ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 ความเสี่ยงจากการเกิดลูกหนี้เช่าซื้อมีปัญหาในอนาคตเนื่องจากการขยายสินเชื่อเช่าซื้อ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทมีสาขาเปิดดำเนินงาน ทั่วประเทศรวม 81 สาขา ทั้งนี้
การขายเช่าซื้อแก่กลุ่มลูกค้าใหม่ในพื้นที่การขายใหม่อาจก่อให้เกิดลูกหนี้เช่าซื้อที่มีปัญหาภายหลังการผ่อนชำระไปแล้วในระยะเวลาหนึ่งได้
อย่างไรก็ตาม บริษัทได้ใช้ความระมัดระวังในการขายเช่าซื้อแก่ลูกค้ารายใหม่
โดยได้ให้ความสำคัญเรื่องการพิจารณาคัดเลือกลูกค้าเช่าซื้อโดยระบบการพิจารณาการขายเช่าซื้อ
(Credit Scoring) คุณภาพลูกค้าเช่าซื้อ และการติดตามหนี้
รวมทั้งบริษัทมีฝ่ายตรวจสอบและฝ่ายเร่งรัดหนี้สินที่ดูแลเรื่องการทุจริตภายในองค์กรและการติดตามหนี้โดยเฉพาะ
อีกทั้งมีระบบการควบคุม
การตรวจสอบและการรายงานผลที่มีประสิทธิภาพสามารถรายงานสถานะลูกหนี้เช่าซื้อได้ทุกขณะ
ซึ่งสามารถป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวได้ในระดับหนึ่ง

1.2
ความเสี่ยงจากการพิจารณาความสามารถในการชำระหนี้ของลูกค้าโดยไม่มีเอกสารทางการเงิน

เนื่องจากลูกค้าส่วนใหญ่ของบริษัทไม่มีหลักฐานทางการเงินที่เป็นลายลักษณ์อักษร ดังนั้น
ในการพิจารณาขายเช่าซื้อนั้น บริษัทจึงเน้นการเข้าถึงตัวตนและการสอบถามข้อมูลโดยตรงจากลูกค้า
รวมถึงการเก็บข้อมูลจากสถานที่จริงและจากบุคคลอ้างอิงเพื่อเป็นการสอบทานข้อมูลอีกชั้นหนึ่ง เช่น
ผู้ค้ำประกัน ญาติ เพื่อนบ้าน ผู้นำในหมู่บ้าน หรือลูกค้าเก่า
ตามหลักเกณฑ์การพิจารณาของบริษัทเพื่อประเมินถึงเครดิตและความสามารถในการผ่อนชำระของลูกค้า
(รายละเอียดเพิ่มเติมในข้อ 3 การประกอบธุรกิจ) ฉะนั้น
หากลูกค้าผู้ขอเช่าซื้อร่วมมือกับบุคคลอ้างอิงและ/หรือผู้ค้ำประกันแจ้งข้อมูลเท็จอาจทำให้เกิดความผิดพลาดในการพิจารณาลูกค้าได้
ซึ่งส่งผลให้เกิดปัญหาหนี้สูญ การผ่อนชำระล่าช้า หรือการรับคืนสินค้า อย่างไรก็ตาม
ความเป็นไปได้ดังกล่าวค่อนข้างต่ำเนื่องจากผู้ขอเช่าซื้อต้องเตรียมข้อมูลล่วงหน้าและร่วมมือกับบุคคลทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
อีกทั้งการแจ้งข้อมูลเท็จเป็นผลประโยชน์ของผู้เช่าซื้อฝ่ายเดียว
แต่เป็นผลเสียกับผู้เกี่ยวข้องซึ่งโดยปกติจะเกรงการร่วมรับผิดชอบภาระหนี้ในฐานะผู้ค้ำประกัน
และการถูกขึ้นบัญชีดำทำให้ไม่สามารถขอเช่าซื้อกับบริษัทได้อีก
ดังนั้นการสอบทานข้อมูลจากบุคคลหลายฝ่ายดังกล่าวจึงเป็นการลดความเสี่ยงได้ในระดับหนึ่ง
นอกจากนี้ บริษัทขายเช่าซื้อแก่ลูกค้ารายย่อยโดยมียอดเช่าซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าเฉลี่ย 13,000
บาทต่อราย ดังนั้น
ผลกระทบจากหนี้เสียต่อรายลูกหนี้จึงมีสัดส่วนน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับยอดลูกหนี้เช่าซื้อทั้งหมด

1.3 ความเสี่ยงในการจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้า

บริษัทจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายแก่พนักงานขายตามอัตราที่กำหนด
โดยจ่ายให้เมื่อพนักงานขายสามารถขายเช่าซื้อสินค้าพร้อมปฏิบัติตามเงื่อนไขการขายได้ครบถ้วนแล้ว
โดยบริษัทพิจารณาจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายแก่พนักงานขายตามยอดจ่ายจริงที่พนักงานได้รับ
(ไม่จ่ายเกินค่าคอมมิชชั่นที่ได้รับ) สำหรับพนักงานที่มียอดเบิกล่วงหน้าค้างอยู่กับบริษัท
(พนักงานเก่า) บริษัทจะหักค่าคอมมิสชั่นไว้ 5% ของยอดที่ได้รับเพื่อเคลียร์ยอดเบิกล่วงหน้าที่ค้างไว้
สำหรับพนักงานใหม่ในระยะ 2 เดือนแรก ให้เบิกล่วงหน้าได้วันละ 100 บาท
และนำคอมมิชชั่นมาเคลียร์คืน 50% ของยอดที่ได้รับ(แต่ไม่เกินยอดเบิกล่วงหน้า) พ้นระยะ 2
เดือนแรกใช้เงื่อนไขเดียวกับพนักงานเก่า (ไม่ให้เบิกรายวัน)
หากพนักงานขายรายนั้นพ้นสภาพการเป็นพนักงานและมีเจตนาหรือไม่สามารถชำระคืนค่าคอมมิชชั่นในส่วนที่ได้เบิกล่วงหน้าไปแล้ว
อาจทำให้บริษัทสูญเงินค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้านี้ อย่างไรก็ตาม บริษัทได้จำกัดความเสี่ยง
โดยพิจารณาการจ่ายค่าคอมมิชชั่นการขายล่วงหน้า
เป็นจำนวนสูงสุดเท่ากับค่าคอมมิชชั่นการขายสินค้าที่พนักงานขายมีสิทธิได้รับแต่ยังไม่สามารถเบิกรับได้เนื่องจากยังปฏิบัติไม่ครบถ้วนตามเงื่อนไขการขาย

1.4 ความเสี่ยงจากการล้าสมัยของสินค้าคงคลัง

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทมีสินค้าคงคลังสุทธิจำนวน 42.45 ล้านบาท
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านประเภทภาพและเสียง เช่น โทรทัศน์ วีดีโอ วีซีดี ดีวีดี
และจักรยานยนต์
ซึ่งเป็นสินค้าที่มีความล้าสมัยจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีได้ง่ายและมีแนวโน้มการลดลงของราคาสินค้าที่รวดเร็ว
หากบริษัทมีสินค้าคงคลังล้าสมัยในปริมาณมากอาจทำให้รายได้จากการขายเช่าซื้อสินค้าลดลงได้
อย่างไรก็ตาม ในช่วงระยะเวลา 3
ปีที่ผ่านมาบริษัทจะเก็บสินค้าคงคลังในปริมาณที่เพียงพอต่อการขายและมีปริมาณหมุนเวียนอยู่เสมอ
โดยปัจจุบันบริหารสินค้าคงคลังเฉลี่ยประมาณ 68 วัน และดำเนินนโยบายการบริหารสินค้าคงคลังใน
2 ระดับ คือ โดยสำนักงานใหญ่ซึ่งดูแลเรื่องประเภทสินค้าที่สั่งซื้อและนโยบายการขายเช่าซื้อรวม
และโดยสาขาซึ่งจะต้องดูแลและรับผิดชอบสินค้าที่ได้สั่งจากสำนักงานใหญ่เนื่องจากมีการบริหารงานแบบ
Profit Center ทำให้บริษัทสามารถควบคุมสินค้าคงคลัง
ทั้งประเภทและระดับสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอก

1.5 ความเสี่ยงจากการถูกควบคุมในธุรกิจเช่าซื้อ

ปัจจุบันธุรกิจเช่าซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าถูกกำกับโดยสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
โดยกำหนดให้เป็นธุรกิจควบคุมสัญญาในเรื่องของรูปแบบ สาระสำคัญ
และเงื่อนไขที่ต้องครบถ้วนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม
การเติบโตอย่างสูงของธุรกิจการให้บริการทางการเงินรายย่อยในช่วง 2 ถึง 3
ปีที่ผ่านมาทำให้หน่วยงานต่าง ๆ เข้ามากำกับดูแลธุรกิจนี้มากยิ่งขึ้น โดยในปี 2545
ธนาคารแห่งประเทศไทยและ สคบ.
ได้เข้ามากำกับธุรกิจบัตรเครดิตโดยเฉพาะเรื่องอัตราดอกเบี้ยและคุณสมบัติขั้นต่ำของผู้สมัคร
นอกจากนี้ ยังมีแนวโน้มการเข้ามากำกับดูแลผู้ให้บริการทางการเงินรายย่อยอื่น ๆ ในอนาคต
ทั้งที่ดำเนินการโดยผู้ประกอบการที่เป็นสถาบันการเงินและที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน
ซึ่งหากธุรกิจเช่าซื้อถูกกำกับดูแลมากยิ่งขึ้นโดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยเช่าซื้อและการกำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำของผู้เช่าซื้อสินค้า
อาจส่งผลกระทบต่อบริษัททั้งในเรื่องข้อจำกัดในการดำเนินธุรกิจและผลการดำเนินงานในอนาคต
อย่างไรก็ตาม
การดำเนินธุรกิจขายเช่าซื้อของบริษัทมีการกำหนดราคาเช่าซื้อและอัตราดอกเบี้ยที่สมเหตุสมผล
สอดคล้องกับต้นทุนการขายและบริการรวมทั้งความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจที่แตกต่างจากผู้ประกอบการรายอื่นๆ
อีกทั้งบริษัทมีหลักเกณฑ์ขั้นต่ำในการพิจารณาขายเช่าซื้อแก่ลูกค้าที่ชัดเจนและรัดกุมอยู่แล้ว

1.6 ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องกับเงินฝากสถาบันการเงิน
ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ เงินให้กู้ยืม เงินเบิกเกินบัญชี
เงินกู้ยืมระยะสั้นและเงินกู้ยืมระยะยาวที่มีดอกเบี้ย อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินส่วนใหญ่มีอัตราดอกเบี้ยที่ปรับขึ้นลงตามอัตราตลาด
หรือมีอัตราดอกเบี้ยคงที่ซึ่งใกล้เคียงกับอัตราตลาดในปัจจุบัน
ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยของบริษัทฯ และบริษัทย่อยจึงอยู่ในระดับต่ำ

1.7 ความเสี่ยงจากการเข้ามาของคู่แข่งขันหรือผู้ให้บริการรายใหม่

จากการแข่งขันในธุรกิจเงินผ่อนประเภทต่างๆ อาทิ บัตรเครดิต สินเชื่อรายย่อย สินเชื่อส่วนบุคคล
และลีสซิ่ง รวมทั้งการควบคุมธุรกิจบัตรเครดิตที่ผ่านมานั้น
ทำให้ผู้ประกอบการหันเข้าสู่ธุรกิจเช่าซื้อและแข่งขันกันรุนแรงมากยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะเรื่องอัตราดอกเบี้ยและกลุ่มลูกค้า ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อยอดขายของบริษัท
อย่างไรก็ตาม บริษัทมีฐานลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย คือ
กลุ่มลูกค้าระดับกลางถึงล่างที่อาศัยอยู่นอกเขตเทศบาลในจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ
ซึ่งแตกต่างจากกลุ่มลูกค้าของผู้ประกอบการเช่าซื้อสินค้ารายใหญ่อื่น ๆ นอกจากนี้
วิธีการเข้าถึงกลุ่มลูกค้าและระบบการทำงานของบริษัทยังแตกต่างจากผู้ประกอบการรายอื่นทั้งเรื่องวิธีการขาย
การให้บริการแบบครบวงจร และถึงที่หมาย ระบบการพิจารณาการขายเช่าซื้อ (Credit
Scoring) ระบบการป้องกันความเสี่ยง (Risk Management) ระบบตรวจสอบ (Check and
Balance) และการสร้างพนักงานขายให้มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
ซึ่งระบบดังกล่าวต้องใช้ระยะเวลาในการสร้างและพัฒนา (Time Consuming) อีกทั้ง
ในการลงทุนขยายสาขานั้น จะต้องมีการลงทุนทั้งด้านทรัพย์สินถาวร โดยเฉพาะยานพาหนะ
และด้านเงินทุนหมุนเวียนสำหรับการปล่อยเช่าซื้อ
ซึ่งคิดเป็นมูลค่าสูงสำหรับการดำเนินการสาขาให้ครอบคลุมและเข้าถึงกลุ่ม
ทำให้เป็นอุปสรรคต่อผู้ประกอบการรายใหม่ที่จะเข้ามาและต้องการให้บริการที่ทัดเทียมกับบริษัทแก่กลุ่มลูกค้าระดับเดียวกัน
อีกทั้ง
การให้บริการแก่ลูกค้าในระดับล่างจะต้องเข้าถึงตัวตนลูกค้าและมีความเข้าใจในลักษณะนิสัยและวิถีชีวิตของลูกค้าเป็นสำคัญ
เนื่องจากไม่มีเอกสารทางการเงินให้ตรวจสอบ

1.8 ความเสี่ยงจากทรัพยากรบุคคล

ทรัพยากรบุคคลถือเป็นปัจจัยที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของความสำเร็จของบริษัท
และเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการดำเนินงานของบริษัทได้ เช่น การเกษียณอายุ การลาออก
เป็นต้น ที่อาจจะมีผลที่ทำให้เกิดการหยุดชะงักของธุรกิจได้ บริษัท
จึงได้ให้ความสำคัญกับพนักงานทุกคนและดูแลเอาใจใส่ ทุกข์ สุข
ของพนักงานเสมือนคนในครอบครัวเดียวกันสนับสนุนบุคคลให้เหมาะสมกับหน้าที่และพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ

1.9 ความเสี่ยงจากการยึดสินค้าคืน

ปกติธุรกิจเช่าซื้อมีความเสี่ยงในด้านการยึดสินค้าคืนและถือเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ถึงแม้การยึดสินค้าคืนนั้นเป็นความเสี่ยงต่อการลดลงของยอดขายและมีผลทำให้สินค้าคงเหลือมีจำนวนมากก็ตาม
ในอีกด้านหนึ่งก็ถือเป็นการชดเชยต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการหยุดชำระเงินของลูกค้าได้
เพราะบริษัทยังสามารถนำสินค้าเหล่านั้นมาจำหน่ายในตลาดสินค้ามือสองได้อีกด้วย
อันถือเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดอีกรูปแบบหนึ่ง

2.  ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ

บริษัทฯ และบริษัทย่อยมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อที่เกี่ยวเนื่องกับลูกหนี้ตามสัญญาเช่าซื้อ
ลูกหนี้การค้า เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้อื่น
ฝ่ายบริหารควบคุมความเสี่ยงนี้โดยการกำหนดให้มีนโยบายและวิธีการในการควบคุมสินเชื่อที่เหมาะสม
นอกจากนี้ การให้สินเชื่อของบริษัทฯและบริษัทย่อยไม่มีการกระจุกตัว เนื่องจากบริษัทฯ
และบริษัทย่อยมีฐานของลูกค้าที่หลากหลายและมีอยู่จำนวนมากราย
ดังนั้นบริษัทฯและบริษัทย่อยจึงไม่คาดว่าจะได้รับความเสียหายที่เป็นสาระสำคัญจากการให้สินเชื่อนอกจากจำนวนค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่บันทึกไว้แล้วในบัญชี