10.0 การควบคุมภายใน

คณะกรรมการตรวจสอบ ได้จัดประชุมครั้งที่ 12/2551 วันที่ 15 ธันวาคม 2551
โดยพิจารณาการประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายในของบริษัท บริษัทย่อย
และได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับระบบการควบคุมภายใน ต่อคณะกรรมการบริษัท สรุปได้ว่า

คณะกรรมการ และผู้บริหารของบริษัท
และบริษัทย่อยได้ให้ความสำคัญต่อระบบการควบคุมภายในอย่างต่อเนื่อง
โดยมุ่งเน้นให้บริษัทมีระบบการควบคุมภายในที่เพียงพอและเหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจของบริษัท
มีการดูแลทรัพย์สิน การลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น การป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับบริษัท
การจัดการด้านการเงิน การบริหารความเสี่ยง และการกำกับดูแลการปฏิบัติงาน
รวมทั้งมีการส่งเสริมและผลักดันให้บริษัท มีการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามกฎระเบียบ
ข้อบังคับต่างๆของกฎหมาย เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการบริหารงาน
และเพื่อให้มั่นใจได้อย่างสมเหตุสมผลว่าการดำเนินธุรกิจของบริษัท สามารถบรรลุวัตถุประสงค์
และสร้างมูลค่าเพิ่มสูงสุดได้ในระยะยาว

คณะกรรมการบริษัท มีความเห็นต่อระบบการควบคุมภายในเช่นเดียวกับคณะกรรมการตรวจสอบ
โดยให้ความสำคัญต่อระบบการควบคุมภายใน แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ดังนี้

1.  ด้านองค์กรและสภาพแวดล้อม

เป้าหมายการดำเนินธุรกิจของบริษัท และบริษัทย่อย กำหนดขึ้นมาอย่างรอบคอบชัดเจน
มีความเป็นไปได้ และสามารถวัดผลได้
มีนโยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติงานในธุรกรรมทางด้านการเงิน การขาย การจัดซื้อ
และการบริหารโครงการอย่างชัดเจน โดยคำนึงถึงความเป็นธรรมต่อคู่ค้า
เพื่อประโยชน์ของบริษัทในระยะยาว รวมทั้งบริษัท และ
บริษัทย่อยมีข้อกำหนดและบทลงโทษห้ามฝ่ายบริหารและพนักงานปฏิบัติตนในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับกิจการ
อีกทั้งบริษัทได้ประกาศแจ้งให้พนักงานรับทราบถึงบทลงโทษตามกฎหมายในเรื่องการใช้ข้อมูลภายในเพื่อประโยชน์ส่วนตัว

2.  ด้านการบริหารความเสี่ยง

ฝ่ายบริหารของบริษัท ได้มีการกำหนดระเบียบปฏิบัติการบริหารความเสี่ยง
และมีคณะทำงานบริหารความเสี่ยง (Risk Management Working Group)
ทำหน้าที่วางแผนและกำหนดมาตรการบริหารความเสี่ยง
มีการประเมินปัจจัยความเสี่ยงซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและเป้าหมายของบริษัท
มีมาตรการในการลดความเสี่ยง มีการติดตามผลการบริหารความเสี่ยงของหน่วยงานต่างๆ
ภายในองค์กร และคณะทำงานบริหารความเสี่ยง
ได้รายงานผลการบริหารความเสี่ยงต่อคณะกรรมการตรวจสอบเพื่อรับทราบ
และเพื่อรายงานต่อคณะกรรมการบริษัท อย่างต่อเนื่อง

3.  ด้านการควบคุมการปฏิบัติงานของฝ่ายบริหาร

คณะกรรมการบริษัท และบริษัทย่อยมีการกำหนดขอบเขต อำนาจ หน้าที่
รวมถึงอำนาจในการอนุมัติของฝ่ายบริหารในแต่ละระดับอย่างชัดเจนและเป็นลายลักษณ์อักษร
โดยจัดให้มีการแบ่งแยกหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานอย่างเหมาะสมเพื่อให้เกิดการถ่วงดุลและตรวจสอบระหว่างกัน
นอกจากนี้ คณะกรรมการบริษัท
และบริษัทย่อยได้มีการกำหนดแนวทางและนโยบายการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ
ผู้บริหาร และบุคคลที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวอย่างชัดเจน
เพื่อป้องกันการเกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์
ซึ่งแนวทางดังกล่าวเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์และข้อบังคับ ประกาศ
คำสั่ง หรือข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

4.  ระบบสารสนเทศและการสื่อสารข้อมูล

บริษัท
และบริษัทย่อยจัดให้มีการส่งหนังสือเชิญประชุมพร้อมเอกสารประกอบการพิจารณาและการบันทึกรายงานการประชุมคณะกรรมการตามที่ข้อบังคับและกฎหมายกำหนดไว้อย่างเคร่งครัด
อีกทั้ง ยังให้ความสำคัญต่อระบบการจัดเก็บและบันทึกบัญชี โดยแต่งตั้ง บริษัท สำนักงาน เอินส์ท
แอนด์ ยัง จำกัด เป็นผู้สอบบัญชีของบริษัท
รวมถึงการกำกับดูแลให้นโยบายบัญชีของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีที่ถูกต้องและเหมาะสม
เพื่อให้รายงานทางการเงินของบริษัทสะท้อนสถานการณ์ทางการเงินที่แท้จริงต่อฝ่ายบริหารและคณะกรรมการ
เพื่อใช้ในการพิจารณาตัดสินใจกำหนดนโยบายและแผนงานต่างๆ ของบริษัท และบริษัทย่อยในอนาคต

5.  ระบบการติดตาม

คณะกรรมการและฝ่ายบริหารให้ความสำคัญต่อการติดตามการปฏิบัติงานของบริษัทให้เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
โดยจัดให้มีการเปรียบเทียบผลการดำเนินงานที่เกิดขึ้นจริงกับเป้าหมายที่กำหนดไว้
รวมถึงหาสาเหตุของส่วนต่าง หรือข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น
เพื่อนำมาปรับปรุงพัฒนาเป้าหมายและแผนปฏิบัติงานของบริษัท และบริษัทย่อยต่อไป
ทั้งนี้มีการกำหนดให้สำนักตรวจสอบภายในปฏิบัติงานตรวจสอบระบบการควบคุมภายในของบริษัท
และบริษัทย่อยอย่างสม่ำเสมอ และนำเสนอรายงานผลการตรวจสอบ
โดยตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ ซึ่งในระยะเวลาที่ผ่านมา
ผลการตรวจสอบภายในไม่พบข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญ นอกจากนี้
บริษัทยังมีนโยบายให้ฝ่ายบริหารรายงานต่อคณะกรรมการบริษัททันทีที่เกิดเหตุการณ์ทุจริตหรือฝ่าฝืนกฎหมาย
อันอาจกระทบต่อชื่อเสียงของบริษัท

รายงานคณะกรรมการตรวจสอบ

คณะกรรมการตรวจสอบของบริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน)
ประกอบด้วยกรรมการอิสระจากบุคคลภายนอก จำนวน 3 ท่าน ดังนี้

1.  ศาสตราจารย์อาภรณ์ เก่งพล ประธานคณะกรรมการตรวจสอบ

2.  ว่าที่ร้อยตรีอรรณพ สูทกวาทิน กรรมการตรวจสอบ

3.  นายมณฑล สุดประเสริฐ กรรมการตรวจสอบ

คณะกรรมการตรวจสอบได้ปฏิบัติหน้าที่ตามขอบเขต อำนาจ
หน้าที่และความรับผิดชอบที่คณะกรรมการบริษัทมอบหมาย โดยส่งเสริมให้บริษัท
มีการดำเนินงานที่เน้นหลักการสำคัญของการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เพื่อให้เป็นไปตามหลักการบรรษัทภิบาลและจรรยาบรรณของบริษัท การกำกับดูแลงบการเงิน
การประเมินการบริหารความเสี่ยง การสอบทานระบบการควบคุมภายใน และการตรวจสอบภายใน

ในปี 2551 คณะกรรมการตรวจสอบได้มีการประชุมรวม 12 ครั้ง โดยมีผู้บริหารระดับสูง ผู้สอบบัญชี
และผู้ตรวจสอบภายใน ได้เข้าร่วมประชุมในวาระที่เกี่ยวข้อง
ผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการตรวจสอบมีสาระสำคัญ สรุปได้ดังต่อไปนี้

การกำกับดูแลงบการเงิน คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาสอบทานงบการเงินรายไตรมาส
และงบการเงินสำหรับปี พ.ศ. 2551 ประกอบคำชี้แจงของผู้สอบบัญชีร่วมกับฝ่ายบริหาร
เพื่อให้มั่นใจว่ารายงานทางการเงินของบริษัท บริษัทย่อย
ได้จัดทำขึ้นอย่างถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไป มีการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ
ครบถ้วนและเชื่อถือได้ พร้อมทั้งให้ข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ
แนวทางแก้ไขปัญหาให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริษัท

การกำกับดูแลการทำรายการที่เกี่ยวโยงกัน
คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาสอบทานการเปิดเผยรายการที่เกี่ยวโยงกันที่อาจทำให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับบริษัท
เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นรายการที่เกิดขึ้นจริงที่ดำเนินการตามเงื่อนไขทางธุรกิจปกติทั่วไป
ซึ่งบริษัทได้ถือปฏิบัติเป็นไปตามข้อกำหนดของภาครัฐ
ตามหลักเกณฑ์ที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกำหนด และตามนโยบายการกำกับดูแลกิจการที่ดี

การกำกับดูแลระบบการควบคุมภายใน
คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาแผนการตรวจสอบภายในประจำปี 2551
พร้อมทั้งให้ข้อเสนอแนะกับสำนักตรวจสอบภายใน เพื่อให้เกิดผลการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพ
ประสิทธิผล มีการติดตามผลการแก้ไขตามรายงานการตรวจสอบในประเด็นที่มีนัยสำคัญอย่างต่อเนื่อง
เพื่อให้หน่วยงานต่างๆ ของบริษัท มีระบบการควบคุมภายในที่เหมาะสม
และสามารถป้องกันหรือลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
รวมทั้งให้มีการขยายขอบข่ายการตรวจสอบให้ครอบคลุมหน่วยงานที่เป็นบริษัทย่อย

การกำกับดูแลการบริหารความเสี่ยง คณะกรรมการตรวจสอบได้สอบทานนโยบาย
แนวทางการบริหารความเสี่ยง
และความคืบหน้าของการบริหารความเสี่ยงจากคณะทำงานบริหารความเสี่ยง ในด้านนโยบาย
แผนงาน การประสานงาน รวมทั้งผู้รับผิดชอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
และให้เกิดความเชื่อมโยงกับการควบคุมภายใน

การกำกับดูแลการปฏิบัติตามข้อกำหนดของภาครัฐ
คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาผลการสอบทานการปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
ข้อกำหนดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจของบริษัท เพื่อให้เชื่อมั่นว่าบริษัท
มีการปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องให้เป็นไปอย่างถูกต้อง

การสอบทานการกำกับดูแลกิจการที่ดี
บริษัทให้ความสำคัญในการบริหารงานตามหลักการของการกำกับดูแลกิจการที่ดี
คณะกรรมการตรวจสอบได้กำกับดูแลให้มีการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอและถูกต้อง
รวมทั้งส่งเสริมให้ บริษัทมีระบบธรรมาภิบาล การบริหารจัดการที่ดี เพื่อให้มีความโปร่งใส
และมีจริยธรรม ก่อให้เกิดความเชื่อมั่นแก่ผู้ถือหุ้น ผู้ลงทุน พนักงาน และผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย

การพิจารณาคัดเลือกผู้สอบบัญชี คณะกรรมการตรวจสอบพิจารณาคัดเลือกผู้สอบบัญชี
โดยพิจารณาค่าธรรมเนียมสอบบัญชีเทียบกับผลงาน ชื่อเสียง ขอบเขต และปริมาณงานที่ผู้สอบบัญชี
รับผิดชอบว่ามีความเหมาะสม สำหรับปี 2552 ได้เสนอต่อคณะกรรมการบริษัท
เพื่อขออนุมัติในที่ประชุมผู้ถือหุ้น พิจารณาแต่งตั้ง บริษัท สำนักงาน เอินส์ท แอนด์ ยัง จำกัด
เป็นผู้สอบบัญชีของบริษัทต่อไป

คณะกรรมการตรวจสอบได้พิจารณาแล้วเห็นว่าบริษัทฯ ถือนโยบายการกำกับดูแลกิจการที่ดีเป็นสำคัญ
มีผลให้ระบบการควบคุมภายในมีประสิทธิภาพเพียงพอ ไม่มีข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญ
การบริหารความเสี่ยงเป็นไปตามมาตรการอย่างมีประสิทธิภาพ การจัดทำงบทางการเงิน
และการเปิดเผยข้อมูลทางการเงินทำขึ้นอย่างครบถ้วน ถูกต้อง
เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีที่รับรองโดยทั่วไป
และมีการเปิดเผยรายการที่เกี่ยวโยงกันที่อาจทำให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์อย่างถูกต้องและครบถ้วน
รวมทั้งมีการปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบวิธีปฏิบัติ ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

  ในนามคณะกรรมการตรวจสอบ

…………………………………

  (นายอาภรณ์ เก่งพล)

  ประธานคณะกรรมการตรวจสอบ

แบบประเมินความเพียงพอของระบบการควบคุมภายใน

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

วันที่ 15 ธันวาคม 2551

แบบประเมินนี้จัดทำโดยคณะกรรมการตรวจสอบซึ่งเป็นความเห็นของคณะกรรมการตรวจสอบเกี่ยวกับความเพียงพอของระบบการควบคุมภายใน

ส่วนที่ 1 องค์กรและสภาพแวดล้อม (Organizational Control and Environment
Measure)

องค์กรและสภาพแวดล้อม หมายถึง
การมีโครงสร้างองค์กรและสภาพแวดล้อมที่ดีซึ่งเป็นรากฐานที่สำคัญของระบบการควบคุมภายในที่มีประสิทธิผล
ดังนั้น จึงมีความจำเป็นที่ต้องสร้างสภาวะหรือปัจจัยต่างๆ
ซึ่งเอื้อให้ระบบการควบคุมภายในดำเนินไปได้ตามที่บริษัทมุ่งหวัง
เป็นการสร้างบรรยากาศการควบคุมเพื่อส่งเสริมให้ทุกคนในบริษัทตระหนักถึงความจำเป็นของระบบการควบคุมภายใน
เช่น การที่ฝ่ายบริหารให้ความสำคัญต่อความซื่อสัตย์สุจริตและจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ
การจัดการโครงสร้างขององค์กรอย่างเหมาะสม การกำหนดหน้าที่อย่างชัดเจน
การมีนโยบายและระเบียบปฏิบัติที่เป็นลายลักษณ์อักษร เป็นต้น

1.  คณะกรรมการได้ดูแลให้มีการกำหนดเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่ชัดเจนและวัดผลได้
    เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของพนักงาน ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  คณะกรรมการอนุมัติแผนธุรกิจ 3 ปีแบบต่อเนื่อง เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของพนักงาน
  และแผนงบประมาณรายปีที่จัดทำขึ้นโดยผู้บริหารแต่ละหน่วยงาน
  ทั้งนี้แผนธุรกิจได้กำหนดเป้าหมายในการปฏิบัติงานของพนักงาน
  โดยเป้าหมายเหล่านี้จะถูกนำมาวัดผลเปรียบเทียบกับผลการปฏิบัติงาน
  เพื่อประเมินว่าแผนการดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายหรือไม่
  เพื่อให้ผู้บริหารและพนักงานรับทราบถึงผลการดำเนินงานเทียบกับเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้

2.  คณะกรรมการบริษัทได้ทบทวนเป้าหมายการปฏิบัติงานแล้วว่า
    การตั้งเป้าหมายได้ดำเนินการอย่างรอบคอบ
    และได้พิจารณาถึงความเป็นไปได้ของเป้าหมายที่กำหนด
    ตลอดจนได้มีการวิเคราะห์ถึงการให้สิ่งจูงใจหรือผลตอบแทนแก่พนักงานว่าเป็นไปอย่างสมเหตุสมผล
    โดยไม่มีการจูงใจหรือให้ผลประโยชน์ตอบแทนที่เกินสมควรแก่พนักงานในลักษณะที่อาจนำไปสู่การกระทำทุจริตหรือประพฤติมิชอบ
    (เช่น ตั้งเป้าหมายยอดขายของบริษัทไว้สูงเกินความเป็นจริง
    ทำให้เกิดแรงจูงใจในการตกแต่งตัวเลขยอดขาย เป็นต้น)

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทฯจะพิจารณาจากประสบการณ์ที่ผ่านมาในอดีต ผนวกกับศักยภาพของพนักงานในการปฏิบัติงาน
  เพื่อนำมากำหนดเป้าหมายของบริษัทฯที่สามารถปฏิบัติได้จริง

3.  บริษัทได้มีการจัดโครงสร้างองค์กร
    ที่ช่วยให้ฝ่ายบริหารสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทฯ มีการจัดโครงสร้างองค์กรที่ชัดเจนตามแผนกลยุทธ์ทางธุรกิจ มีการแบ่งเป็นฝ่ายต่างๆ
  ให้สอดคล้องกับการดำเนินงานตามกลยุทธ์ทางธุรกิจ โดยหน่วยงานต่างๆ
  สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  และฝ่ายบริหารสามารถบริหารงานให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันตามเป้าหมายขององค์กร
  โดยใช้ทรัพยากรขององค์กรอย่างเหมาะสม เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

4.  บริษัทมีข้อกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรม (code of conduct)
    และข้อกำหนดห้ามฝ่ายบริหารและพนักงานปฏิบัติตนในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับกิจการเป็นลายลักษณ์อักษร
    รวมทั้งบทลงโทษหากมีการฝ่าฝืน หรือไม่

 มี  ไม่มี

  บริษัทมีข้อกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรม (code of conduct)
  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของคู่มือปฏิบัติงานของพนักงาน

5.  บริษัทมีการจัดทำนโยบายและระเบียบวิธีปฏิบัติงานเป็นลายลักษณ์อักษรในธุรกรรมด้านการเงิน
    การจัดซื้อ และการบริหารทั่วไปที่รัดกุมและสามารถป้องกันการทุจริตได้หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทฯมีนโยบาย และระเบียบปฏิบัติงานเป็นลายลักษณ์อักษรในระบบงานดังกล่าว
  โดยมีสำนักตรวจสอบภายในทำหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติงานจริงให้สอดคล้องกับนโยบาย
  และระเบียบวิธีปฏิบัติ และนำเสนอรายงานผลการตรวจสอบต่อผู้บริหาร
  และคณะกรรมการตรวจสอบ

6.  ในการกำหนดนโยบายและแผนการปฏิบัติงาน บริษัทได้คำนึงถึงความเป็นธรรมต่อคู่ค้า
    เพื่อประโยชน์ของบริษัทในระยะยาว ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทคำนึงถึงความพึงพอใจของลูกค้า และคู่ค้า เป็นหลักสำคัญ เพื่อให้ลูกค้า/คู่ค้า
  และบุคคลที่เกี่ยวข้องต่างๆ
  มีความเชื่อถือและเชื่อมั่นในการประกอบธุรกิจร่วมกับบริษัทในระยะยาว

ส่วนที่ 2 การบริหารความเสี่ยง (Risk Management Measure)

การประกอบธุรกิจของบริษัทย่อมดำเนินการอยู่ท่ามกลางความเสี่ยงทางธุรกิจตลอดเวลาโดยสาเหตุของความเสี่ยงอาจมาจากปัจจัยภายใน
เช่น ผู้บริหารขาดความซื่อสัตย์และจริยธรรม
บริษัทขยายงานอย่างรวดเร็วเกินไปทำให้ระบบงานไม่สามารถรองรับได้ หรือการกำกับดูแลไม่ทั่วถึง
เป็นต้น และปัจจัยภายนอก เช่น การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี หรือพฤติกรรมการบริโภคสินค้า
ทำให้มีผลกระทบต่อส่วนแบ่งการตลาด เป็นต้น ด้วยเหตุนี้
การที่จะนำพาให้บริษัทรอดพ้นจากอันตรายที่เกิดจากความเสี่ยงดังกล่าวได้นั้น
ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องดำเนินการต่อไปนี้อย่างสม่ำเสมอ

  (1) พิจารณาหรือไตร่ตรองถึงลักษณะความเสี่ยงที่บริษัทประสบอยู่ หรือคาดว่าจะประสบ
  (Identification of risk)

  (2) วิเคราะห์ผลกระทบของความเสี่ยงนั้น ๆ ต่อบริษัท และโอกาสที่ความเสี่ยงนั้นๆ จะเกิดขึ้น
  (Analysis of risk)

  (3) กำหนดมาตรการเพื่อลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม (Management of risk)

1.  บริษัทมีการประเมินอย่างสม่ำเสมอหรือไม่ว่า
    การประกอบธุรกิจของบริษัทมีปัจจัยใดบ้างที่เป็นปัจจัยความเสี่ยงทั้งที่มาจากภายนอกและภายใน
    ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ

 มี  ไม่มี

  บริษัทฯมีคณะทำงานบริหารความเสี่ยง ทำหน้าที่ประเมินปัจจัยความเสี่ยงทั้งจากภายใน
  และภายนอก ทั้งทางด้านกลยุทธ์ธุรกิจ ด้านการเงิน ด้านการตลาด และด้านสภาพคล่อง
  อย่างสม่ำเสมอ

2.  บริษัทได้มีการวิเคราะห์หรือไม่ว่า เหตุการณ์ใดที่จะทำให้ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงนั้นเกิดขึ้น

 มี  ไม่มี

  บริษัทมีมาตรการการบริหารความเสี่ยงที่เหมาะสม
  โดยวิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน
  เพื่อระบุหาสาเหตุของความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง

3.  บริษัทกำหนดให้มีมาตรการในการติดตามเหตุการณ์ที่เป็นสาเหตุของปัจจัยความเสี่ยง
    รวมทั้งมาตรการในการลดความเสี่ยงเหล่านั้น ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทได้กำหนดให้มีกระบวนการ และวิธีการประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบชัดเจน
  โดยกำหนดแนวปฏิบัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษร รวมทั้งกำหนดมาตรการในการจัดการ
  และการบริหารความเสี่ยง เพื่อควบคุมและลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ควบคุมได้

4.  บริษัทได้แจ้งให้พนักงานทุกคนที่เกี่ยวข้องรับทราบและปฏิบัติตามมาตรการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทมีนโยบาย และแนวปฏิบัติอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
  รวมทั้งประกาศให้รับทราบอย่างเป็นทางการ และมีการจัดอบรมให้พนักงานเพื่อให้มีการปฏิบัติตาม
  และตระหนักถึงการบริหารความเสี่ยง
  โดยมีการกระตุ้นจิตสำนึกของพนักงานให้ถือปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ
  ตลอดจนมีการรายงานผลการประเมินความเสี่ยงให้พนักงานที่เกี่ยวข้องรับทราบ
  เพื่อให้เกิดการบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง

5.  บริษัทมีการติดตามว่าหน่วยงานต่างๆ ได้ปฏิบัติตามแผนการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทมีกระบวนการติดตามผลการบริหารความเสี่ยง
  เพื่อให้การจัดการความเสี่ยงเป็นไปตามแผนการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้

ส่วนที่ 3 การควบคุมการปฏิบัติงานของฝ่ายบริหาร (Management Control Activities)

การควบคุมการปฏิบัติงานของฝ่ายบริหาร
เป็นกิจกรรมที่มีความสำคัญเพื่อให้บริษัทมั่นใจว่าแนวทางที่ฝ่ายบริหารกำหนดไว้ได้รับการตอบสนองและปฏิบัติตามจากทุกคนในบริษัท
ซึ่งแนวทางดังกล่าว ได้แก่

(1) การกำหนดอำนาจและระดับการอนุมัติรายการเป็นไปอย่างเหมาะสม

(2) มีการแบ่งแยกหน้าที่ที่อาจเอื้อให้เกิดการกระทำที่ทุจริตออกจากกัน

(3) มีการกำหนดขั้นตอน และวิธีการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ ผู้บริหาร
    หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการถ่ายเทผลประโยชน์

(4) การกำหนดวิธีการเพื่อให้แน่ใจว่า บริษัทได้ปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

    1.  บริษัทมีการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอำนาจอนุมัติของฝ่ายบริหารในแต่ละระดับไว้อย่างชัดเจนและเป็นลายลักษณ์อักษร
        ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  คณะกรรมการบริษัทฯ ได้มีการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอำนาจอนุมัติ
  ให้คณะกรรมการบริหารประธานคณะกรรมการบริหาร และกรรมการผู้จัดการ
  รวมทั้งกรรมการผู้จัดการได้มีการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอำนาจอนุมัติให้กับผู้บริหารแต่ละระดับชั้นอย่างชัดเจน

2.  บริษัทมีการแบ่งแยกหน้าที่ความรับผิดชอบในงาน 3 ด้านต่อไปนี้ ออกจากกันโดยเด็ดขาด
    เพื่อเป็นการตรวจสอบซึ่งกันและกัน ใช่หรือไม่ (1) หน้าที่อนุมัติ (2)
    หน้าที่บันทึกรายการบัญชีและข้อมูลสารสนเทศ และ (3) หน้าที่ในการดูแลจัดเก็บทรัพย์สิน

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทได้มีการจัดองค์กรที่มีการแบ่งแยกหน้าที่อย่างชัดเจนเพื่อให้เกิดระบบควบคุมภายในที่สมบูรณ์
  สามารถสอบทานธุรกรรมระหว่างกันได้

3.  ในกรณีที่บริษัทมีการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ ผู้บริหาร
    หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
    บริษัทมีมาตรการที่รัดกุมเพื่อติดตามให้การทำธุรกรรมนั้นต้องผ่านขั้นตอนการอนุมัติที่กำหนด
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  หากบริษัทมีการทำธุรกรรมกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ ผู้บริหาร
  หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวนั้น
  บริษัทถือเสมือนเป็นการทำรายการที่กระทำเช่นเดียวกับบุคคลภายนอก
  ดังนั้นขั้นตอนการทำธุรกรรมจะเป็นขั้นตอนเดียวกับที่บริษัททำกับลูกค้า โดยบริษัทได้เปิดเผยข้อมูล
  เพื่อความโปร่งใสตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี

4.  ในกรณีที่มีการทำธุรกรรมตาม 3.3
    การพิจารณาอนุมัติธุรกรรมนั้นได้กระทำโดยผู้ที่ไม่มีส่วนได้เสียในธุรกรรมนั้นเท่านั้น ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  บริษัทฯ
  ปฏิบัติตามประกาศและระเบียบข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในเรื่องดังกล่าว

5.  ในกรณีที่มีการทำธุรกรรมตาม 3.3 การพิจารณาอนุมัติธุรกรรมนั้น
    ได้คำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของบริษัทเป็นสำคัญ
    และพิจารณาโดยถือเสมือนเป็นรายการที่กระทำกับบุคคลภายนอก (on arms’ length
    basis) ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

6.  ในกรณีที่ได้มีการอนุมัติธุรกรรมกับผู้ที่เกี่ยวข้องในลักษณะที่มีผลผูกพันบริษัทในระยะยาวไปแล้ว
    (เช่น การทำสัญญาซื้อขายสินค้า การให้กู้ยืม การค้ำประกัน)
    ได้มีการติดตามให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ตลอดระยะเวลาที่มีผลผูกพันบริษัทหรือไม่
    (เช่น ติดตามการชำระคืนหนี้ตามกำหนด การทบทวนความเหมาะสมของสัญญา เป็นต้น)

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

7.  กรณีที่บริษัทมีมาตรการเกี่ยวกับการทำธุรกรรมตาม 3.3
    มาตรการดังกล่าวครอบคลุมไปถึงกรณีที่ผู้ที่เกี่ยวข้องดังกล่าวนำโอกาสหรือประโยชน์ของบริษัทไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัวด้วย
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

8.  ในกรณีที่บริษัทมีเงินลงทุนในบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วม
    บริษัทมีการติดตามดูแลการดำเนินงานของบริษัทย่อยหรือบริษัทร่วมอย่างสม่ำเสมอ
    รวมทั้งมีการกำหนดทิศทางให้บุคคลที่บริษัทแต่งตั้งให้เป็นกรรมการหรือผู้บริหารในบริษัทดังกล่าวถือปฏิบัติ
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  บริษัทมีการติดตามดูแลการดำเนินงานของบริษัทย่อยอย่างสม่ำเสมอ
  โดยมีแนวทางการติดตามดูแลการดำเนินงาน
  มีการกำหนดทิศทางการดำเนินธุรกิจให้บริษัทย่อยใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน
  ตลอดจนมีการกำหนดเป้าหมายการปฏิบัติงาน
  และมีการวัดผลเปรียบเทียบกับเป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างชัดเจน
  เพื่อให้ผลการดำเนินงานเป็นไปในทิศทางเดียวกับแผนธุรกิจขององค์กรที่ได้กำหนดไว้

9.  บริษัทมีมาตรการที่จะติดตามให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หรือไม่
    ทั้งนี้ เพื่อลดความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจและรักษาชื่อเสียงของบริษัท

 มี  ไม่มี

  บริษัทมีหน่วยงานกฎหมายที่ให้คำแนะนำ และข้อคัดค้าน
  เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามข้อกำหนด ตามกฎ ระเบียบ ข้อบังคับของกฎหมาย
  นอกจากนี้บริษัทยังมีการว่าจ้างที่ปรึกษากฎหมายภายนอก (Out Source)
  ในบางครั้งเพื่อหารือประเด็นข้อกฎหมาย ทั้งนี้เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปอย่างถูกต้อง

10. ในกรณีที่บริษัทเคยมีการกระทำที่ฝ่าฝืนกฎหมาย
    บริษัทมีมาตรการแก้ไขและป้องกันมิให้เกิดการกระทำในลักษณะนั้นอีก หรือไม่

 มี  ไม่มี  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  บริษัทไม่เคยกระทำการที่ฝ่าฝืนกฎหมาย

ส่วนที่ 4 ระบบสารสนเทศและการสื่อสารข้อมูล (Information and Communication
Measure)

หลักการประการหนึ่งของการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความระมัดระวังไม่ว่าจะเป็นสำหรับกรรมการผู้บริหาร
ผู้ถือหุ้น หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ก็คือ การตัดสินใจบนพื้นฐานที่มีข้อมูลที่มีคุณภาพและเพียงพอต่อการตัดสินใจ
ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทางการเงินหรือข้อมูลอื่น ดังนั้น
การสื่อสารข้อมูลดังกล่าวไปยังผู้ที่เกี่ยวข้องจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งและเป็นสิ่งที่จะช่วยให้เกิดความมีประสิทธิผลของระบบการควบคุมภายใน
ข้อมูลที่มีคุณภาพควรมีคุณสมบัติดังนี้

(1) มีเนื้อหาที่จำเป็นเพียงพอต่อการตัดสินใจ

(2) มีความถูกต้องสมบูรณ์

(3) มีความเป็นปัจจุบัน

(4) มีรูปแบบที่เข้าใจง่าย

(5) มีการจัดเก็บที่ดี

    1.  ในการเสนอเรื่องให้คณะกรรมการพิจารณา บริษัทได้จัดให้มีข้อมูลที่สำคัญต่าง ๆ
        อย่างเพียงพอเพื่อให้คณะกรรมการใช้ประกอบการตัดสินใจ ใช่หรือไม่ (ข้อมูลที่สำคัญต่าง
        ๆ ได้แก่ รายละเอียดของเรื่องที่เสนอให้พิจารณา เหตุผล ผลกระทบต่อบริษัท
        ทางเลือกต่าง ๆ เป็นต้น)

 ใช่  ไม่ใช่

2.  กรรมการบริษัทได้รับหนังสือนัดประชุมหรือเอกสารประกอบการประชุมที่ระบุข้อมูลที่จำเป็นและเพียงพอต่อการพิจารณาก่อนการประชุม
    อย่างน้อยภายในระยะเวลาขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด ใช่หรือไม่

 ใช่ ได้รับก่อนวันประชุมโดยเฉลี่ย 7 วัน  ไม่ใช่

3.  รายงานการประชุมกรรมการ
    มีรายละเอียดตามควรที่ทำให้ผู้ถือหุ้นสามารถตรวจสอบความเหมาะสมในการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการได้หรือไม่
    เช่น ได้มีการบันทึกข้อซักถามของกรรมการ
    ความเห็นหรือข้อสังเกตของกรรมการในเรื่องที่พิจารณา
    ความเห็นของกรรมการรายที่ไม่เห็นด้วยกับเรื่องที่เสนอพร้อมเหตุผล เป็นต้น

 ใช่  ไม่ใช่

4.  บริษัทจัดเก็บเอกสารประกอบการบันทึกบัญชีและบัญชีต่าง ๆ
    ไว้ครบถ้วนเป็นหมวดหมู่และไม่เคยได้รับแจ้งจากผู้สอบบัญชีว่ามีข้อบกพร่องในเรื่องนี้
    หรือเคยได้รับแจ้งแต่ได้แก้ไขข้อบกพร่องนั้นอย่างครบถ้วนแล้ว ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทไม่เคยได้รับแจ้งจากผู้สอบบัญชีว่ามีข้อบกพร่องในเรื่อง
  การจัดเก็บเอกสารประกอบการบันทึกบัญชี

5.  คณะกรรมการได้พิจารณาแล้วใช่หรือไม่ว่า
    ฝ่ายบริหารได้ใช้นโยบายบัญชีตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปและเหมาะสมกับลักษณะธุรกิจของบริษัท
    โดยไม่เลือกใช้นโยบายบัญชีที่ทำให้บริษัทแสดงผลประกอบการที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง

 ใช่  ไม่ใช่

  บริษัทฯได้รับการตรวจสอบบัญชีจากสำนักงานบัญชีเอินส์ทแอนด์ยัง มาโดยตลอด
  ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ผู้สอบบัญชีแสดงความเห็นอย่างชัดเจน โดยไม่มีนัยสำคัญ

ส่วนที่ 5 ระบบการติดตาม (Monitoring)

การที่บริษัทจะดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
บริษัทควรต้องติดตามอย่างสม่ำเสมอว่า มีการปฏิบัติตามเป้าหมายที่วางไว้
ระบบการควบคุมภายในยังดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง
และมีการปรับปรุงแก้ไขให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งข้อบกพร่องต่างๆ
ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงที

1.  กรณีที่บริษัทมีการกำหนดเป้าหมายการดำเนินธุรกิจ
    คณะกรรมการได้เปรียบเทียบผลการดำเนินงานของฝ่ายบริหารว่าเป็นไปตามเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่กำหนดไว้
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  โดยการเปรียบเทียบผลการดำเนินงานประจำปี กับแผนงบประมาณที่วางไว้
  ถ้าแตกต่างจากงบประมาณที่วางไว้อย่างมีนัยสำคัญ
  จะต้องแจ้งต่อคณะกรรมการถึงเหตุผลอย่างละเอียด

2.  กรณีที่ผลการดำเนินงานที่เกิดขึ้นมีความแตกต่างจากเป้าหมายที่กำหนดไว้
    บริษัทได้ดำเนินการแก้ไขภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริษัทฯ

3.  บริษัทจัดให้มี การตรวจสอบการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในที่วางไว้อย่างสม่ำเสมอ
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  สำนักตรวจสอบภายในของบริษัทดำเนินการตรวจสอบระบบการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามระบบการควบคุมภายในที่วางไว้ของแต่ละระบบงาน
  ตามแผนงานการตรวจสอบภายในประจำปี อย่างสม่ำเสมอ

4.  กรณีที่บริษัทมีการตรวจสอบภายใน
    บริษัทได้กำหนดให้การรายงานผลการตรวจสอบต้องรายงานตรงต่อคณะกรรมการหรือคณะกรรมการตรวจสอบ
    เพื่อให้ผู้ตรวจสอบภายในสามารถปฏิบัติงานได้อย่างอิสระและเสนอรายงานผลการตรวจสอบได้อย่างตรงไปตรงมา
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  การตรวจสอบภายในได้ดำเนินการโดย สำนักตรวจสอบภายใน ของ บริษัท จัสมิน เทเลคอม
  ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) โดยรายงานตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ

5.  เมื่อมีการตรวจพบข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญ
    ได้มีการรายงานต่อคณะกรรมการบริษัท/คณะกรรมการตรวจสอบ
    เพื่อพิจารณาสั่งการแก้ไขภายในระยะเวลาอันควร ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  สำนักตรวจสอบภายในจะมีการหารือกับฝ่ายบริหารที่เกี่ยวข้องกับข้อบกพร่องที่เป็นสาระสำคัญจากการตรวจพบ
  พร้อมกับข้อเสนอแนะของสำนักตรวจสอบภายใน
  โดยผลการตรวจสอบและคำตอบถึงแนวทางการแก้ไขจากฝ่ายบริหารจะถูกรายงานตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
  เพื่อพิจารณาและขอคำแนะนำเพิ่มเติมในทันทีที่สามารถดำเนินการได้
  จากนั้นจะนำเข้ารายงานต่อคณะกรรมการบริษัทในระยะเวลาที่เหมาะสม

6.  บริษัทต้องรายงานความคืบหน้าในการปรับปรุงข้อบกพร่องต่อคณะกรรมการบริษัท/คณะกรรมการตรวจสอบ
    ใช่หรือไม่

 ใช่  ไม่ใช่

  สำนักตรวจสอบภายในมีการรายงานความคืบหน้าในการปรับปรุงข้อบกพร่องต่อคณะกรรมการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง
  และคณะกรรมการตรวจสอบจะสรุปเพื่อรายงานต่อคณะกรรมการบริษัทอย่างสม่ำเสมอ

7.  บริษัทมีนโยบายให้ฝ่ายบริหารต้องรายงานต่อคณะกรรมการบริษัทโดยพลัน
    ในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ทุจริต หรือสงสัยว่ามีเหตุการณ์ทุจริต มีการปฏิบัติที่ฝ่าฝืนกฎหมาย
    และมีการกระทำที่ผิดปกติอื่น
    ซึ่งอาจกระทบต่อชื่อเสียงและฐานะการเงินของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ หรือไม่

 มี  ไม่มี  ไม่มีกรณีดังกล่าว

  บริษัทฯมีนโยบายดังที่กล่าวข้างต้น โดยที่คณะกรรมการตรวจสอบจะทำการพิจารณาติดตามผล
  พร้อมทั้งให้ข้อเสนอแนะแก่ฝ่ายบริหารทันทีหากมีเหตุการณ์ทุจริต หรือสงสัยว่ามีเหตุการณ์ทุจริต
  แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีกรณีดังกล่าว