1. ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
แบ่งเป็นสองประเภท คือปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน และ ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก
ได้แก่

1.1 ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายใน

1.1.1 ความเสี่ยงในการลงทุนในโครงการใหม่

ปตท.สผ. มีนโยบายขยายการลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ
โดยพิจารณาโครงการที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ในการเพิ่มปริมาณการผลิตและปริมาณสำรองปิโตรเลียม
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการพลังงาน
จึงมุ่งเน้นการลงทุนในพื้นที่ที่มีศักยภาพทางปิโตรเลียมสูง
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงในระยะยาว อย่างไรก็ตามการลงทุนใหม่ๆ
อาจมีความเสี่ยงเกิดขึ้น

ในการลงทุนแต่ละครั้งจึงมีแนวทางในการป้องกันความเสี่ยง โดยพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ
ทั้งทางด้านศักยภาพของปิโตรเลียม การดำเนินการ ความสามารถของผู้ดำเนินการ
เงื่อนไขและความชัดเจนของการแบ่งผลประโยชน์และการปฏิบัติตามข้อสัญญา
ความมั่นคงทางด้านการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงิน
สภาพทางภูมิศาสตร์ รวมถึงลักษณะและขนาดของโครงการ
เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาคัดเลือกโครงการ
รวมทั้งการชดเชยความเสี่ยงเหล่านี้ไว้ในกระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุน

ในปีที่ผ่านมา
คณะกรรมการบริษัทได้กำหนดให้การลงทุนในโครงการใหม่ทุกโครงการตลอดจนการร่วมทุน Farm
in และ Farm out
จะต้องผ่านการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนเข้าพิจารณาในคณะกรรมการบริษัทเพื่ออนุมัติการลงทุนโดยที่ก่อนการนำเสนอคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงนั้นโครงการใหม่ดังกล่าวจะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองภายในบริษัทได้แก่
คณะกรรมการสำรวจ คณะกรรมการกลั่นกรองโครงการพัฒนา
และคณะกรรมการกลั่นกรองการลงทุนซึ่งขึ้นอยู่ว่าโครงการนั้นอยู่ในช่วงใดของ Value Chain
โดยที่ในปี 2550 มีโครงการใหม่ที่ผ่านคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทั้งสิ้น 6 โครงการ

1.1.2 ความเสี่ยงในการสำรวจ

การสำรวจเพื่อหาแหล่งปิโตรเลียมใหม่ๆ
มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีโอกาสให้ผลตอบแทนค่อนข้างสูง แต่ก็เป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงด้วยเช่นกัน
เนื่องด้วยข้อจำกัดทางเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน
การศึกษาเพื่อเข้าใจในลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมแม้ว่าจะใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว
แต่ไม่สามารถที่จะมั่นใจอย่างเต็มที่ได้ กล่าวคือยังคงมีความไม่แน่นอนทางด้านธรณีวิทยาอยู่
อย่างไรก็ตามการมีข้อมูลที่เหมาะสมอย่างเพียงพอและการศึกษาวิเคราะห์ลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมในรายละเอียด
จะสามารถลดความไม่แน่นอนและความเสี่ยงของการสำรวจลงมาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้

ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงที่สำคัญเกี่ยวกับการสำรวจปิโตรเลียม ซึ่งต้องเน้นการศึกษาและวิเคราะห์
เพื่อทำความเข้าใจในรายละเอียดก่อนพิจารณาลงทุนในโครงการสำรวจปิโตรเลียม ประกอบด้วย

(1) การประเมินความเสี่ยงในการพบแหล่งปิโตรเลียม หรือโอกาสของการพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็นและความเหมาะสมของโครงสร้างที่จะเป็นแหล่งกักเก็บ หินกักเก็บ
และปริมาณปิโตรเลียมที่เกิดขึ้น

(2)
การประเมินขนาดแหล่งปิโตรเลียมหรือการประเมินปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย
ซึ่งจะอาศัยข้อมูลจากผลการเจาะ การศึกษาวิเคราะห์
และการแปลความหมายข้อมูลธรณีวิทยาปิโตรเลียม ธรณีฟิสิกส์ และ ปิโตรฟิสิกส์
ในรายละเอียดอย่างเพียงพอ

(3) ค่าใช้จ่ายในการสำรวจพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งการสำรวจธรณีฟิสิกส์และการเจาะหลุมสำรวจเป็นค่าใช้จ่ายที่สำคัญนั้น
จะต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
เพื่อควบคุมต้นทุนในการดำเนินงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการสำรวจและเจาะสำรวจ
แต่ทั้งนี้จะต้องมีข้อมูลที่มากเพียงพอในการศึกษาและการวิเคราะห์ที่จำเป็น

เพื่อลดความเสี่ยงทั้งสามประการให้สัมฤทธิ์ผลอย่างดี
บริษัทจึงให้ความสำคัญในการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรในสาขา Geosciences
จัดการบริหารและจัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ในสาขานี้ และจัดการพัฒนาฐานข้อมูล E&P
ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น จัดเก็บ Best Practice และ Lessons Learned
ที่ได้จากการปฏิบัติงานในโครงการต่างๆ เพื่อให้พนักงานได้ศึกษา นำไปเป็นแนวทางปฏิบัติ
นอกจากนี้ยังได้จัดทำ Expert Directory เพื่อให้ทุกคนได้ทราบ

อีกทั้งเพื่อให้การสำรวจสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง ปตท.สผ.
จึงได้แต่งตั้งคณะกรรมการสำรวจ ประกอบด้วยผู้ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอย่างสูง
เพื่อพิจารณากลั่นกรองและให้ความเห็นต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจในงานสำรวจและรวมทั้งโครงการสำรวจที่สำคัญๆ

1.1.3 ความเสี่ยงในการพัฒนาโครงการ

ในปีที่ผ่านมาเป็นช่วงที่มีโครงการใหม่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก
เพราะราคาน้ำมันที่ปรับสูงขึ้นทำให้บริษัทประสบปัญหาในการแข่งขันเพื่อจัดหาผู้รับเหมา
(Contractor) มาดำเนินงานโครงการก่อสร้างต่างๆ และปัญหาราคาเหล็กสูงขึ้น
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงเกิดขึ้นได้แก่ ความล่าช้าและค่าใช้จ่ายเกินวงเงินงบประมาณ
ดังนั้นจึงกำหนดแนวทางการป้องกันความเสี่ยงเพื่อให้สามารถดำเนินโครงการได้ตามคุณภาพงานที่ต้องการ
ภายในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด ดังนี้

(1) ด้านการบริหารโครงการ จะให้ความสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย การวางแผนโครงการ
และการออกแบบระบบวิศวกรรมที่เหมาะสม การบริหารสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
การติดตามงานและการบริหารควบคุมการก่อสร้าง
ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถดำเนินโครงการได้ทันตามกำหนด
อีกทั้งพยายามจะลดต้นทุนเพื่อให้มั่นใจว่าได้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

(2) ด้านบุคลากรและระบบงาน จะให้ความสำคัญในการพัฒนาบุคลากรด้านการบริหารโครงการ
นำระบบการบริหารจัดการองค์ความรู้มาใช้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์ในโครงการต่างๆ
พร้อมทั้งปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้รวดเร็วและคล่องตัวขึ้น

(3) ด้านสัญญา จะให้ความสำคัญตั้งแต่การร่างสัญญา การเข้าผูกพัน
และการบริหารสัญญาซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย
และความเสี่ยงจากการไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของสัญญาที่มีต่อกัน
ความเสี่ยงเหล่านี้สามารถควบคุมได้โดยเริ่มจากการเจรจา
ซึ่งต้องใช้ความรู้ความสามารถจากบุคลากรในหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ
สัญญาก่อสร้างแท่นผลิตต้องประกอบด้วยฝ่ายวิศวกรรมการก่อสร้าง
เพื่อพิจารณารายละเอียดทางเทคนิค
ฝ่ายจัดหาที่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้รับจ้างและเปรียบเทียบราคา
ฝ่ายการเงินและบัญชีดูแลด้านภาษีและการประกันภัย ฝ่ายกฎหมายดูแลรับผิดชอบด้านกฎหมาย
หน้าที่และความรับผิดระหว่างคู่สัญญา

สำหรับแนวโน้มของความเสี่ยงยังเชื่อว่ายังเป็นช่วงของการก่อสร้างสำหรับการพัฒนาโครงการใหม่ๆซึ่งจะทำให้มีการแข่งขันเพื่อจัดหาผู้รับเหมา
(Contractor)
เหมือนเช่นที่ผ่านมาซึ่งการพัฒนาองค์ความรู้และการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ผ่านมา
ในปีที่ผ่านมามีการจัดตั้งหน่วยงานกลางที่รับผิดชอบดูแลแท่นผลิตทั้งหมดซึ่งหน่วยงานดังกล่าวจะสามารถวางแผนการจัดหาร่วมกันและบริหารจัดการเพื่อลดต้นทุนในการก่อสร้าง

นอกจากนี้การบริหารสัญญาที่รอบคอบจะช่วยลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดจากความล่าช้าของงาน
ซึ่งจะกระทบต่อแผนการดำเนินงานและผลประกอบการของบริษัทโดยภาพรวม
และอาจส่งผลให้เกิดข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญา
ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสัญญาต้องทำความเข้าใจในเงื่อนไขและข้อกำหนดต่างๆ
ในสัญญาอย่างถ่องแท้ และปรึกษาฝ่ายกฎหมายอย่างใกล้ชิด

1.1.4 ความเสี่ยงในการผลิต

ความเสี่ยงทางด้านการผลิตอันมีสาเหตุมาจากอุปกรณ์และระบบการผลิต
หรือข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน
ที่ส่งผลให้การผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่เกิดจากการหยุดผลิต

ในการป้องกันความเสี่ยงทางด้านการผลิต บริษัทให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบโครงสร้างฐานผลิต
ระบบการผลิต รวมถึงระบบควบคุมด้านการผลิตและระบบการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โดยมีระบบ
Automatic Detection และ Emergency Shutdown System เพื่อป้องกันความสูญเสีย
ส่วนในด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานนั้นได้จัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงาน คู่มือปฏิบัติงาน
พร้อมทั้งโครงการฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่เข้าใจและปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้
ยังมีการประเมินระบบการผลิตและความปลอดภัย (Opersafe)
โดยหน่วยงานภายนอกอย่างเข้มงวดและเนื่องจากมีระบบการป้องกันและการวางแผนการบำรุงรักษาอย่างรอบคอบทำให้ความเสี่ยงนี้มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นค่อนข้างต่ำ

1.1.5 ความเสี่ยงในด้านการตลาดและการจำหน่ายปิโตรเลียม

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นก๊าซธรรมชาติ ซึ่งต้องพึ่งพาตลาดภายในประเทศเป็นหลัก
หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปจากที่คาดการณ์ไว้
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
ดังนั้นจึงมีนโยบายขยายการลงทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในต่างประเทศ
โดยเฉพาะแหล่งที่มีน้ำมัน เพื่อเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมัน ซึ่งเป็นการกระจายความเสี่ยง
แทนที่จะพึ่งพาผลิตภัณฑ์หลักจากก๊าซธรรมชาติเพียงอย่างเดียว

ในส่วนของการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในประเทศ ซึ่งมีลูกค้ารายใหญ่คือ ปตท. นั้น ปตท.สผ.
ได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ ปตท. เป็นสัญญาระยะยาว มีอายุสัญญาประมาณ 25 – 30 ปี
เพื่อป้องกันความเสี่ยงอันจะเกิดจากผู้ซื้อไม่รับซื้อก๊าซธรรมชาติ
ในสัญญาจึงระบุให้ผู้ซื้อรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณการซื้อขั้นต่ำต่อปีไว้
หากผู้ซื้อไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ตามที่ตกลงไว้ในสัญญา
จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่รับให้แก่ ปตท.สผ. ซึ่งเป็นการประกันรายได้ส่วนหนึ่ง

1.1.6 ความเสี่ยงในด้านขีดความสามารถขององค์กร

บุคลากรและกระบวนการธุรกิจเป็นส่วนประกอบหลักในการกำหนดขีดความสามารถที่จะนำความสำเร็จมาสู่องค์กร
ดังนั้นบริษัทจึงดำเนินการเพื่อเสริมสร้างและเพิ่มขีดความสามารถขององค์กรทางด้านบุคลากรและกระบวนการธุรกิจในรายละเอียด
ดังนี้

(1) จัดทำแผนจัดหาและพัฒนาบุคลากร เพื่อสรรหาคนที่มีความรู้ความสามารถมาร่วมงาน
แล้วพัฒนาขีดความสามารถของพนักงานตามระดับงาน โดยการทำ Competency Model
ของสายอาชีพหลัก พร้อมกับทำ Competency Assessment
โดยจัดการอบรมและบริหารจัดการความรู้ เพื่อพัฒนาให้พนักงานมีขีดความสามารถตามกำหนด

(2) จัดทำแผน Talent Management เพื่อพัฒนากลุ่มพนักงานที่มีศักยภาพสูง
เพื่อให้มีความพร้อมที่จะไปรับผิดชอบงานในระดับที่สูงขึ้น

(3) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการต่างๆที่เป็นสาเหตุของความเสี่ยงได้แก่

1.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง

2.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการบริหารโครงการ

3.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการประเมินผลทางด้านธรณีวิทยาปิโตรเลียมและพัฒนาโครงการบริหารจัดการความรู้

4.  เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตัดสินใจและบริหารความเสี่ยงในการลงทุน

    1.1.7 ความเสี่ยงในด้านความปลอดภัย ความมั่นคง สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม

ปตท.สผ. ตระหนักถึงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน
จึงได้ประกาศเป็นนโยบายด้านความปลอดภัย มั่นคง สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม
ด้วยความมุ่งมั่นที่จะนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติให้อยู่ในเกณฑ์หรือสูงกว่าข้อกำหนดของกฎหมาย
ระเบียบ และมาตรฐานอย่างเคร่งครัด โดยให้ความสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบฐานผลิตและ
แท่นผลิต และขบวนการผลิต การควบคุมระบบ การเฝ้าระวังและตรวจติดตามด้านสิ่งแวดล้อม
ไปจนถึงระบบการเฝ้าระวังภัย

เพื่อให้นโยบายดังกล่าวมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในภาพรวมขององค์กร
ปตท.สผ.ได้เนินการจัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงานและปรับข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
มีการจัดอบรมพนักงานเพื่อเป็นการเพิ่มศักยภาพของบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
และให้ทราบถึงวิธีการป้องกันอุบัติเหตุและวิธีปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย
รวมทั้งการแก้ไขสถานการณ์กรณีฉุกเฉินต่างๆ เช่น การฝึกร่วมกับหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กรและดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน ปตท.สผ.
ได้นำระบบมาตรฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ISO 14001:2004
มาใช้ในการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมภายในองค์กร
อีกทั้งได้นำแนวทางจัดการความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล (ISRS : International Safety
Rating System) มาใช้ในการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยของ ปตท.สผ.
เพื่อเป็นการสนับสนุนนโยบายความปลอดภัย มั่นคง สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม
อีกทั้งเป็นการป้องกันและแก้ไขเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

เนื่องจาก ปตท.สผ. และบริษัทย่อย มีการดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับการสำรวจและปิโตรเลียม
ได้เล็งเห็นว่า เกือบทุกกิจกรรมในธุรกิจของ ปตท.สผ. มีปัจจัยเสี่ยงที่หลากหลาย
แม้ว่าจะมิได้เกิดจากการกระทำของพนักงานก็ตาม เช่น
การปฏิบัติงานนอกชายฝั่งมีปัจจัยเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นคลื่น พายุ แผ่นดินไหว เป็นต้น
ในส่วนของการปฏิบัติงานบนฝั่งอาจพบเหตุการณ์แผ่นดินไหว น้ำท่วมเฉียบพลัน เป็นต้น
และในสถานการณ์ปัจจุบันยังอาจพบปัจจัยเสี่ยงจากการก่อวินาศกรรมและก่อการร้าย
นอกจากปัจจัยเสี่ยงจากภายนอกแล้วยังมีปัจจัยเสี่ยงอีกนานับประการที่เกิดจากผู้ปฏิบัติงานเอง
ซึ่งสิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องมีมาตรการรองรับเพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไข

2.  ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยภายนอก

1.2.1 ความเสี่ยงในด้านการเมืองในประเทศที่เข้าไปลงทุน

ตามนโยบายขยายการลงทุนไปต่างประเทศเพื่อรองรับการขยายตัวทางพลังงานของตลาดไทย
และเพื่อสนับสนุนการเจริญเติบโตของบริษัทในระยะยาวนั้น  ปตท.สผ.
ได้กำหนดพื้นที่และประเทศที่สนใจเข้าลงทุน (Focused Countries)
โดยมุ่งเน้นการลงทุนทั้งในประเทศที่มีศักยภาพปิโตรเลียมสูงแถบเอเชียแปซิฟิก ตะวันออกกลาง
อัฟริกาเหนือ และอัฟริกาตะวันตก เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
ประเทศเหล่านี้มักมีความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitical Risk) สูง
บริษัทจึงตั้งทีมงานที่รับผิดชอบติดตามข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับประเทศเหล่านั้นอย่างใกล้ชิด
และจัดให้มีบทวิเคราะห์สถานการณ์และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์เป็นระยะ
หรือเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญ (Risk Alert) โดยกำหนดเป็น Scenario ต่างๆ
แจ้งผู้บริหารระดับสูงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ สำหรับใช้ประเมินความเสี่ยงเพื่อดูแลการลงทุน
(Project Risk) ตลอดจนความปลอดภัยของพนักงาน (Security Risk)
ที่ประจำอยู่ในแต่ละประเทศ
และยังได้ใช้การวิเคราะห์ดังกล่าวประกอบการพิจารณาตัดสินใจลงทุนในโครงการใหม่ในประเทศนั้นๆ
ด้วย ทั้งนี้ ทีมงานดังกล่าวจะนำเสนอการวิเคราะห์ความเสี่ยงของประเทศที่ ปตท.สผ.
มีพนักงานประจำ มีการลงทุนสูง และมีผลกระทบต่อสถานการณ์พลังงานของประเทศไทยสูง เช่น
พม่า และอิหร่าน เป็นต้น ให้กับคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทราบเป็นระยะด้วย นอกจากนั้น
บริษัทฯยังประสานอย่างใกล้ชิดกับกระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตไทยในประเทศที่ไปลงทุนและสนใจจะลงทุนด้วย
เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดี และเพื่อสร้างความมั่นใจว่าการดำเนินงานของปตท.สผ.
นั้นได้รับการสนับสนุนจากรัฐ และได้ดำเนินไปตามแนวนโยบายของประเทศเช่นกัน 

1.2.2 ความเสี่ยงในด้านกฎหมายและข้อกำหนด

บริษัทให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท เนื่องจากเป็นปัจจัยความเสี่ยงซึ่งมีผลกระทบโดยตรง
หากปฏิบัติไม่ถูกต้องจะเป็นความผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อองค์กร
ทั้งที่สามารถและไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้

ดังนั้นจึงถือเป็นหน้าที่ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทที่ต้องรับผิดชอบในการตรวจสอบ ควบคุม
และกำกับดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด
รวมทั้งแจ้งข้อกำหนดหรือข้อกฎหมายใหม่ๆ
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบเพื่อให้ปฏิบัติสอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด

1.2.3 ความเสี่ยงทางด้านราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
อิงอยู่กับราคาน้ำมันในตลาดโลกซึ่งมีความผันผวนเกิดจากหลายปัจจัยที่ไม่อาจควบคุมได้ อาทิ
อุปสงค์และอุปทานของตลาด เสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ
นโยบายการกำหนดสัดส่วนการผลิตน้ำมันของประเทศในกลุ่มโอเปค
ปริมาณน้ำมันสำรองในแต่ละประเทศ ภาวะภูมิอากาศของโลกที่แปรเปลี่ยนในแต่ละฤดูกาล
การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันจากสาเหตุดังกล่าว ย่อมมีผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
และอาจส่งผลต่อการวางแผนใช้เงินลงทุนในโครงการต่างๆ

ด้วยปัจจัยดังกล่าว ทำให้การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันในตลาดโลก
มีผลกระทบโดยตรงต่อราคาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวของบริษัทในทันที
ในขณะที่ราคาขายก๊าซธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์หลักของบริษัทฯ
มีโครงสร้างสูตรราคาซื้อขายที่มีกลไกของการป้องกันความผันผวนของราคาน้ำมัน (Natural
Hedge) อยู่ เมื่อราคาน้ำมันอ้างอิงมีการเปลี่ยนแปลง
ราคาก๊าซธรรมชาติก็จะปรับไปในทิศทางเดียวกัน ทั้งนี้
การซื้อขายก๊าซธรรมชาติจะมีการปรับราคาเป็นระยะ เช่น ทุก 6 หรือ 12 เดือน เป็นต้น
ตามแต่ที่ได้กำหนดไว้ในสูตรราคาของแต่ละโครงการ
ซึ่งจะทำให้ราคาก๊าซฯมีความมั่นคงทางราคามากกว่าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว

ปตท.สผ. ดำเนินการบริหารความเสี่ยงทางราคา
โดยจัดให้มีการวิเคราะห์ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงราคานำมันที่ระดับราคาต่างๆ
ต่อรายได้และกำไรของบริษัทฯ เป็นประจำทุกปี เพื่อวางแผนการบริหารความเสี่ยงราคาน้ำมัน
โดยแผนดังกล่าวจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงก่อนจะนำเสนอให้คณะกรรมการบริษัทรับทราบ
เพื่อเป็นแนวทางให้บริษัทฯดำเนินการต่อไป

ในปี 2550 ราคาน้ำมันในตลาดโลกมีความผันผวนสูง โดยราคาน้ำมันดิบ Brent
เริ่มไต่ระดับตั้งแต่ประมาณ 49 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในช่วงต้นปี ถึงประมาณ 96
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในช่วงปลายปี ส่งผลให้ราคาผลิตภัณฑ์เฉลี่ยของ ปตท.สผ. สูงขึ้นจากปีก่อน
โดยราคาขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเฉลี่ยเพิ่มจาก 36.52 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2549 เป็น
39.78 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2550

จากความผันผวนของราคาน้ำมันดิบนี้ ปตท.สผ.
จึงได้ประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันล่วงหน้าไว้บางส่วนเพื่อให้บริษัทฯมีกำไรสุทธิไม่ต่ำกว่าเป้าหมายที่วางไว้

1.2.4 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

ในปี 2550 ค่าเงินบาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ ได้ปรับตัวแข็งค่าขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดย ประมาณ
35.96 บาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ เมื่อสิ้นปี 2549 มาเป็น 33.65 บาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ
เมื่อสิ้นปี 2550 (อ้างอิงธนาคารแห่งประเทศไทย)

การบันทึกบัญชีตามมาตรฐานการบัญชี ปตท.สผ. จะต้องบันทึกบัญชีสินทรัพย์
และหนี้สินในงบการเงินที่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯให้เป็นสกุลเงินบาท
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนจะส่งผลกระทบต่องบการเงินของปตท.สผ.

อย่างไรก็ตามรายได้หลักของปตท.สผ.มาจากปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่พิสูจน์แล้ว (Proved
Reserves) ที่สามารถนำขึ้นมาผลิต และจำหน่าย
ซึ่งรายได้ดังกล่าวอิงกับราคาน้ำมันที่ซื้อขายในตลาดโลก เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ในขณะเดียวกัน
ปตท.สผ. มีรายจ่ายส่วนหนึ่งในการลงทุน และดำเนินงานในโครงการต่างๆ
รวมทั้งมีภาระหนี้สินและดอกเบี้ยจ่ายเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ เช่นกัน
ซึ่งจะบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนต่อโครงสร้างรายได้และรายจ่าย
(Natural Hedge)

1.2.5 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยซึ่งแปรผัน
ได้ส่งผลกระทบทั้งดอกเบี้ยจ่ายและดอกเบี้ยรับของปตท.สผ.

ปัจจุบัน หนี้สินประมาณร้อยละ 70 ของ ปตท.สผ. มีอัตราดอกเบี้ยคงที่
ซึ่งจะไม่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาด อย่างไรก็ตาม
หนี้สินที่เหลือประมาณร้อยละ 30 ของบริษัทฯ อยู่ในรูปหุ้นกู้อายุ 3 ปี จำนวน 6,000 ล้านบาท
โดยมีอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัวจากการทำสัญญาแปลงอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Swap)
ในวันที่ 4 กันยายน 2550

ในส่วนของเงินฝาก อัตราดอกเบี้ยซึ่งแปรผันจะส่งผลกระทบต่อดอกเบี้ยรับของปตท.สผ. บริษัทฯ
มีนโยบายในการบริหารเงินสดคงเหลือ โดยลงทุนในเงินฝากและตราสารระยะสั้น
ซึ่งจะพิจารณาจากผลตอบแทนและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
อย่างไรก็ตามบริษัทฯจะคำนึงถึงการรักษาสภาพคล่องของบริษัทเป็นหลัก