1.  ปัจจัยความเสี่ยง

เป้าหมายในการบริหารความเสี่ยงของธนาคารคือ การบริหารความเสี่ยงต่าง ๆ
ให้อยู่ภายในขอบเขตที่กำหนด และดำเนินธุรกิจให้ได้ผลตอบแทนที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่มี
คณะกรรมการธนาคารได้จัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
เพื่อดูแลและติดตามการบริหารความเสี่ยงโดยรวมของธนาคารโดยครอบคลุมความเสี่ยงที่สำคัญต่าง
ๆ เช่น ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ ความเสี่ยงจากภาวะตลาด ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
และความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน
คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงมีหน้าที่ในการกำหนดนโยบายการบริหารความเสี่ยง
ทบทวนความเพียงพอของนโยบายและระบบการบริหารความเสี่ยง ตลอดจนวางกลยุทธ์ ประเมิน
ดูแลและติดตามปริมาณความเสี่ยงของธนาคารให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
สอดคล้องกับนโยบายการบริหารความเสี่ยงของธนาคาร

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ

ความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่ลูกหนี้อาจไม่สามารถหรือไม่ประสงค์จะชำระสินเชื่อคืนให้กับธนาคารตามสัญญา
และ/หรืออาจไม่สามารถหรือไม่ประสงค์จะชำระดอกเบี้ยให้ธนาคารอย่างครบถ้วน
ธนาคารมีการพัฒนาปรับปรุงระบบการบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่ออย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม
การประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ย่อมต้องมีความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อในระดับหนึ่ง
ในการบริหารความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ
ธนาคารได้กำหนดกระบวนการอำนวยสินเชื่อไว้อย่างชัดเจน โดยครอบคลุมถึงนโยบายสินเชื่อ
ขั้นตอนในการคัดเลือกสินเชื่อ การจัดระดับความเสี่ยงด้านสินเชื่อของลูกค้า
การกระจายความเสี่ยงไปยังธุรกิจประเภทต่าง ๆ
ตลอดจนการกำหนดเงื่อนไขและอำนาจในการอนุมัติสินเชื่อ

ธนาคารได้จัดตั้งสายบริหารความเสี่ยงด้านสินเชื่อ โดยเป็นอิสระจากหน่วยอื่น ๆ ในองค์กร
เพื่อทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงในการอำนวยสินเชื่อ
โดยกำกับดูแลและติดตามการอำนวยสินเชื่อให้เป็นไปตามนโยบายสินเชื่อของธนาคาร
สายงานนี้ประกอบด้วย หน่วยงานนโยบายสินเชื่อ กลั่นกรองสินเชื่อ บริหาร Portfolio
สอบทานสินทรัพย์เสี่ยง และบริหารสินเชื่อพิเศษ โดยมีหน้าที่และความรับผิดชอบโดยสังเขป
ดังต่อไปนี้

-   หน่วยงานนโยบายสินเชื่อ มีหน้าที่ดูแลให้การอำนวยสินเชื่อเป็นไปตามนโยบายสินเชื่อ
    มาตรฐานการอำนวยสินเชื่อ เงื่อนไขข้อกำหนดในการอนุมัติสินเชื่อ
    ตลอดจนมีการกระจายความเสี่ยงของสินเชื่ออย่างเหมาะสม
    พร้อมทั้งมีการทบทวนนโยบายและกระบวนการต่าง ๆ ดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอ

-   หน่วยงานกลั่นกรองสินเชื่อ
    มีหน้าที่ประเมินความเหมาะสมของการวิเคราะห์ปัจจัยความเสี่ยงของหน่วยงานอำนวยสินเชื่อ
    และให้คำแนะนำ
    ตลอดจนประเมินความเหมาะสมของการจัดระดับความเสี่ยงสินเชื่อของลูกค้าแก่หน่วยงานอำนวยสินเชื่อ

-   หน่วยงานบริหารสินเชื่อพิเศษ มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบการแก้ไขสินเชื่อที่มีปัญหา

-   หน่วยงานบริหาร Portfolio มีหน้าที่รับผิดชอบในการวัด ดูแลและติดตามความเสี่ยงของ
    Portfolio สินเชื่อให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ตลอดจนรายงานความเสี่ยงของ Portfolio

-   หน่วยงานสอบทานสินทรัพย์เสี่ยง
    มีหน้าที่สอบทานการอำนวยสินเชื่อให้สอดคล้องกับนโยบายสินเชื่อและมาตรฐานการอำนวยสินเชื่อ

ธนาคารมีกระบวนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ
โดยกำหนดให้วงเงินสินเชื่อที่สูงขึ้นจะต้องผ่านการอนุมัติของผู้บริหารในลำดับชั้นที่สูงขึ้น
กระบวนการพิจารณากลั่นกรองสินเชื่อมีการดำเนินงานอย่างอิสระและแยกออกจากหน่วยงานธุรกิจ
ในการพิจารณาสินเชื่อแต่ละราย ธนาคารจะพิจารณาวัตถุประสงค์ในการขอกู้
ประเมินความสามารถในการชำระคืนเงินกู้จากกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
ความเป็นไปได้ทางธุรกิจ ความสามารถของผู้บริหาร ตลอดจนหลักทรัพย์ค้ำประกัน นอกจากนี้
ธนาคารยังจัดให้มีการทบทวนระดับความเสี่ยงของสินเชื่อแต่ละรายเป็นรายปี

ความเสี่ยงจากภาวะตลาด 

ความเสี่ยงจากภาวะตลาด หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของอัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยน และราคาตราสาร ในตลาดเงินและตลาดทุน
ที่มีผลกระทบต่อผลประกอบการทางการเงินของธนาคาร

ความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

อัตราดอกเบี้ยเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่มีผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยจากสินทรัพย์
และรายจ่ายดอกเบี้ยของหนี้สินของธนาคาร
ธนาคารมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ

ธนาคารได้จัดตั้งคณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินเพื่อกำหนดแนวทางการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคาร
โดยการควบคุมให้ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับที่ยอมรับได้
และมีความผันผวนน้อยที่สุด ทั้งนี้ ตามนโยบายที่คณะกรรมการธนาคารกำหนด

ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเกิดจากการที่ธนาคารมีการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งอาจก่อให้เกิดฐานะเกินดุลหรือขาดดุลในเงินตราต่างประเทศสกุลใดสกุลหนึ่ง เช่น
การทำธุรกรรมปริวรรตเงินตรา การลงทุน การให้สินเชื่อ การกู้ยืม การก่อภาระผูกพัน
รวมถึงการใช้อนุพันธ์ทางการเงินที่เป็นเงินตราต่างประเทศ เป็นต้น

ธนาคารมีนโยบายในการบริหารโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินสกุลเงินต่างประเทศให้มีความสมดุลกัน
ในกรณีที่เกิดมีความไม่สมดุล (Mismatch)
ธนาคารจะป้องกันความเสี่ยงโดยการทำสัญญาซื้อขายเงินล่วงหน้า (Forward)
คณะกรรมการบริหารของธนาคารเป็นผู้กำหนดขอบเขตฐานะเงินตราต่างประเทศที่เหมาะสม
และดูแลติดตามระดับฐานะเงินตราต่างประเทศเป็นรายสัปดาห์
สายบริหารการเงินทำหน้าที่ควบคุมดูแลธุรกรรมการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศประจำวัน
และรับผิดชอบในการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามนโยบายในการบริหารการซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตรา
ต่างประเทศของธนาคาร

ธนาคารมิได้ทำการซื้อขายตราสารอนุพันธ์โดยมีวัตถุประสงค์ในการเก็งกำไรเพื่อธนาคาร โดยทั่วไป
ธนาคารจะทำธุรกรรมเกี่ยวกับอนุพันธ์ทางการเงินด้านอัตราดอกเบี้ยและสกุลเงินเพื่อป้องกันความเสี่ยงของธนาคารจากสภาวะไม่สมดุลของฐานะอัตราแลกเปลี่ยนและอัตราดอกเบี้ยเท่านั้น
ธนาคารให้บริการอนุพันธ์ทางการเงินในขอบเขตที่จำกัดแก่ลูกค้าธุรกิจรายใหญ่ที่เลือกสรรแล้วบางรายและสถาบันการเงินขนาดใหญ่ในและต่างประเทศเท่านั้น
ได้แก่ สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Foreign Currency Forward)
และสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงินและอัตราดอกเบี้ยล่วงหน้า (Foreign Currency and Interest
Rate Swap)
นโยบายของธนาคารสำหรับบริการด้านอนุพันธ์ทางการเงินคือการให้บริการให้แก่ลูกค้าในฐานะตัวกลาง
มิใช่ทำธุรกรรมเพื่อเก็งกำไรสำหรับธนาคารโดยรับความเสี่ยงโดยตรง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่ธนาคารอาจไม่สามารถชำระเงินตามภาระผูกพันได้ตลอดเวลา
วัตถุประสงค์ของการบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคารคือ
การมีเงินทุนเพียงพอที่จะใช้จ่ายชำระภาระผูกพันทั้งในปัจจุบันและอนาคต ในขณะเดียวกัน
ยังสามารถนำเงินทุนไปใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างเหมาะสมในภาวะที่ตลาดเอื้ออำนวยด้วย

ธนาคารมีแหล่งเงินทุนเพื่อสภาพคล่องที่หลากหลาย
โดยมีการบริหารสภาพคล่องผ่านตลาดเงินภายในประเทศ
รวมถึงตลาดซื้อขายล่วงหน้าและตลาดซื้อคืน (Swap and Repurchase Markets)
สำหรับการบริหารสภาพคล่องเงินตราต่างประเทศ
จะดำเนินการผ่านตลาดสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐและตลาดสกุลเงินยูโรเป็นหลัก
ธนาคารมุ่งดำเนินการให้มีต้นทุนในการบริหารสภาพคล่องต่ำที่สุด
โดยมีการบริหารฐานะสภาพคล่องเป็นรายวันอย่างใกล้ชิด ทั้งยังมีการจำกัดการถือครองเงินสดในมือ
ณ ขณะใดขณะหนึ่ง ไม่ให้เกินวงเงินที่เหมาะสม นอกจากนี้
ธนาคารยึดปฏิบัติตามแผนการระดมทุนโดยเคร่งครัด
ซึ่งรวมถึงการใช้ความระมัดระวังในการกู้ยืมเงินระยะเวลาปานกลางจากต่างประเทศเพื่อใช้ในการให้เงินกู้สกุลเงินตราต่างประเทศแก่ลูกค้าภายในประเทศ
ในอดีตที่ผ่านมาธนาคารดำรงสถานะเป็นผู้ให้กู้ยืมเงินสุทธิในตลาดเงินในประเทศ
ทำให้โอกาสที่จะเกิดสภาวะขาดสภาพคล่องจึงมีความเป็นไปได้น้อย

-   ความเสี่ยงด้านความเพียงพอของเงินกองทุน

ความเสี่ยงด้านความเพียงพอของเงินกองทุน หมายถึง
ความเสี่ยงที่ธนาคารไม่มีเงินกองทุนสำรองเพียงพอในการรองรับผลขาดทุนที่มิได้คาดหมาย
จากความเสี่ยงจากการให้สินเชื่อ ภาวะตลาดและการปฏิบัติงาน
เป้าหมายของนโยบายการบริหารเงินกองทุนของธนาคารคือ
การดำรงฐานะของเงินกองทุนในระดับเพียงพอที่จะสนับสนุนยุทธศาสตร์การขยายธุรกิจ
และเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของทางการ ตลอดจนความคาดหวังของตลาด
แผนการดำเนินการเพิ่มทุนต่าง ๆ
จะต้องนำเสนอต่อคณะกรรมการบริหารและคณะกรรมการธนาคารเพื่อพิจารณา
และนำเสนอขออนุมัติต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้น เป็นที่คาดการณ์ว่า
ธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทยจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนใหม่ภายใต้ความตกลง
Basel II Accord ในอนาคตอันใกล้
ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเรื่องข้อกำหนดของความเพียงพอของเงินกองทุน
ภายใต้หลักเกณฑ์ดังกล่าว จะมีการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์ต่างๆ
ซึ่งจะมีผลต่ออัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงของธนาคาร

ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน

ความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน คือ
ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากความบกพร่องของระบบและกระบวนการปฏิบัติงานภายใน
ความผิดพลาดของบุคลากรและผู้บริหาร
หรือความล้มเหลวในการปฏิบัติงานที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์ภายนอก
เป้าหมายหลักของกรอบการบริหารความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานของธนาคาร คือ
การจัดให้มีนโยบายและแนวทางปฏิบัติงานที่เหมาะสมในอันที่จะช่วยป้องกันความผิดพลาดในการปฏิบัติงาน
และลดความเสียหาย ทั้งยังมีความพร้อมที่จะสามารถตอบสนองโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ ได้โดยเร็ว
โดยมีการควบคุมความเสี่ยงที่ดี นโยบายการควบคุมความเสี่ยงการปฏิบัติงานของธนาคาร
ครอบคลุมถึงการนิยามความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยง การดูแลติดตามความเสี่ยง
ตลอดจนการบรรเทาและควบคุมความเสี่ยง
หน่วยงานทุกหน่วยมีหน้าที่ความรับผิดชอบโดยตรงในการบริหารความเสี่ยงจากการปฏิบัติงาน
โดยจะต้องกำหนดมาตรการควบคุมการปฏิบัติงานที่เหมาะสม