1. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของ ทอท. ประจำปีงบประมาณ 2550

1. ความรับผิดชอบในการป้องกัน แก้ไขและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม

ในการประกอบกิจการท่าอากาศยานของ ทอท. ได้ดำเนินการตามมาตรการป้องกัน แก้ไข
และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมและมาตรการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อม
ตลอดจนได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการและคณะทำงานชุดต่าง ๆ เพื่อกำกับ

ดูแลการดำเนินงานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมของ ทอท.
รวมทั้งมีแผนการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยานที่ครอบคลุมในทุกด้าน

การแก้ไขปัญหาผลกระทบด้านเสียงที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ มีแนวโน้มที่ ทอท.
ต้องปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรี ที่ให้
ทอท.จัดซื้ออสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับผลกระทบด้านเสียงจากการดำเนินกิจการของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยไม่หักค่าเสื่อมราคา และให้เพิ่มราคาค่าการตลาด ร้อยละ 10-30
เป็นเงื่อนไขที่เพิ่มมากกว่าแนวทางการชดเชยตามมาตรการป้องกันแก้ไข
และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่กำหนดในรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม
ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ อาจส่งผลให้
ทอท.ต้องเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายจำนวนมากและเงื่อนไขดังกล่าวนี้อาจถูกนำไปใช้เป็นบรรทัดฐานใน
การดำเนินงานเกี่ยวกับการชดเชยผลกระทบด้านเสียงที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินกิจการของท่าอากาศยานอื่น
ๆ ของ ทอท.

ในการลดผลกระทบทางเสียงจากอากาศยาน
ทอท.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันกำหนดมาตรการต่าง ๆ อาทิ วิธีการขึ้น-ลง
ของอากาศยาน การปรับปรุงเส้นทางการบิน
การกำหนดประเภทของอากาศยานที่จะมาใช้ท่าอากาศยานของ ทอท.
ตลอดจนถึงการชดเชยให้กับผู้ได้รับผลกระทบด้านเสียง ซึ่งมีทั้งการจัดซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง
การปรับปรุงอาคารและสิ่งปลูกสร้างที่เป็นธรรมกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง

อย่างไรก็ตามแม้ว่า ทอท. จะได้มีการกำหนดมาตรการป้องกัน แก้ไขและลดผลกระทบด้านเสียง
รวมทั้งมีการปฏิบัติตามมาตรการดังกล่าวอย่างเคร่งครัด
ซึ่งหมายรวมถึงการชดเชยการได้รับผลกระทบด้านเสียงให้กับผู้ได้รับผลกระทบด้านเสียงแล้ว ก็ตาม
ผู้ที่ได้รับผลกระทบด้านเสียงจากการดำเนินกิจการท่าอากาศยานของ ทอท.
อาจไม่ยอมรับในเงื่อนไขการชดเชยดังกล่าวของ ทอท.
และมีการชุมนุมรวมตัวเพื่อเรียกร้องค่าชดเชยจาก ทอท.
หรือรวมตัวกันเพื่อประกอบกิจกรรมบางประการ ซึ่งทำให้การดำเนินกิจการของ
ทอท.ในบางกิจกรรมต้องหยุดชะงักในบางช่วงเวลา และอาจส่งผลถึงการประกอบธุรกิจ
และผลประกอบการของ ทอท.

2. ผลกระทบจากพระราชบัญญัติการเดินอากาศ ( ฉบับที่ ...) พ.ศ.....

กรมการขนส่งทางอากาศ ( ขอ.) ได้ยกร่างพระราชบัญญัติการเดินอากาศ ( ฉบับที่....)
พ.ศ..... เพื่อแก้ไขพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497 ให้สอดคล้องกับมาตรฐาน
ข้อกำหนดและข้อเสนอแนะขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศและเพื่อให้มีกฎหมายไทยรองรับกับการผลิตอากาศยานหรือชิ้นส่วนอากาศยานซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมการบินของ
ประเทศไทย

ร่างดังกล่าวมีข้อกำหนดเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับ ทอท. เช่น
ให้ผู้ดำเนินงานสนามบินสาธารณะต้องมีใบรับรองการ
ดำเนินงานสนามบินสาธารณะและมีหน้าที่ตามที่กำหนดในพระราชบัญญัติ
นอกจากนี้ต้องจัดให้มีผู้จัดการสนามบินสาธารณะซึ่งเป็นบุคคลที่ต้องได้รับใบรับรองผู้จัดการสนามบินสาธารณะจากอธิบดีกรมการขนส่งทางอากาศ
เป็นต้น

การปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ ( ฉบับที่....) พ.ศ......
ดังกล่าวให้ถูกต้องตรงกับเจตนาของผู้ยกร่าง พระราชบัญญัติ ฯ
อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานท่าอากาศยานได้

3.  การใช้ท่าอากาศยานดอนเมืองควบคู่ไปกับการใช้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

โดยที่ท่าอากาศยานดอนเมืองอยู่ในสภาพพร้อมรองรับการจราจรทางอากาศได้ดี
ในขณะที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ อาจมีความคับคั่งในบางเวลา
การใช้ท่าอากาศยานทั้งสองร่วมกันไปโดยมีความสัมพันธ์ที่เหมาะสมเป็นทางเลือกหนึ่งที่สามารถทำให้กรุงเทพ
ฯ รองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องได้

ปัจจุบัน (กันยายน 2550) ทอท. ได้ว่าจ้าง องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO)
เพื่อทำการศึกษาทบทวนแผนแม่บทการพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง
โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนำผลการศึกษามาใช้ประโยชน์ในการวางแนวทางการพัฒนา
และชะลอระยะเวลาในการดำเนินโครงการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในระยะต่อไป
กำหนดแนวทางการจัดการการเงินและบริหารเงินลงทุนพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ซึ่งมีเป้าหมายในการกำหนดรูปแบบและปริมาณการจราจรที่ย้ายกิจกรรมการบินจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
มายังท่าอากาศยานดอนเมือง ทั้งในระยะสั้น และระยะยาว
รวมทั้งมีข้อมูลเพื่อใช้กำหนดแนวทางการพัฒนาและแผนการลงทุนของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในระยะต่อไป
ภายใต้การบริหารจัดการท่าอากาศยานแบบ Dual Airport

4.  ความเสี่ยงจากข้อพิพาทกับกรุงเทพมหานครในการคำนวณภาษีโรงเรือนและที่ดิน

กรุงเทพมหานครประเมินภาษีโรงเรือนและที่ดินโดยนำค่าผลประโยชน์ตอบแทนจากผู้ประกอบการรวมในฐานการคำนวณตั้งแต่ปี
2538 เป็นต้นมา ซึ่งทอท.ไม่เห็นด้วยจึงได้ยื่นหนังสืออุทธรณ์กับสำนักงานอัยการสูงสุด เมื่อวันที่ 29
กรกฎาคม2542
เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาชี้ขาดการยุติในการดำเนินคดีแพ่งของส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาตัดสิน
ชี้ขาดและได้ขออุทธรณ์เช่นนี้ทุกปีในระหว่างที่ยังไม่ได้รับผลการพิจารณาจากคณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด
ฯ

เมื่อมีนาคม 2548 สำนักงานอัยการสูงสุด แจ้งผลการชี้ขาดของคณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด ฯ ต่อ
ทอท. ซึ่งหากกรุงเทพมหานครยอมรับการพิจารณาของคณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด ฯ จะทำให้
ทอท. ได้รับค่าภาษีโรงเรือนและที่ดินที่ได้จ่ายระหว่างปี 2538-2546
คืนจากกรุงเทพมหานครประมาณ 570.69 ล้านบาท
นอกจากนี้สำนักงานอัยการสูงสุดแจ้งผ่านกรมธนารักษ์ว่ากรณีภาษีโรงเรือนและที่ดินของปี 2547
คณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด ฯ ได้มีความเห็นเช่นเดียวกับปี 2538-2546 แต่อย่างไร ก็ตามนับแต่ปี
2548 ทอท. ยังไม่ได้รับผลการพิจารณาจากคณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด ฯ แต่อย่างใด

กรุงเทพมหานครมีหนังสือเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2549 ถึงกรมธนารักษ์
แจ้งไม่เห็นด้วยกับหลักเกณฑ์การประเมินภาษีตามที่คณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด ฯ กำหนด
และกรมธนารักษ์มีหนังสือเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2549 ถึง ทอท.
แจ้งว่าได้ส่งหนังสือถึงสำนักงานอัยการสูงสุด
ขอให้นำเรื่องเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อสั่งการให้กรุงเทพมหานครปฏิบัติตามความเห็นของคณะกรรมการพิจารณาชี้ขาด
ฯ

5. การปรับอัตราค่าตอบแทนการใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุ
สำหรับสนามบินดอนเมืองและสนามบินภูมิภาค

ระเบียบกระทรวงการคลังและกองทัพอากาศ ว่าด้วยการให้ ทอท.
ใช้ประโยชน์ในที่ราชพัสดุที่อยู่ในความปกครองดูแลของกองทัพอากาศ และกรมการบินพาณิชย์
พ.ศ.2545 กำหนดให้ปรับอัตราค่าตอบแทนการใช้ประโยชน์ฯ สำหรับสนามบิน
ดอนเมืองและสนามบินภูมิภาคภายหลังจากมีการเปิดใช้สนามบินสุวรรณภูมิ
ตามผลการศึกษาของที่ปรึกษาที่จะจัดหาโดย กรมธนารักษ์

ปัจจุบัน ทอท. ยังไม่ได้รับแจ้งจากกรมธนารักษ์ เกี่ยวกับการปรับอัตราค่าตอบแทน อย่างไรก็ตาม
ทอท.
แต่งตั้งคณะทำงานเตรียมการเจรจาต่อรองอัตราค่าตอบแทนการใช้ประโยชน์สนามบินกับกรมธนารักษ์
เพื่อศึกษา
และจัดเตรียมข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณากำหนดอัตราค่าตอบแทนการใช้ประโยชน์สนามบินและกำหนดกรอบแนวทางการต่อรอง
และเจรจาต่อรองอัตราค่าตอบแทน การใช้ประโยชน์สนามบินในอำนาจดำเนินการของ ทอท.
กับกรมธนารักษ์ให้มีความเหมาะสมและเป็นธรรมต่อ ทอท. ต่อการประกอบธุรกิจ
สถานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ทอท.

6. ผลการดำเนินงานของ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)

บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ผู้ใช้บริการรายใหญ่ที่สุดของ
ทอท.ในฐานะผู้ประกอบการสายการบิน อีกทั้งยังเป็น
ผู้ประกอบการที่ให้บริการด้านการขนส่งสัมภาระ บริการครัวการบิน บริการซ่อมบำรุงอากาศยาน
และเป็นผู้ประกอบการที่เช่าที่ดิน เพื่อประกอบธุรกิจ ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมากที่สุด

ด้วยเหตุนี้หาก บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เกิดความขัดแย้งกับ ทอท. ในเชิงผลประโยชน์
และนโยบายการกำหนดอัตราค่าบริการ
กลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจการตลาดก็อาจส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจ สถานะทางการเงิน
และ ผลประกอบการของ ทอท. ได้

7. ผลประโยชน์ของรัฐบาลโดยกระทรวงการคลังในฐานะผู้ถือหุ้นที่มีอำนาจควบคุม
และในฐานะผู้กำกับดูแล และควบคุมรัฐวิสาหกิจอื่น

รัฐบาลโดยกระทรวงการคลังถือหุ้นคิดเป็นร้อยละ 70 ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ
ทอท.ดังนั้นในฐานะที่เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ รัฐบาลอาจให้ ทอท. ดำเนินการใด ๆ
เพื่อประโยชน์โดยรวมซึ่งอาจไม่สอดคล้องในเชิงธุรกิจกับ ทอท.
ที่ต้องการเพิ่มมูลค่าการลงทุนแก่ผู้ถือหุ้น

8.  อุบัติเหตุ การข่มขู่ด้านความปลอดภัย และปัจจัยภายนอกอื่น ๆ
    อาจส่งผลกระทบต่อท่าอากาศยาน

ภายใต้สถานการณ์ที่ส่งผลกระทบกับการรักษาความปลอดภัยของผู้โดยสารและท่าอากาศยาน ทอท.
ได้เพิ่มมาตรการด้านการรักษาความปลอดภัยภายในท่าอากาศยาน เช่น
การกำหนดช่องทางเข้าออกพื้นที่หวงห้ามการปรับปรุงกระบวนการทำงานเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย
การเพิ่มอัตรากำลังเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย และอุปกรณ์การรักษาความปลอดภัยที่ ทันสมัย
และสอดคล้องกับพัฒนาการด้านการก่อวินาศกรรม

อย่างไรก็ตาม หากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น ณ ท่าอากาศยานใด ๆ ของ ทอท.
หรือท่าอากาศยานอื่นทั่วโลก
อาจส่งผลให้จำนวนผู้โดยสารที่จะเดินทางทางอากาศมายังประเทศไทยลดลงได้

9.  การกำหนดเส้นทางการบิน และการตัดสินใจในด้านการดำเนินงานของสายการบิน

การตัดสินใจในการกำหนดเส้นทางการบิน การกำหนดจุดแวะพัก (Stop-over)
และจุดเชื่อมต่อเที่ยวบินหรือการกำหนดศูนย์กลางการบิน (Hub)
โดยสายการบินแต่ละสายหรือกลุ่มพันธมิตรสายการบิน
อาจก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญต่อ เส้นทางการเดินทางของผู้โดยสาร

นอกจากนี้
การตัดสินใจของสายการบินในการเลือกใช้อากาศยานที่มีขนาดใหญ่ขึ้นหรือเล็กลงก็อาจส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงลักษณะการดำเนินงานและความต้องการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกที่
ทอท. จะต้องจัดเตรียมไว้ และ ส่งผลกระทบต่อรายได้ของ ทอท.
ในส่วนที่มาจากค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลง ของอากาศยาน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และรายได้ค่า ธรรมเนียมการใช้สนามบิน หรืออาจทำให้ ทอท.
มีภาระค่าใช้จ่ายลงทุนเป็นจำนวนมากในการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกและการให้บริการในรูปแบบใหม่
ๆ

10. ประกันภัยของ ทอท. คุ้มครอง ทอท. จากความเสี่ยงบางประเภท

การเอาประกันของ ทอท. ไม่ครอบคลุมถึงความเสี่ยงภัยบางประเภท กล่าวคือ
ความเสี่ยงต่อภัยสงคราม การกระทำของผู้ก่อการร้าย ความรับผิดต่อมลภาวะทางเสียง
การเข้าควบคุมหรือยึดธุรกิจเป็นของรัฐ (Nationalization) และความเสี่ยงต่อภัย อื่น ๆ
ในการนี้ รัฐบาลมิได้เป็นผู้รับประกันภัย ทั้งยังมิได้จัดหาประกันภัยในส่วนที่เกี่ยวกับภัยสงคราม
การกระทำของผู้ก่อการร้ายหรือความเสี่ยง อื่น ๆ ให้แก่ ทอท.
อีกทั้งจะไม่ชดใช้ความเสียหายให้แก่ ทอท. ในกรณีที่ ทอท.
ได้รับความเสียหายจากภัยพิบัติที่มิได้เอาประกัน ดังนั้น หาก
ทอท.ได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรงจากภัยพิบัติที่มิได้เอาประกันหรือหากความเสียหายเกิดจากภัยพิบัติที่มีการเอาประกัน
แต่มีมูลค่าเกินกว่าวงเงินประกันอย่างมาก
อาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อการประกอบธุรกิจ สถานะทางการเงิน และ
ผลประกอบการของ ทอท.ได้

11. ทอท. มีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนในส่วนที่เกี่ยวกับหนี้เงินกู้ที่เป็นสกุลเงินเยน

จากข้อมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2550 ทอท.
ได้ลงนามสัญญาเงินกู้ระยะยาวในสกุลเงินเยนกับธนาคารเพื่อความร่วมมือแห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan
Bank for International Cooperation หรือ JBIC) รวม 7 สัญญา
เพื่อใช้ในโครงการการก่อสร้าง ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เป็นเงินทั้งสิ้นจำนวน 199,211 ล้านเยน
( 59,745.97 ล้านบาท ) ใช้อัตราแลกเปลี่ยน 1 เยน เท่ากับ 0.299913 บาท โดย ทอท.
ได้ทำการเบิกจ่ายไปแล้ว จำนวน 185,975 ล้านเยน ( 55,776.32 ล้านบาท) และมียอดหนี้
คงเหลือ ณ

30 กันยายน 2550 เท่ากับ 175,812.38 ล้านเยน

ทอท. ได้ทำการปกป้องความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนโดยใช้อนุพันธ์ทางการเงิน
เพื่อแปลงหนี้สกุลเงินเยนเป็นสกุล เงินบาท โดยการปกป้องความเสี่ยงของเงินกู้ทั้งเงินต้น
และดอกเบี้ยจ่ายที่เป็นเงินสกุลเยน ของ ทอท. นั้น ได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทย
เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2547 และ ทอท.ได้ดำเนินการป้องกันความเสี่ยงไปแล้วรวมจำนวน 5 ครั้ง
ได้แก่ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2547 วันที่ 5 กันยายน 2548 วันที่ 4 กรกฎาคม 2549 วันที่ 10
สิงหาคม 2549 และวันที่ 12 กรกฎาคม 2550 รวมวงเงินทั้งสิ้น 151,173 ล้านเยน
ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนเท่ากับร้อยละ 75.89 ของเงินกู้ทั้งหมด ซึ่งจากการดำเนินการดังกล่าว ทอท.
สามารถป้องกันความเสี่ยงของเงินกู้ได้เป็นส่วนใหญ่
แต่ยังคงมีความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนจากเงินกู้ต่างประเทศในส่วนที่ยังไม่ได้ทำการปกป้องความเสี่ยงอยู่อีกจำนวนหนึ่ง

12. การค้ำประกันเงินกู้จากรัฐบาล

ตามพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2548
การกู้เงินจากต่างประเทศกระทรวงการคลังอาจเรียกเก็บค่า ธรรมเนียมการค้ำประกันจาก
ทอท.หรือ หากกระทรวงการคลังไม่ค้ำประกันเงินกู้ ทอท. อาจมีความเป็นไปได้ที่จะทำให้ต้นทุนทาง
การเงินของ ทอท. สูงขึ้น

------------------------------------------