2.  ปัจจัยความเสี่ยง

 

การทำเหมืองเป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูง ความเสี่ยงที่สำคัญได้แก่ความเสี่ยงเกี่ยวกับราคาผลิตภัณฑ์
ความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน ความเสี่ยงเกี่ยวกับการผลิต
ความเสี่ยงเกี่ยวกับการปรับปรุงสายการผลิต ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม
ความเสี่ยงเกี่ยวกับชุมชนสัมพันธ์ ความเสี่ยงเกี่ยวกับปริมาณสำรองแร่
และความเสี่ยงเกี่ยวกับการดำเนินการของรัฐ
คณะกรรมการบริษัทด้วยการสนับสนุนจากคณะกรรมการตรวจสอบติดตามการบริหารความเสี่ยงของ
บริษัทฯ อย่างใกล้ชิด
คณะกรรมการตรวจสอบสามารถขอรับคำชี้แจงเกี่ยวกับเหตุการณ์ซึ่งผลกระทบต่อบริษัทฯ
และการตอบสนองต่อเหตุการณ์เหล่านั้นจากผู้บริหาร ผู้สอบบัญชีและผู้ตรวจสอบภายในของบริษัทฯ
โดยปราศจากข้อจำกัด ในระดับปฏิบัติงานผู้บริหารของบริษัทฯ มีการติดตาม
วิเคราะห์และควบคุมความเสี่ยงทางธุรกิจอย่างต่อเนื่อง

ความเสี่ยงเกี่ยวกับราคาผลิตภัณฑ์ 

บริษัทฯ คำนึงถึงราคาผลิตภัณฑ์ตั้งแต่การพัฒนาแหล่งอยู่ในขั้นตอนการสำรวจ
การคำนวนปริมาณสำรองที่พิสูทธิ์ได้ (proved ore reserve)
และการประเมินความเป็นไปได้ของการผลิตทองคำจากเหมืองภูทับฟ้าของบิรษัทฯ
นั้นตั้งอยู่บนสมมติฐานราคาทองคำที่ 350 ดอลล่าร์ สรอ. ต่อออนซ์
เพื่อประกันความเป็นไปได้ทางการเงินของการผลิตทองคำบริษัทฯ
ได้ทำสัญญาราคาทองคำล่วงหน้าในลักษณะ zero cost reverse collar โดยมีโครงสร้างดังนี้

+----------------+----------------+-----------------+-----------------+
| กำหนดส่งมอบ     | ปร             | ราคาพื้น          | ราคาเพดาน       |
|                | ิมาณส่งมอบต่อเดือน |                 |                 |
|                |                | (ดอลล่าร์         | (ดอลล่าร์         |
|                | (ออนซ์)         | สรอ./ออนซ์)      | สรอ./ออนซ์)      |
+----------------+----------------+-----------------+-----------------+
| เม.ย. 51 –     | 2,083.33       | 500             | 862             |
| ก.พ. 52        |                |                 |                 |
+----------------+----------------+-----------------+-----------------+
| มี.ค. 52 – ก.พ. | 2,500.00       | 500             | 825             |
| 53             |                |                 |                 |
+----------------+----------------+-----------------+-----------------+
| มี.ค. 53 – ก.พ. | 2,083.33       | 500             | 815             |
| 54             |                |                 |                 |
+----------------+----------------+-----------------+-----------------+
| มี.ค. 54 – มี.ค. | 2,500.00       | 500             | 805             |
| 55             |                |                 |                 |
+----------------+----------------+-----------------+-----------------+

ภายหลังจากการทำสัญญา collar ดังกล่าวราคาทองคำได้ปรับลดลงกระทั่งมีราคาต่ำสุดที่ 692
ดอลล่าร์ สรอ./ออนซ์ ก่อนที่จะปรัดตัวขึ้นอย่างมากในปี 2552 หากว่าบริษัทฯ
ได้เลือกที่จะซื้อตราสารสิทธิที่จะขายทองคำ (put option) แทนบริษัทฯ จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียม
(premium) สูงมาก

สำหรับหินแอนดีไซท์นั้นราคามีการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กตั้งแต่บริษัทฯ ได้เริ่มดำเนินการผลิตในปี
2540 ถึงแม้ว่าวัสดุสิ้นเปลืองที่ใช้ในการผลิต เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง ได้ปรับตัวสูงขึ้นเป็นอย่างมาก
ข้อจำกัดหลักในการกำหนดราคาได้แก่การแข่งขันจากหินปูนซึ่งผลิตในบริเวณใกล้เคียง
หินปูนมีแหล่งผลิตจำนวนมากและมีความแกร่งน้อกว่าหินแอนดีไซท์จึงมีต้นทุนผลิตที่ต่ำกว่า

ความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยน

การกำหนดราคาทองคำในตลาดโลกทำในสกุลเงินดอลล่าร์ สรอ.
ส่วนหินแอนดีไซท์เป็นการซื้อขายในประเทศและกำหนดราคาเป็นบาท โครงสร้างต้นทุนของบริษัทฯ
มีส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยงเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนของบริษัทฯ เงินกู้ยืมกว่าร้อยละ 80
ของบริษัทฯ เป็นสกุลเงินดอลล่าร์ สรอ. ค่าใช้จ่ายวัตถุดิบ วัสดุสิ้นเปลือง อุปกรณ์
และอะหลั่ยประมาณร้อยละ 20 อยู่ในสกุลเงินดอลล่าร์ สรอ.
นอกเหนือจากนี้ค่าธรรมเนียมซึ่งบริษัทฯ
ต้องจ่ายให้หน่วยงานของรัฐบาลก็คิดตามราคาผลิตภัณฑ์จึงผันแปรตามค่าเงินดอลล่าร์ สรอ. บริษัทฯ
ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องปกป้องความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มเติมจากความปกป้องที่ได้จากโครงสร้างต้นทุน

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการผลิตและการปรับปรุงสายการผลิต

ต้นทุนต่อหน่วยในการผลิตทองคำขึ้นอยู่กับอัตราการใช้กำลังผลิต ความสมบูรณ์ของสินแร่
และอัตราการกู้ทองคำ อัตราการใช้กำลังผลิตของโรงแต่งแร่และเครื่องจักรหนักของบริษัทฯ
โดยรวมอยู่ในระดับที่สูง ความพร้อมของเครื่องจักรสูง การซ่อมบำรุงได้นำเทคนิคสมัยใหม่ เช่น
Root Cause Analysis มาใช้
ความสมบูรณ์ของสินแร่ที่ป้อนเข้าสู่โรงแต่งแร่ถูกควบคุมอย่างเข้มงวด
อย่างไรก็ตามเมื่อคุณลักษณะของแร่ในเหมืองเปลี่ยนไป คือ มีทองแดงปนอยู่มากขึ้น บริษัทฯ
ก็มีความจำเป็นที่จะต้องปรับปรุงสายการผลิต
เนื่องจากทองแดงในสินแร่ทำให้การใช้เคมีในการผลิตมีอัตราสิ้นเปลืองมากขึ้นและอัตราการกู้ทองคำตกลง
เพื่อให้ประสิทธิการผลิตเพิ่มขึ้นจึงมีการติดตั้งชุดลอยแร่ ในการดำเนินการดังกล่าวบริษัทฯ
ได้คาดการณ์ล่วงหน้าว่าผลผลิตจะลดลงในช่วงทดลองเดินเครื่องของชุดการผลิตที่ติดตั้งใหม่
ในช่วงปลายปี 2551 บริษัทฯ จึงได้เพิ่มปริมาณแท่งทองคำคงคลังและเงินสดสำรอง
อย่างไรก็ตามการติดตั้งชุดลอยแร่แล้วเสร็จล่าช้ากว่าแผนงาน 5 เดือน นอกเหนือจากนี้บริษัทฯ
ได้รับผลกระทบเพิ่มเติมจากความล่าช้าในการได้รับใบอนุญาตขนและส่งออกหัวแร่ทองแดง
ความล่าช้าทั้งหมดส่งผลให้บริษัทฯ ขาดสภาพคล่องเป็นอย่างมาก
ปัญหาสภาพคล่องดังกล่าวได้ถูกแก้ไขเรียบร้อยแล้ว

ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชนสัมพันธ์

ผลกระทบที่อาจมีต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ
และสังคมจากการทำเหมืองจะต้องไปรับการศึกษาก่อนเริ่มดำเนินการในทุกกรณี
เมื่อทราบผลกระทบแล้วมาตรการบรรเทาและติดตามผลกระทบจะต้องถูกกำหนดขึ้น บริษัทฯ
ใช้บริษัทที่มีชื่อเสียงทั้งในและนอกประเทศในการจัดทำรายงานการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม ในปี 2552
บริษัทฯ ได้จัดทำรายงานการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติมสำหรับพื้นที่ใกล้เคียงกับพื้นที่ซึ่งบริษัทฯ
ทำเหมืองทองคำอยู่ บริษัทฯ
ได้ส่งรายงานการศึกษาฉบับนี้ต่อสำนักงานนโยบายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)
ในเดือนมกราคมปี 2553

เพื่อให้ชุมชนรอบเหมืองมีความมั่นใจว่าดินและแหล่งน้ำจะไม่ได้รับการปนเปื้องจากการทำเหมืองและการแต่งแร่
บริษัทฯ ได้ดำเนินนโยบายไม่ปล่อยน้ำทิ้ง (zero discharge)
อย่างเคร่งครัดและได้มอบหมายให้มหาวิทยาลัยขอนแก่นดำเนินการตรวจสอบสภาพแวดล้อมทั้งในและรอบเหมืองอย่างต่อเนื่อง
มหาวิทยาลัยได้ทำรายงานผลการตรวจสอบส่งให้ สผ. ให้ความเห็นชอบทุกเดือน
รายงานทุกฉบับในปี 2552 ได้รับความเห็นชอบจาก สผ.

ความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทฯ และชุมชนรอบเหมืองในจังหวัดเลยมีความใกล้ชิดมาก
เหมืองเป็นผู้จ้างงานรายใหญ่ในพื้นที่ พนักงานในเหมืองส่วนใหญ่เป็นคนในพื้นที่
นอกเหนือจากนี้บริษัทฯ ได้จัดให้มีการดำเนินกิจกรรมทางสังคมร่วมกับชุมชน และบริษัทฯ
ได้เปิดเหมืองให้บุคคลภายนอกเข้าชมได้และได้รับความสนใจจากบุคคลต่างๆ
ทั้งในจังหวัดเลยและโดยทั่วไปทั้งประเทศ

เหมืองหินของบริษัทฯ มีความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชนสัมพันธ์น้อยกว่าเหมืองทองของบริษัทฯ
มาก
ทั้งนี้เนื่องเหมืองหินที่จังหวัดสระบุรีตั้งอยู่ห่างจากหมู่บ้านและวัดอีกทั้งมีแนวเขาเป็นกำบังโดยธรรมชาติ
แต่กระนั้นบริษัทฯ
ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจและได้มีการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างแข็งขันเพื่อให้เป็นไปตามกฎระเบียบของภาครัฐอย่างเคร่งครัด

สำหรับแหล่งแร่ดีบุกนอกชายฝั่งซึ่งตั้งอยู่ประมาณ 20 กิโลเมตรไปทางตะวันตกของอำเภอตะกั่วป่า
บริษัทฯ ได้รับความเห็นต่อรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมจาก สผ. ตั้งแต่ปี 2538
คำขอประทานบัตรก็ได้ยื่นไปก่อนหน้านั้นแล้ว
ขั้นตอนถัดไปคือการรับความเห็นชอบจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งบริษัทฯ
ได้ดำเนินการในการให้ความรู้แก่ชุมชนและได้รับความเห็นชอบให้ในการทำเหมืองจาก อบต.
คึกคักในปี 2549 ขณะนี้บริษัทฯ กำลังดำเนินการเพื่อให้ อบต. บางม่วงให้ความเห็นชอบ

ความเสี่ยงเกี่ยวกับปริมาณสำรองแร่และการดำเนินการของรัฐ

ความแม่นยำของการประมาณทรัพยากรและปริมาณสำรองแร่ทองคำเป็นสิ่งซึ่งสร้างความกังวลต่อวงการเงินมาเป็นระยะเวลาหลายทศวรรษ
JORC Code ของประเทศออสเตรเลียและ NI43-101
ของประเทศแคนาดาได้ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบสนองต่อความกังวลนี้
ในการประมาณทรัพยากรและปริมาณสำรองแร่ทองคำบริษัทฯ ปฏิบัติตาม JORC Code
อย่างเคร่งครัด ทรัพยากรและปริมาณสำรองซึ่งรายงานอยู่ในแบบ 56-1
ฉบับนี้เป็นตัวเลขตามรายงานตามระเบียบ JORC Code และออกโดยบุคคลผู้มีอำนาจเต็ม
(competent person)

ตามที่รายงานไว้ในส่วนที่ 4 ของแบบ 56-1 ฉบับนี้ บริษัทฯ
ได้ยื่นคำขอประทานบัตรไว้กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) เป็นจำนวนมาก
ในขณะนี้บริษัทฯ กำลังดำเนินการเร่งรัดคำขอบางฉบับ
การออกประทานบัตรจะทำได้ก็ต่อเมื่อรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีและคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติแล้ว
กระบวนการได้รับการอนุญาตด้านสิ่งแวดล้อมนับวันก็จะใช้เวลาดำเนินการมากขึ้น
คำตัดสินของศาลปกครองในคดีเกี่ยวกับการอนุญาตด้านสิ่งแวดล้อมเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2552
ได้สร้างความไม่ชัดเจนเพิ่มขึ้นให้แก่กระบวนการดังกล่าว ผู้บริหารของบริษัทฯ
ได้มีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องในความพยายามที่จะหาข้อยุติต่อความไม่ชัดเจนในการอนุญาตด้านสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการทำเหมือง

ความเสี่ยงจากการดำเนินการของรัฐอีกประการหนึ่งได้แก่อัตราค่าธรรมเนียมต่างๆ บริษัทฯ
ประมูลสิทธิที่จะได้รับอาชญาบัตรพิเศษเมื่อค่าภาคหลวงแร่ทองคำมีอัตราร้อยละ 2.5 ในปี 2550
รัฐบาลได้ปรับค่าภาคหลวงเป็นอัตราขั้นบันได

+-----------------------------------+----------------------------------+
| ราคาทองคำ                         | อัตราค่าภาคหลวง                    |
|                                   |                                  |
| (บาท/กรัม)                         | (%)                              |
+-----------------------------------+----------------------------------+
| ต่ำกว่า 400                         | 2.5                              |
+-----------------------------------+----------------------------------+
| 401 – 600                         | 5.0                              |
+-----------------------------------+----------------------------------+
| 601 – 1,000                       | 10.0                             |
+-----------------------------------+----------------------------------+
| 1,001 – 1,500                     | 15.0                             |
+-----------------------------------+----------------------------------+
| สูงกว่า 1,500                       | 20.0                             |
+-----------------------------------+----------------------------------+

 

ความเสี่ยงประการนี้ซับซ้อนขึ้นอีกระดับด้วยการกระทำของสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
(สปก.) สปก. อ้างเขตอำนาจเหนือที่ดินซึ่งเหมืองทองคำของบริษัทฯ ตั้งอยู่
การอ้างเขตอำนาจดังกล่าวขัดกับความเห็นของคณะกรรมากฤษฎีกา สปก.
เรียกร้องค่าใช้ที่ดินในอัตราเท่ากับค่าภาคหลวงซึ่ง กพร. เรียกเก็บ
การปรับขึ้นค่าภาคหลวงและการเรียกร้องค่าใช้ที่ดินส่งผลให้บริษัทฯ
ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้รัฐบาลในอัตราที่กว่าในอัตราที่ผลบังคับในระหว่างประมูลสิทธิกว่า 4
เท่าตัว บริษัทฯ ได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองให้ชี้ขาดเขตอำนาจของ สปก.
เหนือที่ดินซึ่งเหมืองภูทับฟ้าตั้งอยู่ นอกจากนี้บริษัทฯ
ได้พยายามร้องขออย่างต่อเนื่องให้ฝ่ายนโยบายทบทวนความสมเหตุสมผลของอัตราค่าภาคหลวงในอัตราขั้นบันใด

ความเสี่ยงที่ไม่เกี่ยวกับการทำเหมือง

นอกเหนือจากกิจการเหมืองแร่แล้วบริษัทฯ มีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ บริษัทฯ
ถือหุ้นร้อยละ 75 ในบริษัทสกาย์คลิฟฟ์จำกัด
บริษัทย่อยดังกล่าวถือครองที่ดินหนึ่งแปลงใกล้สี่แยกพระราม 9 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552
บริษัทย่อยมียอดเงินลงทุนในการพัฒนาโครงการอาคารที่อยู่อาศัยเป็นเงิน 83.16 ล้านบาท
(หักค่าเสื่อมราคาแล้ว)
มูลค่าเงินลงทุนนี้บางส่วนอาจจะด้อยค่าลงได้หากมีการเปลี่ยนแปลงแนวคิดในการพัฒนาโครงการ
การด้อยค่าของยอดเงินลงทุนหากเกิดขึ้นจะมีนัยสำคัญไม่มากนักและจะไม่มีเป็นเงินมากกว่ามูลค่าที่ดินที่เพิ่มขึ้นในปี
2552 และยังไม่ได้มีการบันทึกบัญชี

นอกจากนี้ บริษัทฯมีความเสี่ยงบางประการจากข้อพิพาททางกฎหมายตามรายละเอียดในส่วนที่ 6
ของแบบ 56-1 ฉบับนี้