3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ธุรกิจร้านค้าสะดวกซื้อ

3.1.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

บริษัทเป็นผู้ดำเนินธุรกิจค้าปลีกประเภทร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven โดยได้รับสิทธิแต่เพียงผู้เดียว
(Exclusive Right) จาก 7-Eleven, Inc. ให้ประกอบธุรกิจภายใต้เครื่องหมายการค้า
“7-Eleven” ในประเทศไทย ภายใต้สัญญา Area License Agreement

ที่ผ่านมา บริษัทได้บริหารจัดการในลักษณะร้านที่มีเครือข่ายกระจายอยู่ในชุมชนทั่วประเทศ ในปี
2548 บริษัทได้ขยายเครือข่ายร้าน 7-Eleven ทั่วประเทศทั้ง 76 จังหวัด
โดยมีจำนวนร้านสาขาทั้งสิ้น 3,311 สาขา ครอบคลุมอำเภอเพิ่มขึ้นจาก 394 อำเภอในปี 2547
เป็น 423 อำเภอในปี 2548 คิดเป็นร้อยละ 46 ของจำนวนทั้งหมด 920 อำเภอ

โดยร้าน 7-Eleven ในต่างจังหวัดร้อยละ 48 จะเปิดในอำเภอเมือง โดยมีจำนวน 968 สาขา
จากจำนวนร้านในต่างจังหวัดทั้งหมด 2,035 สาขา

3.1.2 ประเภทของร้าน 7-Eleven

ร้าน 7-Eleven แบ่งออกเป็น 3 ประเภทตามลักษณะความเป็นเจ้าของ ดังนี้

  --------------------------- --------------- --------------- --------------
  (หน่วย : ร้าน)                2546            2547            2548

  ร้านสาขาบริษัท                 1,608           1,782           1,931

  ร้านแฟรนไชส์                  662             923             1,191

  ร้านค้าที่ได้รับสิทธิช่วงในอาณาเขต   127             156             189

  รวม                         2,397           2,861           3,311
  --------------------------- --------------- --------------- --------------

1) ร้านสาขาบริษัท (Corporate Stores)
เป็นร้านที่บริษัทเป็นเจ้าของและบริหารงานเองทั้งหมด บริษัทเป็นผู้ลงทุนในอุปกรณ์ค้าปลีกต่างๆ
การตกแต่งร้าน และต้นทุนค่าสินค้า รวมทั้งเป็นผู้บริหารร้าน

2) ร้านค้าแฟรนไชส์ (Franchise Stores)
เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้สนใจรวมทั้งพนักงานสามารถเข้ามาบริหารร้าน 7-Eleven
ภายใต้ระบบอันทันสมัย โดยบริษัทจะให้ความช่วยเหลือในการดำเนินธุรกิจอย่างใกล้ชิด ให้ความรู้
ความเข้าใจในการบริหารงาน หลักการคัดเลือกสินค้า ระบบการเงิน
มีแผนส่งเสริมการขายและแผนการโฆษณาทั่วประเทศอย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งจัดส่งเจ้าหน้าที่ไปช่วยแนะนำเทคนิคการจัดการใหม่ๆ อย่างสม่ำเสมอ
โดยที่ผู้สนใจทำธุรกิจสามารถเลือกร้านสาขา 7-Eleven
ที่กำลังจะเปิดดำเนินการหรือเปิดดำเนินการแล้ว แต่ในกรณีที่ผู้สนใจทำธุรกิจมีทำเลเอง
ทางบริษัทจะดำเนินการวิเคราะห์ทำเลโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น
ระยะเวลาอนุญาตให้ดำเนินการร้านและผลประโยชน์ตอบแทน จะขึ้นอยู่กับประเภทของแฟรนไชส์

3) ผู้ประกอบการรับสิทธิช่วงในอาณาเขต (Sub Area License Stores) คือ
ร้านที่บริษัททำสัญญาอนุญาตให้สิทธิช่วงแก่ผู้ประกอบการท้องถิ่นในการเปิดร้าน 7-Eleven
เฉพาะในอาณาเขตที่กำหนด ปัจจุบันมี 4 ราย ได้แก่ ภูเก็ต ยะลา เชียงใหม่ และอุบลราชธานี
โดยผู้รับสิทธิช่วงจะรับผิดชอบการเปิดสาขาและบริหารร้าน 7-Eleven
ในขณะที่บริษัทจะให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนด้านต่างๆ ตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน

3.1.3 ส่วนผสมของสินค้าในร้าน 7-Eleven

บริษัทได้พยายามค้นหาและคัดเลือกสินค้าและบริการที่มีคุณภาพ แตกต่างจากคู่แข่ง
และตอบสนองความต้องการของลูกค้าในแต่ละกลุ่มเป้าหมาย
อีกทั้งทันต่อแนวโน้มและการเปลี่ยนแปลงของตลาด โดยหมวดสินค้าในร้าน 7-Eleven
แบ่งออกเป็นหมวดอาหารและเครื่องดื่ม 48% และหมวดสินค้าอุปโภครวมบัตรโทรศัพท์ 52%

นอกจากนี้ ร้าน 7-Eleven ยังมีบริการอื่นๆ ที่อำนวยความสะดวกให้กับลูกค้า เช่น
บริการรับชำระค่าสาธารณูปโภคซึ่งปัจจุบันมีพันธมิตรที่รับชำระถึง 131 บริการ การติดตั้งตู้ ATM
ตู้โทรศัพท์ การสั่งซื้อสินค้าผ่าน Catalog Order และบริการโอนเงินผ่านบัตรเชื่อมรัก เป็นต้น
เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าด้านความสะดวก
โดยได้มีความพยายามอย่างต่อเนื่องในการขยายกลุ่ม
พันธมิตรการให้บริการให้ครอบคลุมและครบวงจรมากขึ้น

3.1.4 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

ก. ลักษณะลูกค้า

บริษัทแบ่งกลุ่มลูกค้าตามหลักประชากรศาสตร์ (Demographic) ออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่
กลุ่มเด็กและวัยรุ่น กลุ่มคนทำงาน และกลุ่มผู้ใหญ่ ซึ่งมีรายได้ปานกลางลงมา
ต้องการความสะดวกรวดเร็ว ชอบความ ทันสมัย
นอกจากนั้นบริษัทยังได้ขยายกลุ่มลูกค้าเป้าหมายให้กว้างขึ้นไปยังผู้ใช้รถและคนเดินทางที่เข้าไปใช้บริการในสถานีบริการน้ำมัน
ปตท. ซึ่งในภาพรวมโดยเฉลี่ยจะมีลูกค้าเข้าร้านมาซื้อสินค้าและบริการในร้าน 7-Eleven
ทั่วประเทศประมาณวันละ 3.4 ล้านคนในปี 2548 เพิ่มขึ้นจาก 2.7 ล้านคนในปี 2547
และมียอดซื้อเฉลี่ยต่อคนเพิ่มขึ้นจาก 56 บาทในปี 2547 เป็น 58 บาทต่อครั้งคนในปี 2548

ข. ภาวะการดำเนินธุรกิจ

ลูกค้าแต่ละกลุ่มมีความต้องการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การติดตามความต้องการของลูกค้าต้อง
รวดเร็วและทันเวลา
ในการรับฟังและเรียนรู้ความต้องการของลูกค้าจึงต้องอาศัยเทคโนโลยีการรับส่งข้อมูล
ข่าวสารเข้ามาช่วยในการสื่อสารจากร้านมายังสำนักงาน เช่น การลงทุนระบบ POS (Point Of
Sales) และระบบ SC (Store Controller)
เป็นช่องทางหนึ่งเพื่อให้เกิดการใช้ข้อมูลในการเรียนรู้ความต้องการของลูกค้า
ทำให้แต่ละร้านสามารถสั่งสินค้าและจัดเรียงสินค้าให้ตรงกับความต้องการของลูกค้าตนเองมากที่สุด

จากข้อมูลวิจัยผู้บริโภคและประสบการณ์ที่เรียนรู้
ทำให้ทราบถึงปัจจัยสำคัญต่อการตัดสินใจเข้ามาใช้บริการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม
ซึ่งบริษัทได้นำมากำหนดความท้าทายและการเปลี่ยนแปลงเพื่อความอยู่รอดภายใต้สภาพการแข่งขันกับร้านค้าปลีกที่มีหลากหลายรูปแบบ
รวมถึงการกำหนดกลยุทธ์ตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่แตกต่างจากตลาดและตรงกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม

ค. แนวทางในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า

การบริการของพนักงาน (Service)

บริษัทได้พัฒนาขีดความสามารถ (Competency) ในการให้บริการของพนักงาน
เพื่อให้ลูกค้าได้รับความสะดวกและรวดเร็วในการบริการ กำหนดให้มีการฝึกอบรมในระดับต่างๆ
ตั้งแต่หลักสูตรพนักงานร้านจนถึงผู้จัดการร้าน บริษัทมีศูนย์ฝึกอบรมธาราปาร์ค กรุงเทพฯ
และศูนย์ฝึกอบรมย่อยกระจายตามภูมิภาค อีก 8 แห่งรองรับจำนวนผู้เข้าอบรมปีละ 36,000 คน
ด้วยวิธีการถ่ายทอดหลายรูปแบบ ได้แก่ ฝึกอบรมในชั้นเรียน, On-the-job Training &
Coaching, Self Learning, สื่อ CBT (Computer Base Training), รถฝึกอบรมเคลื่อนที่
(Mobile Unit)
รวมทั้งให้มีการหมุนเวียนการทำงานเพื่อพัฒนาขีดความสามารถในการตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว
ทั้งนี้ในปีที่ผ่านมา ได้จัดให้มีโครงการ Friendly Service (บริการจากใจ)
เพื่อเพิ่มความพึงพอใจด้านการบริการของพนักงาน

นอกจากนี้ บริษัทได้พัฒนาระบบการจัดการข้อร้องเรียน (Complaint Handling)
ให้มีช่องทางให้ลูกค้าร้องเรียนได้ง่าย ตอบสนองและแก้ไขปัญหาภายใน 24 ชั่วโมง
กระจายอำนาจให้กับพนักงานร้านติดต่อและแก้ไขปัญหาให้ลูกค้าได้ทันที
มีการตรวจสอบความพึงพอใจของลูกค้าที่ร้องเรียน
เพื่อให้มั่นใจว่าปัญหาของลูกค้าได้รับการแก้ไขแล้ว
และนำข้อร้องเรียนของลูกค้ามาวิเคราะห์สาเหตุและหาแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

การพัฒนาและเลือกสรรสินค้าและบริการ (Assortment)

จากการที่ลูกค้าแต่ละกลุ่มต้องการสินค้าและบริการที่แตกต่างกัน
นำมาสู่การคัดสรรและพัฒนาสินค้าและบริการให้ตรงกับความต้องการของลูกค้าแต่ละกลุ่ม
เริ่มตั้งแต่หาความต้องการของลูกค้า นำมาวาง Concept สินค้า พัฒนารสชาด
ทำการทดสอบกับร้าน Model Store ก่อน เพื่อให้ทราบถึงการตอบรับจากลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย
รวมถึงการจัดการที่ร้านว่าทำได้จริง เพื่อแก้ปัญหาการจัดการก่อนขยายผลทุกสาขา
ในแต่ละปีบริษัทได้คัดสรรสินค้าหมุนเวียนเข้าออกมากกว่า 3,500 รายการ
เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นสินค้าและบริการที่ตรงกับความต้องการของลูกค้า
โดยมีการพัฒนาสินค้าร่วมกับผู้ผลิต (Team Merchandising) เพื่อให้ได้สินค้าที่มี
คุณภาพและแตกต่างจากคู่แข่ง โดยเฉพาะสินค้า FBO ( First ขายก่อนใครที่ร้าน 7-Eleven
Best Selection คัดสรรอย่างดี Only มีขายเฉพาะที่ร้าน 7-Eleven)

การปรับปรุงสภาพแวดล้อมของร้าน (Environment)

บริษัทได้ปรับปรุงสภาพร้านทั้งภายในและภายนอก เพื่อให้เกิดสภาพแวดล้อมที่ดีในชุมชุนนั้นๆ
โดยออกแบบ Layout ร้านและอุปกรณ์ภายในร้านให้สะดวกกับลูกค้าในการหาสินค้าได้ง่าย
และการทำงานของพนักงานร้าน ให้แสงสว่างและความปลอดภัย
โดยให้ความสำคัญกับการประหยัดพลังงานด้วย เป็นร้านที่มี สุขอนามัยที่ดี
มีการป้องกันมิให้ปล่อยน้ำเสียสู่ชุมชน ส่งผลให้ร้าน 7-Eleven
ไม่เกิดปัญหากับชุมชนที่ร้านสาขาไปตั้งอยู่ โดยมีระบบการตรวจคุณภาพมาตรฐานร้าน (QSI :
Quality Standard Inspection)

การประกันคุณภาพสินค้า (Quality)

บริษัทได้พัฒนาระบบห่วงโซ่อุปทานเพื่อยกระดับคุณภาพสินค้าตั้งแต่ผู้ผลิต การขนส่ง
และการจัดการที่ร้าน เพื่อให้ลูกค้าได้รับสินค้าที่มีคุณภาพ สดใหม่
และเตรียมมุ่งสู่ธุรกิจอาหารในอนาคต โดยมีการคัดเลือกและตรวจสอบผู้ผลิตที่ผ่านมาตรฐาน
และให้ความรู้ในการปรับปรุงมาตรฐานคุณภาพของผู้ผลิต
อบรมและสื่อสารให้พนักงานร้านมีความรู้เกี่ยวกับวิธีการจัดการสินค้าให้ได้มาตรฐานคุณภาพโดยเฉพาะหมวดอาหาร
นอกจากนี้ยังมีผู้เชี่ยวชาญจากภาครัฐ เช่น อ.ย.
มาบรรยายให้ความรู้เรื่องความปลอดภัยของอาหาร (Food safety)
กับพนักงานบริษัทและมีระบบการประกันคุณภาพด้วยการสุ่มตรวจอาหารและเครื่องดื่ม ในปีที่ผ่านมา
ได้จัดให้มีโครงการช่วยเหลือสนับสนุนให้คู่ค้า ได้มาตรฐาน GMP (Good Manufacturing
Practice) เพื่อเพิ่มศักยภาพในการพัฒนาสินค้าหมวดอาหารร่วมกับคู่ค้า โดยในปี 2548 มีร้าน
7-Eleven ที่เข้าร่วมโครงการ Clean Food Good Taste ของกระทรวงสาธารณสุข 50 สาขา
และจากโครงการกรุงเทพฯเมืองอาหารปลอดภัยของกรุงเทพมหานครอีก 488 สาขา

การสร้างคุณค่าให้กับลูกค้า (Value)

บริษัทพยายามที่จะพัฒนากระบวนการจัดการในด้านต่างๆ ให้ความเชื่อมโยงกัน โดยมีลูกค้าเป็น
ศูนย์กลาง เพื่อมุ่งสร้างและส่งมอบคุณค่า รวมไปถึงความน่าเชื่อถือและความประทับใจแก่ลูกค้า
ทั้งในด้านความสะดวก บริการที่ดี รวดเร็ว ประหยัดเวลา สินค้าที่มีคุณภาพ สดใหม่อยู่เสมอ
สภาพของร้าน รวมไปถึง กิจกรรมสร้างความคุ้มค่า เช่น สะสมแสตมป์ ชิงโชคลุ้นรางวัล
และกิจกรรมสำหรับชุมชน เป็นต้น

สิ่งต่างๆ
ที่ทางบริษัทได้พัฒนาและส่งมอบคุณค่าสู่ลูกค้าได้สะท้อนออกมาในส่วนของความพึงพอใจของลูกค้า
(Customer Satisfaction Index) ที่มีต่อบริษัทในด้านต่างๆ ที่ปรับเพิ่มขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา
ในขณะเดียวกันบริษัทก็ได้นำข้อแนะนำจากลูกค้ามาใช้ในการปรับปรุง
พัฒนาสินค้าและบริการเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าให้มากขึ้น
และเพื่อใช้ในการวางกลยุทธ์ที่จะรักษาลูกค้าไว้ และเพื่อการให้ได้มาซึ่งลูกค้าใหม่ในอนาคต

ง. การตลาดและภาวะการแข่งขันของธุรกิจร้านสะดวกซื้อ

ภาวะธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่ในลักษณะ Chain Store ในปี 2548 ยังคงมีการแข่งขันที่รุนแรงทั้งใน
รูปแบบของการขยายสาขาและการนำกลยุทธ์ทางการตลาดในรูปแบบต่างๆมาใช้เพื่อดึงดูดผู้บริโภค
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อค่าครองชีพเพิ่มสูงขึ้นตามราคาน้ำมันและราคาสินค้าที่เพิ่มขึ้น
ทำให้ผู้บริโภคเริ่มมีการไตร่ตรองในการซื้อสินค้าและคำนึงถึงความคุ้มค่ามากขึ้น
อย่างไรก็ตามคาดว่าทั้งปี 2548 มูลค่าค้าปลีกในระบบภาษีในภาพรวมจะขยายตัวประมาณร้อยละ 13
คิดเป็นมูลค่ากว่า 2.2 ล้านล้านบาท

จากราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น ส่งผลต่อรูปแบบและรูปแบบพฤติกรรมการจับจ่ายใช้สอยของผู้บริโภค
โดยส่วนหนึ่งมีการลดความถี่ในการซื้อลงและอาจจะมีการซื้อครั้งเดียวในปริมาณที่มากขึ้น
รวมไปถึงการซื้อ สินค้าจากร้านค้าปลีกใกล้บ้านหรือที่ทำงานมากขึ้น
นอกจากนี้การหาทำเลที่ยากขึ้นและความหนาแน่นของ ร้านค้าปลีกในเมืองใหญ่
เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ร้านค้าปลีกขนาดใหญ่เริ่มมีการปรับรูปแบบไปสู่ร้านค้าปลีกขนาดเล็กมากยิ่งขึ้น
เป็นผลให้ร้านสะดวกซื้อเป็น
ตลาดที่น่าสนใจเข้ามาลงทุนทั้งจากผู้ประกอบการรายเดิมและผู้ค้าปลีกในตลาดอื่น
ซึ่งมีทั้งรูปแบบที่ประกอบการเองและขยายสาขาด้วยระบบแฟรนไชส์ โดยในปี 2548
มีจำนวนร้านค้าปลีกในลักษณะ Chain Store เพิ่มขึ้นกว่า 800 สาขา
ซึ่งในจำนวนนี้มาจากการขยายสาขาของร้าน 7-Eleven จำนวน 450 สาขา

จำนวนสาขาของร้านสะดวกซื้อ ทั้งในชุมชนและสถานีบริการน้ำมัน

  ------------------------------ ------------- ------------- -------------
  จำนวนสาขา                      2546          2547          2548

  ร้านค้าสะดวกซื้อนอกสถานีบริการน้ำมัน   3,146         4,008         4,788

  - ร้าน 7-Eleven                 2,195         2,564         2,915

  - ร้านอื่นๆ                       989           1,478         1,910

  ร้านค้าในสถานีบริการน้ำมันทั้งหมด      1,411         1,542         1,664

  - ร้าน 7-Eleven                 202           297           396

  - ร้านอื่นๆ                       1,171         1,211         1,231
  ------------------------------ ------------- ------------- -------------

หมายเหตุ: ร้านสะดวกซื้อรายใหญ่ในลักษณะ Chain Store

ที่มา: จากการรวบรวมและประมาณการของ บริษัท ซี.พี. เซเว่นอีเลฟเว่น จำกัด (มหาชน)

นอกจากนั้นบริษัทยังได้ขยายกลุ่มลูกค้าเป้าหมายให้กว้างขึ้นไปยังผู้ใช้รถและคนเดินทางที่เข้าไปใช้บริการในสถานีบริการน้ำมัน
ปตท. อีกด้วย โดยมีคู่แข่งทางตรงของบริษัท คือ
ร้านค้าปลีกสมัยใหม่ขนาดเล็กทั้งที่เป็นร้านค้าปลีกดั้งเดิมและร้านค้าปลีกสมัยใหม่ในลักษณะ Chain
Store ในขณะที่คู่แข่งทางอ้อมคือ ร้านอาหารฟาสต์ฟู้ด ร้านกาแฟ
หรือร้านค้าที่เป็นทางเลือกของลูกค้า

แม้ว่าจะมีการแข่งขันกันขยายสาขาอย่างมากของร้านค้าปลีกขนาดเล็กแต่ก็พบว่ายังคงมีโอกาสในการขยายสาขาเพื่อเข้าถึงชุมชนได้อย่างต่อเนื่องเพื่อตอบสนองความต้องการและพฤติกรรมของผู้บริโภคที่ต้องการความสะดวกและรวดเร็วมากขึ้น
อีกทั้งนโยบายของภาครัฐก็มีการสนับสนุนให้เกิดการลงทุนด้านสาธารณูปโภคและการขยายความเจริญไปสู่ชุมชน
สิ่งต่างๆเหล่านี้เป็นปัจจัยสนับสนุนให้เกิดการขยายตัวของร้านค้าปลีกขนาดเล็กเข้าไปสู่ชุมชน
ในขณะเดียวกันผู้ประกอบการต่างก็พยายามหาวิธีการในการสร้างความสัมพันธ์และตอบสนองความต้องการของลูกค้าเพื่อให้เกิดความประทับใจและมีความจงรักภักดีมากขึ้น
ทั้งในด้านสรรหา สินค้าและบริการที่เหมาะกับความต้องการในแต่ละชุมชน
รวมไปถึงการเป็นพันธมิตรทางธุรกิจเพื่อสร้างความคุ้มค่าและความแตกต่างในสายตาลูกค้า

3.1.5 การส่งมอบผลิตภัณฑ์หรือบริการ

บริษัทได้มีความพยายามอย่างต่อเนื่องในการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าเพื่อส่งมอบสิ่งที่ดีที่สุดให้แก่ลูกค้า
โดยในส่วนของการกระจายสินค้าซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของห่วงโซ่คุณค่านั้น
ทางบริษัทก็ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องทั้งด้านการเพิ่มจำนวนศูนย์กระจายสินค้าให้มีปริมาณที่เพียงพอและมีที่ตั้งที่เหมาะสม
สามารถรองรับกับการขยายสาขาและสามารถกระจายสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
นอกจากนี้ยังได้มีการนำเครื่องมือใหม่ๆ เช่น ระบบ Digital Picking
มาใช้เพื่อช่วยให้การจัดสินค้ามีความแม่นยำและรวดเร็วยิ่งขึ้น

โดยปัจจุบันบริษัทมีศูนย์กระจายสินค้ากระจายอยู่ทั้งในกรุงเทพฯและต่างจังหวัด
ซึ่งมีทั้งศูนย์กระจายสินค้าสำหรับในสินค้าปกติและสินค้าที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ
โดยมีการเข้มงวดกับการรักษาคุณภาพในทุก ขั้นตอน และการจัดส่งที่ตรงเวลา
เพิ่มความถี่ในการจัดส่งให้มากขึ้น
เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการจัดส่งสินค้าให้ถึงร้านสาขาอย่างครบถ้วน ถูกต้อง ทันเวลา
และสามารถรักษาคุณภาพสินค้าจนถึงมือลูกค้า

นอกจากนี้ในปีที่ผ่านมา ทางบริษัทได้ก่อสร้างศูนย์กระจายสินค้าเพิ่มขึ้นอีก 1
แห่งที่ลาดกระบังเพื่อรองรับกับการขยายสาขาและเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความรวดเร็วในการจัดส่งสินค้า
อีกทั้งได้จัดให้มีโครงการรับรองมาตรฐาน GMP
ที่ศูนย์กระจายสินค้าเพื่อเพิ่มความมั่นใจด้านคุณภาพและความปลอดภัยในส่วนของสินค้าที่จะส่งไปถึงผู้บริโภค

3.2 ธุรกิจร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ “ ซุปเปอร์เซ็นเตอร์”

3.2.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการของธุรกิจค้าปลีกขนาดใหญ่

จากการที่บริษัทได้เล็งเห็นว่าประเทศจีนเป็นตลาดที่มีศักยภาพโดยมีการเติบโตทั้งในด้านเศรษฐกิจและกำลังซื้อของประชาชน
จึงได้มีการขยายการลงทุนไปยังประเทศจีนตั้งแต่ปี 2540 เป็นต้นมา
โดยดำเนินธุรกิจร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ “ โลตัส ซุปเปอร์เซ็นเตอร์” ผ่านทางบริษัท Shanghai
Lotus Supermarket Chain Store Co.,Ltd (“SLS”) โดยถือหุ้นทางอ้อมผ่านบริษัท
Yangtze Supermarket Investment Limited คิดเป็นร้อยละ 29.7

ทั้งนี้ ณ สิ้นปี 2548 SLS ดำเนินกิจการห้างโลตัสโดยมีการขยายสาขาในเมืองเซี่ยงไฮ้
และเมืองต่างๆ ใน พื้นที่ลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง ปัจจุบันมีสาขารวมทั้งสิ้น 40 สาขา

+------------------------------------------+---------------------------+
| เขต (District)                           | จำนวนสาขา                 |
+------------------------------------------+---------------------------+
| นครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai)                     | 19                        |
+------------------------------------------+---------------------------+
| มณฑลเจียงซู (Jiangsu)                      | 10                        |
+------------------------------------------+---------------------------+
| มณฑลเจ๋อเจียง (Zhejiang)                   | 4                         |
+------------------------------------------+---------------------------+
| มณฑลหูเป่ย (Hubei)*                        | 3                         |
+------------------------------------------+---------------------------+
| มณฑลเสฉวน (Sichuan)                      | 2                         |
+------------------------------------------+---------------------------+
| มณฑลอันฮุย (Anhui)                         | 1                         |
+------------------------------------------+---------------------------+
| เมืองเฉิงตู (Chengdu)                       | 1                         |
+------------------------------------------+---------------------------+
| Total                                    | 40                        |
+------------------------------------------+---------------------------+

ห้างโลตัสเปิดให้บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 8.00 น. ถึง 22.00 น. ในช่วง 3
ปีที่ผ่านมายอดขายรวมของห้างโลตัสตามงบการเงินรวมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 21,418 ล้านบาท
ในปี 2547 เป็น 28,945 ล้านบาทในปี 2548 หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 35%
ซึ่งพบว่าเป็นอัตราที่สูงกว่าการขยายตัวของยอดค้าปลีกโดยรวมของจีนซึ่งเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณร้อยละ
13

3.2.2. ส่วนผสมของสินค้า 

 ห้างโลตัสพยายามคัดเลือกสินค้าที่มีความหลากหลายและมีการปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลาเพื่อให้เหมาะสมและสามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคกลุ่มเป้าหมาย โดยในปี 2548 สามารถแบ่งกลุ่ม สินค้าโดยแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มหลักๆ คือ

1.  อาหารสด (Fresh Food) มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 20.5

2.  ของใช้ในครัวเรือน อาหารสำเร็จรูป และเครื่องดื่ม(Dry Groceries)
    มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 46.2

3.  อุปกรณ์เครื่องมือ เครื่องใช้ (Hard Lines) มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 20.8

4.  เครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ (Apparel) มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 12.5

3.2.3 การตลาดและภาวะการณ์แข่งขันของธุรกิจร้านค้าปลีกขนาดใหญ่

  ก. ลักษณะลูกค้า

  ลูกค้ากลุ่มเป้าหมายของโลตัส คือ
  กลุ่มประชาชนที่มีรายได้ระดับล่างถึงกลางที่ต้องการซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคแบบครบวงจร (One
  Stop Shopping) โดยเฉลี่ยแล้วมีลูกค้าซื้อสินค้าในห้างโลตัสจำนวน 8,700 คนต่อสาขาต่อวัน

ข. นโยบายราคา

ห้างโลตัสใช้นโยบายราคาแบบ Every Day Low Price (“EDLP”)
เป็นจุดขายสินค้าและดึงดูดความ
สนใจจากลูกค้าโดยเน้นการจัดให้มีสินค้าราคาถูกพิเศษทุกวันมากกว่าการส่งเสริมการขายเป็นช่วงๆ
รวมไปถึงมีการออกสินค้า Housebrand ภายใต้เครื่องหมายการค้า “Lotus Supercenter”
ซึ่งเป็นสินค้าที่มีคุณภาพและมีราคาถูก

 ค. ภาวะอุตสาหกรรมและการแข่งขันของธุรกิจซุปเปอร์เซ็นเตอร์ในประเทศจีน

ธุรกิจค้าปลีกของจีนยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการบริโภค

นอกจากนี้จากนโยบายการผ่อนคลายของภาครัฐในด้านการเปิดเสรีภาคการค้าเมื่อธันวาคม 2547
เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้มีการขยายการลงทุนเข้ามาในจีนอย่างต่อเนื่อง
เป็นผลให้ภาคค้าปลีกขยายตัวกว่าร้อยละ 10

  ------------------------- ------ ------ ------ ------ ------ -------- ---------
                            2543   2544   2545   2546   2547   2548-p   2549-f

  ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ   9.7    8.1    9.1    10.0   10.1   9.5      8.3-9.3
  (ร้อยละ)                                                               

  การขยายตัวของยอดขายค้าปลีก   8.4    10.1   11.8   9.1    13.3   12.8     13.0
  (ร้อยละ)                                                               
  ------------------------- ------ ------ ------ ------ ------ -------- ---------

การขยายตัวทางเศรษฐกิจและภาคค้าปลีกโดยเฉพาะการขยายการลงทุนจากต่างประเทศ
เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญให้เกิดการขยายตัวของชนชั้นกลางในเขตเมือง ทั้งในส่วนของปริมาณ
รายได้ กำลังซื้อ
ในขณะเดียวกันรูปแบบการดำเนินชีวิตและพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้บริโภคในเมืองเริ่มปรับเปลี่ยนไปสู่ชีวิตสมัยใหม่มากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้บริโภคส่วนหนึ่งสามารถสะท้อนได้จากการที่ผู้บริโภคเริ่มหันมาซื้อสินค้าผ่านร้านค้าปลีกสมัยใหม่เพิ่มมากขึ้น
ทั้งนี้จากการสำรวจของบริษัทวิจัยชั้นนำ ในปี 2548
พบว่าภาคค้าปลีกสมัยใหม่ของจีนมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นจากสัดส่วน 42% ในปี 2545 เพิ่มขึ้นเป็น 50%
ในปี 2547 ในขณะที่ภาคค้าปลีกแบบดั้งเดิมมีสัดส่วนที่ลดลง

  ------------------------ --------------- --------------- ---------------
  สัดส่วนการค้าปลีก (%)        2545            2546            2547

  ค้าปลีกสมัยใหม่              42              46              50

  ค้าปลีกแบบดั้งเดิม            53              49              47

  ร้านค้าแบบเฉพาะเจาะจง      5               5               3
  ------------------------ --------------- --------------- ---------------

ในส่วนของค้าปลีกสมัยใหม่
พบว่าไฮเปอร์มาร์เก็ตหรือซุปเปอร์เซ็นเตอร์เป็นค้าปลีกที่มีการขยายตัวสูงเมื่อเทียบกับประเภทอื่นๆ
โดยพบว่าสัดส่วนของค้าปลีกประเภทไฮเปอร์มาร์เก็ตในจีนเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 19 ในปี 2543
เป็นร้อยละ 38 ในปี 2548 ในขณะที่ค้าปลีกในรูปแบบอื่นๆ มีสัดส่วนลดลง
และคาดว่าจะยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่องประมาณ 25-30% ต่อปีไปจนถึงปี 2553
โดยมีปัจจัยสนับสนุนได้แก่ภาวะเศรษฐกิจของประเทศ รายได้และกำลังซื้อ รวมไปถึงภาคค้าปลีก
ซึ่งขยายตัวเฉลี่ยถึงร้อยละ 11.4 ต่อปีในช่วงปี 2543-2548
และคาดว่าจะขยายตัวต่อเนื่องอีกประมาณร้อยละ 13 ในปี 2549

3.2.4 แนวโน้มอุตสาหกรรมและการแข่งขันในปี 2549 

ภาคค้าปลีกของจีนในปี 2549 คาดว่าจะยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่องอีกประมาณร้อยละ 13 โดย
แรงขับเคลื่อนที่สำคัญมาจากชนชั้นกลางในเขตเมืองที่มีบทบาทเพิ่มมากขึ้นทั้งในด้านปริมาณและรายได้
กำลังซื้อ รวมทั้งรูปแบบการดำเนินชีวิตที่เริ่มมีการปรับเปลี่ยนไปสู่ชีวิตสมัยใหม่มากยิ่งขึ้น
ประกอบกับรัฐบาลจีนได้กำหนดในแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 11 (ปี 2006-2010)
ที่มุ่งเน้นกระตุ้นการขับเคลื่อนด้านการบริโภคภายในประเทศควบคู่กับการปรับเพิ่มรายได้ของเมืองและชนบท
ซึ่งจะเป็นปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญเป็นผลให้รายได้และกำลังซื้อ
พฤติกรรมความต้องการของผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป
และมีความต้องการในการบริโภคเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ความต้องการในการบริโภคที่ขยายตัวขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เป็นปัจจัยดึงดูดที่สำคัญให้การขยายการลงทุนด้านค้าปลีกในจีนน่าจะมีอย่างต่อเนื่องทั้งจากผู้ค้าปลีกต่างชาติ
และผู้ประกอบการท้องถิ่น
ทั้งนี้พบว่าผู้ประกอบการรายใหญ่ซึ่งเป็นคู่แข่งทางการค้าทั้งทางตรงและทางอ้อมของห้างโลตัสซุปเปอร์เซ็นเตอร์
ได้แก่ Trust-mart, คาร์ฟูร์, วอลมาร์ท, Rt-mart, Shanghai Bailian เป็นต้น

หากพิจารณาในส่วนของเมืองที่มีระดับรายได้ของประชากรและมูลค่าค้าปลีกอยู่ในอันดับต้นๆ
ของประเทศ ได้แก่ เซี่ยงไฮ้ (Shanghai), ปักกิ่ง (Beijing), เจ๋อเจียง (Zhejiang),
เทียนจิน (Tianjin), เจียงซู (Jiangsu)
ซึ่งเมืองเหล่านี้ต่างก็เป็นเป้าหมายในการเข้ามาขยายการลงทุนของค้าปลีกทั้งผู้ประกอบการท้องถิ่นและบริษัทต่างชาติ
รวมไปถึงโลตัสซุปเปอร์เซ็นเตอร์ โดยในปี 2549 โลตัสซุปเปอร์เซ็นเตอร์
มีเป้าหมายในการขยายสาขาอยู่ที่ 10-15 สาขา

3.2.5 การส่งมอบผลิตภัณฑ์หรือบริการ 

สินค้าที่วางจำหน่ายในห้างโลตัสส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ 99 เป็นสินค้าที่ SLS ซื้อจากผู้ผลิตหรือ
ตัวแทนจำหน่ายภายในประเทศจีนโดยมีสำนักงานใหญ่ที่เซี่ยงไฮ้เป็นผู้กำหนดนโยบายการจัดซื้อสินค้าและ
การกระจาย สินค้าให้กับแต่ละสาขา โดยประมาณร้อยละ 63
ของสินค้าที่จำหน่ายมีการส่งผ่านศูนย์กระจายสินค้าของ SLS
นอกจากนี้ยังได้มีการคัดเลือกบริษัทชั้นนำมาช่วยเป็นที่ปรึกษาในการบริหารจัดการให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นอีกด้วย