ปัจจัยความเสี่ยง

การบริหารความเสี่ยง

การดำเนินธุรกิจของธนาคารมีความเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศ
รวมทั้งสภาวะทางการเงิน
ดังนั้นธนาคารจึงให้ความสำคัญกับการบริหารคามเสี่ยงอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
โดยจัดตั้งหน่วยงานบริหารความเสี่ยง ซึ่งเป็นหน่วยงานเอกเทศ
ขึ้นตรงต่อคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ซึ่งทำหน้าที่กำหนดนโยบายการบริหารความเสี่ยง
วางแผน กลยุทธ์ รวมถึงผลักดันให้เกิดมาตรการป้องกัน และลดความเสี่ยงที่มีอยู่ในปัจจุบัน
และที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต โดยแยกประเภทความเสี่ยงเป็น 5 ด้าน ดังนี้

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ธนาคาร มีนโยบายดำเนินธุรกิจที่มีความชำนาญ ซึ่งได้แก่ธุรกิจการให้กู้ยืมเพื่อเช่าซื้อรถยนต์
การบริหารหนี้ด้อยคุณภาพจากการประมูลซื้อหนี้ หรือการ Refinance จากสถาบันการเงินอื่น
และการให้กู้ยืมเพื่อพัฒนาโครงการที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นธุรกิจที่ให้ผลตอบแทนค่อนข้างสูง
ในขณะที่ความเสี่ยงจากการไม่ได้รับชำระหนี้ก็สูงด้วยเช่นกัน
ดังนั้นธนาคารยังคงนโยบายในการดำเนินธุรกิจกับภาคธุรกิจที่ธนาคารมีความชำนาญ
และภาคธุรกิจใหม่ที่ผ่านการศึกษาวิจัยในเชิงลึก
พร้อมกับให้ความสำคัญต่อการพัฒนาบุคลากรให้เกิดความชำนาญเฉพาะด้าน
และเกิดความคล่องตัวในการบริหารความเสี่ยง
อย่างไรก็ตามธนาคารยังคงบริหารงานเพื่อสร้างความมั่นใจแก่ผู้ถือหุ้นและผู้ลงทุน
โดยการเสริมสร้างฐานเงินกองทุนให้แข็งแกร่งเพื่อรองรับความเสี่ยงด้านต่างๆได้อย่างเหมาะสมและเพียงพอ
และรักษาระดับเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงให้สูงกว่าระดับเฉลี่ยของสถาบันการเงินโดยรวม โดย ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ธนาคารดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงจำนวน 15,885 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 24.61 สูงกว่าเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทยที่กำหนดไว้ร้อยละ 8.50

ความเสี่ยงด้านเครดิต

ธนาคารให้ความสำคัญในการพัฒนา / ปรับปรุงความน่าเชื่อถือของแบบวัดระดับความเสี่ยงลูกค้า
และแบบจำลอง (Model) อย่างต่อเนื่อง เพื่อใช้ในการคาดการณ์โอกาสผิดนัดชำระหนี้
และความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงบริหารความเสี่ยงของพอร์ตสินเชื่อ ให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
และสอดคล้องกับผลตอบแทนที่ได้รับ
นอกจากนี้ธนาคารยังตระหนักถึงประสิทธิภาพในการควบคุมและจัดการความเสี่ยง
ด้วยการกำหนดเพดานความเสี่ยงของปัจจัยต่างๆ
ทั้งจากภายในและภายนอกที่อาจกระทบต่อการดำเนินธุรกิจสินเชื่อแต่ละประเภท
เพื่อให้การบริหารพอร์ตสินเชื่อมีเสถียรภาพรองรับผลกระทบจากสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น

ธนาคารได้มีการปรับปรุงรูปแบบ และเนื้อหาในการรายงานความเสี่ยง
ให้มีความชัดเจนและสะท้อนความเสี่ยงที่แท้จริงของธุรกิจได้ในเวลารวดเร็ว
เพื่อให้ผู้บริหารสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม และทันเหตุการณ์
นอกจากนี้สายงานบริหารความเสี่ยงได้ทบทวนกรอบการสอบทานคุณภาพสินเชื่อรายย่อย
สินเชื่อรายใหญ่
และสินเชื่อด้อยคุณภาพเพื่อให้เกิดความรวดเร็วและถูกต้องในการระบุสินเชื่อที่อ่อนแอ
รวมถึงกำหนดความเพียงพอของเงินสำรอง

ปัจจุบันสินเชื่อของธนาคาร ประกอบด้วย สินเชื่อเช่าซื้อร้อยละ 38,
สินเชื่อพัฒนาโครงการที่อยู่อาศัยร้อยละ 25 และสินเชื่อธุรกิจร้อยละ 11
(เงินลงทุนในสิทธิเรียกร้องร้อยละ 26) มีลูกหนี้ที่งดรับรู้รายได้จำนวน 5,866 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 12.72 ของเงินให้สินเชื่อรวม

ความเสี่ยงด้านตลาด

อัตราดอกเบี้ยเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อสินทรัพย์
และหนี้สินทำให้รายได้ดอกเบี้ยสุทธิเปลี่ยนแปลงไป
คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารเป็นผู้ควบคุมความเสี่ยงทางด้านอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้และมีความผันผวนให้น้อยที่สุด
ทั้งนี้ต้องสอดคล้องกับนโยบายที่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงกำหนด
ในปีที่ผ่านมาธนาคารได้ดำเนินการลดความเสี่ยงทางด้านอัตราดอกเบี้ยได้เป็นอย่างดี
โดยจะพิจารณาได้จากการให้เงินกู้ยืมที่เป็นสินทรัพย์หลักของธนาคาร โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2548 เงินให้กู้ยืมและลูกหนี้ที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัวและลูกหนี้ที่ครบกำหนดภายในปี 2549 มีจำนวน
ประมาณ 26,442ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 38.50 ของสินทรัพย์ทั้งหมด
ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับหนี้สินที่ครบกำหนดภายใน 1 ปี ซึ่งมีประมาณร้อยละ 40.40
ของสินทรัพย์ ดังนั้นภาวะการผันผวนของอัตราดอกเบี้ยจึงไม่ส่งผลกระทบต่อธนาคารมากนัก
โดยเมื่อพิจารณาผลกระทบจากอัตราดอกเบี้ย ถ้าอัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลงร้อยละ 1
ผลกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิของธนาคาร คิดเป็นเพียงร้อยละ 0.42
ของประมาณการรายได้ดอกเบี้ยรับสุทธิในอีก 1 ปีข้างหน้า ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับต่ำ
และต่ำกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารตั้งไว้ที่ร้อย 5

ในปีที่ผ่านมาธนาคารไม่มีธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศ แต่ธนาคารมีนโยบายที่จะดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับเงินตราต่างประเทศในปี 2549 นี้ โดยธนาคารมีนโยบายบริหารโครงสร้างของสินทรัพย์และหนี้สินในเงินสกุลตราต่างประเทศให้สมดุล ในกรณีที่เกิดความไม่สมดุล ธนาคารจะป้องกันความเสี่ยงโดยวิธีการต่างๆ เช่นการทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้า เป็นต้น และมีการกำหนดเพดานความเสี่ยงการถือครองเงินตราต่างประเทศเพื่อควบคุมความเสี่ยงด้านนี้

ในส่วนของความเสี่ยงทางด้านราคา ณ 31 ธันวาคม 2548 เงินลงทุนในหลักทรัพย์สุทธิ จำนวน
3,705 ล้านบาท มีการกระจายเงินลงทุนออกไปในหลักทรัพย์ประเภทต่างๆ
ซึ่งสอดคล้องตามนโยบายการลงทุนของธนาคาร ในการประเมินความเสี่ยงด้านราคา
ธนาคารใช้วิธีรายงานมูลค่าตามราคาตลาดประจำวัน
เพื่อเป็นการสะท้อนสภาพที่แท้จริงของการลงทุน
และมีการกำหนดระดับตัดขาดทุนเพื่อจำกัดผลกระทบจากการลดลงของราคาหลักทรัพย์ต่อเงินกองทุนของธนาคาร

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

คณะกรรมการบริหารสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารเป็นผู้กำกับดูแลการบริหารสภาพคล่องของธนาคาร
เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายที่คณะกรรมการธนาคารและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงกำหนด
โดยกำกับดูแลการบริหารสภาพคล่องให้มีความเพียงพอสำหรับการดำเนินธุรกิจทั้งในสภาวะปกติและวิกฤต

ธนาคารมีนโยบายในการจัดหาแหล่งเงินทุนระยะยาวเพื่อให้เกิดความสอดคล้องและเหมาะสมกับกลยุทธ์และแผนธุรกิจการให้สินเชื่อและ
แผนการลงทุน โดย ณ 31 ธันวาคม 2548 ธนาคารมีแหล่งเงินทุนประเภทเงินกู้ยืมและเงินรับฝาก
รวมทั้งหุ้นกู้ ที่มีระยะเวลาครบกำหนดคงเหลือมากกว่า 1 ปี เท่ากับ 24,734 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 49.10 ของเงินกู้ยืมทั้งหมด
นอกจากนี้ธนาคารยังได้ตระหนักถึงความเสี่ยงในการพึ่งพิงแหล่งเงินทุนจากตลาดเงิน
และเงินฝากรายใหญ่ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงดังกล่าว
จึงมีนโยบายขยายฐานลูกค้าทั้งขนาดเงินฝากและอายุครบกำหนด เพื่อลดการกระจุกตัว
ซึ่งดำเนินการต่อเนื่องจากปี 2547 และลดความเสี่ยงด้วยการดำรงสภาพคล่องไม่ต่ำกว่าร้อยละ 7
ของเงินกู้ยืมสูงกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ร้อยละ 6 ในปี 2548
ธนาคารมีสินทรัพย์สภาพคล่องเฉลี่ยร้อยละ 9.08 เพื่อลดความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง
จึงจัดให้มีการทบทวน ติดตาม และประเมินสถานการณ์สภาพคล่องอย่างสม่ำเสมอ
โดยมีการจัดทำรายงานการครบกำหนดของสินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญา
และรายงานตามพฤติกรรมลูกค้า
รวมทั้งมีการเตรียมสินทรัพย์สภาพคล่องและวงเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินและแหล่งเงินอื่นๆ
นอกจากนั้นยังได้มีการจัดทำระบบเตือนภัยล่วงหน้าและ แผนฉุกเฉิน กรณีเกิดวิกฤตด้านสภาพคล่อง
โดยจะมีตัวบ่งชี้ที่จะเป็นสัญญาณเตือนภัยในระดับต่างๆ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ธนาคารเชื่อมั่นว่าการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยให้การดำเนินงานบรรลุเป้าหมาย
สามารถลดความสูญเสียจากการปฏิบัติงาน และปรับปรุงกระบวนการปฏิบัติงานและระบบงาน
เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผู้ถือหุ้น รวมถึงสร้างชื่อเสียงและภาพลักษณ์ที่ดีให้กับธนาคารได้
ธนาคารจึงมุ่งมั่นในการพัฒนาทักษะ ความรู้ ความสามารถของบุคลากร
เพื่อให้เกิดความได้เปรียบเชิงแข่งขันภายใต้หลักธรรมาภิบาลที่ดี

ธนาคารได้เริ่มดำเนินโครงการนำร่องในการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการกับธุรกิจสินเชื่อรายย่อย
ซึ่งครอบคลุมผู้ปฏิบัติงานเป็นจำนวนมาก
โดยพัฒนาเครื่องมือให้มีประสิทธิภาพในการจัดเก็บข้อมูลเหตุการณ์ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง
โดยมุ่งหวังในการสร้างฐานข้อมูลความเสียหายด้านปฏิบัติการ (Loss Database)
รวมถึงการประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น มูลค่าความเสียหาย
การจัดการและควบคุมความเสี่ยงโดยหน่วยงานเจ้าของความเสี่ยง (Risk Control Self
Assessment) เพื่อประโยชน์ในการวิเคราะห์ความเสี่ยงทั้งเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ
อีกทั้งกำหนดดัชนีชี้วัดความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Key Risk Indicators)
เพื่อใช้เป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้า (Early Warning)
ในการป้องกันและแก้ไขความเสียหายได้ทันต่อเหตุการณ์

ผลจากการดำเนินโครงการนำร่องอย่างมีประสิทธิภาพ จะพัฒนาไปสู่การปฏิบัติทั่วทั้งองค์กร
เพื่อเตรียมความพร้อมให้ธนาคาร
สามารถกำหนดความเพียงพอของเงินกองทุนรองรับความเสี่ยงด้านปฏิบัติการได้ในอนาคต