ส่วนที่ 3 ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

+-----------------------------------------------------------------------+
| 12. ข้อมูลทางการเงินที่สำคัญ                                                |
+-----------------------------------------------------------------------+

12.1 งบการเงิน

12.1.1 สรุปรายงานการสอบบัญชี

รายงานผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่ได้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทฯ ระหว่างปี 2557 ถึง 2559
สามารถสรุปได้ดังนี้

รายงานผู้สอบบัญชีสำหรับงบการเงินของบริษัทปีบัญชีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557
ซึ่งตรวจสอบโดย นายชัยยุทธ อังศุวิทยา ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 3885 จากสำนักงาน
เอ.เอ็ม.ที.แอสโซซิเอท โดยผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไขว่า ผลการดำเนินงานรวม
และกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย และแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2557ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุด วันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด
(มหาชน) โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

รายงานผู้สอบบัญชีสำหรับงบการเงินของบริษัทปีบัญชีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558
ซึ่งตรวจสอบโดย นายชัยยุทธ อังศุวิทยา ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 3885 จากสำนักงาน
เอ.เอ็ม.ที.แอสโซซิเอท โดยผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไขว่า ผลการดำเนินงานรวม
และกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย และแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558
ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุด วันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด
(มหาชน) โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

รายงานผู้สอบบัญชีสำหรับงบการเงินของบริษัทปีบัญชีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559
ซึ่งตรวจสอบโดย นางเกษรี ณรงค์เดช ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เลขทะเบียน 0076 จากสำนักงาน
เอ.เอ็ม.ที.แอสโซซิเอท โดยผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไขว่า ผลการดำเนินงานรวม
และกระแสเงินสดรวมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด (มหาชน)
และบริษัทย่อย และแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2559
ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุด วันเดียวกันของบริษัท อาร์ ซี แอล จำกัด
(มหาชน) โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

12.1.2 ตารางสรุปงบการเงินของบริษัท

งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557 2558 2559

งบการเงินรวม

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

งบการเงินเฉพาะกิจการ

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

+-----------------------------------------------------------------------+
| 13. การวิเคราะห์และคำอธิบายของฝ่ายจัดการ                                   |
+-----------------------------------------------------------------------+

คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

บริษัท อาร์ ซีแอล ดำเนินธุรกิจในสายธุรกิจหลักสามประเภท ได้แก่ Shipper Owned
Container (SOC) Carrier Owned Container (COC)
และการให้บริการที่สร้างมูลค่าเพิ่มในด้านโลจิสติคส์ โดยมีเครือข่าย
ที่ครอบคลุมเส้นทางหลักทั้งในเอเชียเหนือ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอเชียใต้ คาบสมุทรอินเดีย
ตะวันออกกลาง

ผลการดำเนินงาน

ในปี 2559
ธุรกิจขนส่งตู้สินค้าทางทะเลยังคงต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ความต้องการขนส่งสินค้าชะลอตัวและกำลังขนส่งล้นตลาด
ส่งผลให้อัตราค่าระวางที่ตกต่ำมาตั้งแต่ปีก่อนยังคงลดลงอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี ในขณะเดียวกัน
ราคาน้ำมันในปี 2559 ที่มีการปรับลดลงถึงจุดต่ำสุดในไตรมาสที่ 1
กลับมีการปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจนถึงไตรมาสที่ 4

สภาวะโดยทั่วไปของตลาดที่มีการหดตัวและอัตราค่าระวางที่มีการปรับลดลงอย่างต่อเนื่องในระหว่างปี
ส่งผลให้หลายบริษัทในธุรกิจขนส่งตู้สินค้าทางทะเลประสบปัญหาขาดทุนอย่างหนัก
จนนำไปสู่การควบรวมกิจการของบริษัทใหญ่หลายๆ บริษัท แต่ถึงกระนั้น กลุ่มฯ
ยังคงมุ่งเน้นให้ความสำคัญกับกลยุทธ์หลักในการดำเนินงาน ซึ่งประกอบไปด้วย
การบริหารจัดการต้นทุน
การปรับเส้นทางเดินเรือและการคัดสรรสินค้าเพื่อเป็นการบรรเทาผลกระทบจากการตกต่ำอย่างมากของอัตราค่าระวางสินค้า
กลุ่มฯ มีผลการดำเนินงานขาดทุนสุทธิ 1,376 ล้านบาท
รวมทั้งมีการโอนกลับการด้อยค่าของสินทรัพย์จำนวน 163 ล้านบาท

ในปี 2559 ยอดขนส่งของธุรกิจประเภท SOC อยู่ที่จำนวน 0.73 ล้านทีอียู ลดลงร้อยละ 8 จากปี
2558 ในขณะที่ยอดขนส่งของธุรกิจประเภท COC อยู่ที่จำนวน 1.05 ล้านทีอียู เพิ่มขึ้นร้อยละ 10
จากปี 2558 กลุ่มฯ มียอดขนส่งตู้สินค้ารวม เพิ่มขึ้นร้อยละ 2 อยู่ที่จำนวน 1.78 ล้านทีอียู
โดยมีอัตราการใช้กำลังบรรทุกอยู่ที่ร้อยละ 115 ในปี 2559

จากปัจจัยอัตราค่าระวางตกต่ำอย่างมาก กลุ่มฯ มีรายได้จากการเดินเรือเท่ากับ 10,441 ล้านบาท
ลดลงจากปีก่อนหน้า ซึ่งมีจำนวน 11,883 ล้านบาท กลุ่มฯ มีรายได้รวมอยู่ที่ 10,552 ล้านบาท
ลดลงร้อยละ 15 ในปี 2559 เทียบกับรายได้รวมจำนวน 12,445 ล้านบาท ในปี 2558

ในปี 2559 กลุ่มฯ มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นจำนวน 57.9
ล้านบาทเทียบกับกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 10.7 ล้านบาท ในปี 2558

[]

การขนส่งสินค้าแยกตามเขตภูมิศาสตร์

ยอดขนส่งตู้สินค้ารวม ในปี 2558 จำนวน 1,752,131 ทีอียู

[]

[] ยอดขนส่งตู้สินค้ารวม ในปี 2559 จำนวน 1,781,814 ทีอียู

ภาพรวมของธุรกิจ SOC และ COC

[]

อัตราค่าระวาง

ในอุตสาหกรรมการขนส่งทางทะเล
ความผันผวนของอัตราค่าระวางเป็นผลจากอุปสงค์ทางธุรกิจและอุปทานของกำลังบรรทุก
นอกจากนี้อัตราค่าระวางในเส้นทางเดินเรือแต่ละสายภายในภูมิภาคเอเชียก็ยังขึ้นกับเป้าหมายธุรกิจของสายการเดินเรือแต่ละสาย
สายการเดินเรือมีมุมมองด้านการค้าที่ต่างกัน ขึ้นกับเหตุผลทางธุรกิจของตน
สายการเดินเรือบางสายจะให้ความใส่ใจกับเส้นทางระหว่างสองท่าเรือเป็นสำคัญ
สายการเดินเรืออื่นอาจมองเป็นเรื่องรอง
และสายเดินเรือบางสายอาจใช้เส้นทางดังกล่าวสำหรับปรับกำลังบรรทุกและลดจำนวนตู้เปล่า
ต่างมุมมองย่อมมีผลต่อการกำหนดอัตราค่าระวางที่แตกต่างกัน

นอกจากปัจจัยทางด้านอุปสงค์ – อุปทาน
การกำหนดอัตราค่าระวางเป็นไปตามหลักการประหยัดจากขนาด การคาดการณ์สภาวะของตลาด
และกลยุทธ์ในการบริหารกำลังบรรทุกของสายการเดินเรือขนาดใหญ่
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการกระจายเรือเข้ามาในเส้นทางการค้าระหว่างซีกโลกตะวันออกและซีกโลกตะวันตก
ประกอบกับการนำเรือต่อสร้างใหม่เข้าประจำการ

สถานการณ์กำลังบรรทุกล้นตลาดที่ยาวนานได้กดดันอัตราค่าระวางแม้ว่าสายเรือขนาดใหญ่จะร่วมมือกันเพื่อขึ้นปรับอัตราค่าระวาง
แต่เศรษฐกิจโลกที่ฟื้นตัวอย่างช้าๆ ไม่เอื้อให้ปรับขึ้นอัตราค่าระวางมากนัก

ความเคลื่อนไหวของอัตราค่าระวางเฉลี่ยของกลุ่มฯ

[]

ในปี 2559 อัตราค่าระวางเฉลี่ยสำหรับปีอยู่ที่ 166 เหรียญสหรัฐฯต่อทีอียู ลดลงเมื่อเทียบกับ 198
เหรียญสหรัฐฯต่อทีอียู ในปี 2558

ความสามารถในการสร้างกำไร

+----------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| เหรียญสหรัฐฯ ต่อทีอียู     | ปี      | ปี      | ปี      | ปี      | ปี       |
|                      |        |        |        |        |         |
|                      | 2555   | 2556   | 2557   | 2558   | 2559    |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| รายได้ค่าระวางเฉลี่ย     | 195    | 205    | 216    | 198    | 166     |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ต้นทุนการเดินเรือเฉลี่ย    | 174    | 200    | 194    | 182    | 170     |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| กำไรขั้นต้น             | 11%    | 2%     | 10%    | 8%     | -2%     |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+---------+

อัตราค่าระวางตกต่ำอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ไตรมาสที่ 4 ของปี 2558 จาก 186
เหรียญสหรัฐฯต่อทีอียู มาอยู่ที่ 177 เหรียญสหรัฐฯต่อทีอียูในไตรมาสที่ 1ของปี 2559
จนกระทั่งตกลงมาอยู่ที่ระดับต่ำสุดในไตรมาส 3 ที่ 158 เหรียญสหรัฐฯต่อทีอียู
แม้ว่ากลุ่มฯยังคงมุ่งเน้นประสิทธิภาพของการบริหารจัดการต้นทุน
การปรับเส้นทางเดินเรือและการคัดสรรสินค้าเป็นกลยุทธ์หลักในการดำเนินงาน กลุ่มฯ
มีผลขาดทุนขั้นต้นต่อทีอียูอยู่ที่ร้อยละ 2 ลดลงจากปี 2558 ที่กลุ่มฯ ทำกำไรขั้นต้นต่อทีอียูอยู่ที่ร้อยละ
8

+----------------------+--------+--------+--------+--------+--------+
| เหรียญสหรัฐฯ ต่อทีอียู     | ไตรมาส | ไตรมาส | ไตรมาส | ไตรมาส | ปี      |
|                      |        |        |        |        |        |
|                      | ท      | ท      | ท      | ท      | 2559   |
|                      | ี่1/2559 | ี่2/2559 | ี่3/2559 | ี่4/2559 |        |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+--------+
| รายได้ค่าระวางเฉลี่ย     | 177    | 171    | 158    | 159    | 166    |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+--------+
| ต้นทุนการเดินเรือเฉลี่ย    | 174    | 168    | 171    | 1654   | 170    |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+--------+
| กำไรขั้นต้น             | 2%     | 2%     | -8%    | -4%    | -2%    |
+----------------------+--------+--------+--------+--------+--------+

จากการเพิ่มขึ้นของยอดขนส่งของตู้สินค้า การบริหารตุ้นทุนที่มีประสิทธิภาพประกอบกับค่าน้ำมันที่ลดลง
ส่งผลให้ในปี 2559 กลุ่มฯมีต้นทุนการเดินเรือลดลงอยู่ที่ 10.66 พันล้านบาท หรือร้อยละ 2.6
ลดลงจากปี 2558 ซึ่งมีจำนวน 10.94 ล้านบาท

[]

ในปี 2559 กลุ่มฯ มีผลขาดทุนสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นบริษัทใหญ่ 1,376 ล้านบาท
เทียบกับผลกำไรสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นบริษัทใหญ่ 442 ล้านบาท ในปี 2558

กลุ่มฯ มีขาดทุน 1.66 บาทต่อหุ้น ในปี 2559 เทียบกับผลกำไร 0.53 บาทต่อหุ้นในปี 2558

ฐานะการเงิน

สินทรัพย์รวมมีจำนวน 18.1 พันล้านบาท ลดลงร้อยละ 8 ส่วนของผู้ถือหุ้นมีจำนวน 9.3 พันล้านบาท
ลดลงร้อยละ 14

กระแสเงินสดสุทธิได้มาจากการดำเนินงานเท่ากับ 463 ล้านบาท
เทียบกับกระแสเงินสดสุทธิได้มาจากการดำเนินงานจำนวน 1,395 ล้านบาทในปีก่อนหน้า ณ
สิ้นเดือนธันวาคม 2559 กลุ่มฯ มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดจำนวน 1.3 พันล้านบาท
ลดลงจากปี 2558 จำนวน 2.0 พันล้านบาท

ในปี 2559 กลุ่มฯ มีกระแสเงินสดจากกิจกรรมการดำเนินการก่อนหักค่าใช้จ่ายประเภท
ดอกเบี้ยจ่าย ภาษี ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายของทรัพย์สิน หรือ EBITDA เท่ากับ 390.0
ล้านบาท เทียบกับ EBITDA จำนวน 1,383.6 ล้านบาท ในปี 2558

  --------------------------------------------------------------- ------------- ------------
  การคำนวณ EBITDA                                                 2559          2558

  กำไร (ขาดทุน) ก่อนหักภาษี                                           (1,371.0)     469.7

  บวก : การด้อยค่าของสินทรัพย์                                         163.4         -

  หัก : กำไรจากการเพิ่มค่าของสินทรัพย์                                   -             (461.2)

  ลบ : การปรับปรุงค่าเผื่อ/                                            (1.1)         -
  ค่าเผื่อผลขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่ายุติธรรมของตราสารอนุพันธ์                 

  บวก : ดอกเบี้ยจ่าย                                                 174.6         152.4

  EBIT                                                            (1,034.1)     160.9

  บวก : ค่าตัดจำหน่าย                                                0.1           1.3

  บวก : ค่าเสื่อมราคา                                                1,424.0       1,221.4

  EBITDA                                                          390.0         1,383.6
  --------------------------------------------------------------- ------------- ------------

ในปีที่ผ่านมา ปัญหาความผันผวนของค่าเงินบาทเมื่อเทียบกับสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ไม่ได้ส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อกลุ่มฯในการกำหนดอัตราค่าระวางที่ตั้งราคาในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
และเรียกเก็บในสกุลเงินท้องถิ่นที่มีมูลค่าเทียบเท่ากับอัตราค่าระวางในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯนั้น
การดำรงสมดุลในตัวเองระหว่างสกุลเงินของรายได้ (ซึ่งอิงอยู่กับสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ)
กับสกุลเงินของภาระหนี้ที่การกู้ยืมส่วนใหญ่ของกลุ่มฯ
เป็นการกู้ยืมในสกุลเงินเดียวกับสกุลเงินของรายได้
จึงถือเป็นกลไกสำคัญสำหรับการบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศของกลุ่มฯ

ณ สิ้นปี 2559 กลุ่มฯ มียอดเงินสดและรายการเทียบเท่าจำนวน 1.3 พันล้านบาท ลูกหนี้การค้า ณ
สิ้นปี 2559 ลดลงจาก จำนวน 1.7 พันล้านบาทในปีก่อนหน้า เหลือ 1.5 พันล้านบาท
จำนวนเงินสดและลูกหนี้การค้ามีจำนวนรวมกัน 2.8 พันล้านบาท หรือร้อยละ 81.14
ของสินทรัพย์หมุนเวียนทั้งหมด

สินทรัพย์หมุนเวียนทั้งหมดลดลงจากจำนวน 4.25 พันล้านบาทในปี 2558 เป็นจำนวน 3.44
พันล้านบาทในปี 2559

สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนมีอัตราร้อยละ 81.03 ของสินทรัพย์รวม
โดยมีรายการส่วนใหญ่เป็นเรือเดินสมุทรและตู้คอนเทนเนอร์ ที่มีมูลค่า 13.8 พันล้านบาท ณ สิ้นปี
2559

โครงสร้างเงินทุน

ภาระหนี้ส่วนใหญ่ของกลุ่มฯ เป็นหนี้สินระยะยาว ณ สิ้นปี 2559 หนี้สินทั้งหมดมีจำนวน 8.9
พันล้านบาทซึ่งมีจำนวนเพิ่มขึ้นจากปีก่อน 0.1 พันล้านบาท ส่วนของผู้ถือหุ้นลดลงอยู่ที่ 9.3
พันล้านบาทหรือคิดเป็นการลดลงร้อยละ 14.10 เมื่อเทียบกับปีก่อน
สัดส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นจาก 0.82 ต่อ 1 ในปี 2558 เป็น 0.96 ต่อ 1 ในปี 2559