5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

 สินทรัพย์ถาวรหลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ธนาคารและบริษัทย่อยมีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
โดยธนาคารและบริษัทย่อยเป็นเจ้าของและไม่ติดภาระจำนอง/จำนำ ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+-------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายการ                              | 2552     | 2553     | 2554     |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   ที่ดิน                               |          |          |          |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   สำนักงานใหญ่ของธนาคาร               | 6,809    | 6,809    | 6,751    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล      | 3,828    | 3,834    | 3,826    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในต่างจังหวัดของธนาคาร       | 1,035    | 1,035    | 1,027    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   รวมที่ดิน                            | 11,672   | 11,678   | 11,604   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   อาคาร                             |          |          |          |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   สำนักงานใหญ่                        | 16,502   | 17,762   | 18,013   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   สาขาในเขตกรุงเทพและปริมณฑลของธนาคาร | 4,501    | 5,194    | 5,188    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   สาขาในต่างจังหวัดของธนาคาร           | 2,317    | 2,338    | 2,318    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|                                     | -        | -        | -        |
|  สำนักงานและสาขาในต่างประเทศของธนาคาร |          |          |          |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   รวมอาคาร                          | 23,320   | 25,294   | 25,519   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   อุปกรณ์                             | 23,090   | 26,534   | 25,611   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   อื่น ๆ                              | 2,734    | 918      | 1,103    |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   รวม                               | 60,816   | 64,424   | 63,837   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   หัก ค่าเสื่อมราคาสะสม                 | 22,988   | 25,409   | 25,171   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่า                     | 8        | 6        | 6        |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิ              | 37,820   | 39,009   | 38,660   |
+-------------------------------------+----------+----------+----------+

นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สิน

 การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของทรัพย์สินของธนาคาร ใช้หลักเกณฑ์ตามมาตรฐานบัญชี โดยพิจารณาจาก ข้อบ่งชี้การด้อยค่า และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต

สัญญาเช่าระยะยาว

  1. สัญญาเช่า

ธนาคารและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร
เพื่อใช้เป็นสำนักงานสาขาและทำสัญญาเช่ารถยนต์จำนวนหลายสัญญา
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าเช่าในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 2553
และ 2554 มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

  ---------------------------- -------------- -------------- --------------
  รายการ                       2552           2553           2554

  สัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร             1,885          1,830          1,800

  สัญญาเช่ารถยนต์                 191            109            104

  อื่น ๆ                         44             33             45

  รวม                          2,120          1,972          1,949
  ---------------------------- -------------- -------------- --------------

  2. สัญญาบริการ

ธนาคารมีการทำสัญญารับบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยสัญญามีระยะเวลาถึงวันที่ 31
ธันวาคม 2558 วันที่ 31 ธันวาคม 2554 2553 และ 2552
ธนาคารมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าบริการในอนาคต เป็นจำนวน 5,975 ล้านบาท 6,156
ล้านบาท และ 6,811 ล้านบาท ตามลำดับ

 เงินให้สินเชื่อ

นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

สินทรัพย์จัดชั้นของธนาคารและบริษัทย่อยประกอบด้วยเงินลงทุน เงินให้สินเชื่อ และดอกเบี้ยค้างรับ
(รวมสถาบันการเงิน) ทรัพย์สินรอการขาย และสินทรัพย์อื่น
โดยธนาคารมีนโยบายจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภทและการประเมินฐานะ ของลูกหนี้แต่ละราย
ซึ่งสรุปการจัดชั้นสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 ได้ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
| กา          | เ         | เงิน  | ทรัพย์สิน | สินท   | รวม    | เป     |
| รจัดชั้นสินทรัพย์ | งินให้สินเชื่อ | ลงทุน |        | รัพย์อื่น |        | รียบเทีย |
|             |           |      | รอ     |       |        | บเป็น % |
|             | และดอ     |      | การขาย |       |        |        |
|             | กเบี้ยค้างรับ |      |        |       |        |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นปกติ   | 1,247,334 | -    | -      | -     | 1,2    | 95.7%  |
|             |           |      |        |       | 47,334 |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นกล    | 18,810    | -    | -      | -     | 18,810 | 1.4%   |
| ่าวถึงเป็นพิเศษ |           |      |        |       |        |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นต     | 5,004     | -    | -      | -     | 5,004  | 0.4%   |
| ่ำกว่ามาตรฐาน |           |      |        |       |        |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นสงสัย  | 5,684     | -    | -      | -     | 5,684  | 0.4%   |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จ         | 21,234    | 3    | 625    | 1,328 | 26,391 | 2.0%   |
| ัดชั้นสงสัยจะสูญ |           | ,204 |        |       |        |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+
|   รวม       | 1,298,066 | 3    | 625    | 1,328 | 1,1    | 100%   |
|             |           | ,204 |        |       | 47,453 |        |
+-------------+-----------+------+--------+-------+--------+--------+

นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ธนาคารปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย โดยการจัดชั้นลูกหนี้ออกเป็น 6 ประเภท
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการจัดชั้นหนี้ คือ ระยะเวลาที่ค้างชำระ
สำหรับมูลค่าของหลักประกันที่ใช้ได้มากที่สุดในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญขึ้นอยู่กับประเภทของหลักประกัน
รวมทั้งการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และ การประเมินฐานะลูกหนี้แต่ละราย
โดยอาศัยประสบการณ์ในการพิจารณาความเสี่ยงและมูลค่าของหลักประกัน
ซึ่งอัตราที่ใช้ในการตั้งสำรองเป็น ดังนี้

  ------------------- -----------------------------------------------------------------
  จัดชั้นปกติ             ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ   ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน    ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัย            ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัยจะสูญ        ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ ยกเว้น
                      ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญที่ยังไม่ได้ฟ้องร้องดำเนินคดีหรือปรับโครงสร้างหนี้
                      ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มตามจำนวนวันที่ค้างชำระ

  จัดชั้นสูญ              ให้ตัดออกจากบัญชี
  ------------------- -----------------------------------------------------------------

หมายเหตุ : 1) ยอดหนี้คงค้าง หมายถึง เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ

2) ยอดหนี้คงค้างสุทธิ หมายถึง ยอดหนี้คงค้างหักด้วยหลักประกัน

นโยบายการรับรู้รายได้

ในส่วนของธนาคาร จะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยและส่วนลดจากเงินให้สินเชื่อโดยใช้เกณฑ์คงค้าง
ยกเว้นดอกเบี้ย ที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน
ไม่ว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่จะรับรู้เป็นรายได้ เมื่อได้รับชำระ
รายได้ของลูกหนี้เช่าซื้อจะรับรู้เป็นรายได้โดยวิธีผลรวมจำนวนงวดของการผ่อนชำระ
ธนาคารบันทึกยกเลิกรายได้ดอกเบี้ยค้างรับจากเงินให้สินเชื่อที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือนนับจากวันเริ่มค้างชำระ เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับบริษัทย่อยที่เป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์
รับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากเงินลงทุนในลูกหนี้และเงินให้สินเชื่อเมื่อได้รับชำระ
รายได้จากสัญญาเช่าระยะยาวของบริษัทย่อยมีการรับรู้รายได้ ดังนี้

-   รายได้จากสัญญาเช่าการเงิน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระด้วยวิธีอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง
    โดยคำนวณจากเงินลงทุนสุทธิที่คงเหลืออยู่ในแต่ละงวด เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระนานเกิน 6
    เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   รายได้จากสัญญาเช่าดำเนินงาน รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระ
    เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระเกินกำหนด 6 เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

นโยบายสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้ 

นโยบายการระงับรับรู้รายได้สินเชื่อของธนาคาร
ถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย คือ
ระงับรับรู้รายได้สำหรับเงินให้สินเชื่อที่มีการค้างชำระเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือน นับแต่วันครบกำหนดชำระดอกเบี้ย หรือเงินต้นทั้งจำนวน หรือตามงวดที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อได้ทวงถาม หรือเรียกให้ชำระ แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
โดยไม่คำนึงว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ ยกเว้น เงินเบิกเกินบัญชี
จะพิจารณาจากการไม่ได้รับเงินเข้าบัญชีเพื่อชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 3 เดือน
นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกำหนดสัญญา
แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน

เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL)

ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 68/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง
การจัดทำและ เปิดเผยรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารพาณิชย์
เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL Gross) หมายถึง เงินให้สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน ชั้นสงสัย
ชั้นสงสัยจะสูญ และชั้นสูญ ตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นของธนาคาร แห่งประเทศไทย ที่ สนส.
31/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดชั้น
และการกันเงินสำรองของสถาบันการเงิน

 เงินลงทุนในหลักทรัพย์

นโยบายการลงทุน

นโยบายการลงทุนในหลักทรัพย์ของธนาคารแบ่งได้เป็นประเภทหลักๆ ได้แก่
การลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน โดยการลงทุนในตราสารหนี้แบ่งเป็น พอร์ตธุรกรรมเพื่อค้า
ธุรกรรมเผื่อขายและธุรกรรมลงทุน จนครบกำหนด
โดยมีนโยบายการลงทุนที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของแต่ละพอร์ต ทั้งนี้
โดยพิจารณาถึงผลตอบแทนที่ได้รับ สภาพคล่องของธนาคาร สภาพคล่องของหลักทรัพย์
เมื่อเทียบกับความเสี่ยงในการลงทุน สำหรับการลงทุนในตราสารทุน
ธนาคารยังคงนโยบายที่จะลดการลงทุนในธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับธนาคารลงเมื่อมีโอกาสที่เหมาะสม

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน 

ธนาคารจะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนทั้งในตลาดเงินและตลาดทุน
ภายใต้นโยบายของธนาคารและ กฎระเบียบของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ภายใต้การควบคุมดูแลรับผิดชอบจากฝ่ายงานที่ทำธุรกรรมและจาก
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงเชิงบูรณาการ โดยได้จัดให้มีระบบติดตามขอบเขตความเสี่ยง
ขอบเขตของฐานะการลงทุนและระยะเวลาถือครองและมีเป้าหมายการลงทุนที่ชัดเจน ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ได้รับ
และยังพิจารณาถึงกระแสเงินเข้า/ออก
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับความต้องการในการทำธุรกรรมต่างๆ ในธนาคาร

 ในปัจจุบัน ธนาคารได้ปรับกลยุทธ์โดยเน้นการลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลไทยให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจที่มีความผันผวนสูงจากภาวะปัญหาเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ ทั่วโลก 

 การลงทุนของธนาคารในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 

-   ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมเป็นไปตามคำนิยามของมาตฐานการบัญชี
ซึ่งธนาคารได้เปิดเผยไว้ในงบการเงินในส่วนของหมายเหตุประกอบงบการเงิน

-   นโยบายการลงทุนของธนาคาร

    ธนาคารมีนโยบายการลงทุน ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

  การลงทุนเชิงกลยุทธ์

  ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เอื้อประโยชน์กับธุรกิจธนาคารในเชิงยุทธศาสตร์
  โดยธนาคารและบริษัทย่อยได้ร่วมกันพิจารณาแผนธุรกิจและวิธีเชื่อมโยงธุรกิจระหว่างกัน
  โดยมุ่งใช้ทรัพยากร อุปกรณ์ เครื่องมือ และช่องทางต่างๆ ที่มีอยู่เพื่อตอบโจทย์ของลูกค้า
  ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่มีการดำเนินการที่ซ้ำซ้อน

  การลงทุนเพื่อสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร

  ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร
  ซึ่งเน้นการให้บริการแก่ธนาคารเพื่อทดแทนหน่วยงานต่างๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของธนาคาร
  และขาดความคล่องตัวในการจัดการ หากยังคงเป็นหน่วยงานภายในธนาคาร
  โดยธนาคารจะแต่งตั้งผู้บริหารของธนาคารเป็นกรรมการตัวแทน เพื่อกำกับดูแลด้านนโยบาย
  อีกทั้งมอบหมายให้กรรมการตัวแทน 1 คน กำกับดูแลการทำธุรกิจของบริษัท
  เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการให้บริการ
  รวมทั้งให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดแก่ธนาคาร