12 ฐานะการเงินและผลการดำเนินการ

12.1 งบการเงิน

12.1.1 ชื่อผู้สอบบัญชีสำหรับงบการเงินของบริษัทและงบการเงินรวม

  สำหรับงบการเงินปี 2549

  สุมาลี รีวราบัณฑิต
  ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 3970

  บจ. สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง

  สำหรับงบการเงินปี 2550

  สุมาลี รีวราบัณฑิต
  ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 3970

  บจ. สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง

  สำหรับงบการเงินปี 2551

  สุมาลี รีวราบัณฑิต
  ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 3970

  บจ. สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง

12.1.2 สรุปรายงานการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา
ซึ่งผู้สอบผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไข

  ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นสำหรับงบการเงินปี 2549 ดังนี้

  งบการเงินแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
  ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัทและบริษัทย่อย
  โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
  โดยงบการเงินรวมของบริษัทและบริษัทย่อย และงบการเงินเฉพาะของบริษัท ณ วันที่ 31
  ธันวาคม 2548 และสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันที่แสดงเปรียบเทียบไว้ ณ ที่นี้
  ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีท่านอื่นในสำนักงานเดียวกัน ซึ่งได้แสดงความเห็นไว้อย่างไม่มีเงื่อนไข
  แต่ได้ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของผลของคดีฟ้องร้องและข้อพิพาททางการค้าบางประการตามรายงานการสอบบัญชีลงวันที่
  8 กุมภาพันธ์ 2549 ทั้งนี้
  ได้ขอให้สังเกตในเรื่องคดีฟ้องร้องและข้อพิพาททางการค้าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน
  และการเปิดเผยหมายเหตุประกอบงบการเงินที่อธิบายความแตกต่างระหว่างหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทยและและการปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ
  (IFRS)

  ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นสำหรับงบการเงินปี 2550 ดังนี้

  งบการเงินแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
  ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัทและบริษัทย่อย
  และเฉพาะของบริษัท โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีรับรองทั่วไป
  โดยได้ขอให้สังเกตในเรื่องการเปลี่ยนนโยบายการบัญชีเกี่ยวกับการบันทึกเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
  และคดีฟ้องร้องและข้อพิพาททางการค้าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน
  และการเปิดเผยหมายเหตุประกอบงบการเงินที่อธิบายความแตกต่างระหว่างหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทยและมาตรฐานการบัญชีสากล
  นั้นไม่ใช่ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยในงบการเงินพื้นฐานตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย
  แต่มีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อเป็นการให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น
  ซึ่งผู้สอบบัญชีไม่ได้ตรวจสอบข้อมูลเหล่านั้น
  จึงไม่สามารถเสนอรายงานการสอบบัญชีต่อข้อมูลเหล่านั้นได้

  ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นสำหรับงบการเงินปี 2551 ดังนี้

  งบการเงินแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
  ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัทและบริษัทย่อย
  และเฉพาะของบริษัท โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีรับรองทั่วไป
  โดยได้ขอให้สังเกตในเรื่องคดีฟ้องร้องและข้อพิพาททางการค้าตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน
  และการเปิดเผยหมายเหตุประกอบงบการเงินที่อธิบายความแตกต่างระหว่างหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทยและมาตรฐานการบัญชีสากล
  นั้นไม่ใช่ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยในงบการเงินพื้นฐานตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปในประเทศไทย
  แต่มีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อเป็นการให้ข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น
  ซึ่งผู้สอบบัญชีไม่ได้ตรวจสอบข้อมูลเหล่านั้น
  จึงไม่สามารถเสนอรายงานการสอบบัญชีต่อข้อมูลเหล่านั้นได้

12.1.3 ตารางสรุปงบการเงินรวม

งบดุล

+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|                            | 2549  |   | 2550   |   | 2551   |   |
+============================+=======+===+========+===+========+===+
|                            | ล     | % | ล้านบาท | % | ล้านบาท | % |
|                            | ้านบาท |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์                     |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์หมุนเวียน              |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด | 1,8   | 2 | 3,     | 3 | 7,     | 7 |
|                            | 16.01 |   | 276.66 |   | 081.73 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ลูกหนี้การค้า-สุทธิ              | 2,7   | 3 | 3,     | 3 | 2,     | 3 |
|                            | 10.31 |   | 010.13 |   | 709.39 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ล                          | 5,1   | 5 | 4,     | 5 | 4,     | 4 |
| ูกหนี้การค้าของกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 69.43 |   | 984.30 |   | 552.68 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินทดรองแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน  | 4.05  | 0 | 1.49   | 0 | 7.35   | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินค้าคงเหลือ-สุทธิ             | 80.23 | 0 | 121.53 | 0 | 110.98 | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น            | 1,8   | 2 | 2,     | 2 | 2,     | 2 |
|                            | 33.52 |   | 238.47 |   | 140.49 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมสินทรัพย์หมุนเวียน           | 11,6  | 1 | 13,    | 1 | 16,    | 1 |
|                            | 13.55 | 2 | 595.08 | 3 | 602.62 | 6 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|                            |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน            |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินฝากสถาบันการเงิน          | 1.04  | 0 | 0.77   | 0 | -      | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินลงทุนในบริษ               | 2     | 0 | 239.73 | 0 | 251.95 | 0 |
| ัทร่วมซึ่งบันทึกโดยวิธีส่วนได้ส่วนเสีย | 31.06 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินลงทุนระยะยาวอื่น           | 1     | 0 | 199.60 | 0 | 199.5  | 0 |
|                            | 99.69 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินให้ก                     | 0.22  | 0 | 0.45   | 0 | 0.45   | 0 |
| ู้ยืมระยะยาวแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ลูกหนี้ค่าตอบแทนการโอนสิทธิ -    | 5     | 1 | 579.74 | 1 | -      | 0 |
| สุทธิ                        | 79.74 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ - สุทธิ   | 4,4   | 5 | 4,     | 5 | 5,     | 5 |
|                            | 07.21 |   | 858.35 |   | 725.11 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี-สุทธิ   | 72,7  | 7 | 73,    | 7 | 75,    | 7 |
|                            | 63.03 | 6 | 812.56 | 3 | 613.81 | 2 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เครื่อง                      | 1,7   | 2 | 2,     | 3 | 1,     | 2 |
| มือและอุปกรณ์สัมปทานระหว่างติดตั้ง | 66.24 |   | 896.73 |   | 633.10 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี   | 9     | 1 | 1,     | 1 | 346.37 | 0 |
|                            | 77.37 |   | 191.54 |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น          | 2,5   | 3 | 3,     | 3 | 4,     | 4 |
|                            | 46.95 |   | 500.58 |   | 061.85 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน         | 83,4  | 8 | 87,    | 8 | 87,    | 8 |
|                            | 72.55 | 8 | 280.05 | 7 | 832.14 | 4 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สินทรัพย์รวม                  | 95,0  | 1 | 100,   | 1 | 104,   | 1 |
|                            | 86.10 | 0 | 875.14 | 0 | 434.76 | 0 |
|                            |       | 0 |        | 0 |        | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หนี้สิน                       |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หนี้สินหมุนเวียน                |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน | 1,0   | 1 | -      | 0 | -      | 0 |
|                            | 00.00 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เจ้าหนี้ทรัสต์รีซีท               | 1,6   | 2 | 50.93  | 0 | -      | 0 |
|                            | 67.88 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เจ้าหนี้การค้า                 | 6,0   | 6 | 8,     | 9 | 6,     | 7 |
|                            | 83.88 |   | 668.44 |   | 809.11 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เจ้าหนี้การค้ากิจการที่เกี่ยวข้องกัน  | 4     | 1 | 755.37 | 1 | 1,     | 2 |
|                            | 99.32 |   |        |   | 885.01 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินทดรองจากบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน  | 43.85 | 0 | 95.80  | 0 | 139.57 | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนของเงินกู้ยืมระ             | 5,6   | 6 | 1,     | 2 | 3,     | 3 |
| ยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | 57.60 |   | 657.60 |   | 097.20 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนข                       | -     | 0 | 5,     | 5 | 8,000  | 8 |
| องหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี |       |   | 500.00 |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนของหุ้นกู้แปล               | -     | 0 | -      | 0 | -      | 0 |
| งสภาพที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หนี้สินหมุนเวียนอื่น              | 7,4   | 8 | 8,     | 8 | 7,     | 7 |
|                            | 75.98 |   | 142.33 |   | 650.20 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมหนี้สินหมุนเวียน             | 22,4  | 2 | 24,    | 2 | 27,    | 2 |
|                            | 28.51 | 4 | 870.48 | 5 | 581.09 | 6 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|                            |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หนี้สินไม่หมุนเวียน              |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| เงินกู้ยืมระยะยาว -            | 10,9  | 1 | 9,     | 9 | 10,    | 1 |
| สุทธิจ                       | 10.91 | 1 | 253.30 |   | 474.90 | 0 |
| ากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หุ้นกู้-สุทธิจ                   | 20,0  | 2 | 14,    | 1 | 6,500  | 6 |
| ากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | 00.00 | 1 | 500.00 | 4 |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หุ้นกู้แปลงสภาพ -              | -     | 0 | -      | 0 | -      | 0 |
| สุทธิจ                       |       |   |        |   |        |   |
| ากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| สำรองผลประโยชน์พนักงาน -     | 71.29 | 0 | 79.67  | 0 | 71.92  | 0 |
| เงินชดเชยเมื่อออกจากงาน       |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น            | 2     | 0 | 305.65 | 0 | 316.01 | 0 |
|                            | 18.89 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน           | 31,2  | 3 | 24,    | 2 | 17,    | 1 |
|                            | 01.09 | 3 | 138.62 | 4 | 362.83 | 7 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมหนี้สิน                    | 53,6  | 5 | 49,    | 4 | 44,    | 4 |
|                            | 29.60 | 6 | 009.10 | 9 | 943.92 | 3 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|                            |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนของผู้ถือหุ้น                |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ทุนจดทะเบียน                 | 5,1   |   | 4,     |   | 4,     |   |
|                            | 14.16 |   | 744.16 |   | 744.16 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ทุน                         | 4,5   | 5 | 4,     | 5 | 4,     | 5 |
| ออกจำหน่ายและชำระเต็มมูลค่าแล้ว | 80.16 |   | 735.62 |   | 735.62 |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญ           | 20,7  | 2 | 23,    | 2 | 23,    | 2 |
|                            | 94.74 | 2 | 543.45 | 3 | 543.45 | 3 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ห                          | -     | 0 | -      | 0 | -      | 0 |
| ุ้นรอการลดทุนจากการระงับข้อพิพาท |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส่วนเกินทุนที่เ                 | -     | 0 | 1,     | 2 | 1,     | 2 |
| ป็นส่วนของบริษัทย่อยซึ่งเกิดจากที่บร |       |   | 647.14 |   | 647.14 |   |
| ิษัทซื้อบริษัทย่อยต่ำกว่ามูลค่าตามบัญชี |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| กำไรสะสม                   |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|   จัดสรรแล้ว -               | 5     | 1 | 560.06 | 1 | 560.06 | 1 |
|   สำรองตามกฎหมาย           | 35.00 |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
|   ยังไม่ได้จัดสรร              | 15,5  | 1 | 21,    | 2 | 28,    | 2 |
|                            | 46.60 | 6 | 362.96 | 1 | 963.66 | 8 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| ส                          | 0     | - | 16.80  | 0 | 40.93  | 0 |
| ่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยของบริษัทย่อย |       |   |        |   |        |   |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมส่วนของผู้ถือหุ้น             | 41,4  | 4 | 51,    | 5 | 59,    | 5 |
|                            | 56.50 | 4 | 866.03 | 1 | 490.86 | 7 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+
| รวมหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น      | 95,0  | 1 | 100,   | 1 | 104,   | 1 |
|                            | 86.10 | 0 | 875.14 | 0 | 434.76 | 0 |
|                            |       | 0 |        | 0 |        | 0 |
+----------------------------+-------+---+--------+---+--------+---+

หมายเหตุ

*
รายการบัญชีบางรายการได้มีการจัดใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการจัดประเภทรายการบัญชีของงวดปัจจุบัน

  -------------------------------------------- ------------- ----- ------------- ----- ------------- -----
  งบกำไรขาดทุน                                                                                        

                                               2549                2550                2551          

                                               ล้านบาท        %     ล้านบาท        %     ล้านบาท        %

  รายได้จากการขายและการให้บริการ                                                                        

  รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์                     47,013.38     97    64,491.29     98    66,599.78     98

  รายได้จากการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย        1,159.33      2     735.21        1     727.22        1

  รายได้จากการดำเนินงานอื่น                        301.17        1     363.98        1     367.52        1

  รวมรายได้จากการขายและการให้บริการ               48,473.88     100   65,590.49     100   67,694.52     100

                                                                                                     

  ต้นทุนขายและการให้บริการ                                                                               

  ต้นทุนการให้บริการโทรศัพท์                         (29,455.85)   -60   (44,341.69)   -68   (44,238.71)   -65

  ต้นทุนขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย               (327.05)      -1    (365.88)      -1    (404.78)      -1

  ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหาร                   (8,366.53)    -17   (10,269.46)   -16   (11,570.85)   -17

  รวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน                      (38,149.43)   -78   (54,977.03)   -84   (56,214.34)   -83

                                                                                                     

  กำไรจากการดำเนินงาน                           10,324.45     22    10,613.46     16    11,480.18     1

  ดอกเบี้ยรับ                                     133.39        0     197.90        0     426.69        1

  กำไรจากการขายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย          55.38         0     -             0     -             0

  รายได้อื่น                                      142.46        0     182.25        0     120.78        0

  กำใรจากการประนีประนอมยอมความ                  -             0     -             0     2,420.26      4

  กำไร (ขาดทุน) จากอัตราแลกเปลี่ยน                 8.87          0     (17.40)       0     (48.84)       0

  กำไรจากการดำเนินงาน - สุทธิ                     10,664.55     22    10,976.21     17    14,399.05     21

                                                                                                     

  ขาดทุนจากการลดทุนในบริษัทย่อย                     -             0     -             0     (41.98)       0

  ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมตามวิธีส่วนได้เสีย   111.34        0     38.68         0     42.22         0

  กำไรก่อนต้นทุนการกู้ยืมและภาษีเงินได้                 10,775.89     22    11,014.88     17    14,399.29     21

  ต้นทุนการกู้ยืม                                   (3,377.82)    -7    (2,327.86)    -4    (1,947.82)    -3

  ภาษีเงินได้นิติบุคคล                               (2,460.52)    -5    (2,845.76)    -4    (3,126.27)    -5

  ขาดทุนสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยของ บริษัทย่อย     -             0     0.17          0     3.90          0

  กำไรสุทธิสำหรับปี                                4,937.55      10    5,841.43      9     9,329.10      14

  กำไรสุทธิต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน (บาท)                     10.54               2.50                3.94          

  กำไรสุทธิต่อหุ้นปรับลด (บาท)                       10.54               2.50                3.94          
  -------------------------------------------- ------------- ----- ------------- ----- ------------- -----

หมายเหตุ

*
รายการบัญชีบางรายการได้มีการจัดใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับการจัดประเภทรายการบัญชีของงวดปัจจุบัน

งบกระแสเงินสด

+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                       | 2549    | 2550    | 2551    |
+=======================================+=========+=========+=========+
| กระแสเงินสดจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมดำเนินงาน |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กำไรสุทธิ                               | 4       | 5       | 9       |
|                                       | ,937.55 | ,841.43 | ,325.20 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ปรับกระทบกำไรสุทธิเป็นเงินสดรับ (จ่าย)       |         |         |         |
| จากกิจกรรมดำเนินงาน                     |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ส่วนแบ่งกำ                              | (       | (38.68) | (42.22) |
| ไรจากเงินลงทุนในบริษัทย่อยตามวิธีส่วนได้ส่วนเสีย | 111.34) |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กำไรจากการขายเงินลงทุนในบริษัทย่อย         | -       | (0.02)  | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ค่าเผื่อผลขาดทุนจากสินค้าล้าสมัยเพิ่มขึ้น (ลดลง)  | 18.97   | 1.36    | 6.88    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้การค้าเพิ่มขึ้น      | (7.65)  | 174.68  | (       |
| (ลดลง)                                |         |         | 262.13) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ตัดจำหน่ายเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย      | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ-ลูกหนี้ส่วนลดค่าธรรมเนียม - | -       | -       | -       |
| ทีโอที                                  |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สำรองเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ถาวรลดลง     | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| โอ                                    | -       | -       | -       |
| นกลับค่าเผื่อการลดมูลค่าของเงินลงทุนระยะยาวอื่น |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ประมาณการทรัพย์สิน/หนี้สินในอนาคต           | 5.24    | (       | (24.64) |
|                                       |         | 147.10) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย               | 7       | 8       | 9       |
|                                       | ,286.72 | ,121.16 | ,254.75 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ค่าตัดจำหน่ายค่าความนิยม                   | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| โอนกลับค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ                 | (7.00)  | -       | (33.92) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ตัดจำหน่ายสินทรัพย์ถาวร                    | 5.94    | 3.58    | 0.05    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กำไรจากการขายที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์       | (8.86)  | (11.66) | 1.46    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินทรัพย์/หนี้สินภาษีเงินได้รอตัดบัญชีเพิ่มขึ้น/ลดลง  | (       | (       | 841.04  |
|                                       | 160.96) | 214.17) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สำรองผลปร                             | 7.67    | 8.38    | 7.76    |
| ะโยชน์พนักงาน-เงินชดเชยเมื่อออกจากงานเพิ่มขึ้น |         |         |         |
| – ลดลง                                |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กำไรจากการขายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย   | (55.38) | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ก                                     |         | 0.17    | 3.90    |
| ำไรสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยของบริษัทย่อย |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินทรัพย์ดำเนินงานลดลง (เพิ่มขึ้น)            |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ลูกหนี้การค้า                             | (       | (       | 512.84  |
|                                       | 480.76) | 474.51) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ลูกหนี้การค้าบริษัทร่วม                      | 58.91   | 240.92  | 436.41  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ลูกหนี้การค้าบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน               | (25.42) | (       | (6.32)  |
|                                       |         | 122.02) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินทดรองแก่บริษัทร่วม                     | 0.56    | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินทดรองแก่บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน              | (1.75)  | 2.75    | (4.70)  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินค้าคงเหลือ                            | 18.72   | (42.66) | 3.67    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น                       | 272.06  | (       | (       |
|                                       |         | 302.29) | 126.60) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| หนี้สินดำเนินงานเพิ่มขึ้น (ลดลง)              |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เจ้าหนี้การค้า                            | 482.51  | 3       | (       |
|                                       |         | ,844.34 | 994.81) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เจ้าหนี้การค้าบริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน    | 125.25  | 106.57  | 1.44    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินทดรองจากบริษัทร่วมและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน   | (8.74)  | 30.28   |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| หนี้สินหมุนเวียนอื่น                         | 1       | 680.73  | 452.58  |
|                                       | ,775.34 |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น                       | (17.24) | 155.41  | 12.53   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงาน             | 14      | 17      | 19      |
|                                       | .110.34 | ,942.39 | ,326.35 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กระแสเงินสดจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมลงทุน     |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินฝากธนาคารซึ่งถึงกำหนดจ่ายคืนเกินกว่า 3    | -       | 0.27    | 0.21    |
| เดือนหรือติดภาระผูกพันลดลง                 |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินปันผลรับจากบริษัทร่วม                   | 20.00   | 30.00   | 30.0    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินลงทุนระยะยาวอื่นลดลง (เพิ่มขึ้น)          | 179.41  | 0.09    | 0.10    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ลูกหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกันลดลง (เพิ่มขึ้น)        | 8.65    | (0.23)  | 33.92   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดและรายกา                         | -       | 1       | -       |
| รเทียบเท่าเงินสดของบริษัทย่อยที่ได้จากการแลกหุ้น |         | ,654.20 |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ซื้อที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์                  | (       | (1,     | (1,     |
|                                       | 684.78) | 212.68) | 881.89) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินรับจากการขายที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์      | 21.39   | 12.03   | 7.34    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดจ่ายจากการซื้อเงินลงทุนในบริษัทย่อย      | -       | (32.40) | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดรับจากการขายเงินลงทุนในบริษัทย่อย      | -       | 0.49    | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินรับจากการขายหุ้นของบริษัทที่ถือโดยบริษัทย่อย  | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดรับ (จ่าย)จากการลดทุนในบริษัทย่อย      | -       | -       | (6.1)   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ซื้อสิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัด                   | (11,    | (9,     | (7,     |
| บัญชีและเครื่องมือและอุปกรณ์สัมปทานระหว่างติดตั้ง | 216.72) | 989.98) | 767.66) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินมัดจำและเงินจ่ายล                     | 441.05  | (       | 372.08  |
| ่วงหน้าเพื่อการจัดซื้อและติดตั้งอุปกรณ์สัมปทานลดลง |         | 309.93) |         |
| (เพิ่มขึ้น)                               |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นเพิ่มขึ้น                | (1,     | (1,     | (1,     |
|                                       | 574.83) | 271.77) | 639.13) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุน              | (12,    | (11,    | (10,    |
|                                       | 805.83) | 119.91) | 903.13) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                       |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| กระแสเงินสดจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมจัดหาเงิน  |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินเพิ่มขึ้น       | (2,     | (1,     | -       |
| (ลดลง)                                | 400.00) | 000.00) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เจ้าหนี้ทรัสต์รีซีทเพิ่มขึ้น (ลดลง)              | (       | (1,     | (50.93) |
|                                       | 422.69) | 616.94) |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินรับจากเงินกู้ยืมระยะยาว                 | 11      | -       | 5       |
|                                       | ,812.82 |         | ,758.40 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินรับจากการออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท            | 6       | -       | -       |
|                                       | ,000.00 |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ชำระคืนเงินกู้ยืมระยะยาว                   | (       | (5,     | (3,     |
|                                       | 158.81) | 657.60) | 097.20) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ต้นทุนในการออกหุ้นเพิ่มทุน                   | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ชำระคืนหุ้นกู้แปลงสภาพ                     | (37.94) | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินรับจากการขายหุ้นเพิ่มทุนสุทธิ              | -       | 2       | -       |
|                                       |         | ,912.70 |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| ชำระคืนหุ้นกู้                             | (15,    | -       | (5,     |
|                                       | 448.70) |         | 500.00) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดสุทธิจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมจัดหาเงิน    | (       | (5,     | (4,     |
|                                       | 655.32) | 361.84) | 618.14) |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                       |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น       | 649.19  | 1       | 3       |
| (ลดลง) สุทธิ                            |         | ,460.64 | ,805.07 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดต้นงวด       | 1       | 1       | 3       |
|                                       | ,166.83 | ,816.01 | ,276.66 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดสิ้นงวด       | 1       | 3       | 7       |
|                                       | ,816.02 | ,276.66 | ,081.73 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| เงินสดจ่ายระหว่างงวดสำหรับ                |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ดอกเบี้ยจ่าย                           | 3       | 1       | 1       |
|                                       | ,454.28 | ,954.09 | ,862.29 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ภาษีเงินได้นิติบุคคล                      | 1       | 3       | 3       |
|                                       | ,280.82 | ,549.66 | ,009.60 |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+

สรุปอัตราส่วนทางการเงิน

+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|                                          | 2549   | 2550   | 2551   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนสภาพคล่อง                        |        |        |        |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนสภาพคล่อง                        | 0.52   | 0.55   | 0.60   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว                  | 0.43   | 0.45   | 0.52   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนสภาพคล่องกระแสเงินสด              | 0.52   | 0.76   | 1.29   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า – รวม⁽¹⁾       | 5.44   | 5.80   | 5.45   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน) - รวม           | 66.22  | 62.06  | 66.00  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า – ยูดี⁽²⁾        | 5.43   | 5.17   | 5.45   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย (วัน) – ยูดี            | 66.27  | 69.63  | 66.06  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ               | 3.30   | 3.63   | 3.48   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย (วัน)               | 109.06 | 99.26  | 103.40 |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้⁽³⁾                 | 4.72   | 4.57   | 6.17   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   ระยะเวลาชำระหนี้ (วัน)                    | 66.34  | 78.77  | 58.39  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   Cash Cycle                             | 108.94 | 82.55  | 111.01 |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร       |        |        |        |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนกำไรขั้นต้น                        | 38.56% | 31.83% | 34.05% |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนกำไรสุทธิ                         | 10.16% | 8.91%  | 13.78% |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนผลตอบแทนผู้ถือหุ้น                   | 12.66% | 12.52% | 20.00% |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน      |        |        |        |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์               | 5.42%  | 5.96%  | 9.09%  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร           | 16.40% | 18.03% | 23.24% |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราการหมุนของสินทรัพย์                    | 0.53   | 0.67   | 0.71   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน          |        |        |        |
|                                          |        |        |        |
|   อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น⁽⁴⁾            |        |        |        |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|                                          | 0.86   | 0.53   | 0.35   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ย⁽⁵⁾    | 5.67   | 8.66   | 12.72  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (Cash    | 1.12   | 1.08   | 1.11   |
|   Basis)                                 |        |        |        |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   อัตราส่วนการจ่ายเงินปันผล                   | 0      | 30%    | 38%    |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   มูลค่าที่ตราไว้ (บาท)                       | 10.00  | 2.00   | 2.00   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   มูลค่าตามบัญชี (บาท)                       | 90.51  | 21.90  | 25.12  |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+
|   กำไรขั้นต้นต่อหุ้น (บาท)                     | 10.54  | 2.50   | 3.94   |
+------------------------------------------+--------+--------+--------+

หมายเหตุ

(1) คำนวณจาก รายได้จากการให้บริการระบบรายเดือน (Billing Postpaid) /
ลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์เฉลี่ย

(2) คำนวณจาก ยอดขายผ่านยูดี / ลูกหนี้การค้ายูดีเฉลี่ย

(3) คำนวณจาก ยอดซื้ออุปกรณ์เครื่องมือสัมปทาน (จากงบกระแสเงินสด) /
เจ้าหนี้อุปกรณ์สัมปทานเฉลี่ย

(4) คำนวณจาก (หนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ย – เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด) /
ส่วนของผู้ถือหุ้น

(5) คำนวณจาก กำไรก่อนหักค่าใช้จ่าย ดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย /
(ดอกเบี้ยจ่าย – ดอกเบี้ยรับ)

(6) คำนวณโดยใช้จำนวนหุ้นสามัญถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average Ordinary
Shares)

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงิน

12.2.1 สรุปภาพรวมของผลการดำเนินงานที่ผ่านมา

แม้ว่าภาวะการแข่งขันในตลาดมีความรุนแรงมากขึ้น
บริษัทยังคงเน้นจุดยืนด้านการให้บริการด้วยความเป็นมิตรต่อลูกค้า
การพัฒนานวัตกรรมด้านการบริการต่างๆ
โดยมุ่งเน้นการนำเสนอที่ตรงกับความต้องการและการดำเนินชีวิตของลูกค้า
และการให้บริการที่มีความคุ้มค่าอย่างต่อเนื่อง
พร้อมกับการนำเสนอบริการที่เจาะกลุ่มเฉพาะของลูกค้าที่มีความต้องการแตกต่างจากกลุ่มอื่นๆ
อีกทั้งพัฒนาคุณภาพของโครงข่ายให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้นและเพียงพอต่อปริมาณการใช้งานของลูกค้า
ตลอดจนการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายเพื่อกระจายสินค้าและบริการของบริษัทไปยังลูกค้าได้อย่างทั่วถึง
โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อรักษาและเพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาดทั้งในด้านจำนวนผู้ใช้บริการและด้านรายได้จากการให้บริการ
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้กับองค์กร
ที่ผ่านมาบริษัทสามารถบริหารและจัดการให้เกิดการเติบโตของรายได้อย่างต่อเนื่อง
และการบริหารจัดการด้านต้นทุนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ส่งผลให้บริษัทมีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
อีกทั้งฐานะทางการเงินของบริษัทก็มีความแข็งแกร่งเพิ่มขึ้นพร้อมกับมีสัดส่วนของหนี้สินสุทธิต่อส่วนของผู้ถือหุ้นที่ดีขึ้นด้วย

ในต้นปี 2550 การเริ่มคิดค่าเชื่อมต่อโครงข่าย (“IC”)
ส่งผลให้อุตสาหกรรมโทรคมนาคมของไทยเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก
ผู้ให้บริการทุกรายจึงต้องทำการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่
และมีความระมัดระวังเพิ่มขึ้นในการนำเสนออัตราค่าโทรที่ถูกมากเหมือนในช่วงสองสามปีที่ผ่านมา
ซึ่งส่งผลให้ภาวการณ์แข่งขันโดยรวมปรับตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี นอกจากนี้
การคิดอัตราค่าโทรยังถูกแบ่งออกเป็นการโทรในเครือข่ายที่มีค่าโทรถูกกว่าและการโทรออกนอกเครือข่าย
นอกจากจะทำให้ปริมาณการโทรในเครือข่าย
และจำนวนผู้ใช้บริการที่ใช้สองเลขหมายเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ซึ่งส่งผลกระทบทางลบกับรายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อเดือนในปีที่ผ่านมาแล้ว
ยังทำให้ให้จำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นอย่างมาก
และทำให้ภาระต้นทุนการเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิลดลงตลอดทั้งปี

ในปี 2551 แม้ว่าการเติบโตของจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศไทยจะชะลอตัวลง
แต่อัตราส่วนผู้ใช้บริการดังกล่าวต่อประชากรรวมยังคงผ่านร้อยละ95 ไปได้
ดีแทคมีจำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นสุทธิทั้งปีประมาณ2.9 ล้านรายซึ่งเป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
แม้ว่าอัตราการขยายตัวจะลดลงในช่วงปลายปีก็ตาม
การเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้ใช้บริการมีสาเหตุหลักมาจากทั้งการขยายเครือข่ายในพื้นที่ต่างจังหวัด
และการแข่งขันที่เพิ่มสูงขึ้นในส่วนของการโทรในเครือข่าย
ซึ่งส่งผลให้รายได้จากการให้บริการชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับตัวเลขในอดีต

สถานการณ์ทางการเมืองในประเทศที่ไม่แน่นอน
และวิกฤตการณ์ทางการเงินโลกส่งผลโดยตรงกับภาวะเศรษฐกิจในประเทศไทย
โดยเฉพาะในภาคธุรกิจการท่องเที่ยวและการส่งออก
ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบอย่างหนัก
จึงมีผลทำให้ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและภาคธุรกิจอยู่ในระดับต่ำตลอดทั้งปี อย่างไรก็ตาม
ภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรมก็ยังคงไม่รุนแรงเท่ากับในอดีตเนื่องจากการเริ่มใช้การเชื่อมต่อโครงข่ายในต้นปี
2550

เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2551 ดีแทคได้บรรลุข้อตกลงอย่างฉันท์มิตร
เพื่อเข้าทำสัญญาประนีประนอมยอมความ จำนวน 3.0 พันล้านบาท กับ บริษัท ดิจิตอล โฟน จำกัด
(“ดีพีซี”) ส่งผลให้ดีแทคบันทึกกำไรก่อนภาษีจากธุรกรรมนี้จำนวน2.4 พันล้านบาท

ในปี2551 ดีแทคมีจำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นสุทธิจำนวน 2.9 ล้านราย
ส่งผลให้จำนวนผู้ใช้บริการรวมทั้งหมด ณ สิ้นปี เป็น 18.7 ล้านราย
สำหรับรายได้ค่าบริการที่ไม่รวมค่าเชื่อมต่อโครงข่ายเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.3 จากปีก่อน
เนื่องจากจำนวนผู้ใช้บริการและรายได้จากบริการเสริมที่เพิ่มขึ้น ส่วนรายได้รวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.3
จากรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายที่มากขึ้น1 เดือนในปีนี้ สำหรับ EBITDA เพิ่มขึ้นร้อยละ22.8
จากปีก่อน ส่วนใหญ่จากการบันทึกกำไรจากดีพีซี และร้อยละ10.0 หากไม่รวมกำไรจากดีพีซี
เนื่องจากรายได้การให้บริการเพิ่มขึ้น และค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิที่ปรับตัวดีขึ้น ส่งผลให้ EBITDA
margin เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ34.0 และร้อยละ30.4 หากไม่รวมกำไรจากดีพีซี

ในส่วนประเด็นด้านกฎหมาย ในเดือนมกราคม 2552 กทช.
มีคำชี้ขาดสั่งให้ทีโอทีและดีแทคดำเนินการทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างกันโดยให้มีผลในทันที
ส่วนการเชื่อมต่อโครงข่ายกับฮัทช์
ยังอยู่ภายใต้กระบวนการการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท (ภายใต้ กทช.)

12.2.2 สรุปภาพรวมผลการดำเนินงานของปี 2551

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีจำนวนลูกค้ารวมทั้งสิ้น 18,682,076 ราย โดยร้อยละ 87
เป็นลูกค้าในระบบเติมเงิน โดยลูกค้าเพิ่มขึ้นสุทธิจากสิ้นปี 2550 คิดเป็นจำนวน 2,910,050 ราย
ซึ่งคิดเป็นอัตราการเติบโตร้อยละ 18 เมื่อเปรียบเทียบกับสิ้นปี 2550 ที่ผ่านมา
บริษัทมีส่วนแบ่งทางการตลาดคิดเป็นร้อยละ 30

12.2.3 การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานสำหรับปี 2549ถึงปี 2551

+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| รายการ                         | 2   |    | 2   |    | 2551 |     |
|                                | 549 |    | 550 |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|                                | ล้าน | ร  | ล้าน | ร  | ล้า   | ร้อ  |
|                                | บาท | ้อย | บาท | ้อย | นบาท | ยละ |
|                                |     | ละ |     | ละ |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| รายได้จากการขายและการให้บริการ    |     |    |     |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|   รายได้จากการให้บริการโทรศัพท์     | 47, | 97 | 64, | 98 | 66   | 98  |
|                                | 013 |    | 491 |    | ,600 |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|   รายได้จา                      | 1,  | 2  | 735 | 1  | 727  | 1   |
| กการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย | 159 |    |     |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|   รายได้จากการดำเนินงานอื่น        | 301 | 1  | 364 | 1  | 368  | 1   |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| รวมรายได้จากการขายและการให้บริการ | 48, | 1  | 65, | 1  | 67   | 100 |
|                                | 473 | 00 | 590 | 00 | ,695 |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ต้นทุนการขายและการให้บริการ        |     |    |     |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|   ต้นทุนจากการให้บริการโทรศัพท์      | (2  | (6 | (4  | (6 | (44, | (   |
|                                | 9,4 | 0) | 4,3 | 8) | 239) | 65) |
|                                | 55) |    | 42) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
|   ต้นทุนจา                       | (3  | (  | (3  | (  | (    | (1) |
| กการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย | 27) | 1) | 66) | 1) | 405) |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| รวมต้นทุนการขายและการให้บริการ     | (2  | (6 | (4  | (6 | (44, | (   |
|                                | 9,7 | 1) | 4,7 | 8) | 644) | 66) |
|                                | 82) |    | 08) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหาร     | (   | (1 | (1  | (1 | (11, | (   |
|                                | 8,3 | 7) | 0,2 | 6) | 571) | 17) |
|                                | 67) |    | 69) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| กำไรจากการดำเนินงาน             | 10, | 22 | 10, | 16 | 11   | 1   |
|                                | 324 |    | 613 |    | ,480 |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ดอกเบี้ยรับ                       | 133 | 0  | 197 | 3  | 427  | 1   |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| กำไรจ                          | 56  | 0  | -   |    | -    | 0   |
| ากการขายเงินลงทุนในหลักทรัพย์เผื่อขาย |     |    |     |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| รายได้อื่น                        | 142 | 0  | 182 | 0  | 121  | 0   |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| กำไร (ขาดทุน) จากอัตราแลกเปลี่ยน   | 9   | 0  | (   | 0  | (49) | 0   |
|                                |     |    | 17) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ส่วนแบ่งกำไร (ขาดทุน)             | 111 | 0  | 39  | 0  | 42   | 0   |
| จากบริษัทร่วมตามวิธีส่วนได้เสีย        |     |    |     |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ต้นทุนการกู้ยืม                     | (   | (  | (   | (  | (1,  | (3) |
|                                | 3,3 | 7) | 2,3 | 4) | 948) |     |
|                                | 78) |    | 28) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล                 | (   | (  | (   | (  | (3,  | (5) |
|                                | 2,4 | 5) | 2,8 | 4) | 126) |     |
|                                | 60) |    | 46) |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| ขาดทุนสุทธิส                      | -   | -  | 0   | 0  | 3.90 | 0   |
| ่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยของบริษัทย่อย |     |    | .17 |    |      |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+
| กำไรสุทธิ                        | 4,  | 10 | 5,  | 9  | 9    | 14  |
|                                | 937 |    | 841 |    | ,329 |     |
+--------------------------------+-----+----+-----+----+------+-----+

การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานเปรียบเทียบระหว่างปี 2549 และปี 2550

ด้านรายได้

ปี 2550 เป็นปีที่เริ่มมีการใช้ระบบเชื่อมต่อโครงข่าย ส่งผลให้การแข่งขันด้านราคามีไม่มากนัก
เนื่องจากผู้ให้บริการมีภาระต้นทุนระบบเชื่อมต่อโครงข่ายสำหรับการโทรออกนอกเครือข่าย
จึงทำให้ไม่สามารถคิดอัตราค่าโทรต่ำกว่าต้นทุนที่ได้รับความเห็นชอบจาก กทช.
และด้วยความแข็งแกร่งของบริษัทที่ยังคงเน้นจุดยืนในด้านการให้บริการด้วยความเป็นธรรมและการให้บริการที่มีความคุ้มค่าต่อลูกค้าอย่างต่อเนื่อง
อีกทั้งพัฒนาคุณภาพของโครงข่ายให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้นและเพียงพอต่อปริมาณการใช้งานของลูกค้า
ตลอดจนการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายเพื่อกระจายสินค้าและบริการของบริษัทไปยังลูกค้าได้อย่างทั่วถึง
ทำให้บริษัทมีผลการดำเนินงานที่น่าพึงพอใจ ฐานลูกค้าเติบโตอย่างต่อเนื่อง ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2550 บริษัทมีจำนวนลูกค้ารวมทั้งสิ้น 15,772,026 ราย โดยร้อยละ 87
เป็นลูกค้าในระบบเติมเงิน โดยลูกค้าเพิ่มขึ้นสุทธิจากสิ้นปี 2549 คิดเป็นจำนวน 3,496,528 ราย
ซึ่งคิดเป็นอัตราการเติบโตร้อยละ 29 เมื่อเปรียบเทียบกับสิ้นปี 2549 ที่ผ่านมา
บริษัทมีส่วนแบ่งทางการตลาดคิดเป็นร้อยละ 29.7

สำหรับรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์ในปี 2550 เท่ากับ 64,491 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นร้อยละ
98 ของรายได้รวม เพิ่มขึ้นร้อยละ 37 จากปีก่อนซึ่งเท่ากับ 47,013 ล้านบาท
โดยมีรายละเอียดดังนี้

(1) จำนวนลูกค้าเพิ่มขึ้นสุทธิ ณ สิ้นปี 2550 มีจำนวน 3,496,528 ราย
    หรือมีอัตราการเติบโตร้อยละ 29 จากปี 2549 ส่วนใหญ่เป็นลูกค้าระบบเติมเงิน โดย ณ สิ้นปี
    2550 บริษัทมีจำนวนลูกค้าระบบรายเดือนและระบบเติมเงินเท่ากับ 2.1 ล้านรายและ 13.7
    ล้านรายตามลำดับ

  ---------------------------- -------------- -------------- ------------
  จำนวนผู้ใช้บริการ (เลขหมาย)      2549           2550           +/-

  ระบบรายเดือน                  2,036,102      2,072,745      + 2%

  ระบบเติมเงิน                   10,189,396     13,699,281     + 34%

  รวม                          12,225,498     15,772,026     + 29%
  ---------------------------- -------------- -------------- ------------

(2) รายได้จากการให้บริการด้านเสียง (Voice Revenues) เติบโตร้อยละ 5
    มีสาเหตุหลักมาจากการขยายฐานลูกค้าอย่างต่อเนื่อง
    ทั้งนี้รายได้เฉลี่ยต่อลูกค้าในระบบเติมเงินและระบบรายเดือนลดลงจากปีก่อน
    สาเหตุหลักมาจากการขยายฐานลูกค้าในยังพื้นที่ต่างจังหวัดซึ่งมีอัตราการใช้ที่ต่ำกว่า

(3) รายได้จากค่าบริการเสริม เพิ่มขึ้นร้อยละ 33 เนื่องจากปริมาณการใช้บริการด้านข้อมูล เช่น
    SMS MMS และ CPA เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยรายได้จากค่าบริการเสริมคิดเป็นร้อยละ 8
    ของรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์

รายได้จากการให้บริการด้านเสียงและรายได้จากค่าบริการเสริมดังกล่าวตาม (2) และ (3)
ได้รวมอยู่ในรายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อเดือน (ARPU) ในตารางดังต่อไปนี้

  ---------------------------------- ------------- ------------- ----------
  รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อรายต่อเดือน      2549          2550          +/-
  (บาท)                                                          

  ระบบรายเดือน                        809           688           -15%

  ระบบเติมเงิน                         269           219           -19%

  รวม                                356           287           -19%
  ---------------------------------- ------------- ------------- ----------

(4) รายได้จากบริการข้ามแดนอัตโนมัติ เพิ่มขึ้นร้อยละ 4 จากปี 2549 และ
    รายได้จากบริการข้ามแดนอัตโนมัติคิดเป็นร้อยละ 4 ของรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์

(5) รายได้จากการเชื่อมต่อโครงข่าย
    คือรายได้ที่ได้จากผู้ให้บริการรายอื่นในการโทรเข้ามายังเครือข่ายบริษัท
    ซึ่งรายได้จากการให้บริการเปรียบเทียบระหว่างการรวม IC และไม่รวม IC
    แสดงในตารางดังต่อไปนี้

  --------------------------------- ------------ ------------ -------------
  รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อรายต่อเดือน     ไม่รวม IC     รวม          ส่วนเพิ่มร้อยละ
  (บาท)                                                       

  ระบบรายเดือน                       ไม่รวม IC     รวม          ส่วนเพิ่มร้อยละ

  ระบบเติมเงิน                        688          823          20%

  รวม                               219          297          36%
  --------------------------------- ------------ ------------ -------------

(6) รายได้จากการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมายในปี 2550 ลดลงร้อยละ 37
    จากราคาชุดเลขหมายในระบบเติมเงินที่ลดลงจากปีก่อน

(7) รายได้จากการดำเนินงานอื่น ประกอบด้วยรายได้จากการให้เช่าวงจร Transmission
    ที่เพิ่มขึ้น ค่าธรรมเนียมแรกเข้า Franchise รายได้จากการให้บริการการซ่อม และอื่นๆ
    โดยรายได้จากการดำเนินงานอื่นเพิ่มขึ้นร้อยละ 21
    จากการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ

ด้านต้นทุน

ต้นทุนจากการให้บริการโทรศัพท์ปี 2550 จำนวน 44,342 ล้านบาท เพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 51
จากปีก่อน โดยมีปัจจัยหลักดังนี้

(1) ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับสัญญาร่วมการงานลดลงร้อยละ 27
    เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงอัตราการคำนวณค่าเชื่อมโยงโครงข่ายโทรคมนาคม (AC)
    ตามข้อตกลงเดิมที่ทำกับทีโอที ไปเป็นอัตราค่าเชื่อมต่อเครือข่าย (IC) ที่ได้รับการอนุมัติจาก
    กทช. แต่อย่างไรก็ตาม บริษัทก็ต้องจ่ายค่าส่วนแบ่งรายได้ให้กับ กสท.
    เพิ่มขึ้นเนื่องจากรายได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายสุทธิจากการเชื่อมต่อเครือข่ายเพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนอัตราการคิดดังกล่าว
    (ค่าเชื่อมต่อเครือข่าย (IC) กับ TOT อยู่ในหมวด 3 (“ค่าเชื่อมต่อโครงข่าย” )

(2) ค่าการตัดจำหน่ายของสิทธิการใช้อุปกรณ์ที่ใช้ในการดำเนินงานสนับสนุนการให้บริการวิทยุคมนาคม
    เพิ่มขึ้นร้อยละ14 จากปี 2549
    อันเป็นผลมาจากการขยายเครือข่ายระบบเซลลูล่าร์และเพิ่มความสามารถในการรองรับของชุมสาย
    ตลอดจนมีการตัดจำหน่ายด้วยระยะเวลาที่เหลือในอายุสัญญาร่วมการงานที่สั้นลง โดย ณ สิ้นปี
    2550 บริษัทมีจำนวนสถานีฐาน 8,166 สถานี เพิ่มขึ้น 963 สถานีภายในปี 2550

  --------------------------- --------------------- ---------------------
                              2549                  2550

  จำนวนสถานีฐาน                7,203                 8,166
  --------------------------- --------------------- ---------------------

(1) ค่าเชื่อมต่อโครงข่าย (“IC”) ประกอบด้วย ค่า IC ระหว่างดีแทค กับ ทีโอที (IC-TOT)
    และค่า IC ระหว่างดีแทค กับ AIS และ True Move (IC-AIS & True Move)

  IC-TOT คือ ค่าปริมาณการโทรผ่านเครือข่ายทีโอทีไปยังผู้ให้บริการปลายทางอื่น
  หักยอดสุทธิของปริมาณการโทรเข้าออกระหว่างดีแทคกับทีโอที โดย IC-TOT
  ลดลงอย่างต่อเนื่องในปี 2550 เนื่องจาก
  ดีแทคหยุดการคิดค่าเชือมต่อโครงข่ายกับทีโอทีตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน 2550
  หลังจากบริษัทบอกยกเลิกสัญญาการเชื่อมโยงโครงข่ายกับทีโอที ทั้งนี้ IC-TOT คิดเป็นร้อยละ 4
  ของต้นทุนการให้บริการโทรศัพท์

  IC-AIS & True Move คิดเป็นร้อยละ 38 ของต้นทุนการให้บริการโทรศัพท์

(2) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานอื่น คิดเป็นร้อยละ 15 ของต้นทุนการให้บริการรวม ได้แก่
    ต้นทุนการผลิตบัตรเติมเงินและค่าธรรมเนียมจากการขายบัตรเติมเงินที่ให้กับยูดี
    ค่าใช้จ่ายที่ต้องชำระให้แก่ผู้ให้บริการในต่างประเทศที่เกี่ยวข้องในการให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติ
    ค่าเช่าสถานี ค่าสาธารณูปโภค และค่าซ่อมบำรุง ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานอื่นรวมสำหรับปี
    2550 เพิ่มขึ้นร้อยละ 4 จากปี 2549 ส่วนใหญ่มาจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนด้านค่าเช่าสถานี
    ค่าสาธารณูปโภค และค่าซ่อมบำรุง จากจำนวนสถานีฐานที่เพิ่มขึ้น

ต้นทุนจากการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดหมายเลข

ต้นทุนของเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ 12 จากปี 2549 เป็น 366 ล้านบาทในปี
2550 จากจำนวนผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน

กำไรขั้นต้น

บริษัทมีกำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นจาก 18,691 ล้านบาทในปี 2549 เป็น 20,883 ล้านบาทในปี 2550
คิดเป็นการเพิ่มขึ้นร้อยละ 12 โดยเพิ่มขึ้นจากฐานรายได้ที่มากขึ้นตามการขยายตัวของธุรกิจ
หากพิจารณาอัตรากำไรขั้นต้นของการให้บริการโทรศัพท์จะเห็นได้ว่าอัตรากำไรขั้นต้นลดลงจากร้อยละ
37 ในปี 2549 เป็นร้อยละ 31 ในปี 2550
โดยสาเหตุหลักเกิดจากฐานรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากการรวมรายได้จากค่าเชื่อมต่อโครงข่าย

ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหาร

ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหารเท่ากับ 10,269 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 23 จากปีก่อน
เป็นผลมาจากสาเหตุต่อไปนี้

(1) ค่าใช้จ่ายจากการบริหารงานทั่วไปเพิ่มขึ้นร้อยละ 31 จากปี 2549
    ส่วนใหญ่เกิดจากการว่าจ้างพนักงานใหม่เพิ่มขึ้น
    ค่าใช้จ่ายจากการบริหารงานทั่วไปรวมคิดเป็นร้อยละ 8 ของรายได้รวม

(2) ค่าใช้จ่ายทางการขายและการตลาดเพิ่มขึ้นร้อยละ 9 จากปี 2549 เนื่องจากในช่วงไตรมาสที่
    4 ของปี 2550 บริษัทมีกิจกรรมทางการตลาดสำหรับปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ของบริษัท
    โดยคิดเป็นร้อยละ 5 ของรายได้รวม

(3) ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 5 ในปี 2550 จากร้อยละ 2 ในปีก่อน
    เนื่องจากบริษัทพยายามตัดลูกค้าด้อยคุณภาพจากระบบรายเดือน

รายได้อื่น

รายได้อื่นในปี 2550 เพิ่มขึ้นเป็น182 ล้านบาท หรือร้อยละ 28 จากปีก่อน

ต้นทุนการกู้ยืม

ต้นทุนการกู้ยืมในปี 2550 ลดลงร้อยละ 31 เนื่องมาจากการลดลงของจำนวนหนี้และการจ่ายคืน
Yankee Bond ที่มีดอกเบี้ยสูง

กำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่าย (EBITDA)

ในปี 2550 บริษัทมี EBITDA เท่ากับ 18,893 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 6 จากปีก่อน
อย่างไรก็ตาม อัตรากำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่าย (EBITDA
Margin) ลดลงเป็นร้อยละ 29
ส่วนใหญ่เกิดจากฐานรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากการรวมรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่าย

กำไรสุทธิ

บริษัทมีกำไรสุทธิสำหรับปี 2550 เท่ากับ 5,841 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ18 จากปีก่อน
กำไรสุทธิต่อหุ้นเท่ากับ 2.5 บาท ในขณะที่อัตรากำไรสุทธิลดลงจาก ร้อยละ 10 เป็นร้อยละ 9
ซึ่งเป็นผลจากฐานรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากการรวมรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่าย

อัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้น

ในปี 2550 บริษัทมีอัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้นร้อยละ 12.52

การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานเปรียบเทียบระหว่างปี 2550 และปี 2551

ด้านรายได้

ในปี 2551 แม้ว่าการเติบโตของจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศไทยจะชะลอตัวลง
แต่อัตราส่วนผู้ใช้บริการดังกล่าวต่อประชากรรวมยังคงผ่านร้อยละ 95 ไปได้
แม้ว่าอัตราการขยายตัวจะลดลงในช่วงปลายปีก็ตาม
การเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้ใช้บริการมีสาเหตุหลักมาจากทั้งการขยายเครือข่ายในพื้นที่ต่างจังหวัด
และการแข่งขันที่เพิ่มสูงขึ้นในส่วนของการโทรในเครือข่าย
ซึ่งส่งผลให้รายได้จากการให้บริการชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับตัวเลขในอดีต
สถานการณ์ทางการเมืองในประเทศที่ไม่แน่นอน
และวิกฤตการณ์ทางการเงินโลกส่งผลโดยตรงกับภาวะเศรษฐกิจในประเทศไทย
โดยเฉพาะในภาคธุรกิจการท่องเที่ยวและการส่งออก
ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบอย่างหนัก
จึงมีผลทำให้ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและภาคธุรกิจอยู่ในระดับต่ำตลอดทั้งปี อย่างไรก็ตาม
ภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรมก็ยังคงไม่รุนแรงเท่ากับในอดีตเนื่องจากการเริ่มใช้การเชื่อมต่อโครงข่าย
(IC) ในต้นปี 2550

ฐานลูกค้าเติบโตอย่างต่อเนื่อง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีจำนวนลูกค้ารวมทั้งสิ้น
18,682,076 ราย โดยร้อยละ 87 เป็นลูกค้าในระบบเติมเงิน โดยลูกค้าเพิ่มขึ้นสุทธิจากสิ้นปี
2550 คิดเป็นจำนวน 2,910,050 ราย ซึ่งคิดเป็นอัตราการเติบโตร้อยละ 18
เมื่อเปรียบเทียบกับสิ้นปี 2550 ที่ผ่านมา บริษัทมีส่วนแบ่งทางการตลาดคิดเป็นร้อยละ
30สำหรับรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์ในปี25 51 เท่ากับ 66,660 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นร้อยละ
98 ของรายได้รวม เพิ่มขึ้นร้อยละ 3 จากปีก่อนซึ่งเท่ากับ 64,491 ล้านบาท
โดยมีรายละเอียดดังนี้

(1) จำนวนลูกค้าเพิ่มขึ้นสุทธิ ณ สิ้นปี 2551 มีจำนวน 2,910,050 ราย
    หรือมีอัตราการเติบโตร้อยละ 18 จากปี 2550 ส่วนใหญ่เป็นลูกค้าระบบเติมเงิน โดย ณ สิ้นปี
    2551 บริษัทมีจำนวนลูกค้าระบบรายเดือนและระบบเติมเงินเท่ากับ 2.5 ล้านรายและ 16.2
    ล้านรายตามลำดับ

  ---------------------------- -------------- -------------- ------------
  จำนวนผู้ใช้บริการ (เลขหมาย)      2550           2551           +/-

  ระบบรายเดือน                  2,072,745      2,469,866      -19%

  ระบบเติมเงิน                   13,699,281     16,212,210     +18%

  รวม                          15,772,026     18,682,076     +18%
  ---------------------------- -------------- -------------- ------------

(2) รายได้จากการบริการเสียง ในปี 2551 ลดลงร้อยละ 2.1
    จากการใช้งานที่น้อยลงเนื่องจากเศรษฐกิจที่ชะลอตัว และคิดเป็นร้อยละ 58.7
    ของรายได้จากการให้บริการ

(3) รายได้จากบริการเสริม (“VAS”) ในปี 2551 เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 39.0 จากปีก่อน
    จากการใช้งานด้านข้อมูลที่เพิ่มสูงขึ้น และคิดเป็นร้อยละ 10.8 ของรายได้จากการให้บริการ

รายได้จากการให้บริการด้านเสียงและรายได้จากค่าบริการเสริมดังกล่าวตาม (2) และ (3)
ได้รวมอยู่ในรายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อเดือน (ARPU) ในตารางดังต่อไปนี้

  ---------------------------------- ------------- ------------- ----------
  รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อรายต่อเดือน      2550          2551          +/-
  (บาท)                                                          

  ระบบรายเดือน                        688           580           -16%

  ระบบเติมเงิน                         219           191           -13%

  รวม                                287           237           -17%
  ---------------------------------- ------------- ------------- ----------

(4) รายได้จากบริการเครือข่ายระหว่างประเทศ (“IR”) เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.6
    จากปีก่อนและคิดเป็นร้อยละ 3.5 ของรายได้จากการให้บริการ ซึ่งอยู่ในระดับเดียวกับปี
    2550

(5) รายได้จากค่าเชื่อมต่อโครงข่าย (“IC” ) เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.5
    จากรายได้ค่าเชื่อมต่อโครงข่ายที่มากขึ้น 1 เดือนในปีนี้ และคิดเป็นร้อยละ 22.3
    ของรายได้จากการให้บริการ ซึ่งอยู่ในระดับเดียวกับปี 2550

  --------------------------------- ------------ ------------ -------------
  รายได้เฉลี่ยต่อเลขหมายต่อรายต่อเดือน     ไม่รวม IC     รวม          ส่วนเพิ่มร้อยละ
  (บาท)                                                       

  ระบบรายเดือน                       580          711          23%

  ระบบเติมเงิน                        191          255          34%

  รวม                               237          309          30%
  --------------------------------- ------------ ------------ -------------

(6) รายได้จากการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมายในปี 2551 ลดลงร้อยละ 1

(7) รายได้จากการดำเนินงานอื่น ประกอบด้วยรายได้จากการให้เช่าวงจร Transmission
    ที่เพิ่มขึ้น ค่าธรรมเนียมแรกเข้า Franchise รายได้จากการให้บริการการซ่อม และอื่นๆ
    โดยรายได้จากการดำเนินงานอื่นค่อนข้างคงที่จากปีก่อน

ด้านต้นทุน

ต้นทุนจากการให้บริการโทรศัพท์ปี 2551 จำนวน 44,239 ล้านบาท ลดลงเล็กน้อยจากปีก่อน
โดยมีปัจจัยหลักดังนี้

(1) ต้นทุนสัมปทาน ประกอบด้วย ค่าส่วนแบ่งรายได้ซึ่งจ่ายให้แก่ กสท. ภาษีสรรพสามิต
    ค่าเชื่อมโยงโครงข่ายที่จ่ายให้ ทศท. และค่าเลขหมายโทรศัพท์ โดยในปี 2551
    ต้นทุนสัมปทานเพิ่มขึ้นร้อยละ 15.4 จากรายได้การให้บริการที่สูงขึ้น

(2) ค่าตัดจำหน่ายสิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.6
    เนื่องมาจากการขยายตัวอย่างต่อเนื่องของเครือข่ายโทรคมนาคม
    และระยะเวลาการตัดจำหน่ายที่สั้นลงซึ่งเป็นไปตามอายุที่เหลือของสัมปทาน

  --------------------------- --------------------- ---------------------
                              2550                  2551

  จำนวนสถานีฐาน                8,166                 9,701
  --------------------------- --------------------- ---------------------

(3) ค่าเชื่อมต่อโครงข่าย (“IC”) ลดลงร้อยละ 19.0 จากช่วงเดียวกันของปีก่อน
    เนื่องมาจากการหมดอายุของโปรโมชั่น
    บุฟเฟ่ต์

(4) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานอื่น คิดเป็นร้อยละ 17 ของต้นทุนการให้บริการรวม ได้แก่
    ต้นทุนการผลิตบัตรเติมเงินและค่าธรรมเนียมจากการขายบัตรเติมเงินที่ให้กับยูดี
    ค่าใช้จ่ายที่ต้องชำระให้แก่ผู้ให้บริการในต่างประเทศที่เกี่ยวข้องในการให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติ
    ค่าเช่าสถานี ค่าสาธารณูปโภค และค่าซ่อมบำรุง ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานอื่นรวมสำหรับปี
    2551 เพิ่มขึ้นร้อยละ 12.4 จากปี 2550
    ส่วนใหญ่มาจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนด้านค่าเช่าสถานี ค่าสาธารณูปโภค และค่าซ่อมบำรุง
    จากจำนวนสถานีฐานที่เพิ่มขึ้น

ต้นทุนจากการขายเครื่องโทรศัพท์และชุดหมายเลข

ต้นทุนของเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ 11 จากปี 2550 เป็น 405 ล้านบาทในปี
2551 จากจำนวนผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อน

กำไรขั้นต้น

บริษัทมีกำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นจาก 20,883 ล้านบาทในปี 2550 เป็น 23,051 ล้านบาทในปี 2551
คิดเป็นการเพิ่มขึ้นร้อยละ 11 โดยเพิ่มขึ้นจากฐานรายได้ที่มากขึ้นตามการขยายตัวของธุรกิจ
หากพิจารณาอัตรากำไรขั้นต้นของการให้บริการโทรศัพท์จะเห็นได้ว่าอัตรากำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้นจากร้อยละ
32 ในปี 2550 เป็นร้อยละ 34 ในปี 2551
โดยสาเหตุหลักเกิดจากค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิที่ปรับตัวดีขึ้น

ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหาร

ค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหารเท่ากับ 11,571 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 13 จากปีก่อน
เป็นผลมาจากสาเหตุต่อไปนี

(1) ค่าใช้จ่ายในการขายและการตลาด เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.9
    จากค่าใช้จ่ายในการขายที่เพิ่มขึ้นจากการพยายามกระตุ้นตลาดในภาวะเศรษฐกิจอ่อนตัว

(2) ค่าใช้จ่ายในการบริหาร เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.1
    จากค่าใช้จ่ายด้านบุคคลากรและค่าบำรุงรักษาระบบคอมพิวเตอร์ที่เพิ่มขึ้น

(3) ค่าสำรองหนี้สงสัยจะสูญ คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 4.8 ของรายได้ในระบบรายเดือน
    ลดลงจากร้อยละ 5.1 ในปี 2550

(4) ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย เพิ่มขึ้นร้อยละ 61.2
    จากการลงทุนในระบบและโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อพัฒนาการให้บริการลูกค้า

รายได้อื่น

รายได้อื่นในปี 2551 ลดลงเป็น 121 ล้านบาท หรือร้อยละ 34 จากปีก่อน

ต้นทุนการกู้ยืม

ต้นทุนการกู้ยืมในปี 2551 ลดลงร้อยละ 16
เนื่องมาจากการการจ่ายคืนภาระหนี้ที่ครบกำหนดระหว่างปี

กำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่าย (EBITDA)

ในปี 2551 กำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่าย (EBITDA)
เท่ากับ 23,193 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 22.8 จากปีก่อน
โดยสาเหตุหลักมาจากการบันทึกกำไรจาก ดีพีซี หากไม่รวมกำไรในส่วนนี้ EBITDA เพิ่มขึ่นร้อยละ
10 จากปีก่อน และ อัตราส่วนต่างของกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา
และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่าย (EBITDA margin) อยู่ที่ร้อยละ 30.4

กำไรสุทธิ

ในปี 2551 กำไรสุทธิเท่ากับ 9,325 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 59.6 จากปีก่อน
สาเหตุหลักมาจากกำไรจากดีพีซี การลดลงของต้นทุนทางการเงิน
และประโยชน์ชั่วคราวทางภาษีที่ลดลงร้อยละ 5
จากการนำหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในปี 2550

อัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้น

ในปี 2551 บริษัทมีอัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้นร้อยละ 20

12.3 การวิเคราะห์ฐานะทางการเงิน

12.3.1 สินทรัพย์

ส่วนประกอบหลักของสินทรัพย์และคุณภาพของสินทรัพย์

+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สินทรัพย์                 | ณ    |      |      |      |      |      |
|                        | วันที่  |      |      |      |      |      |
|                        | 31   |      |      |      |      |      |
|                        | ธัน   |      |      |      |      |      |
|                        | วาคม |      |      |      |      |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
|                        | 2549 |      | 2550 |      | 2551 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
|                        | จ    | ร    | จ    | ร    | จ    | ร้อ   |
|                        | ำนวน | ้อยละ | ำนวน | ้อยละ | ำนวน | ยละข |
|                        | (ล้าน | ของส | (ล้าน | ของส | (ล้าน | องสิน |
|                        | บาท) | ินทรัพ | บาท) | ินทรัพ | บาท) | ทรัพย์ |
|                        |      | ย์รวม |      | ย์รวม |      | รวม  |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| เงินส                   | 1    | 2    | 3    | 3    | 7    | 7    |
| ดและรายการเทียบเท่าเงินสด | ,816 |      | ,277 |      | ,082 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| -                      | 2    | 3    | 3    | 3    | 2    | 2    |
| ลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์ | ,678 |      | ,047 |      | ,437 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| -   ลูกหนี้การค้าผู้ให       | 460  | 0.5  | 452  | 0    | 300  | 0    |
| ้บริการโทรศัพท์ในต่างประเทศ |      |      |      |      |      |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| -                      | 114  | 0.1  | 232  | 0    | 438  | 0    |
|    ลูกหนี้การค้าจากการขายเ |      |      |      |      |      |      |
| ครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย |      |      |      |      |      |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ลูกหนี้การค้าอื่น            | 108  | 0.1  | 104  | 0    | 97   | 0    |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ    | (    | (1)  | (    | (1)  | (    | (1)  |
|                        | 650) |      | 825) |      | 562) |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   ลูกหนี้การค้า - สุทธิ      | 2    | 3    | 3    | 3    | 2    | 3    |
|                        | ,710 |      | ,010 |      | ,709 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ลูกหนี้การค้าบริษัทร่วม       | 5    | 6    | 4    | 5    | 4    | 4    |
|                        | ,174 |      | ,986 |      | ,468 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สินค้าคงเหลือ - สุทธิ       | 80   | 0.1  | 122  | 0    | 111  | 0    |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น        | 1    | 2    | 2    | 2    | 1    | 2    |
|                        | ,834 |      | ,238 |      | ,732 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สินทรัพย์หมุนเวียนรวม       | 11   | 12   | 13   | 13   | 16   | 16   |
|                        | ,614 |      | ,595 |      | ,603 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์     | 4    | 5    | 4    | 5    | 5    | 5    |
|                        | ,407 |      | ,858 |      | ,725 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี   | 72   | 76   | 73   | 73   | 75   | 72   |
|                        | ,763 |      | ,813 |      | ,614 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมสินทรัพย์              | 95   | 100  | 100  | 100  | 104  | 100  |
|                        | ,086 |      | ,875 |      | ,435 |      |
+------------------------+------+------+------+------+------+------+

รายการสินทรัพย์ที่สำคัญของบริษัท ได้แก่ สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชีซึ่งคิดเป็นร้อยละ 72
ถึงร้อยละ 76 ของสินทรัพย์รวมในระหว่างปี 2549 ถึงปี 2551
และสินทรัพย์หมุนเวียนซึ่งคิดเป็นร้อยละ 12 ถึงร้อยละ 16 ของสินทรัพย์รวมในระหว่างปี 2549
ถึงปี 2551

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีสินทรัพย์รวม 104,435 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3,560 ล้านบาท
หรือคิดเป็นอัตราเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.5 จากสิ้นปี 2550 มีสาเหตุ ดังนี้

(1) สินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้น 3,008 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 22
    จากการเพิ่มขึ้นของเงินสดที่ได้จากการดำเนินงาน

(2) สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี (สุทธิ) เพิ่มขึ้น 1,801 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 2
    โดยมีสาเหตุหลักจากบริษัทมีการลงทุนในโครงข่ายเซลลูล่าร์อย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับจำนวนผู้ใช้บริการและปริมาณการใช้ที่เพิ่มสูงขึ้น
    ตลอดจนการขยายพื้นที่หรือการพัฒนาคุณภาพของโครงข่ายในการให้บริการเพิ่มขึ้น

การเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์มีรายการที่สำคัญดังต่อไปนี้

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด
หมายความรวมถึงเงินสดและเงินฝากกับสถาบันการเงินซึ่งถึงกำหนดจ่ายคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน
3 เดือนนับตั้งแต่วันที่ฝากและปราศจากภาระผูกพัน โดยบริษัทมีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด
ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ทั้งสิ้น 7,082 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับยอดคงเหลือ
ณ สิ้นปี 2550 ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 3,277 ล้านบาท และบริษัทมีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด ณ
สิ้นปี 2550 เมื่อเทียบกับสิ้นปี 2549 เพิ่มขึ้น 1,461 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นอัตราร้อยละ 80
จากสิ้นปี 2549 ซึ่งมียอดคงเหลือ 1,816 ล้านบาท
โดยช่วงปีที่ผ่านมาบริษัทมีกระแสเงินสดจากการดำเนินงานที่เพิ่มขึ้นจากฐานธุรกิจที่ใหญ่ขึ้น
ประกอบกับการลงทุนเข้าสู่สภาวะสมดุล

ลูกหนี้การค้า - สุทธิ

ตารางแสดงลูกหนี้การค้า - สุทธิ

หน่วย: ล้านบาท

+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้การค้า                    | ณ วันที่ 31   |            |            |
|                              | ธันวาคม     |            |            |
+------------------------------+------------+------------+------------+
|                              | 2549       | 2550       | 2551       |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์       |   2,678    |   3,047    |   2,437    |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้กา                       |   460      |   452      |   300      |
| รค้าผู้ให้บริการโทรศัพท์ในต่างประเทศ |            |            |            |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้การค้าจากก                |   114      |   232      |   438      |
| ารขายเครื่องโทรศัพท์และชุดเลขหมาย |            |            |            |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้การค้าอื่น                  |   108      |   104      |   97       |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| รวม                          |   3,360    |   3,835    |   3,272    |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ          |   (650)    |   (825)    |   (562)    |
+------------------------------+------------+------------+------------+
| ลูกหนี้การค้า – สุทธิ              |   2,710    |   3,010    |   2,709    |
+------------------------------+------------+------------+------------+

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีลูกหนี้การค้าสุทธิจำนวน 2,709 ล้านบาท ลดลงจากยอด ณ
สิ้นปี 2550 ร้อยละ 22 โดยมีสาเหตุหลักมาจากการชำระหนี้ของลูกหนี้โดยเฉลี่ยช้าลงจากปีก่อน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทมีลูกหนี้การค้าสุทธิจำนวน 3,010 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากยอด ณ
สิ้นปี 2549 ร้อยละ 10
การลดลงของลูกหนี้คงเหลือมีสาเหตุหลักมาจากการชำระหนี้ของลูกหนี้โดยเฉลี่ยเร็วขึ้นจากปีก่อน

บริษัทบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์ซึ่งเป็นลูกหนี้การค้าส่วนใหญ่ของบริษัท
โดยพิจารณาจากประสบการณ์การเก็บหนี้ในอดีต
โดยบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์เป็นอัตราร้อยละของรายได้ค่าบริการโทรศัพท์
และ ณ
วันสิ้นงวดจะพิจารณาให้เพียงพอกับยอดลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์คงค้างในแต่ละช่วงของอายุหนี้ที่ค้างชำระตามอัตราก้าวหน้า
ซึ่งก่อนปี 2549
บริษัทไม่มีการโอนกลับหนี้สงสัยจะสูญแม้ว่าค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจะสูงเกินกว่าคุณภาพลูกหนี้ ณ สิ้นปี
อย่างไรก็ตามตั้งแต่ปี 2549
บริษัทได้เปลี่ยนนโยบายเป็นการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญให้เหมาะสมกับคุณภาพของลูกหนี้ตามที่เป็นจริง
ดังนั้นจึงมีการโอนกลับค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่ตั้งไว้สูงเกินไปในอดีต

ตารางแสดงลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์จำแนกตามอายุหนี้ที่ค้างชำระ

หน่วย: ล้านบาท

  ------------------------------------ -------------- ---------- ---------
  อายุหนี้                                2549           2550       2551

  ยังไม่ถึงกำหนดชำระ                      1,529          1,449      1,323

  น้อยกว่า 1 เดือน                        430            467        388

  1 เดือน ถึง 3 เดือน                     205            210        192

  3 เดือน ถึง 6 เดือน                     214            257        170

  มากกว่า 6 เดือน                        299            664        364

  รวม                                  2,678          3,047      2,437

  หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ                  (538)          (721)      (452)

  ลูกหนี้การค้าค่าบริการโทรศัพท์ – สุทธิ         2,140          2,326      1,985
  ------------------------------------ -------------- ---------- ---------

ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยเท่ากับ 66 วันในปี 2551 และ 63 วันในปี 2550 ที่ลดลงจาก 67 วันในปี
2549 ซึ่งบริษัทยังคงให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการลูกหนี้คงเหลือ
โดยรักษาระดับของหนี้สงสัยจะสูญไม่ให้สูงจนเกินไป
นอกจากนี้บริษัทยังมีนโยบายที่จะตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญให้เหมาะสมเพียงพอเพื่อให้แน่ใจว่ายอดลูกหนี้คงเหลือสุทธิแสดงให้เห็นถึงจำนวนเงินที่คาดว่าจะเก็บได้ในอนาคตอย่างถูกต้อง

ลูกหนี้การค้าบริษัทร่วม

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีลูกหนี้การค้าบริษัทร่วมทั้งสิ้น 4,468 ล้านบาท ลดลง 518
ล้านบาท หรือในอัตราร้อยละ 10 จากยอดคงเหลือ ณ สิ้นปี 2550
การลดลงของลูกหนี้การค้าบริษัทร่วมมีสาเหตุจากการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายมากขึ้น
ซึ่งเมื่อพิจารณาเป็นระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 66 วันในปี 2551 และ 70 วันสำหรับปี
2550 และประมาณ 67 วันสำหรับปี 2549
ซึ่งเป็นผลจากการที่บริษัทมีนโยบายในการเก็บหนี้โดยกำหนดจำนวนวันชำระหนี้ตามข้อตกลงไว้กับบริษัทร่วม
และอาจมีการปรับเปลี่ยนตามความเหมาะสมและความจำเป็นเพื่อให้สอดคล้องกับภาวะและสถานการณ์ของตลาดและพิจารณาถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นด้วย

บริษัทมีลูกหนี้การค้าบริษัทร่วม คือ ยูดี จำนวน 4,468 ล้านบาท
ซึ่งลดลงเมื่อเทียบกับยอดคงเหลือสิ้นปี 2550 ที่ระดับ 4,904 ล้านบาท

สินค้าคงเหลือ - สุทธิ

สินค้าคงเหลือของบริษัทในปัจจุบันคือ ชุดซิมการ์ด ชุดเลขหมาย และบัตรเติมเงิน

สินค้าคงเหลือ ณ สิ้นปี 2551 บริษัทมียอดสินค้าคงเหลือสุทธิจำนวน 111 ล้านบาท ซึ่งลดลงร้อยละ
9 เมื่อเทียบกับ ณ สิ้นปี 2550 ที่อยู่ที่ 122 ล้านบาท
การลดลงดังกล่าวเนื่องจากในภาวการณ์ชะลอตัวของการจำหน่ายในช่วงปลายปี 2551

สินค้าคงเหลือ ณ สิ้นปี 2550 บริษัทมียอดสินค้าคงเหลือสุทธิจำนวน 122 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ
34 เมื่อเทียบกับ ณ สิ้นปี 2549 ที่อยู่ที่ 80 ล้านบาท
การเพิ่มขึ้นดังกล่างเพื่อเป็นการรองรับยอดขายในช่วงไตรมาสที่ 1/2551
ซึ่งโดยปกติจะเป็นไตรมาสที่มียอดขายสูง (Seasonality)

ตารางแสดงยอดสินค้าคงเหลือ - สุทธิ

หน่วย : ล้านบาท

+----------------------------------------+---------+---------+---------+
| รายการ                                 | ณ วันที่   |         |         |
|                                        | 31      |         |         |
|                                        | ธันวาคม  |         |         |
+----------------------------------------+---------+---------+---------+
|                                        | 2549    | 2550    | 2551    |
+----------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินค้าคงเหลือ                             | 106     | 144     | 133     |
|                                        |         |         |         |
| หัก: ค่าเผื่อสินค้าล้าสมัย                     | (26)    | (22)    | (22)    |
+----------------------------------------+---------+---------+---------+
| สินค้าคงเหลือ – สุทธิ                       | 80      | 122     | 111     |
+----------------------------------------+---------+---------+---------+

สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี

สิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชี
เป็นสิทธิการใช้อุปกรณ์ตามสัญญาให้ดำเนินการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์ซึ่งทำขึ้นระหว่างบริษัทและ
กสท. โดยเป็นรูปแบบ Build-Transfer-Operate บริษัทต้องโอนสินทรัพย์ให้แก่
กสท.เมื่อติดตั้งแล้วเสร็จ
ซึ่งบริษัทจะได้รับสิทธิในการให้บริการตลอดระยะเวลาตามสัญญาร่วมการงาน ทั้งนี้
บริษัทมีสิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชีสุทธิ ณ สิ้นปี 2551 จำนวน 75,614 ล้านบาท
หรือประมาณร้อยละ 72 ของสินทรัพย์รวม เพิ่มขึ้น 1,801 ล้านบาท หรือร้อยละ 2 จาก 73,813
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2550

บริษัทมีสิทธิการใช้อุปกรณ์รอตัดบัญชีสุทธิ ณ สิ้นปี 2550 จำนวน 73,813 ล้านบาท
หรือประมาณร้อยละ 73 ของสินทรัพย์รวม เพิ่มขึ้น 1,050 ล้านบาท หรือร้อยละ 1 จาก 72,763
ล้านบาท ณ สิ้นปี 2549
เนื่องจากบริษัทยังคงมีการขยายโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่อย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับจำนวนลูกค้าผู้ใช้บริการและปริมาณการใช้ที่เพิ่มขึ้น
พร้อมกับเพิ่มพื้นที่และคุณภาพในการให้บริการ

12.3.2 สภาพคล่อง

(1) อัตราส่วนสภาพคล่องและหนี้สินระยะสั้น

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทมีอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน 0.60 เท่า เพิ่มขึ้นจาก 0.55
เท่า ณ สิ้นปี 2550 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดจากจำนวน
3,277 ล้านบาท เป็น 7,082 ล้านบาทในปี 2551
ส่วนหนี้สินที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีและการใช้หนี้สินระยะสั้น อันได้แก่
เงินกู้ยืมจากสถาบันการเงิน และเจ้าหนี้ทรัสต์รีซีทลดลงอย่างมากในปี 2551
ในขณะที่บริษัทมีหนี้สินหมุนเวียนหลัก ได้แก่ เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น 6,809 ล้านบาท
ส่วนของเงินกู้ยืมที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 3,097 ล้านบาท
และส่วนของหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีทั้งสิ้น 8,000 ล้านบาท

ณ สิ้นปี 2550 บริษัทมีอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน 0.55 เท่า เพิ่มขึ้นจาก 0.52
เท่า ณ สิ้นปี 2549 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดจากจำนวน
1,816 ล้านบาท เป็น 3,277 ล้านบาทในปี 2550
ส่วนหนี้สินที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีและการใช้หนี้สินระยะสั้น อันได้แก่
เงินกู้ยืมจากสถาบันการเงิน และเจ้าหนี้ทรัสต์รีซีทลดลงอย่างมากในปี 2550
ในขณะที่บริษัทมีหนี้สินหมุนเวียนหลัก ได้แก่ เจ้าหนี้ทรัสต์รีซีท 51 ล้านบาท เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น
8,668 ล้านบาท ส่วนของเงินกู้ยืมที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 1,658 ล้านบาท
และส่วนของหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีทั้งสิ้น 5,500 ล้านบาท

ณ สิ้นปี 2549 บริษัทมีอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนต่อหนี้สินหมุนเวียน 0.52 เท่า เพิ่มขึ้นจาก 0.34
เท่า ณ สิ้นปี 2548 เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์หมุนเวียนและการลดลงของหนี้สินหมุนเวียน
ในขณะที่บริษัทมีหนี้สินหมุนเวียนหลัก ได้แก่ เงินกู้ระยะสั้นจากสถาบันการเงิน 1,000 ล้านบาท
เจ้าหนี้ทรัสต์รีซีท 1,668 ล้านบาท เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น 6,084 ล้านบาท
และส่วนของเงินกู้ยืมที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีทั้งสิ้น 5,658 ล้านบาท
โดยที่บริษัทจะนำกระแสเงินสดที่ได้จากการดำเนินงานมาชำระคืนเงินกู้ยืมเพื่อพัฒนาให้โครงสร้างฐานเงินทุนของบริษัทมีความแข็งแกร่งมากขึ้น

สำหรับปี 2549 อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยของบริษัทเพิ่มขึ้นเป็น 5.67 เท่า
เป็นผลจากบริษัทมีกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา
และค่าใช้จ่ายตัดจำหน่ายเพิ่มขึ้นและมีต้นทุนการกู้ยืมที่ลดลง และในปี 2550 และปี 2551
อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ยของบริษัทเพิ่มขึ้นเป็น 8.66 เท่า และ 12.72 เท่า
ตามลำดับ จากดอกเบี้ยที่ลดลงและกระแสเงินสดจากการดำเนินงานที่สูงขึ้น

สำหรับปี 2549 อัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพันเท่ากับ 1.12 เท่า ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี
2548
เนื่องมาจากบริษัทมีกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงานเพิ่มขึ้นอย่างมากประกอบกับมีการกู้ยืมและออกหุ้นกู้ใหม่มาจ่ายคืนหุ้นกู้ที่ครบกำหนด
ในปี 2550 อัตราส่วนความสามารถในการชำระภาระผูกพันเท่ากับ 1.08
ลดลงจากการจ่ายคืนเงินกู้ที่ครบกำหนดจำนวนรวมทั้งสิ้น 5,658 ล้านบาท แต่เพิ่มขึ้นเป็น 1.11
ในปี 2551 จากกระแสเงินสดจากการดำเนินงานที่สูงขึ้น

(2) สภาพคล่อง

ในระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา
กระแสเงินสดของบริษัทส่วนใหญ่จะถูกใช้ไปในรูปของการขยายโครงข่ายของบริษัทและชำระคืนเงินกู้
โดยมีแหล่งที่มาของเงินทุนจากเงินสดสุทธิจากกิจกรรมการดำเนินงาน
และเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงิน สำหรับปี 2551 และ 2550 บริษัทมีกระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น
3,805 ล้านบาท และ 1,461 ล้านบาท และในปี 2549 บริษัทมีกระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น 649
ล้านบาท

(1) เงินสดสุทธิจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมการดำเนินงาน

ในปี 2551 เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานมีจำนวนเท่ากับ 19,326 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 7
จากปี 2550 ประกอบด้วย

-   เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานจำนวน
    18,417 ล้านบาท ส่วนใหญ่ประกอบด้วยกำไรสุทธิจำนวน 9,329 ล้านบาท
    และค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายจำนวน 9,255 ล้านบาท

ในปี 2550 เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานมีจำนวนเท่ากับ 17,942 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ
27 จากปี 2549 ประกอบด้วย

-   เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานจำนวน
    13,823 ล้านบาท ส่วนใหญ่ประกอบด้วยกำไรสุทธิจำนวน 5,841 ล้านบาท
    และค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายจำนวน 8,205 ล้านบาท

สำหรับปี 2549 เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานมีจำนวนเท่ากับ 14,110 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก
9,188 ล้านบาทสำหรับปี 2548 ประกอบด้วย

-   เงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานจำนวน
    11,911 ล้านบาท ส่วนใหญ่ประกอบด้วยกำไรสุทธิจำนวน 4,938 ล้านบาท
    และค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายจำนวน 7,287 ล้านบาท

(2) เงินสดสุทธิจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมลงทุน

เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุนในปี 2551 ปี 2550 และ ปี 2549 มีจำนวน 10,903 ล้านบาท
11,120 ล้านบาท และ 12,806 ล้านบาท ตามลำดับ
โดยส่วนใหญ่ใช้สำหรับการลงทุนในการติดตั้งอุปกรณ์โทรคมนาคมและขยายโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัท

(3) เงินสดสุทธิจาก (ใช้ไปใน) กิจกรรมจัดหาเงิน

ในปี 2551 เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินมีจำนวนทั้งสิ้น 4,618 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลมาจาก

-   ได้รับเงินจากการกู้ยืมระยะยาวจำนวน 5,758 ล้านบาท

-   ชำระเงินกู้ระยะยาวคืน 3,097 ล้านบาท

-   ชำระหุ้นกู้คืน 5,500 ล้านบาท

-   จ่ายเงินปันผลจำนวน 1,728 ล้านบาท

ในปี 2550 เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินมีจำนวนทั้งสิ้น 5,362 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลมาจาก

-   ได้รับเงินจากการออกหุ้นเพิ่มทุนในประเทศไทยจำนวน 2,913 ล้านบาท

-   ชำระเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินจำนวนเงินรวม 1,000 ล้านบาท

-   ชำระเงินกู้ระยะยาวคืน 5,658 ล้านบาท

ในปี 2549 เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงินมีจำนวนทั้งสิ้น 655 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลมาจาก

-   การจัดหาเงินกู้ยืมระยะยาวจำนวน 11,813 ล้านบาท และการออกหุ้นกู้จำนวน 6,000
    ล้านบาท

-   ชำระเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงินจำนวนเงินรวม 2,400 ล้านบาท
    และชำระคืนหุ้นกู้จำนวน 15,448 ล้านบาท

-   การมีเจ้าหนี้ทรัสต์รีซีทลดลงจำนวน 423 ล้านบาท

    12.3.2 แหล่งที่มาของเงินทุน

(1) โครงสร้างเงินทุน

ตามงบดุลรวมของบริษัท ณ สิ้นปี 2551 อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทอยู่ในระดับ
0.35 เท่า ลดลงจาก 0.53 เท่า ณ สิ้นปี 2550 และลดลงจาก 0.86 เท่า ณ สิ้นปี 2549

(2) หนี้สิน

ตารางสรุปภาระหนี้สิน

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|                          | 2549 |      | 2550 |      | 2551 |      |
+==========================+======+======+======+======+======+======+
|                          | จ    | ร    | จ    | ร    | จ    | ร    |
|                          | ำนวน | ้อยละ | ำนวน | ้อยละ | ำนวน | ้อยละ |
|                          | (ล้าน | ของส | (ล้าน | ของส | (ล้าน | ของส |
|                          | บาท) | ินทรัพ | บาท) | ินทรัพ | บาท) | ินทรัพ |
|                          |      | ย์รวม |      | ย์รวม |      | ย์รวม |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| สินทรัพย์รวม                | 95   | 100  | 100  | 100  | 104  | 100  |
|                          | ,086 |      | ,875 |      | ,435 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| เจ้าหนี้การค้า               | 6    | 6    | 8    | 9    | 6    | 7    |
|                          | ,084 |      | ,668 |      | ,809 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   เงิน                    | 2    | 3    | 51   | 0    | -    | 0    |
| กู้ยืมระยะสั้นและเจ้าหนี้ทรัสต์รีซีท | ,668 |      |      |      |      |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   เงินกู้ยืมระยะยาว -        | 5    | 6    | 1    | 2    | 3    | 3    |
|   ชำระภายในหนึ่งปี          | ,658 |      | ,658 |      | ,097 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   หุ้นกู้ - ชำระภายในหนึ่งปี    | -    | 0    | 5    | 5    | 8    | 8    |
|                          |      |      | ,500 |      | ,000 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   ห                      | -    | 0    | -    | 0    | -    | 0    |
| ุ้นกู้แปลงสภาพ-ชำระภายในหนึ่งปี |      |      |      |      |      |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมเงินกู้ยืมระยะสั้น          | 8    | 9    | 7    | 7    | 11   | 11   |
|                          | ,326 |      | ,209 |      | ,097 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมหนี้สินหมุนเวียน           | 22   | 24   | 24   | 25   | 27   | 26   |
|                          | ,429 |      | ,870 |      | ,581 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   เงินกู้ยืมระยะยาว          | 10   | 11   | 9    | 9    | 10   | 10   |
| -สุทธิจากส่วนที่ชำระภายในหนึ่งปี | ,911 |      | ,253 |      | ,475 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   หุ้นก                    | 20   | 21   | 14   | 14   | 6    | 6    |
| ู้-สุทธิจากส่วนที่ชำระภายในหนึ่งปี | ,000 |      | ,500 |      | ,500 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
|   หุ้นกู้แปลงสภาพ -          | -    | 0    | -    | 0    | -    | 0    |
|                          |      |      |      |      |      |      |
|  สุทธิจากส่วนที่ชำระภายในหนึ่งปี |      |      |      |      |      |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมเงินกู้ยืมระยะยาว - สุทธิ   | 30   | 33   | 23   | 24   | 16   | 16   |
|                          | ,911 |      | ,753 |      | ,975 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมเงินกู้ยืม                | 39   | 41   | 38   | 38   | 28   | 27   |
|                          | ,237 |      | ,253 |      | ,072 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+
| รวมหนี้สิน                  | 53   | 56   | 49   | 49   | 44   | 43   |
|                          | ,630 |      | ,009 |      | ,944 |      |
+--------------------------+------+------+------+------+------+------+

ณ สิ้นปี 2551 บริษัทมีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 44,944 ล้านบาท ลดลง 4,065 ล้านบาทจาก ณ สิ้นปี
2550 ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 49,009 ล้านบาท โดยเจ้าหนี้การค้าลดลง 1,859 ล้านบาท ในปี 2551
บริษัทมีการชำระคืนเงินกู้ยืมจำนวน 85,917 ล้านบาท โดยมีหนี้สินหลักประกอบไปด้วย
เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น 6,809 ล้านบาท เงินกู้ยืมและหุ้นกู้ทั้งสิ้น 28,072 ล้านบาท
ซึ่งแบ่งเป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นและหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี รวมทั้งสิ้น 11,097
ล้านบาท เงินกู้ระยะยาวและหุ้นกู้สุทธิจากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 16,975
ล้านบาท

ณ สิ้นปี 2550 บริษัทมีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 49,009 ล้านบาท ลดลง 4,621 ล้านบาทจาก ณ สิ้นปี
2549 ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 53,630 ล้าน โดยเจ้าหนี้การค้าเพิ่มขึ้น 2,734
ล้านบาทซึ่งเพิ่มขึ้นจากการที่ บมจ. ทีโอที และ บมจ.แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส
ปฎิเสธการรับค่าเชื่อมต่อโครงข่าย ส่งผลให้บริษัทต้องค้างไว้ในบัญชีเจ้าหนี้การค้า ในปี 2550
บริษัทมีการชำระคืนเงินกู้ยืมจำนวน 5,658 ล้านบาท โดยมีหนี้สินหลักประกอบไปด้วย
เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น 8,668 ล้านบาท เงินกู้ยืมและหุ้นกู้ทั้งสิ้น 30,910 ล้านบาท
ซึ่งแบ่งเป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นและหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี รวมทั้งสิ้น 7,158
ล้านบาท เงินกู้ระยะยาวและหุ้นกู้สุทธิจากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 23,753
ล้านบาท

ณ สิ้นปี 2549 บริษัทมีหนี้สินรวมทั้งสิ้น 53,630 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3,100 ล้านบาทจาก ณ สิ้นปี
2548 ที่มีจำนวนทั้งสิ้น 50,530 ล้าน โดยเจ้าหนี้การค้าเพิ่มขึ้น 1,774
ล้านบาทซึ่งเพิ่มขึ้นตามการเติบโตของธุรกิจ
สำหรับเงินกู้ยืมสถาบันทางการเงินทั้งระยะสั้นและระยะยาว
รวมถึงหุ้นกู้ซึ่งเป็นหนี้สินหลักของบริษัทนั้น บริษัทมีการชำระคืนเงินกู้ยืมและหุ้นกู้ตามที่ถึงกำหนดชำระ
และได้จัดหาเงินกู้ยืมและออกหุ้นกู้ชุดใหม่มาทดแทนในระหว่างปี 2549
ซึ่งส่งผลกระทบเพียงเล็กน้อยต่อโครงสร้างทางการเงินของบริษัท โดยมีหนี้สินหลักประกอบไปด้วย
เจ้าหนี้การค้าทั้งสิ้น 6,084 ล้านบาท เงินกู้ยืมและหุ้นกู้ทั้งสิ้น 39,237 ล้านบาท
ซึ่งแบ่งเป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นและหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี รวมทั้งสิ้น 8,326
ล้านบาท เงินกู้ระยะยาวและหุ้นกู้สุทธิจากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 30,911
ล้านบาท

เจ้าหนี้การค้าของบริษัทส่วนใหญ่เป็นเจ้าหนี้ผู้ขายอุปกรณ์โครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
รวมทั้งค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับสัญญาร่วมการงานค้างชำระ กสท. และทีโอที ซึ่งในปี 2551
บริษัทมีระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย (ส่วนของการซื้ออุปกรณ์เครื่องมือสัมปทาน) 59 วัน
ลดลงจากระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ย 79 วัน ในปี 2550

บริษัทมีนโยบายที่จะจัดการหนี้สิน
จึงให้มีการบริหารต้นทุนที่เหมาะสมโดยคำนึงถึงระยะเวลาครบกำหนดชำระคืนเงินกู้
ตลอดจนระดับความเสี่ยงที่มาจากโครงสร้างหนี้ของบริษัท โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
บริษัทและบริษัทย่อยมีภาระหนี้ในสกุลเงินตราต่างประเทศคิดเป็นสกุลเงินบาทเท่ากับ 12,072
ล้านบาท หรือคิดเป็นประมาณร้อยละ 43
บริษัทได้ทำการปิดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศสำหรับเงินกู้ยืมระยะยาวสกุลเงินต่างประเทศในส่วนของเงินต้นและดอกเบี้ยแล้ว

จากนโยบายในการจัดการบริหารหนี้สินของบริษัทดังกล่าว
บริษัทได้มีการระดมเงินทุนในการก่อหนี้ตามลำดับเวลา ดังนี้

ปี 2545

(1) เงินกู้ระยะยาวสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ วงเงิน 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จาก Nordic
    Investment Bank (NIB) ระยะเวลา 8 ปี ทยอยคืนเงินต้น ครบกำหนดปี 2553
    ปัจจุบันมียอดเบิกเงินกู้เต็มจำนวน

(2) ออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท (TAC09OA) จำนวน 4,000 ล้านบาท เสนอขายต่อนักลงทุน อายุหุ้นกู้
    7 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2552

(3) ออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท (TAC09OB) จำนวน 1,000 ล้านบาท เสนอขายต่อนักลงทุน อายุหุ้นกู้
    7 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2552

ปี 2546

(1) ออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท (TAC089A) จำนวน 3,000 ล้านบาท เสนอขายต่อนักลงทุน อายุหุ้นกู้
    5 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2551

(2) ออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท (TAC089B) จำนวน 2,500 ล้านบาท เสนอขายต่อนักลงทุน อายุหุ้นกู้
    5 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2551

(3) ออกหุ้นกู้สกุลเงินบาท (TAC109A) จำนวน 3,500 ล้านบาท เสนอขายต่อนักลงทุน อายุหุ้นกู้
    7 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2553

ปี 2548

(1) เงินกู้ระยะยาวสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ วงเงิน 40 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จาก Nordic
    Investment Bank (NIB) ระยะเวลา 10 ปี ทยอยคืนเงินต้น ครบกำหนดปี 2558
    ปัจจุบันมียอดเบิกเงินกู้เต็มจำนวน

(2) เงินกู้ระยะยาวสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ จำนวน 170 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ECA Tranch A
    & B)
    โดยได้รับการอนุมัติจากหน่วยงานที่ให้สินเชื่อเพื่อสนับสนุนการส่งออกจากต่างประเทศของประเทศฟินแลนด์
    หรือ Finnish Export Credit Ltd. (FEC) ระยะเวลา 8 ปี ทยอยคืนเงินต้น
    ครบกำหนดปี 2556 บริษัทได้เบิกเงินกู้ทั้งจำนวนในปี 2549

(3) เงินกู้ระยะยาวสกุลเงินบาท วงเงิน 4,000 ล้านบาท และเงินกู้ระยะยาวสกุลเงินเยนญี่ปุ่น
    วงเงิน 9,515 ล้านเยน กับกลุ่มเจ้าหนี้สถาบันการเงินไทยและต่างประเทศ (Syndicated
    Loan) ระยะเวลา 2 ปี และ 7 ปี ครบกำหนดปี 2550 และปี 2555 ตามลำดับ
    วงเงินกู้สกุลเงินบาทชำระคืนเงินต้นครั้งเดียวเมื่อครบกำหนด
    และวงเงินกู้สกุลเงินเยนญี่ปุ่นทยอยคืนเงินต้น
    โดยปัจจุบันได้ทำการเบิกเงินกู้เต็มวงเงินทั้งสองวงเงินแล้วในปี 2549

ปี 2549

(1) ออกหุ้นกู้สกุลบาท (TAC 098A) จำนวน 3,000 ล้านบาท
    เสนอขายต่อนักลงทุนในเดือนสิงหาคม 2549 อายุหุ้นกู้ 3 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2552

(2) ออกหุ้นกู้สกุลบาท (TAC 118A) จำนวน 3,000 ล้านบาท
    เสนอขายต่อนักลงทุนในเดือนสิงหาคม 2549 อายุหุ้นกู้ 5 ปี ครบกำหนดไถ่ถอนปี 2554

(3) เงินกู้ระยะยาวสกุลเงินบาท วงเงิน 2,000 ล้านบาท และเงินกู้ระยะยาวสกุลเงินเยนญี่ปุ่น
    วงเงิน 12,000 ล้านเยน กับกลุ่มเจ้าหนี้สถาบันการเงินชั้นนำ ระยะเวลา 5 ปี ครบกำหนดปี
    2554 วงเงินกู้สกุลเงินบาท และวงเงินกู้สกุลเงินเยนญี่ปุ่นทยอยคืนเงินต้น

ตารางแสดงวงเงินสินเชื่อและภาระหนี้ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 และกำหนดชำระคืน

+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| หนี้สิน         | วงเงิน  | ยอ   |      |     | %    | รวม   | คร     |
|              |        | ดหนี้ค |      |     | ก    | (ล้า   | บกำหนด |
|              |        | งค้าง |      |     | ารปิด | นบาท) |        |
|              |        |      |      |     | ความ |       |        |
|              |        |      |      |     | เสี่ยง |       |        |
+==============+========+======+======+=====+======+=======+========+
|              |        | ล้าน  | ล้าน  | ล้าน |      |       |        |
|              |        | เ    | บาท  | เยน |      |       |        |
|              |        | หรียญ |      |     |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| สกุลเง        |        |      |      |     |      |       |        |
| ินดอลลาร์สหรัฐฯ |        |      |      |     |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   1 ECA      | 170.0  | 1    | -    | -   | 100  | 4,6   | 255    |
|   Tranche A  | ล้า     | 17.6 |      |     |      | 11.70 | 0-2556 |
|   & B        | นเหรียญ |      |      |     |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   2 NIB # 1  | 30.0   | 1    | -    | -   | 100  | 4     | 254    |
|              | ล้า     | 1.25 |      |     |      | 76.44 | 9-2553 |
|              | นเหรียญ |      |      |     |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   3 NIB # 2  | 40.0   | 4    | -    | -   | 100  | 1,6   | 255    |
|              | ล้า     | 0.00 |      |     |      | 44.00 | 3-2558 |
|              | นเหรียญ |      |      |     |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| รว           |        | 16   | -    | -   | 100  | 6,7   |        |
| มภาระหนี้สกุลเง |        | 8.85 |      |     |      | 32.14 |        |
| ินดอลลาร์สหรัฐฯ |        |      |      |     |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| สกุลเงินเยนญี่ปุ่น |        |      |      |     |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   1 2-year   | 9,515  | -    | -    | 7,  | 100  | 2,5   | 255    |
|   Syndicated | ล้านเยน |      |      | 612 |      | 21.09 | 0-2555 |
|   Loan       |        |      |      | .00 |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| 2 5-year     | 12,000 | -    | -    | 9,  | 100  | 2,8   | 26     |
| Syndicated   | ล้านเยน |      |      | 000 |      | 18,80 | ก.ย.   |
| Loan         |        |      |      | .00 |      |       | 2554   |
|              |        |      |      |     |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| รวมภาร       |        | -    | -    | 9,  | 100  | 5,3   |        |
| ะหนี้สกุลเยนญี่ปุ่น |        |      |      | 515 |      | 39.90 |        |
|              |        |      |      | .00 |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| สกุลเงินบาท    |        |      |      |     |      |       |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   1 TAC09OA  | -      | -    | 4,00 | -   | -    | 4,0   | 30     |
|              |        |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ต.ค.   |
|              |        |      |      |     |      |       | 2552   |
|              |        |      |      |     |      |       | (B)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   2 TAC09OB  | -      | -    | 1,00 | -   | -    | 1,0   | 30     |
|              |        |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ต.ค.   |
|              |        |      |      |     |      |       | 2552   |
|              |        |      |      |     |      |       | (B)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   3 TAC109A  | -      | -    | 3,50 | -   | -    | 3,5   | 25     |
|              |        |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ก.ย.   |
|              |        |      |      |     |      |       | 2553   |
|              |        |      |      |     |      |       | (B)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   4 TAC 098A | -      | -    | 3,00 | -   | -    | 3,0   | 24     |
|              |        |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ส.ค.   |
|              |        |      |      |     |      |       | 2552   |
|              |        |      |      |     |      |       | (B)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   5 TAC 118A | -      | -    | 3,00 | -   | -    | 3,0   | 24     |
|              |        |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ส.ค.   |
|              |        |      |      |     |      |       | 2554   |
|              |        |      |      |     |      |       | (B)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
|   6 THB      | 2,000  | -    | 1,50 | -   | -    | 1,5   | 26     |
|   Syndicate  | ล้านบาท |      | 0.00 |     |      | 00.00 | ก.ย.   |
|   Loans      |        |      |      |     |      |       | 2554   |
|              |        |      |      |     |      |       | (A)    |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| รวมภาร       |        | -    |      | -   | -    | 16,0  |        |
| ะหนี้สกุลเงินบาท |        |      |      |     |      | 00.00 |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+
| ภาระหนี้ทั้งสิ้น   |        |      |      |     |      | 28,0  |        |
|              |        |      |      |     |      | 72.03 |        |
+--------------+--------+------+------+-----+------+-------+--------+

หมายเหตุ

(A) = ทยอยชำระ

(B) = ชำระครั้งเดียวเมื่อครบกำหนด

สำหรับเงินกู้ระยะยาวของบริษัท บริษัทมีหน้าที่จะต้องดำรงฐานะทางการเงิน
โดยสรุปคือจะต้องดำรงสัดส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นในอัตราส่วนไม่เกิน 2 : 1
และไม่จ่ายเงินปันผลเกินกว่าร้อยละ 50

(3) ภาระผูกพัน

โปรดพิจารณารายละเอียดเพิ่มเติมของภาระผูกพันที่มีต่อทรัพย์สินของบริษัทในหมายเหตุประกอบงบการเงินปี
2551

(4) ส่วนของผู้ถือหุ้น

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 บริษัทมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น 4,744 ล้านบาท
โดยมีทุนที่ออกและชำระแล้วทั้งสิ้น 4,736 ล้านบาท มีส่วนเกินมูลค่าหุ้นทั้งสิ้น 23,543 ล้านบาท
และมีกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรรทั้งสิ้น 28,964 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 7,602
ล้านบาทจากกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร ณ สิ้นปี 2550 ทั้งสิ้น 21,363 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น 4,744 ล้านบาท
โดยมีทุนที่ออกและชำระแล้วทั้งสิ้น 4,736 ล้านบาท มีส่วนเกินมูลค่าหุ้นทั้งสิ้น 23,543 ล้านบาท
และมีกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรรทั้งสิ้น 21,363 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 5,816
ล้านบาทจากกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร ณ สิ้นปี 2549 ทั้งสิ้น 15,547 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 บริษัทมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น 5,114 ล้านบาท
โดยมีทุนที่ออกและชำระแล้วทั้งสิ้น 4,580 ล้านบาท มีส่วนเกินมูลค่าหุ้นทั้งสิ้น 20,795 ล้านบาท
และมีกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรรทั้งสิ้น 15,547 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3,305
ล้านบาทจากกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร ณ สิ้นปี 2548 ทั้งสิ้น 12,242 ล้านบาท

12.4 ค่าตอบแทนผู้สอบบัญชี

ในปี 2551 บริษัทและบริษัทย่อยชำระค่าตอบแทนในการสอบบัญชีให้แก่ผู้สอบบัญชีของบริษัท
สำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัด
และกิจการที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสอบบัญชีที่ผู้สอบบัญชีสังกัดจำนวนรวมทั้งสิ้น 7,441,000 บาท

12.5 ปัจจัยหลักและอิทธิพลหลักที่อาจมีผลต่อการดำเนินงานหรือฐานะการเงินในอนาคต

12.5.1 ปริมาณการโทรที่ได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว

แนวโน้มการชะลอตัวของเศรษฐกิจไทย อันเป็นผลมาจากภาวะถดถอยของเศรษฐกิจชั้นนำของโลก
ตลอดจนปัจจัยลบในประเทศ เช่น ภาคการผลิตชะลอตัว
ตลอดจนปัญหาการว่างงานซึ่งส่งผลกระทบต่อรายได้และกำลังซื้อของผู้บริโภค และในช่วงปลายปี
2550 สถานการณ์ทางการเมืองที่นำไปสู่การปิดสนามบิน ประกอบกับวิกฤตการณ์การเงินโลก
ส่งผลลบต่อรายได้จากอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวจากจำนวนนักท่องเที่ยวที่ลดลง จากเหตุผลดังกล่าว
อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจของประเทศจึงมีความเสี่ยงที่จะเข้าสู่ภาวะถดถอย
และมีผลกระทบโดยตรงกับระดับความเชื่อมั่นของผู้บริโภค รวมถึงพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้บริโภค

สำหรับอุตสาหกรรมผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
อาจได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ดังกล่าวจากการใช้งานที่น้อยลง
แต่อย่างไรก็ตามการใช้งานโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปัจจุบันถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวัน
จึงอาจได้รับผลกระทบน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับอุตสากรรมอื่น
อีกทั้งรัฐบาลก็ได้ออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจเพื่อให้ผู้บริโภคใช้จ่ายกันมากขึ้น
ส่วนบริษัทเองก็ได้พัฒนารูปแบบการให้บริการต่าง ๆ
เพื่อลดความเสี่ยงในการยกเลิกการใช้บริการและกระตุ้นการใช้งานให้เพิ่มมากขึ้น

12.5.2 อัตราการเพิ่มของจำนวนผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่และการขยายตัวของฐานลูกค้า

ในปี 2551 จำนวนเลขหมายต่อประชากรรวมในปัจจุบันที่อยู่ที่ประมาณร้อยละ 94 แล้ว
บริษัทยังเชื่อว่าตลาดในประเทศไทยยังมีโอกาสในการขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้
จำนวนเลขหมายต่อประชากรรวมมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นได้อีกมาก เนื่องจากลูกค้า 1
รายอาจเป็นเจ้าของเลขหมายมากกว่า 1
เลขหมายและการพัฒนาโครงข่ายอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่ให้บริการมากขึ้นจะส่งผลให้บริษัทสามารถรับลูกค้าเข้ามาใช้บริการได้มากขึ้นเช่นกัน
ทั้งนี้อัตราการเจริญเติบโตอาจไม่สูงเหมือนในปีที่ผ่านมาเมื่อตลาดผู้ใช้บริการใกล้ถึงจุดอิ่มตัวที่จำนวนเลขหมายต่อประชากรรวมใกล้ร้อยละ
100

12.5.3 การเติบโตของรายได้จากการให้บริการเสริม

ในปัจจุบันรายได้จากการให้บริการเสริมยังต่ำกว่ารายได้จากการให้บริการด้านเสียงอยู่มาก
แต่ก็มีอัตราการเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ โดยในปี 2551
รายได้จากการให้บริการเสริมคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 10.8 ของรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์
และเพิ่มขึ้นร้อยละ 39 จากปี 2550
ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งในการสนับสนุนการเติบโตของรายได้จากการให้บริการ
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลจากการเพิ่มขึ้นของบริการรับส่งข้อความตัวอักษรและข้อความมัลติมีเดีย
ตลอดจนบริการด้าน Content ที่ผ่านมาบริษัทได้ใช้รายการส่งเสริมการขายต่างๆ เช่น
แพ็คเกจที่เสนออัตราค่าบริการพิเศษในการใช้บริการเสริมเพื่อกระตุ้นปริมาณการใช้งานของลูกค้า
นอกจากนี้บริษัทได้พัฒนาระบบเพื่ออำนวยความสะดวกในการตั้งค่าเครื่องโทรศัพท์และการนำเสนอบริการเสริมใหม่
ๆ ที่ตรงกับความต้องการของลูกค้าอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งร่วมมือกับพันธมิตรทางธุรกิจในการพัฒนา
Content เพื่อนำเสนอต่อลูกค้าด้วย
อีกทั้งปริมาณเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่มีฟังก์ชั่นที่สามารถใช้บริการด้านข้อมูลและมัลติมีเดียต่างๆ
มีเพิ่มขึ้น จึงสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าที่เพิ่มขึ้น
ทำให้แนวโน้มการใช้งานของบริการเสริมสูงขึ้นในอนาคต

12.5.4 การพัฒนาของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในประเทศไทย

นอกจากบริการที่บริษัทมีให้แก่ลูกค้าในประเทศแล้ว
บริษัทยังให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติแก่นักท่องเที่ยวและนักธุรกิจที่เดินทางมาพำนักในประเทศไทยอีกด้วย
โดยสถานการณ์การท่องเที่ยวในประเทศไทยเป็นปัจจัยหลักปัจจัยหนึ่งต่อการพัฒนาของรายได้จากการให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติ
เนื่องจากถ้าสถานการณ์การท่องเที่ยวดีขึ้น จำนวนนักท่องเที่ยวจะเพิ่มขึ้นด้วย
และมีแนวโน้มที่จะส่งผลดีต่อการเติบโตของรายได้จากการให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติ

12.5.5 ผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในส่วนที่เกี่ยวกับเจ้าหนี้การค้าจากการซื้อเครื่องมือและอุปกรณ์
และหนี้เงินกู้ระยะยาวที่ระบุเป็นเงินตราต่างประเทศ ดังนั้น
หากอัตราแลกเปลี่ยนมีความผันผวนอย่างมากอาจส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของบริษัทได้
ดังนั้นเพื่อเป็นการลดผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
บริษัทมีนโยบายในการเข้าทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Forward Exchange
Contracts)
และใช้ธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงินในการจัดการหนี้สินของบริษัทตามที่บริษัทเห็นสมควร
โดยใช้เครื่องมือทางการเงินเหล่านี้เปลี่ยนเงินตราต่างประเทศให้เป็นเงินสกุลบาทเพื่อป้องกันความเสี่ยง
และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551
บริษัทได้ทำการป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเหล่านี้ไว้หมดแล้ว

12.5.6 ผลกระทบจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

การเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยในตลาดย่อมส่งผลกระทบต่อมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ หนี้สิน
รวมถึงดอกเบี้ยรับและดอกเบี้ยจ่ายของบริษัท ทั้งนี้
การระดมทุนและการบริหารเงินของบริษัทเป็นปัจจัยที่ทำให้บริษัทต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยดังกล่าว
บริษัทใช้ตราสารอนุพันธ์เพื่อลดความเสี่ยงด้านดอกเบี้ยจ่าย
และอาจจะเข้าทำสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยในกรณีที่ต้องการป้องกันความเสี่ยงเป็นการเพิ่มเติม

7.  การเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม (Interconnection)

เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2549 ประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติ ได้มีผลใช้บังคับ
ประกาศดังกล่าวได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
โดยกำหนดให้ผู้ประกอบการกิจการโทรคมนาคมมีอิสระในการเจรจาต่อรองข้อกำหนดและเงื่อนไขในการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
ทั้งนี้โดยที่เงื่อนไขดังกล่าวต้องไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมายและประกาศ กทช.
และไม่เป็นการเลือกปฏิบัติ อย่างไรก็ตามก่อนทำการเจรจากำหนดเงื่อนไขดังกล่าว
ผู้ประกอบการกิจการโทรคมนาคมมีหน้าที่ต้องจัดทำข้อเสนอการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งประกอบด้วยข้อกำหนดและเงื่อนไขหลักในการให้ผู้ประกอบการรายอื่นใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของตน
อาทิ อัตราค่าตอบแทนในการใช้หรือเชื่อมต่อโครงข่าย เมื่อ กทช. เห็นชอบกับข้อเสนอดังกล่าวแล้ว
ผู้ประกอบการสามารถเข้าเจรจาต่อรองและเข้าทำสัญญาเพื่อการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้ประกอบการรายอื่นได้

เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2549 กทช.
ได้ให้ความเห็นชอบในหลักการต่อข้อเสนอที่บริษัทจัดทำและยื่นเสนอให้ กทช. พิจารณา

เจตนารมณ์ของการประกาศใช้ประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติและการใช้อำนาจกำกับดูแลของ กทช.
ในเรื่องนี้ก็คือการเสริมสร้างความโปร่งใสและการแข่งขันที่เสรีและเป็นธรรมในกิจการโทรคมนาคม
ซึ่งต่างจากการกำกับดูแลภายใต้กฎหมายเดิมที่คู่สัญญามีอิสระในการเข้าทำสัญญาการเชื่อมต่อโครงข่ายโดยไม่อยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ตามกฎหมายและการควบคุมดูแลโดยองค์กรอิสระใดๆ

ในการกำกับดูแลภายใต้กฎหมายเดิม บริษัทและผู้ประกอบการรายอื่น (เช่น ทรูมูฟ ดีพีซี
รวมทั้งฮัทชิสัน) ต้องประกอบกิจการโทรคมนาคมภายใต้การกำกับของ กสท.
และต้องชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่ายโทรคมนาคมของทีโอที (Access Charge) ให้แก่ทีโอที
แต่เพียงฝ่ายเดียวโดยไม่มีสิทธิเรียกร้องเก็บค่าเชื่อมโยงโครงข่ายจากทีโอทีแต่อย่างใด
ปัจจุบันการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างผู้ประกอบการต้องดำเนินไปโดยสอดคล้องกับ พรบ.
การประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติ
ซึ่งกำหนดให้มีการกำหนดอัตราค่าตอบแทนหรือค่าบริการที่อิงต้นทุนและไม่เลือกปฏิบัติ
และบริษัทยังมีสิทธิในการเข้าทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายเพื่อเรียกเก็บค่าบริการจากผู้ประกอบการรายอื่นที่เชื่อมต่อโครงข่ายกับโครงข่ายของบริษัท
บริษัทเชื่อว่าอัตราค่าเชื่อมโยงโครงข่ายของทีโอทีตามสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายที่จัดทำขึ้นในช่วงเวลาของกฎหมายเดิมนั้นไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ตาม
พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติ ดังนั้น ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549
บริษัทจึงได้แจ้งให้ทีโอทีและ กสท.
ทราบว่าอัตราและการจัดเก็บตามสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายเดิมนั้นไม่อาจทำได้อีกต่อไป อย่างไรก็ดี
บริษัทยินดีที่จะชำระค่าตอบแทนให้แก่ทีโอทีในอัตราใหม่ที่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
กล่าวคือในอัตราที่บริษัทและทีโอทีจะได้ตกลงร่วมกันโดยสุจริตหรือในอัตราที่ กทช. กำหนด
นอกจากนี้ บริษัทยังได้แจ้งให้ทีโอทีดำเนินการเข้าทำสัญญากับบริษัทในเรื่องนี้โดยเร็ว

ถึงแม้ว่าทีโอทีได้โต้แย้งว่าบริษัทยังคงมีหน้าที่ต้องชำระค่าตอบแทนการเชื่อมโยงโครงข่าย (Access
Charge) ในอัตราเดิมที่กำหนดไว้ในข้อตกลงเรื่อง Access Charge
และต่อมาปฏิเสธไม่รับชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิ (Interconnection Charge)
ที่บริษัทคิดคำนวณตามหลักเกณฑ์และในอัตราที่สอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด
และได้ใช้สิทธิโต้แย้งทางศาล โดย ณ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2550 ทาง ทีโอที
ได้ยื่นฟ้องต่อศาลแพ่ง เรียกร้องให้ กสท และบริษัท ชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่าย (Access
Charge) ตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน 2549 –31 ตุลาคม 2550 พร้อมเบี้ยปรับเงินเพิ่ม
เป็นจำนวนเงินทั้งหมด 11,705,066,637.11 บาท และให้ชำระค่าเชื่อมโยงนับตั้งวันที่ 1
พฤศจิกายน 2550 เป็นต้นไปจนกว่าข้อตกลงระหว่างทีโอที กสท และบริษัท จะสิ้นสุดลงอีกด้วย
ซึ่งต่อมาในวันที่ 3 พฤศจิกายน 2551 ศาลแพ่งได้จำหน่ายคดี
เพราะเห็นว่าคดีนี้อยู่ในเขตอำนาจของศาลปกครอง ซึ่งจนถึงปัจจุบัน
บริษัทก็ยังไม่ได้รับแจ้งจากศาลปกครองว่าทีโอทีได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองเพื่อเรียกให้บริษัทชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่าย
ดังนั้น ในขณะนี้ ประเด็นดังกล่าวจึงยังมิได้มีคำพิพากษาของศาลว่า
การที่บริษัทชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิ (Net Interconnection Charge)
ในอัตราที่สอดคล้องกับข้อกำหนดของ พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกฎหมายแทนการชำระในอัตราเดิมที่กำหนดไว้ในข้อตกลงเรื่อง
Access Charge เป็นการไม่ถูกต้องแต่อย่างใด อย่างไรก็ดี
หากองค์กรที่เกี่ยวข้องหรือศาลมีคำสั่งหรือคำพิพากษาให้บริษัทต้องชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่ายตามสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายให้แก่ทีโอที
คำสั่งหรือคำพิพากษาดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินของบริษัท อย่างไรก็ดี
จากความเห็นของที่ปรึกษากฎหมายของบริษัท
บริษัทมีความเชื่อมั่นว่าบริษัทไม่มีภาระที่จะต้องชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่ายในอัตราค่าเชื่อมโยงเครือข่าย
(Access Charge) ที่ระบุไว้ในข้อตกลง Access Charge เดิม
เนื่องจากข้อตกลงดังกล่าวไม่เป็นไปตามหลักกฎหมายในปัจจุบัน
(โดยเฉพาะอย่างยิ่งประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
พ.ศ. 2549) และบริษัทได้มีหนังสือบอกเลิกข้อตกลงเดิมแล้ว ดังนั้น
บริษัทเชื่อว่าผลสรุปของข้อพิพาทและกระบวนการยุติธรรมในอนาคตไม่น่าจะส่งผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อฐานะการเงินของบริษัท

12.5.8 ความหลากหลายของรายการส่งเสริมการขาย

ที่ผ่านมาการพัฒนาการของตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศไทยและการเติบโตของจำนวนลูกค้าในตลาดโดยรวมมีแนวโน้มผันแปรตามภาวการณ์แข่งขันในตลาดซึ่งผู้ประกอบการรายต่างๆ
นำเสนอรายการส่งเสริมการขายต่างๆ แก่ลูกค้า ฉะนั้น
รายการส่งเสริมการขายที่หลากหลายจะช่วยกระตุ้นยอดขายลูกค้าใหม่และปริมาณการใช้งานของลูกค้า
ซึ่งจะส่งผลต่อรายได้จากการให้บริการในที่สุด
นอกจากนี้รายการส่งเสริมการขายที่หลากหลายยังสามารถดึงดูดลูกค้าปัจจุบันและลูกค้าใหม่ที่มีวิถีชีวิตและความต้องการการใช้งานที่แตกต่างกันไปมาใช้บริการหรือเพิ่มปริมาณการใช้งานในกรณีที่เป็นลูกค้าอยู่แล้ว

9.  การขยายตัวของอัตราส่วนกำไรจากรายได้ที่เติบโตขึ้น

เนื่องจากต้นทุนส่วนหนึ่งของการให้บริการโทรศัพท์มีลักษณะเป็นต้นทุนคงที่มาจากส่วนประกอบหลักคือค่าตัดจำหน่ายของสิทธิการใช้อุปกรณ์ภายใต้สัญญาร่วมการงาน
เมื่อบริษัทสามารถพัฒนารายได้จากการให้บริการให้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
อัตราการขยายตัวของกำไรจะมีแนวโน้มสูงขึ้น และส่งผลถึงการเพิ่มขึ้นของกำไรด้วย

10. การขยายธุรกิจใหม่ผ่านบริษัทย่อยของบริษัท

บริษัทมีแผนในการขยายธุรกิจใหม่ผ่านบริษัทย่อยของบริษัทเพื่อรองรับโอกาสและเตรียมความพร้อมในการทำธุรกิจใหม่ๆ
ที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ
ของหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการโทรคมนาคม
เมื่อบริษัทย่อยเหล่านั้นเริ่มดำเนินการแล้วจะส่งผลให้รายได้ของบริษัทโดยรวมเพิ่มขึ้น
แต่ทั้งนี้บริษัทไม่สามารถประเมินหรือกำหนดระยะเวลาการเริ่มดำเนินการของบริษัทเหล่านี้ได้เนื่องจากกฎระเบียบข้อบังคับดังกล่าวยังมีความไม่แน่นอนบางประการ