3.  การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

    1.  ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ทอท. เป็นผู้นำในการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย ธุรกิจหลักของ ทอท.
ประกอบด้วย การจัดการ
การดำเนินงาน และการพัฒนาท่าอากาศยานที่มีการใช้บริการมากที่สุด 5 แห่งในประเทศไทย
ซึ่งให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ อันได้แก่
ท่าอากาศยานกรุงเทพและท่าอากาศยานภูมิภาค 4 แห่ง
ส่วนท่าอากาศยานสุวรรณภูมินั้นเป็นท่าอากาศยานแห่งที่ 6
ซึ่งยังอยู่ในระหว่างการก่อสร้างและเป็นท่าอากาศยานซึ่ง ทอท. คาดว่า
จะใช้เป็นท่าอากาศยานระหว่างประเทศหลักของประเทศแทนท่าอากาศยานกรุงเทพภายในสิ้นเดือนกันยายน
2548 อนึ่ง บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) (“บมจ. การบินไทย”)
ในฐานะสายการบินแห่งชาติซึ่งใช้ท่าอากาศยานกรุงเทพเป็นฐานประจำการสำหรับการดำเนินงานถือเป็นลูกค้าสายการบินรายใหญ่ที่สุดของ
ทอท. เมื่อท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเปิดดำเนินการ ทอท. คาดหมายว่า บมจ. การบินไทย
จะย้ายฐานประจำการมายังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิด้วย

ทอท. มีรายได้หลักมาจาก (ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenue)
ซึ่งประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing Charge)
ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน (Parking Charge) ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน (Passenger
Service Charge) และค่าเครื่องอำนวยความสะดวก (Aircraft Service Charge) (ข)
รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ
การบิน (Non-Aeronautical Revenue) ซึ่งประกอบด้วยรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
(Concession Revenue) ค่าเช่าสำนักงานและค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ (Office and Real
Property Rents) และรายได้จากการให้บริการ (Service Revenue) ทั้งนี้
ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.
ยังมีผู้ประกอบการภายนอกเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับการให้บริการที่จำเป็นบางส่วน เช่น บมจ.
การบินไทย และบริษัท ไทย แอร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน
รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสาร
ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการภายในท่าอากาศยานซึ่งทำกับบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้
ยังมีผู้ประกอบการรายอื่นที่ให้บริการร้านค้าปลีก สิ่งอำนวยความสะดวกในการเก็บสินค้า รถลีมูซีน
บริการที่จอดรถ และสิ่งอำนวยความสะดวกประเภทต่าง ๆ โดย
ผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Fees)
ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ (Service Charges)
ส่วนผู้เช่าพื้นที่บางรายที่ไม่ได้เข้าทำสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการนั้นจะชำระเพียงค่าเช่าพื้นที่และค่าบริการให้ทอท.
เท่านั้น

ในปัจจุบัน ทอท.
ได้ทำการขยายและปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการให้บริการท่าอากาศยานในกรุงเทพฯ
โดยการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิขึ้น
โดยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิกำลังอยู่ในระหว่างการก่อสร้างในพื้นที่ซึ่งตั้งอยู่ห่างจาก
ใจกลางเมืองกรุงเทพฯ เป็นระยะทาง 25 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 32
ตารางกิโลเมตร ทอท. คาดว่า
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะมีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45 ล้านคนต่อปี
รองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านเมตริกตันต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ 76 เที่ยวบินต่อชั่วโมง
งบประมาณการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิที่ทอท. ตั้งไว้เป็นจำนวนประมาณ 121,392
ล้านบาท
ทั้งนี้ไม่รวมถึงค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกบางส่วนซึ่งผู้ประกอบการภายนอกจะเป็นผู้รับผิดชอบในการลงทุนและการก่อสร้าง
และคาดว่าจะเริ่มเปิดดำเนินการได้ภายในสิ้นเดือนกันยายน 2548

ทอท.
ได้ถูกจัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
(Corporatisation) และได้รับการจัดตั้งในรูปของบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน
2545 โดยมีสำนักงานจดทะเบียนซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่ของทอท. ตั้งอยู่ที่เลขที่ 333 หมู่ที่ 7
ถนนเชิดวุฒากาศ แขวงสีกัน เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66 (0)
2535-1111

3.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของทอท.

จากขอมูล ณ วันที่จัดเตรียมเอกสารฉบับนี้ บทม. และบริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
จำกัด เปนบริษัทยอยของทอท. โดย ทอท. ถือหุ้นทั้งหมดใน บทม. และยังถือหุ้นร้อยละ 60
ในบริษัท โรงแรมท่าอากาศสุวรรณภูมิ จำกัด นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุนใน 10
บริษัทซึ่งเปนผูใหบริการและขายสินคาที่เกี่ยวของกับกิจการทาอากาศยานของ ทอท.
โดยบางบริษัทถือเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องของทอท.

บทม. ไดจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ 2539
เพื่อดูแลการพัฒนาและการกอสรางทาอากาศยานสุวรรณภูมิโดยมีกระทรวงการคลังและทอท.
เป็นผู้ถือหุ้นมาตั้งแต่จัดตั้งบริษัท โดยก่อนการแปลงสภาพของ ทอท. เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2545
การทาอากาศยานแหงประเทศไทยถือหุนใน บทม. คิดเป็นจํานวนรอยละ 73
และกระทรวงการคลังถือหุ้นจํานวนรอยละ 27 และภายหลังการแปลงสภาพเปนบริษัทมหาชนจำกัด
ทอท. ได้เพิ่มทุนจดทะเบียน จากเดิมจำนวน 5,747 ล้านบาทเป็นจำนวน 10,000 ล้านบาท
โดยการออกและเสนอขายหุ้นสามัญเพิ่มทุนจำนวน 425,300,000 หุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท
ให้แก่กระทรวงการคลังทั้งหมด
และกระทรวงการคลังได้ชำระค่าหุ้นเพิ่มทุนดังกล่าวโดยการโอนหุ้นของ บทม.
ที่กระทรวงการคลังถืออยู่จำนวน 42,530,000 หุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 100 บาท
คิดเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นจำนวน 4,253 ล้านบาทให้แก่ ทอท. ส่งผลทำให้ ทอท. ถือหุ้นใน
บทม. คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 99.99

ตารางตอไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. รวมทั้งบริษัทที่
ทอท. เข้าไปลงทุน และบริษัทที่เกี่ยวข้องของ บทม. ทั้งหมด ณ วันที่ 30 กันยายน 2547

+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
| รายชื่อบริษัท                 |   | ลักษณะกิจการ                |   | สัดส       |
|                           |   |                           |   | ่วนการถือหุ้น |
+===========================+===+===========================+===+===========+
|                           |   |                           |   | (ร้อยละ)   |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท                    |   |   กิจการท่าอากาศยาน         |   | 100.0     |
|   ท                       |   |                           |   |           |
| ่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ |   |                           |   |           |
|   จำกัด                    |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท                    |   |   กิจการโรงแรม             |   | 60.0      |
|   โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ |   |                           |   |           |
|   จำกัด                    |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท ไทย แอร์พอร์ตส์ กราวด์ |   |   ให้บริการภาคพื้นดิน          |   | 28.5      |
|   เซอร์วิสเซส จำกัด          |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท แอร์พอร์ตดิวตี้ฟรี จำกัด  |   |   ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร       |   | 10.0      |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน    |   |   บริการ                   |   | 10.0      |
|   จำกัด⁽¹⁾                 |   | ท่อส่งน้ำมันและเติมน้ำมันด้วยระบบ |   |           |
|                           |   |   Hydrant                 |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด  |   |   ให้บริการครัวการบิน         |   | 10.0      |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท แอร์พอร์ต แอสโซซิเอท  |   |   ให้บริการรถลีมูซีน           |   | 10.0      |
|   จำกัด                    |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท ดอนเมือง            |   |   บริหารง                  |   | 9.0       |
|   อินเตอร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต   |   | านและดำเนินการเกี่ยวกับโรงแรม |   |           |
|   โฮเต็ล จำกัด              |   |   ณ ท่าอากาศยาน            |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท คิง พาวเวอร์ ดิวตี้ฟรี   |   |   ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร       |   | 5.0       |
|   จำกัด                    |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท                    |   |   จัดส่งเชื้อเพลิงการบิน        |   | 4.9       |
|   บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ |   |                           |   |           |
|   จำกัด (มหาชน)            |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท เทรดสยาม จำกัด      |   |   ให้บริการ                 |   | 1.5       |
|                           |   | แลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
|   บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด |   |   ให้บริการขนส่งน้ำมันทางท่อ    |   | 1.4       |
|   (มหาชน)                 |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+
| หมายเหตุ                   |   |                           |   |           |
|                           |   |                           |   |           |
| (1) ทอท. ถือหุ้นในบริษัท       |   |                           |   |           |
|     ไทยเชื้อเพลิงการบิน       |   |                           |   |           |
|     จำกัดโดยผ่านทาง บทม.    |   |                           |   |           |
|     ซึ่งเป็นบริษัทย่อยที่ ทอท.    |   |                           |   |           |
|     ถือหุ้นทั้งหมด             |   |                           |   |           |
+---------------------------+---+---------------------------+---+-----------+

ทอท. ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท. บางราย
เนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทนในการแข่งขันเสนอค่าตอบแทนขั้นต่ำ
ในการประมูลกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ทั้งนี้ ทอท.
ไม่มีนโยบายถือหุ้นในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ
แต่จะพิจารณาข้อเสนอของแต่ละบริษัทเป็นกรณี ๆ ไป

3.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenue)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าเครื่องอำนวยความสะดวก
เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบบัญชีปี 2547 แล้ว
จะเห็นได้ว่า ทอท. มีรายได้จากกิจการการบินคิดเป็นประมาณร้อยละ 62.0
โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้ ทอท.
เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 20.2
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียมที่ผู้โดยสารที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ
ทอท. ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 39.5 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
และค่าเครื่องอำนวยความสะดวกเป็นค่าธรรมเนียมที่สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่างอากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร
โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 2.3 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenue)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก รายไดสวนแบงผลประโยชน
คาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย และรายได้เกี่ยวกับบริการ
เมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการดําเนินงานทั้งหมดสําหรับรอบบัญชีป 2547 จะเห็นไดวา
ทอท. มีรายไดที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ 38.0
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. ในรอบบัญชีปี 2547 รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท. จากการดำเนินกิจการค้าปลีก
บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร ที่จอดรถ โฆษณา
และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 25.4 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่อื่น ๆ
ที่ทอท. ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
สายการบินและผู้เช่าอื่น ๆ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 6.7 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ
อาทิเช่น ไฟฟ้า โทรศัพท์ เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ 5.9
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

3.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมายแล้ว หากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท. มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลทำให้ ทอท. ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ โดยในปัจจุบันกระทรวงการคลังเปนผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ
70 ดังนั้น ทอท. จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธีงบประมาณ พ.ศ.
2502 ในฐานะที่เปนรัฐวิสาหกิจ ทอท.
มีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชนทั่วไป
รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงินแผนดินเปนผูสอบบัญชี
โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงินและความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

นอกจากนี้ คณะกรรมการของทอท. ไดรับการแตงตั้งจากการประชุมสามัญผูถือหุน
โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่มีบทบาทสำคัญในการแตงตั้งคณะกรรมการดังกลาวด้วย
และผูแทนของกระทรวงการคลังไดรับการแตงตั้งใหเปนกรรมการในรัฐวิสาหกิจที่สําคัญหลายแหงรวมทั้งใน
ทอท. ดวย นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้ของประเทศ พ.ศ.
2528 ในการกํากับดูแลใหรัฐวิสาหกิจปฏิบัติตามขอกําหนดที่กําหนดในระเบียบดังกลาว อนึ่ง
รัฐบาลไดมีดําริที่จะจัดตั้งบรรษัทวิสาหกิจแหงชาติเพื่อทําหนาที่ในการถือหุนในรัฐวิสาหกิจที่ไดมีการแปรรูปแทนที่กระทรวงการคลังเพื่อเปนการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารกิจการของรัฐวิสาหกิจนั้นตอไป

(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศมีหนาที่รับผิดชอบการบินในราชการทหาร
และมีบทบาทสําคัญเกี่ยวกับการบินในประเทศไทย ทาอากาศยานกรุงเทพหรือเดิมเรียกว่า
ทาอากาศยานดอนเมืองเปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม
ในปพ.ศ. 2532 ซึ่งได้มีการก่อตั้งการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย
กองทัพอากาศไดใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้ง
ทาอากาศยานดอนเมืองแกทาอากาศยานแหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของทาอากาศยานกรุงเทพยังคงอยูในความ
ปกครองดูแลของกองทัพอากาศ แมวาทอท.
จะไดทําการเชาพื้นที่อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานกรุงเทพทั้งหมดแลวก็ตาม นอกจาก
ทาอากาศยานกรุงเทพแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหมแก ทอท.
ดวย ดังนั้น ทอท.
จึงไดเขาทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานกรุงเทพ
และทาอากาศยานเชียงใหม

กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสําคัญในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการที่จะใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษาความปลอดภัยที่ทาอากาศยานของ
ทอท. นอกจากนี้ กองทัพอากาศยังมีหนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ เชน
การกอวินาศกรรมและกรณีจี้เครื่องบิน เป็นต้น

(ค) ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ
คณะกรรมการการบินพลเรือนมีอํานาจในการกําหนดกฎระเบียบเกี่ยวกับคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และคาธรรมเนียมการใชสนามบิน โดยการอนุมัติของรัฐมนตรีวาการกระทรวงคมนาคม
ปจจุบันคณะกรรมการการบินพลเรือนกําหนดคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และคาธรรมเนียมการใชสนามบินในอัตราสูงสุดที่ทอท.
และผูประกอบการทาอากาศยานรายอื่นสามารถเรียกเก็บได ทั้งนี้ ทอท.
และผูประกอบการทาอากาศยานรายอื่นสามารถเปลี่ยนแปลงอัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และคาธรรมเนียมการใชสนามบินที่เรียกเก็บไดโดยไม่ต้องขออนุญาตหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
หากค่าธรรมเนียมที่จะเปลี่ยนแปลงดังกล่าวไมเกินอัตราสูงสุดที่คณะกรรมการการบินพลเรือนไดกําหนดไว

ตามวิธีปฏิบัติในปจจุบัน หาก ทอท.
ตองการปรับอัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
และคาธรรมเนียมการใชสนามบินเกินอัตราสูงสุดที่คณะกรรมการการบินพลเรือนไดกําหนดไวตองสงเรื่องใหทางคณะกรรมการการบินพลเรือนพิจารณาอนุมัติและกระทรวงคมนาคมให้ความเห็นชอบ
โดยมีขั้นตอนดังนี้

+-------------------+--------------------------------------------------+
| ทอท.              | -   เสนอก                                        |
|                   | ารปรับเปลี่ยนอัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและ |
|                   |     คาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน                      |
|                   |                                                  |
|                   | และคาธรรมเนียมการใชสนามบินไปยังกรมการขนส่งทางอากาศ |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| ก                 | -   พิจารณาทบทวนข้อเสนอของทอท.                     |
| รมการขนส่งทางอากาศ |                                                  |
|                   | -   จัดเตรียมความเห็นของกรมการขนส่งทางอากาศ          |
|                   |     และ                                          |
|                   | นำเสนอไปยังคณะกรรมการการบินพลเรือนพรอมกับขอเสนอของ |
|                   |     ทอท.                                         |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| คณะก              | -   อนุมัติการเปลี่ยนอัตราสูงสุดของค่าธรรมเ               |
| รรมการการบินพลเรือน | นียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน |
|                   |     และค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน                     |
|                   |     และเสนอเรื่องไปยังกระทรวงคมนาคม                 |
+-------------------+--------------------------------------------------+
| กระทรวงคมนาคม     | -   เห็นชอบตาม                                    |
|                   | ข้อเสนอของคณะกรรมการการบินพลเรือนหรือออกเป็นกฎกระทรวง |
+-------------------+--------------------------------------------------+

3.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปจจุบัน ทอท. เปนผูดําเนินกิจการทาอากาศยานในประเทศไทยทั้งหมด 5 แหงดวยกัน
รวมถึงท่าอากาศยานกรุงเทพ และอยูในระหวางการดําเนินการกอสรางทาอากาศยานแหงที่
6 คือ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทั้งนี้ ทาอากาศยานกรุงเทพ
เปนเสมือนประตูสูประเทศไทย จากขอมูลในรอบบัญชีป 2545 รอบบัญชีปี 2546
และรอบปีบัญชีปี 2547 มีผูโดยสารที่ใชบริการ ณ
ทาอากาศยานกรุงเทพคิดเปนประมาณรอยละ 81.9 และร้อยละ 81.8 และร้อยละ 81.0
ของจํานวนผูโดยสารทั้งหมดที่ใชบริการ
ทาอากาศยานทุกแหงของ ทอท. ตามลำดับ จํานวนผูโดยสาร
และปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานตาง ๆ ของทอท.
ขึ้นอยูกับปจจัยและองคประกอบตาง ๆ เชน สภาพธุรกิจ ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข
และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย รวมทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
ความต้องการของผู้โดยสารในการเดินทางทางอากาศ
ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทยรวมทั้งความต้องการในการเดินทางเข้าและออกจากประเทศไทย
ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของทอท.

ในรอบบัญชีปี 2547
นี้ได้มีการขยายตัวของปริมาณการจราจรทางอากาศจากธุรกิจสายการบินราคาประหยัด (Low Cost
Carriers) ที่เริ่มมีการให้บริการตั้งแต่เดือนธันวาคม 2546 ที่ผ่านมา
โดยมีสายการบินราคาประหยัดมาใช้บริการที่ท่าอากาศยานของ ทอท. รวมทั้งสิ้น 6 สายการบิน
ซึ่งเป็นสายการบินของไทยจำนวน 3 ราย ได้แก่ One-Two-Go โดยโอเรียนท์ ไทย แอร์ไลน์
Thai Air Asia โดยบริษัท ไทย แอร์เอเชีย จำกัด และ Nok Air โดยบริษัทสกายเอเชียจำกัด
ซึ่งเป็นย่อยของ บมจ. การบินไทย และสายการบินต่างชาติอีก 3 ราย ได้แก่ Air Asia,
ValuAir และ Tiger Airways ทำให้ในรอบบัญชีปี 2547
มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัดรวมทั้งสิ้น 21,750 เที่ยวบิน
โดยให้บริการผู้โดยสารเป็นจำนวนสูงถึง 2,652,936 คน

ทอท.
เชื่อมั่นในศักยภาพของประเทศไทยในฐานะศูนย์กลางการท่องเที่ยวทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
รวมทั้งฐานะในการเป็นเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

(ก) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

จํานวนผูโดยสาร ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทุกแห่งรวมกัน เพิ่มขึ้นจาก 36.3
ล้านคนนรอบบัญชีปี 2546 เป็น 45.1 ล้านคนในรอบบัญชีปี 2547

ทาอากาศยานกรุงเทพเปนทาอากาศยานแหงเดียวจากทาอากาศยานทั้งหมด 5
แหงที่ใหบริการแกผูโดยสารระหวางประเทศเปนจํานวนมากกวาผูโดยสารในประเทศ
ตารางตอไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผูโดยสาร⁽¹⁾ ที่ใชทาอากาศยานของ
ทอท. ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทุกแห่งรวมกัน เพิ่มขึ้นจากจำนวน
244,905 เที่ยวบินในรอบบัญชีปี 2546 เป็นจำนวน 295,444 เที่ยวบินในรอบบัญชีปี 2547
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 20.6 โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 180,745
เที่ยวบิน และเที่ยวบินภายในประเทศ 114,699 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 17.9
และร้อยละ 25.2 ตามลำดับ ทั้งนี้ การเพิ่มขึ้นของปริมาณเที่ยวบินดังกล่าว
โดยหลักเป็นผลมาจากการเริ่มให้บริการของสายการบินราคาประหยัด (Low Cost Carriers)
ที่เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคม 2546 ที่ผ่านมา
ซึ่งสายการบินราคาประหยัดที่มาใช้บริการที่ท่าอากาศยานของ ทอท. มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 6 ราย

ตารางตอไปนี้แสดงปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ทาอากาศยานของ ทอท.
ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์ (ไม่รวมการขนถ่ายผ่าน
หรือ Transit Cargo)

ทอท.
มีรายไดที่ไดจากบริการการขนถายสินคาทั้งที่เป็นเที่ยวบินขนสินค้าประเภทพัสดุและไปรษณียภัณฑ์และพัสดุภัณฑ์
ในรูปของรายไดสวนแบงผลประโยชนจากบริการเก็บสินค้าและคาเชาพื้นที่สําหรับคลังสินคาที่ดําเนินการโดย
บมจ. การบินไทย และบริษัท ไทย แอรพอรตส กราวด เซอรวิสเซส จํากัด
และในรูปรายไดจากคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากอากาศยานที่ใชเพื่อการขนสงสินคา
โดยเฉพาะปริมาณการขนถ่ายสินค้าขึ้นอยู่กับระดับและประเภทของกิจกรรมการค้าระหว่างประเทศของไทยเป็นสำคัญ

ทอท. กำลังดำเนินการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานสำหรับเขตปลอดอากร (Free Zone)
ขึ้นที่ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยการดำเนินการภายในเขตปลอดอากรจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางตอไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถายสินคาและพัสดุไปรษณียภัณฑ์
(ไม่รวมการขนถ่ายผ่าน หรือTransit Cargo) ณ ทาอากาศยานของ ทอท.
สําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

3.1.5 ท่าอากาศยาน

(ก) ท่าอากาศยานกรุงเทพ

ท่าอากาศยานกรุงเทพให้บริการเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลง รวม 232,760 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 19.0 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 159,160 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ
17.2 จากการเพิ่มขึ้นของเที่ยวบินแบบประจำทุกกลุ่มพันธมิตรสายการบิน
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 73,600 เที่ยวบิน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 23.2
รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 36,364,006 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 22.5
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 26,850,239 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 19.24
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 9,513,767 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 32.92
ซึ่งมีอัตราการเพิ่มอย่างมากจากปริมาณการจราจรทางอากาศของ สายการบินราคาประหยัด

นอกจากนั้น ท่าอากาศยานกรุงเทพมีปริมาณสินค้าเข้า-ออกจำนวน 1,026,544 ตัน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.36 เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 975,488 ตัน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ
9.43 โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ผลผลิตทางการเกษตร สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่
อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอ
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน 51,056 ตัน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.04
ส่วนจำนวนพัสดุไปรษณียภัณฑ์ทางอากาศเข้า-ออกรวม 3,024 ตัน ซึ่งเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 0.63
จากการขนส่งระหว่างประเทศ 2,848 ตัน และภายในประเทศ 176 ตัน

(ข) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ทอท.คาดว่าท่าอากาศยานพาณิชย์หลักของกรุงเทพในอนาคตจะเป็นท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทั้งนี้
โครงการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นการเพิ่มศักยภาพของประเทศไทย
ในการรองรับการเจริญเติบโตของกิจการขนส่งทางอากาศ
โดยในระยะแรกที่เปิดให้บริการสามารถรองรับผู้โดยสารได้ 45 ล้านคนต่อปี สินค้า 3 ล้านตันต่อปี
และเที่ยวบิน 76 เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีอาคารผู้โดยสารที่มีพื้นที่มากถึง 563,000 ตารางเมตร
มีสิ่งอำนวยความสะดวกพร้อมสรรพ และทันสมัย รวมทั้ง
มีการจัดสรรพื้นที่เป็นส่วนให้บริการผู้โดยสาร พื้นที่ปฏิบัติการของท่าอากาศยาน สายการบิน
ส่วนราชการ ตลอดจนพื้นที่ร้านค้าประเภทต่าง ๆ อย่างเป็นสัดส่วน นอกจากนั้น ยังมีทางวิ่ง ทางขับ
ลานจอดอากาศยาน
และอาคารเทียบเครื่องบินที่มีศักยภาพสามารถรองรับเครื่องบินพาณิชย์ได้ทุกประเภท
รวมถึงได้เตรียมการรองรับเครื่องบินแบบ A-380 ซึ่งจะมีการใช้ทำการบินในอนาคตอีกด้วย

สำหรับการบริหารจัดการท่าอากาศยาน
จะมีการดำเนินการที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพโดยนำระบบบริหารและสารสนเทศท่าอากาศยาน
(Airport Information Management System : AIMS)
มาใช้เพื่อรองรับการให้บริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ และเชื่อมต่อกับระบบบริการด้านต่าง ๆ
เช่น ระบบสายพานรับ-ส่งกระเป๋า ระบบภาพและเสียงประกาศเที่ยวบิน
ระบบควบคุมลานจอดอากาศยาน การบริหารกิจกรรมเชิงพาณิชย์ นอกจากนั้น
ยังมีระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในเขตปลอดอากร (Free Zone)
ซึ่งจะอำนวยความสะดวกต่อกิจการขนส่งสินค้าทางอากาศอีกด้วย
ส่วนด้านการรักษาความปลอดภัยมีการนำระบบ Inline Baggage Screening System
มาใช้ในการตรวจสอบกระเป๋าสัมภาระทุกใบที่จะลำเลียงเข้าสู่เครื่องบิน ดังนั้น
ด้วยระบบและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ได้จัดเตรียมไว้ผู้ใช้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะได้รับความสะดวกสบาย
รวดเร็ว และปลอดภัยด้วยมาตรฐานระดับสากล

ทอท. ในฐานะที่ได้รับมอบหมายให้เป็นหน่วยงานบริหารท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ในปัจจุบันกำลังอยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมทุกด้านในการบริหาร
รวมทั้งเตรียมการย้ายการปฏิบัติการ บุคลากร
จากท่าอากาศยานกรุงเทพไปยังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ 2547
ทอท.ได้ดำเนินการด้านต่าง ๆ ดังนี้

1. การเตรียมความพร้อมปฏิบัติการและโยกย้ายไปปฏิบัติงาน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ทอท. ได้ทำสัญญากับองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil
Aviation Organization : ICAO)
ในการจัดทำแผนเตรียมความพร้อมปฏิบัติการและโยกย้ายไปปฏิบัติงาน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
(Operational Readiness and Airport Transfer Plan : ORAT)
ซึ่งแผนประกอบด้วยงานหลัก 2 งาน คือ แผนการเตรียมความพร้อมปฏิบัติการในด้าน Airport
Operational Readiness
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมเป็นการเตรียมความพร้อมในเรื่องบุคลากร สิ่งอำนวยความสะดวก ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ และแผนการโยกย้ายไปปฏิบัติงาน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (Airport
Transfer / Relocation) ซึ่งประกอบด้วยแผนงานย่อย ๆ อาทิ
การจัดทำแผนการดำเนินงานระหว่างช่วงรอยต่อ (transition plan) ของการปฏิบัติงาน ณ
ท่าอากาศยานกรุงเทพ และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
รวมทั้งความพร้อมของผู้ประกอบการทุกหน่วยที่จะเข้าไปดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
เป็นต้น

2. การคัดเลือกเอกชนเข้าร่วมงานในกิจกรรมสนับสนุนท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ทอท. ได้ดำเนินการคัดเลือกเอกชนรับสิทธิดำเนินโครงการคลังสินค้า
โครงการอุปกรณ์บริการภาคพื้นและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการซ่อมบำรุง โครงการครัวการบิน
และโครงการระบบให้บริการเชื้อเพลิงอากาศยาน (Into-plane Services) ตาม
พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ.2535
ตั้งแต่ต้นปี พ.ศ. 2546 จนสามารถคัดเลือกผู้ได้รับสิทธิดำเนินโครงการ
ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี และได้มีการลงนามในสัญญากับ ทอท. แล้ว ดังนี้

-   โครงการคลังสินค้า ได้แก่ บริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

-   โครงการอุปกรณ์บริการภาคพื้นและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการซ่อมบำรุง ได้แก่บริษัท
    บริการภาคพื้นการบินกรุงเทพเวิลด์ไวด์ไฟลท์เซอร์วิสเซส จำกัด

-   โครงการครัวการบิน ได้แก่ บริษัท ครัวการบินกรุงเทพ จำกัด และ บริษัท แอลเอสจี
    สกายเชฟส์ (ประเทศไทย) จำกัด

-   โครงการระบบให้บริการเชื้อเพลิงอากาศยาน (Into-plane Services) ได้แก่ บริษัท
    บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และ บริษัท เอเอสไอจี (ไทยแลนด์)
    จำกัด

ทั้งนี้ ผู้ได้รับสิทธิจะต้องก่อสร้างงานตามโครงการให้แล้วเสร็จ 6 เดือนก่อนเปิดท่าอากาศยาน
เพื่อทดสอบระบบต่างๆ ให้พร้อมในการเปิดให้บริการ

3. โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ทอท. ได้จดทะเบียนจัดตั้ง “บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด” (Suvarnabhumi
Airport Hotel Company Limited) เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2546 โดยมีผู้ร่วมลงทุน 3 ฝ่าย
คือ ทอท. บริษัท การบินไทย จำกัด(มหาชน) และธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)

โดย ทอท. ได้รับอนุมัติงบประมาณลงทุนเพื่อการก่อสร้างโรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ระยะที่ 1
(พ.ศ.2547-2548) เป็นจำนวน 600 ห้อง โดยตกแต่งเพื่อให้เปิดบริการได้ก่อน 500 ห้อง
สำหรับระยะที่ 2 (พ.ศ.2551-2552) จะตกแต่งอีก 100 ห้อง ซึ่งโรงแรมมีขนาดที่ดิน 200 x
140 เมตร มีพื้นที่ประมาณ 28,000 ตารางเมตร (ประมาณ 17.5 ไร่)
ตั้งอยู่ด้านหน้าอาคารผู้โดยสาร โดยห่างจากอาคารผู้โดยสารประมาณ 300 เมตร

3.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท. ประกอบด้วย ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ และท่าอากาศยานเชียงราย

(ก) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 21 สายการบิน
จำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 29,817 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22.7
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 14,822 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 25.1
จากการเพิ่มขึ้นของทั้งเที่ยวบินแบบประจำ และเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำซึ่งมีจำนวน 2,258
เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 2.5 ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 14,995 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 20.4 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 4,522,098 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
30.6 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 1,908,043 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 35.4
ส่วนใหญ่จากการเพิ่มของผู้โดยสารที่มากับเที่ยวบินแบบประจำ ผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน
2,614,055 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 27.4
ส่วนใหญ่จากผู้โดยสารที่เดินทางโดยสารการบินราคาประหยัดในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-ภูเก็ต

ปริมาณสินค้าเข้า-ออกรวมทั้งสิ้น 19,752 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 25.0
ประกอบด้วยการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 7,066 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 44.3
ส่วนการขนถ่ายภายในประเทศในปีนี้จำนวน 12,686 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.4
สินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกอาหารทะเลสด ส่วนพัสดุไปรษณียภัณฑ์ (ไม่รวมผ่าน)
ในปีนี้รวมทั้งสิ้น 155 ตัน

(ข) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ท่าอากาศยานเชียงใหม่ให้บริการเที่ยวบินขึ้นลงรวม 20,214 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 28.2
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 5,487 เที่ยวบิน และภายในประเทศจำนวน 14,727
เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 37.4 และ 25.0 ตามลำดับ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม
9 สายการบิน มีจำนวนผู้โดยสารรวม 2,663,990 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 33.1
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 254,973 คนเพิ่มขึ้นร้อยละ 32.5
จากเที่ยวบินแบบประจำระหว่างประเทศของเกือบทุกสายการบิน
ซึ่งโดยส่วนใหญ่มาจากการเพิ่มจำนวนเที่ยวบินและเส้นทางการบินใหม่ของ บมจ. การบินไทย
ผู้โดยสารภายในประเทศ 2,409,017 คนเพิ่มขึ้นร้อยละ 33.2
จากการเดินทางโดยเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัด 3 สายการบิน
ในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงใหม่

ท่าอากาศยานเชียงใหม่มีปริมาณสินค้าเข้า-ออกจำนวน 24,731 ตัน ลดลงเล็กน้อยคิดเป็นร้อยละ
0.6 โดยเป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 707 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 3.8
การขนส่งภายในประเทศ 24,024 ตันลดลงคิดเป็นร้อยละ 0.7
ส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าจำพวกเอกสารและสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกจำพวกพืชผลทางการเกษตร
ส่วนจำนวนพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกปีนี้เป็นการขนส่งภายในประเทศรวม 27 ตัน

(ค) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในปัจจุบัน ท่าอากาศยานหาดใหญ่มีสายการบินที่ให้บริการเที่ยวบินแบบประจำรวม 7 สายการบิน
ในจำนวนนี้เป็นสายการบินราคาประหยัดรวม 5 สายการบิน โดยในรอบบัญชีปี 2547
มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 7,784 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 39.3
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 1,252 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 22.4
เนื่องจาก บมจ. การบินไทย ลดจำนวนเที่ยวบินในเส้นทางสู่สิงคโปร์
ในขณะที่สายการบินราคาประหยัด Air Asia เริ่มให้บริการในเส้นทางกัวลาลัม-เปอร์ และ
Tiger Airways เริ่มให้บริการในเส้นทางสิงคโปร์ตั้งแต่ในช่วงปลายปีงบประมาณ
ส่วนจำนวนเที่ยวบินภายในประเทศรวม 6,532 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 64.3
ให้บริการจำนวนผู้โดยสารรวม 1,009,640 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 40.5
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 101,100 คนลดลงเล็กน้อยร้อยละ 1.3
และภายในประเทศจำนวน 908,540 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 47.4
ส่วนใหญ่จากการเดินทางของผู้โดยสารโดยเที่ยวบินราคาประหยัดภายในประเทศเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-หาดใหญ่

ปริมาณสินค้า (ไม่รวมสินค้าผ่าน) มีจำนวน 8,957 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 0.6
เป็นการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 140 ตัน และภายในประเทศจำนวน 8,817 ตัน
ลดลงคิดเป็นร้อยละ 20.9 และ 0.2 ตามลำดับ โดยมีพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกรวม 428 ตัน

(ง) ท่าอากาศยานเชียงราย

ในรอบบัญชีปี 2547 ท่าอากาศยานเชียงรายให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 5 สายการบิน
โดยตั้งแต่ มิถุนายน 2547 เป็นต้นมา สายการบิน Air Mandarin
ซึ่งเป็นสายการบินต่างชาติสายการบินแรกที่ทำการบินระหว่างประเทศแบบประจำที่ท่าอากาศยานเชียงรายในเส้นทางระหว่างไทเป-เชียงราย
ทำให้ปีนี้มีเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 4,869 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 31.2
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 24 เที่ยวบิน และเที่ยวบินในประเทศ 4,845 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 31.1 ให้บริการผู้โดยสารรวม 554,364 คน
ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 1,749 คน และผู้โดยสารภายในประเทศ 552,615 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 33.1
ส่วนใหญ่จากผู้โดยสารของสายการบินราคาประหยัดในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงราย

การขนถ่ายสินค้าเข้า-ออกทั้งหมดเป็นการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศรวม 4,879 ตัน
เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วคิดเป็นร้อยละ 15.1 จากสินค้าขาเข้าจำพวกเอกสารและสิ่งพิมพ์จากกรุงเทพ
ส่วนสินค้าขาออกจำพวกพืชผักผลไม้ทางภาคเหนือ

(จ) โครงการขยายและปรับปรุงท่าอากาศยานภูมิภาค

ตามที่รัฐบาลมีนโยบายที่จะส่งเสริมการท่องเที่ยวและการเดินทางด้วยสายการบินไปยังจังหวัดเชียงใหม่
และภูเก็ต ทอท. จึงมีแผนที่จะขยายสิ่งอำนวยความสะดวก ณ ท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ต ในระหว่างรอบบัญชีปี 2547 ถึงรอบบัญชีปี 2549
โปรดดูรายละเอียดในหัวข้อ “6. โครงการในอนาคต – 6.3
โครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่และท่าอากาศยานภูเก็ตสู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค”

3.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

3.2.1 การแข่งขัน

ปัจจุบันประเทศไทยมีท่าอากาศยานทั้งสิ้น 35 แห่ง โดย ทอท.
เป็นผู้ดำเนินการท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากที่สุด 5
แห่งซึ่งรวมถึงท่าอากาศยานกรุงเทพซึ่งนับเป็นท่าอากาศยานแห่งเดียวในประเทศที่ให้บริการเที่ยวบินสู่กรุงเทพฯ
ทอท. กำลัง
ก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งที่หก คือ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเพื่อจะเปนทาอากาศยานหลักในกรุงเทพฯ
แทนที่ท่าอากาศยานกรุงเทพและเพื่อเปิดให้บริการภายในสิ้นเดือนกันยายน 2548

ในจำนวนท่าอากาศยานทั้งหมด 35 แห่งในประเทศ มีอยู่ 34 แห่งที่ตั้งอยู่นอกเขตกรุงเทพฯ
โดยตั้งอยู่ในจังหวัดต่าง ๆ
ทั้งนี้ ทอท. เป็นผู้ดำเนินการ 4 แห่ง กรมการขนส่งทางอากาศดำเนินการ 26 แห่ง
และท่าอากาศยานที่เหลือดำเนินการโดยบริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด และกองทัพเรือ
ในปัจจุบันรัฐบาลกำลังพิจารณาที่จะโอนความรับผิดชอบในการบริหารงานท่าอากาศยาน 26
แห่งที่ดำเนินการโดยกรมการขนส่งทางอากาศไปยังผู้ว่าราชการในจังหวัดที่ท่าอากาศยานแต่ละแห่งตั้งอยู่
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อสรุปถึงแผนการดำเนินการในเรื่องนี้

แมวา ทอท.
จะไมตกอยูในภาวะที่ตองแขงขันในเที่ยวบินระหว่างประเทศกับทาอากาศยานอื่น ๆ
ภายในประเทศ แต
ทาอากาศยานที่อยู่ภายใตการดูแลของทอท.
โดยเฉพาะทาอากาศยานกรุงเทพตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ซึ่งรวมถึงทาอากาศยานชางกีในประเทศสิงคโปร
ทาอากาศยานกรุงเทพจําเปนตองแขงขันกับทาอากาศยาน
ต่าง ๆ ดังกลาวเพื่อคงไว้ซึ่งความเปนศูนยกลางการบินระหวางประเทศ
ทั้งนี้เป็นการแข่งขันกันในด้านเที่ยวบินผ่าน (Transit Flights)
และผู้โดยสารในเที่ยวบินผ่านและเปลี่ยนเครื่อง (Transfer Passengers)
มิใช่ในด้านเที่ยวบินต้นทางหรือปลายทาง
ซึ่งการแข่งขันในด้านเที่ยวบินผ่านนี้จะแข่งขันกันในเรื่องของค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
การซ่อมบำรุงอากาศยาน และเครื่องอำนวยความสะดวกในการเติมน้ำมันเชื้อเพลิง
ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์
สิ่งอำนวยความสะดวกด้านหลุมจอดที่มีความพร้อมและความสะดวกในการให้บริการอย่างต่อเนื่องแก่ผู้โดยสารและการลำเลียงสัมภาระไปยังเที่ยวบินต่อไป
และความพร้อมในการรองรับเที่ยวบินขึ้นและลงที่รวดเร็วและเพียงพอ หาก ทอท.
ไม่สามารถแข่งขันกับท่าอากาศยานอื่นในภูมิภาคนี้ได้จะมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการประกอบธุรกิจ
สถานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ทอท.

ทอท.
เชื่อว่าจุดเด่นของประเทศไทยในฐานะที่เป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจาก
ทั่วโลก รวมทั้งฐานะของประเทศไทยที่เปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางอื่น ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ทำให้ในปัจจุบันนี้จำนวนผู้โดยสารที่เดินทางผ่านท่าอากาศยานกรุงเทพมีจำนวนมากกว่าท่าอากาศยานแห่งอื่นใดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ทั้งนี้ ฐานะความเป็นศูนย์การการบินของท่าอากาศยานกรุงเทพขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น ๆ ด้วยเช่น
ความน่าสนใจของประเทศไทยในฐานะสถานที่ท่องเที่ยว
จำนวนเที่ยวบินและผู้โดยสารผ่านและเปลี่ยนเครื่อง และระดับความพอใจของผู้โดยสาร นอกจากนี้
ท่าอากาศยานของ ทอท. ยังต้องเผชิญกับการแข่งขันจากการปรับปรุงระบบคมนาคมขนส่งอื่น ๆ
ในประเทศไทยทั้งถนนและทางรถไฟ

3.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของทอท. ประกอบด้วย

-   กรุงเทพฯ
    เป็นเสมือนประตูสู่ประเทศไทยและเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและ
    นักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   ประเทศไทยเป็นเสมือนประตูสู่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางการขนส่งทางอากาศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

-   การเติบโตทางเศรษฐกิจในภูมิภาค

-   ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) กรุงเทพฯ
เป็นเสมือนประตูสู่ประเทศไทยและเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีปเอเชียให้ความ
สนใจเป็นอย่างมาก จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2545 ประมาณร้อยละ 82.4
ของนักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังประเทศไทยเดินทางโดยทางเครื่องบิน โดยในระหว่างปีพ.ศ.
2541-2545 จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเฉลี่ยในอัตราปีละ 8.5 นอกจากนี้
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยยังคาดว่าจำนวนนักท่องเที่ยวจะเพิ่มขึ้นอีก 3 เท่าเป็น 30
ล้านคนภายในปี พ.ศ. 2553 ด้วยเหตุนี้ ทอท. จึงเชื่อว่าปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพฯ
และประเทศไทยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับ
ผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทยเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก
ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)"
เนื่องจากนักท่องเที่ยวมักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทางและมีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ
ณ ท่าอากาศยานของทอท. มากกว่า
ผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ
จากรายงานประมาณการจำนวนผู้โดยสารที่จัดทำโดย IATA ในเดือนตุลาคม 2546
มีการคาดการณ์ว่าจำนวนผู้โดยสารที่จะเดินทางมายังและไปจากประเทศไทยจะเพิ่มขึ้นในอัตราเฉลี่ยร้อยละ
5.2 ต่อปี ภายในช่วงระยะเวลาห้าปีนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 ถึงปี พ.ศ. 2550 นอกจากนี้
รัฐบาลยังมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยมีการรณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ
เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
อีกทั้งรัฐบาลยังสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศและโครงสร้างพื้นฐานอื่น
ๆ ซึ่งมีส่วนช่วยให้ประเทศไทยมีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้นด้วย นอกจากนี้ ทอท. เชื่อว่า
นักเดินทางเห็นว่าประเทศไทยเป็นสถานที่ซึ่งมีความปลอดภัยในการเดินทาง
อันเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้มีการเดินทางของนักท่องเที่ยวมายังประเทศไทยเพิ่มมากขึ้น

(ข)
ประเทศไทยเป็นเสมือนประตูสู่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ด้วยเหตุที่ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ
ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว
และพม่า ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากเมืองใหญ่
ๆ ในทวีปยุโรป เมืองอื่น ๆ ในเอเชีย และทวีปออสเตรเลีย
ในส่วนที่เกี่ยวกับการเดินทางเข้ามาสู่ประเทศไทยของนักท่องเที่ยว ทอท.
คาดว่าจะมีผู้โดยสารจำนวนมากซึ่งต้องการที่จะเดินทางมาท่องเที่ยวในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งส่งผลให้จำนวนผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง" ที่เดินทางมายังประเทศไทยเพิ่มมากขึ้น

(ค) กรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางการขนส่งทางอากาศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ทอท.
เป็นผู้ดำเนินงานท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งได้แก่
ท่าอากาศยานกรุงเทพ ตามรายงานของ ACI (ACI Monthly Worldwide Airport Traffic
Report) แสดงให้เห็นว่าในช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2546
ท่าอากาศยานกรุงเทพมีผู้โดยสารใช้บริการมากกว่าท่าอากาศยานชางกีของประเทศสิงคโปร์
ท่าอากาศยานซูการ์โน-ฮัตตาของประเทศอินโดนีเซีย
และท่าอากาศยานสากลกัวลาลัมเปอร์ของประเทศมาเลเซียในช่วงเวลาเดียวกัน ทอท. เชื่อว่า
ทอท. จะสามารถดึงดูดให้นักท่องเที่ยวระหว่างประเทศหันมาใช้บริการท่าอากาศยานของ ทอท.
เพิ่มมากขึ้น หาก ทอท.
สามารถเพิ่มความสามารถในการให้บริการโดยรวมและปรับปรุงคุณภาพการให้บริการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. ได้

(ง) การเติบโตทางเศรษฐกิจในภูมิภาค

ทอท. เชื่อว่าธุรกิจของ ทอท. ได้รับประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย และชาติอื่น ๆ
ในเอเชีย ในประการหนึ่ง ทอท.
เชื่อว่าการเติบโตของเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้จะช่วยบรรเทาผลกระทบของปัจจัยต่าง ๆ
ในระดับโลกที่มีต่อปริมาณการเดินทางทางอากาศ และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว
นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มศักยภาพการเติบโตในธุรกิจของ ทอท. อีกด้วย โดยในปี พ.ศ. 2545
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทำรายได้คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 6 ของผลิตภัณฑ์ในประเทศ (GDP) อนึ่ง
ทอท.
คาดว่าจำนวนนักท่องเที่ยวในภูมิภาคที่เดินทางมายังประเทศไทยจะยังคงเพิ่มขึ้นต่อไปในขณะที่เศรษฐกิจในภูมิภาคโดยเฉพาะอย่างยิ่งเศรษฐกิจของ
สาธารณรัฐประชาชนจีนยังคงมีการพัฒนาและเติบโตต่อไป

(จ) ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

คณะผู้บริหารของ ทอท. ส่วนใหญ่ทำงานอยู่กับ ทอท. หรือมีประสบการณ์ด้านธุรกิจการบินมานานกว่า
20 ปี ซึ่งคณะ
ผู้บริหารของทอท.
ไม่เพียงแต่มีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานที่เกี่ยวกับการบริหารและการดำเนินงานประจำวัน
แต่ยังรวมถึงการก่อสร้าง การขยาย และการปรับปรุงท่าอากาศยานของ ทอท. ดังนั้น ทอท.
จึงมีความพร้อมที่จะดำเนินงาน
ท่าอากาศยานภายใต้ความดูแลให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล

3.2.3 ยุทธศาสตร์ในการแข่งขัน

ยุทธศาสตร์ในการแข่งขันประกอบด้วย

-   การเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในกรุงเทพฯ
    เพื่อรองรับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นและเพื่อสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้

-   การเพิ่มรายได้อื่น ๆ ซึ่งไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Areonautical Revenue)
    ของทอท.

-   ปรับปรุงคุณภาพการให้บริการและการปรับใช้วัฒนธรรมการบริหารธุรกิจแนวใหม่

(ก) การเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในกรุงเทพฯ
เพื่อรองรับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นเพื่อสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้

ทอท.
ได้ดำเนินโครงการพัฒนาเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับจำนวนผู้โดยสารและปริมาณการจราจรทางอากาศที่คาดว่าจะเพิ่มสูงขึ้น
และการปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงานเพื่อเพิ่มความพึงพอใจของผู้โดยสาร สายการบิน
และผู้ใช้บริการของท่าอากาศยานกรุงเทพ
ผลจากโครงการพัฒนาเพื่อเพิ่มขีดความสามารถดังกล่าวซึ่งดำเนินการแล้วเสร็จเมื่อเดือนมีนาคม
2546 ทำให้ท่าอากาศยานกรุงเทพมีขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารเพิ่มขึ้นจาก 33 ล้านคน
เป็น 36.5 ล้านคนต่อปี

ทอท.
อยู่ในระหว่างการดำเนินการก่อสร้างและพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิขึ้นมาเพื่อใช้เป็นท่าอากาศยานหลักเพื่อรองรับเส้นทางการบินสู่กรุงเทพฯ
โดยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้รับการออกแบบให้สามารถรองรับผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นในขณะที่สามารถให้บริการคุณภาพระดับสากลเพียบพร้อมด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกทันสมัย
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีกำหนดการจะเปิดดำเนินการได้ภายในปลายเดือนกันยายน 2548
โดยจะมีศักยภาพในการรองรับผู้โดยสารเบื้องต้นได้ถึง 45 ล้านคนต่อปี
แม้ว่าในขณะนี้ยังไม่มีแผนการที่แน่นอนสำหรับการขยายท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในอนาคต แต่ ทอท.
ก็มีที่ดินเพียงพอในบริเวณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ และ ทอท.
ได้ออกแบบท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเพื่อรองรับการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ
ซึ่งจะทำให้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิสามารถรองรับผู้โดยสารเพิ่มขึ้นเป็น 100 ล้านคนต่อปี
อย่างไรก็ตาม แผนการดังกล่าวอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ในอนาคต ทั้งนี้
หากจำนวนผู้โดยสารที่ใช้บริการท่าอากาศยานมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้น ทอท.
อาจดำเนินการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกบางส่วนเพิ่มเติมที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในอนาคต
ทอท. เชื่อว่า
การเพิ่มขีดความสามารถของท่าอากาศยานในการรองรับผู้โดยสารในขณะที่สามารถให้บริการคุณภาพระดับสากลเพียบพร้อมด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกทันสมัยจะเปิดโอกาสให้
ทอท. สามารถสร้างรายได้มากขึ้นด้วย

(ข) การเพิ่มรายได้อื่น ๆ ซึ่งไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenue)
ของทอท.

ทอท. คาดหมายว่าจะเพิ่มรายได้ซึ่งไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenue)
ของท่าอากาศยานต่าง ๆ
โดยการเพิ่มรายได้จากรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ตามสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการและสัญญาเช่าที่มีอยู่
ทอท.
ได้เพิ่มจำนวนและปรับปรุงคุณภาพของผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการอยู่ภายในเขตท่าอากาศยานทุกแห่งของ
ทอท. เพื่อที่จะทำให้รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์เพิ่มสูงขึ้นด้วย นอกจากนี้ ทอท.
มีแผนที่จะเพิ่มจำนวนผู้ให้บริการของกิจการรับอนุญาตสำหรับบริการบางประเภท (อาทิ
บริการจัดการด้านการขนถ่ายสินค้า บริการครัวการบิน บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน
และบริการซ่อมอากาศยาน) และเมื่อไม่นานมานี้ได้เพิ่มประเภทของกิจการรับอนุญาตอีกสองประเภท
ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ได้แก่ บริการคลังสินค้า และบริการอุปกรณ์ภาคพื้น
และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการซ่อมบำรุง) ซึ่งเป็นบริการที่ยังไม่มีการให้อนุญาตดำเนินการ ณ
ท่าอากาศยานกรุงเทพ ทอท.
ได้ว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาอิสระเพื่อทบทวนการเปิดการประมูลสำหรับผู้ประกอบการภายนอก
การกำหนดราคา
การกำหนดที่ตั้งและการออกแบบการใช้พื้นที่สำหรับร้านค้าปลีกในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทั้งนี้ ทอท.
คาดว่าจะคิดผลตอบแทนจากส่วนแบ่งผลประโยชน์และค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในอัตราที่สูงกว่าที่เรียกเก็บ ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพในปัจจุบัน

(ค) ปรับปรุงคุณภาพการให้บริการและการปรับใช้วัฒนธรรมการบริหารธุรกิจแนวใหม่

ในการผลักดันให้การแปลงสภาพเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ ทอท.
ได้ริเริ่มการบริหารจัดการที่ให้ความสำคัญกับการปรับปรุงคุณภาพของการให้บริการในทุก ๆ
ด้านแก่ลูกค้าสายการบินและผู้โดยสาร ในด้านการให้บริการแก่ลูกค้าสายการบินและ
ผู้โดยสาร ทอท.
ได้เตรียมความพร้อมและดูแลความปลอดภัยในการใช้งานสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ
ภายในอาคาร
ตลอดจนให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการที่มีความโปร่งใสเพื่อสะท้อนถึงการกำกับดูแลกิจการที่ดี
(Good Corporate Governance) ตลอดจนมุ่งเน้นถึงผลการดำเนินงานเป็นหลัก นอกจากนี้
ทอท. ได้ปรับใช้โครงสร้างผลตอบแทนในเดือนกันยายน 2545 เมื่อทอท.
แปลงสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
และดำเนินโครงการการจัดสรรหุ้นแก่พนักงานเพื่อสร้างแรงจูงใจแก่พนักงานในการปฏิบัติหน้าที่และทำงานเพื่อทอท.
ในส่วนของการกำกับดูแลกิจการที่ดี ทอท. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ คณะกรรมการสรรหา
และคณะกรรมการกำหนดค่าตอบแทนขึ้นภายใต้ข้อบังคับของ ทอท.
เพื่อให้การแต่งตั้งและการกำหนดค่าตอบแทนกรรมการมีความโปร่งใสมากยิ่งขึ้น ทอท.
ได้ทำการเปลี่ยนแปลงบางประการในระดับคณะกรรมการบริษัท
รวมถึงการปรับปรุงสัดส่วนที่เหมาะสมในคณะกรรมการของ ทอท. และเพื่อให้ ทอท.
สามารถระบุประเด็นเฉพาะเรื่องเพื่อให้คณะกรรมการแต่ละชุดทำการพิจารณา

3.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

3.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของทอท.
เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการร้านค้าปลีก บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร
ลานจอดรถ บริการโฆษณา และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ซึ่งโดยทั่วไปทอท.
จัดเก็บรายได้จากผู้ประกอบการดังกล่าวในรูปของส่วนแบงผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยาน
โดยคิดในอัตราผลตอบแทนขั้นตํ่าหรืออัตราผลตอบแทนคงที่ของรายไดรวมของผูที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการทั้งนี้แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการ ซึ่งโดยปกติจะคิดในอัตรารอยละ 10 ถึง
15 ของรายได้รวมของผู้ได้รับอนุญาตดำเนินกิจการ
การคัดเลือกผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการจะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำสูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอเพียงรายเดียวทางทอท.
จะเจรจากำหนดผลตอบแทนขั้นต่ำกับผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้น

บริษัท คิง เพาเวอร ดิวตี้ฟรี จํากัด
เปนผูดําเนินกิจการรานคาปลอดอากรที่ใหญที่สุดในเขตทาอากาศยาน
และชำระค่าตอบแทนให้ทอท. ในอัตราผลตอบแทนขั้นตํ่าหรืออัตราผลตอบแทนคงที่ร้อยละ 15
ของรายไดรวมของบริษัท คิง เพาเวอร ดิวตี้ฟรี จํากัด ทั้งนี้ แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
โดยมีการปรับเพิ่มตามอัตราที่กำหนดไว้ในสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ

นอกจากรานคาปลอดอากรแลวยังมีผู้ประกอบกิจการประเภทอื่นอันไดแก บริการข้อมูล
ร้านค้าปลีก รานหนังสือ ร้านอาหารและเครื่องดื่ม ภัตตาคาร บริการรถลีมูซีน
รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์ ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว
และบริการด้านสื่อสารโทรคมนาคมต่างๆ ธนาคาร ครัวการบิน บริการภาคพื้นดิน
บริการด้านการขนส่ง และร้านถ่ายรูป

ตารางตอไปนี้แสดงรายละเอียดของผูประกอบการตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการรายใหญที่สุด
5 ลําดับแรก
สําหรับรอบบัญชีปี 2547

+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| 3.3.2           |                 |   | รายได้ส่วน     |   | คิดเป็นอัตราร้อยละ |
| ผู้ประ            |                 |   | แบ่งผลประโยชน์ |   | ของรายได้ส่วนแบ่ง |
| กอบการตามสัญญาอน |                 |   | (            |   | ผลประโยชน์ทั้งหมด |
| ุญาตให้ดำเนินกิจการ |                 |   | สำหรับรอบบัญชีปี |   |                |
|                 |                 |   | 2547)        |   |                |
+=================+=================+===+==============+===+================+
|                 |                 |   | (ล้านบาท)     |   | (ล้านบาท)       |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| บริษัท คิง เพาเวอร์ |                 |   | 1,205.6      |   | 34.7           |
| ดิวตี้ฟรี จำกัด⁽¹⁾   |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| บริษัท คิง เพาเวอร์ |                 |   | 437.8        |   | 12.6           |
| แท็กซ์ฟรี จำกัด⁽¹⁾  |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| บริษัท            |                 |   | 272.2        |   | 7.8            |
| บริการเชื้อ        |                 |   |              |   |                |
| เพลิงการบินกรุงเทพ |                 |   |              |   |                |
| จำกัด (มหาชน)    |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| บริษัท การบินไทย   |                 |   | 202.7        |   | 5.8            |
| จำกัด (มหาชน)    |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| บริษัท วีอาร์เจ     |                 |   | 106.1        |   | 3.1            |
| อินเตอร์เนชั่นแนล   |                 |   |              |   |                |
| จำกัด            |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| อื่น ๆ            |                 |   | 1,248.4      |   | 36.0           |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| รวม             |                 |   | 3,472.8      |   | 100.0          |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| หมายเหตุ:        |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+
| (1)             |                 |   |              |   |                |
| สินค้าปลอดอากร    |                 |   |              |   |                |
| หมายถึงสินค้านำเข้า |                 |   |              |   |                |
| ส่วนสินค้าปลอดภา   |                 |   |              |   |                |
| ษีหมายถึงสินค้าภายใ |                 |   |              |   |                |
| นประเทศที่ได้รับการ |                 |   |              |   |                |
| ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม |                 |   |              |   |                |
+-----------------+-----------------+---+--------------+---+----------------+

โดยทั่วไป
สัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุขอสัญญาที่คล้ายคลึงกันแต่จะแตกตางกันในบางส่วนขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาตซึ่งมีอายุสัญญาระหวาง
2 ถึง 5 ป อยางไรก็ตาม สัญญาดังกลาวอาจถูกบอกเลิกไดโดยคูสัญญา
ฝายใดฝายหนึ่งแสดงเจตนาบอกเลิกเปนหนังสือแจงลวงหนาระหวาง 30 ถึง 90
วันแกคูสัญญาอีกฝายหนึ่ง
ปจจุบันอายุสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยานกรุงเทพไดมีการขยายจนถึงวันที่ 31
มกราคม 2549
หรือจนกวาทาอากาศยานสุวรรณภูมิจะเปดใหบริการแลวแตเหตุการณใดจะเกิดขึ้นกอน

ทอท. คาดว่าสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะมีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกับสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานกรุงเทพ โดยที่ค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์จะอยู่ในอัตราที่สูงกว่าโดยทั่วไป
นอกจากนี้ ทอท. มีแผนที่จะอนุญาตให้ดำเนินกิจการประเภทอื่น ๆ ที่มิได้ดำเนินการ ณ
ท่าอากาศยานกรุงเทพ
รวมทั้งจัดเก็บรายได้จากบางกิจกรรมที่ยังไม่เคยจัดเก็บรายได้ที่ท่าอากาศยานกรุงเทพมาก่อน

ทอท. คาดหมายว่าจะสามารถเพิ่มรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
เนื่องจากหากพิจารณาจากข้อมูลแสดงการใช้จ่ายในร้านค้าปลอดภาษีสำหรับผู้โดยสารระหว่างประเทศของท่าอากาศยานในเมืองต่าง
ๆ แล้วจะเห็นว่า
มูลค่าการใช้จ่ายในท่าอากาศยานกรุงเทพจะค่อนข้างต่ำเมื่อเปรียบเทียบกับท่าอากาศยานในเมืองต่าง
ๆ ทอท. คาดหมายที่จะสร้างรายได้เพิ่มจากส่วนนี้

3.3.3 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท. ใหผูประกอบการตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการและผูเชาอื่น ๆ
ที่ไมไดทําสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ รวมถึงสายการบิน
และหนวยงานของรัฐเชาพื้นที่ในเขตทาอากาศยานของทอท.
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและ
อสังหาริมทรัพยจะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของผูเชาเปนหลัก ซึ่งโดยปกติ ทอท.
จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาที่ไดรับจากผูเชาพื้นที่สําหรับสํานักงาน
ทอท. ไดคงอัตราคาเชาสําหรับการเชาพื้นที่ทาอากาศยานกรุงเทพในอัตรา
ปจจุบันตั้งแตป พ.ศ. 2538 และสําหรับการเชาที่ทาอากาศยานภูมิภาคตั้งแตป พ.ศ.
2539 อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจในภูมิภาค
ซึ่งรวมถึงวิกฤตการณทางด้านการเงินในภูมิภาคเอเชียเมื่อปี พ.ศ. 2540
โดยทั่วไปสัญญาเชาจะมีอายุสัญญาตั้งแต 1 ถึง 3 ป โดยปกติ ทอท.
จะเรียกเก็บค่าเช่าสำหรับพื้นที่ในท่าอากาศยานกรุงเทพในอัตรา 325
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นบริษัทเอกชน และในอัตรา 190
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นหน่วยงานราชการ
ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่ค้าปลีกจะอยู่ในอัตราระหว่าง 240 บาทถึง 750 บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน
ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานท้องถิ่นจะอยู่ในอัตราที่ต่ำกว่า
และคาดว่าอัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจะอยู่ในอัตราที่สูงกว่าอัตราข้างต้น

3.3.4 การให้บริการของทอท.

ทอท. ใหบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน
ผูประกอบการตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ และผูเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย
ซึ่งไดแก ไฟฟา โทรศัพท เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร
บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการในอาคารผู้โดยสาร
และบริการอื่น ๆ ทั้งนี้ ค่าไฟฟ้าและค่าโทรศัพท์คิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม (Cost Plus
Margin) ทั้งนี้
คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสารจะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ 15 ของ
คาเชา

บมจ. การบินไทย และบริษัท ไทย แอรพอรตส กราวด เซอรวิสเซส จํากัด
เปนผูที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการจากทอท.
ในการใหบริการภาคพื้นดินและบริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยานทั้งหมด
โดยมีทอท. เปนผูจัดเตรียมและ
รับผิดชอบดูแลบํารุงรักษาอุปกรณการลําเลียงสัมภาระ (Baggage Handling Equipment)
ในเขตทาอากาศยาน

3.4 ลูกค้าสายการบิน

ในรอบบัญชีปี 2547 ทาอากาศยานทั้ง 5 แห่งของ ทอท. ใหบริการกับสายการบินประจำทั้งสิ้น
91 สายการบิน โดยมีสายการบินที่ใหบริการขนสงสินคาเพียงอย่างเดียวทั้งสิ้น 8 สายการบิน
ทอท. เชื่อวา การที่กรุงเทพฯ
เปรียบเสมือนประตูสูประเทศไทยและการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางต่าง
ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตเปนปจจัยที่สําคัญที่สุดที่ทําใหสายการบินตาง ๆ
ตัดสินใจเลือกใชบริการของทาอากาศยานของทอท.
โดยที่อัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
รวมทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการจราจรทางอากาศนั้นไมมีผลตอการตัดสินใจของลูกคาสายการบินอยางมีนัยสําคัญในการเลือกใช้บริการของท่าอากาศยานของทอท.
เนื่องจากสายการบินจะจัดเสนทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความตองการของผูโดยสารที่ตองการเดินทางมาสูประเทศไทย
นอกจากนี้ ทอท. เชื่อวาตลาดสําหรับ “ศูนยกลางการบิน” (Hub and Spoke Traffic)
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตมีขอจํากัดมากกว่าซึ่งตางจากทาอากาศยานในอเมริกาเหนือและ
ยุโรป
เนื่องจากมีความตองการในตลาดเพียงพอที่จะสนับสนุนการบินโดยตรงสูจุดหมายปลายทางในภูมิภาคและการบินในเสนทางระยะยาวไปยังทาอากาศยานหลักในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต

ในฐานะสายการบินแหงชาติ บมจ. การบินไทย เปนลูกคาที่สําคัญที่สุดของทอท.
โดยในรอบบัญชีปี 2547 บมจ. การบินไทย
ใหบริการการบินแกผูโดยสารสําหรับเที่ยวบินภายในประเทศเปนจํานวนรอยละ 88.3
ของจํานวนผูโดยสารในประเทศทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
และใหบริการแกผูโดยสารสําหรับเที่ยวบินระหวางประเทศเปนจํานวนรอยละ 41.1
ของจํานวน
ผูโดยสารระหวางประเทศทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท. โดยในรอบบัญชีปี 2547
ทอท. มีรายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenue)
และรายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenue) จาก บมจ. การบินไทย
เป็นจำนวน 2,073.8 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 17.3 ของรายได้จากการดำเนินงานของ
ทอท.

3.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท. (ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวยความสะดวก
สําหรับการขนถายสินคา การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยาน
และการใชประโยชนในบริเวณที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน
โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชในกิจกรรมตาง ๆ ดังนี้

-   การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในทาอากาศยานของ ทอท. ซึ่งดําเนินการโดย
    บมจ. การบินไทย และผูประกอบการรายอื่นโดยใชเครื่องอํานวยความสะดวกที่ ทอท.
    เปนผูใหเชา

-   การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยานซึ่งดําเนินการโดย บมจ. การบินไทย
    โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ
    ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

-   การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยานซึ่งดําเนินการโดย บมจ. การบินไทย
    โดยเชาสิ่งอํานวยความสะดวกจาก ทอท.

-   การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
    และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของที่ ทอท. เป็นผู้ให้เช่าแก่ผู้ประกอบการรายอื่น

3.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง ทางขับ และลานจอดอากาศยาน แลว ทอท.
ยังใหบริการสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก

-   สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป รวมถึงการใหบริการตาง ๆ
    ในบริเวณลานจอดและพื้นที่ที่ใชในการใหบริการระบบเติมเชื้อเพลิงอากาศยาน

-   อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

-   เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ และ

-   สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ

เครื่องอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
ในขณะที่เครื่องอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับการพยากรณ์อากาศดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา
การควบคุมการจราจรทางอากาศ ณ ทาอากาศยานทุกแหงของ ทอท.
อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
(“บริษัทวิทยุการบิน”) ซึ่ง เปนรัฐวิสาหกิจภายใตการกํากับดูแลของกระทรวงคมนาคม
บริษัทวิทยุการบินมีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคารในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไมไดเรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่ดังกลาว
บริษัทวิทยุการบินเปนผูใหบริการการควบคุมจราจรทางอากาศ การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุ เครื่องชวยการเดินอากาศ
และเปนผูกําหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับสายการบินที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ
บริษัทวิทยุการบินมีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใชประโยชนในกิจกรรมดังกลาว ณ
ทาอากาศยานของ ทอท.
บริษัทวิทยุการบินจะจัดเก็บคาธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นําอากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการบินพลเรือนเปนผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตราคาธรรมเนียมดังกลาว
ทอท. ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัทวิทยุการบิน
และบริษัทวิทยุการบินก็ไมไดรับสวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท.
เช่นกัน

3.7 ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

ทอท. มีหน้าที่รับผิดชอบในการรักษาความปลอดภัย ณ ทาอากาศยานซึ่งอยูในความรับผิดชอบ
นอกจากนี้ ทอท. ยังไดประสานงานอยางใกลชิดกับสํานักงานตํารวจแหงชาติและกองทัพอากาศ
และยังไดจัดเตรียมมาตรการรักษาความปลอดภัยที่อยู่ในระดับเดียวกับหรือดีกว่ามาตรฐานความปลอดภัยที่กำหนดโดยองคการการบินพลเรือนระหวางประเทศภายหลังจากเกิดเหตุการก่อการร้ายเมื่อวันที่
11 กันยายน 2544
ทั้งนี้จะมีการประเมินและทบทวนมาตรการความปลอดภัยของท่าอากาศยานของทอท. แต่ละแห่งทุก ๆ
6 เดือน
รวมทั้งมีคณะกรรมการด้านความปลอดภัยซึ่งจัดประชุมทุกเดือนเพื่อพิจารณาทบทวนนโยบายและขั้นตอนการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยของ
ทอท.

มาตรการการรักษาความปลอดภัยที่ดำเนินการของทอท.
ประกอบด้วยมาตรการที่ดำเนินการอยู่ก่อนเหตุการก่อการร้ายเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544
และมาตรการเพิ่มเติมหลังจากเกิดเหตุการก่อการร้ายเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544 ดังต่อไปนี้

(ก) มาตรการป้องกันภัยภายนอกอาคารผู้โดยสาร

ทอท. จัดเจาหนาที่รักษาความปลอดภัยควบคุมการผานเขา-ออกพื้นที่หวงห้าม
โดยบุคคลที่ผานเขา-ออกพื้นที่หวงหามจะตองติดบัตรผานหนวยรักษาความปลอดภัยและถูกตรวจคนรางกาย
สวนยานพาหนะจะตองมีบัตรอนุญาตยานพาหนะและถูกตรวจคนเพื่อตรวจหาอาวุธ วัตถุระเบิด
และวัตถุที่เปนอันตรายอื่น ๆ ซึ่งอาจใชในการกระทําอันเปนการแทรกแซงโดยมิชอบ
ดวยกฎหมายกับอากาศยาน
พร้อมทั้งจัดให้มีเจาหนาที่รักษาความปลอดภัยตระเวนตรวจพื้นที่โดยรอบทาอากาศยาน
รักษาการณ์อากาศยานที่มีความเสี่ยงสูง และเที่ยวบินที่พระบรมวงศานุวงศ์
หรือบุคคลสำคัญระดับสูงเดินทาง เมื่อได้รับการร้องขอและจัดชุดออกตรวจพื้นที่ ลานจอดรถต่าง ๆ

(ข) มาตรการป้องกันภัยภายในอาคารผู้โดยสาร

ทอท. ได้มีการนำขั้นตอนการตรวจสอบที่เข้มงวดยิ่งขึ้น
รวมทั้งติดตั้งกล้องโทรทัศน์วงจรปิดเพิ่มเติมในพื้นที่สำคัญในท่าอากาศยานของทอท.
มีการควบคุมการผานเขา-ออกพื้นที่หวงหามโดยบุคคลที่ผานเขา-ออกจะตองติดบัตรผานหนวยรักษาความปลอดภัยและถูกตรวจคนรางกาย
นอกจากนี้ ทอท. ยังจัดเจาหนาที่รักษาความปลอดภัยตระเวนตรวจความเรียบรอย
ตรวจจับพฤติกรรมบุคคลตองสงสัยดวยกลองโทรทัศนวงจรปด
ประกาศเสียงตามสายไม่ให้ผู้โดยสารวางกระเป๋าสัมภาระทิ้งไว้
และจัดเจาหนาที่ชุดตรวจผสมประกอบดวยเจาหนาที่รักษาความปลอดภัยของทอท.
เจาหนาที่ตํารวจ และเจาหนาที่สารวัตรทหารอากาศออกตรวจพื้นที่ภายในตัวอาคาร

(ค) มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

ทอท.
ได้มีการตรวจคนผูโดยสารและสัมภาระกอนขึ้นอากาศยานดวยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผาน
(Walk Through Metal Detector) เครื่องตรวจจับโลหะชนิดมือถือ (Hand Scanner Metal
Detector) และเครื่อง X-Ray เพื่อป้องกันไม่ให้มีการส่งหรือพาอาวุธ วัตถุระเบิด
หรือกลอุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายไปกับอากาศยาน

(ง) มาตรการควบคุมสินค้า ไปรษณียภัณฑ์ และครัวการบิน

ผู้ประกอบการจะเป็นผู้ควบคุม กำกับดูแลเพื่อให้การขนส่งสินค้า ไปรษณียภัณฑ์
และโภชนาการไม่มีการลักลอบนำอาวุธ วัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้น
จากนั้นเจ้าหน้าที่ที่มีหน้าที่ขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์ จะต้องผ่านการตรวจบัตรรักษาความปลอดภัย
ก่อนได้รับอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอดอากาศยาน สำหรับการขนส่งโภชนาการ
เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของ ทอท. จะทำการตรวจคนและยานพาหนะ (ตรวจค้นร่างกาย
รถยนต์ และบัตรรักษาความปลอดภัย) ก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้า-ออกพื้นที่ลานจอดอากาศยาน

(จ) มาตรการสำรวจตรวจสอบการรักษาความปลอดภัย

กำหนดให้มีการสำรวจและตรวจสอบมาตรการการรักษาความปลอดภัยและขั้นตอนการปฏิบัติงาน
เพื่อเป็นการควบคุมมาตรฐานการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานให้เป็นไปตาม ICAO
กำหนดปัจจุบัน ภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์
และภัยจากการก่อการร้ายได้เปลี่ยนรูปแบบไปจากเดิมทอท.
ได้ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานด้านการรักษาความปลอดภัยต่าง ๆ ทั้งในด้านเทคนิค
ด้านการข่าว และการพัฒนาบุคลากรในสายงานการรักษาความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง
ด้วยตระหนักถึงหน้าที่ความรับผิดชอบ และความสูญเสียอันอาจจะเกิดขึ้น
ถ้าระบบการรักษาความปลอดภัยมีความบกพร่อง

(ฉ) หลังจากเกิดเหตุการณ์การโจมตีสถานที่สำคัญของสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544
ได้ปรับระดับการปฏิบัติจากขั้นปกติเป็นขั้นที่มีความเสี่ยงภัยต่อการก่อการร้าย ดังนี้

1.
จัดกำลังพนักงานรักษาความปลอดภัยดูแลความปลอดภัยสำนักงานและอากาศยานสายการบินเป้าหมาย

2. เพิ่มความถี่ในการตระเวนพื้นที่โดยรอบ เพื่อการรักษาความปลอดภัย

3. เข้มงวดการผ่านเข้าออกพื้นที่หวงห้าม โดยงดออกบัตรรักษาความปลอดภัยสำหรับบุคคลชั่วคราว
ในภารกิจอำนวยความสะดวก ยกเว้น
ส่วนราชการและองค์การระหว่างประเทศที่มีหนังสือเป็นลายลักษณ์อักษร

4. เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจค้นผู้โดยสาร สัมภาระบรรทุกและติดตัว
รวมทั้งไม่อนุญาตให้นำวัตถุแหลมคมทุกชนิดติดตัวขึ้นอากาศยาน

3.8 ประกันภัย

ทอท. ไดทำประกันสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) ซึ่งครอบคลุมถึง อัคคีภัย
อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาต-ภัย ประกันภัยรถยนต ประกันภัยบุคคลที่ 3
และความเสียหายรายแรงตอบุคคลและทรัพยสิน นอกจากนี้
การประกันภัยดังกลาวยังครอบคลุมถึงความรับผิดที่เกิดขึ้นจากการดําเนินงานในทาอากาศยานต่าง
ๆ รวมถึงสถานประกอบการและความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจในประเทศไทย ทั้งนี้
ประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมภัยบางประเภท รวมถึงเหตุการณที่เกิดจากภัยสงคราม
การกอการราย ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง การยึดกิจการเป็นสมบัติของรัฐ
และภัยอีกบางประเภท อยางไรก็ดี
การเอาประกันภัยในสวนที่เกียวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน
ความสมควรเดินอากาศและการขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของบริษัทวิทยุการบิน
อย่างไรก็ดี รัฐบาลมิได้เป็นผู้รับประกันภัยขั้นสุดท้ายให้ ทอท.
รวมทั้งมิได้ให้การประกันภัยจากสงคราม การก่อการร้าย หรืออื่นๆ และมิได้รับผิดชดใช้ให้ ทอท.
ในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ที่ทำให้มีการสูญเสียซึ่งมิได้ประกันภัยไว้ กรมธรรม์ประกันภัยของ ทอท.
มีการต่ออายุเป็นรายปี โดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือ บมจ. ทิพยประกันภัย

3.9 สิ่งแวดล้อม

การจัดการสิ่งแวดล้อมของท่าอากาศยานให้ได้มาตรฐาน
เป็นสิ่งที่จำเป็นและมีความสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจด้านการให้บริการของท่าอากาศยาน
ทอท.จึงได้ตระหนัก และให้ความสำคัญกับการจัดการ และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมมาโดยตลอด
โดยมุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน และเกิดผลกระทบสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินการด้านการจัดการ และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมเป็นไปอย่างครบถ้วน
สมบูรณ์ได้มาตรฐาน และถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนด ทอท.ได้มีแนวทางปฏิบัติในการจัดการ
และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม 2 แนวทางหลัก ดังนี้

แนวทางที่ 1 เป็นการดำเนินการตามข้อเสนอแนะขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(ICAO) ANNEX 16 ENVIRONMENTAL PROTECTION VOLUME 1 ,2 และ MANUAL ที่เกี่ยวข้อง
รวมทั้งปฏิบัติตามแนวทางด้าน HYGIENE AND SANITATION IN AVIATION ของ
องค์การอนามัยโลก (WHO)

แนวทางที่ 2 เป็นการปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535
พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ.2535 และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

ซึ่งการปฏิบัติตามแนวทางทั้ง 2 ข้างต้นเป็นการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ มาตรฐานในระดับชาติและสากล
ซึ่งเป็นการปฏิบัติขั้นพื้นฐานด้านการจัดการ และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ของ ทอท.

ในรอบบัญชีปี 2547 ทอท. ได้มีโครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการของท่าอากาศยานให้สามารถรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศ
และผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้น ทั้งนี้
เพื่อเป็นการสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลในการกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาค
ตามโครงการเร่งด่วนเพื่อพัฒนา และส่งเสริมการท่องเที่ยว ที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในหลักการ
เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2544 และปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2546
ที่เห็นชอบในหลักการของแผนพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่ และท่าอากาศยานภูเก็ต
สู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค (รอบบัญชีปี 2546-2549)

ในการนี้ ทอท.
ได้คำนึงถึงผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากโครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต เป็นสำคัญ ดังนั้น ทอท.
จึงได้ว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาดำเนินการศึกษา
และจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต ซึ่งสอดคล้องกับประกาศกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
และสิ่งแวดล้อม เรื่องกำหนดประเภท และขนาดของโครงการหรือกิจการของส่วนราชการ
รัฐวิสาหกิจ หรือเอกชนที่ต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต ของ ทอท. ที่ได้จัดทำขึ้นนั้น
เป็นสิ่งหนึ่งที่ทำให้เกิดความมั่นใจได้ว่าการดำเนินโครงการพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ตจะอยู่ในกรอบการดำเนินการที่ก่อให้เกิดผลกระทบสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
รวมทั้ง ได้กำหนดให้มีมาตรการป้องกัน แก้ไข และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้น
ทั้งในระยะก่อสร้าง และระยะดำเนินการของโครงการ

การติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งที่ ทอท.ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ
ทั้งที่เป็นการดำเนินการโดย ทอท. และดำเนินการโดยการว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษา (บุคคลที่ 3 หรือ
third party) ให้ดำเนินการในฐานะผู้ที่ควบคุม ดูแล และตรวจสอบ ในส่วนที่ ทอท.
ดำเนินการนั้น เป็นการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่มีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปจากภาวะปกติ
ทั้งนี้เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที
สำหรับการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่บริษัทที่ปรึกษาดำเนินการนั้น
เป็นการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อม และการปฏิบัติตามมาตรการป้องกัน แก้ไข
และลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม ตามที่กำหนดไว้ในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

นอกจากการดำเนินการข้างต้น ทอท. ยังได้เตรียมการเพื่อเข้าปฏิบัติงานด้านการจัดการ
และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิที่กำหนดจะเปิดให้บริการในวันที่ 29
กันยายน 2548 โดยตั้งคณะทำงานเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าบริหาร และปฏิบัติการด้านการ
จัดการสิ่งแวดล้อม ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิขึ้น เพื่อประสานงาน
และวางแผนในการเตรียมความพร้อมปฏิบัติการโยกย้ายด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยาน
ตามที่ผู้เชี่ยวชาญ ICAO กำหนด (CORE PROCESSES: 11.00.00 ENVIRONMENT)
รวมทั้งวางแผน และเตรียมจัดทำมาตรการจัดการปัญหา มลพิษทางอากาศ
และเสียงจากท่าอากาศยานให้สอดคล้องกับกรอบมาตรการจัดการมลพิษทางอากาศ
และเสียงจากสนามบินนานาชาติ ที่ได้ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการควบคุม มลพิษ และ
คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พร้อมกับการเตรียมการปฏิบัติงาน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยานจาก องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของญี่ปุ่น
(JICA) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในโครงการ Capacity Building for Environmental
Management and Airside Paved Area Maintenance of Suvarnabhumi Airport in
Thailand ทั้งนี้
เพื่อให้การปฏิบัติงานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
และเกิดประสิทธิผลสูงสุด