+-----------------------------------------------------------------------+
| 10. การควบคุมภายใน                                                     |
+-----------------------------------------------------------------------+

คณะกรรมการตรวจสอบได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการ ปตท.
ในการประเมินและสอบทานระบบการควบคุมภายในเพื่อปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
โดยคณะกรรมการ ปตท.
ให้ความเห็นชอบตามที่คณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานระบบการควบคุมภายใน

ในรอบปี 2545 ที่ผ่านมา ปตท. ยังคงให้ความสำคัญต่อการควบคุมภายในอย่างต่อเนื่อง
คณะกรรมการตรวจสอบของ
ปตท.ซึ่งประกอบด้วยกรรมการและกรรมการอิสระซึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมาย ด้านการเงิน
และด้านการบริหารองค์กร ได้มีการประชุมร่วมกับฝ่ายจัดการและหน่วยงานต่าง ๆ ของ ปตท. รวม
9 ครั้ง เป็นการประชุมตามวาระปกติ 5 ครั้งและประชุมเป็นวาระพิเศษเพิ่มขึ้นอีก 4 ครั้ง
โดยมีการประชุมเป็นการเฉพาะกับผู้บริหารระดับสูง 2 ครั้ง ทั้งนี้
เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ในความรับผิดชอบของคณะกรรมการตรวจสอบสัมฤทธิ์ผลสูงสุด
ทำให้ผู้มีส่วนได้เสียมั่นใจได้ว่า ปตท.
มีระบบการควบคุมภายในและระบบการตรวจสอบภายในที่เหมาะสม
และมีประสิทธิผลมีรายงานการเงินที่ถูกต้องครบถ้วน
มีคุณภาพเป็นที่เชื่อถือได้และเป็นไปตามมาตรฐานบัญชีมีการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
ข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์ หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมของบริษัท
มีการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทในกรณีที่เกิดรายการที่เกี่ยวโยงกันหรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์อย่างถูกต้องครบถ้วน

ในส่วนของการรายงานคณะกรรมการตรวจสอบได้รายงานผลการตรวจสอบและการควบคุมภายในต่อคณะกรรมการ
ปตท. กระทรวงการคลัง
และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินเป็นประจำทุกไตรมาสและรายงานสรุปประจำปี
(ตามรายงานของคณะกรรมการตรวจสอบประจำปี 2545 ข้างท้าย)

นอกจากนี้ คณะกรรมการตรวจสอบยังจัดให้มีการประเมินความเสี่ยง
และระบบการควบคุมภายในในกระบวนการทำงานที่สำคัญ
โดยมอบหมายให้หน่วยงานตรวจสอบภายในรับผิดชอบดำเนินการร่วมกับบริษัทที่ปรึกษาที่มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับในระดับสากลว่ามีความเชี่ยวชาญด้านการบริหารความเสี่ยง
ซึ่งสรุปผลการประเมินได้ ดังนี้

1. สภาพแวดล้อมการควบคุม

-   ความรับผิดชอบ

-   คณะกรรมการ ปตท. ให้ความสำคัญต่อการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยง
    ซึ่งจะนำมาถึงการกำกับดูแลกิจการที่ดี

-   โครงสร้าง

-   คณะกรรมการ ปตท. ส่วนใหญ่ไม่ใช่คณะกรรมการบริหาร

-   คณะกรรมการ ปตท. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ และแต่งตั้งคณะกรรมการชุดอื่นๆ
    คือคณะกรรมการสรรหา และคณะกรรมการกำหนดค่าตอบแทน
    เพื่อให้เป็นไปตามหลักการปฏิบัติที่ดีที่สุด

-   คณะกรรมการ ปตท. ได้มอบหมายงานบริหารประจำวันของ ปตท.
    ให้กับกรรมการผู้จัดการใหญ่และ

  คณะผู้บริหารระดับสูง เพื่อปฏิบัติงานภายใต้นโยบายและอำนาจที่กำหนดไว้

-   หน่วยงานตรวจสอบภายในของ ปตท. รายงานโดยตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ

-   วัฒนธรรม

-   ปตท. สนับสนุนสภาพแวดล้อมในการควบคุมที่ป้องกันการเกิดของเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด

-   มีการเน้นในด้านการพัฒนาทักษะและทรัพยากรบุคคล
    เพื่อเป็นพื้นฐานในวัฒนธรรมใหม่ที่สามารถสนับสนุนวัตถุประสงค์ของ ปตท.

2. การประเมินความเสี่ยง

ปตท. ได้จัดให้มีการประเมินความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อวัตถุประสงค์ทางธุรกิจ
โดยมีการดำเนินงานในหลายระดับชั้นทั่วทั้งองค์กร รวมถึงขั้นตอนการวางแผนกลยุทธ์
การวางแผนธุรกิจประจำปี และการพิจารณาความเสี่ยงของกระบวนการหลัก เช่น ด้านการเงิน
ด้านการค้าน้ำมัน ด้านประกันภัย และ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงของ ปตท. เป็นไปอย่างต่อเนื่องและดำเนินการอย่างเป็นระบบ
คณะกรรมการตรวจสอบในการประชุมวาระพิเศษ ครั้งที่ 2/2545 วันที่ 17 มิถุนายน 2545
ได้ให้ข้อเสนอแนะในเชิงนโยบายให้ ปตท. แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของ ปตท.
เพื่อกำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยงขององค์กร
ให้ทุกหน่วยงานทำงานประสานและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งจะมีผลทำให้ความเสี่ยงของ ปตท.
ต่ำลงและเป็นประโยชน์ต่อ ปตท. มากที่สุด ซึ่งคณะกรรมการจัดการของ ปตท.
ได้รับนโยบายและมีมติแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงที่ประกอบด้วยผู้บริหารระดับผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่และผู้จัดการฝ่ายในสายงานปฏิบัติการและงานสนับสนุนหลักขององค์กรรวม
15 ท่านเป็นกรรมการ
โดยมีรองกรรมการผู้จัดการใหญ่กลยุทธ์และพัฒนาองค์กรเป็นประธานคณะกรรมการ ตั้งแต่วันที่ 25
มิถุนายน 2545 เป็นต้นมา
ซึ่งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้มีการประชุมเป็นประจำเดือนละครั้ง
และได้กำหนดกรอบการทำงานให้มีการประเมินความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กรโดยรวมสำหรับปี 2546
ภายในไตรมาสที่ 2 ของ ปี 2546 นี้

3. กิจกรรมการควบคุม

การดำเนินงานในรายละเอียดและระบบการควบคุมภายในของ ปตท. มีการจัดทำมานานแล้ว
การปฏิบัติเหล่านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรับรองความปลอดภัยของทรัพย์สิน
ความครบถ้วนของการบันทึกทางการเงิน และเพื่อให้แน่ใจว่าความเสี่ยงได้ถูกกำหนดและควบคุมแล้ว

กลไกสำคัญในการควบคุมภายใน

-   การกำหนดความรับผิดชอบของผู้บริหารอย่างชัดเจน

-   การแบ่งแยกหน้าที่

-   ในการอนุมัติ มีการกำหนดอำนาจและการรายงานในสายงาน

-   การนำไปปฏิบัติและการควบคุมในแต่ละหน่วยงาน

-   การดูแลอย่างใกล้ชิดของผู้บริหารระดับสูง

-   การควบคุมดูแลการทำงานของการจ้างที่ปรึกษาจากภายนอก

-   การสอบทานโดยคณะกรรมการ ปตท. คณะกรรมการตรวจสอบ และผู้สอบบัญชีภายนอก

-   การป้องกันการเข้าถึงทรัพย์สิน

-   การป้องกันการเข้าถึงข้อมูล

4. ข้อมูลและการสื่อสาร

เครือข่ายการสื่อสารระหว่างคณะกรรมการ ปตท. ผู้บริหาร และพนักงาน ค่อนข้างชัดเจน
มีการสนับสนุนการสื่อสารอย่างเปิดเผยในระดับหนึ่ง มีการใช้เทคโนโลยีเพื่อการสื่อสารภายใน เช่น
ระบบอินทราเน็ต และระบบอีเมล์

5. การติดตามดูแล

คณะกรรมการ ปตท.
และผู้บริหารระดับสูงให้ความสำคัญต่อการติดตามดูแลประสิทธิภาพตามหลักปฏิบัติ
การติดตามดูแลได้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อช่วยในการประเมินอย่างสม่ำเสมอและสามารถบ่งชี้ข้อบกพร่องเพื่อจัดทำการปรับปรุง

การติดตามดูแลประสิทธิภาพของการควบคุมภายใน ได้กระทำในขั้นตอน ดังต่อไปนี้

-   ผู้ตรวจสอบภายในเสนอรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบและผู้บริหารระดับสูงอย่างสม่ำเสมอ

-   คำแนะนำจากการตรวจสอบงบการเงินโดยผู้สอบบัญชีภายนอก

-   การติดตามอย่างอิสระ โดย

-   ที่ปรึกษาจากภายนอก รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ ISO อาชีวอนามัยและความปลอดภัย
    การประเมินด้านเทคนิคที่สำคัญต่อการปฏิบัติงานของโรงงานและทรัพย์สิน

-   ผู้บริหารของ ปตท.

จากการประเมินระบบการควบคุมภายในโดยคณะกรรมการตรวจสอบ
บริษัทที่ปรึกษาสรุปว่าการประเมินระบบการควบคุมภายใน
ไม่พบข้อบกพร่องใดที่มีสาระสำคัญที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายหรือความไม่แน่นอนที่ต้องมีการเปิดเผยในรายงานประจำปี
ซึ่งสอดคล้องกับความเห็นของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินซึ่งเป็นผู้ตรวจสอบงบการเงินของ ปตท.
งวดประจำปี 2545

[]

[]