1. ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงลูกค้าภาครัฐบาล

ปัจจุบันบริษัทฯ มีลูกค้ารายใหญ่คือหน่วยงานต่างๆ จากภาครัฐบาล เช่น กรมทางหลวง,
การรถไฟแห่งประเทศไทย, การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย เป็นต้น ซึ่งบริษัทฯ
มีโครงการก่อสร้างที่รับจ้างจากหน่วยงานเหล่านี้ คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 95.73
ของมูลค่าโครงการทั้งหมดที่ดำเนินการอยู่ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545
การตัดลดงบประมาณค่าใช้จ่ายของรัฐบาลจึงมีผลให้ปริมาณโครงการก่อสร้างใหม่ๆ ลดลงไปมาก
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินงานของบริษัทฯ

ที่ผ่านมาบริษัทฯ มีความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าจากภาครัฐบาลมาโดยตลอด และเนื่องจากบริษัทฯ
มีประวัติการทำงานกับภาครัฐบาลมาอย่างยาวนาน
มีผลงานที่ทำสำเร็จอย่างเรียบร้อยและมีคุณภาพเป็นจำนวนมาก และบริษัทฯ ยังมีความพร้อมทุกด้าน
ทั้งในด้านเครื่องมือ เครื่องจักร และวิศวกร ในการเข้าร่วมประมูลงานใหม่ๆ จากภาครัฐบาล
บริษัทฯ จึงมีแนวโน้มเหนือคู่แข่งที่จะได้รับงานก่อสร้างใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง

1.2 ความเสี่ยงจากการแข่งขันที่สูงขึ้น

ปัจจุบัน ในอุตสาหกรรมก่อสร้างมีการแข่งขันอย่างรุนแรง
เนื่องจากการตัดลดงบประมาณค่าใช้จ่ายของรัฐบาล
ดังนั้นเพื่อความอยู่รอดของบริษัทรับเหมาก่อสร้าง
จึงอาจจะต้องลดราคาค่าก่อสร้างลงเพื่อให้ชนะการประมูลก่อสร้าง
ประกอบกับความผันแปรของราคาวัสดุก่อสร้าง ค่าแรง และต้นทุนทางการเงินที่ไม่แน่นอน
จึงทำให้อัตรากำไรขั้นต้นที่ได้รับจากโครงการก่อสร้างต่างๆ ลดลง
ถึงแม้ว่าในบางโครงการบริษัทรับเหมาก่อสร้างจะได้รับการชดเชยค่าใช้จ่ายที่เกิดจากความผันแปรของราคาต้นทุนก่อสร้างก็ตาม

ดังนั้น บริษัทฯ
จึงดำเนินการบริหารงานอย่างเป็นระบบและการควบคุมต้นทุนค่าวัสดุก่อสร้างอย่างใกล้ชิดเป็นมาตรการสำคัญเพื่อที่จะช่วยลดผลกระทบจากความเสี่ยงเหล่านี้ได้

1.3 ความเสี่ยงจากความล่าช้าในการชำระเงินค่างานโดยผู้ว่าจ้าง

ปัจจุบัน บริษัทฯ มีโครงการก่อสร้างที่รับจ้างจากลูกค้าในภาครัฐคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 95.73
และจากลูกค้าในภาคเอกชนในสัดส่วนร้อยละ 4.27 ของมูลค่าโครงการก่อสร้างทั้งหมด
ซึ่งในส่วนของภาครัฐบาลการจ่ายเงินของหน่วยงานราชการบางแห่งมีการเลื่อนชำระเนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณจากรัฐบาล
ซึ่งจะมีผลกระทบต่อสภาพคล่องของบริษัทฯ นอกจากนี้แล้ว
ในส่วนของภาคเอกชนยังมีความแน่นอนในการจ่ายเงินน้อยกว่าภาครัฐบาล

เมื่อพิจารณารายการลูกหนี้การค้าที่ค้างชำระเกินกว่า 12 เดือนซึ่งมีจำนวนมากถึง 1,621.5
ล้านบาท ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่เป็นลูกหนี้ภาคเอกชน ซึ่งบริษัทฯ
มีนโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเต็มจำนวนสำหรับลูกหนี้ภาคเอกชนดังกล่าว
มาตรการในการจัดการลูกหนี้กลุ่มนี้
บริษัทได้ทำการเจรจากับลูกหนี้เพื่อเร่งรัดการชำระหนี้และทำความตกลงในเรื่องการผ่อนชำระเป็นรายๆ
ไป

ปัจจัยนี้มีผลกระทบต่อสภาพคล่องทางการเงินของบริษัทฯ กล่าวคือระดับเงินทุนหมุนเวียนของบริษัทฯ
ลดลง นอกจากนี้ความล่าช้าของการชำระค่างานทำให้บริษัทฯ
มีความยากลำบากในการประมาณการงบกระแสเงินสด
และอาจต้องมีการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินเพิ่มเติมอีก แต่อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
คาดว่าในส่วนของลูกค้าภาครัฐบาลจะได้รับชำระเงินค่างานก่อสร้างทั้งหมด

1.4 ความเสี่ยงจากการดำเนินงานไม่เสร็จทันเวลาหรืองานไม่ได้คุณภาพ

ปัจจุบัน งานก่อสร้างที่บริษัทฯ ดำเนินงานอยู่จะมีบทปรับในกรณีที่บริษัทฯ ดำเนินงานล่าช้า
ซึ่งปกติจะเท่ากับร้อยละ 0.1 ของมูลค่างานต่อวัน แต่จะไม่เกินร้อยละ 10 ของมูลค่างาน
ในกรณีที่งานทำไม่ได้คุณภาพหรือตามแบบที่ผู้ว่าจ้างกำหนด บริษัทฯ
ก็จะต้องดำเนินการแก้ไขปรับปรุงให้ถูกต้อง
ซึ่งจะทำให้ต้นทุนสูงขึ้นและเสียเวลาในการก่อสร้างเพิ่มขึ้น

บริษัทฯ ป้องกันความเสี่ยงในด้านนี้
โดยการเตรียมความพร้อมในเรื่องเครื่องมืออุปกรณ์ในการก่อสร้าง
ความพร้อมในเรื่องความรู้ความสามารถและจำนวนของวิศวกรที่มีประสบการณ์ในการทำงานก่อสร้าง
ความพร้อมในเรื่องเทคโนโลยี รวมถึงการเรียนรู้เทคนิคใหม่เพิ่มเติม อีกทั้งบริษัทฯ
ยังได้นำมาตรฐานคุณภาพ ISO 9001, ISO 9002 และ ISO 14001 มาใช้ในโครงการใหญ่ๆ
ของบริษัทฯ อีกด้วย

1.5 ความเสี่ยงจากความเข้มงวดในการให้สินเชื่อของธนาคารและสถาบันการเงินในประเทศ

ปัจจัยที่สำคัญอย่างหนึ่งในการดำเนินงานก่อสร้างของบริษัทรับเหมาก่อสร้างได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่ติดขัดนั้นคือบริษัทฯ
ต้องได้รับวงเงินสนับสนุนทางการเงินจากธนาคารและสถาบันการเงินในประเทศ
การที่ไม่สามารถได้รับการสนับสนุนทางการเงินได้อย่างเพียงพอ
ไม่ว่าจะเป็นการให้เงินกู้เพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน
สำหรับโครงการก่อสร้างหรือการออกหนังสือค้ำประกันต่างๆ อาทิเช่น
หนังสือค้ำประกันเงินค่างานล่วงหน้าและหนังสือค้ำประกันสัญญาก่อสร้างได้ตามความต้องการของผู้ว่าจ้าง
จะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานก่อสร้างของบริษัทฯ เป็นอย่างมากในด้านสภาพคล่องทางการเงิน
และการปฏิบัติตามสัญญาก่อสร้างในเรื่องการออกหนังสือค้ำประกัน

1.6 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทฯ
มีโครงการก่อสร้างที่ดำเนินการในต่างประเทศเป็นสัดส่วนร้อยละ 14.21
ของมูลค่าโครงการทั้งหมด
ซึ่งโครงการในต่างประเทศนี้บริษัทจะรับชำระเงินค่างานเป็นเงินตราต่างประเทศ นอกจากนี้แล้ว
บริษัทยังมีสัญญาเช่าซื้อ และต้นทุนของวัสดุก่อสร้างที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งทั้งรายได้และต้นทุนจ่ายเหล่านี้จะได้รับผลกระทบโดยตรงเมื่ออัตราแลกเปลี่ยนมีความผันผวน

ดังนั้นเพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน บริษัทฯ
จึงพยายามที่จะใช้เงินที่ได้รับชำระเป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ
มาจ่ายเป็นต้นทุนวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้าง ที่ต้องจ่ายเป็นเงินตราต่างประเทศเช่นเดียวกัน นอกจากนี้แล้ว
บริษัทฯ
ยังได้เข้าทำสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนบางส่วน

1.7 ความเสี่ยงจากเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และการเมืองในต่างประเทศ

เนื่องจากในปัจจุบัน บริษัทฯ มีการขยายงานและการลงทุนในประเทศเพื่อนบ้าน
ในแถบภูมิภาคเอเซีย เช่น ไต้หวัน, ฟิลิปปินส์, อินเดีย, พม่า, อินโดนีเซีย, กัมพูชา
และบังคลาเทศ เป็นต้น ดังนั้น
การผันผวนในเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมืองในประเทศเหล่านี้
อาจจะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานและเงินลงทุนในต่างประเทศของบริษัทฯ ได้ โดยบริษัทฯ
มีสัดส่วนโครงการในต่างประเทศคิดเป็นร้อยละ 14.21 ของมูลค่าโครงการทั้งหมด

บริษัทฯ ป้องกันความเสี่ยงในเรื่องนี้
โดยมีนโยบายจะมุ่งเน้นประมูลงานโครงการในต่างประเทศที่มีสถาบันการเงินที่น่าเชื่อถือเป็นผู้สนับสนุนโครงการ
อาทิเช่น ธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งประเทศญี่ปุ่น (JBIC),
ธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (ADB) เป็นต้น

1.8 ความเสี่ยงในเรื่องการรับโอนกรรมสิทธิ์อาคารของบริษัทฯ

บริษัทฯ มีอาคารที่รอโอนกรรมสิทธิ์จากบริษัท ปลาแดง จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทร่วมของบริษัทฯ
โดยมีความเสี่ยงที่บริษัท ปลาแดง จำกัด
อาจไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ในอาคารดังกล่าวให้แก่บริษัทฯ ได้

ปัจจุบัน บริษัท ปลาแดง จำกัด อยู่ระหว่างการเจรจากับทางเจ้าหนี้ของบริษัท ปลาแดง จำกัด
เพื่อขอไถ่ถอนโฉนดดังกล่าวมาเพื่อโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่บริษัทฯ
เนื่องจากมูลค่าทรัพย์สินที่ติดจำนองอยู่มีมูลค่าสูงกว่าหนี้ที่มีอยู่กับเจ้าหนี้ถึงประมาณ 3 เท่า

อย่างไรก็ดีในกรณีที่บริษัท ปลาแดง จำกัด ไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์อาคารดังกล่าวให้กับบริษัทฯ
บริษัทฯ คาดว่าจะสามารถเปลี่ยนกรรมสิทธิ์ดังกล่าวเป็นสิทธิการเช่าระยะยาวกับบริษัท ปลาแดง
จำกัด ได้
ดังนั้นหากเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นจริง บริษัทฯ
คาดว่าจะไม่ทำให้มูลค่าทรัพย์สินดังกล่าวเสื่อมค่าลงต่ำกว่าที่บริษัทฯ ได้บันทึกไว้ในบัญชี

1.9 ความเสี่ยงในเรื่องการให้กู้ยืมแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจ

ตามแผนฟื้นฟูกิจการ บริษัทฯ ได้โอนหนี้จำนวน 3,604 ล้านบาทให้แก่นิติบุคคลเฉพาะกิจ
พร้อมทั้งโอนสินทรัพย์รองจำนวนหนึ่งให้แก่นิติบุคคลเฉพาะกิจด้วย
เพื่อให้นิติบุคคลเฉพาะกิจนำสินทรัพย์รองดังกล่าวไปจำหน่ายและนำเงินที่ได้มาชำระคืนให้แก่เจ้าหนี้เฉพาะส่วนที่โอนมาให้นิติบุคคลเฉพาะกิจ
โดยบริษัทฯ
มีภาระผูกพันในการให้กู้ยืมแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจสำหรับการจ่ายชำระหนี้ในส่วนที่ยังคงค้างหลังจากขายสินทรัพย์จนหมดสิ้น
อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ มีกำไรจำนวน 229 ล้านบาท
ที่ยังไม่รับรู้จากการโอนสินทรัพย์รองที่ตั้งรอพักไว้เผื่อภาระผูกพันดังกล่าว

การที่แผนฟื้นฟูกิจการกำหนดแนวทางไว้เช่นนี้ มีหลักการว่า หนี้จำนวน 3,604
ล้านบาทที่โอนให้แก่นิติบุคคลเฉพาะกิจคือหนี้ของบริษัทฯ เอง
เมื่อนิติบุคคลเฉพาะกิจไม่สามารถชำระคืนหนี้ทั้งจำนวนได้ บริษัทฯ
จึงมีภาระผูกพันที่จะต้องชำระคืนหนี้ส่วนที่เหลือให้แก่เจ้าหนี้
โดยผ่านนิติบุคคลเฉพาะกิจในรูปของเงินให้กู้ยืมดังที่กล่าวมาแล้ว ดังนั้น เงินที่บริษัทฯ
ให้กู้ยืมแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจนั้น ก็คือเงินที่บริษัทฯ จะต้องชำระคืนแก่เจ้าหนี้เดิมของบริษัทนั่นเอง
แต่ในทางบัญชีแล้ว บริษัทฯ จะต้องบันทึกบัญชีเงินจำนวนดังกล่าวเป็นเงินให้กู้ยืมแก่นิติบุคคลเฉพาะกิจ
และในกรณีที่เกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น นิติบุคคลเฉพาะกิจจะไม่สามารถชำระคืนเงินกู้ดังกล่าวให้แก่บริษัทฯ
ได้ และบริษัทฯ จะต้องบันทึกเงินกู้ทั้งจำนวนเป็นหนี้สูญในทันที
(โปรดดูรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 2.7)

1.10 ความเสี่ยงจากการมีลูกหนี้บริษัทที่เกี่ยวข้องกันจำนวนมาก

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทฯ
มีลูกหนี้การค้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกันที่มียอดค้างชำระเกินกว่า 12 เดือนเป็นจำนวน 1,015.94
ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการที่บริษัทฯ ได้ขายเครื่องจักรและอุปกรณ์ให้แก่บริษัท
เอ็มซีอาร์พี คอนสตรัคชั่น ในประเทศฟิลิปปินส์
แต่เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานในประเทศฟิลิปปินส์
ประกอบกับบริษัทฯ คาดว่าโครงการก่อสร้างในประเทศดังกล่าวคงจะไม่มีโอกาสดำเนินการต่อไปได้
บริษัทฯ จึงได้ตั้งสำรองสำหรับลูกหนี้รายดังกล่าวจำนวน 853.51 ล้านบาท
(โปรดดูรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 8)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 บริษัทฯ มีเงินให้กู้ยืมระยะยาวและเงินทดรองแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน
ได้แก่บริษัท ปลาแดง จำกัด, บริษัท อิตาเลียนไทย แลนด์ จำกัด, บริษัท พลังไทยก้าวหน้า จำกัด,
บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และอื่นๆ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 1,261 ล้านบาท
โดยบริษัทฯ ได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้เป็นจำนวน 1,250 ล้านบาท
(โปรดดูรายละเอียดในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 12)