4. การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

4.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ทอท.
จัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
(Corporatisation) และได้รับการจัดตั้งในรูปของบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน
2545 โดยมีสำนักงานซึ่งจดทะเบียนเป็นสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 333 ถนนเชิดวุฒากาศ
เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66(0)2535-1111 ทอท.
เป็นผู้นำในการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย ธุรกิจหลักของ ทอท.ประกอบด้วย
การจัดการ การดำเนินงาน และการพัฒนา ท่าอากาศยาน
โดยมีท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบ 6 แห่ง ประกอบด้วย ท่าอากาศยานดอนเมือง
ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง
เชียงราย และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งท่าอากาศยาน ทั้ง 6 แห่ง
ให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549
และใช้เป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศ มีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45
ล้านคน ต่อปี สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านตันต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ 76
เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ทอท. มีรายได้หลักมาจาก (ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน (ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing
Charges) และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน (Parking Charges)) ค่าธรรมเนียม
การใช้สนามบิน (Passenger Service Charges) และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก (Aircraft
Service Charges) (ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical
Revenues) ประกอบด้วยค่าเช่าสำนักงานและอสังหาริมทรัพย์ (Office and State Property
Rents) รายได้เกี่ยวกับบริการ (Service Revenues) และรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
(Concession Revenues) ทั้งนี้ ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.
ยังมีผู้ประกอบการภายนอกเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับการให้บริการที่จำเป็นบางส่วน เช่น บริษัท
การบินไทย จำกัด (มหาชน) และ บริษัท บริการภาคพื้นการบินกรุงเทพ เวิลด์ไวด์ไฟลท์ เซอร์วิส
จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสารตามสัญญา-อนุญาต
ให้ดำเนินกิจการภายในท่าอากาศยาน ซึ่งทำกับบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้
ยังมีผู้ประกอบการรายอื่นที่ให้บริการร้านค้าปลีก
สิ่งอำนวยความสะดวกในการเก็บสินค้าและสิ่งอำนวยความสะดวกประเภทต่าง ๆ
โดยผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Fees)
ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ (Service Charges)
ส่วนผู้เช่าพื้นที่บางรายที่ไม่ได้เข้าทำสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการนั้น
จะชำระเพียงค่าเช่าพื้นที่และค่าบริการให้ ทอท. เท่านั้น

4.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

จากขอมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2553 บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
เปนบริษัทยอยของ ทอท. โดย ทอท. ถือหุ้นร้อยละ 60 นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุนใน 9
บริษัทซึ่งเปนผูใหบริการและขายสินคาที่เกี่ยวข้องกับกิจการทาอากาศยานของ ทอท.
โดยบางบริษัทถือเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

ตารางต่อไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. ณ วันที่ 30 กันยายน
2553

+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| รายชื่อบริษัท                     |   | ลักษณะกิจการ               |   | สัดส       |
|                               |   |                          |   | ่วนการถือหุ้น |
+===============================+===+==========================+===+===========+
|                               |   |                          |   | (ร้อยละ)   |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท                          |   | กิจการโรงแรม              |   | 60.00     |
|  โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ต ดิวตี้ฟรี จำกัด       |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร        |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด     |   | ให้บริการท่อส่งน้ำมันแ         |   | 10.00     |
|                               |   | ละเติมน้ำมันด้วยระบบ Hydrant |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด        |   | ให้บริการครัวการบิน          |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด   |   | ให้บ                      |   | 10.00     |
|                               |   | ริการเดินรถยนต์บริการ (ลีมูซีน) |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ดอนเมือง อินเ              |   | บริหารงานและดำเนินการเก    |   | 9.00      |
| ตอร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด |   | ี่ยวกับ โรงแรม ณ ท่าอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท บริการเช                  |   | ให้บริการจัดส่งเชื้อเพลิงการบิน  |   | 4.94      |
| ื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท เทรดสยาม จำกัด            |   | ให้บริการแ                 |   | 1.50      |
|                               |   | ลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทย                      |   | ให้บริการภาคพื้นดิน           |   | 1.43      |
| แอร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
|                               |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+

ทอท. ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท. บางรายเนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทน

4.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบปีบัญชี 2553 แล้ว
จะเห็นได้ว่า ทอท. มีรายได้จากกิจการการบินคิดเป็นประมาณร้อยละ 58.3
โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้ ทอท.
เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 14.2
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.
ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียม
ที่ผู้โดยสารที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ ทอท. ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 42.4
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เป็นค่าธรรมเนียมที่สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่าง
อากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 1.7
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก รายไดสวนแบงผลประโยชน
คาเช่าสํานักงานและอสังหาริมทรัพย
และรายได้เกี่ยวกับบริการเมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการดําเนินงานทั้งหมด สําหรับรอบบัญชีป
2553 จะเห็นไดวา ทอท. มีรายไดที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ 41.7
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

ในรอบปีบัญชี 2553 รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท.
จากการดำเนินกิจการค้าปลีก บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร
ที่จอดรถ โฆษณา และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 22.0 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่อื่น ๆ ที่
ทอท. ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
สายการบินและผู้เช่าอื่น ๆ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 6.7 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ
อาทิ ไฟฟ้า โทรศัพท์ เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ
13.0 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

4.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมาย หากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท. มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลให้ ทอท. ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ โดยในปัจจุบัน กระทรวงการคลังเปน
ผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ 70 ดังนั้น ทอท.
จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2502 และ
มีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชนทั่วไป
รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงิน แผนดินเปนผูสอบบัญชี
โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงินและความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

คณะกรรมการของ ทอท. ไดรับการแต่งตั้งจากการประชุมสามัญผู้ถือหุ้น
โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่มีบทบาทสำคัญในการแต่งตั้งคณะกรรมการดังกล่าว
และผู้แทนของกระทรวงการคลังไดรับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการ ทอท. ดวย
นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้ของประเทศ พ.ศ.2528
ในการกํากับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ปฏิบัติตามข้อกําหนดในระเบียบดังกล่าว

(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศมีหน้าที่รับผิดชอบการบินในราชการทหารและมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการบินในประเทศไทย
ท่าอากาศยาน
ดอนเมืองเปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม
ในป พ.ศ.2522 ได้มีการก่อตั้ง "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย"
กองทัพอากาศไดใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งทาอากาศยานดอนเมืองแก่การทาอากาศยาน
แหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของทาอากาศยานดอนเมืองยังคงอยูในความดูแลของกองทัพอากาศ
แมวา ทอท. จะไดเชาพื้นที่ อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองทั้งหมดแลวก็ตาม
นอกจากทาอากาศยานดอนเมืองแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหมแก ทอท.
ดวย ดังนั้น ทอท. จึงไดทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดิน
อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองและทาอากาศยานเชียงใหม
กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสำคัญในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษาความปลอดภัยที่
ทาอากาศยานของ ทอท. นอกจากนี้
กองทัพอากาศยังมีหนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ เชน การกอวินาศกรรม
และกรณี จี้เครื่องบิน เป็นต้น
(ค) ความสัมพันธ์กับกระทรวงคมนาคมและกรมการบินพลเรือน

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ
(ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551 กำหนดให้มีคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงคมนาคม
ผู้บัญชาการทหารอากาศ และกรรมการอื่นอีกเจ็ดคน แต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี
และให้อธิบดีกรมการบินพลเรือน เป็นกรรมการและเลขานุการ
มีอำนาจและหน้าที่ในการออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551
และพิจารณากำหนดอัตราและเงื่อนไข การเรียกเก็บค่าบริการ ค่าภาระ
หรือเงินตอบแทนอื่นใดในสนามบินอนุญาต ซึ่งให้บริการแก่สาธารณะ
ซึ่งต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
รวมถึงพิจารณากำหนดเงื่อนไขการเรียกเก็บและอนุมัติอัตราค่าบริการอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศด้วย

4.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปจจุบัน ทอท. เปนผูดําเนินกิจการทาอากาศยานนานาชาติในประเทศไทยทั้งหมด 6 แหง
ได้แก่ ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ที่เริ่มเปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549 ทั้งนี้ ในรอบปีบัญชี 2553
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเสมือนประตูสู ประเทศไทย ให้บริการผู้โดยสาร คิดเปนรอยละ 74.0
ของจํานวนผูโดยสารทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานทั้ง 6 แหง ของ ทอท. จํานวน
ผูโดยสาร และปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานตาง ๆ ของ ทอท.
ขึ้นอยูกับปจจัยและองคประกอบตาง ๆ เชน สภาพธุรกิจ

ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย
รวมทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก ความต้องการของผู้โดยสาร ในการเดินทางทางอากาศ
ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทย รวมทั้งความต้องการในการเดินทางเข้า และออกจากประเทศไทย
ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของ ทอท. เป็นต้น

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ปริมาณการจราจรทางอากาศจากธุรกิจสายการบินราคาประหยัด (Low
Cost Carriers) มีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้น จากการฟื้นตัวภายหลังภาวะวิกฤติเศษฐกิจ
ปัจจุบันมีสายการบินราคาประหยัดใช้บริการที่ท่าอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง รวม 16
สายการบิน เป็นสายการบินของไทยจำนวน 3 สายการบิน ได้แก่ Orient Thai Airlines,
Thai Air Asia และ NOK Air และสายการบินต่างชาติอีก 13 สายการบิน ได้แก่ Air Asia,
Tiger Airways, Jetstar Airways, Jetstar Aisa, Cebu Pacific Air, Air
India Express, Firefly, Indonesia Air Asia, Condor Flugdienst,
Tomsonfly, Jin Air, Jeju Air และ Air Berlin ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ทอท.
มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัดรวมทั้งสิ้น 108,123 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี
2552 ร้อยละ 25.04 และให้บริการผู้โดยสาร เป็นจำนวน 13.99 ล้านคน
เพิ่มขึ้นจากช่วงรอบปีบัญชี 2552 ร้อยละ 38.50

(ก) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

จํานวนผูโดยสาร ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง เพิ่มขึ้นจาก 50.08 ล้านคน
ในรอบปีบัญชี 2552 เป็น 57.43 ล้านคน ในรอบปีบัญชี 2553 หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 14.66
ตารางตอไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผูโดยสาร⁽¹⁾ ที่ใช้ทาอากาศยานของ
ทอท. ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลา ที่ระบุ

[TABLE]

หมายเหตุ:

(1) จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดคำนวณจาก (ก) จำนวนผู้โดยสารขาเข้า ขาออก
ที่เป็นผู้โดยสารต้นทางปลายทางและผู้โดยสารเปลี่ยนเครื่อง (Transfer Passenger) และ (ข)
จำนวนผู้โดยสารผ่าน (Transit Passenger)

(ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่งรวมกัน เพิ่มขึ้นจาก
346,538 เที่ยวบิน ในรอบปี 2552 เป็น 385,769 เที่ยวบิน ในรอบปีบัญชี 2553
หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.32 โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 215,650
เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.65 และเที่ยวบินภายในประเทศ 170,119 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.52

ตารางตอไปนี้แสดงปริมาณการขึ้น - ลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ทาอากาศยานของ ทอท.
ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า - ออก
(ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo)

ในรอบปีบัญชี 2553
ทอท.มีรายไดที่ไดจากบริการการขนถายสินคาพัสดุและไปรษณียภัณฑ์ในรูปของรายไดสวนแบงผลประโยชนจากบริการเก็บสินค้าและคาเชาพื้นที่สําหรับคลังสินคา
และในรูปของรายไดจากคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน คาธรรมเนียม
ที่เก็บอากาศยาน และค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากอากาศยานที่ใช้เพื่อการขนสงสินคาโดยเฉพาะ

สำหรับการบริการขนส่งสินค้าที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จะเป็นการดำเนินการภายในเขตปลอดอากร
(Free Zone) ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางตอไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถายสินคาและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า -
ออก (ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo) ณ ทาอากาศยานของ ทอท.
สําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

4.1.5 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลง รวม 295,385 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2552 คิดเป็นร้อยละ
8.17 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 190,293 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.29
และเป็นเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน 105,092 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.80
จำนวนผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 45.26 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2552 คิดเป็นร้อยละ 13.61
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 32.40 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.18
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 12.86 ล้านคน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 9.84 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้า และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.28 ล้านตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 28.83
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศ จำนวน 1.23 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 29.31
และเป็นการขนถ่ายภายในประเทศจำนวน 55,244 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.01

(ก) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 98
สายการบิน (สายการบินต่างชาติ 92 สายการบิน และสายการบินของไทย 6 สายการบิน
ไม่รวมสายการบินที่ทำ Code-share 7 สายการบิน) เป็นสายการบินขนส่งผู้โดยสารผสมสินค้า 85
สายการบิน และเที่ยวบินขนส่งสินค้าอย่างเดียว 13 สายการบิน มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม
261,782 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.19 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 188,586 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.22 สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 73,196 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ
10.79 รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 42.50 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.70
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 32.38 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 15.21
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 10.12 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.09 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 1.27 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 30.20
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 1.22 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 29.31
โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลผลิตทางการเกษตร
สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอ
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน 48,513 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 57.45
ส่วนใหญ่เป็นสินค้าประเภทสิ่งพิมพ์ที่ส่งไปยังต่างจังหวัด
พืชผลทางการเกษตรจากภาคเหนือและอาหารทะเลจากภาคใต้มายังกรุงเทพฯ

(ข) ท่าอากาศยานดอนเมือง

เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2552
การบินไทยได้ย้ายเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศทั้งหมดไปทำการบินที่ ทสภ.
ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 มีสายการบินให้บริการเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศ ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง จำนวน 2 สายการบิน ได้แก่ NOK Air และ One-Two-Go
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 33,603 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.01
เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศแบบไม่ประจำ 1,707 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.84
สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 31,896 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.58
รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 2,758,831 คน ลดลงร้อยละ 0.89
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 16,694 คน ลดลงร้อยละ 27.70
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 2,742,137 คน ลดลงร้อยละ 0.67
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 6,767 ตัน ลดลงร้อยละ 56.76
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 36 ตัน และการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน
6,731 ตัน

4.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท. ประกอบด้วย ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานภูเก็ต และ ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย
(ก) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 11
สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้นลงรวม 27,422 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.84
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 2,744 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 3.51
ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 24,678 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 21.98
รองรับจำนวนผู้โดยสารรวม 3,182,980 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.81
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 250,033 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.69 ผู้โดยสารภายในประเทศ
2,932,947 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.27 มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน
20,641 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 17.17 เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 104 ตัน
ลดลงร้อยละ 70.70 ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศ 20,537 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
18.97
การขนส่งสินค้าภายในประเทศส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าประเภทเอกสารและสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกเป็นประเภทพืชผลทางการเกษตร

(ข) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ท่าอากาศยานหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 11,116 เที่ยวบิน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 22.92 ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 6 สายการบิน
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศ 749 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 489.76
จากการเริ่มให้บริการเที่ยวบินแบบประจำของสายการบิน Tiger Airways และ Air Asia
และเที่ยวบินภายในประเทศ 10,367 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 16.27
ให้บริการผู้โดยสารรวม 1,464,984 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 14.17
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 89,596 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 582.12
ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 1,375,388 คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 8.30
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกจำนวน 13,464 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 20.75
ซึ่งเป็นการขนถ่ายภายในประเทศทั้งหมด

(ค) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 29 สายการบิน
มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น – ลง รวม 46,132 เที่ยวบิน เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้วเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
28.16 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 21,818 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 32.14
จากทั้งเที่ยวบินแบบประจำและเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน
24,314 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 24.79 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 6,797,098 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 24.91 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 3,092,148 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 38.81 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 3,704,950 คน
เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 15.28 จากจำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ
ส่วนปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกรวมทั้งสิ้น 25,921 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ
61.32 ประกอบด้วยการขนถ่ายสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 9,466 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 111.86
และการขนถ่ายสินค้าในประเทศจำนวน 16,455 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 41.85

(ง) ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

ในช่วงรอบบัญชีปี 2553 ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม
4 สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 5,714 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นจากรอบปีบัญชี 2552 คิดเป็นร้อยละ
3.03 มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นเที่ยวบินแบบไม่ประจำทั้งหมดรวม 46 เที่ยวบิน
และเที่ยวบินในประเทศ 5,668 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.85 ให้บริการผู้โดยสารรวม 724,241
คน เพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.63 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 674 คน
และผู้โดยสารภายในประเทศ 723,567 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้โดยสารที่เดินทางโดยสายการบิน Thai
Airways International และ Thai Air Asia ในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงราย
มีปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกทั้งหมด
เป็นการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศรวม 2,626 ตัน เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วคิดเป็นร้อยละ 14.82
4.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

4.2.1 การแข่งขัน

แมวา ทอท. จะไมตกอยูในภาวะที่ตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ภายในประเทศ
แต่ทาอากาศยานที่อยู่ภายใตการดูแลของ ทอท.
โดยเฉพาะทาอากาศยานสุวรรณภูมิตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคซึ่งในปัจจุบัน
ท่าอากาศยานของประเทศต่าง ๆ
ได้พัฒนาขีดความสามารถของท่าอากาศยานเพื่อรองรับกับอุตสาหกรรมการบินที่มีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เช่น ท่าอากาศยานชางฮีของประเทศสิงคโปร์ เปิดให้บริการอาคารผู้โดยสารแห่งใหม่หลังที่ 3
เมื่อเดือน มกราคม 2551
พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกทางการบริการที่มีความทันสมัยด้วยเทคโนโลยีชั้นสูง
ในขณะที่ประเทศเวียดนามอยู่ระหว่างการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่ เพื่อให้เป็นศูนย์กลาง
การคมนาคมของประเทศ
และประเทศจีนมีโครงการสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่รวมถึงพัฒนาเครือข่ายท่าอากาศยานในภูมิภาคในอนาคตข้างหน้า
ดังนั้น เพื่อคงไว้ซึ่งความเปนศูนยกลางการบิน
การแข่งขันจะเน้นทั้งทางด้านบริการแก่เที่ยวบินและผู้โดยสารควบคู่กันไป
โดยรวมถึงอัตราค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
การซ่อมบำรุงอากาศยาน สิ่งอำนวยความสะดวก ในการเติมน้ำมันเชื้อเพลิง ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์
สิ่งอำนวยความสะดวกด้านหลุมจอด ความพร้อมและความสะดวกในการให้บริการ
อย่างต่อเนื่องแก่ผู้โดยสารต้นทาง ปลายทาง ผู้โดยสารผ่านและผู้โดยสารเปลี่ยนเที่ยวบิน
การลำเลียงสัมภาระไปยังเที่ยวบินต่อไป
ตลอดจนความพร้อมในการรองรับเที่ยวบินขึ้นและลงที่รวดเร็วและเพียงพอ

นอกจากนี้ ทอท. มีแผนการตลาดสำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค 4 แห่ง คือ ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย
(เฉพาะในช่วง Summer Schedule) เป็นการเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียม ในการขึ้น –
98+ลงของอากาศยานตั้งแต่ร้อยละ 30 ถึงร้อยละ 95
โดยมีจุดมุ่งหมายในการจูงใจให้สายการบินขยายแผนการให้บริการเส้นทาง
การบินเดิมและเส้นทางการบินใหม่ มีแผนการตลาดกระตุ้นเที่ยวบินเช่าเหมาลำระหว่างประเทศ
โดยการเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมในการ

ขึ้น - ลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานร้อยละ 50 สำหรับทุกท่าอากาศยาน
ยกเว้น ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยาน สุวรรณภูมิ
มีแผนการตลาดเพื่อกระตุ้นการเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้โดยสารระหว่างประเทศที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมในการขึ้น -
ลงของอากาศยานให้แก่สายการบินที่สามารถนำผู้โดยสารระหว่างประเทศผ่านท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า
อีกทั้งในช่วงภาวะวิกฤตเศรษฐกิจโลกถดถอย ราคาน้ำมันมีความผันผวน
การเมืองภายในประเทศมีความวุ่นวาย และมีการระบาดไปทั่วโลกของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
2009 ทอท.
ได้มีมาตรการเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของไทยและช่วยเหลือผู้ประกอบการสายการบินเพื่อเป็นการสร้างขวัญกำลังใจให้กับสายการบินและผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจภายในท่าอากาศยานอย่างต่อเนื่อง
โดยในปี 2553 ได้ประกาศลดค่าธรรมเนียม ในการขึ้น - ลงของอากาศยานในอัตราร้อยละ 15
และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานในอัตราร้อยละ 50 ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและ
ท่าอากาศยานดอนเมือง และลดค่าธรรมเนียมในการขึ้น - ลงของอากาศยานในอัตราร้อยละ 10
และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานในอัตรา ร้อยละ 20 ที่ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย
ซึ่งมาตรการดังกล่าวจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม 2553

4.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของ ทอท. ประกอบด้วย

-   ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน (Hub )และประตูสู่เอเชีย (The
    Gateway to Asia)

-   ท่าอากาศยานของ ทอท.
    มีพื้นที่ที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

-   ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีปเอเชียให้ความสนใจ
เป็นอย่างมาก จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ในปี 2552
มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาในประเทศไทยจำนวน 14.15 ล้านคน
เป็นนักท่องเที่ยวจากเอเชียตะวันออกคิดเป็นร้อยละ 50.01 จากยุโรปคิดเป็นร้อยละ 28.69
จากอเมริกาคิดเป็นร้อยละ 6.03 จากเอเชียใต้คิดเป็นร้อยละ 5.84
จากตะวันออกกลางคิดเป็นร้อยละ 3.42 จากแอฟริกาคิดเป็นร้อยละ 0.79
และจากโอเชียนเนียคิดเป็น ร้อยละ 5.21 ของจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมด
ปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพและประเทศไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทยเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก
ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)"
เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทาง และ
มีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
มากกว่าผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ

นอกจากนี้ การที่รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว
และได้รณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ
เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
รวมทั้งสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานอื่น
ๆ มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยมีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้น
ประกอบกับการที่ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ
ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว
และพม่า ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากเมืองใหญ่
ๆ ในทวีปอเมริกา ทวีปยุโรป ทวีปออสเตรเลีย และเมืองอื่น ๆ ในเอเชีย

(ข) รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน(Hub) และการเป็นประตูสู่เอเชีย (The
Gateway to Asia)

ท่าอากาศยานระหว่างประเทศของ ทอท.
นอกจากจะเป็นเสมือนประตูสู่เอเชียที่สำคัญของประเทศแล้ว
การเตรียมพร้อมในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกัน
รัฐบาลได้มองเห็นศักยภาพของจังหวัดเชียงใหม่ที่จะสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางการบินที่เชื่อมไปสู่ประเทศในแถบอินโดจีนได้อย่างสะดวกรวดเร็วรวมทั้งเป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
นอกจากนั้นยังเล็งเห็นถึงศักยภาพการเติบโตด้านการท่องเที่ยวทางภาคใต้ของไทย
โดยเฉพาะเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตที่สามารถพัฒนาไปสู่ศูนย์กลางของการเดินทางท่องเที่ยวทางภาคใต้
จึงได้ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องดำเนินการเพื่อพัฒนา
สิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ต ให้มีความพร้อมและสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต
เพื่อเป็นการเพิ่มความเชื่อมั่นให้สายการบินทั่วโลกถึงศักยภาพและความพร้อมของ ท่าอากาศยานไทย
(ค) ท่าอากาศยานของ ทอท.
มีพื้นที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

เนื่องจากท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ทอท.
มีพื้นที่ที่สามารถรองรับการขยายตัวและการพัฒนาโครงการต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้
โดยการร่วมลงทุนกับหน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการภาคเอกชนดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับกิจกรรมการบิน
เช่น
โครงการศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานแบบครบวงจรในลักษณะปลอดอากรโดยให้มีบริการทั้งศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานและศูนย์กลางสำรองและจำหน่ายอะไหล่
โครงการศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศ
โดยมีกิจกรรมจัดแสดงสินค้าทางด้านการบินและการจัดแสดงอากาศยาน โครงการศูนย์ฝึกบินจำลอง
สำหรับนักบินและนักเรียนการบิน และโครงการอาคารผู้โดยสารสำหรับอากาศยานส่วนตัว ณ
ท่าอากาศยาน
ดอนเมือง เป็นต้น

(ง) ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยาน

คณะผู้บริหารของ
ทอท.มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดีรวมถึงมีการวางแผนพัฒนาท่าอากาศยานและปรับปรุงท่าอากาศยานให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
และมีศักยภาพสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าได้ ดังนั้นเพื่อให้การบริหารงานของ ทอท.
สามารถแข่งขันในระดับสากล และเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทอท.
จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการแข่งขันด้านต่าง ๆ
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้บรรลุยังเป้าหมายที่กำหนดไว้
ตลอดจนดำเนินการในการสร้างเครือข่ายพันธมิตรธุรกิจเพื่อส่งเสริมการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานทั้ง
6 แห่ง ที่อยู่ภายใต้การดำเนินงานของ ทอท.
และทำการตลาดเชิงรุกกับกลุ่มลูกค้าสายการบินในภูมิภาคต่าง ๆ

3.  ยุทธศาสตร์การแข่งขัน

(ก) การพัฒนาท่าอากาศยานเพื่อการแข่งขัน

[] ทอท.
เป็นหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยกำหนดแนวทางการพัฒนาท่าอากาศยาน
ทั้งด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการเติบโตของปริมาณ
การขนส่งทางอากาศและการพัฒนาเพื่อการยกระดับคุณภาพการบริการและการบริหารจัดการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ให้ทัดเทียมกับ
ท่าอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ในรอบปีที่ผ่านมา ทอท.
ได้คำนึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณการจราจร
ทางอากาศของท่าอากาศยานในกรุงเทพมหานคร
โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพย์สินที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดย ทอท. ได้ดำเนินการ
ตามแผนวิสาหกิจของ ทอท. ฉบับที่ 2 ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 จนถึงปีงบประมาณ 2551
ซึ่งมีเหตุการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบต่อ การดำเนินงานของ ทอท. อย่างมีนัยสำคัญ เช่น
การเกิดวิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก การปิดท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยาน
ดอนเมืองในช่วงปลายปี 2551 ทำให้ ทอท.
ในฐานะผู้ได้รับผลกระทบต้องเร่งการฟื้นฟูภาพลักษณ์เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่สายการบินและผู้ใช้บริการโดยเฉพาะชาวต่างชาติ
กอปรกับต้นปี 2552 เกิดการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ชนิดเอ 2009 H1N1 (Swine
Flu)
ส่งผลกระทบต่อการเดินทางของผู้โดยสารเนื่องจากความกังวลเรื่องการรับเชื้อโรคจากการเดินทาง
นอกจากนี้ ในด้านการบริหารจัดการภายในของ ทอท.
ได้ดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังในการนำระบบบริหารจัดการเพื่อสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์
(Economic Value Management:EVM) และ Balanced Scorecard (BSC)
มาใช้ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 ดังนั้น ในรอบปี ที่ผ่านมา ทอท. จึงเห็นควรจัดทำแผนวิสาหกิจของ
ทอท. ฉบับที่ 3 (ปีงบประมาณ 2553-2557) เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์และนโยบายดังกล่าว
โดยมีประเด็นสำคัญ คือ
การมุ่งเน้นปัจจัยขับเคลื่อนมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์และความเชื่อมโยงระหว่างวิสัยทัศน์ ทอท. ใหม่
คือ “ผู้นำธุรกิจท่าอากาศยาน ในภูมิภาคเอเชีย” กับกลยุทธ์ 4 ด้าน ดังนี้
1.กลยุทธ์เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 2. กลยุทธ์พัฒนาธุรกิจและการตลาด 3.
กลยุทธ์บริหารจัดการองค์การสู่ประสิทธิภาพสูง และ 4. กลยุทธ์สร้างความรับผิดชอบต่อสังคม
สิ่งแวดล้อม และการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เพื่อนำมากำหนดแผนงาน/โครงการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ (Strategic Improvement
Plans:SIPs) รองรับกลยุทธ์ต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนด

สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค ทอท.
มีนโยบายด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินการตามแผนพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตสู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค นอกจากนี้ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการกำหนดนโยบายการตลาดเชิงรุก
โดยการพัฒนาแผนการเปิดตลาดเส้นทางการบินใหม่ ๆ
การจัดทำแผนการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ
แผนการศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ
และการจัดกิจกรรมการส่งเสริมการตลาดที่หลากหลาย รวมถึงการสรรหาและพัฒนาบุคลากรของ
ทอท. ด้านการตลาด เพื่อรองรับนโยบายการตลาดเชิงรุกข้างต้น

(ข) การนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเข้าสู่การจัดอันดับ

ภายหลังจากการเปิดให้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขข้อบกพร่องต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการให้ดียิ่งขึ้น
เพื่อสามารถนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิไปสู่เป้าหมายในการเป็นท่าอากาศยานชั้นนำของโลก โดย
ทอท. ได้เน้นด้านความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ และด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น
ขั้นตอนการตรวจผ่านผู้โดยสารที่รวดเร็ว ที่นั่งพักรอเพียงพอ ป้ายบอกทางที่ชัดเจน
จำนวนห้องน้ำที่เพียงพอกับจำนวนผู้โดยสาร ความสะอาดภายในอาคารผู้โดยสารและบริเวณ
ท่าอากาศยาน ตลอดจนการคมนาคมเชื่อมต่อกับท่าอากาศยาน
ทั้งนี้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้สมัครเข้าร่วมโครงการ Airport Service Quality (ASQ)
ของ Airport Council International (ACI) โดยในไตรมาสที่ 3 ของปีงบประมาณ 2553
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจัดอยู่ในลำดับที่ 52 ของท่าอากาศยานที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 147
ท่าอากาศยาน
4.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

4.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของ ทอท.
เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการร้านค้าปลีก ร้านค้าปลอดอากร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน
ภัตตาคาร ลานจอดรถ บริการโฆษณา บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รานหนังสือ
ร้านอาหารว่างและเครื่องดื่ม บริการรถลีมูซีน บริการรถเช่า รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์
ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว บริการด้านสื่อสารโทรคมนาคมต่าง ๆ ธนาคาร
บริการภาคพื้นดิน และบริการด้านการขนส่ง ซึ่งโดยทั่วไป ทอท.
จัดเก็บรายได้จากผู้ประกอบการดังกล่าวในรูปของส่วนแบงผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยาน
โดยคิดในอัตราร้อยละของรายได้หรือผลตอบแทนขั้นตํ่าแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
หรืออัตราผลตอบแทนคงที่ โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการ
สำหรับการเปิดประมูลคัดเลือกผู้ประกอบการนั้น
จะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำหรือค่าตอบแทนคงที่สูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอขอประกอบการเพียงรายเดียวจะพิจารณายกเลิกการประมูลดังกล่าว
เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ ทอท. โดยทั่วไปสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุขอสัญญา
ที่คล้ายคลึงกัน แต่จะแตกตางกันในบางส่วน ขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาต 1-30 ปี

4.3.2 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท. ใหผูประกอบการเช่าพื้นที่เพื่อเป็นสำนักงานและ/หรือประกอบกิจการต่าง ๆ
ตามสัญญาเช่าและ/หรือสัญญาอนุญาต ซึ่ง ทอท.
กำหนดอัตราค่าเช่าตามอัตราค่าภาระการใช้ท่าอากาศยาน ทรัพย์สิน บริการและความสะดวกต่าง ๆ
ในกิจการ ของ ทอท.โดยแยกอัตราค่าภาระฯ เป็น 3 อัตรา คือ อัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานดอนเมือง อัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค และอัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและอสังหาริมทรัพยจะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของผูเชา
เปนหลัก โดยปกติ ทอท.
จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาที่ไดรับจากผูเช่าพื้นที่สําหรับสํานักงาน
ทอท. ได้คง อัตราคาเชาสําหรับการเชาพื้นที่ทาอากาศยานดอนเมืองในอัตราปจจุบันตั้งแต่ปี
พ.ศ. 2538 และการเชาพื้นที่ทาอากาศยานภูมิภาคตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2539
อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจในภูมิภาคซึ่งรวมถึงวิกฤตการณทางด้านการเงินในภูมิภาคเอเชียเมื่อ
ปี พ.ศ. 2540 โดยทั่วไปสัญญาเชาจะมีอายุสัญญา ตั้งแต 1 ถึง 3 ป โดยปกติ ทอท.
จะเรียกเก็บค่าเช่าสำหรับพื้นที่ในท่าอากาศยานดอนเมือง ในอัตรา 325
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นบริษัทเอกชน และในอัตรา 190 บาท
ต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นหน่วยงานราชการและองค์การของรัฐ
และรัฐวิสาหกิจ ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์จะอยู่ในอัตราระหว่าง 240 บาทถึง 750
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน อัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานภูมิภาคจะต่ำกว่าอัตราค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง แต่สำหรับพื้นที่เช่า ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยทั่วไปอัตราจะสูงกว่าค่าเช่า ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ได้กำหนดค่าเช่าห้องเพื่อใช้ดำเนินการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ในอัตราระหว่าง 300 บาท ถึง1,200
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน และเนื่องจาก ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีเนื้อที่จำนวนมาก
จึงมีที่ดินว่างเปล่าที่สามารถจัดสรรให้ผู้เช่า ผู้ประกอบการได้ โดยกำหนด ค่าเช่าในอัตราระหว่าง
35 บาท ถึง 80 บาท ต่อตารางเมตรต่อเดือน

4.3.3 การให้บริการของ ทอท.

ทอท. ได้จัดหาบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน และผู้ประกอบการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. ตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ
และเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งไดแก กระแสไฟฟา น้ำประปา โทรศัพท ฯลฯ
โดยค่าสาธารณูปโภคนี้จะคิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม (Cost Plus Margin) ทั้งนี้
คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสาร จะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ 15
ของคาเชาต่อเดือน
นอกจากบริการด้านสาธารณูปโภคแล้ว ทอท. ได้จัดหาบริการอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบินโดยตรง อาทิ บริการภาคพื้นดิน
บริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยาน ครัวการบิน
เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน เป็นต้น

ทอท. ยังได้จัดเตรียมบริการอื่น ๆ ที่ต่อเนื่อง เพื่อรองรับผู้โดยสารและสัมภาระของสายการบิน
เช่น บริการรถเช่า รถลีมูซีน ลานจอดรถ ร้านค้า ร้านอาหาร และคลังสินค้า เป็นต้น

4.4 ลูกค้าสายการบิน

ในช่วงรอบปีบัญชี 2553 ทาอากาศยานของ
ทอท.ใหบริการกับสายการบินประจำจากการขนส่งผู้โดยสารและสินค้ารวม 94 สายการบิน ทอท.
เชื่อวา การที่กรุงเทพฯ เปรียบเสมือนประตูสูประเทศไทย
และการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทาง ต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นปจจัยสำคัญที่สุดที่ทําใหสายการบินตาง ๆ
ตัดสินใจเลือกใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
โดยที่อัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
รวมทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการจราจรทางอากาศนั้น
ไมมีผลตอการตัดสินใจของลูกคาสายการบินอยางมีนัยสําคัญในการเลือกใช้บริการท่าอากาศยานของ
ทอท. เนื่องจาก สายการบินจะจัด
เสนทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความตองการของผู้โดยสารที่ตองการเดินทางมาสู่ประเทศไทย
นอกจากนี้ ทอท. เชื่อวาตลาดสําหรับ “ศูนยกลางการบิน” (Hub and Spoke Traffic)
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตมีขอจํากัดมากกว่าซึ่งตางจากทาอากาศยานในอเมริกาเหนือและยุโรป
เนื่องจากมีความตองการในตลาดเพียงพอที่จะสนับสนุนการบินโดยตรงสูจุดหมายปลายทางในภูมิภาคและการบินในเสนทาง
ระยะยาวไปยังทาอากาศยานหลักในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต
ในฐานะสายการบินแหงชาติ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เปน ลูกคาที่สำคัญที่สุดของ
ทอท. โดยในช่วงรอบปีปฏิทิน 2553 (ม.ค.- ก.ย.53) บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
ใหบริการแกผูโดยสารระหว่างประเทศและภายในประเทศรวมกันเปนจํานวนรอยละ 72.98
ของจํานวนผูโดยสารรวมทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
และใหบริการเที่ยวบินระหวางประเทศและในประเทศรวมกันเปนจํานวนรอยละ 32.05
ของจำนวนเที่ยวบินทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
4.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท. (ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวยความสะดวกสําหรับ การขนถายสินคาการซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยานและการใชประโยชนในบริเวณที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน
โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชในกิจกรรมตาง ๆ ดังนี้

  • การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในเขตปลอดอากร ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
  ดําเนินการโดย บริษัท การบินไทย จำกัด

(มหาชน) และบริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

  • การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน) โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุง

อากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

  • การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน) บริษัท ครัวการบินกรุงเทพ จำกัด

และบริษัท แอลเอสจี สกายเชฟส์ (ประเทศไทย) จำกัด

  • การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
  และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของ ทอท. เป็นผู้จัดสรรพื้นที่ให้เช่า

แก่ผู้ประกอบการรายอื่น

4.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง (Ranways) ทางขับ (Taxiways) และลานจอดอากาศยาน (Apron)
แลว ทอท.ยังใหบริการ สิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก

  • สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป เช่น
  ระบบไฟฟ้าส่องสว่างพื้นที่ลานจอดอากาศยาน (Apron Flood Light)

ระบบไฟทางวิ่ง ทางขับ (Runway/Taxiway Visual Adis Light) คือไฟขอบทางวิ่ง
(Runway Edge) และไฟกึ่งกลางทางวิ่ง (Runway Center line Lights) เป็นต้น

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการให้บริการน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน คือ
  ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานแบบท่อส่งใต้ดิน

(Fuel Hydrant Pits)

  • สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนถ่ายผู้โดยสารจากเครื่องบินมายังอาคารผู้โดยสาร
  หรือจากอาคารผู้โดยสารไปยังเครื่องบิน

คือการให้บริการสะพานเทียบเครื่องบิน (Aerobridge) ณ หลุมจอดอากาศยานแบบประชิดอาคาร
(Contact Gate) รวมถึง สิ่งอำนวยความสะดวกที่จะช่วยลดมลภาวะทางอากาศ คือ
ระบบปรับอากาศ (PC Air) และระบบไฟฟ้า 400Hz ที่ติดตั้งควบคู่กับสะพานเทียบเครื่องบินด้วย

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการนำเครื่องบินขับเคลื่อนเข้าจอดยังหลุมจอดอากาศยาน
  คือระบบไฟทัศนสัญญาณนำเครื่องบิน

เข้าจอด (Visual Docking Guidance System : VDGS)

  • อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

• เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ

  • สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ
  ระบบเครื่องช่วยการเดินอากาศ (Navigation Aids : NAV Aids)

  สิ่งอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
  ในขณะที่สิ่งอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับ

การพยากรณ์อากาศ ดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา
การควบคุมการจราจรทางอากาศ ณ ทาอากาศยานทุกแหง ของ ทอท.
อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ภายใตการกํากับดูแลของ กระทรวงคมนาคม บริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด มีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคาร ในทาอากาศยานของ
ทอท. โดย ทอท. ไมได้ เรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่ดังกลาว บริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด เปนผูใหบริการการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุเครื่องชวยการเดินอากาศและเปนผู้กำหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับสายการบินที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ
บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
มีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใชประโยชนในกิจกรรมดังกลาว

ณ ทาอากาศยานของ ทอท. บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
จะจัดเก็บคาธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นํา

อากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการการบินพลเรือนเปนผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตราคาธรรมเนียมดังกลาว
ทอท. ไมไดรับ

สวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และบริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ก็ไมไดรับ

สวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท. เช่นกัน
4.7 ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

• มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

การตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยานด้วยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน
(Walk Through Metal Detector) และเครื่อง X-ray
แม้ว่าขณะที่ทำการตรวจค้นอยู่จะไม่มีสัญญาณเตือนใด ๆ ทอท.
ก็ยังมีการสุ่มตรวจผู้โดยสารและสัมภาระติดตัว
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ ขึ้นไปยังอากาศยาน
นอกจากนี้ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้มีการตรวจค้นสัมภาระบรรทุกโดยระบบ Inline Security
System ด้วยเครื่อง Computed Tomography X-ray (CTX)
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงในการตรวจหาร่องรอยวัตถุระเบิด ประกอบกับอุปกรณ์ Explosive Trace
Detector (ETD) อีกขั้นหนึ่ง ทั้งนี้
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายไปกับอากาศยานได้
4.7.1 ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2550 เป็นต้นมา ทอท.
ได้ปฏิบัติตามมาตรการการรักษาความปลอดภัยที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(International Civil Aviation Organization: ICAO) และกรมการบินพลเรือน
กำหนด กล่าวคือ ผู้โดยสารที่เดินทางไปกับอากาศยานต้องนำของเหลว
เจลและสเปรย์ทุกชนิดใส่กระเป๋าสัมภาระก่อนนำไปเช็คอิน กรณีต้องนำติดตัวไป
ต้องมีขนาดความจุไม่เกิน 100 มิลลิลิตร/กรัม บรรจุในถุงพลาสติกใส เปิด-ปิดผนึกได้คนละ 1 ถุง
ๆ ละไม่เกิน 10,000 มิลลิลิตร/กรัมหรือ 1 ลิตร
โดยต้องแสดงถุงพลาสติกใสซึ่งใส่ภาชนะบรรจุของเหลว เจล
และสเปรย์ต่อเจ้าหน้าที่ตรวจค้นก่อนเข้ารับการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัยและในส่วนที่เกินจากปริมาณที่กำหนด
ผู้โดยสารไม่สามารถนำขึ้นเครื่องได้ สำหรับนม อาหารเด็ก และยา
ผู้โดยสารสามารถนำติดตัวผ่านจุดตรวจค้นไปกับ อากาศยานได้ในปริมาณที่เหมาะสม ทั้งนี้เมื่อวันที่
25 กันยายน 2552 ทอท. ได้รับหนังสือแจ้งจากกรมการบินพลเรือน
เรื่องการผ่อนผันให้ลูกเรือสามารถนำของเหลว เจล สเปรย์ ขึ้นบนอากาศยานเกินจำนวนที่กำหนด
เมื่อลูกเรืออยู่ในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ แต่งเครื่องแบบ
จนกว่าจะมีการประชุมและมีมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ของคณะอนุกรรมการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือน
ทั้งนี้ปริมาณที่ผ่อนผันให้ลูกเรือนำติดตัวได้ควรให้เฉพาะเท่าที่จำเป็นต่อการใช้งานเท่านั้น

4.7.2 การเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจค้นผู้โดยสารก่อนขึ้นเครื่อง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ได้ปรับเปลี่ยนระบบการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยาน จากเดิมที่เป็นแบบ
Gate Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกภายในประเทศ (Domestic) และแบบ
Concourse Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกระหว่างประเทศ (International)
ให้เป็นระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์ หรือ Centralized Security Screening
โดยเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินภายในประเทศตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2551
และเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินระหว่างประเทศตั้งแต่ 6 ตุลาคม 2552 ประกอบไปด้วย

1) จุดตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวที่จะนำขึ้นบนอากาศยาน เพื่อประกันว่าไม่มีอาวุธ
วัตถุระเบิด และวัตถุอันตราย ใดใด
ติดตัวผู้โดยสารเข้าไปยังพื้นที่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิกำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
และขึ้นไปบน อากาศยาน สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีการจัดตั้งจุดตรวจค้นที่บริเวณท้าย
Check-in Counter Row C ชั้น 4 อาคารผู้โดยสาร
และสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศอยู่ที่บริเวณด้านหลังเคาน์เตอร์ตรวจหนังสือเดินทาง ชั้น 4
อาคารผู้โดยสาร

2) จุดตรวจค้นผู้ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย ณ ทสภ.
เพื่อประกันว่าบุคคลทุกคนที่จะผ่านเข้าไป ปฏิบัติงานในพื้นที่ที่ ทสภ.
กำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัยได้รับการตรวจค้นและไม่สามารถนำอาวุธ
วัตถุระเบิด และวัตถุอันตรายต้องห้ามใดใด ติดตัวเข้าไปได้ซึ่งปัจจุบัน
ทสภ.ได้ติดตั้งเครื่องอ่านบัตรรักษาความปลอดภัยบุคคล เพื่อให้มั่นใจว่าบุคคลที่จะ

ผ่านเข้าไปยัง Security Restricted Area : SRA ได้รับอนุญาตและมีบัตรถูกต้อง

3) จุดตรวจค้นสินค้าที่จะนำเข้าไปจำหน่ายภายในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
เพื่อประกันว่าสินค้าดังกล่าว ไม่ใช่อาวุธ วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้ามใดใด
ที่จะก่อให้เกิดอันตรายและสามารถนำไปใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยไม่ชอบด้วย
กฎหมาย

นอกจากระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์จะมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาความปลอดภัย
และก่อให้เกิด ความมั่นใจในระบบการรักษาความปลอดภัยของ ทสภ. แล้ว
ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ผู้โดยสาร เนื่องจากผู้โดยสาร จะผ่านกระบวนการต่าง
ๆ ในการเดินทางครั้งเดียว ได้แก่ การตรวจรับบัตรโดยสารที่เคาน์เตอร์ของสายการบิน
(Check-in Counter) การตรวจประทับตราหนังสือเดินทาง
และการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัย
ทำให้ผู้โดยสารสามารถใช้เวลาที่มีอยู่ระหว่างรอขึ้นอากาศยานในห้องโถงผู้โดยสารขาออกได้อย่างเต็มที่
เนื่องจากผู้โดยสารได้ผ่านกระบวนการต่าง ๆ ในการเดินทางทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว
• มาตรการควบคุมสินค้าไปรษณียภัณฑ์และโภชนาการ

ผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์ และโภชนาการ
เป็นผู้ควบคุมกำกับดูแลให้การขนส่งเป็นไปด้วย ความเรียบร้อย ไม่มีการลักลอบนำอาวุธ
วัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้นจากนั้นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของ ทอท.
จะตรวจบุคคลและยานพาหนะก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอดอากาศยาน
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ผู้ประกอบการต้องจัดทำแผนการดำเนินงานรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแผนการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและจัดส่งแผนดังกล่าวให้กับ
ส่วนควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน
เพื่อใช้ในการตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ประกอบการอีกชั้นหนึ่ง
• การควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัย

ทอท. กำหนดให้สำนักมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน
รับผิดชอบด้านการควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ
ทอท.ให้เป็นไปตามข้อกำหนดของ ICAO แผนการรักษาความปลอดภัย
การบินพลเรือนแห่งชาติของกรมการบินพลเรือน
และแผนการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยการตรวจสอบทั้งระบบ (Audit)
การตรวจสอบเฉพาะเรื่อง (Inspector) การทดสอบ (Test) และการสำรวจ (Survey)
มาตรการการรักษาความปลอดภัยของ ท่าอากาศยาน อากาศยานสำหรับผู้โดยสาร
อากาศยานสำหรับสินค้า ไปรษณีย์ภัณฑ์ และสิ่งอำนวยความสะดวกต่อการบินพลเรือน ที่เกี่ยวข้องต่าง
ๆ เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย เป็นไปตามข้อกำหนด โดยมีส่วนงาน
ทอท. และหน่วยงานภายนอก ทอท. ร่วมตรวจสอบ ดังนี้

1. สำนักมาตรฐานและควบคุมการรักษาความปลอดภัยกิจการการบิน

2. ส่วนควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

3. หน่วยงานภายนอก ทอท. ซึ่งมีการตรวจสอบเป็นประจำทุกปี

3.1 กรมการบินพลเรือน

3.2 องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation
Organization: ICAO)

3.3 หน่วยงานบริหารการรักษาความปลอดภัยด้านการขนส่งแห่งสหรัฐอเมริกา (Transportation
Security Administration: TSA)

3.4 สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (International Air Transport
Association: IATA)

3.5 หน่วยงานอื่น ๆ ที่ได้รับอนุญาตจากกกรมการบินพลเรือน

• การเตรียมความพร้อมในการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

ปัจจุบันภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์และภัยจากการก่อการร้ายได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น
และมีรูปแบบหรือวิธีการที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา ดังนั้น
ท่าอากาศยานจึงได้เตรียมความพร้อมโดยแบ่งระดับการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานเป็น 4
ระดับ ตามที่สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กำหนดดังนี้

ระดับ 1 – ระดับต่ำ / ปรากฏข่าวว่าจะมีการก่อการร้าย

ระดับ 2 – ระดับความเสี่ยง / เสี่ยงต่อการโจมตีตั้งแต่ทั่วไปจนถึงอย่างแท้จริง
โดยไม่สามารถคาดการณ์วิธีการและระดับการปฏิบัติได้

ระดับ 3 – ระดับสูง / เสี่ยงต่อการโจมตีระดับสูง

ระดับ 4 – การเสี่ยงต่อการก่อการร้ายอย่างรุนแรง /
ได้รับข่าวกรองว่าจะมีการโจมตีอย่างแน่นอน
ซึ่งในแต่ละท่าอากาศยานของ ทอท. จะกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยเข้มงวดมากขึ้น
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่บนพื้นฐานของ การประเมินความเสี่ยงของสถานการณ์ปัจจุบันกับระดับภัยคุกคาม

4.8 ประกันภัย

ทอท. ไดทำประกันการเสี่ยงภัยสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) และประกันอัคคีภัย
ซึ่งครอบคลุมถึงอัคคีภัย อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาตภัย ที่เกิดกับอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
และรวมถึงการประกันภัยทรัพย์สินที่เกิดจากการก่อการร้ายและการก่อความไม่สงบเพื่อหวังผลทางการเมือง
(Terrorism Insurance and Full Political Violence) ประกันภัยรถยนต
และประกันภัยบุคคลที่ 3 คุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายของ ทอท. ต่อการบาดเจ็บเสียชีวิต
ตลอดจนความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกซึ่งเกิดขึ้นจากการดําเนินงานของ ทอท. ณ
ทาอากาศยานต่าง ๆ ในความรับผิดชอบของ ทอท. ทั้งนี้
ประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมเหตุการณที่เกิดจาก ภัยสงคราม
ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง และภัยอื่นบางประเภท อยางไรก็ดี
การเอาประกันภัยในสวนที่เกี่ยวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน
ความสมควรเดินอากาศและการขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของ บริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด กรมธรรม์ประกันภัยของ ทอท.
มีการต่ออายุเป็นรายปีโดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือบริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด
(มหาชน)

4.9 สิ่งแวดล้อม

ทอท. มีนโยบายในการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยาน
โดยมุ่งเน้นถึงความรับผิดชอบในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
และเป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535 ทั้งนี้ ทอท.
ได้กำหนด แนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
โดยคำนึงถึงหลักธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบต่อสังคม

[]