-----------------------------------------------------------------------
  4. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  -----------------------------------------------------------------------

4.1 ความเป็นมา / การเปลี่ยนแปลง / พัฒนาการที่สำคัญ

ปตท.สผ. จดทะเบียนจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2528 โดยมีการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
(หรือ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ในปัจจุบัน) เป็นผู้ถือหุ้นร้อยละ 99.99
ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2528
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้รัฐสามารถเข้าร่วมถือสัมปทานการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมได้
ต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2531 ให้ ปตท.สผ.
ดำเนินธุรกิจได้โดยไม่ต้องนำ
คำสั่ง กฎ ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรีที่ใช้บังคับกับรัฐวิสาหกิจทั่วไปมาใช้บังคับ
แต่ทั้งนี้ไม่รวมการปฏิบัติตามระเบียบการก่อหนี้ของประเทศ พ.ศ. 2528 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
เพื่อให้ ปตท.สผ. มีการบริหารอย่างเป็นอิสระ มีความคล่องตัว และประสิทธิภาพสูง
รวมทั้งเพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจแข่งขันกับบริษัทน้ำมันต่างประเทศได้

ต่อมาเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2535 ปตท.สผ. ได้จดทะเบียนแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
ตามมติของผู้ถือหุ้น เพื่อให้ ปตท.สผ. สามารถระดมทุนจากประชาชนทั่วไปได้ และ ปตท.สผ.
ได้รับอนุญาตครั้งแรกจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ให้กระจายหุ้นจำนวน
39.96 ล้านหุ้น ให้แก่นักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ
และได้รับอนุมัติจากตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยให้เข้าเป็นบริษัทจดทะเบียน โดยเริ่มซื้อขายหุ้น
ปตท.สผ. ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2536 และ ปตท.สผ.
ได้เพิ่มทุนจดทะเบียนจาก 3,100 ล้านบาท เป็น 3,272 ล้านบาท เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2541
โดยมีทุนชำระแล้ว 3,260 ล้านบาท จากการขายหุ้นสามัญเพิ่มทุนในตลาดหลักทรัพย์จำนวน 16
ล้านหุ้น และสำรองหุ้นจำนวน 1.2 ล้านหุ้น ไว้เพื่อการใช้สิทธิซื้อหุ้นในอนาคต (Warrants)
ของพนักงาน และเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2543 ปตท.สผ.
ได้เปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นที่ตราไว้จากหุ้นละ 10 บาท เป็นหุ้นละ 5 บาท โดยทุนจดทะเบียนของ
ปตท.สผ. ยังคงอยู่ที่ 3,272 ล้านบาท แต่จำนวนหุ้นเพิ่มขึ้นเป็น 654.4 ล้านหุ้น ทั้งนี้ ปัจจุบัน
ปตท. ยังคงถือหุ้นใน ปตท.สผ. ในสัดส่วนร้อยละ 60.97

ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
ดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมโดยกำหนดกลยุทธ์การลงทุนโดยการร่วมทุนกับบริษัทผลิตและสำรวจปิโตรเลียมชั้นนำต่างชาติ
เพื่อกระจายความเสี่ยงและสะสมประสบการณ์ ปัจจุบัน ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
เข้าร่วมทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมต่าง ๆ ทั้งในประเทศและนอกประเทศจำนวน 14
โครงการ โดยเป็นโครงการที่มีการผลิตเชิงพาณิชย์แล้วรวม 8 โครงการ

ปตท.สผ. มีวัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน ดังต่อไปนี้

(1) เพื่อผลักดันการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจของประเทศ

(2) เพื่อเป็นกลไกของรัฐในการร่วมลงทุนสำรวจและผลิตปิโตรเลียมทั้งในประเทศและ
ต่างประเทศ กับบริษัทน้ำมันนานาชาติ ซึ่งเป็นการช่วยลดภาระนำเข้าปิโตรเลียมจากต่างประเทศ
และดูดซับกำไรเข้าประเทศ รวมทั้งดำเนินกิจการต่อเนื่องที่มีความสำคัญเชิงกลยุทธ์

(3) เพื่อให้เป็นหน่วยงานที่มีการบริหารอย่างเป็นอิสระคล่องตัวสูง
สามารถแข่งขันกับบริษัทเอกชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

(4) เพื่อรับเทคโนโลยีด้านการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม และการพัฒนาบุคลากร
ให้มีคุณภาพและประสบการณ์พร้อมรองรับโครงการต่าง ๆ ของ ปตท.สผ.
โดยดำเนินธุรกิจด้วยตนเอง

(5) เพื่อเข้าดำเนินการในพื้นที่ที่รัฐได้มอบหมาย

(6) เป็นเจ้าของปริมาณสำรองปิโตรเลียมแทนรัฐทั้งในประเทศและต่างประเทศ

เพื่อกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในทางที่ก่อให้เกิประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ

4.2 โครงสร้างการประกอบธุรกิจ

ปัจจุบัน ปตท.สผ. มีโครงสร้างการถือหุ้นในภาพรวม ดังนี้

กลุ่มธุรกิจปิโตรเลียม ประกอบด้วย : บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

บริษัท ปตท.สผ. อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด

PTTEP Kim Long Vietnam Company Limited

PTTEP Southwest Vietnam Company Limited

New Links Energy Resources Limited

Carigali - PTTEPI Operating Company Sendirian Berhad

กลุ่มธุรกิจท่อขนส่งก็าซในต่างประเทศ ประกอบด้วย : Moattama Gas Transportation
Company

Taninthayi Pipeline Company LLC

กลุ่มธุรกิจการพาณิชย์ ประกอบด้วย : PTTEP Offshore Investment Company Limited

กลุ่มธุรกิจผลิตไฟฟ้า ประกอบด้วย : บริษัท ไทยออยล์เพาเวอร์ จำกัด

[]ทั้งนี้ หากจัดแยกโครงการของ ปตท.สผ. 14 โครงการ ตามโครงสร้างการลงทุน แล้วเป็นดังนี้

* นับเป็นโครงการบงกช

** นับเป็นโครงการอี 5

# นับเป็นโครงการยาดานา

## นับเป็นโครงการเยตากุน

โปรดดูรายละเอียดเพิ่มเติมในหน้าที่ 29

4.3 โครงสร้างรายได้

โครงการของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย เฉพาะส่วนที่เป็นธุรกิจหลักในการสำรวจและ
ผลิตปิโตรเลียมที่ก่อให้เกิดรายได้ในปัจจุบันมีทั้งสิ้น 8 โครงการ คือ โครงการบงกช
โครงการไพลิน
โครงการเอส 1 โครงการอี 5 โครงการยูโนแคล 3 โครงการพีทีทีอีพี 1 โครงการยาดานา
และโครงการเยตากุน นอกจากนั้น ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
ยังมีรายได้จากการบริการท่อขนส่งก๊าซ ซึ่งเป็นรายได้ตามสัดส่วนใน MGTC และ TPC
ที่เกิดจากการให้บริการท่อขนส่งก๊าซแก่ Myanmar Oil and Gas Enterprise (MOGE)

โครงสร้างรายได้ของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย ตั้งแต่ปี 2542 – 2544

[]

[]

สำหรับปี 2544 ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีรายได้รวมทั้งสิ้น 29,310 ล้านบาทเมื่อเทียบกับปี 2543
จำนวน 22,418 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 31 เนื่องจากรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น 5,999
ล้านบาทหรือร้อยละ 28
รายได้ที่เพิ่มขึ้นเป็นผลมาจากปริมาณการขายก๊าซธรรมชาติที่เพิ่มขึ้นของโครงการยาดานา
โครงการบงกช และโครงการเยตากุน ประกอบกับราคาขายผลิตภัณฑ์เฉลี่ยที่สูงขึ้นในปี 2544

ในวันที่ 11 สิงหาคม 2543 พีทีบี
พาร์ทเนอร์ได้จดทะเบียนเลิกบริษัทกับกระทรวงพาณิชย์และอยู่ระหว่างการชำระบัญชี

² ถือหุ้นโดย PTTEPO

4.4 เป้าหมายการดำเนินธุรกิจปี 2544 – 2548

เป้าหมายการดำเนินธุรกิจของ ปตท.สผ. ในช่วงปี 2544 – 2548 ตามแผนกลยุทธ์ของบริษัทฯ
พอสรุปสาระสำคัญได้ดังต่อไปนี้

+----------------------------------+-----------------------------------+
| เป้าหมาย                          | การดำเนินการในปี 2544               |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   เป็น Major Player             | -   มีผลการดำเนินงานที่สูงขึ้นกว่าปี 2543  |
|     ของธุรกิจสำรวจและผลิตปิโต        |     โดยมีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นร้อยละ 109     |
| รเลียมในอ่าวไทยที่มีความมั่นคงทางการเงิน |                                   |
|                                  | -   เป็นผู้ดำเนินการในโครงการบงกชซึ่งเป |
|                                  | ็นแหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติที่ใหญ่ที่สุดในอ่าวไทย |
|                                  |                                   |
|                                  |    โดยสามารถผลิตก๊าซธรรมชาติได้ประมาณ |
|                                  |     1 ใน 3 ของการผลิตภายในประเทศ   |
|                                  |                                   |
|                                  | -   ได้รับการปรับอันดับเครดิตจากบริษัท    |
|                                  |     Thai Rating and Information   |
|                                  |     Services CO., Ltd. (TRIS) จาก |
|                                  |     “AA” เป็น “AA+”                |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   เป็นผู้ดำเนินการ (Operator)      | -   เป็นผู้ดำเนินการในแหล่งปิโตรเลียม 3  |
|     ชั้นนำสำหรับโครงการในอ่าวไทยที่มีค  |     โครงการ ได้แก่ โครงการบงกช      |
| วามสามารถในการแข่งขันด้านต้นทุนการผลิต |     โครงการอาทิตย์ และโครงการ พีทีทีอีพี |
|                                  |     1                             |
|                                  |                                   |
|                                  | -                                 |
|                                  |  ปตท.สผ.และกลุ่มผู้ร่วมทุนในโครงการบงกช |
|                                  |     ได้ตกลงที่จะชดเชยสิทธิในการใช้      |
|                                  |     Carry forward gas ซึ่งมีปริมาณ    |
|                                  |     19,540 ล้านลูกบาศก์ฟุต และ บมจ.   |
|                                  |     ปตท.                          |
|                                  |     ตกลงที่จะรับซื้อก๊าซธรร             |
|                                  | มชาติเพิ่มขึ้นจากโครงการในปริมาณเทียบเท่า |
|                                  |     11,600 ล้านลูกบาศก์ฟุต            |
|                                  |     ในระหว่างวันที่ 5 สิงหาคม 2544     |
|                                  |     ถึงวันที่ 1 มิถุนายน 2545           |
|                                  |     ซึ่งทำให้โครงการบงกช             |
|                                  | สามารถคงปริมาณการขายก๊าซธรรมชาติให้กับ |
|                                  |     บมจ.ปตท.                      |
|                                  | ได้ตามสัญญาและเพิ่มปริมาณการขายได้มากขึ้น |
|                                  |                                   |
|                                  | -   ด้านโครงการสำรวจ               |
|                                  |     ปตท.สผ.ประสบความสำ            |
|                                  | เร็จในการเจาะหลุมสำรวจและประเมินผลใน |
|                                  |     โครงการอาทิตย์                  |
|                                  |     โดยพบปิโตรเลียมจำนวน 12 หลุม     |
+----------------------------------+-----------------------------------+

+----------------------------------+-----------------------------------+
| เป้าหมาย                          | การดำเนินการในปี 2544               |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   เป็นผู้ร่วมทุน (Non-operating     | -   ด                             |
|     partner) ที่มีประสิทธิภาพ         | ำเนินการผลักดันและประสานงานให้ผู้ดำเนินก |
|     สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทั้ง ปตท.สผ.    | ารในโครงการยาดานาและโครงการเยตากุน |
|     และบริษัทร่วมทุน                 |     ใช้อุปกรณ์ในการผลิตร่วมกัน          |
|                                  |                                   |
|                                  |    เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนการผลิต |
|                                  |     น                             |
|                                  | อกจากนั้นยังมีการแลกเปลี่ยนความรู้และเทคโ |
|                                  | นโลยีในการสำรวจและพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   มีการเติบโตทางธุรกิจอย่างต่อเนื่อง   | -   ปตท.สผ. ได้เข้าลงทุนร้อยละ 34.18  |
|     โดยมุ่งเน้น                     |     ในบริษัท PT Medco Energi        |
| การลงทุนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ |     Internasional Tbk.(Medco)     |
|     และ                          |     ซึ่งดำเน                        |
|                                  | ินกิจการหลักในการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม |
|   ตะวันออกกลางโดยมีวัตถุประสงค์ในการเ |     ในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่ง Medco     |
| พิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองและการผลิตน้ำมันดิบ |     มีปริมาณสำรองส่วนใหญ่เป็นน้ำมันดิบ    |
|     รวม                          |     ดังนั้นจึงเ                       |
| ถึงการพิจารณาการลงทุนในธุรกิจต่อเนื่องที่ม | ป็นการเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมันดิบให้กับ |
| ีความสำคัญเชิงกลยุทธ์และเพิ่มมูลค่าต่อธุรกิจ |     ปตท. สผ.                      |
|     E&P ของบริษัท                  |                                   |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   มีระบบการบริหารองค์กร           | -   ได้นำหลักขององค์กรแห่งการเรียนรู้    |
|                                  |     (Learning Organization)       |
|   และการดำเนินงานภายในที่มีประสิทธิภาพ |     เข้ามาช่วยในการบริหารงานของบริษัท  |
|     และเป็นสากล (Best Practice)   |                                   |
|                                  | -                                 |
|                                  | นอกจากนั้นยังได้นำหลักการของการกำกับดูแล |
|                                  |     กิจการที่ดี (Good Governance)     |
|                                  |                                   |
|                                  |   มาปรับใช้ในการบริหารองค์กรเพื่อให้บุคลา |
|                                  | กรทุกระดับยึดเป็นหลักปฏิบัติในการดำเนินงาน |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   ปริมาณการผลิตเพิ่มขึ้นปีละ 20 %     | -   บริษัทฯ มีอัตราการผลิตปิโตรเลียมในปี  |
|                                  |     2544 เพิ่มขึ้นร้อยละ 18            |
|                                  |     ซึ่งใกล้เคียงกับเป้าหมายที่วางไว้      |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   ผลตอบแทนการลงทุน (ROCE)       | -   ในปี 2544 บริษัทฯ                |
|     อยู่ในช่วงระหว่าง 13 – 15 %      |     มีผลตอบแทนจากการลงทุนร้อยละ 19.6 |
|                                  |     เนื่องจากมีปริมาณการขายก๊า         |
|                                  | ซธรรมชาติส่วนใหญ่เพิ่มขึ้นจากโครงการบงกช |
|                                  |     โครงการยาดานาและโครงการเยตากุน |
+----------------------------------+-----------------------------------+
| -   มีสัดส่วนหนี้สินระยะยาวต่อทุน (Debt  | -                                 |
|     to Equity Ratio) น้อยกว่า 1.5  | บริษัทฯได้ชำระคืนเงินกู้ก่อนครบกำหนดจำนวน |
|     เท่า                          |     64.80 ล้านเหรียญสหรัฐ            |
|                                  |     เป็นผล                         |
|                                  | ให้สัดส่วนหนี้สินระยะยาวต่อทุนลดต่ำลงเท่ากับ |
|                                  |     0.8 เท่า                       |
+----------------------------------+-----------------------------------+