ปัจจัยความเสี่ยง

ในปี พ.ศ. 2545 เศรษฐกิจของประเทศไทยมีการเติบโตในระดับที่ดีด้วยอัตรา 4.8-5.0%
สาเหตุหลักมาจากการบริโภคภายในประเทศที่เพิ่มขึ้น
ในขณะเดียวกันเศรษฐกิจของสหรัฐอเมริกาและยุโรปได้มีการชะลอตัวลง
รวมไปถึงวิกฤติการทางเศรษฐกิจของประเทศอาร์เจนตินาได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกโดยรวม
ในประเทศไทยเอง ผู้บริโภคเริ่มมีความเชื่อมั่นสูงขึ้น
และส่งผลให้ความต้องการในภาคการให้บริการสูงขึ้นตามลำดับ นอกจากนี้
การเติบโตในภาคการให้บริการยังเป็นผลมาจากสภาพคล่องในระบบที่ดีขึ้น
และความกดดันด้านอัตราดอกเบี้ยภายในประเทศที่ลดลง การเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจโลก
ที่เป็นผลมาจากสงคราม หรือ การก่อการร้ายใดๆ
จะส่งผลกระทบระยะยาวต่อความมั่นใจและการใช้จ่ายของผู้บริโภค ดังนั้น
อัตราการเติบโตทางด้านเศรษฐกิจของประเทศ รวมไปถึงการเติบโตของภาคธุรกิจ
ย่อมได้รับผลกระทบด้วย

1. ความเสี่ยงในเชิงธุรกิจ

1.  การเปิดเสรีทางการค้า และการแข่งขัน

  การปลดล็อกรหัสประจำเครื่องของโทรศัพท์เคลื่อนที่ (IMEI)
  ของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่หลักในไตรมาสที่สอง ของปี 2545
  ทำให้มีการนำเข้าเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่จากต่างประเทศได้โดยง่าย
  การเติบโตอย่างรวดเร็วของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการลดลงของราคาเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่และค่าบริการที่ถูกลง
  ธุรกิจการค้าปลีกของทางบริษัทที่เน้นการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่
  และอุปกรณ์เสริมจึงได้รับความกดดันในเรื่องอัตรากำไรจากการดำเนินงาน
  ซึ่งเป็นผลมาจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น
  บริษัทได้ขยายเครือข่ายการจัดจำหน่ายมากขึ้นเพื่อให้เกิดความได้เปรียบในด้านต้นทุน
  (Economies of scales) นอกจากนี้
  บริษัทยังได้พยายามให้ได้มาถึงสิทธิในการเป็นตัวแทนจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียวในสินค้าบางรุ่นจากผู้จำหน่ายอุปกรณ์
  ต่าง ๆ (Equipment suppliers)

  เมื่อวิเคราะห์ในระยะยาว การแข่งขันจะสูงขึ้นภายหลังการเปิดเสรีการสื่อสารโทรคมนาคม
  เนื่องมาจากการเข้ามาของ ผู้ประกอบการรายใหม่ บริษัทได้ตระหนักถึงภาพในอนาคตดังกล่าว
  และได้มีการวางทิศทางธุรกิจเพื่อรองรับกับสถานการณ์ไว้แล้ว

2.  ความเสี่ยงในเชิงเทคโนโลยี

  หน่วยงานของบริษัทย่อยที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการทางด้านการสื่อสาร (Communication
  services) กำลังเผชิญหน้ากับความเสี่ยงของความล้าหลังในด้านเทคนิค
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในธุรกิจให้บริการวิทยุติดตามตัว
  ซึ่งผู้ใช้บริการเริ่มหันไปใช้บริการการสื่อสารอื่นที่ถูกกว่า บริษัทได้ลงทุนในส่วนของการให้บริการ
  Internet (Internet Service Provider)
  และในส่วนของระบบธุรกิจให้บริการสื่อสารข้อมูลผ่านดาวเทียม (VSAT)
  และขณะนี้บริษัทกำลังเผชิญกับการนำเสนออย่างต่อเนื่องของเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่มีคุณสมบัติที่ดี
  ทั้งความสามารถในการปรับขยายขนาด ความน่าเชื่อถือของระบบ ความรวดเร็ว
  และราคาที่ถูกลง บริษัทตระหนักดีถึงการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว และได้พยายามที่จะใช้โครงสร้าง
  และเครือข่ายระบบที่มีอยู่แล้วให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อสร้างแหล่งรายได้ใหม่ๆ

3.  ความเสี่ยงที่เกิดจากการดำเนินงานในต่างประเทศ

  บริษัทได้ดำเนินธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาตั้งแต่ปี 2535
  ปัจจัยความเสี่ยงที่สำคัญปัจจัยหนึ่งในประเทศกัมพูชาก็คือ
  เรื่องเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศ อย่างไรก็ดี
  จากการที่ได้ดำเนินธุรกิจเป็นระยะเวลานานในประเทศกัมพูชา
  บริษัทและคณะผู้บริหารได้ทำความคุ้นเคยกับ สังคม เศรษฐกิจ การเมือง
  และสภาวะแวดล้อมทางธุรกิจ ทำให้บริษัทได้ตระหนักถึงความเสี่ยงต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้น
  และได้พยายามทำทุกวิถีทาง เพื่อที่จะลดอันตรายที่จะเกิดขึ้นต่อการดำเนินงานของบริษัท

  ในปี 2544 บริษัท ได้รับสัมปทานจากสำนักงานการบินพลเรือนของประเทศกัมพูชา
  ในการให้ดำเนินงานสร้าง และให้บริการเกี่ยวกับการควบคุมการจราจรทางอากาศ (Air
  Traffic Control Services) เป็นเวลาทั้งหมด 22 ปีโดยใช้ความชำนาญของ
  บริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และเปิดให้บริการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545
  รายได้ของบริษัทนี้จะได้มาจากการบินภายในประเทศ และการบินขาเข้า ขาออก
  และการบินข้ามน่านฟ้าของการบินระหว่างประเทศ
  ความไม่แน่นอนของความต้องการการจราจรทางอากาศทั่วโลก
  จะมีผลกระทบโดยตรงต่อผลประกอบการของบริษัท
  และการเปลี่ยนแปลงด้านการเมืองและกฎหมายจะมีผลกระทบกับบริษัทได้

ความเสี่ยงทางการเงิน

1.  ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

  จากงบการเงินรวมของบริษัทนั้นประมาณร้อยละ 13
  ของรายได้ของบริษัทอยู่ในรูปสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ และ ร้อยละ 70 ของหนี้สินรวม ณ
  สิ้นเดือนธันวาคม 2545 อยู่ในรูปสกุลเงินตราต่างประเทศซึ่งโดยส่วนใหญ่เป็นหนี้สินระยะยาวสกุล
  เงินเยน และ ดอลลาร์สหรัฐฯ
  การอ่อนตัวของค่าเงินบาทจะส่งผลทำให้ภาระหนี้สินต่างประเทศในรูปเงินบาทเพิ่มสูงขึ้น
  แต่อย่างไรก็ตามบริษัทได้คำนึงถึงความผันผวนของค่าเงินบาทและมีการวางนโยบายทางการเงินอย่างรอบคอบเพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

  2.2 ความเสี่ยงจากหนี้สินและสภาพคล่องของบริษัทและบริษัทย่อยต่างๆ

  ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2545 หนี้สินรวมของบริษัทมีมูลค่าทั้งสิ้น 8,935.2 ล้านบาท
  โดยประมาณร้อยละ 70 ของหนี้สินอยู่ในรูปเงินตราต่างประเทศ
  ดังนั้นการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนซึ่งมีผลต่อเงินบาทจะส่งผลกระทบต่อยอดหนี้สินทั้งหมดของบริษัท
  โดยหนี้ต่างๆเหล่านี้เกิดขึ้นก่อนช่วงวิกฤติเศรษฐกิจ
  ซึ่งบริษัทได้ทำการลงทุนในธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูง ได้แก่ ธุรกิจการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
  ธุรกิจการให้บริการวิทยุติดตามตัว และธุรกิจให้บริการสื่อสารข้อมูลผ่านดาวเทียม (VSAT)
  ซึ่งวิกฤติเศรษฐกิจในปี 2540 และผลของการที่ค่าเงินบาทลอยตัวนั้น
  ได้ส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องของบริษัทและบริษัทย่อยต่างๆ
  แต่จากความสำเร็จในการปรับโครงสร้างหนี้ในปี 2544
  ทำให้บริษัทสามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดของการชำระหนี้ได้ตั้งแต่ไตรมาสที่ 4 ของปี 2544
  และผลของการที่บริษัทมียอดหนี้สินค้างชำระลดลง
  ทำให้ดอกเบี้ยจ่ายตามโครงการปรับโครงสร้างหนี้ลดลงจากจำนวน 416 ล้านบาทในปี 2544
  เป็น 170 ล้านบาทในปี 2545 ส่งผลให้บริษัทและบริษัทย่อยมีความยืดหยุ่นทางการเงินมากขึ้น
  โดยเชื่อว่าจะสามารถชำระคืนหนี้แก่เจ้าหนี้โดยการสร้างกระแสเงินสดจากธุรกิจในปัจจุบันและการลงทุนใหม่ๆ
  ในอนาคต

3.  ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

  ความเสี่ยงที่เกิดจากการผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาดในแง่ลบ
  ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานและกระแสเงินสดของบริษัท ซึ่งความเสี่ยงนี้เกิดขึ้น
  และส่งผลต่อสภาพหนี้ของบริษัทกับเจ้าหนี้ปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยเงินบาท
  เงินเยนและดอลลาร์สหรัฐ ที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ล่วงหน้านั้น
  จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อความสามารถในการชำระคืนหนี้ของบริษัท
  ในปัจจุบันหนี้ที่อยู่ในรูปเงินบาทนั้น บริษัทมีภาระดอกเบี้ยต่อปีที่อัตรากู้ยืมลูกหนี้ชั้นดี (MLR)
  ในขณะที่หนี้สกุลดอลลาร์สหรัฐ ที่อัตราดอกเบี้ย LIBOR บวกส่วนเพิ่ม (margin) ซึ่งในปี 2545
  บริษัทมีดอกเบี้ยจ่ายรวมมูลค่าทั้งสิ้น 170 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม
  ในปัจจุบันบริษัทได้ติดตามความเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ยในตลาดอย่างใกล้ชิด
  โดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยระยะสั้น ซึ่งบ่งบอกถึงความผันผวนในอนาคตอันใกล้
  โดยบริษัทจะใช้เครื่องมือทางการเงิน เช่นตราสารอนุพันธ์ประเภทต่างๆ
  เพื่อช่วยในการจำกัดความเสี่ยงดังกล่าว

4.  ข้อตกลงในการปรับโครงสร้างทางการเงิน

  บริษัทได้ทำการปรับโครงสร้างหนี้ระหว่างบริษัท กับกลุ่มเจ้าหนี้ของบริษัทเมื่อเดือนตุลาคม 2544
  ซึ่งขณะนั้นบริษัทมีความเชื่อมั่นว่าธุรกิจวิทยุติดตามตัวและธุรกิจอินเตอร์เน็ตจะสามารถทำรายได้ให้กับบริษัทอย่างมีนัยและมีส่วนสำคัญต่อการจ่ายคืนเงินกู้
  อย่างไรก็ตามสภาพแวดล้อมทางธุรกิจในปี 2545 ที่เปลี่ยนแปลงไป
  ทำให้รายได้ของบริษัทจากธุรกิจดังกล่าวไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เมื่อเดือนธันวาคม 2545
  บริษัทและกลุ่มเจ้าหนี้ได้ตกลงที่จะทบทวนระยะเวลาการชำระคืนเงินต้นและหนี้สินในภาพรวมที่มีอยู่ในปัจจุบัน
  โดยได้เริ่มเจรจากันตั้งแต่เดือนมกราคม 2546 เป็นต้นมา
  และส่วนหนึ่งของการเจรจาคือขอให้เจ้าหนี้ยกเลิก Shin indemnity
  ภายใต้เงื่อนไขสัญญาปรับโครงสร้างหนี้ในส่วน Tranch A
  รวมทั้งเงื่อนไขการการซื้อคืนหุ้นในบริษัทย่อยที่บริษัทได้โอนให้กับเจ้าหนี้ ในส่วน Tranch C
  แต่เนื่องจากบริษัทยังอยู่ระหว่างการเจรจากับเจ้าหนี้
  จึงไม่มีการตั้งสำรองเงินชดเชยตามเงื่อนไขการปรับโครงสร้างหนี้ดังกล่าว
  จนกว่าการเจรจาจะแล้วเสร็จ

  ข้อตกลงทางการเงินนี้ครอบคลุมถึงหนี้สินระยะยาว
  และหนี้จากการปรับโครงสร้างที่มีการระบุเงื่อนไขและข้อจำกัดในการดำเนินงานต่างๆ ของบริษัท
  ข้อจำกัดนี้ได้แก่ ความสามารถของบริษัทและบริษัทย่อยต่างๆ ที่จะระดมทุนหรือกู้เงิน
  การขายหรือซื้อสินทรัพย์ การจ่ายเงินปันผล รวมถึงข้อกำหนดต่างๆ
  ที่อาจทำให้บริษัทต้องชะลอการดำเนินงานตามกลยุทธ์ทางธุรกิจต่างๆ ที่วางไว้
  บริษัทอาจไม่สามารถทำตามกลยุทธ์ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับบริษัท
  เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดเหล่านี้และสภาวะทางการเงินของบริษัท ณ ขณะนั้นๆ

5.  ความเสี่ยงจากหนี้สงสัยจะสูญ

  บริษัทมีความเสี่ยงจากความสามารถในการชำระหนี้จากลูกหนี้การค้าประเภทต่างๆ โดย ณ
  สิ้นวันที่ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทมีลูกหนี้การค้าทั้งสิ้น 814.8 ล้านบาท ซึ่งประมาณ 248.8
  ล้านบาทเป็นลูกหนี้ที่ค้างชำระนานกว่า 12 เดือน
  อย่างไรก็ตามบริษัทได้มีการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้แล้วเป็นจำนวนทั้งสิ้น 284.6 ล้านบาท
  และมีการทำสัญญาข้อตกลงกับลูกหนี้การค้าต่างๆที่ค้างชำระ
  เพื่อให้ลูกหนี้เหล่านี้สามารถทยอยชำระหนี้ได้เป็นงวดๆ
  ซึ่งได้มีการเริ่มทำการเรียกเก็บตามสัญญาแล้ว ทั้งนี้ทั้งนั้น
  บริษัทไม่คาดว่าจะมีความสูญเสียที่มีสาระสำคัญจากหนี้เหล่านี้

  สำหรับลูกหนี้การค้าบริษัทย่อย ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2545 นั้น มีมูลค่าทั้งสิ้น 140.3 ล้านบาท
  โดยจำนวน 107.4 ล้านบาทเป็นหนี้ระยะยาวที่เงื่อนไขการชำระนานกว่า 12 เดือน
  ซึ่งลูกหนี้คือบริษัทสามารถ คอมมิวนิเคชั่น เซอร์วิส จำกัด ที่ซื้ออุปกรณ์
  สื่อสารโทรคมนาคมจากบริษัท และมีการชำระหนี้แก่บริษัทตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ตามปกติ
  ทำให้ยอดลูกหนี้การค้าบริษัทย่อยมียอดลดลงตามการชำระหนี้อย่างต่อเนื่องโดยตลอด