+-----------------------------------------------------------------------+
| 10. การควบคุมภายใน                                                     |
+-----------------------------------------------------------------------+

บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ได้ให้ความสำคัญต่อการควบคุมภายในอย่างต่อเนื่อง
โดยคณะกรรมการบริษัทฯ ได้มอบหมายให้คณะกรรมการตรวจสอบ
สอบทานการประเมินระบบการควบคุมภายใน
เพื่อมุ่งเน้นให้ระบบการควบคุมภายในมีความเพียงพอและเหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจ
และมีประสิทธิผลประสิทธิภาพในการดำเนินงาน รวมทั้งการใช้ทรัพยากร การดูแลรักษาทรัพย์สิน
การป้องกัน หรือลดความผิดพลาด ความเสียหาย การรั่วไหล การสิ้นเปลืองหรือการทุจริต
ระบบบัญชีและรายงานทางการเงินมีความถูกต้องเชื่อถือได้ รวมทั้งการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ

ในปี 2548 บริษัทฯ
ได้ประเมินการควบคุมภายในตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ. 2544 และคณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานการประเมินการควบคุมภายใน
ซึ่งจัดทำขึ้นโดยฝ่ายบริหารและสำนักตรวจสอบภายใน โดยมีสาระสำคัญดังนี้

1. สภาพแวดล้อมการควบคุม ผู้บริหารและบุคลากรมีทัศนคติที่ดีและเอื้อต่อการควบคุมภายใน
ผู้บริหารให้ความสำคัญกับการมีศีลธรรม จรรยาบรรณ และความซื่อสัตย์
มีการมอบอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบ และจำนวนผู้ปฏิบัติงานเหมาะสมกับงานที่ปฏิบัติ
นโยบายการปฏิบัติด้านบุคลากรเหมาะสมในการจูงใจและสนับสนุนผู้ปฏิบัติงาน โดยภาพรวม
สภาพแวดล้อมการควบคุมของบริษัทฯ เหมาะสม
และมีส่วนทำให้การควบคุมภายในมีประสิทธิผลโดยบริษัทฯ ได้จัดทำคู่มือการกำกับดูแลกิจการที่ดีในปี
2545 และได้ทบทวนปรับปรุงเป็นประจำทุกปี
ได้มีการสื่อความให้กับผู้บริหารและพนักงานทุกคนนำไปปฏิบัติ ในปี 2547 บริษัทฯ
จัดให้มีการประเมินการกำกับดูแลกิจการที่ดี โดยบริษัทไทยเรตติ้งแอนด์ อินฟอร์เมชั่นเซอร์วิส จำกัด
ซึ่งผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก และปี 2548 บริษัทฯ ประเมินผลด้วยตนเอง
โดยใช้หลักเกณฑ์เดียวกับปี 2547 พร้อมทั้งปรับปรุงให้ดีขึ้น ผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก

2. การประเมินความเสี่ยง บริษัทฯ ได้กำหนดนโยบายและแนวทางในการบริหารความเสี่ยง
เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงอย่างมีระบบตามหลักการสากล
โดยมีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
ในภาพรวมทั้งองค์กรครอบคลุมความเสี่ยงทางการบริหารการเงิน การประกอบธุรกิจ การปฏิบัติการ
การบริหารและการจัดการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม และความเสี่ยงสำคัญอื่น ๆ
ที่เกี่ยวเนื่องกับการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
ผู้บริหารได้ระบุความเสี่ยงในระดับองค์กรและครอบคลุมทุกกิจกรรมที่สำคัญ
และได้จัดทำแผนในการบริหารจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งคณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานการบริหารความเสี่ยงทุกไตรมาส
เพื่อกำกับดูแลในการบริหารจัดการความเสี่ยง และป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น
หรือการเสียโอกาสทางธุรกิจ

3. กิจกรรมการควบคุม บริษัทฯ มีกิจกรรมการควบคุมที่เหมาะสม เพียงพอ และมีประสิทธิผล
โดยกำหนดให้มีนโยบายและระเบียบปฏิบัติเป็นลายลักษณ์อักษรระบุการดำเนินงานในส่วนที่มีความเสี่ยงสำคัญ
และกำหนดกลไกในการควบคุมเพื่อป้องกันและลดข้อผิดพลาด
มีการสอบทานผลการดำเนินงานโดยฝ่ายบริหารและมีดัชนีวัดผลการดำเนินงานกับพนักงานทั้งองค์กร

การควบคุมภายในสำหรับกิจกรรมที่สำคัญ เช่น การบริหาร การเงินการบัญชี การจัดซื้อจัดจ้าง
และการบริหารทรัพยากรบุคคล บริษัทฯ มีการควบคุมที่เหมาะสมและเพียงพอ

4. ข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร บริษัทฯ มีข้อมูลสารสนเทศที่เกี่ยวเนื่องกับการปฏิบัติงาน
การรายงานทางการเงินและการดำเนินงาน การปฏิบัติตามนโยบายและระเบียบปฏิบัติต่าง ๆ
รวมทั้งข้อมูลสารสนเทศที่ได้จากภายนอกองค์กร
มีการสื่อสารไปยังผู้บริหารและผู้ใช้ภายในองค์กรในรูปแบบที่ช่วยให้ผู้รับข้อมูลสารสนเทศปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิผล
ซึ่งข้อมูลสารสนเทศและการติดต่อสื่อสารของบริษัทฯ มีความเหมาะสม

5. การติดตามประเมินผล บริษัทฯ
มีการติดตามประเมินผลการควบคุมภายในและประเมินคุณภาพการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง เช่น
บริษัทฯ ได้นำ Agenda Based Management มาใช้
โดยให้ทุกกลุ่มธุรกิจรายงานผลการดำเนินงานทุกเดือน
รวมทั้งวัดผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปฏิบัติงานตามปกติของฝ่ายบริหาร
ผู้ควบคุมงานและผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้อง
และมีการประเมินผลโดยสำนักตรวจสอบภายในตามแผนการตรวจสอบประจำปี
นอกจากนั้นได้มีคำแนะนำจากการตรวจสอบงบการเงินโดยผู้สอบบัญชีของบริษัทฯ
และคณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานผลการดำเนินงานการบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
อย่างสม่ำเสมอ กรณีพบข้อที่ควรปรับปรุง
ได้มีการกำหนดวิธีปฏิบัติเพื่อให้ความมั่นใจว่าข้อตรวจพบจากการตรวจสอบได้รับการแก้ไข ในปี
2548 คณะกรรมการตรวจสอบได้มีมติและข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะ
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปปฏิบัติจำนวน 37 เรื่อง ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการแล้ว 30
เรื่อง นอกจากนี้ได้มีการติดตามอย่างอิสระโดยที่ปรึกษาจากภายนอกรวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ ISO
ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม
การประเมินด้านเทคนิคที่สำคัญต่อการปฏิบัติงานของโรงงานและทรัพย์สิน

ในส่วนของการรายงาน
คณะกรรมการตรวจสอบได้รายงานผลการตรวจสอบและการควบคุมภายในต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
กระทรวงการคลัง และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินเป็นประจำทุกไตรมาส
และรายงานสรุปประจำปี (ตามรายงานของคณะกรรมการตรวจสอบประจำปี 2548 ข้างท้าย)

คณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานระบบการควบคุมภายในซึ่งประเมินโดยผู้บริหารและสำนักตรวจสอบภายใน
ไม่พบประเด็นปัญหาหรือข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญ
ซึ่งสอดคล้องกับความเห็นของผู้สอบบัญชีของบริษัทฯ ระบบการควบคุมภายในของบริษัทฯ
มีความเพียงพอและมีประสิทธิผล