ธุรกิจโรงพยาบาลถือได้ว่าเป็นการให้บริการที่มีความจำเป็นขั้นพื้นฐานในการดำรงชีวิต
ซึ่งจะขยายไปตามจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น
และมีการขยายตัวเพิ่มสูงขึ้นเมื่อประชากรมีระดับการศึกษาและฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมที่ดีขึ้น
ในขณะที่ประเทศมีการพัฒนาก้าวหน้าไปอย่างไม่หยุดนิ่ง
ความผันผวนหรือความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจโรงพยาบาลจึงมีน้อยกว่าธุรกิจอื่นๆ โดยทั่วไป
อย่างไรก็ดี ยังคงมีปัจจัยบางประการที่อาจจะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานในอนาคต ดังนี้

1.1 ด้านปัจจัยภายนอก

1.1.1 ภาวะเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ

  ภาวะเศรษฐกิจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อภาคการผลิตและภาคการบริการ
  ทั้งด้านการเงินและการลงทุน
  ซึ่งภาวการณ์ดังกล่าวย่อมส่งผลกระทบต่อพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้บริโภค
  ซึ่งสะท้อนในค่าดัชนีผู้บริโภค และปัจจุบันเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศอยู่ในภาวะชะลอตัวลง
  สืบเนื่องมาจากปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจทั่วโลก รวมทั้งปัญหาที่เกิดขึ้นในประเทศในช่วงที่ผ่านมา เช่น
  ปัญหาการเมืองและเสถียรภาพของรัฐบาล ปัญหาไข้หวัดใหญ่สายพันธ์ใหม่
  ปัญหาในเรื่องราคาน้ำมัน ปัญหาคนว่างงานเพิ่มขึ้น เป็นต้น ซึ่งมีผลกระทบต่อธุรกิจต่างๆ
  รวมถึงธุรกิจโรงพยาบาลด้วย อย่างไรก็ตาม
  เนื่องจากอาการเจ็บป่วยเป็นปัจจัยที่เป็นพื้นฐานของการดำรงชีวิตและอยู่เหนือการควบคุมได้
  ดังนั้น การรักษาอาการเจ็บป่วยต่างๆ ยังคงต้องพึ่งพาแพทย์อย่างเช่นที่ผ่านมา
  ถึงแม้บริษัทหรือหน่วยงานหลายแห่งควบคุมหรือลดค่าใช้จ่ายบางรายการสำหรับพนักงานลงตามภาวะเศรษฐกิจ
  มีผลทำให้กลุ่มลูกค้าประเภทพนักงานองค์กร และ/หรือกลุ่มลูกค้าทั่วไปมีสัดส่วนที่ลดลงในระยะแรก
  แต่กลุ่มลูกค้าดังกล่าวยังสามารถเลือกใช้บริการรักษาพยาบาลตามโครงการประกันสังคมหรือโครงการสุขภาพดีถ้วนหน้าได้
  จึงนับว่าผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจสำหรับธุรกิจโรงพยาบาลอาจไม่รุนแรงเหมือนกับธุรกิจอื่น

  1.1.2 สภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรม

  จากภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงลุกลามไปยังประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก
  และเมื่อผนวกกับปัจจัยความขัดแย้งทางด้านการเมืองในประเทศ
  ส่งผลทำให้ความสามารถและกำลังซื้อของประชาชนลดน้อยลง
  ซึ่งอาจกระทบต่อจำนวนผู้ใช้บริการและทำให้สภาพการแข่งขันระหว่างโรงพยาบาลเอกชนรุนแรงขึ้น
  อย่างไรก็ตาม เพื่อให้สามารถรักษาฐานลูกค้าเก่าไว้และเพิ่มขยายฐานลูกค้าใหม่
  บริษัทจึงปรับเปลี่ยนรูปแบบการให้บริการให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้บริการในแต่ละช่วงเวลา
  อย่างเช่น ในช่วงที่ผ่านมาจำนวนผู้ใช้บริการในโครงการประกันสังคมมีจำนวนที่เพิ่มขึ้น

  จึงได้มีการขยายจำนวนห้องตรวจและจัดให้เป็นสัดส่วนเพื่อความสะดวกของผู้ใช้บริการ
  หรือในกรณีกลุ่มลูกค้าประกัน โรงพยาบาลจัดให้มีหน่วยงานกลางทำหน้าที่เป็น
  ผู้ประสานงานระหว่างผู้ใช้บริการและบริษัทประกันต่างๆ ซึ่งการ
  ดำเนินงานดังกล่าวเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการให้สะดวกและรวดเร็ว
  รวมถึงบริษัทเน้นการพัฒนาคุณภาพของบริการทางการแพทย์และมีการลงทุนในเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อให้สามารถแข่งขันได้

  นอกจากนี้
  ก่อนการทำรายการโรงพยาบาลลานนาและโรงพยาบาลเชียงใหม่รามนับเป็นโรงพยาบาลเอกชนที่มีระดับการให้บริการเท่าเทียมกันและเป็นคู่แข่งขันกันโดยตรง
  ดังนั้น ภายหลังการทำรายการจะกลายเป็นพันธมิตรทางธุรกิจ
  ซึ่งเป็นการลดจำนวนคู่แข่งขันในระดับเดียวกัน
  และทำให้โรงพยาบาลลานนาและกลุ่มของโรงพยาบาลเชียงใหม่รามกลายเป็นโรงพยาบาลเอกชนรายใหญ่ที่สุดในจังหวัดเชียงใหม่และภาคเหนือตอนบน
  พร้อมกันนี้
  บริษัทจะมีการจัดประเภทของการให้บริการของโรงพยาบาลแต่ละแห่งให้ชัดเจนและเหมาะสม
  เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานและกำหนดนโยบายด้านการตลาดต่อไป

1.2 ด้านการดำเนินงาน

1.2.1 ความเสี่ยงจากการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์

  เนื่องจากธุรกิจโรงพยาบาลจำเป็นที่ต้องมีบุคลากรในฝ่ายต่างๆ ที่มีความรู้ ความสามารถ
  และความชำนาญเป็นพิเศษ ทั้งแพทย์ พยาบาล เภสัชกร และเจ้าหน้าที่เทคนิคต่างๆ
  ซึ่งมีความเป็นไปได้ที่จะขาดแคลนบุคลากรในด้านดังกล่าว
  ประกอบกับปริมาณแพทย์ที่สามารถผลิตได้จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีจำนวนจำกัด
  และจำนวนแพทย์บางส่วนเข้าไปเป็นแพทย์ในกรุงเทพฯ
  ขณะที่จำนวนประชากรทั้งในเขตจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียงมีปริมาณที่เพิ่มขึ้น
  จึงอาจทำให้จำนวนแพทย์ที่รองรับการรักษาสำหรับคนไข้ไม่เพียงพอ

  อย่างไรก็ตาม
  บริษัทมีมาตรการในการกำหนดอัตราผลตอบแทนที่เหมาะสมและสอดคล้องกับอุตสาหกรรม
  นอกจากนี้ สำหรับบุคลากรทั่วไป บริษัทจัดให้มีสวัสดิการอื่นๆ สภาพแวดล้อมในการทำงาน
  การจัดให้มีสันทนาการเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ การอบรมเพื่อเสริมสร้างความรู้ เป็นต้น
  เพื่อจูงใจให้พนักงานทำงานกับบริษัทในระยะยาวซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยลดความเสี่ยงในด้านนี้ลงได้

  1.2.2 ความเสี่ยงจากการถูกฟ้องร้อง

  เนื่องจากธุรกิจโรงพยาบาลเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและสุขภาพของผู้ป่วย
  และโดยภาพรวมประชาชนมีความรู้ความสามารถในการหาข้อมูลและรับทราบสิทธิของผู้ป่วยมากขึ้น
  โดยเฉพาะที่ผ่านมาทางภาครัฐได้ออกพระราช บัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 ดังนั้น
  หากผู้ป่วยหรือผู้รับบริการไม่พอใจต่อผลการรักษาของโรงพยาบาล
  อาจมีการฟ้องร้องเพื่อให้โรงพยาบาลรับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายได้
  และกระทบต่อชื่อเสียงและความเชื่อมั่นของผู้ป่วยที่มีต่อบริษัท
  โดยตั้งแต่เปิดให้บริการรักษาพยาบาล
  โรงพยาบาลยังไม่มีการฟ้องร้องจากผู้ป่วยหรือผู้ใช้บริการที่เป็นคดีความเกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม
  เพื่อป้องกันปัญหาการฟ้องร้องดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
  โดยปกติแพทย์หรือคณะแพทย์จะทำการตรวจรักษาอย่างละเอียดรอบคอบ
  เพื่อกำหนดแผนการรักษาของผู้ป่วยแต่ละรายที่เหมาะสม รวมถึงการประเมินความเสี่ยง ข้อดี –
  ข้อเสียจากการรักษาแต่ละแนวทางเพื่อให้ผู้ป่วยหรือญาติของผู้ป่วยรับทราบข้อมูล
  และในกรณีที่จำเป็นต้องผ่าตัดรักษาโรงพยาบาลกำหนดให้ผู้ป่วยเซ็นยินยอมให้รักษาตามอาการของโรคก่อนดำเนินการ
  อีกทั้งบริษัทยังมีแผนกลูกค้าสัมพันธ์ทำหน้าที่รับฟังข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้มาใช้บริการ
  โดยมีคณะกรรมการความเสี่ยงร่วมพิจารณา
  วิเคราะห์ประเมินสถานการณ์และดำเนินการแก้ไขป้องกัน

1.3 ด้านการลงทุนและด้านการเงิน

1.3.1 ความเสี่ยงทางเงินลงทุนในอุปกรณ์การแพทย์

  การลงทุนในอุปกรณ์การแพทย์ เป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอยู่
  เพราะโรงพยาบาลต้องการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการ
  รวมทั้งการปรับปรุงอุปกรณ์เครื่องมือทางการแพทย์ให้มีความทันสมัย
  เมื่อเทียบกับคู่แข่งขันในระดับที่ใกล้เคียงกัน และสร้างภาพพจน์ให้โดดเด่นกว่าคู่แข่งขันรายอื่น
  และเพื่อรักษา/ขยายส่วนแบ่งทางการตลาด
  ขณะเดียวกันการลงทุนในอุปกรณ์เครื่องมือทางการแพทย์ดังกล่าวมักมีมูลค่าที่ค่อนข้างสูง
  ซึ่งอาจทำให้โรงพยาบาลต้องมองข้ามเรื่องการประเมินความคุ้มค่าต่อการลงทุน
  แต่เพื่อต้องการให้ผู้รับบริการได้รับการรักษาที่ถูกต้องและรวดเร็ว
  จำเป็นอย่างยิ่งที่โรงพยาบาลต้องตัดสินใจในการลงทุนในอุปกรณ์เครื่องมือแพทย์บางชนิดที่ทันสมัยกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
  อย่างไรก็ตาม ภายหลังการเข้าลงทุนในเชียงใหม่ราม
  ทำให้กลุ่มของโรงพยาบาลในเครือข่ายขยายใหญ่ขึ้น
  ซึ่งอาจมีการใช้อุปกรณ์เครื่องมือทางการแพทย์บางประเภทที่มีมูลค่าสูงร่วมกันแทนการลงทุนเองทั้งหมด
  จึงเป็นการช่วยลดต้นทุนการดำเนินงานแต่ยังคงรักษาระดับการให้บริการไว้ได้

  1.3.2 เงินลงทุนบริษัทในเครือและบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน

  ภายหลังการเข้าลงทุนใน บจก. โรงพยาบาลเชียงใหม่ราม ทำให้ บมจ.
  เชียงใหม่รามธุรกิจการแพทย์ (CMR) จะมี บจก. เทพปัญญาธุรกิจ เป็นบริษัทย่อย
  และมีบริษัทร่วมคือ บจก. โรงพยาบาลเขลางค์นคร นอกจากนี้ยังมีบริษัทที่เกี่ยวข้องกันอีก 4 แห่ง
  คือ บจก. โรงพยาบาลพะเยาราม, บจก. ภูมิปัญญาอินเตอร์เนชั่นแนล, บจก. ชัยภูมิราม และ
  บจก. ขอนแก่นราม ซึ่งผลประกอบการของบริษัทดังกล่าวจะมีผลกระทบต่อเงินลงทุนของ CMR
  ในอนาคต และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 ทุกบริษัทมีผลประกอบการดีขึ้น นอกจาก บจก.
  ภูมิปัญญาอินเตอร์เนชั่นแนล ยังมีผลขาดทุนอยู่ เนื่องจากดอกเบี้ยจ่ายที่เกิดขึ้นจากการกู้เงิน
  และยังมิได้ประกอบพาณิชยกิจ อย่างไรก็ตาม บจก. โรงพยาบาลเชียงใหม่ราม
  ได้ตั้งสำรองการด้อยค่าของเงินลงทุนดังกล่าวทั้งจำนวนเรียบร้อยแล้ว

  1.3.3 ความเสี่ยงด้านการรับชำระค่ารักษาพยาบาล

  เนื่องจากธุรกิจโรงพยาบาลเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและสุขภาพของผู้ป่วย
  ซึ่งบริษัทจะต้องให้การรักษาผู้ป่วยก่อนการเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาล
  จึงก่อให้เกิดความเสี่ยงที่อาจจะไม่สามารถเรียกเก็บเงินค่ารักษาพยาบาลได้
  อย่างไรก็ตามบริษัทมีนโยบายที่จะช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงลงได้ดังนี้ 1.
  บริษัทมีนโยบายในการประเมินค่าใช้จ่าย
  สำหรับการรักษาพยาบาลผู้ป่วยที่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้วยตนเอง
  เพื่อให้ผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายได้ทราบถึงงบประมาณ
  ยกเว้นกรณีผู้ป่วยฉุกเฉินซึ่งโรงพยาบาลจะต้องทำการรักษาก่อน 2.
  บริษัทมีนโยบายให้มีการแจ้งค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น
  ให้กับผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทราบเป็นระยะตลอดการรักษา
  และให้ทยอยชำระเพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระการชำระค่ารักษาพยาบาลครั้งเดียวทั้งจำนวน 3.
  สำหรับการเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาลจากบริษัทคู่สัญญานั้น
  บริษัทมีนโยบายในการให้เครดิตอย่างระมัดระวัง
  โดยได้มีการวิเคราะห์ฐานะการเงินของบริษัทคู่สัญญาก่อนทำสัญญา

1.4 ด้านอื่นๆ เช่น

1.4.1 การลงทุนในธุรกิจของ บจ. โรงพยาบาลเชียงใหม่ราม

ความเสี่ยงของเงินกู้ยืมที่ไม่มีหลักประกันระหว่างบริษัทในกลุ่มเชียงใหม่ราม : ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2553 บริษัทย่อยคือ บจ. โรงพยาบาล เชียงใหม่ราม ให้เงินกู้ยืมแก่บริษัทที่เกี่ยวข้องกันดังนี้

1.  เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่ บริษัท ภูมิปัญญาอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ตั้งแต่ปี 2539 จำนวน
    29.23 ล้านบาท เป็นการกู้ยืมโดยมีการทำสัญญาระหว่างกัน
    แต่ไม่มีหลักประกันและมีการคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5.50 ต่อปี
    ซึ่งเชียงใหม่รามได้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญทั้งจำนวน (เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ)
    ดังนั้นจะไม่มีผลกระทบในด้านลบต่องบการเงินของบริษัทในอนาคต

2.  เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่ บริษัท โรงพยาบาลพะเยาราม จำกัด
    เป็นการกู้ยืมในรูปตั๋วแลกเงินระยะเวลา 10 ปี โดยไม่มีหลักประกัน
    และมีการคิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 8 ต่อปี