2. ปัจจัยความเสี่ยง

ในปี 2555 คณะจัดการกลุ่มฯ ได้ใช้แนวทางบริหารความเสี่ยงที่ดำเนินการครอบคลุมทั้งแนวตั้ง
(ตั้งแต่ระดับบริหารลงไปถึงระดับปฏิบัติ) และแนวขวาง (สายงานหลักและสายงานสนับสนุน)
โดยจัดตั้งคณะกรรมการย่อย ได้แก่ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ประกอบด้วย
รองกรรมการผู้จัดการ (สนับสนุน) เป็นประธาน รองกรรมการผู้จัดการ (ปฏิบัติการ)
รองกรรมการผู้จัดการ (ธุรกิจ) ผู้อำนวยการอาวุโส (การเงินกลุ่ม) และ ผู้อำนวยการอาวุโส
(สารสนเทศกลุ่ม)
ซึ่งเป็นผู้บริหารระดับสูงที่รับผิดชอบต่อการขับเคลื่อนธุรกิจและบรรดาความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องในสายงานของตน
คณะกรรมการย่อยชุดนี้ได้ระบุความเสี่ยงสำคัญ 3
ด้านที่อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อการประกอบธุรกิจและผลการดำเนินงานของกลุ่มฯ อันได้แก่

1. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

1.1 ความเสี่ยงจากสภาวะเศรษฐกิจและสภาวะตลาด

ในฐานะที่กลุ่มฯ เป็นผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางทะเลประเภทตู้คอนเทนเนอร์
ทั้งประเภทกองเรือฟีดเดอร์
ที่ขนส่งสินค้าระหว่างเมืองท่าย่อยในภูมิภาคกับเมืองท่าหลักที่เป็นศูนย์กลางการขนถ่ายสินค้าของภูมิภาคให้แก่สายการเดินเรือหลักๆ
ของโลก
และให้บริการสายการเดินเรือประเภทประจำเส้นทางที่ให้บริการโดยใช้ตู้คอนเทนเนอร์ของกลุ่มฯ
เอง ความสำเร็จทางธุรกิจและผลประกอบการของกลุ่มฯ
จึงขึ้นอยู่กับเสถียรภาพของปริมาณการค้าระหว่างประเทศและปริมาณการค้าในภูมิภาค
การถดถอยของเศรษฐกิจมหภาคและการลดลงของกิจกรรมการค้าในเมืองท่าต่างๆ ที่กลุ่มฯ
ประกอบการอยู่ย่อมมีผลกระทบต่อปริมาณการขนส่งสินค้าและกดดันอัตราค่าระวางให้ลดลง

ทางกลุ่มฯ ได้ทำงานอย่างหนักที่จะรับมือกับสถานการณ์เลวร้ายที่อาจเกิดขึ้น
และปรับกลยุทธ์ทางธุรกิจให้ทันสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
แม้ว่าการดำเนินมาตรการต่างๆ ของกลุ่มฯ
อาจกระทำได้เพียงในขอบเขตที่จำกัดในสภาวะเศรษฐกิจโลกตกต่ำและตลาดการค้ามีความผันผวน
กลุ่มฯ ยังคงแสวงหาช่องทางที่จะปรับปรุงและรักษาส่วนแบ่งตลาดที่มี
รวมทั้งโอกาสการค้าในตลาดใหม่ๆ กลุ่มฯ
พยายามอย่างเต็มที่ที่จะลดความเสี่ยงด้านนี้ด้วยการพัฒนาประสิทธิภาพในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2555 ทางกลุ่มฯ
ได้ดำเนินมาตรการหลายประการไปพร้อมกันเพื่อลดความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ
โดยได้ปรับกลยุทธ์ทางธุรกิจให้สอดคล้องกับสถานการณ์เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานและเพิ่มรายได้
ทางกลุ่มฯ ได้ยกเลิกบริการที่ไม่สามารถสร้างกำไรที่คงที่ได้
และปรับเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้าเป็นการขนส่งโดยตรง
เพื่อให้สินค้าถึงปลายทางโดยรวดเร็วโดยไม่เข้าจอดท่าเพื่อเปลี่ยนถ่ายสินค้าเท่าที่จะทำได้

ในขณะเดียวกัน กลุ่มฯ ได้แสวงหาคู่ค้าใหม่เพื่อขยายบริการในเส้นทางขนส่งใหม่ๆ
และพัฒนาทางด้านลูกค้าสัมพันธ์ให้มีความเข้มแข็งเพื่อให้บริการที่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น
หากไม่นำเรื่องด้อยค่าของเรือมาเป็นปัจจัยในการพิจารณา
ต้องถือว่าความพยายามดังกล่าวข้างต้นได้ผล ทำให้กลุ่มฯ มีผลขาดทุนจากการดำเนินงานในปี 2555
ลดลงมากเมื่อเทียบกับปี 2554 สำหรับปี 2556 ทางกลุ่มฯ
จะต้องดำเนินงานด้านการตลาดในเชิงรุกมากขึ้นเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้

1.2 การแข่งขันด้านอัตราค่าระวาง

สภาวะตลาดการค้าที่ซบเซา และจำนวนเรือที่มีมากกว่าปริมาณสินค้าจากการที่สายเรือใหญ่ต่างๆ
ได้เข้ามาแข่งขันในภูมิภาคนี้
ทำให้การแข่งขันด้านอัตราค่าระวางกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญประการหนึ่งสำหรับธุรกิจการขนส่งสินค้าทางทะเล
อัตราค่าระวางได้รับผลกระทบโดยตรงจากปัจจัยต่างๆ เช่น อัตราเติบโตของการค้าโลก
การขาดสมดุลการค้าทางด้านอุปสงค์และอุปทานในภาคส่งออกและนำเข้าในแต่ละประเทศ ซึ่งกลุ่มฯ
ไม่อาจหลีกเลี่ยงผลกระทบดังกล่าวได้ กลุ่มฯ ได้กำหนดนโยบายที่จะพัฒนาความสัมพันธ์กับลูกค้า
ให้เข้มแข็งยิ่งขึ้นเพื่อลดผลกระทบของความเสี่ยงดังกล่าว

1.3 ความไม่สมดุลของอุปสงค์และอุปทาน

สภาวะตลาดที่ไม่ปกติ อันได้แก่ การลดลงอย่างมากของกิจกรรมการค้าโลกและในภูมิภาคนี้
ส่งผลให้ความต้องการและปริมาณขนส่งสินค้าลดลงอย่างรุนแรง
การขาดสมดุลของปริมาณสินค้าในภาคส่งออกและนำเข้าในแต่ละประเทศก็เป็นความเสี่ยงของธุรกิจการขนส่งสินค้าทางทะเล
ในสภาพแวดล้อมที่ไม่อำนวยเมื่อตลาดการขนส่งขาดสมดุลของอุปสงค์และอุปทาน
ประกอบกับมีกำลังขนส่งส่วนเกินในอุตสาหกรรม
ผู้ประกอบการขนส่งทางทะเลจำต้องปรับลดอัตราค่าระวาง
และเผชิญกับการแข่งขันอย่างรุนแรงทั้งในกลุ่มผู้ประกอบการสายการเดินเรือหลักและในกลุ่มผู้ประกอบการกองเรือฟีดเดอร์
ทั้งหมดนี้ได้บีบให้ผู้ประกอบการจำต้องรับอัตรากำไรที่ต่ำลง
นอกจากการแข่งขันทางด้านอัตราค่าระวางที่ต่ำแล้ว กลุ่มฯ
จำเป็นต้องบริหารความไม่สมดุลของอุปสงค์และอุปทานของตู้สินค้าตามเมืองท่าในเครือข่ายบริการ
ให้มีต้นทุนทำการที่ต่ำสุด

กลุ่มฯ ตระหนักถึงความท้าทายเหล่านี้ และได้ดำเนินมาตรการหลายประการเพื่อลดความเสี่ยง
การติดตามและควบคุมต้นทุนค่าใช้จ่ายอย่างเข้มงวดยังคงเป็นกลไกสำคัญที่จะสร้างความมั่นใจว่า
กลุ่มฯ สามารถสร้างผลกำไร และฐานการประกอบการที่มั่นคงสำหรับการขยายงานในอนาคต

1.4 ความเสี่ยงเรื่องราคาน้ำมัน

ความผันผวนของราคาน้ำมันเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขนส่งสินค้าทางทะเล
เนื่องจากน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นต้นทุนการดำเนินงานที่มีสัดส่วนสูงเมื่อเทียบกับต้นทุนการขนส่งโดยรวม
ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นย่อมมีผลกระทบต่อต้นทุนดำเนินงาน ดังนั้น
กลุ่มผู้ประกอบการขนส่งสินค้าทางทะเล
จึงใช้วิธีเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มตามการปรับขึ้นของราคาน้ำมัน (Bunker Surcharge)
จากลูกค้าผู้ใช้บริการ เพื่อลดผลกระทบต่อต้นทุนดำเนินงานของผู้ประกอบการ อย่างไรก็ดี
การเรียกเก็บค่าธรรมเนียมน้ำมันเพิ่มจำต้องพิจารณาสภาวะแวดล้อมทางการตลาดประกอบด้วยเช่นกัน

ในส่วนของราคาน้ำมัน ทางกลุ่มฯ
ได้ป้องกันความเสี่ยงโดยการทำสัญญาซื้อน้ำมันไว้ล่วงหน้าในปริมาณที่ไม่เกินกว่าที่ได้กำหนดในนโยบายของกลุ่มฯ
นโยบายการซื้อน้ำมันล่วงหน้าผสมผสานกับการซื้อน้ำมัน ณ
ราคาตลาดปัจจุบันทำให้ต้นทุนราคาน้ำมันของกลุ่มฯ ลดความผันผวนลง

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

2.1 ความเสี่ยงเรื่องอัตราค่าเงิน

รายได้ของกลุ่มฯ ผูกอิงกับสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ผ่านกลไกการกำหนดอัตราค่าระวาง
เป็นจำนวนเงินในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ในขณะที่รายได้จากการเดินเรือเรียกเก็บในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
หรือในสกุลเงินท้องถิ่นของเมืองท่าขนถ่ายสินค้าตามจำนวนเทียบเท่าของอัตราค่าระวางที่กำหนดไว้ในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ
ต้นทุนดำเนินการส่วนใหญ่จ่ายเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ และสกุลเงินท้องถิ่นของเมืองท่าหลัก (เช่น
สกุลเงินบาทและสกุลเงินเหรียญสิงคโปร์) สินทรัพย์หลักของ กลุ่มฯ คือ เรือคอนเทนเนอร์
การซื้อขายเรือสินค้าประเภทนี้ต่างกระทำในสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ นอกจากนี้
เงินกู้ส่วนใหญ่ของกลุ่มฯ ที่ใช้สนับสนุนการจัดซื้อเรือสินค้าและสินทรัพย์ถาวร
ก็เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ เช่นกัน

ดังนั้น ความผันผวนของค่าเงินจะไม่ส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดที่กลุ่มฯ
ได้จากการดำเนินงานแม้ว่าความผันผวนดังกล่าวอาจส่งผลด้านการแปลงค่าในทางบัญชีต่องบการเงินของกลุ่มฯ
จากสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ มาเป็นเงินบาทของไทย ทั้งนี้เป็นเพราะกิจการของกลุ่มฯ
มีลักษณะของการปกป้องความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนในตัวอยู่แล้ว

2.2 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

โดยลักษณะของการประกอบธุรกิจ กลุ่มฯ มีหนี้สินที่เป็นเงินกู้ยืมระยะยาว
ซึ่งใช้สนับสนุนการซื้อเรือสินค้า จึงอาจประสบความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
เพื่อป้องกันและบรรเทาความเสี่ยงบางส่วนจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยที่มีผลต่อเงินกู้ยืมระยะยาว
ทางกลุ่มฯ บริหารต้นทุนดอกเบี้ยโดยใช้วิธีผสมผสานระหว่างอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่และแบบลอยตัว
เมื่อเดือนตุลาคม 2555 ที่ผ่านมา กลุ่มฯ ได้ไถ่ถอนหุ้นกู้ที่ครบกำหนดเรียบร้อยแล้ว

ณ สิ้นปี 2555 กลุ่มฯ มีเงินกู้โดยรวม ทั้งที่เป็นเงินกู้ยืมระยะสั้นและเงินกู้ยืมระยะยาวจำนวน 6.7
พันล้านบาท ซึ่งประมาณร้อยละ 91.0 ของจำนวนเงินกู้ยืมดังกล่าว
เป็นเงินกู้ยืมที่มีอัตราดอกเบี้ยลอยตัว ดังนั้นการปรับเพิ่มของอัตราดอกเบี้ยในตลาด
ที่ใช้เป็นอัตราอ้างอิงสำหรับการคำนวณอัตราดอกเบี้ยแบบลอยตัวจะส่งผลให้กลุ่มฯ
มีภาระดอกเบี้ยจ่ายเพิ่มขึ้น ตามสัดส่วนของเงินกู้ยืมเหล่านั้น

2.3 ความเสี่ยงทางด้านมูลค่าเรือ

เรือเป็นสินทรัพย์หลักของกลุ่มฯ ที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจ
มูลค่าของเรือจะปรับตัวไปตามสภาวะเศรษฐกิจของโลก ในภาวะที่เศรษฐกิจโลกสดใส หรือ
กล่าวอีกนัยหนึ่งว่า มีปริมาณอุปสงค์มากกว่าอุปทาน มูลค่าของเรือจะปรับตัวสูงขึ้น ในทางตรงกันข้าม
ในภาวะที่เศรษฐกิจถดถอย มูลค่าเรือจะลดต่ำลง นโยบายหลักของกลุ่มฯ
คือการรักษาอายุของกองเรือให้อยู่ในสัดส่วนที่มีอายุน้อย
เพื่อให้สามารถรองรับการขยายตัวของธุรกิจ และควบคุมค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซม
/บำรุงรักษาเรืออยู่ในอัตราที่ต่ำ แม้ว่าจะมีสัญญาณของภาวะเศรษฐกิจโลกฟื้นตัว
แต่ราคาเรือยังได้รับผลกระทบจากอุปทานส่วนเกินแม้ว่าจะมีการปลดระวางเรือ
การเลื่อนเวลาต่อสร้าง หรือยกเลิกสัญญาต่อสร้างก็ตาม
ยังต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งกว่าที่ราคาเรือจะฟื้นตัวตามภาวะเศรษฐกิจ ทางกลุ่มฯ
ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงนี้ จึงมิได้วางแผนทดแทนเรือเก่าหรือขยายกองเรือเพิ่มเติม ในปี 2555

2.4 ความเสี่ยงทางด้านการจัดหาแหล่งเงินทุน

วิกฤตทางด้านเศรษฐกิจและการเงินในหลายปีที่ผ่านมา
ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่ออุตสาหกรรมการขนส่งทางทะเล และการจัดหาแหล่งเงินทุน อย่างไรก็ดี
ทางกลุ่มฯ สามารถจัดหาแหล่งเงินกู้ภายในประเทศไทย และได้รับความสนับสนุนเป็นอย่างดี
จากสถาบันการเงิน

3. ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

3.1 ความเสี่ยงการจัดการกองเรือ

การบริหารความเสี่ยงได้จัดทำขึ้นด้วยกระบวนการที่เป็นระบบและมีขั้นตอน
โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะเพิ่มมาตรฐานความปลอดภัยในการเดินเรือรวมถึงการรักษาชีวิต สุขภาพ
สิ่งแวดล้อม และทรัพย์สิน
โดยมีการกำหนดตัวชี้วัดการประเมินความเสี่ยงในแต่ละเรื่องและการจัดการที่เหมาะสมกับความเสี่ยงเหล่านั้นอย่างมีประสิทธิภาพทั้งบนเรือและบนท่าเทียบเรือ
การบริหารความเสี่ยงเป็นการเตือนล่วงหน้าให้ผู้ปฏิบัติงานบนเรือใช้มาตรการที่เหมาะสมและเพียงพอในการทำงาน

สำหรับการประเมินความเสี่ยงและการปฏิบัติงานด้วยความปลอดภัยนั้น ทางกลุ่มฯ
ได้จัดทำคู่มือเพื่อความปลอดภัยในการปฏิบัติงานตามมาตรฐานที่เรียกว่า “Code of Safe
Working Practices for Merchant Seaman” ทางกลุ่มฯ
ประเมินและระบุความเสี่ยงต่อผู้ปฏิบัติงานบนเรือและสิ่งแวดล้อม ในขณะเดียวกัน
ได้มีการกำหนดมาตรการป้องกันที่เหมาะสมและมีการทบทวนกระบวนงานที่ใช้อยู่
มีการฝึกอบรมภายในสำหรับผู้ปฏิบัติงานบนเรือและบนฝั่งเพื่อพัฒนาทักษะด้านความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง
และเตรียมพร้อมเมื่อมีเหตุฉุกเฉิน
การประเมินความเสี่ยงในทุกจุดบนเรือถือเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานประจำ
และงานเฉพาะกิจภายใต้สถานการณ์ต่างๆ
การประเมินความเสี่ยงในงานประจำมักจะเป็นเรื่องการเตรียมการและแก้ไขปัญหาที่เกิดจากกิจกรรมประจำวัน
ส่วนการประเมินความเสี่ยงในงานเฉพาะกิจมักเกี่ยวกับสถานการณ์ฉุกเฉิน
งานซ่อมแซมเร่งด่วนและงานบำรุงรักษาในระหว่างเรือประจำการ