3.  การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

(1) ลักษณะบริการ

  บริการของธนาคารสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ กล่าวคือ

-   บริการรับฝากเงินประเภทต่าง ๆ ได้แก่ เงินฝากกระแสรายวัน เงินฝากสะสมทรัพย์
    เงินฝากประจำ และเงินฝากสินมัธยะ เป็นต้น

-   บริการที่นำมาซึ่งรายได้ดอกเบี้ยและเงินปันผล ได้แก่ บริการด้านสินเชื่อ
    และการลงทุนในหลักทรัพย์

-   บริการที่นำมาซึ่งรายได้ค่าธรรมเนียมและรายได้อื่น ๆ ที่สำคัญ ได้แก่ บริการบัตรเครดิต
    บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ บริการโอนเงินในประเทศและต่างประเทศ
    บริการเปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดิต บริการถอนเงินสดอัตโนมัติด้วยเครื่อง ATM
    บริการธนาคารทางโทรศัพท์ บริการเป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์
    และบริการที่ปรึกษาด้านการเงิน เป็นต้น

    1.  การรับฝากเงิน

  เงินฝากเป็นแหล่งเงินทุนที่สำคัญที่สุดของธนาคาร ธนาคารให้บริการด้านเงินฝาก
  โดยการให้บริการแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่
  เงินฝากชนิดไม่มีดอกเบี้ยหรือเรียกว่าเงินฝากกระแสรายวัน และเงินฝากชนิดมีดอกเบี้ย ซึ่งได้แก่
  เงินฝากออมทรัพย์ และเงินฝากประจำ

2.  การให้สินเชื่อ

-   นโยบายการให้สินเชื่อและหลักประกันในการให้สินเชื่อ

 ธนาคารจะพิจารณาให้สินเชื่อและก่อภาระผูกพันแก่ลูกค้ารายที่ธนาคารพิจารณาแล้วเห็นว่า มีความสามารถในการชำระหนี้คืนธนาคาร และสามารถปฏิบัติได้ตามเงื่อนไขข้อตกลงที่กำหนด และมีวัตถุประสงค์นำเงินไปใช้ในการดำเนินธุรกิจที่ก่อให้เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศ ในการให้สินเชื่อและการก่อภาระผูกพันแก่ลูกค้า ธนาคารมีความเสี่ยงจากการไม่ได้รับชำระต้นเงินคืน หรือไม่ได้รับประโยชน์ที่พึงได้ ซึ่งจะต้องบริหารความเสี่ยงไม่ให้เกิดความเสียหาย หรือเสียหายต่ำสุด

  เพื่อให้การทำธุรกิจด้านสินเชื่อของธนาคาร
  สามารถดำเนินการเป็นปกติโดยไม่ให้เกิดความเสียหาย หรือเกิดความเสียหายต่ำสุด
  และกำหนดความเสียหายขั้นสูงสุด ธนาคารจึงกำหนดให้มีการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
  (Credit Risk) โดยอยู่ในช่วงพัฒนาให้มีการกำหนดกรอบแนวทาง หลักเกณฑ์ ขั้นตอน
  มาตรฐาน วิธีการ และวิธีปฏิบัติงาน
  รวมทั้งกำหนดให้มีหน่วยงานสายบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ
  รับผิดชอบงานบริหารสินเชื่อพิเศษและงานสอบทานสินทรัพย์เสี่ยง

  นอกจากนั้น
  ธนาคารยังได้จัดแบ่งกลุ่มประเภทลูกค้าให้ชัดเจนขึ้นเพื่อสามารถให้การบริการแก่ลูกค้าและมีการบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพขึ้น
  พร้อมการรวมอำนาจการอนุมัติ สินเชื่อไว้ที่หน่วยงานกลาง
  เพื่อควบคุมคุณภาพการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อให้อยู่ภายใต้กรอบที่กำหนด
  รวมถึงการปรับปรุงขั้นตอนการปฏิบัติงานให้รวดเร็วขึ้น

  สำหรับการควบคุมดูแลและการติดตามลูกหนี้ ธนาคารจะพัฒนาให้มีกระบวนการจัดแบ่งขั้นตอน
  วิธีการ และวิธีปฏิบัติงาน ตลอดถึงการกำหนดผู้มีหน้าที่และความรับผิดชอบงานอย่างชัดเจน ทั้งนี้
  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงาน ให้บรรลุตามเป้าหมาย

  ด้านหลักประกัน ธนาคารได้รวมงานด้านหลักประกันเป็นส่วนหนึ่งของการบริหาร สินเชื่อ
  งานที่สำคัญได้แก่ การจัดการข้อมูลด้านหลักประกัน การประเมินมูลค่าหลักประกัน
  การดูแลและเก็บรักษาหลักประกัน

  สินเชื่อของธนาคารส่วนใหญ่มีหลักประกันเป็นประเภทอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งมูลค่า
  หลักประกันดังกล่าวจะปรับตัวตามภาวะเศรษฐกิจ
  ในเรื่องนี้ธนาคารวางระบบเพื่อติดตามมูลค่าหลักประกันอย่างต่อเนื่อง
  เพื่อทราบมูลค่าที่แท้จริงหรือมูลค่าที่ใกล้เคียงความเป็นจริงที่สุด

-   การบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

  การบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อของธนาคาร
  เริ่มจากการจัดแบ่งองค์กรที่มีความรับผิดชอบที่ชัดเจนและในขณะเดียวกันก็มีการควบคุมอย่างเป็นระบบ
  ในการนี้ธนาคารได้จัดตั้งสายบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อเพื่อรับผิดชอบงานด้านความเสี่ยงทางสินเชื่อ
  แยกการบริหารหนี้มีปัญหาออกจากหน่วยงานสินเชื่อปกติ
  และมีกลุ่มงานสอบทานสินทรัพย์เสี่ยงทำหน้าที่
  ควบคุมติดตามให้หน่วยงานสินเชื่อมีการดำเนินการตามระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการอำนวยสินเชื่อ
  และได้รับอนุมัติให้มีการจัดตั้งหน่วยงานกลั่นกรองสินเชื่อ เพื่อแยกหน้าที่เกี่ยวกับการพิจารณา
  คำขอสินเชื่อออกจากงานพัฒนาความสัมพันธ์กับลูกค้า

-   นโยบายการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

  ธนาคารใช้วิธีในการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา โดยการปรับเงื่อนไขการชำระหนี้
  การลดเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยค้างรับ การรับโอนสินทรัพย์
  การรับโอนส่วนได้เสียในส่วนของเจ้าของของลูกหนี้ เป็นต้น ทั้งนี้
  ธนาคารจะระมัดระวังมิให้การปรับปรุงโครงสร้างหนี้มีลักษณะเป็นการหลีกเลี่ยงการจัดชั้นลูกหนี้
  และการกันเงินสำรอง หรือหลีกเลี่ยงการระงับรับรู้รายได้

  สำหรับการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ด้วยวิธีปรับเงื่อนไขการชำระหนี้นั้น
  ธนาคารได้ปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 34
  ซึ่งกำหนดให้คำนวณมูลค่ายุติธรรมของหนี้จากมูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับในอนาคตคิดลดด้วยอัตราดอกเบี้ยในตลาด
  ธนาคารใช้อัตราดอกเบี้ยสินเชื่อตามประกาศของธนาคาร ณ
  ขณะที่ปรับปรุงโครงสร้างหนี้เป็นอัตราคิดลด
  ในการประเมินผลขาดทุนที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจากการปรับปรุงเงื่อนไขและได้บันทึกการขาดทุนจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ดังกล่าว
  เป็นค่าใช้จ่ายทันทีที่เกิดรายการ หลังจากนี้
  ธนาคารได้ทำการประเมินผลขาดทุนที่จะเกิดขึ้นในอนาคตดังกล่าวทุก ๆ ไตรมาส
  โดยใช้อัตราดอกเบี้ยสินเชื่อตามประกาศของธนาคาร ณ
  วันที่ในงบการเงินเป็นอัตราคิดลดและได้บันทึกการเปลี่ยนแปลงของผลขาดทุนดังกล่าว
  โดยการเพิ่มหรือลดค่าใช้จ่ายในบัญชีขาดทุนจากการ ปรับปรุงโครงสร้างหนี้ที่มีปัญหา

  (ค) การให้บริการอื่น ๆ

 หลักเกณฑ์ในการคิดราคาการให้บริการ 

ธนาคารมีหลักเกณฑ์ในการคิดราคาการให้บริการโดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ดังนี้

การกำหนดอัตรามาตรฐาน คิดจากต้นทุนการให้บริการ ประกอบกับการพิจารณาจากอัตราค่าธรรมเนียมในตลาด ตลอดจน ปัจจัยความเสี่ยงสำหรับบริการแต่ละประเภท สำหรับการอนุมัติราคามาตรฐานดังกล่าว จะอนุมัติโดยผู้มีอำนาจอนุมัติ 

-   การลดหย่อนค่าธรรมเนียมบริการ กำหนดให้มีการนำเสนอขออนุมัติเป็นกรณีไป
    โดยพิจารณาจากรายได้และผลประโยชน์โดยรวมที่ธนาคารได้รับ
    พร้อมกับการปฏิบัติตามเงื่อนไขของธนาคาร
    สำหรับการอนุมัติลดหย่อนต้องนำเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติเป็นผู้พิจารณาอนุมัติแล้วแต่กรณี

(2) ตลาดและภาวะการแข่งขัน

(ก) นโยบายและลักษณะการตลาดของผลิตภัณฑ์และบริการที่สำคัญ

กลยุทธ์การแข่งขัน

  จากการที่สภาพการประกอบการของธุรกิจธนาคารพาณิชย์ในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก
  ธนาคารต่าง ๆ
  ได้มีการปรับตัวให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและความต้องการของลูกค้าที่นับวันจะมีความหลากหลายและสลับซับซ้อนมากขึ้น
  ธนาคารมุ่งที่จะมีส่วนร่วมในการยกระดับความสามารถการแข่งขันของประเทศตามนโยบายของรัฐบาล
  และเร่งพัฒนาแนวทางการประกอบการให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจยุคใหม่ที่อิงฐานความรู้มากขึ้น
  ดังนั้น การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตจึงเป็นหัวใจสำคัญขององค์กร

  ธนาคารจึงเร่งดำเนินการปรับปรุงองค์ประกอบต่าง ๆ
  เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันและให้เหมาะสมกับสภาพการประกอบการที่เปลี่ยนแปลงไป
  ดังจะเห็นได้ว่า องค์ประกอบเหล่านี้มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน ได้แก่
  การปรับปรุงกลยุทธ์การประกอบการ การปรับปรุงโครงสร้างองค์กรและรูปแบบการประกอบการ
  การปรับปรุงเพื่อเสริมสร้างความสามารถพื้นฐาน
  การพัฒนาระบบและเครื่องมือเพื่อบริหารความเสี่ยง การปรับปรุงด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล
  ตลอดจนการบริหารการสื่อความ

  จากแนวทางดังกล่าว ธนาคารได้เริ่มทยอยปรับปรุงพัฒนาองค์ประกอบต่าง ๆ อย่าง ต่อเนื่อง
  โดยแยกดำเนินการเป็นขั้นเป็นตอน เพื่อให้การปรับเปลี่ยนองค์กรดำเนินไปด้วยความราบรื่น
  นอกจากนี้ธนาคารได้วางกลยุทธ์หลัก ๆ ที่สำคัญไว้ดังนี้

การรักษาเงินกองทุนให้พอเพียง

  การที่ผลประกอบการของธนาคารปรับตัวดีขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจและนโยบายการบริหารของธนาคาร
  ส่งผลให้ธนาคารมีเงินกองทุนที่แข็งแกร่งขึ้น โดยในปี 2545
  มีอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงเพิ่มมาอยู่ที่ร้อยละ 11.5 ขณะที่ปี 2544 มีร้อยละ 11.3

-   การเพิ่มคุณภาพของสินทรัพย์

  นับตั้งแต่หลังวิกฤตการณ์เศรษฐกิจ
  ธนาคารได้ตระหนักถึงความสำคัญของการปรับปรุงคุณภาพสินทรัพย์ อย่างเช่น
  สินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ ธนาคารได้มีการจัดตั้งหน่วยงานบริหารสินเชื่อพิเศษ (Special
  Asset Management – SAM) เพื่อปรับปรุงโครงสร้างหนี้และฟื้นฟูกิจการของลูกค้า
  โดยได้แบ่งออกเป็น 4 สายงานหลัก ๆ ได้แก่ SAM – Wholesale, SAM – Commercial,
  SAM – Business ซึ่งแบ่งตามขนาดวงเงินสินเชื่อ
  เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการปรับโครงสร้างหนี้ และในปี 2545 ได้มีการตั้งหน่วยงาน
  SAM – Provincial เพื่อปรับ โครงสร้างหนี้ของลูกค้าในเขตต่างจังหวัด ส่งผลให้ในปี 2545
  ธนาคารสามารถปรับปรุงโครงสร้างหนี้ได้ทั้งสิ้น 66,961 ล้านบาท
  ผลจากการปรับปรุงโครงสร้างหนี้ส่งผลให้หนี้ที่มีปัญหาของธนาคารลดลงอย่างต่อเนื่อง
  โดยสินเชื่อด้อยคุณภาพตามคำนิยามใหม่ของธนาคารแห่งประเทศไทยในปี 2545
  ลดลงเหลือเพียงร้อยละ 25.9 ของสินเชื่อรวม ขณะที่ปี 2544 คิดเป็นร้อยละ 30.8
  ของสินเชื่อรวม อย่างไรก็ตาม
  หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ที่เพิ่มขึ้นอันเนื่องจากการเปลี่ยนคำนิยามของธนาคารแห่งประเทศไทยไม่ได้ส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินของธนาคาร
  เนื่องจากได้มีการกันสำรองครบตามเกณฑ์เรียบร้อยแล้ว

-   ขยายฐานรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการ

  ทางการได้มีการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ให้บริการในขอบเขตที่กว้างขวางมากขึ้น ในรอบปี
  2545 ได้อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์สามารถทำธุรกิจนายหน้าประกันวินาศภัยและประกันชีวิต
  การเป็น Primary Dealers ในการซื้อขายตราสารหนี้ภาครัฐฯ
  เพิ่มเติมจากเดิมที่อนุญาตให้เป็นที่ปรึกษาการลงทุน การบริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
  การจัดและจำหน่ายตราสารหนี้ของบริษัทเอกชน ฯลฯ
  โดยธนาคารได้มีการปรับปรุงความพร้อมด้านเทคโนโลยี ระบบการควบคุมภายใน
  และความพร้อมด้านบุคลากรที่จะให้บริการเพื่อขยายฐานรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการให้สูงขึ้น
  ดังจะเห็นได้ว่าในปี 2545 ธนาคารมีรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 10.4
  และมีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 16.3 ของรายได้รวม
  ธนาคารได้วางเป้าหมายที่จะเพิ่มสัดส่วนของรายได้จากค่าธรรมเนียมและบริการให้สูงขึ้น
  โดยเฉพาะสายงานต่างจังหวัดในปี 2546 - 2547 ได้กำหนดเป้าหมายบัวหลวงคู่ขนาน
  คือจะเพิ่มทั้งรายได้จากการปล่อยสินเชื่อ และรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการให้สูงขึ้น
  หลังจากประสบผลสำเร็จจากโครงการรณรงค์ขยาย
  รายได้ค่าธรรมเนียมและบริการได้สามพันล้านบาทในปี 2545

ลักษณะลูกค้าและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

  เมื่อสภาพตลาดมีการเปลี่ยนแปลง
  ธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินของรัฐต่างหันมาให้ความสำคัญกับลูกค้ารายย่อย
  และผู้ประกอบการ SMEs มากขึ้น
  เพื่อตอบสนองนโยบายของทางการที่ต้องการให้วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
  ตลอดจนลูกค้ารายย่อยมีโอกาสเข้าถึงแหล่งเงินทุนมากขึ้น

  ธนาคารได้ดำเนินการปรับปรุงคุณภาพบริการเพื่อให้ลูกค้ากลุ่มเป้าหมายทุกกลุ่มได้รับความพึงพอใจสูงสุด
  ธนาคารได้ดำเนินการปรับโครงสร้างองค์กรให้มีความยืดหยุ่นสามารถ
  ตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้ริเริ่มโครงการ Bualuang
  Transformation มาปฏิบัติเมื่อ 3 ปีที่แล้ว
  การปรับโครงสร้างองค์กรดังกล่าวก่อให้เกิดหน่วยงานใหม่ 4 หน่วยงาน
  ซึ่งธนาคารจัดตั้งขึ้นเพื่อดูแลลูกค้าหลักของธนาคารทั้ง 4 กลุ่ม ได้แก่ ลูกค้าบริษัทขนาดใหญ่
  กลุ่มลูกค้าบริษัทขนาดกลาง กลุ่มลูกค้า SMEs และกลุ่มลูกค้าบุคคลทั่วไป พร้อมกันนี้
  ธนาคารได้ปรับปรุงรูปแบบการบริการลูกค้าสัมพันธ์กับลูกค้าทุกกลุ่มด้วย
  ระบบการทำงานใหม่ของสาขาและสำนักธุรกิจเอื้ออำนวยให้เจ้าหน้าที่ของธนาคารมีโอกาสเยี่ยมเยียนลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ
  ลูกค้าได้ตอบรับบริการใหม่ ๆ เหล่านี้เป็นอย่างดียิ่ง
  ซึ่งเป็นการดำเนินตามนโยบายที่ธนาคารยึดถือปฏิบัติมาโดยตลอดในการสนับสนุนลูกค้าประหนึ่งเป็นพันธมิตรทางธุรกิจ
  เพื่อการเจริญก้าวหน้าร่วมกัน
  โดยธนาคารเน้นการขยายฐานลูกค้าที่มีคุณภาพให้กว้างขวางมากที่สุด

  นอกจากนี้ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและความต้องการของลูกค้าที่มีความหลากหลายมากขึ้น
  ธนาคารได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ ๆ
  เพื่อให้บริการแก่ลูกค้าเป้าหมายทุกกลุ่มให้ครบถ้วนและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการให้บริการเพิ่มฐานรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการ
  โดยเฉพาะการจัดการออกและจำหน่ายตราสารหนี้ของบริษัทขนาดใหญ่ภาคเอกชน
  และการรับการจองซื้อพันธบัตรออมทรัพย์ช่วยชาติของรัฐบาล ฯลฯ

การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

  ธนาคารมุ่งมั่นในการปรับปรุงคุณภาพบริการ
  เพื่อให้ลูกค้าทุกกลุ่มเป้าหมายได้รับบริการที่ได้มาตรฐาน มีความสะดวกรวดเร็ว ที่สำคัญคือ
  การปรับปรุงช่องทางบริการที่มีอยู่แล้ว ประกอบด้วยสาขาทั้งหมด สำนักธุรกิจ
  และช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายสมบูรณ์แบบ
  ซึ่งลูกค้าสามารถเลือกใช้ได้อย่างสะดวกสบาย นอกจากนี้ยังได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ ๆ
  ออกมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อประโยชน์สูงสุดของลูกค้า
  ทั้งนี้ธนาคารได้เล็งเห็นความสำคัญของการปรับปรุงช่องทางการตลาด การออกผลิตภัณฑ์การเงิน
  ตลอดจนการส่งมอบบริการให้สอดคล้องกัน
  จึงได้ปรับปรุงฝ่ายนโยบายการตลาดและเปลี่ยนชื่อเป็นฝ่ายผลิตภัณฑ์และช่องทางบริการ
  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารและการนำเสนอผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้ามากที่สุด

  กลุ่มลูกค้าหลักของธนาคารได้แก่

-   กลุ่มลูกค้าบริษัทขนาดใหญ่

ในรอบปีที่ผ่านมา
ธนาคารได้มีการเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เป็นมูลค่าเพิ่มให้แก่ธุรกิจรายใหญ่ในรูปแบบใหม่ ๆ เช่น
การบริหารเงินสด และการทำแผนธุรกิจส่งออกและนำเข้าของลูกค้าแต่ละราย

-   กลุ่มลูกค้าขนาดกลางและ SMEs

ธนาคารมุ่งให้การสนับสนุนผู้ประกอบการ SMEs มาอย่างต่อเนื่อง
โดยเสนอสินเชื่อพิเศษภายใต้โครงการ “เงินกู้บัวหลวงเพื่อเอสเอ็มอี” และโครงการสินเชื่อ
“รวมใจพัฒนา เอสเอ็มอี” และได้จัดการฝึกอบรมความรู้ด้านการจัดทำแผนการเงิน แผนการตลาด
เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่ผู้ประกอบการ SMEs อีกทั้งได้จัดตั้ง “สำนักธุรกิจ”
เพื่อให้บริการแก่ผู้ประกอบการ SMEs
ซึ่งเครือข่ายของสำนักธุรกิจได้ขยายตัวอย่างรวดเร็วครอบคลุมพื้นที่สำคัญทางธุรกิจทั่วประเทศ
และสำนักธุรกิจแต่ละแห่งมีผู้จัดการและเจ้าหน้าที่ธุรกิจสัมพันธ์
คอยให้คำแนะนำทางการเงินที่เป็นประโยชน์ต่อลูกค้า ส่งผลให้ลูกค้ากลุ่ม SMEs
เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

-   กลุ่มลูกค้าบุคคล

ธนาคารได้ให้การสนับสนุนในรูปสินเชื่อที่อยู่อาศัย และสินเชื่อผู้บริโภค ฯลฯ
ภายใต้ผลิตภัณฑ์สินเชื่อที่อยู่อาศัยของธนาคาร ได้แก่ “สินเชื่อบัวหลวงพึงใจ”
ซึ่งธนาคารเน้นความสำคัญของความรวดเร็วในการอนุมัติ
และได้ประสานกับผู้พัฒนาโครงการที่เป็นพันธมิตรในการปล่อยกู้ให้แก่ลูกค้า

ช่องทางการจำหน่ายที่สำคัญของธนาคารประกอบด้วย

-   บริการธนาคารอิเล็กทรอนิกส์

ธนาคารต่าง ๆ
ได้มีการพัฒนาศักยภาพหรือความสามารถในการให้บริการแก่ลูกค้าได้ใกล้เคียงกันมากขึ้น
โดยเน้นบริการที่เป็นการเพิ่มช่องทางใหม่ ๆ
ที่จะส่งมอบบริการให้ลูกค้าในรูปแบบของธนาคารอิเล็กทรอนิกส์
เพื่อลูกค้าสามารถเลือกใช้บริการได้โดยปราศจากข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่
สามารถอำนวยความสะดวกแก่ลูกค้าได้ตลอด 24 ชั่วโมง ได้แก่ บริการธนาคารทางโทรศัพท์
“บัวหลวงโฟน” ในช่วง 2 ปีที่เปิดให้บริการ มีปริมาณการใช้เพิ่มขึ้นเกือบ 10 เท่า
ถึงแม้ปริมาณการใช้จะสูงขึ้นมากก็ตาม ธนาคารสามารถรักษาคุณภาพบริการได้อย่างดี
ส่วนหนึ่งเป็นเพราะการมีระบบการทำงานที่ได้มาตรฐาน ISO 9002 รวมถึงบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
หรือบริการ “บัวหลวงเอ็มโฟน” บริการธนาคารอินเทอร์เน็ต หรือ “บัวหลวงไอแบงก์กิ้ง”
นอกจากนี้การบริการผ่านเว็บไซต์ของธนาคาร “bangkokbank.com”
ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่ให้บริการข้อมูลเกี่ยวกับธนาคาร
และบริการทางการเงินอย่างครบถ้วนทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

-   บริการผ่านสาขาไมโครของธนาคาร

สาขาไมโครของธนาคารมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นทั้งในเขตนครหลวงและต่างจังหวัด
นับเป็นการเพิ่มช่องทางอำนวยความสะดวกให้แก่ลูกค้าที่ได้รับความนิยมมากขึ้น
โดยสาขาไมโครเหล่านี้เปิดให้บริการทุกวันโดยไม่มีวันหยุด
และเปิดให้บริการช่วงเย็นหลังเวลาปิดทำการของธนาคารด้วย ทั้งนี้
สาขาไมโครของธนาคารในเขตนิคมอุตสาหกรรมยังสามารถอำนวยความสะดวกให้บริการด้านการทำธุรกิจต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

-   โครงการ Core Banking

เป็นโครงการพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ด้านเงินฝากและสินเชื่อ เพื่อรองรับปริมาณที่เพิ่มขึ้นในอนาคต
ธนาคารสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์บริการใหม่ ๆ ออกสู่ตลาดได้รวดเร็วขึ้น
โครงการนี้จะต้องใช้เวลาพัฒนาต่อไปถึงกลางปี 2547

-   ขยายขีดความสามารถและประสิทธิภาพของศูนย์บริการต่าง ๆ

  ธนาคารได้ขยายขีดความสามารถและประสิทธิภาพของศูนย์ปฏิบัติการธุรกิจส่งออกและนำเข้า
  ศูนย์ปฏิบัติเอกสารสัญญา ส่งผลให้ปริมาณงานของศูนย์ปฏิบัติการเหล่านี้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  โดยใช้เวลาในการทำธุรกรรมแต่ละรายน้อยลง ช่วยให้ลูกค้าได้รับความสะดวกรวดเร็วมากขึ้น

(ข) ภาวะการแข่งขัน

สภาพการแข่งขันในอุตสาหกรรม

  อุตสาหกรรมธนาคารพาณิชย์ไทยมีการปรับตัวเพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
  นับเป็นธุรกิจลำดับต้น ๆ
  ของประเทศที่มีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาให้บริการลูกค้าที่ได้มาตรฐานสากล ในช่วงหลังวิกฤต
  ธนาคารพาณิชย์ของรัฐและธนาคารเฉพาะกิจต่าง ๆ
  มีการกำหนดเป้าหมายและกลยุทธ์การแข่งขันที่ชัดเจนมากขึ้น
  ทั้งในด้านเป้าหมายการปล่อยสินเชื่อและการขยายฐานรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการ
  ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือ คู่แข่งขันที่มิใช่สถาบันการเงิน
  ซึ่งนับวันจะมีบทบาทการให้กู้เพื่อการบริโภคมากขึ้น
  ดังจะเห็นได้จะการขยายตัวของสินเชื่อบัตรเครดิต สินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ และสินเชื่อที่อยู่อาศัย
  ฯลฯ ส่วนการแข่งขันด้านค่าธรรมเนียมและบริการนั้น
  คู่แข่งที่มิใช่สถาบันการเงินก็รุกคืบเข้ามาทำธุรกิจรับชำระค่าบริการต่าง ๆ
  และมีบริษัทให้บริการทางการเงินเข้ามาแข่งขันทำธุรกิจที่เคยเป็นเอกสิทธิ์ของธนาคารพาณิชย์มาก่อนมากขึ้นเช่นเดียวกัน

  ธนาคารพาณิชย์ไทยจึงเร่งเพิ่มประสิทธิภาพและพยายามลดต้นทุนต่อหน่วยของบริการให้ต่ำลง
  เพื่อประโยชน์สูงสุดของลูกค้า เนื่องจากสภาวะแวดล้อมของการแข่งขันได้เปลี่ยนแปลงไป
  คู่แข่งของธนาคารพาณิชย์มิได้จำกัดเพียงแต่สถาบันการเงินต่างประเทศเช่นในอดีต
  อีกทั้งรูปแบบการแข่งขันของธุรกิจธนาคารพาณิชย์ก็มีความหลากหลายทั้งในด้านประเภทของบริการ
  เพื่อสนองต่อความต้องการของลูกค้าที่นับวันจะมีความคาดหวังที่สลับซับซ้อนมากขึ้น
  และมีความต้องการบริการที่สะดวกและรวดเร็วมากขึ้นด้วย

จำนวนคู่แข่งโดยประมาณ

  ในปี 2545 ระบบธนาคารพาณิชย์ไทยมีจำนวนทั้งสิ้น 31 แห่ง จำแนกเป็นธนาคารพาณิชย์ไทย 13
  แห่ง และธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ 18 แห่ง มีสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 6,466.1 พันล้านบาท
  เงินฝากรวมทั้งสิ้น 5,186.8 พันล้านบาท และสินเชื่อรวมทั้งสิ้น 4,089.6 พันล้านบาท

  หากพิจารณาเฉพาะกลุ่มธนาคารพาณิชย์ไทย 13 แห่งในปี 2545 ยังมีจำนวนธนาคาร เท่าเดิม
  ถึงแม้จะมีธนาคารใหม่เพิ่มขึ้นอีก 1 แห่งคือการยกฐานะเป็นธนาคารพาณิชย์ของธนาคาร ธนชาติ
  แต่ทางการได้ดำเนินการควบรวมกิจการระหว่างธนาคารศรีนครกับธนาคารนครหลวงไทย
  ส่งผลให้ธนาคารนครหลวงไทยกลายเป็นธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่อันดับที่ 5

  กลุ่มธนาคารพาณิชย์ไทย 13 แห่งยังคงครองส่วนแบ่งตลาดสูงสุดทั้งในด้านสินทรัพย์
  เงินฝากและสินเชื่อถึงร้อยละ 89.4 , ร้อยละ 94.7 และร้อยละ 90 ตามลำดับ
  ส่วนในกลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศมีส่วนแบ่งตลาดในด้านสินทรัพย์และสินเชื่อประมาณร้อยละ
  10 และมีส่วนแบ่งตลาดด้านเงินฝากเพียงร้อยละ 5.3 เท่านั้น

ขนาดของบริษัทเมื่อเทียบกับคู่แข่งขัน

 กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ 6 แห่งมีส่วนแบ่งการตลาดรวมด้านสินทรัพย์ เงินฝาก และสินเชื่อสูงถึงร้อยละ 72.5, ร้อยละ 78.2 และร้อยละ 73.0 ตามลำดับ โดยธนาคารกรุงเทพ มีส่วนแบ่งตลาดด้านสินทรัพย์และเงินฝากสูงเป็นอันดับที่ 1 ของระบบธนาคารพาณิชย์ที่ร้อยละ 19.3 และร้อยละ 20.5 ตามลำดับ ขณะที่ด้านสินเชื่อมีส่วนแบ่งตลาดเป็นอันดับที่ 2 ของระบบธนาคารพาณิชย์ที่ร้อยละ 16.6 

ตารางแสดง สินทรัพย์ เงินฝากและสินเชื่อของระบบธนาคารพาณิชย์ ณ 31 ธันวาคม 2545

  ------------------------------ ---------- ------- ---------- ------- ---------- -------
  กลุ่มธนาคาร                      สินทรัพย์             เงินฝาก             สินเชื่อ      

                                 พันล้านบาท   ร้อยละ   พันล้านบาท   ร้อยละ   พันล้านบาท   ร้อยละ

  กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่(6 แห่ง)   4,690.0    72.5    4,056.5    78.2    2,985.6    73.0

  ธนาคารกรุงเทพ                   1,245.1    19.3    1,062.7    20.5    679.9      16.6

  ธนาคารกรุงไทย                   1,058.4    16.4    958.7      18.5    785.9      19.2

  ธนาคารกสิกรไทย                  760.7      11.8    652.0      12.6    438.2      10.7

  ธนาคารไทยพาณิชย์                 673.0      10.4    568.6      11.0    405.3      9.9

  ธนาคารนครหลวงไทย               489.2      7.6     422.6      8.1     321.9      7.9

  ธนาคารกรุงศรีอยุธยา               463.6      7.2     391.9      7.6     354.5      8.7

  กลุ่มธนาคารพาณิชย์ขนาดกลางและเล็ก   1,089.9    16.9    857.0      16.5    695.3      17.0

  (7 แห่ง)                                                                         

  รวมธนาคารพาณิชย์ไทย (13 แห่ง)     5,779.9    89.4    4,913.4    94.7    3,680.9    90.0

  กลุ่มธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ(18     686.2      10.6    273.3      5.3     408.7      10.0
  แห่ง)                                                                            

  รวมระบบธนาคารพาณิชย์             6,466.1    100.0   5,186.8    100.0   4,089.6    100.0
  ------------------------------ ---------- ------- ---------- ------- ---------- -------

ที่มา : ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธ.พ. 1.1 , ธ.พ. 1.2)

สถานภาพและศักยภาพในการแข่งขัน

ธนาคารกรุงเทพนับเป็นธนาคารขนาดใหญ่ของประเทศและภูมิภาค
จึงมีการปรับตัวและพัฒนาศักยภาพการแข่งขันให้สูงขึ้นเพื่อดำรงความเป็นธนาคารชั้นนำสืบต่อไป

ธนาคารได้ปรับตัวให้เข้มแข็งโดยยึดหลักการปรับตัวให้มีสภาพเป็นองค์กรที่มีความรู้
ความเข้าใจพื้นฐานการพัฒนาทั้งทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ
มุ่งยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงานในทิศทางที่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและความต้องการของผู้ใช้บริการ

ธนาคารได้ดำเนินการปรับโครงสร้างองค์กรให้มีความยืดหยุ่นและเตรียมพร้อมบุคลากร
ตลอดจนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินและบริการใหม่ ๆ
ที่มีคุณภาพได้มาตรฐานสากลออกสู่ตลาดให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้า โดยเน้นความสะดวก
รวดเร็ว เป็นสำคัญ

ดังนั้น กระบวนการปรับปรุงเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มช่องทางการส่งมอบบริการและการพัฒนาทรัพยากร
รวมถึงการนำหลักธรรมาภิบาลมาประยุกต์ใช้ในธนาคารได้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง

ธนาคารได้ขยายผลในภาคปฏิบัติ โดยดำเนินการจัดหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาผู้ประกอบการ SMEs
รวมถึงการริเริ่ม “โครงการเกษตรก้าวหน้า”
เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรเห็นความสำคัญของการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตผล
เป็นการวางรากฐานให้เศรษฐกิจไทยสามารถก้าวหน้าได้อย่างยั่งยืน

แนวโน้มภาวะอุตสาหกรรมและสภาพการแข่งขันในอนาคต

แนวโน้มการแข่งขันของธุรกิจธนาคารพาณิชย์นับวันจะมีความรุนแรงมากขึ้น
ธนาคารพาณิชย์ต้องเผชิญคู่แข่งมิได้จำกัดเพียงสถาบันการเงินในระบบ
หรือคู่แข่งที่เป็นสถาบันการเงินต่างประเทศเท่านั้น การเปิดเสรีทางการเงิน
เปิดโอกาสให้ธนาคารต่างประเทศสามารถเข้ามาประกอบการภายใต้ชื่อธนาคารไทย
รวมทั้งคู่แข่งที่มิใช่สถาบันการเงินก็มีบทบาทในการปล่อยสินเชื่อและทำธุรกิจรับชำระเงินเพื่อขยายฐานรายได้ค่าธรรมเนียมและบริการสูงขึ้น

ธนาคารได้ปรับตัวเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีและระบบงาน ระบบการกำกับและควบคุมภายใน
เร่งพัฒนาเครื่องมือบริหารความเสี่ยง และพัฒนาทรัพยากรบุคคล
และผู้ชำนาญเฉพาะด้านแก่ธุรกิจหลักทั้ง 4 กลุ่มของธนาคาร
เพื่อขยายฐานลูกค้าคุณภาพให้กว้างขวางขึ้นเมื่อภาวะเศรษฐกิจเอื้ออำนวย

ธนาคารได้เล็งเห็นว่า แนวโน้มความต้องการบริการของธนาคารอิเล็กทรอนิกส์จะมีมากขึ้นในอนาคต
จึงได้จัดเตรียมช่องทางการส่งมอบบริการผ่านบริการธนาคารทางอินเทอร์เน็ต
และบริการทางโทรศัพท์ ฯลฯ
และมุ่งที่จะมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศผ่านศูนย์ปฏิบัติการธุรกิจส่งออกและนำเข้า
การขยายเครือข่ายสำนักธุรกิจ ตลอดจนสาขาไมโครของธนาคารให้กว้างขวางทั่วประเทศ

สภาพการแข่งขันของบริการที่รุนแรง ธนาคารต่าง ๆ มีการแย่งชิงลูกค้าด้วยกิจกรรม
ส่งเสริมการขายที่หลากหลาย ธนาคารในฐานะธนาคารชั้นนำของประเทศ จึงต้องดำเนินนโยบาย
เชิงรุกเพื่อปกป้องรักษาลูกค้าเก่า และพยายามขยายฐานลูกค้าใหม่ ๆ
ที่มีคุณภาพให้กว้างขวางมากขึ้นด้วยการสร้างพันธมิตรกับธุรกิจและบริการด้วยน้ำใจเกื้อกูลเป็นสำคัญ

  (3) การจัดหาผลิตภัณฑ์และบริการ

(1) แหล่งที่มาของเงินทุน

    -   นโยบายแหล่งที่มาของเงินทุน

  แหล่งเงินทุนของธนาคาร ได้แก่ เงินฝาก เงินกู้ยืม
  การออกหลักทรัพย์และตราสารทางการเงินต่าง ๆ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับสภาวะแวดล้อมทางเศรษฐกิจ
  การเงิน และตามที่คณะกรรมการธนาคารจะพิจารณาถึงความเหมาะสม

-   ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 ธนาคารและบริษัทย่อยมีเงินฝากจำนวน 1,070,694 ล้านบาท
    รายการระหว่างธนาคารและตลาดเงิน 21,303 ล้านบาท เงินกู้ยืม 44,285 ล้านบาท
    และหุ้นกู้ด้อยสิทธิควบหุ้นบุริมสิทธิ 34,497 ล้านบาท
    เทียบต่อหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้นคิดเป็นร้อยละ 85.6, ร้อยละ 1.7, ร้อยละ 3.5
    และร้อยละ 2.8 ตามลำดับ

(2) การจัดหาเงินทุน หรือให้กู้ยืมผ่านบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหารหรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่

 ธนาคารไม่มีการจัดหาเงินทุนหรือให้กู้ยืมตามเงื่อนไขนี้

  (ค) นโยบายในการดำรงเงินกองทุน

  ธนาคารมีนโยบายที่จะดำรงเงินกองทุนในอัตราที่เหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจของธนาคาร
  และการขยายธุรกิจในอนาคต ทั้งนี้ ต้องไม่ต่ำกว่าอัตราส่วนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด

ณ สิ้นปี 2545 ธนาคารดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์และภาระผูกพันตามหลักเกณฑ์
และวิธีการที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศ ร้อยละ 11.5 สูงกว่าร้อยละ 11.3 ของสิ้นปีก่อน
เป็นเงินกองทุนชั้นที่ 1 ร้อยละ 7.2 และเงินกองทุนชั้นที่ 2 ร้อยละ 4.3

(4) นโยบายในการบริหารสภาพคล่อง

  ธนาคารมีนโยบายการบริหารสภาพคล่องให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์การดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง
  ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด นอกจากนี้
  ธนาคารยังมีการพิจารณาถึงโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินทั้งระยะสั้นและระยะยาว
  เพื่อให้เกิดความสมดุลภายใต้ภาวะตลาดที่ธนาคารดำเนินธุรกิจ (Market operating
  conditions) อันจะส่งผลถึงประสิทธิภาพของดอกเบี้ยรับและดอกเบี้ยจ่ายที่เกี่ยวข้อง ตลอดจน
  ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากสภาวะของตลาดเงินตลาดทุน ทั้งนี้ การบริหารงานดังกล่าว
  อยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร