1. ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
แบ่งเป็นสองประเภท คือปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน และ ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก
ได้แก่

1.1 ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน

1.1.1 ความเสี่ยงในการลงทุนในโครงการใหม่

ปตท.สผ. มีนโยบายขยายการลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยพิจารณาโครงการ
ที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ในการเพิ่มปริมาณการผลิตและปริมาณสำรองปิโตรเลียม
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการพลังงาน
จึงมุ่งเน้นการลงทุนในพื้นที่ที่มีศักยภาพทางปิโตรเลียมสูง
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงในระยะยาว อย่างไรก็ตามการลงทุนใหม่ ๆ
อาจมีความเสี่ยงเกิดขึ้นในการลงทุนแต่ละครั้งจึงมีแนวทางในการป้องกันความเสี่ยง
โดยพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงต่าง ๆ ทั้งทางด้านศักยภาพของปิโตรเลียม การดำเนินการ
ความสามารถของผู้ดำเนินการ
เงื่อนไขและความชัดเจนของการแบ่งผลประโยชน์และการปฏิบัติตามข้อสัญญา
ความมั่นคงทางด้านการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงิน
สภาพทางภูมิศาสตร์ รวมถึงลักษณะและขนาดของโครงการ
เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาคัดเลือกโครงการ
รวมทั้งการชดเชยความเสี่ยงเหล่านี้ไว้ในกระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุน

จากความเสี่ยงดังกล่าวในข้างต้น ปตท.สผ.
มีระบบการพิจารณาการลงทุนในโครงการใหม่อย่างรอบคอบ
โดยการลงทุนในโครงการใหม่ทุกโครงการตลอดจนการร่วมทุน Farm in และ Farm out
จะต้องผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนเข้าพิจารณาในคณะกรรมการบริษัทเพื่ออนุมัติการลงทุนโดยที่ก่อนการนำเสนอคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงนั้นโครงการใหม่ดังกล่าวจะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองภายในบริษัท
(Peer Review) ได้แก่ โครงการสำรวจ โครงการพัฒนา โครงการลงทุน
ซึ่งขึ้นอยู่ว่าโครงการนั้นอยู่ในช่วงใดของ Value Chain

1.1.2 ความเสี่ยงในการสำรวจ

การสำรวจเพื่อหาแหล่งปิโตรเลียมใหม่ ๆ
มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีโอกาสให้ผลตอบแทนค่อนข้างสูง
แต่ก็เป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงด้วยเช่นกันเนื่องด้วยข้อจำกัดทางเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน
การศึกษาเพื่อเข้าใจในลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมแม้ว่าจะใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว
แต่ไม่สามารถที่จะมั่นใจอย่างเต็มที่ได้ กล่าวคือยังคงมีความไม่แน่นอนทางด้านธรณีวิทยาอยู่
อย่างไรก็ตามการมีข้อมูลที่เหมาะสมอย่างเพียงพอและการศึกษาวิเคราะห์ลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมในรายละเอียด
จะสามารถลดความไม่แน่นอนและความเสี่ยงของการสำรวจลงมาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงที่สำคัญเกี่ยวกับการสำรวจปิโตรเลียม ซึ่งต้องเน้นการศึกษาและวิเคราะห์
เพื่อทำความเข้าใจในรายละเอียดก่อนพิจารณาลงทุนในโครงการสำรวจปิโตรเลียม ประกอบด้วย

(1) การประเมินความเสี่ยงในการพบแหล่งปิโตรเลียม หรือโอกาสของการพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็นและความเหมาะสมของโครงสร้างที่จะเป็นแหล่งกักเก็บ หินกักเก็บ
และปริมาณปิโตรเลียมที่เกิดขึ้น

(2)
การประเมินขนาดแหล่งปิโตรเลียมหรือการประเมินปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย
ซึ่งจะอาศัยข้อมูลจากผลการเจาะ การศึกษาวิเคราะห์
และการแปลความหมายข้อมูลธรณีวิทยาปิโตรเลียม ธรณีฟิสิกส์ และ ปิโตรฟิสิกส์
ในรายละเอียดอย่างเพียงพอ

(3) ค่าใช้จ่ายในการสำรวจพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งการสำรวจธรณีฟิสิกส์และการเจาะหลุมสำรวจเป็นค่าใช้จ่ายที่สำคัญนั้นจะต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
เพื่อควบคุมต้นทุนในการดำเนินงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการสำรวจและเจาะสำรวจ
แต่ทั้งนี้จะต้องมีข้อมูลที่มากเพียงพอในการศึกษาและการวิเคราะห์ที่จำเป็น

เพื่อลดความเสี่ยงทั้งสามประการให้สัมฤทธิ์ผลอย่างดี
บริษัทจึงให้ความสำคัญในการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรในสาขา Geosciences
จัดการบริหารและจัดการความรู้เพื่อพัฒนา
องค์ความรู้ในสาขานี้ และจัดการพัฒนาฐานข้อมูล E&P ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น จัดเก็บ Best
Practice และ Lessons Learned ที่ได้จากการปฏิบัติงานในโครงการต่างๆ
เพื่อให้พนักงานได้ศึกษา นำไปเป็นแนวทางปฏิบัติ นอกจากนี้ยังได้จัดทำ Expert Directory
เพื่อให้ทุกคนได้ทราบ

อีกทั้งเพื่อให้การสำรวจสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง ปตท.สผ.
จึงได้พัฒนากระบวนการกลั่นกรองภายในบริษัท โดยใช้ Peer Review
ซึ่งประกอบด้วยผู้ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอย่างสูง
เพื่อกลั่นกรองและให้ความเห็นต่อประธานเจ้าหน้าที่บริหารเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจในงานสำรวจและรวมทั้งโครงการสำรวจที่สำคัญ
ๆ

1.1.3 ความเสี่ยงในการพัฒนาโครงการ

บริษัทมีความเสี่ยงภายใต้การพัฒนาโครงการที่เกิดขึ้น ได้แก่
ความล่าช้าและค่าใช้จ่ายเกินวงเงินงบประมาณ
ดังนั้นจึงกำหนดแนวทางการป้องกันความเสี่ยงเพื่อให้สามารถดำเนินโครงการได้ตามคุณภาพงานที่ต้องการ
ภายในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด ดังนี้

(1) ด้านการบริหารโครงการ จะให้ความสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย การวางแผนโครงการ
และการออกแบบระบบวิศวกรรมที่เหมาะสม การบริหารสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
การติดตามงานและการบริหารควบคุมการก่อสร้าง
ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถดำเนินโครงการได้ทันตามกำหนด
อีกทั้งพยายามจะลดต้นทุนเพื่อให้มั่นใจว่าได้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

(2) ด้านบุคลากรและระบบงาน จะให้ความสำคัญในการพัฒนาบุคลากรด้านการบริหารโครงการ
นำระบบการบริหารจัดการองค์ความรู้มาใช้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์ในโครงการต่าง ๆ
พร้อมทั้งปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้รวดเร็วและคล่องตัวขึ้น

(3) ด้านสัญญา จะให้ความสำคัญตั้งแต่การร่างสัญญา การเข้าผูกพัน
และการบริหารสัญญาซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย
และความเสี่ยงจากการไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของสัญญาที่มีต่อกัน
ความเสี่ยงเหล่านี้สามารถควบคุมได้โดยเริ่มจากการเจรจา
ซึ่งต้องใช้ความรู้ความสามารถจากบุคลากรในหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ
สัญญาก่อสร้างแท่นผลิตต้องประกอบด้วยฝ่ายวิศวกรรมการก่อสร้างเพื่อพิจารณารายละเอียดทางเทคนิค
ฝ่ายจัดหาที่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้รับจ้างและเปรียบเทียบราคา
ฝ่ายการเงินและบัญชีดูแลด้านภาษีและการประกันภัย ฝ่ายกฎหมายดูแลรับผิดชอบด้านกฎหมาย
หน้าที่และความรับผิดระหว่างคู่สัญญา

ปตท.สผ. ได้ให้ความสำคัญในด้านการพัฒนาโครงการ
โดยในปีที่ผ่านมาได้มีการจัดตั้งหน่วยงานบริหารโครงการเพื่อที่จะให้คำแนะนำในเชิงบริหารแก่โครงการพัฒนาที่มีความสำคัญ

นอกจากนี้การบริหารสัญญาที่รอบคอบจะช่วยลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดจากความล่าช้าของงาน
ซึ่งจะกระทบต่อแผนการดำเนินงานและผลประกอบการของบริษัทโดยภาพรวม
และอาจส่งผลให้เกิดข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญา
ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสัญญาต้องทำความเข้าใจในเงื่อนไขและข้อกำหนดต่าง ๆ
ในสัญญาอย่างถ่องแท้ และปรึกษาฝ่ายกฎหมายอย่างใกล้ชิด

1.1.4 ความเสี่ยงในการผลิต

ความเสี่ยงทางด้านการผลิตอันมีสาเหตุมาจากอุปกรณ์และระบบการผลิต
หรือข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน
ที่ส่งผลให้การผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่เกิดจากการหยุดผลิต

ในการป้องกันความเสี่ยงทางด้านการผลิต บริษัทให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบโครงสร้างฐานผลิต
ระบบการผลิต รวมถึงระบบควบคุมด้านการผลิตและระบบการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โดยมีระบบ
Automatic Detection และ Emergency Shutdown System เพื่อป้องกันความสูญเสีย
ส่วนในด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานนั้นได้จัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงาน คู่มือปฏิบัติงาน
พร้อมทั้งโครงการฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่เข้าใจและปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้
ยังมีการประเมินระบบการผลิตและความปลอดภัย (Opersafe)
โดยหน่วยงานภายนอกอย่างเข้มงวดและเนื่องจากมีระบบการป้องกันและการวางแผนการบำรุงรักษาอย่างรอบคอบทำให้ความเสี่ยงนี้มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นค่อนข้างต่ำ

1.1.5 ความเสี่ยงในด้านการตลาดและการจำหน่ายปิโตรเลียม

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นก๊าซธรรมชาติซึ่งต้องพึ่งพาตลาดภายในประเทศเป็นหลัก
หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปจากที่คาดการณ์ไว้
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
ดังนั้นจึงมีนโยบายขยายการลงทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในต่างประเทศ
โดยเฉพาะแหล่งที่มีน้ำมันเพื่อเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมัน
ซึ่งเป็นการกระจายความเสี่ยงแทนที่จะพึ่งพาผลิตภัณฑ์หลักจากก๊าซธรรมชาติเพียงอย่างเดียว
นอกจากนั้น ปตท.สผ. ได้ลงนามในบันทึกความร่วมมือ (Memorandum of Understanding)
กับบริษัท โกล่าร์ แอลเอ็นจี จำกัด (Golar LNG Limited)
ในการร่วมกันศึกษาโอกาสการร่วมทุนเพื่อพัฒนา Stranded Gas Field โดยนำเทคโนโลยี FLNG
(Floating Liquefied Natural Gas Production)
ซึ่งเป็นการแปรสภาพก๊าซธรรมชาติให้กลายเป็นของเหลวแล้วขนส่งทางเรือไปยังตลาด
ทำให้การพัฒนาแหล่งก๊าซธรรมชาติขนาดกลางและเล็กมีความคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์มากยิ่งขึ้น
ข้อตกลงดังกล่าวนับเป็นการลงทุนก้าวสำคัญในธุรกิจก๊าซธรรมชาติ
ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงสะอาดและยังมีปริมาณสำรองทั่วโลกอยู่เป็นจำนวนมาก
โดยสามารถเสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงานให้แก่ประเทศซึ่งสอดรับกับแผนการนำเข้า LNG ของ
ปตท. ในอนาคต

ในส่วนของการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในประเทศ ซึ่งมีลูกค้ารายใหญ่คือ ปตท. นั้น ปตท.สผ.
ได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ ปตท. เป็นสัญญาระยะยาว มีอายุสัญญาประมาณ 25-30 ปี
เพื่อป้องกันความเสี่ยงอันจะเกิดจากผู้ซื้อไม่รับซื้อก๊าซธรรมชาติ
ในสัญญาจึงระบุให้ผู้ซื้อรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณการซื้อขั้นต่ำต่อปีไว้
หากผู้ซื้อไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ตามที่ตกลงไว้ในสัญญา
จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่รับให้แก่ ปตท.สผ. ซึ่งเป็นการประกันรายได้ส่วนหนึ่ง

1.1.6 ความเสี่ยงในด้านขีดความสามารถขององค์กร

บุคลากรและกระบวนการธุรกิจเป็นส่วนประกอบหลักในการกำหนดขีดความสามารถที่จะนำความสำเร็จมาสู่องค์กร
ดังนั้นบริษัทจึงดำเนินการเพื่อเสริมสร้างและเพิ่มขีดความสามารถขององค์กรทางด้านบุคลากรและกระบวนการธุรกิจในรายละเอียด
ดังนี้

(1) จัดทำแผนจัดหาและพัฒนาบุคลากร เพื่อสรรหาคนที่มีความรู้ความสามารถมาร่วมงาน
แล้วพัฒนาขีดความสามารถของพนักงานตามระดับงาน โดยการทำ Competency Management
System มาใช้ในการพัฒนาพนักงานในสายวิชาชีพต่าง ๆ อย่างเป็นรูปธรรม
พร้อมทั้งได้มีการประกาศใช้ระบบการพัฒนาวิชาชีพพนักงานในสายเทคนิค Technical Career
Ladder (TCL) ซึ่งช่วยพัฒนาบุคลากรให้สามารถเติบโต
ในสายอาชีพเทคนิคเทียบเท่าระดับบริหาร
ซึ่งคาดว่าระบบดังกล่าวจะช่วยดึงดูดพนักงานเทคนิคทั้งจากภายนอกและภายในองค์กรที่มีศักยภาพ
ให้เข้าร่วมทำงานกับบริษัทเพิ่มขึ้นด้วย

(2) จัดทำแผน Talent Management เพื่อพัฒนากลุ่มพนักงานที่มีศักยภาพสูง
เพื่อให้มีความพร้อมที่จะไปรับผิดชอบงานในระดับที่สูงขึ้น

(3) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการต่าง ๆ ที่เป็นสาเหตุของความเสี่ยงได้แก่

1.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง

2.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการบริหารโครงการ

3.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการประเมินผลทางด้านธรณีวิทยาปิโตรเลียมและพัฒนาโครงการบริหารจัดการความรู้

4.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตัดสินใจและบริหารความเสี่ยงในการลงทุน

    1.1.7 ความเสี่ยงในด้านความปลอดภัย มั่นคง สุขอนามัย และสิ่งแวดล้อม

ปตท.สผ. ตระหนักถึงปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน
จึงได้ประกาศเป็นนโยบายด้านความปลอดภัย มั่นคง สุขอนามัย และสิ่งแวดล้อม
ด้วยความมุ่งมั่นที่จะนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติให้อยู่ในเกณฑ์หรือสูงกว่าข้อกำหนดของกฎหมาย
ระเบียบ และมาตรฐานอย่างเคร่งครัด
โดยให้ความสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบฐานผลิตและแท่นผลิต และกระบวนการผลิต
การควบคุมระบบ การเฝ้าระวังและตรวจติดตามด้านสิ่งแวดล้อม ไปจนถึงระบบการเฝ้าระวังภัย

เพื่อให้นโยบายดังกล่าวมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในภาพรวมขององค์กร
ปตท.สผ.ได้เนินการจัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงานและปรับข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
มีการจัดอบรมพนักงานเพื่อเป็นการเพิ่มศักยภาพของบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
และให้ทราบถึงวิธีการป้องกันอุบัติเหตุและวิธีปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย
รวมทั้งการแก้ไขสถานการณ์กรณีฉุกเฉินต่าง ๆ เช่น การฝึกร่วมกับหน่วยงานภายนอก
ที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กรและดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน ปตท.สผ.
ได้นำระบบมาตรฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ISO 14001:2004
มาใช้ในการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมภายในองค์กร
อีกทั้งได้นำแนวทางการบริหารจัดการด้านความปลอดภัย ของสมาคมผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซ
(International Association of Oil and Gas Producers – OGP)
มาใช้ในการบริหารจัดการในเรื่องดังกล่าวของ ปตท.สผ.
เพื่อเป็นการสนับสนุนนโยบายความปลอดภัย มั่นคง สุขอนามัย และสิ่งแวดล้อม
อีกทั้งเป็นการป้องกันและแก้ไขเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

เนื่องจากบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
และบริษัทในเครือมีการดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับการสำรวจและปิโตรเลียมได้เล็งเห็นว่า
เกือบทุกกิจกรรมในธุรกิจของ ปตท.สผ. มี
ปัจจัยเสี่ยงที่หลากหลาย แม้ว่าจะมิได้เกิดจากการกระทำของพนักงานก็ตาม เช่น
การปฏิบัติงานนอกชายฝั่งมีปัจจัยเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นคลื่น พายุ แผ่นดินไหว เป็นต้น
ในส่วนของการปฏิบัติงานบนฝั่ง
อาจพบเหตุการณ์แผ่นดินไหว น้ำท่วมเฉียบพลัน เป็นต้น
และในสถานการณ์ปัจจุบันยังอาจพบปัจจัยเสี่ยงจากการก่อวินาศกรรมและก่อการร้าย
นอกจากปัจจัยเสี่ยงจากภายนอกแล้วยังมีปัจจัยเสี่ยงอีกนานับประการที่เกิดจากผู้ปฏิบัติงานเอง
ซึ่งสิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องมีมาตรการรองรับเพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไข

2.  ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก

1.2.1 ความเสี่ยงในด้านการเมืองในประเทศที่เข้าไปลงทุน

ตามนโยบายขยายการลงทุนไปต่างประเทศเพื่อรองรับการขยายตัวทางพลังงานของตลาดไทย
และเพื่อสนับสนุนการเจริญเติบโตของบริษัทในระยะยาวนั้น ปตท.สผ.
ได้กำหนดพื้นที่และประเทศที่สนใจเข้าลงทุน (Focused Countries)
โดยมุ่งเน้นการลงทุนทั้งในประเทศที่มีศักยภาพปิโตรเลียมสูงแถบเอเชียแปซิฟิก ตะวันออกกลาง
อัฟริกาเหนือ และอัฟริกาตะวันตก เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ประเทศเหล่านี้มักมี
ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitical Risk) สูง
บริษัทจึงตั้งทีมงานที่รับผิดชอบติดตามข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับประเทศเหล่านั้นอย่างใกล้ชิด
และจัดให้มีบทวิเคราะห์สถานการณ์และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์เป็นระยะ
หรือเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญ (Risk Alert) โดยกำหนดเป็น Scenario ต่าง ๆ
แจ้งผู้บริหารระดับสูงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ สำหรับใช้ประเมินความเสี่ยงเพื่อดูแลการลงทุน
(Project Risk) ตลอดจนความปลอดภัยของพนักงาน (Security Risk)
ที่ประจำอยู่ในแต่ละประเทศ
และยังได้ใช้การวิเคราะห์ดังกล่าวประกอบการพิจารณาตัดสินใจลงทุนในโครงการใหม่ในประเทศนั้น
ๆ ด้วย ทั้งนี้ ทีมงานดังกล่าวจะนำเสนอการวิเคราะห์ความเสี่ยงของประเทศที่ ปตท.สผ.
มีพนักงานประจำ มีการลงทุนสูง และมีผลกระทบต่อสถานการณ์พลังงานของประเทศไทยสูง เช่น
พม่า และอิหร่าน เป็นต้น ให้กับคณะกรรมการบริหาร
ความเสี่ยงทราบเป็นระยะด้วย นอกจากนั้น
บริษัทยังประสานอย่างใกล้ชิดกับกระทรวงการต่างประเทศและสถานเอกอัครราชทูตไทยในประเทศที่ไปลงทุนและสนใจจะลงทุน
เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดี และเพื่อสร้างความมั่นใจว่าการดำเนินงานของ ปตท.สผ.
นั้นได้รับการสนับสนุนจากรัฐ และได้ดำเนินไปตามแนวนโยบายของประเทศเช่นกัน

1.2.2 ความเสี่ยงในด้านกฎหมายและข้อกำหนด

บริษัทให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท เนื่องจากเป็นปัจจัยความเสี่ยงซึ่งมีผลกระทบโดยตรง
หากปฏิบัติไม่ถูกต้องจะเป็นความผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อองค์กร
ทั้งที่สามารถและไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้

ดังนั้นจึงถือเป็นหน้าที่ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทที่ต้องรับผิดชอบในการตรวจสอบ ควบคุม
และกำกับดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด
รวมทั้งแจ้งข้อกำหนดหรือข้อกฎหมายใหม่ ๆ
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบเพื่อให้ปฏิบัติสอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด

3.  ความเสี่ยงทางด้านราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
อิงอยู่กับราคาน้ำมันในตลาดโลกซึ่งมีความผันผวนเกิดจากหลายปัจจัยที่ไม่อาจควบคุมได้ อาทิ
อุปสงค์และอุปทานของตลาด เสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศต่าง ๆ
นโยบายการกำหนดสัดส่วนการผลิตน้ำมันของประเทศในกลุ่มโอเปค
ปริมาณน้ำมันสำรองในแต่ละประเทศ ภาวะภูมิอากาศของโลกที่แปรเปลี่ยนในแต่ละฤดูกาล
การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันจากสาเหตุดังกล่าวย่อมมีผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
และอาจส่งผลต่อการวางแผนใช้เงินลงทุนในโครงการต่าง ๆ

ด้วยปัจจัยดังกล่าว ทำให้การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันในตลาดโลก
มีผลกระทบโดยตรงต่อราคาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวของบริษัทในทันที
ในขณะที่ราคาขายก๊าซธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์หลักของบริษัท
มีโครงสร้างสูตรราคาซื้อขายที่มีกลไกของการป้องกันความผันผวนของราคาน้ำมัน (Natural
Hedge) อยู่ เมื่อราคาน้ำมันอ้างอิงมีการเปลี่ยนแปลง
ราคาก๊าซธรรมชาติก็จะปรับไปในทิศทางเดียวกัน ทั้งนี้
การซื้อขายก๊าซธรรมชาติจะมีการปรับราคาเป็นระยะ เช่น ทุก 6 หรือ 12 เดือน เป็นต้น
ตามแต่ที่ได้กำหนดไว้ในสูตรราคาของแต่ละโครงการ
ซึ่งจะทำให้ราคาก๊าซธรรมชาติมีความมั่นคงทางราคามากกว่าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว

ปตท.สผ.
ดำเนินการบริหารความเสี่ยงทางราคาโดยจัดให้มีการวิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงราคานำมันที่ระดับราคาต่าง
ๆ ต่อรายได้และกำไรของบริษัทเป็นประจำทุกปี เพื่อวางแผนการบริหารความเสี่ยงราคาน้ำมัน
โดยแผนดังกล่าวจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนจะนำเสนอให้คณะกรรมการบริษัทรับทราบ
เพื่อเป็นแนวทางให้บริษัทดำเนินการต่อไป

ในปี 2551 ราคาน้ำมันมีความผันผวนอย่างมาก
ดังจะเห็นได้จากเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ราคาสูงขึ้นจนเกือบ 150 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล
แต่กลับปรับตัวลดลงมาต่ำกว่า 40
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเมื่อเดือนธันวาคมเนื่องจากการชะลอตัวของสภาวะเศรษฐกิจโลกที่ส่งผลกระทบต่อความต้องการน้ำมัน

1.2.4 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

ในปี 2551 ค่าเงินบาทต่อเงินเหรียญสหรัฐได้ปรับตัวอ่อนค่าลง จากประมาณ 33.8850
บาทต่อเหรียญสหรัฐ เมื่อสิ้นปี 2550 มาเป็น 35.0824 บาทต่อเหรียญสหรัฐ เมื่อสิ้นปี 2551
(อ้างอิงธนาคารแห่งประเทศไทย)

การบันทึกบัญชีตามมาตรฐานการบัญชี ปตท.สผ. จะต้องบันทึกบัญชีสินทรัพย์
และหนี้สินในงบการเงินที่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐให้เป็นสกุลเงินบาท
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนจะส่งผลกระทบต่องบการเงินของ ปตท.สผ.

อย่างไรก็ตามรายได้หลักของ ปตท.สผ. มาจากปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่พิสูจน์แล้ว (Proved
Reserves) ที่สามารถนำขึ้นมาผลิตและจำหน่าย
ซึ่งรายได้ดังกล่าวอิงกับราคาน้ำมันที่ซื้อขายในตลาดโลกเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐ ในขณะเดียวกัน
ปตท.สผ. มีรายจ่ายส่วนหนึ่งในการลงทุน และดำเนินงานในโครงการต่าง ๆ
เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐเช่นกัน
ซึ่งจะบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนต่อโครงสร้างรายได้และรายจ่าย
(Natural Hedge)

1.2.5 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยซึ่งแปรผัน ได้ส่งผลกระทบทั้งดอกเบี้ยจ่ายและดอกเบี้ยรับของ
ปตท.สผ.

ปัจจุบันหนี้สินประมาณร้อยละ 72 ของ ปตท.สผ. มีอัตราดอกเบี้ยคงที่
ซึ่งจะไม่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาด อย่างไรก็ตาม
หนี้สินที่เหลือประมาณร้อยละ 28 ของบริษัทอยู่ในรูปหุ้นกู้อายุ 3 ปี จำนวน 6,000 ล้านบาท
โดยมีอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัวจากการทำสัญญาแปลงอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Swap)
ในวันที่ 4 กันยายน 2550

ในส่วนของเงินฝาก อัตราดอกเบี้ยซึ่งแปรผันจะส่งผลกระทบต่อดอกเบี้ยรับของ ปตท.สผ.
บริษัทมีนโยบายในการบริหารเงินสดคงเหลือ โดยลงทุนในเงินฝากและตราสารระยะสั้น
ซึ่งจะพิจารณาจากผลตอบแทนและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
อย่างไรก็ตามบริษัทจะคำนึงถึงการรักษาสภาพคล่องของบริษัทเป็นหลัก