+-----------------------------------------------------------------------+
| 1.  ปัจจัยความเสี่ยง                                                      |
+-----------------------------------------------------------------------+

ปตท.
ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก
โดยถือว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของทุกกระบวนการในการดำเนินธุรกิจของ
ปตท. และต้องมีความเชื่อมโยงกันทุกระดับ จึงได้กำหนดเป็นนโยบายบริหารความเสี่ยงทั่วองค์กร
(Enterprise Risk Management) ที่พนักงานทุกคนต้องปฏิบัติตาม
และมีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee)
ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงในภาพรวมให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด
สำหรับความเสี่ยงในระดับองค์กรจะมีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบผ่านคณะกรรมการจัดการคณะต่างๆ
ของ ปตท.
และความเสี่ยงในการปฏิบัติงานจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บริหารที่รับผิดชอบการปฏิบัติงานนั้นๆ
โดยถือเป็นหน้าที่รับผิดชอบของทุกหน่วยงานในการจัดการและควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งมีการระบุไว้อย่างชัดเจนในคำบรรยายหน้าที่งาน (Functional Description)
ของทุกหน่วยงาน

จากการบริหารความเสี่ยงของ ปตท. ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ทำให้ปัจจัยเสี่ยงต่างๆ
ที่ปรากฏในปีที่ผ่านมาได้รับการบริหารจัดการจนสามารถควบคุมได้ในระดับหนึ่งรวมกับปัจจัยเสี่ยงใหม่ที่ได้ดำเนินการภายใต้แผนบริหารความเสี่ยงในปีปัจจุบัน
ปตท. จึงทำการปรับปรุงหัวข้อปัจจัยเสี่ยงที่ปรากฏต่อผู้ลงทุนให้สอดคล้องกัน

การลงทุนในหลักทรัพย์ของ ปตท.
ผู้ลงทุนควรพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงหลักที่เกิดจากลักษณะการประกอบธุรกิจของ ปตท. ทั้งนี้
นอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ปรากฏในเอกสารฉบับนี้ อาจมีความเสี่ยงอื่นๆ ซึ่ง ปตท.
ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นความเสี่ยงที่ ปตท.
พิจารณาในขณะนี้ว่าไม่มีผลกระทบในสาระสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจของ ปตท.
สำหรับข้อมูลปัจจัยความเสี่ยงที่อ้างอิงถึงรัฐบาลหรือข้อมูลเศรษฐกิจของประเทศไทยในภาพรวม
ข้อมูลดังกล่าวได้มาจากข้อมูลที่เปิดเผยโดยรัฐบาลและแหล่งข้อมูลอื่นๆ โดย ปตท.
มิได้ตรวจทานข้อมูลดังกล่าว ดังนั้นในการลงทุนผู้ลงทุนจึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ
โดยปัจจัยความเสี่ยงหลักๆ ดังกล่าวสามารถจำแนกได้ดังนี้

1. ความเสี่ยงทางด้านกลยุทธ์

1.1 การบริหารจัดการบริษัทในกลุ่ม ปตท. 

ปตท. ได้แบ่งโครงสร้างการดำเนินธุรกิจออกเป็นธุรกิจหลักซึ่งประกอบด้วยธุรกิจสำรวจ
ผลิตและก๊าซธรรมชาติ
ธุรกิจน้ำมันและธุรกิจปิโตรเคมีและการกลั่นที่กำกับดูแลการลงทุนในธุรกิจปิโตรเคมีและธุรกิจการกลั่นผ่านบริษัทในกลุ่ม
โดยในปี 2548 ปตท. ได้เข้าถือหุ้นร้อยละ 50.03 ในบริษัท ปตท.เคมิคอล จำกัด (มหาชน)
(PTTCH) ซึ่งเป็นบริษัทที่เกิดจากการควบกิจการระหว่าง บริษัท ปิโตรเคมีแห่งชาติ จำกัด
(มหาชน) และบริษัทไทยโอเลฟินส์ จำกัด (มหาชน)
ตามทิศทางและนโยบายการปรับโครงสร้างกลุ่มธุรกิจปิโตรเคมีในรูปแบบ Integrated Value
Chain Flagship และเข้าลงทุนในบริษัท ปิโตรเคมิกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ TPI
(เดือนตุลาคม 2549 เปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ IRPC)
ในสัดส่วนร้อยละ 31.5 คิดเป็นมูลค่า 20,270 ล้านบาท
เพื่อเป็นฐานในการขยายการลงทุนไปสู่ธุรกิจปิโตรเคมีแบบครบวงจรและใช้ประโยชน์จากศักยภาพของธุรกิจที่เกื้อกูลกัน
และเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2549 คณะกรรมการ ปตท. ได้มีมติอนุมัติให้ ปตท.
ดำเนินการปรับโครงสร้างธุรกิจปิโตรเคมีสายโอเลฟินส์ โดยการจำหน่ายหุ้นสามัญของบริษัท พีทีที
โพลิเอทิลีน จำกัด (PTTPE) และหุ้นสามัญของบริษัท บางกอกโพลีเอททีลีน จำกัด (มหาชน)
(BPE) ให้แก่ PTTCH การดำเนินการปรับโครงสร้างดังกล่าวสอดคล้องกับนโยบายที่ให้ PTTCH
เป็นบริษัทหลักในธุรกิจปิโตรเคมีสายโอเลฟินส์ที่ผลิตจากก๊าซธรรมชาติ (Gas based Olefins)
โดยมุ่งเน้นสายเอทิลีนเป็นหลัก เพื่อรองรับและเป็นการต่อยอดธุรกิจก๊าซธรรมชาติของกลุ่ม ปตท.
เป็นลำดับแรก
และเพื่อให้มีความเชื่อมโยงในการส่งต่อวัตถุดิบสำหรับการขยายงานของปิโตรเคมีขั้นต่อเนื่องของ
PTTCH และบริษัทในเครืออื่นๆของ ปตท.
การปรับโครงสร้างของธุรกิจปิโตรเคมีสายโอเลฟินส์ยังรวมถึงการเข้าซื้อหุ้นในบริษัท เอ็ชเอ็มซี
โปลีเมอส์ จำกัด (HMC) ซึ่งได้ดำเนินการแล้วเสร็จเมื่อเดือน สิงหาคม 2549 และทำให้
ปตท.มีสัดส่วนการลงทุนใน HMC ร้อยละ 41.4
การดำเนินการดังกล่าวจะช่วยเสริมความเข้มแข็งให้กับกล่มธุรกิจปิโตรเคมีของ ปตท.
นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งบริษัทร่วมทุนระหว่าง ปตท. และบริษัทในกลุ่ม ได้แก่ บริษัท
พีทีทีโพลิเมอร์มาร์เกตติ้ง จำกัด
เพื่อดำเนินการด้านการตลาดทั้งในและต่างประเทศเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์โพลิเมอร์ของกลุ่มบริษัท ปตท.
อีกด้วย
จากการขยายธุรกิจต่อเนื่องส่งผลให้โครงสร้างการบริหารจัดการบริษัทในกลุ่มมีความซับซ้อนมากขึ้น
ดังนั้นหากไม่มีการบริหารจัดการและกำกับดูแลบริษัทในกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
อาจก่อให้เกิดความไม่สอดคล้องกันระหว่างทิศทางกลยุทธ์ของ ปตท. และบริษัทในกลุ่ม
รวมทั้งการแข่งขันกันเองระหว่างบริษัทในกลุ่ม ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อผลประกอบการโดยรวมของ
ปตท.

เพื่อเป็นการลดความเสี่ยง ปตท. ได้มุ่งเน้นให้มีการบริหารจัดการองค์กรในลักษณะกลุ่ม ปตท.
(PTT Group) เพื่อให้เกิดการสร้างมูลค่ารวมสูงสุด
โดยที่ผ่านมาได้มีการแต่งตั้งผู้บริหารระดับสูงเป็นกรรมการบริหารหรือผู้บริหารระดับสูงในบริษัทที่
ปตท. ถือหุ้น เพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงในเรื่องนโยบาย กลยุทธ์
และทิศทางการดำเนินธุรกิจไปสู่บริษัทในกลุ่มและสามารถกำกับดูแลการขยายงานของบริษัทในกลุ่มได้
รวมทั้งให้ผู้บริหารระดับสูงของ ปตท. และบริษัทในกลุ่มร่วมกันกำหนดแผนกลยุทธ์
เพื่อเป็นกรอบแนวทางการจัดทำแผนธุรกิจของกลุ่มธุรกิจ

1.2 ระบบบริหารบุคคลเพื่อรองรับการขยายธุรกิจ 

ปตท. ได้มีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่องในกลุ่มธุรกิจต่างๆ เพื่อให้อัตราการเติบโตของ ปตท. เป็นไปอย่างต่อเนื่องและสร้างมูลค่าเพิ่มให้ธุรกิจในภาพรวมของ ปตท. รวมทั้งมีการสร้างความสามารถการแข่งขันในธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ (Trading) เพื่อเตรียมความพร้อมในการเป็นศูนย์กลางการทำการค้าให้กลุ่ม ปตท. จากการดำเนินการดังกล่าว ปตท. จึงมีความจำเป็นต้องจัดเตรียมทรัพยากรในด้านต่างๆ เพื่อรองรับการขยายตัวของธุรกิจโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเตรียมความพร้อมของบุคลากร โดยให้ความสำคัญต่อการพัฒนาทักษะ ความรู้ความสามารถ ศักยภาพ ตลอดจนทัศนคติของผู้บริหารและพนักงานให้สอดคล้องกับการขยายธุรกิจของ ปตท. อนึ่ง หากการวางแผนการบริหารทรัพยากรบุคคลไม่สอดคล้องกับแผนการขยายการลงทุนของ ปตท. อาจส่งผลกระทบต่อผลประกอบการและขีดความสามารถในการแข่งขันของ ปตท.ได้ 

เพื่อรองรับการขยายการลงทุนหรือการร่วมลงทุนกับบริษัทในกลุ่ม ปตท.
จึงมีนโยบายการบริหารทรัพยากรบุคคลในรูปแบบกลุ่ม ปตท. (PTT Group) เพื่อให้
ปตท.สามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรบุคคลทั้งของ ปตท.
และบริษัทในกลุ่มร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้สายงานทรัพยากรบุคคลเข้าไปร่วมในการจัดทำแผนเพื่อเตรียมความพร้อมด้านบุคลากร
ทั้งนี้ได้จัดทำแผนอัตรากำลัง 5 ปีที่สอดคล้องกับความต้องการเพื่อรองรับการดำเนินธุรกิจในอนาคต
มีการนำระบบการบริหารทักษะและความสามารถ (Competency Based Management)
รวมทั้งระบบการประเมินทักษะและความสามารถมาใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาทรัพยากรบุคคลครบวงจร
โดยกำหนดทักษะและความสามารถ (Competency) ที่จำเป็นของสายอาชีพต่างๆ
เพื่อให้รองรับความรับผิดชอบขององค์กรที่เพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของธุรกิจ
และนำระบบการบริหารสายอาชีพ (Career Management) มาใช้
เพื่อเปิดโอกาสให้พนักงานและองค์กรสามารถร่วมกันวางแผนในการกำหนดความก้าวหน้าและพัฒนาศักยภาพของพนักงานเพื่อตอบสนองต่อการดำเนินธุรกิจของ
ปตท.
นอกจากนี้เพื่อเป็นการบริหารผลการปฏิบัติงานให้สะท้อนและสอดคล้องกับเป้าหมายและวัฒนธรรมขององค์กร
ปตท.
ยังได้นำระบบการประเมินผลการปฏิบัติงานโดยการใช้ระบบตัวชี้วัดเป้าหมายขององค์กรเป็นปัจจัยสำคัญในการประเมินผลและให้ผลตอบแทนกับพนักงาน

ดังนั้น การปรับปรุงแนวทางการบริหารทรัพยากรบุคคลที่สอดคล้องกับทิศทางการดำเนินธุรกิจของ
ปตท. จึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จของการดำเนินงานของ ปตท.
ทั้งนี้การที่จะทำให้ระบบการบริหารทรัพยากรบุคคลขององค์กรที่กำหนดมีประสิทธิภาพสูงสุดได้
จะต้องอาศัยความร่วมมือของทั้งฝ่ายจัดการและฝ่ายพนักงาน
ในการที่จะร่วมมือกันดำเนินงานตามแนวทางที่องค์กรกำหนด
เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายด้านทรัพยากรบุคคลซึ่งเป็นไปตามแนวปฏิบัติขององค์กรชั้นนำทั่วไป

2. ความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจ

2.1 สัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติทุกฉบับมีเงื่อนไขแบบ Take-or-Pay 

ในการจัดหาก๊าซธรรมชาติ ปตท. ได้มีการทำสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติกับผู้ขายก๊าซธรรมชาติ
ซึ่งสัญญาดังกล่าวทุกฉบับมีการกำหนดปริมาณการซื้อก๊าซธรรมชาติรายปีขั้นต่ำที่ ปตท.จะต้องรับซื้อ
โดยหากในปีสัญญาใด ปตท.ไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ครบตามปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในสัญญา
ปตท.จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่ได้รับ (Take-or-Pay) โดยที่
ปตท.มีสิทธิรับปริมาณก๊าซธรรมชาติที่ได้ชำระไปแล้วนั้นในปีต่อๆ ไป
โดยไม่ต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติอีก (Make-Up) ทั้งนี้ ในปีที่
ปตท.จะใช้สิทธิในการรับปริมาณก๊าซธรรมชาติดังกล่าว
ปตท.จะต้องรับซื้อก๊าซธรรมชาติให้ได้ครบตามปริมาณซื้อก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำตามสัญญาในปีนั้นๆ ก่อน
โดยสาเหตุหลักของการเกิด Take-or-Pay มาจาก ประการที่หนึ่ง
ปริมาณความต้องการก๊าซธรรมชาติมีต่ำกว่าปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดในสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติปัจจุบัน
ประการที่สอง
สำหรับสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติใหม่ที่มีข้อตกลงวันเริ่มส่งก๊าซธรรมชาติตามสัญญาในอนาคต
ความต้องการก๊าซธรรมชาติที่เกิดขึ้นจริงในอนาคต อาจมีปริมาณต่ำกว่าที่ ปตท.คาดไว้
หรือการก่อสร้างท่อส่งก๊าซธรรมชาติที่จะทำการขนส่งก๊าซธรรมชาติดังกล่าวล่าช้าจนไม่สามารถจัดส่งก๊าซฯ
ให้แก่ลูกค้าได้ทันตามวันที่กำหนด
หรือการก่อสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ที่จะรับก๊าซธรรมชาติดังกล่าวล่าช้ากว่าที่กำหนด จนทำให้
ปตท.ไม่สามารถรับซื้อก๊าซธรรมชาติดังกล่าวได้ตามปริมาณขั้นต่ำในปีสัญญานั้น

ในปี 2549 ปตท. มีปริมาณซื้อก๊าซธรรมชาติอยู่ที่ระดับ 3,091 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ทั้งนี้ ในปี
2549 ปตท.ได้ลงนามสัญญาขายก๊าซธรรมชาติกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
(โรงไฟฟ้าน้ำพอง) บริษัท ระยองเนชั่นแนลพาวเวอร์ จำกัด
และลงนามสัญญาขายก๊าซธรรมชาติแบบแก้ไขเพิ่มเติมกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย และ
บริษัท ปตท. เคมิคอล จำกัด (มหาชน) เพื่อรองรับการจัดหาก๊าซธรรมชาติในอนาคต
โดยมีเงื่อนไขแบบ Take-or-Pay ที่สอดคล้องกับสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติ นอกจากนี้
ปตท.ยังได้มีการติดตามทบทวนประมาณการความต้องการก๊าซธรรมชาติอยู่ตลอดเวลา
เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์พลังงานที่เปลี่ยนแปลงไป
รวมทั้งการติดตามปรับกำหนดวันเริ่มรับก๊าซธรรมชาติของสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติที่จะมีการผลิตในอนาคต
เพื่อให้สอดคล้องกับความสามารถในการรับก๊าซธรรมชาติของลูกค้าและกำหนดแล้วเสร็จของการก่อสร้างท่อส่งก๊าซธรรมชาติที่จะขนส่งก๊าซธรรมชาติดังกล่าว

ในส่วนที่
ปตท.ได้ชำระค่าก๊าซธรรมชาติให้แก่ผู้ขายก๊าซธรรมชาติจากแหล่งยาดานาและเยตากุนในสหภาพเมียนมาร์ตามเงื่อนไข
Take-or-Pay ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2541 จนถึงปี 2544 เป็นจำนวนเงินรวม 36,265.8 ล้านบาท
โดยมีสาเหตุเนื่องจากความล่าช้าในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าราชบุรีและโครงการท่อส่งก๊าซราชบุรี-วังน้อย
ประกอบกับความต้องการก๊าซธรรมชาติลดลงเนื่องจากเกิดความตกต่ำทางเศรษฐกิจ
โดยคณะรัฐมนตรีได้มีมติในเดือนกรกฎาคม 2543 ให้ ปตท.
ชำระค่าก๊าซธรรมชาติดังกล่าวตามเงื่อนไข Take-or-Pay ให้แก่ผู้ขายก๊าซธรรมชาติ
จากการกู้ยืมเงินหรือระดมทุน และเป็นแกนกลางในการจัดสรรให้หน่วยงานต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องร่วมกันรับผิดชอบค่าดอกเบี้ยที่เกิดขึ้นจากภาระ Take-or-Pay
ดังกล่าวรวมถึงส่วนต่างของราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับปริมาณที่ ปตท.
ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้วกับราคาก๊าซธรรมชาติ ณ วันที่รับก๊าซธรรมชาติจริง โดยกำหนดให้ ปตท.
รับภาระร้อยละ 11.4 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) รับภาระร้อยละ 12.8
และส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 75.8 ลูกค้าผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติจะเป็นผู้รับภาระ
(ตามหลักการที่กล่าวไว้ในหัวข้อการประกอบธุรกิจของแต่ละธุรกิจ : ธุรกิจก๊าซธรรมชาติ) ทั้งนี้
อัตราดอกเบี้ยของเงินกู้ยืมเพื่อภาระ Take-or-Pay ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2541 จนถึงปี 2544
อยู่ในระหว่างร้อยละ 3.485-8.745 ต่อปี ในระหว่างปี 2544 - 2549
ปตท.สามารถรับก๊าซธรรมชาติจากแหล่งยาดานาและเยตากุนได้เกินกว่าปริมาณขั้นต่ำที่ต้องรับ
(Make-up) มีผลให้เงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซธรรมชาติลดลงเป็นจำนวนสะสมรวม 15,636.13
ล้านบาท ดังนั้น ยอดเงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซ จึงมียอดสุทธิ 20,629.67 ล้านบาท
ดังปรากฏอยู่ในงบดุลของ ปตท. ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
และเพื่อให้สามารถเร่งรัดการรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่ได้ชำระไปแล้วคืนกลับมาเร็วกว่ากำหนด
ปตท.ได้ดำเนินงานติดตั้งเครื่องเพิ่มความดัน ณ สถานีควบคุมก๊าซ BVW#7 (จังหวัดกาญจนบุรี)
เพื่อเพิ่มความสามารถในการส่งก๊าซของระบบท่อฝั่งตะวันตก
และโครงการท่อไทรน้อย-โรงไฟฟ้าพระนครเหนือ-ใต้ สำหรับการติดตามการแบ่งรับภาระ
Take-or-Pay ที่เกิดขึ้น ปตท.ได้มีการจัดประชุมประจำปีร่วมกับ กฟผ. และ
สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เพื่อติดตามการชำระภาระดอกเบี้ย Take-or-Pay
โดยมีการจัดทำรายงานเพื่อสรุปยอดภาระหนี้ ณ สิ้นปีงบประมาณ ทุกปี

จากประมาณการความต้องการและแนวโน้มราคาของก๊าซธรรมชาติ
ปตท.คาดว่าจะสามารถรับก๊าซธรรมชาติจากแหล่งพม่าในส่วนของ Make Up ได้หมดภายในปี 2553
โดย ปตท. ได้รับความร่วมมือจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติในการดำเนินการจัดส่งก๊าซธรรมชาติ
สูงเกินกว่าปริมาณสูงสุดที่กำหนดไว้ในสัญญา เพื่อให้ ปตท.
สามารถเร่งรัดการรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่ได้ชำระไปแล้วคืนกลับมาเร็วกว่ากำหนด

อย่างไรก็ตาม ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า

-   ปริมาณความต้องการก๊าซธรรมชาติในอนาคตจะสูงกว่าปริมาณขั้นต่ำตามที่กำหนดไว้ในสัญญาซื้อก๊าซปัจจุบันหรือไม่

-   ปริมาณความต้องการก๊าซธรรมชาติในอนาคตจะเป็นไปตามที่ปตท.คาดการณ์หรือไม่
    หรือกำหนดการแล้วเสร็จของการก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
    ภายใต้แผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3 พ.ศ.2544 - 2554 (ปรับปรุง)
    รวมทั้งการก่อสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ๆ ที่จะใช้ก๊าซธรรมชาติ จะเป็นไปตามแผนหรือไม่

-   ปตท.จะสามารถจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้วเมื่อใดและที่ราคาเท่าใด
    หรือค่าดอกเบี้ยที่เกิดจากภาระ Take-or-Pay ที่จัดสรรให้กับ กฟผ.
    และลูกค้าผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติรายอื่นจะถูกชดเชยได้ครบถ้วนหรือไม่

-   รัฐบาลจะเปลี่ยนแปลงนโยบายซึ่งจะส่งผลกระทบต่อ ปตท.
    ในอันที่จะได้รับการชดเชยค่าดอกเบี้ยที่เกิดจากภาระ Take-or-Pay ที่จัดสรรให้กับ กฟผ.
    และลูกค้าผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติรายอื่นหรือไม่

-   ผู้ขายก๊าซธรรมชาติจะสามารถส่งก๊าซธรรมชาติในปริมาณที่ ปตท.
    ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้วในภายหน้าได้หรือไม่
    หรือจะเกิดเหตุที่ทำให้การส่งก๊าซธรรมชาติชะงักหรือหยุดลงหรือไม่

ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตดังที่ระบุข้างต้น หรือปัญหาที่อาจเกิดขึ้นตามเงื่อนไข Take-or-Pay
หรือปัญหาทางการเงิน หรือความสามารถในการรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่ได้ชำระไปแล้วตามเงื่อนไข
Take-or-Pay ดังกล่าว อาจส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ปตท.ได้

2.2 การปรับเปลี่ยนอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ และค่าตอบแทนในการจัดหาและจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ

ราคาก๊าซธรรมชาติที่ ปตท.
จำหน่ายให้แก่กลุ่มลูกค้าผู้ผลิตไฟฟ้าซึ่งเป็นลูกค้าส่วนใหญ่นั้นอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐบาล
ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ราคาเนื้อก๊าซธรรมชาติ และอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ
โดยราคาเนื้อก๊าซธรรมชาติ ได้แก่ ผลรวมของราคาเฉลี่ยของเนื้อก๊าซธรรมชาติที่ ปตท.
รับซื้อจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติบวกกับค่าตอบแทนในการจัดหาและจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
สำหรับอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ
ผ่านท่อซึ่งคำนวณโดยอิงกับประมาณการความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติของลูกค้านั้น ประกอบด้วย
(1) ค่าบริการส่วนของต้นทุนคงที่ (Demand Charge)
ซึ่งครอบคลุมค่าใช้จ่ายในการลงทุนและค่าใช้จ่ายคงที่ในการดำเนินการ
ซึ่งมีการกำหนดให้อัตราผลตอบแทนเงินลงทุนในส่วนทุนของผู้ถือหุ้นไว้อย่างชัดเจนและ (2)
ค่าบริการส่วนของต้นทุนผันแปร (Commodity Charge)
ซึ่งคำนวณจากค่าใช้จ่ายผันแปรของการขนส่งก๊าซธรรมชาติ

ปัจจุบัน ปตท. ได้รับอนุมัติอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ
และค่าตอบแทนในการจัดหาและจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) กำหนดในประกาศ กพช. ฉบับที่ 1
พ.ศ. 2544 ณ วันที่ 24 ตุลาคม 2544 โดยอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯในปัจจุบัน
มีผลใช้บังคับในช่วงปี พ.ศ. 2544 - 2548
ทั้งนี้จะมีการทบทวนและการปรับอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ ใหม่ เมื่อ
ปตท.มีการลงทุนขยายโครงข่ายระบบท่อส่งก๊าซฯ ตามแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติเส้นที่ 3
พ.ศ.2544-2554 (ปรับปรุง) ตามที่คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติ อย่างไรก็ตาม อัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ
ใหม่อาจจะสูงกว่าอัตราในปัจจุบัน
เนื่องจากการขยายโครงข่ายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติได้ครอบคลุมพื้นที่และให้บริการระยะทางที่มากขึ้น
รวมทั้งท่อส่งก๊าซธรรมชาติ อุปกรณ์ และค่าก่อสร้างในปัจจุบัน มีราคาสูงกว่าในอดีต
แต่ยังไม่แน่ชัดว่าการปรับอัตราค่าบริการส่งก๊าซธรรมชาติภายหลังดังกล่าว จะเป็นไปตามที่
ปตท.เสนอ นอกจากนี้หากสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ
ยังไม่แน่ชัดว่ารัฐบาลอาจจะเปลี่ยนแปลงหลักการคำนวณอัตราค่าบริการส่งก๊าซฯ
ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อการเติบโตของธุรกิจฐานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ปตท. ได้
เพื่อให้อัตราค่าบริการส่งก๊าซธรรมชาติใหม่ มีระดับที่เหมาะสม
ปตท.ได้ติดตามสถานการณ์พลังงานและความต้องการก๊าซธรรมชาติอยู่ตลอดเวลา
และทำการทบทวนแผนการลงทุนขยายโครงข่ายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
ตามแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
ให้สอดคล้องกับความต้องการก๊าซธรรมชาติและให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม
2547 กพช.ได้มีมติเห็นชอบการทบทวนแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติเส้นที่ 3 พ.ศ.2544 -
2554 (ปรับปรุง) เพื่อใช้เป็นกรอบการลงทุนก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติในอนาคต

2.3 ความผันผวนของราคาผลิตภัณฑ์ของ ปตท.

ราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทั้งในประเทศและต่างประเทศของ
ปตท.และบริษัทในกลุ่มเปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามตลาดโลก
ที่ผ่านมาราคาก๊าซธรรมชาติ คอนเดนเสท น้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี
ในตลาดโลกมีความผันผวนสูง เนื่องจากหลากหลายปัจจัย ซึ่ง ปตท.ไม่อาจควบคุมได้
ราคาปิโตรเคมีจะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นวัฏจักร
ในแต่ละรอบจากราคาขึ้นสูงสุดถึงราคาลงต่ำสุดจะใช้ระยะเวลา 8-10 ปี ช่วงปี 2547-2549
ถือว่าเป็นช่วงขาขึ้นของราคาปิโตรเคมี และมีการคาดการณ์โดยบริษัท
ที่ปรึกษาชั้นนำว่าราคาจะลดต่ำสุดในช่วงปี 2552-2553 และจะเข้าสู่ช่วงขาขึ้นอีกครั้งในปี 2553

ความผันผวนของราคาผลิตภัณฑ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งรวมถึง

-   การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและการเมืองของโลกและภูมิภาคที่ประกอบธุรกิจปิโตรเลียม
    โดยเฉพาะอย่างยิ่งภูมิภาคตะวันออกกลาง รวมทั้งอุปสงค์และอุปทานของก๊าซธรรมชาติ
    น้ำมันดิบ คอนดอนเสท
    ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีทั้งในระดับโลกและระดับภูมิภาค
    การเปลี่ยนแปลง GDP ของประเทศอุตสาหกรรมที่เป็นแหล่งผลิตและผู้ค้ารายใหญ่ของโลก เช่น
    สหรัฐอเมริกา และจีน เป็นต้น

-   การกำหนดและรักษาระดับปริมาณการผลิตและราคาของก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบโดย
    Organization of Petroleum Exporting Countries (OPEC)
    และประเทศที่ผลิตปิโตรเลียมอื่นๆ

-   การแข่งขันโดยเชื้อเพลิงทดแทน

-   กฎระเบียบของภาครัฐทั้งในประเทศและต่างประเทศ

-   สภาพภูมิอากาศ

-   ภาวะเศรษฐกิจโลกและในแต่ละภูมิภาค

-   การเข้าซื้อ/ขายน้ำมัน (Take Position) ในตลาดซื้อขายล่วงหน้า (NYMEX, IPE) ของ
    Hedge Funds

-   การเปลี่ยนแปลงปริมาณการกลั่นของโรงกลั่นที่เกิดจากความผันผวนของ Refinery Margin

-   การเปลี่ยนแปลงคุณภาพของผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป (Specification)
    ทั้งในประเทศและนอกประเทศ

-   อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับโรงกลั่น/แหล่งผลิต

-   สภาวะตลาดเรือขนส่ง

-   ภัยจากการก่อการร้าย

-   ภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว, น้ำท่วม

แม้ว่าต้นทุนก๊าซธรรมชาติที่ ปตท. ซื้อจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติจะสามารถส่งผ่าน (Pass through)
ไปให้กับลูกค้าหลัก ซึ่งได้แก่ ผู้ผลิตไฟฟ้าที่ซื้อก๊าซธรรมชาติจาก ปตท.
ตามสูตรราคาในสัญญาขายก๊าซธรรมชาติได้ แต่หากราคาขายก๊าซธรรมชาติอยู่ในระดับที่สูงเกินไป
จะส่งผลให้ความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติลดลงได้
ดังนั้นจากกรณีราคาน้ำมันในตลาดโลกที่ปรับตัวสูงขึ้นมากอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ต้นปี 2548
ที่ส่งผลให้ราคาก๊าซธรรมชาติซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักสำหรับผลิตไฟฟ้าของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
(กฟผ.) และผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่ต่างๆ เพิ่มขึ้น ปตท.
จึงได้นำส่วนลดราคาก๊าซธรรมชาติในอนาคตที่ ปตท.
จะได้รับจากผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติตามสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติต่างๆ
ในอ่าวไทยคิดเป็นมูลค่าปัจจุบันรวม 4,500 ล้านบาทมาเกลี่ยลดราคาก๊าซธรรมชาติที่จำหน่ายให้
กฟผ.และผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่ต่างๆ ในงวดเดือนตุลาคม 2548 - มกราคม 2549
เพื่อเป็นการบรรเทาผลกระทบต่อประชาชนจากต้นทุนการผลิตไฟฟ้าที่จะเพิ่มขึ้น
ซึ่งการนำส่วนลดราคาก๊าซธรรมชาติในอนาคตมาเกลี่ยลดราคาจำหน่ายก๊าซฯ นั้น
ปตท.คาดว่าจะทยอยเรียกคืนส่วนลดราคาก๊าซธรรมชาติในอนาคตในราคาที่อิงกับราคาซื้อก๊าซธรรมชาติก่อนมีส่วนลดตามสัญญาดังกล่าวได้ทั้งหมดภายในปี
2552 ที่ผ่านมารวมทั้งในอนาคต
ปตท.ได้มีการกำหนดค่าสูงสุดของค่าตอบแทนในการจัดหาและจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
และราคาจำหน่ายก๊าซธรรมชาติให้กลุ่มอุตสาหกรรมเพื่อรักษาฐานลูกค้าไว้และเพื่อเพิ่มฐานลูกค้าด้วย
ซึ่งอาจกระทบต่อผลตอบแทนและผลประกอบการของ ปตท.

สำหรับราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของ ปตท. ที่ขายให้กับลูกค้านั้น ปตท.
จะได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทั้งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปและปิโตรเคมีทางหนึ่ง
และความผันผวนของราคาวัตถุดิบ คือ ก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ คอนเดนเสท
และปิโตรเคมีอีกทางหนึ่ง ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน การวางแผนการลงทุน
และผลประกอบการของ ปตท. ทั้งสิ้น

ปตท. ได้ดำเนินการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างมีระบบ
เพื่อลดความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากความผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี ซึ่งอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้ของ ปตท. ปัจจุบัน
ปตท.มีนโยบายในการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างชัดเจน
โดยมีการทำสัญญาระยะยาวระหว่างคู่ค้า การกำหนดเป้าหมายของราคา ปริมาณ
และระยะเวลาในการดำเนินการบริหารความเสี่ยง
การเข้าซื้อขายตราสารอนุพันธ์ในตลาดการค้าอนุพันธ์ทุกครั้งจะมีการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างถี่ถ้วน
รวมทั้งเลือกเครื่องมือที่ใช้ในการบริหารความเสี่ยงอย่างเหมาะสมกับช่วงเวลาและจุดประสงค์ เช่น
การทำ Swap หรือ Option
การดำเนินการบริหารความเสี่ยงทุกครั้งจะทำควบคู่และสอดคล้องไปกับปริมาณเนื้อน้ำมันของ ปตท.
(Physical) เพื่อ lock in margin ที่แน่นอน ทั้งนี้ นอกจาก
ปตท.จะติดตามสถานการณ์น้ำมันอย่างใกล้ชิด
รวมทั้งศึกษาเพิ่มเติมเครื่องมือในการดำเนินการบริหารความเสี่ยงให้เกิดประสิทธิภาพในการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างสูงสุดของ
ปตท. แล้ว
ปตท.ยังได้จัดฝึกอบรมพนักงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจและตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดกับ ปตท.
ในส่วนของการผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและ
ปิโตรเคมี

2.4
การดำเนินการของรัฐบาลซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ต่อผู้ถือหุ้นรายอื่น

การที่ ปตท.
ยังคงมีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจซึ่งมีรัฐบาลโดยกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่มีอำนาจควบคุม
และรัฐบาลโดยผ่านกระทรวงการคลังได้ใช้หรืออาจจะใช้ ปตท.
เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ทางด้านสังคมและเศรษฐกิจโดยรวม
การดำเนินการดังกล่าวอาจไม่ก่อให้เกิดผลกำไรสูงสุดแก่ ปตท. เสมอไป
ก่อนการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุน กระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นทั้งหมดของ ปตท. แต่เพียงผู้เดียว
และตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2544
กำหนดให้กระทรวงการคลังคงสัดส่วนการถือหุ้นใน ปตท. ไม่น้อยกว่าร้อยละ 51
ของหุ้นที่มีสิทธิออกเสียงทั้งหมดของ ปตท. ภายหลังจากการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุน ดังนั้น
ตราบเท่าที่ภาครัฐยังคงเป็นผู้ถือหุ้นที่มีสิทธิออกเสียงข้างมากใน ปตท.
ภาครัฐจะยังคงมีสิทธิเลือกกรรมการและผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ของ ปตท.
ซึ่งรับผิดชอบการดำเนินธุรกิจรายวันของ ปตท. ได้ ปตท.ไม่อาจรับรองได้ว่า
ปตท.จะไม่ดำเนินการเพื่อสนองนโยบายของรัฐบาลมากกว่าดำเนินธุรกิจเพื่อวัตถุประสงค์อื่นซึ่งรวมถึงการทำกำไรสูงสุดให้กับ
ปตท.

2.5 อำนาจ สิทธิ และประโยชน์ของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
ที่ได้รับตามกฎหมายว่าด้วยการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
โดยผลของกฎหมายว่าด้วยทุนรัฐวิสาหกิจ ถูกงดและจำกัด
โดยโอนไปให้แก่คณะกรรมการกำกับการใช้อำนาจของบริษัทปตท. จำกัด (มหาชน)

ตามที่ได้มีการประกาศพระราชกฤษฎีกากำหนดอำนาจ สิทธิ และประโยชน์ของบริษัท ปตท. จำกัด
(มหาชน) (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550 ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2550
โดยพระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับนี้ จะมีผลใช้บังคับเมื่อพ้นสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป ซึ่งในกรณีนี้จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 18 มีนาคม 2550
เนื้อหาสาระสำคัญของพระราชกฤษฎีกาฯ ดังกล่าว เป็นการงดหรือจำกัดอำนาจ สิทธิ
และประโยชน์ที่ บมจ.ปตท. ได้รับตามกฎหมายว่าด้วย การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
โดยผลของกฎหมายว่าด้วยทุนรัฐวิสาหกิจ ดังนี้

1. งดอำนาจ สิทธิ และประโยชน์ไม่ให้เป็นของ บมจ.ปตท. อีกต่อไป ได้แก่

  1.1 สิทธิและประโยชน์เสมือนเป็นผู้รับสัมปทานตามกฎหมายว่าด้วยปิโตรเลียม (ตามมาตรา 8
  แห่งพระราชบัญญัติการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2521)

  1.2 สิทธิในการที่ทรัพย์สินของ บมจ.ปตท.ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ซึ่งได้แก่
  ทรัพย์สินที่ได้มาจากการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์
  ทั้งก่อนและหลังการจัดตั้ง บมจ.ปตท. และทรัพย์สินของ
  บมจ.ปตท.ในระบบการขนส่งปิโตรเลียมทางท่อ (มาตรา 5 แห่ง พรฎ.กำหนด อำนาจ สิทธิ
  และประโยชน์ฯ พ.ศ. 2544)

  1.3 อำนาจในการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ในกรณีที่ บมจ.ปตท.
  มีความจำเป็นต้องได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ เพื่อให้ได้มาซึ่งแหล่งปิโตรเลียม
  เพื่อจัดสร้างโรงกลั่นปิโตรเลียม โรงแยกก๊าซ ท่าเรือ คลังปิโตรเลียม
  หรือเพื่อใช้ในการวางระบบการขนส่งปิโตรเลียมทางท่อ
  หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นที่จำเป็นและเกี่ยวเนื่องกับกิจการดังกล่าว (มาตรา 38 แห่ง พรบ.
  การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2521)

2. กำหนดให้อำนาจ สิทธิ และประโยชน์ ของ บมจ.ปตท.
ตามกฎหมายว่าด้วยการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย เช่น
การสำรวจและประกาศเขตระบบขนส่งปิโตรเลียมทางท่อ การวางระบบขนส่งปิโตรเลียมทางท่อ
ไปใต้ เหนือ หรือข้ามที่ดินของบุคคลใดๆ ฯลฯ
ไปเป็นของคณะกรรมการกำกับการใช้อำนาจของบริษัท โดยคณะกรรมการกำกับฯ
จะต้องกำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการปฏิบัติและประกาศในราชกิจจานุเบกษา

3. คณะกรรมการกำกับการใช้อำนาจของบริษัท ประกอบด้วย ปลักกระทรวงพลังงาน เป็นประธาน
ผู้แทนกระทรวง
มหาดไทย ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกิน 3 คน
ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นกรรมการ
และมีผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงานเป็นกรรมการและเลขานุการ

เหตุผลที่รัฐตราพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ เนื่องจากเห็นว่า ปตท.
มีศักยภาพและความสามารถในการแข่งขันการประกอบธุรกิจปิโตรเลียมได้อย่างเท่าเทียมกันกับผู้ประกอบธุรกิจปิโตรเลียมอื่น

2.6 ความเสี่ยงจากคดีปกครองที่เกี่ยวข้องกับการแปลงสภาพ
และการแปรรูปของการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2549 มูลนิธิเพื่อผู้บริโภคและพวกรวม 5 คน (ผู้ฟ้องคดี)
ได้ยื่นฟ้องนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน (ผู้ถูกฟ้องคดี)
ต่อศาลปกครองสูงสุด
ขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนพระราชกฤษฎีกาสองฉบับที่ตราขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ.
2542 (พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ) ในกระบวนการแปลงสภาพจากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
เป็นบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) (ปตท.) ซึ่งประกอบด้วยพระราชกฤษฎีกากำหนดอำนาจ สิทธิ
และประโยชน์ของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2544
และพระราชกฤษฎีกากำหนดเงื่อนเวลายกเลิกกฎหมายว่าด้วยการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย พ.ศ.
2544 โดยยกประเด็นต่างๆ อาทิเช่น

-   กระบวนการตราพระราชกฤษฎีกาไม่ถูกต้องตามรูปแบบขั้นตอนและเนื้อหาขัดต่อบทบัญญัติแห่ง
    พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ และไม่เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.
    2540 (รัฐธรรมนูญ)

-   การตราพระราชกฤษฎีกาทั้งสองฉบับมีผลทำให้มีการโอนที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็น
    สาธารณสมบัติของแผ่นดินไปให้ ปตท. ที่มีฐานะเป็นเอกชน ทำให้ ปตท.
    ได้รับเอกสิทธิ์เหนือเอกชนทั่วไป

-   การที่ ปตท. ได้รับโอนอำนาจมหาชนของรัฐ ได้แก่ อำนาจเวนคืนที่ดิน
    อำนาจประกาศเขตและรอนสิทธิเหนือพื้นดินของเอกชนไม่สอดคล้องกับหลักการตามรัฐธรรมนูญ

-   การตราพระราชกฤษฎีกาทั้งสองฉบับเป็นการใช้ดุลยพินิจไม่ถูกต้อง
    ทำให้ประชาชนได้รับความเสียหาย และไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำสั่งเมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2549 ให้รับคำฟ้องดังกล่าวไว้พิจารณา
และได้มีคำสั่งเมื่อวันที่
6 กันยายน พ.ศ. 2549 กำหนดให้ผู้ถูกฟ้องคดียื่นคำให้การแก้คำฟ้องภายใน 30 (สามสิบ) วัน
ผู้ถูกฟ้องคดีจึงได้ทำคำให้การยื่นต่อศาลไปเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2549
ภายหลังผู้ฟ้องคดีได้ทำคำคัดค้านคำให้การยื่นต่อศาลตามกระบวนการทางศาลปกครองและผู้ถูกฟ้องคดีได้ทำคำให้การเพิ่มเติมยื่นต่อศาลไปเมื่อวันที่
22 มกราคม 2550 ที่ผ่านมา

อนึ่ง ปตท. ได้ยื่นคำร้องสอดขอเข้าเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 ในคดีนี้ด้วย
ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำสั่งอนุญาตให้ ปตท. เข้าเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 4 ได้เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน
2549 และให้ ปตท.ยื่นคำให้การภายในวันที่ 29 ธันวาคม 2549
ต่อมาศาลให้ผู้ฟ้องคดีคัดค้านคำให้การของ ปตท. ภายในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2550
ปรากฏว่าผู้ฟ้องคดีได้ยื่นคำคัดค้านคำให้การของ ปตท. เมื่อวันที่ 26 ก.พ. 2550
ปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองสูงสุด

แม้ว่า ปตท. เชื่อว่าการแปลงสภาพของ ปตท. เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการต่างๆ
ที่กำหนดในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง แต่ ปตท.
ไม่อาจทราบผลทางกฎหมายที่ชัดเจนในกรณีที่ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งให้เพิกถอนพระราชกฤษฎีกาฉบับใดฉบับหนึ่งหรือทั้งสองฉบับ
หรือจะทำให้มีผลย้อนหลังหรือไม่
และผลของคำพิพากษาจะมีผลกระทบในทางลบอย่างมีนัยสำคัญต่อสถานะของ ปตท. หรือไม่อย่างไร

อนึ่ง หากผลของคำพิพากษาออกมาในทางลบกับ ปตท. กล่าวคือ
ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้เพิกถอนพระราชกฤษฎีกาทั้ง 2 ฉบับนั้น จะมีผลทำให้สถานะของ ปตท.
กลับไปเป็นการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย ในส่วนภาระผูกพันตามสัญญาต่างๆที่เกี่ยวกับหุ้นกู้ระหว่าง
ปตท.และผู้ถือหุ้นกู้หรือนิติบุคคลอื่นๆนั้นอาจเปลี่ยนแปลงเพียงแค่สถานะของผู้ออกหุ้นกู้ กล่าวคือ
คู่สัญญาซึ่งแต่เดิมคือ ปตท. จะกลายเป็นการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
ส่วนภาระผูกพันตามสัญญาในส่วนอื่นอาจยังคงไม่เปลี่ยนแปลง
โดยพิจารณาเทียบเคียงกับบันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 208/2549
เรื่องการดำเนินการตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่เพิกถอนพระราชกฤษฎีกาเกี่ยวกับการแปลงสภาพการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยเป็นบริษัท
กฟผ. จำกัด (มหาชน) (บมจ. กฟผ.) นั้น คณะกรรมการกฤษฎีกามีความเห็นว่า
พระราชบัญญัติการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2511
ไม่เคยถูกยกเลิกไปและการจดทะเบียนจัดตั้ง บมจ. กฟผ. เสียไป ทำให้ บมจ. กฟผ.
ไม่มีสถานะเป็นนิติบุคคลมาตั้งแต่ต้นและกลับคืนสู่สถานะของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยเสมือนไม่เคยมีการจัดตั้ง
บมจ. กฟผ. เลย นิติกรรมสัญญาและธุรกรรมต่างๆ ที่ บมจ. กฟผ.
กระทำไปถือได้ว่าเป็นการกระทำของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย บรรดากิจการ สิทธิ หนี้
ความรับผิดชอบ และสินทรัพย์ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยที่โอนไปยัง บมจ. กฟผ.
หรือที่ตกเป็นของกระทรวงการคลังจึงถือได้ว่าไม่เคยเกิดขึ้น

 

2.7 การใช้น้ำดิบในโรงงานปิโตรเคมี โรงกลั่นน้ำมันและโรงแยกก๊าซธรรมชาติ 

โรงงานปิโตรเคมี โรงกลั่นน้ำมันและโรงแยกก๊าซธรรมชาติของบริษัทในกลุ่ม ปตท.
ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในเขตนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง
ในกระบวนการผลิตจำเป็นต้องพึ่งพาน้ำดิบเป็นปริมาณมากจากแหล่งน้ำธรรมชาติโดยรอบเพื่อใช้ในระบบน้ำหล่อเย็น
หากเกิดภาวะฝนแล้งต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานในจังหวัดชลบุรีและระยอง
อาจส่งผลให้ปริมาณน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติต่างๆ ลดลงมาก
ซึ่งหากปริมาณน้ำลดลงจนไม่สามารถส่งให้ภาคอุตสาหกรรมได้ตามปกติ
อาจทำให้โรงงานของบริษัทในกลุ่ม ปตท. บางแห่งต้องลดกำลังการผลิตหรือหยุดการผลิต
ซึ่งจะมีผลกระทบโดยตรงต่อรายได้ของ ปตท.

เพื่อลดผลกระทบจากวิกฤตการณ์น้ำที่อาจเกิดขึ้น บริษัทในกลุ่ม
ปตท.ได้จัดเตรียมมาตรการรองรับทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
โดยในระยะสั้นได้จัดหาแหล่งน้ำบริเวณใกล้เคียง การจัดเตรียมระบบการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล
การขนส่งน้ำจืดทั้งทางเรือและทางรถจากแหล่งน้ำอื่นๆ การขุดเจาะบ่อน้ำบาดาล และการ
Recycle น้ำทิ้งด้วยวิธีการ Reverse Osmosis เป็นต้น
สำหรับมาตรการในระยะยาวได้เตรียมการจัดหาแหล่งกักเก็บน้ำสำรองในบริเวณใกล้เคียง
พิจารณาความเป็นไปได้เชิงเศรษฐศาสตร์ในการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลแบบรวมศูนย์ (RO System
/ Desalinated System) และศึกษาการนำระบบ Air Cooling หรือ Sea Water Cooling
มาใช้ทดแทนระบบน้ำหล่อเย็นในโครงการใหม่ๆ นอกจากนี้ บริษัทในกลุ่ม
ปตท.ยังได้ติดตามสถานการณ์การขาดแคลนน้ำและประสานงานกับภาครัฐอย่างใกล้ชิด
เพื่อให้มั่นใจว่าจะควบคุมผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้

3. ความเสี่ยงในการดำเนินโครงการ

3.1 การพัฒนาระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ โรงแยกก๊าซธรรมชาติ และโรงงานปิโตรเคมี

ความสำเร็จของการขยายตัวทางธุรกิจของ ปตท. ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลัก คือ
การเติบโตอย่างต่อเนื่องของความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ ความสามารถของ ปตท.
ในการขยายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ รวมถึงความสามารถในการสร้างมูลค่าเพิ่ม
เพื่อรองรับความต้องการก๊าซธรรมชาติที่เพิ่มขึ้น นอกจากนั้น การขยายตัวของธุรกิจของ ปตท.
ยังถูกจำกัดด้วยความสามารถในการขนส่งของระบบท่อก๊าซธรรมชาติให้ครอบคลุมพื้นที่การใช้
ความสามารถในการแยกก๊าซธรรมชาติ และความสำเร็จในการก่อสร้างโรงงานปิโตรเคมีในกลุ่ม
ปตท. ซึ่งรับผลิตภัณฑ์จากการแยกก๊าซธรรมชาตินำไปเป็นวัตถุดิบในการผลิต

ปตท.มีแผนพัฒนาการขยายโครงข่ายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
ตามแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3 พ.ศ.2544-2554 (ปรับปรุง)
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการก๊าซธรรมชาติในอนาคต เช่น
โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติเส้นที่สาม ในปี 2549 โครงการติดตั้งเครื่องเพิ่มความดัน ณ
สถานีควบคุมก๊าซ BVW#7 (จังหวัดกาญจนบุรี) ในปี 2548
โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติวังน้อย-แก่งคอย ในปี 2549
โครงการท่อไทรน้อย-โรงไฟฟ้าพระนครเหนือ-ใต้ ในปี 2549 และปี 2552
และแผนการสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยการขยายโรงแยกก๊าซธรรมชาติหน่วยที่ 5 ที่จังหวัดระยอง ในต้นปี
2548 โครงการโรงแยกก๊าซอีเทน ในปี 2552 รวมทั้งการร่วมทุนขยายธุรกิจก๊าซธรรมชาติ เช่น
โครงการร่วมทุนผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าและน้ำเย็น โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติไทย-มาเลเซีย
โรงแยกก๊าซธรรมชาติไทย-มาเลเซีย ที่อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

การพัฒนาโครงการต่างๆ อาจล่าช้ากว่าแผนที่ประมาณการไว้จากสาเหตุหลายประการ เช่น
การจัดหาบริษัทผู้รับเหมาก่อสร้างที่ล่าช้า ผู้รับเหมาดำเนินงานก่อสร้างล่าช้าไม่เป็นไปตามกำหนด
การจัดซื้ออุปกรณ์ที่ต้องใช้ระยะเวลาในการจัดหาและขนส่งนาน (Long Lead Items)
และยังขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของ ปตท.
ซึ่งรวมถึงการขออนุมัติจากรัฐบาลและการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม
(Environmental Impact Assessment)
ซึ่งเปิดโอกาสให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะโดยวิธีประชาพิจารณ์ ดังนั้นหากโครงการต่างๆ
ไม่แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด จะส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของ
ปตท. ได้

ปตท. ได้ให้ความสำคัญกับการบริหารงานที่มีความสำคัญต่อการแล้วเสร็จของโครงการ (Critical
Path) เพื่อให้โครงการแล้วเสร็จตามแผนงานที่กำหนดไว้
เพื่อลดระดับความเสี่ยงของการพัฒนาโครงการให้อยู่ภายใต้การควบคุม อาทิ เช่น
การเร่งรัดการจัดจ้างผู้รับเหมาก่อสร้าง
การติดตามการจัดซื้ออุปกรณ์สำหรับการก่อสร้างอย่างใกล้ชิด
การจัดหาทีมงานที่มีความรู้ความสามารถมาปฏิบัติงานควบคุมและตรวจสอบงานก่อสร้าง
การจัดเตรียมมาตรการในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการและนำไปยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด
การติดตามและวิเคราะห์ผลกระทบต่อการดำเนินงานโครงการ
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ
การติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอเพื่อชี้แจงประเด็นข้อสงสัยต่าง
ๆ และเพื่อนำข้อมูลมาวางแผนงานหรือกำหนดมาตรการต่าง ๆ รองรับ
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับใหม่ทันทีที่มีการประกาศใช้
นอกจากนี้ ปตท. ยังได้จัดให้มีหน่วยงานมวลชนสัมพันธ์
ทำหน้าที่วางแผนพัฒนากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการ
และทำการประชาสัมพันธ์ชี้แจงข้อมูลโครงการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่
และส่งเสริมให้โครงการเป็นที่ยอมรับจากประชาชน
รวมทั้งการจัดเตรียมแผนงานและมาตรการรองรับ เพื่อลดผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น
หากกำหนดแล้วเสร็จของโครงการล่าช้ากว่าแผนที่วางไว้

4. ความเสี่ยงทางด้านปฏิบัติการ

4.1 ภยันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ในเชิงพาณิชย์ในการดำเนินธุรกิจ

การดำเนินธุรกิจสำรวจ ผลิตและก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปนั้น อาจทำให้เกิดอันตรายได้โดยมีสาเหตุมาจาก
ไฟไหม้ ระเบิด น้ำมันรั่วไหลปนเปื้อน หลุมขุดเจาะระเบิด ท่อก๊าซรั่ว
การฟุ้งกระจายของก๊าซอันตราย การก่อการร้าย ภัยธรรมชาติ
รวมถึงเหตุที่เกิดจากการกระทำของบุคคลภายนอกและเหตุอันตรายอื่นที่ไม่อาจคาดการณ์ได้
ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมีนัยสำคัญต่อบุคคล ทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อม การดำเนินธุรกิจ
ชื่อเสียงองค์กร ฐานะการเงิน และโอกาสทางธุรกิจของ ปตท.

ดังนั้น ปตท. จึงให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงทางด้านปฏิบัติการ
โดยการตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบท่อส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ต่างๆ
ของทุกหน่วยการผลิตตามระยะเวลาที่กำหนด (Preventive Maintenance)
การนำระบบบริหารเพื่อควบคุมความสูญเสีย (Loss Control Management) มาประยุกต์ใช้
และการได้รับการรับรองระบบการจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (มอก.18001)
ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO14001) และระบบการจัดการคุณภาพ (ISO9001: 2000)
ในพื้นที่ปฏิบัติการของ ปตท. หลายแห่ง
รวมทั้งการเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินและแผนจัดการสภาวะวิกฤต
เพื่อป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินและสภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้น

นอกจากนี้ ปตท.
ได้มีการซื้อประกันภัยคุ้มครองความเสี่ยงสำหรับทรัพย์สินหลักที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจทั้งหมดตามที่บริษัทอื่นๆ
ในอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมีพึงปฏิบัติ
และได้ทำประกันภัยเพิ่มเติมในกรณีที่บริษัทต้องหยุดดำเนินการ (Business Interruption)
แต่การซื้อประกันภัยดังกล่าวอาจไม่สามารถครอบคลุมความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกประเภท
เนื่องจากไม่มีบริษัทประกันภัยใดรับประกันภัยความเสียหายทุกประเภท
หรือเนื่องจากบางครั้งหากซื้อประกันภัย ค่าเบี้ยประกันภัยสำหรับการประกันภัยความเสียหายนั้นๆ
จะสูงมากจนไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และถึงแม้ว่า
ปตท.จะเชื่อว่าบริษัทในกลุ่มมีการทำประกันภัยตามมาตรฐานของอุตสาหกรรมก็ตาม
ปตท.ไม่สามารถควบคุมวงเงินในการทำประกันภัยทรัพย์สินของบริษัทต่างๆ
ให้เพียงพอต่อความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ ซึ่งบางบริษัท ปตท.
ต้องพึ่งพิงการผลิตสินค้าของบริษัทนั้น ดังนั้น
หากเกิดความเสียหายในทรัพย์สินที่ไม่ได้ทำประกันครอบคลุมเต็มมูลค่าในจำนวนที่มีนัยสำคัญ
หรือในกรณีที่ผู้รับประกันภัยมีปัญหาทางการเงินรุนแรงหรือต้องเลิกกิจการเนื่องจากเหตุดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในด้านลบอย่างร้ายแรงต่อฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานหรือโอกาสทางธุรกิจของ
ปตท.ได้

4.2 ข้อบังคับเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

การดำเนินธุรกิจของกลุ่ม ปตท. ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
และความปลอดภัย ในการสำรวจ การพัฒนา การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง
และการจำหน่ายน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ บริษัทในกลุ่ม
ปตท.ที่ประกอบธุรกิจปิโตรเคมีและโรงกลั่นน้ำมันก็อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยซึ่งมีแนวโน้มที่จะเข้มงวดมากขึ้น
ซึ่งหากมีการตรากฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยขึ้นใหม่ในอนาคต
หรือการเปลี่ยนแปลงนโยบายวิธีการบังคับใช้กฎหมาย
อาจจะทำให้เกิดข้อจำกัดต่อการประกอบธุรกิจของ ปตท. หรืออาจทำให้ต้นทุนในการสำรวจ
การพัฒนา การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง และการจำหน่ายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญได้ นอกจากนี้
ในการดำเนินการโครงการต่างๆ ซึ่งรวมถึงการก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
โรงแยกก๊าซธรรมชาติ และโรงงานปิโตรเคมี
จะต้องมีการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact
Assessment : EIA) และได้รับความเห็นชอบก่อนการดำเนินการก่อสร้าง
จึงอาจมีความเสี่ยงของการพิจารณาให้ความเห็นชอบในรายงานดังกล่าว
รวมถึงการยอมรับของชุมชนที่อาจจะก่อให้เกิดความล่าช้าของการดำเนินโครงการไม่แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด
ทั้งนี้รวมถึงการยอมรับของชุมชนต่อการดำเนินงานของ ปตท. ในทุก ๆ
พื้นที่ปฏิบัติการในช่วงระยะเวลาดำเนินการ
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและความสามารถในการเพิ่มรายได้ของ ปตท. ในอนาคต

จากประเด็นดังกล่าวข้างต้น
ในขณะนี้ได้มีการศึกษาและประเมินผลกระทบของคุณภาพอากาศในเขตพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด
จ.ระยอง
และมีแนวโน้มที่จะมีการกำหนดกฎหมายและข้อบังคับเพื่อควบคุมมลพิษทางอากาศที่เข้มงวดมากยิ่งขึ้น
จึงอาจส่งผลต่อการปฏิบัติงานของโรงงานในกลุ่ม ปตท. ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ดังกล่าว
ตลอดจนอาจทำให้โครงการต่าง ๆ อาทิเช่น โครงการโรงแยกก๊าซหน่วยที่ 6 โครงการ
PTTUT-CUP2 และ/หรือ โครงการอุตสาหกรรมปิโตรเคมีระยะที่ 3
เกิดความล่าช้าในการอนุมัติหรือไม่ได้รับอนุมัติให้ความเห็นชอบรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

อย่างไรก็ตาม ปตท. ได้มีการบริหารความเสี่ยงในประเด็นดังกล่าว
โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการติดตามและวิเคราะห์ผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ปตท.
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย
รวมทั้งการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการอย่างใกล้ชิด
เพื่อนำข้อมูลมาวางแผนงานหรือกำหนดมาตรการต่าง ๆ รองรับ
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับใหม่ทันทีที่มีการประกาศใช้
และจัดให้มีการดำเนินงานมวลชนสัมพันธ์ที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อสร้างความรู้
ความเข้าใจแก่ประชาชนในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

5. ความเสี่ยงทางการเงิน

5.1 ความผันผวนของค่าเงินบาท

การเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาทต่อเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
จะมีผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อรายได้ส่วนใหญ่ของ ปตท. แม้ว่ารายได้ส่วนใหญ่ของ ปตท.
เป็นเงินบาท แต่จากการที่ราคาก๊าซธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมีอ้างอิงกับราคาตลาดโลก
ซึ่งกำหนดราคาขายเป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ (US$ linked) ทำให้รายได้ของ ปตท.
ผันผวนตามค่าเงินบาท อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาทจะส่งผลกระทบต่อกำไร
(margin) ของ ปตท. ในระดับหนึ่ง เนื่องจากกำไรส่วนใหญ่ของ ปตท.
จะถูกกำหนดเป็นเงินบาทไว้ที่ค่าคงที่ โดยมีต้นทุนขายที่เป็น สกุลเงินดอลาร์สหรัฐฯ
ซึ่งอิงกับราคาตลาดโลกเช่นเดียวกับราคาขาย

นอกจากนี้ความผันผวนของค่าเงินบาท ยังมีผลกระทบต่อกำไรขาดทุนสุทธิทางบัญชีของ ปตท.
จากการที่ ปตท. และบริษัทย่อยมีภาระหนี้เงินกู้ต่างประเทศคงค้างอยู่ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2549 ปตท. และบริษัทย่อยมีเงินกู้ยืมและหุ้นกู้ต่างประเทศเทียบเท่า 81,005.52 ล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ 37 ของยอดรวมเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้ทั้งหมด
ซึ่งประกอบด้วยเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ เท่ากับ 2,042 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเงินสกุลเยน
เท่ากับ 23,000 ล้านเยน โดยเงินกู้สกุลเยน ปตท.
ได้ทำการป้องกันความเสี่ยงของค่าเงินเยนโดยใช้อนุพันธ์ทางการเงิน (Participating Swap)
เพื่อแปลงภาระหนี้สกุลเยนเป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
เพื่อให้สอดคล้องกับรายได้ที่อิงกับสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่ง ปตท.
สามารถปิดความเสี่ยงจากความผันผวนของค่าเงินเยนต่อสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ ได้เป็นส่วนใหญ่
อีกทั้งบริษัทร่วมทุนของ ปตท. ส่วนใหญ่มีเงินกู้ต่างประเทศจำนวนสูง
จึงกล่าวได้ว่าความผันผวนของค่าเงินบาทต่อเงินสกุลต่างประเทศ
รวมถึงการวางนโยบายทางเศรษฐกิจของรัฐบาล
อาจส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินและผลประกอบการโดยรวมของ ปตท. ได้

เพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของค่าเงินบาท
ปตท.ได้ดำเนินการจัดโครงสร้างของเงินกู้ที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศ
ให้มีสัดส่วนสมดุลกับรายได้ที่เป็นเงินสกุลต่างประเทศ (Natural Hedge)
รวมทั้งบริหารเงินในบัญชีเงินฝากที่เป็นสกุลต่างประเทศ (Foreign Currency Deposit)
และซื้อ-ขาย เงินสกุลต่างประเทศล่วงหน้า (Forward) เพื่อเตรียมการชำระหนี้เงินกู้สกุลต่าง ๆ
ธุรกรรมการค้า เช่น ค่าก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบที่นำเข้าจากต่างประเทศ
และการส่งออกผลิตภัณฑ์อย่างเหมาะสม นอกจากนี้
ปตท.ได้ดำเนินการจัดทำนโยบายทางการเงินและสินเชื่อ (Treasury and Credit Policy)
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการบริหารการเงินของ ปตท.และกลุ่มบริษัทที่
ปตท.ถือหุ้นอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปในทิศทางเดียวกันโดยรวมถึงข้อกำหนดในเรื่องการจัดให้มีการบริหารความเสี่ยงต่างๆซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสถานะการเงินของ
ปตท.

5.2 การให้การสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่ม ปตท.

ในอดีตที่ผ่านมา ซึ่งรวมถึงช่วงวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นกับประเทศในแถบภูมิภาคอาเซียน
ปตท.ได้ให้การสนับสนุนทางการเงินตามสัญญาสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นแก่บริษัทในกลุ่มหลายบริษัท
นอกจากนี้ ปตท.ยังได้เข้าไปมีส่วนร่วมกับผู้บริหาร เจ้าหนี้ และผู้ถือหุ้นใหญ่อื่นๆ
ของบริษัทเหล่านี้ในการปรับโครงสร้างหนี้ด้วย โดยรูปแบบของการปรับโครงสร้างหนี้นี้
อาจจะเป็นไปในรูปของ (1)
การให้ความสนับสนุนทางการเงินในกรณีที่มีการขาดสภาพคล่องในช่วงดำเนินการเชิงพาณิชย์ (Cash
Deficiency Support : CDS) ซึ่งอาจจะเป็นไปในรูปของหนี้ด้อยสิทธิ (Subordinated
Debt) หรือทุน (Equity) และ/หรือ (2) การขยายวงเงินสินเชื่อทางการค้า (Trade
Credit) ทั้งนี้ ณ 31 ธันวาคม 2549 ปตท. ได้ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่มรวม
1,811.3 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และ 1,001.6 ล้านบาท
ในจำนวนนี้เป็นการให้เงินกู้ตามสัดส่วนการถือหุ้นรวม 1,255 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และ 236.6
ล้านบาท (ดูรายละเอียดในหัวข้อ 12.3)

ปตท. มีนโยบายไม่สร้างภาระผูกพันทางการเงินใหม่เพิ่มจากที่มีอยู่เดิม
ยกเว้นในกรณีจำเป็นและเป็นประโยชน์ต่อ ปตท. ในระยะยาว ปตท.
จะพิจารณาให้ความสนับสนุนทางการเงินในรูปของเงินกู้ และ/หรือสินเชื่อทางการค้าเป็นรายกรณี
ซึ่ง ปตท.
มีความเชื่อว่านโยบายและการดำเนินการดังกล่าวจะสามารถสร้างความแข็งแกร่งให้กับบริษัทในกลุ่ม
ปตท. ได้

ในการให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่มเหล่านี้
ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของหนี้ด้อยสิทธิหรือสินเชื่อทางการค้า
แม้ว่าผลประกอบการของบริษัทเหล่านี้ตั้งแต่ปี 2546 ส่วนใหญ่จะดีขึ้น
ปตท.ไม่สามารถยืนยันได้ว่าบริษัทเหล่านี้จะสามารถชำระคืนเงินให้แก่ ปตท.
หรือบริษัทเหล่านี้จะไม่ประสบกับปัญหาทางการเงินอีก
หรือจะไม่ต้องการการสนับสนุนทางการเงินจาก ปตท. อีก
ซึ่งไม่ว่ากรณีใดจะเกิดขึ้นก็ตามอาจจะส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ
ปตท. นอกจากนี้ หาก ปตท.หรือบริษัทในกลุ่มบริษัทใดบริษัทหนึ่งตกเป็นผู้ผิดนัด (Default)
ภายใต้สัญญาข้อตกลงการให้การสนับสนุนจากผู้ถือหุ้น
อาจส่งผลให้เจ้าหนี้บางรายเรียกให้หนี้ถึงกำหนดชำระโดยพลันได้ (Acceleration)
ปตท.ไม่สามารถยืนยันได้ว่า ปตท.จะไม่เพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากขึ้น
หรือเพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากกว่าร้อยละ 50 หรือเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ หาก
ปตท.เห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวจะเป็นประโยชน์มากกว่า กรณีที่ ปตท.
ตัดสินใจเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ ภายใต้มาตรฐานการบัญชีไทยกำหนดให้
ปตท.จะต้องมีการรวมงบการเงินของบริษัทในกลุ่มเข้ากับงบการเงินของ ปตท.
ตั้งแต่วันที่มีอำนาจในการควบคุมด้วย
ซึ่งการรวมงบการเงินนี้อาจจะส่งผลกระทบต่อภาพทางการเงินรวมของ ปตท.

5.3 การจัดหาเงินทุนสำหรับการดำเนินการตามแผน

ธุรกิจของ ปตท. โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจสำรวจ ผลิตและก๊าซธรรมชาติ
รวมทั้งธุรกิจปิโตรเคมีเป็นธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูง ในทางปฏิบัติถึงแม้
ปตท.จะมีการติดตามและบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจอย่างใกล้ชิด
แต่การใช้เงินทุนดังกล่าวยังอาจคลาดเคลื่อนไปจากแผนที่วางไว้เนื่องจากหลากหลายปัจจัยซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของ
ปตท. เช่น การผันแปรทางเศรษฐกิจของประเทศซึ่งไม่อาจคาดการณ์ได้
การเปลี่ยนแปลงอุปสงค์และอุปทานของพลังงาน ก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งราคาก๊าซธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี และการจัดหาแหล่งเงินทุนจากภายนอก เป็นต้น
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อความสำเร็จและต้นทุนโครงการของ ปตท.

ความสามารถในการจัดหาแหล่งเงินทุนจากภายนอกของ ปตท.
ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งรวมถึง

-   ผลประกอบการ ฐานะทางการเงิน และกระแสเงินสด ของ ปตท. ในอนาคต

-   ภาวะเศรษฐกิจของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

-   ภาวะอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและปิโตรเคมีในประเทศและภูมิภาค

-   ภาวะการระดมเงินทั้งจากตลาดเงิน/ตลาดทุนทั้งในและต่างประเทศ

-   ต้นทุนเงินกู้

ซึ่งจากการประกอบธุรกิจของ
ปตท.ที่มุ่งเน้นการสร้างความเติบโตอย่างมั่นคงในระยะยาวและการเป็นบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี
ทำให้ ปตท.มีผลประกอบการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ดังนั้นด้วยการจัดหาแหล่งเงินทุนโดยมุ่งเน้นนโยบายการดำรงอัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อทุนที่ระดับไม่เกิน
1:1 และ หนี้สินสุทธิต่อ EBITDA ที่ระดับไม่เกิน 2:1
และการติดตามการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาเงินทุนอย่างต่อเนื่อง
ปตท.จึงมีความเชื่อว่าจะสามารถจัดหาเงินทุนเพื่อการขยายธุรกิจในอนาคตได้เพียงพอ
ด้วยต้นทุนทางการเงินที่เหมาะสม