3. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

3.1 ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

3.1.1 ความเป็นมา

บริษัทฯ เป็นบริษัทมหาชนจำกัดซึ่งจดทะเบียนจัดตั้งและมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทย บริษัทฯ
จดทะเบียนจัดตั้งขึ้นในปี 2508 อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
และบริษัทในเครือที่เกี่ยวข้องประกอบธุรกิจในประเทศไทยมาเป็นระยะเวลา 117 ปี บริษัทฯ
ได้จดทะเบียนแปรสภาพจากบริษัทเอกชนจำกัดเป็นบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2539
และหุ้นสามัญของบริษัทฯ
ได้เข้าเป็นหลักทรัพย์จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยตั้งแต่วันที่ 6 พฤษภาคม 2551
ปัจจุบันบริษัทอื่น ๆ ในเครือเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่นถือหุ้นรวมกันในบริษัทฯ เป็นจำนวนร้อยละ
65.99 ของหุ้นที่จำหน่ายแล้วทั้งหมดของบริษัทฯ และกองทุนรวมวายุภักษ์ หนึ่ง
ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยกระทรวงการคลังในปี 2546 ถือหุ้นในบริษัทฯ เป็นจำนวนร้อยละ 7.33
โดยการได้มาจากกระทรวงการคลังเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2553
โดยมีเงื่อนไขเดียวกับกองหลักทรัพย์เดิมที่กระทรวงการคลังได้จำหน่ายให้กองทุนรวมวายุภักษ์ หนึ่ง
ซึ่งกระทรวงการคลังสามารถซื้อหลักทรัพย์ดังกล่าวคืนได้เมื่อสิ้นสุดโครงการในปี 2556

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ได้เริ่มดำเนินงานในปี 2514 และต่อมาบริษัทฯ
ได้รับอนุญาตให้ขยายโรงงานและประกอบกิจการโรงงานกลั่นน้ำมันแร่ขนาดใช้น้ำมันดิบวันละไม่เกิน
35,000 บาร์เรล
ภายใต้สัญญาประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมและเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียมระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมกับบริษัทฯ
ลงวันที่ 14 มีนาคม 2516 และในปี 2528 รัฐบาลได้อนุมัติให้บริษัทฯ
เพิ่มกำลังกลั่นน้ำมันดิบเป็นวันละ 63,000 บาร์เรล จากการปรับเพิ่มปริมาณการผลิต
(debottleneck) หลังจากนั้น ในปี 2534
รัฐบาลได้อนุมัติการเพิ่มกำลังกลั่นน้ำมันดิบที่ได้รับอนุญาตของโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ เป็นวันละ
185,000 บาร์เรล บริษัทฯ ได้ทยอยเพิ่มกำลังกลั่นน้ำมันดิบของโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ด้วยการปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนมีกำลังกลั่นน้ำมันดิบที่วันละ 177,000 บาร์เรล

ในปี 2541 บริษัทฯ เริ่มก่อสร้างโรงงานอะโรเมติกส์ ณ พื้นที่โรงกลั่นน้ำมันศรีราชาของบริษัทฯ
การก่อสร้างโรงงานอะโรเมติกส์ของบริษัทฯ ได้ดำเนินการแล้วเสร็จในปี 2542
โดยมีกำลังการผลิตพาราไซลีนปีละ 350,000 ตัน นับแต่วันเริ่มดำเนินการ (start-up)
การดำเนินงานของโรงงานอะโรเมติกส์ได้ถูกประสานเชื่อมโยงเข้ากับโรงกลั่นน้ำมันแบบครบวงจร
ในปี 2547 บริษัทฯ ได้เพิ่มกำลังการผลิตเป็นปีละ 500,000 ตัน
โดยโครงการเพิ่มกำลังการผลิตด้วยต้นทุนต่ำ
ซึ่งเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการผลิตวัตถุดิบพาราไซลีน (paraxylene feedstock)
ของบริษัทฯ เองด้วยการแปลงหน่วย Powerformer
ที่ไม่ได้ใช้งานให้เป็นหน่วยผลิตวัตถุดิบพาราไซลีน หน่วยผลิตนี้ใช้ปฏิกิริยาทรานส์อัลคีเลชั่น
(Transalkylation) เพื่อไปทำการปรับปรุงสารอะโรเมติกส์หนัก (heavy aromatics
streams) และสารเบนซีน (benzene) ให้เป็นวัตถุดิบไซลีน (xylene feedstocks)
โดยมีกำลังการผลิตเทียบเท่าพาราไซลีน (paraxylene equivalent) ประมาณปีละ 120,000
ตัน

หน่วยผลิตสารทำละลาย (solvent production unit) ของบริษัทฯ ซึ่งบริษัทฯ
ได้รับโอนมาจาก บริษัท เอ็กซอนโมบิลเคมี (ประเทศไทย) จำกัด ในวันที่ 1 กันยายน 2550
ได้เริ่มต้นการดำเนินงานในปี 2533 มีกำลังการผลิตปีละ 30,000 ตัน
และสืบเนื่องจากการปรับปริมาณกระบวนการผลิต (debottleneck) หลายครั้ง
ส่งผลให้ในปัจจุบันหน่วยผลิตสารทำละลายนี้มีกำลังการผลิตปีละ 50,000 ตัน
โดยหน่วยผลิตดังกล่าวได้ถูกประสานเชื่อมโยงเข้ากับโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ด้วยเช่นกัน

นอกจากนี้ภายในปี 2553 บริษัทฯ
ยังสามารถก่อสร้างโครงการปรับปรุงคุณภาพน้ำมันซึ่งเป็นการลงทุนใหญ่เป็นอันดับสองเท่าที่เคยลงทุนมาเสร็จสิ้นลง
และสามารถเริ่มกระบวนการผลิตน้ำมันดีเซลและเบนซินที่มีกำมะถันต่ำตามมาตรฐานยูโร 4
โดยบริษัทฯ ได้ก่อสร้างโครงการเสร็จสิ้นก่อนกำหนดตามกฏหมายและในวงเงินที่ต่ำกว่างบประมาณ
13 พันล้านบาท

  3.1.2 พัฒนาการที่สำคัญ

พัฒนาการที่สำคัญที่ผ่านมาของบริษัทฯ สามารถสรุปโดยสังเขปได้ดังนี้

  ปี 2535 - กระทรวงการคลังเข้าถือหุ้นในบริษัทฯ ด้วยสัดส่วนร้อยละ 12.5 ในวันที่ 2 มีนาคม
  2535

  ปี 2539 - บริษัทฯ ได้จดทะเบียนแปรสภาพจากบริษัทเอกชนจำกัดเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
  โดยใช้ชื่อว่า “บริษัท เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน)” เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2539

  - บริษัทฯ ได้ก่อสร้างหน่วยผลิตยางมะตอยน้ำ
  ในบริเวณคลังศรีราชาแล้วเสร็จสมบูรณ์ในเดือนพฤษภาคม

  ปี 2540 - บริษัทฯ ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ทางการเงินในเอเชียในช่วงปี 2540
  และปัจจัยสภาวะแวดล้อมที่ไม่เอื้อประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมเช่นเดียวกับผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันรายอื่น
  ๆ ในประเทศไทย ทั้งนี้
  ภายหลังจากที่รัฐบาลได้ประกาศเปลี่ยนระบบเงินตราต่างประเทศเป็นแบบลอยตัว บริษัทฯ
  มีผลขาดทุนที่รับรู้แล้วและยังไม่ได้รับรู้จากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศสำหรับหนี้สินในสกุลดอลลาร์สหรัฐ
  จากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นจำนวน 15,500 ล้านบาท

  - ในวันที่ 3 พฤศจิกายน 2540 คลังศรีราชาได้รับใบรับรองมาตรฐานระบบบริหารงานคุณภาพ
  ISO 9002
  ในด้านกระบวนการผลิตการติดตั้งและบริการผลิตภัณฑ์ยางมะตอยจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
  (สมอ.)

  ปี 2541 - วันที่ 24 มีนาคม 2541 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
  พระราชทานตราครุฑแก่บริษัทฯ
  ให้เป็นบริษัทที่ดำเนินธุรกิจปิโตรเลียมในประเทศไทยโดยได้รับพระบรมราชา-นุญาต

  - บริษัทฯ เริ่มการก่อสร้างโรงงานอะโรเมติกส์ขึ้นในบริเวณโรงกลั่นน้ำมันเอสโซ่ศรีราชา

  ปี 2542 - จากการที่บริษัทฯ
  ต้องมีภาระหนี้สินเป็นจำนวนมากอันเป็นผลมาจากการประกาศเปลี่ยนระบบเงินตราต่างประเทศเป็นแบบลอยตัวของรัฐบาลในปี
  2540 และผลกระทบที่ต่อเนื่องจากเหตุการณ์ดังกล่าว ในระหว่างปี 2542 ถึงปี 2544 บริษัทฯ
  จึงได้ออกตั๋วสัญญาใช้เงินที่จ่ายดอกเบี้ยครั้งเดียวเมื่อครบกำหนด (Zero coupon bonds)
  ซึ่งจะครบกำหนดในช่วงเวลาระหว่างปี 2552 ถึงปี 2555 ให้แก่บริษัทอื่นในเครือเอ็กซอน โมบิล
  คอร์ปอเรชั่น โดยมีวัตถุประสงค์ในการนำเงินที่ได้รับนั้นไปชำระคืนหนี้เดิม
  และยืดระยะเวลาในการชำระหนี้ของบริษัทฯ ออกไป

  - โรงงานอะโรเมติกส์ทดลองเดินเครื่องครั้งแรก และเริ่มการผลิตในเดือนสิงหาคม

  ปี 2543 - ในเดือนธันวาคม 2543 เพื่อเพิ่มสภาพคล่องของบริษัทฯ ทางบริษัทฯ
  จึงได้เข้าทำสัญญาขายสินทรัพย์และสัญญาเช่าสินทรัพย์กับบริษัท เอ็กซอนโมบิลเคมี (ประเทศไทย)
  จำกัด โดยบริษัทฯ
  ได้ขายอุปกรณ์และเครื่องจักรของโรงกลั่นน้ำมันรวมทั้งสินทรัพย์อื่นที่เกี่ยวข้องให้แก่บริษัท
  เอ็กซอนโมบิลเคมี (ประเทศไทย) จำกัด เป็นจำนวนเงินประมาณ 20,834 ล้านบาท
  โดยราคาของสินทรัพย์กำหนดด้วยมูลค่าตลาดปัจจุบัน (Fair market value)
  ซึ่งประเมินโดยผู้ประเมินสินทรัพย์อิสระ และในวันเดียวกันนั้น บริษัทฯ
  ได้เช่าอุปกรณ์และสินทรัพย์ต่าง ๆ
  เหล่านั้นกลับคืนภายใต้เงื่อนไขของสัญญาเช่าสินทรัพย์เป็นระยะเวลา 12 ปี โดยบริษัทฯ
  ได้บันทึกเป็นสัญญาเช่าทางการเงิน

  ปี 2544 - บริษัทฯ ได้รวมกิจการกับสิทธิและประโยชน์ของบริษัท โมบิลออยล์ไทยแลนด์ จำกัด
  ดำเนินธุรกิจภายใต้ชื่อของบริษัทฯ

  ปี 2547 - บริษัทฯ ได้เพิ่มขีดความสามารถในการผลิตวัตถุดิบพาราไซลีน (paraxylene
  feedstock) ของบริษัทฯ ด้วยการแปลงหน่วย Powerformer
  ที่ไม่ได้ใช้งานให้เป็นหน่วยผลิตวัตถุดิบพาราไซลีน หน่วยผลิตนี้ใช้ปฏิกิริยาทรานส์อัลคีเลชั่น
  (Transalkylation) เพื่อไปทำการปรับปรุงสารอะโรเมติกส์หนัก (heavy aromatics
  streams) และสารเบนซีน (benzene) ให้เป็นวัตถุดิบไซลีน (xylene feedstocks)
  โดยมีกำลังการผลิตเทียบเท่าพาราไซลีน (paraxylene equivalent) ประมาณปีละ
  120,000 ตัน

  ปี 2550 - บริษัทฯ ได้ดำเนินการปรับโครงสร้างกิจการและโครงสร้างเงินทุนของบริษัทฯ
  ซึ่งประกอบด้วย (ก) การเพิ่มทุนของบริษัทฯ
  และการยกเลิกสัญญาเช่าทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์โรงกลั่นน้ำมัน
  เพื่อนำเงินไปชำระหนี้เงินกู้เดิม (ข) การรับโอนกิจการของบริษัท เอ็กซอนโมบิลเคมี
  (ประเทศไทย) จำกัด เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของบริษัทฯ (ค) การล้างผลขาดทุนสะสม และ (ง)
  การจัดหาแหล่งเงินกู้ใหม่เพื่อนำมาชำระคืนหนี้สินระยะยาวที่มีอยู่เดิม

  ปี 2551 - บริษัทฯ ออกหุ้นสามัญ
  เพื่อเสนอขายต่อประชาชนเป็นครั้งแรกในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
  โดยหุ้นของบริษัทเริ่มมีการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ณ วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ.
  2551

  ปี 2553 - กระทรวงการคลังได้จำหน่ายหุ้นของบริษัทฯ เป็นจำนวนร้อยละ 7.33
  ให้กองทุนรวมวายุภักษ์ หนึ่ง ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยกระทรวงการคลัง ในปี 2546 เมื่อวันที่ 15
  กันยายน 2553
  โดยมีเงื่อนไขเดียวกับกองหลักทรัพย์เดิมที่กระทรวงการคลังได้จำหน่ายให้กองทุนรวมวายุภักษ์
  หนึ่ง ซึ่งกระทรวงการคลังสามารถซื้อหลักทรัพย์ดังกล่าวคืนได้เมื่อสิ้นสุดโครงการในปี 2556

  ปี 2554 - บริษัทฯ ได้ดำเนินการปรับปรุงคุณภาพน้ำมัน ณ โรงกลั่นน้ำมันเอสโซ่ศรีราชา
  เพื่อลดปริมาณกำมะถันและสารเบนซีนในน้ำมันเบนซิน
  และลดปริมาณกำมะถันในน้ำมันดีเซลเป็นที่เรียบร้อยแล้วภายในวันที่ 1 มกราคม 2555
  ตามมาตรฐานและภายในเวลาที่รัฐบาลกำหนด

3.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ

บริษัทฯ เป็นผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นปิโตรเลียม และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมแบบครบวงจร
(integrated) อีกทั้งบริษัทฯ ทำการผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์อะโรเมติกส์และเคมีภัณฑ์อื่น ๆ
บริษัทฯ
ขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมแก่ลูกค้ารายย่อยผ่านทางเครือข่ายที่กว้างขวางของสถานีบริการน้ำมันค้าปลีกภายใต้ชื่อการค้าเอสโซ่
รวมทั้งขายโดยตรงให้แก่ลูกค้าในภาคอุตสาหกรรม ค้าส่ง การบินและการเดินเรือ นอกจากนี้
บริษัทฯ ยังขายผลิตภัณฑ์อะโรเมติกส์และเคมีภัณฑ์อื่น ๆ ที่บริษัทฯ
ผลิตให้แก่ลูกค้าในภาคอุตสาหกรรมภายในประเทศ และเพื่อจำหน่ายไปยังต่างประเทศ

บริษัทฯ เป็นหนึ่งในบริษัทในเครือเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น (Exxon Mobil Corporation)
ซึ่งเป็นหนึ่งในบริษัทพลังงานที่ใหญ่ที่สุดของโลก บริษัทฯ
ยึดถือแนวทางการดำเนินธุรกิจอย่างมีวินัยสูงของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
ซึ่งเน้นที่ปัจจัยพื้นฐานระยะยาวและการเพิ่มมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้น นอกจากนี้ ประโยชน์อื่น ๆ ซึ่งบริษัทฯ
ได้รับจากการเป็นหนึ่งในบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
ยังรวมถึงความเชี่ยวชาญในการบริการจัดหาน้ำมันดิบและวัตถุดิบ
เครือข่ายการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและเคมีภัณฑ์ทั่วโลก การบริการทางด้านเทคโนโลยี
การดำเนินงานและวิศวกรรมที่ทันสมัย และโครงการวิจัยและพัฒนา นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้รับประโยชน์จากการใช้เครื่องหมายการค้า “เอสโซ่” และเครื่องหมายการค้าอื่น ๆ
ซึ่งได้รับการอนุญาตให้ใช้สิทธิจากเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น รวมทั้งความช่วยเหลือทางด้านบุคลากรฝ่ายบริหารจัดการและเทคนิค
และการสนับสนุนทางด้านธุรกิจจากเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น

ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของบริษัทฯ ซึ่งผลิตในประเทศไทย รวมถึงก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG)
น้ำมันเบนซิน น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน/น้ำมันก๊าด น้ำมันดีเซล น้ำมันเตาและยางมะตอย
อีกทั้งบริษัทฯ ยังมีผลิตภัณฑ์หล่อลื่นจำหน่าย นอกจากผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมแล้ว บริษัทฯ
มีผลิตภัณฑ์อะโรเมติกส์ ซึ่งประกอบด้วยพาราไซลีนที่ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับการผลิตกรดเทเรฟทาลิก
(purified terephthalic acid (“PTA”))
ซึ่งจะนำไปใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับการผลิตแผ่นฟิล์มโพลีเอสเตอร์ บรรจุภัณฑ์
เรซินและผ้าใยสังเคราะห์ ส่วนเคมีภัณฑ์อื่น ๆ ของบริษัทฯ ได้แก่ สารทำละลาย (solvents)
และสารพลาสติกไซเซอร์ (plasticizers)

บริษัทฯ เป็นเจ้าของและผู้ประกอบกิจการโรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ (complex refinery)
ซึ่งมีกำลังการกลั่นน้ำมันดิบ 177,000 บาร์เรลต่อวัน
และเป็นเจ้าของและผู้ประกอบการโรงงานอะโรเมติกส์ (aromatics plant)
ซึ่งมีกำลังการผลิตพาราไซลีน 500,000 ตันต่อปี และหน่วยผลิตสารทำละลายซึ่งมีกำลังการผลิต
50,000 ตันต่อปี
โดยโรงงานแต่ละแห่งนี้ได้เชื่อมโยงเข้ากับหน่วยกลั่นน้ำมันและกระบวนการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
แบบครบวงจร ทั้งนี้ หน่วยกลั่นน้ำมันดิบและหน่วยผลิตของบริษัทฯ
มีที่ตั้งซึ่งมีความได้เปรียบเพราะอยู่ใกล้กับท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบังที่ศรีราชา จังหวัดชลบุรี
และอยู่ห่างไปเพียงประมาณ 120 กิโลเมตรทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงเทพฯ
ซึ่งเป็นตลาดหลักที่สำคัญของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของบริษัทฯ
ความได้เปรียบของที่ตั้งโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ยังช่วยลดต้นทุนและก่อให้เกิดความคล่องตัวในการจัดส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของบริษัทฯ
โดยผ่านทั้งทางท่อส่ง ทางรถบรรทุกและทางเรือ

3.3 การประกอบธุรกิจของบริษัทย่อย บริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้อง

บริษัทฯ เป็นหนึ่งในบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น บริษัทอื่น ๆในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น ถือหุ้นในบริษัทฯ รวมกันเป็นจำนวนร้อยละ 65.99 และกองทุนรวมวายุภักษ์
หนึ่ง ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดย กระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นร้อยละ 7.33 ของหุ้นที่จำหน่ายแล้ว

บริษัทฯ มีบริษัทย่อย 5 บริษัท ได้แก่ บริษัท วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัด บริษัท
ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด บริษัท เพซเซตเตอร์ เอ็นเตอร์ไพรเซส จำกัด บริษัท ไทย
ซี-เซ็นเตอร์ จำกัด และบริษัท โมบิล เอ็นเทอร์ไพรซิส (ประเทศไทย) จำกัด

บริษัท วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัด  ประกอบกิจการให้เช่าที่ดินแก่บริษัทฯ
ภายใต้สัญญาเช่าระยะยาว โดยหุ้นของบริษัท วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัด
ประกอบด้วยหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554 บริษัท
วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัดมีทุนชำระแล้ว 3,333,400 บาท โดยบริษัทฯ
เป็นผู้ถือหุ้นสามัญทั้งหมด ซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 30 ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายทั้งหมดของบริษัท
วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัด สำหรับหุ้นที่เหลือเป็นหุ้นบุริมสิทธิ ซึ่งถือโดยพนักงานของบริษัทฯ
และ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น และในทางบัญชี บริษัทฯ
ได้นำผลการดำเนินงานของบริษัท วิสาหกิจส่งเสริมอุตสาหกรรม จำกัด
มารวมไว้ในงบการเงินรวมของบริษัทฯ สำหรับหุ้นที่เหลือเป็นหุ้นบุริมสิทธิ
ซึ่งถือโดยพนักงานของบริษัทฯ และ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น

บริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด ประกอบกิจการให้เช่าที่ดินแก่บริษัทฯ ภายใต้สัญญาเช่าระยะยาว
โดยหุ้นของบริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด ประกอบด้วยหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิ ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2554 บริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด มีทุนชำระแล้ว 10,000,000 บาท โดยบริษัทฯ
เป็นผู้ถือหุ้นสามัญในจำนวนร้อยละ100 ของหุ้นสามัญทั้งหมดของบริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด
ซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 49 ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายทั้งหมดของบริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ จำกัด
สำหรับหุ้นที่เหลือเป็นหุ้นบุริมสิทธิซึ่งถือโดยพนักงานของบริษัทฯ และ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น และในทางบัญชี บริษัทฯ ได้นำผลการดำเนินงานของบริษัท ร่วมพัฒนาอุตสาหกิจ
จำกัด มารวมไว้ในงบการเงินรวมของบริษัทฯ
สำหรับหุ้นที่เหลือเป็นหุ้นบุริมสิทธิซึ่งถือโดยพนักงานของบริษัทฯ และ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น

บริษัท เพซเซตเตอร์ เอ็นเตอร์ไพรเซส จำกัด ประกอบกิจการให้เช่าที่ดินและอาคารสำนักงาน
แก่บริษัทฯ ภายใต้สัญญาเช่าระยะยาว

บริษัท ไทย ซี-เซ็นเตอร์ จำกัด
ดำเนินธุรกิจสถานีบริการน้ำมันที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมภายใต้ตราสินค้าเอสโซ่และโมบิล
และดำเนินธุรกิจร้านสะดวกซื้อที่จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคอื่น ๆ

บริษัท โมบิล เอ็นเทอร์ไพรซิส (ประเทศไทย) จำกัด
ดำเนินธุรกิจให้บริการจำหน่ายและขนส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม แต่อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน
บริษัทดังกล่าวไม่ได้ประกอบธุรกิจแล้ว

นอกจากนี้บริษัทฯ ได้ถือหุ้นในบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด และ
บริษัทเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) โดยบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด
เป็นบริษัทร่วม (Associate) ระหว่างบริษัทฯ และผู้ประกอบกิจการน้ำมันรายอื่น ๆ
เพื่อทำการก่อสร้างและดำเนินกิจการระบบท่อส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม ซึ่งขนส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันใส
(clean products) จากทั้งโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ และโรงกลั่นน้ำมันของ บมจ. ไทยออยล์
ในศรีราชาไปยังท่าอากาศยานกรุงเทพ (ดอนเมืองและสุวรรณภูมิ) และคลังน้ำมันในอำเภอลำลูกกา
และในจังหวัดสระบุรี และบริษัทเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
ดำเนินธุรกิจทางด้านการบริหารการจัดเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน
และให้บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงแก่อากาศยาน

แผนภูมิต่อไปนี้แสดงถึงโครงสร้างการถือหุ้นในบริษัทต่าง ๆ ที่บริษัทฯ
ถือหุ้นไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2554

[]

3.4 โครงสร้างรายได้

รายได้จากการขาย ประกอบด้วยส่วนธุรกิจการกลั่นน้ำมันและจัดจำหน่ายน้ำมัน (Downstream
Segment) และส่วนธุรกิจปิโตรเคมี (Petrochemical Segment)
โดยส่วนธุรกิจการกลั่นน้ำมันและจัดจำหน่ายน้ำมัน
ประกอบด้วยยอดขายจากผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของบริษัทฯ ซึ่งรวมถึงน้ำมันสำเร็จรูปชนิดเบา
(ประกอบด้วยก๊าซปิโตรเลียมเหลว และน้ำมันเบนซิน) น้ำมันสำเร็จรูปชนิดกึ่งหนักกึ่งเบา
(ประกอบด้วยน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน/น้ำมันก๊าด และน้ำมันดีเซล) และน้ำมันสำเร็จรูปชนิดหนัก
(ประกอบด้วยน้ำมันเตาและยางมะตอย) และผลิตภัณฑ์หล่อลื่น ส่วนธุรกิจปิโตรเคมี
ประกอบด้วยรายได้จากการขายผลิตภัณฑ์อะโรเมติกส์และเคมีภัณฑ์อื่น ๆ ของบริษัทฯ
ซึ่งรวมถึงพาราไซลีน สารเบนซีนเข้มข้น สารทำละลายและสารพลาสติกไซเซอร์ ทั้งนี้
ราคาขายของบริษัทฯ ได้รวมภาษีสรรพสามิตและเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงไว้ด้วย ซึ่งบริษัทฯ
มีหน้าที่จัดเก็บและนำส่งต่อให้แก่หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องต่อไป

ตารางดังต่อไปนี้แสดงรายได้จากการขายของบริษัทฯ สำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
และรายได้จากการขายจากผลิตภัณฑ์อะโรเมติกส์และเคมีภัณฑ์อื่น ๆ ของบริษัทฯ
สำหรับช่วงระยะเวลาที่ระบุ

+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       | ปีสิ้น   |       |      |      |      |       |
|                       | สุดวันที่ |       |      |      |      |       |
|                       | 31    |       |      |      |      |       |
|                       | ธ     |       |      |      |      |       |
|                       | ันวาคม |       |      |      |      |       |
+=======================+=======+=======+======+======+======+=======+
|                       | 2552  |       | 2553 |      | 2554 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       | รายไ  | ร้อยละ | รา   | ร    | รา   | ร้อยละ |
|                       | ด้จากก | ของรา | ยได้จ | ้อยละ | ยได้จ | ของ   |
|                       | ารขาย | ยได้จา | ากกา | ของร | ากกา | รา    |
|                       |       | กการข | รขาย | ายได | รขาย | ยได้จา |
|                       |       | ายรวม |      | ้จากก |      | กการข |
|                       |       |       |      | ารขา |      | ายรวม |
|                       |       |       |      | ยรวม |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       | (ล    |       |      |      |      |       |
|                       | ้านบาท |       |      |      |      |       |
|                       | ยกเว้น |       |      |      |      |       |
|                       | อัตราร |       |      |      |      |       |
|                       | ้อยละ) |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| ส่วนธุรกิจการกล          |       |       |      |      |      |       |
| ั่นน้ำมันและจัดจำหน่ายน้ำมัน: |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| น้ำมันสำเร็จรูปชนิดเบา     |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   ก๊าซปิโตรเลียมเหลว     | 3,695 | 2.3   | 2    | 1.4  | 4    | 2.4   |
|                       |       |       | ,495 |      | ,991 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| น้ำมันเบนซิน⁽¹⁾          | 4     | 29.2  | 53   | 29.9 | 55   | 26.9  |
|                       | 7,571 |       | ,555 |      | ,426 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| รวมน้ำมันสำเร็จรูปชนิดเบา  | 5     |       | 56   |      | 60   |       |
|                       | 1,266 |  31.5 | ,050 | 31.3 | ,417 |  29.3 |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| น้ำม                   |       |       |      |      |      |       |
| ันสำเร็จรูปชนิดกึ่งหนักกึ่งเบา |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   น้ำมันเช              | 1     | 6.2   | 11   | 6.2  | 16   | 8.2   |
| ื้อเพลิงอากาศยาน/น้ำมันก๊าด | 0,214 |       | ,152 |      | ,963 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   น้ำมันดีเซล            | 6     | 40.8  | 76   | 42.6 | 79   | 38.7  |
|                       | 6,407 |       | ,314 |      | ,537 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   รวมน้ำม              | 7     | 47.0  | 87   | 48.8 | 96   | 46.9  |
| ันสำเร็จรูปชนิดกึ่งหนักกึ่งเบา | 6,621 |       | ,466 |      | ,500 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| น้ำมันสำเร็จรูปชนิดหนัก     |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   น้ำมันเตา             | 1     | 7.7   | 12   | 6.8  | 14   | 6.9   |
|                       | 2,555 |       | ,292 |      | ,167 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   ยางมะตอย            | 1,845 | 1.1   | 1    | 1.1  | 1    | 0.9   |
|                       |       |       | ,938 |      | ,829 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       | 1     | 8.8   | 14   | 7.9  | 15   | 7.8   |
|  รวมน้ำมันสำเร็จรูปชนิดหนัก | 4,400 |       | ,230 |      | ,996 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| ผลิตภัณฑ์หล่อลื่น           |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   น้ำมันหล่อลื่นและจารบี    | 3,057 | 1.9   | 3    | 1.8  | 3    | 1.8   |
|                       |       |       | ,296 |      | ,593 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| อื่น ๆ⁽²⁾               | 986   | 0.6   | 1    | 0.7  | 4    | 2.1   |
|                       |       |       | ,274 |      | ,358 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| รายได้สุทธิจากบริการ⁽³⁾   | 515   | 0.3   | 496  | 0.3  | 567  | 0.3   |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   รวมรายไ             | 14    | 90.1  | 162  | 90.8 | 181  | 88.2  |
| ด้จากการขายส่วนธุรกิจการก | 6,845 |       | ,812 |      | ,431 |       |
| ลั่นน้ำมันและจัดจำหน่ายน้ำมัน |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| ส่วนธุรกิจปิโตรเคมี:       |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   พาราไซลีน            | 1     | 7.3   | 10   | 6.0  | 17   | 8.7   |
|                       | 1,863 |       | ,742 |      | ,870 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   สารเบนซีนเข้มข้น       | 430   | 0.3   | 887  | 0.5  | 917  | 0.5   |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   สารทำละลาย          | 2,332 | 1.4   | 2    | 1.6  | 3    | 1.7   |
|                       |       |       | ,901 |      | ,560 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   สารพลาสติกไซเซอร์     | 1,375 | 0.9   | 1    | 1.1  | 1    | 0.9   |
|                       |       |       | ,898 |      | ,875 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   อื่น ๆ⁽⁴⁾             | 0     | 0.0   | 0    | 0.0  | 0    | 0     |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| รายได้สุทธิจากการบริการ   | 65    | 0.0   | 65   | 0.0  | 57   | 0.0   |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|   รวมรายไ             | 1     | 9.9   | 16   | 9.2  | 24   | 11.8  |
| ด้จากการขายส่วนธุรกิจปิโตร | 6,065 |       | ,493 |      | ,279 |       |
|                       |       |       |      |      |      |       |
|   เคมี                 |       |       |      |      |      |       |
|   ................    |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
|                       |       |       |      |      |      |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+
| รวมรายได้จากการขาย     | 16    | 100.0 | 179  | 1    | 205  | 100.0 |
|                       | 2,910 |       | ,305 | 00.0 | ,710 |       |
+-----------------------+-------+-------+------+------+------+-------+

(1) รายได้จากการขายน้ำมันเบนซินได้รวมรายได้จากการขายแนฟทาและรีฟอร์เมตไว้ด้วย

(2) รายได้อื่น ๆ รวมรายได้จากการขายน้ำมันดิบซึ่งบริษัทฯ ได้ซื้อมาจากบริษัทในเครือ
แต่ได้ขายต่อก่อนที่จะนำเข้าสู่กระบวนการกลั่น และยังรวมถึงสินค้าที่จัดจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อ

(3) รายได้สุทธิจากบริการ โดยหลักประกอบด้วย ค่าใช้สิทธิ (franchise fee)
จากตัวแทนจำหน่าย ค่าจัดการผลิตภัณฑ์ และค่าเก็บรักษาสินค้าจากลูกค้าในธุรกิจการบิน และค่าเช่า

(4) รายได้อื่น ๆ จากการขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีอื่น ๆ

3.5 ข้อได้เปรียบในการแข่งขัน

บริษัทฯ เชื่อว่า บริษัทฯ มีข้อได้เปรียบในการแข่งขันที่สำคัญดังนี้

โรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ของบริษัทฯ ช่วยให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้

โรงกลั่นน้ำมันแบบคอมเพล็กซ์ของบริษัทฯ ทำให้บริษัทฯ
มีความคล่องตัวอย่างสูงในการแปลงน้ำมันดิบที่รับเข้ามาเพื่อให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงในปริมาณที่มากกว่า
ด้วยความสามารถในการใช้น้ำมันดิบที่ยากต่อการกลั่น(น้ำมันประเภทที่ยากต่อการกลั่นมักจะมีราคาต่ำกว่าน้ำมันโดยทั่วไป)
มากกว่าและต้นทุนต่ำกว่า โดยยังสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ ในขณะที่บริษัทฯ
ก็สามารถเพิ่มผลกำไรได้อย่างเต็มที่ โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ได้รับการออกแบบให้มีอัตราส่วนความสามารถในการกำจัดกำมะถันต่อกำลังการกลั่น
(hydro-treating-to-refining ratio) ที่สูง โดยคิดเป็นร้อยละ 86
ซึ่งอัตราส่วนนี้อยู่ในระดับที่ดีเมื่อเปรียบเทียบกับโรงกลั่นน้ำมันแห่งอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
โดยเปรียบเทียบจากข้อมูลของ Oil and Gas Journal Worldwide Refining Survey ปี
2554 และทำให้บริษัทฯ มีความคล่องตัวมากขึ้นในการเลือกใช้น้ำมันดิบที่มีกำมะถันสูง
และเพิ่มความสามารถในการผลิตน้ำมันดีเซลที่มีกำมะถันต่ำได้มากขึ้นด้วย

บริษัทฯ ได้รับประโยชน์จากการมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่เป็นเงินสดอยู่ในระดับที่ต่ำ

การประกอบธุรกิจของบริษัทฯ มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่เป็นเงินสดที่ค่อนข้างต่ำ
เมื่อเปรียบเทียบกับโรงกลั่นน้ำมันแห่งอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ทั้งนี้จากโรงกลั่นน้ำมันจำนวน
61 แห่งในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิกที่เข้าร่วมในการสำรวจประจำปี 2553 ซึ่งดำเนินการโดย
Solomon Associates ซึ่งจัดทำขึ้นทุก ๆ สองปี บริษัทฯ
ได้รับการจัดอันดับอยู่ในกลุ่มที่ดีที่สุดของการจัดอันดับที่จัดแบ่งออกเป็นสี่กลุ่มย่อย (top quartile)
ในด้านการมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่เป็นเงินสดโดยรวม (total cash operating
expenses) ทั้งนี้การจัดอันดับโดย Solomon Associates
ได้คำนึงถึงแบบและโครงสร้างระบบโรงกลั่นน้ำมันที่แตกต่างกัน
เพื่อให้การประเมินและเปรียบเทียบสะท้อนถึงผลดำเนินงานของโรงกลั่นนั้นๆ อย่างมีนัยสำคัญ

การดำเนินงานทางด้านการกลั่นน้ำมันดิบ
การผลิตอะโรเมติกส์และการตลาดที่มีการเชื่อมโยงกันแบบครบวงจร

บริษัทฯ เป็นผู้ดำเนินงานโรงกลั่นน้ำมันดิบและโรงงานอะโรเมติกส์ที่ครบวงจร
รวมทั้งเครือข่ายสถานีบริการน้ำมันค้าปลีกที่มากที่สุดในกลุ่มบริษัทผู้ค้าน้ำมันระหว่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในประเทศไทย
การดำเนินงานแบบครบวงจรนี้ทำให้บริษัทฯ มีกำไร (margin) ที่สูง โดยบริษัทฯ
จะเลือกผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีผลตอบแทนสูงกว่าระหว่างกิจการโรงกลั่นน้ำมันและกิจการผลิตอะโรเมติกส์
ทั้งนี้
ด้วยความช่วยเหลือจากโปรแกรมซอฟต์แวร์ที่ทันสมัยซึ่งสามารถช่วยในการกำหนดสัดส่วนการผลิตผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดได้อย่างเหมาะสม

การดำเนินงานที่ครบวงจรนี้ยังสามารถช่วยลดต้นทุนการดำเนินงานด้วย
อันเป็นผลเนื่องมาจากการร่วมกันแบ่งรับต้นทุนคงที่ระหว่างกิจการโรงกลั่นน้ำมันและกิจการผลิตอะโรเมติกส์
นอกจากนี้ บริษัทฯ เชื่อว่าการดำเนินงานทางด้านการตลาดของบริษัทฯ
ซึ่งครอบคลุมช่องทางการพาณิชย์ (รวมถึงลูกค้าในกลุ่มอุตสาหกรรม ผู้ค้าส่ง
อุตสาหกรรมการบินและการเดินเรือ) การค้าปลีกและการส่งออก ทำให้บริษัทฯ
มีความหลากหลายในการจัดจำหน่ายมากกว่า อีกทั้งยังเป็นการเสริมความสามารถของบริษัทฯ
ที่จะเลือกผลิตผลิตภัณฑ์ซึ่งให้ผลตอบแทนที่สูงกว่า บริษัทฯ เชื่อว่า
การดำเนินงานแบบครบวงจรจะช่วยทำให้บริษัทฯ
สามารถแข่งขันได้ในตลาดที่มีการแข่งขันสูงและมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

ความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งกับเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น และบริษัทในเครือ

บริษัทฯ ในฐานะหนึ่งในบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
ได้นำแนวทางที่มีความเป็นระเบียบวินัยอย่างสูงของเอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่นมาใช้ในธุรกิจและการดำเนินงาน รูปแบบการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
มุ่งเน้นที่ปัจจัยพื้นฐานระยะยาวและการเพิ่มมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้น บริษัทฯ
ได้รับการสนับสนุนทางด้านการดำเนินงาน
เทคโนโลยีและการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพจากเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น บริษัทฯ
สามารถใช้ประโยชน์จากความสามารถในการจัดหาน้ำมันดิบทั่วโลกของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
เพื่อการจัดหาน้ำมันดิบอย่างมีประสิทธิภาพทางด้านต้นทุนและมีแหล่งวัตถุดิบที่แน่นอนเพื่อการดำเนินการกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
และยังสามารถใช้เครือข่ายข้อมูลการขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและเคมีภัณฑ์ที่มีอยู่ทั่วโลกของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น เพื่อให้ได้ผลประโยชน์สูงสุดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของบริษัทฯ
และเนื่องจากบริษัทฯ เข้าเป็นคู่สัญญาในสัญญาวิจัยพื้นฐาน (Standard Research Agreement)
กับบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น บริษัทฯ
จึงมีสิทธิในโครงการวิจัยและพัฒนาที่ดำเนินการโดยบริษัทในเครือของเอ็กซอนโมบิล คอร์ปอเรชั่น
และทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้อง

บริษัทฯ ได้เข้าทำสัญญากับบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่นซึ่งให้การสนับสนุนทางด้านธุรกิจและเทคโนโลยีเพื่อให้มีประสิทธิภาพทางด้านต้นทุน
รวมทั้งการบัญชี การบริการลูกค้า งานทรัพยากรบุคคลและบริการสารสนเทศ ฯลฯ

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้รับประโยชน์จากการใช้เครื่องหมายการค้า “เอสโซ่”
และเครื่องหมายการค้าอื่น ๆ ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิจากเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
และ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
รวมทั้งความช่วยเหลือทางด้านบุคลากรฝ่ายบริหารจัดการและเทคนิค
และการสนับสนุนทางด้านธุรกิจจากเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น

ด้วยความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งที่มีกับเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น และบริษัทในเครือ บริษัทฯ
จึงสามารถสรรหาบุคลากรที่มีคุณสมบัติเป็นเลิศ
และสามารถพัฒนาความเชี่ยวชาญของพนักงานได้อย่างต่อเนื่อง
มีการหมุนเวียนให้พนักงานไปทำงานกับบริษัทต่าง ๆ ในเครือของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
เพื่อให้มีประสบการณ์กว้างไกลยิ่งขึ้น และเพิ่มพูนความเชี่ยวชาญ บริษัทฯ
เชื่อว่าการแลกเปลี่ยนพนักงานช่วยให้บริษัทฯ สามารถจูงใจและรักษาบุคลากรที่มีความโดดเด่นไว้ได้
อีกทั้งทำให้มั่นใจว่า บริษัทฯ จะสามารถดำรงรักษามาตรฐานขั้นสูงของเอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่นได้

ความได้เปรียบของสถานที่ตั้ง

โรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ ตั้งอยู่ใกล้ท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง ที่ศรีราชา จังหวัดชลบุรี
ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงเทพฯ ซึ่งอยู่ห่างเป็นระยะทางเพียงประมาณ 120 กิโลเมตร
โดยที่ตั้งดังกล่าว ทำให้บริษัทฯ ได้รับประโยชน์จากความพร้อมในการเข้าถึงท่าเรือน้ำลึก
เครือข่ายถนนและแนวท่อส่งผลิตภัณฑ์ที่สามารถขนส่งได้หลายชนิด (multi-product
transmission pipeline)
รวมถึงการตั้งอยู่ใกล้กับสถานที่จัดจำหน่ายและศูนย์กลางความต้องการที่สำคัญ
ซึ่งเป็นการช่วยลดต้นทุนในการขนส่ง และเอื้อประโยชน์หลายประการทางด้านการจัดส่ง
และการกระจายผลิตภัณฑ์

ด้วยข้อได้เปรียบของสถานที่ตั้ง บริษัทฯ
จึงสามารถรับการส่งมอบน้ำมันดิบได้ทั้งโดยทางทุ่นรับน้ำมันดิบแบบหลายจุด (multiple point
buoy mooring facilities) ของบริษัทฯ รับเรือบรรทุกน้ำมันดิบได้ถึง 120,000 เดทเวทตัน
(dwt) และสำหรับเรือบรรทุกน้ำมันดิบขนาดใหญ่ (very large crude carriers (“VLCC”))
จะรับผ่านทางทุ่นรับน้ำมันดิบแบบจุดเดียว (single buoy mooring facilities) ของ บมจ.
ไทยออยล์ ซึ่งบริษัทฯ เข้าใช้ประโยชน์จากทุ่นรับน้ำมันของ บมจ. ไทยออยล์ ตามสัญญาที่มีกับ บมจ.
ไทยออยล์

บริษัทฯ มีหน่วยกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืดและหน่วยกรองน้ำระบบรีเวิร์สออสโมซิส (desalination
and reverse osmosis facilities) ซึ่งมีกำลังการผลิตน้ำรวมชั่วโมงละ 140 ตัน
รวมทั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันก๊าซสามเครื่อง และหม้อไอน้ำเสริมสองเครื่อง
ซึ่งใช้ก๊าซที่ผลิตจากโรงกลั่นน้ำมันและสามารถผลิตไอน้ำได้ชั่วโมงละ 120
ตันเพื่อการดำเนินงานโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
หน่วยกลั่นน้ำทะเลเป็นน้ำจืดและหน่วยกรองน้ำระบบรีเวิร์สออสโมซิส เครื่องกำเนิดพลังงานร่วม
และหม้อไอน้ำของบริษัทฯ สามารถผลิตน้ำจืด ไฟฟ้าและไอน้ำสำหรับใช้ในโรงกลั่นน้ำมันของบริษัทฯ
ได้อย่างเพียงพอ

3.6 กลยุทธ์ในการประกอบธุรกิจ

รูปแบบการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ เน้นความมีวินัยและประกอบธุรกิจอย่างตรงไปตรงมา
โดยคำนึงถึงโอกาสในระยะยาวและเน้นที่การเพิ่มมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้นในขณะที่มีการบริหารจัดการความเสี่ยงที่เหมาะสมควบคู่ไปด้วย
โดยกลยุทธ์สำคัญซึ่งเกี่ยวเนื่องกับรูปแบบการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
ซึ่งสอดคล้องกับกลยุทธ์ของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่นทั่วโลก ที่จะยังคงถือปฏิบัติต่อไป มีดังนี้

3.6.1 การดำเนินงานด้วยความปลอดภัยและมีสภาพแวดล้อมที่ดี

บริษัทฯ ถือว่าความปลอดภัยเป็นเรื่องที่มีความสำคัญเป็นอันดับแรก บริษัทฯ เชื่อว่าบริษัทฯ
มีประวัติด้านความปลอดภัยที่ดีเยี่ยมในประเทศไทย บริษัทฯ
มีนโยบายที่จะต้องปฏิบัติตามกฏหมายและกฏระเบียบที่มีผลบังคับใช้ทั้งหมดและบริษัทฯ
จะรักษาประวัตินี้ไว้ ความมุ่งมั่นของบริษัทฯ ที่มีต่อความปลอดภัย สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม
เป็นการสร้างรากฐานที่ดีสำหรับธุรกิจทุกด้าน

3.6.2 การรักษามาตรฐานขั้นสูง

บริษัทฯ ตระหนักถึงความสำคัญของบรรษัทภิบาล การกำกับดูแลธุรกิจอย่างเคร่งครัด
ความซื่อสัตย์สุจริตและมาตรฐานจริยธรรมขั้นสูง
มาตรฐานเหล่านี้ได้ถูกนำมาใช้เป็นมาตรฐานในการดำเนินงานของบริษัทฯ
ซึ่งพนักงานทุกคนของบริษัทฯ ต้องปฏิบัติ บริษัทฯ เชื่อว่า มาตรการที่บริษัทฯ
จะใช้เพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ดังกล่าวมีความสำคัญเทียบเท่ากับผลลัพธ์ที่จะได้

รูปแบบการประกอบธุรกิจที่ดำเนินอย่างตรงไปตรงมา มาตรฐานทางด้านจริยธรรม
และวัฒนธรรมความซื่อสัตย์สุจริต
นโยบายในการปฏิบัติตามกฎหมายและมีความรับผิดชอบเป็นปัจจัยพื้นฐานของธุรกิจของบริษัทฯ
และเป็นสิ่งที่จำเป็นต่อความสำเร็จของบริษัทฯ

3.6.3 การลงทุนอย่างมีวินัย

บริษัทฯ พยายามที่จะแสวงหาโอกาสการลงทุนที่มีคุณภาพ
ภายใต้แนวทางที่จะดำเนินการเลือกเฟ้นอย่างมีวินัย โอกาสการลงทุนต่าง ๆ
จะถูกทดสอบภายใต้แบบจำลองผลตอบแทนทางธุรกิจในสถานการณ์ต่าง ๆ อย่างรอบด้าน
เพื่อความยืดหยุ่นต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป ภายหลังจากการลงทุน บริษัทฯ
จะทำการประเมินโครงการที่สำคัญทั้งหมดอย่างเคร่งครัด
ความรู้นี้จะถูกผนวกเข้ากับการวางแผนและออกแบบโครงการในอนาคต
เพื่อเพิ่มมูลค่าของสินทรัพย์อย่างสูงสุด

3.6.4 การมุ่งสู่ความเป็นเลิศในการดำเนินงาน

ระบบการบริหารจัดการและวัฒนธรรมองค์กรของบริษัทฯ สะท้อนให้เห็นว่าบริษัทฯ
มีความมุ่งมั่นอย่างแน่วแน่ที่จะดำรงความปลอดภัยในการดำเนินงานและความมีเอกภาพ บริษัทฯ
พยายามที่จะดำเนินธุรกิจตามมาตรฐานอุตสาหกรรมขั้นสูงสุดในทุกด้าน

เพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายนี้ บริษัทฯ ดำเนินการตามระบบการจัดการต่าง ๆ
ซึ่งได้รับการพิสูจน์แล้วอย่างกว้างขวาง ระบบเหล่านี้ใช้แนวทางการดำเนินการในเชิงรุก
(proactive approach) และครอบคลุมการดำเนินงานของบริษัทฯ ในทุกด้านที่สำคัญ
เริ่มตั้งแต่ความปลอดภัย จริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ การเงิน การดำเนินและประเมินโครงการ
จนถึงการกำกับดูแลธุรกิจ การรักษาความปลอดภัย สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม
และการดำเนินการเพื่อปรับปรุงผลกำไร

บริษัทฯ ใช้ระบบบริหารการปฏิบัติงานให้มีความปลอดภัย (Operations Integrity
Management System (“OIMS”)) ซึ่งเป็นระบบที่เอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่นได้พัฒนาขึ้นเพื่อที่จะใช้ในการประเมินและปรับปรุงการจัดการความเสี่ยงทางด้านการรักษาความปลอดภัย
สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม ระบบนี้ทำให้บริษัทฯ สามารถวัดความก้าวหน้าในงาน
และมั่นใจได้ในการบริหารจัดการเพื่อให้บรรลุผลในด้านเหล่านี้

บริษัทฯ พยายามที่จะเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (energy efficiency) อย่างต่อเนื่อง
และได้ใช้ระบบการบริหารจัดการพลังงานระดับโลก (Global Energy Management System
(“GEMS”)) ของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
ซึ่งเน้นที่การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยผ่านระบบที่มีความครอบคลุมและเข้มงวดตามแนวปฏิบัติที่ดีในการดำเนินงาน
การบำรุงรักษา การออกแบบและวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุดสำหรับการบริหารจัดการทางด้านพลังงาน

บริษัทฯ ได้ใช้โปรแกรม “self-help” ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างเครือข่ายทั่วโลกของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่น เพื่อช่วยในการบ่งชี้ถึงสิ่งที่สามารถปรับปรุงให้ดีขึ้นได้
โดยอ้างอิงจากวิธีปฏิบัติที่ดีซึ่งเป็นสากล (global best
practices)โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการกระจายความหลากหลายของวัตถุดิบ
โอกาสในการใช้กระบวนการจัดการน้ำมันดิบที่คิดค้นขึ้นใหม่ โอกาสในการเพิ่มเติมประสิทธิภาพ
ทางเลือกในการใช้ประโยชน์จากโอกาสทางเศรษฐกิจ
และเทคโนโลยีการปรับขยายกระบวนการผลิต (debottleneck) ในหน่วยที่สร้างผลกำไร บริษัทฯ
ใช้โปรแกรม “self-help” เพื่อช่วยเพิ่มกำไรของบริษัทฯ
โดยแนวทางสำหรับการเพิ่มกำไรของบริษัทฯ รวมถึงการกลั่นน้ำมันดิบที่ยากต่อการกลั่น
(challenged crude)
การใช้หน่วยแปรสภาพน้ำมันหนักให้เป็นน้ำมันเบาโดยการแปรสภาพโมเลกุล (Fluidized
Catalytic Cracking Unit : FCCU) อย่างเต็มที่เพื่อเพิ่มอัตราการผลิต
การสร้างรายได้จากน้ำมันเชื้อเพลิงสำรองผ่านทางเครือข่ายของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น
และการพัฒนาประสิทธิภาพในการใช้พลังงานให้ดียิ่งขึ้น

3.6.5 การสร้างผลประกอบการสูงสุดโดยการประสานเชื่อมโยงหน่วยผลิต

บริษัทฯ เป็นผู้ประกอบการในส่วนธุรกิจการกลั่นน้ำมันและจัดจำหน่ายน้ำมัน
ซึ่งรวมถึงธุรกิจค้าปลีกน้ำมัน และธุรกิจอะโรเมติกส์ที่มีการเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียวกันแบบครบวงจร
บริษัทฯ ได้รับประโยชน์จากการประสานเชื่อมโยงกันของหน่วยผลิตแบบครบวงจร (integration)
ภายในกิจการของบริษัทฯ โดยการประสานเชื่อมโยงกันทั้งทางด้านกายภาพของหน่วยผลิตต่าง ๆ
และการประสานเชื่อมโยงกันผ่านทางการเข้าถึงเครือข่ายที่กว้างขวางของผู้เชี่ยวชาญทางด้านเทคนิคของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือ
การประสานเชื่อมโยงกันของหน่วยกลั่นน้ำมันดิบและหน่วยผลิตอะโรเมติกส์นี้เป็นการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพทางด้านต้นทุน
ด้วยการเลือกใช้วัตถุดิบและการแลกเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปอย่างเหมาะสมที่สุด

การประสานกันของธุรกิจกลั่นน้ำมัน
ธุรกิจค้าปลีกและธุรกิจขายในเชิงพาณิชย์เป็นการเสริมประโยชน์ต่อบริษัทฯ ด้วยเช่นกัน บริษัทฯ
จะเน้นที่การให้ความสำคัญกับการนำเสนอผลิตภัณฑ์ให้แก่กลุ่มลูกค้าที่หลากหลาย
เพื่อที่จะสร้างมูลค่าสูงสุดสำหรับผลิตภัณฑ์กลั่นของบริษัทฯ

3.6.6 การเพิ่มประสิทธิภาพและการเข้าถึงเทคโนโลยีผ่านทางความสัมพันธ์ที่มีกับเอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่น

เพื่อการสร้างผลการดำเนินงานที่ดีเยี่ยมภายในสภาพแวดล้อมของสินค้าโภคภัณฑ์ที่มีลักษณะเป็นวัฏจักร
บริษัทฯ ได้พยายามศึกษาและดำเนินตามแนวทางปฏิบัติที่ดีซึ่งบริษัทฯ
เชื่อว่าเป็นประโยชน์ต่อทุกขั้นตอนของวงจรของตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ บริษัทฯ
ได้มีการปรับปรุงธุรกิจของบริษัทฯ อย่างต่อเนื่อง
เพื่อที่จะช่วยให้สามารถระบุถึงข้อมูลและความเสี่ยงที่เป็นจุดวิกฤตได้อย่างทันท่วงที
โดยมีการแบ่งปันความรู้ เทคโนโลยีและแนวทางปฏิบัติที่ดีระหว่างกันภายในเครือข่ายของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่นทั่วโลก รวมถึงแนวทางการแก้ปัญหาที่เคยเกิดขึ้นในอดีต
เพื่อให้สามารถจัดการกับสถานการณ์เฉพาะหน้าต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บริษัทฯ เชื่อว่า การได้เข้าถึงการวิจัยและพัฒนา เทคโนโลยี และระบบการบริหารจัดการที่เอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือเป็นเจ้าของทำให้บริษัทฯ มีข้อได้เปรียบในการแข่งขัน
บริษัทฯ มุ่งที่จะใช้ประโยชน์จากผลงานที่คิดค้นขึ้นใหม่ของเอ็กซอน โมบิล
คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือต่อไป เพื่อเพิ่มอัตราการใช้กำลังการกลั่น
และอัตราการใช้กำลังการผลิต (utilization rate) ตลอดจนอัตราผลผลิต (throughput)
ของบริษัทฯ ทั้งนี้ โดยการปรับปรุงความมีเสถียรภาพ การขจัดข้อจำกัดต่าง ๆ
การกำหนดระยะเวลาที่จำเป็นต้องใช้ในการซ่อมบำรุงใหญ่
และการปรับช่วงระยะเวลาระหว่างการหยุดเดินเครื่องจักร (downtimes) ให้ดีที่สุด
การปรับปรุงต่าง ๆ ของบริษัทฯ ล้วนได้รับการขับเคลื่อนจากการใช้ระบบการบริหารจัดการที่มีวินัย
เช่น ระบบ Global Reliability System ของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น และระบบ
Molecule Management Program ของเอ็กซอน โมบิล คอร์ปอเรชั่น ซึ่งทำให้บริษัทฯ
สามารถลดต้นทุนวัตถุดิบ เพิ่มผลตอบแทน และมูลค่าผลิตภัณฑ์ให้ได้สูงสุด

บริษัทฯ
ยังได้ใช้ประโยชน์จากประสบการณ์ค้าปลีกและการวิจัยผู้บริโภคและตลาดที่มีอยู่อย่างหลากหลายของเอ็กซอน
โมบิล คอร์ปอเรชั่นและ/หรือบริษัทในเครือ ในการนำเสนอรูปแบบการค้าปลีกแบบใหม่
และผลิตภัณฑ์ที่จะตอบสนองความต้องการและความคาดหวังของลูกค้าอย่างครบถ้วน
โดยนำเสนอความสะดวก คุณภาพ และมูลค่า นอกจากนี้ บริษัทฯ
พยายามที่จะเพิ่มรายได้จากสินค้าซึ่งไม่ใช่น้ำมันเชื้อเพลิง และร้านค้าสะดวกซื้อ
เพื่อเพิ่มความสามารถในการทำกำไรของสถานีบริการน้ำมันของบริษัทฯ ให้สูงสุดด้วย