1.  ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยที่อาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการลงทุนของผู้ลงทุน หรือได้รับผลกระทบต่อผู้ออกหลักทรัพย์ มีดังนี้

ความเสี่ยงจากข้อขัดข้องของศูนย์กระจายสินค้า สินค้าส่วนใหญ่ที่จำหน่ายในเครือข่ายร้าน
ซีเอ็ดบุ๊คเซ็นเตอร์ และสินค้าที่บริษัทฯ รับจัดจำหน่ายไปให้ร้านหนังสืออื่น
ถูกส่งจากศูนย์กระจายสินค้าของบริษัท
ศูนย์กระจายสินค้าจึงเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีความสำคัญของการดำเนินธุรกิจ
กรณีมีความเสียหายที่เกิดกับศูนย์กระจายสินค้า จากภัยธรรมชาติ อุบัติเหตุ หรือจากเหตุอื่นๆ
ย่อมมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท

บริษัทฯ จึงได้ประกันความเสียหายของทรัพย์สินและสินค้าของบริษัทฯ ไว้อย่างครอบคลุม
เพื่อลดความเสี่ยงที่คาดไม่ถึงเกี่ยวกับภัยต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับศูนย์กระจายสินค้า
ในกรณีที่ศูนย์กระจายสินค้าเกิดความขัดข้องใดๆ ขึ้น บริษัทฯ สามารถบรรเทาปัญหาได้
โดยให้สำนักพิมพ์หรือผู้จัดจำหน่ายหนังสือจัดส่งสินค้ามายังศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราว
แล้วส่งผ่านตรงไปยังร้านสาขาได้

ความเสี่ยงเกี่ยวกับสินค้าสูญหาย ในฐานะที่บริษัทฯ
ดำเนินธุรกิจค้าปลีกร้านหนังสือที่มีจำนวนสาขามากกว่า 250 สาขาทั่วประเทศ
จึงประสบปัญหาสินค้าสูญหายทั้งจากการขโมยหนังสือ และสาเหตุอื่นๆ
เช่นเดียวกับธุรกิจค้าปลีกโดยทั่วไป

บริษัทฯ ตระหนักถึงความสำคัญในการป้องกันและดูแลปัญหาสินค้าสูญหาย
จึงได้ดำเนินการติดตั้งระบบกล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) มาตั้งแต่ปลายไตรมาส 4 ของปี พ.ศ.
2549 เป็นต้นมา และจัดตั้ง แผนกป้องกันการสูญเสีย (Loss Prevention Department หรือ
LPD) ขึ้นมา เพื่อกำหนดมาตรการต่างๆ และดำเนินการ เพื่อลดสินค้าสูญหายเป็นการเฉพาะ
ส่งผลให้มูลค่าสินค้าสูญหายที่สาขาในปี พ.ศ. 2550 ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

ความเสี่ยงจากความผิดพลาด หรือขัดข้อง ของระบบคอมพิวเตอร์ และระบบข้อมูลสารสนเทศ
บริษัทฯ ได้ติดตั้งระบบคอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศต่างๆ ในระบบงานของบริษัทฯ
โดยครอบคลุม เช่น ระบบการขายหน้าร้าน ระบบบริหารศูนย์กระจายสินค้า ระบบจัดซื้อ
ระบบบัญชีการเงิน เป็นต้น ซึ่งระบบคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ
ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยผลักดันให้บริษัทฯ สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ดังนั้นความผิดพลาดหรือขัดข้องของระบบคอมพิวเตอร์และระบบข้อมูลสารสนเทศ
จึงอาจมีผลกระทบต่อการบริหารจัดการได้

ดังนั้น เพื่อลดผลกระทบจากความผิดพลาด หรือขัดข้อง
ของระบบคอมพิวเตอร์และระบบข้อมูลสารสนเทศทั้งที่สาขา ศูนย์กระจายสินค้า และสำนักงานใหญ่
บริษัทฯ จึงได้จัดให้มีระบบป้องกัน และสำรองข้อมูลตามมาตรฐานซึ่งเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป
ตลอดจนเตรียมแผนการป้องกันภัยต่างๆ และแผนสำรอง
รวมถึงการฝึกซ้อมแผนป้องกันอย่างสม่ำเสมอ

ความเสี่ยงทางด้านช่องทางการจัดจำหน่าย ช่องทางการจำหน่ายที่สำคัญส่วนหนึ่งของบริษัทฯ
มาจากการเปิดร้านหนังสือของตนเองชื่อ ซีเอ็ดบุ๊คเซ็นเตอร์ และเครือข่าย ตามศูนย์การค้าชั้นนำ
และซูเปอร์ เซ็นเตอร์ทั่วไป ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด ซึ่งมีรายได้ประมาณ 82%
ของรายได้รวมของบริษัทฯ ในปี พ.ศ. 2550

บริษัทฯ จึงกระจายความเสี่ยงโดยการที่มิได้ผูกมัด
หรือเปิดทำการเฉพาะศูนย์การค้าใดศูนย์การค้าหนึ่ง แต่เปิดกระจายอยู่หลายกลุ่มผู้ประกอบการ
โดยส่วนใหญ่ทำสัญญาเช่าระยะยาว หรือเซ้งพื้นที่ เพื่อให้มีเสถียรภาพเรื่องพื้นที่ขายในระดับหนึ่ง
ดังนั้น หากปีใดศูนย์การค้าหรือซูเปอร์เซ็นเตอร์รายใดประสบปัญหา หรืออยู่ในภาวะใดๆ
ที่ไม่สามารถเปิดดำเนินการต่อได้ หรือมีนโยบายต่อผู้เช่าเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม รายได้ของบริษัทฯ
ก็จะได้รับผลกระทบไม่มากนัก

นอกจากนั้น บริษัทฯ ยังได้ประกันความเสียหายของทรัพย์สินและสินค้าในสาขาเหล่านั้น
ไว้อย่างครอบคลุม เพื่อลดความเสี่ยงที่คาดไม่ถึงเกี่ยวกับภัยต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ เนื่องจากการที่บริษัทฯ
ได้เซ็นสัญญาเป็นตัวแทนจัดจำหน่ายหนังสือเรียนภาษาอังกฤษ (ELT)
แต่ผู้เดียวในประเทศไทยให้กับสำนักพิมพ์ Oxford University Press (OUP)
และมีสิทธิการขายในประเทศกัมพูชา ลาว พม่า และอินโดนีเซีย ด้วย
เพื่อช่วยผลักดันการเรียนรู้ภาษาอังกฤษในประเทศไทย และประเทศข้างเคียง ส่งผลให้บริษัทฯ
อาจประสบปัญหา จากความ ผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
อันเนื่องมาจากภาระผูกพันที่เกิดจากการซื้อหรือจำหน่ายสินค้า ในสกุลเงินตราต่างประเทศ
ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงของบริษัทฯ ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมและยอมรับได้นั้น บริษัทฯ
จึงมีนโยบายในการทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้ากับธนาคารพาณิชย์แห่งหนึ่ง
เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนในการจ่ายชำระหนี้สินในรูปเงินตราต่างประเทศ
โดยสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าที่เปิดสถานะไว้ มีอายุไม่เกิน 6 เดือน

ความเสี่ยงเกี่ยวกับภาวะการขาดแคลนบุคลากรที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญและมีความสามารถเฉพาะด้าน นับเป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุด
ในการผลิตหนังสือและวารสารเชิงวิชาการต่างๆ รวมถึงการสร้างสรรค์ผลงานอื่น ในธุรกิจที่บริษัทฯ
ดำเนินงาน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นธุรกิจบุกเบิก

บริษัทฯ ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของกลุ่มบุคลากรข้างต้น จึงได้จัดให้มีโครงการ
การเสนอขายหลักทรัพย์แก่กรรมการและพนักงาน (Employee Stock Option Program
(ESOP)) ขึ้นมา เพื่อให้ผลตอบแทนในรูปของหุ้นแก่พนักงาน เป็นการจูงใจให้พนักงานของบริษัทฯ
มีกำลังใจในการสร้างการเติบโตให้บริษัทฯ ในระยะยาว
โครงการนี้ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ให้ออกใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญของบริษัทแก่กรรมการ พนักงาน และผู้รับช่วงซื้อหลักทรัพย์
ในเดือนธันวาคม ปี พ.ศ. 2544 โดยใบสำคัญแสดงสิทธิดังกล่าวหมดอายุในเดือนมกราคม ปี พ.ศ.
2551

นอกจากนั้น บริษัทฯ ยังมุ่งมั่นที่จะสรรหาพนักงานที่มีศักยภาพมารองรับการเติบโตในอนาคต
พัฒนาบุคลากรและทีมงานอย่างต่อเนื่อง
และสร้างโอกาสในการเจริญเติบโตในหน้าที่การงานของพนักงานที่ต้องการเติบโตไปพร้อมกับบริษัทฯ
รวมทั้งมีการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรขึ้นมา เพื่อพัฒนาศักยภาพของพนักงานให้ดีขึ้น
ทำงานได้อย่างมีความสุขมากขึ้น รวมทั้งปรับปรุงสวัสดิการด้านต่างๆ เช่น การตรวจสุขภาพประจำปี
การประกันชีวิต การประกันสุขภาพ การประกันอุบัติเหตุ และวงเงินคุ้มครองที่เกี่ยวข้องให้เพียงพอ
เพื่อสร้างเสถียรภาพ และความมั่นคงให้แก่พนักงาน และครอบครัวมากขึ้น

ความเสี่ยงทางด้านการจำหน่ายสินค้าที่ไม่ผ่านการอนุญาต และละเมิดลิขสิทธิ์หนังสือ
เนื่องจากสินค้าบางอย่าง เช่น เทป CD และสิ่งพิมพ์ เป็นสินค้าที่มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องควบคุมอยู่
บางอย่างต้องขออนุญาตเพื่อจำหน่ายก่อน และบางอย่างมีเรื่องลิขสิทธิ์มาเกี่ยวข้อง ทำให้การผลิต
การจำหน่ายทั้งการ ขายปลีก และการขายส่ง ของบริษัทฯ ในสินค้าเหล่านั้น ต้องระมัดระวังมากขึ้น
เพื่อไม่ให้ผิดกฎหมาย และไม่ไปละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น

การละเมิดลิขสิทธิ์ อาจเกิดจากการที่นักเขียนหรือสำนักพิมพ์ ไปคัดลอกบางส่วน
หรือดัดแปลงบางส่วนในงานของผู้อื่นมาโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ โดยที่บริษัทฯ ไม่ทราบมาก่อน
แล้วมอบหมายให้บริษัทฯ เป็นผู้จัดพิมพ์ และ / หรือจัดจำหน่ายให้ บริษัทฯ
ในฐานะผู้พิมพ์หรือผู้จัดจำหน่าย อาจถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากเจ้าของลิขสิทธิ์ได้ ดังนั้น
จึงเป็นสิ่งที่กองบรรณาธิการของบริษัทฯ และหน่วยงานรับจัดจำหน่ายของบริษัทฯ
ต้องทำงานอย่างรอบคอบและระมัดระวังมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการคัดเลือกต้นฉบับที่จะนำมาผลิต
หรือหนังสือที่จะรับมาจัดจำหน่าย เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาละเมิดลิขสิทธิ์ผู้อื่น นอกจากนั้น
เพื่อลดโอกาสความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นดังกล่าว บริษัทฯ จึงได้ระบุในเงื่อนไขสัญญา
ที่ผู้เขียนหรือเจ้าของหนังสือ จะต้องเป็นผู้ยืนยันว่าผลงานของตนมิได้ละเมิดลิขสิทธิ์ผู้หนึ่งผู้ใด
และหากมีปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์เกิดขึ้น จะยินยอมรับผิดชอบค่าเสียหายทั้งหมดที่บริษัทฯ
ต้องจ่ายจากการละเมิดดังกล่าวด้วย

อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา ปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นน้อยครั้ง และผลกระทบมีมูลค่าที่ไม่มีนัยสำคัญ

ความเสี่ยงในเรื่องผลิตภัณฑ์ล้าสมัย หรือถูกสื่ออื่นทดแทน ในปัจจุบันเทคโนโลยีทางด้านคอมพิวเตอร์
ได้รับการพัฒนาอย่างรวดเร็ว จึงทำให้หนังสือในกลุ่มคอมพิวเตอร์ ซึ่งบริษัทฯ
เป็นผู้นำตลาดด้วยรายหนึ่ง มีอายุการขายสั้นลงกว่าเดิม และเริ่มมีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์
เข้ามาแทนที่หนังสือบางประเภทและการใช้งานบางรูปแบบ บริษัทฯ
จึงปรับทิศทางโดยเน้นการเลือกผลิตหนังสือที่มีอายุยาวและขายดี เป็นสัดส่วนมากขึ้น
รวมทั้งได้จัดทำเว็บไซต์ชื่อ www.se-ed.com
เพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ทราบข่าวสารหนังสือออกใหม่ได้รวดเร็วขึ้น

อย่างไรก็ตาม จากสถิติในต่างประเทศ พบว่าแม้สื่ออิเล็กทรอนิกส์จะพัฒนาอย่างรวดเร็ว
แต่ก็ยังต้องใช้เวลาอีกนานพอสมควร กว่าจะเริ่มมีน้ำหนักที่กระทบต่อธุรกิจหนังสืออย่างมีนัยสำคัญ
ซึ่งเมื่อถึงเวลาดังกล่าว บริษัทฯ ก็จะปรับตัวรับกับกระแสดังกล่าวได้ทันท่วงที
เพราะได้เตรียมโครงสร้างพื้นฐานไว้รองรับแล้ว

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการขาดแคลนวัตถุดิบและสินค้า กระดาษเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตหนังสือ
และการเปลี่ยนแปลงด้านราคาแปรผันตามความต้องการของตลาดและตามปริมาณการผลิตอยู่ตลอดเวลา
แต่เนื่องจากหนังสือที่บริษัทฯ ผลิต มีกลุ่มเป้าหมายที่มีกำลังซื้อ และมีการศึกษา จึงทำให้บริษัทฯ
สามารถใช้นโยบายปรับราคา ตามสภาพต้นทุนที่แท้จริงได้เป็นระยะๆ โดยไม่ได้รับผลกระทบมากนัก

ในฐานะที่บริษัทฯ มีบทบาทเป็นทั้งสำนักพิมพ์ ผู้รับจัดจำหน่าย และผู้ค้าปลีก บริษัทฯ
จึงพยายามรักษาบทบาทความเป็นกลางโดยขายหนังสือจากทุกสำนักพิมพ์ที่มีความต้องการของตลาด
และกำหนดนโยบายการดำเนินธุรกิจบนพื้นฐานของจริยธรรมธุรกิจที่ดี
ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเที่ยงธรรม โดยมิให้ผู้มีส่วนได้เสียทุกกลุ่มได้รับความเดือดร้อน
หรือไม่เป็นธรรมจากการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ ซึ่งจะทำให้บริษัท
ได้รับการสนับสนุนจากเจ้าของสินค้าส่วนใหญ่ในระยะยาว และไม่พึ่งพิงรายใดรายหนึ่งมากเกินไป

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการแข่งขันในอุตสาหกรรมการพิมพ์ เนื่องจากบริษัทฯ
ไม่ได้ลงทุนสร้างโรงพิมพ์เป็นของตนเอง จึงทำให้บริษัทฯ ไม่มีความเสี่ยงจากการลงทุน
และไม่ได้รับผลกระทบในเชิงลบจากการแข่งขันตัดราคากันในอุตสาหกรรมการพิมพ์ ในการนี้ บริษัทฯ
เลือกใช้โรงพิมพ์หลายแห่งเป็นฐานรองรับการผลิต
ซึ่งทำให้สามารถควบคุมค่าใช้จ่ายได้อย่างเหมาะสม
จากสถานการณ์การแข่งขันเสนอราคาค่าพิมพ์อยู่ตลอดเวลา
และยังสามารถกำหนดระยะเวลาการผลิตได้อย่างแน่นอนอีกด้วย