2.  ลักษณะการประกอบธุรกิจ

  (1) ความเป็นมา

  (ก). การจัดตั้งบริษัท

จดทะเบียนก่อตั้งเป็นบริษัท จำกัด เมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ.2521 ในนาม บริษัท มติชน จำกัด
ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 1 ล้านบาท มีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบธุรกิจการพิมพ์
โดยเป็นผู้พิมพ์หนังสือและนิตยสารต่างๆ และรับจ้างโฆษณา
ได้รับอนุมัติเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2532
และแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนจำกัดต่อกรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม
2536 ทะบียนเลขที่ บมจ.219 ปัจจุบันมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น 245 ล้านบาท

(ข). การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญ

  - การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญในส่วนที่เกี่ยวกับกลุ่มผู้ถือหุ้น

  ----------------------- -------------- ---------- ---------- ---------- ---------- ---------- -- ------ ------ ------ ------ ------
  รายชื่อผู้ถือหุ้น              สัดส่วนการถือหุ้น                                                                                         
                          (%)                                                                                                  

                          31/12/39       31/12/40   31/12/41   31/12/42   31/12/43   31/12/44                                  

  1. นายขรรค์ชัย บุนปาน      23.55          24.14      24.20      24.35      24.35      24.35                                     

  2. บริษัท ขุนช้าง จำกัด      8.14           4.86       4.64       4.55       4.07       3.85                                      

  3. นายพงษ์ศักดิ์ พยัฆวิเชียร   0.64           0.64       0.64       0.64       0.64       0.64                                      

  4. นายไพโรจน์ สายทุ้ม      1.19           3.13       3.13       3.13       3.66       3.93                                      

  5. บ.ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์    14.63          12.81      13.34      13.51      13.35      13.00                                     

  6. Thailand Securities  49.00          49.00      49.00      49.00      49.00      49.00                                     
  Depository Company                                                                                                           
  Limited for Dopository                                                                                                       

  7. อื่น ๆ                 2.85           5.42       5.05       4.82       4.93       5.23                                      

  รวม                     100.00         100.00     100.00     100.00     100.00     100.00                                    

  ทุนเรียกชำระแล้วของบริษัทฯ   205            205        205        205        205        205                                       
  (ล้านบาท)                                                                                                                     

  ทุนจดทะเบียน (ล้านบาท)     245            245        245        245        245        245                                       
  ----------------------- -------------- ---------- ---------- ---------- ---------- ---------- -- ------ ------ ------ ------ ------

- การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่สำคัญในส่วนที่เกี่ยวกับการประกอบธุรกิจและการบริหารงาน

แม้บริษัทฯ จะชะลอการขยายงานและการลงทุนต่างๆ เนื่องจากเศรษฐกิจของประเทศยังไม่ฟื้นตัว
แต่ยังคงมีพัฒนาการที่สำคัญในส่วนที่เกี่ยวกับการประกอบธุรกิจและบริหารงานในปีที่ผ่านมาดังต่อไปนี้คือ

พ.ศ.2544 - บริษัท ฯ ได้เปลี่ยนแปลงอำนาจกรรมการในการลงนามผูกพันบริษัทฯ จากเดิม
กรรมการสองในสิบสามคนลงชื่อและประทับตราสำคัญของบริษัท เปลี่ยนเป็น กรรมการสองในหกคน
คือ นายขรรค์ชัย บุนปาน , นายพงษ์ศักดิ์ พยัฆวิเชียร , นายไพโรจน์ สายทุ้ม , นายเรืองชัย
ทรัพย์นิรันดร์ , นายณรงค์ จุนเจือศุภฤกษ์ และ นายปิยะชาติ มงคลไชยสิทธิ์
กรรมการสองคนเซ็นชื่อร่วมกันพร้อมประทับตราสำคัญของบริษัท

- บริษัท ฯ ได้มีการเปลี่ยนระบบคอมพิวเตอร์สำหรับจัดหน้าข่าวของหนังสือพิมพ์ในเครือมติชน

2. ภาพรวมการประกอบธุรกิจของกลุ่มบริษัท

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัทที่ประกอบกิจการหนังสือพิมพ์และสิ่งพิมพ์อื่น ๆ

 มีผลิตภัณฑ์หลักคือหนังสือพิมพ์รายวัน หนังสือพิมพ์ราย 3 วัน หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์นิตยสาร

 และหนังสือเฉพาะกิจประเภทต่างๆ ดังรายการต่อไปนี้

+---------------------------------------+------------------------------+
| ประเภท                                | ชื่อผลิตภัณฑ์ของบริษัทและบริษัท       |
|                                       | ในเครือ                       |
+---------------------------------------+------------------------------+
| หนังสือพิมพ์                              | มติชนรายวัน, ข่าวสด             |
|                                       |                              |
| หนังสือพิมพ์รายวัน                         | ประชาชาติธุรกิจ                 |
|                                       |                              |
| หนังสือพิมพ์ราย 3 วัน                      | มติชนสุดสัปดาห์                  |
|                                       |                              |
| นิตยสาร                                | เทคโนโลยีชาวบ้าน               |
|                                       |                              |
| นิตยสารรายสัปดาห์                        | เส้นทางเศรษฐี, ศิลปวัฒนธรรม      |
|                                       |                              |
| นิตยสารรายปักษ์                          | การเกษตร. สารคดี .ประวัติบุคคล   |
|                                       |                              |
| นิตยสารรายเดือน                         | วรรณกรรม , เรื่องแปล ,         |
|                                       | การบริหาร ฯลฯ                 |
| หนังสือเฉพาะกิจ                          |                              |
|                                       |                              |
| หนังสือพ็อคเก็ตบุ๊ค                         |                              |
+---------------------------------------+------------------------------+

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ประกอบไปด้วยบริษัทย่อยอีก 2 บริษัท คือ บริษัท ข่าวสด จำกัด
(ถือหุ้นร้อยละ 99.99) ซึ่งประกอบกิจการออกหนังสือพิมพ์รายวัน “ข่าวสด”
และออกหนังสือเฉพาะกิจ และบริษัท งานดี จำกัด (ถือหุ้นร้อยละ 99.5)
ซึ่งประกอบกิจการจัดจำหน่ายหนังสือในเครือของบริษัทฯ และของสำนักพิมพ์อื่น ๆ โดยปัจจุบัน บริษัท
มติชน จำกัด (มหาชน) รับจ้างพิมพ์หนังสือพิมพ์ข่าวสดให้แก่บริษัท ข่าวสด จำกัด สำหรับบริษัท
งานดี จำกัด นั้นเป็นผู้จัดจำหน่ายหนังสือทุกฉบับในเครือของมติชน

โครงสร้างการถือหุ้นของบริษัทและบริษัทย่อยในปัจจุบันเป็นดังนี้

- หนังสือพิมพ์รายวันหนังสือพิมพ์ธุรกิจ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนิตยสารหลายประเภท
ตลอดจน

รับจ้างพิมพ์ให้กับบริษัทในเครือ

99.99% (ตั้งแต่ปี 2539) 99.50%

บริษัท ข่าวสด จำกัด บริษัท งานดี จำกัด

- หนังสือพิมพ์รายวัน - จัดจำหน่ายหนังสือในเครือของ

เพื่อเผยแพร่ข่าวสาร และ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

หนังสือเฉพาะกิจ และของสำนักพิมพ์อื่น ๆ

บริษัท ข่าวสด จำกัด เป็นบริษัทย่อย ของ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
เป็นบริษัทที่ประกอบกิจการออกหนังสือพิมพ์รายวัน “ข่าวสด”
นับเป็นหนังสือพิมพ์ที่สร้างประวัติศาสตร์ไว้ในวงการหนังสือพิมพ์ของเมืองไทย
ที่ใช้ระยะเวลาดำเนินการเพียงไม่กี่ปี สามารถยึดครองส่วนแบ่งการตลาด มียอดจำหน่ายเป็นอันดับ
3 ของประเทศในกลุ่มหนังสือพิมพ์รายวันด้วยกัน และบริษัทข่าวสด จำกัด ยังออกหนังสือเฉพาะกิจ
ด้วย

บริษัท งานดี จำกัด เป็นบริษัทย่อยของ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
ซึ่งประกอบกิจการจัดจำหน่ายหนังสือในเครือของบริษัทฯ และ ของสำนักพิมพ์อื่นๆ
ให้แก่เอเยนต์ต่างๆ ทั้งในกรุงเทพมหานคร และต่างจังหวัด โดยวิธีการขนส่งทั้งทางบก
และทางอากาศ บริษัทมีเอเยนต์จัดจำหน่ายหนังสือพิมพ์ในเครือทุกจังหวัดทั่วประเทศ
โดยการจัดจำหน่ายชนิดขายฝากแก่เอเยนต์ที่บริษัทจะตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายและรับช่วงขายต่อให้แก่ร้านค้าต่อไป

รายได้จากการจำหน่ายของบริษัท

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
|                  | 2542  |       | 2543  |       | 2544  |      |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
|                  | ล     | ร้อยละ | ล     | ร้อยละ | ล     | ร    |
|                  | ้านบาท |       | ้านบาท |       | ้านบาท | ้อยละ |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
| รายได้จากการขาย   | 6     | 65.44 | 7     | 67.40 | 8     | 6    |
|                  | 95.61 |       | 69.84 |       | 29.09 | 7.83 |
| ราย              |       | 25.93 |       | 21.67 |       |      |
| ได้จากการรับจ้างพิมพ์ | 2     |       | 2     |       | 2     | 2    |
|                  | 75.63 | 3.92  | 47.48 | 3.51  | 64.45 | 1.64 |
| รายได้อื่น ๆ ⁽¹⁾    |       |       |       |       |       |      |
|                  | 41.64 | 4.71  | 39.98 | 7.42  | 56.18 | 4.60 |
| ส่วน              |       |       |       |       |       |      |
| แบ่งกำไรในบริษัทย่อย | 50.03 |       | 84.72 |       | 72.50 | 5.93 |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+
| รวม              | 1,0   | 1     | 1,1   | 1     | 1,2   | 10   |
|                  | 62.91 | 00.00 | 42.02 | 00.00 | 22.22 | 0.00 |
+------------------+-------+-------+-------+-------+-------+------+

รายได้จากการจำหน่ายของบริษัทและบริษัทย่อย

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
|                 | 2542    |      | 2543    |     | 2544    |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
|                 | ล้านบาท  | ร    | ล้านบาท  | ร้อ  | ล้านบาท  | ร้อยละ |
|                 |         | ้อยละ |         | ยละ |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รายได้จากการขาย  | 1       | 9    | 1       | 96  | 1455.06 | 95.41 |
|                 | ,284.58 | 6.03 | ,381.04 | .31 |         |       |
| รายได้อื่น ๆ ⁽¹⁾   |         |      |         |     | 69.92   | 4.59  |
|                 | 53.12   | 3.97 | 52.82   | 3   |         |       |
|                 |         |      |         | .69 |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รวม             | 1       | 10   | 1       | 100 | 1       | 1     |
|                 | ,337.70 | 0.00 | ,433.86 | .00 | ,524.98 | 00.00 |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+
| รวมมูลค่าขอ       | (17.47) | (1   | 96.18   | 7   | 91.12   | 6.35  |
| งรายได้ทั้งหมดที่เพิ่ม |         | .29) |         | .19 |         |       |
| (ลด) จากปีก่อน    |         |      |         |     |         |       |
+-----------------+---------+------+---------+-----+---------+-------+

⁽¹⁾ รายได้อื่น ๆ ประกอบด้วย การขายหนังสือพิมพ์ที่เหลือคืน การรับจ้างแยกสี เป็นต้น

โครงสร้างรายได้ของบริษัท ข่าวสด จำกัด

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
|                   | 2542   | %    | 2543   | %     | 2544   | %    |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
| รายได้จากการขาย    | 479.81 | 9    | 491.10 | 97.83 | 490.82 | 9    |
|                   |        | 8.41 |        |       |        | 8.37 |
| รายได้อื่น ๆ         | 7.78   |      | 10.91  | 2.17  | 8.14   |      |
|                   |        | 1.59 |        |       |        | 1.63 |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+
| รวม               | 487.59 | 10   | 502.01 | 1     | 498.96 | 10   |
|                   |        | 0.00 |        | 00.00 |        | 0.00 |
+-------------------+--------+------+--------+-------+--------+------+

โครงสร้างรายได้ของบริษัท งานดี จำกัด

(หน่วย : ล้านบาท)

+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
|               | 2542   | %     | 2543   | %     | 2544    | %     |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
| ร             | 689.55 | 99.36 | 682.36 | 99.63 | 719.58  | 99.14 |
| ายได้จากการขาย |        |       |        |       |         |       |
|               | 4.46   | 0.64  | 2.52   | 0.37  | 6.20    | 0.86  |
| หนังสือพิมพ์      |        |       |        |       |         |       |
|               |        |       |        |       |         |       |
| รายได้อื่น ๆ     |        |       |        |       |         |       |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+
| รวม           | 694.01 | 1     | 684.88 | 1     | 725.78  | 1     |
|               |        | 00.00 |        | 00.00 |         | 00.00 |
+---------------+--------+-------+--------+-------+---------+-------+

โครงสร้างรายได้บริษัท 3 ปีที่ผ่านมา

โครงสร้างรายได้ของบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) จำแนกตามประเภทของสิ่งพิมพ์

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| สิ่งพิมพ์             | 2542   | %    | 2543  | %    | 2544   | %    |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| มติชนรายวัน         | 383.71 | 3    | 4     | 3    | 449.85 | 3    |
|                   |        | 6.10 | 28.20 | 7.50 |        | 6.80 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| ประชาชาติธุรกิจ      | 147.81 | 1    | 1     | 1    | 176.11 | 1    |
|                   |        | 3.91 | 69.69 | 4.86 |        | 4.41 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| มติชนสุดสัปดาห์       | 88.24  | 8.30 | 86.66 | 7.58 | 100.70 | 8.24 |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
|  บริการ            |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| อื่น ๆ ⁽¹⁾          | 75.85  | 7.13 | 3     | 2    | 366.88 | 3    |
|                   |        |      | 32.77 | 9.14 |        | 0.02 |
| -                 |        |      |       |      |        |      |
| รายได้จากการขายและ |        |      |       |      |        |      |
|                   |        |      |       |      |        |      |
| บริการ             |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| รายได้อื่น ๆ ⁽²⁾     | 317.27 | 2    | 39.98 | 3.50 | 56.18  | 4.60 |
|                   |        | 9.85 |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| ส่ว                | 50.03  | 4.71 | 84.72 | 7.42 | 72.50  | 5.93 |
| นแบ่งกำไรในบริษัทย่อย |        |      |       |      |        |      |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+
| รายได้รวม          | 1,     | 10   | 1,1   | 10   | 1,     | 10   |
|                   | 062.91 | 0.00 | 42.02 | 0.00 | 222.22 | 0.00 |
+-------------------+--------+------+-------+------+--------+------+

⁽¹⁾ รวมรายได้จากการขาย นิตยสารศิลปวัฒนธรรม, เทคโนโลยีชาวบ้าน , เส้นทางเศรษฐี
และพ็อกเก็ตบุ๊คส์อื่น ๆ

⁽²⁾ รวมรายได้จากการรับจ้างพิมพ์และรายได้อื่น ๆ