+-----------------------------------------------------------------------+
| 3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ                                                 |
+-----------------------------------------------------------------------+

 

ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

เมื่อปี พ.ศ.2457 กระทรวงกลาโหมได้ก่อสร้างสนามบินดอนเมือง ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นท่าอากาศยานกรุงเทพ และ ท่าอากาศยานดอนเมือง โดยลำดับ และเริ่มเปิดดำเนินการด้านการบินพลเรือนในปี พ.ศ.2483 ภายใต้ความรับผิดชอบของกรมการบินพลเรือน ต่อมาเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2522 สภานิติบัญญัติแห่งชาติได้เห็นชอบ และตราพระราชบัญญัติการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย พ.ศ.2522 ซึ่งกำหนดให้มีการจัดตั้ง “การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย”ขึ้นโดยมีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจภายใต้สังกัดกระทรวงคมนาคม เพื่อประกอบและส่งเสริมกิจการท่าอากาศยาน รวมทั้ง ดำเนินกิจการอื่นที่เกี่ยวกับหรือต่อเนื่องกับการประกอบกิจการท่าอากาศยาน การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยได้เริ่มดำเนินกิจการที่ท่าอากาศยานกรุงเทพฯเป็นแห่งแรกเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2522

คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2545 เห็นชอบและอนุมัติเกี่ยวกับการแปลงสภาพการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ.2542 โดยเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2545 การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยได้จดทะเบียน แปลงสภาพเป็นบริษัทมหาชน จำกัด ภายใต้ชื่อ “บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)” หรือ ทอท. ด้วยทุนจดทะเบียน 5,747 ล้านบาท โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นแต่เพียงผู้เดียว ทั้งนี้ ได้รับโอนกิจการ สิทธิ ความรับผิดชอบ หนี้ สินทรัพย์ และพนักงานทั้งหมดจาก การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย

เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2546 กระทรวงการคลังในฐานะผู้ถือหุ้นทั้งหมดมีมติให้เพิ่มทุนจดทะเบียนของ ทอท. เป็น 10,000 ล้านบาท ซึ่งได้ชำระค่าหุ้นเพิ่มทุนโดยการโอนหุ้นของ บริษัท ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ จำกัด ที่กระทรวงการคลังถืออยู่ให้แก่ ทอท. และต่อมา ทอท. ได้รับโอนกิจการ สิทธิ ความรับผิดชอบ หนี้ สินทรัพย์ รวมทั้งพนักงานของบริษัท ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ จำกัด มาเป็นหน่วยธุรกิจหนึ่งใน ทอท. โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2549

เมื่อวันที่ 30 มกราคม 2547 ทอท. ได้ขอเพิ่มทุนจดทะเบียนอีก 428.57 ล้านหุ้น และเสนอขายหุ้นสามัญให้แก่ประชาชนทั่วไปและสถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ มีผลให้ ณ วันที่ 30 กันยายน 2547 ทอท. มีหุ้นสามัญที่ออกและชำระเต็มมูลค่าจำนวน 1,428.57 ล้านหุ้น มูลค่าตราไว้หุ้นละ 10 บาท มีส่วนเกินมูลค่าหุ้นสุทธิ 12,567.66 ล้านบาท โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ในสัดส่วนร้อยละ 70 ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายได้ทั้งหมดของ ทอท. 

ปัจจุบัน ทอท. ดำเนินธุรกิจในการบริหารท่าอากาศยานนานาชาติ 6 แห่งของประเทศ ได้แก่ ท่าอากาศยานดอนเมือง (ทดม.) ท่าอากาศยานเชียงใหม่ (ทชม.) ท่าอากาศยานหาดใหญ่ (ทหญ.) ท่าอากาศยานภูเก็ต (ทภก.) ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย (ทชร.) และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ทสภ.) ซึ่งเป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศ และนอกจากการให้บริการด้านสิ่งอำนวยความสะดวก ในการขนส่งทางอากาศแล้ว ทอท. ยังรับผิดชอบการบริหารกิจกรรมเชิงพาณิชย์ต่าง ๆ ภายในท่าอากาศยาน และดำเนินธุรกิจร่วมทุน ในบริษัทที่ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับท่าอากาศยานและธุรกิจเกี่ยวเนื่องอื่น ๆ อาทิ บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด บริษัทครัวการบินภูเก็ต จำกัด และ บริษัท แอร์พอร์ตดิวตี้ฟรี จำกัด เป็นต้น

ผลการดำเนินงานด้านการให้บริการในปีงบประมาณ 2553 ท่าอากาศยานของ ทอท. ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 107 สายการบิน เป็นสายการบินขนส่งผู้โดยสารและสินค้าจำนวน 94 สายการบิน และขนส่งสินค้าอย่างเดียวจำนวน 13 สายการบิน ปริมาณการจราจรทางอากาศโดยรวมของ ทอท. เพิ่มขึ้นหลังได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก และจากการชุมนุม ปิดสนามบิน โดยในปี 2553 แม้จะได้รับผลกระทบจากช่วงเกิดวิกฤติการณ์ทางการเมืองในช่วงเดือน เมษายน-พฤษภาคม 2553 แต่ปริมาณการจราจรเริ่มฟื้นตัวและกลับเข้าสู่ภาวะปกติภายหลังเดือนกรกฎาคม 2553 โดยตลอดปีงบประมาณ 2553 ปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง รวม 385,769 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.32 ประกอบด้วย จำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 215,650 เที่ยวบิน และภายในประเทศ 170,119 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.65 และ 13.52 ตามลำดับ ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 57,425,084 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 14.66 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 35,830,343 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 17.07 และผู้โดยสารภายในประเทศ 21,594,741 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 10.89 มีปริมาณการขนส่งสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกจำนวน 1,342,923 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 29.02 โดยเป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1,234,597 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 29.66 และในประเทศจำนวน 108,326 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22.11

: ปีงบประมาณ

+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
|        | การ    |         |          | จำนวนผู้โ |         |        |
|        | ขึ้น-ลงข |         |          | ดยสารรว |         |        |
|        | องอากา |         |          | ม (คน)  |         |        |
|        | ศยานพา |         |          |         |         |        |
|        | ณิชย์ (เ |         |          |         |         |        |
|        | ที่ยวบิน) |         |          |         |         |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
|        | 2552   | 2553    | %        | 2552    | 2553    | %      |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทสภ    | 2      | 295,385 | 8.17%    | 39,     | 45,     | 13.61% |
| .+ทดม. | 73,072 |         |          | 834,940 | 255,781 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทสภ.   | 2      | 261,782 | 8.19%    | 37,     | 42,     | 14.70% |
|        | 41,962 |         |          | 051,203 | 496,950 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทดม.   | 31,110 | 33,603  | 8.01%    | 2,      | 2,      | -0.89% |
|        |        |         |          | 783,737 | 758,831 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทชม.   | 22,882 | 27,422  | 19.84%   | 2,      | 3,      | 10.81% |
|        |        |         |          | 872,346 | 182,980 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทหญ.   | 9,043  | 11,116  | 22.92%   | 1,      | 1,      | 14.17% |
|        |        |         |          | 283,172 | 464,984 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทภก.   | 35,995 | 46,132  | 28.16%   | 5,      | 6,      | 24.91% |
|        |        |         |          | 441,585 | 797,098 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| ทชร.   | 5,546  | 5,714   | 3.03%    | 648,783 | 724,241 | 11.63% |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+
| รวม 6  | 3      | 385,769 | 11.32%   | 50,     | 57,     | 14.66% |
| แห่ง    | 46,538 |         |          | 080,826 | 425,084 |        |
+--------+--------+---------+----------+---------+---------+--------+

+--------------+----------------+----------------+--------------------+
|              | ปริมาณสินค       |                |                    |
|              | ้าและพัสดุไปรษณียภ |                |                    |
|              | ัณฑ์เข้า-ออก (ตัน) |                |                    |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
|              | 2552           | 2553           | %                  |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทสภ.+ทดม.    | 993,769        | 1,280,271      | 28.83%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทสภ.         | 978,119        | 1,273,504      | 30.20%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทดม.         | 15,650         | 6,767          | -56.76%            |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทชม.         | 17,617         | 20,641         | 17.17%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทหญ.         | 11,150         | 13,464         | 20.75%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทภก.         | 16,068         | 25,921         | 61.32%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| ทชร.         | 2,287          | 2,626          | 14.82%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+
| รวม 6 แห่ง    | 1,040,891      | 1,342,923      | 29.02%             |
+--------------+----------------+----------------+--------------------+