2.1 ปัจจัยความเสี่ยง

  เศรษฐกิจของประเทศไทยในปี 2544 ขยายตัวในอัตราต่ำ
  เนื่องจากได้รับผลกระทบจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกเป็นสำคัญ
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น
  ซึ่งเป็นตลาดนำเข้าสินค้าที่สำคัญของภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกรวมทั้งของประเทศไทย
  ทำให้การส่งออกโดยรวมของประเทศไทยลดลง นอกจากนี้ เหตุการณ์การก่อวินาศกรรมในสหรัฐฯ
  และวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจของประเทศอาร์เจนตินา ซ้ำเติมให้เศรษฐกิจโลกทรุดตัวลง

  ความผันผวนทางภาวะเศรษฐกิจและการเงินดังกล่าวข้างต้น
  ประกอบกับเศรษฐกิจประเทศไทยยังอยู่ในช่วงของการปรับตัว
  ส่งผลโดยตรงต่อธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไทย ทำให้ธนาคารต้องเผชิญกับความเสี่ยงในหลาย ๆ ด้าน
  เช่น ความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ ความเสี่ยงด้านการเงิน
  และความเสี่ยงด้านการบริหารการจัดการ นอกจากนี้
  ยังมีปัจจัยที่อาจเป็นความเสี่ยงสำหรับผู้ถือหลักทรัพย์

-   ความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ

  ความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
  หมายถึงความเสี่ยงที่เกิดจากลักษณะธุรกิจของธนาคาร เช่น ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
  รวมทั้งความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้อาจไม่ชำระสินเชื่อคืนให้กับธนาคาร
หรืออาจไม่ชำระดอกเบี้ยให้ธนาคารอย่างครบถ้วน
ธนาคารมีแนวทางในการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
โดยการกำหนดกระบวนการพิจารณาสินเชื่ออย่างต่อเนื่องทุกขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดนโยบาย
การคัดเลือกสินเชื่อ การจัดลำดับความเสี่ยงของลูกค้า
การกระจายความเสี่ยงไปยังธุรกิจประเภทต่าง ๆ ตลอดจนการกำหนดอำนาจของการอนุมัติสินเชื่อ
นอกจากนั้น ธนาคารได้จัดตั้งหน่วยงานสอบทานสินทรัพย์เสี่ยง
เพื่อควบคุมติดตามให้หน่วยงานสินเชื่อมีการดำเนินการตามระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการอำนวยสินเชื่อ
และอยู่ในระหว่างการพัฒนาเครื่องมือสำหรับใช้บริหารความเสี่ยงของสินเชื่อ 2 ประเภท คือ
ประเภทที่หนึ่ง ใช้วัดความเสี่ยงสินเชื่อเฉพาะราย (Credit Risk Rating) ของสินเชื่อธุรกิจ
ส่วนประเภทที่สอง เป็นการวัดโดยให้คะแนนสินเชื่อ (Credit Scoring) สำหรับสินเชื่อบุคคล
เช่น สินเชื่อบัตรเครดิต

สำหรับความเสี่ยงที่เกี่ยวเนื่องกับการให้สินเชื่อที่สำคัญ ได้แก่ ความเสี่ยงจากหลักประกัน
โดยเงินให้สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเป็นประเภทอสังหาริมทรัพย์
และจากการทบทวนราคาประเมินใหม่
มูลค่าหลักประกันจะปรับตัวลดลงบางส่วนตามภาวะเศรษฐกิจในช่วงนี้
ซึ่งธนาคารได้มีการกันค่าเผื่อสำรองหนี้สูญไว้ครบถ้วนแล้ว
ตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย อย่างไรก็ดี
ในการอนุมัติสินเชื่อธนาคารจะพิจารณาจากความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าเป็นลำดับแรก
โดยลูกค้าต้องมีความสามารถในการชำระหนี้จากผลการประกอบการของกิจการ
มิใช่จากการจำหน่ายหลักประกัน

ความเสี่ยงด้านตลาด 

  ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง ความเสี่ยงทางด้านอัตราดอกเบี้ย และ/หรือ
  ความเสี่ยงทางด้านอัตราแลกเปลี่ยน

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

  อัตราดอกเบี้ยเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่มีผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยจากสินทรัพย์และรายจ่ายดอกเบี้ยของหนี้สินของธนาคาร
  ธนาคารมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ

  ธนาคารได้จัดตั้งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน
  เพื่อกำหนดแนวทางการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
  เพื่อควบคุมให้ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับที่ยอมรับได้
  และมีความผันผวนน้อยที่สุด ทั้งนี้ ตามนโยบายที่คณะกรรมการธนาคารกำหนด นอกจากนี้
  ธนาคารยังอยู่ในระหว่างการพัฒนาเครื่องมือการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย
  ซึ่งจะช่วยให้การดำเนินงานของคณะกรรมการดังกล่าว มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

  ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเกิดจากการที่ธนาคารมีการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศ
  ซึ่งอาจก่อให้เกิดฐานะเกินดุลหรือขาดดุลในเงินตราต่างประเทศสกุลใดสกุลหนึ่ง เช่น
  การทำธุรกรรมปริวรรตเงินตรา การลงทุน การให้สินเชื่อ การกู้ยืม การก่อภาระผูกพัน
  รวมถึงการใช้อนุพันธ์ทางการเงิน (Financial Derivatives) ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
  เป็นต้น

  ในการบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน
  ธนาคารมีนโยบายที่จะปฏิบัติตามกฎระเบียบและข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยอย่างเคร่งครัด
  โดยการดำรงฐานะเงินตราต่างประเทศให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมตามเกณฑ์ของทางการ
  นอกจากนี้ ธนาคารยังมีการกำหนดวงเงินสำหรับการทำธุรกรรม
  มีระบบการควบคุมภายในที่เหมาะสม
  มีบุคคลากรที่มีความรู้และความเข้าใจในการทำธุรกรรมและการบริหารความเสี่ยง
  ทำให้ผู้บริหารระดับสูงของธนาคารสามารถตรวจสอบและควบคุมความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

-   ความเสี่ยงด้านการเงิน

  ความเพียงพอของเงินกองทุน

  ณ สิ้นธันวาคม 2544 ธนาคารมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงร้อยละ 11.3
  ซึ่งอยู่ในระดับที่สูงกว่าขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดคือร้อยละ 8.5
  โดยเป็นเงินกองทุนชั้นที่ 1 ร้อยละ 6.5 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 ร้อยละ 4.8 อย่างไรก็ตาม
  จำนวนเงินกองทุนอาจถูกผลกระทบจากการดำเนินงานของธนาคาร
  ซึ่งอาจทำให้เงินกองทุนเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้

-   ความเสี่ยงด้านการบริหารการจัดการ และความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

  ธนาคารได้ดำเนินมาตรการในด้านต่าง ๆ เพื่อบริหารความเสี่ยงอันอาจเกิดจากการปฏิบัติงาน
  และเป็นการสร้างมาตรฐานของระบบการควบคุมภายใน
  โดยธนาคารได้กำหนดให้สายตรวจสอบและควบคุมทำหน้าที่ตรวจสอบระบบงาน ตรวจสอบข้อมูล
  และตรวจสอบการปฏิบัติงาน และเพื่อประโยชน์ต่อการบริหารในเชิงจัดการ
  ธนาคารได้มีการพัฒนาระบบฐานข้อมูลอย่างต่อเนื่อง
  พร้อมกันนั้นได้กำหนดให้ทุกหน่วยงานมีการพัฒนาและทบทวนคู่มือวิธีปฏิบัติงาน

  นอกจากนี้ ธนาคารยังมีคณะกรรมการตรวจสอบ ประกอบด้วย
  กรรมการที่มิได้เป็นผู้บริหารของธนาคาร
  โดยเป็นผู้ทรงคุณวุฒิและมีประสบการณ์เป็นผู้ทำหน้าที่ดูแลให้ธนาคารมีระบบการควบคุมที่เหมาะสม
  และเป็นไปตามกฎระเบียบที่ทางราชการกำหนดไว้

-   ความเสี่ยงสำหรับผู้ถือหลักทรัพย์

  ความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจ
  อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินงานและฐานะการเงินของธนาคาร
  ซึ่งอาจมีผลต่อเนื่องไปถึงความสามารถของธนาคารในการจ่ายเงินปันผล อย่างไรก็ตาม
  ผลที่สุดจากความไม่แน่นอนดังกล่าวต่อการดำเนินงานและฐานะการเงินของธนาคารและบริษัทย่อย
  ยังไม่สามารถกำหนดได้

ปัจจัยหลักที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินงานหรือฐานะการเงินในอนาคต

  1. จากกระแสโลกาภิวัฒน์และการเชื่อมโยงระบบการเงินโลกเข้าด้วยกัน
  เมื่อเกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจหรือการเงินในภูมิภาคหนึ่ง
  อาจกระทบไปยังอีกภูมิภาคหนึ่งได้อย่างรวดเร็ว
  การเกิดวิกฤตการณ์ทางการเงินในประเทศอาร์เจนตินา
  รวมถึงการตกต่ำของเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และประเทศญี่ปุ่น
  ได้ส่งผลกระทบทางลบต่อระบบการค้าของโลก
  และอาจมีผลกระทบต่อเนื่องถึงการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและภาคการผลิตของประเทศไทยได้
  ภายใต้ปัจจัยที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการประกอบการทั้งจากภายในและภายนอกประเทศนี้
  ธนาคารจึงต้องดำเนินธุรกิจด้วยความระมัดระวัง
  พร้อมเตรียมรับความผันผวนที่อาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา

  2. การดำรงเงินกองทุนตามเกณฑ์ใหม่ซึ่ง Bank for International Settlements
  กำลังพิจารณา
  อาจส่งผลกระทบต่อฐานะเงินกองทุนของธนาคารพาณิชย์ในประเทศกำลังพัฒนาในอนาคตได้