ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 ข้อจำกัดในการจัดหาพื้นที่ก่อสร้างหลุมฝังกลบเพิ่มเติม

เนื่องจากบริษัทได้ให้บริการกำจัดกากของเสียด้วยวิธีการฝังกลบเป็นหลักซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายในการกำจัดกากของเสีย
ดังนั้น พื้นที่หลุมฝังกลบจึงเป็นปัจจัยสำคัญของการให้บริการ
หากบริษัทมีพื้นที่หลุมฝังกลบไม่เพียงพอและไม่สามารถจัดหาพื้นที่เพิ่มเติมได้
บริษัทอาจต้องหยุดรับกากของเสียทำให้การดำเนินธุรกิจต้องหยุดชะงักส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัทและการจัดการกากของเสียโดยรวมของประเทศ
ปัจจุบัน บริษัทมีพื้นที่หลุมฝังกลบ 2 แห่งได้แก่

(1) ศูนย์กำจัดกากอุตสาหกรรมมาบตาพุด มีพื้นที่หลุมฝังกลบประมาณ 27 ไร่
    สามารถรองรับกากของเสียได้ประมาณ 3.5 แสนตัน แต่ปัจจุบันเหลือพื้นที่ฝังกลบเพียง 1
    แสนตัน และคาดว่าจะสามารถใช้งานได้อีกไม่เกิน 1 ปี

(2) ศูนย์วิจัยและพัฒนาเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จังหวัดราชบุรี
    บริษัทได้รับสิทธิในการใช้พื้นที่เป็นหลุมฝังกลบตามสัญญาเช่าและให้ใช้สิทธิในการการดำเนินงานศูนย์แสมดำ
    มีเนื้อที่ประมาณ 300 ไร่ สามารถก่อสร้างหลุมฝังกลบเพื่อรองรับกากของเสียได้ประมาณ 1.5
    ล้านตัน และคาดว่าจะสามารถใช้งานได้เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 10 ปี

อย่างไรก็ดี บริษัทสามารถจัดหาพื้นที่เพิ่มเติมเพื่อก่อสร้างหลุมฝังกลบแห่งใหม่ได้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว
โดยเมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2544 บริษัทได้ลงนามในสัญญาเช่าที่ดินในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด
แปลงเลขที่ S7 – S14 กับการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) มีเนื้อที่ประมาณ 86 ไร่
1 งาน 87.10 ตารางวา มีกำหนดระยะเวลาเช่า 30 ปี
เพื่อก่อสร้างศูนย์กำจัดกากของเสียแห่งใหม่ ซึ่งประกอบด้วยหลุมฝังกลบ
โรงงานปรับเสถียรและระบบบำบัดน้ำชะ สามารถรองรับกากของเสียได้ประมาณ 1 ล้านตัน
และคาดว่าจะสามารถใช้งานได้ประมาณ 6-12 ปี ทั้งนี้ บริษัทต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เงื่อนไขดังนี้

1.  ก่อนการเข้าใช้ที่ดิน

  1.1 จัดทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)
  เสนอต่อสำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม
  (สผ.) และจะต้องได้รับความเห็นชอบจากสผ. ก่อน

  1.2 จัดทำรายละเอียดของแผนงานเสนอ ด้านกายภาพ เทคนิค
  ปฏิบัติการให้ชัดเจนและจะต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.)
  และกนอ.

  1.3 เสนอแบบแปลนแผนผังและการก่อสร้างต่อ กนอ. และได้รับอนุมัติจาก กนอ.

2.  ระหว่างการใช้ที่ดิน

  2.1 ต้องมีรายงานการตรวจสอบจากผู้ชำนาญการอิสระทางด้านสิ่งแวดล้อม (Third Party)
  ทุกเดือน ตาม parameter ที่ กนอ. และ EIA กำหนด

  2.2 จัดให้มีผู้เชี่ยวชาญทางวิชาการประจำโครงการ
  เพื่อให้คำปรึกษาและข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อโครงการ

  2.3 อำนวยความสะดวกให้ กรอ. และ กนอ.
  ในการติดตามและตรวจสอบการประกอบกิจการของบริษัทเป็นระยะๆ ตามขั้นตอนการดำเนินงาน

3.  หลังจากใช้พื้นที่ฝังกลบเต็ม

    1.  พัฒนาพื้นที่ตามแผนงานที่เสนอ
        โดยจัดให้เป็นสวนสาธารณะหรือสถานที่สันทนาการตามแผนที่ กนอ. เห็นชอบ

    2.  แบบแปลนแผนผังการพัฒนาพื้นที่ต้องได้รับความเห็นชอบและอนุมัติจาก กนอ.

  3.3
  บริษัทต้องดูแลบำรุงรักษาพื้นที่ให้อยู่ในสภาพดีเรียบร้อยปราศจากมลภาวะแวดล้อมที่เป็นพิษตลอดเวลา

  3.4 บริษัทต้องดูแลรับผิดชอบความเสียหายหรือความเดือดร้อนใดๆ
  ซึ่งเกิดขึ้นจากการดำเนินกิจการของบริษัทที่กระทบต่อชุมชน โรงงาน
  และหรือนิคมอุตสาหกรรมตลอดไป

  3.5 อำนวยความสะดวกให้ กรอ. และ กนอ.ในการติดตาม
  ตรวจสอบการดำเนินการของบริษัทเป็นระยะๆ

  3.6 ต้องปฏิบัติและดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์เงื่อนไขการเช่าใดๆ ที่ กนอ. กำหนด

  4. บริษัทต้องจัดให้มีกองทุนขึ้นจำนวนหนึ่งตามที่ กรอ. และ
  กนอ.เห็นชอบร่วมกันเพื่อคุ้มครองความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นต่อชุมชน โรงงาน
  และหรือนิคมอุตสาหกรรม (นอกเหนือจากหลักประกันสัญญาเช่าปกติ) โดยมอบให้ กนอ.
  เป็นผู้รับผิดชอบ ดูแลกองทุนดังกล่าว และกำหนดหลักเกณฑ์ในการชดเชยความเสียหาย
  กรณีเกิดความเสียหายและมีผลกระทบต่อชุมชน โรงงาน และนิคมอุตสาหกรรม

-   ยินยอมให้ กรอ. และ กนอ. แต่งตั้งผู้แทนร่วมกันในการกำกับดูแลตลอดระยะเวลาสัญญาเช่า

5.  ในกรณีที่โครงการประกอบกิจการของบริษัทไม่ผ่านความเห็นชอบจาก สผ.
    หรือไม่ว่าด้วยเหตุใดๆ ก็ตาม ที่ทำให้โครงการฯ ไม่สามารถดำเนินการต่อไปได้
    บริษัทจะเรียกค่าเสียหายจาก กนอ. มิได้

นอกจากนี้
บริษัทได้ดำเนินการจัดหาพื้นที่เพิ่มเติมเพื่อรองรับการขยายตัวในอนาคตซึ่งเป็นแผนระยะยาว
โดยทำการสำรวจพื้นที่อีกหลายแห่งทั้งในเขตนิคมอุตสาหกรรมและนอกเขตนิคมอุตสาหกรรม
รวมทั้งพื้นที่ที่ประชาชนเสนอขายให้บริษัท
โดยอยู่ในระหว่างการศึกษาความเหมาะสมและสำรวจความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่ดังกล่าว

1.2 ปัญหาจากมวลชน

เนื่องจากการจัดตั้งโครงการศูนย์กำจัดกากอุตสาหกรรมจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนจากประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณพื้นที่โดยรอบโครงการ
หากประชาชนในพื้นที่ไม่ให้การสนับสนุนบริษัทก็ไม่สามารถเข้าใช้พื้นที่ดังกล่าวได้
ดังเช่นที่เกิดขึ้นกับโครงการของบริษัทที่อำเภอปลวกแดง ดังนั้น
ก่อนที่บริษัทจะดำเนินการจัดซื้อหรือเช่าที่ดิน
บริษัทจะต้องทำการประชาสัมพันธ์รายละเอียดของโครงการเพื่อให้ประชาชนได้รับทราบข้อมูลที่ถูกต้อง
พร้อมทั้งสำรวจความคิดเห็นของประชาชน หากประชาชนส่วนใหญ่ไม่ให้การยอมรับ
บริษัทจะไม่เข้าไปดำเนินการในพื้นที่ดังกล่าวโดยเด็ดขาดเพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งที่อาจนำไปสู่กระแสต่อต้านที่รุนแรง
ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อภาพรวมของบริษัท

นอกจากนี้ ในการปฏิบัติงานในบางครั้งอาจส่งผลกระทบต่อชุมชนในบริเวณใกล้เคียง
ซึ่งเท่าที่ผ่านมาศูนย์มาบตาพุดได้ถูกร้องเรียนเฉพาะปัญหาเรื่องกลิ่นเนื่องจากตั้งอยู่ใกล้แหล่งชุมชน
โดยมีการร้องเรียนไปยังหน่วยงานราชการให้เข้ามาดำเนินการแก้ไข
จนกระทั่งได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วยตัวแทนชุมชนและผู้แทนจากส่วนราชการและบริษัท
เพื่อติดตามและตรวจสอบการปฏิบัติงานของบริษัทในการป้องกันมิให้เกิดผลกระทบต่อชุมชน
โดยบริษัทได้ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการดังกล่าวจนเป็นที่พอใจแก่ทุกฝ่าย
พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการกำกับดูแลและตรวจสอบการปฏิบัติงานของบริษัท
อันเป็นกลไกที่ช่วยให้บริษัทสามารถอยู่ร่วมกับชุมชนได้โดยปราศจากข้อขัดแย้งที่รุนแรงและสามารถแก้ไขปัญหาด้วยการเจรจาและปรึกษาหารือ
ดังนั้น
บริษัทจึงสนับสนุนกลไกหรือกระบวนการที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างโปร่งใสสามารถตรวจสอบและติดตามการปฏิบัติงานของบริษัทได้ตลอดเวลา

1.3 ข้อผูกพันตามสัญญาเข้าร่วมถือหุ้นในบริษัท 

ตามสัญญาเข้าร่วมถือหุ้นในบริษัท ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมกับบริษัท จี.ซี.เอ็น โฮลดิ้งส์ จำกัด
(ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท หนึ่งดิน จำกัด)
ได้กำหนดให้บริษัทต้องดำเนินการก่อสร้างโครงการโดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะได้แก่ระยะที่ 1
ระบบการปรับเสถียรและการฝังกลบ ระยะที่ 2 ระบบการบำบัดทางเคมี-ฟิสิกส์ และระยะที่ 3
ระบบการใช้เตาเผา และต้องดำเนินการทั้ง 3
ระยะให้แล้วเสร็จสามารถบำบัดและกำจัดกากอุตสาหกรรมได้ไม่น้อยกว่า 1,000 เมตริกตันต่อวัน
ภายใน 36 เดือนนับแต่วันที่บริษัทได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงงาน (ครบกำหนดในวันที่ 28 สิงหาคม
2543)

ปัจจุบัน บริษัทได้ดำเนินโครงการระยะที่ 1 และ 2 เป็นที่เรียบร้อยแล้ว
แต่ยังไม่ได้ดำเนินโครงการระยะที่ 3
เนื่องจากปัญหาวิกฤติทางเศรษฐกิจตลอดช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา โดยเฉพาะการลดค่าเงินบาทในปี
2540 ได้ส่งผลกระทบต่อการดำเนินโครงการระยะที่ 3
ซึ่งต้องนำเข้าเทคโนโลยีและอุปกรณ์จากต่างประเทศทำให้ต้นทุนในการก่อสร้างเพิ่มสูงขึ้นจากที่ประมาณการไว้เดิม
ประกอบกับกระทรวงอุตสาหกรรมได้ดำเนินโครงการก่อสร้างโรงงานเตาเผากากของเสียที่จังหวัดสมุทรปราการซึ่งอยู่ในพื้นที่ให้บริการของบริษัท
ดังนั้น บริษัทจึงจำเป็นต้องชะลอโครงการระยะที่ 3
โดยทำหนังสือขอขยายระยะเวลาการดำเนินโครงการระยะที่ 3 ออกไปอีก 2 ปี
แต่ยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของกระทรวงอุตสาหกรรม

1.4 การบังคับใช้กฎหมาย

ตามที่ กระทรวงอุตสาหกรรมได้ออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2540) และ
ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2541) เรื่องการกำจัดสิ่งปฏิกูลและวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว (“กากของเสียอันตราย”)
ซึ่งกำหนดห้ามมิให้โรงงานอุตสาหกรรมนำสิ่งปฏิกูลและวัสดุที่ไม่ใช้แล้วซึ่งมีลักษณะและคุณสมบัติตามที่กำหนดในภาคผนวก
1 แนบท้ายประกาศออกนอกบริเวณโรงงาน
เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรมมอบหมายให้นำออกไปกำจัดตามวิธีการที่กำหนดในภาคผนวก
2 แนบท้ายประกาศดังกล่าว

แต่ปัจจุบันยังคงมีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามประกาศฉบับดังกล่าวโดยมีการลักลอบทิ้งกากของเสียลงในที่สาธารณะรวมทั้งมีการให้บริการกำจัดกากของเสียอย่างผิดกฎหมายโดยปราศจากการควบคุมทำให้กากของเสียเป็นจำนวนมากไม่เข้าสู่ระบบการจัดการที่ถูกต้องก่อให้เกิดปัญหามลภาวะอันส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ดังจะเห็นได้จากปริมาณกากของเสียที่ส่งให้บริษัทบำบัดในปี 2543 มีเพียงร้อยละ 10
ของปริมาณกากของเสียทั้งหมด ดังนั้น
การบังคับใช้กฎหมายจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของบริษัท
หากภาครัฐไม่ดำเนินมาตรการที่เข้มงวดจะส่งผลให้อัตราการเติบโตของบริษัทไม่เพิ่มขึ้นเท่าที่ควร

1.5 การเปลี่ยนแปลงนโยบายการลงทุน และการเปิดเสรี

แม้ว่าปัจจุบันกระทรวงอุตสาหกรรมจะเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของบริษัทและสนับสนุนการดำเนินกิจการของบริษัท
แต่ในอนาคตรัฐบาลอาจมีนโยบายเปิดเสรีมากขึ้นเพื่อให้มีการจัดตั้งศูนย์กำจัดกากอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น
โดยกระทรวงอุตสาหกรรมอาจสนับสนุนเอกชนรายอื่นที่จะจัดตั้งบริษัทเพื่อดำเนินกิจการประเภทนี้ในพื้นที่อื่นๆ
นอกเหนือจากพื้นที่ให้บริการของบริษัท ทั้งนี้
ต้องดำเนินงานภายใต้เงื่อนไขที่คล้ายคลึงกับโครงการของบริษัท อย่างไรก็ดี
เนื่องจากการลงทุนในกิจการให้บริการกำจัดกากของเสียต้องใช้เงินลงทุนเป็นจำนวนมากและต้องใช้บุคลากรที่มีความรู้และประสบการซึ่งมีอยู่ค่อนข้างจำกัด
ดังนั้น บริษัทซึ่งเป็นผู้บุกเบิกตลาดเป็นรายแรกอยู่ในฐานะได้เปรียบ
ประกอบกับปริมาณกากของเสียที่มีอยู่มาก รวมทั้งจำนวนโรงงานอุตสาหกรรมที่เพิ่มขึ้นทุกปี
ทำให้อุปสงค์ (Demand) ในตลาดยังมีอีกเป็นจำนวนมาก