2. ปัจจัยความเสี่ยง

ฝ่ายบริหารของกลุ่ม อาร์ ซี แอล พิจารณาถึงขอบเขตความเสี่ยงในแง่มุมต่างๆ
และระบุบรรดาความเสี่ยงที่สำคัญ
ที่อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อการประกอบธุรกิจและผลการดำเนินงานของกลุ่มฯ อันได้แก่

1.  ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและสภาวะตลาด

ในฐานะที่กลุ่มฯ เป็นผู้ให้บริการขนส่งตู้คอนเทนเนอร์สินค้าทางทะเล
ทั้งประเภทกองเรือฟีดเดอร์ที่ขนส่งสินค้าระหว่างเมืองท่าย่อยในภูมิภาคกับเมืองท่าหลักที่เป็นศูนย์กลางการขนถ่ายสินค้าของภูมิภาคให้แก่สายการเดินเรือหลักๆ
ของโลก
และให้บริการสายการเดินเรือประเภทประจำเส้นทางที่ให้บริการโดยใช้ตู้คอนเทนเนอร์ของกลุ่มฯ
เอง ความสำเร็จทางธุรกิจและผลประกอบการของกลุ่มฯ
จึงขึ้นอยู่กับเสถียรภาพของปริมาณการค้าระหว่างประเทศและปริมาณการค้าในภูมิภาค
การถดถอยของเศรษฐกิจมหภาคและการลดลงของกิจกรรมการค้าในเมืองท่าต่างๆ ที่กลุ่มฯ
ประกอบการอยู่ อาจมีผลทำให้ทั้งอุปสงค์ในการขนส่งสินค้าและอัตราค่าระวางลดลง

ทางกลุ่มฯ ได้ติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจและภาวะตลาดอย่างใกล้ชิด
รวมทั้งดำเนินการอันควรเพื่อให้การดำเนินงานอยู่ในสภาวะที่ดี แม้จะมีปัจจัยแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวย
และ พยายามตัดสินใจอย่างทันท่วงทีในการปรับกลยุทธ์ทางธุรกิจให้สอดคล้องกับสถานการณ์รอบตัว
และเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้น ในกรณีที่กลุ่มฯ
ต้องเผชิญกับการถดถอยของเศรษฐกิจโลกและภาวะผันผวนในอุตสาหกรรม
การดำเนินมาตรการต่างๆ ของกลุ่มฯ อาจกระทำได้เพียงในขอบเขตที่จำกัด แต่อย่างไรก็ตามกลุ่มฯ
คงยึดมั่นที่จะปรับปรุงและรักษาส่วนแบ่งตลาดที่มี รวมทั้งแสวงหาโอกาสการค้าในตลาดใหม่ๆ
และดำเนินการด้วยความพยายามอย่างเต็มที่ที่จะลดความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและสภาวะตลาดด้วยการพัฒนาประสิทธิภาพในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

การแข่งขันด้านอัตราค่าระวาง

สภาวะตลาดการค้าที่ซบเซาทำให้การแข่งขันด้านอัตราค่าระวางกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญประการหนึ่งสำหรับธุรกิจการขนส่งสินค้าทางทะเล
อัตราค่าระวางมักได้รับผลกระทบโดยตรงจากปัจจัยต่างๆ เช่น อัตราเติบโตของกิจกรรมการค้า
การขาดสมดุลการค้าโดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านอุปสงค์และอุปทานในภาคส่งออกและนำเข้า
แม้กลุ่มฯ ไม่อาจหลีกเลี่ยงผลกระทบดังกล่าว แต่กลุ่มฯ
ก็ได้กำหนดนโยบายที่จะช่วยลดทอนผลกระทบดังกล่าว อาทิเช่น การพัฒนาลูกค้าสัมพันธ์

2. ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

อุปสงค์และอุปทาน

ปัจจัยลบเช่นการลดลงของกิจกรรมการค้าทั่วโลก มีผลอย่างมากต่ออุปสงค์ด้านธุรกิจ
และทำให้ความต้องการขนส่งสินค้าลดลง
นอกจากนี้ภาวะตลาดที่ไม่เอื้อและการขาดสมดุลของปริมาณสินค้าในภาคส่งออกและนำเข้าก็เป็นความเสี่ยงหลักในธุรกิจพาณิชย์นาวี
ในสภาพแวดล้อมที่ไม่อำนวยโดยเฉพาะเมื่อตลาดการขนส่งขาดภาวะสมดุลของอุปสงค์และอุปทาน
และมีกำลังขนส่งส่วนเกินในอุตสาหกรรม ผู้ประกอบการขนส่งทางทะเลจำต้องปรับลดอัตราค่าระวาง
และเผชิญกับการแข่งขันอย่างรุนแรงทั้งในกลุ่มผู้ประกอบการสายการเดินเรือหลักและในกลุ่มผู้ประกอบการกองเรือฟีดเดอร์ในเส้นทางระหว่างเมืองท่าหลักกับเมืองท่าย่อยในภูมิภาค
ทั้งหมดนี้ทำให้ผู้ประกอบการจำต้องรับอัตรากำไรที่ต่ำลง

กลุ่มฯ ตระหนักถึงความท้าทายของปัจจัยเหล่านี้
และได้ดำเนินมาตรการหลายประการเพื่อลดความเสี่ยง
และรักษาฐานการตลาดด้วยการขยายเส้นทางขนส่งใหม่ๆ เพิ่มจำนวนเมืองท่าปลายทางที่ให้บริการ
ปรับปรุงประสิทธิภาพในการปฏิบัติการ รวมทั้งสอดส่องดูแลและควบคุมต้นทุนอย่างเข้มงวด
เพื่อให้เป็นกลไกสำคัญที่จะสร้างความมั่นใจว่ากลุ่มฯ สามารถสร้างรายได้ ผลกำไร
และฐานการประกอบการที่เข้มแข็งสำหรับการขยายงานในอนาคต

เนื่องจากกิจกรรมของกลุ่มฯ เพิ่มขึ้นทั้งปริมาณและประเภทของการให้บริการ กลุ่มฯ
ตระหนักถึงความสำคัญของการมีระบบสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพที่จะสนับสนุนฝ่ายบริหารในการตัดสินใจทางธุรกิจและตอบสนองความต้องการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
กลุ่มฯ
ได้จัดทำแผนพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการดำเนินกิจกรรมประจำวันและรองรับการขยายกิจกรรมที่ซับซ้อนมากขึ้นในอนาคต
กลุ่มฯ
ให้ความใส่ใจกับระบบรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสมสำหรับปกป้องฐานข้อมูลและเน้นระบบการตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูล

ความเสี่ยงเรื่องราคาน้ำมัน

ความผันผวนของราคาน้ำมันเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขนส่งสินค้าทางทะเล
เนื่องจากน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นต้นทุนการดำเนินงานที่มีสัดส่วนสูงเมื่อเทียบกับต้นทุนโดยรวม
ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นทำให้ต้นทุนดำเนินงานของผู้ขนส่งสินค้าทางทะเลสูงขึ้น
สำหรับการประกอบธุรกิจของกลุ่มฯ ทางกลุ่มฯ
ใช้วิธีเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มตามการปรับขึ้นของราคาน้ำมัน (Bunker Surcharge)
จากลูกค้าผู้ใช้บริการและได้ประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันตามที่ผู้ประกอบการในธุรกิจพาณิชย์นาวี
ปฏิบัติกันโดยทั่วไป เพื่อลดความเสี่ยงจากการปรับเพิ่มของราคาน้ำมันเชื้อเพลิง

3. ความเสี่ยงทางการเงิน

ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบที่เป็นสินค้าโภคภัณฑ์

ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่แต่ละผู้ประกอบการขนส่งทางทะเลต่างจำเป็นต้องบริหารจัดการ
ในกรณีของกลุ่มฯ ก็เช่นเดียวกับผู้ประกอบการรายอื่นในอุตสาหกรรม
ที่ใช้การทำสัญญาประกันความเสี่ยงน้ำมัน ที่เรียกว่า Bunker Swap Contract
เพื่อปกป้องล่วงหน้าและเป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิง
ดังนั้นการแกว่งตัวอย่างรุนแรงของราคาน้ำมันที่เกินกว่าความคาดหมาย
สามารถส่งผลร้ายต่อผู้ประกอบการขนส่งสินค้าทางทะเล
ทั้งในแง่ต้นทุนประกอบการและฐานะความเสี่ยงจากการทำสัญญาประกันความเสี่ยงราคาน้ำมัน

กลุ่มฯ
ดำเนินนโยบายในการบริหารความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างระมัดระวัง
โดยการสอดส่องและบริหารฐานะความเสี่ยงตามภาวะแท้จริงในการใช้น้ำมันเชื้อเพลิง
รวมทั้งมีการกำหนดเพดานความเสี่ยงในการทำสัญญาประกันความเสี่ยงราคาน้ำมัน
และหมั่นตรวจสอบฐานะความเสี่ยงเป็นประจำ

ความเสี่ยงเรื่องอัตราค่าเงิน

รายได้ของกลุ่มฯ ผูกอิงกับสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ผ่านกลไกการกำหนดอัตราค่าระวาง
เป็นจำนวนเงินในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ในขณะที่รายได้จากการเดินเรือเรียกเก็บในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
หรือในสกุลเงินท้องถิ่นของเมืองท่าขนถ่ายสินค้า
(สกุลเงินบาทและสกุลเงินเหรียญสิงคโปร์เป็นส่วนใหญ่)
ตามจำนวนเทียบเท่าของอัตราค่าระวางที่กำหนดไว้ในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ สินทรัพย์หลักของกลุ่มฯ
คือเรือคอนเทนเนอร์ การซื้อขายเรือสินค้าประเภทนี้ต่างกระทำในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ นอกจากนี้
เงินกู้ส่วนใหญ่ของกลุ่มฯ ที่ใช้สนับสนุนการจัดซื้อเรือสินค้าและสินทรัพย์ถาวร
ก็เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ เช่นกัน

ดังนั้น ความผันผวนของอัตราค่าเงินจะไม่ส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดที่กลุ่มฯ
ได้จากการดำเนินงาน
แม้ว่าความผันผวนดังกล่าวอาจส่งผลด้านการแปลงค่าทางบัญชีต่องบการเงินของกลุ่มฯ ก็ตาม
ทั้งนี้เป็นเพราะกิจการของกลุ่มฯ
มีลักษณะของการปกป้องความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนในตัวอยู่แล้ว นอกจากนี้ ทางกลุ่มฯ
ยังให้ความสำคัญต่อการใช้เครื่องมือการเงินและวิธีการระดมทุน
เพื่อปกป้องและบรรเทาความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน เช่น
การทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินแบบสวอปป์
และทำสัญญาซื้อขายสำหรับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า เป็นต้น

ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

โดยลักษณะของการประกอบธุรกิจ กลุ่มฯ
มีหนี้สินที่เป็นเงินกู้ยืมระยะยาวซึ่งใช้สนับสนุนการซื้อเรือสินค้า
จึงมีโอกาสประสบความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
เพื่อป้องกันและบรรเทาความเสี่ยงบางส่วนจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยที่มีผลต่อเงินกู้ยืมระยะยาวดังกล่าว
ทางกลุ่มฯ จึงใช้มาตรการทางการเงินหลากหลายรูปแบบ อาทิเช่น
ตราสารอนุพันธ์ทางการเงินและเครื่องมือบริหารความเสี่ยงชนิดต่างๆ
ตลอดจนการบริหารต้นทุนดอกเบี้ยผ่านนโยบายการผสมผสานอัตราดอกเบี้ย
ระหว่างอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่และแบบลอยตัว

ณ สิ้นปี 2552 กลุ่มฯ มีเงินกู้โดยรวมที่เป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นและเงินกู้ยืมระยะยาวจำนวน 12.37
พันล้านบาท ซึ่งประมาณร้อยละ 77.4 ของจำนวนเงินกู้ยืมดังกล่าว
เป็นเงินกู้ยืมที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว ดังนั้น การปรับเพิ่มของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
ที่ใช้เป็นอัตราอ้างอิงสำหรับการคำนวณอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัว จะส่งผลให้กลุ่มฯ
มีภาระดอกเบี้ยจ่ายเพิ่มขึ้น ตามสัดส่วนของเงินกู้ยืมเหล่านั้น

4. ความเสี่ยงทางด้านองค์กร

ทรัพยากรมนุษย์ถือเป็นแกนหลักขององค์กร กลุ่มฯ
มีนโยบายพัฒนาทักษะและการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ
เพื่อสร้างความมั่นใจว่าบุคลากรมีความสามารถที่จะปฎิบัติหน้าที่ตามที่องค์กรคาดหวัง
มีการแบ่งอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของพนักงานในระดับต่างๆ
อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติงานที่องค์กรกำหนด
และเพื่อบรรเทาความเสี่ยงในด้านการบริหารทรัพยากรมนุษย์ กลุ่มฯ
ได้จัดให้มีการโยกย้ายหมุนเวียนตำแหน่งงานภายในองค์กรและส่งพนักงานไปทำงานในสำนักงานต่างประเทศเพื่อเสริมสร้างทักษะความรู้และประสบการณ์
นโยบายด้านมนุษย์มุ่งสร้างขวัญกำลังใจ
และส่งเสริมพนักงานให้สามารถปฎิบัติงานอย่างเต็มประสิทธิภาพ
รวมทั้งฝึกอบรมพนักงานให้มีทักษะที่สอดคล้องกับความต้องการขององค์กรที่อาจเปลี่ยนแปลงไป

5. ความเสี่ยงทางด้านการบริหารและปฎิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการเลือกนโยบายด้านการบริหารที่ไม่เหมาะสม กลุ่มฯ
ได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง โดยมีบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบ ดังนี้

1.  สอบทานและนำเสนอนโยบายการบริหารความเสี่ยงขององค์กรต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
    เพื่อพิจารณาอนุมัติ

2.  กำกับดูแลเพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
    เป็นไปตามกรอบการบริหารความเสี่ยงขององค์กร

3.  สอบทานรายงานการบริหารความเสี่ยงและดำเนินการเพื่อให้มั่นใจได้ว่าองค์กรมีการจัดการป้องกันความเสี่ยงอย่างเพียงพอและเหมาะสม

4.  นำเสนอความเสี่ยงในภาพรวมของบริษัทฯ
    รวมถึงความเพียงพอของระบบการควบคุมภายในเพื่อการจัดการป้องกันความเสี่ยงต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
    เพื่อพิจารณาอนุมัติตามระยะเวลาที่กำหนด

5.  ให้คำแนะนำกับหน่วยงานบริหารความเสี่ยง
    และพิจารณาปรับปรุงระบบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากระบวนการบริหารความเสี่ยง

เนื่องจากกลุ่มฯ
ดำเนินธุรกิจด้านขนส่งสินค้าระหว่างประเทศและจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ดังนั้น กลุ่มฯ จะต้องถือปฎิบัติตามกฎหมายและระเบียบของท้องถิ่น กฎหมายระหว่างประเทศ
รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวกับการขนส่งทางทะเล กลุ่มฯ
ลดความเสี่ยงดังกล่าวโดยการติดตามการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องจากสำนักงานตัวแทนในท้องถิ่น รวมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวกับกฎหมาย
กฎระเบียบของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการประกอบธุรกิจและให้แน่ใจว่ากลุ่มฯ
ปฎิบัติตามกฎระเบียบดังกล่าวได้ทันท่วงที

นอกจากนี้ กลุ่มฯ ยังปฎิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยสากล รวมทั้งมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม
ซึ่งกำหนดโดยองค์การขนส่งทางทะเลระหว่างประเทศ (International Maritime
Organization)

6. ความเสี่ยงอื่นๆ

เหตุการณ์ที่เหนือความคาดหมาย เช่น
เหตุสุดวิสัยและภัยจากโจรสลัดเป็นความเสี่ยงที่อาจส่งผลร้ายต่อการดำเนินงานของผู้ประกอบการขนส่งสินค้าทางทะเล
แต่สำหรับกลุ่มฯ ความเสี่ยงในลักษณะนี้ยังอยู่ในระดับที่ไม่สูงมากนัก
อีกทั้งยังได้รับการปกป้องล่วงหน้าตามสมควรโดยการประกันภัย อย่างไรก็ดี กลุ่มฯ
ไม่ได้นิ่งนอนใจและพยายามปลูกฝังการสร้างวินัยด้านความปลอดภัย
เพื่อสร้างความมั่นใจในคุณภาพและมาตรฐานของกองเรือและเจ้าหน้าที่ประจำเรือ
ความพยายามดังกล่าวส่งผลให้กลุ่มฯ
ได้รับประกาศเกียรติคุณการจัดการด้านมาตรฐานความปลอดภัยในระดับสากล ที่เรียกว่า
International Safety Management (ISM) Certificate นอกจากนี้ทางกลุ่มฯ
ยังกำหนดให้มีมาตรการด้านความปลอดภัยและมาตรการฉุกเฉิน
รวมทั้งบังคับใช้อย่างเข้มงวดสำหรับการปฏิบัติงานทั้งบนเรือและภาคพื้นดิน