2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

เมื่อปี 2495
รัฐบาลสมัยนั้นเล็งเห็นถึงความสำคัญที่ต้องจัดให้มีบริการออกอากาศวิทยุและโทรทัศน์ขึ้นในประเทศไทย
จึงได้จัดตั้งบริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัดขึ้น
แต่ต่อมาได้ประสบปัญหาขาดทุนคณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ยุบเลิกกิจการเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2520
และได้ตราพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย (อ.ส.ม.ท.) พ.ศ.
2520 ขึ้น มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2520
โดยรับโอนพนักงานและลูกจ้าง รวมทั้งกิจการสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 9
สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สถานีวิทยุกระจายเสียง ท.ท.ท. จากบริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัด
ต่อมาเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2520 อ.ส.ม.ท.
ได้ก่อตั้งสำนักข่าวไทยขึ้นมาดำเนินงานอีกหน่วยงานหนึ่ง
ซึ่งถือเป็นการจัดตั้งสำนักข่าวอย่างเป็นทางการแห่งแรกของประเทศไทย และในปี 2532
อ.ส.ม.ท.
ได้ร่วมกับภาคเอกชนในการให้บริการโทรทัศน์ระบบบอกรับเป็นสมาชิกเป็นครั้งแรกของประเทศไทยซึ่งปัจจุบันดำเนินการในนาม
UBC ( United Broadcasting Corporation ) ต่อมาเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2547
ได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
ด้วยการแปลงสภาพองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย ทั้งองค์กรเป็นบริษัทมหาชนจำกัด ตาม
พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ โดยมีทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 3,000 ล้านบาท แบ่งเป็นหุ้นสามัญจำนวน 600
ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นแต่เพียงผู้เดียว บมจ.อสมท
เพิ่มทุนจดทะเบียนจากเดิม 3,000 ล้านบาท เป็น 3,835 ล้านบาท โดยออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนจำนวน
167 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2547
บริษัทได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2547 และกระจายหุ้นสู่มหาชนเมื่อวันที่
17 พฤศจิกายน 2547 และบริษัทได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท พาโนราม่า เวิล์ดไวด์ จำกัด
เป็นบริษัทย่อย เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2547 เพื่อผลิตรายการและสารคดีให้กับ บมจ.อสมท
หน่วยงานภาครัฐ และเอกชน สำหรับเผยแพร่หรือขายให้กับสถานีโทรทัศน์ทั้งในและต่างประเทศ

2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัท

บมจ. อสมท เป็นผู้ประกอบกิจการด้านสื่อสารมวลชนรายใหญ่ที่มีสื่อโทรทัศน์ และสื่อวิทยุ
เป็นของตนเอง และเป็นผู้ที่ให้บริการด้านสื่อสารมวลชนผ่านสื่อต่าง ๆ ในหลายรูปแบบ ได้แก่

สถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เปลี่ยนชื่อมาจากเดิม “สถานีโทรทัศน์ช่อง 9 อสมท”
ดำเนินการออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมง
โดยแพร่ภาพจากสถานีแม่ข่ายซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณสำนักงานใหญ่ ในกรุงเทพมหานคร
ไปยังสถานีเครือข่ายในส่วนภูมิภาค 35 สถานีทั่วประเทศ
โดยมีขอบเขตการให้บริการครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศประมาณร้อยละ 87.0
และมีประชากรในเขตบริการประมาณร้อยละ 88.5
ปัจจุบันอยู่ระหว่างการดำเนินการจัดตั้งสถานีทวนสัญญาณเพิ่มเติม
เพื่อขยายขอบเขตการให้บริการให้ครอบคลุมพื้นที่และเขตการให้บริการประชาชนมากขึ้น

สถานีวิทยุ อสมท ส่งกระจายเสียงทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค จำนวน 62 สถานี
ซึ่งได้แก่สถานีวิทยุฯ ที่ตั้งอยู่ในส่วนกลางในกรุงเทพมหานคร 9 สถานี (ระบบ FM 7 สถานี และ
AM 2 สถานี) และในส่วนภูมิภาค ส่งกระจายเสียงด้วยระบบ FM 53 สถานี
สามารถให้บริการครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศได้ประมาณร้อยละ 92.4
มีประชากรในเขตพื้นที่เป้าหมายที่ให้บริการประมาณร้อยละ 93.8
ปัจจุบันอยู่ระหว่างการดำเนินการขออนุญาตจัดตั้งสถานีเครือข่ายเพิ่มเติม
เพื่อขยายขอบเขตการให้บริการให้ครอบคลุมพื้นที่และเขตการให้บริการประชาชนมากขึ้น

สำนักข่าวไทย เป็นศูนย์กลางในการผลิต รวบรวม จัดเก็บ วิเคราะห์
และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่เน้นความเป็นกลาง ถูกต้อง เชื่อถือได้ และทันเหตุการณ์
โดยนำเสนอผ่านสื่อของบริษัทที่หลากหลาย ได้แก่ สถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เครือข่ายสถานีวิทยุ
อสมท สื่ออิเล็กทรอนิคส์ ผ่านเว็บไซต์ www. mcot.net สื่อคอมพิวเตอร์ออนไลน์ (Computer
Online) และสื่ออื่น ๆ นอกจากนี้ได้มีการขยายความร่วมมือด้านต่าง ๆ
รวมถึงการแลกเปลี่ยนข่าวสารกับสำนักข่าวและสื่อสำคัญ ๆ ของโลก

นอกจากนี้ บริษัทได้มีธุรกิจบริษัทย่อยในการผลิตรายการและสารคดีโทรทัศน์ คือ บริษัท
พาโนราม่าเวิลด์ไวด์ จำกัด ซึ่งได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นบริษัท จำกัด เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน
2546 โดยบริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นร้อยละ 49.0
และบริษัทยังได้ร่วมดำเนินกิจการกับผู้ประกอบการเอกชนต่าง ๆ ตามสัญญาร่วมดำเนินกิจการ
โดยบริษัทได้รับรายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ ประกอบด้วย 2 กิจการหลักที่สำคัญ คือ
ร่วมกับบริษัทบางกอกเอ็นเตอร์เทนเม้นต์ จำกัด (บีอีซี)
ในการดำเนินกิจการสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 อสมท
รวมทั้งให้เช่าเวลาจัดรายการและโฆษณาทางสถานีวิทยุ FM 105.5 MHz และร่วมกับ บริษัท
ยูไนเต็ด บรอดคาสติ้ง คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ยูบีซี เคเบิ้ล เน็ตเวอร์ค จำกัด
(มหาชน) หรือกลุ่มยูบีซี ในการดำเนินกิจการโทรทัศน์ระบบบอกรับเป็นสมาชิก

3.  โครงสร้างรายได้

รายได้ของบริษัทเมื่อแบ่งตามธุรกิจที่บริษัทดำเนินการแล้ว สามารถแบ่งได้เป็น 4 ประเภท
ประกอบด้วยรายได้จากบริการทางโทรทัศน์ รายได้จากบริการทางวิทยุ
รายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ และรายได้อื่น รายละเอียดดังนี้

  ---------------------------------- --------- --------- --------- ---------
  ประเภทของรายได้                     1 ต.ค. –            1 ม.ค. –  
                                     31 ธ.ค.47           31 ธ.ค.48 

                                     ล้านบาท    ร้อยละ     ล้านบาท    ร้อยละ

  1. รายได้จากบริการทางโทรทัศน์          516.6     61.4      2,201.7   63.3

  2. รายได้จากบริการทางวิทยุ             119.2     14.2      554.7     15.9

  3. รายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ                                      

  3.1                                176.0     21.0      605.6     17.4
  ส่วนแบ่งรายได้ตามสัญญาร่วมดำเนินกิจการ                                  

  3.2 รายได้จากสินทรัพย์รับโอนตัดบัญชี       11.1      1.3       54.7      1.6

  รวมรายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ        187.1     22.3      660.3     19.0

  4. รายได้อื่น                                                       

  4.1 ดอกเบี้ยรับ                       5.1       0.6       38.7      1.1

  4.2 รายได้ค่าปรับ                     8.1       1.0       -         -

  4.3 รายได้ค่าเช่า                     -         -         2.7       0.1

  4.4 รายได้อื่น ๆ                      4.5       0.5       20.3      0.6

  รวมรายได้อื่น                         17.7      2.1       61.7      1.8

  รวมรายได้ทั้งหมด                      840.6     100.0     3,478.4   100
  ---------------------------------- --------- --------- --------- ---------

หมายเหตุ : บริษัทได้แปลงสภาพเป็นบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2547

และเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2547 กระทรวงการคลัง ในฐานะผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัท
ได้มีมติอนุมัติให้บริษัท

เปลี่ยนรอบระยะเวลาบัญชีจากเดิมที่เป็นไปตามปีงบประมาณแผ่นดิน (ตุลาคม – กันยายน)
เป็นรอบระยะเวลา

บัญชีตามปีปฏิทิน (มกราคม – ธันวาคม)
โดยรอบระยะเวลาบัญชีแรกของบริษัทภายหลังการเปลี่ยนแปลงรอบระยะเวลาบัญชีคือ ตุลาคม –
ธันวาคม 2547

2.4 เป้าหมายการดำเนินธุรกิจ

บริษัทฯ มีเป้าหมายที่จะพัฒนาองค์กรให้เป็นสื่อกลางอันจะก่อให้เกิดความรู้
ความเข้าใจของประชาชนไทย ทั้งในระดับชาติและในระดับท้องถิ่น
รวมทั้งทำการสื่อสารกับประชาคมโลก โดยผ่านสื่อที่หลากหลาย
ในขณะเดียวกันก็สามารถแข่งขันและดำรงอยู่ได้ในเชิงธุรกิจ เนื่องจากบริษัทเชื่อว่า
บริษัทมีความได้เปรียบในการดำเนินธุรกิจและยุทธศาสตร์ในการแข่งขันดีกว่าผู้ประกอบธุรกิจอื่น ๆ
ในด้านการสื่อสารมวลชนประเภทเดียวกัน

5.  ภาพรวมของอุตสาหกรรมสื่อโฆษณาในประเทศไทย

อุตสาหกรรมโฆษณาในปี 2548 มีมูลค่ารวมประมาณ 8.8 หมื่นล้านบาท (โดยกลุ่มที่ใช้งบมากที่สุด
คือกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภค) คิดเป็นอัตราการเติบโตประมาณร้อยละ 5
ซึ่งนับเป็นอัตราการเติบโตที่ชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับอัตราการเติบโตของอุตสาหกรรมโฆษณาในปี
2545-2547 ที่เติบโตต่อเนื่องเฉลี่ยร้อยละ 16 โดยสื่อโทรทัศน์มีสัดส่วนมากถึงร้อยละ 56
ของเม็ดเงินโฆษณาโดยรวม ก็เติบโตเพียงร้อยละ 6 เมื่อเทียบกับปี 2546-2547
ที่เติบโตประมาณร้อยละ 11-13 (แหล่งข้อมูล : AGB Nielsen Media Research)

การที่อุตสาหกรรมโฆษณาในปี 2548 เติบโตเพียงเล็กน้อย เกิดจากปัจจัยลบที่กระทบกับธุรกิจ
ได้แก่การปรับตัวของราคาน้ำมัน ปัญหาความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้
ความเสี่ยงจากภัยก่อการร้าย เป็นต้น
ปัจจัยดังกล่าวได้ส่งผลกระทบให้ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคลดลง
ซึ่งทำให้สินค้าและบริการหลายรายต้องตัดงบโฆษณาลงเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย
อีกทั้งมีความพิถีพิถันในการเลือกรายการโทรทัศน์ที่ตรงเป้าหมายของเจ้าของสินค้ามากขึ้น

ทิศทางของธุรกิจโฆษณาในปี 2549
มีปัจจัยสนับสนุนจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากแนวโน้มการฟื้นตัวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว
อีกทั้งเม็ดเงินโฆษณาภาครัฐยังมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง รวมทั้งในช่วงกลางปี 2549
จะมีการถ่ายทอดสดเกมการแข่งขันฟุตบอลโลก ทั้งนี้ ปัจจัยดังกล่าวข้างต้น
ทำให้ภาพรวมของการโฆษณาผ่านสื่อโทรทัศน์ในปี 2549 น่าจะฟื้นตัวจากปีก่อนด้วย