7. ข้อพิพาททางกฎหมาย

7.1 คดีศาลปกครอง

ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2550 บริษัทอยู่ในฐานะที่เกี่ยวข้องในคดีหรือข้อพิพาทที่ยังไม่สิ้นสุด
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อสินทรัพย์หรือการดำเนินธุรกิจของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ ดังนี้

ในเดือนธันวาคม 2546 ได้มีกลุ่มบุคคลร่วมกันเป็นผู้ฟ้องคดีต่อศาลปกครองกลาง
โดยมีอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรี เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม
เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแห้ง เป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 โดยกล่าวหาว่า ผู้ถูกฟ้องคดีทั้ง 4
รายในฐานะเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ
และได้ขอให้ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้เพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการรับฝังกลบวัสดุที่ไม่ใช้แล้วที่ไม่เป็นอันตราย
และเป็นอันตราย ซึ่งอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรี
และอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้ออกให้กับบริษัทตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน
และให้เพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
ซึ่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแห้งได้ออกให้กับบริษัทตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข
และให้บริษัทชดใช้ค่าเสียหายให้กับราษฎรที่เดือดร้อน
และขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงโทษพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ร่วมกันกระทำความผิด
โดยศาลปกครองกลางกำหนดให้บริษัทเป็นผู้ร้องสอดในฐานะคู่กรณี ฝ่ายที่ 3

ต่อมา ศาลปกครองกลางได้มีคำพิพากษาคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2550
ให้ยกฟ้องในทุกประเด็นที่ผู้ฟ้องคดีกล่าวหา โดยให้เหตุผลประกอบคำวินิจฉัย ดังนี้

ประเด็นที่ 1 เรื่องใบอนุญาตที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 และที่ 2
ออกให้กับผู้ร้องสอดตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานชอบด้วยกฎหมายหรือไม่นั้น
ศาลมีคำวินิจฉัยว่าผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 และที่ 2 ออกใบอนุญาตให้กับผู้ร้องสอดชอบด้วยกฎหมายแล้ว
เพราะการออกใบอนุญาตเป็นไปตามหลักเกณฑ์และระเบียบปฏิบัติของกฎหมาย
อีกทั้งที่ตั้งโรงงานอยู่ในทำเลและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
และเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดของทางราชการที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นที่ 2 เรื่องใบอนุญาตที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4
ออกให้กับผู้ร้องสอดตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขชอบด้วยกฎหมายหรือไม่นั้น
ศาลมีคำวินิจฉัยในประเด็นนี้ว่า
ไม่มีกรณีที่ศาลจะต้องวินิจฉัยเกี่ยวกับความชอบของกฎหมายของใบอนุญาตดังกล่าว
เนื่องจากคำฟ้องมิได้กล่าวอ้างว่าการออกใบอนุญาตของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 ไม่ชอบด้วยกฎหมายอย่างไร

ประเด็นที่ 3 ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และที่ 4
ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติหรือไม่นั้น ศาลมีคำวินิจฉัยในประเด็นนี้ว่า
ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 มิได้ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ
เหตุเพราะกลุ่มผู้ฟ้องคดีได้ร้องเรียนอย่างต่อเนื่องไปยังหน่วยงานต่างๆ ทั้งในระดับจังหวัด
หน่วยงานราชการที่เป็นราชการส่วนกลางที่มีหน้าที่โดยตรง คือ กระทรวงอุตสาหกรรม
หน่วยงานทางวิชาการ คือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
คณะกรรมาธิการรัฐสภา รวมทั้งนายกรัฐมนตรี เป็นต้น
ซึ่งในทางปฏิบัติหน่วยงานดังกล่าวได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนโดยการตั้งคณะทำงานขึ้นมาหลายชุด
ซึ่งจะประกอบด้วยกลุ่มผู้ฟ้องคดี ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ที่ 2 และที่ 4 และบริษัทอยู่ด้วยเสมอ
ซึ่งผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 ในฐานะพนักงาน เจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานในพื้นที่
จะเป็นผู้แปรผลการตรวจสอบไปสู่การปฏิบัติ
เพื่อบังคับการให้เป็นไปตามกฎหมายในลักษณะการออกคำสั่งแก่โรงงานเป็นคราวๆไป
โดยมีผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 และที่ 3 เป็นผู้กำกับดูแล
อีกทั้งยังปรากฏว่าการประกอบกิจการโรงงานของบริษัทได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 9001 :
2000 และ ISO 14001 : 2004
จากหน่วยงานที่อยู่ในการกำกับดูแลของคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการรับรองระบบงาน
นอกจากนี้ ยังได้รับการรายงานผลการศึกษาดูงานที่โรงงานของบริษัท
จากที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
สภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดสระบุรี ในฐานะกรรมาธิการงบประมาณว่า
โรงงานของบริษัทตั้งอยู่ในทำเลที่เหมาะสมและถูกใช้เป็นสถานที่สำหรับการศึกษาดูงานของสถานศึกษา
หน่วยงานภาคเอกชนและภาคราชการทั้งภายในและภายนอกประเทศ

สำหรับประเด็นที่ 4 ที่ขอให้ศาลมีคำสั่งให้บริษัทชดใช้ค่าเสียหายทั้งหมดให้กับราษฎรที่เดือดร้อนนั้น
ศาลปกครองกลางวินิจฉัยว่า ผู้ฟ้องคดีไม่ได้ระบุจำนวนความเสียหาย เพียงกล่าวรวมๆ
มาในคำขอเท่านั้น อีกทั้งไม่ได้ระบุว่าเป็นความเสียหายแก่ผู้ฟ้องคดีรายใดจำนวนเท่าใด
ในกรณีนี้จึงไม่มีลักษณะเป็นคำขอที่ศาลจะพิจารณาให้ได้

และประเด็นที่ 5 ที่ขอให้ศาลลงโทษเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับกรณีดังกล่าวนั้น
ศาลปกครองกลางวินิจฉัยว่าเป็นกรณีที่ศาลไม่มีอำนาจกำหนดบังคับให้ได้ตามมาตรา 72
แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542
ศาลจึงไม่อาจรับคำฟ้องในส่วนดังกล่าวไว้พิจารณาได้

อย่างไรก็ตาม แม้ศาลปกครองกลางจะพิพากษาให้ยกฟ้องคดีดังกล่าวในทุกประเด็นก็ตาม
ผู้ฟ้องคดีได้ยื่นคำอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาของศาลปกครองกลางในคดีดังกล่าวต่อศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่
12 เมษายน 2550
ซึ่งศาลปกครองสูงสุดได้รับคำอุทธรณ์ดังกล่าวไว้พิจารณาเป็นคดีของศาลปกครองสูงสุด
หมายเลขคดีดำที่ อ.308-309/2550 ทั้งนี้ บริษัทในฐานะคู่กรณีฝ่ายที่ 3 (ผู้ร้องสอด)
ได้ยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2550
เพื่อขอให้ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองกลาง โดยให้ยกฟ้องอุทธรณ์ของผู้ฟ้องคดี
ซึ่งศาลปกครองสูงสุดได้รับคำแก้อุทธรณ์ของบริษัทไว้พิจารณาแล้ว

บริษัท กฎหมายธุรกิจ อนุรักษ์ จำกัด
ในฐานะที่ปรึกษาทางกฎหมายของบริษัทได้ให้ความเห็นทางคดีดังกล่าวเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2550
และวันที่ 30 สิงหาคม 2550 ว่า หากศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดี
ผลของคดีอาจส่งผลกระทบทางกฎหมายต่อการประกอบธุรกิจ และความรับผิดทางกฎหมายของบริษัท
ดังนี้

1)  ผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของบริษัท

  หากศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาให้เพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน
  หรือใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของบริษัทบริษัทจะต้องหยุดดำเนินกิจการโรงงานรับฝังกลบสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้วไว้ชั่วคราวจนกว่าบริษัทจะได้รับใบอนุญาตใหม่
  ซึ่งในกรณีดังกล่าว
  บริษัทสามารถที่จะดำเนินการขอรับใบอนุญาตดังกล่าวใหม่ตามกฎหมายจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้
  โดยคาดว่าจะใช้ระยะเวลาดำเนินการจนเสร็จสิ้นภายใน 30 วัน
  และหากบริษัทต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อประกอบการขอรับใบอนุญาตใหม่
  (เฉพาะการรับฝังกลบสิ่งปฏิกูลและวัสดุที่ไม่ใช้แล้วที่ไม่อันตราย) นั้น
  บริษัทคาดว่าจะสามารถดำเนินการได้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลา 6 เดือน ทั้งนี้
  เนื่องจากข้อมูลต่างๆ ของการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ฯ นี้ บริษัทได้เคยทำการศึกษา
  และปรากฏอยู่ในรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมเพื่อใช้ประกอบในการขอรับใบอนุญาตให้ขยายโรงงานครั้งที่
  3
  (ใบอนุญาตการปรับคุณภาพของเสียรวมและรับฝังกลบสิ่งปฏิกูลและวัสดุที่ไม่ใช้แล้วที่เป็นของเสียอันตรายและบำบัดน้ำเสียรวม)
  ไว้แล้ว

  นอกจากนี้ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
  รัฐบาลมีนโยบายในการส่งเสริมให้มีการจัดการของเสียจากโรงงาน
  อุตสาหกรรมที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นทุกปีและกระจายอยู่ตามภูมิภาคต่างๆ
  ทั่วประเทศอย่างถูกวิธีด้วยเทคโนโลยีที่
  เหมาะสมและปลอดภัย แต่เนื่องจากมีข้อจำกัดเกี่ยวกับการจัดหาสถานที่ตั้งศูนย์กำจัดสิ่งปฏิกูลฯ
  ตลอดจนยังขาดแคลนบุคลากรที่มีความรู้และความชำนาญพิเศษเฉพาะด้าน
  รวมถึงปัจจัยความเสี่ยงอื่นๆ จึงเกินวิสัยของผู้สนใจที่จะลงทุนในกิจการประเภทนี้
  ดังนั้นหากบริษัทต้องถูกเพิกถอนใบอนุญาตด้วยสาเหตุจากการกระทำของรัฐตามที่ปรากฏในข้อพิพาทในคดีปกครองดังกล่าว
  จนทำให้บริษัทไม่สามารถประกอบกิจการกำจัดสิ่งปฏิกูลฯ ได้และทำให้โรงงานต่างๆ
  ที่ใช้บริการกับบริษัทได้รับความเดือดร้อน
  ทางราชการจะต้องเร่งดำเนินการออกใบอนุญาตใหม่ที่ถูกต้องตามกฎหมายให้กับบริษัทเสร็จสิ้นโดยเร็ว
  เพื่อให้บริษัทสามารถดำเนินกิจการต่อไปได้

2)  ความรับผิดทางกฎหมายในเรื่องค่าเสียหาย

  ในคดีดังกล่าว
  ผู้ฟ้องคดีได้ขอให้ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้บริษัทชดใช้ค่าเสียหายให้กับราษฎรที่เดือดร้อน
  อย่างไรก็ตาม ในคดีนี้ ศาลปกครองกลางได้พิพากษายกฟ้องของผู้ฟ้องคดีดังที่กล่าวข้างต้น
  และได้วินิจฉัยในประเด็นนี้ว่า
  คำขอของผู้ฟ้องคดีที่ได้ขอให้ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้บริษัทชดใช้ค่าเสียหายให้กับราษฎรที่เดือดร้อนนั้น
  ไม่ได้ระบุจำนวนความเสียหายหรือระบุผู้ได้รับความเสียหาย เพียงแต่กล่าวรวมๆ เท่านั้น
  ทั้งไม่ได้ระบุว่าเป็นความเสียหายแก่ผู้ฟ้องคดีรายใด จำนวนเท่าใด
  โดยระบุแต่เพียงว่าชดใช้ค่าเสียหายทั้งหมดให้กับราษฎรที่เดือดร้อน
  กรณีนี้จึงไม่มีลักษณะเป็นคำขอที่ศาลจะพิจารณาให้ได้

  ที่ปรึกษาทางกฎหมายมีความเห็นว่า
  ในชั้นอุทธรณ์คำพิพากษาศาลปกครองกลางต่อศาลปกครองสูงสุดนั้น
  ผู้ฟ้องคดีจะไม่สามารถเพิ่มเติมรายละเอียดของประเด็นดังกล่าวในคำอุทธรณ์ได้
  เนื่องจากไม่ใช่ประเด็นที่ว่ากล่าวกันมาแล้วโดยชอบในศาลปกครองกลาง ซึ่งต้องห้ามมิให้อุทธรณ์
  นอกจากนี้
  คดีนี้เป็นคดีปกครองที่ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นเอกชนขอให้ศาลปกครองเพิกถอนคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
  และเป็นคดีพิพาทระหว่างเอกชนกับหน่วยงานของรัฐ
  ซึ่งศาลปกครองไม่มีอำนาจที่จะพิจารณาพิพากษาให้บริษัทซึ่งเป็นเอกชนและเป็นผู้ร้องสอดในคดีนี้ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้ฟ้องคดีได้แต่อย่างใด

  อย่างไรก็ตาม ผู้ฟ้องคดีหรือผู้เสียหาย (ถ้ามี)
  อาจฟ้องบริษัทเป็นคดีละเมิดต่อศาลยุติธรรมในส่วนของคดีแพ่งที่มีเขตอำนาจเพื่อเรียกค่าเสียหายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เป็นอีกคดีหนึ่งแยกต่างหากจากคดีของศาลปกครองดังกล่าวข้างต้น
  แต่ทั้งนี้ ผู้เสียหายจะต้องใช้สิทธิฟ้องคดีละเมิดภายในกำหนดอายุความ 1
  ปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิด และรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน แต่ต้องไม่เกิน 10
  ปีนับแต่วันทำละเมิด ซึ่ง ณ วันที่ที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทให้ความเห็น
  ยังไม่ปรากฏว่ามีบุคคลใดฟ้องบริษัทเป็นคดีละเมิดต่อศาลยุติธรรมในส่วนของคดีแพ่ง ทั้งๆ
  ที่ควรได้รู้เหตุละเมิดดังกล่าวนั้นก่อนแล้ว

7.2 คดีศาลอาญา

กลุ่มบุคคลจำนวน 5 คนร่วมกันฟ้องคดีอาญาต่อศาลจังหวัดสระบุรี คดีหมายเลขดำที่ 2754/2550
ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2550 โดยมีบริษัท และกรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทจำนวน 3 ท่าน
เป็นผู้ถูกฟ้องคดี โดยกล่าวหาว่าในระหว่างวันที่ 3 พฤษภาคม 2547 จนถึงวันที่ 27 กรกฎาคม
2550 ผู้ถูกฟ้องคดีได้ร่วมกันไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งสั่งตามมาตรา 37
วรรคหนึ่งของพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535
ให้ผู้ถูกฟ้องคดีระงับการนำกากอุตสาหกรรมเข้ามาฝังกลบในพื้นที่เขตตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย
และตำบลกุดนกเปล้า ตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี
ซึ่งการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งดังกล่าว ทำให้เกิดกลิ่นเหม็น น้ำเน่าเสีย
ก่อให้เกิดอันตรายความเสียหายและความเดือดร้อนแก่โจทก์ที่พักอาศัยอยู่ใกล้ชิดหรือติดต่อกับพื้นที่ที่ผู้ถูกฟ้องคดีนำกากอุตสาหกรรมเข้ามาฝังกลบ
ทั้งนี้ ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 251 ศาลจังหวัดสระบุรีได้รับคำฟ้องของผู้ฟ้องคดีไว้แล้ว
และกำหนดนัดพร้อมเพื่อสอบคำให้การและสืบพยานโจทก์ในวันที่ 4 เมษายน 2551 ต่อไป

บริษัท กฎหมายธุรกิจ อนุรักษ์ จำกัด
ในฐานะที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทได้พิจารณาและมีความเห็นเกี่ยวกับคดีดังกล่าว เมื่อวันที่ 11
กันยายน 2550 ดังนี้

1)  บริษัทยืนยันข้อเท็จจริงต่อที่ปรึกษากฎหมายว่า ช่วงระยะเวลาดังกล่าวตามฟ้อง
    ไม่เคยปรากฏว่าบริษัทได้มีการละเว้นหรือจงใจที่จะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งใดๆ
    ของพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติโรงงานพ.ศ.2535
    และที่ผ่านมาก็ไม่เคยปรากฏว่าทางราชการมีหนังสือถึงบริษัท
    แจ้งว่าบริษัทฝ่าฝืนคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ดังที่ผู้ฟ้องกล่าวหาแต่อย่างใด

2)  โทษสำหรับความผิดฐานดังกล่าว ได้แก่ โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับเงินไม่เกิน 100,000
    บาท หรือทั้งจำคุกและปรับเงิน และปรับเงินอีกวันละไม่เกิน 5,000 บาท
    ตลอดระยะเวลาที่ยังฝ่าฝืนหรือยังไม่ปฏิบัติให้ถูกต้อง (มาตรา 57 แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน
    พ.ศ.2535) ซึ่งโดยหลักแล้ว
    บริษัทหรือนิติบุคคลที่กระทำความผิดจะได้รับโทษเพียงในส่วนที่เป็นโทษปรับเท่านั้น นอกจากนี้
    ความผิดดังกล่าวเป็นความผิดที่คณะกรรมการเปรียบเทียบคดีตามพระราชบัญญัติโรงงาน
    พ.ศ.2535 มีอำนาจเปรียบเทียบปรับได้ ถ้าเห็นว่า
    ผู้ต้องหาไม่ควรถูกฟ้องหรือได้รับโทษถึงจำคุก
    ซึ่งหากผู้ต้องหาได้เสียค่าปรับตามที่เปรียบเทียบภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีการเปรียบเทียบปรับ
    ให้ถือว่า คดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (พระราชบัญญัติโรงงาน
    พ.ศ.2535 มาตรา 65 ประกอบกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 37(4))