2. ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
แบ่งเป็นสองประเภท คือปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน และ ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก
ได้แก่

2.1 ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน

2.1.1 ความเสี่ยงในการลงทุนในโครงการใหม่

ปตท.สผ. มีนโยบายขยายการลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ
โดยพิจารณาโครงการที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ในการเพิ่มปริมาณการผลิตและปริมาณสำรองปิโตรเลียม
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการพลังงาน
จึงมุ่งเน้นการลงทุนในพื้นที่ที่มีศักยภาพทางปิโตรเลียมสูง
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงในระยะยาว
ปตท.สผ.ยังได้จัดทำแผนกลยุทธ์การลงทุนในแต่ละประเทศ (Country Strategy)
เพื่อเป็นแนวทางการลงทุนทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
ในเวลาที่ราคาน้ำมันและมูลค่าหลักทรัพย์ของบริษัทน้ำมันต่างๆปรับตัวลดลงจากวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่ผ่านมา
ปตท.สผ. ได้เร่งขยายธุรกิจโดยการเข้าซื้อโครงการและกิจการที่สอดคล้องกับแผนกลยุทธ์
ซึ่งประสบผลสำเร็จในการขยายการลงทุนในต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศออสเตรเลีย
การลงทุนในภูมิภาคต่างๆเหล่านี้เป็นการกระจายความเสี่ยงทั้งการลงทุนและรายได้
อย่างไรก็ตามการลงทุนใหม่ๆ อาจมีความเสี่ยงเกิดขึ้น

ในการลงทุนแต่ละครั้งจึงมีแนวทางในการป้องกันความเสี่ยง โดยพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ
ทั้งทางด้านศักยภาพของปิโตรเลียม การดำเนินการ ความสามารถของผู้ดำเนินการ
เงื่อนไขและความชัดเจนของการแบ่งผลประโยชน์และการปฏิบัติตามข้อสัญญา
ความมั่นคงทางด้านการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงิน
สภาพทางภูมิศาสตร์ รวมถึงลักษณะและขนาดของโครงการ
เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาคัดเลือกโครงการ
รวมทั้งการชดเชยความเสี่ยงเหล่านี้ไว้ในกระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุน

จากความเสี่ยงดังกล่าวในข้างต้น
ปตท.สผ.มีระบบการพิจารณาการลงทุนในโครงการใหม่อย่างรอบคอบ
โดยการลงทุนในโครงการใหม่ทุกโครงการตลอดจนการร่วมทุน Farm-in และ Farm-out
จะต้องผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนเข้าพิจารณาในคณะกรรมการบริษัทเพื่ออนุมัติการลงทุนโดยที่ก่อนการนำเสนอคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงนั้นโครงการใหม่ดังกล่าวจะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองภายในบริษัท
(Peer Review) ได้แก่ โครงการสำรวจ โครงการพัฒนา โครงการลงทุน
ซึ่งขึ้นอยู่ว่าโครงการนั้นอยู่ในช่วงใดของ Value Chain

2.1.2 ความเสี่ยงในการสำรวจ

การสำรวจเพื่อหาแหล่งปิโตรเลียมใหม่ๆ
มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีโอกาสให้ผลตอบแทนค่อนข้างสูง แต่ก็เป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงด้วยเช่นกัน
เนื่องด้วยข้อจำกัดทางเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน
การศึกษาเพื่อเข้าใจในลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมแม้ว่าจะใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว
แต่ไม่สามารถที่จะมั่นใจอย่างเต็มที่ได้ กล่าวคือยังคงมีความไม่แน่นอนทางด้านธรณีวิทยาอยู่
อย่างไรก็ตามการมีข้อมูลที่เหมาะสมอย่างเพียงพอและการศึกษาวิเคราะห์ลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมในรายละเอียด
จะสามารถลดความไม่แน่นอนและความเสี่ยงของการสำรวจลงมาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงที่สำคัญเกี่ยวกับการสำรวจปิโตรเลียม ซึ่งต้องเน้นการศึกษาและวิเคราะห์
เพื่อทำความเข้าใจในรายละเอียดก่อนพิจารณาลงทุนในโครงการสำรวจปิโตรเลียม ประกอบด้วย

(1) การประเมินความเสี่ยงในการพบแหล่งปิโตรเลียม หรือโอกาสของการพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยทางธรนีวิทยา อาทิเช่น
ความน่าจะเป็นและความเหมาะสมของโครงสร้างที่จะเป็นแหล่งกักเก็บ หินกักเก็บ
และปริมาณปิโตรเลียมที่เกิดขึ้น

(2)
การประเมินขนาดแหล่งปิโตรเลียมหรือการประเมินปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย
ซึ่งจะอาศัยข้อมูลจากผลการเจาะ การศึกษาวิเคราะห์
และการแปลความหมายข้อมูลธรณีวิทยาปิโตรเลียม ธรณีฟิสิกส์ และ ปิโตรฟิสิกส์
ในรายละเอียดอย่างเพียงพอ

(3) ค่าใช้จ่ายในการสำรวจพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งการสำรวจธรณีฟิสิกส์และการเจาะหลุมสำรวจเป็นค่าใช้จ่ายที่สำคัญนั้น
จะต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
เพื่อควบคุมต้นทุนในการดำเนินงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการสำรวจและเจาะสำรวจ
แต่ทั้งนี้จะต้องมีข้อมูลที่มากเพียงพอในการศึกษาและการวิเคราะห์ที่จำเป็น

เพื่อลดความเสี่ยงทั้งสามประการให้สัมฤทธิ์ผลอย่างดี
บริษัทจึงให้ความสำคัญในการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรในสาขา Geosciences
จัดการบริหารและจัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ในสาขานี้ และจัดการพัฒนาฐานข้อมูล E&P
ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น จัดเก็บ Best Practice และ Lessons Learned
ที่ได้จากการปฏิบัติงานในโครงการต่างๆ เพื่อให้พนักงานได้ศึกษา นำไปเป็นแนวทางปฏิบัติ
นอกจากนี้ยังได้จัดทำ Expert Directory เพื่อให้ทุกคนได้ทราบ

อีกทั้งเพื่อให้การสำรวจสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง ปตท.สผ.
จึงได้พัฒนากระบวนการกลั่นกรองภายในบริษัท โดยใช้ Peer Review
ซึ่งประกอบด้วยผู้ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอย่างสูง
เพื่อกลั่นกรองและให้ความเห็นต่อประธานเจ้าหน้าที่บริหารเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจในงานสำรวจและรวมทั้งโครงการสำรวจที่สำคัญๆ
นอกจากนั้น
ปตท.สผ.ได้มีการพิจารณาการวางแผนหลุมสำรวจอย่างรอบคอบในช่วงการวางแผนงานประจำปี
(Exploration Portfolio Review)
ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ในการใช้งบประมาณที่มีจำกัดให้เหมาะสมกับความเสี่ยงที่จะรับได้

2.1.3 ความเสี่ยงในการพัฒนาโครงการ

บริษัทมีความเสี่ยงภายใต้การพัฒนาโครงการที่เกิดขึ้นได้แก่
ความล่าช้าและค่าใช้จ่ายเกินวงเงินงบประมาณ
ดังนั้นจึงกำหนดแนวทางการป้องกันความเสี่ยงเพื่อให้สามารถดำเนินโครงการได้ตามคุณภาพงานที่ต้องการ
ภายในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด ดังนี้

1) ด้านการบริหารโครงการ จะให้ความสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย การวางแผนโครงการ
และการออกแบบระบบวิศวกรรมที่เหมาะสม การบริหารสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
การติดตามงานและการบริหารควบคุมการก่อสร้าง
ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถดำเนินโครงการได้ทันตามกำหนด
อีกทั้งพยายามจะลดต้นทุนเพื่อให้มั่นใจว่าได้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2) ด้านบุคลากรและระบบงาน จะให้ความสำคัญในการพัฒนาบุคลากรด้านการบริหารโครงการ
นำระบบการบริหารจัดการองค์ความรู้มาใช้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์ในโครงการต่างๆ
พร้อมทั้งปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้รวดเร็วและคล่องตัวขึ้น

3) ด้านสัญญา จะให้ความสำคัญตั้งแต่การร่างสัญญา การเข้าผูกพัน
และการบริหารสัญญาซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย
และความเสี่ยงจากการไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของสัญญาที่มีต่อกัน
ความเสี่ยงเหล่านี้สามารถควบคุมได้โดยเริ่มจากการเจรจา
ซึ่งต้องใช้ความรู้ความสามารถจากบุคลากรในหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ
สัญญาก่อสร้างแท่นผลิตต้องประกอบด้วยฝ่ายวิศวกรรมการก่อสร้าง
เพื่อพิจารณารายละเอียดทางเทคนิค
ฝ่ายจัดหาที่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้รับจ้างและเปรียบเทียบราคา
ฝ่ายการเงินดูแลด้านการประกันภัย และฝ่ายภาษีดูแลด้านภาษี
ฝ่ายกฎหมายดูแลรับผิดชอบด้านกฎหมาย หน้าที่และความรับผิดระหว่างคู่สัญญา

ปตท.สผ.ได้ให้ความสำคัญในด้านการพัฒนาโครงการ
โดยได้มีหน่วยงานบริหารโครงการเพื่อที่จะให้คำแนะนำในเชิงบริหารแก่โครงการพัฒนาที่มีความสำคัญ

นอกจากนี้การบริหารสัญญาที่รอบคอบจะช่วยลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดจากความล่าช้าของงาน
ซึ่งจะกระทบต่อแผนการดำเนินงานและผลประกอบการของบริษัทโดยภาพรวม
และอาจส่งผลให้เกิดข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญา
ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสัญญาต้องทำความเข้าใจในเงื่อนไขและข้อกำหนดต่างๆ
ในสัญญาอย่างถ่องแท้ และปรึกษาฝ่ายกฎหมายอย่างใกล้ชิด

2.1.4 ความเสี่ยงในการผลิต

ความเสี่ยงทางด้านการผลิตอันมีสาเหตุมาจากอุปกรณ์และระบบการผลิต
หรือข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน
ที่ส่งผลให้การผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่เกิดจากการหยุดผลิต

ในการป้องกันความเสี่ยงทางด้านการผลิต บริษัทให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบโครงสร้างฐานผลิต
ระบบการผลิต รวมถึงระบบควบคุมด้านการผลิตและระบบการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โดยมีระบบ
Automatic Detection และ Emergency Shutdown System เพื่อป้องกันความสูญเสีย
ส่วนในด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานนั้นได้จัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงาน คู่มือปฏิบัติงาน
พร้อมทั้งโครงการฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่เข้าใจและปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้
ยังมีการประเมินระบบการผลิตและความปลอดภัย (Opersafe)
โดยหน่วยงานภายนอกอย่างเข้มงวดและเนื่องจากมีระบบการป้องกันและการวางแผนการบำรุงรักษาอย่างรอบคอบทำให้ความเสี่ยงนี้มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นค่อนข้างต่ำ

2.1.5 ความเสี่ยงในด้านการตลาดและการจำหน่ายปิโตรเลียม

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นก๊าซธรรมชาติ ซึ่งต้องพึ่งพาตลาดภายในประเทศเป็นหลัก
หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปจากที่คาดการณ์ไว้
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
ดังนั้นจึงมีนโยบายขยายการลงทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในต่างประเทศ
โดยเฉพาะแหล่งที่มีน้ำมัน เพื่อเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมัน ซึ่งเป็นการกระจายความเสี่ยง
แทนที่จะพึ่งพาผลิตภัณฑ์หลักจากก๊าซธรรมชาติเพียงอย่างเดียว
นอกจากนั้นปตท.สผ.ยังได้ศึกษาการพัฒนาแหล่งก๊าซขนาดเล็ก (Stranded Gas Field)
โดยนำเทคโนโลยี FLNG (Floating Liquefied Natural Gas Production)
ซึ่งเป็นการแปรสภาพก๊าซธรรมชาติให้กลายเป็นของเหลวแล้วขนส่งทางเรือไปยังตลาด
ทำให้การพัฒนาแหล่งก๊าซธรรมชาติขนาดกลางและเล็กมีความคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์มากยิ่งขึ้น
ซึ่งก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงสะอาดและยังมีปริมาณสำรองทั่วโลกอยู่เป็นจำนวนมาก
โดยสามารถเสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงานให้แก่ประเทศซึ่งสอดรับกับแผนการนำเข้า LNG ของ
ปตท. ในอนาคต

ในส่วนของการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในประเทศ ซึ่งมีลูกค้ารายใหญ่คือ ปตท. นั้น ปตท.สผ.
ได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ ปตท. เป็นสัญญาระยะยาว มีอายุสัญญาประมาณ 25 – 30 ปี
เพื่อป้องกันความเสี่ยงอันจะเกิดจากผู้ซื้อไม่รับซื้อก๊าซธรรมชาติ
ในสัญญาจึงระบุให้ผู้ซื้อรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณการซื้อขั้นต่ำต่อปีไว้
หากผู้ซื้อไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ตามที่ตกลงไว้ในสัญญา
จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่รับให้แก่ ปตท.สผ. ซึ่งเป็นการประกันรายได้ส่วนหนึ่ง

เพื่อตอบสนองต่อความต้องการพลังงานของประเทศที่เปลี่ยนแปลงตามสภาวะเศรษฐกิจ ปตท.สผ.
ได้ติดตามแนวโน้มเศรษฐกิจและความต้องการพลังงานอย่างต่อเนื่อง โดยได้ประสานงานกับ ปตท.
และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมกันวางแผนการจัดหาพลังงานและจัดทำแผนการพัฒนาโครงการแบบองค์รวม
เพื่อพัฒนาและเพิ่มปริมาณสำรองจากโครงการต่างๆให้สอดคล้องกับความต้องการพลังงานของประเทศทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

2.1.6 ความเสี่ยงในด้านขีดความสามารถขององค์กร

บุคลากรและกระบวนการธุรกิจเป็นส่วนประกอบหลักในการกำหนดขีดความสามารถที่จะนำความสำเร็จมาสู่องค์กร
ดังนั้นบริษัทจึงดำเนินการเพื่อเสริมสร้างและเพิ่มขีดความสามารถขององค์กรทางด้านบุคลากรและกระบวนการธุรกิจในรายละเอียด
ดังนี้

1) จัดทำแผนจัดหาและพัฒนาบุคลากร เพื่อสรรหาคนที่มีความรู้ความสามารถมาร่วมงาน
แล้วพัฒนาขีดความสามารถของพนักงานตามระดับงาน โดยการทำ Competency Management
System มาใช้ในการพัฒนาพนักงานในสายวิชาชีพต่างๆ อย่างเป็นรูปธรรม
พร้อมทั้งได้มีการประกาศใช้ระบบการพัฒนาวิชาชีพพนักงานในสายเทคนิค Technical Career
Ladder (TCL) ซึ่งช่วยพัฒนาบุคลากรให้สามารถเติบโตในสายอาชีพเทคนิคเทียบเท่าระดับบริหาร
และระบบ Accelerated Development Program (ADP)
ในการพัฒนาพนักงานให้มีความพร้อมและสามารถปฏิบัติงานและตัดสินใจเองได้เร็วขึ้น
ซึ่งคาดว่าระบบดังกล่าวจะช่วยดึงดูดพนักงานเทคนิคทั้งจากภายนอกและภายในองค์กรที่มีศักยภาพ
ให้เข้าร่วมทำงานกับบริษัทเพิ่มขึ้นด้วย

2) จัดทำแผน Talent Management เพื่อพัฒนากลุ่มพนักงานที่มีศักยภาพสูง
เพื่อให้มีความพร้อมที่จะไปรับผิดชอบงานในระดับที่สูงขึ้น

3) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการต่างๆที่เป็นสาเหตุของความเสี่ยงได้แก่

(1) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง

(2) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการบริหารโครงการ

(3) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการประเมินผลทางด้านธรณีวิทยาปิโตรเลียมและพัฒนาโครงการบริหารจัดการความรู้

(4) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตัดสินใจและบริหารความเสี่ยงในการลงทุน

    2.1.7 ความเสี่ยงในด้านความปลอดภัย มั่นคง อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม

เนื่องจาก ปตท.สผ. และบริษัทในเครือ มีการดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ได้เล็งเห็นว่า เกือบทุกกิจกรรมในธุรกิจของ ปตท.สผ. มีปัจจัยเสี่ยงที่หลากหลาย
แม้ว่าจะมิได้เกิดจากการกระทำของพนักงานก็ตาม เช่น
น้ำมันและก๊าซธรรมชาติรั่วไหลระหว่างปฏิบัติงาน เพลิงไหม้ที่บริเวณปฏิบัติงาน
ทั้งนี้การปฏิบัติงานนอกชายฝั่งมีปัจจัยเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นคลื่น พายุ แผ่นดินไหว
เป็นต้น ในขณะที่ส่วนของการปฏิบัติงานบนฝั่งอาจพบเหตุการณ์แผ่นดินไหว น้ำท่วมเฉียบพลัน เป็นต้น
และในสถานการณ์ปัจจุบันยังอาจพบปัจจัยเสี่ยงจากการก่อวินาศกรรมและก่อการร้าย
นอกจากปัจจัยเสี่ยงจากภายนอกแล้วยังมีปัจจัยเสี่ยงอีกนานัปการที่เกิดจากผู้ปฏิบัติงานเอง
ซึ่งสิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องมีมาตรการรองรับเพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไข

ปตท.สผ. ตระหนักถึงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน
จึงได้ประกาศเป็นนโยบายด้านความปลอดภัย มั่นคง อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม อย่างชัดเจน
ด้วยความมุ่งมั่นที่จะนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติงานให้อยู่ในกฎเกณฑ์หรือสูงกว่าข้อกำหนดของกฎหมาย
และ ระเบียบ รวมถึงมาตรฐานอย่างเคร่งครัด
โดยให้ความสำคัญทุกขั้นตอนเริ่มจากการออกแบบแท่นผลิต กระบวนการผลิต
การควบคุมระบบการผลิต การเฝ้าระวังและตรวจติดตามด้านสิ่งแวดล้อม
ไปจนถึงระบบการเฝ้าระวังภัยอันตราย อย่างต่อเนื่อง

เพื่อให้นโยบายดังกล่าวมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในภาพรวมขององค์กร
ปตท.สผ.ได้ดำเนินการจัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงานและปรับข้อมูลให้ทันต่อเหตุการณ์อยู่เสมอ
มีการฝึกอบรมพนักงานเพื่อเป็นการเพิ่มศักยภาพของบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้ทราบถึงวิธีการป้องกันอุบัติเหตุและวิธีปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย
รวมทั้งการแก้ไขสถานการณ์กรณีฉุกเฉินต่างๆ รวมถึง
การฝึกร่วมกับหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้องด้วย
ดังเช่นการแก้ไขเหตุการณ์น้ำมันและก๊าซธรรมชาติรั่วไหลระหว่างการเจาะหลุมพัฒนามอนทารา H1
ซึ่งสามารถหยุดการรั่วไหลได้ในเดือนพฤศจิกายน 2552
และเหตุการณ์เกิดเพลิงไหม้บริเวณแท่นขุดเจาะ West Atlas ซึ่งเป็นของผู้รับเหมา
และแท่นหลุมผลิต (Wellhead Platform) โดยสามารถดำเนินการปิดหลุมพัฒนามอนทารา H1
แล้วเสร็จในต้นเดือนมกราคม 2553

เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กรและดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน ปตท.สผ.
ได้นำระบบมาตรฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ISO 14001:2004
มาใช้ในการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมภายในองค์กร
อีกทั้งได้นำแนวทางการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยฯ ของสมาคมผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซ
International Association of Oil and Gas Producers (OGP)
มาใช้ในการบริหารจัดการในเรื่องดังกล่าวของ ปตท.สผ.
เพื่อเป็นการสนับสนุนนโยบายความปลอดภัย มั่นคง อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม
อีกทั้งเป็นการป้องกันและแก้ไขเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

2.1.8 ความเสี่ยงด้านการเงิน

ความเสี่ยงทางด้านการเงินที่เกิดจากปัจจัยภายในนั้นมี 2
ปัจจัยเสี่ยงคือความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อและความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
ในด้านการให้สินเชื่อนั้นปตท.สผ.
มีนโยบายให้ทำธุรกรรมกับคู่ค้าที่มีระดับความน่าเชื่อถืออยู่ในเกณฑ์ที่ดี
โดยผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่นั้นจะขายให้กับ บริษัท ปตท. จำกัด มหาชน ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ ปตท.สผ.
สำหรับเงินฝากธนาคาร ลูกหนี้การค้าและตราสารอนุพันธ์นั้น
ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อจะได้รับการประเมินอย่างถี่ถ้วนและตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องนั้น คือความเสี่ยงที่เกิดจากการที่บริษัทฯ
ไม่สามารถจัดหาเงินทุนมาใช้ในการดำเนินธุรกิจได้ ปตท.สผ.
บริหารความเสี่ยงจากสภาพคล่องโดยใช้วิธีการประมาณการเงินสดและความต้องการใช้เงินต่างประเทศจากข้อมูลของหน่วยปฏิบัติการต่างๆ
ที่ส่งมายังหน่วยงานบริหารเงินกลาง เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงจากสภาพคล่อง ปตท.สผ.
มีช่องทางการระดมทุนประเภทต่างๆ จากตลาดทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ

2.  ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก

2.2.1 ความเสี่ยงในด้านการเมืองในประเทศที่เข้าไปลงทุน

ตามนโยบายขยายการลงทุนไปต่างประเทศเพื่อรองรับการขยายตัวทางพลังงานของตลาดไทย
และเพื่อสนับสนุนการเจริญเติบโตของบริษัทในระยะยาวนั้น ปตท.สผ.
ได้กำหนดพื้นที่และประเทศที่สนใจเข้าลงทุน (Focused Countries)
โดยมุ่งเน้นการลงทุนทั้งในประเทศที่มีศักยภาพปิโตรเลียมสูงแถบเอเชียแปซิฟิก ตะวันออกกลาง
อัฟริกาเหนือ และอัฟริกาตะวันตก เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
ประเทศเหล่านี้มักมีความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitical Risk) สูง
บริษัทจึงตั้งทีมงานที่รับผิดชอบติดตามข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับประเทศเหล่านั้นอย่างใกล้ชิด
และจัดให้มีบทวิเคราะห์สถานการณ์และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์เป็นระยะ
หรือเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญ (Risk Alert) โดยกำหนดเป็น Scenario ต่างๆ
แจ้งผู้บริหารระดับสูงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ สำหรับใช้ประเมินความเสี่ยงเพื่อดูแลการลงทุน
ตลอดจนความปลอดภัยของพนักงาน (Security Risk) ที่ประจำอยู่ในแต่ละประเทศ
และยังได้ใช้การวิเคราะห์ดังกล่าวประกอบการพิจารณาตัดสินใจลงทุนในโครงการใหม่ในประเทศนั้นๆ
ด้วย ทั้งนี้ ทีมงานดังกล่าวจะนำเสนอการวิเคราะห์ความเสี่ยงของประเทศที่ ปตท.สผ.
มีพนักงานประจำ มีการลงทุนสูง และมีผลกระทบต่อสถานการณ์พลังงานของประเทศไทยสูง เช่น
พม่า และอิหร่าน เป็นต้น ให้กับคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทราบเป็นระยะด้วย นอกจากนั้น
บริษัทฯยังประสานอย่างใกล้ชิดกับกระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตไทยในประเทศที่ไปลงทุนและสนใจจะลงทุนด้วย
เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดี และเพื่อสร้างความมั่นใจว่าการดำเนินงานของปตท.สผ.
นั้นได้รับการสนับสนุนจากรัฐ และได้ดำเนินไปตามแนวนโยบายของประเทศเช่นกัน

2.2.2 ความเสี่ยงในด้านกฎหมายและข้อกำหนด

บริษัทให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท เนื่องจากเป็นปัจจัยความเสี่ยงซึ่งมีผลกระทบโดยตรง
หากปฏิบัติไม่ถูกต้องจะเป็นความผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อองค์กร
ทั้งที่สามารถและไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้

ดังนั้นจึงถือเป็นหน้าที่ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทที่ต้องรับผิดชอบในการตรวจสอบ ควบคุม
และกำกับดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด
รวมทั้งแจ้งข้อกำหนดหรือข้อกฎหมายใหม่ๆ
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบเพื่อให้ปฏิบัติสอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด

2.2.3 ความเสี่ยงทางด้านราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

ในปี 2552 ราคาน้ำมันมีความผันผวนอย่างมากโดยเพิ่มขึ้นจาก 41.2
เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในช่วงต้นปี และอยู่ที่ระดับ 78.0 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรลในช่วงปลายปี
ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
อิงอยู่กับราคาน้ำมันในตลาดโลกซึ่งมีความผันผวนเกิดจากหลายปัจจัยที่ไม่อาจควบคุมได้ อาทิ
อุปสงค์และอุปทานของตลาด เสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ
นโยบายการกำหนดสัดส่วนการผลิตน้ำมันของประเทศในกลุ่มโอเปค
ปริมาณน้ำมันสำรองในแต่ละประเทศ ภาวะภูมิอากาศของโลกที่แปรเปลี่ยนในแต่ละฤดูกาล
การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันจากสาเหตุดังกล่าว ย่อมมีผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
และอาจส่งผลต่อการวางแผนใช้เงินลงทุนในโครงการต่างๆ

ด้วยปัจจัยดังกล่าว ทำให้การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันในตลาดโลก
มีผลกระทบโดยตรงต่อราคาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวของบริษัทในทันที
ในขณะที่ราคาขายก๊าซธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯ
มีโครงสร้างสูตรราคาซื้อขายที่มีกลไกของการป้องกันความผันผวนของราคาน้ำมัน (Natural
Hedge) อยู่ เมื่อราคาน้ำมันอ้างอิงมีการเปลี่ยนแปลง
ราคาก๊าซธรรมชาติก็จะปรับไปในทิศทางเดียวกัน ทั้งนี้
การซื้อขายก๊าซธรรมชาติจะมีการปรับราคาเป็นระยะ เช่น ทุก 6 หรือ 12 เดือน เป็นต้น
ตามแต่ที่ได้กำหนดไว้ในสูตรราคาของแต่ละโครงการ
ซึ่งจะทำให้ราคาก๊าซฯมีความมั่นคงทางราคามากกว่าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว

ปตท.สผ.ดำเนินการบริหารความเสี่ยงทางราคา
โดยจัดให้มีการวิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงราคาน้ำมันที่ระดับราคาต่างๆ
ต่อรายได้และกำไรของบริษัทฯ เป็นประจำทุกปี เพื่อวางแผนการบริหารความเสี่ยงราคาน้ำมัน
โดยแผนดังกล่าวจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนจะนำเสนอให้คณะกรรมการบริษัทฯรับทราบ
เพื่อเป็นแนวทางให้บริษัทฯดำเนินการต่อไป
ทั้งนี้ปตท.สผ.ได้ดำเนินการประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันล่วงหน้า (Oil Price Hedging)
โดยได้ดำเนินการทำประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของกลุ่มบริษัท
โดยใข้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์เป็นราคาอ้างอิง สำหรับช่วงเวลาเดือนกรกฎาคม ถึง เดือนธันวาคม
2552 จำนวน 3.6 ล้านบาร์เรล ที่ระดับราคาประกันเป็นช่วงระหว่างราคาประมาณ 55 ถึง 86
เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล

2.2.4 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

ในปี 2552 ค่าเงินบาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ ได้ปรับตัวแข็งค่าขึ้น โดย ประมาณ 35.0824
บาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ เมื่อสิ้นปี 2551 มาเป็น 33.5168 บาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ เมื่อสิ้นปี
2552 (อ้างอิงธนาคารแห่งประเทศไทย)

ธุรกิจส่วนใหญ่ของกลุ่มบริษัททั้งในประเทศและต่างประเทศนั้นจะมีรายได้และรายจ่ายหลักเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐ
แต่ในปัจจุบันกลุ่มบริษัทได้ใช้สกุลเงินบาทเป็นสกุลเงินที่ใช้ในการรายงาน ดังนั้น
ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนจึงเกิดขึ้นเมื่อธุรกรรมต่างๆ
เป็นสกุลอื่นที่มิใช่สกุลเงินที่ใช้ในการรายงาน
โดยกำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนแสดงในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 26

กลุ่มบริษัทบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนของสินทรัพย์ทางการเงินและหนี้สินทางการเงินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ
โดยการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินด้วยการจัดโครงสร้างและลักษณะของรายการในสินทรัพย์ หนี้สิน
และส่วนของผู้ถือหุ้นให้สอดคล้องกัน

2.2.5 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

หนี้สินส่วนใหญ่ของกลุ่มบริษัทเป็นหนี้สินระยะยาวที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ อย่างไรก็ตาม
เพื่อให้ได้รับประโยชน์จากการปรับลดลงของอัตราดอกเบี้ยในอนาคต
กลุ่มบริษัทได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนจากอัตราดอกเบี้ยคงที่ของหนี้สินระยะยาวจำนวน 6,000
ล้านบาทเป็นอัตราดอกเบี้ยฝากประจำ 6 เดือน ลอยตัวบวกกับส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยที่ตกลงกันไว้
ซึ่งถือเป็นความพยายามในการลดต้นทุนในการระดมทุนควบคู่ไปกับการบริหารความเสี่ยง

นอกจากนี้
การกำหนดอัตราดอกเบี้ยของตั๋วแลกเงินระยะสั้นซึ่งมีกำหนดชำระคืนโดยเฉลี่ยประมาณหนึ่งเดือน
อ้างอิงจากอัตราผลตอบแทนล่าสุดของตั๋วเงินคลัง