7.  ข้อพิพาททางกฎหมาย

ข้อพิพาททางกฎหมายที่ ปตท. เป็นคู่ความหรือคู่กรณี
ซึ่งเป็นคดีหรือข้อพิพาทที่ยังไม่สิ้นสุดและเป็นคดีที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของ ปตท.
อย่างมีนัยสำคัญ และเป็นคดีที่มิได้เกิดจากการประกอบธุรกิจโดยปกติ ณ 31 ธันวาคม 2549
มีรายละเอียดดังนี้

7.1 บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด
ถูกฟ้องเรียกค่าทดแทนการวางท่อน้ำมันผ่านที่ดินเอกชน

กรณีบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด มีโครงการวางท่อน้ำมัน
ศรีราชา - สระบุรี ผ่านที่ดินเอกชน
โดยชำระค่าทดแทนให้แก่เจ้าของที่ดินตามพระราชบัญญัติการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ.
2521 ซึ่งในรายห้างหุ้นส่วนจำกัดสุสวาสกับพวก ปตท.กำหนดค่าทดแทนให้ 2 ล้านบาท ห้างฯ
กับพวกไม่พอใจจึงได้ยื่นข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ เรียกให้ชดใช้เงินค่าเสียหายประมาณ
1,000 ล้านบาท (ต่อมาแก้ฟ้องเป็น 4,900 ล้านบาท) ซึ่ง ปตท.และบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย
จำกัด ต่อสู้คดีเรื่องค่าเสียหายดังกล่าว ขณะนี้ห้างฯ กับพวก
ได้ยื่นหนังสือขอถอนคำเสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2546
และนำคดีไปฟ้องศาลปกครอง กล่าวหา ปตท.และพนักงาน ปตท.
ที่ดำเนินการวางท่อน้ำมันชลบุรี-สระบุรี ผ่านที่ดินของตนโดยไม่มีสิทธิ เป็นการละเมิดทางปกครอง
ปตท.ได้มอบคดีให้สำนักงานอัยการสูงสุดยื่นคำให้การแก้คดี
และพนักงานอัยการได้แก้คดีแล้วเมื่อเดือนมีนาคม 2546
ศาลปกครองกลางได้ส่งคดีไปยังศาลรัฐธรรมนูญเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2547
เพื่อให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2521
มาตรา 29 และมาตรา 30 ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 48
และมาตรา 49 หรือไม่ อย่างไร ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยแล้วว่า พรบ. ปตท.
ไม่ขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญ และได้ส่งคดีกลับสู่ศาลปกครองเพื่อพิจารณาต่อ
ศาลปกครองได้นัดคู่ความยื่นคำร้องเพิ่มเติม ก่อนจะมีคำสั่งยุติการสืบข้อเท็จจริงจากคู่ความต่อไป
คดีอยู่ในการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

7.2 คดีปกครองที่เกี่ยวข้องกับการแปลงสภาพและการแปรรูปของการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2549 มูลนิธิเพื่อผู้บริโภคและพวกรวม 5 คน (ผู้ฟ้องคดี)
ได้ยื่นฟ้องนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน (ผู้ถูกฟ้องคดี)
ต่อศาลปกครองสูงสุด
ขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนพระราชกฤษฎีกาสองฉบับที่ตราขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ.
2542 (พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ) ในกระบวนการแปลงสภาพจากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
เป็นบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) (ปตท.) ซึ่งประกอบด้วยพระราชกฤษฎีกากำหนดอำนาจ สิทธิ
และประโยชน์ของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2544
และพระราชกฤษฎีกากำหนดเงื่อนเวลายกเลิกกฎหมายว่าด้วยการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ.
2544 โดยยกประเด็นต่างๆ อาทิเช่น

-   กระบวนการตราพระราชกฤษฎีกาไม่ถูกต้องตามรูปแบบขั้นตอนและเนื้อหาขัดต่อบทบัญญัติแห่ง
    พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ และไม่เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.
    2540 (รัฐธรรมนูญ)

-   การตราพระราชกฤษฎีกาทั้งสองฉบับมีผลทำให้มีการโอนที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็น
    สาธารณสมบัติของแผ่นดินไปให้ ปตท. ที่มีฐานะเป็นเอกชน ทำให้ ปตท.
    ได้รับเอกสิทธิ์เหนือเอกชนทั่วไป

-   การที่ ปตท. ได้รับโอนอำนาจมหาชนของรัฐ ได้แก่ อำนาจเวนคืนที่ดิน
    อำนาจประกาศเขตและรอนสิทธิเหนือพื้นดินของเอกชนไม่สอดคล้องกับหลักการตามรัฐธรรมนูญ

-   การตราพระราชกฤษฎีกาทั้งสองฉบับเป็นการใช้ดุลยพินิจไม่ถูกต้อง
    ทำให้ประชาชนได้รับความเสียหาย และไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำสั่งเมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2549 ให้รับคำฟ้องดังกล่าวไว้พิจารณา
และได้มีคำสั่งเมื่อวันที่
6 กันยายน พ.ศ. 2549 กำหนดให้ผู้ถูกฟ้องคดียื่นคำให้การแก้คำฟ้องภายใน 30 (สามสิบ) วัน
ผู้ถูกฟ้องคดีจึงได้ทำคำให้การยื่นต่อศาลไปเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2549
ภายหลังผู้ฟ้องคดีได้ทำคำคัดค้านคำให้การยื่นต่อศาลตามกระบวนการทางศาลปกครองและผู้ถูกฟ้องคดีได้ทำคำให้การเพิ่มเติมยื่นต่อศาลไปเมื่อวันที่
22 มกราคม 2550 ที่ผ่านมา

อนึ่ง ปตท. ได้ยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 ในคดีนี้ด้วย
ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำสั่งอนุญาตให้ ปตท. เข้าเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 ได้เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน
2549 และให้ ปตท.ยื่นคำให้การภายในวันที่ 29 ธันวาคม 2549
ต่อมาศาลได้ให้ผู้ฟ้องคดีคัดค้านคำให้การของ ปตท. ภายในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2550 ปรากฏว่า
ผู้ฟ้องคดีได้ยื่นคำคัดค้านคำให้การของปตท. เมื่อวันที่ 26 ก.พ. 2550
ปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองสูงสุด