1. ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 ปัจจัยความเสี่ยงโดยทั่วไปในอุตสาหกรรม

(1) ความเสี่ยงจากความไม่ชัดเจนของนโยบายของคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
(“กทช.”) ที่จะจัดตั้งขึ้นในอนาคต

หลังจากรัฐสภาได้ออก
พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม
พ.ศ. 2543 ซึ่งกำหนดให้มีการแต่งตั้ง คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.)
เพื่อทำหน้าที่รับโอนอำนาจจาก บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (“กสท”) (หรือ
การสื่อสารแห่งประเทศไทย เดิม) ในการกำกับดูแลธุรกิจโทรคมนาคมต่างๆ ที่มีอยู่
ซึ่งรวมถึงอำนาจในการให้สัมปทานและกำกับดูแลธุรกิจอินเทอร์เน็ตนั้น อย่างไรก็ตาม
การดำเนินการแต่งตั้ง กทช. ยังไม่แล้วเสร็จ
ทำให้ไม่สามารถกำหนดทิศทางการกำหนดเงื่อนไขการประกอบธุรกิจอินเทอร์เน็ต
ทั้งในด้านการออกใบอนุญาต การกำกับดูแลด้านราคา และคุณภาพการให้บริการ
เนื่องจากพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจโทรคมนาคมได้กำหนดเพียงหลักการคร่าวๆ ว่า กทช.
จะเป็นผู้กำหนดแนวทางต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้
ความไม่ชัดเจนในการกำหนดกติกาจะทำให้กิจการการให้บริการอินเทอร์เน็ตเสียโอกาสในการปรับตัวเพื่อเตรียมรับการแข่งขันเสรีเต็มรูปแบบในปี
2549

(2) ความเสี่ยงจากการเปิดเสรีโทรคมนาคม

นโยบายของรัฐบาลที่จะเปิดเสรีธุรกิจโทรคมนาคมในปี 2549
ส่งผลให้มีแนวโน้มของการควบรวมกิจการระหว่างผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตมากขึ้น
เนื่องจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นทั้งจากผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตภายในประเทศและต่างประเทศ
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการเติบโตของรายได้ในส่วนของการให้บริการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
อย่างไรก็ดี บริษัทได้เริ่มให้บริการโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการดำเนินธุรกิจบนอินเทอร์เน็ต
(Non-access) เพื่อช่วยลดภาระต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานสำหรับธุรกิจไทย
โดยรายได้จากบริการเหล่านี้จะมีอัตราส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้
บริษัทได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาความสัมพันธ์กับพันธมิตรทางธุรกิจ
และทำธุรกิจที่ใช้โครงสร้างอินเทอร์เน็ตเป็นสื่อกลางในการให้บริการ
อันเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับบริการของบริษัท

บริษัทได้ดำเนินการลดความเสี่ยงจากการเปิดเสรีโทรคมนาคมอย่างต่อเนื่องโดยพยายามขยายธุรกิจ
Non-access เพื่อให้เป็นรายได้อีกแหล่งหนึ่งของบริษัท ซึ่งกิจการ Non-access
ไม่ต้องอาศัยใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม
และสามารถดำเนินการได้โดยไม่ต้องรอความชัดเจนของการจัดตั้ง กทช.
และการเปิดเสรีโทรคมนาคม

(3) ความเสี่ยงจากการที่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่มีความขัดแย้งทางผลประโยชน์
เนื่องจากมีการดำเนินธุรกิจที่แข่งขันกัน และเป็นผู้กำกับดูแล (Regulator)

บริษัทมีผู้ถือหุ้นรายใหญ่ คือ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) (“กสท”) และ บริษัท ทศท
คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) (“ทศท”) ซึ่งต่างถือหุ้นในสัดส่วนร้อยละ 16
ของทุนจดทะเบียนและเรียกชำระแล้วของบริษัท
และมีกรรมการซึ่งเป็นตัวแทนจากผู้ถือหุ้นดังกล่าวเป็นกรรมการที่มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัท
โดยในขณะนี้ทั้ง กสท และ ทศท ได้ให้บริการอินเทอร์เน็ตแก่บุคคลทั่วไปเช่นกัน กล่าวคือ กสท
ได้เปิดให้บริการอินเทอร์เน็ตทั้งผ่านวงจรเช่า (Leased line) และสายโทรศัพท์
โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักอยู่ที่กลุ่มลูกค้าบุคคล
ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายคนละกลุ่มกับบริษัทที่เน้นกลุ่มลูกค้าองค์กร ในส่วนของ ทศท
ได้มีความร่วมมือกันในหลายโครงการ เช่น
โครงการฟรีอินเทอร์เน็ตสำหรับผู้ที่ใช้โทรศัพท์พื้นฐานของ ทศท
และให้บริการอินเทอร์เน็ตสาธารณะโดยสามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้โดยไม่ต้องเสียค่าโทรศัพท์ทางไกล
ซึ่งบริการดังกล่าวเป็นความร่วมมือกันระหว่างบริษัท และ ทศท
โดยผู้ใช้บริการจะต้องสมัครเป็นสมาชิกของบริษัท เพื่อใช้บริการอินเทอร์เน็ตของบริษัท
โดยมีเงื่อนไขว่าผู้ใช้บริการต้องมีเบอร์โทรศัพท์ที่ เป็นของ ทศท
และต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตผ่านหมายเลขโทรศัพท์ที่กำหนดไว้เข้ามาใช้บริการของบริษัท และ
โครงการ EDC Pool (Electronic Draft Capture Pool)
ซึ่งเป็นบริการศูนย์กลางระบบเครือข่ายในการทำธุรกรรมทางการเงินผ่านบัตรเครดิตและบัตรอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ
ระหว่างธนาคารกับร้านค้าที่กระจายอยู่ทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ผ่านโครงข่ายโทรศัพท์พื้นฐาน ของ
ทศท

อย่างไรก็ตาม บริษัทได้ดำเนินการป้องกันโดยกำหนดแนวทางการกำกับดูแลที่ดี (Code of
Conduct) เกี่ยวกับการรักษาความลับและข้อมูลภายในของบริษัท
และการกำหนดให้กรรมการผู้มีส่วนได้เสียไม่มีสิทธิออกเสียงลงมติในเรื่องที่มีส่วนได้เสียดังกล่าวไว้ในระเบียบของบริษัท
เพื่อเป็นมาตรการป้องกันความเสี่ยงในส่วนนี้อีกทางหนึ่ง
โดยคณะกรรมการบริษัทได้ลงนามรับทราบข้อกำหนดตามระเบียบดังกล่าวแล้ว
ซึ่งกรรมการทุกท่านได้รับการแต่งตั้งจากที่ประชุมผู้ถือหุ้น
และได้แจ้งให้ผู้ถือหุ้นทราบถึงความขัดแย้งทางผลประโยชน์นี้ก่อนเข้ารับตำแหน่งตาม
พรบ.บริษัทมหาชน

1.2 ปัจจัยความเสี่ยงเนื่องจากการดำเนินธุรกิจของบริษัท

(1) ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี

การประกอบธุรกิจของบริษัทต้องอาศัยเทคโนโลยี
ซึ่งมีความก้าวหน้าและการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
และอาจมีผลกระทบต่อต้นทุนการให้บริการของบริษัท
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงโดยตรงต่อการติดตามการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและปรับตัวให้สามารถแข่งขันกับคู่แข่งขันในธุรกิจ
ด้วยเหตุนี้บริษัทจึงได้ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาเทคโนโลยีของตนเองอยู่เสมอ
โดยศูนย์วิจัยและพัฒนาของบริษัทจะเป็นผู้ติดตามข่าวสารและแนวโน้มเพื่อกำหนดทิศทางในการดำเนินธุรกิจในอนาคต
ให้สามารถรองรับกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอยู่ตลอดเวลา และสามารถนำเทคโนโลยีต่างๆ
มาพัฒนาเพื่อก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มต่อลูกค้า อาทิ แทนที่จะซื้อ commercial OS (เช่น MS Windows
เป็นต้น) บริษัทนำ open source/open library มาใช้ในการพัฒนา application
ในการให้บริการลูกค้าส่วนบุคคล ทำให้บริษัทประหยัดต้นทุนค่า license ไปได้มาก เป็นต้น
หรือแทนที่จะซื้อระบบงานต่างๆ มาใช้ บริษัทได้พัฒนาระบบงานต่างๆ ขึ้นเอง
ซึ่งตรงกับความต้องการของบริษัทมากกว่า และสามารถประหยัดการลงทุนได้มาก ในปี 2546
บริษัทมีการใช้เงินลงทุนในการทำวิจัยและพัฒนาประมาณ 6.61 ล้านบาท
นอกจากนี้บริษัทมีแผนการพัฒนาและอบรมบุคลากรให้มีความรู้ความเข้าใจในธุรกิจอย่างต่อเนื่อง

(2) ความเสี่ยงจากการพึ่งพาบุคลากรหลัก

ธุรกิจของบริษัทต้องอาศัยความรู้ความสามารถ และความชำนาญของบุคลากรเป็นหลัก
โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้บริหารระดับสูงของบริษัท
เนื่องจากเป็นผู้ที่มีประสบการณ์จากการทำงานในธุรกิจนี้มาเป็นเวลานาน
ซึ่งการเติบโตแบบก้าวกระโดดของธุรกิจอินเทอร์เน็ตและการแข่งขันที่ค่อนข้างสูงในปัจจุบัน
อาจทำให้มีการดึงตัวพนักงานและผู้บริหารที่มีความรู้ความชำนาญในธุรกิจออกไป
ทั้งนี้การสูญเสียบุคลากรเหล่านี้ย่อมมีผลกระทบทางลบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทในอนาคต
อย่างไรก็ดี บริษัทมีนโยบายการบริหารทรัพยากรบุคคลที่ดี
โดยให้ความสำคัญต่อการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และมีมาตรการจูงใจต่างๆ
ที่สอดคล้องและแข่งขันได้กับตลาด เพื่อลดความเสี่ยงจากการสูญเสียบุคลากรหลักดังกล่าว
ซึ่งเป็นผลให้บริษัทสามารถรักษาบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถให้อยู่กับบริษัทต่อไปได้
และจากในอดีตที่ผ่านมาบริษัทไม่ประสบปัญหาการลาออกของบุคลากรหลักแต่อย่างใด
นอกจากนี้การออกและเสนอขายใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญให้แก่กรรมการและพนักงานของบริษัทจะเป็นการตอบแทนการปฏิบัติงานของบุคลากรดังกล่าว
และเป็นสิ่งจูงใจให้มีส่วนรวมในความเป็นเจ้าของของบริษัท
เพื่อทำให้มีวัตถุประสงค์เป็นหนึ่งเดียวกับผู้ถือหุ้น
คือการสร้างความเจริญรุ่งเรืองให้แก่บริษัทต่อไปในระยะยาว

(3)
ความเสี่ยงด้านการแข่งขันในการประกอบธุรกิจให้บริการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตและแนวโน้มของการ
ลดลงของอัตราค่าบริการ

จากนโยบายของรัฐบาลที่มีการส่งเสริมให้ประชาชนใช้อินเทอร์เน็ตมากขึ้น
โดยกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) ได้มีการผลักดันโครงการต่างๆ เช่น
โครงการอินเทอร์เน็ตชั่วโมงละบาทที่มีการกลั่นกรองเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสม (คลีนเน็ต)
ผ่านหน่วยงานของรัฐ เช่น กสท และ ทศท ประกอบกับการแข่งขันของธุรกิจที่มากขึ้น
จึงทำให้อัตราค่าบริการอินเทอร์เน็ตมีแนวโน้มลดลง
และอาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตบางราย
รวมทั้งอาจทำให้เกิดการควบรวมกิจการกันระหว่างผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต

อย่างไรก็ตาม บริษัทเน้นการให้บริการกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพของบริการ
โดยเฉพาะลูกค้าประเภทองค์กรที่เน้นการใช้อินเทอร์เน็ตในการธุรกิจ
ดังนั้นจึงคาดว่าบริษัทจะไม่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันดังกล่าว
เนื่องจากมีกลุ่มเป้าหมายคนละกลุ่มกัน

ในขณะเดียวกันบริษัทได้มีการพัฒนาเนื้อหาและบริการต่อเนื่องอื่นๆ
เพิ่มขึ้นเพื่อให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า เช่น ธุรกิจให้บริการการทำธุรกรรมบนอินเทอร์เน็ต
(Transaction)
เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพารายได้หลักจากการให้บริการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
และเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของลูกค้าในการแข่งขันในโลกยุคธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ด้วย

(4) ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน

รายได้จากการดำเนินงานของบริษัทส่วนใหญ่อยู่ในรูปสกุลเงินบาท
ในขณะที่มีค่าเช่าใช้สัญญาณวงจรเชื่อมต่อระหว่างประเทศเป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ
ซึ่งถือเป็นต้นทุนหลักของบริษัท โดยในปี 2546 คิดเป็นประมาณร้อยละ 20.07
ของต้นทุนบริการของบริษัท ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน ดังนั้น
บริษัทจึงได้กำหนดนโยบายการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว
โดยจะติดตามความเคลื่อนไหวและความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อนำมาประกอบการวิเคราะห์และการตัดสินใจทำประกันความเสี่ยงในแต่ละครั้ง
โดยจะเปรียบเทียบกับต้นทุนของการประกันความเสี่ยง และความเสี่ยงหรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ บริษัทได้เปิดวงเงินสินเชื่อ Forward Contract กับธนาคารพาณิชย์จำนวน 3
แห่ง ในวงเงินรวม 70 ล้านบาท แล้ว ซึ่งเพียงพอกับการคุ้มครองความเสี่ยงดังกล่าว
โดยในปัจจุบันบริษัทยังไม่มีการใช้วงเงินเหล่านี้
อย่างไรก็ตามหากอัตราแลกเปลี่ยนมีความผันผวนมากขึ้น บริษัทสามารถใช้วงเงินเหล่านี้ได้ในทันที
บริษัทเชื่อว่าในระยะสั้นบริษัทน่าจะได้รับประโยชน์จากอัตราแลกเปลี่ยนมากกว่าเสียประโยชน์
โดยในปี 2545 และปี 2546 บริษัทมีการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนประมาณ 9 หมื่นบาท และ 4
หมื่นบาท ตามลำดับ

1.3 ความเสี่ยงเรื่องการลงทุนในใบสำคัญแสดงสิทธิ

บริษัทจะสามารถดำเนินการปรับราคาการใช้สิทธิและอัตราการใช้สิทธิในการซื้อหุ้นสามัญได้ตลอดช่วงอายุใบสำคัญแสดงสิทธิ
แต่เนื่องจากการปรับสิทธิดังกล่าวจะคำนึงถึงราคาการใช้สิทธิ และอัตราการใช้สิทธิ ณ
วันปรับสิทธิเท่านั้น โดยมิได้คำนึงถึงมูลค่าตามเวลาของใบสำคัญแสดงสิทธิแต่อย่างใด
ซึ่งมูลค่าตามเวลาของใบสำคัญแสดงสิทธิจะลดลงเมื่อเวลาการใช้สิทธิของใบสำคัญแสดงสิทธิเหลือน้อยลง
และหากบริษัทมีการเสนอขายใบสำคัญแสดงสิทธิหรือหลักทรัพย์แปลงสภาพที่ออกใหม่ในอนาคต
ภายหลังการปรับสิทธิแล้ว
อาจทำให้ผู้ถือใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะเสนอขายในครั้งนี้มีสิทธิและประโยชน์ด้อยไปกว่าเดิม
อย่างไรก็ตามบริษัทจะออกและเสนอขายใบสำคัญแสดงสิทธิหรือหลักทรัพย์แปลงสภาพในอนาคตได้
จะต้องได้รับมติอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นเสียก่อน