5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

 สินทรัพย์ถาวรหลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

-   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ธนาคารและบริษัทย่อยมีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
โดยธนาคารและบริษัทย่อยเป็นเจ้าของและไม่ติดภาระจำนอง/จำนำ ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+-------------------------------+------------+------------+------------+
| รายการ                        | 2549       | 2550       | 2551       |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดิน                         |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักงานใหญ่ของธนาคาร         | 6,603      | 6,603      | 7,045      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดินอื่น ๆ                     | 1,421      | 1,405      | 1,404      |
|   ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล        |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในต่างจังหวัดของธนาคาร | 1,028      | 1,028      | 1,027      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวมที่ดิน ⁽¹⁾                  | 9,052      | 9,036      | 9,476      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อาคาร                       |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักงานใหญ่                  | 12,045     | 12,146     | 14,518     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สาขา                        | 1,847      | 1,835      | 1,946      |
| ในเขตกรุงเทพและปริมณฑลของธนาคาร |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สาขาในต่างจังหวัดของธนาคาร     | 2,149      | 2,160      | 2,194      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักง                       | -          | -          | -          |
| านและสาขาในต่างประเทศของธนาคาร |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวมอาคาร ⁽¹⁾                | 16,041     | 16,141     | 18,658     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อุปกรณ์                       | 14,322     | 14,474     | 17,632     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อื่น ๆ                        | 1,147      | 3,408      | 3,439      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวม                         | 40,562     | 43,059     | 49,205     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   หัก ค่าเสื่อมราคาสะสม ⁽¹⁾       | 17,671     | 17,935     | 19,035     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่า               | 598        | 590        | 513        |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิ        | 22,293     | 24,534     | 29,657     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+

⁽¹⁾ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,212 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,344 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,553 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 8,494 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 4,105 ล้านบาท

-   สัญญาเช่าระยะยาว

  1. สัญญาเช่า

ธนาคารและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร
เพื่อใช้เป็นสำนักงานสาขาและทำสัญญาเช่ารถยนต์จำนวนหลายสัญญา
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าเช่าในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------
  รายการ                           2549         2550         2551

  สัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร                 564          698          620

  สัญญาเช่ารถยนต์                     429          254          221

  อื่น ๆ                             20           16           42

  รวม                              1,013        968          883
  -------------------------------- ------------ ------------ -------------

  2. สัญญาบริการ

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2545 ธนาคารได้ทำสัญญารับบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศจากบริษัท
ไอ บี เอ็ม (ประเทศไทย) จำกัด โดยสัญญามีระยะเวลาถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2555
ซึ่งธนาคารได้ทำสัญญาเพิ่มเติมขอบเขตการรับบริการในเดือนตุลาคม 2551 และ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2551 2550 และ 2549 ธนาคารมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่าย ค่าบริการในอนาคต
เป็นจำนวน 4,264 ล้านบาท 2,622 ล้านบาท และ 3,919 ล้านบาท ตามลำดับ

 เงินให้สินเชื่อ

-   นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

สินทรัพย์จัดชั้นของธนาคารและบริษัทย่อยประกอบด้วยเงินลงทุน เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ
(รวมสถาบันการเงิน) ทรัพย์สินรอการขาย และสินทรัพย์อื่น
โดยธนาคารมีนโยบายจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภทและการประเมินฐานะของลูกหนี้แต่ละราย
ซึ่งสรุปการจัดชั้นสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ได้ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|             | เงินให้สินเชื่อ | เงิน  | ทรัพย์สิน | สินท   | รวม    | เป     |
|             |            | ลงทุน |        | รัพย์อื่น |        | รียบเทีย |
|             | และด       |      | รอ     |       |        | บเป็น % |
|             | อกเบี้ยค้างรับ |      | การขาย |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นปกติ   | 1,020,363  | -    | -      | -     | 1,0    | 92.7%  |
|             |            |      |        |       | 20,363 |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นกล    | 40,992     | -    | -      | -     | 40,992 | 3.7%   |
| ่าวถึงเป็นพิเศษ |            |      |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นต     | 5,891      | -    | -      | -     | 5,891  | 0.5%   |
| ่ำกว่ามาตรฐาน |            |      |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นสงสัย  | 5,790      | -    | -      | -     | 5,790  | 0.5%   |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จ         | 22,177     | 4    | 985    | 586   | 27,880 | 2.6%   |
| ัดชั้นสงสัยจะสูญ |            | ,132 |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   รวม       | 1,095,213  | 4    | 985    | 586   | 1,1    | 100%   |
|             |            | ,132 |        |       | 00,916 |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+

-   นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ธนาคารปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย โดยการจัดชั้นลูกหนี้ออกเป็น 6 ประเภท
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการจัดชั้นหนี้ คือ ระยะเวลาที่ค้างชำระ
สำหรับมูลค่าของหลักประกันที่ใช้ได้มากที่สุดในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญขึ้นอยู่กับประเภทของหลักประกัน
รวมทั้งการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และการประเมินฐานะลูกหนี้แต่ละราย
โดยอาศัยประสบการณ์ในการพิจารณาความเสี่ยงและมูลค่าของหลักประกัน
ซึ่งอัตราที่ใช้ในการตั้งสำรองเป็น ดังนี้

  -------------------------- -----------------------------------------------------------------
  จัดชั้นปกติ                    ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ          ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน           ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัย                   ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัยจะสูญ               ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ ยกเว้น
                             ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญที่ยังไม่ได้ฟ้องร้องดำเนินคดีหรือปรับโครงสร้างหนี้
                             ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มตามจำนวนวันที่ค้างชำระ

  จัดชั้นสูญ                     ให้ตัดออกจากบัญชี
  -------------------------- -----------------------------------------------------------------

หมายเหตุ 1) ยอดหนี้คงค้าง หมายถึง เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ

2) ยอดหนี้คงค้างสุทธิ หมายถึง ยอดหนี้คงค้างหักด้วยหลักประกัน

-   นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สิน

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของทรัพย์สินของธนาคารจะพิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชี
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
พร้อมกับกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษร
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

-   นโยบายการรับรู้รายได้

ในส่วนของธนาคาร จะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยและส่วนลดจากเงินให้สินเชื่อโดยใช้เกณฑ์คงค้าง
ยกเว้นดอกเบี้ยที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน
ไม่ว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ จะรับรู้เป็นรายได้เมื่อได้รับชำระ
รายได้ของลูกหนี้เช่าซื้อจะรับรู้เป็นรายได้โดยวิธีผลรวมจำนวนงวดของการผ่อนชำระ
ธนาคารบันทึกยกเลิกรายได้ดอกเบี้ยค้างรับจากเงินให้สินเชื่อที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือนนับจากวันเริ่มค้างชำระ เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับบริษัทย่อยที่เป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์
รับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากเงินลงทุนในลูกหนี้และเงินให้สินเชื่อเมื่อได้รับชำระ
รายได้จากสัญญาเช่าระยะยาวของบริษัทย่อยมีการรับรู้รายได้ ดังนี้

-   รายได้จากสัญญาเช่าการเงิน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระด้วยวิธีอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง
    โดยคำนวณจากเงินลงทุนสุทธิที่คงเหลืออยู่ในแต่ละงวด เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระนานเกิน 6
    เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   รายได้จากสัญญาเช่าดำเนินงาน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระเว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระเกินกำหนด 6 เดือน
    บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   นโยบายสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้

นโยบายการระงับรับรู้รายได้สินเชื่อของธนาคาร
ถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยคือระงับรับรู้รายได้
สำหรับเงินให้สินเชื่อที่มีการค้างชำระเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3
เดือน นับแต่วันครบกำหนดชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นทั้งจำนวน หรือตามงวดที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อได้ทวงถาม หรือเรียกให้ชำระแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
โดยไม่คำนึงว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ ยกเว้นเงินเบิกเกินบัญชี
จะพิจารณาจากการไม่ได้รับเงินเข้าบัญชีเพื่อชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 3
เดือนนับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน
หรือวันที่ครบกำหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน

-   เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL)

ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 68/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง
การจัดทำและเปิดเผยรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารพาณิชย์
เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL gross) หมายถึง เงินให้สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน ชั้นสงสัย
ชั้นสงสัยจะสูญ และชั้นสูญ ตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 31/2551
ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดชั้นและการกันเงินสำรองของสถาบันการเงิน

 เงินลงทุนในหลักทรัพย์

นโยบายการลงทุน

นโยบายการลงทุนในหลักทรัพย์ของธนาคารแบ่งได้เป็นประเภทหลัก ๆ ได้แก่
การลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน โดยการลงทุนในตราสารหนี้แบ่งเป็น พอร์ตธุรกรรมเพื่อค้า
ธุรกรรมเผื่อขายและธุรกรรมลงทุน จนครบกำหนด
โดยมีนโยบายการลงทุนที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของแต่ละพอร์ต ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของธนาคาร สภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ได้รับ
และนโยบายของธนาคาร ในส่วนของการลงทุนในตราสารทุน
ธนาคารยังคงนโยบายที่จะลดการลงทุนในธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับธนาคารลงเมื่อมีโอกาสที่เหมาะสม

-   การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่า

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของเงินลงทุนของธนาคาร
พิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีฉบับที่ 36
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 40
พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษรและหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน 

ธนาคารจะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนทั้งในตลาดเงินและตลาดทุน
ภายใต้นโยบายของธนาคารและ กฎระเบียบของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ภายใต้การควบคุมดูแลรับผิดชอบจากฝ่ายงานที่ทำธุรกรรมและจาก
ฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงองค์การ โดยได้จัดให้มีระบบติดตามขอบเขตความเสี่ยง
ขอบเขตของฐานะการลงทุนและระยะเวลาถือครองและมีเป้าหมายการลงทุนที่ชัดเจน ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยง และผลตอบแทนที่ได้รับ และ
ยังพิจารณาถึงกระแสเงินเข้า/ออก
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับความต้องการในการทำธุรกรรมต่าง ๆ ในธนาคาร

ในปัจจุบัน ธนาคารได้ปรับกลยุทธ์การลงทุนในหลักทรัพย์
ให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจที่มีความผันผวนสูงจากภาวะปัญหาเศรษฐกิจของประเทศต่าง ๆ
ทั่วโลก โดยลดความเสี่ยงจากการลงทุนในตราสารต่างประเทศและ
สินทรัพย์ประเภทตราสารจัดโครงสร้าง (Structured Products) รวมถึง
มีการกำหนดเกณฑ์การพิจารณาการทำธุรกรรมกับคู่ค้าต่างประเทศที่มีความเข้มงวดมากขึ้น

 การลงทุนของธนาคารในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 

-   ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

บริษัทย่อย หมายถึง กิจการที่อยู่ภายใต้อำนาจการควบคุมของธนาคาร ทั้งทางตรงและทางอ้อม
โดยธนาคารมีอำนาจในการกำหนดนโยบายทางการเงินและการดำเนินงานของกิจการนั้น ๆ
เพื่อได้มาซึ่งประโยชน์จากกิจกรรมของบริษัทย่อยนั้น

บริษัทร่วม หมายถึง กิจการที่ธนาคารมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญและไม่ถือเป็นบริษัทย่อยหรือมีส่วนได้
ส่วนเสียในการร่วมค้า
โดยธนาคารมีอำนาจเข้าไปมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายทางการเงินและ
การดำเนินงาน แต่ไม่ถึงระดับที่จะควบคุมหรือควบคุมร่วมในนโยบายดังกล่าว

-   นโยบายการลงทุนของธนาคาร

    ธนาคารมีนโยบายการลงทุน ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

-   การลงทุนเชิงกลยุทธ์

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เอื้อประโยชน์กับธุรกิจธนาคารในเชิงยุทธศาสตร์
ธนาคารและบริษัทได้ร่วมกันพิจารณาแผนธุรกิจและวิธีเชื่อมโยงกับธุรกิจธนาคาร โดยมุ่งใช้ทรัพยากร
อุปกรณ์ เครื่องมือ และช่องทางต่าง ๆ
ที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่มีการดำเนินการที่ซ้ำซ้อน

-   การลงทุนเพื่อสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งเน้นการให้บริการแก่ธนาคารเพื่อทดแทนหน่วยงานต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของธนาคาร
และขาดความคล่องตัวในการจัดการ หากยังคงเป็นหน่วยงานภายในธนาคาร
โดยธนาคารจะแต่งตั้งผู้บริหารของธนาคารเป็นกรรมการตัวแทน เพื่อกำกับดูแลด้านนโยบาย
อีกทั้งมอบหมายให้กรรมการตัวแทน 1 คน กำกับดูแลการทำธุรกิจของบริษัท
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการให้บริการ
รวมทั้งให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดแก่ธนาคาร