1.  ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อผู้ออกหลักทรัพย์ และผู้ถือหลักทรัพย์ สามารถแยกได้ ดังนี้

ความเสี่ยงจากภาวะความผันผวนของตลาด

การดำเนินธุรกิจด้านหลักทรัพย์มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับภาวะเศรษฐกิจการเงินและตลาดทุนของประเทศ
ปริมาณการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์มีผลอย่างมากต่อรายได้ค่าธรรมเนียมนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ซึ่งเป็นรายได้หลักของบริษัท
นอกจากนี้ความไม่แน่นอนในปริมาณการซื้อขายในตลาดยังมีผลต่อการจัดเตรียมทรัพยากรด้านต่างๆ
รวมทั้งบุคลากรเพื่อรองรับการให้บริการอย่างมีประสิทธิภาพ
ซึ่งมีผลกระทบต่อต้นทุนการดำเนินงานของบริษัท อย่างไรก็ตามผลกระทบดังกล่าวมีผลไม่มากนัก
เนื่องจากบริษัทมีปริมาณธุรกิจที่สูงจนเกิด การประหยัดจากขนาด (Economy of Scales)
นอกจากนี้ต้นทุนส่วนใหญ่เป็นส่วนแบ่งผลประโยชน์ (incentive) จึงเป็นค่าใช้จ่ายผันแปร
(variable cost)
และนอกจากนั้นบริษัทได้มีการเตรียมแนวทางเพื่อที่จะลดความเสี่ยงจากผลกระทบอันเกิดจากความผันผวนของภาวะตลาดด้วยการเพิ่มรายได้จากการให้บริการด้านอื่นๆ
ได้แก่ รายได้จากที่ปรึกษา ทางการเงิน จากการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ จากธุรกิจตราสารหนี้
จากธุรกรรมตราสารใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์ จากธุรกรรมการยืมและให้ยืมหลักทรัพย์
และและจากธุรกรรมการจัดการกองทุนส่วนบุคคล เป็นต้น

ความเสี่ยงจากการแข่งขันในธุรกิจหลักทรัพย์

ธุรกิจหลักทรัพย์เป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันค่อนข้างสูง
โดยเฉพาะในด้านการเป็นตัวแทนนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ซึ่งมีผลต่อรายได้ค่าธรรมเนียมของบริษัท
ถึงแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างค่าธรรมเนียม นายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์จากเดิมที่เปิดเสรี
มาเป็นการประกาศใช้อัตราค่าธรรมเนียมขั้นต่ำตามที่ตลาดหลักทรัพย์ฯกำหนด โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 14
มกราคม 2545 เป็นต้นมานั้น ทำให้การแข่งขันด้านราคามีแนวโน้มลดลงและรายได้
ค่าธรรมเนียมนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์มีการปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น
บริษัทหลักทรัพย์หลายแห่งมีการปรับตัวและเน้นการแข่งขันด้านคุณภาพมากขึ้นเพื่อรักษาฐานลูกค้าของบริษัทไว้
อย่างไรก็ตามบริษัทได้มีการเตรียมพร้อมเพื่อรองรับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการแข่งขันในธุรกิจ
ด้วยการพัฒนาทั้งด้านเทคโนโลยี ผลิตภัณฑ์ และบุคลากร
เพื่อตอบสนองความต้องการที่หลากหลายของลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อีกทั้งเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มในบริการให้แก่ ลูกค้า ได้แก่
การนำเสนอบทวิเคราะห์หลักทรัพย์ที่มีคุณภาพและคำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อลูกค้าและผู้สนใจลงทุนทั่วไป
ช่วยให้ข้อมูลความรู้และช่วยสร้างความเชื่อมั่นในการลงทุนให้แก่ลูกค้า
การดำเนินงานด้านวาณิชธนกิจ
เพื่อจัดเตรียมนำเสนอหลักทรัพย์ใหม่เป็นโอกาสในการลงทุนให้แก่ลูกค้า
ตลอดจนการเตรียมออกตราสารชนิดใหม่ เช่น หุ้นกู้แปลงสภาพ , ใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์ เป็นต้น

 

ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงลูกค้ารายใหญ่หรือน้อยราย

ในปี 2547 บริษัทมีสัดส่วนมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์ของกลุ่มลูกค้ารายใหญ่ 10 อันดับแรก
คิดเป็นร้อยละ 20.54 ของมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์รวมของบริษัท เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2546
ที่มีสัดส่วนร้อยละ 19.20 ของมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์รวมของบริษัท
และหากบริษัทต้องสูญเสียลูกค้ารายใหญ่ดังกล่าวไปจะกระทบรายได้ค่าธรรมเนียมการซื้อขายหลักทรัพย์คิดเป็นร้อยละ
20.85 และ 20.96 ของรายได้ค่าธรรมเนียมนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์รวมของบริษัทในปี 2547
และปี 2546 ตามลำดับ อย่างไรก็ตามลูกค้ารายใหญ่ดังกล่าวได้รวมถึงบริษัทในกลุ่มบริษัท กิมเอ็ง
โฮลดิ้งส์ จำกัด ซึ่งมีสัดส่วนรายได้ร้อยละ 10.69 และ 9.42
ของรายได้ค่าธรรมเนียมนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์รวมของบริษัทในปี 2547 และปี 2546 ตามลำดับ
ซึ่งบริษัท กิมเอ็ง โฮลดิ้งส์ จำกัด เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัท
จึงทำให้บริษัทมีโอกาสในการสูญเสียลูกค้ารายดังกล่าวน้อยมาก
อย่างไรก็ตามบริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงในการพึ่งพิงมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์จากลูกค้ารายใหญ่
โดยเน้นการเพิ่มจำนวนลูกค้ารายย่อยเพื่อกระจายฐานลูกค้าให้กว้างขึ้น โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2547 บริษัทมีจำนวนบัญชีลูกค้าประมาณ 50,800 บัญชี เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับสิ้นปี 2546
ที่มีจำนวนประมาณ 40,000 บัญชี และบริษัทมีสัดส่วนรายได้จากกลุ่มลูกค้ารายบุคคลประมาณร้อยละ
84.67 ขณะที่ลูกค้าสถาบันและต่างประเทศประมาณร้อยละ 15.33
นอกจากนี้บริษัทยังมีรายได้จากธุรกิจที่ปรึกษาทางการเงินและจัดจำหน่ายหลักทรัพย์
ซึ่งจะช่วยให้บริษัทมีช่องทางในการหารายได้ของบริษัทเพิ่มขึ้น
โดยไม่ต้องพึ่งพิงรายได้จากธุรกิจนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์เพียงอย่างเดียวโดยบริษัทมีรายได้จากธุรกิจที่ปรึกษาทางการเงินและจัดจำหน่ายหลักทรัพย์จำนวน
164.91 ล้านบาท และ 221.80 ล้านบาท ในปี 2547 และ ในปี 2546 ตามลำดับ

ความเสี่ยงจากการลดลงของราคาหุ้น หาก กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานของบริษัท ขายหุ้นหลังระยะเวลาห้ามขาย

บริษัทมีการเสนอขายหุ้นให้กับ กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานของบริษัท จำนวน 25,000,000
หุ้น ที่ราคาหุ้นละ 5.00 บาท คิดเป็นร้อยละ 4.59 ของทุนชำระแล้ว
โดยหุ้นจำนวนดังกล่าวได้จำหน่ายเสร็จสิ้นแล้วเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2546
ซึ่งราคาเสนอขายหุ้นให้แก่ กรรมการ ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทจำนวนดังกล่าวเป็นราคาที่ต่ำกว่าราคาที่เสนอขายต่อประชาชนทั่วไป
อย่างไรก็ตาม หุ้นจำนวนนี้ได้ถูกกำหนดระยะเวลาห้ามทำการขายหุ้นเป็นระยะเวลาอย่างน้อย 2 ปี
(วันที่ 3 ธันวาคม 2548) ตามหนังสือของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยที่ ต.พ. (ว) 9/2545
เว้นแต่จะได้รับการพิจารณาผ่อนผันกำหนดระยะเวลาจากตลาดหลักทรัพย์ฯ

ดังนั้น จึงมีความเสี่ยงจากการลดลงของราคาหุ้นหาก กรรมการ ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัททำการขายหุ้นภายหลังระยะเวลาห้ามขายหุ้นดังกล่าวข้างต้น

ความเสี่ยงจากการจัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์และธุรกิจที่ปรึกษาทางการเงิน

การประกอบธุรกิจการจัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ อาจมีความเสี่ยงจาก ผล
ขาดทุน
และสภาพคล่องของบริษัทในกรณีที่ต้องรับซื้อหลักทรัพย์ที่เหลือจากการจำหน่ายไม่ได้ตามที่รับประกันไว้
ซึ่งปัจจัยที่มีผลกระทบต่อความเสี่ยงจากการรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ ได้แก่
การกำหนดราคาขายที่ไม่ เหมาะสม ความผันผวนของภาวะตลาดเงินและตลาดหลักทรัพย์ เป็นต้น
ดังนั้นเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงดังกล่าวบริษัทจะทำการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้นของบริษัทผู้เสนอขายหลักทรัพย์
และพิจารณาความสนใจของ ลูกค้าหรือนักลงทุน
โดยจะรับประกันการจำหน่ายในหลักทรัพย์ที่พิจารณาแล้วเห็นว่ามีความเสี่ยงต่ำจากการจัดจำหน่ายไม่หมด
รวมทั้งในบางกรณีที่เป็นจำนวนที่มีนัยสำคัญจะต้องนำเสนอต่อคณะกรรมการการรับประกัน
การจำหน่ายเพื่อพิจารณาอนุมัติก่อนการรับประกันการจำหน่าย
ซึ่งที่ผ่านมาบริษัทมีหลักทรัพย์ที่เหลือจากการจัดจำหน่ายประเภทรับประกันผลการจำหน่ายแบบแน่นอน
(Firm Underwriting) และซื้อเข้าพอร์ตบริษัท โดยมียอด คงค้าง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547
จำนวน 152.31 ล้านบาท แยกเป็นหลักทรัพย์ประเภทหุ้นสามัญราคาตามมูลค่าตลาด 0.67 ล้านบาท
และหุ้นกู้มูลค่ารวม 151.64 ล้านบาท
การเพิ่มเงินลงทุนจากการซื้อหลักทรัพย์ดังกล่าวเข้าพอร์ตมีผลทำให้เงินกองทุนสภาพคล่องสุทธิ
ลดลงเหลือร้อยละ 162.60 ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 ทั้งนี้
ในด้านการจัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายรวมทั้งการเป็นที่ปรึกษาทางการเงินนั้นบริษัทให้ความสำคัญอย่างมากในการคัดเลือก
ลูกค้า โดยจะทำการประเมินลูกค้าในเบื้องต้นก่อนพิจารณารับงาน
รวมทั้งได้กำหนดขั้นตอนในการตรวจสอบข้อมูลของลูกค้า (Due Diligence) อย่างรัดกุม
ตลอดจนการจัดให้บุคลากรมีการพัฒนาความรู้และความเข้าใจใน
กฎระเบียบต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน
เพื่อให้บริการแก่ลูกค้าได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

ความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระเงินค่าซื้อหลักทรัพย์ตามคำสั่งของลูกค้าและความเสี่ยงอันเกิดจากหนี้สูญ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัทมีลูกหนี้ธุรกิจหลักทรัพย์รวม 4,357.01 ล้านบาท
ประกอบด้วยลูกหนี้ซื้อหลักทรัพย์ด้วยเงินสด 2,088.04 ล้านบาท เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์
1,969.73 ล้านบาท และลูกหนี้อื่น 299.24 ล้านบาท โดยบริษัทมีดอกเบี้ยค้างรับรวม 25.42
ล้านบาท ทั้งนี้
บริษัทได้จำแนกลูกหนี้ธุรกิจหลักทรัพย์และดอกเบี้ยค้างรับดังกล่าวเป็นลูกหนี้ด้อยคุณภาพจำนวน
318.61 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 7.28 ของลูกหนี้ธุรกิจ หลักทรัพย์และดอกเบี้ยค้างรับรวม
ซึ่งเป็นหนี้ด้อยคุณภาพที่เกิดขึ้นจากลูกหนี้ของบริษัทหลักทรัพย์ นิธิภัทร จำกัด
ก่อนการเข้ามาถือหุ้นของกิมเอ็ง โฮลดิ้งส์ จำนวน 309.38 ล้านบาท
หนี้จำนวนนี้บริษัทได้พยายามติดตามเรียกเก็บหนี้ทุกรายให้เร็วที่สุด
โดยหากไม่สามารถประนีประนอมเรียกชำระหนี้ได้ก็ได้ดำเนินการฟ้องร้องต่อศาลเพื่อดำเนินการต่อไป
และเป็นหนี้ที่เกิดจากลูกหนี้ของบริษัทภายหลังการเข้ามาถือหุ้นของกิมเอ็ง โฮลดิ้งส์ จำนวน 9.23
ล้านบาท

สำหรับหนี้ด้อยคุณภาพจำนวน 318.61 ล้านบาท
ดังกล่าวข้างต้นนั้นประกอบด้วยลูกหนี้จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐานและลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจำนวน 17.26
ล้านบาท และ 301.35 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งบริษัทมีการตั้งสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นจำนวน
343.28 ล้านบาท โดยได้ตั้งสำรองร้อยละ 100 สำหรับหนี้สงสัยจะสูญ นอกจากนี้
ความเสียหายที่จะมีต่อบริษัทจากยอดหนี้เสียดังกล่าวมีน้อยมากเนื่องจากได้มีการหักค่าตอบแทนของเจ้าหน้าที่
การตลาด (marketing incentive) ไว้แล้วกว่าร้อยละ 50 ของยอดหนี้เสีย
สำหรับบัญชีกู้ยืมเงินเพื่อซื้อหลักทรัพย์ (Credit Balance Account) ยังไม่เคยเกิดหนี้เสีย

อย่างไรก็ตามบริษัทมีนโยบายที่จะลดความเสี่ยงอันเกิดจากการผิดนัดชำระเงินค่าซื้อหลักทรัพย์และความเสี่ยงอันเกิดจากหนี้สูญ
โดยให้ความสำคัญต่อการพิจารณาคัดเลือกลูกค้าเพื่อให้ได้ลูกค้าที่มีคุณภาพ
และกำหนดวงเงินซื้อขายหลักทรัพย์ให้เหมาะสมตามหลักประกันหรือฐานะการเงินของลูกค้า
รวมทั้งมีการทบทวนสถานะของลูกหนี้และควบคุมการใช้วงเงินอย่างใกล้ชิด

ความเสี่ยงจากการโยกย้ายของบุคลากร

บริษัทมีความเสี่ยงจากการพึ่งพิงบุคลากรด้านการตลาดและวาณิชธนกิจ
ซึ่งหากต้องสูญเสียบุคลากรดังกล่าวไป อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานได้
อย่างไรก็ตามด้วยชื่อเสียงความเป็นมืออาชีพของบริษัทและประสิทธิภาพของระบบการให้บริการ
ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ลูกค้าเลือกใช้บริการของบริษัทนอกเหนือจากตัวบุคลากร
ทั้งนี้บริษัทตระหนักถึงความสำคัญของบุคลากรที่จะทำให้บริษัทดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคงและต่อเนื่อง
ดังนั้นเพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการโยกย้ายพนักงาน
บริษัทจึงมีนโยบายที่จะพัฒนาความรู้และการฝึกอบรบให้กับพนักงานในทุกระดับอย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งจูงใจให้บุคลากรทำงานกับบริษัทในระยะยาวด้วยการกำหนดรูปแบบการให้ผลตอบแทนและผลประโยชน์ต่างๆ
อาทิ เงินเดือน สวัสดิการ
ตลอดจนให้สิทธิในการซื้อหลักทรัพย์ของบริษัทที่เหมาะสมและจูงใจแก่พนักงาน
สอดคล้องกับสภาวะตลาดและการแข่งขัน

1.8. ความเสี่ยงจากอิทธิพลในการบริหารงานของผู้ถือหุ้นรายใหญ่

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 บริษัท กิมเอ็ง โฮลดิ้งส์ จำกัด เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบริษัท
โดยมีการถือหุ้นคิดเป็นร้อยละ 63.84 ของจำนวนหุ้นสามัญที่จำหน่ายได้แล้วของบริษัท ซึ่งการที่
บริษัท กิมเอ็ง โฮลดิ้งส์ จำกัด ถือหุ้นมากกว่าร้อยละ 60
ทำให้ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ดังกล่าวมีอำนาจในการควบคุมบริษัทและมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของบริษัทที่ต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ดังนั้น
ผู้ถือหุ้นรายอื่นของบริษัทจึงมีความเสี่ยงจากการไม่สามารถรวบรวมคะแนนเสียงเพื่อตรวจสอบและถ่วงดุลในเรื่องที่ผู้ถือหุ้นรายใหญ่เสนอให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นพิจารณา
นอกจากนี้ การถือหุ้นในลักษณะกระจุกตัวโดยผู้ถือหุ้นรายใหญ่นี้
ยังทำให้โอกาสที่บริษัทจะถูกครอบงำกิจการ (Takeover)
โดยบุคคลอื่นไม่สามารถเกิดขึ้นได้โดยปราศจากการยินยอมจากผู้ถือหุ้นรายใหญ่นี้
แม้ว่าผู้ถือหุ้นกลุ่มอื่นจะเห็นโอกาสที่จะทำให้มูลค่าของกิจการ เพิ่มขึ้น