2. ปัจจัยความเสี่ยง

ความเสี่ยงเกี่ยวกับบริษัทฯ และธุรกิจของบริษัทฯ

1. รายได้และโอกาสในการเติบโตของรายได้ของบริษัทฯ
ขึ้นอยูกับสัญญาที่ทํากับภาครัฐซึ่งขึ้นอยูกับนโยบายของรัฐบาลและเศรษฐกิจของประเทศเปนหลัก

บริษัทฯ ดําเนินธุรกิจสวนใหญที่สําคัญในประเทศโดยในรอบปีบัญชี สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม
พ.ศ. 2555 บริษัทฯ มีรายได้จากการใหบริการก่อสร้างในประเทศคิดเปนร้อยละ 71.97
ของรายได้จากการใหบริการก่อสร้างทั้งหมด

เศรษฐกิจของประเทศได้ขยายตัวในอัตราเพิ่มขึ้นในปี 2555
โดยอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑมวลรวมในประเทศเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 6.4 ในปี พ.ศ. 2555
จากร้อยละ 0.1 ในปี พ.ศ. 2554 และร้อยละ 7.8 ในปี พ.ศ. 2553
ส่วนอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑมวลรวมประชาชาติของอุตสาหกรรมก่อสร้างเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ
7.8 ในปี พ.ศ. 2555 จากร้อยละ -5.1 ในปี พ.ศ. 2554 และร้อยละ 6.8 ในปี พ.ศ. 2553
(ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ) บริษัทฯ
ไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าการขยายตัวทางเศรษฐกิจในปจจุบันและระดับการใชจายของรัฐบาลจะเปลี่ยนแปลงเพียงใด
หรือจะมีวิกฤตการณ์ทางการเงินเกิดขึ้นอีกหรือไม่
ในอนาคตปจจัยที่อาจส่งผลกระทบในทางลบต่อเศรษฐกิจของประเทศ ได้แก่

-   การลดลงของกิจกรรมด้านธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิต หรือด้านอุตสาหกรรมในประเทศ
    หรือในภูมิภาค หรือในระดับโลก

-   การยกเลิกการกระตุ้นเศรษฐกิจจากนโยบายการเงินและการคลังของภาครัฐจากในประเทศ
    หรือในระดับโลก

-   การขาดแคลนสินเชื่อหรือแหล่งเงินทุนในรูปแบบอื่นซึ่งส่งผลให้เกิดการลดลงในส่วนที่เกี่ยวกับความต้องการด้านสินค้าและบริการของผู้ประกอบการในภูมิภาค

-   ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราและราคาน้ำมัน

-   ภาวะเงินเฟ้อในระยะยาว หรือการเพิ่มขึ้นของอัตราดอกเบี้ยในภูมิภาค

-   การเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับภาษีอากร

-   การกลับมาของโรคระบบทางเดินหายใจเฉียบพลัน โรคไข้หวัดนก
    หรือการเกิดโรคติดต่อร้ายแรงอื่นๆ ในประเทศหรือประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค

-   การขาดเสถียรภาพทางการเมือง การก่อการร้ายหรือความขัดแย้งทางทหารในประเทศต่างๆ
    ในภูมิภาคหรือทั่วโลก

-   สถานการณ์ความไม่สงบทางภาคใต้ของประเทศที่ยังดําเนินต่อไปหรือเพิ่มความรุนแรงขึ้น
    และการพัฒนาด้านกฎหมาย การเมือง หรือเศรษฐกิจของประเทศหรือที่กระทบต่อประเทศ

-   ภัยธรรมชาติ และภัยพิบัติต่างๆ

การถดถอย หรือเสื่อมลงของเศรษฐกิจของประเทศ หรือการลดลงของกิจกรรมทางธุรกิจ
อุตสาหกรรมการผลิต หรือการเงินในประเทศอาจสงผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงานและโอกาสของบริษัทฯ การดําเนินธุรกิจของบริษัทฯ
นอกจากมุงเนนการดําเนินธุรกิจภายในประเทศแลว การดําเนินธุรกิจของบริษัทฯ
ยังขึ้นอยูกับการใชจายของภาครัฐเปนอย่างมาก โดยที่ลูกคารายใหญ่ของบริษัทฯ ได้แก
รัฐบาล และรัฐวิสาหกิจตางๆ เชน การรถไฟแห่งประเทศไทย การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย เปนตน ซึ่งบริษัทฯ
มีรายได้จากการใหบริการก่อสร้างจากภาครัฐ คิดเป็นร้อยละ 66.1 และร้อยละ 64.6
ของรายได้จากการใหบริการก่อสร้างทั้งหมดในปี พ.ศ. 2555 และปี พ.ศ. 2554 ตามลำดับ
และร้อยละ 89.3 และร้อยละ 84.4 ของมูลคาของงานของบริษัทฯ และสัดส่วนของบริษัทฯ
ในกิจการร่วมค้าที่มีอยูในมือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.
2554 ตามลําดับ
ในขณะที่แผนของประเทศเปดโอกาสใหรัฐบาลเพิ่มการใชจายด้านโครงการระบบสาธารณูปโภค
หากมีการตัดลดงบประมาณค่าใชจายที่สําคัญของรัฐบาลยอมสงผลกระทบในทางลบต่อปริมาณสัญญาโครงการก่อสร้างใหมๆ
ของภาครัฐที่จะมี ซึ่งในกรณีดังกลาวหรือในกรณีที่ความสัมพันธของบริษัทฯ และภาครัฐไม่ราบรื่น
ไม่วาสาเหตุใดก็ตาม ซึ่งอาจจะสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุนดวย

2. งานก่อสร้างโครงการระบบสาธารณูปโภคที่บริษัทฯ รับดําเนินงานมีความเสี่ยง
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบตอ ธุรกิจสถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
และโอกาสของบริษัทฯ

รายได้สวนสําคัญของบริษัทฯ
โดยเฉพาะอยางยิ่งที่เกี่ยวกับงานก่อสร้างโครงการระบบสาธารณูปโภคขนาดใหญมาจากสัญญาก่อสร้างที่ทํากับรัฐบาล
องคกรที่เกี่ยวของกับรัฐบาล
หรือบริษัทเอกชนที่ได้รับสัมปทานจากหนวยงานของรัฐทั้งภายในและภายนอกประเทศ
ซึ่งงานเหลานี้ก่อใหเกิดความเสี่ยงซึ่งไม่เกี่ยวกับการดำเนินการก่อสร้างของบริษัทฯ
ตัวอยางเชน
โครงการระบบสาธารณูปโภคขนาดใหญหลายโครงการเปนโครงการที่ได้รับความสนใจอยางยิ่งจากคนทั่วไป
ซึ่งอาจถูกตรวจสอบโดยสาธารณชน และฝายการเมืองมากกวาปกติ
และอาจเปนโครงการที่มีความซับซอน ซึ่งทําใหบริษัทฯ ตองจัดสรรทรัพยากรบุคคล
และเงินทุนหมุนเวียนจํานวนมากใหแกโครงการดังกลาว
นอกจากนี้โครงการระบบสาธารณูปโภคดังกลาวอาจเกิดความลาชาหรืออาจถูกแกไขเนื่องจากประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม
ซึ่งทำให้การชําระเงินใหแกบริษัทกอสรางที่ใหบริการแกโครงการดังกลาวรวมถึงบริษัทฯ
อาจลาชา อันเปนผลจากการเกิดขอพิพาทกับหนวยงานของรัฐ
หรือผู้ใหกูแกโครงการนอกจากนี้การเปลี่ยนแปลงงบประมาณและนโยบายของรัฐบาล
อาจก่อให้เกิดความลาชาในการชําระเงินใหแก่บริษัทฯ
ซึ่งอาจสงผลกระทบต่อเนื่องในทางลบต่อกระแสเงินสดของบริษัทฯ นอกจากนี้ขอพิพาทตางๆ
รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงงบประมาณและนโยบายของรัฐบาลอาจสงผลกระทบต่อชื่อเสียงของบริษัทฯ
และการจัดหาเงินทุนเพื่อใชในโครงการในอนาคตของบริษัทฯ
ซึ่งอาจสงผลกระทบต่อเนื่องในทางลบต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

3. หากบริษัทฯ ไม่สามารถประมาณการความเสี่ยงรายได้
หรือต้นทุนของสัญญาโดยรวมได้อย่างถูกต้อง
หรือไม่สามารถตกลงราคามูลค่าของงานที่ได้ดําเนินการแล้ว
เนื่องจากคําสั่งเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้รับการอนุมัติ บริษัทฯ อาจได้รับผลกําไรต่ำกว่าที่คาดไว้
หรืออาจขาดทุนจากสัญญา

สัญญาก่อสร้างที่สำคัญทั้งหมดของบริษัทฯ จะเปนสัญญาเหมาจาย (Lump Sum Price)
หรือสัญญาที่มีราคาต่อหนวยที่แนนอน (Fixed Unit Price)
ขอกําหนดของสัญญาเหลานี้กําหนดใหบริษัทฯ ตองค้ำประกันราคาคาบริการเหมาจาย
หรือราคาคาบริการที่มีราคาตอหนวยที่แนนอน
และตองรับความเสี่ยงวาตนทุนที่เกี่ยวข้องกับการดําเนินงานของบริษัทฯ จะไม่สูงกวาที่คาดไว
ดังนั้นบริษัทฯ จะรับรูกําไรจากสัญญาตางๆ ได้เฉพาะเมื่อบริษัทฯ สามารถควบคุมตนทุน
และหลีกเลี่ยง ปญหาตนทุนสูงกวาประมาณการได้ อนึ่งการที่ตนทุนสูงกวาประมาณการ
ไม่ว่าจะเนื่องมาจากการขาดประสิทธิภาพ การประมาณการที่ผิดพลาด
หรือปจจัยอื่นใดล้วนสงผลใหโครงการได้กําไรนอยลงหรืออาจขาดทุนได้ สัญญาที่บริษัทฯ
ได้เขาดำเนินการจํานวนมากมีสวนหนึ่งขึ้นอยูกับประมาณการตนทุนของบริษัทฯ
อิงกับสมมุติฐานหลายประการ แมวาบริษัทฯ จะคาดการณ์ตนทุน แรงงาน
และคาวัสดุก่อสร้างที่เพิ่มขึ้นในการประมูลของบริษัทฯ แลวก็ตาม รายได้
ตนทุนและกําไรที่รับรูจากสัญญาเหมาจาย
หรือสัญญาที่มีราคาต่อหนวยที่แนนอนอาจแปรผันไปจากจํานวนที่ประมาณการไว
เนื่องมาจากปจจัยหลายประการ ซึ่งรวมทั้งการเปลี่ยนแปลงด้านเงื่อนไขของงาน
ตัวแปรด้านแรงงานและวัสดุอุปกรณตลอดอายุของสัญญา และการเพิ่มขึ้นของตนทุนวัตถุดิบ
และแรงงานที่มิได้คาดการณ์ไว สัญญาก่อสร้างบางฉบับ
มีขอกําหนดเกี่ยวกับสูตรที่ใชในการปรับราคา (Escalation Formula)
เพื่อรองรับการเพิ่มขึ้นของราคาวัตถุดิบและแรงงานที่มิได้คาดการณ์ไว อยางไรก็ตามบริษัทฯ
ยังตองรับภาระสวนที่เพิ่มขึ้นบางสวนนั้นก่อนที่จะสามารถเรียกรองคาชดเชยตามสูตรที่ใชในการปรับราคาได้
ซึ่งสูตรดังกลาวอาจไม่ครอบคลุมราคาตนทุนวัตถุดิบ และคาแรงงานที่เพิ่มขึ้นได้ทั้งหมด
หากการประมาณการความเสี่ยง รายได้หรือตนทุนของบริษัทฯ โดยรวมไม่ถูกตอง
หรือมีเหตุการณ์เปลี่ยนไป หรือหากสูตรที่ใชในการปรับราคาดังกลาวในสัญญาไม่ครอบคลุม
ตนทุนที่เพิ่มขึ้นทั้งหมด บริษัทฯ จะได้กําไรนอยลง หรืออาจขาดทุนจากสัญญานั้นได้
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
และโอกาสของบริษัทฯ บริษัทฯ มักจะตองปฏิบัติงานเพิ่มเติม หรืองานตามคําสั่งเปลี่ยนแปลง
(Change Order) ตามที่ลูกคาแจงมา
แมวาลูกคายังมิได้มีการตกลงเกี่ยวกับขอบขายหรือราคาของงานที่จะทํานั้นก็ตาม
เหตุการณ์เชนวานี้อาจก่อใหเกิดขอโตแยงวา
งานที่ทํานั้นเกินขอบขายงานที่กําหนดไวในแผนโครงการและรายละเอียดเฉพาะเดิมหรือไม่
หรือเกินกวาราคาที่ลูกคาเต็มใจชําระเป็นคางานพิเศษหรือไม่
หากเปนกรณีที่ลูกคาตกลงวางานที่ทํานั้นเปนงานพิเศษที่ทําเพิ่ม
แมลูกคาจะตกลงชําระเงินสําหรับคางานพิเศษ แตบริษัทฯ
อาจตองรับภาระตนทุนสําหรับงานดังกลาว เปนระยะเวลานาน
จนกวาคําสั่งเปลี่ยนแปลงจะได้รับอนุมัติและลูกคาใชเงินคืนให นอกจากนี้
คําสั่งเปลี่ยนแปลงงานที่ยังมิได้รับอนุมัติ ขอโตแย้งเกี่ยวกับสัญญา หรือขอเรียกรองเหลานี้
ยังทําใหบริษัทฯ มีตนทุนที่ยังไม่สามารถเรียกเก็บได้ในระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งบริษัทฯ
จะบันทึกรายการดังกลาวเปน “รายได้ที่ยังไม่เรียกชําระ” ในงบดุลของบริษัทฯ บริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้ว่าบริษัทฯ จะสามารถสงใบเรียกเก็บเพื่อเรียกเก็บเงิน
หรือได้รับชําระภาระตนทุน
และสวนตางกําไรจากงานที่ทําเพิ่มเติมหรืองานตามคําสั่งเปลี่ยนแปลงได้ทั้งหมดหรือไม่ได้เลย
ซึ่งเหตุดังกลาวอาจนําไปสูขอ
พิพาททางธุรกิจหรืออาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน
ผลการดําเนินการ โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

4. ธุรกิจของบริษัทฯ ขึ้นอยู่กับลูกค้าในจํานวนจํากัด

โดยทั่วไปบริษัทฯจะมุงรับงานจากลูกคารายใหญบางกลุม ซึ่งอาจเปนกลุมลูกค้าที่
เปนแหล่งรายได้และแหล่งมูลคาของงานที่มีอยูในมือที่สําคัญของบริษัทฯ บริษัทฯ มีรายได้จาก
การรถไฟแห่งประเทศไทย การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย คิดเป็นร้อยละ 30.0 และร้อยละ
13.4 ของรายได้จากการใหบริการก่อสร้างทั้งหมดของบริษัทฯ ในปี พ.ศ. 2555 และปี พ.ศ.
2554 และคิดเป็นร้อยละ 31.1 และร้อยละ 34.8
ของมูลคาของงานที่มีอยูในมือของบริษัทและสัดส่วนของบริษัทในกิจการร่วมค้า ณ วันที่ 31
ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.2554 ตามลำดับ หากบริษัทฯ
ไม่สามารถชนะประมูลงานใหมได้จากลูกค้าขางตน หรือบริษัทฯ
มีขอพิพาทเกี่ยวกับสัญญากับลูกคาดังกลาว และบริษัทฯ
ไม่สามารถชนะประมูลงานจากลูกค้ารายอื่นได้ ธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินการ
โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุนอาจได้รับผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญ

5. การดําเนินงานเสร็จไม่ทันตามกําหนดในสัญญาอาจทําให้บริษัทฯ
ต้องชดใช้ค่าเสียหายจากการผิดสัญญา

สัญญาของบริษัทฯ ที่สําคัญทั้งหมดมีกําหนดเวลาการดําเนินงานแลวเสร็จ โดยบริษัทฯ
ตองชดใชคาเสียหายหากบริษัทฯ ไม่สามารถดําเนินการก่อสร้างใหแลวเสร็จตามกําหนด
คาปรับจากการดำเนินงานไม่แล้วเสร็จสัญญาโดยปกติจะอยูที่อัตราร้อยละ 0.05-0.1
ของมูลคาตามสัญญาสําหรับแตละวันที่ลาชาโดยไม่มีเหตุอันควร แตรวมแลวจะไม่เกินร้อยละ
10.0 ของมูลคาตามสัญญาการที่บริษัทฯ
ไม่สามารถดําเนินงานใหแลวเสร็จตามกําหนดอาจทําใหบริษัทฯ
ตองชดใชคาเสียหายในจํานวนมาก ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

6. การดำเนินงานในโครงการของบริษัทฯ ทําใหบริษัทฯ มีความเสี่ยงต่อการเรียกรองใหรับผิด

ในการดำเนินการก่อสร้างงานในหลายโครงการ
ซึ่งหากมีความผิดพลาดเกี่ยวกับการออกแบบการก่อสร้างหรือระบบเกิดขึ้นอาจสงผลใหบุคคลภายนอกได้รับอันตราย
หรือทรัพย์สินได้รับความเสียหายได้
การก่อสร้างโครงการที่มีความผิดพลาดทั้งขณะและหลังการก่อสร้างแลวเสร็จอาจสงผลใหเกิดอันตรายและความเสียหายที่คลายคลึงกันได้
หรือผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและมลภาวะทางเสียง ฝุ่นควันฟุ้งกระจาย
การทรุดตัวหรือรอยแตกของพื้นที่อาคารข้างเคียงระหว่างการก่อสร้างหรือจากการก่อสร้าง
ดังนั้นการฟองรองจากเหตุการณ์ตางๆ ดังกลาวอาจทําใหบริษัทฯ ตองตกเปนจําเลยในคดีที่

ตองถูกเรียกรองคาเสียหายเป็นจํานวนมาก แมบริษัทฯ จะมีการทําประกันภัยคุมครองที่บริษัทฯ
เชื่อวาจําเปนเพื่อรองรับเหตุการณ์ดังกลาว แตบริษัทฯ
ไม่อาจรับรองได้วาวงเงินเอาประกันจะเพียงพอหรือเงื่อนไขในกรมธรรม์ครอบคลุมสถานการณ์ตางๆ
หรือต่อความเสียหายต่างๆ ที่บริษัทฯ อาจตองเผชิญการเรียกรองต่อบริษัทฯ หรือต่อบริษัทยอย
บริษัทรวมหรือกิจการรวมค้าใดๆ ของบริษัทฯ ซึ่งอาจสงผลใหบริษัทฯ
ตองรับผิดในคาเสียหายจํานวนมหาศาลได้ ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

7. ผลการดําเนินงานของบริษัทฯ ขึ้นอยูกับระยะเวลาในการที่บริษัทฯ ได้รับงานสัญญาใหม
และระยะเวลาการดําเนินงานตามสัญญาดังกลาว

รายได้สวนสําคัญของบริษัทฯ
ทั้งโดยตรงและโดยออมในเวลาใดเวลาหนึ่งอาจได้มาจากสัญญาก่อสร้างขนาดใหญ
ซึ่งมีจํานวนจํากัด นอกจากนี้บริษัทฯ ไม่สามารถคาดการณ์ได้วาบริษัทฯ จะได้รับงาน (Award)
สัญญาใหมหรือไม่ และได้เมื่อใด เนื่องจากสัญญาดังกลาวจะมีเวลาในการประมูลงาน
พรอมทั้งขั้นตอนการเลือกผูได้รับงานที่นาน และซับซอนซึ่งขึ้นอยูกับปจจัยหลายประการ
รวมทั้งสภาวะของตลาด แหล่งเงินทุน และการอนุมัติจากรัฐบาล
เนื่องจากรายได้สวนสําคัญของบริษัทฯ มาจากโครงการขนาดใหญ ดังนั้น
ผลการดําเนินงานและกระแสเงินสดของบริษัทฯ จึงผันผวนอยางมาก
จากไตรมาสหนึ่งไปอีกไตรมาสหนึ่ง ขึ้นกับจังหวะเวลาในการได้รับงานสัญญาใหม
ปริมาณของงานที่ตองทําภายใต้สัญญา และ ระยะเวลา และจํานวนรายได้ที่บริษัทฯ
รับรูจะแตกตางกันโดยขึ้นอยูกับระยะเวลาของโครงการ
และขั้นตอนงานก่อสร้างที่ดําเนินอยูในชวงเวลาใดชวงเวลาหนึ่ง
ซึ่งปกติจะมีงานก่อสร้างในปริมาณที่นอยในชวงตนและชวงปลายของโครงการก่อสร้าง
ซึ่งส่งผลใหบริษัทฯ รับรูรายได้นอยลงในชวงงานเหลานั้น
หากเปรียบเทียบกับปริมาณงานที่บริษัทฯ
ทําในชวงกลางของโครงการก่อสร้างซึ่งเปนชวงเวลาที่บริษัทฯ รับรูรายได้มากขึ้น ดังนั้น
ผลการดําเนินงานของบริษัทฯ จึงแปรผันตามระยะเวลาและขั้นตอนงานก่อสร้างตามสัญญา
รวมทั้งประเภทของสัญญาของบริษัทฯ ในชวงเวลาใดชวงเวลาหนึ่ง
นอกจากนี้ระยะเวลาของรายได้ และกระแสเงินสดจากโครงการของบริษัทฯ อาจเกิดความลาชา
เนื่องจากปจจัยหลายประการ ซึ่งรวมทั้งความลาชาในการได้รับวัสดุอุปกรณจากผูจําหนาย
การขาดแคลนแรงงาน การเปลี่ยนขอบเขตของงานที่ตองดําเนิน การและสภาพอากาศ
ซึ่งความลาชาที่เกิดขึ้นอาจสงผลในทางลบต่อผลการดําเนินงานของบริษัทฯ
สําหรับระยะเวลาชวงใด ชวงหนึ่ง

8.
บริษัทฯอาจไม่สามารถรับรูมูลคาตามสัญญาของโครงการหรือมูลคาของรายได้ตามมูลคาของงานที่มีอยูในมือ

มูลคาตามสัญญาของโครงการแสดงถึงจํานวนเงินที่บริษัทฯ
คาดได้วาจะได้รับภายใตขอกําหนดของสัญญาวาจาง
ก่อสร้างหากมีการปฏิบัติตามขอกําหนดของสัญญา
มูลคาของงานที่มีอยูในมือแสดงถึงรายได้ที่คาดวาจะได้รับจากปริมาณงานคงคางที่ตองดําเนินการใหแลวเสร็จในเวลาที่กําหนดตามที่ระบุในสัญญา
โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2554 บริษัทฯ
มีมูลคาของงานที่มีอยูในมือของบริษัทฯ และสัดส่วนของบริษัทในกิจการร่วมค้าจํานวน 86,283
ลานบาท และ 96,233 ลานบาท ตามลําดับ บริษัทฯ
ใชขอมูลของมูลคาของงานที่มีอยูในมือเพื่อเป็นตัวบงชี้ระดับปริมาณของงานที่จะตองดําเนินการใหแลวเสร็จ
อยางไรก็ตามบริษัทฯ
อาจไม่ได้รับรูรายได้ของมูลคาตามสัญญาของโครงการหรือมูลคาที่คาดวาจะได้รับจากมูลคาของงานที่มีอยูในมือ
หรือหากรับรูรายได้แล้วอาจไม่ได้รับผลกําไร ยกตัวอยาง เชน
หากโครงการที่อยูในมูลคาของงานที่มีอยูในมือนั้นสิ้นสุดลง ถูกระงับ
หรือลดขอบเขตลงยอมสงผลใหตัวเลขของมูลคาของงานที่มีอยูในมือลดลงดวย
ซึ่งจะลดรายได้กระแสเงินสดและกําไรจากการดําเนินงานที่ได้รับจากสัญญาที่รวมอยูในมูลคาของงานที่มีอยูในมือในจํานวนที่อาจเปนสาระสําคัญ
หากลูกค้ายกเลิกโครงการ บริษัทฯ
อาจได้รับเงินชดเชยบางสวนแตไม่มีสิทธิตามสัญญาที่จะได้ยอดรวมรายได้ที่แสดงในมูลคาของงานที่มีอยูในมือ
การยกเลิกโครงการ
หรือโครงการลาชาในงานตามที่ปรากฏในมูลคาของงานที่มีอยูในมือจํานวนมากอาจสงผลในทางลบอยางมีนัยสําคัญตอธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

9. หากบริษัทฯ ไม่ได้รับหนังสือค้ำประกัน (Bond)
และการสนับสนุนทางการเงินจากสถาบันการเงินอาจจํากัดความสามารถของบริษัทฯ
ในการได้รับสัญญาใหม

โดยทั่วไปบริษัทฯ ตองจัดหาหนังสือค้ำประกันเมื่อบริษัทฯ เขาประมูลงานก่อสร้าง
เพื่อประกันการดำเนินงานของบริษัทฯ ตามสัญญาก่อสร้าง ความสามารถของบริษัทฯ
ในการจัดหาหนังสือค้ำประกันขึ้นอยูกับจํานวนรวมของทุน (Capitalization) เงินทุนหมุนเวียน
ผลการดําเนินงานในอดีต ความชํานาญในการจัดการและปจจัยภายนอกอื่นๆ
รวมทั้งความสามารถโดยรวมของสถาบันการเงินหรือนิติบุคคลที่สามารถออกหนังสือค้ำประกัน
มาตรฐานในการให้หนังสือค้ำประกันของสถาบันการเงิน
และนิติบุคคลดังกลาวอาจแตกตางกันออกไป ทั้งนี้ขึ้นอยูกับนโยบายในการบริหารความเสี่ยง
(Risk Management Policy)
และมาตรฐานการประกันความเสี่ยงของผู้ใหหลักประกันแตละแหง
ซึ่งอาจเปลี่ยนได้เปนครั้งคราว
ในชวงเวลาที่เกิดวิกฤตการณ์ทางการเงินในภูมิภาคอาเซียนและในระหวางการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทฯ
ผู้ออกหนังสือค้ำประกันบางรายได้กําหนดใหบริษัทฯ จํานําเงินฝากหรือใหหลักประกันชนิดอื่น
เพื่อประกันความรับผิดที่อาจเกิดขึ้นตามหนังสือค้ำประกันนั้น
การจํานําดังกลาวสงผลกระทบตอความคลองตัวและแหล่งเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทฯ
เมื่อการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทฯ สําเร็จลุลวงแลว ผู้ออกหนังสือค้ำประกันโดยปกติ
ไม่ได้กําหนดใหบริษัทฯ จํานําเงินฝากหรือใหหลักประกันชนิดอื่นแต่อยางใด แมวาบริษัทฯ
มิได้มีความลําบาก ในการจัดหาหนังสือค้ำประกัน ภายหลังจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทฯ
แตบริษัทฯ ไม่อาจรับรองได้วาบริษัทฯ
จะสามารถได้รับหนังสือค้ำประกันดังกล่าวโดยมีหรือไม่มีการจํานําเงินฝากหรือการใหหลักประกันชนิดอื่นภายใต้ขอกําหนดทางการคาที่เหมาะสม
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน
ผลการดำเนินงานและโอกาสของบริษัทฯ บริษัทฯ อาจตองหาเงินทุนหมุนเวียนในรูปเงินกูเพิ่มเติม
เพื่อเปนทุนดําเนินงานเพิ่มเติมที่จําเปนในการสนับสนุนตนทุนในการเตรียมงานโครงการ
(รวมทั้งการซื้อวัสดุอุปกรณ) ก่อนที่จะได้รับชําระเงินตามสัญญา
ความสามารถในการจัดหาเงินทุนในอนาคตสวนหนึ่งขึ้นอยูกับปจจัยตางๆ
ที่อยูนอกเหนือการควบคุมของบริษัทฯ เชน สภาวะทางตลาดการเงินในขณะนั้น
นโยบายของผู้ใหสินเชื่อ และขึ้นอยูกับธุรกิจ สถานะทางการเงิน
ผลการดําเนินงานและโอกาสของบริษัทฯ
ปจจัยเหลานี้อาจสงผลกระทบต่อความพยายามในการจัดหาทุนที่เพียงพอภายใตขอกําหนดที่บริษัทฯ
พอใจ ดังนั้น ความสามารถของบริษัทฯ ที่จะได้รับเงินกูที่เพียงพอ
เพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทฯ อาจสงผลกระทบต่อการปฏิบัติตามสัญญาของบริษัทฯ
และความสามารถของบริษัทฯ ในการได้รับสัญญาใหมซึ่งอาจสงผลกระทบอยางมีนัยสําคัญตอ
ธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

10. บริษัทฯอาจตองเผชิญกับการแขงขันที่รุนแรง ซึ่งอาจทําใหบริษัทฯ
มีสวนแบงการตลาดและกําไรลดลง

ธุรกิจก่อสร้างในประเทศและในทวีปเอเชียเปนธุรกิจที่มีการแขงขันที่สูงการได้รับงานโครงการใหมๆ
มักกําหนดจากเกณฑการประมูลแขงขันเปนหลัก
โดยหลังจากที่ผานคุณสมบัติในการเปนผู้ประมูลแลว เจาของโครงการจะพิจารณาราคาประมูล
บริษัทฯ
อาจเผชิญกับการแขงขันในโครงการก่อสร้างในประเทศและตางประเทศที่เพิ่มมากขึ้นจากบริษัทก่อสร้างจากทั้งในประเทศและตางประเทศ
โดยเฉพาะอยางยิ่งจากประเทศจีน ญี่ปุน และเกาหลี
โดยบางบริษัทมีแหลงเงินทุนและศักยภาพในการดําเนินงานที่มากกวาของบริษัทฯ ทําใหบริษัทฯ
อาจตองยอมรับกำไรตามสัญญา (Profit Margin)
ที่ลดลงหรือใหเงื่อนไขการทํางานที่ดีขึ้นแกเจาของโครงการเพื่อการแข่งขัน หากบริษัทฯ
ไม่สามารถแขงขันได้ประสบความสําเร็จ สวนแบงการตลาดและสวนแบงกําไรอาจลดลงได้
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

11. การที่บริษัทฯ เขารวมในกิจการรวมคาอาจทําใหบริษัทฯ
ตองรับผิดหากผู้รวมทุนตามกิจการรวมคา มิได้ ปฏิบัติตามขอตกลง

ในบางกรณีบริษัทฯ ได้เขารวมในกิจการรวมคากับผู้รวมทุนภายนอก
ภายใต้เกณฑการรับผิดชอบรวมกันและแทนกัน (Joint and Several) เพื่อใหบริษัทฯ
สามารถเขารวมประมูลงานและทํางานโครงการเฉพาะบางโครงการที่บริษัทฯ
ตองการความชํานาญหรือเทคโนโลยีพิเศษ หรือเมื่อบริษัทฯ
ตองการยกระดับคุณสมบัติในการเขารวมประมูลงานใหสูงขึ้น หรือเมื่อบริษัทฯ
ตองการลดความเสี่ยงด้านการเงิน และการดําเนินงานในโครงการดังกลาว
ความสําเร็จของงานกิจการรวมคา

สวนใหญแลวขึ้นกับความสามารถของบริษัทฯ
ในการดําเนินงานรวมกับผูรวมทุนในกิจการรวมคา หรือความสามารถของผู้

รวมทุนในกิจการรวมคาในการปฏิบัติตามพันธะของตนตามสัญญาได้หรือไม่
หากผู้รวมทุนในกิจการรวมคาไม่สามารถกระทําตามพันธะของตนได้
หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนในสวนของตนมาลงทุนได้ บริษัทฯ
อาจจะตองลงทุนเพิ่มขึ้นและใหบริการเพิ่มขึ้นมาเสริมส่วนที่ขาดนั้น
และหากเจาของโครงการมีสิทธิในการเรียกรองคาเสียหายจากการไม่ปฏิบัติตามพันธะดังกลาวบริษัทฯ
อาจตองเขารับผิดในสวนของผู้รวมทุนในกิจการรวมคาดวย ยิ่งกวานั้นหากบริษัทฯ
ยังไม่สามารถดําเนินงานในสวนของผู้รวมทุนได้เปนที่นาพอใจ
เจาของโครงการอาจบอกเลิกโครงการซึ่งอาจสงผลใหบริษัทฯ ต้องรับผิดตามกฎหมาย
และสร้างความเสียหายแกชื่อเสียงของบริษัทฯ และกําไรที่บริษัทฯ
จะได้รับจากโครงการจะมีจำนวนลดลงดวย
และอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน
ผลการดําเนินงานโอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

12. บริษัทฯ มีความรับผิดที่อาจเกิดขึ้น (Contingent Liabilities)
ซึ่งหากความรับผิดดังกลาวมีนัยสําคัญอาจสงผล

กระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
และโอกาสของบริษัทฯ

บริษัทฯ มีความรับผิดที่อาจเกิดขึ้นภายใตหนังสือค้ำประกันที่บริษัทฯ
จัดหามาเพื่อประกันโครงการก่อสร้างของบริษัทฯ และเงื่อนไขตามการค้ำประกันที่บริษัทฯ
ออกใหเพื่อเปนประกันเงินกูของบริษัทยอยรวมทั้งเงื่อนไขบางประการของโครงการก่อสร้างของบริษัทฯ

หนังสือค้ำประกัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2554
ความรับผิดที่อาจเกิดขึ้นของบริษัทฯ ตามหนังสือค้ำประกันที่ออกโดยสถาบันการเงินในนามของบริษัทฯ
(Bond) จํานวนเทากับ 29,813 ลานบาท และ 26,727 ล้านบาท ตามลําดับ
และตามการค้ำประกัน (Guarantee) ที่บริษัทฯ ออกใหแกสถาบันการเงิน
เพื่อเปนประกันเงินกูที่สถาบันการเงินดังกลาวใหแกบริษัทยอย และบริษัทรวม
และกิจการรวมคาของบริษัทฯ มีจํานวน 3,066 ลานบาท และ 5,623 ล้านบาท ตามลําดับ
หากเจาของโครงการเรียกเก็บเงินจากหนังสือค้ำประกัน อาจทําใหสถาบันการเงินที่
ออกหนังสือค้ำประกันดังกลาวเรียกรองจํานวนเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าวกับบริษัทฯ
นอกจากนี้ หากสถาบันการเงินบังคับหนังสือค้ำประกันอาจสงผลใหบริษัทฯ
ตองรับผิดในหนังสือค้ำประกันดังกลาว ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

13.
บริษัทฯอาจตองตั้งสํารองเพิ่มไวรองรับลูกหนี้ที่สงสัยจะสูญและรับรูการขาดทุนเพิ่มเติมจากมูลคาเงินลงทุนของบริษัทฯที่ลดลง
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน
ผลการดําเนินงานและโอกาสของบริษัทฯ

ในอดีตที่ผานมาบริษัทฯ
มีลูกหนี้การคาจํานวนมากกับบุคคลทั้งที่เปนบุคคลที่เกี่ยวของกันและที่ไม่เกี่ยวของกัน
และลูกหนี้เงินกูจากบุคคลที่เกี่ยวของกันและไม่เกี่ยวของกัน นอกจากนี้บริษัทฯ
ยังมีเงินลงทุนในคูสัญญาที่เกี่ยวของกันและคูสัญญาอื่นในจํานวนพอสมควร

ณ. วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2554 บริษัทฯ มีลูกหนี้การค้า
ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าทางการเงินถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีและลูกหนี้เงินประกันผลงานที่ถึงกําหนดชําระภายในหนึ่งปีรวมเป็นจํานวน
10,759 ลานบาท และ 10,622 ล้านบาท ตามลําดับ มีเงินลงทุน รวมเป็นจำนวน 1,387
ล้านบาทและ 765 ล้านบาท ตามลำดับ และมีสิทธิการเช่าที่ดินและโครงการระหว่างพัฒนา
(ในโครงการทวาย) รวมเป็นจำนวน 3,398 ล้านบาทและ 911 ล้านบาท ตามลำดับ

นอกจากนี้การที่บริษัทฯ มิได้รับชําระเงินจากลูกหนี้การคา
และลูกหนี้เงินกูในอนาคตและการที่เงินลงทุนของบริษัทฯลดลงอาจสงผลใหบริษัทฯ
ตองตั้งสํารองในจํานวนที่เทากับจํานวนเงินที่มิได้รับชําระหรือจํานวนเงินลงทุนที่ลดลงดังกลาว
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ
และผลตอบแทนผู้ลงทุน

14. บริษัทฯ
มีความเสี่ยงจากเสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจในโครงการก่อสร้างของบริษัทฯ
ที่มีอยูภายนอกประเทศ

บริษัทฯ อยู่ระหว่างการขยายธุรกิจในตางประเทศเพิ่มขึ้น
ถึงแม้ว่ารายได้ที่ได้จากลูกค้าภายนอกประเทศคิดเปน ร้อยละ 28.0 และร้อยละ 40.6
ของรายได้จากการใหบริการก่อสร้างทั้งหมดของบริษัทฯ ในปี พ.ศ. 2555 และปี พ.ศ. 2554
ตามลําดับ และคิดเป็นร้อยละ 50.9 และร้อยละ 53.7 ของมูลคาของงานที่มีอยูในมือของบริษัทฯ
และสัดส่วนของบริษัทฯ ในกิจการร่วมค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และวันที่ 31 ธันวาคม
พ.ศ. 2554 ตามลําดับ ซึ่งโครงการภายนอกประเทศดังกลาวเป็นโครงการที่อยูในประเทศ
กัมพูชา สปป.ลาว สหภาพพมา ฟลิปปนส อินโดนีเซีย เวียดนาม มาเลเซีย บังคลาเทศ
อินเดีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ มาดากัสการ์ และไตหวัน ทั้งนี้บริษัทฯ อาจเขาประมูล
และอาจได้รับเลือกใหเขาทําสัญญาก่อสราง ใหมๆ ในประเทศเหล่านี้และประเทศอื่นๆ ดวย

สภาวะทางการเมือง เศรษฐกิจ และความปลอดภัยของประเทศดังกลาวบางประเทศ
ในอดีตมีความไม่มั่นคงและรัฐบาลของบางประเทศได้เขาแทรกแซงเศรษฐกิจในบางครั้ง
และได้ดําเนินการปลี่ยนแปลงนโยบายที่สําคัญของประเทศ เชน
การควบคุมสกุลเงินในประเทศที่บริษัทฯ มีโครงการอาจสงผลใหบริษัทฯ
ไม่สามารถสงกําไรที่ได้จากโครงการกลับมาได้ ความไม่มั่นคงทางการเมือง
ความถดถอยทางด้านเศรษฐกิจในประเทศเหลานี้ในอนาคตอาจสงผลกระทบต่อสัญญาของบริษัทฯ
ในปจจุบัน หรือจํานวนและขนาดของโครงการระบบสาธารณูปโภค
และการก่อสร้างขนาดใหญใหมีการเติบโตที่ชาลง
ซึ่งอาจสงผลกระทบในทางลบอยางมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน นอกจากนี้จากการที่บริษัทฯ
ขยายธุรกิจบริการก่อสร้างในตางประเทศเพิ่มขึ้นบริษัทฯ จะมีความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นทางการเมือง
เศรษฐกิจ และความมั่นคงปลอดภัยในประเทศดังกลาวดวย

15. การดําเนินงานของบริษัทฯ อิงกับตนทุนของวัตถุดิบ แรงงาน และผู้รับเหมาช่วง

วัตถุดิบที่บริษัทฯ ใช้ในโครงการก่อสร้างคิดเป็นประมาณร้อยละ 30 ถึงร้อยละ 40
ของต้นทุนรวมของบริษัทฯ โดยวัตถุดิบดังกล่าวเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodity)
ซึ่งราคาและจํานวนขึ้นอยู่กับภาวะตลาดในประเทศและทั่วโลก
หากวัตถุดิบโดยเฉพาะอย่างยิ่งปูนซีเมนต์ และเหล็กขาดแคลน อาจทําให้บริษัทฯ
หาปริมาณวัตถุดิบที่ต้องการในราคาที่สมเหตุสมผลในทางการค้าได้ยาก หรืออาจไม่สามารถหาได้เลย
ซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน
โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน

ความสามารถของบริษัทฯ ในการควบคุมต้นทุนค่าแรง
และการจัดการโครงการระบบสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการจัดหาและรักษาไว้ซึ่งวิศวกร
สถาปนิก
และช่างเทคนิคที่มีคุณสมบัติเหมาะสมพร้อมทั้งมีประสบการณ์ในด้านวิศวกรรมการออกแบบและการก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่
ในช่วงที่ปริมาณงานก่อสร้างขนาดใหญ่เพิ่มขึ้นอาจเกิดการขาดแคลนวิศวกร สถาปนิก
ชางเทคนิคและคนงานในประเทศที่ผ่านการฝึกงานมาแล้ว ทำให้บริษัทฯ
อาจจะมีปัญหาในการจ้างบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญและคนงานอื่นๆ ให้เพียงพอ ทั้งโดยตรง
และผ่านผู้รับเหมาช่วง ในอนาคตบริษัทฯ
จึงไม่อาจรับรองได้ว่าต้นทุนในการจ้างบุคลากรที่มีความชํานาญหรือคนงานอื่นๆ
จะไม่เกินประมาณการของบริษัทฯ ซึ่งอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสําคัญต่อธุรกิจ
สถานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน โอกาสของบริษัทฯ และผลตอบแทนผู้ลงทุน