งขันที่ไม่รุนแรงนัก
เนื่องจากรัฐบาลได้กำหนดนโยบายให้ความคุ้มครองสายการบินที่กำหนดซึ่งได้แก่ บริษัทฯ
และสายการบินแองเจิล ปัจจุบัน บริษัทฯ
มีสถานะเป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ที่สุดในเส้นทางบินภายในประเทศโดยมีส่วนแบ่งตลาดสูงถึงกว่า
ร้อยละ 90 นโยบายเปิดเสรีการบินในเส้นทางในประเทศอาจทำให้การแข่งขันเพิ่มมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของสภาวะการแข่งขันจะขึ้นอยู่กับความพร้อมในการแข่งขัน
ความแข็งแกร่งทางการเงิน ฯลฯ ของผู้ประกอบการ
รวมทั้งเงื่อนไขและข้อกำหนดของภาครัฐในการที่จะอนุญาตให้สายการบินเอกชนของไทยรายอื่นๆ
เริ่มทำการบินในเส้นทางที่ได้เปิดเสรีดังกล่าวด้วย

อุตสาหกรรมการบินระหว่างประเทศ

ธุรกิจการบินระหว่างประเทศมีสภาวะการแข่งขันสูง บริษัทฯ
ต้องแข่งขันกับสายการบินในประเทศต่างๆ ที่เป็นจุดบินปลายทางของเส้นทางบินระหว่างประเทศ
เช่น สายการบินคาเธ่ย์แปซิฟิค สายการบิน แควนตัส สายการบินสิงคโปร์แอร์ไลน์
สายการบินลุฟท์ฮันซ่า สายการบินนอร์ธเวสต์ สายการบินบริติชแอร์เวส์ สายการบินเจแปนแอร์ไลน์
เป็นต้น โดยปัจจัยที่ใช้ในการแข่งขัน ได้แก่ อัตราค่าโดยสาร ความถี่ของการให้บริการ
ความเหมาะสมของการกำหนดตารางบิน รายการสะสมไมล์เดินทาง
ความน่าเชื่อถือและคุณภาพของการบริการ รวมทั้งชื่อเสียงของสายการบิน

คู่แข่งของบริษัทฯ ใช้ความได้เปรียบจากการเป็นสายการบินที่มีขนาดใหญ่
มีฐานะทางการเงินที่แข็งแกร่ง และเป็นผู้นำตลาดในภูมิภาคต่างๆ
เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันในเส้นทางระหว่างประเทศ
โดยเฉพาะในเส้นทางอเมริกาเหนือ
ซึ่งสายการบินชั้นนำในสหรัฐอเมริกาได้อาศัยประโยชน์จากการมี
เครือข่ายการบินในประเทศที่กว้างขวางและทำกำไรได้ดี
เพื่อชดเชยและสนับสนุนนโยบายการแข่งขัน ในการให้บริการในเส้นทางข้ามทวีปที่มีการแข่งขันสูงได้

การแข่งขันของอุตสาหกรรมการบินระหว่างประเทศยังอาจได้รับผลกระทบจากสถานะการเป็นศูนย์กลางทางการบิน
(Hub) อีกด้วย กล่าวคือประเทศต่างๆ
ในภูมิภาคได้พยายามแข่งขันในการดำเนินบทบาทเป็นศูนย์กลางทางการบิน
โดยปรับปรุงสนามบินให้มีความทันสมัยและเพิ่มขีดความสามารถรองรับการจราจรทางการบินให้สูงขึ้น
ซึ่งอาจทำให้ประเทศไทยได้รับผลกระทบจากการแข่งขันได้ คู่แข่งที่สำคัญ ได้แก่
ท่าอากาศยานในฮ่องกง สิงคโปร์ และกัวลาลัมเปอร์ประเทศมาเลเซีย อย่างไรก็ดี การพัฒนา
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิที่มีความทันสมัย
ประกอบกับความได้เปรียบของประเทศในเชิงภูมิศาสตร์และต้นทุนการดำเนินงาน
คาดว่าจะทำให้ประเทศไทยสามารถแข่งขันในการเป็นศูนย์กลางทางการบินได้

นอกจากนี้ การรวมตัวของสายการบินต่างๆ เป็นกลุ่มพันธมิตรการบินได้ผลักดันให้การแข่งขันสูงขึ้น
โดยมีการแข่งขันในการให้สิทธิประโยชน์ต่างๆ
แก่ผู้โดยสารที่เป็นสมาชิกเพื่อเป็นการรักษาลูกค้าประจำ เช่น

[]รายการสะสมไมล์ การมีเครือข่ายการบินที่สมบูรณ์
การอำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารตั้งแต่การตรวจรับและออกเอกสารการเดินทาง
ห้องรับรองผู้โดยสาร เป็นต้น อย่างไรก็ดี บริษัทฯ
ได้อาศัยจุดแข็งจากการเป็นสมาชิกในกลุ่มพันธมิตร สตาร์ อัลไลแอนซ์
ซึ่งเป็นกลุ่มพันธมิตรการบินที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในการ แข่งขันกับสายการบินและกลุ่มพันธมิตรอื่นๆ

การบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์

กิจการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์ของบริษัทฯ ประสบกับการแข่งขันจากสายการบินอื่นๆ
ที่ทำการบินในเส้นทางเดียวกันและให้บริการรูปแบบเดียวกัน ปัจจุบัน บริษัทฯ
ไม่มีเครื่องบินขนส่งสินค้าเป็นการเฉพาะ ในขณะที่คู่แข่งรายอื่นๆ เช่น
สายการบินคาเธ่ย์แปซิฟิคและสายการบินสิงคโปร์แอร์ไลน์ ต่างมีเครื่องบินขนส่งสินค้าโดยเฉพาะ
จึงทำให้สามารถขนส่งสินค้าได้เป็นจำนวนมากกว่าบริษัทฯ นอกจากนี้
ผู้ประกอบการขนส่งแบบครบวงจรซึ่งได้ให้บริการขนส่งทั้งทางอากาศและภาคพื้นดินโดยให้บริการตั้งแต่การรับสินค้าจากต้นทางและนำส่งสินค้าจนถึงที่หมาย
ได้ทำให้การแข่งขันในกิจการการขนส่งสูงขึ้น อย่างไรก็ดี
คู่แข่งเหล่านี้ประสบกับข้อจำกัดทางด้านสิทธิการบินจึงทำให้ยังไม่มีบทบาทในการแข่งขัน มากนัก
บริษัทฯ มีนโยบายการกำหนดอัตราค่าขนส่งในระดับที่ทัดเทียมกับคู่แข่ง โดยพิจารณาจาก
คุณภาพของการบริการ ภาวะความต้องการของตลาด ฯลฯ เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้อย่างสูงสุด
บริษัทฯ
ยังมีแผนที่จะขยายปริมาณการผลิตตามการขยายฝูงบินและจะเช่าระวางในเครื่องบินขนส่งอื่นๆ
เพิ่มเติมเมื่อมีความต้องการที่อาจเพิ่มสูงขึ้นด้วย

แนวโน้มสภาพการแข่งขันในอนาคต

-   ความต่อเนื่องในการรวมกลุ่มพันธมิตรสายการบินเพื่อขยายเครือข่ายเส้นทางบิน ลดต้นทุน และ
    ปรับปรุงประสิทธิภาพการบริการ นอกจากพันธมิตรกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ ยังมีกลุ่มพันธมิตรอื่นๆ
    ได้แก่ กลุ่ม One World ซึ่งประกอบด้วยสายการบินหลักคือ สายการบินบริติชแอร์เวย์
    สายการบินแควนตัส สายการบินอเมริกันแอร์ไลน์ สายการบินคาเธ่ย์แปซิฟิค
    นอกจากนี้ยังมีกลุ่มอื่นๆ ที่กำลังมีการรวมตัวให้ใหญ่ขึ้น และจะมีมากกลุ่มขึ้น ล่าสุด
    มีการจัดตั้งกลุ่มพันธมิตรกลุ่มใหม่ ชื่อ สกายทีม ประกอบด้วย สายการบินแอร์ฟรานซ์
    สายการบินแอร์โร่เม็กซิโก สายการบินเดลต้าแอร์ไลน์ และ สายการบินโคเรียนแอร์ ดังนั้น
    แนวโน้มการดำเนินกิจการขนส่งทางอากาศในอนาคตนอกจากจะ
    แข่งขันกันในระดับสายการบินแล้วจะต้องแข่งขันในระดับกลุ่มด้วย

-   สายการบินที่มีความเข้มแข็ง
    ใช้กลยุทธ์ในการขยายตัวด้วยการซื้อหุ้นของสายการบินอื่นเพื่อขยายเครือข่ายการบิน
    เพิ่มส่วนครองตลาด สิทธิการบิน และกำหนดเวลาการใช้สนามบิน (Slot Time)
    เพิ่มประสิทธิภาพทางด้านต้นทุน รวมทั้งลดบทบาทของคู่แข่ง นอกจากนี้
    ยังสามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่ได้เพิ่มมาทั้งจากเครื่องบิน การปฏิบัติการ
    การตลาดและการขาย

-   สายการบินต่างๆ
    มุ่งเน้นการพัฒนาปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์และบริการที่สามารถสนองตอบต่อลูกค้าได้อย่างเต็มที่
    ทั้งนี้เนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนไป
    มีความต้องการผลิตภัณฑ์และการบริการที่แตกต่างและหลากหลายมากขึ้น

-   มีการนำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาใช้ในธุรกิจสายการบินมากขึ้น ทั้งในด้านการควบคุม
    ประสานงาน และช่วยให้การบริการผู้โดยสารและการขนส่งสินค้าเป็นไปได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
    นอกจากนี้เครือข่ายอินเตอร์เน็ตและบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ (E-Ticket)
    จะเข้ามามีบทบาทด้านการขายตรงถึง ผู้โดยสารมากขึ้น
    สายการบินจะเพิ่มการลงทุนในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อให้ได้รายได้อย่าง เต็มที่
    ลดการจ่ายส่วนแบ่งค่าการตลาดให้กับตัวแทนจำหน่าย ทำให้ตัวแทนจำหน่ายมีบทบาทลดลง

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

[]3.3.1 กำลังการผลิตและปริมาณการผลิตที่เกี่ยวข้องกับการบิน

+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         | ปีง      | ปีง      | ปีง      |
|                            |         | บประมาณ | บประมาณ | บประมาณ |
|                            |         | 2542    | 2543    |         |
|                            |         |         |         | 2544    |
+============================+=========+=========+=========+=========+
| - จำนวนเครื่องบิน             | (ลำ)    | 79      | 79      | 81      |
| (Number of Aircraft)       |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จุดหมายปลายทาง            | (จุด)    | 72      | 73      | 73      |
| (ไม่รวมกรุงเทพฯ)             |         |         |         |         |
| (Number of Destinations)   |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ระยะทางบิน                | (พันกม.) | 163,079 | 169,577 | 182,344 |
| (Kilometer Flown)          |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนการลงของเครื่องบิน     | (ครั้ง)   | 95,146  | 100,845 | 103,746 |
| (Number of Landings)       |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนชั่วโมงปฏิบัติการบิน      | (ช      | 244,065 | 255,668 | 271,564 |
| (Flight Hours)             | ั่วโมง/ปี) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ชั่วโมงการใช้เครื่องบินโดยเฉลี่ย | (ชั่ว     | 9.2     | 9.3     | 9.6     |
| (Aircraft Utilization)     | โมง/วัน) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งผู้โดยสาร             |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณที่นั่ง                 | (ล้านท   | 51,788  | 55,517  | 60,459  |
| (Available Seats           | ี่นั่ง-กม.) |         |         |         |
| Kilometer)                 |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร      | (ล้าน    | 37,642  | 41,347  | 45,167  |
|                            | คน-กม.) |         |         |         |
| (Revenue Passenger         |         |         |         |         |
| Kilometer)                 |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร    | (ร้อยละ) | 72.7    | 74.5    | 74.7    |
| (Passenger Load Factor)    |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนผู้โดยสาร             | (พันคน)  | 16,331  | 17,700  | 18,619  |
| (Passenger Carried)        |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -                          | (บาท/   | 1.99    | 2.07    | 2.23    |
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย  | คน-กม.) |         |         |         |
| (Passenger Yield)          |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์    |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์        | (ล้าน    | 2,648   | 2,756   | 3,049   |
| (Available Dead Load Ton-  | ตัน/กม.) |         |         |         |
| Kilometer)                 |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์       | (ล้าน    | 1,644   | 1,690   | 1,695   |
| (Revenue Freight Ton-      | ตัน/กม.) |         |         |         |
| Kilometre)                 |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - อัตราการขนส่งพัสดุภัณฑ์        | (ร้อยละ) | 62.1    | 61.3    | 55.6    |
|                            |         |         |         |         |
| (Freight Load Factor)      |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - น้ำหนักพัสดุภัณฑ์ขนส่ง          | (พันกก.) | 477,250 | 512,072 | 507,220 |
| (Cargo Carried)            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย | (บาท/   | 10.68   | 11.59   | 12.08   |
| (Freight Yield)            | ตัน-กม.) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งรวมทั้งระบบ           |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการผลิต              | (ล้าน    | 7,309   | 7,752   | 8,490   |
|                            | ตัน-กม.) |         |         |         |
| (Available Ton-Kilometer)  |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -   ปริมาณการขนส่ง           | (ล้าน    | 5,097   | 5,469   | 5,818   |
|                            | ตัน-กม.) |         |         |         |
| (Revenue Ton-Kilometer)    |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -   อัตราส่วนการบรรทุก        | (ร้อยละ) | 69.7    | 70.6    | 68.5    |
|                            |         |         |         |         |
| (Load Factor)              |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -                          | (บาท/   | 18.40   | 19.43   | 21.04   |
|   รายได้รวมทั้งระบบเฉลี่ยต่อหน่วย | ตัน-กม.) |         |         |         |
|                            |         |         |         |         |
| (System-wide Yield)        |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+

[]3.3.2 โครงสร้างค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานและปัจจัยการผลิตที่สำคัญ

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของบริษัทฯ ประกอบด้วยค่าใช้จ่ายที่สำคัญคือ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน
ซึ่งมีองค์ประกอบหลักเป็นค่าใช้จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใช้ในการบิน
ค่าใช้จ่ายทางด้านพนักงานซึ่งเป็นทรัพยากร ที่สำคัญในธุรกิจการให้บริการ
และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาเครื่องบินเพื่อนำมาใช้บริการ

  ------------------------------ ----------- ------- ----------- ------- ----------- -------
                                 ปีงบประมาณ           ปีงบประมาณ           ปีงบประมาณ   
                                 2542                2543                2544        

                                 มูลค่า        ร้อยละ   มูลค่า        ร้อยละ   มูลค่า        ร้อยละ

  - ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน           15,054.1    18.1    23,042.4    23.6    29,583.4    25.3

  - ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง                11,212.4    13.5    18,697.8    19.1    24,328.2    20.8

  - ค่าใช้จ่ายอื่นๆ                   3,841.7     4.6     4,344.6     4.4     5,255.2     4.5

  - ค่าบำรุงรักษาและค่าซ่อมแซม        8,136.8     9.8     9,100.8     9.3     13,894.1    11.9

  - ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบริการภาคพื้นดิน 14,816.9    17.8    16,104.2    16.5    18,533.7    15.9

  - ค่าใช้จ่ายในการบริการผู้โดยสาร     11,981.5    14.4    13,297.2    13.6    14,996.5    12.8

  - ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด            11,349.9    13.6    12,520.2    12.8    14,272.9    12.2

  - ค่าใช้จ่ายในการบริหารและทั่วไป     1,784.1     2.1     1,814.3     1.9     1,736.9     1.5

  - ค่าตอบแทนกรรมการ              1.0         0.0     4.1         0.0     4.1         0.0

  - ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่         9,641.5     11.6    10,572.9    10.8    11,646.3    9.9

  - ค่าเสื่อมราคาเครื่องบิน            6,244.9     7.5     7,345.3     7.5     8,069.1     6.9

  - ค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ถาวรอื่นๆ      1,431.8     1.7     1,776.7     1.8     1,700.8     1.5

  - กิจการอื่นๆ                     2,753.2     3.3     2,119.7     2.2     2,508.1     2.1

  รวม                            83,195.7    100.0   97,697.8    100.0   116,945.9   100.0
  ------------------------------ ----------- ------- ----------- ------- ----------- -------

ปัจจัยการผลิตที่สำคัญในแต่ละประเภทมีดังต่อไปนี้

น้ำมัน

เครื่องบินของบริษัทฯ จะเติมน้ำมันที่สนามบินตามจุดบินต่างๆ
โดยราคาน้ำมันจะขึ้นอยู่กับราคาน้ำมันของตลาดโลกที่ใช้อ้างอิง ณ จุดเติมน้ำมันนั้น
เพื่อเป็นการประกันอุปทานของน้ำมันที่ต้องการลดต้นทุน บริษัทฯ
จึงพยายามเลือกเติมน้ำมันจากเมืองที่ราคาน้ำมันถูกและพยายามใช้น้ำมันเพียงเท่าที่จำเป็นในเมืองที่ราคาน้ำมันแพง

บริษัทฯ ได้ดำเนินการจัดซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้จำหน่ายน้ำมันรายใหญ่ซึ่งมีจำนวนหลายราย
โดยผ่านกระบวนการเจรจาต่อรองโดยคณะทำงานซึ่งมีหน้าที่ในการพิจารณากลั่นกรองเสนอแนะในการคัดเลือกเชื้อเพลิง
อัตราค่าเชื้อเพลิง ระยะเวลาผูกพันการจัดหา และเงื่อนไขอื่น ราคาซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิง
จะกำหนดจากราคา spot ของประเทศต่างๆ ซึ่งขึ้นอยู่กับแหล่งที่เติมน้ำมัน บวกต้นทุนค่าขนส่ง
ค่าประกันภัย และผลตอบแทนของผู้ขาย ในกรณีที่บริษัทฯ มีความต้องการซื้อน้ำมันจำนวนมาก บริษัทฯ
จะทำสัญญาการซื้อน้ำมันล่วงหน้ากับผู้ขายน้ำมันเป็นเวลาประมาณ 1-2 ปี
เพื่อเป็นการประกันว่าผู้ขายน้ำมันมีน้ำมันจำหน่ายให้บริษัทฯ ในปริมาณตามที่ตกลง

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังเป็นหนึ่งในผู้ถือหุ้นของ บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด
(มหาชน) (Bangkok Aviation Fuel Services Public Company Limited)
ร่วมกับผู้จำหน่ายน้ำมันอีก 6 ราย และหน่วยงานอื่นๆ
บริษัทดังกล่าวเป็นผู้ประกอบการเพียงรายเดียวที่ได้รับสิทธิจากภาครัฐในการดำเนินธุรกิจจัดเก็บและให้บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงแก่อากาศยานทุกประเภท
ณ ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ โดยมีระบบท่อส่งน้ำมันอากาศยาน ระบบคลังน้ำมันอากาศยาน
และระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิง

[]อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่บริษัทฯ เป็นสายการบินผู้ถือหุ้นเพียงรายเดียว บริษัทฯ
มีสิทธิที่จะซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้จำหน่ายน้ำมันรายอื่นๆ
นอกเหนือจากรายที่เป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทดังกล่าวด้วย โดยในปีงบประมาณ 2542 2543 และ 2544
บริษัทฯ ได้จัดซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงประมาณร้อยละ 26 ร้อยละ 27 และร้อยละ 29
ของปริมาณเชื้อเพลิงทั้งหมดที่ต้องการจากผู้จำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงรายอื่นๆ ซึ่งไม่ได้เป็นผู้ถือหุ้นของ
บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ที่ผ่านมา บริษัทฯ
มีความได้เปรียบมากกว่าคู่แข่งขันในเรื่องการจัดซื้อน้ำมันเชื้อเพลิง
เนื่องจากราคาเฉลี่ยของน้ำมันเชื้อเพลิงที่จำหน่ายในกรุงเทพฯ จะต่ำกว่าราคาที่จำหน่ายในเมืองอื่น
เช่น สิงคโปร์ โตเกียว และฮ่องกง บริษัทฯ
มีการจัดซื้อน้ำมันจากผู้จำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศคิดเป็นจำนวนร้อยละ 57
ของน้ำมันที่ใช้ทั้งหมด และจัดซื้อส่วนที่เหลือในต่างประเทศ

บริษัทฯ
ไม่ได้ทำการป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงแม้ว่าสายการบินคู่แข่งบางแห่งได้มีการทำประกันดังกล่าวเป็นจำนวนถึงร้อยละ
50 ของปริมาณการใช้เชื้อเพลิงทั้งหมด เนื่องจากบริษัทฯ
ได้พิจารณาจากข้อมูลในอดีตที่ผ่านมาระหว่างความผันผวนของราคาน้ำมันและต้นทุนที่เกี่ยวข้องในการทำป้องกันความเสี่ยงแล้วพบว่าอาจไม่เกิดประโยชน์เป็นจำนวนมาก
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ได้มีการติดตามราคาน้ำมันอย่างสม่ำเสมอและมีแผนที่จะศึกษาแนวทางการจัดการความเสี่ยงและอาจพิจารณาทำการป้องกันความเสี่ยงเมื่อมีความเหมาะสม

พนักงาน

เนื่องจากธุรกิจการบินเป็นธุรกิจที่ให้ความสำคัญในเรื่องการบริการและความปลอดภัยในการเดินทางของผู้โดยสาร
บริษัทฯ
ได้ให้ความสำคัญในการฝึกหัดนักบินและพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินอย่างมากเพื่อให้มีนักบินและพนักงานต้อนรับที่มีคุณภาพในจำนวนที่เพียงพอกับความต้องการในการให้บริการแก่
ผู้โดยสาร ซึ่งความรับผิดชอบในงานส่วนนี้เป็นของฝ่ายพัฒนาบุคลากรการบินของบริษัทฯ
โดยได้ขยายความร่วมมือไปยังองค์กรภายนอก เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี
ขยายขอบข่ายความรู้ให้กว้างขวางและสามารถสร้างสรรค์บุคลากรที่มีคุณภาพ
ให้ความร่วมมือกับสถาบันการบินพลเรือนจัดฝึกอบรมนักบินหลักสูตรใหม่ในโครงการ Airline
Transition Training (ATT) เพื่อผลิตบุคลากรที่มีประสิทธิภาพในการปฏิบัติการบิน
ซึ่งในปัจจุบันได้มีการนำเทคโนโลยีและอุปกรณ์ต่างๆ เข้ามาช่วยทำการบินมากขึ้น ทั้งนี้ บริษัทฯ
มีเป้าหมายจะผลิตนักบินประมาณปีละ 60 คน
เพื่อให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาฝูงบินและทดแทนจำนวนนักบินที่ลดลงตามวาระ

และเพื่อรักษามาตรฐานการฝึกอบรมพนักงานของศูนย์ฝึกอบรมลูกเรือให้มีความทันสมัย
และมีประสิทธิภาพสูงสุดอยู่เสมอ บริษัทฯ มีเครื่องฝึกบินจำลอง (Flight Simulator) 5 เครื่อง
และเครื่องฝึกการทำ Procedure การบิน (Flight Training Device หรือ FTD) อีก 1
เครื่อง สำหรับการฝึกนักบินของบริษัทฯ ทั้งหมด นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้ให้สายการบินในประเทศและต่างประเทศมาเช่าทำการฝึก โดยปัจจุบันมีจำนวนรวม 48
สายการบิน นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังทำการฝึกและให้เช่าเครื่องฝึกจำลองเหตุการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นได้ในห้องโดยสารบนเครื่องบิน
(Cabin Emergency Evacuation Trainer หรือ CEET)
ให้กับสายการบินในประเทศและต่างประเทศอีก 6 สายการบิน

ในส่วนของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน ทุกคนจะต้องผ่านการฝึกฝนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ
เป็นเวลา 13 สัปดาห์ และทดลองงานบริการบนเครื่องบินอีก 6 เดือน
เพื่อให้เกิดความมั่นใจในการให้บริการอย่างสุภาพอ่อนน้อม และคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้โดยสาร

[]เครื่องบิน

บริษัทมีนโยบายและขั้นตอนในการจัดหาเครื่องบิน
โดยคณะกรรมการจัดทำแผนรัฐวิสาหกิจร่วมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
จัดทำแผนการจัดหาเครื่องบินเพื่อรองรับการเจริญเติบโตทางธุรกิจตามแผนการดำเนินงานโดยรวมของบริษัทฯ
โดยพิจารณาถึงขนาดของเครื่องบินให้สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นและเหมาะสมกับเส้นทางบินตามความต้องการของตลาด
แล้วบรรจุในแผนรัฐวิสาหกิจเพื่อเสนอกระทรวงคมนาคมให้ความเห็นชอบ
ขั้นตอนในการจัดหาเครื่องบิน
คณะกรรมการจัดหาเครื่องบินจะดำเนินการขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรีตามแผนการที่บรรจุไว้ในแผนรัฐวิสาหกิจ
เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีแล้ว บริษัทผู้ผลิตเครื่องบินจะเสนอแบบเครื่องบินและราคา
เพื่อให้บริษัทพิจารณาแล้วนำเรียนต่อคณะกรรมการบริษัทฯ ให้ความเห็นชอบ
เพื่อนำเสนอขออนุมัติวงเงินจัดซื้อจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นต่อไป จากนั้นบริษัทฯ
จะปรึกษาร่วมกับกระทรวงการคลัง ในแนวทางการจัดหาเงินทุนเพื่อการจัดหาเครื่องบิน
ซึ่งอาจเป็นการเช่าเพื่อดำเนินงาน (Operating Lease) หรือซื้อโดยการหาแหล่งเงินกู้
หรือซื้อในรูปแบบภายใต้สัญญาเช่า (Financial Lease)
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐบาลในส่วนที่เกี่ยวกับการก่อหนี้ต่างประเทศ

บริษัทฯ ที่ดำเนินการผลิตและจำหน่ายเครื่องบินพาณิชย์ขนาดใหญ่ในตลาดโลกมีเพียง 2 บริษัท ได้แก่
บริษัท โบอิ้ง และบริษัท แอร์บัส อินดัสทรี โดยบริษัทฯ
สามารถต่อรองในเรื่องของสิทธิประโยชน์ที่จะได้รับจากการซื้อเครื่องบิน
แต่การจะพิจารณาซื้อเครื่องบินจากบริษัทฯ ใด
ขึ้นอยู่กับขนาดและแบบของเครื่องบินที่เหมาะสมกับเส้นทางบิน และความต้องการของตลาดที่บริษัทฯ
จะทำการบิน

ณ วันที่ 30 กันยายน 2544 บริษัทฯ มีเครื่องบินในฝูงบินรวมทั้งสิ้น 81 ลำ โดยเป็นเครื่องบินที่เป็น
สินทรัพย์ของบริษัทฯ จำนวน 41 ลำ และเป็นเครื่องบินภายใต้สัญญาเช่า (Financial Lease)
เป็นจำนวน 20 ลำ และเช่าแบบการเช่าเพื่อดำเนินงาน (Operating Lease) เป็นจำนวน 20
ลำ โดยบริษัทฯ ได้รับมอบเครื่องบินภายใต้สัญญาเช่าในงวดนี้เป็นเครื่องบินโบอิ้ง 777-300 จำนวน
2 ลำ นอกจากนี้ยังได้รับมอบเครื่องบินโบอิ้ง 747-400 จำนวน 2 ลำ
ซึ่งเป็นการเช่าเพื่อดำเนินงานระยะสั้นชั่วคราวในระหว่างที่บริษัทฯ
กำลังดำเนินการหาแหล่งเงินกู้ระยะยาว

บริษัทฯ มีแนวทางการจัดหาเงินทุนเพื่อจัดหาเครื่องบินโดยวิธีการต่างๆ
โดยคำนึงถึงสถานการณ์ทางตลาดการเงินและภาวะเศรษฐกิจโดยทั่วไปรวมถึงนโยบายของรัฐบาลด้วย
ซึ่งวิธีจัดหาเงินทุนของบริษัทฯ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลัง
โดยเฉพาะในการกู้ยืมเงินในสกุลเงินตราต่างประเทศจะต้องอยู่ภายใต้เพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งคณะกรรมการนโยบายหนี้ของประเทศจะเป็นผู้กำหนดเพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศในแต่ละปี
โดยในการพิจารณาคณะกรรมการนโยบายหนี้ของประเทศจะเรียกหน่วยงานรัฐวิสาหกิจและหน่วยงานอื่นๆ
ของรัฐ ที่มีความต้องการใช้เงินเข้ามาชี้แจงความจำเป็นในการกู้ยืมเงินเพื่อคณะกรรมการฯ
จะได้พิจารณาจัดสรรงบประมาณการกู้ยืมเงินให้แต่ละองค์กรตามลำดับความสำคัญและความจำเป็นในการใช้เงิน
ดังนั้นตราบใดที่รัฐบาลโดยกระทรวงการคลังยังคงถือหุ้นส่วนใหญ่ในบริษัทฯ เกินกว่าร้อยละ 50
บริษัทฯ ยังคงต้องปฏิบัติตามกระบวนการอนุมัติดังกล่าว
อย่างไรก็ตามการจัดหาเครื่องบินในลักษณะการเช่าเพื่อดำเนินการจะไม่ถูกจัดอยู่ในเพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศดังกล่าว
เนื่องจากไม่มีการบันทึกทรัพย์สินในงบดุลของบริษัทฯ

[]การเช่าเพื่อดำเนินการ ทั้ง 20 สัญญาของบริษัทฯ มีภาระผูกพันในรูปเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
ซึ่งในจำนวน 20 ลำนี้ มี 18 สัญญา ที่มีอายุสัญญาเช่า 10 และ 11 ปี โดย ณ วันที่ 30 กันยายน
2544 จะมีอายุคงเหลือระหว่าง 5 ปี 10 เดือน-8 ปี 3 เดือน
มีกำหนดชำระค่าเช่าเป็นรายไตรมาส ส่วนอีก 2 สัญญา
จะเป็นการเช่าเพื่อดำเนินงานระยะสั้นชั่วคราว (Bridge Lease) จนกว่าบริษัทฯ
จะดำเนินการเกี่ยวกับแหล่งเงินกู้ระยะยาวในรูปของการเช่าซื้อแบบ Asset Based Financing
ที่มีการค้ำประกันโดยธนาคาร US Eximbank และ ECGD แล้วเสร็จ
ในกรณีของการจัดซื้อเครื่องบินแบบการเช่าเพื่อดำเนินการนี้
เครื่องบินจะยังเป็นทรัพย์สินของผู้ให้เช่า แต่ในสัญญาเช่า 18 สัญญาดังกล่าว มีสัญญาเช่าจำนวน 10
สัญญา ที่ผู้ให้เช่าได้ให้สิทธิแก่บริษัทฯ ในการซื้อเครื่องบินหลังจากปีที่ 3 5 10 และ 11
ของการส่งมอบ อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ ในฐานะผู้เช่ายังคงต้องรับผิดชอบในการบำรุงรักษา
การประกันภัย ตลอดจนการเก็บรักษาเครื่องบินตลอดระยะเวลาเช่า ณ วันที่ 30 กันยายน 2544
บริษัทฯ
มีภาระผูกพันค่าเช่าเครื่องบินภายใต้สัญญาเช่าตลอดอายุการเช่าเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ
1,388 ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือประมาณ 61,812 ล้านบาท

บริษัทฯ ได้มีการจัดหาเครื่องบินโดยวิธีการกู้ยืมเงินในลักษณะการเช่าซื้อ (Leverage Lease)
จำนวน 20 ลำ ณ วันที่ 30 กันยายน 2544 สัญญาเหล่านี้มีอายุคงเหลืออยู่ระหว่าง 1-10 ปี
โดยมีภาระหนี้เป็นเงินในสกุลดอลล่าร์สหรัฐ เยนญี่ปุ่น และฟรังซ์ฝรั่งเศส มูลค่าปัจจุบันเป็นเงิน
54,748 ล้านบาท บริษัทฯ
จะได้รับสิทธิในการซื้อเครื่องบินก่อนสิ้นสุดอายุสัญญาได้ตามช่วงเวลาที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อสิ้นสุดสัญญา

[]3.3.3 ผลกระทบของกระบวนการผลิตและการกำจัดวัตถุดิบเหลือใช้ที่มีต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากบริษัทฯ จะมุ่งเน้นด้านคุณภาพในการให้บริการและความปลอดภัยแล้ว บริษัทฯ
ยังมุ่งเน้นการรักษาสภาพแวดล้อมมิให้เกิดมลภาวะในทุกกระบวนการผลิตและทุกปฏิบัติการอีกด้วย
ดังนั้นบริษัทฯ
จึงได้ดำเนินการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตที่อาจมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปรับปรุงระบบการควบคุมต่างๆ
ดังนี้

-   กระบวนการล้างทำความสะอาดชิ้นส่วนเครื่องยนต์อากาศยาน
    ซึ่งเป็นระบบการล้างที่ใช้สารทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ บริษัทฯ
    ได้ทำการเปลี่ยนเครื่องจักรในขบวนการล้างทำความสะอาดเป็นระบบใหม่ซึ่งใช้น้ำในการล้างทำความสะอาดและไม่ทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ
    โดยธนาคารโลกให้ความช่วยเหลือค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนเครื่องจักรแบบให้เปล่าเป็นเงิน 16
    ล้านบาท

-   การใช้น้ำยาลอกสีลำตัวอากาศยานซึ่งมีส่วนประกอบของสาร Solvent Base
    อันมีส่วนในการทำลายชั้นบรรยากาศ บริษัทฯ
    ได้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงโดยการใช้น้ำยาลอกสีลำตัวอากาศยานที่มีส่วนประกอบของสาร
    Water Base แทน ซึ่งจะไม่ทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ

-   บริษัทฯ มีการควบคุมคุณภาพน้ำเสียให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด มีการบำบัดและกำจัดน้ำเสีย
    เพื่อลดผลกระทบต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ บริษัทฯ
    มีการตรวจสอบน้ำเสียเป็นประจำ
    ทุกเดือนโดยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์เอกชนที่ได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม

-   บริษัทฯ
    มีการตรวจสอบคุณภาพอากาศโดยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์เอกชนที่ได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อลดปริมาณฝุ่น
    มีการควบคุมควันพิษที่เกิดจากยานพาหนะ

บริษัทฯ ได้ปฏิบัติตามที่กฎหมายควบคุมสิ่งแวดล้อมกำหนด โดยในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้จ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินการเพื่อควบคุมสิ่งแวดล้อมเป็นจำนวนเงิน 1.42 ล้านบาท
ในปีงบประมาณ 2542 จำนวนเงิน 1.58 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2543 และจำนวนเงิน 1.92
ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2544

สำนักงานใหญ่ ศูนย์ฝึกด้านการบิน และศูนย์คอมพิวเตอร์ ของบริษัทฯ ยังได้รับใบรับรองมาตรฐาน
ISO 14001 (Environmental Management System)
ซึ่งเป็นการรับรองมาตรฐานอุตสาหกรรมด้านระบบบริหารงานสิ่งแวดล้อมเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2543
จาก BVQI ซึ่งเป็นองค์กรให้การรับรองมาตรฐานในระดับสากล นอกจากนี้ ฝ่ายช่างของบริษัทฯ
ทั้งศูนย์ซ่อมที่ดอนเมืองและอู่ตะเภายังได้รับใบรับรอง มาตรฐาน ISO 14001 เมื่อวันที่ 16 มีนาคม
2544 จาก BVQI เช่นกัน

ข้อพิพาทหรือการถูกฟ้องร้องเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และแนวทางแก้ไขข้อพิพาท

-ไม่มี-

3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

-ไม่มี-