2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) (ทอท.)
ได้ให้ความสำคัญต่อการดำเนินงานด้านการบริหาร

ความเสี่ยง ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกหลักในการบริหารจัดการองค์กรอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด
ในการดำเนินงานด้านการบริหารความเสี่ยง ทอท. ได้กำหนดกรอบการบริหารความเสี่ยง (Risk
Framework) ที่ประกอบด้วย

3 องค์ประกอบหลัก ดังนี้

1.  การกำกับดูแล (Risk Governance)

    1.  คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง : คณะกรรมการ ทอท. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหาร

ความเสี่ยง โดยให้กรรมการ ทอท.ดำรงตำแหน่งประธานกรรมการบริหารความเสี่ยง
และกรรมการผู้อำนวยการใหญ่

เป็นกรรมการและเลขานุการ รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ (สายงานแผนงานและการเงิน)
และผู้อำนวยการสำนักบริหารความเสี่ยง เป็นผู้ช่วยเลขานุการ ทั้งนี้ เพื่อกำหนดนโยบาย
กรอบการดำเนินงานด้านการบริหารความเสี่ยง รวมถึงให้คำแนะนำแก่คณะกรรมการ ทอท.
และฝ่ายบริหารในเรื่องของการบริหารความเสี่ยงขององค์กร

2.  คณะทำงานบริหารความเสี่ยงของ ทอท. : คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้แต่งตั้ง
    คณะทำงานบริหารความเสี่ยงของ ทอท. โดยมี กรรมการผู้อำนวยการใหญ่
    เป็นหัวหน้าคณะทำงาน รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ (สายงานแผนงานและการเงิน)
    เป็นรองหัวหน้าคณะทำงาน รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ของ

ทุกสายงาน ผู้อำนวยการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการท่าอากาศยานดอนเมือง เป็นผู้ทำงาน
และ ผู้อำนวยการสำนักบริหารความเสี่ยง เป็นผู้ทำงานและเลขานุการ
รองผู้อำนวยการสำนักบริหารความเสี่ยง เป็น ผู้ทำงาน และผู้ช่วยเลขานุการ ทั้งนี้
เพื่อรับผิดชอบการบริหารความเสี่ยงระดับองค์กรของ ทอท.
และดำเนินการตามนโยบายของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

3.  คณะทำงานจัดระบบการควบคุมภายใน และการบริหารความเสี่ยงของส่วนงาน ทอท. :

ผู้อำนวยการท่าอากาศยานภูมิภาค และผู้อำนวยการส่วนงาน ทอท. แต่งตั้ง
คณะทำงานจัดระบบการควบคุมภายใน และ การบริหารความเสี่ยงของ ท่าอากาศยานภูมิภาค และ
ส่วนงาน ทอท. ขึ้น เพื่อรับผิดชอบการดำเนินงานด้านการบริหารความเสี่ยง และการควบคุมภายใน
ของ ท่าอากาศยานภูมิภาค และส่วนงาน ทอท.

4.  สำนักบริหารความเสี่ยง : รับผิดชอบและสนับสนุนการดำเนินการตามกรอบการบริหาร

ความเสี่ยงของ ทอท.

1.  โครงสร้างพื้นฐานของการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Infrastructure)
    ประกอบด้วย

    1.  นโยบายการบริหารความเสี่ยง และคู่มือการบริหารความเสี่ยง

    2.  ผังความเสี่ยงองค์กร

    3.  เกณฑ์การประเมินความเสี่ยง

    4.  ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

    5.  ระบบฐานข้อมูล และเครื่องมือการบริหารความเสี่ยง

    6.  กรอบการบริหารความเสี่ยง

2.  กระบวนการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Process)

    1.  การกำหนดวัตถุประสงค์

    2.  การระบุเหตุการณ์ความเสี่ยง

    3.  การวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง

    4.  การตอบสนองความเสี่ยง

    5.  การกำหนดมาตรการ และการควบคุมเพิ่มเติม

    6.  การติดตาม และรายงานความเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของ ทอท. ในปีงบประมาณ 2555 มีดังนี้

1.  ความล่าช้าของโครงการพัฒนา ทสภ. เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในภูมิภาคเอเชีย

ไม่แล้วเสร็จภายใน ปีงบประมาณ 2560
อันเนื่องมาจากการไม่สามารถจ้างที่ปรึกษาบริหารจัดการโครงการ (PMC) ภายในเดือนเมษายน
2555

ทอท. นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติโครงการพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ทสภ.)
วงเงินลงทุน 62,503.214 ล้านบาท และคณะรัฐมนตรี อนุมัติในหลักการโครงการพัฒนา ทสภ.
(ปีงบประมาณ 2554 - 2560) ในการประชุมคณะรัฐมนตรี วันที่ 24 สิงหาคม 2553
โดยมีวัตถุประสงค์ และเป้าหมาย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของ ทสภ.
ให้สามารถรองรับผู้โดยสารได้เพิ่มขึ้น 15 ล้านคนต่อปี จาก 45 ล้านคนต่อปี เป็น 60 ล้านคนต่อปี
(ผู้โดยสารระหว่างประเทศ 48 ล้านคนต่อปี และผู้โดยสารภายในประเทศ 12 ล้านคนต่อปี)
ประกอบด้วยงานก่อสร้างส่วนขยายอาคารผู้โดยสารหลัก ด้านทิศตะวันออก
งานก่อสร้างอาคารเทียบเครื่องบินรองหลังที่ 1
งานระบบสาธารณูปโภคและงานจ้างที่ปรึกษาบริหารจัดการโครงการ

ขั้นตอนการดำเนินงานที่สำคัญของโครงการพัฒนา ทสภ.ในปีงบประมาณ 2555 คือ
การจ้างที่ปรึกษาบริหารจัดการโครงการ (PMC) ให้แล้วเสร็จภายในเดือนเมษายน 2555
ซึ่งการคัดเลือกที่ปรึกษาบริหารจัดการโครงการให้ได้ตามกำหนดอาจมีความไม่แน่นอนที่ส่งผลกระทบต่อกระบวนการจัดหาที่ปรึกษาการบริหารจัดการโครงการ
เช่น การกำหนดร่างขอบเขตรายละเอียด (Terms of Reference) กระบวนการคัดเลือก
เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ทอท.ได้จัดทำแผนบริหารความเสี่ยงจำนวน 3 แผน
ทำให้สามารถจัดจ้างที่ปรึกษาบริหารจัดการโครงการได้ในวันที่ 30 พฤษภาคม 2555
ซึ่งล่าช้ากว่าเป้าหมาย 30 วัน แต่อยู่ในช่วงเบี่ยงเบนความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Tolerance)

2. อัตราการเพิ่มของรายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินไม่ถึงร้อยละ 10 ในปีงบประมาณ 2555

จากการเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจ การเติบโตของอุตสาหกรรมการบินทั้งในและต่างประเทศ
ตลอดจนสถานการณ์การเมืองภายในประเทศ รวมถึงผลประกอบการของ ทอท.
ที่อาจไม่สามารถเพิ่มรายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินได้ตามเป้าหมายที่กำหนด

ทอท. จึงได้ให้ความสำคัญต่อประเด็นดังกล่าวเป็นอย่างยิ่ง ด้วยการแต่งตั้งคณะกรรมการ
เพื่อรับผิดชอบในการหาแนวทางเพิ่มรายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน คือ

1. คณะกรรมการกำหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาท่าอากาศยาน

2. คณะกรรมการพิจารณารายได้ของ ทอท.

นอกจากนี้ ทอท.ยังได้เร่งรัดดำเนินการตามแผนสร้างรายได้ แผนสนับสนุนการสร้างรายได้
โครงการ ด้านกิจกรรมเชิงพาณิชย์ทั้งในด้านการสร้างรายได้
และความพึงพอใจของผู้ประกอบการด้านกิจกรรมเชิงพาณิชย์
การพัฒนาระบบบริหารความสัมพันธ์กับผู้ประกอบกิจการเชิงพาณิชย์

3. อันตรายจากอากาศยานชนนก (Bird Strike) และวัตถุแปลกปลอม (Foreign Object
Debris: FOD)

ในเขตการบิน ณ ทสภ.

ทอท.ได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของอากาศยานในเขตการบิน
โดยจัดทำคู่มือระบบบริหารความปลอดภัย (Safety Management System : SMS)
ในเขตการบิน สิ่งที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่ออากาศยานในเขตการบินที่สำคัญ ได้แก่ นก
และวัตถุแปลกปลอมบริเวณพื้นผิวทางวิ่ง (Runway) และทางขับ (Taxiway)

ด้วยสภาพแวดล้อมของ ทสภ.เป็นบ่อเลี้ยงปลา ซึ่งเป็นแหล่งอาหารของนก และการอพยพของนก

ตามฤดูกาล อาจก่อให้เกิดอันตรายต่ออากาศยานในเขตการบิน
ทสภ.ได้มีมาตรการควบคุมและป้องกันอันตรายจากนก อาทิ เพิ่มความถี่ในการไล่นกบนทางวิ่ง
กำจัดแหล่งอาหารนก หาวัสดุป้องกันนกเกาะบริเวณไฟทางวิ่ง เป็นต้น
สำหรับมาตรการควบคุมและป้องกันอันตรายจากวัตถุแปลกปลอม อาทิ จัดเจ้าหน้าที่ตรวจพื้นผิวทางวิ่ง
วันละ 6 รอบ ขอความร่วมมือกับสายการบินในการรายงานการตรวจพบวัตถุแปลกปลอม เป็นต้น
นอกจากนี้ ทอท.ได้จัดทำแผนบริหาร

ความเสี่ยง โดยมีการทบทวนแผนป้องกันนกชนอากาศยาน (Bird Strike Program)
การปรับเปลี่ยนเวลาตัดหญ้าจากกลางวันเป็นกลางคืนในช่วงฤดูฝน
และการติดตั้งเครื่องตรวจจับวัตถุแปลกปลอมบนพื้นผิวทางวิ่ง ซึ่งได้ติดตั้งเสร็จพร้อมใช้งานแล้ว เมื่อ
1 พฤษภาคม 2555

4. ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

การเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจ ซึ่งเกิดจากปัจจัยในต่างประเทศ เช่น
ความเปราะบางของแนวโน้มเศรษฐกิจโลก ปัญหาเรื้อรังของวิกฤตหนี้ยูโรโซน
ตลอดจนปัญหาความขัดแย้งระหว่างประเทศ และปัจจัยภายในประเทศ เช่น
ความไม่แน่นอนของสถานการณ์ทางการเมือง ภูมิอากาศ และอุทกภัย
ทำให้เกิดความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ
ซึ่งส่งผลกระทบต่อกำไร/ขาดทุนสุทธิทางบัญชีของ ทอท. จากภาระหนี้เงินกู้ต่างประเทศสกุลเยน ที่
ทอท. ได้รับจาก Japan International Cooperation Agency (JICA)
เพื่อใช้ในโครงการพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิระยะที่ 1 อย่างไรก็ตาม
เพื่อลดความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเยน ทอท.
ได้ป้องกันความเสี่ยงของค่าเงินเยนโดยการทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินจากภาระหนี้สกุลเยนเป็นสกุลบาท
เพื่อให้สอดคล้องกับรายได้สกุลบาทของ ทอท. ซึ่งทำให้ ทอท.
สามารถปิดหรือลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนบนเงินกู้สกุลเยนได้แล้วเป็นส่วนใหญ่
ทั้งนี้ ณ 30 ก.ย.54 ทอท.ได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินเยนเป็นสกุลบาทไปแล้วร้อยละ 77.63
ของยอดหนี้คงเหลือ

สำหรับหนี้เงินกู้สกุลเยนส่วนที่ยังไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงนั้น ทอท.
ได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศของ ทอท. ซึ่งมีกรรมการ ทอท.
เป็นประธาน และผู้เชี่ยวชาญจากบุคคลภายนอกเป็นอนุกรรมการ
กำกับดูแลและกำหนดนโยบายด้านการบริหารหนี้ต่างประเทศของ ทอท. โดยเฉพาะ รวมทั้งศึกษา

แนวทางการบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศในรูปแบบต่าง ๆ
โดยใช้เครื่องมือการบริหารความเสี่ยงที่เป็นอนุพันธ์ทางการเงินที่เหมาะสมและได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทย
และพิจารณาในการทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินกับสถาบันการเงินที่มีความมั่นคงและน่าเชื่อถือ ซึ่ง
ทอท. ได้ติดตามความเคลื่อนไหว ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างใกล้ชิด
เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศส่วนที่เหลือเป็นไปอย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ทางการเงินของ
ทอท.