1. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทได้ให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงในด้านต่างๆ
ซึ่งเป็นทั้งปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายในที่จะมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและแนวทางป้องกันความเสี่ยงดังนี้

1.1 ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงสินค้าจากผู้ผลิตสินค้ารายใหญ่

บริษัทมีรายได้หลักมาจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ IBM โดยคิดเป็นร้อยละ 47.40 ของรายได้รวมในปี
2545 ถือเป็นความเสี่ยงอย่างหนึ่งในการทำธุรกิจที่พึ่งพิงผู้ผลิตสินค้ารายใหญ่
บริษัทอาจได้รับผลกระทบในทางรายได้และผลกำไรหาก IBM
มีการเปลี่ยนแปลงนโยบายการดำเนินธุรกิจ เช่น
เปลี่ยนนโยบายไม่จำหน่ายสินค้าผ่านตัวแทนจำหน่าย
หากแต่ดำเนินการจำหน่ายสินค้าถึงผู้ประกอบการหรือผู้บริโภคโดยตรง
หรือเพิ่มจำนวนตัวแทนจำหน่าย หรือเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขต่างๆ ในการจำหน่าย

เป็นต้น

อนึ่ง บริษัทมีรายได้ส่วนสำคัญมาจากการจำหน่ายคอมพิวเตอร์ขนาดกลางของ IBM รุ่น i-Series
คิดเป็นร้อยละ 32.69ของยอดจำหน่ายรวมของผลิตภัณฑ์ IBM ทั้งหมด
ซึ่งเป็นสินค้ารุ่นที่ในประเทศไทยมีผู้ขายน้อยราย และไม่มีคู่แข่งรายใหม่เข้ามาในตลาด
ด้วยประสบการณ์ในการทำธุรกิจร่วมกับ IBM มากว่า 16 ปี
บริษัทได้รับการยอมรับทั้งในด้านความน่าเชื่อถือ
ความเชี่ยวชาญและความพร้อมรวมทั้งคุณภาพการให้บริการ และความแข็งแกร่งในด้านฐานลูกค้า
ทำให้ IBM ต้องพึ่งพาช่องทางการจำหน่ายของบริษัทในการกระจายสินค้า ตามนโยบายของ IBM
ที่ต้องการให้คู่ค้าขยายธุรกิจมาแทนที่ IBM มากกว่าที่ IBM จะทำการค้าเองโดยตรง

อย่างไรก็ตาม บริษัทพยายามลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาผลิตภัณฑ์ IBM
โดยขยายธุรกิจการเป็นตัวแทนจำหน่ายให้กับสินค้าตราผลิตภัณฑ์อื่นๆ เพิ่มมากขึ้น เช่น Dell
Compaq HP และ Apple พร้อมทั้งพัฒนาองค์กรให้เป็นผู้นำในด้านเทคโนโลยี
โดยการลงทุนในศูนย์สาธิตและทดสอบระบบเครือข่ายการจัดเก็บข้อมูล (Total Storage
Solution Center : SAN Center) ซึ่งเป็นการสร้างความแตกต่าง และทำให้ IBM
รวมทั้งผู้ผลิตสินค้ารายใหญ่อื่นๆ เห็นคุณค่าในการทำธุรกิจของบริษัท

นอกจากนี้บริษัทยังมีนโยบายในการเพิ่มสัดส่วนรายได้ในส่วนของการขายซอฟท์แวร์คอมพิวเตอร์และการให้บริการให้มากขึ้น
เนื่องจากบริษัทสามารถทำกำไรจากการขายซอฟท์แวร์คอมพิวเตอร์และการให้บริการได้สูงกว่าเมื่อเทียบกับการขายฮาร์ดแวร์เพียงอย่างเดียว
และยังช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาผลิตภัณฑ์ IBM

1.2 ความเสี่ยงด้านการดำเนินธุรกิจ

สินค้าส่วนใหญ่ที่บริษัทจำหน่ายโดยเฉพาะฮาร์ดแวร์
บริษัทได้รับการแต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าประเภท non-exclusive
ซึ่งไม่มีข้อจำกัดในการแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายเพิ่มเติม
ทำให้เจ้าของสินค้ามีการเพิ่มตัวแทนจำหน่ายตลอดเวลา เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาด
จึงส่งผลให้ตลาดขายฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์คอมพิวเตอร์มีการแข่งขันสูงขึ้นและมีอัตรากำไรลดลง
นอกจากนี้ เจ้าของสินค้าบางรายได้ดำเนินการขยายธุรกิจทางการค้าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
หรือได้ดำเนินการขายสินค้าตรงให้ผู้ประกอบการเอง ดังนั้น
ในฐานะที่บริษัทเป็นตัวแทนจำหน่ายรายหนึ่งจึงมีความเสี่ยงเกิดขึ้นจากผลกระทบที่ส่งผลให้ความสำคัญของตัวแทนจำหน่ายลดบทบาทลง

บริษัทมีนโยบายลดความเสี่ยงในด้านนี้ลง
โดยบริษัทได้เพิ่มพันธมิตรและคู่ค้าที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มในตลาดเฉพาะอุตสาหกรรม เช่น
อุตสาหกรรมโรงแรม รถยนต์ ธุรกิจค้าปลีก ห้างสรรพสินค้า และ สถาบันการเงิน เป็นต้น
โดยเน้นเป้าหมายที่เป็นองค์กรธุรกิจต่างประเทศที่อยู่ในประเทศไทยที่ต้องการบริการที่ดี
เข้าใจและพร้อมที่จะซื้อสินค้าจากบริษัทที่มีบริการครบวงจร รวมทั้งบริษัทได้ขยายบริการ
เพื่อสนับสนุนลูกค้าที่ต้องการสร้างระบบการค้าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ทั้งด้านระบบพื้นฐาน
(Infrastructure) การทำรายการทางการค้า (Trading) จนถึงการชำระเงิน (Payment)
ในระบบออนไลน์

ทั้งนี้ การปรับเปลี่ยนสัดส่วนการสร้างรายได้ของบริษัท
โดยเน้นการจำหน่ายซอฟท์แวร์คอมพิวเตอร์และให้การบริการมากขึ้น
มีส่วนช่วยลดความเสี่ยงในด้านนี้เช่นเดียวกัน ที่ผ่านมา
บริษัทพยายามปรับเปลี่ยนเป็นผู้ให้บริการจัดระบบสารสนเทศแบบครบวงจร (System
Integrator) ทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟท์แวร์ และบริการ
สิ่งเหล่านี้จะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าและบริการของบริษัทได้
ทำให้ลูกค้ายังคงใช้บริการกับบริษัทต่อไปแม้ว่าจะมีผู้จัดจำหน่ายรายอื่นขายสินค้าชนิดเดียวกันในราคาที่ต่ำกว่าก็ตาม

นอกจากนี้ สัญญาแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายสินค้าที่บริษัทมีกับเจ้าของสินค้า
ส่วนใหญ่เป็นสัญญาระยะสั้นที่มีอายุสัญญาประมาณ 1 – 2 ปี
โดยคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายมีสิทธิที่จะบอกเลิกสัญญาได้ แม้ว่าบริษัทจะมีความเสี่ยงในด้านนี้อยู่บ้าง
แต่ถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติทางการค้าปกติของเจ้าของสินค้าที่จะกำหนดอายุสัญญาตัวแทนจำหน่ายค่อนข้างสั้นกับตัวแทนจำหน่ายทุกราย
และใช้วิธีการต่ออายุสัญญาไปเรื่อยๆ เมื่อสัญญาครบกำหนด
จากผลการดำเนินงานที่ผ่านมาบริษัทไม่เคยประสบปัญหาจากการถูกบอกเลิกสัญญาหรือไม่ต่ออายุสัญญาเลย
อนึ่งการที่เจ้าของผลิตภัณฑ์จะพิจารณายกเลิกตัวแทนจำหน่ายรายเดิมและแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายรายใหม่มิใช่เรื่องที่จะกระทำโดยง่าย
โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ซอฟท์แวร์ซึ่งต้องอาศัยบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญมีความรู้ความเข้าใจในการทำงานของซอฟท์แวร์ตัวนั้นๆเป็นอย่างดี
ซึ่งต้องอาศัยระยะเวลาพอสมควรที่จะพัฒนาบุคลากรให้มีความสามารถในระดับดังกล่าว
บริษัทอยู่ในฐานะที่ได้เปรียบผู้ที่จะเข้ามาแข่งขันรายใหม่เนื่องจากบริษัทมีความพร้อมมากในเรื่องบุคลากรทั้งในเรื่องจำนวนและคุณภาพ
จึงถือได้ว่าความเสี่ยงของบริษัทที่จะไม่ได้รับการต่ออายุสัญญามีค่อนข้างต่ำ

3.  ความเสี่ยงจากการล้าสมัยของสินค้าคงเหลือ

เนื่องจากสินค้าที่บริษัทจัดจำหน่ายเป็นสินค้าทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว ดังนั้น
บริษัทจึงอาจมีความเสี่ยงจากการล้าสมัยของสินค้าคงเหลือได้ อย่างไรก็ตาม
บริษัทมีมาตรการในการลดความเสี่ยงในด้านนี้
โดยบริษัทมีนโยบายบริหารสินค้าคงเหลือโดยควบคุมอายุของสินค้าในสต็อค
ถ้าสินค้าชนิดใดมีแนวโน้มว่าจะล้าสมัย
บริษัทมีนโยบายเร่งระบายสินค้าดังกล่าวออกจากสต็อคให้เร็วที่สุด โดยการจัดการส่งเสริมการขาย
(Sales Promotion) สินค้าดังกล่าว
เพื่อสร้างแรงจูงใจในการซื้อของลูกค้าทำให้สินค้าดังกล่าวสามารถจำหน่ายออกไปได้ง่ายและเร็วขึ้น
จากนโยบายการบริหารสินค้าคงเหลือของบริษัทดังกล่าวทำให้บริษัทมีความเสี่ยงจากการล้าสมัยของสินค้าคงเหลือค่อนข้างต่ำ
บริษัทมีนโยบายในการตั้งสำรองสินค้าล้าสมัยสำหรับสินค้าที่ไม่มีการเคลื่อนไหวมากกว่า 1 ปี

1.4 ความเสี่ยงจากลูกหนี้ที่เก็บเงินไม่ได้

จากการที่ยอดขายของบริษัทมีอัตราการเพิ่มขึ้น
ทำให้บริษัทอาจมีความเสี่ยงจากการที่มีลูกหนี้การค้าที่ไม่สามารถเรียกเก็บได้
บริษัทจึงมีมาตรการในการลดความเสี่ยงดังกล่าว
โดยมีนโยบายควบคุมการบริหารลูกหนี้อย่างต่อเนื่อง จึงจะเห็นได้ว่า ณ 31 ธันวาคม 2545
บริษัทมีลูกหนี้การค้าที่มีอายุหนี้ค้างเกินกำหนดชำระมากกว่า 60 วัน ร้อยละ 3.35 ของยอดลูกหนี้
เพื่อป้องกันความเสี่ยงบริษัทมีนโยบายตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญโดยประมาณจากลูกหนี้การค้าที่คาดว่าจะเรียกเก็บเงินไม่ได้แยกตามอายุของลูกหนี้การค้า

1.5 ความเสี่ยงจากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ณ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทมีการลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมทั้งสิ้นรวม 11 บริษัท
เป็นเงินลงทุนทั้งสิ้น 96.83 ล้านบาท คิดเป็นเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสียรวม 65.74 ล้านบาท
การที่เงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสียต่ำกว่าเงินลงทุนตามวิธีราคาทุนอยู่ 31.08 ล้านบาท
เป็นผลเนื่องจากผลการดำเนินงานขาดทุนของบริษัทย่อย และบริษัทร่วม
โดยมีบริษัทที่มีผลประกอบการขาดทุนอยู่ในระดับเกินทุน ได้แก่ บริษัท แอดวานซ์ บิซิเนส เอ็กซ์เชนจ์
จำกัด ซึ่งประกอบธุรกิจบริการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ดังนั้น
บริษัทจึงมีความเสี่ยงเกิดขึ้นหากการดำเนินธุรกิจของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าวยังประสบกับภาวะขาดทุนอย่างต่อเนื่อง

บริษัทพยายามที่จะลดความเสี่ยงจากผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
โดยบริษัทพยายามติดตามดูแลการบริหารงานและผลประกอบการของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมอย่างใกล้ชิด
และหากบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วมใดไม่สามารถปรับตัวและสร้างกำไรได้
บริษัทมีนโยบายที่จะจำหน่ายเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าวออกไป

1.6 ความเสี่ยงจากการให้กู้ยืมและการค้ำประกันเงินกู้ให้บริษัทย่อย

ณ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทมีเงินให้กู้ยืมระยะสั้นในรูปตั๋วสัญญาใช้เงินจำนวนเงิน 51.30 ล้านบาท
ให้บริษัทย่อย ซึ่งได้แก่ บริษัท แอดวานซ์ บิซิเนส เอ็กซ์เชนจ์ จำกัด (“ABX”)
บริษัทมีความเสี่ยงจากการให้กู้ยืม หาก ABX ไม่สามารถชำระหนี้สินได้ โดยในขณะนี้ ABX
มีผลประกอบการขาดทุน โดยมีส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบอยู่ 48.06 ล้านบาท
บริษัทจึงตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับเงินให้กู้ยืมดังกล่าวเต็มจำนวนในปี 2545

สำหรับแนวโน้มธุรกิจและผลประกอบการของ ABX ในปี 2545 ยอดรวมทั้งปี
ยังคงมีผลประกอบการขาดทุน และคาดว่าจะสามารถสร้างผลกำไรได้ในอนาคตเริ่มตั้งแต่ปี 2546
เป็นต้นไป เนื่องจาก ABX มีการขยายการให้บริการเพิ่ม ได้แก่ การพัฒนาระบบ Bill
Presentment Solution ให้กับบริษัทในกลุ่มธุรกิจสื่อสาร เมื่อทำได้สำเร็จ ABX
จะมีรายได้เพิ่มขึ้นสม่ำเสมอ นอกจากนี้ ยังมีรายได้อีกส่วนหนึ่งจากการ outsourcing
ในการดูแลระบบงานให้บริษัท เมโทรซิสเต็มส์คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
โดยทำงานร่วมกันกับแผนก Business Continuity Solutions ของบริษัท

1.7 ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

ในปี 2544 บริษัทมีสินค้านำเข้าประมาณร้อยละ 28 ของยอดต้นทุนสินค้าทั้งหมด แต่ตั้งแต่ปี 2545
เป็นต้นไป การจัดซื้อผลิตภัณฑ์ IBM
ได้เปลี่ยนจากการนำเข้าจากต่างประเทศเป็นการสั่งซื้อในประเทศแทน
ทำให้สัดส่วนสินค้านำเข้าจะลดลงเหลือประมาณร้อยละ 12.56 ของต้นทุนขายในปี 2545
ซึ่งในกรณีที่สินค้ามีต้นทุนเป็นเงินตราต่างประเทศ
บริษัทจะทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศไว้ล่วงหน้าทุกรายการ เพื่อให้ทราบต้นทุนแน่นอน
บริษัทจึงไม่มีความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

1.8 ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

บริษัทมีความเสี่ยงจากอัตราส่วนสภาพคล่อง (Current Ratio) ต่ำกว่า 1 เท่า
โดยมีอัตราส่วนสภาพคล่องเท่ากับ 0.80 เท่าในปี 2544 และปี 2545 เท่ากับ 0.85
เนื่องมาจากในช่วงที่เศรษฐกิจปรับตัวดีขึ้นสถาบันการเงินยังคงให้การสนับสนุนโดยการให้กู้ยืมระยะสั้น
บริษัทมีนโยบายในการลดความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
โดยบริษัทได้ดำเนินการเพิ่มทุนในลักษณะการขายหุ้นเพิ่มทุนให้แก่ประชาชนทั่วไปในช่วงปลายปี 2545
จำนวน 9 ล้านหุ้น
และนำเงินที่ได้จากการขายหุ้นเพิ่มทุนไปชำระคืนหนี้สินระยะสั้นบางส่วนและใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจ
และจะดำเนินการปรับหนี้สินระยะสั้นให้เป็นหนี้สินระยะยาว