2.3 การประกอบธุรกิจของแต่ละสายการผลิต/กลุ่มธุรกิจ

บริษัทมีรายได้จากการให้บริการบำบัดและกำจัดของเสียจากอุตสาหกรรมทั้งที่เป็นอันตรายและไม่เป็นอันตราย
ซึ่งรวมถึงการให้บริการจัดเก็บ รวบรวมและขนส่งของเสียเพื่อนำไปบำบัดหรือกำจัด
โดยมีศูนย์ให้บริการกำจัดกากอุตสาหกรรม 2 แห่ง ได้แก่ 1)
ศูนย์ให้บริการกำจัดกากอุตสาหกรรมมาบตาพุด (“ศูนย์มาบตาพุด”) 2)
ศูนย์ให้บริการกำจัดกากอุตสาหกรรมแสมดำ
และศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม(“ศูนย์แสมดำ”)

(1) ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

  ศูนย์มาบตาพุด

ศูนย์มาบตาพุดตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง บนที่ดินแปลง R26 และ R 27
มีเนื้อที่ประมาณ 62.5 ไร่ ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานลำดับที่ 101
โรงงานปรับคุณภาพของเสียรวม และขณะนี้อยู่ในระหว่างการก่อสร้างหลุมฝังกลบแห่งใหม่
“ศูนย์มาบตาพุด (ส่วนขยาย)” บนที่ดินแปลง S8-S14 มีพื้นที่ประมาณ 70 ไร่
สามารถรองรับการให้บริการได้ประมาณ 7-10 ปี ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับปริมาณของเสีย
โดยคาดว่าจะสามารถเปิดดำเนินการได้ภายในไตรมาสที่ 2 ของปี 2546

ศูนย์มาบตาพุดมีระบบการบำบัดและกำจัดกากอุตสาหกรรม ดังนี้

1.  ระบบฝังกลบ (Landfill)
    ใช้สำหรับฝังกลบของเสียจากอุตสาหกรรมที่ไม่เป็นอันตรายและของเสียอันตรายที่ผ่านกระบวนการปรับเสถียรและทำให้เป็นของแข็งแล้ว
    โดยศูนย์มาบตาพุดมีพื้นที่ฝังกลบ (ศูนย์มาบตาพุดส่วนขยาย) ประมาณ 70 ไร่
    สามารถรองรับการให้บริการได้ประมาณ 7-10 ปี

2.  ระบบปรับเสถียรและการทำให้เป็นของแข็ง (Stabilization and Solidification)
    เป็นระบบที่ใช้ในบำบัดและกำจัดของเสียที่เป็นอันตราย
    ด้วยการทำลายความเป็นพิษและทำให้กลายสภาพเป็นของแข็งก่อนที่จะนำไปฝังกลบ

3.  ระบบผสมกากเชื้อเพลิง (Fuel Blending)
    เป็นระบบที่ใช้ในการผสมและปรับสภาพของเสียที่มีค่าความร้อน (Calorific content)
    ให้กลายเป็นพลังงานทดแทนสำหรับโรงงานที่ใช้เตาเผาอุณหภูมิสูง (Waste to Energy)
    หรือวัตถุดิบทดแทนสำหรับโรงงานปูนซีเมนต์

ศูนย์มาบตาพุด ให้บริการบำบัดและกำจัดของเสียแก่ลูกค้าทั่วประเทศ
โดยมีลูกค้าส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดระยอง ชลบุรี และลำพูน

นอกจากนี้ ศูนย์มาบตาพุด ยังเป็นผู้รับผิดชอบโครงการต่างๆ ของบริษัท อาทิเช่น
โครงการรวมใจประสานจัดการน้ำมันหล่อลื่นใช้แล้ว
ซึ่งเป็นโครงการรับซื้อน้ำมันเครื่องใช้แล้วจากศูนย์บริการรถยนต์
เพื่อนำไปกำจัดด้วยวิธีการเผาในเตาเผาความร้อนสูง
หรือนำมาผสมหรือปรับสภาพเป็นพลังงานทดแทนให้แก่โรงงานที่ใช้เตาเผาความร้อนสูง
และโครงการจัดเก็บของเสียจากเรือเดินทะเล เป็นต้น

ศูนย์มาบตาพุดได้รับสิทธิพิเศษจากการได้รับการส่งเสริมการลงทุนตามพระราชบัญญัติการส่งเสริมการลงทุน
พ.ศ. 2520 โดยสังเขปดังต่อไปนี้

  1. ได้รับยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักรตามที่คณะกรรมการพิจารณาอนุมัติ

  2.
  ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกำไรสุทธิที่ได้จากการประกอบกิจการที่ได้รับการส่งเสริม
  8 ปี นับแต่วันที่มีรายได้จากการประกอบกิจการ

  3. ได้รับลดหย่อนภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับกำไรสุทธิที่ได้รับจากการลงทุนในอัตราร้อยละห้าสิบ
  (50) ของอัตราปกติเป็นเวลา 5 ปี นับจากวันที่พ้นกำหนดระยะเวลาตาม 17.2

  4. ได้รับอนุมัติให้หักค่าขนส่ง ค่าไฟฟ้า และค่าประปา 2 เท่าของค่าใช้จ่ายดังกล่าวเป็นเวลา
  10 ปี นับแต่วันที่เริ่มมีรายได้จากการประกอบกิจการ

  5. ได้รับอนุมัติให้หักเงินลงทุนในการติดตั้งหรือก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกร้อยละ 25
  ของเงินลงทุนนอกเหนือไปจากการหักค่าเสื่อมราคาตามปกติ

ศูนย์แสมดำ

ศูนย์แสมดำ ตั้งอยู่ที่เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร โดยบริษัทฯ
ได้เช่าและได้รับสิทธิในการดำเนินงานจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
ตามสัญญาเช่าและให้ใช้สิทธิศูนย์บริการกำจัดกากอุตสาหกรรมแสมดำ
และศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จังหวัดราชบุรี มีกำหนดระยะเวลา 10 ปี
เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2539 จนถึงวันที่ 30 กันยายน 2549

ศูนย์แสมดำ มีระบบการบำบัดและกำจัดของเสีย ดังนี้

1.  ระบบบำบัดน้ำเสีย โดยใช้วิธีเคมี-ฟิสิกส์และชีวภาพ
    สามารถบำบัดและกำจัดน้ำเสียจากโรงงานฟอกย้อม โรงงานชุบโลหะ
    และโรงงานอุตสาหกรรมอื่นๆ
    โดยน้ำเสียที่ผ่านกระบวนการบำบัดเรียบร้อยแล้วจะได้ค่าตามเกณฑ์มาตรฐานที่กฎหมายกำหนด
    และกากตะกอนที่เกิดจากการบำบัดน้ำเสียจะถูกนำไปฝังกลบที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
    จังหวัดราชบุรี

2.  ระบบปรับเสถียรและการทำให้เป็นของแข็ง (Stabilization and Solidification)
    เป็นระบบที่ใช้ในการทำลายความเป็นพิษของกากของเสียและทำให้กลายสภาพเป็นของแข็งก่อนที่จะนำไปฝังกลบอย่างปลอดภัย
    เช่นเดียวกับศูนย์มาบตาพุด
    โดยของเสียที่ผ่านกระบวนการปรับเสถียรแล้วจะถูกนำไปฝังกลบที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
    จังหวัดราชบุรี

3.  ระบบฝังกลบ (Landfill)
    ใช้ในการฝังกลบของเสียที่ผ่านการปรับเสถียรและกากตะกอนที่เกิดจากระบบบำบัดน้ำเสียจากศูนย์แสมดำ
    โดยมีหลุมฝังกลบตั้งอยู่ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จังหวัดราชบุรี
    ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 300 ไร่

ศูนย์แสมดำ มีรายได้จากการให้บริการบำบัดและกำจัดของเสียแก่โรงงานชุบโลหะ โรงงานฟอกย้อม
และโรงงานที่มีกากสารพิษ ที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ ปทุมธานี นนทบุรี
นครปฐม ราชบุรี และสมุทรสาคร รวมทั้งโรงงานอื่นๆ
ที่ได้รับความเห็นชอบจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม โดยมีลูกค้าส่วนใหญ่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร
สมุทรปราการ ปทุมธานีและฉะเชิงเทรา

(2) การตลาดและภาวะการแข่งขัน

จากการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมในปี 2545
โดยดัชนีผลผลิตภาคอุตสาหกรรมขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.2 เมื่อเทียบกับปีก่อน
ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นทั้งในด้านการผลิตเพื่อจำหน่ายในประเทศและเพื่อการส่งออก
และการบริโภคภายในประเทศขยายตัวเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 5 – 7
ทำให้ปริมาณของเสียอันตรายโดยรวมเพิ่มขึ้นจากปี 2544 จำนวน 1.68 ล้านตัน เป็น 1.78
ล้านตันในปี 2545 หรือเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 6 โดยแบ่งออกเป็นของเสียอันตรายจากอุตสาหกรรม
1.4 ล้านตัน และของเสียอันตรายจากชุมชน 0.38 ล้านตัน

หน่วย : ล้านตัน

  ----------------------------------- ----------------- -----------------
                                      2544              2545

  ของเสียอันตรายจากอุตสาหกรรม            1.31              1.4

  ของเสียอันตรายจากชุมชน                 0.37              0.38

  รวม                                 1.68              1.78
  ----------------------------------- ----------------- -----------------

อย่างไรก็ดีในปี 2545 เป็นปีที่เริ่มมีการแข่งขันในตลาดสูงขึ้น จากการที่กรมโรงงานอุตสาหกรรม
กระทรวงอุตสาหกรรมได้ออกกฎกระทรวงฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2544)
เพื่อแก้ไขเพิ่มเติมประเภทของโรงงานที่ประกอบกิจการให้บริการกำจัดของเสียจากอุตสาหกรรม
ได้แก่โรงงานลำดับที่ 105 (โรงงานคัดแยกและ/หรือฝังกลบของเสีย) และโรงงานลำดับที่ 106
(โรงงานนำของเสียกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่-Recycle)
ทำให้ปัจจุบันมีโรงงานที่สามารถให้บริการกำจัดของเสียทั้งที่เป็นอันตรายและไม่เป็นอันตรายรวม 3
ประเภท ได้แก่โรงงานลำดับที่ 101 โรงงานปรับคุณภาพของเสียรวม โรงงานลำดับที่ 105
โรงงานคัดแยกและ/หรือฝังกลบของเสีย และโรงงานลำดับที่ 106
โรงงานนำของเสียกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่-Recycle โดยสำนักเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อมโรงงาน
กรมโรงงานอุตสาหกรรม ได้ประกาศรายชื่อผู้ให้บริการกำจัดของเสียมีจำนวนทั้งสิ้น 25 โรงงาน
แบ่งออกเป็นผู้ให้บริการกำจัดของเสียอันตราย 13 โรงงาน
และผู้ให้บริการกำจัดของเสียที่ไม่เป็นอันตราย 12 โรงงาน โดยในปี 2545
มีของเสียที่ถูกส่งไปกำจัดกับผู้ให้บริการกำจัดของเสียดังกล่าวรวมทั้งสิ้นประมาณ 0.67
ล้านตันหรือประมาณร้อยละ 37.6 ของปริมาณของเสียอันตรายทั้งหมด

สำหรับแนวโน้มในปี 2546
เนื่องจากการผลิตภาคอุตสาหกรรมและการบริโภคภายในประเทศเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อปริมาณของเสียรวม
จากดัชนีผลผลิตภาคอุตสาหกรรมในเดือนมกราคม 2546 ปรากฏว่าเพิ่มขึ้นจากเดือนธันวาคม 2545
ร้อยละ 3.1 และเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2545 เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 34.8
ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณที่ดีสำหรับปี 2546 ดังนั้น บริษัทคาดว่าในปี 2546
การผลิตภาคอุตสาหกรรมและการบริโภคในประเทศยังคงมีแนวโน้มการขยายตัวเพิ่มขึ้น
และคาดว่าจะมีปริมาณของเสียอันตรายเพิ่มขึ้นจากปี 2545 อีกประมาณร้อยละ 6 หรือประมาณ 1.9
–2.0 ล้านตัน ซึ่งเมื่อเทียบกับปริมาณของเสียที่ถูกกำจัดในปี 2545 มีเพียงร้อยละ 37
ของปริมาณของเสียรวม ดังนั้น ตลาดจึงมีโอกาสที่จะขยายตัวได้อีกมาก นอกจากนี้
การเข้ามาในธุรกิจของผู้ประกอบการรายใหม่โดยเฉพาะโรงงานลำดับที่ 101
โรงงานปรับคุณภาพของเสียรวมที่เป็นหลุมฝังกลบ และโรงงานลำดับที่ 105
โรงงานคัดแยกของเสียและ/หรือหลุมฝังกลบ
มีข้อจำกัดและอุปสรรคค่อนข้างมากเนื่องจากการจัดหาทำเลที่ตั้งที่เหมาะสม
ปัญหามวลชนและการจัดทำรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเพื่อขอความเห็นชอบต่อสำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อมซึ่งต้องใช้เวลานานและใช้เงินลงทุนค่อนข้างสูง

(3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(1) ลักษณะการจัดให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์

การผลิต/กำลังการผลิตรวม

ในปี 2545 ศูนย์ให้บริการกำจัดกากอุตสาหกรรมของบริษัททั้ง 2
แห่งคือศูนย์มาบตาพุดและศูนย์แสมดำ มีกำลังการผลิตและปริมาณการผลิตดังนี้

+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| วิธีการจัดการของเสีย     | ศูนย์แ       |          | ศูน       |          |
|                      | สมดำ/ราชบุรี |          | ย์มาบตาพุด |          |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
|                      | กำลังการผลิต | ปริม      | กำ       | ปริม      |
|                      |            | าณการผลิต | ลังการผลิต | าณการผลิต |
|                      | (ตัน/ปี)     |          |          |          |
|                      |            | (ตัน/ปี)   | (ตัน/ปี)   | (ตัน/ปี)   |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| 1. การฝังกลบโดยตรง    | -          | -        | 240,000  | 14,872   |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| 2.                   | 30,000     | 19,929   | 180,000  | 33,028   |
| กา                   |            |          |          |          |
| รปรับเสถียรและการฝังกลบ |            |          |          |          |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| 3.                   | -          | -        | 60,900   | 6,411    |
| ก                    |            |          |          |          |
| ารผสมเชื้อเพลิงสังเคราะห์ |            |          |          |          |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| 4.                   | 60,000     | 31,545   | -        | -        |
| การบำบัดน้ำเสียชุบโลหะ   |            |          |          |          |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+
| 5.                   | 81,000     | 18,173   | -        | -        |
| การบำบัดน้ำเสียฟอกย้อม   |            |          |          |          |
+----------------------+------------+----------+----------+----------+

หมายเหตุ กำลังการผลิตคิดวันทำงานเท่ากับ 300 วันต่อปีทำงานวันละ 8 ชั่วโมง

  วัตถุดิบ

วัตถุดิบที่ใช้ในการบำบัดของเสียจะมีความหลากหลายขึ้นอยู่กับประเภทของของเสียที่ต้องทำการบำบัด
โดยการบำบัดแต่ละครั้งจะต้องมีการตรวจสอบและกำหนดสูตรในการบำบัดจากห้องปฏิบัติการเคมีก่อน
วัตถุดิบที่ใช้ในการบำบัดของเสียแต่ละประเภทสรุปได้ดังนี้

1.  การบำบัดน้ำเสียชุบโลหะ วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการบำบัดของเสียกลุ่มนี้ คือ ปูนขาว
    โดยมีการเติมสารเคมีอื่นๆ เพิ่มเติมตามชนิดของสารปนเปื้อนที่มีอยู่ในน้ำเสีย
    สารเคมีเหล่านี้ได้แก่ กรดซัลฟูริก (H₂SO₄) โซเดียมไฮโปคลอไรด์ (NaOCL)
    เฟอร์รัสซัลเฟต (Fe₂ SO₄) และในบางกรณีจะมีการใช้โซเดียมซัลไฟด์ (Na₂S)

2.  การบำบัดน้ำเสียฟอกย้อม วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการบำบัด คือสารส้มร่วมกับปูนขาว
    โดยบางกรณีจะมีการใช้เฟอร์ริดคลอไรด์ (FeCl₃)
    และสารช่วยเร่งการตกตะกอนร่วมในการบำบัด

3.  การปรับเสถียรและทำให้เป็นก้อนแข็ง
    จะใช้ปอร์ตแลนด์ซีเมนต์เป็นวัตถุดิบหลักโดยมีการเติมสารเคมีอื่นๆ
    ตามลักษณะของของเสียโดยสารเคมีรองที่ใช้ได้แก่ ปูนขาว โซเดียมซัลไฟด์ (Na₂S)
    โซเดียมไฮโปคลอไรด์ (NaOCL) เฟอร์รัสซัลเฟต (Fe₂SO₄) ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์
    (H₂O₂)

กระบวนการบำบัดของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมของศูนย์แสมดำ และศูนย์มาบตาพุด
จะมีลักษณะการดำเนินงานที่แตกต่างกัน ซึ่งการดำเนินงานของแต่ละศูนย์สรุปได้ดังนี้

ศูนย์แสมดำ

ของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมที่รับมาบำบัดโดยรถบรรทุกจะต้องทำการชั่งทุกเที่ยวที่มีการขนส่งมายังศูนย์แล้วฝ่ายปฏิบัติการห้องทดลอง
เก็บตัวอย่างทำการวิเคราะห์ และกำหนดสูตรในการบำบัด
แล้วจึงส่งกากของเสียเข้าสู่กระบวนการบำบัดและกำจัดต่อไป
การดำเนินงานของศูนย์แสมดำจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกรมโรงงานอุตสาหกรรม
และบริษัทได้ทำสัญญากับศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นระยะเวลา 1 ปี
ในการเป็นที่ปรึกษาทางด้านการควบคุมคุณภาพ และการจัดการของเสียอุตสาหกรรม
เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพโดยศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจะทำรายงานส่งให้บริษัทและกรมโรงงานอุตสาหกรรมเป็นรายเดือน

ศูนย์มาบตาพุด

กระบวนการบำบัดของเสียของศูนย์มาบตาพุดจะมีลักษณะใกล้เคียงกับศูนย์แสมดำ
โดยมีส่วนเพิ่มคือการจัดการกากของเสียที่ขนส่งมาในลักษณะของการบรรจุในถังขนาด 200 ลิตร
ซึ่งจะต้องมีการตรวจสอบโดยละเอียดก่อนนำมาจัดวางในพื้นที่ที่กำหนดก่อนจะทำการถ่ายของเสียออกจากถังเพื่อนำไปบำบัดต่อไป
สำหรับศูนย์มาบตาพุดบริษัทได้มีการทำสัญญาให้ความช่วยเหลือทางด้านเทคนิคและการจัดการกับ
Waste Management Inc. ประเทศสหรัฐอเมริกา

  (ข) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ภายใต้พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
ซึ่งกำหนดให้ผู้ประกอบการกำจัดกากอุตสาหกรรมต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมเสนอต่อสำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อมนั้น
บริษัทได้ว่าจ้างให้บริษัทที่เป็นหน่วยงานกลาง (Third Party)
เป็นผู้ดำเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพสิ่งแวดล้อมเป็นประจำทุกปี
จากรายงานผลการตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมประจำปี 2545
ตามรายงานผลการปฏิบัติตามมาตรการลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมและมาตรการการติดตามตรวจสอบผลการตรวจวัดคุณภาพอากาศและเสียง
ผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำชะล้างและคุณภาพน้ำผิวดิน
ปรากฏว่าผลการตรวจติดตามคุณภาพสิ่งแวดล้อมอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทั้งศูนย์มาบตาพุดและศูนย์แสมดำ
และนอกจากนี้บริษัทยังมีการดำเนินการโครงการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น
การขอรับรองมาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001 โดยศูนย์มาบตาพุด
ได้รับการรับรองเมื่อเดือนกรกฏาคม 2545 และศูนย์แสมดำ ได้รับการรับรองเมื่อเดือนสิงหาคม
2545 จากสถาบัน RW TUV ของประเทศเยอรมันโดยใช้งบประมาณ 1,000,000 บาท
สำหรับโครงการด้านสิ่งแวดล้อมอื่นๆ บริษัทได้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เช่น
โครงการปรับปรุงระบบบำบัดอากาศของโรงปรับเสถียร โครงการอนุรักษ์พลังงาน
โครงการโรงงานสีขาวและโครงการเปิดบ้าน เป็นต้น ซึ่งในปี พ.ศ. 2545
บริษัทได้ใช้งบประมาณด้านสิ่งแวดล้อมไปทั้งหมด 8,906,000 บาท