3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(3.1) ลักษณะการให้บริการ

บริษัทฯ ประกอบธุรกิจหลัก คือ ให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานดอนเมือง และตั้งแต่ปี
2542 เป็นต้นมา บริษัทฯ
ได้เริ่มให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานให้แก่สายการบินบางกอกแอร์เวย์ที่ท่าอากาศยานนานาชาติในภูมิภาค
ได้แก่ ท่าอากาศยานสมุย จังหวัดสุราษฏร์ธานี และท่าอากาศยานสุโขทัย
ซึ่งมาตรฐานของธุรกิจบริการเชื้อเพลิงการบินจะแข่งขันกันด้วยการบริการด้วยคุณภาพที่ได้มาตรฐานสากล
สะดวกรวดเร็ว ตรงต่อเวลา มีความปลอดภัยสูงสุดในระหว่างการให้บริการ
รวมถึงราคาที่สามารถแข่งขันได้ ซึ่งบริษัทฯ
ได้กำหนดให้มาตรฐานดังกล่าวเป็นปรัชญาหลักในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ

ตารางแสดงโครงสร้างรายได้ค่าบริการระหว่างท่าอากาศยานดอนเมืองและท่าอากาศยานภูมิภาค

ตั้งแต่ปี 2543 ถึง ปี 2545

(หน่วย : ล้านบาท)

  ------------------ -------- ------ ---------- ------- -------- ---------- -------- ---------- ------- --------
  ประเภทของรายได้                                ปี 2543           ปี 2544                         ปี 2545  

                                     จำนวนเงิน           ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน           ร้อยละ

  รายได้ค่าบริการ                                                                                          

  - ดอนเมือง                          771.27             99.54    877.70     99.47    862.04             99.44

  - ท่าอากาศยานภูมิภาค                  3.57               0.46     4.71       0.53     4.89               0.56

  รวมรายได้ค่าบริการ                    774.84             100.00   882.41     100.00   866.93             100.00

  อัตราการเปลี่ยนแปลง                              11.97            13.88                          -1.75   
  (%)                                                                                                   
  ------------------ -------- ------ ---------- ------- -------- ---------- -------- ---------- ------- --------

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังมีการดำเนินธุรกิจที่ต่อเนื่องและเกี่ยวข้องกับธุรกิจหลักของบริษัท คือ
การให้เช่าทรัพย์สินการให้บริการถ่ายน้ำมัน (Defuelling)
การรับจ้างเหมาเติมน้ำมันในนามของผู้ประกอบการอื่น

ลักษณะธุรกิจของบริษัทฯ มีรายละเอียดดังนี้

(3.1.1) การให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานดอนเมือง

ลักษณะการประกอบธุรกิจหลักของบริษัทฯ คือ
เป็นผู้ให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานแก่เครื่องบินของสายการบินต่างๆ ในท่าอากาศยานดอนเมือง
โดยมีผู้ว่าจ้างเป็นบริษัทผู้ค้าน้ำมันต่างๆ ซึ่งสายการบินที่บริษัทฯ
ให้บริการเติมน้ำมันจะเป็นลูกค้าของบริษัทผู้ค้าน้ำมันเหล่านี้ สำหรับผลิตภัณฑ์น้ำมันอากาศยานที่บริษัทฯ
นำมาเติมให้แก่เครื่องบินมี 2 ประเภท คือ

1.  น้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินไอพ่น (JET A-1) เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงประเภทคีโรซีน
    (Kerosine Type) ใช้กับเครื่องยนต์ระบบกังหัน (Gas Turbine Engines)
    หรือที่ทั่วไปนิยมเรียกว่า เครื่องยนต์ไอพ่น มีองค์ประกอบคล้ายกับน้ำมันก๊าด แต่มีความสะอาด
    บริสุทธิ์ และคุณสมบัติอื่นๆ สูงกว่า ไม่มีสี (ใสเหมือนน้ำ) และมีสมบัติในการระเหยตัวต่ำ
    (ระเหยช้า) ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญของเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบินไอพ่น
    นิยมใช้เป็นเชื้อเพลิงแก่เครื่องบินพาณิชย์โดยทั่วไป ซึ่งต้องใช้เชื้อเพลิงคุณภาพสูง
    ปราศจากสิ่งเจือปน ใสสะอาดและบริสุทธิ์ ปัจจุบัน สัดส่วนการให้บริการเติมน้ำมันของบริษัทฯ
    เป็นน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินไอพ่นเกือบทั้งหมด

2.  น้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินลูกสูบ (AVGAS) ปัจจุบัน บริษัทฯ
    ให้บริการเติมน้ำมันประเภทนี้ในปริมาณที่น้อยมาก

ทั้งนี้ บริษัทผู้ค้าน้ำมันผู้ว่าจ้างจะเป็นผู้จัดเตรียมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินไอพ่น (Jet A-1)
โดยขนส่งมาทางท่อขนส่งน้ำมันจากคลังน้ำมันของบริษัทผู้ค้าน้ำมันเองมาสู่ถังเก็บน้ำมัน (Depot)
ของบริษัทฯ และบริษัทฯ จะส่ง น้ำมันผ่านระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ (Hydrant)
ไปยังท่าอากาศยานดอนเมือง ซึ่งบริษัทฯ
จะมีหัวจ่ายน้ำมันอยู่ในบริเวณหลุมจอดเครื่องบินของท่าอากาศยานดอนเมือง
และรถเติมน้ำมันจะสูบน้ำมันอากาศยานขึ้นมาเพื่อเติมน้ำมันให้เครื่องบิน (Intoplane)
ส่วนน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินลูกสูบ (AVGAS)
จะมีรถบรรทุกน้ำมันขนส่งมาจากคลังน้ำมันของ บมจ.ปตท.

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าบริษัทฯ สามารถแยกลักษณะระบบงาน ออกเป็น 3 ส่วน ดังนี้

1 ด้านคลังน้ำมัน (Depot)

2 ด้านการส่งน้ำมันผ่านท่อ (Hydrant)

3 ด้านการเติมน้ำมัน (Intoplane)

ภาพแสดงระบบการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานดอนเมือง

[]

1 ด้านคลังน้ำมัน

บริษัทฯ รับน้ำมันอากาศยานซึ่งส่งผ่านมาทางท่อจากคลังน้ำมันของบริษัทผู้ค้าน้ำมันต่างๆ
มาเก็บไว้ที่คลังน้ำมันของบริษัทฯ โดยส่งผ่านท่อขนส่งน้ำมันสองท่อ ท่อหนึ่งเป็นของบริษัท
ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด และอีกท่อหนึ่งเป็นของบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด
เพื่อให้พร้อมที่จะสูบถ่ายผ่านระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ ของบริษัทฯ
ลอดใต้ถนนวิภาวดีรังสิตเข้าไปกระจายทั่วลานจอดเครื่องบินในท่าอากาศยานกรุงเทพ
ซึ่งสามารถอธิบายได้โดยภาพแสดงระบบการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานดอนเมือง
สำหรับการดำเนินงานด้านคลังน้ำมันมีการขนส่งและรับน้ำมันโดยการขนส่งน้ำมันทางท่อ
เป็นวิธีการขนส่งน้ำมันวิธีเดียวที่บริษัทฯ ใช้อยู่ เนื่องจากเป็นวิธีการขนส่งน้ำมันที่สะดวก
สามารถลำเลียงน้ำมันได้อย่างต่อเนื่องในปริมาณมากด้วยความปลอดภัย
เหมาะสมกับคุณสมบัติของน้ำมันอากาศยานซึ่งเป็นของเหลว ไวไฟ และระเหยได้ง่าย
อีกทั้งยังช่วยลดปัญหาการจราจรที่ติดขัดในกรุงเทพฯ และปริมณฑล
โดยเฉพาะในบริเวณย่านดอนเมือง ถนนวิภาวดีรังสิต
ซึ่งเป็นถนนสายหลักใช้สัญจรระหว่างภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือกับกรุงเทพมหานคร
โดยรายละเอียดขั้นตอนในการส่งน้ำมันทางท่อของแต่ละบริษัทมีดังนี้

1.  บริษัท ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย จำกัด (Thai Petroleum Pipeline Company
    Limited หรือ “THAPPLINE”)

น้ำมันเชื้อเพลิงประเภทต่าง ๆ จะถูกส่งผ่านมาทางท่อ Multi-product pipeline ขนาดเส้นผ่า
ศูนย์กลาง 24 นิ้ว จากโรงกลั่นน้ำมันไทยออลย์และโรงกลั่นน้ำมันเอสโซ่ ที่อำเภอศรีราชา
จังหวัดชลบุรี มาเก็บไว้ที่คลังเก็บรักษาน้ำมันของบริษัท ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย จำกัดที่ลำลูกกา
โดย ณ จุดนี้ จะมีเส้นทางของท่อแยก
ไปยังคลังน้ำมันที่สระบุรี และคลังน้ำมันของบริษัทฯ ที่ดอนเมือง

สำหรับน้ำมันอากาศยานจะถูกแยกส่งมาเก็บในถังน้ำมันเฉพาะประเภท ณ ขั้นตอนนี้ น้ำมัน
อากาศยานจะถูกตรวจสอบคุณสมบัติและคุณภาพอีกครั้ง และออกใบรับรองคุณภาพน้ำมัน จากนั้นน้ำมัน
อากาศยานจะถูกส่งผ่านทางท่อส่งขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 นิ้ว
ผ่านมาตรวัดและผ่านเครื่องกรองแยกน้ำมาสู่คลังเก็บรักษาน้ำมันของบริษัทฯ ที่ดอนเมือง
และพักเก็บไว้ในถังเก็บรักษาน้ำมันหมายเลข 1 ถึง 5

2.  บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด

จะทำการขนส่งน้ำมันจากโรงกลั่นน้ำมันบางจาก คลังน้ำมันเชลล์ คลังน้ำมันคาลเท็กซ์ ที่ช่องนนทรี
ผ่านท่อขนส่งขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 14 นิ้ว ซึ่งสร้างขนานกับทางรถไฟ
โดยน้ำมันอากาศยานจะถูกแยกมาเก็บพักที่คลังน้ำมันของบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ
จำกัดที่ดอนเมืองซึ่งเช่าจากบริษัทฯ โดยเก็บในถังเก็บรักษาน้ำมันหมายเลข 6 ถึง 8 ณ ขั้นตอนนี้
น้ำมันจะถูกตรวจสอบคุณสมบัติและคุณภาพ
และออกใบรับรองคุณภาพน้ำมันก่อนที่จะถูกสูบถ่ายผ่านเครื่องกรองแยกน้ำเข้าสู่ถังเก็บรักษาน้ำมันหมายเลข
1 ถึง 5 ของบริษัทฯ โดยบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด
จะมีปริมาณน้ำมันสำรองโดยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 2 วัน หรือคิดเป็นเฉลี่ยประมาณ 18 ล้านลิตร

ตารางแสดงความสามารถในการรับน้ำมันของคลังน้ำมันของบริษัทฯ

ณ 31 ธันวาคม 2545

+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+
| รายการ        | จำนวน   | ควา    |        |   | คว    |       |   | คว     |
|               |         | มจุเต็มที่ |        |   | ามจุโด |       |   | ามจุจริง |
|               | (ถัง)    |        |        |   | ยเฉลี่ย |       |   | คิดเป็น  |
|               |         | (ลูกบาศ |        |   |       |       |   |        |
|               |         | ก์เมตร) |        |   | (ล    |       |   | ร้อยละ  |
|               |         |        |        |   | ูกบาศก |       |   |        |
|               |         |        |        |   | ์เมตร) |       |   |        |
+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+
|               |         | ต่อถัง   | รวม    | ต |       | รวม   |   |        |
|               |         |        |        | ่อ |       |       |   |        |
|               |         |        |        | ถ |       |       |   |        |
|               |         |        |        | ัง |       |       |   |        |
+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+
|   ถังน้ำมัน      | 3       | 7,150  | 21,450 | 6 |       | 1     | 9 |        |
|               |         |        |        | , |       | 9,500 | 0 |        |
|               |         |        |        | 5 |       |       | . |        |
|               |         |        |        | 0 |       |       | 9 |        |
|               |         |        |        | 0 |       |       | 1 |        |
+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+
|   ถังน้ำมัน      | 2       | 10,555 | 21,110 | 9 |       | 1     | 9 |        |
|               |         |        |        | , |       | 9,000 | 0 |        |
|               |         |        |        | 5 |       |       | . |        |
|               |         |        |        | 0 |       |       | 0 |        |
|               |         |        |        | 0 |       |       | 0 |        |
+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+
| รวม           | 5       |        | 42,560 |   |       | 3     |   |        |
|               |         |        |        |   |       | 8,500 |   |        |
+---------------+---------+--------+--------+---+-------+-------+---+--------+

นโยบายการเก็บสำรองน้ำมัน

บริษัทฯ มีการกำหนดปริมาณสำรองน้ำมันต่ำสุดและปริมาณน้ำมันสำรองสูงสุดไว้ ดังนี้

1) น้ำมันสำรองต่ำสุด: เท่ากับ ยอดขายเฉลี่ย 1 วันของผู้ค้าน้ำมันแต่ละรายรวมกัน

2) น้ำมันสำรองสูงสุด: เท่ากับ ยอดขายเฉลี่ย 4 วันของผู้ค้าน้ำมันแต่ละรายรวมกัน

ทั้งนี้ ปริมาณน้ำมันสำรองโดยเฉลี่ยของบริษัทฯ จะอยู่ที่ประมาณ 3.5 วัน

การเก็บรักษาและการสูบถ่ายน้ำมัน

 บริษัทฯ จัดเก็บน้ำมันอากาศยานในถังเก็บรักษาน้ำมันจำนวน 5 ถัง คือ หมายเลข 1 ถึง 5 มีความจุ รวมทั้งสิ้นประมาณ 42 ล้านลิตร หลังคาของถังเป็นลักษณะกรวยคว่ำ ประกอบด้วยช่องระบายอากาศ ถังเก็บรักษาน้ำมันทุกใบจะเคลือบด้วยสารผนึกประเภท epoxy ซึ่งภายในถังมีท่อดูดน้ำมัน พร้อมลูกลอยเพื่อดูดจ่ายน้ำมันจากระดับผิวน้ำมันส่วนบน สำหรับวาล์วเข้าออกของถังเป็นวาล์วที่เปิดและปิดโดยมอเตอร์ ซึ่งสามารถควบคุมการเปิดและปิดได้จากห้องควบคุม โดยก่อนรับน้ำมันเข้าเก็บในถังจะมีอุปกรณ์กรองน้ำมันขั้นต้น ซึ่งใช้กรองเศษผงก่อนที่ น้ำมันจะถูกส่งผ่านไปยังอุปกรณ์กรองน้ำมันและแยกน้ำ ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ใช้กรองเศษผงพร้อมกับแยกน้ำออกจาก น้ำมัน เมื่อน้ำมันผ่านขั้นตอนของอุปกรณ์กรองน้ำมันและแยกน้ำแล้ว น้ำมันจะสะอาดปราศจากน้ำแขวนลอย แทรกตัวในเนื้อน้ำมัน และมีความพร้อมที่จะถูกจัดเก็บในถังเชื้อเพลิง หลังจากนั้น น้ำมันจะถูกปล่อยให้ พักตัวในถังเก็บอย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนถูกจ่ายออกไป

สำหรับลักษณะการจัดเก็บน้ำมันอากาศยานในคลังน้ำมัน บริษัทฯ
จะเก็บน้ำมันอากาศยานของผู้ค้าน้ำมันทุกรายรวมกันไว้ด้วยกัน
เนื่องจากคุณสมบัติของเนื้อน้ำมันอากาศยานไม่มีความแตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม
ยอดคงเหลือของปริมาณน้ำมันของบริษัทผู้ค้าน้ำมันแต่ละรายจะถูกบันทึกไว้อย่างละเอียดและถูกต้องด้วยระบบมาตรวัด
และทำการเปรียบเทียบการวัดระดับน้ำมันในถังก่อนและหลังการสูบถ่ายน้ำมันทุกครั้ง
การสูบถ่ายน้ำมันจากถังเก็บจะถูกดำเนินการโดยปั๊มสูบจ่ายผ่านเครื่องกรองแยกน้ำ (Microfilter
Water Separator) เข้าสู่ระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ

2 ด้านการส่งน้ำมันผ่านท่อ (Hydrant)

ระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant ใต้ลานจอดเครื่องบิน ประกอบไปด้วย ท่อใต้ดิน
หัวจ่าย
และมีปั๊มทำหน้าที่สูบถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากถังเก็บเข้าสู่ท่อส่งน้ำมันอากาศยานใต้ลานจอดเครื่องบิน
และหัวจ่ายใช้ต่อเข้ากับรถจ่ายน้ำมันเพื่อนำส่งน้ำมันเข้าถังของเครื่องบินต่อไป
โดยขั้นตอนจะเริ่มต้นเมื่อน้ำมันอากาศยานเข้าสู่ระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ ด้วยปั๊มสูบจ่าย
ซึ่งประกอบไปด้วยปั๊มขนาดเล็ก 1 ตัว และปั๊มขนาดใหญ่ (Main Hydrant Pump) อีก 11 ตัว
สำหรับปั๊มขนาดเล็กซึ่งเป็นปั๊มเริ่มต้นในการจ่ายน้ำมันจะมีความสามารถในการสูบจ่ายน้ำมันในปริมาณ
70 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง สำหรับปั๊มขนาดใหญ่แต่ละตัวมีความสามารถในการสูบจ่ายตัวละ 270
ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง รวมความสามารถในการสูบจ่ายของปั๊มขนาดใหญ่ คือ 2,970
ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง
โดยท่อส่งน้ำมันอากาศยานจะต้องรักษาระดับความดันภายในท่อตลอดเวลาอยู่ที่ระดับประมาณ 180
ปอนด์ต่อตารางนิ้ว ด้วยปั๊มที่ใช้รักษาระดับความดันจำนวน 1 ตัว

3 ด้านการเติมน้ำมัน

ขั้นตอนในการดำเนินงานเริ่มต้นจากบริษัทผู้ค้าน้ำมันต่างๆ
ติดต่อกับสำนักงานใหญ่หรือบริษัทแม่ของบริษัทสายการบินต่างๆ
เพื่อตกลงในเรื่องสัญญาและเงื่อนไขในการเติมน้ำมันโดยจะคิดค่าน้ำมันพร้อมกับค่าบริการ
ซึ่งสาขาของบริษัทสายการบินดังกล่าวในประเทศไทยจะได้รับแจ้งให้ทราบถึงเงื่อนไขต่างๆ
ในการมาใช้บริการเติม
น้ำมันกับบริษัทฯ พร้อมกันนั้นบริษัทผู้ค้าน้ำมันจะแจ้งรายละเอียดในสัญญาการให้บริการให้แก่บริษัทฯ
ทราบ ในการเติมน้ำมันแต่ละเที่ยวบิน สายการบินจะไม่จำเป็นต้องชำระเงินสดให้แก่บริษัทฯ
แต่บริษัทฯ
จะออกเอกสารใบรับการส่งน้ำมันให้แก่สายการบินให้ลงนามไว้เป็นหลักฐานการเติมน้ำมันของแต่ละเที่ยวบิน
ซึ่งยอดปริมาณน้ำมันที่เติมจะถูกบันทึกรวบรวมและส่งรายงานยอดทั้งหมดพร้อมเอกสารใบรับการส่งน้ำมันให้กับบริษัทผู้ค้าน้ำมันรับทราบเป็นระยะ
โดยบริษัทผู้ค้าน้ำมันแต่ละรายจะเป็นผู้ชำระค่าบริการเติมน้ำมันให้แก่บริษัทฯ
โดยคำนวณค่าบริการรวมจากยอดปริมาณการเติมทั้งหมดในเดือนนั้น
สำหรับการเรียกชำระค่าน้ำมันจากบริษัทสายการบิน บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะเป็นผู้เรียกเก็บเองโดยตรง

  การให้บริการเติมน้ำมันของบริษัท ฯ แก่เครื่องบินจะแยกได้ตามลักษณะของผลิตภัณฑ์ ได้ดังนี้

1.  การบริการเติมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องยนต์ไอพ่น (JET A-1)

2.  การเติมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องยนต์ลูกสูบ (AVGAS)

ทั้งนี้ การเติมน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ลูกสูบมีเป็นจำนวนน้อยมาก
และมีแนวโน้มลดลงเมื่อเทียบกับการบริการเติมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องยนต์ไอพ่น
เนื่องจากมีเครื่องบินประเภทเครื่องยนต์ไอพ่นซึ่งเป็นเครื่องรุ่นใหม่ซึ่งมีประสิทธิภาพสูง
เข้ามาแทนที่เครื่องบินประเภทเครื่องยนต์ลูกสูบ
ถึงแม้ว่าการเติมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องยนต์ลูกสูบจะลดลง แต่อย่างไรก็ตาม
การบริการเติมน้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องยนต์ไอพ่นจะเพิ่มขึ้นทดแทน
โดยสามารถดูได้จากตาราง ดังนี้

โครงสร้างรายได้ค่าบริการ แยกตามประเภทของน้ำมัน

ตั้งแต่ปี 2543 ถึง ปี 2545

(หน่วย : ล้านบาท)

  ------------------- ------ ----- ---------- ------- -------- ------- ---------- -------- ---------- --------
  ประเภทของรายได้                              ปี 2543           ปี 2544                      ปี 2545     

                                   จำนวนเงิน           ร้อยละ            จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ

  รายได้ค่าบริการ                                                                                        

  - Jet A-1                        774.82             99.998           882.39     99.998   866.92     99.999

  - AVGAS                          0.02               0.002            0.02       0.002    0.01       0.001

  รวมรายได้ค่าบริการ                  774.84             100.00           882.41     100.00   866.93     100.00

  อัตราการเปลี่ยนแปลง                            11.97            13.88                       -1.75      
  (%)                                                                                                 
  ------------------- ------ ----- ---------- ------- -------- ------- ---------- -------- ---------- --------

การเติมน้ำมันอากาศยาน ประกอบด้วย 2 วิธี ดังนี้

1.  การเติมน้ำมันด้วยระบบท่อจ่ายน้ำมัน (Hydrant Pipeline)
    โดยใช้รถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมัน (Dispenser)
    โดยระบบนี้น้ำมันจะถูกส่งจากคลังน้ำมันด้วยปั๊มจ่ายน้ำมันไปยังท่อใต้ดินขนาด 20 นิ้ว จำนวน 2
    ท่อจากคลังน้ำมันของบริษัทฯ ลอดใต้ถนนวิภาวดีรังสิตเข้าสู่ท่อส่งน้ำมันอากาศยาน
    ซึ่งจะแตกแขนงไปตามหลุมจอดจำนวน 59
    หลุมจอดในบริเวณท่าเทียบเครื่องบินของท่าอากาศยานกรุงเทพ
    เจ้าหน้าที่ควบคุมรถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมันจะต่อสายส่งน้ำมันจากหัวจ่ายน้ำมัน
    (Hydrant Valve) ผ่านอุปกรณ์ควบคุมต่างๆ
    บนรถรถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมันไปยังถังน้ำมันบริเวณใต้ปีกเครื่องบินทั้ง 2 ข้าง
    การเติมน้ำมันอากาศยานด้วยวิธีนี้สามารถใช้รถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมันปฏิบัติการพร้อมกัน
    2
    คันกับเครื่องบินที่เข้ามาจอดรับบริการในบริเวณหลุมจอดเครื่องบินที่มีระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ
    ใต้ลานจอด

ในปัจจุบัน บริษัทฯ มีรถจ่ายน้ำมันอยู่ 30 คัน
รถเหล่านี้เป็นตัวกลางในการนำส่งน้ำมันจากระบบส่งส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ
ใต้ลานจอดของเครื่องบินเข้าสู่ถังของเครื่องบิน โดยแต่ละคันมีความสามารถในการนำส่งน้ำมัน
3,200 ลิตรต่อนาที
และมีความสามารถในการควบคุมแรงดันของน้ำมันจากท่อใต้ดินซึ่งมีแรงดันสูงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
อีกทั้งยังทำหน้าที่กรองน้ำมันอากาศยานเป็นครั้งสุดท้ายก่อนเข้าถังของเครื่องบินอีกด้วยรถเติมน้ำมัน

2. การเติมน้ำมันโดยรถบรรทุกน้ำมัน (Refuellers) ซึ่งรถเติมน้ำมันเป็นรถให้บริการขนาดใหญ่
ที่มีถังและปั๊มจ่ายน้ำมันบนตัวรถ
รถประเภทนี้จะใช้ในพื้นที่ที่ไม่มีระบบท่อส่งน้ำมันใต้บริเวณหลุมลานจอดเครื่องบิน
โดยทั่วไปจะมีความจุของถังน้ำมัน 65,000 ลิตร และมีความสามารถในการเติมน้ำมัน ประมาณ
3,200 ลิตรต่อนาที มีอุปกรณ์กรองน้ำมัน
และควบคุมแรงดันที่หัวต่อเข้าถังของเครื่องบินไม่ให้เกินที่กำหนดไว้
และจะติดตั้งปั๊มและอุปกรณ์ควบคุมการเติม จะรับน้ำมันจากสถานีบริการน้ำมันอากาศยาน
(Substation) ของบริษัทฯ ในบริเวณ
ท่าอากาศยานฯ เก็บไว้ในถังน้ำมันบนรถ และบรรทุกน้ำมันไปเติมให้กับเครื่องบิน
โดยจะต่อสายส่งน้ำมัน (Delivery Hoses) กับถังน้ำมันบริเวณใต้ปีกของเครื่องบิน

ตารางแสดงจำนวนรถเติมน้ำมันที่ใช้ปฏิบัติงาน

ณ 31 ธันวาคม 2545

+--------------------------------------------+----------+-------------+
| ประเภท                                     | จำนวน    | ขนาด        |
|                                            |          |             |
|                                            | (คัน)     | บรรทุกรวม    |
|                                            |          |             |
|                                            |          | (ลิตร)       |
+--------------------------------------------+----------+-------------+
| 1. รถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมัน (Dispenser)  | 30       | -           |
|                                            |          |             |
| 2. รถบรรทุกน้ำมัน (Refuellers) สำหรับ          | 11       | 590,000     |
|                                            |          |             |
| - น้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินไอพ่น (JET A-1)   | 2        | 16,000      |
|                                            |          |             |
| ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง                        | 2        | 26,000      |
|                                            |          |             |
| ณ ท่าอากาศยานสมุย                            | 1        | 5,000       |
|                                            |          |             |
| ณ ท่าอากาศยานสุโขทัย                          |          |             |
|                                            |          |             |
| - น้ำมันอากาศยานสำหรับเครื่องบินลูกสูบ (AVGAS)     |          |             |
+--------------------------------------------+----------+-------------+

ปริมาณการเติมน้ำมันของบริษัทฯ ในช่วงปี 2543 ถึงปี 2545 แสดงอยู่ในตาราง ดังต่อไปนี้

ตารางแสดงปริมาณการเติมน้ำมันของบริษัทฯ ให้สายการบิน 5 อันดับแรก ในปี 2543 - 2545

+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| ลำดับ    |   สายการบิน             | ปริมาณน้ำมัน       | ร้อยละ          |
|         |                        |                 |                |
|         |                        | (ลิตร)           |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| ปี 2543  |                        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 1       |   Thai Airways         | 1,226,032,380   | 37.58          |
|         |   International        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 2       |   Qantas Airways       | 201,209,830     | 6.17           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 3       |   China Airlines       | 131,359,750     | 4.03           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 4       |   Eva Air              | 130,295,050     | 3.99           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 5       |   British Airways      | 124,832,950     | 3.83           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| ปี 2544  |                        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 1       |   Thai Airways         | 1,330,884,273   | 38.09          |
|         |   International        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 2       |   Qantas Airways       | 215,359,334     | 6.16           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 3       |   China Airlines       | 147,249,682     | 4.21           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 4       |   Eva Air              | 135,795,803     | 3.89           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 5       |   British Airways      | 135,735,582     | 3.88           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| ปี 2545  |                        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 1       |   Thai Airways         | 1,433,628,871   | 40.36          |
|         |   International        |                 |                |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 2       |   Eva Air              | 144,028,037     | 4.05           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 3       |   China Airlines       | 138,055,677     | 3.89           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 4       |   Qantas Airways       | 133,896,509     | 3.77           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+
| 5       |   Lufthansa            | 128,137,814     | 3.61           |
+---------+------------------------+-----------------+----------------+

ที่มา: บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)

นอกจากลักษณะระบบงานหลักของบริษัทฯ ซึ่งได้แก่ ด้านคลังน้ำมัน ด้านการส่งน้ำมันผ่านท่อ
และด้านการเติมน้ำมัน ดังที่กล่าวมาแล้ว บริษัทฯ ยังมีระบบการควบคุมคุณภาพ ระบบความปลอดภัย
รวมทั้งการประกันภัย อันเป็นภาระกิจที่สำคัญ ซึ่งจะเป็นตัวสนับสนุนระบบงานหลัก ดังนี้

การควบคุมคุณภาพ

บริษัทฯ
ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการควบคุมคุณภาพน้ำมันเชื้อเพลิงที่ใช้กับอากาศยานเป็นอย่างยิ่งด้วยการควบคุมคุณภาพของการบริการ
โดยมีศูนย์ควบคุมระบบการปฏิบัติงานด้วยคอมพิวเตอร์ออนไลน์อันทันสมัยทุกขั้นตอนอยู่ 2 แห่ง ได้แก่
ห้องควบคุมฝั่งคลังน้ำมัน (The Control Room at Main Depot) และสถานีย่อยฝั่งลานจอด
(Intoplane Substation) ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมทั้งระบบจัดเก็บรักษา วิเคราะห์
ควบคุมคุณภาพน้ำมัน และบริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงแก่อากาศยาน
ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินของบริษัทฯ และผู้มาใช้บริการ

อนึ่ง บริษัทฯ ยึดถือวิธีการปฏิบัติตามแนวทางของ Aviation Fuel Quality Requirement
for Jointly Operated Systems (AFQRJOS)
ซึ่งเป็นที่ยอมรับและใช้กันในท่าอากาศยานหลายแห่งทั่วโลก
มาตรฐานนี้ถูกจัดทำขึ้นโดยกลุ่มผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลก 12 ราย
โดยมีข้อกำหนดและระเบียบการปฏิบัติเกี่ยวกับการเติมน้ำมัน
อากาศยานในเรื่อง มาตรฐานของอุปกรณ์ การควบคุมคุณภาพ
และกระบวนการที่ควรปฏิบัติในการเติมน้ำมัน

ในด้านการควบคุมคุณภาพน้ำมันอากาศยานนั้น
จะมีการตรวจสอบคุณสมบัติและคุณภาพของน้ำมันอากาศยานตลอดระยะการขนส่งจากคลังน้ำมันจนกระทั่งถึงขั้นเสร็จสิ้นการเติมน้ำมันให้แก่เครื่องบิน
กล่าวคือ น้ำมันอากาศยานจะได้รับการตรวจสอบคุณสมบัติและออกใบรับรอง ณ คลังน้ำมันของบริษัท
ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย จำกัด และบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด
น้ำมันจะถูกกรองเพื่อแยกฝุ่นผงและสิ่งเจือปนต่าง ๆ รวมถึงการแยกน้ำที่อาจมีปะปนอยู่
ตลอดจนการตรวจวัดความหนาแน่นของน้ำมันก่อนเข้าเก็บรักษาในถังเก็บรักษาน้ำมันซึ่งน้ำมันที่ไม่ได้มาตรฐานจะถูกปฏิเสธการรับเข้าสู่ถังของบริษัทฯ
ซึ่งทุกวันก่อนสูบถ่ายจากถังเข้าสู่ระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ
มีการเก็บตัวอย่างน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อตรวจสอบหาน้ำซึ่งอาจปะปนกับเนื้อน้ำมัน
ซึ่งเกิดจากความชื้นของอากาศในถังและการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ
โดยจะมีการตรวจสอบด้วยสายตาและวิธีการทางเคมี
จากนั้นจะต้องผ่านเครื่องกรองฝุ่นผงและเครื่องแยกน้ำอีกครั้งหนึ่ง
นอกจากนี้ก่อนและหลังที่รถเติมน้ำมันบริการเติมให้กับเครื่องบิน
เจ้าหน้าที่ควบคุมการเติมจะทำการตรวจหาน้ำหรือสิ่งเจือปนในน้ำมันด้วยสายตาและวิธีทางเคมีอีกครั้งเพื่อความมั่นใจ
เพื่อให้น้ำมันอากาศยานได้คุณภาพตามมาตรฐานสากลที่กำหนดไว้

ในด้านการควบคุมคุณภาพการให้บริการ บริษัทฯ ได้จัดให้มีการฝึกอบรมบุคลากรอย่างจริงจัง
ทั้งกับพนักงานปัจจุบันและพนักงานเข้าใหม่ ในด้านเทคนิควิชาการและภาคปฏิบัติ นอกจากนี้บริษัทฯ
ได้พัฒนาคู่มือการปฏิบัติงานจากคู่มือประกอบการใช้อุปกรณ์และเครื่องจักรต่างๆ
ร่วมกับเทคนิควิชาการของผู้ปฏิบัติงานและประสบการณ์
ทำให้การควบคุมคุณภาพได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้แผนงานการบำรุงรักษาได้ถูกจัดทำขึ้นโดยยึดหลักการซ่อมบำรุงเชิงป้องกัน (Preventive
Maintenance) แทนการซ่อมแซมที่อาจจะเกิดขึ้นในระหว่างใช้งาน
แผนงานดังกล่าวถูกจัดทำขึ้นล่วงหน้าอย่างละเอียดครอบคลุมทุกขั้นตอน ทั้งการตรวจเช็ครายวัน
รายสัปดาห์ รายเดือน จนถึงทุก ๆ 3
ปียิ่งไปกว่านั้นกลุ่มบริษัทผู้ค้าน้ำมันยังได้ส่งผู้ตรวจสอบที่มีประสบการณ์และความชำนาญในด้านนี้
มาตรวจสอบประสิทธิภาพเครื่องจักรและบุคลากรในการปฏิบัติงาน ตลอดจนให้ความเห็น
และคำแนะนำแก่บริษัทฯ อย่างน้อย 2 ครั้งต่อปี

ระบบความปลอดภัย

บริษัทฯ
มีการกำหนดนโยบายด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจนเพื่อให้พนักงานยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติ
ระบบการบริหารงานด้วยคณะกรรมการได้ถูกนำมาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยบริษัทฯ
ได้จัดตั้งคณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน (Safety,
Occupational Health and Environment Committee) ขึ้น
ซึ่งจะมีหน้าที่ควบคุมดูแลและตรวจสอบความปลอดภัยในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ
ตลอดจนให้คำปรึกษาและแนะนำผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อหาแนวทางแก้ไขและป้องกันมิให้เกิดอุบัติเหตุ
คณะกรรมการประกอบด้วยพนักงานจากทุกฝ่าย
โดยประธานกรรมการมาจากระดับผู้บริหารของบริษัทฯ และกรรมการและเลขานุการรวม 7 ท่าน
ซึ่งจะร่วมกันกำหนดแผนงานและติดตามความก้าวหน้า
ภายใต้การให้คำปรึกษาของรองกรรมการผู้จัดการในฐานะประธานที่ปรึกษา
ระบบความปลอดภัยสามารถแบ่งได้เป็น

1. ระบบป้องกันอัคคีภัย ได้ถูกออกแบบอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน NFPA (National Fire
Protection Association) ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ยอมรับกันทั่วโลก ประกอบด้วย

1.1 ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

มีการติดตั้งเครื่องตรวจจับควัน เครื่องตรวจจับความร้อน ปุ่มแจ้งเหตุเพลิงไหม้และสัญญาณเตือนภัย
ทั่วทั้งบริเวณภายในตัวอาคารและนอกอาคาร

1.2 ระบบผจญเพลิง

บริษัทฯ มีการติดตั้งอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการผจญเพลิงอย่างครบครัน
ทั้งการดับเพลิงด้วยน้ำและด้วยโฟม โดยมีรายการอุปกรณ์ที่สำคัญดังนี้

-ถังเก็บน้ำ 2 ถังขนาดความจุรวม 1 ล้านลิตร

  - ปั๊มน้ำผจญเพลิง

  - ขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้าขนาด 645 ลบ.ม./ชม. 1 ชุด

- ขับเคลื่อนด้วยน้ำมันดีเซลขนาด 645 ลบ.ม./ชม. 1 ชุด

- หัวฉีดน้ำดับเพลิงผ่านระบบท่อดับเพลิง 14 ชุด

- ถังบรรจุโฟมดับเพลิงขนาด 10,000 ลิตร 2 ถัง

- ถังบรรจุโฟมดับเพลิงขนาด 200 ลิตร 45 ถัง

- หัวฉีดโฟมติดตั้งบริเวณรอบถังน้ำมัน 8 ชุด

- ระบบหล่อเย็นของถังน้ำมันด้วยท่อน้ำขนาด 3 นิ้ว ทุกถังน้ำมัน

- ระบบฉีดโฟมเข้าถังด้วยท่อโฟมขนาด 6 นิ้ว ทุกถังน้ำมัน

2. ระบบอุปกรณ์ฉุกเฉิน ประกอบด้วย

2.1 ระบบไฟฟ้าสำรอง

เพื่อให้การบริการน้ำมันไม่หยุดชะงักลง บริษัทฯ ได้ติดตั้งระบบไฟฟ้าสำรองขนาด 850 KVA
ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ดีเซล ซึ่งระบบนี้จะทำงานอัตโนมัติภายใน 2 วินาที
ในกรณีที่การจ่ายไฟฟ้าจากการไฟฟ้านครหลวงขัดข้อง หลังจากนั้นภายใน 35 วินาที
กระแสไฟฟ้าจะถูกจ่ายให้กับเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่สำคัญ ๆ เช่น ปั๊มจ่ายน้ำมัน
วาล์วควบคุมการจ่ายน้ำมันทุกตัวที่ถังน้ำมันและห้องควบคุม เป็นต้น

2.2 ระบบหยุดปั๊มฉุกเฉิน

ในกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉิน เช่น น้ำมันอากาศยานรั่วไหลในขณะให้บริการเติมน้ำมันแก่เครื่องบิน
หรือเกิดไฟไหม้ เจ้าหน้าที่ในห้องควบคุมสามารถหยุดปั๊มจ่ายน้ำมันทั้งหมด
และวาล์วควบคุมการจ่ายน้ำมันทุกตัวได้ทันที โดยการกดสวิทซ์เพียงตัวเดียว ซึ่งเรียกว่า Depot
Emergency Shut-down Switch ที่ติดตั้งอยู่ในห้องควบคุม นอกจากนี้ บริษัทได้ติดตั้ง
สวิทซ์หยุดการจ่ายน้ำมัน หรือ Emergency Shut-down Switch (ESD) ไว้เป็นระยะ ๆ
ในบริเวณลานจอดเครื่องบินอีกด้วย ซึ่งสามารถหยุดการจ่ายน้ำมันทั้งหมดในบริเวณที่เกิดเหตุฉุกเฉิน
นอกจากนี้ ยังมีการติดตั้ง Remote Emergency Shut-down Switch (RESD)
ไว้ที่รถเติมน้ำมันชนิดไม่มีถังบรรทุกน้ำมัน (Dispenser) และรถบรรทุกน้ำมัน (Refuellers)
เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินสามารถหยุดระบบการจ่ายน้ำมันจากรถเติมน้ำมันได้ทันที

การประกันภัย

นอกจากระบบรักษาความปลอดภัยทั้งการป้องกันอัคคีภัยและระบบอุปกรณ์ฉุกเฉินแล้ว บริษัทฯ ยังลด
ความเสี่ยงโดยการทำประกันภัยด้วยกรมธรรม์หลัก 3 ฉบับ ดังนี้

1.  กรมธรรม์ประกันความเสี่ยงทุกประเภททั้งหมด (All Risks Insurance)

2.  กรมธรรม์การรับผิดต่อความเสียหายของบุคคลที่สาม และการจี้เครื่องบิน

3.  กรมธรรม์ประกันความเสี่ยงภัยทั้งหมด

ตารางสรุปรายละเอียดกรมธรรม์ประกันภัยของบริษัทฯ ปี 2544/2545

  ---------- --------------------------------- --------------- --------------- ----------------------------------------------------------
  กรมธรรม์ที่   รายการ                            ทุนประกันภัย       ค่าใช้จ่ายส่วนแรก   ความคุ้มครอง

  1          1.1 ความเสี่ยงทั้งหมด                 1,842,440,000   4,500,000 บาท   1.1 สินทรัพย์ทั้งหมดของบริษัทฯ และปริมาณน้ำมัน
                                               บาท                             รวมถึงสินค้าคงคลังในส่วนของผู้เอาประกันหรือในส่วนที่ผู้เอาประกันรับผิดชอบ

             1.2 การหยุดชะงักของธุรกิจ             692,000,000 บาท 14 วัน           1.2 การสูญเสียกำไรขั้นต้นจากการหยุดดำเนินงาน

  2          2.1                               500,000,000 US$ 80,000 US$      2.1 เพื่อคุ้มครองถึงการรับผิดต่อบุคคลที่สามตามกฎหมายของผู้เอาประกัน
             การรับผิดต่อความเสียหายของบุคคลที่สาม                                    ซึ่งเกิดจากให้บริการน้ำมันอากาศยาน ตามสัญญาชดเชยความเสียหาย (ฉบับวันที่
                                                                               1 เมษายน 2536

             2.2 การจี้เครื่องบิน, ภัยสงคราม         50,000,000 US$  80,000 US$      2.2 ขยายความคุ้มครองอันเกิดจากการจี้เครื่องบิน, ภัยสงคราม,
             การก่อการร้ายและวินาศภัย                                              การก่อการร้ายและวินาศภัย

  3          ความเสี่ยงภัยทั้งหมดสำหรับทรัพย์สินเฉพาะ   40,832,000 บาท  50,000 บาท      ทรัพย์สินเฉพาะ อุปกรณ์สำนักงานและอะไหล่ซ่อมบำรุงของบริษัทฯ
  ---------- --------------------------------- --------------- --------------- ----------------------------------------------------------

หมายเหตุ - 1.1, 1.2, 2.2 และ 3 ผู้รับประกันคือ บริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด (มหาชน)

- 2.1 ผู้รับประกันคือ บริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด (มหาชน) และ บริษัท เทเวศน์ประกันภัย
จำกัด (มหาชน)

- กรมธรรม์ทั้งหมด เป็นกรมธรรม์สัญญาปีต่อปี

(3.1.2) การให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานภูมิภาค

สำหรับการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานภูมิภาค ได้แก่ ท่าอากาศยานสมุย
จังหวัดสุราษฏร์ธานี และท่าอากาศยานสุโขทัย
โดยบริษัทผู้ค้าน้ำมันจะขนส่งน้ำมันอากาศยานด้วยรถขนส่งน้ำมันจากคลังน้ำมันที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกับท่าอากาศยาน
เช่น ท่าอากาศยานสมุย จะนำน้ำมันอากาศยานมาจากคลังน้ำมันที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นต้น
โดยจะนำไปเก็บยังถังเก็บน้ำมันบริเวณท่าอากาศยาน เพื่อรอเติมให้แก่เครื่องบินต่อไป ทั้งนี้
ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2544 บริษัทฯ จะว่าจ้างบริษัท บริการน้ำมันอากาศยาน จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของบริษัทฯ ทำการเติมน้ำมันอากาศยาน ณ
ท่าอากาศยานภูมิภาคทั้งสองแห่งดังกล่าว

 (3.1.3) การให้เช่าทรัพย์สิน

บริษัทฯ มีรายได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน อันเกิดจากการให้เช่าที่ดิน, อาคารสำนักงาน และ
ระบบรับน้ำมันทางท่อ ซึ่งรวมถึงถังเก็บน้ำมันหมายเลข 6 ถึง 8 จำนวน 3 ถังให้แก่บริษัท
ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด (FPT) และการให้เช่าที่ดินและบริการระบบสาธารณูปโภคแก่บริษัท
ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย จำกัด (THAPPLINE)

ตารางแสดงรายได้จากการให้เช่าทรัพย์สินของบริษัทฯ ตั้งแต่ ปี 2543 ถึง ปี 2545

(หน่วย : ล้านบาท)

  ------------------------------ ------ ----- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------
  รายการ                                      2543                2544                ปี 2545     

                                              จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ    จำนวนเงิน   ร้อยละ

  รายได้จากการเช่าทรัพย์สิน                                                                           

  บจก. ขนส่งน้ำมันทางท่อ                                                                             

  - พื้นที่                                       0.62       1.26     0.62       1.26     1.49       3.24

  - อาคาร                                     7.49       15.21    7.49       15.18    7.79       16.93

  - ระบบรับน้ำมันและคลังน้ำมันอากาศยาน              40.04      81.28    40.04      81.13    35.43      76.99

  บจก. ท่อส่งท่อน้ำมันปิโตรเลียมไทย                                                                     

  - ที่ดิน                                       0.27       0.55     0.30       0.61     0.33       0.72

  - ระบบสาธารณูปโภค                            0.69       1.40     0.74       1.50     0.81       1.76

  บจก. ไทยเชื้อเพลิงการบิน                                                                           

  - อาคาร                                     0.15       0.30     0.16       0.32     0.17       0.37

  รวม                                         49.26      100.00   49.35      100.00   46.02      100.00
  ------------------------------ ------ ----- ---------- -------- ---------- -------- ---------- --------

(3.1.4) การให้บริการถ่ายน้ำมัน (Defuelling)

ในการเติมน้ำมันอากาศยานบางครั้งต้องมีการถ่ายน้ำมันกลับ เพื่อปรับน้ำหนักบรรทุกของเครื่องบิน
หรือเพื่อการนำเครื่องบินเข้าซ่อมแซม
น้ำมันอากาศยานที่ถูกถ่ายออกจำเป็นต้องสำรองไว้ให้กับเที่ยวบินต่อไปของสายการบินนั้นๆ ซึ่งบริษัทฯ
จะมีรายได้จากการบริการน้ำมันอากาศยานส่วนนี้ ทั้งนี้
ปริมาณน้ำมันอากาศยานที่ถ่ายนี้มีปริมาณน้อยมากเมื่อเทียบกับปริมาณน้ำมันอากาศยานที่บริษัทฯ
ให้บริการเติมทั้งหมด

(3.1.5) การรับจ้างเหมาเติมน้ำมันอากาศยานในนามของผู้ประกอบการอื่น

บริษัทฯ รับจ้างบริการเติมน้ำมันอากาศยานทั่วไปในลักษณะเฉพาะกิจ
โดยทำสัญญาจ้างเหมาที่มีกำหนดระยะเวลาไว้แน่นอน เช่น
การให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานในนามของ บมจ.ปตท. ณ ท่าอากาศยานกำแพงแสน
จังหวัดนครปฐม
การให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานให้แก่เครื่องบินของกองทัพอากาศในโครงการฝึกซ้อมรบ Cobra
Gold ที่จังหวัดนครราชสีมา
การรับจ้างกองทัพอากาศสิงค์โปร์เพื่อให้บริการเติมน้ำมันแก่เครื่องบินที่มาซ้อมรบในประเทศไทย
เป็นต้น

2.  การตลาดและภาวะการแข่งขัน

(3.2.1) นโยบายและลักษณะการตลาดของบริการที่สำคัญ

แม้ว่าบริษัทฯ
จะได้รับสิทธิเป็นผู้ประกอบการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานแต่เพียงผู้เดียวในท่าอากาศยานดอนเมือง
โดยไม่มีคู่แข่งขันแต่อย่างใด แต่บริษัทฯ ตระหนักดีว่าบริษัทฯ ยังมีคู่แข่งขันอื่นๆ ในต่างประเทศ คือ
ท่าอากาศยานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดังนั้นบริษัทฯ
จึงมีการกำหนดนโยบายและกลยุทธ์ทางการตลาด ดังนี้

กลยุทธ์การแข่งขัน

ปรัชญาในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ คือ
ดำเนินธุรกิจการบริการเติมน้ำมันอากาศยานให้ได้คุณภาพตามมาตรฐานสากล ตรงต่อเวลา
และมีความปลอดภัยสูงสุด ซึ่งสอดคล้องกับมาตรฐาน ISO 9001 Version 2000
ดังนั้น
บริษัทฯจึงได้กำหนดกลยุทธที่สำคัญในการแข่งขันกับคู่แข่งในการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานนานาชาติในภูมิภาคอื่นๆ
ตามปรัชญาของบริษัทฯ ดังนี้

1.  การบริการด้วยคุณภาพที่ได้มาตรฐานสากล

โดยบริษัทฯ ได้ให้บริการน้ำมันอากาศยานตามมาตรฐานที่กำหนดโดย Aviation Fuel Quality
Requirement for Jointly Operated System (AFQRJOS) ดังนั้น
จึงสร้างความมั่นใจให้กับสายการบินต่าง ๆ
ที่มาใช้บริการที่ท่าอากาศยานดอนเมืองว่าจะได้รับการบริการด้วยน้ำมันอากาศยานที่ได้มาตรฐาน
และคุณภาพตามที่ต้องการ นอกจากนั้นบริษัทฯ
ยังได้รับการรับรองคุณภาพระบบการให้บริการของบริษัทฯ ด้วย ISO 9001 Version 2000

2 การบริการที่สะดวกและรวดเร็ว

บริษัทฯ ได้ให้ความสำคัญกับกำหนดเวลาตามตารางการบินของสายการบิน ดังนั้น
ในการบริการเติมน้ำมันอากาศยานให้กับเครื่องบินขณะจอด (Ground Time) บริษัทฯ
จึงมีบริการเติมน้ำมันอากาศยานอย่างรวดเร็วด้วยเครื่องมือเครื่องจักรอันทันสมัยและทัดเทียมกับท่าอากาศยานต่างๆทั่วโลก
โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาบริษัทฯ ได้รับการยอมรับจากสายการบินต่าง ๆ
ในด้านการบริการมาโดยตลอด

3 การกำหนดราคาที่สามารถแข่งขันได้

ถึงแม้บริษัทฯ
จะเป็นผู้ให้การบริการเติมน้ำมันอากาศยานแต่เพียงรายเดียวในท่าอากาศยานดอนเมือง บริษัทฯ
ยังคงมีนโยบายที่จะกำหนดราคาค่าบริการการเติมน้ำมันอากาศยานที่บริษัทฯ
สามารถแข่งขันได้กับท่าอากาศยานนานาชาติในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

4 นโยบายด้านความปลอดภัย และการควบคุมการเกิดอุบัติเหตุระหว่างการให้บริการ

ตลอดระยะเวลาที่ดำเนินการมา บริษัทฯ
ไม่เคยมีอุบัติเหตุที่ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่อากาศยานจากการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยาน
ทั้งนี้ เนื่องจากบริษัทฯ ได้มีนโยบายด้านความปลอดภัยที่ชัดเจน
และสามารถควบคุมไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ
ซึ่งทำให้สายการบินต่างๆมีความเชื่อมั่นในความปลอดภัยของการบริการของบริษัทฯ

ลักษณะลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

ลูกค้าส่วนใหญ่ของบริษัทฯ คือ กลุ่มบริษัทผู้ค้าน้ำมันซึ่งมีความสัมพันธ์กับบริษัทฯ ในฐานะผู้ถือหุ้น
และบริษัทฯ มีความมุ่งหวังที่จะขยายกลุ่มลูกค้าเป้าหมายไปยังบริษัทผู้ค้าน้ำมันอื่น ๆ
ที่มีฐานลูกค้าเป็นสายการบินอยู่แล้ว

นโยบายราคา

ทั้งนี้ นโยบายราคาของบริษัทฯ จะกำหนดโดยการพิจารณาให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล
ภาวะเศรษฐกิจ การแข่งขัน และแผนการดำเนินงานของบริษัทฯ
ซึ่งผู้บริหารและคณะกรรมการของบริษัทฯ จะร่วมกันพิจารณา

การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

จากระบบการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานของบริษัทฯ เป็นประเภทคลังน้ำมันร่วม (JOINT
DEPOT)
รวมกับการเติมน้ำมันร่วม (JOINT INTOPLANE) ดังนั้น
บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะส่งน้ำมันของตนมาจัดเก็บที่ถังน้ำมันของบริษัทฯ
และบริษัทผู้ค้าน้ำมันจะเป็นผู้แจ้งให้บริษัทฯ บริการเติมน้ำมันให้กับสายการบินต่างๆ
ที่เป็นลูกค้าของบริษัทผู้ค้าน้ำมัน การให้บริการเริ่มต้นจากสำนักงานใหญ่ของบริษัทสายการบินต่าง ๆ
จะติดต่อกับบริษัทผู้ค้าน้ำมันต่างๆ เพื่อตกลงรายละเอียดในการเติมน้ำมันตลอดจนสัญญาซื้อขายน้ำมัน
จากนั้น บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะแจ้ง
รายละเอียดให้บริษัทฯ ทราบถึงเงื่อนไขต่าง ๆ หลังจากให้บริการเติมน้ำมันแล้ว บริษัทฯ
จะออกใบรับการส่งน้ำมันให้แก่สายการบิน ในขณะเดียวกันบริษัทฯ
จะรวบรวมยอดปริมาณน้ำมันที่เติมเพื่อส่งรายงานยอดทั้งหมดให้แก่บริษัท
ผู้ค้าน้ำมัน บริษัทฯ จะได้รับค่าบริการเติมน้ำมันจากบริษัทผู้ค้าน้ำมันทุกเดือน
โดยคำนวณค่าบริการจากยอดน้ำมันทั้งหมดที่ให้บริการในเดือนนั้นๆ สำหรับค่าน้ำมันทั้งหมด
บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะเรียกเก็บจากบริษัทสายการบินเอง
โดยตรง ขั้นตอนต่าง ๆ และการสื่อสารในการให้บริการสามารถอธิบายได้ดังภาพดังต่อไปนี้

[]

เงื่อนไขการบริการ

บริษัทฯ มีเงื่อนไขการบริการให้กับสายการบินต่าง ๆ แบ่งเป็น 3 ลักษณะ ดังนี้

1. บริการตามสัญญา วิธีนี้บริษัทสายการบินจะทำสัญญาซื้อขายน้ำมันไว้กับบริษัทผู้ค้าน้ำมัน
ซึ่งผู้ค้าน้ำมันเมื่อได้ตกลงทำสัญญาดังกล่าวจะแจ้งรายละเอียดของสัญญาให้บริษัทฯ ทราบล่วงหน้า

2. บัตรเครดิตของผู้ให้บริการน้ำมัน โดยบริษัทผู้ค้าน้ำมันจะแจ้งรายชื่อของบัตรที่บริษัทผู้ค้าน้ำมัน
ยอมรับและอนุญาตให้กับบริษัทฯเติมได้ และบริษัทฯ
จะให้บริการเฉพาะรายชื่อบัตรเครดิตที่ได้รับแจ้งนั้น

3. เงินสด ในบางกรณีสายการบินที่ไม่ได้อยู่ในสัญญาตามข้อ 1 หรือไม่มีบัตรเครดิตตามข้อ 2
บริษัทฯจะให้บริการก็ต่อเมื่อสายการบินนั้นจะชำระเป็นเงินสด โดยทางบริษัทฯ
จะรับชำระเป็นเงินบาทเท่านั้น เงินสดส่วนนี้ทางบริษัทฯ
จะต้องเก็บรักษาไว้ให้กับบริษัทผู้ค้าน้ำมันเป็นการชั่วคราวและส่งมอบให้ทั้งจำนวนต่อไป

ขั้นตอนการเรียกเก็บและได้รับชำระค่าบริการเติมน้ำมัน

เมื่อการให้บริการเติมน้ำมันเรียบร้อยแล้ว บริษัทฯ
จะออกใบรับการส่งน้ำมันซึ่งจะบันทึกสาระสำคัญต่าง ๆ ได้แก่ รายละเอียดของเที่ยวบินนั้น
ชนิดและเงื่อนไขของการให้บริการ ชื่อบริษัทผู้ค้าน้ำมัน ปริมาณน้ำมัน วัน และเวลาที่เติมน้ำมัน
จากนั้นใบรับการส่งน้ำมันพร้อมสำเนาจะถูกรวบรวม และส่งให้บริษัทผู้ค้าน้ำมันเป็นรายวัน
โดยบริษัทฯ จะเรียกเก็บเงินค่าบริการเติมน้ำมันเป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ
จากยอดบริการน้ำมันเป็นรายเดือน โดยให้เครดิตการชำระเงินภายใน 15 วัน
บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะจ่ายชำระให้เป็นสกุลเงินบาท ในกรณีนี้บริษัทฯ ลงบัญชี
ในส่วนลูกหนี้ โดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่ออกใบเรียกเก็บเงิน
ซึ่งอาจมีความแตกต่างจากยอดชำระเงินจริงที่ได้รับจากบริษัทผู้ค้าน้ำมัน เนื่องจากบริษัทฯ
ให้เครดิตเทอม 15 วัน อันเกิดขึ้นจากความแตกต่างของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราในวันชำระจริง

2.  สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรม

ภาวะอุตสาหกรรมการบริการเติมน้ำมันอากาศยาน สามารถแบ่งออกได้ดังนี้

ภาวะอุตสาหกรรม-การบริการเติมน้ำมันอากาศยานระหว่างประเทศ

อุตสาหกรรมการบริการเชื้อเพลิงให้กับอากาศยาน (Aviation Fuel Services)
มีพัฒนาการที่ต่อเนื่อง ควบคู่ไปกับการพัฒนาการด้านอากาศยาน
ลักษณะการให้บริการน้ำมันอากาศยานจะแบ่งเป็น 2 ส่วนหลักคือ การจัดเก็บน้ำมันอากาศยาน
(Depot Service) และการบริการเติมน้ำมันอากาศยาน (Into-plane Service)
โดยในอดีตที่ผ่านมา การบริการทั้ง 2
ส่วนจะเป็นการให้บริการโดยเอกเทศของบริษัทผู้ค้าน้ำมันแต่ละบริษัท
ซึ่งลักษณะการให้บริการดังกล่าวเรียกว่า Individual Depot and Individual Into-plane
Service กล่าวคือ เป็นลักษณะที่บริษัทผู้ค้าน้ำมันจัดเก็บน้ำมัน
และการให้บริการเติมน้ำมันให้กับลูกค้าสายการบินที่ตนเองเป็นผู้ติดต่อเป็นเอกเทศแยกออกจากกัน
ซึ่งท่าอากาศยานที่ให้บริการในลักษณะดังกล่าว คือ ท่าอากาศยานดอนเมืองในอดีต (ก่อนที่จะมีจัดตั้ง
บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด
เพื่อให้บริการเติมน้ำมันอากาศยานแต่เพียงผู้เดียวในท่าอากาศยานดอนเมือง)

ในปัจจุบัน เนื่องจากสภาวะการแข่งขันด้านการบริการน้ำมันอากาศยานของท่าอากาศยานต่างๆ
ทั่วโลก
มีมากขึ้น ดังนั้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและลดค่าใช้จ่าย
ตลอดจนเพื่อให้การบริการให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน
รูปแบบการดำเนินงานที่เป็นเอกเทศข้างต้นจึงมีการพัฒนาไปในรูปแบบแตกต่างกันดังนี้

(1) Joint or Common Depot, Individual Intoplane คือ
ลักษณะที่บริษัทผู้ค้าน้ำมันใช้คลังน้ำมันในการจัดเก็บน้ำมันอากาศยานร่วมกัน
(ซึ่งจะรวมการใช้ระบบส่งน้ำมันอากาศยานผ่านท่อฯ ด้วย) ส่วนการให้บริการเติมน้ำมัน
บริษัทผู้ค้าน้ำมันจะให้บริการกับลูกค้าสายการบินที่ตนเองเป็นผู้ติดต่อเอง
ท่าอากาศยานนานาชาติส่วนมากจะใช้ระบบนี้ ซึ่งท่าอากาศยานที่ให้บริการในลักษณะดังกล่าว คือ
ท่าอากาศยานนานาชาติที่ฟิลิปปินส์ ท่าอากาศยานชางงีที่สิงคโปร์ และ ท่าอากาศยานฮาเนดะ
ที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นต้น

(2) Joint or Common Depot, Joint or Common Into-plane
ซึ่งเป็นการจัดรูปแบบการดำเนินการระบบใหม่ กล่าวคือ ลักษณะที่มีการใช้คลังน้ำมัน
และส่วนการเติมร่วมกันโดยมีคนกลาง (Agency)
ทำหน้าที่ในการจัดเก็บน้ำมันและการให้บริการเติมน้ำมันให้กับลูกค้าสายการบิน
เป็นแบบที่มีประสิทธิภาพสูงสุด และค่าใช้จ่ายต่ำสุด เนื่องจากจะได้ประโยชน์จากการลงทุนร่วมกัน
และเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างเป็นประโยชน์สูงสุดทั้งในด้านบุคลากรและอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้
(Full Utilization) ซึ่งท่าอากาศยานที่ให้บริการในลักษณะดังกล่าว คือ
ท่าอากาศยานดอนเมือง (โดยบริษัทฯ)

(3) ระบบ Agency เป็นระบบที่สายการบินจะว่าจ้างบริษัทที่เป็นคนกลาง (Agency)
เป็นผู้รับจ้างเติมน้ำมันเพียงบริษัทเดียว
ระบบดังกล่าวจะพบในท่าอากาศยานนานาชาติหลายแห่งในสหรัฐอเมริกา

โดยหากเปรียบเทียบรูปแบบการดำเนินงานของระบบ (1) และ (2) ลักษณะของระบบ (2)
Joint or Common Depot, Joint or Common Into-plane
จะสามารถประหยัดทรัพยากรทั้งด้านบุคลากร และอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อรองรับการบริการทั้ง 2 ส่วน
ในช่วงที่ที่มีปริมาณความต้องการสูง (Peak Period) และสามารถยืดหยุ่นได้
มากกว่าระบบที่แยกจากกัน ยกตัวอย่างเช่น ณ ท่าอากาศยานแห่งหนึ่งใช้ระบบ (1) Joint or
Common Depot, Individual Intoplane บริษัท ก. และบริษัท ข.
ต้องทำการแข่งขันบริการเติมน้ำมันอากาศยาน (Intoplane) ในช่วงเวลาหนึ่ง บริษัท ก.
ได้ส่วนแบ่งตลาดมาได้มากก็จะต้องทำการเพิ่มเติมกำลังคนและอุปกรณ์ ซึ่งเช่นเดียวกัน
หากในอีกช่วงเวลาหนึ่งบริษัท ข. ได้รับส่วนแบ่งตลาดมากขึ้น
ก็จะต้องทำการเพิ่มเติมกำลังคนและอุปกรณ์
ซึ่งการเสริมกำลังคนและอุปกรณ์ไม่สามารถทำได้ในเวลาอันรวดเร็ว
จะต้องมีการฝึกฝนและอบรมบุคลากร และอุปกรณ์ก็จะต้องมีระยะเวลาในการสั่งซื้อ (Lead Time)
ซึ่งในปัจจุบันใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 9 เดือน โดยหากส่วนแบ่งตลาดของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งลดลง
ก็จะประสบปัญหาบุคลากรและอุปกรณ์ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ ซึ่งจะต่างกับระบบ (2) Joint
or Common Depot, Joint or Common Into-plane
ซึ่งเป็นการลงทุนที่ได้ประโยชน์เต็มที่ในด้านของบุคลากรและอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกัน นอกจากนี้
บุคลากรที่ใช้ทางด้านบัญชี การเงิน และบริหารทั่วไปยังสามารถใช้ร่วมกันได้ แทนที่จะแยกออกเป็น
2 บริษัท ทำให้มีค่าใช้จ่ายต่ำสุด อย่างไรก็ตาม ระบบนี้จะไม่เป็นที่แพร่หลาย
เนื่องจากผู้ประกอบการไม่ได้คำนึงถึงภาพรวมของผลประโยชน์สูงสุดในการใช้บุคลากรและอุปกรณ์ร่วมกัน

ปัจจุบันภาวะการแข่งขันระหว่างท่าอากาศยานนานาชาติของแต่ละประเทศทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งในแถบภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เพื่อแข่งขันในการเป็นศูนย์กลางการบินในแถบภาคพื้นนี้
ความสำเร็จในการแข่งขันระหว่างท่าอากาศยานแห่งชาติ
ตลอดจนปริมาณธุรกิจของท่าอากาศยานที่เพิ่มขึ้นย่อมส่งผลดีให้กับธุรกิจการบริการเติมน้ำมันอากาศยานเช่นกัน
ในขณะเดียวกันค่าบริการการเติมน้ำมันตลอดจนคุณภาพของบริการได้พิจารณาเป็นปัจจัยสำคัญปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อการแข่งขันเช่นกัน
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยสำคัญประการอื่นๆ ที่นำมาพิจารณาประกอบด้วย

ปัจจัยสำคัญในการแข่งขันของท่าอากาศยานนานาชาติแต่ละแห่ง ประกอบด้วย

(1) ค่าบริการเติมน้ำมันอากาศยาน

เป็นส่วนประกอบของต้นทุนรวมของค่าน้ำมันเชื้อเพลิงของสายการบิน
ค่าบริการเติมน้ำมันอากาศยานจะมีการติดตามอย่างใกล้ชิดโดย International Air
Transport Association (IATA) หากค่าบริการเติมน้ำมันอากาศยานเพิ่มสูงขึ้น
จะทำให้ต้นทุนค่าน้ำมันเชื้อเพลิงของสายการบินสูงขึ้น และมีส่วนสำคัญที่ทำให้สายการบิน
โดยเฉพาะเที่ยวบินข้ามทวีปพยายามเลี่ยงที่จะแวะเติมน้ำมันที่ท่าอากาศยานนั้น
โดยจะเติมน้ำมันในจำนวนที่เพียงพอสำหรับการบินไปที่หมายต่อไป
(เติมจนเต็มเพื่อให้เพียงพอในการบินถึงปลายทาง)
หรือสายการบินอาจเลี่ยงไปลงที่ท่าอากาศยานอื่นๆ
ข้างเคียงซึ่งอาจเป็นภายในประเทศหรือต่างประเทศก็ได้

(2) จำนวนผู้โดยสารในแต่ละเที่ยวบิน

ถือเป็นส่วนประกอบที่สำคัญ เนื่องจากสายการบินจะคำนวณว่าในการกำหนดเที่ยวบินใดๆ ก็ตาม
จำนวน
ผู้โดยสารที่จะทำให้เที่ยวบินนั้นคุ้มทุนหรือมีกำไร จะมีเส้นทางการบินเป็นอย่างไร
หากรายได้จากค่าโดยสารคุ้มกับค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่บินลงในท่าอากาศยานนั้นๆ แล้ว
สายการบินก็ยังคงแวะที่ท่าอากาศยานนั้นๆ แม้ว่าค่าบริการจะสูงกว่าท่าอากาศยานอื่นๆ ก็ตาม

(3) ค่าใช้จ่ายในการบริการในแต่ละท่าอากาศยาน

ค่าใช้จ่ายดังกล่าวจะประกอบด้วยค่าบริการการขึ้นและลง ค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงรักษา
ค่าใช้จ่ายด้าน
น้ำมันเชื้อเพลิงและการบริการเติมน้ำมัน เป็นต้น เหล่านี้
ถือเป็นต้นทุนของสายการบินซึ่งจะต้องรับภาระ ดังนั้น
ท่าอากาศยานนานาชาติใดที่คิดค่าใช้จ่ายดังกล่าวต่ำกว่าท่าอากาศยานอื่นๆ โดยเปรียบเทียบแล้ว
ประกอบกับจำนวน
ผู้โดยสารในระดับที่คุ้มทุน จะทำให้สายการบินยินดีที่จะมาใช้บริการมากยิ่งขึ้นด้วย

ตารางต่อไปนี้แสดงการเปรียบเทียบค่าบริการเติมน้ำมันอากาศยานของท่าอากาศยานนานาชาติในแต่ละประเทศ
และอายุที่ใช้งานแล้วของอุปกรณ์การเติมน้ำมันของแต่ละท่าอากาศยาน

ตารางเปรียบเทียบอัตราค่าบริการเติมน้ำมัน

ระหว่างท่าอากาศยานดอนเมืองกับท่าอากาศยานต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย ปี 2545

+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| ท่าอากาศยาน        | อัตราค่าบ                  | อายุที่ใช้งานแล้วเฉลี่ยของ   |
|                   | ริการเติมน้ำมันอากาศยาน(CUF) | อุปกรณ์ (ปี)             |
|                   |                          |                       |
|                   | (US Cent / US Gallon)    |                       |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| สิงค์โปร์            | 1.70                     | 22                    |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| มะนิลา             | 1.80                     | 28                    |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| ดอนเมือง           | 2.13                     | 18                    |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| มาเลเซีย           | 2.95                     | 4                     |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| ฮ่องกง             | 5.53                     | 4                     |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| ไทเป              | 4.30                     | 28                    |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| นาริตะ             | 14.22                    | 24                    |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| กันไซ              | 18.31                    | 8                     |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+
| อินชอน             | 7.00                     | 3                     |
+-------------------+--------------------------+-----------------------+

ที่มา บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)

เมื่อพิจารณาถึงอัตราค่าบริการเติมน้ำมันอากาศยาน ณ
ท่าอากาศยานดอนเมืองเปรียบเทียบกับท่าอากาศยานหลักอื่นๆ ในภูมิภาคนี้แล้ว
พบว่าอยู่ในช่วงราคาที่มีศักยภาพในการแข่งขัน
ด้วยอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐานตามหลักสากลเมื่อเทียบกับท่าอากาศยานนานาชาติที่ถือว่าเป็นคู่แข่งของท่าอากาศยานดอนเมือง
คือ ท่าอากาศยานเช็กแล๊ปก๊อกที่ฮ่องกง และท่าอากาศยานชางงีที่ประเทศสิงคโปร์
เป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้ท่าอากาศยานดอนเมืองสามารถแข่งขันกับคู่แข่งขันได้

ปริมาณการเติมน้ำมันอากาศยานของท่าอากาศยานนานาชาติในประเทศต่างๆ ในภูมิภาคนี้
โดยเฉพาะท่าอากาศยานดอนเมือง และท่าอากาศยานคู่แข่งทั้ง 2
มีการพัฒนาการและเติบโตที่ต่อเนื่อง เนื่องจากประเทศสิงคโปร์นั้นได้ขยายทางวิ่ง (Runway)
ที่ท่าอากาศยานชางงี และมีการเปิดใช้ท่าอากาศยานเช็กแล๊ปก๊อกของฮ่องกง ในปี 2540
ซึ่งจะพิจารณาได้จากอัตราการเจริญเติบโตของปริมาณการบริการเติมน้ำมันอากาศยาน
ดังแสดงในตารางต่อไปนี้

ตารางแสดงปริมาณการเติมน้ำมันอากาศยานของท่าอากาศยานนานาชาติที่เป็นคู่แข่ง

ปี 2531 - 2545

(หน่วย : ล้านลิตร)

  -------------- ------------------- --------- ------------- --------- ---------------- ---------
  ปี              ท่าอากาศยาน-ประเทศ                                                      

                 ฮ่องกง                         ชางงี-สิงค์โปร์             ดอนเมือง-กรุงเทพ   

                 ปริมาณ               % เติบโต   ปริมาณ         % เติบโต   ปริมาณ            % เติบโต

  2531           1,703               13.0%     1,628         12.0%     1,730            22.2%

  2532           1,961               15.1%     1,756         7.9%      1,957            13.1%

  2533           2,177               11.0%     1,991         13.4%     2,108            7.7%

  2534           2,336               7.3%      2,177         9.3%      2,301            9.2%

  2535           2,672               14.4%     2,495         14.6%     2,499            8.6%

  2536           3,006               12.5%     2,741         9.9%      2,656            6.3%

  2537           3,388               12.7%     3,017         10.1%     2,945            10.9%

  2538           3,433               1.3%      3,316         9.9%      3,082            4.7%

  2539           3,672               7.0%      3,483         5.0%      3,142            1.9%

  2540           3,702               0.8%      3,676         5.5%      3,294            4.8%

  2541           3,753               1.4%      3,941         7.2%      3,127            -5.1%

  2542           3,737               -0.4%     3,997         1.4%      3,079            -1.5%

  2543           4,056               8.5%      4,160         4.1%      3,258            5.8%

  2544           4,237               4.5%      4,244         2.0%      3,494            7.2%

  2545           4,290               1.3%      4,231         0.3%      3,552            1.7%

  % เติบโตเฉลี่ย    7.4                           7.5                     6.5              
  -------------- ------------------- --------- ------------- --------- ---------------- ---------

ที่มา บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด
(มหาชน)

แนวโน้มการแข่งขันของท่าอากาศยานนานาชาติของประเทศคู่แข่งในภูมิภาคนี้ จะมีผลกระทบต่อ
อุตสาหกรรมการบริการเติมน้ำมันอากาศยานนั้น
เมื่อพิจารณาจากแผนการพัฒนาและการขยายตัวของท่าอากาศยานนานาชาติแล้ว
จะเห็นได้ว่ามีการปรับปรุงท่าอากาศยานนานาชาติ โดยขยายตัวหรือสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่
เพื่อเพิ่มศักยภาพในการรองรับเที่ยวบินของสายการบินต่างๆ
ได้จำนวนมากขึ้นและให้บริการได้ดีขึ้นทั้งนี้ เพื่อเป็นการจูงใจสายการบินต่างๆ
เพื่อให้ใช้ท่าอากาศยานของประเทศตนเองเป็นฐานการบินของสายการบิน
ซึ่งประเทศไทยเองก็มีการตื่นตัว จะเห็นได้จากโครงการท่าอากาศยานนานาชาติแห่งที่ 2
ของกรุงเทพฯ หรือท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งกำหนดการเปิดดำเนินการ คือ ปี 2548
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากโครงการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่ต้องใช้เงินลงทุนที่สูงมาก ดังนั้น
ในอนาคต กรณีที่มีการปิดท่าอากาศยานดอนเมือง
เมื่อเปรียบเทียบกับท่าอากาศยานนานาชาติในภูมิภาคแล้ว
ท่าอากาศยานชางงีจะได้เปรียบในการแข่งขันมากกว่าที่อื่น
เนื่องจากมีต้นทุนค่าก่อสร้างต่ำสุดเมื่อเทียบกับต้นทุนของการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่

การขยายตัวของธุรกิจ

การเติบโตในรายได้ของบริษัทฯ
มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการใช้บริการท่าอากาศยานกรุงเทพของสายการบินต่างๆ
โดยเฉพาะการบินระหว่างประเทศ ผู้ใช้บริการท่าอากาศยานสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท
คือ
สายการบินในประเทศ และสายการบินต่างประเทศ จากตารางข้างล่างนี้
จะเห็นได้ว่าในช่วงตั้งแต่ปี 2530
เป็นต้นมาปริมาณการจราจรที่ท่าอากาศยานดอนเมืองมีการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องยกเว้นในปี 2541
ซึ่งมีการลดลงของปริมาณการจราจร เนื่องจากได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำ
โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชีย ทำให้ปริมาณ
ผู้โดยสารที่เดินทางโดยเครื่องบินมีจำนวนลดลง

ตารางแสดงปริมาณการจราจรที่ท่าอากาศยานดอนเมือง *

ปี 2531 - ปี 2545

+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
|         |               |                |        | เ |        |       |
|         |               |                |        | พ |        |       |
|         |               |                |        | ิ่ม |        |       |
|         |               |                |        | ข |        |       |
|         |               |                |        | ึ้น |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| ปี       | ปริม           | ปร             | รวม    |   | ปริมาณ  | ร้อยละ |
|         | าณการจราจรของ | ิมาณการจราจรของ |        |   |        |       |
|         |               |                |        |   | กา     |       |
|         | เ             | เ              |        |   | รจราจร |       |
|         | ที่ยวบินในประเทศ | ที่ยวบินต่างประเทศ |        |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2531    | 15,902        | 62,620         | 78,522 |   | 10,884 | 16.1% |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2532    | 20,412        | 70,403         | 90,815 |   | 12,293 | 15.7% |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2533    | 28,154        | 80,807         | 1      |   | 18,146 | 20.0% |
|         |               |                | 08,961 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2534    | 32,074        | 86,488         | 1      |   | 9,601  | 8.8%  |
|         |               |                | 18,562 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2535    | 35,179        | 92,874         | 1      |   | 9,491  | 8.0%  |
|         |               |                | 28,053 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2536    | 37,245        | 96,548         | 1      |   | 5,740  | 4.5%  |
|         |               |                | 33,793 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2537    | 38,643        | 102,241        | 1      |   | 7,091  | 5.3%  |
|         |               |                | 40,884 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2538    | 42,887        | 106,526        | 1      |   | 8,529  | 6.1%  |
|         |               |                | 49,413 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2539    | 48,371        | 110,566        | 1      |   | 9,524  | 6.4%  |
|         |               |                | 58,937 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2540    | 50,744        | 117,240        | 1      |   | 9,047  | 5.7%  |
|         |               |                | 67,984 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2541    | 50,259        | 114,244        | 1      |   | -3,481 | -2.1% |
|         |               |                | 64,503 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2542    | 49,919        | 118,426        | 1      |   | 3,842  | 2.3%  |
|         |               |                | 68,345 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2543    | 55,483        | 124,733        | 1      |   | 11,871 | 7.1%  |
|         |               |                | 80,216 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2544    | 54,964        | 132,295        | 1      |   | 7,043  | 3.9%  |
|         |               |                | 87,259 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+
| 2545    | 58,968        | 138,987        | 1      |   | 10,696 | 5.7%  |
|         |               |                | 97,955 |   |        |       |
+---------+---------------+----------------+--------+---+--------+-------+

ที่มา บมจ. ท่าอากาศยานไทย

หมายเหตุ * ปริมาณการจราจรที่ท่าอากาศยานดอนเมืองโดยการนับการจราจรทั้งขาขึ้นและขาลง
เช่น เที่ยวบินที่ลงจอดที่ท่าอากาศยานและบินขึ้น จะนับการจราจรเป็น 2 เที่ยวบิน

ตารางแสดงจำนวนผู้โดยสารที่ท่าอากาศยานดอนเมือง *

ปี 2535 - ปี 2545

+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
|       |               |               |          | เพิ่มขึ้น   |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| ปี     | จำ            | จำ            | รวม      | จำนวน   | ร้อยละ |
|       | นวนผู้โดยสารของ | นวนผู้โดยสารของ |          | ผู้โดยสาร |       |
|       |               |               |          |         |       |
|       | เ             | เท            |          |         |       |
|       | ที่ยวบินในประเทศ | ี่ยวบินต่างประเทศ |          |         |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2535  | 3,575,795     | 13,080,863    | 16       | N.A.    | N.A.  |
|       |               |               | ,656,658 |         |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2536  | 4,359,715     | 14,770,866    | 19       | 2,      | 14.9% |
|       |               |               | ,130,581 | 473,923 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2537  | 5,017,758     | 15,991,501    | 21       | 1,      | 9.8%  |
|       |               |               | ,003,259 | 872,678 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2538  | 5,805,827     | 17,318,289    | 23       | 2,      | 10.1% |
|       |               |               | ,124,116 | 120,857 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2539  | 6,530,554     | 18,462,184    | 24       | 1,      | 8.1%  |
|       |               |               | ,992,738 | 868,622 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2540  | 6,703,481     | 18,421,362    | 25       | 132,105 | 0.5%  |
|       |               |               | ,124,843 |         |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2541  | 6,835,010     | 18,788,891    | 25       | 499,058 | 2.0%  |
|       |               |               | ,623,901 |         |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2542  | 6,833,115     | 20,454,732    | 27       | 1,      | 6.5%  |
|       |               |               | ,287,847 | 663,946 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2543  | 7,282,329     | 22,334,103    | 29       | 2,      | 8.5%  |
|       |               |               | ,616,432 | 328,585 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2544  | 7,413,744     | 23,209,622    | 30       | 1,      | 3.4%  |
|       |               |               | ,623,366 | 006,934 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+
| 2545  | 7,304,902     | 24,878,078    | 32       | 1,      | 5.1%  |
|       |               |               | ,182,980 | 559,614 |       |
+-------+---------------+---------------+----------+---------+-------+

ที่มา บมจ. ท่าอากาศยานไทย

หมายเหตุ * ปริมาณการจราจรที่ท่าอากาศยานดอนเมืองโดยการนับการจราจรทั้งขาขึ้นและขาลง
เช่น เที่ยวบินที่ลงจอดที่ท่าอากาศยานและบินขึ้น จะนับการจราจรเป็น 2 เที่ยวบิน

ตารางแสดงประมาณการจำนวนผู้โดยสารที่มาใช้บริการ ณ ท่าอากาศยานในกรุงเทพมหานคร

ปี 2548 – 2558

+--------------------------+-------------------------------------------+
| ปี                        | จำนวนผู้โดยสาร (พันคน)                       |
+--------------------------+-------------------------------------------+
| 2548                     | 38,236                                    |
+--------------------------+-------------------------------------------+
| 2553                     | 49,930                                    |
+--------------------------+-------------------------------------------+
| 2558                     | 64,450                                    |
+--------------------------+-------------------------------------------+

  ที่มา บมจ. ท่าอากาศยานไทย

ภาวะอุตสาหกรรม-การบริการเติมน้ำมันอากาศยานในประเทศ

ในการบริการน้ำมันอากาศยานสำหรับท่าอากาศยานนานาชาติในประเทศไทยนั้น
สามารถแบ่งการให้บริการออกได้เป็น 2 ลักษณะคือ

  (1) การบริการเติมน้ำมันอากาศยานในส่วนภูมิภาคของประเทศไทย

สำหรับท่าอากาศยานนานาชาติในภูมิภาคของประเทศไทย หมายถึง
ท่าอากาศยานนานาชาติที่จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดภูเก็ต และอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
ในปัจจุบันการเติมน้ำมันอากาศยานในส่วนนี้จะอยู่ภายใต้การให้บริการของ บมจ.ปตท

  (2) การบริการเติมน้ำมันอากาศยานที่ท่าอากาศยานดอนเมือง

การเติมน้ำมันอากาศยานในส่วนนี้จะอยู่ภายใต้การให้บริการของบริษัท
บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาปริมาณการให้บริการแล้ว
จะพบว่าการบริการในส่วนของท่าอากาศยานภูมิภาคจะมีปริมาณที่ต่ำกว่าปริมาณการให้บริการที่ท่าอากาศยานดอนเมืองอยู่มาก

(3.3) การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

(3.3.1) ลักษณะการจัดให้ได้มาซึ่งบริการ

ธุรกิจหลักของบริษัทฯ เป็นการให้บริการเติมน้ำมันอากาศยาน ซึ่งบริษัทฯ จะมิได้เป็นผู้จัดหา
ผลิตภัณฑ์น้ำมันอากาศยานเพื่อมาจำหน่าย หากแต่บริษัทผู้ค้าน้ำมันซึ่งเป็นผู้ว่าจ้างบริษัทฯ
จะเป็นผู้จัดหาน้ำมันอากาศยานมาจัดเก็บไว้ในคลังน้ำมันของบริษัทฯ เพื่อให้บริษัทฯ
บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่ลูกค้าของบริษัทผู้ค้าน้ำมัน ได้แก่ สายการบินต่างๆ ทั่วโลก
ซึ่งแหล่งที่มาของน้ำมันอากาศยานก็จะมาจากคลังน้ำมันของบริษัทผู้ค้าน้ำมันเหล่านั้น
โดยผ่านท่อขนส่งน้ำมันของบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด และบริษัท ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย
จำกัด ซึ่งบริษัทฯ มิได้มีการทำสัญญาเกี่ยวกับการรับน้ำมันทางท่อใดๆ กับบริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ
จำกัด และบริษัท ท่อส่งน้ำมันปิโตรเลียมไทย จำกัด

(3.3.2) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

บริษัทฯ มีนโยบายดำเนินการเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
อย่างเข้มงวด และภายใน 5 ปีที่ผ่านมา บริษัทฯ มีการปฏิบัติเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดและไม่มี
ข้อพิพาทหรือถูกฟ้องร้องเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมใด ๆ ทั้งสิ้น

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจากธุรกิจของบริษัทฯ ที่อาจเกิดขึ้นกับสิ่งแวดล้อมอาจมีความเป็นไปได้ คือ
น้ำมันรั่วไหล ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้จากคลังน้ำมัน ซึ่งอาจมีผลให้รั่วไหลสู่บริเวณใกล้เคียง โดยบริษัทฯ
ได้มีมาตรการรองรับเหตุการณ์นี้ คือ
ติดตั้งระบบควบคุมโดยเครื่องคอมพิวเตอร์ที่สามารถป้องกันน้ำมันล้นถัง โดยจะมีการเตือนอยู่ 2
ระดับ และในระดับสุดท้ายจะเป็นการปิด (Shut Down) นอกจากนั้น
ในบริเวณคลังน้ำมันจะมีคันดินกั้นเพื่อป้องกันน้ำมันหกล้นออกไป พร้อมทั้งมีวาล์วปิดป้องกันอีก 1 ขั้น
และในบริเวณท่อพักน้ำทิ้งจะติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับน้ำมัน (Oil Leak Detector) ไว้ด้วย
และในกรณีที่น้ำมันอาจรั่วไหลไปสู่ภายนอก บริษัทฯ มีการป้องกันโดยเตรียมทุ่นกันน้ำมันรั่วไหล
พร้อมทั้งอุปกรณ์จัดเก็บคราบน้ำมัน (Oil Skimer)

(3.4) งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

  - ไม่มี -