-----------------------------------------------------------------------
  4. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  -----------------------------------------------------------------------

4.1 ความเป็นมา / การเปลี่ยนแปลง / พัฒนาการที่สำคัญ

ปตท.สผ. จดทะเบียนจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2528 โดยมีการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
หรือ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ในปัจจุบัน เป็นผู้ถือหุ้นร้อยละ 99.99
ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2528
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้รัฐสามารถเข้าร่วมถือสัมปทานการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมได้
ต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2531 ให้ ปตท.สผ.
ดำเนินธุรกิจได้โดยไม่ต้องนำ
คำสั่ง กฎ ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรีที่ใช้บังคับกับรัฐวิสาหกิจทั่วไปมาใช้บังคับ
ยกเว้นระเบียบการก่อหนี้ของประเทศ พ.ศ. 2528 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพื่อให้ ปตท.สผ.
มีการบริหารอย่างเป็นอิสระ มีความคล่องตัว และประสิทธิภาพสูง
รวมทั้งเพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจแข่งขันกับบริษัทน้ำมันต่างประเทศได้

ต่อมาเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2535 ปตท.สผ. ได้จดทะเบียนแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
ตามมติของผู้ถือหุ้น เพื่อให้ ปตท.สผ. สามารถระดมทุนจากประชาชนทั่วไปได้ และ ปตท.สผ.
ได้รับอนุญาตครั้งแรกจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ให้กระจายหุ้นจำนวน
39.96 ล้านหุ้น ให้แก่นักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ
และได้รับอนุมัติจากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยให้เข้าเป็นบริษัทจดทะเบียน โดยเริ่มซื้อขายหุ้น
ปตท.สผ. ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2536 และ ปตท.สผ.
ได้เพิ่มทุนจดทะเบียนจาก 3,100 ล้านบาท เป็น 3,272 ล้านบาท เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2541
โดยมีทุนชำระแล้ว 3,260 ล้านบาท จากการขายหุ้นสามัญเพิ่มทุนในตลาดหลักทรัพย์จำนวน 16
ล้านหุ้น และสำรองหุ้นจำนวน 1.2 ล้านหุ้น ไว้เพื่อการใช้สิทธิซื้อหุ้นในอนาคต (Warrants)
ของพนักงาน และเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2543 ปตท.สผ.
ได้เปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นที่ตราไว้จากหุ้นละ 10 บาท เป็นหุ้นละ 5 บาท โดยทุนจดทะเบียนของ
ปตท.สผ. ยังคงอยู่ที่ 3,272 ล้านบาท ในปี 2545 ปตท.สผ. ได้มีการจดทะเบียนเพิ่มทุนเป็น
3,322
ล้านบาทเพื่อรองรับการใช้สิทธิในโครงการจัดสรรใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญของบริษัทให้แก่
กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานเป็นระยะเวลาต่อเนื่องกันทุกปี เป็นเวลา 5 ปี จำนวน
10,000,000 ล้านหุ้น และ ณ สิ้นปี 2547 ปตท.สผ. มีทุนชำระแล้ว 3,266,662,000 บาท
โดยเป็นหุ้นสามัญที่ชำระเต็มมูลค่าแล้วจำนวน 653,332,400 หุ้น
โดยทุนชำระเพิ่มเกิดจากการใช้สิทธิของ กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงาน
ตามโครงการจัดสรรใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญของบริษัทให้แก่ กรรมการ ผู้บริหาร
และพนักงานที่ได้จัดสรรให้ในปี 2545 และ 2546 และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 ปตท. มีหุ้นใน
ปตท.สผ. ในสัดส่วนร้อยละ65.98

ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
ดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมโดยกำหนดกลยุทธ์การลงทุนให้มีการร่วมทุนกับบริษัทผลิตและสำรวจปิโตรเลียมชั้นนำต่างชาติ
เพื่อกระจายความเสี่ยงและสะสมประสบการณ์ ปัจจุบัน ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
เข้าร่วมทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมต่าง ๆ
เพิ่มโอกาสการลงทุนให้กว้างขวางยิ่งขึ้นทั้งในประเทศและนอกประเทศ ได้แก่ ประเทศพม่า
เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย และในภูมิภาคตะวันออกกลางได้แก่ประเทศโอมาน อัลจีเรีย ในปี
2547 ปตท.สผ. ได้รับสิทธิสัมปทานใหม่ 5 แปลงใน 3 ประเทศ ได้แก่แปลง 433a & 416b
ประเทศอัลจีเรีย แปลง M7&M9 ประเทศพม่า และ แปลง
B-17-01 ในพื้นที่คาบเกี่ยวไทย-มาเลเซีย

4.2 ภาพรวมของการประกอบธุรกิจ

4.2.1 วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน มีดังต่อไปนี้

(1) เพื่อผลักดันการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจของประเทศ

(2) เพื่อเป็นกลไกของรัฐในการร่วมลงทุนสำรวจและผลิตปิโตรเลียมทั้งในประเทศและ
ต่างประเทศ กับบริษัทน้ำมันนานาชาติ ซึ่งเป็นการช่วยลดภาระนำเข้าปิโตรเลียมจากต่างประเทศ
รวมทั้งดำเนินกิจการต่อเนื่องที่มีความสำคัญเชิงกลยุทธ์

(3) เพื่อให้เป็นหน่วยงานที่มีการบริหารอย่างเป็นอิสระคล่องตัวสูง
สามารถแข่งขันกับบริษัทเอกชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

(4) เพื่อพัฒนาบุคลกรให้มีความรู้
ความสามารถสูงในด้านเทคโนโลยีด้านการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม และให้มีคุณภาพ
ประสบการณ์พร้อมรองรับโครงการต่าง ๆ ของ ปตท.สผ. อยู่เสมอ

(5) เพื่อเข้าดำเนินการในพื้นที่ที่รัฐได้มอบหมาย

(6)
เป็นเจ้าของปริมาณสำรองปิโตรเลียมแทนรัฐทั้งในประเทศและต่างประเทศเพื่อกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในทางที่ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ

4.2.2 โครงสร้างการถือหุ้นของ ปตท.สผ.

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 ปตท.สผ. มีโครงสร้างการถือหุ้นในบริษัทย่อยรวม 11 บริษัท
และบริษัทร่วม 3 บริษัท และกิจการที่ควบคุมร่วมกัน 3 บริษัทโดยดังนี้

2.  โครงสร้างสัดส่วนการลงทุนในโครงการต่างๆ ในปัจจุบัน ปตท.สผ.
    มีโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมจำนวน 24 โครงการตามข้อมูลสรุป
    โดยเป็นโครงการที่มีการผลิตเชิงพาณิชย์แล้วรวม 8 โครงการ
    โปรดดูรายละเอียดประกอบเพิ่มเติมใน ตารางสรุปรายละเอียดโครงการของ ปตท.สผ.
    และบริษัทย่อยในปัจจุบันในหน้าที่ 131

  []

2.  โครงสร้างรายได้

โครงการของปตท.สผ.และบริษัทย่อยเฉพาะส่วนที่เป็นธุรกิจหลักในการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมที่ก่อให้เกิดรายได้ในปัจจุบันมีทั้งสิ้น
8 โครงการ คือ โครงการบงกช โครงการไพลิน โครงการเอส 1 โครงการอี 5
โครงการยูโนแคล 3 โครงการพีทีทีอีพี 1 โครงการยาดานา และโครงการเยตากุน นอกจากนั้น
ปตท.สผ. และบริษัทย่อย ยังมีรายได้จากการบริการท่อขนส่งก๊าซ ซึ่งเป็นรายได้ตามสัดส่วนใน
MGTC และ TPC ที่เกิดจากการให้บริการท่อขนส่งก๊าซแก่ Myanmar Oil and Gas Enterprise
(MOGE)

โครงสร้างรายได้ของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย ตั้งแต่ปี 2545– 2547

[TABLE]

[TABLE]

[TABLE]

สำหรับปี 2547 ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีรายได้รวมทั้งสิ้น 48,417 ล้านบาท
เมื่อเทียบกับปีก่อนจำนวน 37,014 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 11,403 ล้านบาทหรือร้อยละ 31
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นรายได้จากการขายที่เพิ่มขึ้น 12,161 ล้านบาทหรือร้อยละ 36
เนื่องจากปริมาณการขายสำหรับปีนี้ เพิ่มขึ้นเป็น 134,070 บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวัน
เมื่อเปรียบเทียบกับปริมาณการขายสำหรับปีก่อนที่ 107,299 บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวัน
ประกอบกับราคาขายผลิตภัณฑ์เฉลี่ยสำหรับปีนี้ เพิ่มขึ้นเป็น 23.38
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบเมื่อเปรียบเทียบกับราคาขายผลิตภัณฑ์ของปีก่อนที่ 20.62
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบ โดยปริมาณขายที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่เป็นผลจาก (1)
การขายน้ำมันดิบในโครงการเอส 1 ตามสัดส่วนที่ซื้อเพิ่ม (2)
การขายก๊าซธรรมชาติและการขายคอนเดนเสทของโครงการบงกช และ(3)
การขายก๊าซธรรมชาติของโครงการเยตากุนและโครงการไพลิน
อย่างไรก็ตามในปีนี้รายได้จากการขายของโครงการยาดานาลดลงส่วนใหญ่จากการลดลงของการใช้ผลประโยชน์ในส่วนของ
Cost Recovery ในการแบ่งปันผลผลิตตั้งแต่กลางไตรมาสที่ 3 ปี 2546

รายได้จากการบริการท่อขนส่งก๊าซเป็นรายได้ตามสัดส่วนใน Moattama Gas Transportation
Company (MGTC) และ Taninthayi Pipeline Company LLC (TPC)
ที่เกิดจากการให้บริการท่อขนส่งก๊าซแก่ Myanma Oil and Gas Enterprise (MOGE)
เพิ่มขึ้นซึ่งเป็นผลจากปริมาณการขนส่งก๊าซของ MOGE ที่มากขึ้น

นอกจากนั้นแล้ว ปตท.สผ. และบริษัทย่อย รับรู้ผลกำไรสุทธิในบริษัทร่วมสำหรับปีนี้จำนวน 209
ล้านบาทซึ่งเป็นผลสุทธิจากการที่ พีทีทีอีพี ออฟชอร์ รับรู้ผลกำไรสุทธิจากการดำเนินงานของบริษัท
Medco Energi ผ่านบริษัท New Links จำนวน 154 ล้านบาท และจากการที่ ปตท.สผ.อ.
รับรู้ผลกำไรสุทธิจากการดำเนินงานของบริษัท ไทยออยล์ เพาเวอร์จำกัด จำนวน 55 ล้านบาท

4.4 เป้าหมายการดำเนินธุรกิจปี 2547 – 2551

เป้าหมายการดำเนินธุรกิจของ ปตท.สผ. ในช่วงปี 2547 – 2551 ตามแผนกลยุทธ์ของบริษัทฯ
พอสรุปสาระสำคัญได้ดังต่อไปนี้

+----------------------------------+-----------------------------------+
| เป้าหมายเชิงปริมาณ                  | การดำเนินการในปี 2547               |
+==================================+===================================+
| -                                | -   สำหรับในปี 2547 ปตท.สผ.         |
|    เป้าหมายเชิงปริมาณสำหรับการขายในปี |     มียอดขายปิโตรเลียม134,070 BOED   |
|     2547 คือ 129, 119             |     สูงกว่าเป้าหมายที่                 |
|                                  |     กำหนดไว้เนื่องจาก                |
|    บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวัน(BOED) |                                   |
|                                  |   ปริมาณการขายที่เพิ่มขึ้นของโครงการบงกช |
|    ไม่รวมการขายปิโตรเลียมจากโครงการ |     โครงการไพลิน และ               |
|     Medco และ                    |     โครงการเยตากุน                 |
|     สำ                           |                                   |
| หรับเป้าหมายเชิงปริมาณสำหรับการขายในปี |                                   |
|     2551 ประมาณ 188,000 BOED     |                                   |
|     หรือคิดเป็นอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ย  |                                   |
|     (Cumulative Average Growth   |                                   |
|     Rate) ประมาณร้อยละ 9 ต่อปี      |                                   |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   เป็นผู้ดำ                       | -   สำหรับแผนการดำเนินธุรกิจในปี 2547  |
| เนินการโครงการที่มีการปฏิบัติการที่เป็นเลิศ |     ในโครงการที่ ปตท.สผ.            |
|     (Operational Excellence)     |     เป็นผู้ดำเนินการเองนั้น ปตท.สผ.     |
|     ในโครงการที่ดำเนินการเอง        |     ได้มุ่งเน้นถึงการปฏิบัติการที่เป็นเลิศ    |
|     และมีความสามารถเป็นผู้ดำเนินกา    |     (Operational Excellence)      |
| รโครงการสำรวจในต่างประเทศได้ภายในปี |                                   |
|     2546                         |  โดยคงไว้ซึ่งมาตรฐานทางด้านความปลอดภัย |
|     และเป็นผู้ดำเนิน                 |     ความมั่นคง สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม   |
| การโครงการผลิตในต่างประเทศได้ภายในปี |     (SSHE)                        |
|     2553                         |                                   |
|                                  | -   ปตท.สผ.                       |
|                                  |     ได้เริ่มทำการเจาะหลุมสำรวจหลุมแรกใ |
|                                  | นโครงการโอมานซึ่งเป็นโครงการแรกในต่าง |
|                                  |     ประเทศที่ ปตท.สผ.               |
|                                  |     เป็นผู้ดำเนินการเอง เมื่อวันที่ 17     |
|                                  |     ธันวาคม 2547                   |
|                                  |     ซึ่งจะเริ่มการผลิตปลายปี 2548       |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   มีการดำ                       | -   ปตท.สผ.                       |
| เนินการที่มีมาตรฐานสูงและวิถีปฏิบัติที่ดีเยี่ยม |     ได้นำหลักการการกำกับดูแลกิจการที่ดี   |
|     (International Best          |     บรรษัทภิบาล(Corporate           |
|     Practice)                    |     Governanace) และ              |
|     ทั้งระบบ                       |     มีการพัฒนาระบบการควบคุมภายใน     |
| การบริหารองค์กรและการดำเนินงานภายใน |     (Internal Control)            |
|     โดยคำนึงถึงความปลอดภัย ความมั่นคง |                                   |
|     สุขอนามัย และสิ่งแวดล้อม (SSHE)   |    พร้อมทั้งนำนโยบายการบริหารความเสี่ยง |
|                                  |     (Risk Management)             |
|                                  |     มาปรับใช้ในการบริหารองค์กรเพื่อให้กา |
|                                  | รดำเนินงานเป็นไปตามแผนงานที่ได้กำหนดไว้ |
|                                  |                                   |
|                                  | -   ในปี 2547 ปตท.สผ.              |
|                                  |     ได้จัดกิจกรรมการร                |
|                                  | ณรงค์บรรษัทภิบาลภายในองค์กรอย่างต่อเนื่อง |
|                                  |                                   |
|                                  |   พร้อมทั้งการเข้ารับการประเมินและจัดอันด |
|                                  | ับการกำกับดูแลกิจการที่ดีจากบริษัทไทยเรทติ้ง |
|                                  |     แอนด์ อินฟอร์เมชั่น เซอร์วิส จำกัด    |
|                                  |     (ทริส) ซึ่งผลการจัดอันดับคะแนน      |
|                                  |     ปตท.สผ. ไ ด้คะแนนรวม 8.14      |
|                                  |     คะแนน (คะแนนเต็ม 10) อยู่ในระดับ  |
|                                  |     “ดีมาก”                        |
|                                  |                                   |
|                                  | -   ปตท.สผ.                       |
|                                  |                                   |
|                                  |  ได้นำหลักการบริหารองค์กรจากแนวคิดต่างๆ |
|                                  |     ที่ดี อาทิ องค์กรแห่งการเรียนรู้       |
|                                  |     (Learning Organization)       |
|                                  |     การบริหารความรู้อย่างเป็นระบบ      |
|                                  |     (Knowledge Management)        |
|                                  |     องค์กรที่ทรงประสิทธิภาพ            |
|                                  |     (Efficiency Based             |
|                                  |     Organization)                 |
|                                  |     แล                            |
|                                  | ะองค์กรที่มีขีดความสามารถ(Organization |
|                                  |     Capabilities)                 |
|                                  |     มาใช้เพื่อพัฒนาองค์ก               |
|                                  | รให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องอีกด้วย |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -                                | -   สำหรับผลการดำเนินงานปี 2547      |
| มีความสามารถทางการแข่งขันในระดับสากล |     ปตท.สผ. มีกำไรสุทธิรวม 15,866    |
|     (World-Class Competitive     |     ล้านบาท และมีผลตอบแทนจากการลงทุน |
|     Strengths)                   |     (Return on Capital Employed)  |
|     โดยมีผู้บริหารและพ               |     เท่ากับ                         |
| นักงานที่มีพัฒนาการและมีขีดความสามารถสูง |     ร้อยละ 24.4                    |
|     มีการเติบโตตามเป้าหมายที่วางไว้    |                                   |
|     และมีสถานะทางการเงินที่แข็งแกร่ง   |                                   |
|     รวมถึงมีเครือข่ายความ            |  -   ในส่วนของสัดส่วนหนี้สินระยะยาวต่อทุน |
| สัมพันธ์กับหน่วยงานทั้งภายในและภายนอกที่ดี |         (Debt to Equity Ratio)    |
|                                  |         เท่ากับ 0.4 เท่า             |
|                                  |                                   |
|                                  |     -   ในส่วนของการ               |
|                                  | ขยายการลงทุนให้องค์กรเติบโตอย่างต่อเนื่อง |
|                                  |         (Growth) ปี 2547           |
|                                  |         ปตท.สผ.ได                 |
|                                  | ้ทำการขยายการลงทุนทั้งในประเทศและต่างป |
|                                  | ระเทศที่สอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ทางธุรกิจของ |
|                                  |         ปตท.สผ. อาทิ               |
|                                  |                                   |
|                                  |         -   ร่วมทุนใ                |
|                                  | นโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในแปลง |
|                                  |             B 17-01               |
|                                  |             กับองค์กรร่วมไทย-มาเลเซีย |
|                                  |                                   |
|                                  |         -   เข้าประมูลแปลงสัมปทานแ   |
|                                  | ละได้รับสิทธิเป็นผู้ดำเนินการในสัมปทานแปลง |
|                                  |             M3 &M4 ในประเทศพม่า    |
|                                  |             แปลง L53/43 และ       |
|                                  |             L54/43 ในประเทศไทย    |
|                                  |                                   |
|                                  |         -   การเข้าซื้อหุ้นทั้งหมดของบริษ |
|                                  | ัทไทยเชลล์ฯและเป็นผู้ดำเนินการในโครงการ |
|                                  |             S1 แปลง L22/43 และ    |
|                                  |             B6/27                 |
|                                  |                                   |
|                                  |         -                         |
|                                  |    ทำการลงนามในบันทึกความเข้าใจ(MOU) |
|                                  |             กับ                    |
|                                  | กระทรวงปิโตรเลียมสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน |
|                                  |             และยื่นประมูลเพ          |
|                                  | ื่อสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในประเทศอิหร่าน |
+----------------------------------+-----------------------------------+