1 ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยงจากการดำเนินธุรกิจ

1.  ความเสี่ยงจากการเกิดลูกหนี้เช่าซื้อมีปัญหาในอนาคตเนื่องจากการขยายสินเชื่อเช่าซื้อ

ในปี 2546 บริษัทฯเปิดดำเนินงานสาขาเพิ่มในจังหวัดต่างๆทั่วประเทศรวม 170 สาขา
ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้บริษัทฯสามารถขายเช่าซื้อสินค้าได้เพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้
การขายเช่าซื้อแก่กลุ่มลูกค้าใหม่ในพื้นที่การขายใหม่อาจก่อให้เกิดลูกหนี้เช่าซื้อที่มีปัญหาภายหลังการผ่อนชำระไปแล้วในระยะเวลาหนึ่งได้
อย่างไรก็ตาม
บริษัทฯได้ใช้ความระมัดระวังในการขายเช่าซื้อแก่ลูกค้ารายใหม่โดยได้ให้ความสำคัญเรื่อง
การพิจารณาคัดเลือกลูกค้าเช่าซื้อโดยระบบการพิจารณาการขายเช่าซื้อ (Credit Scoring)
คุณภาพลูกค้าเช่าซื้อ และการติดตามหนี้
รวมทั้งบริษัทฯมีฝ่ายตรวจสอบและฝ่ายเร่งรัดหนี้สินที่ดูแลเรื่องการทุจริตภายในองค์กรและการติดตามหนี้โดยเฉพาะ
อีกทั้งมีระบบการควบคุม
การตรวจสอบและการรายงานผลที่มีประสิทธิภาพสามารถรายงานสถานะลูกหนี้เช่าซื้อได้ทุกขณะ
ซึ่งสามารถป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวได้ในระดับหนึ่ง

2.  ความเสี่ยงจากการพึ่งพาเงินกู้จากธนาคารพาณิชย์เพียงรายเดียว

นอกเหนือจากเงินทุนจากผู้ถือหุ้นแล้ว
บริษัทฯมีแหล่งเงินทุนจากการกู้ยืมสถาบันการเงินเพียงแห่งเดียว
ซึ่งด้วยข้อจำกัดด้านการปล่อยสินเชื่อของธนาคาร (Exposure Risk)
ตามข้อกำหนดธนาคารแห่งประเทศไทยและนโยบายการปล่อยสินเชื่อของธนาคารเอง
อาจทำให้เกิดข้อจำกัดในการให้วงเงินกู้แก่บริษัทฯในอนาคตได้
ซึ่งหากบริษัทฯไม่มีเงินทุนหมุนเวียนเพียงพออาจทำให้แผนการขยายธุรกิจไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯได้ตระหนักถึงความเสี่ยงข้อนี้จึงได้พิจารณาถึงการหาแหล่งเงินทุนเพิ่มเติม
เช่น การนำหุ้นสามัญของบริษัทฯออกเสนอขายแก่ประชาชนทั่วไปในครั้งนี้
การกู้เงินจากสถาบันการเงินอื่น รวมทั้งการออกหุ้นกู้ในอนาคต

3.  ความเสี่ยงจากการพิจารณาความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าโดยไม่มีเอกสารทางการเงิน

เนื่องจากลูกค้าส่วนใหญ่ของบริษัทฯไม่มีหลักฐานทางการเงินที่เป็นลายลักษณ์อักษร
ดังนั้นในการพิจารณาขายเช่าซื้อนั้น
บริษัทฯจึงเน้นการเข้าถึงตัวตนและการสอบถามข้อมูลโดยตรงจากลูกค้า
รวมถึงการเก็บข้อมูลจากสถานที่จริงและจากบุคคลอ้างอิงเพื่อเป็นการสอบทานข้อมูลอีกชั้นหนึ่ง เช่น
ผู้ค้ำประกัน ญาติ เพื่อนบ้าน ผู้นำในหมู่บ้าน หรือลูกค้าเก่า
ตามหลักเกณฑ์การพิจารณาของบริษัทฯเพื่อประเมินถึงเครดิตและความสามารถในการผ่อนชำระของลูกค้า
(รายละเอียดเพิ่มเติมในข้อ 3 การประกอบธุรกิจ)
ฉะนั้นหากลูกค้าผู้ขอเช่าซื้อร่วมมือกับบุคคลอ้างอิงและ/หรือผู้ค้ำประกันแจ้งข้อมูลเท็จอาจทำให้เกิดความผิดพลาดในการพิจารณาลูกค้าได้
ซึ่งส่งผลให้เกิดปัญหาหนี้สูญ การผ่อนชำระล่าช้า หรือการรับคืนสินค้า อย่างไรก็ตาม
ความเป็นไปได้ดังกล่าวค่อนข้างต่ำเนื่องจากผู้ขอเช่าซื้อต้องเตรียมข้อมูลล่วงหน้าและร่วมมือกับบุคคลทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
อีกทั้งการแจ้งข้อมูลเท็จเป็นผลประโยชน์ของผู้เช่าซื้อฝ่ายเดียว
แต่เป็นผลเสียกับผู้เกี่ยวข้องซึ่งโดยปกติจะเกรงการร่วมรับผิดชอบภาระหนี้ในฐานะผู้ค้ำประกัน
และการถูกขึ้นบัญชีดำทำให้ไม่สามารถขอเช่าซื้อกับบริษัทฯได้อีก
ดังนั้นการสอบทานข้อมูลจากบุคคลหลายฝ่ายดังกล่าวจึงเป็นการลดความเสี่ยงได้ในระดับหนึ่ง
นอกจากนี้ บริษัทฯขายเช่าซื้อแก่ลูกค้ารายย่อยโดยมียอดเช่าซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าเฉลี่ย 15,000
บาทต่อราย ดังนั้น
ผลกระทบจากหนี้เสียต่อรายลูกหนี้จึงมีสัดส่วนน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับยอดลูกหนี้เช่าซื้อทั้งหมด

4.  ความเสี่ยงในการจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้า

บริษัทฯจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายแก่พนักงานขายตามอัตราที่กำหนด
โดยจ่ายให้เมื่อพนักงานขายสามารถขายเช่าซื้อสินค้าพร้อมปฏิบัติตามเงื่อนไขการขายได้ครบถ้วนแล้ว
ทั้งนี้
บริษัทฯอาจพิจารณาจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้าให้แก่พนักงานขายก่อนการปฏิบัติตามเงื่อนไขการขายได้ครบถ้วน
โดยจำนวนเงินที่พนักงานขายจะได้รับ เท่ากับ ค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้า
หักด้วยหนี้สินที่พนักงานขายต้องรับผิดชอบ อาทิ
หนี้ค่าสินค้าใช้แล้ว/สินค้าเก่าที่พนักงานรับซื้อจากลูกค้าแทนการรับชำระค่าเงินดาวน์
หากพนักงานขายรายนั้นพ้นสภาพการเป็นพนักงานและมีเจตนาหรือไม่สามารถชำระคืนค่าคอมมิชชั่นในส่วนที่ได้เบิกล่วงหน้าไปแล้ว
อาจทำให้บริษัทฯสูญเงินค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้านี้ อย่างไรก็ตาม
บริษัทฯได้จำกัดความเสี่ยงโดยพิจารณาการจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้าเป็นจำนวนสูงสุดเท่ากับค่าคอมมิชชั่นการขายสินค้าที่พนักงานขายมีสิทธิได้รับแต่ยังไม่สามารถเบิกรับได้เนื่องจากยังปฏิบัติไม่ครบถ้วนตามเงื่อนไขการขาย
และบริษัทฯได้จัดเก็บเงินประกันตน (Security Deposit) ที่อัตราร้อยละ 2
ของจำนวนเงินค่าคอมมิชชั่นการขายเพื่อเป็นหลักประกันหากพนักงานขายไม่สามารถชำระหนี้สินที่มีต่อบริษัทฯได้
รวมทั้ง
บริษัทฯได้เก็บรักษาสินค้าใช้แล้ว/สินค้าเก่าจากลูกค้าแทนการชำระเงินดาวน์ซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ของพนักงานขายไว้เป็นหลักประกันด้วย
นอกจากนี้ บริษัทฯมีนโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเงินจ่ายล่วงหน้านี้ในอัตราร้อยละ 20
ของยอดคงเหลือ ณ สิ้นงวด และการรับรู้หนี้สูญภายใน 60 วันหลังจากพนักงานขายลาออก ทั้งนี้
การจ่ายเงินค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้าให้แก่พนักงานขายจะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้จัดการสาขาเป็นสำคัญ

1.5 ความเสี่ยงจากการล้าสมัยของสินค้าคงคลัง

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 สินค้าคงคลังของบริษัทฯมีมูลค่ารวม 117.97 ล้านบาท โดยร้อยละ 83
เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าายในบ้านประเภทภาพและเสียง เช่น โทรทัศน์ วีดีโอ/วีซีดี/ดีวีดี
ซึ่งเป็นสินค้าที่มีความล้าสมัยจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีได้ง่ายและมีแนวโน้มการลดลงของราคาสินค้าที่รวดเร็ว
หากบริษัทฯมีสินค้าคงคลังล้าสมัยในปริมาณมากอาจทำให้รายได้จากการขายเช่าซื้อสินค้าลดลงได้
อย่างไรก็ตาม ในช่วงระยะเวลา 3
ปีที่ผ่านมาบริษัทฯจะเก็บสินค้าคงคลังในปริมาณที่เพียงพอต่อการขาย
โดยบริหารสินค้าคงคลังเฉลี่ยประมาณ 30 วัน และดำเนินนโยบายการบริหารสินค้าคงคลังใน 2
ระดับ คือ โดยสำนักงานใหญ่ซึ่งดูแลเรื่องประเภทสินค้าที่สั่งซื้อและนโยบายการขายเช่าซื้อรวม
และโดยสาขาซึ่งจะต้องดูแลและรับผิดชอบสินค้าที่ได้สั่งจากสำนักงานใหญ่เนื่องจากมีการบริหารงานแบบ
Profit Center ทำให้บริษัทฯสามารถควบคุมสินค้าคงคลัง
ทั้งประเภทและระดับสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอก

ความเสี่ยงจากการถูกควบคุมในธุรกิจเช่าซื้อ

ปัจจุบันธุรกิจเช่าซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าถูกกำกับโดยสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
โดยกำหนดให้เป็นธุรกิจควบคุมสัญญาในเรื่องของรูปแบบ สาระสำคัญ
และเงื่อนไขที่ต้องครบถ้วนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม
การเติบโตอย่างสูงของธุรกิจการให้บริการทางการเงินรายย่อยในช่วง 2-3
ปีที่ผ่านมาทำให้หน่วยงานต่างๆเข้ามากำกับดูแลธุรกิจนี้มากยิ่งขึ้น โดยในปี 2545
ธนาคารแห่งประเทศไทยและ สคบ.
ได้เข้ามากำกับธุรกิจบัตรเครดิตโดยเฉพาะเรื่องอัตราดอกเบี้ยและคุณสมบัติขั้นต่ำของผู้สมัคร
นอกจากนี้ ยังมีแนวโน้มการเข้ามากำกับดูแลผู้ให้บริการทางการเงินรายย่อยอื่นๆในอนาคต
ทั้งที่ดำเนินการโดยผู้ประกอบการที่เป็นสถาบันการเงินและที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน
ซึ่งหากธุรกิจเช่าซื้อถูกกำกับดูแลมากยิ่งขึ้นโดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยเช่าซื้อและการกำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำของผู้เช่าซื้อสินค้า
อาจส่งผลกระทบต่อบริษัทฯทั้งในเรื่องข้อจำกัดในการดำเนินธุรกิจและผลการดำเนินงานในอนาคต
อย่างไรก็ตาม
การดำเนินธุรกิจขายเช่าซื้อของบริษัทฯมีการกำหนดราคาเช่าซื้อและอัตราดอกเบี้ยที่สมเหตุสมผล
สอดคล้องกับต้นทุนการขายและบริการรวมทั้งความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจที่แตกต่างจากผู้ประกอบการรายอื่นๆ
อีกทั้งบริษัทฯมีหลักเกณฑ์ขั้นต่ำในการพิจารณาขายเช่าซื้อแก่ลูกค้าที่ชัดเจนและรัดกุมอยู่แล้ว

5.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯมีรายได้หลักจากดอกผลเช่าซื้อซึ่งคำนวณในอัตราคงที่ตลอดระยะเวลาเช่าซื้อ
โดยอัตราดอกผลเช่าซื้ออ้างอิงตามอัตราดอกเบี้ยในตลาด
ในขณะที่บริษัทฯมีแหล่งเงินทุนส่วนใหญ่เป็นเงินกู้จากสถาบันการเงินในอัตราคงที่หากอัตราดอกเบี้ยในตลาดปรับตัวลดลงและบริษัทฯต้องปรับลดอัตราดอกผลเช่าซื้อที่ใช้ในการคำนวณสำหรับลูกค้าเช่าซื้อรายใหม่
อาจทำให้บริษัทฯมีส่วนต่างของอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Spread)
และอัตราผลกำไรที่ลดลง เนื่องจากมีต้นทุนของดอกเบี้ยคงที่ในขณะที่รายได้จากดอกผลเช่าซื้อลดลง
อย่างไรก็ตาม
บริษัทฯมีนโยบายในการบริหารเงินทุนให้สอดคล้องกับสภาวะตลาดที่เปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลาเพื่อรักษาส่วนต่างอัตราดอกเบี้ย
อีกทั้งบริษัทฯมีความสัมพันธ์ที่ดีกับธนาคารพาณิชย์ซึ่งเป็นแหล่งเงินกู้แห่งเดียวของบริษัทฯมายาวนาน
ทำให้บริษัทสามารถเจรจาต่อรองอัตราดอกเบี้ยและกำหนดรูปแบบเงินทุนให้สอดคล้องกับธุรกิจได้

1.8 ความเสี่ยงจากการเข้ามาของคู่แข่งขันหรือผู้ให้บริการรายใหม่

จากการแข่งขันในธุรกิจเงินผ่อนประเภทต่างๆ อาทิ บัตรเครดิต สินเชื่อรายย่อย สินเชื่อส่วนบุคคล
และลีสซิ่ง รวมทั้งการควบคุมธุรกิจบัตรเครดิตที่ผ่านมานั้น
ทำให้ผู้ประกอบการหันเข้าสู่ธุรกิจเช่าซื้อและแข่งขันกันรุนแรงมากยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะเรื่องอัตราดอกเบี้ยและกลุ่มลูกค้า ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อยอดขายของบริษัทฯ
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯมีฐานลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย คือ
กลุ่มลูกค้าระดับกลาง–ล่างที่อาศัยอยู่นอกเขตเทศบาลในจังหวัดต่างๆทั่วประเทศ
ซึ่งแตกต่างจากกลุ่มลูกค้าของผู้ประกอบการเช่าซื้อสินค้ารายใหญ่อื่นๆ นอกจากนี้
วิธีการเข้าถึงกลุ่มลูกค้าและระบบการทำงานของบริษัทฯยังแตกต่างจากผู้ประกอบการรายอื่นทั้งเรื่อง
วิธีการขาย การให้บริการแบบครบวงจรและถึงที่หมาย ระบบการพิจารณาการขายเช่าซื้อ (Credit
Scoring) ระบบการป้องกันความเสี่ยง (Risk Management) ระบบตรวจสอบ (Check and
Balance) และการสร้างพนักงานขายให้มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
ซึ่งระบบดังกล่าวต้องใช้ระยะเวลาในการสร้างและพัฒนา (Time Consuming) อีกทั้ง
ในการลงทุนขยายสาขานั้น จะต้องมีการลงทุนทั้งด้านทรัพย์สินถาวรโดยเฉพาะ ยานพาหนะ
และด้านเงินทุนหมุนเวียนสำหรับการปล่อยเช่าซื้อ
ซึ่งคิดเป็นมูลค่าสูงสำหรับการดำเนินการสาขาให้ครอบคลุมและเข้าถึงกลุ่มทำให้เป็นอุปสรรคต่อผู้ประกอบการรายใหม่ที่จะเข้ามาและต้องการให้บริการที่ทัดเทียมกับบริษัทฯแก่กลุ่มลูกค้าระดับเดียวกัน
อีกทั้ง
การให้บริการแก่ลูกค้าในระดับล่างจะต้องเข้าถึงตัวตนลูกค้าและมีความเข้าใจในลักษณะนิสัยและวิถีชีวิตของลูกค้าเป็นสำคัญ
เนื่องจากไม่มีเอกสารทางการเงินให้ตรวจสอบ