4. การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

4.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ทอท.
จัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
(Corporatisation) และได้รับการจัดตั้งในรูปของบริษัทมหาชน จำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน
2545 โดยมีสำนักงานซึ่งจดทะเบียนเป็นสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 333 ถนนเชิดวุฒากาศ
เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66(0)2535-1111 ทอท.
เป็นผู้นำในการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย
ธุรกิจหลักของ ทอท. ประกอบด้วยการจัดการ การดำเนินงาน และการพัฒนาท่าอากาศยาน
โดยมีท่าอากาศยาน ที่อยู่ในความรับผิดชอบ 6 แห่ง ประกอบด้วย ท่าอากาศยานดอนเมือง
ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ซึ่งท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่ง ให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549
และใช้เป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศ มีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45
ล้านคนต่อปี สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านตันต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ 76
เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ทอท. มีรายได้หลักมาจาก รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน (ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing
Charges) และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน (Parking Charges))
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน (Passenger Service Charges) และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
(Aircraft Service Charges) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical
Revenues) ประกอบด้วยค่าเช่าสำนักงานและอสังหาริมทรัพย์ (Office and State Property
Rents) รายได้เกี่ยวกับบริการ (Service Revenues) และรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
(Concession Revenues) ทั้งนี้ ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.
ยังมีผู้ประกอบการภายนอกเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับการให้บริการที่จำเป็นบางส่วน เช่น บริษัท
การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทบริการ ภาคพื้นการบินกรุงเทพ เวิลด์ไวด์ไฟลท์ เซอร์วิส
จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสาร
ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการภายในท่าอากาศยาน ซึ่งทำกับบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้
ยังมีผู้ประกอบการรายอื่น ที่ให้บริการร้านค้าปลีก
สิ่งอำนวยความสะดวกในการเก็บสินค้าและสิ่งอำนวยความสะดวกประเภทต่าง ๆ
โดยผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Fees)
ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ (Service Charges)
ส่วนผู้เช่าพื้นที่บางรายที่ไม่ได้เข้าทำสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการนั้น จะชำระเพียง
ค่าเช่าพื้นที่และค่าบริการให้ ทอท. เท่านั้น

4.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทร่วมทุนที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

จากข้อมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2554 บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
เป็นบริษัทย่อยของ ทอท. โดย ทอท. ถือหุ้นร้อยละ 60 นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุ้นใน 8 บริษัท
ซึ่งเป็นผู้ให้บริการและขายสินค้า ที่เกี่ยวข้องกับกิจการทางอากาศยานของ ทอท.

ตารางต่อไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อย และบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. ณ วันที่ 30
กันยายน 2554

+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| รายชื่อบริษัท                     |   | ลักษณะกิจการ               |   | สัดส       |
|                               |   |                          |   | ่วนการถือหุ้น |
+===============================+===+==========================+===+===========+
|                               |   |                          |   | (ร้อยละ)   |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท                          |   | กิจการโรงแรม              |   | 60.00     |
|  โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ต ดิวตี้ฟรี จำกัด       |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร        |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด     |   | ให้บริการท่อส่งน้ำมันแ         |   | 10.00     |
|                               |   | ละเติมน้ำมันด้วยระบบ Hydrant |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด        |   | ให้บริการครัวการบิน          |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด   |   | ให้บ                      |   | 10.00     |
|                               |   | ริการเดินรถยนต์บริการ (ลีมูซีน) |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ดอนเมือง อินเ              |   | บริหารงานและดำเนินการเก    |   | 9.00      |
| ตอร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด |   | ี่ยวกับ โรงแรม ณ ท่าอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท บริการเช                  |   | ให้บริการจัดส่งเชื้อเพลิงการบิน  |   | 4.94      |
| ื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท เทรดสยาม จำกัด            |   | ให้บริการแ                 |   | 1.50      |
|                               |   | ลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทย                      |   | ให้บริการค                 |   | 1.43      |
| แอร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด |   | ลังสินค้า บริการในลานจอด อาก |   |           |
|                               |   | าศยานและบริการช่างอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
|                               |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+

ทอท. ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท. บางราย เนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทนในการประกอบกิจการ

4.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบปีบัญชี 2555
แล้ว จะเห็นได้ว่า ทอท. มีรายได้จากกิจการการบินคิดเป็นประมาณร้อยละ 60.48
โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้ ทอท.
เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วน คิดเป็นร้อยละ 15.61
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียมที่ผู้โดยสารที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ
ทอท. ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 43.26
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท. และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เป็นค่าธรรมเนียมที่
สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่างอากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร
โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 1.61 ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ
ทอท.

(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก รายไดสวนแบงผลประโยชน
คาเช่าสํานักงานและอสังหาริมทรัพย
และรายได้เกี่ยวกับบริการเมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการขายหรือการให้บริการทั้งหมด
สําหรับรอบบัญชีป 2555 จะเห็นไดวา ทอท.
มีรายไดที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ 39.52
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท. ในรอบปีบัญชี 2555
รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท. จากการดำเนินกิจการค้าปลีก
บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร ที่จอดรถ โฆษณา
และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 23.23
ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่อื่น ๆ ที่ ทอท.
ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. สายการบินและผู้เช่าอื่น ๆ
มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 5.23 ของรายได้จากการขายหรือ การให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ อาทิ
ไฟฟ้า โทรศัพท์ เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ
11.06 ของรายได้จากการขายหรือการให้บริการทั้งหมดของ ทอท.
สำหรับรายได้จากการดำเนินงานกิจการลานจอดรถและการให้บริการลีมูซีน ทอท.
เป็นผู้ดำเนินการในการจัดเก็บเอง

4.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมาย หากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท. มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลให้ ทอท. ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ โดยในปัจจุบัน
กระทรวงการคลังเปนผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ 70 ดังนั้น ทอท.
จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2502 และ
มีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชนทั่วไป
รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงินแผนดินเปนผูสอบบัญชี
โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงินและความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

คณะกรรมการ ทอท. ไดรับการแต่งตั้งจากการประชุมสามัญผู้ถือหุ้น โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็น
ผู้ถือหุ้นใหญ่มีบทบาทสำคัญในการแต่งตั้งคณะกรรมการดังกล่าว
และผู้แทนของกระทรวงการคลังไดรับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการ ทอท. ดวย
นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้ของประเทศ พ.ศ.2528
ในการกํากับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ปฏิบัติตามข้อกําหนดในระเบียบดังกล่าว

(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศ มีหน้าที่รับผิดชอบการบินในราชการทหารและมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการบินใน
ประเทศไทย ท่าอากาศยานดอนเมือง
เปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม ในป
พ.ศ.2522 ได้มีการก่อตั้ง "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย" กองทัพอากาศไดใหสิทธิ
ในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งทาอากาศยานดอนเมืองแก่การทาอากาศยานแหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของ
ทาอากาศยานดอนเมืองยังคงอยูในความดูแลของกองทัพอากาศ แมวา ทอท.
จะไดเชาพื้นที่อันเปนที่ตั้งของ
ทาอากาศยานดอนเมืองทั้งหมดแลวก็ตาม นอกจากทาอากาศยานดอนเมืองแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหมแก ทอท.
ดวย ดังนั้น ทอท.
จึงไดทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมือง
และทาอากาศยานเชียงใหม กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสำคัญในทาอากาศยานของ ทอท. โดย
ทอท.
ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษาความปลอดภัยที่ทาอากาศยานของ
ทอท. นอกจากนี้ กองทัพอากาศ ยังมีหนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ เชน
การกอวินาศกรรม และกรณีจี้เครื่องบิน เป็นต้น
(ค) ความสัมพันธ์กับกระทรวงคมนาคม และกรมการบินพลเรือน

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ
(ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551 กำหนดให้มีคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงคมนาคม
ผู้บัญชาการทหารอากาศ และกรรมการอื่นอีกเจ็ดคน แต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี
และให้อธิบดีกรมการบินพลเรือน เป็นกรรมการและเลขานุการ
มีอำนาจและหน้าที่ในการออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551
และพิจารณากำหนดอัตราและเงื่อนไขการเรียกเก็บค่าบริการ

ค่าภาระ หรือเงินตอบแทนอื่นใดในสนามบินอนุญาต ซึ่งให้บริการแก่สาธารณะ
ซึ่งต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
รวมถึงพิจารณากำหนดเงื่อนไขการเรียกเก็บและอนุมัติอัตราค่าบริการอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศด้วย

4.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปจจุบัน ทอท. เปนผูดําเนินกิจการทาอากาศยานนานาชาติในประเทศไทยทั้งหมด 6 แหง
ได้แก่
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ในรอบปีบัญชี 2554
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการผู้โดยสาร คิดเปน
รอยละ 72.1 ของจํานวนผูโดยสารทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานทั้ง 6 แหง ของ ทอท.
จํานวนผูโดยสาร และปริมาณการขึ้น-ลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานตาง ๆ ของ ทอท.
ขึ้นอยูกับปจจัยและองคประกอบตาง ๆ เชน สภาพธุรกิจ ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข
และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย รวมทั้งในระดับภูมิภาคและ ระดับโลก
ความต้องการของผู้โดยสารในการเดินทางทางอากาศ ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทย
รวมทั้งความต้องการในการเดินทางเข้าและออกจากประเทศไทย
ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของ ทอท. เป็นต้น

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ปริมาณการจราจรทางอากาศมีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้น
จากการฟื้นตัวภายหลัง ภาวะวิกฤติเศรษฐกิจและการเมือง
ปัจจุบันมีสายการบินให้บริการที่ท่าอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง รวม 109 สายการบิน
เป็นสายการบินราคาประหยัดจำนวน 16 สายการบิน ในจำนวนนี้เป็นสายการบินของไทย 3
สายการบิน ได้แก่ Orient Thai Airlines, Thai Air Asia และ Nok Air
และสายการบินต่างชาติอีก 13 สายการบิน ได้แก่ Air Asia, Tiger Airways, Jetstar
Airways, Jetstar Asia, Cebu Pacific Air, Air India Express, Firefly,
Indonesia Air Asia, Condor Flugdienst, Tomsonfly, Jin Air, Jeju Air และ
Air Berlin ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ทอท.
มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัดรวมทั้งสิ้น 132,743 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี
2553 ร้อยละ 22.77 และให้บริการผู้โดยสารเป็นจำนวน 17.64 ล้านคน
เพิ่มขึ้นจากช่วงรอบปีบัญชี 2553 ร้อยละ 26.04

(1) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

  จํานวนผูโดยสาร ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง เพิ่มขึ้นจาก 57.43 ล้านคน
  ในรอบปีบัญชี

2553 เป็น 66.30 ล้านคน ในรอบปีบัญชี 2554 หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 15.46
ตารางตอไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผูโดยสาร⁽¹⁾ ที่ใช้ทาอากาศยานของ
ทอท. ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

หมายเหตุ:

(1) จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดคำนวณจาก (ก) จำนวนผู้โดยสารขาเข้า ขาออก
ที่เป็นผู้โดยสารต้นทางปลายทางและผู้โดยสารเปลี่ยนเครื่อง (Transfer Passenger) และ (ข)
จำนวนผู้โดยสารผ่าน (Transit Passenger)

  (ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง รวมกัน เพิ่มขึ้นจาก

385,769 เที่ยวบิน ในรอบปี 2553 เป็น 441,440 เที่ยวบิน ในรอบปีบัญชี 2554
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 14.43

โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 248,388 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 15.18
และเที่ยวบินภายในประเทศ 193,052 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.48

ตารางตอไปนี้แสดงปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ทาอากาศยานของ ทอท.
ในแตละปสําหรับ

ชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

  (ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออก
  (ไม่รวมสินค้าผ่าน

  หรือ Transit Cargo)

ในรอบปีบัญชี 2554 ทอท.
มีรายไดที่ไดจากบริการการขนถายสินคาพัสดุและไปรษณียภัณฑ์ในรูปของ

รายไดสวนแบงผลประโยชนจากบริการเก็บสินค้าและคาเชาพื้นที่สําหรับคลังสินคา
และในรูปของรายไดจาก

คาธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยาน คาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากอากาศยาน

ที่ใช้เพื่อการขนสงสินคาโดยเฉพาะ

สำหรับการบริการขนส่งสินค้าที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จะเป็นการดำเนินการภายในเขตปลอดอากร

(Free Zone) ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางตอไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถายสินคาและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า -
ออก

(ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo) ณ ทาอากาศยานของ ทอท.
สําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

4.1.5 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลง

รวม 336,048 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2553 คิดเป็นร้อยละ 13.77
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 215,466 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.23
และเป็นเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน 120,582 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.74
จำนวนผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 51.77 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2553 คิดเป็นร้อยละ 14.40

เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 37.42 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.49
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน

14.36 ล้านคน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.67 นอกจากนั้นมีปริมาณสินค้า
และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.34 ล้านตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 4.77
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 1.28 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.62
และเป็นการขนถ่ายภายในประเทศจำนวน 59,717 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.10

(ก) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 100
สายการบิน (สายการบินต่างชาติ 93 สายการบิน และสายการบินของไทย 7 สายการบิน
(ไม่รวมสายการบินที่ทำ Code-share

11 สายการบิน) เป็นสายการบินขนส่งผู้โดยสารผสมสินค้า 88 สายการบิน
และเที่ยวบินขนส่งสินค้าอย่างเดียว

12 สายการบิน มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 288,540 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.22
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 212,959 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 12.92
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 75,581 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.26
รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 47.80 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 12.48
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 37.39 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.46
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 10.41 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.95 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.33 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.77
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1.28 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.62
โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลผลิตทางการเกษตร
สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอ
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน 52,607 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.44
ส่วนใหญ่เป็นสินค้าประเภทสิ่งพิมพ์ที่ส่งไปยังต่างจังหวัด
พืชผลทางการเกษตรจากภาคเหนือและอาหารทะเลจากภาคใต้มายังกรุงเทพฯ

(ข) ท่าอากาศยานดอนเมือง

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 มีสายการบินให้บริการเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศ ณ ท่าอากาศยาน

ดอนเมือง จำนวน 2 สายการบิน ได้แก่ Nok Air และ Orient Thai Airlines
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม

47,508 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 41.38 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศแบบไม่ประจำ 2,507
เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 46.87 สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 45,001 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 41.09 รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 3.97 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 44.01
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 28,798 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 72.51
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 3.94 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 43.83
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 7,134 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.42
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 24 ตัน และการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน
7,110 ตัน

4.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท. ประกอบด้วย ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

(ก) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 13
สายการบิน

มีเที่ยวบินขึ้นลงรวม 30,800 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 12.32
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 3,746 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 36.52
ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 27,054 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.63
รองรับจำนวนผู้โดยสารรวม 3,680,390 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.63
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 345,320 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 38.11 ผู้โดยสารภายในประเทศ
3,335,070 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.71 มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน
20,528 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 0.55 เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 109 ตัน

เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.81 ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศ 20,419 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 0.57
การขนส่งสินค้าภายในประเทศส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าประเภทเอกสารและสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกเป็นประเภทพืชผลทางการเกษตร

(ข) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ท่าอากาศยานหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 13,678 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้น
คิดเป็นร้อยละ 23.05 ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 7 สายการบิน
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศ
1,635 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 118.29 จากการเพิ่มเที่ยวบินของสายการบิน Tiger
Airways และ Air Asia ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน 12,043 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 16.17 ให้บริการผู้โดยสารรวม 1,834,568 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
25.23 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 204,152 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 127.86
ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 1,630,416 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 18.54
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกจำนวน 14,826 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 10.12
ซึ่งเป็นการขนถ่ายภายในประเทศทั้งหมด

(ค) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 34 สายการบิน
มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น – ลง รวม 55,110 เที่ยวบิน เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้วเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
19.46 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 27,389 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 25.53
จากทั้งเที่ยวบินแบบประจำและเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน
27,721 เที่ยวบินเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 14.01 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 8,206,405 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 20.73 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 4,136,812 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 33.78 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 4,069,593 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.84 จากจำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ
ส่วนปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกรวมทั้งสิ้น 27,587 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 6.43
ประกอบด้วยการขนถ่ายสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 9,499 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.35
และการขนถ่ายสินค้าในประเทศจำนวน 18,088 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.92

(ง) ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

ในช่วงรอบบัญชีปี 2554 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม
3 สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 5,804 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี 2553 คิดเป็นร้อยละ
1.58 มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นเที่ยวบินแบบไม่ประจำทั้งหมดรวม 152 เที่ยวบิน
และเที่ยวบินในประเทศ 5,652 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 0.28 ให้บริการผู้โดยสารรวม 805,842
คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.27 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 9,497 คน
และผู้โดยสารภายในประเทศ 796,345 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้โดยสารที่เดินทางโดยสายการบิน
Thai Airways International และ Thai Air Asia
ในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงราย
มีปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกทั้งหมด
เป็นการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศรวม 3,775 ตัน เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วคิดเป็น
ร้อยละ 40.75

4.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

4.2.1 การแข่งขัน

แมวา ทอท. จะไมตกอยูในภาวะที่ตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ภายในประเทศ
แต่ทาอากาศยานที่อยู่ภายใตการดูแลของ ทอท.
โดยเฉพาะทาอากาศยานสุวรรณภูมิตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคซึ่งในปัจจุบัน
ท่าอากาศยานของประเทศต่าง ๆ
ได้พัฒนาขีดความสามารถของท่าอากาศยานเพื่อรองรับกับอุตสาหกรรมการบินที่มีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เช่น ท่าอากาศยานชางงีของประเทศสิงคโปร์ เปิดให้บริการอาคารผู้โดยสารแห่งใหม่หลังที่ 3
เมื่อเดือน มกราคม 2551
พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกทางการบริการที่มีความทันสมัยด้วยเทคโนโลยีชั้นสูง
ในขณะที่ประเทศเวียดนามอยู่ระหว่างการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่ เพื่อให้เป็นศูนย์กลาง
การคมนาคมของประเทศ
และประเทศจีนมีโครงการสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่รวมถึงพัฒนาเครือข่าย
ท่าอากาศยานในภูมิภาคในอนาคตข้างหน้า ดังนั้น เพื่อคงไว้ซึ่งความเปนศูนยกลางการบิน
การแข่งขันจะเน้นทั้งทางด้านบริการแก่เที่ยวบินและผู้โดยสารควบคู่กันไป
โดยรวมถึงอัตราค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยาน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
การซ่อมบำรุงอากาศยาน สิ่งอำนวยความสะดวกในการเติมน้ำมันเชื้อเพลิง
ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ สิ่งอำนวยความสะดวกด้านหลุมจอด ความพร้อมและความสะดวกในการให้บริการ
อย่างต่อเนื่องแก่ผู้โดยสารต้นทาง ปลายทาง ผู้โดยสารผ่านและผู้โดยสารเปลี่ยนเที่ยวบิน
การลำเลียงสัมภาระ
ไปยังเที่ยวบินต่อไป ตลอดจนความพร้อมในการรองรับเที่ยวบินขึ้นและลงที่รวดเร็วและเพียงพอ

นอกจากนี้ ทอท. มีโครงการส่งเสริมการตลาดด้านการบินสำหรับท่าอากาศยานภูมิภาคที่อยู่ใน
ความรับผิดชอบของ ทอท. คือ ท่าอากาศยานภูเก็ต (เฉพาะตารางการบินภาคฤดูร้อน)
ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่ และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย
และโครงการส่งเสริมการตลาดด้านการบินสำหรับ ท่าอากาศยานดอนเมือง
ซึ่งโครงการส่งเสริมนี้จะสนับสนุนสายการบินในการเปิดเที่ยวบินในเส้นทางบินใหม่
หรือเพิ่มจำนวนเที่ยวบินสำหรับเที่ยวบินประจำระหว่างประเทศ หรือ
เที่ยวบินเช่าเหมาลำระหว่างประเทศ ผ่านการให้ส่วนลดค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยาน
ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน และเงินโบนัสสำหรับจำนวนผู้โดยสารระหว่างประเทศที่เพิ่มขึ้น
และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
มีแผนการตลาดเพื่อกระตุ้นการเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้โดยสารระหว่างประเทศที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมในการขึ้น-ลงของอากาศยานให้แก่
สายการบินที่สามารถนำผู้โดยสารระหว่างประเทศผ่านท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า

4.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของ ทอท. ประกอบด้วย

-   ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน (Hub ) และประตูสู่เอเชีย (The
    Gateway to Asia)

-   ท่าอากาศยานของ ทอท.
    มีพื้นที่ที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

-   ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีป
เอเชียให้ความสนใจเป็นอย่างมาก จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ในปี 2553
มีนักท่องเที่ยวต่างชาติ เดินทางเข้ามาในประเทศไทย ณ ด่านท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจำนวน
10.35 ล้านคน เป็นนักท่องเที่ยวจากเอเชียตะวันออกคิดเป็นร้อยละ 40.86
จากยุโรปคิดเป็นร้อยละ 33.91 จากสหรัฐอเมริกาคิดเป็นร้อยละ 6.53 จากเอเชียใต้
คิดเป็นร้อยละ 8.83 จากตะวันออกกลางคิดเป็นร้อยละ 4.25 จากแอฟริกาคิดเป็นร้อยละ 0.97
และจากโอเชียเนีย คิดเป็นร้อยละ 4.59 ของจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมด
ปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพและประเทศไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทยเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก
ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)"
เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทาง
และมีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
มากกว่าผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ

นอกจากนี้ การที่รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว
และได้รณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ

เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
รวมทั้ง สนับสนุน
และส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ
มีส่วนช่วยให้ประเทศไทย
มีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้น ประกอบกับการที่ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ
และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว และพม่า
ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากเมืองใหญ่ ๆ
ในทวีปอเมริกา

ทวีปยุโรป ทวีปออสเตรเลีย และเมืองอื่น ๆ ในเอเชีย

(ข) รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน(Hub) และการเป็นประตูสู่เอเชีย (The
Gateway to Asia)

ท่าอากาศยานระหว่างประเทศของ ทอท.
นอกจากจะเป็นเสมือนประตูสู่เอเชียที่สำคัญของประเทศแล้ว
การเตรียมพร้อมในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกัน
รัฐบาลได้มองเห็นศักยภาพของจังหวัดเชียงใหม่ที่จะสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางการบินที่เชื่อมไปสู่ประเทศในแถบอินโดจีนได้อย่างสะดวกรวดเร็ว
รวมทั้ง เป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมลุ่มน้ำโขง นอกจากนั้น
ยังเล็งเห็นถึงศักยภาพการเติบโตด้านการท่องเที่ยวทางภาคใต้ของไทย
โดยเฉพาะเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตที่สามารถพัฒนาไปสู่ศูนย์กลางของการเดินทางท่องเที่ยวทางภาคใต้
จึงได้ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องดำเนินการเพื่อพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่
ท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตให้มีความพร้อมและสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต
เพื่อเป็นการเพิ่มความเชื่อมั่นให้สายการบินทั่วโลกถึงศักยภาพและความพร้อมของท่าอากาศยานไทย

(ค) ท่าอากาศยานของ ทอท.
มีพื้นที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

เนื่องจากท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ทอท. มีพื้นที่ที่สามารถรองรับการขยายตัวและ
การพัฒนาโครงการต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้
โดยการร่วมลงทุนกับหน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการภาคเอกชน
ดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับกิจกรรมการบิน เช่น
โครงการศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานแบบครบวงจรในลักษณะ

ปลอดอากรโดยให้มีบริการทั้งศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานและศูนย์กลางสำรองและจำหน่ายอะไหล่
โครงการศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศ
โดยมีกิจกรรมจัดแสดงสินค้าทางด้านการบินและการจัดแสดงอากาศยาน โครงการศูนย์ฝึกบินจำลอง
สำหรับนักบินและนักเรียนการบิน และโครงการอาคารผู้โดยสารสำหรับอากาศยานส่วนตัว
ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง เป็นต้น

(ง) ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยาน

คณะผู้บริหารของ
ทอท.มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดีรวมถึง
มีการวางแผนพัฒนาท่าอากาศยานและปรับปรุงท่าอากาศยานให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
และมีศักยภาพสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าได้ ดังนั้น เพื่อให้การบริหารงานของ ทอท.
สามารถแข่งขันในระดับสากล และเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทอท.
จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการแข่งขันด้านต่าง ๆ
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้บรรลุยังเป้าหมายที่กำหนดไว้
ตลอดจนดำเนินการในการสร้างเครือข่ายพันธมิตรธุรกิจเพื่อส่งเสริมการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานทั้ง
6 แห่ง ที่อยู่ภายใต้การดำเนินงานของ ทอท. และ
ทำการตลาดเชิงรุกกับกลุ่มลูกค้าสายการบินในภูมิภาคต่าง ๆ

3.  ยุทธศาสตร์การแข่งขัน

(ก) การพัฒนาท่าอากาศยานเพื่อการแข่งขัน

ทอท.
เป็นหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยกำหนดแนวทางการพัฒนาท่าอากาศยาน
ทั้งด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการเติบโตของปริมาณการขนส่งทางอากาศและการพัฒนาเพื่อการยกระดับคุณภาพการบริการและ
การบริหารจัดการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ให้ทัดเทียมกับท่าอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน
ในรอบปีที่ผ่านมา ทอท.
ได้คำนึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศของท่าอากาศยาน
โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพย์สินที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดย ทอท.
ได้ดำเนินการตามแผนวิสาหกิจของ ทอท. ฉบับที่ 3 ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553 จนถึงปีงบประมาณ
2554 ซึ่งมีเหตุการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ทอท.
อย่างมีนัยสำคัญ เช่น การเกิดวิกฤตเศรษฐกิจการเงินประเทศกรีซ
เหตุการณ์การชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ เมื่อเดือน เม.ย.-พ.ค.
2553 รวมถึงเศรษฐกิจถดถอยในประเทศอเมริกาและสหภาพยุโรป ความผันผวนของราคาน้ำมัน
และอุทกภัยของประเทศไทยในช่วงปลายปี 2553 และ 2554 นอกจากนี้
ในด้านการบริหารจัดการภายในของ ทอท.
ได้ดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังในการนำระบบบริหารจัดการเพื่อสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์
(Economic Value Management : EVM) และ Balanced Scorecard

(BSC) มาใช้ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 และจะมีการนำระบบการประเมินคุณภาพรัฐวิสาหกิจ
(State Enterprise Performance Appraisal : SEPA) มาใช้ในปีงบประมาณ 2555
ดังนั้น ปีงบประมาณ 2554 ทอท. จึงต้องมีการพิจารณาทบทวนแผนวิสาหกิจ ทอท.
เพื่อใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานในปี 2555-2557
เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์และนโยบายดังกล่าว โดยมีประเด็นการทบทวนที่สำคัญ คือ
การกำหนดเป้าประสงค์หลัก 3 ด้าน การปรับเกณฑ์
ชี้วัดและเป้าหมายของเป้าประสงค์หลัก 7 ข้อ การกำหนดกรอบแนวทางการพัฒนา การปรับตัวชี้วัด
การกำหนด ค่าเป้าหมาย และการปรับแผนงานโครงการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ SIPs
ให้สอดคล้องกับเป้าประสงค์หลัก 7 ข้อ โดยคงกลยุทธ์ 4 ด้าน คือ 1.
กลยุทธ์เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 2. กลยุทธ์พัฒนาธุรกิจและการตลาด
3. กลยุทธ์บริหารจัดการองค์การสู่ประสิทธิภาพสูง และ 4. กลยุทธ์สร้างความรับผิดชอบต่อสังคม
สิ่งแวดล้อม และการกำกับดูแลกิจการที่ดี เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนด

สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค ทอท.
มีนโยบายด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินการตามแผนพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตสู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค นอกจากนี้ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการกำหนดนโยบายการตลาดเชิงรุก
โดยการพัฒนาแผนการเปิดตลาดเส้นทางการบินใหม่ ๆ
การจัดทำแผนการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ
แผนการศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ
และการจัดกิจกรรมการส่งเสริมการตลาดที่หลากหลาย รวมถึงการสรรหาและพัฒนาบุคลากรของ
ทอท. ด้านการตลาด เพื่อรองรับนโยบายการตลาดเชิงรุกข้างต้น

(ข) การนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเข้าสู่การจัดอันดับ

ภายหลังจากการเปิดให้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขข้อบกพร่องต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการให้ดียิ่งขึ้น
เพื่อสามารถนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิไปสู่เป้าหมายในการเป็น
ท่าอากาศยานชั้นนำของโลก โดย ทอท.ได้เน้นด้านความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ
และด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น ขั้นตอนการตรวจผ่านผู้โดยสารที่รวดเร็ว
ที่นั่งพักรอเพียงพอ ป้ายบอกทางที่ชัดเจน จำนวนห้องน้ำที่เพียงพอกับจำนวนผู้โดยสาร
ความสะอาดภายในอาคารผู้โดยสารและบริเวณท่าอากาศยาน
ตลอดจนการคมนาคมเชื่อมต่อกับท่าอากาศยาน ทั้งนี้
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้สมัครเข้าร่วมโครงการ Airport Service Quality (ASQ) ของ
Airport Council International (ACI) โดยในไตรมาสที่ 2 ของปีงบประมาณ 2554
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
จัดอยู่ในลำดับที่ 37 ของท่าอากาศยานที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 180 ท่าอากาศยาน
4.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

4.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของ ทอท.
เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการร้านค้าปลีก ร้านค้าปลอดอากร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน
ภัตตาคาร ลานจอดรถ บริการโฆษณา บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รานหนังสือ
ร้านอาหารว่างและเครื่องดื่ม บริการรถลีมูซีน บริการรถเช่า รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์
ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว บริการด้านสื่อสาร

โทรคมนาคมต่าง ๆ ธนาคาร บริการภาคพื้นดิน และบริการด้านการขนส่ง ซึ่งโดยทั่วไป ทอท.
จัดเก็บรายได้
ในรูปของส่วนแบงผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยานดังกล่าว
โดยคิดในอัตราร้อยละของรายได้หรือผลตอบแทนขั้นตํ่าแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
หรืออัตราผลตอบแทนคงที่ โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการ
สำหรับการเปิดประมูลคัดเลือกผู้ประกอบการนั้น
จะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำหรือค่าตอบแทนคงที่สูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอขอประกอบการเพียงรายเดียว จะพิจารณายกเลิกการประมูลดังกล่าว
เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ ทอท.
โดยทั่วไปสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุขอสัญญาที่คล้ายคลึงกัน
แต่จะแตกตางกันในบางส่วน ขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาตตั้งแต่ 1-30 ปี

4.3.2 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท. ใหผูประกอบการเช่าพื้นที่เพื่อเป็นสำนักงานและ/หรือประกอบกิจการต่าง ๆ ตามสัญญาเช่า
และ/หรือสัญญาอนุญาต ซึ่ง ทอท. กำหนดอัตราค่าเช่าตามอัตราค่าภาระการใช้ท่าอากาศยาน
ทรัพย์สิน บริการ และความสะดวกต่าง ๆ ในกิจการ ของ ทอท.โดยแยกอัตราค่าภาระฯ เป็น 3
อัตรา คือ อัตราค่าภาระฯ สำหรับ ท่าอากาศยานดอนเมือง อัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค และอัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและอสังหาริมทรัพย
จะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของ ผูเชาเปนหลัก โดยปกติ ทอท.
จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงาน ทอท.
ได้คงอัตราคาเชาสําหรับการเชาพื้นที่ทาอากาศยานดอนเมืองในอัตราปจจุบันตั้งแต่ปี 2538
และการเชาพื้นที่
ทาอากาศยานภูมิภาคตั้งแต่ปี 2539
อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจในภูมิภาคซึ่งรวมถึง
วิกฤตการณทางด้านการเงินในภูมิภาคเอเชียเมื่อปี 2540 โดยทั่วไป สัญญาเชาจะมีอายุสัญญา
ตั้งแต 1 ถึง 3 ป โดยปกติ ทอท. จะเรียกเก็บค่าเช่าสำหรับพื้นที่ในท่าอากาศยานดอนเมือง
ในอัตรา 325.- บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นบริษัทเอกชน
และในอัตรา 190.- บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
สำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นหน่วยงานราชการและองค์การของรัฐ และรัฐวิสาหกิจ
ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์จะอยู่ในอัตราระหว่าง 240.- บาทถึง 750.-
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน อัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานภูมิภาคจะ ต่ำกว่าอัตราค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง แต่สำหรับพื้นที่เช่า ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยทั่วไปอัตราจะ
สูงกว่าค่าเช่า ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ได้กำหนดค่าเช่าพื้นที่หรือห้องเพื่อใช้ดำเนินการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ในอัตราระหว่าง 250.- บาท
ถึง1,200.- บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
และกำหนดค่าเช่าพื้นที่หรือห้องเพื่อใช้เป็นสำนักงานในอัตราระหว่าง 270.- ถึง 450.- บาท
ต่อตางรางเมตรต่อเดือน อีกทั้ง ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีเนื้อที่จำนวนมาก
จึงมีที่ดินเปล่าที่จัดสรรให้ผู้เช่าประกอบการได้ โดยกำหนดค่าเช่า ในอัตราระหว่าง 35.- บาท ถึง
80.- บาท ต่อตารางเมตรต่อเดือน

4.3.3 การให้บริการของ ทอท.

ทอท. ได้จัดหาบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน และผู้ประกอบการ
ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.ตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ
และเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่ง ไดแก กระแสไฟฟา น้ำประปา โทรศัพท ฯลฯ
โดยค่าสาธารณูปโภคนี้จะคิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม
(Cost Plus Margin) ทั้งนี้
คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสารจะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ 15 ของ
คาเชาต่อเดือน
นอกจากการบริการด้านสาธารณูปโภคแล้ว ทอท. ได้จัดหาบริการอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบินโดยตรง อาทิ การบริการภาคพื้นดิน
การบริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยาน ครัวการบิน
เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร การบริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน เป็นต้น

ทอท. ยังได้จัดเตรียมการบริการอื่น ๆ ที่ต่อเนื่อง เพื่อรองรับผู้โดยสารและสัมภาระของสายการบิน
เช่น บริการรถเช่า รถลีมูซีน ลานจอดรถ ร้านค้า ร้านอาหาร และคลังสินค้า เป็นต้น

4.4 ลูกค้าสายการบิน

ในช่วงรอบปีบัญชี 2554 ทาอากาศยานของ ทอท.
ใหบริการกับสายการบินประจำจากการขนส่งผู้โดยสาร
และสินค้ารวม 97 สายการบิน ทอท. เชื่อวา การที่กรุงเทพฯ เปรียบเสมือนประตูสูประเทศไทย
และการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นปจจัยสำคัญที่สุดที่ทําให
สายการบินตาง ๆ ตัดสินใจเลือกใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
โดยที่อัตราคาธรรมเนียมในการขึ้น-ลง
ของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
รวมทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการจราจรทางอากาศนั้น
ไมมีผลตอการตัดสินใจของลูกคาสายการบินอยางมีนัยสําคัญในการเลือกใช้บริการท่าอากาศยานของ
ทอท. เนื่องจาก สายการบิน
จะจัดเสนทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความตองการของผู้โดยสารที่ตองการเดินทางมาสู่ประเทศไทย
นอกจากนี้ ทอท. เชื่อวาตลาดสําหรับ “ศูนยกลางการบิน” (Hub and Spoke Traffic)
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตมีขอจํากัดมากกว่าซึ่งตางจากทาอากาศยานในอเมริกาเหนือและยุโรป
เนื่องจากมีความตองการในตลาดเพียงพอ
ที่จะสนับสนุนการบินโดยตรงสูจุดหมายปลายทางในภูมิภาค
และการบินในเสนทางระยะยาวไปยังทาอากาศยานหลักในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต
ในฐานะสายการบินแหงชาติ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เปนลูกคาที่ สำคัญที่สุดของ
ทอท. โดยในช่วงรอบปีปฏิทิน 2554 (ม.ค.- ก.ย.54) บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
ใหบริการ
แก่ผูโดยสารระหว่างประเทศและภายในประเทศรวมกันประมาณรอยละ 34.10
ของจํานวนผูโดยสารรวมทั้งหมด

ที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท. และใหบริการเที่ยวบินระหวางประเทศ
และในประเทศรวมกันประมาณ
รอยละ 23.38 ของจำนวนเที่ยวบินทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.

4.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท. (ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวย
ความสะดวกสําหรับการขนถายสินคา การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยาน
และการใชประโยชนในบริเวณที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน
โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชใน

กิจกรรมตาง ๆ ดังนี้

  • การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในเขตปลอดอากร ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
  ดําเนินการโดย

บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

• การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ
ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

• การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
(มหาชน)
บริษัท ครัวการบิน กรุงเทพ จำกัด และบริษัท แอลเอสจี สกายเชฟส์ (ประเทศไทย) จำกัด

  • การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
  และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของ ทอท.

เป็นผู้จัดสรรพื้นที่ให้เช่าแก่ผู้ประกอบการรายอื่น

4.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง (Ranways) ทางขับ (Taxiways) และลานจอดอากาศยาน (Apron)
แลว ทอท.
ยังใหบริการสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก

• สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป เช่น ระบบไฟฟ้าส่องสว่างพื้นที่ลานจอด
อากาศยาน (Apron Flood Light) ระบบไฟทางวิ่ง ทางขับ (Runway/Taxiway Visual
Adis Light) คือไฟขอบทางวิ่ง (Runway Edge) และไฟกึ่งกลางทางวิ่ง (Runway Center
line Lights) เป็นต้น

• สิ่งอำนวยความสะดวกในการให้บริการน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ได้แก่
ระบบเติมน้ำมันอากาศยานแบบท่อส่งใต้ดิน (Fuel Hydrant Pits)
และการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยาน (In-to Plane)

• สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนถ่ายผู้โดยสารจากเครื่องบินมายังอาคารผู้โดยสาร
หรือจากอาคารผู้โดยสารไปยังเครื่องบิน คือการให้บริการสะพานเทียบเครื่องบิน (Aerobridge)
ณ หลุมจอดอากาศยานแบบประชิดอาคาร (Contact Gate)
รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกที่จะช่วยลดมลภาวะทางอากาศ คือ ระบบปรับอากาศ (PC Air)
และระบบไฟฟ้า 400Hz ที่ติดตั้งควบคู่กับสะพานเทียบเครื่องบินด้วย

• สิ่งอำนวยความสะดวกในการนำเครื่องบินขับเคลื่อนเข้าจอดยังหลุมจอดอากาศยาน คือระบบไฟ
ทัศนสัญญาณนำเครื่องบินเข้าจอด (Visual Docking Guidance System : VDGS)

  • อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

• เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ

• สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ ระบบเครื่องช่วยการเดินอากาศ
(Navigation Aids : NAV Aids)

สิ่งอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
ในขณะที่สิ่งอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับการพยากรณ์อากาศ
ดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา การควบคุมการจราจรทางอากาศ
ณ ทาอากาศยานทุกแหง ของ ทอท.
อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจภายใตการกํากับดูแลของกระทรวงคมนาคม บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย
จำกัด
มีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคาร ในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไมได้เรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่
ดังกลาว บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
เปนผูใหบริการการควบคุมการจราจรทางอากาศ การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุเครื่องชวยการเดินอากาศและเปนผู้กำหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับสายการบิน
ที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
มีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใชประโยชนในกิจกรรมดังกลาว ณ ทาอากาศยานของ
ทอท. บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด จะจัดเก็บ
คาธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นําอากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการการบินพลเรือนเปนผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตราคาธรรมเนียมดังกลาว
ทอท. ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย
จำกัด และบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ก็ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท. เช่นกัน

4.7 ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

• ตั้งแต่วันที่ 2 กรกฎาคม 2554
สถานีตำรวจภูธรท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้จัดตั้งขึ้นตามประกาศสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
เรื่องกำหนดหน่วยงานและเขตอำนาจการรับผิดชอบหรือเขตพื้นที่การปกครองของส่วนราชการ ฉบับที่
4 พ.ศ.2554 เพื่อให้รับผิดชอบดูแลความปลอดภัย ป้องกันและปราบปรามปัญหาอาชญากรรม
รวมถึงการให้บริการนักท่องเที่ยวภายในพื้นที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ 20,000 ไร่
ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบให้ ทสภ. รับผิดชอบในพื้นที่เขตการบิน (Airside) และ
สถานีตำรวจภูธร ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิรับผิดชอบพื้นที่นอกเขตการบิน (Landside)

ภารกิจหลัก 7 ด้าน ประกอบด้วย

1.  ด้านการถวายความปลอดภัยและรักษาความปลอดภัยบุคลสำคัญ

1.  ด้านการรักษาความปลอดภัย

2.  ด้านการสืบสวน

3.  ด้านการสอบสวน

4.  ด้านการจัดการและด้านการควบคุมจราจร

5.  ด้านการตรวจค้นและเก็บกู้วัตถุระเบิด

6.  ด้านความมั่นคง

• มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

การตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยานด้วยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน
(Walk Through Metal Detector) และเครื่อง X-ray
แม้ว่าขณะที่ทำการตรวจค้นอยู่จะไม่มีสัญญาณเตือนใด ๆ
ทอท. ก็ยังมีการสุ่มตรวจผู้โดยสารและสัมภาระติดตัว
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ ขึ้นไปยังอากาศยาน
นอกจากนี้ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้มีการตรวจค้นสัมภาระบรรทุกโดยระบบ Inline Security
System ด้วยเครื่อง Computed Tomography X-ray (CTX)
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงในการตรวจหาร่องรอยวัตถุระเบิด ประกอบกับอุปกรณ์ Explosive Trace
Detector (ETD) อีกขั้นหนึ่ง ทั้งนี้ เพื่อป้องกันมิให้มีการ
ส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายไปกับอากาศยานได้

4.7.1 ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2550 เป็นต้นมา ทอท.
ได้ปฏิบัติตามมาตรการการรักษาความปลอดภัยที่องค์การ การบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(International Civil Aviation Organization: ICAO) และกรมการบินพลเรือน
กำหนด กล่าวคือ ผู้โดยสารที่เดินทางไปกับอากาศยานต้องนำของเหลว
เจลและสเปรย์ทุกชนิดใส่กระเป๋าสัมภาระก่อนนำไปเช็คอิน กรณีต้องนำติดตัวไป
ต้องมีขนาดความจุไม่เกิน 100 มิลลิลิตร/กรัม บรรจุในถุงพลาสติกใส เปิด-ปิดผนึกได้คนละ 1 ถุง
ๆ ละไม่เกิน 10,000 มิลลิลิตร/กรัมหรือ 1 ลิตร
โดยต้องแสดงถุงพลาสติกใสซึ่งใส่ภาชนะบรรจุของเหลว เจล
และสเปรย์ต่อเจ้าหน้าที่ตรวจค้นก่อนเข้ารับการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัย และ
ในส่วนที่เกินจากปริมาณที่กำหนด ผู้โดยสารไม่สามารถนำขึ้นเครื่องได้ สำหรับนม อาหารเด็ก
และยา ผู้โดยสารสามารถนำติดตัวผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้ในปริมาณที่เหมาะสม ทั้งนี้
เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2552 ทอท. ได้รับหนังสือแจ้งจากกรมการบินพลเรือน
เรื่องการผ่อนผันให้ลูกเรือสามารถนำของเหลว เจล สเปรย์ ขึ้นบนอากาศยานเกินจำนวนที่กำหนด
เมื่อลูกเรืออยู่ในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่แต่งเครื่องแบบ
จนกว่าจะมีการประชุมและมีมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ของคณะอนุกรรมการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือน
ทั้งนี้ปริมาณที่ผ่อนผันให้ลูกเรือ นำติดตัวได้ ควรให้เฉพาะเท่าที่จำเป็นต่อการใช้งานเท่านั้น

4.7.2 การเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจค้นผู้โดยสารก่อนขึ้นเครื่อง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้จัดระบบการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยาน
แบบรวมศูนย์ หรือ Centralized Security Screening
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาความปลอดภัย
และก่อให้เกิดความมั่นใจในระบบการรักษาความปลอดภัยของ ทสภ.
และยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ผู้โดยสาร
เนื่องจากผู้โดยสารจะผ่านกระบวนการต่าง ๆ ในการเดินทางครั้งเดียว ได้แก่
การตรวจบัตรโดยสาร
ที่เคาน์เตอร์ของสายการบิน (Check-in Counter) การตรวจประทับตราหนังสือเดินทาง
และการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัย
ทำให้ผู้โดยสารสามารถใช้เวลาที่มีอยู่ระหว่างรอขึ้นอากาศยานในห้องโถงผู้โดยสารขาออก
ได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากผู้โดยสารได้ผ่านกระบวนการต่าง ๆ
ในการเดินทางทั้งหมดเรียบร้อยแล้วประกอบด้วย

  1) จุดตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวที่จะนำขึ้นบนอากาศยาน เพื่อประกันว่าไม่มีอาวุธ

วัตถุระเบิด และวัตถุอันตรายใด ๆ
ติดตัวผู้โดยสารเข้าไปยังพื้นที่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิกำหนดให้เป็นพื้นที่
หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย และขึ้นไปบนอากาศยาน
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีการจัดตั้งจุดตรวจค้นที่บริเวณท้าย Check-in Counter Row C
ชั้น 4 อาคารผู้โดยสาร
และสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศอยู่ที่บริเวณด้านหลังเคาน์เตอร์ตรวจหนังสือเดินทาง ชั้น 4
อาคารผู้โดยสาร

ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2554 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้นำเครื่องตรวจวัตถุตามร่างกายผู้โดยสาร
(Body Scanner) มาใช้ในการตรวจผู้โดยสารเปลี่ยนอากาศยาน (Transfer passenger)

2) จุดตรวจค้นผู้ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย ณ ทสภ. เพื่อประกันว่า
บุคคลทุกคนที่จะผ่านเข้าไปปฏิบัติงานในพื้นที่ที่ ทสภ.
กำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย ได้รับการตรวจค้นและไม่สามารถนำอาวุธ
วัตถุระเบิดและวัตถุอันตรายต้องห้ามใด ๆ ติดตัวเข้าไปได้ ซึ่งปัจจุบัน ทสภ.
ได้ติดตั้งเครื่องอ่านบัตรรักษาความปลอดภัยบุคคล เพื่อให้มั่นใจว่าบุคคลที่จะผ่านเข้าไปยัง
Security Restricted Area : SRA ได้รับอนุญาตและมีบัตรถูกต้อง

3) จุดตรวจค้นสินค้าที่จะนำเข้าไปจำหน่ายภายในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
เพื่อประกันว่าสินค้าดังกล่าวไม่ใช่อาวุธ วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้ามใด ๆ ที่จะก่อให้เกิดอันตราย
และสามารถนำไปใช้ ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

นอกจากระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์จะมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาความปลอดภัย
และก่อให้เกิดความมั่นใจในระบบการรักษาความปลอดภัยของ ทสภ. แล้ว
ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ผู้โดยสาร เนื่องจากผู้โดยสารจะผ่านกระบวนการต่าง
ๆ ในการเดินทางครั้งเดียว ได้แก่ การตรวจ
บัตรโดยสารที่เคาน์เตอร์ของสายการบิน (Check-in Counter)
การตรวจประทับตราหนังสือเดินทาง และ
การตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัย
ทำให้ผู้โดยสารสามารถใช้เวลาที่มีอยู่ระหว่างรอขึ้นอากาศยานในห้องโถงผู้โดยสารขาออกได้อย่างเต็มที่
เนื่องจากผู้โดยสารได้ผ่านกระบวนการต่าง ๆ ในการเดินทางทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว

• มาตรการควบคุมสินค้าไปรษณียภัณฑ์และโภชนาการ

ผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์ และโภชนาการ เป็นผู้ควบคุมกำกับดูแล
ให้การขนส่งเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ไม่มีการลักลอบนำอาวุธ
วัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้น จากนั้นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของ ทอท.
จะตรวจบุคคลและยานพาหนะก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอด อากาศยาน
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ผู้ประกอบการต้องจัดทำแผนการดำเนินงานรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแผนการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
และจัดส่งแผนดังกล่าวให้กับส่วนควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน
ฝ่ายมาตรฐานท่าอากาศยานและอาชีวอนามัย
เพื่อใช้ในการตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ประกอบการอีกชั้นหนึ่ง

• การควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัย

ทอท. กำหนดให้ฝ่ายมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน รับผิดชอบ
ด้านการควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ
ทอท.ให้เป็นไปตามข้อกำหนดของ ICAO
แผนการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนแห่งชาติของกรมการบินพลเรือน
และแผนการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยการตรวจสอบทั้งระบบ (Audit)
การตรวจสอบเฉพาะเรื่อง (Inspector) การทดสอบ (Test) และการสำรวจ (Survey)
มาตรการการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยาน
อากาศยานสำหรับผู้โดยสาร อากาศยานสำหรับสินค้า ไปรษณีย์ภัณฑ์
และสิ่งอำนวยความสะดวกต่อการบินพลเรือน ที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ
เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย เป็นไปตามข้อกำหนด โดยมีส่วนงาน ทอท.
และหน่วยงานภายนอก ทอท. ร่วมตรวจสอบ ดังนี้

1. ฝ่ายมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน

2. ส่วนควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน ฝ่ายมาตรฐานท่าอากาศยาน
และอาชีวอนามัย

3. หน่วยงานภายนอก ทอท. ที่มีการตรวจสอบเป็นประจำทุกปี ดังนี้

3.1 กรมการบินพลเรือน

3.2 องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation
Organization: ICAO)

3.3 หน่วยงานบริหารการรักษาความปลอดภัยด้านการขนส่งแห่งสหรัฐอเมริกา (Transportation
Security Administration: TSA)

3.4 สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (International Air Transport
Association: IATA)

3.5 หน่วยงานอื่น ๆ ที่ได้รับอนุญาตจากกรมการบินพลเรือน

• การเตรียมความพร้อมในการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

ปัจจุบันภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์และภัยจากการก่อการร้ายได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น และ
มีรูปแบบหรือวิธีการที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา ดังนั้น
ท่าอากาศยานจึงได้เตรียมความพร้อมโดยแบ่งระดับการรักษา
ความปลอดภัยท่าอากาศยานเป็น 4 ระดับตามที่สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กำหนด ดังนี้

ระดับ 1 – ระดับต่ำ / ปรากฏข่าวว่าจะมีการก่อการร้าย

ระดับ 2 – ระดับความเสี่ยง / เสี่ยงต่อการโจมตีตั้งแต่ทั่วไปจนถึงอย่างแท้จริง
โดยไม่สามารถคาดการณ์วิธีการและระดับการปฏิบัติได้

ระดับ 3 – ระดับสูง / เสี่ยงต่อการโจมตีระดับสูง

ระดับ 4 – การเสี่ยงต่อการก่อการร้ายอย่างรุนแรง / ได้รับข่าวกรองว่าจะมีการโจมตี
อย่างแน่นอน
ซึ่งในแต่ละท่าอากาศยานของ ทอท. จะกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยเข้มงวดมากขึ้น
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่บนพื้นฐานของการประเมินความเสี่ยงของสถานการณ์ปัจจุบันกับระดับภัยคุกคาม

4.8 การประกันภัย

ทอท. ไดทำประกันการเสี่ยงภัยสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) และประกันอัคคีภัย
ซึ่งครอบคลุมถึงอัคคีภัย อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาตภัย ที่เกิดกับอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
รวมถึงการประกันภัยทรัพย์สินที่เกิดจากการก่อการร้ายและการก่อความไม่สงบเพื่อหวังผลทางการเมือง
(Terrorism Insurance and Full Political Violence) ประกันภัยรถยนต
และประกันภัยบุคคลที่ 3 คุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายของ ทอท. ต่อการบาดเจ็บเสียชีวิต
ตลอดจนความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกซึ่งเกิดขึ้นจากการดําเนินงานของ ทอท.
ณ ทาอากาศยานต่าง ๆ ในความรับผิดชอบของ ทอท. รวมถึงการประกันภัยผู้บริหาร ทอท.
และฝ่ายบริหารของ
บริษัทในเครือของ ทอท. เลขานุการบริษัท และพนักงาน จากการถูกฟ้องร้องให้รับผิดชอบทางแพ่ง
เนื่องจาก
การปฏิบัติตาม (Director & officers Elite Insurance) ทั้งนี้
การประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมเหตุการณที่เกิดจาก
ภัยสงคราม ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง และภัยอื่นบางประเภท อยางไรก็ดี
การเอาประกันภัยในสวนที่เกี่ยวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน ความสมควรเดินอากาศ
และการขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของ บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด

กรมธรรม์ประกันภัยของ ทอท. มีการต่ออายุเป็นรายปีโดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือบริษัท
ทิพยประกันภัย จำกัด (มหาชน)

4.9 สิ่งแวดล้อม

ทอท. มีนโยบายในการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยาน
โดยมุ่งเน้นถึงความรับผิดชอบในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
และเป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535
และมติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง หากมีการดำเนินการใด ๆ ด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจ
มีผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของ ทอท. จะต้องได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นด้วย
ทั้งนี้ ทอท. ได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
โดยคำนึงถึง
หลักธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบต่อสังคม

[]