11. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

    1.  ข้อมูลทางการเงินโดยสรุป

+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
|                                  |   งบ      |          |   |           |
|                                  | การเงินรวม |          |   |           |
+==================================+===========+==========+===+===========+
|                                  | ปี 2552    |   ปี 2551 | ปี |           |
|                                  |           |          | 2 |           |
|                                  |           |          | 5 |           |
|                                  |           |          | 5 |           |
|                                  |           |          | 0 |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| งบกำไรขาดทุน                      |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| รายได้รวม (ล้านบาท)                | 163,875   | 202,606  | 1 |           |
|                                  |           |          | 9 |           |
|                                  |           |          | 9 |           |
|                                  |           |          | , |           |
|                                  |           |          | 9 |           |
|                                  |           |          | 2 |           |
|                                  |           |          | 1 |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| ค่าใช้จ่ายรวม (ล้านบาท)              | 150,030   | *220,720 | 1 |           |
|                                  |           |          | 8 |           |
|                                  |           |          | 8 |           |
|                                  |           |          | , |           |
|                                  |           |          | 6 |           |
|                                  |           |          | 5 |           |
|                                  |           |          | 6 |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| กำไร(ข                           | 13,845    | (18,114) | 1 |           |
| าดทุน)ก่อนต้นทุนทางการเงินและภาษีเงินได้ |           |          | 1 |           |
| (ล้านบาท)                         |           |          | , |           |
|                                  |           |          | 2 |           |
|                                  |           |          | 6 |           |
|                                  |           |          | 5 |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| กำไร(ขาดทุน)สุทธิ (ล้านบาท)          | 7,344     | (21,379) | 4 |           |
|                                  |           |          | , |           |
|                                  |           |          | 3 |           |
|                                  |           |          | 6 |           |
|                                  |           |          | 8 |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| *                                |           |          |   |           |
| รวมสำรองค่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น    |           |          |   |           |
| กรณีกฎหมายการป้องกันการค้าที่ไม่เป็นธรรม |           |          |   |           |
| และผลขาดทุนจากการด้อยค่าของเครื่องบิน  |           |          |   |           |
| จำนวน 4,290 ล้านบาท และ 4,426     |           |          |   |           |
| ล้านบาท ตามลำดับ                   |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
|                                  |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| งบดุล                             |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| สินทรัพย์รวม (ล้านบาท)               | 271,694   | 259,534  |   | 280,275   |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| หนี้สินรวม (ล้านบาท)                 | 218,450   | 213,652  |   | 212,250   |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| ส่วนของผู้ถือหุ้น (ล้านบาท)             | 53,244    | 45,882   |   | 68,025    |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
|                                  |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| หุ้น                               |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| จำนวนหุ้นสามัญที่ออกและชำระแล้ว        | 1,698.90  | 1,698.90 |   | 1,698.90  |
| (ล้านหุ้น)                          |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| มูลค่าหุ้นที่ตราไว้ (บาท)               | 10.00     | 10.00    |   | 10.00     |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| กำไร(ขาดทุน)สุทธิต่อหุ้น (บาท)         | 4.32      | (12.58)  |   | 2.57      |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| เงินปันผลจ่ายต่อหุ้น (บาท)             | -         | -        |   | 1.80      |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
|                                  |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| อัตราส่วนทางการเงิน                 |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| อัตรากำไร(ขาดทุน)สุทธิต่อรายได้รวม     | 4.5       | (10.6)   |   | 2.2       |
| (ร้อยละ)                          |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวม (ร้อยละ)  | 2.8       | (7.9)    |   | 1.7       |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น        | 14.8      | (37.5)   |   | 6.5       |
| (ร้อยละ)                          |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+
| อัตราส่วนหนี้สินรวมต่อส่วนของผู้ถือหุ้น      | 4.1       | 4.7      |   | 3.1       |
| (เท่า)                            |           |          |   |           |
+----------------------------------+-----------+----------+---+-----------+

หมายเหตุ : เนื่องจากการเปลี่ยนรอบปีบัญชีใหม่เป็นตามปีปฏิทิน (1 ม.ค.–31 ธ.ค.) บริษัทฯ
ได้ปรับปรุงงบการเงินของปี 2550 ให้มีรอบระยะเวลา
ที่เปรียบเทียบกันได้กับรอบระยะเวลาที่เปลี่ยนแปลงใหม่ซึ่งเริ่มตั้งแต่ปี 2551 เป็นต้นไป

11.2 งบการเงิน

11.2.1 สรุปรายงานการตรวจสอบงบการเงินของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินในระยะ 3
ปีที่ผ่านมา

  สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไป
  สำหรับ งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทฯ ปี 2552 ปี 2551 และ 2550
  โดยได้แสดงความเห็นและรายงานการตรวจสอบดังนี้

-   งบการเงินปี 2552

    งบการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน
    แสดงความเห็นแบบไม่มีเงื่อนไข ขอให้สังเกตหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 8.31 เรื่อง
    หนี้สินที่อาจเกิดขึ้น และหมายเหตุประกอบงบการเงิน
    ข้อ 8.33 เรื่อง การรับมอบเครื่องบินแอร์บัส A330-300

-   งบการเงินปี 2551

    งบการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินแสดงความเห็นแบบ
    ไม่มีเงื่อนไข ขอให้สังเกตหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ 8.33
    เรื่องแนวทางการแก้ไขปัญหาสภาพคล่อง หมายเหตุประกอบ
    งบการเงิน ข้อ 8.31 เรื่อง หนี้สินที่อาจเกิดขึ้นในภายหน้า และหมายเหตุประกอบงบการเงิน
    ข้อ 8.35 เรื่อง เหตุการณ์ภายหลังวันที่ในงบการเงิน

-   ปี 2550

    งบการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
    สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินแสดงความเห็นแบบไม่มีเงื่อนไข

    11.2.2 ตารางสรุปงบการเงินรวมสำหรับระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| รายการ                   | ปี 2552      | ปี 2551       | ปี 2550      |
+==========================+=============+==============+=============+
| งบกำไรขาดทุน :            |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าโดยสารและน้ำหนักส่วนเกิน   | 134,479     | 164,319      | 160,558     |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าระวางขนส่ง              | 18,525      | 25,841       | 26,057      |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าไปรษณียภัณฑ์              | 823         | 913          | 978         |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| กิจการอื่นๆ                 | 7,776       | 9,046        | 9,316       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ดอกเบี้ยรับและรายได้อื่น       | 2,272       | 2,487        | 3,012       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
|   รวมรายได้               | 163,875     | 202,606      | 199,921     |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าน้ำมันเครื่องบิน            | 47,015      | 89,460       | 62,611      |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่ายบุคลากร            | 26,191      | 30,534       | 33,114      |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าตอบแทนผู้บริหาร           | 61          | 94           | 26          |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน       | 33,257      | 37,328       | 38,738      |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย  | 21,023      | 20,281       | 18,243      |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่     | 1,532       | 3,651        | 6,758       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป         | 8,496       | 8,827        | 9,850       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด        | 6,221       | 6,932        | 7,265       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัย     | 760         | 751          | 894         |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกรณี | -           | 4,290        | -           |
|                          |             |              |             |
| กฎหมา                    |             |              |             |
| ยการป้องกันการค้าที่ไม่เป็นธรรม |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ผ                        | 529         | 4,750        | -           |
| ลขาดทุนจากการด้อยค่าเครื่องบิน |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น        | 8,104       | 9,285        | 9,176       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ดอกเบี้ยจ่ายและค่าใช้จ่ายอื่นๆ   | 2,579       | 10,022       | 6,908       |
| (1)                      |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
|   รวมค่าใช้จ่าย             | 155,768     | 226,205      | 193,583     |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| กำไร (ขาดทุน)             | 8,107       | (23,599)     | 6,338       |
| ก่อนหักภาษีเงินได้            |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| ค่าใช้จ่าย (รายได้)          | 691         | (2,285)      | 1,910       |
| ภาษีเงินได้สุทธิ              |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| กำไร                     | 72          | 65           | 60          |
| สุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิ         | 7,344       | (21,379)     | 4,368       |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| จ                        | 1,699       | 1,699        | 1,699       |
| ำนวนหุ้นที่ออกและเรียกชำระแล้ว |             |              |             |
| (ล้านหุ้น)                  |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิต่อหุ้น     | 4.32        | (12.58)      | 2.57        |
| (บาท)                    |             |              |             |
+--------------------------+-------------+--------------+-------------+

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------------- ------------ ------------ -------------
  รายการ                                ปี 2552       ปี 2551       ปี 2550

  งบกระแสเงินสด :                                                  

  กำไรจากการดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงใน   32,781       10,752       30,475
  สินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงาน                                           

  เงินสดสุทธิได้มาในกิจกรรมดำเนินงาน          28,523       11,371       34,775

  เงินสดจ่ายซื้อสินทรัพย์ (3)                  (16,428)     (21,539)     (12,574)

  เงินสดรับจากการจำหน่ายสินทรัพย์             256          702          1,909

  เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุน              (14,472)     (20,309)     (9,306)

  เงินสดรับ (จ่าย) จากหุ้นกู้                  (2,710)      (4,500)      7,500

  เงินสดรับจากส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญ            -            (1)          (6)

  เงินสดรับ (จ่าย) จากเงินกู้ระยะสั้น           (20,323)     16,580       (8,143)

  เงินสดรับ (จ่าย) จากเงินกู้ยืมระยะยาว        22,484       (10,821)     (4,692)

  เงินสดรับ (จ่าย) จากตั๋วสัญญาใช้เงิน          (1,050)      (1,050)      (1,050)

  เงินสดสุทธิได้มา (ใช้ไป) ในกิจกรรมจัดหาเงิน   (7,085)      (9,283)      (12,264)

  EBITDRA (2)                           36,400       5,818        36,266

  EBITDRA ต่อหุ้น (บาท)                    21.42        3.42         21.35
  ------------------------------------- ------------ ------------ -------------

หน่วย : ล้านบาท

  ----------------------------- -------------- -------------- -------------
  รายการ                        ปี 2552         ปี 2551         ปี 2550

  งบดุล :                                                      

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด    14,300         7,446          25,813

  รวมสินทรัพย์หมุนเวียน              47,288         42,122         65,229

  ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์-สุทธิ         213,505        207,064        207,153

  รวมสินทรัพย์                     271,694        259,534        280,275

  รวมหนี้สินหมุนเวียน                80,452         98,583         97,551

  หนี้สินระยะยาว (4)               129,410        106,417        109,727

  รวมหนี้สิน                       218,450        213,652        212,250

  ทุนที่ออกและเรียกชำระแล้ว          16,989         16,989         16,989

  รวมส่วนของผู้ถือหุ้น                53,244         45,882         68,025
  ----------------------------- -------------- -------------- -------------

11.2.3 อัตราส่วนทางการเงินสำหรับระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

  -----------------------------------------------------------------------------
  รายการ                              ปี 2552        ปี 2551        ปี 2550
  ----------------------------------- ------------- ------------- -------------
  อัตราส่วนสภาพคล่อง                                                 

  อัตราส่วนสภาพคล่อง (เท่า)               0.59          0.43          0.67

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว (เท่า)         0.39          0.25          0.47

  อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด (เท่า)     0.32          0.12          0.37

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า (เท่า)       9.44          10.70         9.97

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน)              38.14         33.64         36.11

  อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ (เท่า)      18.07         26.48         25.12

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)            19.92         13.60         14.33

  อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ (เท่า)           17.82         20.50         16.88

  ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)                 20.20         17.56         21.33

  Cash Cycle (วัน)                     37.86         29.68         29.11

  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการทำกำไร                                

  อัตรากำไรขั้นต้น (%)                    27.45         14.77         22.82

  อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (%)          5.79          - 5.31        5.20

  อัตรารายได้อื่น (%)                     1.28          0.98          1.13

  อัตราส่วนเงินสดต่อการทำกำไร (%)         304.70        - 106.66      339.80

  อัตรากำไรสุทธิ (%)                     4.48          - 10.55       2.19

  อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น (%)               14.82         - 37.54       6.37

  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน                               

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (%)           2.76          - 7.92        1.59

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร (%)       13.49         - 0.53        10.98

  อัตราการหมุนของสินทรัพย์ (เท่า)           0.62          0.75          0.73

  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน                                   

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)      4.10          4.66          3.12

  อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย (เท่า)   6.09          2.65          8.45

  อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (เท่า) 0.50          0.21          0.93

  อัตราการจ่ายปันผล (%)                  -             -             17.50
  -----------------------------------------------------------------------------

ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ

ตารางต่อไปนี้แสดงการเปรียบเทียบรายได้และค่าใช้จ่ายของบริษัทฯ
โดยเทียบเป็นอัตราร้อยละของยอดรายได้
รวมในรอบระยะเวลาบัญชี 3 ปีที่ผ่านมา

+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รายการ                      | ปี 2552      | ปี 2551     | ปี 2550     |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รายได้                       |             |            |            |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รายได้จากค่าโดยสาร            |             |            |            |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
|   ในภูมิภาค                   | 28.16       | 25.93      | 29.60      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
|   ระหว่างทวีป                 | 30.90       | 31.81      | 34.61      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
|   ในประเทศ                  | 7.39        | 5.88       | 5.77       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
|   เที่ยวบินไม่ประจำ             | 0.30        | 0.41       | 0.36       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รายได้ค่าน้ำหนักส่วนเกิน          | 0.34        | 0.29       | 0.29       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าระวางขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์ | 12.04       | 13.43      | 13.77      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รายได้จากกิจกรรมอื่นๆ           | 4.81        | 4.52       | 4.73       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่า                          | 16.06       | 17.73      | 10.87      |
| เงินประกันภัยและค่าธรรมเนียมน้ำมัน |             |            |            |
|                             |             |            |            |
| เรียกเก็บจากผู้โดยสาร           |             |            |            |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รวมรายได้                    | 100.00      | 100.00     | 100.00     |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน        |             |            |            |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าน้ำมันเครื่องบิน               | 29.09       | 44.70      | 31.80      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายบุคลากร               | 16.21       | 15.26      | 16.82      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าตอบแทนผู้บริหาร              | 0.04        | 0.05       | 0.01       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน          | 20.58       | 18.65      | 19.67      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย     | 13.01       | 10.14      | 9.27       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่        | 0.95        | 1.82       | 3.43       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป            | 5.26        | 4.41       | 5.00       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด           | 3.85        | 3.46       | 3.69       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัย        | 0.47        | 0.38       | 0.45       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| ค่าใช้จ่ายดำเนินงานอื่น           | 5.01        | 4.64       | 4.66       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน     | 94.47       | 103.51     | 94.80      |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| กำไรจากการดำเนินงาน          | 5.53        | (3.51)     | 5.20       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+
| กำไรสุทธิ                     | 4.54        | (10.68)    | 2.22       |
+-----------------------------+-------------+------------+------------+

11.3 คำอธิบายผลการดำเนินงานและการวิเคราะห์ฐานะทางการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31
ธันวาคม 2552
ของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

11.3.1 ผลการดำเนินงานของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย (บริษัทฯ)

 สืบเนื่องจากผลกระทบจากวิกฤติการณ์ต่างๆ ที่กระทบต่อผลการดำเนินงานและสถานะทางการเงินของบริษัทฯ ในปี 2551 บริษัทฯ จึงได้จัดทำแผนฟื้นฟูธุรกิจระยะเร่งด่วนเพื่อกำหนดแผนแก้ไขปัญหาการดำเนินธุรกิจ และดูแลสภาพคล่องทางการเงินของบริษัทฯ สำหรับปี 2552 โดยการรักษาและเพิ่มคุณภาพรายได้ การควบคุมค่าใช้จ่ายและชะลอการลงทุน และการดูแลสภาพคล่องทางการเงิน ทั้งนี้ บริษัทฯ ได้ดำเนินการตามแผนดังกล่าว รวมทั้งได้มีการปรับให้เหมาะสมกับสถานการณ์ และวิกฤติการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างปี 2552 จนทำให้ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ มีกำไร และสามารถจัดหาเงินทุนให้สอดคล้องกับความต้องการเงินทุนเพื่อทดแทนเงินกู้เดิมและรักษาสภาพคล่องได้ตามแผนฯ 

ในปีบัญชี 2552 ซึ่งเริ่มตั้งแต่เดือนมกราคมถึงสิ้นเดือนธันวาคม 2552 บริษัทฯ
ยังคงเผชิญกับวิกฤติการณ์ต่างๆ นับตั้งแต่ภาวะเศรษฐกิจโลกถดถอยต่อเนื่องจากปีก่อน
การแพร่ระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 (H1N1)
ซึ่งกระทบต่ออุตสาหกรรมการบินทั่วโลกทำให้การเดินทางระหว่างประเทศชะลอตัวลงมากในช่วงไตรมาส
2 ตลอดจนผล
ต่อเนื่องจากความไม่สงบทางการเมืองในประเทศในช่วงปลายปี 2551
และเหตุการณ์ความรุนแรงในประเทศในช่วงสงกรานต์
ล้วนเป็นปัจจัยลบที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2552
โดยบริษัทฯ
ได้ปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางภูมิภาคและข้ามทวีปให้สอดคล้องกับสภาพตลาดและสภาวการณ์ดังกล่าว
และได้เปิดเส้นทางบินตรงกรุงเทพฯ-ออสโล ประเทศนอรเวย์
เพื่อรองรับความต้องการของตลาดปัจจุบันและโอกาสในการขยายตัวต่อไป อย่างไร
ก็ตาม ในไตรมาส 4 ภาวะเศรษฐกิจโลกเริ่มฟื้นตัว และเป็นช่วงที่มีผู้โดยสารเดินทางหนาแน่น
บริษัทฯ ได้ทยอยเพิ่มเที่ยวบินตามแผนที่วางไว้ ซึ่งสอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้น
ประกอบกับผลจากการดำเนินตามแผนฟื้นฟูธุรกิจของบริษัทฯ ทั้งจากการรักษาและเพิ่มคุณภาพรายได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลจากมาตรการควบคุมค่าใช้จ่ายและการลงทุนซึ่งมีการติดตามอย่างใกล้ชิดเพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมาย
ส่งผลให้ผลการดำเนินงานของบริษัทฯ โดยรวมทั้งปี 2552 สามารถกลับมามีกำไรได้อีกครั้งหนึ่ง
โดยสรุปผลการดำเนินงานประจำปี 2552 ได้ดังนี้

+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| หน่วย : ล้านบาท                   | ปี 2552   | ปี 2551   | อัตรา         |
|                                 |          |          |              |
|                                 |          |          | เปลี่ยนแปลง    |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รายได้รวม                        | 163,875  | 202,606  | - 19.1%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| ค่าใช้จ่ายรวม*                     | 155,768  | 226,206  | - 31.1%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| กำไร (ขาดทุน)                    | 3,167    | (4,471)  | + 170.8 %    |
| จากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ  |          |          |              |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| กำไร (ขาดทุน) ก่อนภาษีเงินได้        | 8,107    | (23,600) | + 134.4%     |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิ                | 7,344    | (21,379) | + 134.4%     |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิต่อหุ้น (บาท)      | 4.32     | (12.58)  | + 134.3%     |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| EBITDA                          | 30,297   | 13,619   | + 122.5%     |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+

* รวมส่วนแบ่งขาดทุนจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสียและต้นทุนทางการเงิน

ในปี 2552 บริษัทฯ มีรายได้รวมทั้งสิ้น 163,875 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 38,731 ล้านบาท หรือร้อยละ 19.1 สาเหตุสำคัญเนื่องจากการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง ปริมาณการขนส่งที่ลดลง ประกอบกับอัตราค่าธรรมเนียมชดเชย ค่าน้ำมันลดลงตามราคาเฉลี่ยน้ำมันที่ลดลง ส่วนค่าใช้จ่ายรวมมีจำนวนทั้งสิ้น 155,768 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน ซึ่งรวมสำรองขาดทุนจากการด้อยค่าของเครื่องบิน A340-500 และสำรองค่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากกรณีที่บริษัทฯ ถูกฟ้องคดีละเมิดกฎหมายการป้องกันการค้าที่ไม่เป็นธรรมถึง 70,438 ล้านบาท หรือร้อยละ 31.1 สาเหตุสำคัญเนื่องจากราคาน้ำมันโดยเฉลี่ยต่ำกว่าปีก่อน ปริมาณการผลิตและการขนส่งลดลง และผลจากการลดค่าใช้จ่ายดำเนินงานตามแผนฟื้นฟูธุรกิจ และการควบคุมและบริหารจัดการค่าใช้จ่ายที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่องมาจากปีก่อน ประกอบกับมีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ในขณะที่ปีก่อนขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ เป็นผลให้ในปี 2552 บริษัทฯ มีกำไรสุทธิ 7,344 ล้านบาท คิดเป็นกำไรต่อหุ้น 4.32 บาท เปรียบเทียบกับปีก่อนซึ่งขาดทุนสุทธิ 21,379 ล้านบาท คิดเป็น ขาดทุนต่อหุ้น 12.58 บาท โดยมี EBITDA เท่ากับ 30,297 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน 16,678 ล้านบาท

ปริมาณการผลิตและการขนส่ง

+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
|                       |   |            | ปี 2552  | ปี 2551  | อัตรา       |
|                       |   |            |         |         |            |
|                       |   |            |         |         | เปลี่ยนแปลง  |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการผลิตรวม        |   | (ล้านตัน     | 10,499  | 10,938  | - 4.0%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการขนส่งรวม       |   | (ล้านตัน     | 6,908   | 7,458   | - 7.4%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| อัตราส่วนการบรรทุก       |   | (%)        | 65.8    | 68.2    | - 2.4      |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการผลิตด้านผู้โดยสาร |   | (ล้านที่นั่ง    | 72,031  | 75,391  | - 4.5%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร   |   | (ล้านคน     | 52,593  | 56,377  | - 6.7%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| อ                     |   | (%)        | 73.0    | 74.8    | - 1.8      |
| ัตราส่วนการบรรทุกผู้โดยสาร |   |            |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการผลิตด้านพัสดุภัณฑ์  |   | (ล้านตัน     | 4,016   | 4,152   | - 3.3%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์    |   | (ล้านตัน     | 2,092   | 2,292   | - 8.7%     |
|                       |   | -กิโลเมตร)  |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งพัสดุภัณฑ์  |   | (%)        | 52.1    | 55.2    | - 3.1      |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| จำนวนผู้โดยสาร          |   | (ล้านคน)    | 18.48   | 18.71   | - 1.2%     |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| ชั่วโมงปฏิบัติการบิน        |   | (ชั่วโมง)    | 326,008 | 342,175 | - 4.7%     |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+
| อัตรากา                |   | (ชั่ว        | 11.2    | 11.7    | - 4.3%     |
| รใช้ประโยชน์เครื่องบินเฉลี่ย |   | โมง/ลำ/วัน) |         |         |            |
+-----------------------+---+------------+---------+---------+------------+

เนื่องจากผลกระทบจากวิกฤติการณ์ต่างๆ ส่งผลต่อการเดินทางของผู้โดยสาร
ตลอดจนการขนส่งสินค้าลดลง บริษัทฯ
ได้ปรับลดจำนวนเที่ยวบินให้เหมาะสมกับสภาวการณ์ โดยในปี 2552 บริษัทฯ มีปริมาณการผลิตรวม
(Available Ton -Kilometer : ATK) ลดลงจากปีก่อนร้อยละ 4
ในขณะที่ปริมาณการขนส่งรวม (Revenue Ton-Kilometer : RTK) ลดลง
ร้อยละ 7.4 อัตราส่วนการบรรทุกรวม (Load Factor) เฉลี่ยร้อยละ 65.8 ลดลงจากปีก่อน
ซึ่งเฉลี่ยร้อยละ 68.2 โดยมีปริมาณการผลิตด้านผู้โดยสาร (Available Seat - Kilometer :
ASK) ลดลงจากปีก่อนร้อยละ 4.5 ส่วนปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (Revenue
Passenger-Kilometer : RPK) ลดลงร้อยละ 6.7 อัตราส่วนการบรรทุกผู้โดยสาร (Cabin
Factor) เฉลี่ยร้อยละ 73.0 ต่ำกว่าปีก่อนซึ่งเฉลี่ยร้อยละ 74.8

ในปี 2552 บริษัทฯ ได้รับมอบเครื่องบิน A330-300 ในเดือนเมษายน พฤษภาคม และกรกฎาคม
เดือนละ 1 ลำ
เพื่อให้บริการผู้โดยสารในเส้นทางภูมิภาคและทดแทนเครื่องบินที่ปลดระวาง นอกจากนี้
ในปลายเดือนธันวาคม 2552
ยังได้รับมอบเครื่องบิน A330-300 อีก 3 ลำ
ซึ่งอยู่ระหว่างการรอติดตั้งเก้าอี้ชั้นประหยัดเนื่องจากบริษัทผู้ผลิตอยู่ระหว่าง
ขอใบรับรองมาตรฐานด้านความปลอดภัยจากองค์กรสากลที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตามบริษัทฯ
สามารถเรียกร้องค่าเสียหาย
ที่เกิดจากความล่าช้าจากบริษัทดังกล่าวได้ รวมทั้งบริษัทฯ ก็ได้เตรียมดำเนินการ
จัดหาผู้ผลิตรายอื่นควบคู่กันไปเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวในกรณีที่บริษัทผู้ผลิตเดิมไม่สามารถส่งมอบเก้าอี้ได้

รายได้

ในปี 2552 บริษัทฯ มีรายได้รวมทั้งสิ้น 163,875 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 38,731 ล้านบาท
หรือร้อยละ 19.1 โดยสรุป
ดังนี้

+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| หน่วย : ล้านบาท                   | ปี 2552   | ปี 2551   | อัตรา         |
|                                 |          |          |              |
|                                 |          |          | เปลี่ยนแปลง    |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รายได้จากกิจการขนส่ง               |          |          |              |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
|   - ค่าโดยสารและค่าน้ำหนักส่วนเกิน    | 134,479  | 164,319  | - 18.2%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
|   - ค่าระวางขนส่งและไปรษณียภัณฑ์     | 19,348   | 26,754   | - 27.7%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รวมรายได้จากกิจการขนส่ง            | 153,827  | 191,073  | - 19.5%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รายได้จากกิจการอื่น                 | 7,776    | 9,045    | - 14.0%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รวมรายได้จากการขายและการให้บริการ  | 161,603  | 200,118  | - 19.2%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| ดอกเบี้ยรับ                        | 178      | 493      | - 63.9%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รายได้อื่น                         | 2,094    | 1,995    | + 5.0%       |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+
| รวมรายได้                        | 163,875  | 202,606  | - 19.1%      |
+---------------------------------+----------+----------+--------------+

รายได้จากการขายและการให้บริการ บริษัทฯ มีรายได้จากการขายและการให้บริการรวม
161,603 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 38,515 ล้านบาท หรือร้อยละ 19.2 ประกอบด้วย

รายได้จากกิจการขนส่ง บริษัทฯ มีรายได้จากกิจการขนส่ง 153,827 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน
37,246 ล้านบาท หรือร้อยละ 19.5 เนื่องจาก

-   รายได้ค่าโดยสารและน้ำหนักส่วนเกิน
    (รวมรายได้ค่าธรรมเนียมชดเชยค่าน้ำมันและค่าประกันภัยที่เรียกเก็บจากผู้โดยสาร)
    มีจำนวนทั้งสิ้น 134,479 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 29,840 ล้านบาท หรือร้อยละ 18.2
    สาเหตุสำคัญเนื่องจาก

  - รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วยลดลงจากปีก่อนร้อยละ 10.1
  เนื่องจากการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง บริษัทฯ จึงได้ปรับกลยุทธ์ด้านการตลาดต่าง ๆ
  เพื่อกระตุ้นยอดขายและรักษาส่วนแบ่งทางการตลาด

  - รายได้ค่าธรรมเนียมชดเชยน้ำมันต่ำกว่าปีก่อน 9,449 ล้านบาท เนื่องจากราคาน้ำมันลดลง
  ทำให้มีการปรับอัตราค่าธรรมเนียมชดเชยค่าน้ำมันลง

  - ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารลดลงตามสภาพตลาดโดยรวม

-   รายได้ค่าระวางขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์รวมทั้งสิ้น 19,348 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน
    7,406 ล้านบาท หรือร้อยละ 27.7 เนื่องจาก

  - รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วยลดลงจากปีก่อนร้อยละ 12.3 เนื่องจากการแข่งขันด้านราคา

  - รายได้ค่าธรรมเนียมชดเชยน้ำมันต่ำกว่าปีก่อน 3,504 ล้านบาท เนื่องจากราคาน้ำมันลดลง
  ทำให้มีการปรับอัตราค่าธรรมเนียมชดเชยค่าน้ำมันลง

  - สภาพเศรษฐกิจทำให้การส่งออกและนำเข้าหดตัว ซึ่งส่งผลให้ปริมาณการขนส่งสินค้าและ
  ไปรษณียภัณฑ์ลดลง

รายได้เฉลี่ยต่อหน่วยจากการขนส่งผู้โดยสารและพัสดุภัณฑ์
ไม่รวมค่าธรรมเนียมชดเชยค่าน้ำมันและค่าเบี้ยประกันภัย สรุปได้ดังนี้

+----------------------+-------------+---------+---------+------------+
|                      |             | ปี 2552  | ปี 2551  | อัตรา       |
|                      |             |         |         |            |
|                      |             |         |         | เปลี่ยนแปลง  |
+----------------------+-------------+---------+---------+------------+
| รายไ                 | (บาท/       | 17.99   | 19.90   | - 9.6%     |
| ด้เฉลี่ยต่อหน่วยรวมทั้งระบบ | ตัน-กิโลเมตร) |         |         |            |
+----------------------+-------------+---------+---------+------------+
| รายได                | (บาท/       | 2.05    | 2.28    | - 10.1%    |
| ้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย | คน-กิโลเมตร) |         |         |            |
+----------------------+-------------+---------+---------+------------+
| รายไ                 | (บาท/       | 7.13    | 8.13    | - 12.3%    |
| ด้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย | ตัน-กิโลเมตร) |         |         |            |
+----------------------+-------------+---------+---------+------------+

รายได้จากกิจการอื่น บริษัทฯ มีรายได้จากกิจการอื่นส่วนใหญ่ประกอบด้วยรายได้จากหน่วยธุรกิจย่อย
ซึ่งได้แก่ การซ่อมบำรุงเครื่องบิน การบริการสินค้า การบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น
การบริการผู้โดยสารภาคพื้น และภัตตาคารและครัวการบิน และรายได้ของบริษัท ไทย-อะมาดิอุส
เซาท์อีสต์ เอเชีย จำกัด มีจำนวนรวม 7,776 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,269 ล้านบาท
หรือร้อยละ 14.0 ส่วนใหญ่เนื่องจากผู้โดยสารเดินทางเข้า-ออกประเทศลดลง
และสายการบินลูกค้าลดจำนวนเที่ยวบินลง

ดอกเบี้ยรับ มีจำนวน 178 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 315 ล้านบาท หรือร้อยละ 63.9
เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยเงินฝากลดลงเมื่อเทียบกับปี 2551

รายได้อื่น มีจำนวน 2,094 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 99 ล้านบาท หรือร้อยละ 5.0
สาเหตุสำคัญเนื่องจาก

  - รายได้ค่าชดเชยจากการส่งมอบเครื่องบิน A380-800 จำนวน 6 ลำ ล่าช้า จำนวน 738
  ล้านบาท

  - รายได้จากค่าธรรมเนียมสนามบินที่เรียกเก็บกับผู้โดยสารแต่สายการบินอื่นหรือประเทศที่บริษัทฯ
  ขนส่งผู้โดยสารไป ไม่ได้เรียกเก็บเงินมาเกินกว่า 3 ปี ลดลงจากปีก่อน 413 ล้านบาท

  - กำไรจากการจำหน่ายทรัพย์สินลดลงจากปีก่อน 141 ล้านบาท

ค่าใช้จ่าย

ในปี 2552 บริษัทฯ มีค่าใช้จ่ายรวมทั้งสิ้น 155,768 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 70,438 ล้านบาท
หรือร้อยละ 31.1 โดยมีรายละเอียดดังนี้

+----------------------------------+----------+----------+------------+
| หน่วย : ล้านบาท                    | ปี 2552   | ปี 2551   | อัตรา       |
|                                  |          |          |            |
|                                  |          |          | เปลี่ยนแปลง  |
+==================================+==========+==========+============+
|   ค่าน้ำมันเครื่องบิน                  | 47,015   | 89,460   | - 47.4%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าใช้จ่ายบุคลากร                  | 26,191   | 30,534   | - 14.2%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าตอบแทนผู้บริหาร                 | 61       | 94       | - 35.1%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าบริการการบิน                   | 17,692   | 19,939   | - 11.3%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับนักบินและลูกเรือ      | 5,243    | 6,542    | - 19.9%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าซ่อมแซมและซ่อมบำรุงอากาศยาน     | 10,321   | 10,848   | - 4.9%     |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย        | 21,023   | 20,281   | + 3.7%     |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่           | 1,532    | 3,651    | - 58.0%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าสินค้าและพัสดุใช้ไป               | 8,496    | 8,827    | - 3.7%     |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการขายและโฆษณา    | 6,221    | 6,932    | - 10.2%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าใช้จ่ายด้านการประกันภัย           | 760      | 751      | + 1.2%     |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าความ                         |          |          |            |
| เสียหายที่อาจเกิดขึ้นกรณีกฎหมายการป้องกัน |          |          |            |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   การค้าที่ไม่เป็นธรรม                | -        | 4,290    | - 100.0%   |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์      | 529      | 4,750    | - 88.9%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ค่าใช้จ่ายอื่น                      | 8,104    | 9,285    | - 12.7%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ผลขาดทุน(กำไ                    | (3,167)  | 4,471    | - 170.8%   |
| ร)จากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ |          |          |            |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ต้นทุนทางการเงิน                  | 5,738    | 5,486    | + 4.6%     |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
|   ส่วนแบ่งขา                       | 9        | 65       | - 86.2%    |
| ดทุน(กำไร)จากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย |          |          |            |
+----------------------------------+----------+----------+------------+
| รวมค่าใช้จ่าย                       | 155,768  | 226,206  | - 31.1%    |
+----------------------------------+----------+----------+------------+

สรุปค่าใช้จ่ายที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในปี 2552 ได้แก่

ค่าน้ำมันเครื่องบิน 47,015 ล้านบาท ซึ่งรวมค่าชดเชยการบริหารความเสี่ยงราคาน้ำมัน 1,286
ล้านบาท ลดลงจาก
ปีก่อน 42,445 ล้านบาท หรือร้อยละ 47.4 สาเหตุสำคัญเนื่องจาก

  - ราคาน้ำมันโดยเฉลี่ยต่ำกว่าปีก่อนถึงร้อยละ 44.4

  - ปริมาณการใช้น้ำมันลดลงจากปีก่อนร้อยละ 5.7 ตามปริมาณการผลิตที่ลดลง

ค่าใช้จ่ายบุคลากร 26,191 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 4,343 ล้านบาท หรือร้อยละ 14.2
เนื่องจาก

  - ในปีก่อนมีค่าใช้จ่ายโครงการร่วมใจจากองค์กรประมาณ 1,300 ล้านบาท
  และส่งผลต่อเนื่องทำให้ค่าใช้จ่ายบุคลากรในปีนี้ลดลงด้วย

  - มาตรการควบคุมและลดค่าใช้จ่ายตามแผนฟื้นฟูของบริษัทฯ โดยการบริหารจัดการ ควบคุม
  และกวดขัน
  อย่างเข้มงวดในการทำงานล่วงเวลา ทำให้ค่าใช้จ่ายค่าล่วงเวลาลดลง

ค่าบริการการบิน 17,692 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 2,247 ล้านบาท หรือร้อยละ 11.3
สาเหตุหลักเนื่องจากปริมาณ
การผลิตลดลง รวมทั้งผลจากการเจรจาต่อรองขอปรับลดค่าบริการต่างๆ
ทั้งในและต่างประเทศตามมาตรการลดค่าใช้จ่ายของแผนฟื้นฟูธุรกิจ

ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับนักบินและลูกเรือ 5,243 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,299 ล้านบาท หรือร้อยละ
19.9 สาเหตุหลักเนื่องจากปริมาณการผลิตลดลง
และการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารค่าใช้จ่ายตามมาตรการลดค่าใช้จ่ายของแผนฟื้นฟูธุรกิจ เช่น
การปรับลดจำนวนวันพักค้างคืนของนักบินและลูกเรือ

ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่ 1,532 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 2,119 ล้านบาท หรือร้อยละ 58.0
เนื่องจากจำนวนเครื่องบินเช่าลดลง และอัตราค่าเช่าเครื่องบินลดลงจากการต่อสัญญา

ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ 529 ล้านบาท ต่ำกว่าปีก่อน 4,221 ล้านบาท หรือร้อยละ
88.9 โดยใน
ปี 2552 บริษัทฯ ได้ตั้งสำรองขาดทุนจากการด้อยค่าของอะไหล่เครื่องบินและเครื่องยนต์หมุนเวียน
529 ล้านบาท ส่วนใน
ปี 2551 บริษัทฯ ได้ตั้งสำรองการด้อยค่าของเครื่องบิน A340-500 จำนวน 4 ลำ
ซึ่งมีราคาประเมินต่ำกว่ามูลค่าสุทธิตามบัญชี จำนวน 4,426 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายอื่น 8,104 ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,181 ล้านบาท หรือร้อยละ 12.7
เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานอื่นลดลง เช่น ค่าเช่าสำนักงานและสาธารณูปโภค
ค่าเดินทางและยานพาหนะ และค่าสิทธิประโยชน์

กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ 3,167 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจาก ณ วันสิ้นงวด
เงินบาทแข็งค่าเมื่อเทียบกับเงินสกุลหลัก ทำให้บริษัทฯ
มีกำไรจากการปรับยอดเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศเป็นเงินบาท

ต้นทุนทางการเงิน 5,738 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 252 ล้านบาท หรือร้อยละ 4.6
สาเหตุหลักเนื่องจากเงินกู้ยืมเพิ่มขึ้น

ส่วนแบ่งกำไร (ขาดทุน) จากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย ขาดทุนจำนวน 9 ล้านบาท ต่ำกว่าปีก่อน
56 ล้านบาทโดยในปีนี้บริษัทฯ ได้รับส่วนแบ่งกำไรจากบริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด
(มหาชน) และบริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด รวม 103 ล้านบาท ในขณะที่บริษัท
โรงแรมรอยัลออคิด (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) บริษัท ดอนเมือง อินเตอร์เนชั่นแนล
แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด และบริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด มีส่วนแบ่งขาดทุนรวม
112 ล้านบาท

11.3.2 ฐานะทางการเงินของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

สินทรัพย์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีสินทรัพย์รวมมีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 271,694 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากวันที่ 31 ธันวาคม 2551 จำนวน 12,159 ล้านบาท หรือร้อยละ 4.7
ประกอบด้วยสินทรัพย์หมุนเวียนและสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน เป็นสัดส่วน
ร้อยละ 17.4 และ 82.6 ของสินทรัพย์รวม ตามลำดับ โดยมีองค์ประกอบของสินทรัพย์ ดังนี้

+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
|                         | 31       |          | 31       |          |
|                         | ธันวาคม   |          | ธันวาคม   |          |
|                         | 2552     |          | 2551     |          |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
|                         | ล้านบาท   | % ของ    | ล้านบาท   | % ของ    |
|                         |          | ส        |          | ส        |
|                         |          | ินทรัพย์รวม |          | ินทรัพย์รวม |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
|                         |          |          |          |          |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
| สินทรัพย์หมุนเวียน           | 47,288   | 17.4     | 42,122   | 16.2     |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
| ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์-สุทธิ   | 213,505  | 78.6     | 207,064  | 79.8     |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+
| สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นๆ      | 10,901   | 4.0      | 10,349   | 4.0      |
+-------------------------+----------+----------+----------+----------+

สินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้น 5,166 ล้านบาท หรือร้อยละ 12.3
สาเหตุหลักเนื่องจากเงินสดและรายการทียบเท่า
เงินสดเพิ่มขึ้น 6,854 ล้านบาท

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์-สุทธิเพิ่มขึ้น 6,441 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.1
สาเหตุหลักเนื่องจากมีการรับมอบเครื่องบินใหม่ A330-300 จำนวน 6 ลำ
และซื้อคืนเครื่องบินเช่าดำเนินงาน B777-200 1 ลำ
หนี้สิน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 218,450 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 จำนวน 4,797 ล้านบาท หรือร้อยละ 2.2 โดยมีองค์ประกอบของหนี้สิน ดังนี้

+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
|                                    | 31    |       | 31     |       |
|                                    | ธ     |       | ธันวาคม |       |
|                                    | ันวาคม |       | 2551   |       |
|                                    | 2552  |       |        |       |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
|                                    | ล     | % ข   | ล้านบาท | % ของ |
|                                    | ้านบาท | อง หน |        | หน    |
|                                    |       | ี้สินรวม |        | ี้สินรวม |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
|                                    |       |       |        |       |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
| หนี้สินหมุนเวียน                        | 5     | 25.2  | 79,307 | 37.1  |
| (ไม่รวมหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายใน | 4,961 |       |        |       |
| 1 ปี)                               |       |       |        |       |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
| หนี้สินระยะยาว                        | 15    | 70.9  | 1      | 58.8  |
|                                    | 4,900 |       | 25,693 |       |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+
| หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่นๆ                   | 8,589 | 3.9   | 8,653  | 4.1   |
+------------------------------------+-------+-------+--------+-------+

หนี้สินหมุนเวียน (ไม่รวมหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี) ลดลงจาก ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2551 จำนวน 24,346 ล้านบาท หรือร้อยละ 30.7 สาเหตุหลักเนื่องจาก

  - บริษัทฯ ได้ปรับโครงสร้างเงินกู้ โดยจัดหาเงินกู้ระยะยาวมาชำระคืนเงินกู้ยืมระยะสั้น
  ทำให้เงินกู้ระยะสั้นลดลง 20,372 ล้านบาท

  - รายรับด้านขนส่งที่ยังไม่ถือเป็นรายได้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นรายได้จากการขายบัตรโดยสารที่บริษัทฯ
  ได้รับชำระเงินแล้ว แต่ผู้โดยสารยังไม่ได้ใช้บริการ ลดลง 5,313 ล้านบาท
  สาเหตุสำคัญเนื่องจากรายได้ลดลงจากผลกระทบจากวิกฤติการณ์ต่างๆ

  - ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายลดลง 2,128 ล้านบาท

หนี้สินระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 ซึ่งรวมหนี้ที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี มีจำนวนทั้งสิ้น
154,900 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากวันที่ 31 ธันวาคม 2551 จำนวน 29,207 ล้านบาท หรือร้อยละ
23.2 สาเหตุหลัก เนื่องจากการปรับโครงสร้างเงินกู้ โดยบริษัทฯ
ได้กู้เงินระยะยาวมาชำระคืนเงินกู้ระยะสั้นบางส่วนเพื่อแก้ไขปัญหาสภาพคล่อง
และได้กู้เงินตามสัญญาเช่าการเงินเพื่อจัดหาเครื่องบินจำนวน 6 ลำ ซึ่งทำให้สินทรัพย์ของบริษัทฯ
เพิ่มขึ้น

หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่นๆ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 มีจำนวน 8,589 ล้านบาท ลดลงจากวันที่ 31
ธันวาคม 2551 จำนวน 64 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.7

ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีส่วนของผู้ถือหุ้น 53,244 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากวันที่ 31
ธันวาคม 2551 จำนวน 7,362 ล้านบาท หรือร้อยละ 16 เนื่องจากมีกำไรจากการดำเนินงาน

โครงสร้างเงินทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 ประกอบด้วยหนี้สินรวม 218,450 ล้านบาท
หรือเท่ากับสัดส่วนร้อยละ 80.4 และมีส่วนของผู้ถือหุ้น 53,244 ล้านบาท หรือเท่ากับสัดส่วนร้อยละ
19.6

สภาพคล่องทางการเงิน

บริษัทฯ
ได้จัดหาเงินทุนให้สอดคล้องกับความต้องการเงินทุนเพื่อทดแทนเงินกู้เดิมและรักษาสภาพคล่องตามแนวทาง
การจัดหาเงินทุนของแผนฟื้นฟูธุรกิจระยะเร่งด่วนของบริษัทฯ ตามที่ได้กล่าวมาแล้ว
รวมทั้งอยู่ระหว่างดำเนินการปรับโครงสร้างทางการเงินให้เหมาะสมโดยได้มีการปรับแผนเป็นระยะๆ
ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 บริษัทฯ มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด 14,300 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากวันต้นงวด จำนวน 6,854 ล้านบาท โดยสรุปเงินสดสุทธิได้มาและใช้ไปในกิจกรรมต่างๆ
ดังนี้

  - เงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน 28,523 ล้านบาท

  - เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุน 14,472 ล้านบาท
  ส่วนใหญ่เป็นเงินจ่ายล่วงหน้าค่าเครื่องบินและเครื่องยนต์ A330-300 และA380-800
  เงินจ่ายค่าเครื่องบิน A330-300 จำนวน 6 ลำ และซื้อคืนเครื่องบินเช่าดำเนินงาน
  B777-200 1 ลำ

  - เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงิน 7,085 ล้านบาท ประกอบด้วย

  - การออกหุ้นกู้จำนวน 4,790 ล้านบาท

  - การกู้ยืมเงินระยะยาวสุทธิ 22,484 ล้านบาท

  - การชำระคืนเงินกู้ยืมระยะสั้น 20,323 ล้านบาท

  - การชำระคืนหุ้นกู้ 7,500 ล้านบาท

  - การชำระคืนตั๋วสัญญาใช้เงินจ่าย ดอกเบี้ยเงินกู้ยืม และจ่ายเงินปันผลของบริษัทย่อยรวม
  6,535 ล้านบาท

อัตราส่วนทางการเงิน

  -------------------------------------------- ------- --------- ---------
                                                       ปี 2552    ปี 2551

  อัตรากำไรจากการดำเนินงาน                       (%)     5.74      (3.33)

  อัตรากำไรสุทธิ                                  (%)     4.54      (10.68)

  อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์                        (%)     2.76      (7.92)

  อัตราผลตอบแทนผู้ถือหุ้น                            (%)     14.82     (37.54)

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Interest Bearing   (เท่า)   2.93      3.21
  Debt to Equity)                                                

  อัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพัน (DSCR) ¹⁾ (เท่า)   1.13      0.47

  อัตราส่วนความสามารถชำระดอกเบี้ย ²⁾               (เท่า)   5.28      2.48
  -------------------------------------------- ------- --------- ---------

หมายเหตุ : 1) อัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพัน เท่ากับ
EBITDAR/(การชำระคืนหนี้สินระยะยาว+ดอกเบี้ยจ่าย+ค่าเช่า)

2) อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ย เท่ากับ EBITDA/ดอกเบี้ยจ่าย

สัญญาและภาระผูกพัน

1.  บริษัทฯ มีภาระผูกพันในการซื้อเครื่องบินที่ต้องชำระเป็นเงิน 39,109 ล้านบาท
    ประกอบด้วยเครื่องบิน A330-300 จำนวน 2 ลำ คาดว่าจะได้รับมอบในเดือนมีนาคม ปี
    2553 และเครื่องบิน A380-800 จำนวน 6 ลำ คาดว่าจะได้รับมอบในระหว่างปี
    2555-2556

2.  บริษัทฯ มีภาระผูกพันจากการทำสัญญาเช่าเครื่องบิน (Operating Leases) เป็นเงิน
    171.88 ล้านเหรียญสหรัฐ
    หรือประมาณ 5,761 ล้านบาท (อัตราแลกเปลี่ยน 33.5168 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ)
    ประกอบด้วยเครื่องบิน B737-400
    จำนวน 3 ลำ B777-200 จำนวน 2 ลำ และ A330-300 จำนวน 2 ลำ
    ซึ่งจะหมดสัญญาเช่าในระหว่างปี 2557-2561

11.4 ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายการตรวจสอบบัญชี

บริษัทฯ ยังคงสถานะการเป็นรัฐวิสาหกิจ การตรวจสอบงบการเงินของบริษัทฯ
จะต้องกระทำโดยสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2542 มาตรา 4 (4)
และมาตรา 39 (2)
โดยมีการโอนย้ายสับเปลี่ยนเจ้าหน้าที่รับรองงบการเงินตามการโยกย้ายของเจ้าหน้าที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน
สำหรับปี 2552 มีค่าธรรมเนียมตรวจสอบ 2.90 ล้านบาท และค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการตรวจสอบบัญชี
1.46 ล้านบาท

 

11.5 ผลการดำเนินงานในรอบ 5 ปี

+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
|                |        | ปี     | ปี     | ปี     | ปี 2549 | ปี 2548  |
|                |        | 2552  | 2551  | 2550  |        |         |
|                |        |       |       |       | (ต.    | (       |
|                |        | (     | (     | (     | ค.48-ก | ต.ค.47- |
|                |        | ม.ค.- | ม.ค.- | ม.ค.- | .ย.49) | ก.ย.48) |
|                |        | ธ.ค.) | ธ.ค.) | ธ.ค.) |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| จำนวนเครื่องบิน   |        | 91    | 89    | 90    | 87     | 87      |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| จำนวน          | (      | 32    | 34    | 35    | 3      | 304,535 |
| ชั่วโมงปฏิบัติการบิน | ชั่วโมง) | 6,008 | 2,175 | 6,604 | 24,366 |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริมาณการผลิต    | (ล้านต  | 1     | 1     | 1     | 10,269 | 9,791   |
|                | ัน-กม.) | 0,499 | 0,938 | 1,521 |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริมาณการขนส่ง   | (ล้านต  | 6,908 | 7,458 | 8,100 | 7,001  | 6,565   |
|                | ัน-กม.) |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| อ              | (%)    | 65.8  | 68.2  | 70.3  | 68.2   | 67.1    |
| ัตราส่วนการบรรทุก |        |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| จำนวนผู้โดยสาร   | (000)  | 1     | 1     | 1     | 18,574 | 18,133  |
|                |        | 8,477 | 8,710 | 9,884 |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริมาณที่นั่ง       | (ล้านที่น | 7     | 7     | 7     | 71,594 | 69,843  |
|                | ั่ง-กม.) | 2,031 | 5,391 | 8,032 |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริมาณ          | (ล้านที่น | 5     | 5     | 6     | 53,989 | 49,931  |
| การขนส่งผู้โดยสาร | ั่ง-กม.) | 2,593 | 6,377 | 1,615 |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| อัตราส่วน        | (%)    | 73.0  | 74.8  | 79.0  | 75.4   | 71.5    |
| การขนส่งผู้โดยสาร |        |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริม            | (ล้านต  | 4,016 | 4,152 | 4,498 | 3,780  | 3,492   |
| าณการผลิตพัสดุภัณฑ์ | ัน-กม.) |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| ปริมา           | (ล้านต  | 2,092 | 2,292 | 2,456 | 2,048  | 1,986   |
| ณการขนส่งพัสดุภัณฑ์ | ัน-กม.) |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| อัตราส่ว         | (%)    | 52.1  | 55.2  | 54.6  | 54.2   | 56.9    |
| นการขนส่งพัสดุภัณฑ์ |        |       |       |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| จำนวนพนักงาน    | (คน)   | 2     | 2     | 2     | 26,488 | 25,876  |
|                |        | 7,002 | 7,193 | 7,285 |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+
| กำไ            | (ล     | 8,107 | (23   | 6,338 | 12,822 | 9,906   |
| รก่อนหักภาษีเงินได้ | ้านบาท) |       | ,600) |       |        |         |
+----------------+--------+-------+-------+-------+--------+---------+

นิยามศัพท์ทางด้านการบิน

-   ปริมาณการผลิตคิดเป็น ตัน-กิโลเมตร คือ ระวางบรรทุกของเครื่องบิน คูณ ระยะทางบิน

-   ปริมาณการขนส่งคิดเป็น ตัน-กิโลเมตร คือ น้ำหนักผู้โดยสาร สัมภาระเกินพิกัด พัสดุ
    และไปรษณียภัณฑ์ คูณ ระยะทางที่ขนส่ง

-   อัตราส่วนการบรรทุก คือ ปริมาณการขนส่ง เทียบเป็นร้อยละของปริมาณการผลิต

-   ปริมาณที่นั่งคิดเป็น ที่นั่ง-กิโลเมตร คือ จำนวนที่นั่งผู้โดยสาร คูณ ระยะทางบิน

-   ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารคิดเป็น คน-กิโลเมตร คือ จำนวนผู้โดยสาร คูณ ระยะทางที่ขนส่ง

-   อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร คือ ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร เทียบเป็นร้อยละของปริมาณที่นั่ง

-   ปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์คิดเป็น ตัน-กิโลเมตร คือ ระวางบรรทุกพัสดุภัณฑ์ คูณ ระยะทางบิน

-   ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์คิดเป็น ตัน-กิโลเมตร คือ น้ำหนักพัสดุภัณฑ์ที่ทำการขนส่ง คูณ
    ระยะทางที่ขนส่ง

-   อัตราส่วนการขนส่งพัสดุภัณฑ์ คือ ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์
    เทียบเป็นร้อยละของปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์

-   ระวางบรรทุกของเครื่องบิน คือ ปริมาณน้ำหนักสูงสุดซึ่งเครื่องบินสามารถบรรทุกได้
    น้ำหนักในที่นี้ หมายถึงน้ำหนัก
    ผู้โดยสาร สัมภาระเกินพิกัด พัสดุและไปรษณียภัณฑ์