1. ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 การบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ธนาคารได้มีการพัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการบริหารความเสี่ยงที่ทันสมัยมาใช้ในหลาย ๆ ด้าน
โดยอาศัยเทคโนโลยีที่ได้จากบริษัทที่ปรึกษาทางด้านการบริหารความเสี่ยงชั้นนำจากต่างประเทศ
ซึ่งจะช่วยให้ธนาคารได้รับประโยชน์ดังนี้

- ธนาคารสามารถทราบถึงขนาดของความเสี่ยงประเภทต่าง ๆ ที่ธนาคารมีอยู่ในธุรกิจของธนาคาร
ทำให้สามารถควบคุมความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

- ธนาคารสามารถกำหนดราคาที่สอดคล้องกับความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์ประเภทต่าง ๆ และต้นทุนต่าง
ๆ

- ธนาคารสามารถจัดสรรเงินกองทุนที่มีอยู่จำกัดได้อย่างเหมาะสม สร้างผลตอบแทนที่ดีต่อผู้ถือหุ้น

1.2 การบริหารความเสี่ยงโดยรวม (Integrated Risk Management)

ธนาคารได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงองค์การเป็นผู้วางนโยบายการบริหารความเสี่ยงของธนาคารภายใต้นโยบายของธนาคาร
โดยฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์การจะทำหน้าที่ดูแล
วัดและควบคุมความเสี่ยงโดยรวมที่เกิดขึ้นในการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
และพัฒนาเครื่องมือที่ทันสมัยในการบริหารความเสี่ยงที่ประมาณค่าความเสี่ยงประเภทต่าง ๆ
ในรูปเงินกองทุนของธนาคาร

1.3 การบริหารความเสี่ยงเครดิต (Credit Risk Management)

ธนาคารได้มีปรับปรุงโครงสร้างและกระบวนการการพิจารณาเครดิตให้ได้มาตรฐานสากลโดยจัดเป็นโครงการยุทธศาสตร์ของธนาคาร
มีการแบ่งแยกอำนาจการพิจารณาเครดิตออกจากการบริหารความสัมพันธ์กับลูกค้าเพื่อให้การพิจารณาอนุมัติเครดิตมีประสิทธิผลสูงสุด
และได้เริ่มใช้เครื่องมือจัดอันดับเครดิตเป็นปัจจัยในการพิจารณาอนุมัติเครดิตและการกำหนดราคาในกลุ่มลูกค้าบรรษัท
โดยจะแบ่งออกเป็น 12 ระดับ ตามความเสี่ยงด้านเครดิตของลูกค้า
และเริ่มนำการประมาณความน่าจะเป็นที่ลูกค้าจะผิดนัดชำระ (Default Probability)
และปัจจัยอื่น ๆ เช่น หลักประกันและประเภทผลิตภัณฑ์มาประมาณราคาเบื้องต้นที่สะท้อนความเสี่ยง
(Risk-based Pricing) ซึ่งเป็นแนวทางที่ธนาคารชั้นนำทั่วโลกดำเนินการ
และจะนำไปสู่การวัดผลงานในรูปผลตอบแทนต่อเงินกองทุนเมื่อปรับค่าความเสี่ยงแล้ว (Risk
Adjusted Return On Capital)
ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อไปในการจัดสรรเงินกองทุนให้เกิดประสิทธิภาพ ทั้งนี้
ธนาคารได้เริ่มนำแนวทางการประมาณราคาเบื้องต้นที่สะท้อนความเสี่ยงดังกล่าวมาใช้งานแล้วในบางผลิตภัณฑ์ของธนาคาร
โดยธนาคารจะทยอยพัฒนาใช้กับทุกผลิตภัณฑ์ที่เป็นเงินให้สินเชื่อในลำดับต่อไป

ในกลุ่มลูกค้าวิภัช
ธนาคารได้มีการปรับปรุงกระบวนการพิจารณาเครดิตและนำเครื่องมือทางสถิติที่ดีมาช่วยในการตัดสินใจอนุมัติเครดิต
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการอนุมัติและลดค่าใช้จ่าย โดยจะออกแบบสำหรับแต่ละกลุ่มลูกค้า

1.4 การบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาดและด้านสภาพคล่อง (Market
Risk Management and Liquidity Risk Management)

ธนาคารได้มีการนำเครื่องมือที่ทันสมัยใหม่ ๆ เช่น Value at Risk
มาใช้ในการวัดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาด (Market Risk) นอกจากนี้
ยังได้มีการลงทุนในระบบที่ทันสมัยเพื่อใช้ในการดูแลควบคุมความเสี่ยงดังกล่าว
ซึ่งจะทำให้ธนาคารวัดความเสี่ยงได้อย่างรวดเร็วมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้
ธนาคารได้ให้คณะอนุกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สิน (Asset and Liability
Sub-committee) ทำหน้าที่วางนโยบายบริหารความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย
ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน และความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารให้ได้ผลตอบแทนที่ดีที่สุด
และอยู่ในระดับความเสี่ยงที่เหมาะสมภายใต้นโยบายของธนาคาร

1.5 การบริหารความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน (Operational Risk Management)

ธนาคารได้มีการพัฒนาการบริหารความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานในหลายด้าน เช่น
การลงทุนในระบบสารสนเทศที่ทันสมัยในธุรกิจต่าง ๆ เช่น การค้าตราสารการเงิน เป็นต้น
การจัดให้มีการทบทวนกระบวนการทำงานของหน่วยธุรกิจ การตรวจสอบการทำงานของหน่วยธุรกิจ
และการตั้งฝ่ายความปลอดภัยข้อมูลสารสนเทศ

1.6 ความเสี่ยงจากหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้และการปรับโครงสร้างหนี้

แม้ว่าธนาคารเริ่มมีการนำเครื่องมือการจัดอันดับเครดิตอันใหม่ที่ธนาคารได้ร่วมกับบริษัทที่ปรึกษาชั้นนำในการพัฒนา
มาใช้ในการวัดความเสี่ยงด้านเครดิตของลูกค้าที่มาขอสินเชื่อจากธนาคาร
เพื่อกำหนดราคาและป้องกันปัญหาสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ก็ตาม
แต่ภาวะเศรษฐกิจของประเทศยังมีความเปราะบางต่อปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอกประเทศ
ธนาคารจึงยังไม่สามารถหลีกเลี่ยงปัญหาหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
สัดส่วนของหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ต่อสินเชื่อของธนาคารและบริษัทย่อย (ไม่รวมสถาบันการเงิน)
อยู่ที่อัตราร้อยละ 20.72

ภายใต้แนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทย
สถาบันการเงินเช่นธนาคารสามารถปรับโครงสร้างสินเชื่อที่ธนาคารปล่อยกู้ได้
โดยการปรับลดอัตราดอกเบี้ยและเงินต้น การยืดระยะเวลาการชำระหนี้หรือวิธีอื่น ๆ
ซึ่งหลังจากการปรับโครงสร้างหนี้ธนาคารอาจยังมีความเสี่ยงหากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามสัญญา
อันจะทำให้ลูกหนี้กลับมาเป็นหนี้มีปัญหาใหม่ได้
ในการปรับโครงสร้างหนี้ธนาคารจึงได้มีการวิเคราะห์กระแสเงินสดรับ
ความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้อย่างละเอียดทุกราย
และมีนโยบายในการติดตามผลการชำระหนี้
ความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้ที่ได้รับการปรับโครงสร้างหนี้แล้วอย่างใกล้ชิด
เพื่อป้องกันมิให้ลูกหนี้ดังกล่าวกลายเป็นหนี้ผิดนัดอีกครั้ง
สำหรับลูกหนี้ที่ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขการปรับโครงสร้างหนี้
เนื่องจากสภาวะเศรษฐกิจไม่ฟื้นตัวตามที่คาดการณ์
หรือมีเหตุอื่นที่มีผลทำให้ความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้ด้อยลง
ธนาคารอาจพิจารณาปรับเงื่อนไขการชำระหนี้ให้แก่ลูกหนี้ดังกล่าวใหม่
ให้สอดคล้องกับสภาพความสามารถในการชำระหนี้ในปัจจุบันของลูกหนี้
สำหรับลูกหนี้ที่ธนาคารประเมินว่าไม่มีเจตนาที่จะปฏิบัติตามเงื่อนไข
ธนาคารจะพิจารณาดำเนินคดีกับลูกหนี้ดังกล่าวทันที

ธนาคารได้ทำสัญญาปรับโครงสร้างหนี้กับลูกหนี้หลายสัญญา โดยในปี 2544
สำหรับรายที่มีผลขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้มียอดคงค้างรวมทั้งสิ้น 26.0 พันล้านบาท
โดยรับรู้การขาดทุนจากการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 2.4 พันล้านบาท
ส่วนรายที่ไม่มีส่วนสูญเสียจากการปรับโครงสร้างหนี้มียอดหนี้ตามบัญชีก่อนการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน
58.7 พันล้านบาท

1.7 ความเสี่ยงจากหลักประกันจะมีมูลค่าลดลง

เงินให้สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกัน โดยหลักประกันหลักๆ ได้แก่ อสังหาริมทรัพย์
และสินทรัพย์ประเภทอื่น ๆ
มูลค่าของหลักประกันดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจด้วย
ธนาคารคาดว่ามูลค่าหลักประกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งส่วนที่เป็นอสังหาริมทรัพย์จะปรับตัวลดลงจนกว่าสภาวะเศรษฐกิจของไทยจะฟื้นตัว
การลดค่าของหลักประกันดังกล่าว อาจทำให้ธนาคารต้องสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้
สัดส่วนระหว่างมูลค่าหลักประกันต่อยอดหนี้ที่จัดชั้นอยู่ในลำดับที่ 3 ถึง 5 (ชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน
ชั้นสงสัย และชั้นสงสัยจะสูญ) ของธนาคารและบริษัทย่อย ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2544 คิดเป็นร้อยละ
75.3 อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
ธนาคารได้ตั้งสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้แล้วเกินกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้

ในการจัดการกับหลักประกันที่ลดลง
ธนาคารให้จัดให้มีการสอบทานสินเชื่อรวมทั้งประเมินมูลค่าหลักประกันอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อเจรจาต่อรองกับลูกหนี้ในการขอเพิ่มหลักประกันในกรณีที่หลักประกันมีมูลค่าลดลง

1.8 ความเสี่ยงจากการเข้าครอบครองหลักประกัน

เงินให้สินเชื่อส่วนใหญ่ของธนาคารมีหลักประกัน
แต่กฎหมายล้มละลายและขั้นตอนในการบังคับหลักประกันของไทยยังพัฒนาได้ไม่เทียบเท่าในสหรัฐอเมริกาและในอีกบางประเทศ
ภายใต้เงื่อนไขการสนับสนุนทางการเงินของ IMF
รัฐบาลได้ตกลงที่จะแก้กฎหมายล้มละลายและกฎหมายว่าด้วยการบังคับคดี (Foreclosure Laws)
เพื่อให้กระบวนการในการบังคับคดีของธนาคารทำได้รวดเร็วขึ้น
แม้การแก้ไขกฎหมายดังกล่าวได้ดำเนินการไปเรียบร้อยแล้ว
แต่ยังไม่สามารถรับรองได้ว่าในทางปฏิบัติ
กระบวนการเข้าครอบครองหลักประกันหรือการบังคับจำนองของเจ้าหนี้จะกระทำได้รวดเร็วขึ้นจริงหรือไม่
ซึ่งอาจส่งผลให้ธนาคารไม่สามารถเข้าครอบครองหรือบังคับจำนองและนำหลักประกันมาจำหน่ายในราคาที่เหมาะสมได้
อย่างไรก็ตามธนาคารพยายามติดตามขั้นตอนการทำงานด้านการบังคับคดีอย่างใกล้ชิด

1.9 ความเสี่ยงจากสัดส่วนเงินให้สินเชื่อในภาคธุรกิจต่าง ๆ รวมถึงภาคธุรกิจอสังหาริมทรัพย์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 สินเชื่อที่ธนาคารให้กับลูกหนี้รายใหญ่ 15 อันดับแรกของธนาคาร
(รวมดอกเบี้ยค้างรับ ไม่รวมสินเชื่อที่ธนาคารให้กับ บบส.ธนบุรีและจันทบุรี) มีจำนวนรวมประมาณ
29.4 พันล้านบาท หรือคิดเป็นประมาณร้อยละ 6.3 ของเงินให้สินเชื่อรวม (รวมดอกเบี้ยค้างรับ)
ส่วนสินเชื่อที่ให้กับลูกหนี้รายใหญ่ที่สุด มีจำนวน 4.0 พันล้านบาท หรือประมาณร้อยละ 0.8
ของเงินให้สินเชื่อรวม ปัจจุบันลูกหนี้รายใหญ่จำนวน 1 ราย ในส่วนของลูกหนี้ 15 อันดับแรก
มีสถานะเป็นหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 เงินให้สินเชื่อของธนาคาร (รวมดอกเบี้ยค้างรับ)
ส่วนใหญ่ให้กับธุรกิจอุตสาหกรรม พาณิชยกรรมและเกี่ยวเนื่องกับสินค้าอุปโภคบริโภค
เงินให้สินเชื่อที่ให้กับลูกค้าในกลุ่มนี้มีประมาณร้อยละ 22.7 22.2 และ 12.3
ของเงินให้สินเชื่อรวมตามลำดับ สำหรับเงินให้สินเชื่อที่ให้กับธุรกิจสถาบันการเงิน
อสังหาริมทรัพย์และธุรกิจก่อสร้าง
ซึ่งเป็นภาคธุรกิจที่ได้รับความเสียหายจากวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจในครั้งนี้ มีมูลค่าประมาณร้อยละ
1.1 3.9 และ 4.6 ของเงินให้สินเชื่อรวมตามลำดับ อย่างไรก็ตาม
เงินให้สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเป็นอสังหาริมทรัพย์
ซึ่งมูลค่าของหลักประกันดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากภาวะที่ราคาของอสังหาริมทรัพย์โดยรวมลดลงอันเป็นผลสืบเนื่องมาจากวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจ
ทั้งนี้ หากภาวะดังกล่าวดำเนินต่อไป
หลักประกันสำหรับเงินให้สินเชื่อของธนาคารก็จะได้รับผลกระทบด้วยเช่นกัน

สำหรับทรัพย์สินรอการขายของธนาคารนั้น
ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ขายทรัพย์สินรอการขายที่ถือครองตั้งแต่วันที่ 1
มกราคม 2540 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2544 ภายใน 10 ปี โดยให้ทยอยจำหน่าย
หลังจากถือครองมาแล้ว 5 ปี
หากภาวะเศรษฐกิจยังไม่ดีนักจะทำให้ธนาคารอาจจะไม่สามารถจำหน่ายทรัพย์สินรอการขายออกได้ในราคาที่ต้องการภายในเวลาที่กำหนด
อย่างไรก็ตาม ธนาคารได้มีความพยายามในการจำหน่ายทรัพย์ดังกล่าวในช่องทางต่าง ๆ
ของธนาคารอยู่ตลอดเวลา

1.10 ความเสี่ยงเกี่ยวกับบริษัทบริหารสินทรัพย์ธนบุรีและจันทบุรี

บริษัท บริหารสินทรัพย์ธนบุรี จำกัด
ได้จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบกิจการบริหารสินทรัพย์จากการรับซื้อหรือรับโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของธนาคารกสิกรไทย
จำกัด (มหาชน) ในขณะที่ บริษัท บริหารสินทรัพย์จันทบุรี จำกัด
ได้จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบกิจการบริหารสินทรัพย์
จากการรับซื้อหรือรับโอนสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของบริษัทเงินทุน ภัทรธนกิจ จำกัด (มหาชน)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บริษัท บริหารสินทรัพย์ธนบุรีและจันทบุรี มีทุนที่ออกและรับชำระแล้ว
6.0 พันล้านบาท และ 5.0 พันล้านบาท และมียอดสินเชื่อ 47.3 และ 32.9 พันล้านบาทตามลำดับ
โดยบริษัท
บริหารสินทรัพย์ธนบุรีมีเงินให้สินเชื่อกับธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์เป็นส่วนใหญ่คือเท่ากับร้อยละ
57.8 ของเงินให้สินเชื่อรวม ส่วนบริษัท
บริหารสินทรัพย์จันทบุรีมีเงินให้สินเชื่อให้กับธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการก่อสร้าง
อุตสาหกรรมการผลิตและการพาณิชย์เป็นส่วนใหญ่ คือร้อยละ 47.3 และ 32.9
ของเงินให้สินเชื่อรวมตามลำดับ สำหรับการปรับโครงสร้างหนี้ บริษัท
บริหารสินทรัพย์ธนบุรีปรับโครงสร้างหนี้ไปร้อยละ 40.8 บริษัท
บริหารสินทรัพย์จันทบุรีปรับโครงสร้างหนี้ไปร้อยละ 61.6 ของยอดสินเชื่อรวม
ส่วนมูลค่าหลักประกันเปรียบเทียบกับยอดสินเชื่อรวมของบริษัท บริหารสินทรัพย์ธนบุรีคิดเป็นร้อยละ
96.0 และบริษัท บริหารสินทรัพย์จันทบุรีคิดเป็นร้อยละ 122.2 และมีผลขาดทุนในปี 2544 เท่ากับ
0.9 พันล้านบาทและ 0.8 พันล้านบาทตามลำดับ ซึ่งกระทบต่อผลการดำเนินงานของธนาคาร
อย่างไรก็ตาม ธนาคารได้มีการติดตามผลการดำเนินงานของบริษัทบริหารสินทรัพย์อย่างใกล้ชิด

1.11 ความเสี่ยงจากการค้ำประกันและการอาวัล

ธนาคารมีธุรกรรมกับลูกค้าที่ก่อให้เกิดภาระผูกพันจากการค้ำประกันจากการกู้ยืม การค้ำประกันอื่น ๆ
เล็ตเตอร์ออฟเครดิต และการอาวัลตั๋วเงิน
โดยธนาคารมีความเสี่ยงจากการที่ลูกหนี้ไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญา อย่างไรก็ตาม
การเข้าทำธุรกรรมที่เกี่ยวกับภาระผูกพันและการอาวัลตั๋วเงินดังกล่าว
ธนาคารได้ทำการพิจารณาเหมือนการปล่อยสินเชื่อ
ซึ่งรวมถึงการเรียกร้องหลักประกันจากลูกค้าที่มาขอใช้บริการกับทางธนาคาร
โดยหลักประกันอาจเป็นเงินฝากที่ฝากไว้กับธนาคาร
หลักทรัพย์ประเภทต่างๆหรือการเข้าค้ำประกันของบุคคลต่าง ๆ เป็นต้น
ในส่วนของการควบคุมความเสี่ยงที่เกิดขึ้นนั้น
ธนาคารใช้หลักเกณฑ์เดียวกับการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อตามปกติของธนาคารในการพิจารณา ณ วันที่
31 ธันวาคม 2544 ธนาคารมีภาระผูกพันดังกล่าว 44.6 พันล้านบาท

1.12 ความเสี่ยงจากคู่สัญญาทางด้านตราสารอนุพันธ์

ธนาคารทำหน้าที่เป็นตัวกลางในตลาดอัตราแลกเปลี่ยนและตราสารอนุพันธ์
โดยเข้าทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้า และซื้อขายตราสารอนุพันธ์ต่าง ๆ
กับสถาบันการเงินทั้งในประเทศและต่างประเทศ
สำหรับการให้บริการป้องกันความเสี่ยงของธนาคารแก่ลูกค้า
โดยจะต้องได้รับอนุมัติการทำธุรกรรมเป็นราย ๆ ไป
ธนาคารไม่มีนโยบายทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนหรืออัตราดอกเบี้ยล่วงหน้าเพื่อการเก็งกำไรหรือไม่มีธุรกรรมจากลูกค้ารองรับโดยตรง
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ธนาคารมีสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน ในส่วนที่เป็นสัญญาซื้อจำนวน
27,016.3 ล้านบาท และสัญญาขายจำนวน 202,705.2 ล้านบาท นอกจากนี้
ธนาคารมีสัญญาอัตราดอกเบี้ย ในส่วนของสัญญาซื้อจำนวน 2,878.3 ล้านบาท และสัญญาขายจำนวน
2,878.3 ล้านบาท

1.13 ความเสี่ยงจากความเพียงพอของเงินกองทุน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544
ธนาคารมีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงที่รวมสินทรัพย์เสี่ยงของบริษัท บริหารสินทรัพย์ธนบุรี
และบริษัท บริหารสินทรัพย์จันทบุรี เท่ากับ 12.73%
ซึ่งสูงกว่าขั้นต่ำที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้ที่ 8.5% อย่างไรก็ตาม
จำนวนเงินกองทุนอาจถูกกระทบจากผลการดำเนินงานของธนาคาร
ซึ่งธนาคารได้มีการติดตามผลกระทบต่อเงินกองทุนของธนาคารอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้
ธนาคารยังได้มีการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้แล้วเกินกว่าเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย
คือเท่ากับ 241.91% ของเกณฑ์

1.14 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 สินเชื่อของธนาคารประมาณร้อยละ 87
อิงกับอัตราดอกเบี้ยลอยตัวตามประกาศของธนาคาร (เช่น MLR, MOR, MRR)
โดยที่อัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินฝากประเภทต่าง ๆ เป็นไปตามประกาศของธนาคาร
ทำให้ในภาพรวมแล้วธนาคารมีความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำ อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจทำให้ความต้องการสินเชื่อในตลาดมีระดับต่ำ
ซึ่งมีผลให้ธนาคารมีสภาพคล่องส่วนเกินเหลืออยู่
โดยธนาคารได้นำสภาพคล่องส่วนเกินดังกล่าวไปลงทุนในสินทรัพย์สภาพคล่องที่มีความเสี่ยงต่ำ ทั้งนี้
ธนาคารได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและสภาพคล่องอย่างใกล้ชิด

1.15 ความเสี่ยงจากการปริวรรตเงินตราต่างประเทศ

เนื่องจากธนาคารมีธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการปริวรรตเงินตราต่างประเทศ
ทำให้ธนาคารอาจมีความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนได้ อย่างไรก็ตาม
ธนาคารประเมินว่าความเสี่ยงจากการปริวรรตเงินตราต่างประเทศของธนาคารอยู่ในระดับต่ำ
เพราะธุรกรรมด้านการปริวรรตเงินตราต่างประเทศโดยส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปรองรับธุรกรรมของลูกค้าที่มีความต้องการเงินตราต่างประเทศทั้งในด้านการซื้อและ/หรือการขาย
รวมถึงธุรกรรมที่มุ่งเน้นเพื่อการบริหารฐานะเงินตราต่างประเทศของธนาคาร
ซึ่งธนาคารมีนโยบายการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนโดยปิดฐานะเงินตราต่างประเทศภายในวันที่ได้ทำธุรกรรมนั้น
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ธนาคารมีสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน ในส่วนที่เป็นสัญญาซื้อจำนวน
27,016.3 ล้านบาท และสัญญาขายจำนวน 202,705.2 ล้านบาท ทั้งนี้
ผู้บริหารสามารถติดตามฐานะความเสี่ยงได้จากรายงานประจำวัน และนอกจากนี้
ยังมีฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์การควบคุมดูแลความเสี่ยงดังกล่าวด้วย

1.16 ความเสี่ยงจากการพึ่งพาเงินทุนหมุนเวียนระยะสั้น

แหล่งเงินทุนหมุนเวียนส่วนใหญ่ของธนาคารมาจากแหล่งเงินทุนหมุนเวียนระยะสั้น เช่น เงินฝาก ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ประมาณร้อยละ 50 ของเงินฝากมีอายุ 3 เดือนหรือสั้นกว่า
อย่างไรก็ตาม
เงินฝากระยะสั้นเหล่านี้จะมีการฝากต่อเนื่องเมื่อครบกำหนดอายุจนกลายเป็นแหล่งเงินทุนระยะยาว
ซึ่งธนาคารได้มีการบริหารความเสี่ยงดังกล่าวโดยจัดให้มีการบริหารสภาพคล่องที่สอดคล้องกับภาวะตลาดอยู่ตลอดเวลา
ทั้งนี้ คณะอนุกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเป็นผู้ควบคุมดูแลความเสี่ยงดังกล่าว

1.17 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง

การเปลี่ยนแปลงกฎหมายที่สำคัญสำหรับภาคการเงินและการดำเนินนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทยอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจในอนาคตของธนาคาร
โดยเฉพาะพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจธนาคารพาณิชย์
ซึ่งธนาคารพาณิชย์จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับกฎหมายดังกล่าว
ไม่ว่าจะเป็นส่วนของผู้บริหาร การดำรงฐานะเงินกองทุน การคำนวณน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์
มาตรฐานการบัญชีที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ การพิจารณาฐานะของธนาคารในลักษณะรวม
(Consolidation) การกำกับสถาบันการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยที่เข้มงวดขึ้น
การขยายขอบเขตของการดำเนินธุรกิจของธนาคาร และการดำเนินธุรกิจของธนาคาร บริษัทลูก
บริษัทร่วม ที่จำกัดเฉพาะธุรกิจทางการเงินที่กำหนดเท่านั้น ทั้งนี้
ธนาคารได้ติดตามความคืบหน้าของกฎหมายที่นำมาใช้กับธนาคารอย่างใกล้ชิด
และเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ ที่จะปฏิบัติตามกฎหมายใหม่ทันทีเมื่อประกาศใช้

1.18 ความเสี่ยงจากการที่ธนาคารไม่สามารถจ่ายเงินปันผล

เนื่องจาก ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 ธนาคารมียอดขาดทุนสะสมประมาณ 87,001.4 ล้านบาท
ซึ่งตามกฎหมายธนาคารจะไม่สามารถจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นได้จนกว่าจะล้างขาดทุนสะสมหมด