3. การประกอบธุรกิจแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

3.1.1 กิจการขนส่ง

การบริการขนส่งผู้โดยสาร

ในปีงบประมาณ 2546 บริษัทฯ ทำการขนส่งผู้โดยสารจำนวน 17.1 ล้านคน
แบ่งเป็นผู้โดยสารในเส้นทางระหว่างประเทศ 11.7 ล้านคน
และผู้โดยสารในเส้นทางภายในประเทศ 5.4 ล้านคน
การให้บริการจะแยกตามประเภทของผู้โดยสารโดยแบ่งเป็น 3 ระดับ คือชั้นหนึ่ง (First Class)
ชั้นธุรกิจ (Business Class) และชั้นประหยัด (Economy Class)

ในรอบปีงบประมาณ 2546 ฝูงบินประจำการของบริษัทฯ ยังคงมีจำนวน 81 ลำ เช่นเดิม
โดยบริษัทฯ
ได้ปรับเปลี่ยนแบบเครื่องบินและเที่ยวบินให้เหมาะสมกับปริมาณความต้องการเดินทางของผู้โดยสารที่ลดลง
โดยเฉพาะในช่วงภาวะสงครามอิรักและการแพร่ระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง
(โรคซาร์ส) ทั้งนี้ บริษัทฯ ได้เปลี่ยนแบบเครื่องบินและปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางยุโรปลงร้อยละ
13 โดยปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางบินไปยังฝรั่งเศส อิตาลี สวิสเซอร์แลนด์ และกรีซ
ส่วนเส้นทางออสเตรเลีย กรุงเทพฯ-เพิร์ท ไป-กลับ ยังคงใช้เครื่องบินแบบแอร์บัส 330
แต่ปรับลดเที่ยวบินลงจาก 2 เที่ยวบิน เหลือ 1 เที่ยวบิน
สำหรับเส้นทางในภูมิภาคได้ปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางบินตอนเหนือลงร้อยละ 54
โดยเฉพาะเส้นทางไป-กลับ กรุงเทพฯ-ฮ่องกง ลดเที่ยวบินลงมากที่สุดจากสัปดาห์ละ 42 เที่ยวบิน
เหลือเพียง 21 เที่ยวบิน ขณะที่เส้นทางตะวันออกกลาง บริษัทฯ ได้หยุดทำการบินไปบาห์เรน
และคูเวต

การพัฒนาเส้นทางบินและจุดบิน

ในปีที่ผ่านมา นอกจากบริษัทฯ
จะปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางระหว่างประเทศที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์สงครามอิรักและโรคซาร์ส
ในช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน 2546 ให้สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสารที่ลดลง ในขณะเดียวกัน
บริษัทฯ ยังได้พัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
ด้วยการขยายเส้นทางบินให้มีเครือข่ายที่ครอบคลุมมากขึ้น โดยเปิดให้บริการจุดบินใหม่ 5 จุดบิน
ได้แก่ เมืองเซียะเหมิน ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน เมืองอาบูดาบี
ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เมืองบาร์เรน ประเทศบาร์เรน เมืองจิตตะกอง
ประเทศบังคลาเทศ และนครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ทำให้มีจุดบินทั้งหมด 71 จุดบิน ใน 34
ประเทศทั่วโลก

รายละเอียดของเครือข่ายการบินที่บริษัทฯ ได้ให้บริการสามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้

เส้นทางบินภายในประเทศ

หน่วย : ล้านบาท

+------------------------------------+----------+----------+----------+
|                                    | ป        | ป        | ป        |
|                                    | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ |
|                                    |          | 2545     | 2546     |
|                                    | 2544     |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้ (ล้านบาท)                     | 11,793   | 11,786   | 11,048   |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Revenues (Baht          |          |          |          |
| Million))                          |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม (ร้อยละ)    | 11.8     | 11.6     | 10.9     |
|                                    |          |          |          |
| (Percentage of total passenger     |          |          |          |
| revenues (%))                      |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (ล้านคน-กม.)    | 3,617.9  | 3,326.1  | 3,021.1  |
|                                    |          |          |          |
| (Revenue Passenger Kilometres      |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)              | 5,260.4  | 4,865.4  | 4,453.0  |
|                                    |          |          |          |
| (Available Seat Kilometres         |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)      | 68.8     | 68.4     | 67.8     |
|                                    |          |          |          |
| (Cabin Factor (%))                 |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย          | 3.26     | 3.55     | 3.67     |
| (บาท/คน-กม.)                       |          |          |          |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Yield (Baht/RPK))       |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+

บริษัทฯ ได้ขยายเครือข่ายการบินในลักษณะของการเชื่อมต่อกับเส้นทางบินภายในประเทศ
นอกเหนือจากการให้บริการเส้นทางต่างๆ ตามปกติ ในรอบปีที่ผ่านมาบริษัทฯ
ได้ร่วมมือกับสายการบินพันธมิตร ได้แก่ สายการบินพีบี แอร์ และแอร์อันดามัน
ในการสนับสนุนให้ทำการบินในเส้นทางบินต่างๆ 9 จุดบิน ได้แก่ เพชรบูรณ์ แพร่ น่าน แม่สอด
ลำปาง นครราชสีมา สกลนคร นครพนม และเส้นทางเชียงใหม่-เชียงราย
ซึ่งสายการบินพันธมิตรจะมีความคล่องตัวในการให้บริการที่สูงกว่า โดยบริษัทฯ
ยังคงให้บริการในเส้นทางหลักและเส้นทางบินอื่นๆ เช่นเดิม รวม 403 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
ด้วยจำนวนจุดบินทั้งสิ้น 13 จุดบิน ได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน พิษณุโลก ขอนแก่น
อุบลราชธานี อุดรธานี กระบี่ หาดใหญ่ ภูเก็ต นครศรีธรรมราช ตรัง และสุราษฏร์ธานี นอกจากนี้
บริษัทฯ ยังได้เพิ่มเที่ยวบินไปยังกระบี่อีก 7 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ รวมเป็น 21 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

เส้นทางบินระหว่างประเทศของบริษัทฯ สามารถแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คือ เส้นทางภูมิภาคเอเชีย
เส้นทางยุโรป เส้นทางออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ และเส้นทางอเมริกาเหนือ
โดยมีรายละเอียดดังนี้

เส้นทางภูมิภาคเอเชีย

หน่วย : ล้านบาท

+------------------------------------+----------+----------+----------+
|                                    | ป        | ป        | ป        |
|                                    | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ | ีงบประมาณ |
|                                    | 2544     |          | 2546     |
|                                    |          | 2545     |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้ (ล้านบาท)                     | 49,500   | 48,367   | 46,229   |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Revenues (Baht          |          |          |          |
| Million))                          |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม (ร้อยละ)    | 49.4     | 47.8     | 45.6     |
|                                    |          |          |          |
| (Percentage of total passenger     |          |          |          |
| revenues (%))                      |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (ล้านคน-กม.)    | 17,215.4 | 17,943.5 | 16,770.9 |
|                                    |          |          |          |
| (Revenue Passenger Kilometres      |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)              | 23,650.9 | 25,851.5 | 25,694.7 |
|                                    |          |          |          |
| (Available Seat Kilometres         |          |          |          |
| (Million))                         |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)      | 72.8     | 69.4     | 65.3     |
|                                    |          |          |          |
| (Cabin Factor (%))                 |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย          | 2.88     | 2.70     | 2.76     |
| (บาท/คน-กม.)                       |          |          |          |
|                                    |          |          |          |
| (Passenger Yield (Baht/RPK))       |          |          |          |
+------------------------------------+----------+----------+----------+

บริษัทฯ
มีการพัฒนาเครือข่ายเส้นทางบินไปจุดหมายสำคัญทางการค้าและการท่องเที่ยวในภูมิภาคเอเชียอย่างกว้างขวางมากขึ้น
ด้วยการเพิ่มความถี่ของเที่ยวบินในเส้นทางบินเดิมอีก 34 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
และเปิดเส้นทางบินใหม่ 3 เส้นทาง ได้แก่ อาบูดาบี และบาห์เรน สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน
จิตตะกอง สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน และเซียะเหมิน สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน รวม 9
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ทำให้บริษัทฯ มีจำนวนเที่ยวบินทั้งสิ้น 375 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ครอบคลุม 41
เมือง ใน 22 ประเทศ ซึ่งเป็นการเพิ่มขีดความสามารถให้เครือข่ายการบินของบริษัทฯ
มีความแข็งแกร่ง
สอดคล้องกับสภาพตลาดในภูมิภาคที่มีการแข่งขันสูงและมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลายิ่งขึ้น

เอเชียตะวันออก

บริษัทฯ เพิ่มเที่ยวบินไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน
ซึ่งเป็นตลาดที่มีการขยายตัวสูงในเส้นทางบินเดิมอีก 4 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ได้แก่ เที่ยวบินไปเฉินตู
1 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ และปักกิ่ง 3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ และเปิดเส้นทางบินใหม่
กรุงเทพฯ-เซียะเหมิน สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน ด้วยเครื่องบินแบบแอร์บัส 300-600
รวมทั้งเพิ่มเที่ยวบินเส้นทางบินกรุงเทพฯ-ปูซาน ในสาธารณรัฐเกาหลี ด้วยเครื่องบินแบบแอร์บัส
300-600 อีกสัปดาห์ละ 1 เที่ยวบิน

เอเชียอาคเนย์

สำหรับเส้นทางเอเชียอาคเนย์ ซึ่งเป็นเส้นทางหลักที่มีความสำคัญเป็นลำดับที่สองในภูมิภาค
และได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ต่างๆ นับตั้งแต่การก่อวินาศกรรมเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544
ที่นิวยอร์ค การวางระเบิดที่บาหลี สงครามระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิรัก
ไปจนถึงการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส ทำให้ตลาดอยู่ในระยะเริ่มฟื้นตัว
คาดว่าจะกลับสู่ภาวะปกติในปี 2547 เป็นต้นไป
การให้บริการในรอบปีที่ผ่านมาจึงยังคงให้บริการในเส้นทางเดิม 6 เส้นทาง
แต่ได้มีการปรับเพิ่มเที่ยวบินในตลาดหลัก ได้แก่ สิงคโปร์ ปีนัง และกัวลาลัมเปอร์ มากขึ้น

อินโดจีน

ในตลาดอินโดจีน บริษัทฯ มีจุดบินให้บริการ 5 เมือง ได้แก่ โฮจิมินห์ซิตี้ ฮานอย ดานัง พนมเปญ
และ เวียงจันทน์ ในปีที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้เพิ่มความถี่เที่ยวบินไปยังฮานอยจากสัปดาห์ละ 7
เที่ยวบิน เป็น 14 เที่ยวบิน และหยุดทำการบินในเส้นทางบินดานัง ตั้งแต่ตารางบินฤดูร้อนปี 2546

เอเชียใต้

บริษัทฯ ยังคงทำการบินไปยังจุดบินต่างๆ ในประเทศอินเดีย ได้แก่ เดลี กัลกัตตา และมุมไบ
เช่นเดิม

ตะวันออกกลาง

จากเดิมที่มีจุดบินให้บริการใน 5 เมือง ได้แก่ การาจี ละฮอร์ มัสกัต ดูไบ และคูเวต
เนื่องจากอัตราการเติบโตของปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นตามสภาพตลาดที่มีศักยภาพสูง ทำให้บริษัทฯ
เปิดจุดบินใหม่ไปจิตตะกอง สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน รวมทั้งเปิดจุดบินไปอาบูดาบี และบาห์เรน
ภายใต้เที่ยวบินรหัสร่วม สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน ทำให้บริษัทฯ มีเที่ยวบินในการให้บริการรวมทั้งสิ้น
18 เที่ยวบินต่อสัปดาห์

เส้นทางยุโรป

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบ        |
|                                | 2544      |           | ประมาณ2546 |
|                                |           | 2545      |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 25,988    | 28,822    | 31,022     |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 26.0      | 28.4      | 30.6       |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 15,975.2  | 17,384.1  | 16,658.0   |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometres  |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 19,998.0  | 21,842.4  | 22,322.8   |
|                                |           |           |            |
| (Available Seat Kilometres     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 79.9      | 79.6      | 74.6       |
|                                |           |           |            |
| (Cabin Factor (%))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.63      | 1.66      | 1.86       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Yield (Baht/RPK))   |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ได้เพิ่มเที่ยวบินในเส้นทางยุโรป
เพื่อรองรับความต้องการใช้บริการที่มีปริมาณสูงขึ้นด้วยการเพิ่มเที่ยวบินกลางวันอีก 2
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ เป็น 62 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ ได้แก่ เที่ยวบินกลางวัน กรุงเทพฯ-ลอนดอน
จากสัปดาห์ละ 3 เที่ยวบินเป็น 4 เที่ยวบิน และเที่ยวบินกรุงเทพฯ-แฟรงค์เฟิร์ต จากสัปดาห์ละ 3
เที่ยวบิน เป็น 4 เที่ยวบิน พร้อมกันนั้นบริษัทฯ ยังได้เพิ่มจุดบินใหม่อีก 1 จุดบิน ได้แก่ นครเจนีวา
สมาพันธรัฐสวิส โดยปรับเปลี่ยนเส้นทางไป-กลับ กรุงเทพฯ-เอเธนส์ เป็นเส้นทางบินไป-กลับ
กรุงเทพฯ-เอเธนส์-นครเจนีวา สัปดาห์ละ 3 เที่ยวบิน ด้วยเครื่องบินแบบโบอิ้ง 777-300
ในช่วยตารางบินฤดูหนาว หลังจากนั้นได้ปรับเส้นทางบินไป-กลับ กรุงเทพฯ-เอเธนส์-นครเจนีวา
เป็นไป-กลับ กรุงเทพฯ-เอเธนส์ เช่นเดิม แต่ได้ปรับเส้นทางบินไป-กลับ กรุงเทพฯ-ซูริก เป็น
กรุงเทพฯ-ซูริก-นครเจนีวา ตั้งแต่ตารางบินฤดูร้อนปี 2546 เป็นต้นไป ทำให้บริษัทฯ
มีเที่ยวบินไปยังยุโรปทั้งสิ้น 11 เมืองใน 9 ประเทศ
และด้วยความร่วมมือกับกลุ่มพันธมิตรสตาร์อัลไลแอนซ์ ได้แก่ สายการบินลุฟท์ฮันซ่า
และกลุ่มสายการบิน ออสเตรียนแอร์ไลน์ ทำให้เครือข่ายเส้นทางบินของบริษัทฯ
ในทวีปยุโรปขยายความครอบคลุมออกไปยังประเทศอื่นๆ ที่เป็นจุดบินสำคัญอีก 22 เมือง ได้แก่
ประเทศเยอรมนี 8 เมือง ประเทศออสเตรีย 5 เมือง คือ กราซ อินซ์บรูค คราเก็นส์เฟิร์ทลินซ์
เซาส์บวก และประเทศอื่นๆ ในยุโรปอีก 9 เมือง คือ อัมสเตอร์ดัม บาร์เซโลนา บรัสเซลส์
บูดาเปสต์ นครเจนีวา ลิสบอน ปราก เวียนนา วอร์ซอ

เส้นทางออสเตรเลียและนิวซีแลนด์

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2544      |           | 2546       |
|                                |           | 2545      |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 7,217     | 7,982     | 9,189      |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 7.2       | 7.8       | 9.1        |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 4,985.6   | 5,278.9   | 5,408.4    |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometres  |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 7,319.4   | 6,911.6   | 7,465.4    |
|                                |           |           |            |
| (Available Seat Kilometres     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 68.1      | 76.4      | 72.4       |
|                                |           |           |            |
| (Cabin Factor (%))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.45      | 1.51      | 1.70       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
| (Passenger Yield (Baht/RPK))   |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ได้ปรับลดเที่ยวบินในเส้นทางบินไปยังออสเตรเลีย ที่ทำการบินตรงไป-กลับ
กรุงเทพฯ-เพิร์ท จากสัปดาห์ละ 2 เที่ยวบิน เหลือ 1 เที่ยวบิน
เป็นผลให้การบินไทยมีเที่ยวบินไปยังออสเตรเลียและนิวซีแลนด์รวม 26 เที่ยวบิน

เส้นทางอเมริกาเหนือ

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2544      |           | 2546       |
|                                |           | 2545      |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 5,619     | 4,195     | 3,885      |
|                                |           |           |            |
| (Passenger Revenues (Baht      |           |           |            |
| Million))                      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| สัดส่วนต่อรายได้ค่าโดยสารรวม        | 5.6       | 4.1       | 3.8        |
| (ร้อยละ)                        |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Percentage of total passenger |           |           |            |
| revenues (%))                  |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร            | 3,193.7   | 2,470.6   | 2,371.7    |
| (ล้านคน-กม.)                    |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Passenger Kilometres  |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณที่นั่ง (ล้านที่นั่ง-กม.)          | 3,914.0   | 3,404.8   | 3,517.1    |
|                                |           |           |            |
| (Available Seat Kilometres     |           |           |            |
| (Million))                     |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร (ร้อยละ)  | 81.6      | 72.6      | 67.4       |
|                                |           |           |            |
| (Cabin Factor (%))             |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย      | 1.76      | 1.70      | 1.64       |
| (บาท/คน-กม.)                   |           |           |            |
| (Passenger Yield (Baht/RPK))   |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

บริษัทฯ ยังคงให้บริการเที่ยวบินไปลอสแองเจลิส สหรัฐอเมริกา สัปดาห์ละ 7 เที่ยวบิน
โดยทำการบินผ่านโตเกียว 4 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ และโอซากา 3 เที่ยวบินต่อสัปดาห์
โดยในช่วงที่เกิดวิกฤตการณ์แพร่ระบาดของโรคซาร์ส ทำการบินผ่านเฉพาะโตเกียว 3
เที่ยวบินต่อสัปดาห์ นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังสามารถขยายเครือข่ายการบินในสหรัฐอเมริกาได้ถึง 10
จุดบิน และในแคนาดาอีก 3 จุดบิน ด้วยการทำการบินร่วมกับสายการบินในกลุ่มพันธมิตรสตาร์
อัลไลแอนซ์ ภายใต้เที่ยวบินรหัสร่วมในเส้นทางต่างๆ ได้แก่ สายการบินยูไนเต็ด แอร์ไลน์
ในเส้นทางลอสแองเจลิสไปเดนเวอร์ วอชิงตัน นิวยอร์ค ชิคาโก ซีแอตเทิล และซานฟรานซิสโก
โตเกียวไปชิคาโกและซานฟรานซิสโก รวมทั้งลอนดอนไปนิวยอร์คและชิคาโก
สายการบินแอร์แคนาดาในเส้นทางจากลอนดอนไปมอนทรีลและโตรอนโต
แฟรงค์เฟิร์ตไปโตรอนโตและมอนทรีล ซูริกไปโตรอนโต โคเปนเฮเกนไปโตรอนโต
ฮ่องกงไปแวนคูเวอร์และนาริตะไปแวนคูเวอร์ สายการบินออลนิปปอน แอร์เวย์
ในเส้นทางจากโตเกียวไปวอชิงตัน และนิวยอร์ค และสายการบินลุฟท์ฮันซ่า
ในเส้นทางจากแฟรงค์เฟิร์ตไปแอตแลนตา ดัลลัส วอชิงตัน นิวยอร์ค ไมอามี และชิคาโก
ซึ่งเส้นทางและจุดบินทั้งหมดนี้
เป็นการขยายเครือข่ายที่ครอบคลุมจุดบินทั้งสองฝั่งของประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดาจาก 2
ทาง ทั้งทวีปเอเชียและยุโรป
มีผลให้การบินไทยสามารถแข่งขันในภูมิภาคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

การบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์

ในปีงบประมาณ 2546 บริษัทฯ มีรายได้จากการบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ
16.5 ของรายได้จากการดำเนินงานของบริษัทฯ โดยประกอบด้วยรายได้จากการบริการขนส่งสินค้า
คิดเป็นร้อยละ 15.9 และรายได้จากการขนส่งไปรษณียภัณฑ์คิดเป็นร้อยละ 0.6
ของรายได้จากการดำเนินงาน ตามลำดับ

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
|                                | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ | ปีงบประมาณ  |
|                                | 2544      | 2545      | 2546       |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้ (ล้านบาท)                 | 21,120    | 20,709    | 22,238     |
|                                |           |           |            |
| (Freight and mail revenue      |           |           |            |
| (Baht Million))                |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์ (ล้านตัน-กม.) | 1,695     | 1,770.9   | 1,780.3    |
|                                |           |           |            |
| (Revenue Freight               |           |           |            |
| Ton-kilometres (Million))      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| ระวางบรรทุกพัสดุภัณฑ์ (ล้านตัน-กม.)   | 3,049     | 3,064.5   | 3,125.3    |
|                                |           |           |            |
| (Available Dead Load           |           |           |            |
| Ton-kilometres (Million))      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| อัตราส่วนการบรรทุกพัสดุภัณฑ์ (ร้อยละ)  | 55.6      | 57.8      | 57.0       |
|                                |           |           |            |
| (Freight Load Factor (%))      |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+
| รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย       | 12.08     | 11.28     | 12.00      |
| (บาท/ตัน-กม.)                   |           |           |            |
|                                |           |           |            |
| (Freight Yield (Baht/RFTK))    |           |           |            |
+--------------------------------+-----------+-----------+------------+

ฝ่ายการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์
เป็นหน่วยธุรกิจที่ให้บริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์ทางอากาศระหว่างประเทศ และในประเทศ
รวมทั้งการให้บริการคลังสินค้า ณ ท่าอากาศยานหลักต่างๆ ภายในประเทศ

ในรอบปีที่ผ่านมา ฝ่ายบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์
ซึ่งเป็นหน่วยธุรกิจหนึ่งในการสร้างรายได้ให้กับบริษัทฯ
ได้มีมาตรการรองรับการเติบโตของธุรกิจขนส่งสินค้าทางอากาศ
และสภาวะการแข่งขันที่มีแนวโน้มทวีความรุนแรงขึ้น ด้วยการจัดทำแผนกลยุทธ์
และปรับโครงสร้างของฝ่ายฯ โดยมุ่งเน้นการดำเนินงานและการทำตลาดในเชิงรุก
เพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการแข่งขันให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ขณะเดียวกันก็ได้มุ่งคิดค้นพัฒนาและเสนอบริการการขนส่งสินค้าทางอากาศใหม่ๆ อาทิ TGForce,
TGFresh และ TGKool
ซึ่งเป็นบริการการขนส่งสินค้าประเภทเร่งด่วนระหว่างประเทศที่รับประกันสินค้าถึงสนามบินปลายทางตามเวลาที่กำหนด
(Time-definite) และของสดเสียง่าย (Perishable Product) ที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม
มีความสะดวกรวดเร็ว และมีอัตราการเติบโตที่สูงกว่าผลิตภัณฑ์บริการทั่วไป

ฝ่ายบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์
ยังได้กำหนดแผนกลยุทธ์และแนวทางส่งเสริมมาตรฐานการขนส่งสินค้า
โดยร่วมมือกับพันธมิตรธุรกิจขยายเครือข่ายการขนส่งสินค้า
และศึกษาโครงการจัดการระบบจัดส่งให้แก่ภาคธุรกิจ (Third Party Logistics Services)
ซึ่งจะช่วยสร้างรายได้เพิ่มแก่บริษัทฯ ในการใช้กลยุทธ์เชื่อมโยงห่วงโซ่คุณค่า (Value/Supply
Chain) ให้กับการดำเนินธุรกิจขนส่งสินค้าแบบครบวงจรที่มีแนวโน้มขยายตัวสูงขึ้น

ด้วยตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพการบริการ ที่จะสร้างประโยชน์สูงสุดแก่ลูกค้า
โดยเฉพาะภาคการผลิตและการค้าระหว่างประเทศของไทยให้มีศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลก
บริษัทฯ จึงได้พัฒนาคุณภาพการบริการให้ได้มาตรฐานสากล ISO9001:2000
และเพื่อให้สอดคล้องกับแนวโน้มการดำเนินงานของภาคธุรกิจในอนาคตที่เน้นให้ความสำคัญกับเวลา
คุณภาพสินค้าและบริการ ตลอดจนภาระต้นทุน บริษัทฯ
จึงได้เตรียมความพร้อมในการให้บริการระบบการจัดส่ง (Logistics/Supply Chain
Services Provider) ด้วยการร่วมผลักดันการบริหารการจัดการสินค้าแบบเขตปลอดอากร
(Customs Free Zone) ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
รวมทั้งเร่งศึกษาโครงการเครื่องบินบรรทุกสินค้า การสร้างพันธมิตรธุรกิจ
และการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ
โดยคาดว่าเมื่อการดำเนินการดังกล่าวแล้วเสร็จจะทำให้ฝ่ายบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์
สามารถให้บริการจัดส่งสินค้าได้อย่างครบวงจร
ซึ่งเป็นการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์บริการในรูปแบบของการตลาดสำหรับลูกค้าเชิงกลยุทธ์
(Direct Marketing to Strategic Accounts) ที่เพิ่มความสะดวก
สร้างความมั่นใจในการเลือกใช้บริการให้กับลูกค้ามากขึ้น

3.1.2 กิจการหน่วยธุรกิจย่อยที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับการขนส่ง

ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพเป็นจุดศูนย์กลางหรือประตูสู่ภูมิภาคเอเชียซึ่งได้รองรับจำนวนผู้โดยสารและสัมภาระที่ได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
บริษัทฯ ได้รับความไว้วางใจจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย
ให้ดำเนินการบริการภาคพื้นในท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแก่ผู้โดยสารของบริษัทฯ ตลอดจน
สายการบินต่างๆ บินสู่กรุงเทพฯ เป็นประจำ ทำให้บริษัทฯ
เป็นผู้ให้บริการภาคพื้นรายใหญ่ในท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ

กิจการบริการลูกค้า

ด้วยนโยบายที่มุ่งมั่นสร้างบริการที่เป็นเลิศ นำความพึงพอใจสูงสุดแก่ผู้โดยสารในการใช้บริการ
ในปีนี้ ฝ่ายบริการลูกค้าจึงเน้นพัฒนาปรับปรุงการให้บริการภาคพื้นให้ได้มาตรฐาน
มีคุณภาพและต่อเนื่องอย่างราบรื่นทุกจุดบริการ ด้วยบริการ Concierge Services
ที่เน้นให้บริการแก่ผู้โดยสารชั้นหนึ่งทันทีที่มาถึงสนามบิน
ด้วยการจัดเคาน์เตอร์ต้อนรับและให้บริการเคลื่อนย้ายสัมภาระตั้งแต่ชานชาลาสนามบินจนถึงห้องรับรองพิเศษ
พร้อมทั้งจัดให้มีช่องทางพิเศษ (Fast Track)
เพิ่มความสะดวกสบายและรวดเร็วในการตรวจตราหนังสือเดินทางขาออก
สำหรับบริการผู้โดยสารขาเข้า บริษัทฯ ได้จัดเตรียมรถไฟฟ้าคันใหม่ จำนวน 5 คัน
เพื่อให้บริการรับ-ส่ง ผู้โดยสารชั้นหนึ่ง และชั้นธุรกิจ
จากสะพานเทียบเครื่องบินมายังจุดตรวจหนังสือเดินทาง (Transfer Desk)
สำหรับผู้โดยสารที่ต้องเดินทางต่อไปยังจุดหมายปลายทางอื่น
พร้อมทั้งจัดให้มีพนักงานดูแลสัมภาระและยกกระเป๋าจากสายพานแก่ผู้โดยสารชั้นหนึ่ง
เมื่อเดินทางมาถึงสถานีกรุงเทพฯ เพื่อความรวดเร็วในการนำกระเป๋าผ่านการตรวจศุลกากร
นอกจากนี้ ยังได้เปิดให้บริการห้องรับรองพิเศษ First Class Airside Lounge
สำหรับผู้โดยสารชั้นหนึ่งที่มีจำนวนเพิ่มขึ้น เพื่อลดความแออัดใน First Class Lounge
และเพื่อเน้นการให้บริการที่คงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ความเป็นไทยด้วยเสน่ห์ไทย บริษัทฯ
ได้ส่งเสริมให้พนักงานในสถานีภูมิภาค แต่งกายด้วยชุดท้องถิ่นทุกวันศุกร์
และในวันสำคัญตามเทศกาลต่างๆ

ฝ่ายบริการลูกค้ายังมุ่งนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการพัฒนาบริการให้มีคุณภาพมาตรฐานสากล
เพื่อให้ผู้โดยสารได้รับความสะดวกสบาย รวดเร็ว และประหยัดเวลามากขึ้น
ด้วยการปรับปรุงการให้บริการต่างๆ ณ อาคารผู้โดยสารภายในประเทศ ได้แก่
การปรับปรุงระบบการให้บริการอัตโนมัติ e-Ticket และ e-Check-in
ซึ่งจะช่วยประหยัดเวลาในการเลือกที่นั่ง เปลี่ยนที่นั่ง และเช็คอินยิ่งขึ้น
การตกแต่งบริเวณที่ให้บริการอัตโนมัติ เพื่อโน้มน้าวให้ผู้โดยสารใช้บริการมากขึ้น
ตลอดจนเพิ่มบริการ Return Flight Check-in แก่ผู้โดยสารที่เดินทางไป-กลับภายใน 24
ชั่วโมง บริการ Gate Check-in เพื่อลดความแออัดคับคั่งที่เคาน์เตอร์เช็คอิน
และให้ความสะดวกแก่ผู้โดยสารเที่ยวบินในประเทศที่ไม่มีสัมภาระ
สำหรับการให้บริการสายการบินลูกค้าที่ได้เน้นพัฒนาบริการอย่างต่อเนื่องนั้น
เป็นผลให้ฝ่ายบริการลูกค้าได้รับการรับรองมาตรฐาน AHM 804 จาก IATA
ซึ่งเป็นระบบรับรองคุณภาพการเป็นผู้ให้บริการภาคพื้น และยังได้นำ Service Level Agreement
มาใช้ในการทำสัญญากับสายการบินลูกค้า เพื่อรับรองมาตรฐานการให้บริการแก่ลูกค้า โดยมี Key
Performance Indicator (KPI) เป็นตัววัดมาตรฐาน อีกทั้งนำระบบ Common Language
(CLF) เข้ามาใช้อำนวยความสะดวกในการให้บริการ
เสริมสร้างประสิทธิภาพการบริหารจัดการด้านบุคลากร

ยิ่งไปกว่านั้น ฝ่ายบริการลูกค้ายังให้ความสำคัญในการพัฒนาบุคลากรควบคู่ไปกับการพัฒนาบริการ
โดยมีแผนงานหมุนเวียนพนักงานในแผนกต่างๆ เพื่อเพิ่มทักษะในการทำงานอย่างมืออาชีพ
และมีแผนฝึกอบรมพนักงานด้านบริการอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ โครงการ Station Manager
Trainee
สำหรับพัฒนาพนักงานระดับกลางให้มีความรู้ความสามารถในการทำงานด้านธุรกิจการบินระดับสากล
เฉพาะอย่างยิ่งความรู้ในเรื่อง Aviation Safety & Security
เพื่อให้บุคลากรมีขีดความสามารถในการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นกำลังสำคัญรองรับการเติบโตของธุรกิจการบิน
และการดำเนินงานที่สนามบินสุวรรณภูมิและสถานีต่างๆ ทั่วโลก

ในอนาคตอันใกล้ บริษัทฯ มีแผนงานพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการบริการอื่นๆ อย่างต่อเนื่อง คือ
บริการเช็คอินผ่านทางโทรศัพท์มือถือ ทางระบบ Short Message Service (SMS)
บริการเช็คอินทางอินเทอร์เน็ต การพัฒนาระบบ Advance Passenger Processing (APP)
ร่วมกับกองตรวจคนเข้าเมือง
เพื่อให้ผู้โดยสารสามารถผ่านขั้นตอนของพิธีการตรวจคนเข้าเมืองได้อย่างรวดเร็ว
รวมทั้งเพิ่มบริการแก่ผู้โดยสารที่ต้องการความดูแลเป็นพิเศษ เช่น ผู้ป่วย ผู้สูงอายุ
เด็กที่เดินทางคนเดียว พระภิกษุ ผู้โดยสารที่ต้องการรถเข็นสำหรับคนพิการ (Wheelchair)
และมีแผนงานปรับปรุงห้องพักผู้โดยสารระหว่างรอขึ้นเครื่องบริเวณห้องผู้โดยสารขาออก
และปรับปรุงห้องรับรองพิเศษในสถานีภูมิภาค
เพื่อยกระดับการให้บริการผู้โดยสารและเป็นการหารายได้เพิ่มจากสายการบินพันธมิตรยิ่งขึ้น

กิจการให้บริการบริเวณลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น

ในปีงบประมาณ 2546
ฝ่ายบริการลาดจอดและอุปกรณ์ภาคพื้นให้บริการอุปกรณ์ภาคพื้นสำหรับอากาศยาน
อุปกรณ์ขนถ่ายและลำเลียงสัมภาระผู้โดยสารและพัสดุภัณฑ์
ยานพาหนะรับส่งผู้โดยสารระหว่างอากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร
บริการทำความสะอาดภายในอากาศยาน รวมทั้งบริการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ภาคพื้น
ด้วยจำนวนอุปกรณ์ภาคพื้นที่มีความพร้อมในการให้บริการ 628 คัน อุปกรณ์ระวางบรรทุกประเภท
Cart and Dolly 1,498 หน่วย และตู้ขนส่งสินค้า 6,216 หน่วย ให้แก่เที่ยวบินของบริษัทฯ
และสายการบินลูกค้า ณ ท่าอากาศยานกรุงเทพ ทั้งเที่ยวบินเข้าและออกรวม 110,000 เที่ยวบิน
โดยมีสายการบินลูกค้าไว้วางใจใช้บริการถึง 44 สายการบิน จาก 69
สายการบินทั้งหมดที่มีเที่ยวบินประจำมายังท่าอากาศยานกรุงเทพ
เมื่อพิจารณาจากจำนวนเที่ยวบินเฉพาะสายการบินต่างชาติ บริษัทฯ
ยังคงครองส่วนแบ่งการตลาดเป็นอันดับหนึ่ง คือ ร้อยละ 54 ของจำนวนเที่ยวบินสายการบินต่างชาติ

ด้วยความมุ่งมั่นในการให้บริการที่ครบวงจร มีคุณภาพ มาตรฐานความปลอดภัย
และตรงต่อเวลาของเที่ยวบิน เพื่อความพึงพอใจสูงสุดของลูกค้า
ฝ่ายบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น
จึงเร่งเสริมสร้างขีดความสามารถและยกระดับมาตรฐานการให้บริการอย่างต่อเนื่อง
จนได้รับประกาศนียบัตรรับรองมาตรฐาน ISO9002 จากสถาบัน RWTUV
และได้รับการทบทวนปรับปรุงแก้ไขเพื่อเข้าสู่มาตรฐานระบบการบริหารด้านคุณภาพ ISO9001
Version 2000 ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จและได้รับใบรับรองประมาณเดือนตุลาคม 2546 นอกจากนี้
ยังได้รับประกาศนียบัตร Standard Level Agreement (SLA Award)
จากสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA)
ซึ่งบ่งชี้ให้เห็นถึงการรักษาคุณภาพการบริการที่ได้มาตรฐานเป็นอย่างดี

ยิ่งไปกว่านั้น ยังมุ่งสร้างมูลค่าเพิ่มในคุณภาพของการบริการ ด้วยการจัดทำโครงการยกระดับ
Ground Equipment Fleet
โดยลงทุนจัดหาอุปกรณ์ภาคพื้นเพิ่มเติมสำหรับให้บริการและพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานและบริหารจัดการ
ควบคู่ไปกับการพัฒนาประสิทธิภาพบุคลากรด้วยการจัดฝึกอบรมพนักงานอย่างเป็นระบบ
มีการทบทวนการปฏิบัติงาน และมาตรการความปลอดภัยต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ

ฝ่ายบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น
ยังมีโครงการขยายขีดความสามารถการให้บริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้นในท่าอากาศยานภูมิภาค
เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมการบิน
ตอบสนองนโยบายการใช้ท่าอากาศยานหลักในภาคต่างๆ เป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค

สำหรับโครงการลงทุน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ บริษัทฯ ได้จัดทำแผนการลงทุนก่อสร้างอาคาร
โรงซ่อมอุปกรณ์ภาคพื้น ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
รวมทั้งการลงทุนจัดหาอุปกรณ์ภาคพื้นเพื่อสร้างความมั่นใจต่อการบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น
ทั้งยังเป็นการสร้างความสะดวกสบายแก่ลูกค้าในงานบริการอย่างต่อเนื่องและครบวงจร
โดยยึดหลักความปลอดภัยสูงสุดเป็นสำคัญ อันจะเป็นส่วนช่วยสนับสนุนศักยภาพของบริษัทฯ
ให้เป็นหนึ่งในสายการบินชั้นนำของโลก
และส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินแห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต่อไป

การบริการคลังสินค้า

บริษัทฯ เป็นผู้ให้บริการคลังสินค้ารายใหญ่ที่สุด ณ ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ
ซึ่งนอกจากให้บริการแก่ลูกค้าของบริษัทฯ แล้วยังให้บริการแก่ลูกค้าสายการบินต่างประเทศอีก 43
สายการบิน บริษัทฯ มีรายได้จากการบริการรวมเป็นจำนวนเงิน 1,130.94 ล้านบาท 1,098.75
ล้านบาท และ 1,090.45 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2544 2545 และ 2546 ตามลำดับ

การให้บริการคลังสินค้าของบริษัทฯ ประกอบด้วยการขนส่งสินค้าทั่วไป
สินค้าที่ต้องการความระมัดระวังในการขนส่งเป็นพิเศษ (เช่น สินค้าสด สิ่งมีชีวิต ของมีค่า
ศิลปกรรม และสินค้าวัตถุอันตราย) และไปรษณียภัณฑ์
ฝ่ายการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์ใช้พื้นที่ที่ท่าอากาศยานดอนเมืองประมาณ 64,000
ตารางเมตร และคาดว่าจะใช้พื้นที่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิประมาณ 109,500 ตารางเมาตร

คู่แข่งรายใหญ่ของฝ่ายการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์ในด้านการจัดการสินค้า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมืองคือ บริษัท ไทยแอร์พอร์ตส กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด (Thai Airports
Grounds Services Co., Ltd หรือ TAGS)

เนื่องจากบริษัทฯ ได้เตรียมการใช้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิในไตรมาสที่ 3 ของปี 2548 บริษัทฯ
จึงคาดว่าจะมีค่าใช้จ่ายเพื่อการลงทุนของฝ่ายการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์ในช่วงระยะเวลาเวลา
3 ปี จนถึงรอบปีบัญชีสิ้นสุด ณ วันที่ 30 กันยายน 2548 เป็นเงินประมาณ 3,779.1 ล้านบาท

กิจการบริการซ่อมบำรุงอากาศยาน

ปัจจุบันฝ่ายช่างการบินไทยสามารถให้บริการซ่อมบำรุงเครื่องบินโดยสารของบริษัทฯ
และสายการบินของลูกค้า ภายใต้ขีดความสามารถของศูนย์ซ่อมบำรุงที่ท่าอากาศยานกรุงเทพ
และศูนย์ซ่อมอากาศยานแห่งที่ 2 ที่อู่ตะเภา รวม 6 โรงซ่อม
มีขีดความสามารถให้บริการซ่อมบำรุงขั้นลานจอด (Line/Light Maintenance)
และซ่อมบำรุงขั้นโรงงาน (Overhaul)
ตามมาตรฐานการซ่อมบำรุงสากลโดยได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางอากาศแห่งประเทศไทย
(Department of Civil Aviation หรือ DCA)
องค์การขนส่งทางอากาศของต่างประเทศที่สำคัญ ได้แก่ องค์การบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา
(US Federal Aviation Administration หรือ FAA)
และองค์การร่วมบริหารการบินแห่งยุโรป (Europe’s Joint Aviation Authority หรือ
JAA)

ในการปฏิบัติงานซ่อมบำรุงเครื่องบิน
ฝ่ายช่างได้คำนึงถึงมาตรฐานความปลอดภัยด้านขนส่งทางอากาศ
ความปลอดภัยในการทำงานของพนักงาน และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นปัจจัยสำคัญสูงสุด
ส่งผลให้บริษัทฯ ได้รับการรับรองด้านการบริหารจัดการระบบคุณภาพ ISO9002
และการรับรองในระบบมาตรฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ISO14001
รวมถึงใบรับรองประกาศเกียรติคุณจากกรมอนามัยที่ออกให้ศูนย์ซ่อมอากาศยานแห่งที่ 2 ที่อู่ตะเภา
ได้ผ่านเกณฑ์การประเมินสถานที่ประกอบการ “สะอาด ปลอดภัย ไร้มลพิษ มีชีวิตชีวา”

ในรอบปีที่ผ่านมา ฝ่ายช่างได้ให้บริการซ่อมบำรุงเครื่องบินขั้นลานจอดแก่ฝูงบินของบริษัทฯ 40,022
ครั้งและสายการบินอื่นๆ ที่แวะพักที่ท่าอากาศยานกรุงเทพ 28,909 ครั้ง
รวมทั้งให้บริการซ่อมบำรุงขั้นโรงงานโครงสร้างลำตัวเครื่องบิน (Airframe Overhaul)
ของบริษัทฯ ทั้ง 81 ลำ 122 ครั้ง และของลูกค้า 6 ลำ และทำการซ่อมใหญ่ (Overhaul)
เครื่องยนต์เครื่องบินของบริษัทฯ 90 เครื่อง และของลูกค้า 3 เครื่อง ทั้งนี้ในระหว่างไตรมาสที่ 2
ที่บริษัทฯ ลดเที่ยวบินลงจากการเกิดสงครามระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิรัก
และการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส ฝ่ายช่างได้เร่งตรวจซ่อมและปรับปรุงงานซ่อมฝูงบินของบริษัทฯ
ให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด โดยเฉพาะงานซ่อมบำรุงสิ่งอำนวยความสะดวกและระบบสาระบันเทิง
(Inflight Entertainment Systems) บนเครื่องบิน

เพื่อยกระดับมาตรฐานการดำเนินงานให้สูงขึ้น
ฝ่ายช่างมีแผนปรับปรุงระบบการบริหารงานด้านคุณภาพจากมาตรฐาน ISO9002 เป็น
ISO9001:2000 ภายในสิ้นปี 2546 และจากผลสำเร็จของฝ่ายช่างในการดำเนินโครงการ Six
Sigma มาตั้งแต่ปี 2542 เพื่อพัฒนาและปรับปรุงการปฏิบัติงานของฝ่ายช่างให้มีประสิทธิภาพ
สามารถลดค่าใช้จ่ายในระยะเวลาที่ผ่านมารวมเป็นเงิน 1,976 ล้านบาท บริษัทฯ
จึงได้นำโครงการด้งกล่าวบรรจุในแผนพัฒนาบุคลากร เพื่อนำไปใช้ในทุกหน่วยงานของบริษัทฯ
คาดว่าจะทำการฝึกอบรมแก่ทุกหน่วยงานได้ในปี 2548 นอกจากนี้
ฝ่ายช่างยังมีแผนที่จะพัฒนาปรับปรุงระบบสารสนเทศให้มีความทันสมัย
สร้างความคล่องตัวในการปฏิบัติงานซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่จะรองรับการบริหารงานในรูปของหน่วยธุรกิจ
(Business Unit) และการรุกสู่ตลาดการพาณิชย์อิเล็คทรอนิคส์ (e-Commerce)
ทั้งยังเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับการดำเนินงานที่สนามบินสุวรรณภูมิ
โดยจะเริ่มดำเนินการในปี 2547 ด้วยเงินลงทุน 650 ล้านบาท พร้อมกันนี้
ฝ่ายช่างยังได้เตรียมลงทุนจัดซื้ออุปกรณ์ในการซ่อมบำรุงระดับซ่อมบำรุงย่อยและซ่อมบำรุงขั้นลานจอด
เพื่อรองรับเครื่องบินแบบใหม่แอร์บัส 340-500/600 จำนวน 2 ลำ
ที่จะเข้าประจำการในฝูงบินของบริษัทฯ ในปีงบประมาณ 2548

กิจการบริการครัวการบิน

ด้วยศักยภาพในการผลิตอาหารให้บริการบนเครื่องบินของสายการบินไทย และสายการบินลูกค้ากว่า
40 ราย เฉลี่ย 68,000 ชุดต่อวัน บริการในภัตตาคารและสแนคบาร์ที่ท่าอากาศยานกรุงเทพ
เชียงใหม่ เชียงราย และภูเก็ต เฉลี่ย 14,000 ชุด ต่อวัน บริการจัดเลี้ยงทั้งในและนอกสถานที่
และร้านเบเกอร์รี่ Puff & Pie อีก 30 สาขา ที่สามารถสร้างรายได้และผลกำไรให้บริษัทฯ
อย่างสูงในรอบปีที่ผ่านมา ไม่เพียงบ่งชี้ให้เห็นถึงความเชื่อถือและไว้วางใจที่ลูกค้ามอบให้
หากยังสะท้อนความมีประสิทธิภาพในการดำเนินงานที่มุ่งมั่นให้บริการที่เป็นเลิศของทีมงานทุกระดับ

เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการบริการและบริหารงานให้มีความคล่องต้ว
กระชับฉับไวสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์ขององค์กรอย่างต่อเนื่อง บริษัทฯ
ได้ปรับปรุงโครงสร้างฝ่ายครัวการบิน ด้วยการรวมหน่วยงานที่มีภารกิจคล้ายคลึงเข้าด้วยกัน
และเพิ่มหน่วยงานด้านการตลาดและด้านพัฒนาธุรกิจ ซึ่งเป็นส่วนที่จะช่วยขยายลู่ทางสร้างตลาดใหม่ๆ
ให้มากยิ่งขึ้น

ขณะเดียวกัน บริษัทฯ มุ่งนำระบบการบริหารการจัดการที่ทันสมัย
สามารถสร้างประโยชน์สูงสุดแก่บริษัทฯ ด้วยการนำหลักการจัดซื้อจัดหาอย่างมีธรรมภิบาล (Good
Procurement Governance)
มาใช้ในการประกวดราคาจัดซื้อจัดหาวัตถุดิบประจำปีผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Auction)
ซึ่งนอกจากจะสร้างความโปร่งใสได้รับวัตถุดิบคุณภาพสูงจากผู้ผลิตแล้ว ยังช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย
โดยสามารถลดต้นทุนลงถึง 71 ล้านบาทต่อปี

และเพื่อตอบรับมาตรการเชิงรุกขององค์กรที่มุ่งลดต้นทุนและค่าใช้จ่าย
ฝ่ายครัวการบินได้ปรับแผนงานโดยลดพื้นที่ประกอบการภัตตาคารและสแนคบาร์ เพื่อลดค่า
Concession Fee จาก 82.3 ล้านบาทต่อปี เหลือเพียง 46.1 ล้านบาทต่อปี
ทำให้ลดค่าใช้จ่ายได้ถึงร้อยละ 44 หรือประมาณ 36.2 ล้านบาทต่อปี
เป็นผลให้ผลประกอบการของภัตตาคาร ซึ่งมีรายได้ลดลงกลับมีกำไรเป็นเงิน 7.7 ล้านบาทต่อปี
ขณะเดียวกันก็ได้ชะลอการว่าจ้างพนักงานทดแทน ซึ่งปัจจุบันมีอ้ตราว่าง 104 อัตรา
แต่ดำเนินการขอว่าจ้างทดแทนในเบื้องต้นตามความจำเป็นเร่งด่วนเพียง 47 อัตรา

สำหรับการปรับปรุงเพื่อให้การจัดเตรียมอาหารมีคุณภาพ และเป็นที่พึงพอใจสูงสุดของลูกค้า
ฝ่ายครัวการบินได้นำระบบ Good Agriculture Practice (GAP), Good Manufacturing
Practice (GMP), Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP) และ Risk
Analysis
ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลที่ได้รับการยอมรับจากสมาคมผลิตอาหารระหว่างประเทศและองค์การอนามัยโลก
มาใช้ในการควบคุมคุณภาพวัตถุดิบและกระบวนการผลิตอย่างเข้มงวด
ทั้งยังเน้นสร้างสรรค์ความหลากหลายของรายการอาหารตอบสนองความต้องการเฉพาะของลูกค้า
ด้วยความเป็นเลิศในมิติทั้ง 4 คือ รูปลักษณ์ รสชาติ กลิ่น และคุณภาพ
เพื่อความประทับใจของลูกค้ามากยิ่งขึ้น

ส่วนแผนงานสำคัญที่จะดำเนินงานต่อไป คือ การปรับปรุงการบริการอาหารบนเครื่อง
ด้วยการนำคุณค่าและจุดเด่นของสมุนไพรไทยมาประกอบเป็นอาหารไทยเพื่อสุขภาพตามแนวคิด
“สัมผัสเสน่ห์อาหารไทย” (Touches of the Thai Dish) อย่างต่อเนื่อง
การดำเนินการก่อสร้างครัวการบินแห่งใหม่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
เพื่อให้ทันกำหนดการเปิดทำการในวันที่ 29 กันยายน 2548 รวมทั้งการดำเนินการศึกษาและเจรจา
เพื่อดำเนินโครงการกิจกรรมพิเศษของครัวการบิน (Special Event Catering)
ซึ่งเป็นการจำหน่ายอาหารไทยและผลิตภัณฑ์ในต่างประเทศ ที่นอกจากจะสร้างรายได้ให้กับบริษัทฯ
แล้ว ยังเป็นการเผยแพร่เอกลักษณ์และชื่อเสียงอาหารไทยให้เป็นที่รู้จักทั่วโลกอีกด้วย

3.1.3 กิจการที่สนับสนุนการขนส่ง

กิจการที่สนับสนุนการขนส่งประกอบด้วย บริการอำนวยการบิน
การจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบิน และการจำหน่ายสินค้าที่ระลึก

การให้บริการอำนวยการบิน ให้บริการข้อมูลเกี่ยวกับรายละเอียดเส้นทางบิน ลักษณะอากาศ
เพื่อให้เครื่องบินสามารถไปถึงที่หมายได้อย่างปลอดภัยแก่เที่ยวบินของบริษัทฯ และสายการบินลูกค้า
มีรายได้จากการบริการแก่สายการบินอื่นรวมเป็นจำนวน 30.7 ล้านบาท 28.0 ล้านบาท และ
26.7 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2544 2545 และ 2546 ตามลำดับ

การจำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบิน บริษัทฯ ได้ทำสัญญากับบริษัท Traveler Corporation
of Japan เป็นผู้จำหน่ายสินค้าปลอดภาษีบนเครื่องบิน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2545
มีรายได้ในรูปส่วนแบ่ง 84.17 ล้านบาท

การจำหน่ายสินค้าที่ระลึก บริษัทฯ
ได้ดำเนินการเปิดร้านจำหน่ายสินค้าที่ระลึกที่สำนักงานใหญ่และได้ขยายร้านจำหน่ายสินค้าที่ระลึกเพิ่มขึ้น
2 สาขา ในปี 2546 คือที่สำนักงานสาขาสีลมและหลานหลวง มีรายได้ในปีงบประมาณนี้ 14.49
ล้านบาท

3.2 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

3.2.1 กลยุทธ์หลักในการแข่งขัน

วัตถุประสงค์โดยรวมของบริษัทฯ คือ
การเป็นสายการบินที่ผู้โดยสารเลือกใช้บริการเป็นอันดับแรกในการบินจากหรือมายังประเทศไทย
และเป็นสายการบินระหว่างประเทศชั้นนำในภูมิภาคเอเชียรวมถึงการเป็นบริษัทมหาชนชั้นนำในประเทศ
ทั้งนี้ บริษัทฯ มีความมุ่งมั่นที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าวโดยใช้กลยุทธ์ดังต่อไปนี้เป็นหลัก

3.2.1.1 การพัฒนาและขยายเครือข่ายการบินและการให้บริการเที่ยวบินและฝูงบินของบริษัทฯ

บริษัทฯ มีเจตนารมณ์ที่จะเพิ่มความถี่ของเที่ยวบิน ประกอบกับการเปิดเส้นทางบินใหม่ๆ
ไปยังตลาดที่กำลังเติบโต ซึ่งบริษัทฯ ได้มีการให้บริการทางการบินอยู่แล้ว เช่น ตลาดในทวีปยุโรป
และประเทศออสเตรเลีย/นิวซีแลนด์ และตลาดที่มีศักยภาพในการเติบโตในระยะยาว เช่น
ประเทศจีนตอนใต้ ประเทศในภูมิภาคอินโดจีน และคาบสมุทรอินเดีย อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
จะยังคงให้บริการการขนส่งในเส้นทางการบินที่มีความสำคัญในเชิงธุรกิจหรือจะให้ประโยชน์ต่อบริษัทฯ
ในระยะยาวต่อไป แม้ว่าการให้บริการในเส้นทางการบินดังกล่าวอาจทำให้บริษัทฯ
ไม่สามารถทำกำไรในระยะแรกของการให้บริการก็ตาม นอกจากนั้น บริษัทฯ
ยังมีแผนที่จะดำเนินการอย่างต่อเนื่องในการเสาะแสวงหาโอกาสที่จะเพิ่มขีดความสามารถในการให้บริการของบริษัทฯ
โดยการเข้าร่วมในสัญญาบริการเที่ยวบินร่วม การซื้อขายระวางที่นั่งที่จัดสรรไว้
และข้อตกลงการรับขนผู้โดยสารซึ่งกันและกันร่วมกับสายการบินสมาชิกในกลุ่มพันธมิตรการบินสตาร์
อัลไลแอนซ์ และสายการบินพันธมิตรอื่นๆ

3.2.1.2
การปรับปรุงห้องผู้โดยสารและการให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นกับกิจกรรมด้านการตลาดของการจำหน่ายบัตรโดยสารในชั้นโดยสารพิเศษ

บริษัทฯ ได้จัดงบประมาณเป็นจำนวนทั้งสิ้น 7,530.0 ล้านบาท เพื่อใช้จนถึงวันที่ 30 กันยายน
2548 สำหรับการติดตั้งและปรับปรุงเก้าอี้โดยสาร
การจัดให้มีรายการบันเทิงทั้งภาพและเสียงที่สามารถเลือกได้ตามความต้องการ
รวมถึงการปรับปรุงส่วนอื่นๆ ของห้องผู้โดยสารในฝูงบินของบริษัทฯ
โดยเฉพาะห้องผู้โดยสารในชั้นโดยสารชั้นหนึ่ง (Royal First Class) และชั้นโดยสารชั้นธุรกิจ
(Royal Executive Class) ในการนี้ บริษัทฯ
ตั้งใจที่จะทำการแข่งขันกับสายการบินในทวีปเอเชียรายอื่นๆ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
เพื่อเพิ่มรายได้ต่อหน่วยจากค่าโดยสารในชั้นโดยสารพิเศษ โดยได้จัดตั้งหน่วยงานฝ่ายขาย
(Corporate Sales Unit) และจัดให้มีการปรับปรุงผลิตภัณฑ์
และสิ่งอำนวยความสะดวกในชั้นโดยสารดังกล่าว
รวมถึงการเพิ่มแผนการตลาดและจัดรายการส่งเสริมการขายต่างๆ

3.2.1.3 การให้ความสำคัญกับคุณภาพของการบริการอย่างต่อเนื่อง

ภาพลักษณ์ของบริษัทฯ เกิดจากการให้บริการด้วยคุณภาพที่เป็นเลิศเปี่ยมด้วยมิตรภาพ
และการดูแลเอาใจใส่ด้วยอัธยาศัยอันดี บริษัทฯ มีความมุ่งมั่นในการปรับปรุงคุณภาพการบริการ
โดยได้ริเริ่มมาตรการใหม่ๆ ได้แก่ เพื่อเพิ่มความรวดเร็วในการสำรองที่นั่ง
การจำหน่ายบัตรโดยสาร และการบริการตรวจเช็คเอกสารเดินทาง
และการสนองตอบต่อคำแนะนำของลูกค้าด้วยความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ บริษัทฯ
มีแผนที่จะปรับปรุงคุณภาพของบริการในระหว่างเที่ยวบินโดยการปรับปรุงระบบการฝึกอบรมและประเมินผลตลอดจนการเสริมสร้างทักษะในการสื่อสารของบุคลากรการบิน

3.2.1.4 การดำเนินการด้านการตลาดในเชิงรุก

บริษัทฯ ได้เริ่มดำเนินมาตรการด้านการตลาดในเชิงรุกมากยิ่งขึ้น
เพื่อส่งเสริมให้ภาพลักษณ์ของบริษัทฯ เป็นที่รู้จักและกระตุ้นความต้องการในการเดินทางของลูกค้า
นอกจากนี้ ในการรับมือกับวิกฤตการณ์โรคทางเดินหายใจเฉียบพลันที่แพร่ระบาด บริษัทฯ
ได้นำกิจกรรมส่งเสริมการขายที่ประสบความสำเร็จ 2 โครงการ คือ “โครงการท่องเที่ยวไทย
ปลอดภัย ได้โชค” (Luck is in the Air)
ซึ่งเป็นการจับรางวัลชิงโชคบัตรโดยสารฟรีในเที่ยวบินโดยสารภายในประเทศ และระหว่างประเทศ
และโครงการ “พบมุมมองใหม่เมืองไทย ไปกับทัวร์เอื้องหลวง” (Unseen Thailand with
THAI) ซึ่งเป็นรายการรณรงค์การท่องเที่ยวซึ่งจัดขึ้นโดยมุ่งเน้นกลุ่มนักท่องเที่ยวภายในประเทศ
ทั้งนี้ เพื่อกระตุ้นความต้องการในการเดินทางของผู้โดยสารในเส้นทางการบินใหม่ บริษัทฯ
ได้ดำเนินการรณรงค์ทางด้านการตลาดเป็นระยะเวลา 6-9 เดือน
ล่วงหน้าก่อนที่จะมีการเปิดให้บริการเที่ยวบิน
โดยมาตรการดังกล่าวรวมถึงการจัดให้มีช่องจำหน่ายบัตรโดยสารหลายช่องทาง
การโฆษณาในเส้นทางการบินเฉพาะเจาะจง
และการทำงานร่วมกับตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารเพื่อจำหน่ายบัตรโดยสารให้แก่กลุ่มนักท่องเที่ยวในรายการนำเที่ยวต่างๆ
บริษัทฯ ยังมีความตั้งใจที่จะเพิ่มการดำเนินกิจกรรมต่างๆ
โดยร่วมมือกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และองค์กรที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยวอื่นๆ
หน่วยงานราชการด้านการท่องเที่ยวของต่างประเทศ และองค์กรต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวในประเทศจุดหมายปลายทาง
ในการร่วมกันรณรงค์และจัดกิจกรรมด้านโฆษณาร่วมกัน
และโดยการให้การสนับสนุนการเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ
เพื่อการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวในประเทศไทย นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังคงจะดำเนินการส่งเสริมโครงการรอยัล ออร์คิด ฮอลิเดย์
หรือทัวร์เอื้องหลวงอย่างต่อเนื่องในการส่งเสริมรายการนำเที่ยวต่างๆ
และร่วมมือกับตัวแทนจำหน่ายและผู้จำหน่ายส่งบัตรโดยสารทั่วโลกในการให้การสนับสนุนหรือให้ส่วนลดพิเศษ

3.2.1.5 การพัฒนาการใช้หลักปฏิบัติในการกำกับดูแลกิจการที่ดี และการรายงานฐานะทางการเงิน

บริษัทฯ มีแผนที่จะปรับปรุงหลักธรรมาภิบาลของบริษัทฯ อย่างต่อเนื่อง
ตามแนวทางที่กำหนดโดยกระทรวงการคลังและตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ในการนี้
การจัดตั้งคณะกรรมการธรรมภิบาล และหน่วยงานบริหารความเสี่ยงขึ้นภายในบริษัทฯ
ถือเป็นการสนับสนุนหลักการควบคุมภายในของบริษัทฯ

3.2.1.6 การให้ความสำคัญกับการสร้างผลกำไรให้กับบริษัทฯ
ผ่านทางการบริหารจัดการทางด้านการเงินและความเสี่ยงที่พัฒนาขึ้น

บริษัทฯ มีความตั้งใจที่จะเพิ่มผลกำไรให้แก่บริษัทฯ
โดยดำเนินการพัฒนาการบริหารจัดการทางการเงินและการบริหารจัดการความเสี่ยงของบริษัทฯ
อย่างต่อเนื่อง ดังเช่นการที่บริษัทฯ พยายามที่จะหาแหล่งเงินทุนในรูปแบบต่างๆ โดยเมื่อไม่นานมานี้
บริษัทฯ ได้ประสบความสำเร็จในการเสนอขายหุ้นกู้ภายในประเทศครั้งแรกของบริษัทฯ นอกจากนี้
บริษัทฯ ยังคงมีแผนการในการจัดหาแหล่งเงินกู้ที่มีต้นทุนต่ำโดยผ่านตลาดหุ้นกู้ใหม่ของประเทศไทย
เพื่อที่จะใช้เป็นแหล่งเงินทุนในการจัดซื้อเครื่องบินและการลงทุนอื่นๆ ของบริษัทฯ ต่อไป นอกจากนั้น
หน่วยงานบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ
ได้กำกับตรวจตราและให้ความสำคัญกับความเสี่ยงทางการเงินและการดำเนินงานในวงกว้างที่เกิดจากธุรกิจของบริษัทฯ
ดังนั้น เมื่อไม่นานมานี้ บริษัทฯ
ได้กำหนดกรอบนโยบายในการจัดการความเสี่ยงเกี่ยวกับต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
ซึ่งภายใต้นโยบายดังกล่าวอาจเอื้อประโยชน์ให้บริษัทฯ
สามารถเข้าทำสัญญาป้องกันความเสี่ยงที่เกิดจากราคาน้ำมันได้ถึงร้อยละ 50
ของปริมาณการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานในรอบหนึ่งปีงบประมาณ ซึ่งบริษัทฯ
คาดว่านโยบายดังกล่าวจะช่วยให้บริษัทฯ
สามารถบริหารจัดการความผันผวนของต้นทุนค่าน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานได้ดียิ่งขึ้น

3.2.1.7 การดำเนินนโยบายพันธมิตรทางการบินเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

บริษัทฯ มีความมุ่งมั่นที่จะดำรงสถานภาพการเป็นสมาชิกกลุ่มพันธมิตรการบินชั้นนำของโลก
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทฯ สามารถขยายเครือข่ายการบินและขอบข่ายการตลาด รักษาลูกค้าประจำ
ทำให้บริษัทฯ มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในตลาดโลก
และก่อให้เกิดความร่วมมือและการขยายตัวของธุรกิจทั้งในระดับภูมิภาคและในระดับโลก

3.2.1.8 การปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน

บริษัทฯ ได้มีกลยุทธ์เพื่อที่จะปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน
เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้และควบคุมค่าใช้จ่าย โดยมีแนวทางดังต่อไปนี้

การปฏิบัติการบิน

ด้วยความมุ่งมั่นที่จะสร้างความปลอดภัยสูงสุดในการเดินทางแก่ผู้โดยสาร
เพิ่มประสิทธิภาพความคล่องตัวในการปฏิบัติการบิน บริษัทฯ
ได้ร่วมมือกับสายการบินกลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์
พัฒนาระบบตรวจสอบความปลอดภัยระหว่างกัน (Safety Audit)
ด้วยการหมุนเวียนทีมผู้ชำนาญของบริษัทฯ
และสายการบินสมาชิกเพื่อตรวจสอบมาตรการด้านความปลอดภัย
และให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อกันพร้อมกันนั้น
ยังได้นำเทคโนโลยีและวิธีการจัดการที่ทันสมัยมาใช้ในการบริหารงาน โดยมีการนำระบบ
Datalink Administration and Processing System (DAPS)
มาใช้ในการพัฒนาระบบการติดต่อสื่อสารระหว่างภาคพื้นและอากาศยาน
ทำให้การติดต่อระหว่างนักบินและลูกเรือกับผู้ควบคุมการบินและหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ
เป็นไปอย่างรวดเร็วคล่องตัว
และเพื่อรองรับแผนการบินที่เพิ่มขึ้นตามการขยายเครือข่ายและเส้นทางบินใหม่ บริษัทฯ
ได้รับนักบินและเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรการบินให้มีขีดความสามารถในการรองรับภารกิจการบินอย่างต่อเนื่อง
สามารถลดค่าใช้จ่ายในการว่าจ้างนักบินชาวต่างประเทศ
ด้วยการพัฒนานักบินคนไทยให้เป็นผู้ปฏิบัติการบินได้ทั้งหมด

ในปีต่อไป บริษัทฯ มีแผนที่จะนำระบบ Aircrews
ซึ่งเป็นระบบการจัดการด้านลูกเรือที่มีประสิทธิภาพสูงมาใช้
ซึ่งจะช่วยทำให้การบริหารตารางบินของลูกเรือเป็นไปอย่างคล่องตัวรวดเร็ว
มีการเฉลี่ยงานแก่ลูกเรืออย่างเหมาะสม สามารถวางแผนการใช้กำลังคนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

การบริการบนเครื่องบิน

การพัฒนาคุณภาพการบริการผู้โดยสาร
หัวใจสำคัญของการแข่งขันในธุรกิจสายการบินที่การบินไทยไม่เพียงมุ่งมั่นนำเอกลักษณ์ความเป็นไทย
ที่ใส่ใจให้บริการด้วยความนุ่มนวลและมีมิตรไมตรี
มาใช้สร้างความประทับใจแก่ผู้โดยสารทั่วโลกเท่านั้น
หากยังใช้เป็นแนวทางหลักในการพัฒนาศักยภาพพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินทุกคนอย่างต่อเนื่อง
ด้วยการใช้เป็นพื้นฐานในการฝึกอบรม เสริมด้วยความรู้ด้านธุรกิจการบินที่ทันสมัย
และการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาพัฒนาระบบการสื่อสารและการติดตามผล
เพื่อเพิ่มประสิทธภาพการบริการให้สามารถตอบสนองความต้องการที่หลากหลายและบรรลุเป้าหมาย
สร้างความพึงพอใจสูงสุดแก่ผู้โดยสาร

เพื่อสร้างสรรค์บริการที่เป็นเลิศ
สร้างความประทับใจแก่ผู้โดยสารทุกเที่ยวบินการบินไทยได้เน้นให้ความสำคัญในการให้บริการอาหารและเครื่องดื่ม
ที่ผ่านการเลือกสรรแล้วในด้านคุณภาพและรสชาติที่ยอดเยี่ยม โดยยึดหลัก TESC ซึ่งประกอบด้วย
TASTE ความอร่อย EYES ความน่ารับประทาน SCENT มีกลิ่นชวนชิม CONTENT
วัสดุที่ใช้ปรุงมีคุณภาพ
พร้อมทั้งปรับปรุงรายการอาหารและเครื่องดื่มให้เหมาะสมกับผู้โดยสารแต่ละเส้นทางบินและยังเพิ่มรายการอาหารตามความต้องการพิเศษของผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจ
โดยเฉพาะการให้บริการไวน์ในชั้นธุรกิจ การบินไทยได้รับรางวัล Best Cellars in the sky
ประจำปี 2003 อันดับ 1 ประเภทคะแนนรวมในการให้บริการแชมเปญ ไวน์แดง และไวน์ขาว
และได้รับการคัดเลือกให้เป็นสายการบินที่ให้บริการแชมเปญที่ดีที่สุด รวมทั้งเป็นอันดับ 3
ในการให้บริการไวน์แดงจากนิตยสารบิสซิเนส แทรเวิลเลอร์ เอเชียแปซิฟิก

บริษัทฯ
ได้ร่วมเผยแพร่อาหารไทยที่เป็นเลิศด้านคุณค่าและจุดเด่นของสมุนไพรมาเผยแพร่ให้ทั่วโลกรู้จักในโครงการเสน่ห์อาหารไทย
ครัวไทยสู่สากล โดยจัดอาหารไทยรายการพิเศษบริการบนเครื่องบิน
เนื่องในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ อาทิ กุ้งตะไคร้
ปลาทับทิมนึ่งซอสมะนาว ปลาทับทิมราดซอสกระเพรา และขนมมันสำปะหลังแต่งหน้าด้วยถั่วแดง
จากโครงการหลวง
โดยรายการอาหารพิเศษดังกล่าวได้เลือกใช้วัตถุดิบและสมุนไพรภายในประเทศที่คัดสรรแล้วด้านคุณภาพและมาตรฐานที่การบินไทยกำหนด

บริษัทฯ
มีส่วนร่วมสนับสนุนนโยบายรัฐบาลในการเพิ่มความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจระดับรากหญ้าและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
(SMEs) ให้กับประเทศ โดยคัดเลือกสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)
ไว้บริการในเที่ยวบินภายในประเทศ
และเพิ่มความสะดวกสบายเป็นพิเศษในการสั่งซื้อด้วยบริการจัดส่งถึงบ้าน (Home Delivery
Service) สำหรับผู้โดยสารที่มีถิ่นพำนักในประเทศไทยและประเทศญี่ปุ่น

นอกจากนี้ บริษัทฯ มีแผนสนับสนุนธุรกิจของคนไทย
ด้วยการกำหนดคัดเลือกอุปกรณ์การบริการที่มีคุณภาพได้มาตรฐานสากลจากผู้ประกอบการภายในประเทศ
รวมถึงปรับปรุงแผนการจัดหา ระบบการจัดการ ควบคุม ตรวจสอบ
เพื่อให้มีอุปกรณ์บริการที่มีประสิทธิภาพ
สามารถอำนวยความสะดวกสบายในการให้บริการผู้โดยสารมากขึ้น
รวมทั้งกำหนดอายุการใช้งานของอุปกรณ์หลัก
เพื่อจัดหาทดแทนให้มีเพียงพอต่อการหมุนเวียนใช้งานอย่างต่อเนื่อง

และเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับแผนการให้บริการบนเครื่องบินในปัจจุบันที่มีเส้นทางให้บริการในประเทศ
350 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ และระหว่างประเทศ 440 เที่ยวบินต่อสัปดาห์ บริษัทฯ
ได้รับสมัครพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินเพิ่มขึ้นอีก 556 คน เป็นชาวไทย 496 คน
และชาวต่างประเทศ คือ ญี่ปุ่น 30 คน และจีนแผ่นดินใหญ่ 30 คน
และมีแผนที่จะรับสมัครพนักงานเพิ่มเติมในปีต่อไป
เพื่อรองรับแผนการพัฒนาเครือข่ายและขยายเส้นทางบินในจุดบินใหม่ๆ ของบริษัทฯ
ได้อย่างมีประสิทธิภาพและสามารถรักษาความเป็นผู้นำในการแข่งขันของธุรกิจการบินระดับโลก

การพัฒนาบุคลากรและฝึกอบรม

ภารกิจสำคัญที่การบินไทยเร่งดำเนินการ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการเป็นสายการบินชั้นนำของโลก
มีบริการที่ดีเลิศด้วยเสน่ห์ไทย (The First Choice Carrier with Touches of Thai)
โดยการสร้างความพึงพอใจสูงสุดแก่ลูกค้า บนพื้นฐานการให้บริการที่ดีเลิศจากบุคลากรทุกฝ่าย คือ
แนวทางสำคัญที่บริษัทฯ นำมาใช้ในการพัฒนาฝึกอบรมเพิ่มพูนประสิทธิภาพบุคลากร
ให้มีขีดความสามารถในการทำงานและการให้บริการที่เพียบพร้อมในทุกด้าน

ในปีนี้ บริษัทฯ จึงได้ริเริ่มโครงการพัฒนาศักยภาพองค์กร (Developing Strategic
Competencies) ซึ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพของพนักงานให้มีความพร้อม ทั้งความรู้ ความชำนาญ
ทัศนคติที่ดี และพฤติกรรมที่เหมาะสม
สอดคล้องกับเป้าหมายขององค์กรในการตอบสนองความพึงพอใจของลูกค้า
ซึ่งเป็นปัจจัยกำหนดความสามารถในการแข่งขันและความอยู่รอดของธุรกิจ
โดยให้ผู้บริหารเป็นผู้กำหนดความสามารถขององค์กรที่หน่วยงานมีความต้องการ
และทำการประเมินศักยภาพของพนักงานที่กำหนดเพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนพัฒนาบุคลากรในระยะยาว
ซึ่งจะเชื่อมโยงไปสู่ระบบประเมินผลการปฏิบัติงาน
การสรรหาคัดเลือกบุคลากรให้เหมาะสมกับตำแหน่งงาน การวางแผนความก้าวหน้าทางอาชีพ
การจัดทำแผนสืบทอดตำแหน่ง และการเลื่อนตำแหน่งที่เหมาะสมเป็นธรรมต่อไป

พร้อมกันนั้น บริษัทฯ ได้จัดทำโครงการปรับปรุงโครงสร้างองค์กร (Organization
Restructure) ด้วยการกำหนดรูปแบบและหลักการของการจัดโครงสร้างองค์กรที่ดี
ตลอดจนหลักเกณ์ในการตรวจสอบ เมื่อมีการขอขยายหน่วยงาน การปรับปรุงกระบวนการทำงาน
ปริมาณงาน อัตรากำลังคน และการตรวจสอบการขยายอัตรากำลัง
เพื่อให้สอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ของแต่ละฝ่าย

นอกจากโครงการดังกล่าว บริษัทฯ ยังได้ดำเนินการฝึกอบรมบุคลากรในหลักสูตรอบรมประจำ
ซึ่งเป็นหลักสูตรที่จัดขึ้นตามวัตถุประสงค์ของบริษัทฯ และหลักสูตรที่จัดร่วมกับหน่วยงานอื่น
เพื่อเพิ่มทักษะการทำงาน การบริการ ความรู้ ความชำนาญ การบริหารจัดการสมัยใหม่ด้านต่างๆ
อย่างต่อเนื่อง ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ รวม 224 หลักสูตร ขณะเดียวกัน
ก็ได้พัฒนาปรับปรุงการสรรหาและคัดเลือกบุคลากรในเชิงรุกมากขึ้น
อาทิการประกาศรับสมัครงานทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ
รวมทั้งสถาบันที่เป็นเป้าหมายการกำหนดคุณสมบัติ (Job Specification)
และบทบาทความรับผิดชอบของงานให้มีคุณภาพและเป็นมาตรฐานเดียวกัน
พัฒนาแบบทดสอบข้อเขียนและภาคปฏิบัติให้สามารถวัดผลในแต่ละตำแหน่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เป็นต้น

สำหรับแผนงานและโครงการสำคัญที่จะเริ่มดำเนินการในปี 2547 ได้แก่ โครงการวางแผนกำลังคน
(Manpower Planing)
ซึ่งจะส่งเสริมให้การบริหารบุคลากรมีความเหมาะสมกับปริมาณงานและภาระหน้าที่ในปัจจุบันทั้งในเชิงคุณภาพ
และปริมาณ โครงการประเมินผลการปฏิบัติงาน (Performance Management)
เพื่อจัดทำหลักเกณฑ์การประเมินผลการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐานชัดเจน
โปร่งใสและเป็นธรรมและยังเป็นการนำแผนกลยุทธ์มาปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

การพัฒนาฝูงบิน

บริษัทฯ
มีเป้าหมายที่จะพัฒนาฝูงบินให้มีความทันสมัยและมีต้นทุนที่ต่ำและมีความยืดหยุ่นในการใช้งานตามสภาวะตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป
เพื่อสามารถรองรับการขยายตัวของผู้โดยสารได้มากขึ้น พร้อมกับปรับตารางบิน เส้นทางการบิน
และแผนการใช้เครื่องบินที่สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสาร เครือข่ายการบินของกลุ่มพันธมิตรสตาร์
อัลไลแอนซ์ ประเทศเพื่อนบ้าน และสายการบินในประเทศ
เพื่อขยายเครือข่ายการบินให้ครอบคลุมกว้างขวาง เพิ่มประสิทธิภาพในการลดต้นทุน
สร้างความคุ้มค่าในการใช้เครื่องบิน และสามารถพัฒนาเที่ยวบินของบริษัทฯ
ให้สนองความต้องการของผู้โดยสารมากยิ่งขึ้น

การปรับปรุงระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ

การบินไทย
มุ่งเน้นนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เป็นกลไกสำคัญในการดำเนินกลยุทธ์ในเชิงรุกของบริษัทฯ
ทั้งในด้านบริการลูกค้า การตลาด และการบริหารงานให้มีความทันสมัย สะดวกรวดเร็ว
และปลอดภัย เพื่อให้มั่นใจว่าลูกค้าจะได้รับบริการที่มีคุณภาพ
และพึงพอใจสูงสุดในทุกจุดที่ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง โดยในปีนี้ บริษัทฯ
ได้พัฒนาศักยภาพระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
เพื่อยกระดับมาตรฐานการบริการเพิ่มความพึงพอใจแก่ลูกค้ายิ่งขึ้น ด้วยการพัฒนาระบบ e-Receipt
ซึ่งจะสร้างความสะดวกรวดเร็วในการออกใบเสร็จรับเงิน
โดยผู้โดยสารสามารถขอรับใบเสร็จรับเงินจากสำนักงานขายการบินไทยทุกสาขาที่อยู่ในเมืองเดียวกับที่ผู้โดยสารออกบัตรโดยสาร

บริษัทฯ ยังได้ขยายการบริการใหม่ๆ บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งได้รับความสนใจมีผู้เข้าเยี่ยมชมและใช้บริการผ่านเว็บไซต์เป็นจำนวนมาก อาทิ
การให้ผู้โดยสารร่วมชิงรางวัลบัตรโดยสาร 20,000 ใบ
ในรายการส่งเสริมการขายของการบินไทย
การนำเสนอขายสินค้าที่ระลึกภายใต้ตราสัญลักษณ์การบินไทยทาง
www.thaiairways.com/thaishop และการให้สมาชิกรายการสะสมไมล์ รอยัล ออร์คิด พลัส
ร่วมบริจาคไมล์ของตนเองแก่นักกีฬาคนพิการไทยในการเดินทางไปแข่งขันกีฬาโอลิมปิก
และในอนาคตอันใกล้ บริษัทฯ
ยังมีแผนจะขยายการบริการซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ตให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยจะปรับปรุงระบบ
e-Payment เพื่อให้ผู้โดยสารที่เลือกชำระเงินด้วยบัตรเครดิตผ่านทางเว็บไซต์ของบริษัทฯ
สามารถออกบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ทันทีที่ระบบได้ตรวจสอบและอนุมัติการชำระเงินอัตโนมัติ

เพื่อยกระดับคุณภาพการบริการผู้โดยสารให้มีความสะดวก ฉับไว ปลอดภัยยิ่งขึ้น บริษัทฯ
ได้พัฒนาระบบสารสนเทศใหม่ๆ อาทิ การพัฒนาระบบเชื่อมต่อระบบ Baggage Sortation
Control System ของท่าอากาศยานกรุงเทพ
เพื่อส่งข้อมูลของกระเป๋าและสัมภาระของผู้โดยสารให้ท่าอากาศยานกรุงเทพ
ใช้ในการจัดแยกกระเป๋าอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
การพัฒนาระบบรองรับมาตรการตรวจสอบรายชื่อผู้โดยสารตาม No Fly list และ
Transportation Security Administration (TSA) ในสหรัฐอเมริกา
เพื่อใช้ตรวจสอบรายชื่อผู้โดยสารต้องห้ามและผู้ต้องสงสัยที่อาจก่อเหตุร้าย และการพัฒนาระบบ
ACARS Load Sheet ซึ่งเป็นระบบที่ส่งเอกสารประกอบการบิน (Load Sheet)
ให้กับนักบินบนเครื่องบินใช้เป็นข้อมูลประกอบการบินแต่ละเที่ยวบิน
โดยผ่านทางระบบจัดการข้อมูลระหว่างอากาศยานและภาคพื้น

นอกจากนั้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานโดยรวม
สามารถตอบสนองนโยบายรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ และการมีธรรมภิบาลที่ดี บริษัทฯ
มีแผนงานที่จะปรับเปลี่ยนการจัดซื้อจัดจ้างให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยได้เริ่มโครงการพัฒนาระบบ
e-Procurement เพื่อปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อด้วยการใช้ระบบการประมูลผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์
(e-Auction) ซึ่งช่วยลดขั้นตอน ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย สร้างความโปร่งใสและมีธรรมภิบาล
ทั้งยังได้ศึกษาโครงการพัฒนาระบบ e-Learning
เพื่อใช้ในการฝึกอบรมบุคลากรจากหน่วยงานต่างๆ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
เครือข่ายอินเทอร์เน็ตและอินทราเน็ต
ซึ่งจะเป็นการเพิ่มศักยภาพของบุคลากรให้มีการพัฒนาและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
รวมทั้งพัฒนาระบบ Electronic Recruitment System มาใช้ในการรับสมัครงาน
เพื่อลดขั้นตอนทำงาน สร้างความสะดวกรวดเร็วในการสรรหาและคัดเลือกบุคลากรยิ่งขึ้น

บริษัทฯ
ยังได้ขยายและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานให้ทันสมัยมีขีดความสามารถที่จะรองรับการเติบโตทางธุรกิจ
การรุกสู่ตลาดการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (e-Commerce) และสภาวะการแข่งขันได้ทันการณ์
โดยมีการลงทุนติดตั้งระบบ Enterprise Application Integration
เพื่อให้ระบบสารสนเทศบนอินเทอร์เน็ต อินทราเน็ตของบริษัทฯ
และระบบจากผู้ใช้บริการภายนอกบริษัทฯ
สามารถเชื่อมโยงกับระบบบนเมนเฟรมเซอร์เวอร์ของบริษัทฯ เพิ่มความสะดวก
ในการทำธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์แบบ B2B, B2C และ B2E รวมทั้ง จัดระบบ Web Content
Management
ที่เหมาะสมเข้ามาช่วยในการบริหารจัดการข้อมูลในเว็บไซต์ของบริษัทฯให้มีความถูกต้อง
ทันต่อเหตุการณ์ และตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างแท้จริง

สำหรับความคืบหน้าในโครงการลงทุนของบริษัทฯ ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมินั้น บริษัทฯ
ได้ดำเนินการวิเคราะห์ กำหนดการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่ทันสมัยได้มาตรฐานสากล
เพื่อเพิ่มศักยภาพการให้บริการรูปแบบใหม่ๆ อย่างครบวงจร บริษัทฯ
ยังได้ออกแบบเครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)
รองรับการเชื่อมต่อกับระบบสารสนเทศของทางท่าอากาศยานกรุงเทพ และหน่วยงานอื่นๆ
ซึ่งระบบเครือข่ายและระบบสารสนเทศดังกล่าว จะได้รับการพัฒนาและติดตั้งคู่ขนานกันไปในช่วงปี
2547 ถึงกลางปี 2548 เพื่อให้มั่นใจว่าบริษัทฯ
จะมีระบบสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพพร้อมให้บริการได้อย่างครบวงจรในวันเปิดทำการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

โครงการลงทุน ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

การบินไทยในฐานะสายการบินแห่งชาติ
ได้ตอบสนองนโยบายรัฐบาลในการพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้เป็นศูนย์กลางทางการบินของภูมิภาค
ที่ทันสมัยเพียบพร้อมด้วยขีดความสามารถในการแข่งขัน
ด้วยการลงทุนสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารและกิจการสนับสนุนการขนส่งทางอากาศให้ครอบคลุมการให้บริการได้อย่างครบวงจรและมีประสิทธิภาพ
ในวงเงินลงทุน 13.7 พันล้านบาท ภายในระยะเวลา 4 ปี ตั้งแต่ปี 2545-2548

โครงการลงทุนดังกล่าว จะเป็นการลงทุนใน 6 กิจกรรมหลักที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการคือ
กิจกรรมบริการลูกค้า (Customer Service)
เพื่อให้บริการแก่ผู้โดยสารของการบินไทยและสายการบินอื่นๆ อีกกว่า 50 สายการบิน
กิจกรรมการพาณิชย์สินค้าและไปรษณียภัณฑ์ (Cargo and Mail Commercial)
ที่มีขีดความสามารถให้บริการได้ 1.26 ล้านตันต่อปี กิจกรรมครัวการบิน (Catering)
รองรับการผลิตและให้บริการด้านอาหารสำหรับการบินไทยและสายการบินลูกค้าอีก 47 สายการบิน
65,000-70,000 ชุดต่อวัน โดยสามารถขยายกำลังผลิตได้ถึง 85,000 ชุดต่อวัน
กิจกรรมบริการลานจอดและอุปกรณ์ภาคพื้น (Ground Support Equipment)
ที่ให้บริการแก่สายการบินไทยและสายการบินลูกค้ากว่า 47 สายการบิน
ทั้งขาเข้าและขาออกจากกรุงเทพฯ กิจกรรมศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยาน (Aircraft Maintenance
Center) สามารถให้บริการซ่อมบำรุงระดับลานจอดเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747 หรือแบบแอร์บัส 380
ได้พร้อมกัน 3 ลำ และกิจกรรมศูนย์ปฏิบัติการ (Operation Center)
ที่ทันสมัยสามารถรองรับการดำเนินงานตลอด 24 ชั่วโมง

ด้วยมุ่งหวังที่จะให้บริการทันตามกำหนดเปิดใช้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ บริษัทฯ
ได้เร่งดำเนินงานในขั้นตอนต่างๆ ให้แล้วเสร็จตามแผนงานที่วางไว้ ซึ่งในปี 2546
มีความคืบหน้าในการดำเนินโครงการฯ ด้านต่างๆ คือ ด้านการคัดเลือกและว่าจ้างที่ปรึกษา บริษัทฯ
ได้ทำการคัดเลือกและว่าจ้างที่ปรึกษาบริหารโครงการ (Project Management Consultant
หรือ PMC) และที่ปรึกษาด้านการบริการลูกค้าตลอดจนคัดเลือกและว่าจ้างผู้วางแผนและออกแบบ
(Design Consultant) ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง (Construction Supervision
Consultant) และผู้รับเหมางานเสาเข็ม ผู้รับเหมางานสถาปัตยกรรมและโครงสร้าง ในส่วนงาน
5 กิจกรรมไม่รวมกิจกรรมบริการลูกค้า
รวมทั้งว่าจ้างผู้รับเหมาเจาะสำรวจดินและผู้รับเหมาก่อสร้างสำนักงานโครงการเพื่อก่อสร้างสำนักงานภาคสนาม
ส่วนทางด้านการออกแบบและก่อสร้างได้มีความก้าวหน้าและแล้วเสร็จในส่วนงานออกแบบของทั้ง 5
กิจกรรม ไม่รวมกิจกรรมบริการลูกค้าและงานก่อสร้างเสาเข็ม

บริษัทฯ มีแผนที่จะดำเนินโครงการฯ ต่อไป ในส่วนงานก่อสร้างสถาปัตยกรรมและโครงสร้าง
และงานระบบประกอบอาคารของ 5 กิจกรรมในเดือนกันยายนและพฤศจิกายน 2546
รวมทั้งส่วนงานก่อสร้างตกแต่งภายในของกิจกรรมบริการลูกค้าในอาคารผู้โดยสาร
งานระบบอุปกรณ์พิเศษ ไปจนถึงงานระบบและอุปกรณ์ที่จัดซื้อรวม
โดยมีกำหนดการแล้วเสร็จในเดือนมีนาคม 2548 และจะทดสอบระบบต่างๆ
เสร็จสมบูรณ์ในเดือนมิถุนายน 2548
ส่วนงานวางแผนเตรียมความพร้อมในการโยกย้ายฐานปฏิบัติการ (Migration / Operation
Readiness and Airline Transfer) มีกำหนดเริ่มดำเนินการประมาณเดือนมกราคม 2548

การเงิน

บริษัทฯ มีวัตถุประสงค์ในการดำเนินการด้านการเงิน เพื่อให้บริษัทฯ
มีความมั่นคงและความคล่องตัวในการดำเนินธุรกิจทั้งปัจจุบันและอนาคต โดยบริษัทฯ
มีแผนกลยุทธ์ในการปรับโครงสร้างทางการเงินให้แข็งแกร่ง ในการนี้ บริษัทฯ
ได้มีแผนการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนของบริษัทฯ จำนวน 300 ล้านหุ้น ซึ่งเสนอขายให้แก่ประชาชนทั่วไป
นักลงทุนสถาบันทั้งในและต่างประเทศ จำนวน 285 ล้านหุ้น และเสนอขายให้แก่พนักงานของบริษัทฯ
ตามโครงการจัดสรรหลักทรัพย์ให้พนักงาน (Employee Securities Option Plan) จำนวน
15 ล้านหุ้น โดยเงินที่ได้รับจากการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนครั้งนี้ บริษัทฯ
จะนำไปใช้จ่ายในการลงทุนในโครงการก่อสร้างของบริษัทฯ ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ปรับปรุงผลิตภัณฑ์ภายในเครื่องบิน และเพื่อใช้ในการดำเนินงานโดยทั่วไปของบริษัทฯ ซึ่งบริษัทฯ
คาดว่าการเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนจะดำเนินการแล้วเสร็จภายในปีงบประมาณ 2547

นอกจากนั้น บริษัทฯ ได้ดำเนินการรีไฟแนนซ์เงินกู้เดิมที่มีลักษณะเป็นจำนวนเงินก้อนใหญ่ (Balloon
/ Bullet Payment)
ที่ครบกำหนดชำระคืนเพื่อยืดอายุหนี้สินให้สอดคล้องกับอายุการใช้งานของเครื่องบินที่ใช้เงินกู้ดังกล่าว
รวมทั้งช่วยเกลี่ยการชำระคืนเงินต้นให้อยู่ในระดับสม่ำเสมอ
และสอดคล้องกับกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับจากการดำเนินงาน โดยในปี 2546 นี้ บริษัทฯ
ได้ทำการรีไฟแนนซ์เงินกู้เดิมที่ครบกำหนดชำระคืน รวมวงเงินทั้งสิ้นประมาณ 192.18
ล้านเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งบริษัทฯ ได้ทำการกู้เงินดังกล่าวต่อจากกระทรวงการคลัง ได้แก่ Samurai
Bond รุ่นที่ 14 จำนวน 142.18 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และ Medium Term Note (MTN) จำนวน
50 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ดังนั้น
กระทรวงการคลังจึงได้ดำเนินการจัดหาเงินกู้ระยะยาวเพื่อรีไฟแนนซ์เงินกู้เดิมดังกล่าวให้บริษัทฯ
ในวงเงิน 100 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ด้วยการออก Euro Commercial Paper (ECP)
ซึ่งเป็นเงินกู้ระยะสั้น ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2546 ระยะเวลา 6 เดือน และจะ Rollover
ไปจนกว่ากระทรวงการคลังจะสามารถจัดหาเงินกู้ระยะยาวมาทดแทนให้บริษัทฯ

พร้อมกันนั้น บริษัทฯ ได้วางแผนที่จะระดมเงินทุน
โดยการออกตราสารหนี้ประเภทหุ้นกู้ในสกุลเงินบาท และ/หรือ ในสกุลเงินอื่นเทียบเท่าในวงเงิน
40,000 ล้านบาท ภายในระยะเวลา 5 ปี ซึ่งในปี 2546 นี้ บริษัทฯ
ได้ดำเนินการออกและเสนอขายหุ้นกู้เรียบร้อยแล้ว ในวงเงินรวมทั้งสิ้น 10,000 ล้านบาท
เพื่อนำมาใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนและชำระหนี้เงินกู้เดิมที่ครบกำหนดชำระคืนในส่วนที่กระทรวงการคลังไม่สามารถดำเนินการจัดหาเงินกู้เพื่อรีไฟแนนซ์ให้บริษัทฯ
ได้ โดยการจัดจำหน่ายแบ่งเป็น 2 ชุด ได้แก่ ชุดที่ 1 เสนอขายให้แก่นักลงทุนสถาบัน ในวงเงิน
5,500 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 3 ระยะเวลา 5 ปี และชุดที่ 2
เสนอขายให้แก่นักลงทุนสถาบันและบุคคลทั่วไปในวงเงิน 4,500 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ
3.7 ระยะเวลา 7 ปี โดยมีกำหนดปิดทำ Book Building ในวันที่ 30 กันยายน 2546
และบริษัท ฯ ได้รับเงินจากการขายหุ้นกู้ครั้งนี้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2546

บริษัทฯ ได้ดำเนินการกู้เงินระยะยาวในรูปแบบ Asset Based Financing โดยมีธนาคาร US
Eximbank เป็นผู้ค้ำประกัน สำหรับการจัดซื้อเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 ลำที่ 15 และ 16
วงเงินกู้ 236.8 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และได้ทำการเบิกรับเงินกู้เป็นที่เรียบร้อยแล้วในเดือนธันวาคม
2545 สำหรับเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 ลำที่ 17 และ 18 นั้น ขณะนี้บริษัทฯ
กำลังอยู่ในระหว่างการจัดหาเงินกู้ระยะยาวในรูปแบบ Asset Based Financing โดยมีธนาคาร
US Eximbank เป็นผู้ค้ำประกันเช่นเดียวกับเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 ลำที่ 15 และ 16
แต่เนื่องจากกำหนดการรับมอบเครื่องบิน 2 ลำ ดังกล่าวมีกำหนดการรับมอบในเดือนตุลาคม
และพฤศจิกายน 2546 ตามลำดับ
และการจัดหาเงินกู้ระยะยาวไม่สามารถแล้วเสร็จทันกำหนดการรับมอบเครื่องบิน บริษัทฯ
จึงดำเนินการจัดหาเงินกู้ระยะสั้น ในวงเงินประมาณ 284.8 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
เพื่อชำระค่าจัดซื้อเครื่องบินแบบโบอิ้ง 747-400 จำนวน 2 ลำ ให้แก่ บริษัท โบอิ้ง จำกัด
โดยทำการกู้เงินระยะสั้นต่อจากกระทรวงการคลังในรูป Euro Commercial Paper (ECP)
เป็นระยะเวลาประมาณ 6 เดือน หรือจนกว่าการจัดหาเงินกู้ระยะยาวจะแล้วเสร็จ
โดยนำเงินดังกล่าวมาชำระให้แก่ บริษัท โบอิ้ง บางส่วน พร้อมทั้งทำสัญญาเช่าดำเนินการชั่วคราว
(Bridge Lease) กับบริษัท โบอิ้ง ในส่วนที่เหลืออีกประมาณร้อยละ 6 ของราคาเครื่องบิน
เพื่อให้กรรมสิทธิ์ในเครื่องบินเป็นของบริษัท โบอิ้ง อยู่ตามข้อกำหนดของธนาคาร US Eximbank
ในการกู้เงินแบบ Asset Based Financing โดยมีธนาคาร US Eximbank
เป็นผู้ค้ำประกันเป็นระยะเวลาประมาณ 1 ปี
หรือจนกว่าการดำเนินการจัดหาเงินทุนระยะยาวจะแล้วเสร็จ ทั้งนี้ บริษัทฯ
คาดว่าการจัดหาเงินกู้ระยะยาวจะแล้วเสร็จประมาณเดือนเมษายน 2547

3.2.2 นโยบายการดำเนินงานที่สำคัญ

3.2.2.1 นโยบายการตลาด

กลยุทธ์หลักที่การบินไทยนำมาใช้สร้างความสำเร็จในการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสทางการตลาด
จนบรรลุเป้าหมายในการสร้างรายได้ ขยายฐานลูกค้าให้กว้างขวางเช่นนี้ได้
ก็คือการทำการตลาดเชิงรุกที่มุ่งเจาะกลุ่มลูกค้าใหม่
ทั้งในแนวลึกและแนวกว้างเพื่อเพิ่มศักยภาพในการสร้างรายได้ที่สูงขึ้น ทั้งนี้ บริษัทฯ
ได้จัดทำแผนส่งเสริมการตลาดที่ไม่เพียงจะช่วยกระตุ้นและสร้างแรงจูงใจให้นักท่องเที่ยวจากต่างประเทศและในประเทศเลือกใช้บริการเท่านั้น
หากยังเป็นส่วนสนับสนุนนโยบายรัฐบาลในการร่วมพลิกฟื้นสถานการณ์ท่องเที่ยวไทยที่ซบเซาให้กลับสู่ภาวะปกติโดยเร็ว
ภายหลังจากเกิดวิกฤตสงครามในประเทศอิรัก และการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส
ในรูปแบบของการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ลูกค้าที่เดินทางกับสายการบินไทย ได้แก่ การรณรงค์
“เที่ยวไทย ปลอดภัย ได้โชค” ด้วยการมอบบัตรโดยสารฟรี จำนวน 20,000 ใบ เที่ยวบินละ 1
ใบ เป็นรางวัลแก่ผู้โดยสารที่ใช้บริการการบินไทยทั้งเที่ยวบินภายในและต่างประเทศ รวมทั้ง
การรณรงค์ “พบมุมมองใหม่เมืองไทย ไปกับทัวร์เอื้องหลวง”
รายการท่องเที่ยวภายในประเทศแบบเบ็ดเสร็จ (Package Tours) ทั้ง 15 จุดบินของการบินไทย
ประกอบด้วยบัตรโดยสารเครื่องบินชั้นประหยัดพร้อมที่พักและอาหารเช้า 3 วัน 2 คืน
และรถรับ-ส่งจากที่พักถึงสนามบิน ซึ่งจะช่วยกระตุ้นให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวในประเทศมากขึ้น
และยังเป็นการกระจายกลุ่มลูกค้าทัวร์เอื้องหลวงให้ครอบคลุมทุกตลาดทั้งชาวไทยและต่างประเทศ

ขณะเดียวกัน บริษัทฯ ได้มุ่งดำเนินกลยุทธ์ขยายฐานลูกค้าทุกระดับ
เฉพาะอย่างยิ่งผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจ
ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับเที่ยวบินในสัดส่วนที่สูงกว่าชั้นประหยัด
โดยจัดกิจกรรมส่งเสริมการขายพิเศษ “ซื้อ 1 บิน 2” ในโอกาสครบรอบ 43 ปี การบินไทย
ด้วยการมอบบัตรโดยสารเพิ่มอีก 1 ใบ สำหรับลูกค้าที่เดินทางด้วยเที่ยวบินของการบินไทยไป-กลับ
ระหว่างประเทศในที่นั่งชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจในเส้นทางที่กำหนด
พร้อมบริการพิเศษที่จะสร้างความประทับใจและสะดวกสบายตลอดการเดินทาง

บริษัทฯ ยังได้ขยายตลาดรายการท่องเที่ยวรอยัล ออร์คิด ฮอลิเดย์
ไปสู่กลุ่มลูกค้าเป้าหมายใหม่ที่เป็นนักท่องเที่ยวมีกำลังซื้อสูง และเป็นกลุ่มลูกค้าประเภทตลาดเฉพาะ
(Niche Market) มากขึ้น โดยเน้นนำเสนอรายการท่องเที่ยวประเภทพรีเมี่ยม
เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ลูกค้าที่ใช้บริการการบินไทยโดยเฉพาะ ทั้งนี้ บริษัทฯ
ได้ร่วมกับพันธมิตรธุรกิจท่องเที่ยวกลุ่มต่างๆ อาทิ สนามกอล์ฟ สปา โรงแรม รีสอร์ตชั้นนำ ฯลฯ
ในการเสนอบริการพิเศษ (Exclusive Offer) ให้กับกลุ่มลูกค้าด้งกล่าว
ซึ่งเป้าหมายหลักประกอบด้วย นักดำน้ำ นักกอล์ฟ นักท่องเที่ยวที่เข้ามาพักผ่อนเพื่อสุขภาพในแบบสปา
หรือตรวจเช็คสุขภาพ และคู่ฮันนีมูน ซึ่งเป็นกลุ่มที่บริษัทฯ
ขยายการให้บริการครอบคลุมทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ นอกจากนี้
ยังได้จัดกิจกรรมส่งเสริมการตลาดร่วมกับทัวร์เอื้องหลวง ซึ่งมีรายการ “ของขวัญจากฟากฟ้า”
ในรูปของบัตรของขวัญเพื่อการท่องเที่ยว ด้วยการแลกใช้บริการจากรอยัล ออร์คิด ฮอลิเดย์

สำหรับรายการสะสมไมล์ รอยัล ออร์คิด พลัส บริษัทฯ ได้ขยายบทบาทเป็นโครงการระดับโลก
ด้วยจำนวนสมาชิกกว่า 1.5 ล้านรายทั่วโลก
โดยสมาชิกสามารถสะสมไมล์และแลกรางวัลบนเที่ยวบินกว่า 10,000 เที่ยวบินต่อวัน
ไปยังจุดหมายกว่า 660 แห่ง ใน 128 ประเทศ และมีผู้ร่วมให้บริการทั้งหมด 42 ราย
และในปีนี้ยังได้รับการจัดอันดับให้เป็นที่ 2 ด้าน Airline Programs Success Rate จาก
Webflyer Network สร้างความภาคภูมิใจให้กับการบินไทยอีกรางวัลหนึ่ง

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้รุกสู่ตลาดการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (e-Commerce) อย่างเต็มรูปแบบ
ด้วยการแนะนำการบริการใหม่รอยัล อี เซอร์วิส (Royal e-Service)
ซึ่งเป็นระบบให้บริการผ่านอิเล็กทรอนิกส์ ที่ประกอบไปด้วยบริการ Royal e-Booking, Royal
e-Ticket และ Royal e-Check-in ที่อำนวยความสะดวกให้กับผู้โดยสารในการเลือกเที่ยวบิน
สำรองที่นั่ง ออกบัตรโดยสาร และเช็คอินด้วยตนเองแบบเบ็ดเสร็จในจุดเดียว (One Stop
Service) ซึ่งจะช่วยเพิ่มความสะดวกสบาย ประหยัดเวลาในการใช้บริการยิ่งขึ้น

3.2.2.2 นโยบายการรักษามาตรฐานความปลอดภัยและคุณภาพการให้บริการ

ภายใต้นโยบายที่มุ่งยกระดับการให้บริการและบริหารจัดการที่ได้มาตรฐานสากล โดยคำนึงถึงคุณภาพ
ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความมั่นใจในการใช้บริการแก่ลูกค้า
และเสริมสร้างประสิทธิภาพการดำเนินงาน บริษัทฯ
จึงได้เร่งพัฒนาขีดความสามารถในการรักษามาตรฐานผ่านระบบคุณภาพต่างๆ
ในทุกจุดที่ให้บริการและทั่วทั้งองค์กรไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานด้านความปลอดภัย (Safety)
อาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน (Occupational Health and Safety)
การรักษาความปลอดภัยด้านการบิน (Aviation Security) การจัดการสิ่งแวดล้อม
(Environment) การบริหารงานคุณภาพ (Quality Assurance)
รวมทั้งการบริหารงานในภาวะฉุกเฉิน (Crisis Management and Emergency
Preparedness and Response)
และการให้ความร่วมมือกับองค์กรทั้งในและต่างประเทศในพันธกิจต่างๆ

เพื่อให้เกิดความคล่องตัวมีเป้าหมายและทิศทางที่ชัดเจน บริษัทฯ
ได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์และปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานด้านความปลอดภัย
การรักษาความปลอดภัยด้านการบิน การจัดการสิ่งแวดล้อม และการบริหารงานคุณภาพ
ให้มีความสอดคล้องกับภารกิจและโครงสร้างของบริษัทฯ ที่เปลี่ยนแปลงไป
ขณะเดียวกันก็เน้นให้ความสำคัญกับการวางแผนงาน ประสานงาน ติดตาม ตรวจสอบ
และพัฒนาปรับปรุงแก้ไขในทุกส่วนงานที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ อาทิ
การจัดทำแผนพัฒนาระบบการจัดการด้านความปลอดภัยแก่ฝ่ายครัวการบิน
การติดตามผลการแก้ไขจากการตรวจประเมินระบบรักษาความปลอดภัยของบริษัทฯ
เพื่อพัฒนาและปรับปรุงตามมาตรฐานขององค์กรการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO)
การจัดทำตัวชี้วัด (KPI) ด้านคุณภาพ เป็นต้น
พร้อมกันนั้นยังจัดฝึกอบรมสัมมนาให้ความรู้ด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม
เพื่อกระตุ้นให้ทุกหน่วยงานได้มีส่วนร่วมพัฒนาและรักษามาตรฐานต่างๆ อย่างต่อเนื่อง

ทางด้านการบริหารงานในภาวะฉุกเฉิน บริษัทฯ
ได้ดำเนินการปรับโครงสร้างและจัดหาบุคลากรศูนย์ปฏิบัติการ CMOC (Crisis Management
Operation Center) พัฒนาฝึกอบรม Fast Team อย่างต่อเนื่อง
เพื่อความคล่องตัวในการปฏิบัติงาน ทั้งยังจัดทำแผนและบริหารจัดการรองรับภาวะวิกฤตการณ์ต่างๆ
เช่น เหตุการณ์จลาจลในกรุงพนมเปญ สงครามระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิรัก
สถานการณ์แพร่ระบาดของโรคซาร์ส ฯลฯ

สำหรับการให้ความร่วมมือกับองค์กรทั้งในและต่างประเทศในพันธกิจต่างๆ บริษัทฯ
ได้สนับสนุนการดำเนินงานมาตรการความปลอดภัยกับหน่วยงานภาครัฐ อาทิ
การสนับสนุนกรมการขนส่งทางอากาศในด้านการฝึกอบรมระบบบริหารจัดการความปลอดภัย
ประสานงานกับท่าอากาศยานกรุงเทพเกี่ยวกับนโยบายและมาตรการรักษาความปลอดภัย
ซึ่งจะส่งผลดีต่อการเสริมสร้างมาตรฐานความปลอดภัยของบริษัทฯ
และประเทศให้มีความเข้มงวดรัดกุมยิ่งขึ้น

3.2.2.3 นโยบายความร่วมมือกับพันธมิตรในธุรกิจการบิน

แนวทางสำคัญที่การบินไทยมุ่งเน้นดำเนินการร่วมกับพันธมิตรธุรกิจการบินระดับต่างๆ
ทั้งกลุ่มพันธมิตรสตาร์ อัลไลแอนซ์ สายการบินประเทศเพื่อนบ้าน และสายการบินในประเทศ
ในปีนี้นอกจากการขยายเครือข่ายเส้นทางการบินให้ครอบคลุมกว้างขวางสนองตอบต่อการทำตลาดเชิงรุกในเส้นทางบินใหม่ๆ
เพิ่มประสิทธิภาพในการเชื่อมต่อไปยังจุดหมายในประเทศและภูมิภาคแล้ว
ยังคำนึงถึงผลสำเร็จในการพัฒนาเที่ยวบินการบินไทยให้มีความคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์
อันจะเป็นการลดต้นทุน สร้างความคุ้มค่าในการใช้เครื่องบินไปพร้อมๆ กัน

สำหรับปี 2546 กลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ ได้ขยายเครือข่ายในเอเชียและยุโรปมากขึ้น
จากการเข้าร่วมของ 3 สายการบินพันธมิตรใหม่ ได้แก่ สายการบินเอเชียน่า แอร์ไลน์
ประเทศเกาหลี ในเดือนมีนาคม 2546 สายการบินสแปน แอร์ ประเทศสเปน ในเดือนเมษายน
2546 และสายการบินล๊อต โพลิช แอร์ไลน์ ที่จะเข้าร่วมกลุ่มอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม
2546 ซึ่งจะทำให้เครือข่ายการให้บริการของกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ ครอบคลุมถึง 680 สนามบิน
ใน 127 ประเทศ และจะขยายเครือข่ายเพิ่มเติมในสหรัฐอเมริกาฝั่งตะวันออก
จากการเข้าร่วมของสายการบินยูเอส แอร์เวย์ในปี 2547

บริษัทฯ ได้ร่วมมือกับกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ ในการขยายเส้นทางบินใหม่ โดยใช้รหัสร่วม (Code
Sharing) กับสายการบินเอเชียน่า แอร์ไลน์ ในเส้นทางกรุงเทพฯ-โซล และกรุงเทพฯ-ปูซาน
เพื่อรองรับการขยายตัวของตลาดเกาหลีที่มีอัตราการเติบโตสูง และสายการบินบริติช มิดแลนด์
ในเส้นทางภายในประเทศสหราชอาณาจักร
ซึ่งเป็นการอำนวยความสะดวกและตอบสนองความต้องการของผู้โดยสารในการใช้บริการในเส้นทางที่การบินไทยไม่ได้ทำการบินเองมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้ร่วมพัฒนาการตลาดกับกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์
ด้วยการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ใหม่ของกลุ่ม
ที่เพิ่มความสะดวกสบายในการเดินทางท่องเที่ยวเส้นทางรอบโลก เอเชีย และภาคพื้นแปซิฟิก
ด้วยอัตราค่าโดยสารพิเศษ ซึ่งในปีนี้ได้มีการแนะนำสตาร์ อัลไลแอนซ์ แอร์พาส เซอร์เคิล แปซิฟิก
บัตรโดยสารพิเศษแบบใหม่ที่เพิ่มโอกาสให้นักเดินทางได้ท่องเที่ยวสัมผัสทัศนียภาพภาคพื้นแปซิฟิกอย่างสะดวกสบายในราคาประหยัด

นอกเหนือจากความร่วมมือในการเพิ่มรายได้แล้ว ในปีนี้ กลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์
ยังมุ่งเน้นดำเนินการที่จะช่วยให้สายการบินสมาชิกสามารถลดต้นทุนและภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มอำนาจในการต่อรองในการจัดซื้อจัดหาที่ให้ผลคุ้มค่า
เอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกัน โดยบริษัทฯ
ได้ร่วมศึกษาแผนการลดรายจ่ายในส่วนของการจัดซื้อจัดหาเครื่องบิน เครื่องยนต์ น้ำมันเชื้อเพลิง
ประกันภัย ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์การบิน
ด้วยการกำหนดคุณสมบัติเฉพาะของสินค้าและบริการที่มีความต้องการร่วมกันในกลุ่มสมาชิก

สำหรับความร่วมมือกับพันธมิตรนอกกลุ่มสตาร์ อัลไลแอนซ์ บริษัทฯ
ได้ขยายเส้นทางบินใหม่ด้วยการทำความตกลงการบริการเชื่อมต่อระหว่างสายการบิน (Bilateral
Interline Traffic Agreement) กับสายการบินวลาดิวอสต็อก และสายการบินดาลาเวีย
เพื่อสนับสนุนการบุกเบิกตลาดรัสเซียตะวันออก
และรองรับการเติบโตของตลาดนักท่องเที่ยวชาวรัสเซีย
รวมทั้งเพิ่มความสะดวกแก่ผู้โดยสารชาวรัสเซียที่ต้องการต่อเที่ยวบินที่กรุงโซลหรือเมืองกวางเจา

ทางด้านความร่วมมือกับพันธมิตรการบินในประเทศ บริษัทฯ ได้ทำความตกลงเที่ยวบินรหัสร่วม
(Code Sharing) กับสายการบินพีบี แอร์ สายการบินแอร์อันดามัน และสายการบินภูเก็ตแอร์ไลน์
เพื่อขยายเครือข่ายเส้นทางการบินในลักษณะของการส่งต่อผู้โดยสารให้สายการบินในประเทศนำสู่จุดบินในจังหวัดต่างๆ
และประเทศเพื่อนบ้านใกล้เคียงในเส้นทางที่การบินไทยไม่ได้ทำการบิน
อันจะเป็นการส่งเสริมศักยภาพอุตสาหกรรมการบินและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยให้แข็งแกร่งขึ้น
ตามเป้าหมาย “เพื่อสร้างไทยให้เป็นหนึ่ง”

3.2.3 ลักษณะลูกค้า

แบ่งลักษณะลูกค้าตามการใช้บริการได้ดังนี้

1. ผู้โดยสารที่มีความต้องการเดินทางโดยเครื่องบินทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
ที่เป็นการเดินทางเพื่อติดต่อธุรกิจและการท่องเที่ยว ทั้งที่เป็นคนไทยและชาวต่างประเทศ
โดยบริษัทฯ ได้ใช้ระบบการแต่งตั้งตัวแทนจำหน่าย (Agency) กระจายตามภูมิภาคต่างๆ
ทั่วโลกเป็นช่องทางในการจำหน่ายบัตรโดยสารของบริษัทฯ
ซึ่งในแต่ละประเทศจะมีตัวแทนจำหน่ายเป็นจำนวนมากและในแต่ละตัวแทนจำหน่ายยังมีเครือข่าย
(Net Work) ที่ครอบคลุมพื้นที่หลายประเทศ

2.
ผู้ที่ต้องการนำสินค้าเข้าหรือส่งสินค้าออกโดยใช้บริการขนส่งทางอากาศทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
ซึ่งรวมทั้งไปรษณียภัณฑ์ทางอากาศ (Air Mail)

3.  ลูกค้าสายการบินที่ใช้บริการกิจการสนับสนุนการขนส่งที่ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ

3.2.4 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

ผู้โดยสารชั้นประหยัดซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวยังคงเป็นลูกค้าเป้าหมายหลักของบริษัทฯ
เนื่องจากประเทศไทยยังคงมีศักยภาพทางด้านการท่องเที่ยว ประกอบกับการให้บริการที่นั่งโดยสาร
ชั้นประหยัดของบริษัทฯ ถือเป็นจุดเด่นเมื่อเปรียบเทียบกับสายการบินอื่นๆ
และเป็นส่วนที่สร้างรายได้และกำไรให้กับบริษัทฯ มาโดยตลอด นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้พัฒนาและให้ความสำคัญกับลูกค้าชั้นธุรกิจและชั้นหนึ่งมากขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์จากศักยภาพการผลิตที่มีอยู่อย่างสูงสุดและเพิ่มรายได้ให้กับบริษัทฯ

สำหรับการขนส่งสินค้าทางอากาศนั้น บริษัทฯ นอกจากใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเที่ยวบินโดยสารแล้ว
ในช่วงที่มีความต้องการขนส่งสินค้าสูง บริษัทฯ ได้ดำเนินการขนส่งสินค้าด้วยเครื่องบินบรรทุกสินค้า
โดยใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเครื่องบินบรรทุกสินค้าของสายการบินอื่น ในลักษณะ TRIP Lease
และ Joint Operation โดยลูกค้าเป้าหมายหลักในการขนส่งสินค้าทางอากาศได้แก่
กลุ่มธุรกิจการส่งออก

3.2.5 การจำหน่าย และช่องทางการจำหน่าย

บริษัทฯ จำหน่ายบัตรโดยสารและระวางขนส่งสินค้าผ่านช่องทางการจำหน่ายดังต่อไปนี้

1. สำนักงานขายของบริษัทฯ
ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ตามเมืองสำคัญในทุกภูมิภาคทั่วโลกเพื่อทำหน้าที่ขายบัตรโดยสาร และระวางบรรทุกสินค้า
สำรองที่นั่ง และให้บริการความสะดวกแก่ผู้โดยสาร ลูกค้าขนส่งสินค้าตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร
ตัวแทนการจำหน่ายระวางบรรทุกสินค้า และผู้ที่ต้องการติดต่อกับบริษัทฯ ในเรื่องต่างๆ

2. ตัวแทนจำหน่ายทั่วโลก ตัวแทนจำหน่ายเหล่านี้จะเป็นผู้ออกบัตรโดยสาร และทำหน้าที่สำรองที่นั่ง

บริษัทฯ ได้ใช้ระบบการสำรองที่นั่งแบบเบ็ดเสร็จ (Global Distribution System)
เพื่อการเชื่อมโยง ข้อมูลระหว่างบริษัทฯ สำนักงานขายของบริษัทฯ และตัวแทนจำหน่ายทั่วโลก
เพื่ออำนวยความสะดวก ในการสำรองที่นั่งและการออกบัตรโดยสารให้แก่ลูกค้า โดยบริษัทฯ
เป็นสมาชิกระบบสำรองที่นั่ง AMADEUS ตั้งแต่ปี 2533
ซึ่งระบบดังกล่าวเป็นช่องทางการจำหน่ายที่สำคัญในทวีปยุโรป นอกจากนี้

บริษัทฯ ยังได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกับระบบสำรองที่นั่งอื่นๆ อีก คือ ระบบ ABACUS ในทวีปเอเชีย
ระบบ SABRE, APOLLO, WORLDPAN ในทวีปอเมริกาเหนือ และระบบ GETS
ในทวีปอาฟริกาและอเมริกาใต้ บริษัทฯ
ต้องจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ตัวแทนจำหน่ายในรูปของค่าบริการสำรองที่นั่ง (Booking Fee) ประมาณ
1.5 - 2.5 เหรียญสหรัฐฯ ต่อครั้งที่มีการขายบัตรโดยสาร
จึงนับว่าช่องทางการจำหน่ายของบริษัทฯ สามารถครอบคลุมตลาดได้ทั่วโลก

สำหรับการขนส่งสินค้าทางอากาศนั้น บริษัทฯ ใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเที่ยวบินโดยสารของบริษัทฯ
และ ในช่วงที่มีความต้องการขนส่งสินค้าสูง บริษัทฯ
ได้ดำเนินการขนส่งสินค้าด้วยเครื่องบินบรรทุกสินค้า
โดยใช้พื้นที่ระวางบรรทุกจากเครื่องบินบรรทุกสินค้าของสายการบินอื่น ในลักษณะ TRIP Lease
และ Joint Operation โดยลูกค้าเป้าหมายหลักในการขนส่งสินค้าทางอากาศได้แก่
กลุ่มธุรกิจการส่งออก

1.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร
    จะเป็นผู้จำหน่ายและออกบัตรโดยสารตามราคาค่าโดยสารที่บริษัทฯ กำหนด
    โดยตัวแทนจำหน่ายจะได้รับค่าส่วนแบ่งตามจำนวนบัตรโดยสารที่ขายให้ผู้โดยสาร
    ในปัจจุบันเพื่อให้เป็นไปตามแนวโน้มของตลาด บริษัทฯ
    กำลังมุ่งจำหน่ายบัตรโดยสารให้แก่ตัวแทนที่ราคาสุทธิโดยไม่ต้องมีค่าส่วนแบ่งและให้ตัวแทนกำหนดราคาค่าบัตรโดยสารตามสภาวะตลาด
    ในการแต่งตั้งตัวแทนจำหน่าย แยกเป็นตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารต่างประเทศและในประเทศ
    โดยมีหลักเกณฑ์การพิจารณาดังนี้

    1.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารต่างประเทศ ตัวแทนดังกล่าวต้องเป็นสมาชิกของ IATA
        (International Air Transport Association) และต้องผ่านเกณฑ์ของ IATA
        กำหนด แล้วจะส่งฝ่ายการพาณิชย์พิจารณาเพื่อเสนอให้บริษัทฯ แต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่าย

    2.  ตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสารในประเทศ
        ฝ่ายการพาณิชย์จะพิจารณาขีดความสามารถของตัวแทน สถานที่ตั้ง
        ความพร้อมของบุคลากร ฐานะการเงิน แล้วเสนอบริษัทฯ
        แต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร

  2.2 ตัวแทนจำหน่ายระวางบรรทุกสินค้า จะทำหน้าที่ขายระวางบรรทุกให้แก่ผู้ที่ต้องการส่งสินค้า
  ในอัตราค่าบรรทุกที่บริษัทฯ กำหนด โดยผลตอบแทนของตัวแทนจะได้รับในรูป Commission
  ฝ่ายขายระวางบรรทุกสินค้าจะเป็นผู้พิจารณาถึงขีดความสามารถในการทำธุรกิจร่วมกับยอดขาย
  ขนาดของตัวแทนตลอดจนความมั่นคงทางด้านการเงิน
  แล้วเสนอให้บริษัทแต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่าย

3.  ระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของบริษัทฯ โดยเรียกว่าบริการ Royal e-Service

  บริษัทฯ ได้ดำเนินการระบบสำรองที่นั่งผ่านทางอินเตอร์เน็ต (e-Booking)
  ซึ่งทำให้ผู้โดยสารสามารถทำการจองที่นั่งด้วยตนเองและตรวจสอบราคาค่าโดยสารผ่านทางเว็บไซต์หลักของบริษัทฯ
  นอกจากนี้ ยังได้ขยายเครือข่ายการจำหน่ายบัตรโดยสารผ่านทางระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์
  (e-Ticket) สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศทุกเที่ยวบิน และสำหรับเที่ยวบินระหว่างกรุงเทพฯ
  กับโอ๊คแลนด์ บริสเบน แฟรงก์เฟิร์ต ฮ่องกง ลอนดอน เมลเบิร์น เพิร์ท ซิดนีย์ ไทเป
  และโตเกียว โดยในเดือนตุลาคม 2545 บริษัทฯ ได้เริ่มออกบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์
  (e-Ticket) ผ่านทางเว็บไซต์หลักของบริษัทฯ

  นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้ติดตั้งเครื่องบริการผู้โดยสารอัตโนมัติ (Self-Service Kiosks)
  ภายใต้บริการ Royal e-Service เพื่อให้ผู้โดยสารพบกับการเดินทางที่ผ่อนคลายมากขึ้น
  และความรวดเร็วในขั้นตอนตรวจเช็คเอกสารเดินทาง โดยบริการ Royal e-Service
  ได้ให้ทางเลือกผู้โดยสาร 2 ทางเลือก คือ
  ผู้โดยสารสามารถซื้อบัตรโดยสารและทำการตรวจเช็คเอกสารเดินทางด้วยตนเอง (Check-in)
  หรือเฉพาะตรวจเช็คเอกสารเดินทางด้วยตนเองเพียงอย่างเดียว โดยซอฟแวร์ของ Royal
  Service ได้จัดทำขึ้นมาเพื่อให้ใช้งานได้ง่ายและมีคำสั่งทั้ง 2 ภาษา (ไทยและอังกฤษ)
  ผู้โดยสารที่ยังไม่มีบัตรโดยสารสามารถเลือกเส้นทางที่เปิดให้บริการเที่ยวบิน ที่นั่ง ราคา
  รวมถึงยืนยันการจองที่นั่งและซื้อบัตรโดยสารได้ด้วยตนเอง โดยชำระเงินผ่านบัตรเครดิต
  ซึ่งข้อมูลจะถูกส่งไปยังธนาคารเพื่อทำหน้าที่ในการตรวจสอบอนุมัติก่อนจะถึงขั้นตอนตรวจเช็คเอกสารเดินทาง
  โดยเมื่อธนาคารอนุมัติแล้วผู้โดยสารจะได้รับใบเสร็จรับเงินและบัตรผ่านขึ้นเครื่อง (Boarding
  Pass)

อุตสาหกรรมการบินภายในประเทศ

การแข่งขันในเส้นทางการบินภายในประเทศสูงขึ้นนับตั้งแต่เดือนกันยายน 2543
ที่รัฐบาลได้อนุญาตให้สายการบินเอกชนของไทยทุกสายเปิดให้บริการเที่ยวบินภายในประเทศได้ในทุกเส้นทาง
ซึ่งรวมถึงเส้นทางหลักที่ไปยังเชียงใหม่ หาดใหญ่ และภูเก็ต
ซึ่งเป็นเส้นทางบินภายในประเทศที่ทำกำไรให้กับบริษัทฯ มากที่สุด อย่างไรก็ดี
การขยายเครือข่ายการบินทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ
และการมีระบบจัดจำหน่ายภายในประเทศที่แข็งแกร่ง น่าจะทำให้บริษัทฯ
สามารถรักษาส่วนแบ่งตลาดส่วนใหญ่ไว้ได้

อุตสาหกรรมการบินระหว่างประเทศ

การเปิดเสรีอุตสาหกรรมการบินในหลายประเทศ
เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ธุรกิจการบินระหว่างประเทศมีสภาวะการแข่งขันสูงขึ้นซึ่งความรุนแรงของการแข่งขันจะผันแปรตามเส้นทางบิน
จำนวนของสายการบินคู่แข่ง
และสภาพของระเบียบกฎเกณฑ์ที่ใช้บังคับโดยปัจจัยสำคัญที่ใช้ในการแข่งขัน ได้แก่ อัตราค่าโดยสาร
ความถี่ของเที่ยวบินและความน่าเชื่อถือในการให้บริการการบิน
คุณภาพการบริการและความสะดวกสบายแก่ผู้โดยสาร จุดเชื่อมต่อการเป็นสมาชิกกลุ่มพันธมิตรการบิน
ชื่อเสียง ตารางบิน และรายการสะสมไมล์เดินทาง ทั้งนี้คู่แข่งของบริษัทฯ
ส่วนมากเป็นสายการบินระหว่างประเทศขนาดใหญ่ซึ่งมีเครือข่ายการบินที่ครอบคลุมมากกว่าบริษัทฯ
ในตลาดบางแห่ง และบริษัทฯ ยังต้องประสบปัญหาการแข่งขันกับสายการบินเอกชนของไทย
จากการที่รัฐบาลอนุญาตให้สายการบินเอกชนของไทยทุกรายสามารถให้บริการในเส้นทางระหว่างประเทศที่ไปและมายังประเทศไทยบางเส้นทางได้
แม้ว่าจะเป็นเส้นทางที่บริษัทฯ ให้บริการอยู่แล้วก็ตาม

นอกจากนี้ การเปิดเสรีอุตสาหกรรมการบินยังส่งผลให้มีสายการบินใหม่เข้ามาทำการแข่งขันมากขึ้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งสายการบินระดับภูมิภาคแบบประหยัด (Low-Cost Carrier)
ที่มีอัตราค่าโดยสารที่ถูกกว่า
โดยการใช้เครื่องบินที่มีขนาดเล็กและมีต้นทุนต่ำทำให้สายการบินเหล่านี้สามารถให้บริการในเส้นทางที่สายการบินที่บริการอยู่เดิมซึ่งเป็นสายการบินที่ใหญ่กว่าได้ลดเครือข่ายลงหรือยกเลิกการให้บริการ
เนื่องจากความต้องการเดินทางมีน้อยเกินไป
และสายการบินดังกล่าวมีแนวโน้มจะขยายเส้นทางการบิน
จากในปัจจุบันที่ทำการบินภายในประเทศสู่ระดับภูมิภาคต่อไป

การบริการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์

กิจการขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์ของบริษัทฯ ประสบกับการแข่งขันจากสายการบินอื่นๆ
ที่ทำการบินในเส้นทางเดียวกันและให้บริการรูปแบบเดียวกัน ปัจจุบัน บริษัทฯ
ไม่มีเครื่องบินขนส่งสินค้าเป็นการเฉพาะ ในขณะที่คู่แข่งรายอื่นๆ เช่น
สายการบินคาเธ่ย์แปซิฟิคและสายการบินสิงคโปร์แอร์ไลน์ ต่างมีเครื่องบินขนส่งสินค้าโดยเฉพาะ
จึงทำให้สามารถขนส่งสินค้าได้เป็นจำนวนมากกว่าบริษัทฯ นอกจากนี้
ผู้ประกอบการขนส่งแบบครบวงจรซึ่งได้ให้บริการขนส่งทั้งทางอากาศและภาคพื้นดินโดยให้บริการตั้งแต่การรับสินค้าจากต้นทางและนำส่งสินค้าจนถึงที่หมาย
ได้ทำให้การแข่งขันในกิจการการขนส่งสูงขึ้น อย่างไรก็ดี
คู่แข่งเหล่านี้ประสบกับข้อจำกัดทางด้านสิทธิการบินจึงทำให้ยังไม่มีบทบาทในการแข่งขัน มากนัก
บริษัทฯ มีนโยบายการกำหนดอัตราค่าขนส่งในระดับที่ทัดเทียมกับคู่แข่ง โดยพิจารณาจาก
คุณภาพของการบริการ ภาวะความต้องการของตลาด ฯลฯ เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้อย่างสูงสุด
บริษัทฯ
ยังมีแผนที่จะขยายปริมาณการผลิตตามการขยายฝูงบินและจะเช่าระวางในเครื่องบินขนส่งอื่นๆ
เพิ่มเติมเมื่อมีความต้องการที่อาจเพิ่มสูงขึ้นด้วย

แนวโน้มสภาพการแข่งขันในอนาคต

-   การแข่งขันมีแนวโน้มว่าจะสูงขึ้นทั้งด้านผลิตภัณฑ์และการให้บริการ
    โดยเฉพาะเที่ยวบินระหว่างทวีปที่ได้มาตรการเพิ่มการอำนวยความสะดวกสบายในชั้นธุรกิจจนใกล้เคียงชั้นหนึ่งมากยิ่งขึ้น
    การแข่งขันนี้จะมีผลทำให้รายได้ต่อหน่วยลดลง

-   สายการบินขนาดใหญ่จะประสบกับการแข่งขันมากยิ่งขึ้นจากสายการบินแบบประหยัด (Low
    Cost Carrier) โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาและในยุโรป
    ซึ่งประสบความสำเร็จในการดึงดูดผู้โดยสารประเภทนักท่องเที่ยว

-   การเปิดเสรีทางการบินจะดำเนินต่อไปสู่ทุกภูมิภาคในโลก
    โดยสิทธิทางการบินจะถูกใช้เป็นข้อแลกเปลี่ยนในการเจรจาการค้าเพิ่มมากขึ้น
    ซึ่งจะทำให้สายการบินแห่งชาติที่มีความสามารถทางการแข่งขันต่ำประสบปัญหามากขึ้น

-   การใช้ระบบสารสนเทศมาดำเนินธุรกิจจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก
    โดยเฉพาะการซื้อขายผ่านทางอินเตอร์เน็ต
    ซึ่งสามารถลดค่าใช้จ่ายที่เป็นค่าธรรมเนียมการตลาดที่จ่ายให้ตัวแทนจำหน่าย ทั้งนี้
    สายการบินแบบประหยัดบางสายการบินประสบความสำเร็จในการนำระบบนี้มาใช้ในการขายเป็นอย่างดี

-   สายการบินในอเมริกาและยุโรปยังคงต้องหามาตรการการลดต้นทุนเพิ่มเติม
    เพื่อความอยู่รอดและตอบสนองต่อการแข่งขันกับสายการบินแบบประหยัด
    สายการบินเหล่านี้จะคงเน้นปรับปรุงโครงสร้างบริษัทมากกว่าการขยายเครือข่ายการบินเพิ่มเติม

-   รัฐบาลไทยมีนโยบายเปิดเสรีธุรกิจการบินในขอบข่ายที่กว้างขึ้น
    โดยเฉพาะในเส้นทางระหว่างประเทศ
    ซึ่งจะส่งผลให้ธุรกิจการบินของประเทศไทยจะมีการแข่งขันสูงขึ้น

-   รัฐบาลมีนโยบายใช้ท่าอากาศยานหลักในภาคต่างๆ ของประเทศ
    เป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคและระหว่างประเทศเพิ่มเติมจากการใช้ท่าอากาศยานกรุงเทพฯ
    โดยท่าอากาศยานหลักในภาคต่างๆ ได้แก่ เชียงใหม่ ภูเก็ต และอุบลราชธานี

  กิจกรรมส่งเสริมภาพลักษณ์

  ในฐานะสายการบินแห่งชาติ
  การบินไทยมีความภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่งที่ได้มีส่วนร่วมในการเผยแพร่เอกลักษณ์ความเป็นไทยให้เป็นที่รู้จักแก่นานาประเทศทั่วโลก
  โดยร่วมออกบูธในงานมหกรรมการท่องเที่ยวที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก (International Tourism
  Borse หรือ ITB) ภายใต้แนวคิด “สัมผัสความเป็นไทย” (A Touch of Thai)
  โดยนำเอกลักษณ์ความเป็นไทยอันประณีตงดงามมีคุณค่าไปประชาสัมพันธ์แก่ผู้เข้าชมงาน
  พร้อมทั้งแนะนำเสน่ห์ของอาหารไทยและเครื่องดื่มที่เป็นเลิศด้านรสชาติและคุณค่าตลอดจนเผยแพร่การนวดแผนไทยภายในงานอีกด้วย

  นอกจากนี้
  การบินไทยยังมีบทบาทสำคัญในการประชาสัมพันธ์แนะนำให้นักท่องเที่ยวได้รับรู้ถึงทิวทัศน์ที่งดงาม
  สถานที่ที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของราชอาณาจักรไทย
  ผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นภาพยนต์ แผ่นพับ โปสเตอร์ การโฆษณาทางโทรทัศน์
  หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และเป็นที่น่ายินดีที่ผลงานดังกล่าวได้รับการชื่นชมจากสาธารณชนในวงกว้าง
  โดยได้รับรางวัลพาต้า โกล์ด อวอร์ดส ประจำปี 2545
  จากสมาคมการท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก จำนวน 4 รางวัล ประกอบด้วย
  ประเภทมรดกและวัฒนธรรม โฆษณา การท่องเที่ยวทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์
  โปสเตอร์และแผ่นพับแนะนำการท่องเที่ยว

  กิจกรรมเพื่อสังคมในปี 2546

-   สนับสนุนการจัดงาน “ราตรีเทพสิริกิติ์สยามศรี” เพื่อนำรายได้ขึ้นทูลเกล้าฯ
    ถวายสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ 6 รอบ

-   สนับสนุนการจัดงาน “ทิพยสังคีต” เพื่อนำรายได้ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย
    สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี เนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ 4
    รอบ

-   สนับสนุนการจำหน่ายเสื้อยืดสกรีนภาพวาดฝีพระหัตถ์
    พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์
    เพื่อสมทบจัดตั้งกองทุนผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษาในพระองค์

-   ดำเนินการขนส่งเครื่องกังหันน้ำชัยพัฒนาพระราชทานจากกรุงเทพฯ ไปยังกรุงบรัสเซลส์

-   สนับสนุนการประชุมเอเปค 2003 ซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ

-   ร่วมสนับสนุนและให้การส่งเสริมกิจกรรมรณรงค์ต่อต้านยาเสพติดโครงการต่างๆ ที่สำคัญ ได้แก่
    โครงการ “เชื่อผมเถอะ” ซึ่งได้รับความร่วมมือจาก ภราดร ศรีชาพันธุ์
    ในการเป็นตัวอย่างที่ดีของเยาวชนไทย

-   สนับสนุนโครงการวิจัยและจัดแสดงหมีแพนด้าในประเทศไทย

-   จัดโครงการ “พาน้องท่องฟ้า” เนื่องในโอกาสวันเด็กแห่งชาติ ประจำปี 2546
    โดยการนำเยาวชน จากมูลนิธิเสถียรธรรมสถาน มูลนิธิดวงประทีป และมูลนิธิเด็กอ่อนในสลัม
    สมาคมสงเคราะห์เด็กกำพร้าและโรงเรียนสอนคนตาบอดแห่งประเทศไทย
    ร่วมเดินทางโดยเครื่องบินผ่านไปยังสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ

-   สนับสนุนการจัดงานโครงการ The River of Kings ปีที่ 4
    ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

-   สนับสนุนโครงการทุนบัณฑิตไทยฝึกงานต่างประเทศ

-   สนับสนุนการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ ครั้งที่ 14 เมืองปูซาน สาธารณรัฐเกาหลี

-   สนับสนุนและให้การส่งเสริมการจัดแข่งขันกีฬาประเภทต่างๆ เช่น การแข่งขันกอล์ฟ
    การแข่งขันฟุตบอล การแข่งขันกีฬาคนพิการ ฯลฯ

-   จัดโครงการและสนับสนุนกิจกรรมสาธารณกุศลต่างๆ อาทิ
    โครงการมอบทุนสนับสนุนกิจการสถานสงเคราะห์ มอบเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย
    ร่วมบริจาคหนังสือ ร่วมงานกาชาดประจำปี ฯลฯ

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

3.3.1 กำลังการผลิตและปริมาณการผลิตที่เกี่ยวข้องกับการบิน

+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         | ปีง      | ปีง      | ปีง      |
|                            |         | บประมาณ | บประมาณ | บประมาณ |
|                            |         | 2544    |         | 2546    |
|                            |         |         | 2545    |         |
+============================+=========+=========+=========+=========+
| - จำนวนเครื่องบิน             | (ลำ)    | 81      | 81      | 81      |
| (Number of Aircraft)       |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จุดหมายปลายทาง            | (จุด)    | 73      | 71      | 71      |
| (ไม่รวมกรุงเทพฯ)             |         |         |         |         |
| (Number of Destinations)   |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ระยะทางบิน                | (พันกม.) | 182,344 | 190,266 | 192,275 |
| (Kilometres Flown)         |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนการลงของเครื่องบิน     | (ครั้ง)   | 103,746 | 98,995  | 93,852  |
| (Number of Landings)       |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนชั่วโมงปฏิบัติการบิน      | (ช      | 271,564 | 281,286 | 279,654 |
| (Flight Hours)             | ั่วโมง/ปี) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ชั่วโมงการใช้เครื่องบินโดยเฉลี่ย | (ชั่ว     | 9.6     | 9.8     | 9.7     |
| (Aircraft Utilization)     | โมง/วัน) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งผู้โดยสาร             |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณที่นั่ง                 | (ล้านท   | 60,459  | 63,198  | 63,826  |
| (Available Seat            | ี่นั่ง-กม.) |         |         |         |
| Kilometres)                |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร      | (ล้าน    | 45,167  | 46,571  | 44,396  |
|                            | คน-กม.) |         |         |         |
| (Revenue Passenger         |         |         |         |         |
| Kilometres)                |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - อัตราส่วนการขนส่งผู้โดยสาร    | (ร้อยละ) | 74.7    | 73.7    | 69.6    |
| (Cabin Factor)             |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - จำนวนผู้โดยสาร             | (พันคน)  | 18,619  | 18,315  | 17,048  |
| (Number of Passengers)     |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -                          | (บาท/   | 2.23    | 2.18    | 2.38    |
| รายได้จากผู้โดยสารเฉลี่ยต่อหน่วย  | คน-กม.) |         |         |         |
| (Passenger Yield)          |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งสินค้าและไปรษณียภัณฑ์    |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการผลิตพัสดุภัณฑ์        | (ล้าน    | 3,049   | 3,064   | 3,125   |
| (Available Dead Load Ton-  | ตัน/กม.) |         |         |         |
| Kilometres)                |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการขนส่งพัสดุภัณฑ์       | (ล้าน    | 1,695   | 1,771   | 1,780   |
| (Revenue Freight Ton-      | ตัน/กม.) |         |         |         |
| Kilometres)                |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - อัตราการขนส่งพัสดุภัณฑ์        | (ร้อยละ) | 55.6    | 57.8    | 57.0    |
|                            |         |         |         |         |
| (Freight Load Factor)      |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - น้ำหนักพัสดุภัณฑ์ขนส่ง          | (พันกก.) | 507,220 | 521,948 | 515,122 |
| (Cargo Carried)            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - รายได้จากพัสดุภัณฑ์เฉลี่ยต่อหน่วย | (บาท/   | 12.08   | 11.28   | 12.00   |
| (Freight Yield)            | ตัน-กม.) |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
|                            |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| การขนส่งรวมทั้งระบบ           |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| - ปริมาณการผลิต              | (ล้าน    | 8,490   | 8,752   | 8,870   |
|                            | ตัน-กม.) |         |         |         |
| (Available Ton-Kilometres) |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -   ปริมาณการขนส่ง           | (ล้าน    | 5,818   | 6,027   | 5,850   |
|                            | ตัน-กม.) |         |         |         |
| (Revenue Ton-Kilometres)   |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -   อัตราส่วนการบรรทุก        | (ร้อยละ) | 68.5    | 68.9    | 66.0    |
|                            |         |         |         |         |
| (Load Factor)              |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+
| -                          | (บาท/   | 21.04   | 20.39   | 21.99   |
|   รายได้รวมทั้งระบบเฉลี่ยต่อหน่วย | ตัน-กม.) |         |         |         |
|                            |         |         |         |         |
| (System-wide Yield)        |         |         |         |         |
+----------------------------+---------+---------+---------+---------+

3.3.2 โครงสร้างค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานและปัจจัยการผลิตที่สำคัญ

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของบริษัทฯ ประกอบด้วยค่าใช้จ่ายที่สำคัญคือ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน
ซึ่งมีองค์ประกอบหลักเป็นค่าใช้จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใช้ในการบิน
ค่าใช้จ่ายทางด้านพนักงานซึ่งเป็นทรัพยากร ที่สำคัญในธุรกิจการให้บริการ
และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาเครื่องบินเพื่อนำมาใช้บริการ

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------ ----------- ------- ----------- ------- ----------- -------
                                 ปีงบประมาณ           ปีงบประมาณ           ปีงบประมาณ   
                                 2544                2545                2546        

                                 มูลค่า        ร้อยละ   มูลค่า        ร้อยละ   มูลค่า        ร้อยละ

  - ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบิน           29,583.4    25.3    25,994.9    23.6    32,174.1    27.5

  - ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง                24,328.2    20.8    20,023.9    18.2    24,337.8    20.8

  - ค่าใช้จ่ายอื่นๆ                   5,255.2     4.5     5,971.0     5.4     7,836.3     6.7

  - ค่าบำรุงรักษาและค่าซ่อมแซม        13,894.1    11.9    15,998.4    14.5    15,435.0    13.2

  - ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการบริการภาคพื้นดิน 18,533.7    15.9    19,651.9    17.8    20,170.7    17.3

  - ค่าใช้จ่ายในการบริการผู้โดยสาร     14,996.5    12.8    14,968.0    13.6    15,409.8    13.2

  - ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด            14,272.9    12.2    10,831.6    9.8     10,968.6    9.4

  - ค่าใช้จ่ายในการบริหารและทั่วไป     1,736.9     1.5     1,711.5     1.6     2,021.1     1.7

  - ค่าตอบแทนกรรมการ              4.1         0.0     4.6         0.0     5.6         0.0

  - ค่าเช่าเครื่องบินและอะไหล่         11,646.3    9.9     8,426.5     7.6     7,832.7     6.7

  - ค่าเสื่อมราคาเครื่องบิน            8,069.1     6.9     8,692.5     7.9     9,373.8     8.0

  - ค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ถาวรอื่นๆ      1,700.8     1.5     1,686.6     1.5     1,572.5     1.4

  - กิจการอื่นๆ                     2,508.1     2.1     2,360.6     2.1     1,858.2     1.6

  รวม                            116,945.9   100.0   110,327.1   100.0   116,822.1   100.0
  ------------------------------ ----------- ------- ----------- ------- ----------- -------

ปัจจัยการผลิตที่สำคัญในแต่ละประเภทมีดังต่อไปนี้

น้ำมัน

เครื่องบินของบริษัทฯ จะเติมน้ำมันที่สนามบินตามจุดบินต่างๆ
โดยราคาน้ำมันจะขึ้นอยู่กับราคาน้ำมันของตลาดโลกที่ใช้อ้างอิง ณ จุดเติมน้ำมันนั้น
เพื่อเป็นการประกันอุปทานของน้ำมันที่ต้องการลดต้นทุน บริษัทฯ
จึงพยายามเลือกเติมน้ำมันจากเมืองที่ราคาน้ำมันถูกและพยายามใช้น้ำมันเพียงเท่าที่จำเป็นในเมืองที่ราคาน้ำมันแพง

บริษัทฯ ได้ดำเนินการจัดซื้อน้ำมันเชื้อเพลิงจากผู้จำหน่ายน้ำมันรายใหญ่ซึ่งมีจำนวนหลายราย
โดยผ่านกระบวนการเจรจาต่อรองโดยคณะทำงานซึ่งมีหน้าที่ในการพิจารณากลั่นกรองเสนอแนะในการคัดเลือกเชื้อเพลิง
อัตราค่าเชื้อเพลิง ระยะเวลาผูกพันการจัดหา และเงื่อนไขอื่น ราคาซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิง
จะกำหนดจากราคา spot ของประเทศต่างๆ ซึ่งขึ้นอยู่กับแหล่งที่เติมน้ำมัน บวกต้นทุนค่าขนส่ง
ค่าประกันภัย และผลตอบแทนของผู้ขาย ในกรณีที่บริษัทฯ มีความต้องการซื้อน้ำมันจำนวนมาก บริษัทฯ
จะทำสัญญาการซื้อน้ำมันล่วงหน้ากับผู้ขายน้ำมันเป็นเวลาประมาณ 1-2 ปี
เพื่อเป็นการประกันว่าผู้ขายน้ำมันมีน้ำมันจำหน่ายให้บริษัทฯ ในปริมาณตามที่ตกลง

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังเป็นหนึ่งในผู้ถือหุ้นของ บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด
(มหาชน) (Bangkok Aviation Fuel Services Public Company Limited)
ร่วมกับผู้จำหน่ายน้ำมันอีก 6 ราย และหน่วยงานอื่นๆ
บริษัทดังกล่าวเป็นผู้ประกอบการเพียงรายเดียวที่ได้รับสิทธิจากภาครัฐในการดำเนินธุรกิจจัดเก็บและให้บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงแก่อากาศยานทุกประเภท
ณ ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพ โดยมีระบบท่อส่งน้ำมันอากาศยาน ระบบคลังน้ำมันอากาศยาน
และระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิง

เนื่องจากค่าน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
โดยมีต้นทุนค่าน้ำมันอากาศยานประมาณร้อยละ 20.8 ของค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ดังนั้น
ในสภาวะที่ราคาน้ำมันมีความผันผวนมาก บริษัทฯ อาจได้รับผลกระทบจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น
ในปีงบประมาณ 2546 บริษัทฯ
ได้อนุมัติให้มีการดำเนินการจัดการบริหารความเสี่ยงด้านราคาน้ำมันเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันอากาศยาน
โดยการจัดทำประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันในปริมาณไม่เกินร้อยละ 50
ของปริมาณการใช้ในรอบหนึ่งปีงบประมาณ อย่างไรก็ตาม
หลังจากสิ้นสุดสงครามอิรักราคาน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าราคาที่ประมาณการไว้
บริษัทฯ จึงไม่ได้ทำประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันอากาศยานในปีงบประมาณ 2546 ดังนั้น บริษัทฯ
มีแผนที่จะจัดทำการประกันดังกล่าวในปีงบประมาณ 2547

พนักงาน

เนื่องจากธุรกิจการบินเป็นธุรกิจที่ให้ความสำคัญในเรื่องการบริการและความปลอดภัยในการเดินทางของผู้โดยสาร
บริษัทฯ
ได้ให้ความสำคัญในการฝึกหัดนักบินและพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินอย่างมากเพื่อให้มีนักบินและพนักงานต้อนรับที่มีคุณภาพในจำนวนที่เพียงพอกับความต้องการในการให้บริการแก่
ผู้โดยสาร ซึ่งความรับผิดชอบในงานส่วนนี้เป็นของฝ่ายพัฒนาบุคลากรการบินของบริษัทฯ
โดยได้ขยายความร่วมมือไปยังองค์กรภายนอก เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี
ขยายขอบข่ายความรู้ให้กว้างขวางและสามารถสร้างสรรค์บุคลากรที่มีคุณภาพ
ให้ความร่วมมือกับสถาบันการบินพลเรือนจัดฝึกอบรมนักบินหลักสูตรใหม่ในโครงการ Airline
Transition Training (ATT) เพื่อผลิตบุคลากรที่มีประสิทธิภาพในการปฏิบัติการบิน
ซึ่งในปัจจุบันได้มีการนำเทคโนโลยีและอุปกรณ์ต่างๆ เข้ามาช่วยทำการบินมากขึ้น ทั้งนี้ บริษัทฯ
มีเป้าหมายจะผลิตนักบินประมาณปีละ 60 คน
เพื่อให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาฝูงบินและทดแทนจำนวนนักบินที่ลดลงตามวาระ

และเพื่อรักษามาตรฐานการฝึกอบรมพนักงานของศูนย์ฝึกอบรมลูกเรือให้มีความทันสมัย
และมีประสิทธิภาพสูงสุดอยู่เสมอ บริษัทฯ มีเครื่องฝึกบินจำลอง (Flight Simulator) 5 เครื่อง
และเครื่องฝึกการทำ Procedure การบิน (Flight Training Device หรือ FTD) อีก 1
เครื่อง สำหรับการฝึกนักบินของบริษัทฯ ทั้งหมด นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้ให้สายการบินในประเทศและต่างประเทศมาเช่าทำการฝึก นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังทำการฝึกและให้เช่าเครื่องฝึกจำลองเหตุการณ์ฉุกเฉิน
ที่อาจเกิดขึ้นได้ในห้องโดยสารบนเครื่องบิน (Cabin Emergency Evacuation Trainer หรือ
CEET) ให้กับสายการบินในประเทศและต่างประเทศ

ในส่วนของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน ทุกคนจะต้องผ่านการฝึกฝนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ
เป็นเวลา 13 สัปดาห์ และทดลองงานบริการบนเครื่องบินอีก 6 เดือน
เพื่อให้เกิดความมั่นใจในการให้บริการอย่างสุภาพอ่อนน้อม และคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้โดยสาร

เครื่องบิน

บริษัทมีนโยบายและขั้นตอนในการจัดหาเครื่องบิน
โดยคณะกรรมการจัดทำแผนวิสาหกิจร่วมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
จัดทำแผนการจัดหาเครื่องบินเพื่อรองรับการเจริญเติบโตทางธุรกิจตามแผนการดำเนินงานโดยรวมของบริษัทฯ
โดยพิจารณาถึงขนาดของเครื่องบินให้สอดคล้องกับปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นและเหมาะสมกับเส้นทางบินตามความต้องการของตลาด
แล้วบรรจุในแผนวิสาหกิจเพื่อเสนอกระทรวงคมนาคมให้ความเห็นชอบ ขั้นตอนในการจัดหาเครื่องบิน
คณะกรรมการจัดหาเครื่องบินจะดำเนินการขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรีตามแผนการที่บรรจุไว้ในแผนวิสาหกิจ
เมื่อได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีแล้ว บริษัทผู้ผลิตเครื่องบินจะเสนอแบบเครื่องบินและราคา
เพื่อให้บริษัทพิจารณาแล้วนำเรียนต่อคณะกรรมการบริษัทฯ ให้ความเห็นชอบ
เพื่อนำเสนอขออนุมัติวงเงินจัดซื้อจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นต่อไป จากนั้นบริษัทฯ
จะปรึกษาร่วมกับกระทรวงการคลัง ในแนวทางการจัดหาเงินทุนเพื่อการจัดหาเครื่องบิน
ซึ่งอาจเป็นการเช่าเพื่อดำเนินงาน (Operating Lease) หรือซื้อโดยการหาแหล่งเงินกู้
หรือซื้อในรูปแบบภายใต้สัญญาเช่า (Financial Lease)
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐบาลในส่วนที่เกี่ยวกับการก่อหนี้ต่างประเทศ

บริษัทฯ ที่ดำเนินการผลิตและจำหน่ายเครื่องบินพาณิชย์ขนาดใหญ่ในตลาดโลกมีเพียง 2 บริษัท ได้แก่
บริษัท โบอิ้ง และบริษัท แอร์บัส อินดัสทรี โดยบริษัทฯ
สามารถต่อรองในเรื่องของสิทธิประโยชน์ที่จะได้รับจากการซื้อเครื่องบิน
แต่การจะพิจารณาซื้อเครื่องบินจากบริษัทฯ ใด
ขึ้นอยู่กับขนาดและแบบของเครื่องบินที่เหมาะสมกับเส้นทางบิน และความต้องการของตลาดที่บริษัทฯ
จะทำการบิน

ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 บริษัทฯ มีเครื่องบินในฝูงบินรวมทั้งสิ้น 81 ลำ โดยเป็นเครื่องบินที่เป็น
สินทรัพย์ของบริษัทฯ จำนวน 49 ลำ และเป็นเครื่องบินภายใต้สัญญาเช่า (Financial Lease)
เป็นจำนวน 14 ลำ และเช่าแบบการเช่าเพื่อดำเนินงาน (Operating Lease) เป็นจำนวน 18
ลำ

บริษัทฯ มีแนวทางการจัดหาเงินทุนเพื่อจัดหาเครื่องบินโดยวิธีการต่างๆ
โดยคำนึงถึงสถานการณ์ทางตลาดการเงินและภาวะเศรษฐกิจโดยทั่วไปรวมถึงนโยบายของรัฐบาลด้วย
ซึ่งวิธีจัดหาเงินทุนของบริษัทฯ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลัง
โดยเฉพาะในการกู้ยืมเงินในสกุลเงินตราต่างประเทศจะต้องอยู่ภายใต้เพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศ
ซึ่งคณะกรรมการนโยบายหนี้ของประเทศจะเป็นผู้กำหนดเพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศในแต่ละปี
โดยในการพิจารณาคณะกรรมการนโยบายหนี้ของประเทศจะเรียกหน่วยงานรัฐวิสาหกิจและหน่วยงานอื่นๆ
ของรัฐ ที่มีความต้องการใช้เงินเข้ามาชี้แจงความจำเป็นในการกู้ยืมเงินเพื่อคณะกรรมการฯ
จะได้พิจารณาจัดสรรงบประมาณการกู้ยืมเงินให้แต่ละองค์กรตามลำดับความสำคัญและความจำเป็นในการใช้เงิน
ดังนั้นตราบใดที่รัฐบาลโดยกระทรวงการคลังยังคงถือหุ้นส่วนใหญ่ในบริษัทฯ เกินกว่าร้อยละ 50
บริษัทฯ ยังคงต้องปฏิบัติตามกระบวนการอนุมัติดังกล่าว
อย่างไรก็ตามการจัดหาเครื่องบินในลักษณะการเช่าเพื่อดำเนินการจะไม่ถูกจัดอยู่ในเพดานการกู้ยืมเงินตราต่างประเทศดังกล่าว
เนื่องจากไม่มีการบันทึกทรัพย์สินในงบดุลของบริษัทฯ

การเช่าเพื่อดำเนินการทั้ง 18 สัญญาของบริษัทฯ มีภาระผูกพันในรูปเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
มีอายุสัญญาเช่า 10 และ 11 ปี โดย ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 จะมีอายุสัญญาคงเหลือระหว่าง
4-6 ปี มีกำหนดชำระค่าเช่าเป็นรายไตรมาส
ในกรณีของการจัดซื้อเครื่องบินแบบการเช่าเพื่อดำเนินการนี้
เครื่องบินจะยังเป็นทรัพย์สินของผู้ให้เช่า แต่ในสัญญาเช่า 18 สัญญา ดังกล่าว มีสัญญาเช่าจำนวน
10 สัญญา ที่ผู้ให้เช่าได้ให้สิทธิแก่บริษัทฯ ในการซื้อเครื่องบินหลังจากปีที่ 3 5 10 และ 11
หลังจากรับส่งมอบเครื่องบิน อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ในฐานะผู้เช่ายังคงต้องรับผิดชอบในการบำรุงรักษา การประกันภัย
ตลอดจนการเก็บรักษาเครื่องบินตลอดระยะเวลาเช่า ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 บริษัทฯ
มีภาระผูกพันค่าเช่าเครื่องบินภายใต้สัญญาเช่าตลอดอายุการเช่าเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ
1,003 ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือประมาณ 40,231 ล้านบาท

บริษัทฯ ได้มีการจัดหาเครื่องบินโดยวิธีการกู้ยืมเงินในลักษณะการเช่าซื้อ (Leverage Lease)
จำนวน 18 ลำ ณ วันที่ 30 กันยายน 2546 สัญญาเหล่านี้มีอายุคงเหลืออยู่ระหว่าง 1-10 ปี
โดยมีภาระหนี้เป็นเงินในสกุล ดอลล่าร์สหรัฐ เยนญี่ปุ่น และฟรังซ์ฝรั่งเศส มูลค่าปัจจุบันเป็นเงิน
43,170 ล้านบาท บริษัทฯ
จะได้รับสิทธิในการซื้อเครื่องบินก่อนสิ้นสุดอายุสัญญาได้ตามช่วงเวลาที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อสิ้นสุดสัญญา

3.3.3 ผลกระทบของกระบวนการผลิตและการกำจัดวัตถุดิบเหลือใช้ที่มีต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากบริษัทฯ จะมุ่งเน้นด้านคุณภาพในการให้บริการและความปลอดภัยแล้ว บริษัทฯ
ยังมุ่งเน้นการรักษาสภาพแวดล้อมมิให้เกิดมลภาวะในทุกกระบวนการผลิตและทุกปฏิบัติการอีกด้วย
ดังนั้นบริษัทฯ
จึงได้ดำเนินการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตที่อาจมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปรับปรุงระบบการควบคุมต่างๆ
ดังนี้

-   กระบวนการล้างทำความสะอาดชิ้นส่วนเครื่องยนต์อากาศยาน
    ซึ่งเป็นระบบการล้างที่ใช้สารทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ บริษัทฯ
    ได้ทำการเปลี่ยนเครื่องจักรในขบวนการล้างทำความสะอาดเป็นระบบใหม่ซึ่งใช้น้ำในการล้างทำความสะอาดและไม่ทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ
    โดยธนาคารโลกให้ความช่วยเหลือค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนเครื่องจักรแบบให้เปล่าเป็นเงิน 16
    ล้านบาท

-   การใช้น้ำยาลอกสีลำตัวอากาศยานซึ่งมีส่วนประกอบของสาร Solvent Base
    อันมีส่วนในการทำลายชั้นบรรยากาศ บริษัทฯ
    ได้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงโดยการใช้น้ำยาลอกสีลำตัวอากาศยานที่มีส่วนประกอบของสาร
    Water Base แทน ซึ่งจะไม่ทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ

-   บริษัทฯ มีการควบคุมคุณภาพน้ำเสียให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด มีการบำบัดและกำจัดน้ำเสีย
    เพื่อลดผลกระทบต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ บริษัทฯ
    มีการตรวจสอบน้ำเสียเป็นประจำ
    ทุกเดือนโดยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์เอกชนที่ได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม

-   บริษัทฯ
    มีการตรวจสอบคุณภาพอากาศโดยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์เอกชนที่ได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อลดปริมาณฝุ่น
    มีการควบคุมควันพิษที่เกิดจากยานพาหนะ

บริษัทฯ ได้ปฏิบัติตามที่กฎหมายควบคุมสิ่งแวดล้อมกำหนด โดยในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา บริษัทฯ
ได้จ่ายค่าใช้จ่ายในการดำเนินการเพื่อควบคุมสิ่งแวดล้อมเป็นจำนวนเงิน 1.92 ล้านบาท
ในปีงบประมาณ 2544 จำนวนเงิน 2.36 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2545 และจำนวนเงิน 1.73
ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2546

สำนักงานใหญ่ ศูนย์ฝึกด้านการบิน และศูนย์คอมพิวเตอร์ ของบริษัทฯ ยังได้รับใบรับรองมาตรฐาน
ISO 14001 (Environmental Management System)
ซึ่งเป็นการรับรองมาตรฐานอุตสาหกรรมด้านระบบบริหารงานสิ่งแวดล้อมเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2543
จาก BVQI ซึ่งเป็นองค์กรให้การรับรองมาตรฐานในระดับสากล นอกจากนี้ ฝ่ายช่างของบริษัทฯ
ทั้งศูนย์ซ่อมที่ดอนเมืองและอู่ตะเภายังได้รับใบรับรอง มาตรฐาน ISO 14001 เมื่อวันที่ 16 มีนาคม
2544 จาก BVQI เช่นกัน

ข้อพิพาทหรือการถูกฟ้องร้องเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม และแนวทางแก้ไขข้อพิพาท

-ไม่มี-

3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

-ไม่มี-