2.  ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  (1) ความเป็นมา

  (ก). การจัดตั้งบริษัท

จดทะเบียนก่อตั้งเป็นบริษัท จำกัด เมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2521 ในนาม บริษัท มติชน จำกัด
ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 1 ล้านบาท มีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบธุรกิจการพิมพ์
โดยเป็นผู้พิมพ์หนังสือและนิตยสารต่างๆ และรับจ้างโฆษณา
ได้รับอนุมัติเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2532
และแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัดต่อกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม
2536 ทะเบียนเลขที่ 0107536001451 (เดิมเลขที่ บมจ.219 ) ปัจจุบันมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น
245 ล้านบาท และมีทุนที่ออกและชำระแล้ว 205 ล้านบาท มูลค่าตราไว้หุ้นละ 1.00 บาท
แบ่งออกเป็นหุ้นสามัญ 205 ล้านหุ้น

(ข). การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญ

  - การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญในส่วนที่เกี่ยวกับกลุ่มผู้ถือหุ้น

  ----------------------- -------------- ---------- ---------- ---------- ---------- ----------
  รายชื่อผู้ถือหุ้น              สัดส่วนการถือหุ้น                                               
                          (%)                                                        

                          31/12/43       31/12/44   31/12/45   31/12/46   31/12/47   31/12/48

  1. นายขรรค์ชัย บุนปาน      24.35          24.35      24.35      24.35      24.35      47.93

  2. บมจ.จีเอ็มเอ็ม มีเดีย     0              0          0          0          0          20.00

  3. บริษัท ขุนช้าง จำกัด      4.07           3.85       3.83       3.67       0.42       0.41

  4. น.ส.ปานบัว บุนปาน      0              0          0          0          0          1.87

  5. นายปราปต์ บุนปาน       0              0          0          0          0          1.87

  6. นายไพโรจน์ สายทุ้ม      3.66           3.93       3.93       4.02       4.09       0.98

  7. นายพงษ์ศักดิ์ พยัฆวิเชียร   0.64           0.64       0.64       0.64       0.64       0.64

  8. บ.ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์    13.35          13.00      13.18      13.33      13.33      6.50

  9. Thailand Securities  49.00          49.00      49.00      49.00      49.00      14.33
  Depository Company                                                                 
  Limited for Dopository                                                             

  10. อื่น ๆ                4.93           5.23       5.07       4.99       8.17       5.47

  รวม                     100.00         100.00     100.00     100.00     100.00     100.00

  ทุนเรียกชำระแล้วของบริษัทฯ   205            205        205        205        205        205
  (ล้านบาท)                                                                           

  ทุนจดทะเบียน (ล้านบาท)     245            245        245        245        245        245
  ----------------------- -------------- ---------- ---------- ---------- ---------- ----------

-   การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในปีที่ผ่านมา

บริษัทฯได้จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นจากหุ้นละ 10.00 บาท เป็น หุ้นละ 1.00 บาท
ต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2548

บริษัทได้ดำเนินโครงการส่งเสริมการขายทั้งด้านการโฆษณาและจัดจำหน่ายเพื่อสร้างการรับรู้และตอบสนองความต้องการของลูกค้า
ทั้งผู้อ่าน บริษัทห้างร้าน บริษัทโฆษณาที่ให้การสนับสนุนโดยใช้บริการผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ของบริษัท
เป็นตัวกลางในการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์จนบรรลุเป้าหมายทางธุรกิจจำนวนมาก

2.  ภาพรวมการประกอบธุรกิจของกลุ่มบริษัท

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) เป็นกิจการที่ประกอบกิจการหนังสือพิมพ์และสิ่งพิมพ์อื่น ๆ
มีผลิตภัณฑ์หลักคือหนังสือพิมพ์รายวัน หนังสือพิมพ์ราย 3 วัน หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์นิตยสาร
และหนังสือเฉพาะกิจประเภทต่างๆ ดังรายการต่อไปนี้

1)  หนังสือพิมพ์

+-------------+--------------------------------------------------------+
| มติชนรายวัน   | -   เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่เสนอข่าวเน้นหนักทางด้านการเมือง        |
|             |     และเศรษฐกิจทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ                |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  |                                                        |
| 2521        | -   ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 300,000 ฉบับต่อวัน         |
|             |                                                        |
| ราคา 8 บาท  |                                                        |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| ข่าวสด       | -   เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่ได้รับการยอมรับจากผู้อ่านเป็นอย่างสูง      |
|             |     ครอบคลุมเนื้อหาสาระในการทำข่าวทั่วไป ทั้งข่าวอาชญากรรม      |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  |     ข่าวการเมือง ข่าวบันเทิง ข่าวกีฬาและพระเครื่อง              |
| 2534        |     รวมถึงบทความและบทวิเคราะห์                            |
|             |                                                        |
| ราคา 8 บาท  | -   ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 300,000 ฉบับต่อวัน         |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| ป           | -   เป็นหนังสือพิมพ์ธุรกิจราย 3 วัน                            |
| ระชาชาติธุรกิจ |     วางจำหน่ายทุกวันจันทร์และวันพฤหัสบดี                       |
|             |                                                        |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  | -   ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 50,000 ฉบับต่อ 3 วัน       |
| 2521        |                                                        |
|             |                                                        |
| ราคา 25 บาท |                                                        |
+-------------+--------------------------------------------------------+

2)  นิตยสาร

+-------------+--------------------------------------------------------+
| มติชนสุดสัปดาห์ | -   เป็นหนังสือรายสัปดาห์แนววิจารณ์ขนาดแทบลอยด์ (ขนาด 10 1/8   |
|             |     นิ้ว x 13 นิ้ว)                                        |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  |     วางจำหน่ายทุกวันจันทร์ครอบคลุมเนื้อหาและบทวิเคราะห์เจาะลึก    |
| 2523        |     ทันเหตุการณ์ และถูกต้องแม่นยำทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ บันเทิง  |
|             |     สังคม ต่างประเทศ และกีฬา                              |
| ราคา 40 บาท |                                                        |
|             | -   ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 250,000 ฉบับต่อสัปดาห์      |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| ศิลปวัฒนธรรม  | -   นิตยสารรายเดือน                                      |
|             |     วางจำหน่ายทุกต้นเดือนโดยมีเนื้อหาสาระที่มุ่งให้ความรู้ด้านศิลปะ    |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  |     วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และโบราณคดีที่มีในอดีต               |
| 2523        |                                                        |
|             | -   ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 50,000 ฉบับต่อเดือน        |
| ราคา 120    |                                                        |
| บาท         |                                                        |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| เทค         | -   เป็นนิตยสารรายปักษ์ขนาดแทบลอยด์ วางตลาดทุกวันที่ 1 และ 15   |
| โนโลยีชาวบ้าน |     ของเดือน นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการเกษตร ปศุสัตว์ ประมง      |
|             |     งานหัตถกรรมพืชผักสมุนไพร พร้อมทั้งนำเสนอวิธีต่าง ๆ           |
| ตั้งแต่ปี พ.ศ.  |                                                        |
| 2531        | -   มียอดจำหน่ายประมาณ 120,000 ฉบับต่อปักษ์                  |
|             |                                                        |
| ราคา 40 บาท |                                                        |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| เส้นทางเศรษฐี | -   เป็นนิตยสารรายปักษ์ ขนาดแทบลอยด์ วางตลาดทุกวันที่ 1 และ 15  |
|             |     ของเดือน                                            |
| ตั้งแต่ พ.ศ.   |                                                        |
| 2538        |  มีเนื้อหาสาระที่ผู้อ่านสามารถนำไปใช้หรือประกอบเป็นอาชีพเสริมอีกอาชีพ |
|             |     หนึ่งได้                                              |
| ราคา 40 บาท |                                                        |
|             | -   มียอดจำหน่ายประมาณ 120,000 ฉบับต่อปักษ์                  |
+-------------+--------------------------------------------------------+
| หน          | -   ครอบคลุมทั้งด้านวรรณกรรม ธุรกิจ ศิลปวัฒนธรรม ศาสนา บุคคล    |
| ังสือพ็อกเก็ตบุ๊ก |     และวิชาการ เพื่อสนองตอบความต้องการของผู้อ่านทั่วไป          |
|             |                                                        |
|             | -   เป็นหนังสือซึ่งจัดพิมพ์โดยเฉลี่ยเดือนละ 50 เรื่อง               |
+-------------+--------------------------------------------------------+

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ประกอบไปด้วยบริษัทย่อยอีก 2 บริษัท คือ บริษัท ข่าวสด จำกัด
(ถือหุ้นร้อยละ 99.99) ซึ่งประกอบกิจการออกหนังสือพิมพ์รายวัน “ข่าวสด”
และออกหนังสือเฉพาะกิจ และบริษัท งานดี จำกัด (ถือหุ้นร้อยละ 99.5)
ซึ่งประกอบกิจการจัดจำหน่ายหนังสือในเครือของกิจการฯ และของสำนักพิมพ์อื่น ๆ โดยปัจจุบัน
บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) รับจ้างพิมพ์หนังสือพิมพ์ข่าวสดให้แก่บริษัท ข่าวสด จำกัด
สำหรับบริษัท งานดี จำกัด นั้นเป็นผู้จัดจำหน่ายหนังสือทุกฉบับในเครือของมติชน

 

โครงสร้างการถือหุ้นของบริษัทและบริษัทย่อยในปัจจุบันเป็นดังนี้

- หนังสือพิมพ์รายวันหนังสือพิมพ์ธุรกิจ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนิตยสารหลายประเภท
ตลอดจน

รับจ้างพิมพ์ให้กับบริษัทในเครือ

99.99% (ตั้งแต่ปี 2539) 99.50%

บริษัท ข่าวสด จำกัด บริษัท งานดี จำกัด

- หนังสือพิมพ์รายวัน - จัดจำหน่ายหนังสือในเครือของ

เพื่อเผยแพร่ข่าวสาร และ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

หนังสือเฉพาะกิจ และของสำนักพิมพ์อื่น ๆ

บริษัท ข่าวสด จำกัด เป็นบริษัทย่อย ของ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
เป็นบริษัทที่ประกอบกิจการออกหนังสือพิมพ์รายวัน “ข่าวสด”
นับเป็นหนังสือพิมพ์ที่สร้างประวัติศาสตร์ไว้ในวงการหนังสือพิมพ์ของเมืองไทย
ที่ใช้ระยะเวลาดำเนินการเพียงไม่กี่ปี สามารถยึดครองส่วนแบ่งการตลาด มียอดจำหน่ายเป็นอันดับ
3 ของประเทศในกลุ่มหนังสือพิมพ์รายวันด้วยกัน และบริษัทข่าวสด จำกัด ยังออกหนังสือเฉพาะกิจ
ด้วย

บริษัท งานดี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
ซึ่งประกอบกิจการจัดจำหน่ายหนังสือในเครือของบริษัทฯ และ ของสำนักพิมพ์อื่นๆ
ให้แก่เอเยนต์ต่างๆ ทั้งในกรุงเทพมหานคร และต่างจังหวัด โดยวิธีการขนส่งทั้งทางบก
และทางอากาศ บริษัทมีเอเยนต์จัดจำหน่ายหนังสือพิมพ์ในเครือทุกจังหวัดทั่วประเทศ
โดยการจัดจำหน่ายชนิดขายฝากแก่เอเยนต์ที่บริษัทจะตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายและรับช่วงขายต่อให้แก่ร้านค้าต่อไป

รายได้จากการจำหน่ายของบริษัท

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
|                  | 2546  |       | 2547  |       | 2548  |      |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
|                  | ล     | ร้อยละ | ล     | ร้อยละ | ล     | ร    |
|                  | ้านบาท |       | ้านบาท |       | ้านบาท | ้อยละ |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
| รายได้จากการขาย   | 9     | 73.54 | 9     | 77.31 | 9     | 7    |
|                  | 16.43 |       | 85.29 |       | 77.73 | 6.47 |
| ราย              |       | 18.14 |       | 17.17 |       |      |
| ได้จากการรับจ้างพิมพ์ | 2     |       | 2     |       | 2     | 1    |
|                  | 26.07 | 4.12  | 18.81 | 4.38  | 09.68 | 6.40 |
| รายได้อื่น ๆ ⁽¹⁾    |       |       |       |       |       |      |
|                  | 51.30 | 4.20  | 55.83 | 1.14  | 68.88 | 5.39 |
| ส่วน              |       |       |       |       |       |      |
| แบ่งกำไรในบริษัทย่อย | 52.42 |       | 14.54 |       | 22.30 | 1.74 |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
| รวม              | 1,2   | 1     | 1,2   | 1     | 1,2   | 10   |
|                  | 46.22 | 00.00 | 74.47 | 00.00 | 78.59 | 0.00 |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+

รายได้จากการจำหน่ายของบริษัทและบริษัทย่อย

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
|                 | 2546    |      | 2547    |     | 2548    |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
|                 | ล้านบาท  | ร    | ล้านบาท  | ร้อ  | ล้านบาท  | ร้อยละ |
|                 |         | ้อยละ |         | ยละ |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รายได้จากการขาย  | 1       | 9    | 1       | 95  | 1       | 94.67 |
|                 | ,479.55 | 5.88 | ,550.08 | .68 | ,544.41 |       |
| รายได้อื่น ๆ ⁽¹⁾   |         |      |         |     |         | 5.33  |
|                 | 63.57   | 4.12 | 70.01   | 4   | 86.93   |       |
|                 |         |      |         | .32 |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รวม             | 1       | 10   | 1       | 100 | 1       | 1     |
|                 | ,543.12 | 0.00 | ,620.09 | .00 | ,631.34 | 00.00 |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รวมมูลค่าขอ       | 129.77  | 9.18 | 76.97   | 4   | 11.25   | 0.69  |
| งรายได้ทั้งหมดที่เพิ่ม |         |      |         | .99 |         |       |
| (ลด) จากปีก่อน    |         |      |         |     |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+

⁽¹⁾ รายได้อื่น ๆ ประกอบด้วย การขายหนังสือพิมพ์ที่เหลือคืน การรับจ้างแยกสี เป็นต้น

โครงสร้างรายได้ของบริษัท ข่าวสด จำกัด

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
|                   | 2546   | %    | 2547   | %     | 2548   | %    |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
| รายได้จากการขาย    | 430.35 | 9    | 437.76 | 97.18 | 417.85 | 9    |
|                   |        | 7.96 |        |       |        | 6.47 |
| รายได้อื่น ๆ         | 8.95   |      | 12.71  | 2.82  | 15.29  |      |
|                   |        | 2.04 |        |       |        | 3.53 |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
| รวม               | 439.30 | 10   | 450.47 | 1     | 433.14 | 10   |
|                   |        | 0.00 |        | 00.00 |        | 0.00 |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+

โครงสร้างรายได้ของบริษัท งานดี จำกัด

(หน่วย : ล้านบาท)

+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
|               | 2546   | %     | 2547   | %     | 2548    | %     |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
| ร             | 677.64 | 99.43 | 668.82 | 99.69 | 725.59  | 99.54 |
| ายได้จากการขาย |        |       |        |       |         |       |
|               | 3.91   | 0.57  | 2.06   | 0.31  | 3.36    | 0.46  |
| หนังสือพิมพ์      |        |       |        |       |         |       |
|               |        |       |        |       |         |       |
| รายได้อื่น ๆ     |        |       |        |       |         |       |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
| รวม           | 681.55 | 1     | 670.88 | 1     | 728.95  | 1     |
|               |        | 00.00 |        | 00.00 |         | 00.00 |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+

โครงสร้างรายได้บริษัท 3 ปีที่ผ่านมา

โครงสร้างรายได้ของบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) จำแนกตามประเภทของสิ่งพิมพ์

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| สิ่งพิมพ์             | 2546   | %    | 2547  | %    | 2548   | %    |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| มติชนรายวัน         | 455.46 | 3    | 4     | 3    | 503.02 | 3    |
|                   |        | 6.55 | 92.43 | 8.64 |        | 9.34 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| ประชาชาติธุรกิจ      | 226.47 | 1    | 2     | 2    | 218.76 | 1    |
|                   |        | 8.17 | 55.06 | 0.01 |        | 7.11 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| มติชนสุดสัปดาห์       | 104.92 | 8.42 | 1     | 8.75 | 122.60 | 9.59 |
|                   |        |      | 11.47 |      |        |      |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
|  บริการ            |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| อื่น ๆ ⁽¹⁾          | 355.65 | 2    | 3     | 2    | 343.03 | 2    |
|                   |        | 8.54 | 45.13 | 7.08 |        | 6.83 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| รายได้อื่น ๆ ⁽²⁾     | 51.30  | 4.12 | 55.83 | 4.38 | 68.88  | 5.39 |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| ส่ว                | 52.42  | 4.20 | 14.54 | 1.14 | 22.30  | 1.74 |
| นแบ่งกำไรในบริษัทย่อย |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| รายได้รวม          | 1,     | 10   | 1,2   | 10   | 1,     | 10   |
|                   | 246.22 | 0.00 | 74.46 | 0.00 | 278.59 | 0.00 |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+

⁽¹⁾ รวมรายได้จากการขาย นิตยสารศิลปวัฒนธรรม, เทคโนโลยีชาวบ้าน , เส้นทางเศรษฐี
และพ็อกเก็ตบุ๊คอื่น ๆ

และรับจ้างพิมพ์

⁽²⁾ รวมรายได้ อื่นๆ