1.  ปัจจัยความเสี่ยง

การดำเนินธุรกิจของบริษัทต้องเผชิญกับปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทและราคาหุ้นของบริษัท อนึ่ง
ปัจจัยความเสี่ยงนี้เป็นเพียงปัจจัยความเสี่ยงสำคัญบางประการที่อาจส่งผลกระทบดังกล่าวต่อบริษัท
ทั้งนี้ อาจมีปัจจัยความเสี่ยงอื่นๆ ที่บริษัทยังไม่ทราบ
และอาจมีปัจจัยความเสี่ยงบางอย่างที่บริษัทเห็นว่าไม่เป็นสาระสำคัญซึ่งปัจจัยความเสี่ยงเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินการของบริษัทในอนาคตได้

1. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

การปฏิรูปวงการโทรคมนาคมไทยทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการให้บริการโทรคมนาคมในประเทศไทยทั้งทางด้านเทคโนโลยี
และกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งปัจจัยเหล่านี้อาจทำให้บริษัทมีความเสี่ยงในการประกอบกิจการโทรคมนาคมดังต่อไปนี้

1.1 ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว

ธุรกิจหลักของบริษัท คือ การประกอบกิจการและการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ตาม พรบ.
ประกอบกิจการโทรคมนาคม ซึ่งมาตรา 80 แห่ง พรบ. ประกอบกิจการโทรคมนาคม
กำหนดให้บริษัทยังคงมีสิทธิให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาร่วมการงานซึ่งทำขึ้นระหว่างบริษัทและ
กสท. ได้โดยไม่ต้องขอรับใบอนุญาตจาก กทช. อนึ่ง ตามสัญญาร่วมการงาน กสท.
อาจใช้สิทธิตามสัญญาซึ่งรวมถึงการบอกเลิกสัญญา
หากบริษัทไม่ปฏิบัติตามข้อสัญญาข้อใดข้อหนึ่งซึ่งส่งผลให้ กสท.
ได้รับความเสียหายและบริษัทไม่สามารถดำเนินการแก้ไขการไม่ปฏิบัติตามสัญญาดังกล่าวได้ภายในเวลาที่กำหนด
หรือหากบริษัทตกเป็นผู้ขาดคุณสมบัติตาม พรบ. การประกอบธุรกิจคนต่างด้าว ดังนั้น
จึงเป็นไปได้ว่าหากบริษัทปฏิบัติผิดสัญญา กสท. อาจใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาได้
ซึ่งหากการบอกเลิกสัญญาดังกล่าวสามารถทำได้โดยชอบและถูกต้องตามกฎหมายก็อาจส่งผลกระทบต่อการประกอบกิจการของบริษัท
ทั้งนี้เว้นแต่บริษัทจะได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องจาก กทช. อย่างไรก็ตาม
บริษัทไม่อาจรับรองได้ว่าบริษัทจะได้รับใบอนุญาตดังกล่าวหรือไม่ และหากมีการออกใบอนุญาต
ใบอนุญาตดังกล่าวจะมีข้อกำหนดหรือเงื่อนไขอย่างไร ดังนั้น
หากการบอกเลิกสัญญาดังกล่าวสามารถกระทำได้และได้กระทำไปโดยชอบและถูกต้องตามกฎหมายและหากบริษัทไม่สามารถขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมจาก
กทช. ได้ เหตุการณ์ดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ ฐานะการเงิน
ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท

1.2 ความเสี่ยงจากการที่สัญญาร่วมการงานสิ้นสุดลง

บริษัทประกอบธุรกิจหลักเกี่ยวกับการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศไทยในระบบ Analog
AMPS ย่านความถี่ 800 เมกะเฮิรตซ์ และในระบบ Digital GSM ย่านความถี่ 1800
เมกะเฮิรตซ์ ภายใต้สัญญาร่วมการงานระหว่างบริษัทกับ กสท. ฉบับลงวันที่ 14 พฤศจิกายน 2533
โดยสัญญาร่วมการงานดังกล่าวมีระยะเวลา 15 ปี ต่อมาบริษัทและ กสท.
ได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงานในวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 และวันที่ 22 พฤศจิกายน
2539 โดยขยายระยะเวลาในสัญญาดังกล่าวเป็น 22 ปี และ 27 ปีตามลำดับ
ซึ่งสัญญาร่วมการงานดังกล่าวจะครบกำหนดในวันที่ 15 กันยายน 2561
สืบเนื่องจากการมีผลบังคับใช้ของ พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม
ผู้ที่ประสงค์จะประกอบกิจการโทรคมนาคมจะต้องได้รับอนุญาตจาก กทช. และเนื่องจาก กสท.
ไม่สามารถอนุญาตให้บุคคลอื่นใดเข้าประกอบกิจการโทรคมนาคมได้อีกต่อไป ดังนั้น
หากบริษัทประสงค์ที่จะประกอบกิจการโทรคมนาคมต่อไปภายหลังจากสัญญาร่วมการงานสิ้นสุดลง
บริษัทจะต้องยื่นขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมจาก กทช.

ดังนั้น หากระยะเวลาการดำเนินการตามสัญญาร่วมการงานสิ้นสุดลง
ยังคงมีความไม่แน่นอนว่าบริษัทจะได้รับใบอนุญาตให้ประกอบกิจการโทรคมนาคมจาก กทช. หรือไม่
หรือใบอนุญาตดังกล่าวจะมีข้อกำหนดและเงื่อนไขเป็นอย่างไร
ความไม่แน่นอนดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในเชิงลบต่อธุรกิจ ฐานะการเงิน
และผลการดำเนินงานของบริษัท

1.3 ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกิจการโทรคมนาคม

(1) กิจการโทรคมนาคมอยู่ในช่วงระยะเวลาการเปลี่ยนแปลงและมีความไม่ชัดเจนในกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ในฐานะประเทศสมาชิกขององค์การการค้าโลก (World Trade Organization หรือ WTO)
ประเทศไทยมีพันธกรณีที่จะต้องเปิดเสรีกิจการสื่อสารโทรคมนาคมขั้นพื้นฐานภายในปี 2549
รัฐบาลจึงได้ดำเนินนโยบายปฏิรูปกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกิจการสื่อสารโทรคมนาคม

อย่างไรก็ดี กฎหมายสำคัญที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะอย่างยิ่ง พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม
และ พรบ. องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ ยังคงมีประเด็นข้อกฎหมายต่าง ๆ
ที่ไม่ชัดเจนเนื่องจากยังไม่มีการนำข้อพิพาทขึ้นเป็นคดีสู่การพิจารณาของศาลมากเท่าใดนัก

ในเดือนตุลาคม 2547 ได้มีการจัดตั้ง กทช. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระขึ้น
เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการสื่อสารโทรคมนาคมในประเทศไทย กทช. มีอำนาจตาม พรบ.
การประกอบกิจการโทรคมนาคม และ พรบ.
องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ในการกำหนดนโยบายและออกกฎระเบียบต่าง ๆ
อันอาจมีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อกิจการโทรคมนาคม ซึ่งรวมถึงกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับ (1)
การแข่งขันโดยเสรีและอย่างเป็นธรรมระหว่างผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคม (2)
อัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการในกิจการโทรคมนาคม (3)
การจัดสรรคลื่นความถี่และทรัพยากรโทรคมนาคมอื่น ๆ (4) การคุ้มครองผู้ใช้บริการ (5)
การส่งเสริมบริการด้านโทรคมนาคมอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม และ
(6) การเตรียมพร้อมด้านโทรคมนาคมยามเกิดเหตุฉุกเฉิน

บริษัทไม่สามารถคาดการณ์เกี่ยวกับการใช้อำนาจในการกำกับดูแลของ กทช.
รวมทั้งลักษณะและขอบเขตในการกำหนดนโยบายและกฎระเบียบในอนาคต
และการกำกับดูแลการดำเนินการต่าง ๆ ตามนโยบายของ กทช.
รวมทั้งการบังคับใช้บทบัญญัติของกฎหมายและกฎระเบียบต่าง ๆ
ทั้งที่มีอยู่ในปัจจุบันและที่จะประกาศใช้ในอนาคต อย่างไรก็ดี
บริษัทเชื่อว่าการใช้อำนาจในการกำกับดูแลดังกล่าวจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในพรบ.
การประกอบกิจการโทรคมนาคม และ พรบ. องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ ทั้งนี้
บนพื้นฐานของหลักการการแข่งขันโดยเสรีและเป็นธรรม

ความไม่แน่นอนดังกล่าวข้างต้นทำให้ธุรกิจของบริษัทมีความเสี่ยง แม้บริษัทจะเชื่อว่าการจัดตั้ง กทช.
เป็นแนวโน้มที่ดีต่อผู้ประกอบการเอกชนรวมถึงบริษัทด้วย
แต่บริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าการดำเนินการของ กทช. หรือองค์กรกำกับดูแลอื่น ๆ
และการปฏิรูปเปลี่ยนแปลงกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ
จะไม่ส่งผลกระทบในทางลบต่อการประกอบธุรกิจ ฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน
และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท

(2) รัฐบาลอยู่ในระหว่างการพิจารณาผลทางกฎหมายของสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงาน

ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535
(“พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน”) ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2535 นั้น
ได้กำหนดให้หน่วยงานราชการที่ประสงค์จะให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในโครงการของรัฐที่มีวงเงินลงทุนตั้งแต่
1,000 ล้านบาทขึ้นไป ปฏิบัติตามขั้นตอนต่าง ๆ ซึ่งแบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอน กล่าวคือ
ขั้นตอนแรกให้หน่วยงานเจ้าของโครงการเสนอผลการศึกษาและวิเคราะห์โครงการโดยละเอียดต่อกระทรวงการคลังเพื่อขอความเห็นชอบต่อคณะรัฐมนตรี
เมื่อได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีแล้วจึงจะเริ่มขั้นตอนที่สองคือ
ขั้นตอนการดำเนินการตามโครงการ
ซึ่งเป็นขั้นตอนการคัดเลือกเอกชนที่จะได้เข้าร่วมโครงการของรัฐ
รวมทั้งการเจรจาทำสัญญาในประเด็นต่าง ๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตกลงเกี่ยวกับเรื่องผลประโยชน์ของรัฐ หลังจากนั้นจึงจะเป็นขั้นตอนที่สาม
ซึ่งเป็นขั้นตอนของการกำกับดูแลและติดตามผลการดำเนินงานตามสัญญาตามที่ได้ลงนาม

บริษัทได้เข้าร่วมดำเนินกิจการให้บริการวิทยุคมนาคมระบบเซลลูล่าร์กับ กสท.
โดยเข้าทำสัญญาร่วมการงานในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2533 ซึ่งเป็นวันก่อนวันที่ พรบ.
การให้เอกชนเข้าร่วมงาน จะมีผลใช้บังคับ โดยในขณะนั้นวงเงินลงทุนในโครงการมีมูลค่ามากกว่า
5,500 ล้านบาทและมีระยะเวลาดำเนินการตามสัญญา 15 ปี
แม้สัญญาร่วมการงานจะทำขึ้นก่อนบังคับใช้ พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน
แต่สัญญาดังกล่าวก็มีผลบังคับใช้ได้ ทั้งนี้เนื่องจาก พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน ได้กำหนดไว้ว่า
โครงการใดที่ได้มีการเริ่มดำเนินการไปแล้วในขั้นตอนใดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับให้เป็นอันใช้ได้
แต่การดำเนินการในขั้นตอนต่อไปต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ ดังนั้น
สัญญาร่วมการงานที่ทำขึ้นในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2533
จึงมีผลใช้บังคับได้โดยไม่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่หนึ่งและสอง
เพียงแต่จะต้องมีการกำกับดูแลและติดตามผลการดำเนินการตามสัญญาตามขั้นตอนที่สามที่กำหนดไว้ใน
พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน เท่านั้น

อย่างไรก็ดี ภายหลังจากที่ พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน มีผลใช้บังคับแล้ว
บริษัทได้ดำเนินการเข้าทำสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงานกับ กสท. จำนวน 3 ครั้ง กล่าวคือ
การแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงานครั้งที่ 1/2536 เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2536 ครั้งที่ 2/2539
เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2539 และครั้งที่ 3/2539 เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2539
โดยมีประเด็นข้อสัญญาที่มีการแก้ไขนั้น
รวมไปถึงประเด็นที่เกี่ยวกับระยะเวลาการดำเนินการตามสัญญา
อัตราผลประโยชน์ตอบแทนที่บริษัทจะพึงชำระให้แก่ กสท. และในประเด็นอื่น ๆ อีกบางประเด็น

ต่อมาคณะรัฐมนตรีได้มีมติในวันที่ 23 มกราคม 2550
ให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาทำการพิจารณาประเด็นปัญหาข้อกฎหมายว่า
ในการแก้ไขสัญญาร่วมการงานทั้ง 3 ครั้งดังกล่าว กสท.
ซึ่งเป็นหน่วยงานเจ้าของโครงการมีหน้าที่และได้ปฏิบัติโดยถูกต้องตามขั้นตอนที่หนึ่งและสองของ
พรบ. ให้เอกชนเข้าร่วมงาน หรือไม่
ซึ่งในประเด็นนี้หากปรากฏว่าการแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาร่วมการงานข้างต้นจะต้องทำตามขั้นตอนที่หนึ่งและสองของ
พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน
และหากปรากฏข้อเท็จจริงต่อไปว่าการแก้ไขดังกล่าวไม่ได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่หนึ่งและสองตามที่กล่าวถึงข้างต้นแล้ว
บริษัทก็จะดำเนินการแก้ไขเพื่อให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ใน พรบ. ให้เอกชนเข้าร่วมงาน
อย่างไรก็ดี หากการแก้ไขดังกล่าวไม่อาจกระทำได้ การบังคับใช้ พรบ. ให้เอกชนเข้าร่วมงาน
กับการแก้ไขสัญญาร่วมการงานทั้ง 3 ครั้งดังกล่าวก็อาจส่งผลกระทบต่อกิจการของบริษัท
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับระยะเวลาการดำเนินงานภายใต้สัญญาร่วมงาน
และอัตราผลประโยชน์ที่บริษัทพึงชำระให้แก่กสท.

อย่างไรก็ดี บริษัทมีความเชื่อมั่นว่า การแก้ไขสัญญาร่วมการงานทั้ง 3
ครั้งไม่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนที่หนึ่งและสองของ พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน
ทั้งนี้เนื่องจากคณะกรรมการกฤษฎีกาได้เคยมีคำวินิจฉัยเรื่องเสร็จที่ 291/2536
ในประเด็นนี้ไว้แล้วว่า การขอขยายระยะเวลาสัญญาร่วมการงานที่ทำขึ้นระหว่างบริษัทและ กสท.
นั้น ให้สามารถทำได้เพียงแต่ต้องมีการดำเนินการตามขั้นตอนที่สามเท่านั้น กล่าวคือ
ให้มีการกำกับดูแลติดตามผลของการดำเนินการตามสัญญาเท่านั้น
ทั้งนี้เพราะสัญญาร่วมการงานระหว่างบริษัทกับ กสท. นั้นได้จัดทำขึ้นก่อนที่ พรบ.
ให้เอกชนเข้าร่วมงาน จะมีผลใช้บังคับ

อนึ่ง บริษัทจะดำเนินการตามที่เห็นสมควรเพื่อให้การบังคับใช้ พรบ. การให้เอกชนเข้าร่วมงาน
เกิดผลกระทบต่อธุรกิจของบริษัทน้อยที่สุด

(3) ภาระต้นทุนของบริษัทในการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกับผู้ประกอบการบางรายยังไม่ชัดเจน

ตาม พรบ. ประกอบกิจการโทรคมนาคม
ผู้ขอเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมและผู้ให้บริการเชื่อมต่อจะต้องทำสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมต่อกัน
ในปัจจุบันผู้ประกอบการบางรายยังไม่ได้เข้าเจรจาตกลงทำสัญญากำหนดอัตราค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายกับบริษัท
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทีโอที ซึ่งเป็นคู่สัญญากับบริษัทตามสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายซึ่งทำขึ้นในปี 2537
และ 2544 ภายใต้สัญญาดังกล่าว ทีโอทีกำหนดให้บริษัทต้องชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่าย (Access
Charge)
ในอัตราคงที่ต่อเลขหมายสำหรับลูกค้าระบบรายเดือนและอัตราร้อยละของราคาหน้าบัตรสำหรับลูกค้าระบบเติมเงิน
อย่างไรก็ดี ปัจจุบันการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายระหว่างผู้ประกอบการรวมทั้งบริษัท
ต้องดำเนินไปโดยสอดคล้องกับ พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติ
ซึ่งกำหนดให้มีการกำหนดอัตราค่าตอบแทนหรือค่าบริการที่เป็นธรรมและสะท้อนต้นทุน
และไม่เลือกปฏิบัติ ดังนั้น ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549 บริษัทจึงได้มีหนังสือแจ้งให้ทีโอทีและ
กสท.
ทราบว่าบริษัทจะชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่ายตามหลักเกณฑ์และในอัตราที่กฎหมายกำหนดแทนการชำระในอัตราที่กำหนดไว้ในสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายตามกฎหมายเดิม
โดยบริษัทเห็นว่าค่าเชื่อมโยงโครงข่าย (Access Charge)
ตามสัญญาเชื่อมต่อโครงข่ายไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ตาม พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม
และประกาศ กทช. ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมแห่งชาติ ซึ่งกำหนดให้
ทีโอทีมีหน้าที่ต้องคิดค่าตอบแทนการเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมในอัตราที่เป็นธรรม สมเหตุสมผล
และสะท้อนถึงต้นทุนของทีโอที

ถึงแม้ว่าทีโอทีได้โต้แย้งว่าบริษัทยังคงมีหน้าที่ต้องชำระค่าตอบแทนการเชื่อมโยงโครงข่าย (Access
Charge) ในอัตราเดิมที่กำหนดไว้ในข้อตกลงเรื่อง Access Charge
และต่อมาปฏิเสธไม่รับชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิ (Interconnection Charge)
ที่บริษัทคิดคำนวณตามหลักเกณฑ์และในอัตราที่สอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด
และได้ใช้สิทธิโต้แย้งทางศาล โดย ณ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2550 ทาง ทีโอที
ได้ยื่นฟ้องต่อศาลแพ่ง เรียกร้องให้ กสท และบริษัท ชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่าย (Access
Charge) ตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน 2549 – 31 ตุลาคม 2550 พร้อมเบี้ยปรับเงินเพิ่ม
เป็นจำนวนเงินทั้งหมด 11,705,066,637.11 บาท และให้ชำระค่าเชื่อมโยงนับตั้งวันที่ 1
พฤศจิกายน 2550 เป็นต้นไปจนกว่าข้อตกลงระหว่างทีโอที กสท และบริษัท จะสิ้นสุดลงอีกด้วย
ขณะนี้คดีอยู่ภายใต้กระบวนพิจารณาของศาล ซึ่งอย่างไรก็ตามคดีนี้ศาลก็ยังมิได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดว่า
การที่บริษัทชำระค่าเชื่อมต่อโครงข่ายสุทธิ (Interconnection Charge)
ในอัตราที่สอดคล้องกับข้อกำหนดของ พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กทช.
ว่าด้วยการใช้และเชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมกฎหมายแทนการชำระในอัตราเดิมที่กำหนดไว้ในข้อตกลงเรื่อง
Access Charge ว่าเป็นการไม่ถูกต้องแต่อย่างใด อย่างไรก็ดี
หากองค์กรที่เกี่ยวข้องหรือศาลมีคำสั่งหรือคำพิพากษาให้บริษัทต้องชำระค่าเชื่อมโยงโครงข่ายตามสัญญาเชื่อมโยงโครงข่ายให้แก่ทีโอที
คำสั่งหรือคำพิพากษาดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินของบริษัท

(4) บริษัทอาจมีข้อจำกัดในการระดมทุนเนื่องจากข้อกำหนดทางกฎหมายและนิติกรรมสัญญาเกี่ยวกับสัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนต่างด้าว

ข้อจำกัดในเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวแตกต่างกันไปตามบทบัญญัติของกฎหมายและในสัญญาแต่ละฉบับ
การละเมิดสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวอาจทำให้มีการยกเลิกใบอนุญาต หรือบอกเลิกสัญญา
และ/หรืออาจเป็นผลให้บริษัทไม่สามารถประกอบกิจการภายใต้มาตรา 80 แห่ง พรบ.
การประกอบกิจการโทรคมนาคม ได้อีกต่อไป

กฎหมายซึ่งกำหนดข้อจำกัดเกี่ยวกับสัดส่วนการถือหุ้นของคนต่างด้าวสรุปได้ดังนี้

1.  ประมวลกฎหมายที่ดิน ได้มีบทบัญญัติห้ามมิให้คนต่างด้าวถือครองที่ดิน
    เว้นแต่จะได้รับอนุญาตตามกฎหมาย
    ดังนั้นคนต่างด้าวที่ถือครองที่ดินโดยไม่ได้รับอนุญาตจะต้องจำหน่ายที่ดินดังกล่าวภายในระยะเวลาที่กำหนดซึ่งไม่น้อยกว่า
    180 วันและไม่เกิน 1 ปี

“คนต่างด้าว” ตามประมวลกฎหมายที่ดิน
หมายรวมถึงบริษัทมหาชนหรือบริษัทจำกัดที่มีบุคคลที่มิใช่สัญชาติไทยถือหุ้นอยู่มากกว่าร้อยละ 49
ของทุนจดทะเบียนหรือมีจำนวนผู้ถือหุ้นที่เป็นบุคคลที่มิใช่สัญชาติไทยเกินกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ถือหุ้นทั้งหมด

2.  พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ได้กำหนดห้ามมิให้ “คนต่างด้าว”
    (ตามคำนิยามที่กำหนดไว้ใน พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว)
    ประกอบธุรกิจบางประเภท
    ซึ่งการให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมเป็นธุรกิจบริการที่คนต่างด้าวไม่สามารถประกอบธุรกิจได้
    เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าซึ่งเป็นหน่วยงานภายใต้กระทรวงพาณิชย์ก่อน

3.  พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม
    ได้กำหนดให้ผู้ขอรับใบอนุญาตแบบที่สองและแบบที่สามต้องมิใช่คนต่างด้าวตาม พรบ.
    การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

ในเดือนกุมภาพันธ์ 2550 บจ. ดีแทค เนทเวอร์ค
ได้รับหนังสือจากกระทรวงพาณิชย์ยืนยันสถานะการเป็นบริษัทไทยตามพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว และจากการยืนยันดังกล่าว กทช.
ได้ออกใบอนุญาตแบบที่สามให้แก่ บจ. ดีแทค เนทเวอร์ค
เพื่อประกอบกิจการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศ ดังนั้น
หากบริษัทมีความประสงค์ที่จะประกอบกิจการให้บริการโทรศัพท์ทางไกลระหว่างประเทศผ่าน บจ.
ดีแทค เนทเวอร์ค บริษัทจะต้องดำรงสถานะการเป็นบริษัทไทย ตามพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

นอกจากนี้ สัญญาร่วมการงานได้กำหนดให้บริษัทดำรงคุณสมบัติตาม พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ด้วย

อนึ่ง ถึงแม้ว่า พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว จะมีการใช้บังคับมามากกว่า 8 ปี
แต่การนำกรณีพิพาทที่เกี่ยวกับบทบัญญัติของ พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
ขึ้นสู่การพิจารณาของศาลยังคงมีไม่มากนัก
และยังไม่มีองค์กรกำกับดูแลใดกำหนดแนวปฏิบัติที่ชัดเจนที่บริษัทสามารถนำมาใช้ในการประเมินหรือคาดการณ์ผลกระทบที่จะมีต่อบริษัทจากข้อจำกัดดังกล่าวได้

หากบริษัทไม่สามารถดำรงสถานะการเป็นบริษัทไทย หรือไม่สามารถดำรงคุณสมบัติตามพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือกระทำผิดบทบัญญัติตาม พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือ พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม
(รวมทั้งที่อาจมีการแก้ไขเพิ่มเติม)
อาจถือเป็นการกระทำผิดสัญญาและอาจเป็นเหตุให้คู่สัญญาบอกเลิกสัญญาทางการค้าบางฉบับได้
รวมทั้งอาจถือได้ว่าบริษัททำผิดเงื่อนไขของใบอนุญาตที่บริษัทได้ หากใบอนุญาตนั้น ๆ
มีข้อกำหนดให้บริษัทต้องดำรงสัดส่วนการถือหุ้นของบุคคลสัญชาติไทย หรือปฏิบัติตาม พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

คณะรัฐมนตรีเมื่อคราวการประชุมเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2550 และวันที่ 10 เมษายน 2550
ได้มีมติอนุมัติให้แก้ไข พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (“ร่าง พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว”) ซึ่งตามร่าง พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวนั้น
คำนิยามของคำว่า “คนต่างด้าว” ตามมาตรา 4 แห่ง พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
ได้ถูกแก้ไขด้วย โดยคำว่า “คนต่างด้าว”
นั้นให้รวมถึงบริษัทที่มีคนต่างด้าวมีอำนาจควบคุมด้วยเสียงข้างมากไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อม หาก
พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มีการแก้ไขตามร่าง พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว และปรากฏว่า ณ
ขณะนั้นบริษัทมีคนต่างด้าวมีอำนาจควบคุมด้วยเสียงข้างมาก บริษัทอาจจะถูกพิจารณาว่ามีสถานะเป็น
“คนต่างด้าว” ตาม พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยร่าง พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

อย่างไรก็ดี เนื่องจากบริษัทประกอบกิจการให้บริการโทรคมนาคม
ซึ่งมิได้เป็นธุรกิจที่กำหนดไว้เป็นการเฉพาะในบัญชีหนึ่งหรือบัญชีสอง
จึงถือว่าเป็นธุรกิจบริการอื่นตามบัญชีสาม แห่ง พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ดังนั้น หาก
พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีการแก้ไขเพิ่มเติมโดยร่าง พรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
บริษัทเชื่อว่าบริษัทมีสิทธิที่จะขอหนังสือรับรองจากกระทรวงพาณิชย์เพื่อประกอบกิจการโทรคมนาคมต่อไปจนกว่าจะเลิกประกอบกิจการได้ตามนัยของมาตรา
8 แห่งร่าง พรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว อย่างไรก็ดี
ในขณะนี้กระทรวงพาณิชย์ยังมิได้ออกกฎเกณฑ์ใด ๆ เกี่ยวกับการขอหนังสือรับรองดังกล่าว
ดังนั้นจึงยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่ากฎเกณฑ์ดังกล่าวจะมีการกำหนดเงื่อนไขใดที่ทำให้บริษัทไม่สามารถขอหนังสือรับรองได้หรือไม่
รวมทั้งยังไม่มีความแน่ชัดว่ากระทรวงพาณิชย์พร้อมที่จะออกหนังสือรับรองดังกล่าวให้แก่บริษัทหรือไม่

อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่อาจทราบได้ว่าพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวฉบับใหม่จะมีรายละเอียดเช่นเดียวกันกับร่างพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาในขณะนี้หรือไม่ และพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวฉบับใหม่จะประกาศใช้บังคับเมื่อใด

หากพรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวฉบับใหม่มีรายละเอียดเช่นเดียวกันกับร่างพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาในขณะนี้
ความสามารถในการระดมทุนของบริษัทผ่านผู้ถือหุ้นต่างด้าวอาจมีข้อจำกัด อย่างไรก็ดี ร่างพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มีบทบัญญัติกำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจ (ซึ่งรวมถึงบริษัท)
สามารถประกอบธุรกิจบางประเภทซึ่งเป็นธุรกิจควบคุมตามพรบ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
ต่อไปได้ แม้ว่าผู้ประกอบธุรกิจดังกล่าวจะมีสถานะเป็น “คนต่างด้าว” ตามพรบ.
การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวฉบับใหม่ก็ตาม ทั้งนี้
ผู้ประกอบธุรกิจดังกล่าวจะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้น
จึงมีความเป็นไปได้ที่ข้อจำกัดหรือการแก้ไขกฎหมายดังกล่าวจะมีผลกระทบในทางลบต่อความสามารถของบริษัทในการให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมและ/หรือความสามารถในการแข่งขันของบริษัท

(5) การห้ามกระทำการที่มีลักษณะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว

มาตรา 8 แห่ง พรบ. การประกอบกิจการโทรคมนาคม ได้บัญญัติให้ กทช.
มีอำนาจกำหนดให้ผู้ขอรับใบอนุญาตสำหรับการประกอบกิจการบางลักษณะหรือบางประเภทที่เป็นนิติบุคคลจะต้องกำหนดข้อห้ามการกระทำที่มีลักษณะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว
ซึ่งในปัจจุบัน กทช.
อยู่ในระหว่างการพิจารณาจัดทำประกาศเกี่ยวกับเรื่องนี้เพื่อกำหนดการกระทำหรือพฤติกรรมที่มีลักษณะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว
รวมถึงการกระทำหรือพฤติกรรมที่ส่อหรือมีแนวโน้มว่าจะเป็นการครอบงำกิจการโดยคนต่างด้าว
แต่ในขณะนี้ กทช. ยังไม่ได้ประกาศบังคับใช้หลักเกณฑ์ใด ๆ เกี่ยวกับเรื่องนี้จึงยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า
เมื่อ กทช. ประกาศใช้แล้วหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องนี้ ประกาศดังกล่าวของ กทช.
จะส่งผลกระทบอย่างไรกับการดำเนินงานของบริษัท

(6) การตรวจสอบสัญญาหรือความตกลงระหว่างบริษัทกับนิติบุคคลต่างประเทศหรือรัฐบาลต่างประเทศ
    หรือองค์การระหว่างประเทศ

มาตรา 54 แห่ง พรบ. ประกอบกิจการโทรคมนาคม ได้บัญญัติให้สัญญาหรือความตกลงใด ๆ
เกี่ยวกับการประกอบกิจการและการให้บริการโทรคมนาคมตามที่ กทช. ประกาศกำหนด
ซึ่งผู้ได้รับใบอนุญาตได้ทำกับรัฐบาลต่างประเทศ องค์กรระหว่างประเทศ
และบุคคลหรือนิติบุคคลที่อยู่ในต่างประเทศ
รวมทั้งการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกสัญญาหรือความตกลงดังกล่าว
จะต้องได้รับความเห็นชอบจาก กทช. ก่อน ทั้งนี้เว้นแต่เป็นการจัดซื้อจัดจ้างตามปกติ ในปัจจุบัน
กทช. ได้ออกประกาศ กทช.
เรื่องการขอความเห็นชอบสัญญาอันเกี่ยวเนื่องกับการประกอบกิจการโทรคมนาคมที่ทำกับรัฐบาลต่างประเทศ
องค์กรระหว่างประเทศ และบุคคลที่อยู่ในต่างประเทศ พ.ศ. 2549
เพื่อใช้เป็นกฎเกณฑ์ในการกำกับดูแลสัญญาประเภทนี้เรียบร้อยแล้ว (“ประกาศ กทช.
ว่าด้วยสัญญาต่างประเทศ”)
โดยประกาศดังกล่าวได้กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจะต้องส่งสำเนาสัญญาที่จะทำกับต่างประเทศให้
กทช. เห็นชอบก่อนที่จะเข้าทำสัญญาดังกล่าว ทั้งนี้เว้นแต่สัญญาที่เกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างตามปกติ
หรือสัญญาที่ กทช. ประกาศยกเว้นไว้ นอกจากนี้ กทช.
ยังมีอำนาจสั่งให้ผู้ได้รับใบอนุญาตดำเนินการแก้ไขยกเลิกสัญญาใด ๆ
ก็ตามที่ได้ทำกับต่างประเทศที่มีลักษณะและเงื่อนไขขัดแย้งกับกฎหมาย หรืออาจก่อให้เกิดการผูกขาด
หรือจำกัดการแข่งขันอย่างไม่เป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการ ดังนั้น
อำนาจการเข้าทำสัญญาของบริษัทอาจถูกจำกัดโดยกฎเกณฑ์ดังกล่าว อย่างไรก็ดี ตามประกาศ กทช.
ว่าด้วยสัญญาต่างประเทศ
สัญญาที่บริษัทได้ทำกับต่างประเทศก่อนการประกาศใช้ประกาศดังกล่าวจะยังคงมีผลบังคับใช้ได้ต่อไป
ทั้งนี้เว้นแต่สัญญาดังกล่าวจะขัดหรือแย้งต่อกฎหมายหรือประกาศดังกล่าว หรือก่อให้เกิดการผูกขาด
หรือจำกัดการแข่งขันอย่างไม่เป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการ
ในปัจจุบันบริษัทมีการเข้าทำสัญญาหรือข้อตกลงกับองค์กรต่างประเทศที่สำคัญ ได้แก่
การให้บริการสัญญาณโทรศัพท์ข้ามแดนระหว่างประเทศ (International Roaming)
แต่สัญญาเหล่านี้ไม่มีมูลค่าอันเป็นสาระสำคัญแต่อย่างใด นอกจากนี้
บริษัทมีการทำสัญญาจัดซื้อจัดจ้างกับบริษัทต่างประเทศแห่งหนึ่งซึ่งเป็นการจัดซื้อจัดจ้างตามปกติของบริษัท

(7) การกำหนดอัตราขั้นสูงของค่าบริการ

กทช.
มีอำนาจในการกำหนดอัตราขั้นสูงของค่าบริการที่บริษัทและผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายอื่นสามารถเรียกเก็บจากการให้บริการโทรคมนาคมรูปแบบต่าง
ๆ ในประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการกำกับดูแลการให้ส่วนลดของผู้ให้บริการโทรคมนาคมและบริการเหมาจ่าย (Bundled
Services) ทั้งนี้ หาก กทช. กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการในรูปแบบใหม่
อัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการดังกล่าวอาจแตกต่างไปจากอัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการที่บริษัทเรียกเก็บอยู่ในขณะนี้
ซึ่งอาจจะมีผลให้บริษัทต้องปรับเปลี่ยนค่าบริการที่เรียกเก็บจากลูกค้าหรืออาจจะเป็นการจำกัดความสามารถของบริษัทในการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าธรรมเนียมและค่าบริการภายในระยะเวลาที่เหมาะสม
อย่างไรก็ดี หาก กทช. ประกาศกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมที่ผู้ประกอบการอาจเรียกเก็บได้ดังกล่าว
อัตราดังกล่าวจะใช้บังคับกับผู้ประกอบการทุกราย

(8) ภาระต้นทุนของบริษัทอาจเปลี่ยนแปลงเนื่องมาจากการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต

ในปี 2546
กิจการโทรคมนาคมได้ถูกจัดเก็บภาษีสรรพสามิตตามพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. 2527 โดยมีการแก้ไขเพิ่มเติมหลักการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต
แต่เดิมจัดเก็บอยู่เพียงผู้ประกอบอุตสาหกรรมและผู้ประกอบกิจการสถานบริการ
ไม่รวมไปถึงกิจการโทรคมนาคม
นอกจากนี้ได้มีพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527
ให้มีการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตที่เรียกเก็บจากกิจการโทรคมนาคมสำหรับบริการโทรศัพท์พื้นฐานในอัตราร้อยละ
2 ของมูลค่า และบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่หรือวิทยุคมนาคมแบบเซลลูล่าร์ในอัตราร้อยละ 10
ของมูลค่า

แต่ทั้งนี้สำหรับภาษีสรรพสามิตดังกล่าว คู่สัญญาภาคเอกชน ผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคม
ซึ่งมีหน้าที่ชำระภาษีสรรพสามิตนั้น มีสิทธินำเงินค่าภาษีที่ได้ชำระแล้วดังกล่าวตลอดทั้งปี
(ไม่รวมดอกเบี้ย ค่าปรับ หรือเงินเพิ่มใด ๆ)
มาหักออกจากจำนวนเงินผลประโยชน์ตอบแทนที่คู่สัญญาภาคเอกชนจะต้องชำระให้แก่คู่สัญญาภาครัฐเมื่อสิ้นปีดำเนินการได้

พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิตทั้งสองฉบับนี้ได้รับการโต้แย้งอย่างกว้างขวางเนื่องจากเป็นการทำให้คู่สัญญาภาครัฐได้รับความเสียหาย
จากการที่คู่สัญญาภาครัฐจะต้องรับภาระในการชำระภาษีสรรพสามิตแทนคู่สัญญาภาคเอกชนในอัตราร้อยละ
10 ในกรณีโทรศัพท์เคลื่อนที่ และร้อยละ 2
ในกรณีโทรศัพท์พื้นฐานและทำให้คู่สัญญาภาครัฐสูญเสียรายได้ต่อปีในจำนวนมหาศาล นอกจากนี้
การจัดเก็บภาษีสรรพสามิตดังกล่าวเป็นการขัดต่อหลักการทางภาษีสรรพสามิตที่ปกติจะมุ่งเก็บจากสินค้าหรือบริการที่รัฐมีนโยบายควบคุมปริมาณการบริโภค
เช่น กรณีสินค้าฟุ่มเฟือย
แต่กิจการโทรคมนาคมถือเป็นสินค้าและบริการสาธารณะที่จำเป็นต่อการดำรงชีพของประชาชน

ดังนั้น คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 23 มกราคม 2550
ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเรื่องการให้สิทธิคู่สัญญาภาคเอกชนนำค่าภาษีสรรพสามิตไปหักออกจากส่วนแบ่งรายได้ที่ต้องนำส่งให้คู่สัญญาภาครัฐ
และมีมติให้กระทรวงการคลังพิจารณากำหนดภาษีสรรพสามิตที่จัดเก็บจากบริการโทรคมนาคมในอัตราร้อยละ
0
แต่ทั้งนี้หากในอนาคตรัฐบาลได้มีการปรับเพิ่มอัตราภาษีสรรพาสามิตดังกล่าวขึ้นอีกจะทำให้ผู้ประกอบการโทรคมนาคมรวมถึงบริษัทจะต้องรับภาระภาษีสรรพสามิตดังกล่าว
และหากผู้ประกอบการโทรคมนาคมไม่สามารถนำภาระภาษีสรรพสามิตดังกล่าวมาหักออกจากเงินผลประโยชน์ตอบแทนได้
จะทำให้ต้นทุนในการให้บริการโทรคมนาคมเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วยและอาจส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทได้

อย่างไรก็ดี เมื่อวันที่ 11 มกราคม 2551
ทางกสท.ได้เสนอข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเรียกร้องให้บริษัทชำระค่าผลประโยชน์ตอบแทนในปีสัมปทานที่
12 ถึงปีสัมปทานที่ 16 เพิ่ม พร้อมเบี้ยปรับเงินเพิ่ม รวมเป็นเงินจำนวนประมาณ 21,982 ล้านบาท
โดยอ้างว่าบริษัทได้ชำระค่าตอบแทนผลประโยชน์ของปีสัมปทานดังกล่าวไม่ครบถ้วน
เนื่องจากในช่วงปีสัมปทานดังกล่าว
ทางบริษัทได้มีการนำภาษีสรรพสามิตมาหักออกจากผลประโยชน์ตอบแทนที่จะต้องนำส่งให้แก่กสท.
ซึ่งทางบริษัทเห็นว่ามติของคณะรัฐมนตรีฉบับลงวันที่ 28 มกราคม 2546 และวันที่ 11 กุมภาพันธ์
2546 เป็นมติที่ออกโดยชอบ

ขณะนี้ข้อพิพาทดังกล่าวอยู่ภายใต้กระบวนการทางอนุญาโตตุลาการซึ่งอาจใช้กระบวนการพิจารณาเป็นระยะเวลาหลายปี
โดยอยู่ในขั้นตอนที่บริษัทเตรียมยื่นคำให้การคัดค้านต่อสู้คดีต่อไป
ซึ่งจากความเห็นของที่ปรึกษากฎหมายของบริษัท
ฝ่ายบริหารของบริษัทเชื่อว่าคำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะอนุญาโตตุลาการไม่น่าจะกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อฐานะทางการเงินของบริษัทแต่อย่างใด

1.4 ความเสี่ยงที่เกิดจากการแข่งขันในการประกอบธุรกิจ

(1) กิจการโทรคมนาคมของไทยมีการแข่งขันสูงและมีความอ่อนไหวต่อการแข่งขันด้านราคา

กิจการให้บริการโทรคมนาคมผ่านโทรศัพท์มือถือของประเทศไทยนับเป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันกันอย่างสูงและเมื่อไม่นานมานี้ผู้ประกอบการหันมาใช้กลยุทธ์ด้านราคาอย่างรุนแรงตั้งแต่ไตรมาสที่สองของปี
2548
ซึ่งเป็นช่วงที่ผู้ประกอบการแต่ละรายต่างแข่งขันกันลดอัตราค่าบริการในระบบเติมเงินและระบบรายเดือนโดยมีระยะเวลาการส่งเสริมการขายที่ยาวนานยิ่งขึ้น
หากการแข่งขันอย่างรุนแรงในตลาดยังคงมีอย่างต่อเนื่องและบริษัทไม่สามารถตอบสนองต่อการแข่งขันดังกล่าวได้อย่างทันท่วงทีและด้วยต้นทุนที่เหมาะสม
การแข่งขันที่รุนแรงดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในทางลบต่อธุรกิจ ผลการดำเนินงาน
ฐานะทางการเงิน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท

ภาวะการแข่งขันดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมโดยรวมทั้งในด้านผลประกอบการและอัตราการเติบโตของรายได้ของตลาดโดยรวม
บริษัทเชื่อว่าผลกระทบดังกล่าวจะทำให้ผู้ประกอบการตระหนักว่าจะต้องทำการไตร่ตรองให้รอบคอบมากขึ้นก่อนที่จะนำเสนอรายการส่งเสริมการขายแต่ละครั้ง
เนื่องจากการแข่งขันด้านราคาครั้งล่าสุดนอกจากจะส่งผลกระทบในแง่ลบต่อผลประกอบการแล้ว
ยังส่งผลทำให้ผู้ประกอบการต้องเผชิญกับปัญหาช่องสัญญาณโครงข่ายเต็มอีกด้วย อย่างไรก็ตาม
ด้วยการวางมาตรการรองรับภาวการณ์แข่งขันทางการตลาดที่เหมาะสม
บริษัทเชื่อว่าจะสามารถบรรเทาผลกระทบจากภาวะการแข่งขันดังกล่าวได้

(2) บริษัทอาจเผชิญกับการแข่งขันเพิ่มมากขึ้นจากผู้ประกอบการรายใหม่

ปัจจุบัน กทช.
มีอำนาจในการออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมให้แก่ผู้ประกอบการรายใหม่บนพื้นฐานแห่งหลักการการแข่งขันโดยเสรีและอย่างเป็นธรรม
บริษัทไม่สามารถประเมินได้ว่าจะมีผู้ประกอบการอีกกี่รายที่จะได้รับใบอนุญาตเพิ่มเติมจาก กทช.
หาก กทช.
ออกใบอนุญาตให้ผู้ประกอบการรายใหม่เพิ่มเติมจากที่มีอยู่เดิมก็จะส่งผลให้การแข่งขันในตลาดยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น

การปฏิรูปกฎหมายและการเปิดเสรีกิจการสื่อสารโทรคมนาคมอาจทำให้การแข่งขันทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความสามารถด้านการแข่งขันของผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมในปัจจุบันและรวมถึงบริษัทด้วย
โดยผู้ประกอบการรายใหม่เหล่านี้อาจใช้วิธีการลดราคาลงอย่างรุนแรงหรืออาจใช้กลยุทธ์ช่วยอุดหนุน
(Subsidy Approach) เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาดของตน อย่างไรก็ตาม
บริษัทเชื่อว่าบริษัทจะสามารถรักษาประสิทธิภาพในการแข่งขันของบริษัทไว้ได้และจะยังคงเป็นหนึ่งในผู้นำในธุรกิจการให้บริการโทรคมนาคมการสื่อสารแบบไร้สายต่อไป
เนื่องจากปัจจุบันบริษัทมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับและเป็นที่รู้จักในตลาด อีกทั้งยังมีโครงข่ายที่มีคุณภาพ
มีส่วนแบ่งตลาด และฐานลูกค้าจำนวนมากเพียงพอสำหรับการดำเนินงานและสร้างผลกำไรได้ต่อไป

(3) บริษัทอาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี

ในปัจจุบันบริษัทใช้เทคโนโลยีระบบ GSM
ที่ทันสมัยที่สุดในประเทศไทยในการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่
รวมถึงการให้บริการส่งผ่านข้อมูลด้วยความเร็วสูงโดยเทคโนโลยี GPRS และ EDGE
ซึ่งมีการพัฒนาขึ้นเพื่อนำไปประยุกต์ใช้กับเครือข่าย GSM โดยครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศไทย
ด้วยเทคโนโลยี EDGE
บริษัทสามารถตอบสนองความต้องการของกลุ่มลูกค้าที่ต้องการรับส่งข้อมูลผ่านระบบไร้สายด้วยเทคโนโลยีความเร็วสูงได้

อย่างไรก็ตาม บริษัทอาจต้องเผชิญกับการแข่งขันในการให้บริการโทรคมนาคมด้วยเทคโนโลยีใหม่ ๆ
หรือเทคโนโลยีซึ่งมีอยู่แล้วในปัจจุบันแต่กำลังได้รับการปรับปรุงพัฒนาในตลาดอื่น
ซึ่งเป็นตลาดที่มีความก้าวหน้ากว่าตลาดในประเทศไทย ยกตัวอย่างเช่น
บริษัทอาจต้องประสบกับการแข่งขันที่สูงขึ้นหากมีการนำเทคโนโลยี 3G และเทคโนโลยีใหม่อื่น ๆ
มาใช้ในประเทศไทย เช่น Wi-Fi
ซึ่งเป็นระบบสื่อสารไร้สายระยะสั้นเพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่ระบบอินเตอร์เน็ตหรือสู่เครื่องอุปกรณ์อื่น ๆ
และ WiMAX ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการเชื่อมต่อไร้สายที่รวดเร็วเพื่อรองรับการส่งผ่านข้อมูลขนาดใหญ่
เทคโนโลยีเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นเทคโนโลยีที่มีการนำไปใช้ในตลาดของประเทศอื่น ๆ
ที่มีความก้าวหน้าทางโทรคมนาคมมากกว่าประเทศไทย

การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีนั้นเกิดขึ้นตลอดเวลาไม่ว่าจะเป็นทางด้าน wireline หรือ
wireless ก็ตาม ตัวอย่างเช่น Broadband ผ่านสายไฟฟ้า หรือ Fiber to the Home และ
Broadband ที่เป็นระบบ wireless (3G, CDMA 2000 1x EV-DO, WiMAX, WiFi, etc.)
เทคโนโลยีเหล่านี้บ้างก็ถูกใช้ในบางประเทศ
หรือแม้กระทั่งได้ถูกนำมาใช้ให้บริการแล้วในประเทศไทย

แต่อย่างไรก็ตาม การใช้เทคโนโลยีล่าสุดหรืออีกนัยหนึ่งคือการลงทุนในเทคโนโลยีล่าสุด
ไม่ได้เป็นการรับประกันในความสำเร็จในการดำเนินกิจการ นอกจากนี้
กฎเกณฑ์ข้อบังคับการกำกับดูแลรวมถึงการให้ใบอนุญาต เช่น 3G WiMAX
รวมถึงนโยบายและแผนแม่บทของการบริหารจัดการคลื่นความถี่แห่งชาติก็ยังมีความไม่ชัดเจน

ดีแทค ได้รับใบอนุญาตสำหรับทดสอบ WiMAX และกำลังดำเนินการเพื่อการทดสอบต่อไป
นอกจากนี้แล้ว ยังได้มีการยื่นขอใบอนุญาตในการประกอบกิจการโทรคมนาคมประเภทที่ 3
เพื่อให้บริการ Broadband จาก กทช. ดีแทค และ กสท
ได้ร่วมกันศีกษาความเป็นไปได้ในการให้บริการ mobile Broadband ตามมาตราฐาน HSDPA
บนคลื่นความถี่ที่ถือครองอยู่ในย่าน 850 MHz

อย่างไรก็ดี
บริษัทเชื่อว่าเทคโนโลยีที่ใช้อยู่ในปัจจุบันจะยังคงตอบสนองความต้องการของลูกค้าในการให้บริการรับส่งข้อมูลในระบบไร้สาย
และแท้ที่จริงแล้วผู้ใช้บริการก็จะยังคงให้ความสำคัญกับการให้บริการที่ครอบคลุมพื้นที่ให้บริการได้มากมากกว่าการใช้เทคโนโลยีที่ล้ำสมัย
ยิ่งไปกว่านั้นกฎเกณฑ์เกี่ยวกับการขออนุญาตนำเทคโนโลยี 3G
มาใช้ในประเทศไทยยังมีความไม่ชัดเจนหลายประการ เช่น
ระยะเวลาและวิธีการในการยื่นคำขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจโทรคมนาคมโดยใช้เทคโนโลยี 3G
เป็นต้น โดยในเรื่องนี้ กทช. ยังไม่ได้กำหนดกฎเกณฑ์ใด ๆ
อย่างเป็นทางการหรือให้รายละเอียดใด ๆ
ที่ชัดเจนเกี่ยวกับกฎเกณฑ์และเงื่อนไขในการขอใบอนุญาตให้บริการด้วยเทคโนโลยี 3G
บริษัทจึงเชื่อว่าจะไม่เป็นการง่ายสำหรับบริษัทอื่นในการนำเทคโนโลยี 3G
มาเริ่มต้นใช้ในตลาดในประเทศไทยในเวลานี้

นอกจากนี้
อุตสาหกรรมการให้บริการโทรคมนาคมเป็นอุตสาหกรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงไปตามเทคโนโลยีซึ่งมีพัฒนาการอย่างรวดเร็ว
บริษัทอาจต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากเทคโนโลยีใหม่อื่น ๆ
ซึ่งบริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าจะสามารถตอบสนองต่อการแข่งขันจากการนำเทคโนโลยีใหม่ ๆ
ที่นำมาใช้ในประเทศไทยได้อย่างทันท่วงทีและด้วยต้นทุนที่เหมาะสมได้หรือไม่ อนึ่ง
การพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงผลิตภัณฑ์และบริการของบริษัทเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาดอาจทำให้บริษัทต้องปรับใช้เทคโนโลยีใหม่
ๆ ซึ่งอาจทำให้ความสามารถในการแข่งขันด้านเทคโนโลยีที่บริษัทใช้อยู่ในปัจจุบันลดลง
และหากบริษัทต้องการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีให้ได้ผลดี
บริษัทอาจต้องมีค่าใช้จ่ายด้านทุนที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญและ/หรือต้องจัดหาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องหรือเทคโนโลยีที่จำเป็นในการปรับเปลี่ยนดังกล่าว
ซึ่งความสามารถของบริษัทในการจัดหาแหล่งเงินทุนสำหรับค่าใช้จ่ายด้านทุนดังกล่าวในอนาคตนี้ย่อมขึ้นอยู่กับผลการดำเนินงานของบริษัทในอนาคตและภาวะเศรษฐกิจในขณะนั้น
รวมถึงระดับอัตราดอกเบี้ย ปริมาณธุรกิจด้านการเงิน และปัจจัยอื่น ๆ ซึ่งปัจจัยต่าง ๆ
เหล่านี้หลายประการอยู่นอกเหนือการควบคุมของบริษัท นอกจากนี้
การจัดหาเงินทุนดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับความสามารถของบริษัทในการจัดหาแหล่งเงินทุนเพิ่มเติมจากภายนอก
ซึ่งบริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าจะจัดหาได้ภายใต้เงื่อนไขที่ยอมรับได้
และแม้ว่าบริษัทจะสามารถจัดหาแหล่งเงินทุนสำหรับรายจ่ายด้านทุนได้
แต่บริษัทอาจไม่สามารถจัดหาเทคโนโลยีล่าสุดได้ภายในช่วงเวลาหรือต้นทุนที่เหมาะสม ดังนั้น
หากบริษัทไม่สามารถดำเนินการจัดหาเทคโนโลยีที่เหมาะสมได้ภายในช่วงเวลาหรือต้นทุนที่เหมาะสมแล้วก็อาจมีผลกระทบต่อคุณภาพการให้บริการ
ธุรกิจ ฐานะการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท

1.5 ความเสี่ยงเกี่ยวกับการดำเนินงานของบริษัท

(1) ความเสี่ยงปกติที่เกิดขึ้นจากอุปกรณ์ ระบบทำงาน ระบบคอมพิวเตอร์ โครงข่าย
    และทรัพย์สินอื่นที่ใช้ในการดำเนินงานของบริษัท

การประกอบธุรกิจของบริษัทต้องอาศัยความสามารถในการจัดการโครงข่ายและการบริหารจัดการระบบต่าง
ๆ เช่น ระบบการจัดเก็บข้อมูล (Information System) ระบบการจัดเก็บค่าบริการ (Billing
System) การให้บริการแก่ลูกค้า (Customer Services) และระบบบริหารจัดการเครือข่าย
(Network Management System)
ซึ่งระบบดังกล่าวจะต้องทำงานได้ดีตลอดเวลาเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า

ในการนี้บริษัทได้ตระหนักถึงความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น อาทิเช่น
ระบบเครือข่ายมีปัญหาในการรับส่งสัญญาณ ข้อมูลสูญหาย เป็นต้น
บริษัทจึงได้มีการฝึกฝนพนักงานอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้พนักงานเข้าใจถึงหน้าที่ความรับผิดชอบของตนเองและเข้าใจขั้นตอนต่าง
ๆ ที่จะต้องปฏิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้การปฏิบัติงานต่าง ๆ ขัดข้อง
บริษัทได้จัดให้มีการประเมินและบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสมภายใต้การกำกับดูแลและการให้คำแนะนำของคณะกรรมการตรวจสอบและผู้บริหารของบริษัท
นอกจากนี้ บริษัทยังได้จัดทำแนวทางในการรับมือกับความเสี่ยงทางธุรกิจอย่างเป็นรูปแบบมากขึ้น
โดยในปี 2546 บริษัทได้จัดตั้งหน่วยตรวจสอบรายได้ (Revenue Assurance Function)
เพื่อทำหน้าที่ศึกษาวงจรของรายได้และตรวจสอบจุดบกพร่องหรือการรั่วไหลของรายได้ ทั้งนี้
เพื่อส่งเสริมความสามารถของบริษัทในการหารายได้จากการให้บริการ อนึ่ง
บริษัทยังได้ทำการตรวจสอบความเสี่ยงที่เกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอและทำการปรับปรุงตามที่เห็นสมควรเพื่อให้ขั้นตอนการจัดการความเสี่ยงต่าง
ๆ ดำเนินการไปได้ด้วยดี นอกจากนี้ บริษัทยังได้นำโปรแกรมคอมพิวเตอร์ (Revenue Assurance
Process) เข้ามาเสริมในการตรวจสอบการเรียกเก็บค่าบริการอีกทางหนึ่งด้วย
ในส่วนของการบำรุงรักษาโครงข่ายนั้น
บริษัทได้จัดทำระบบควบคุมและขั้นตอนการบำรุงรักษาให้มีความชัดเจน
ทั้งนี้เพื่อให้โครงข่ายทั้งหมดอยู่ในสภาพที่สามารถให้บริการแก่ลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้
บริษัทยังได้ทำสัญญาประกันภัยไว้เพื่อคุ้มครองกรณีที่เกิดเหตุการณ์ที่ทำให้โครงข่ายของบริษัทได้รับความเสียหาย
อย่างไรก็ดี
สัญญาประกันภัยดังกล่าวไม่ได้ครอบคลุมถึงความเสียหายอันเนื่องมาจากการหยุดชะงักของธุรกิจ
(Business Interruption Insurance)

อย่างไรก็ดี บริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าวิธีการต่าง ๆ
ที่บริษัทนำมาใช้จะเพียงพอต่อการป้องกันหรือลดความเสี่ยงดังกล่าวข้างต้น นอกจากนี้
ข้อบกพร่องและข้อผิดพลาดของระบบดังกล่าวอาจจะส่งผลกระทบต่อโครงข่ายโทรคมนาคมของบริษัทและความสามารถของบริษัทในการให้บริการแก่ลูกค้าของบริษัทได้

(2) บริษัทต้องพึ่งพาบุคคลภายนอกในการบำรุงรักษาอุปกรณ์โทรคมนาคม

ในการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่บริษัทจะต้องให้บริการผ่านอุปกรณ์โทรคมนาคมที่มีความสลับซับซ้อนซึ่งรวมถึงโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และสถานีฐานจำนวน
8,166 แห่งทั่วประเทศ (ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550)
ความสำเร็จของธุรกิจขึ้นอยู่กับการบำรุงรักษาและซ่อมแซมอุปกรณ์โทรคมนาคมอย่างมีประสิทธิภาพ

ปัจจุบันบริษัทได้ว่าจ้างยูเทลและ บจ. เบญจจินดา โฮลดิ้ง
เพื่อให้บริการบำรุงรักษาและซ่อมแซมอุปกรณ์โทรคมนาคมดังกล่าว
รวมทั้งบำรุงรักษาและซ่อมแซมระบบเครือข่ายส่งสัญญาณ (Transmission Network)
ทั้งหมดของบริษัท หากยูเทลและ บจ. เบญจจินดา โฮลดิ้ง
ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามสัญญาได้ไม่ว่าด้วยเหตุใดในการปฏิบัติหน้าที่ได้ทันท่วงทีและด้วยต้นทุนที่เหมาะสมอาจทำให้บริษัทมีต้นทุนในการดำเนินงานที่เพิ่มสูงขึ้น
นอกจากนี้ยังอาจส่งผลกระทบต่อความล่าช้าและคุณภาพของการให้บริการ
ซึ่งอาจมีผลทำให้บริษัทต้องสูญเสียลูกค้าซึ่งหมายถึงรายได้ในจำนวนที่เป็นนัยสำคัญ
และอาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท

(3) ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงทางธุรกิจกับยูดี

บริษัทได้แต่งตั้งให้ยูดีซึ่งเป็นบริษัทร่วมของบริษัท (โดยบริษัทถือหุ้นร้อยละ 25
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของยูดีและ บจ. เบญจจินดา โฮลดิ้ง ถือหุ้นร้อยละ75
ที่เหลือ)
เป็นผู้จัดจำหน่ายหลักของบริษัทในการจำหน่ายชุดเลขหมายและบัตรเติมเงินให้แก่ร้านค้าส่งและร้านค้าปลีกต่าง
ๆ ในประเทศไทยที่มิได้อยู่ภายใต้การบริหารของบริษัทโดยตรง ณ 31 ธันวาคม 2550
บริษัทมียอดลูกหนี้การค้าจากยูดีจำนวนทั้งสิ้น 4,907.2 ล้านบาทหรือคิดเป็นร้อยละ 35.5
ของยอดลูกหนี้การค้าทั้งหมดของบริษัท หากยูดีผิดนัดชำระหนี้หรือชำระหนี้ล่าช้าไม่ว่าด้วยเหตุใด
การผิดนัดชำระหนี้หรือการชำระหนี้ล่าช้าดังกล่าวอาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อธุรกิจ
ฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน และโอกาสทางธุรกิจของบริษัท อย่างไรก็ดี
ในช่วงเวลาที่ผ่านมายูดีมีประวัติการชำระเงินที่ดีมาโดยตลอด

ปัจจุบันบริษัทมีการเพิ่มยอดการจำหน่าการเติมเงินการเติมเงินออนไลน์
ทำให้มีการลดสัดส่วนในการพึ่งพาการจัดจำหน่ายสินค้าจากยูดี

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

เนื่องจากรายได้หลักของบริษัทเป็นสกุลเงินบาทแต่บริษัทมีค่าใช้จ่ายในการลงทุนหรือค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานในรูปของเงินตราต่างประเทศ
(อันได้แก่ เจ้าหนี้การค้าจากการซื้อเครื่องมือและอุปกรณ์
หนี้เงินกู้ระยะยาวที่ออกในสกุลเงินตราต่างประเทศ) เป็นจำนวนมาก
บริษัทจึงมีความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทมีหนี้สินที่ต้องชำระคืนเป็นเงินตราต่างประเทศจำนวน 10,911
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 35 ของหนี้สินรวมทั้งหมด อย่างไรก็ดี
บริษัทได้ทำการป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเหล่านี้ไว้
โดยการเข้าทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Forward Exchange
Contracts) และสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Cross Currency Swap
Contracts)
กับสถาบันการเงินที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือเทียบเท่ากับอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศหรือสูงกว่าเท่านั้น
ซึ่งครอบคลุมกำหนดระยะเวลาการชำระคืนหนี้สินเหล่านี้ทั้งจำนวน คิดเป็นจำนวนร้อยละ 100
ของหนี้สินรวมของบริษัทที่ต้องชำระคืนเป็นเงินตราต่างประเทศ

อย่างไรก็ดี ในการดำเนินกิจการโทรคมนาคมของบริษัท
บริษัทย่อมต้องมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานในรูปของเงินตราต่างประเทศ ซึ่งได้แก่
ค่าใช้จ่ายจากการซื้อเครื่องมือและอุปกรณ์และค่าใช้จ่ายในการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ ๆ
ในขณะที่รายได้หลักของบริษัทเป็นสกุลเงินบาท ดังนั้น
ถึงแม้บริษัทจะยังคงดำเนินนโยบายทางการเงินโดยการทำ Swap
เพื่อปิดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในส่วนของหนี้สินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศทั้งจำนวนหรือเกือบทั้งจำนวน
บริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าบริษัทจะได้รับข้อเสนอและเงื่อนไขที่ดีที่สุดในการเข้าทำ Swap
ในแต่ละครั้งภายใต้สภาวะตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศในขณะนั้น ๆ
ในกรณีเช่นนี้อาจส่งผลกระทบทำให้ต้นทุนในการดำเนินงานของบริษัทเพิ่มสูงขึ้น

2.2 ความเสี่ยงที่เกิดจากการเรียกเก็บค่าใช้บริการโทรศัพท์

ความเสี่ยงที่เกิดจากลูกหนี้การค้าโดยหลักจะมาจากลูกค้าระบบรายเดือนที่ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ที่ชำระเงินภายหลังจากการใช้
(Postpaid Package) โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
สัดส่วนรายได้จากบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบรายเดือนเฉพาะเสียง (Voice Services)
คิดเป็นร้อยละ 20 ของรายได้รวม อย่างไรก็ตาม
บริษัทเชื่อว่าความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นไม่มีนัยสำคัญต่อฐานะการเงินของบริษัทเนื่องจากบริษัทมีฐานลูกค้าอยู่เป็นจำนวนมาก
อย่างไรก็ดี
บริษัทได้ทำการตั้งสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับความเสี่ยงในการเรียกเก็บค่าบริการดังกล่าวตามที่ปรากฏในงบดุลของบริษัท

บริษัทยังได้มีการบันทึกสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับรายได้จากการให้บริการโทรศัพท์ระบบรายเดือนตามช่วงของอายุหนี้ที่ค้างชำระในอัตราก้าวหน้า
โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทมีหนี้ค้างชำระเกินกว่า180 วันเป็นจำนวน 664 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 21.8 ของลูกหนี้ค่าบริการโทรศัพท์รวม (Account Receivables from
Telephone Services)

2.3 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาดย่อมส่งผลกระทบต่อมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินของบริษัทโดยเฉพาะสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่
นอกจากนั้นยังมีผลให้ดอกเบี้ยรับและดอกเบี้ยจ่ายของบริษัทเปลี่ยนแปลงไปเนื่องจากบริษัทมีสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินบางส่วนที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 บริษัทมีสินทรัพย์ทางการเงินที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัวอยู่ทั้งสิ้นจำนวน
1,182 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 11 ของสินทรัพย์ทางการเงินรวม
ขณะที่มีหนี้สินที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว (ภายหลังการเข้าทำจากสัญญาอนุพันธ์ทางการเงินที่เกี่ยวข้อง)
อยู่ทั้งสิ้นจำนวน 7,938 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 20 ของหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ยรวม

บริษัทมีนโยบายในการบริหารจัดการความเสี่ยงโดยการเข้าทำสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย
(Interest Rate Swap Contracts)
กับสถาบันการเงินที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือเทียบเท่ากับอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศหรือสูงกว่าเท่านั้น
เพื่อให้ความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่ายุติธรรมของหนี้สินและความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์

อย่างไรก็ดี ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550
บริษัทมีสินทรัพย์ทางการเงินที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัวอยู่เป็นจำนวนเงินไม่มากและส่วนใหญ่จัดอยู่ในประเภทระยะสั้น
บริษัทจึงไม่ได้ดำเนินนโยบายในการบริหารความเสี่ยงในส่วนของสินทรัพย์ทางการเงินดังกล่าว

สำหรับจำนวนหนี้สินรวมที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว
(ภายหลังการเข้าทำสัญญาอนุพันธ์ทางการเงินที่เกี่ยวข้อง)
หากเกิดการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยในตลาดจะส่งผลกระทบทำให้ต้นทุนในการดำเนินงานของบริษัทเพิ่มสูงขึ้น

3. ความเสี่ยงอื่น ๆ

3.1 ความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ

ความเสี่ยงจากภัยพิบัติอาจเกิดขึ้นได้และอาจส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของบริษัท เช่น
การระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) ในเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายนของปี
2546 และการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สัตว์ปีก(Avian Influenza) หรือโรคไข้หวัดนก (Bird
Flu) ในเดือนตุลาคมของปี 2546 เรื่อยมา ทำให้นักท่องเที่ยวลดน้อยลง
และกรณีภัยจากคลื่นสึนามิในเดือนธันวาคม 2547
ทำให้เสารับส่งสัญญาณโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัทได้รับความเสียหายในบางพื้นที่
ถึงแม้ว่าภัยพิบัติจากคลื่นสึนามิมีผลทำให้รายได้ของบริษัทในส่วนของการให้บริการโทรศัพท์ข้ามแดนอัตโนมัติลดลงไปบ้าง
แต่รายได้ของบริษัทที่เกิดจากการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระหว่างประเทศมีอยู่เพียงไม่มาก

อย่างไรก็ดี เพื่อให้บริษัทสามารถประกอบธุรกิจและให้บริการได้อย่างต่อเนื่อง
บริษัทมีแผนรองรับสำหรับการแก้ไขข้อขัดข้องต่าง ๆ ทางเทคนิค
และเพื่อบรรเทาปัญหาเกี่ยวกับโครงข่ายโทรคมนาคมของบริษัท
บริษัทได้จัดเตรียมรถสถานีเคลื่อนที่ที่สามารถใช้งานได้แทนสถานีรับส่งสัญญาณในพื้นที่ที่ประสบปัญหา
อีกทั้งบริษัทยังได้เข้าทำสัญญาประกันภัยไว้เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับอุปกรณ์โครงข่าย
ซึ่งค่าสินไหมทดแทนที่ได้รับนั้นจะนำมาใช้ซ่อมแซมและ/หรือจัดหาอุปกรณ์ทดแทนสิ่งที่สูญหายหรือเสียหายตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในสัญญาร่วมการงาน
นอกจากนี้ บริษัทได้จัดเตรียมระบบสำรองสำหรับการเก็บเงินและจัดเก็บข้อมูลลูกค้าของบริษัทไว้ด้วย
โดยบริษัทได้ทำการบันทึกข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบสำรองอย่างสม่ำเสมอ อย่างไรก็ดี
ถึงแม้บริษัทจะได้จัดเตรียมมาตรการรองรับต่าง ๆ ไว้
แต่บริษัทไม่สามารถรับรองได้ว่าธุรกิจของบริษัทจะไม่ได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญจากภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต