12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 ผู้สอบบัญชีและนโยบายบัญชีที่สำคัญ

  12.1.1 ผู้สอบบัญชี

                    ปตท.สผ. ได้แต่งตั้งสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.)
เป็นผู้สอบบัญชีของ ปตท.สผ.
และบริษัทย่อยซึ่งทางสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)
ให้ความเห็นชอบนอกจากนี้ สตง. ยังเป็นผู้สอบบัญชีของบริษัทมาโดยตลอด
ซึ่งไม่มีความสัมพันธ์และไม่มีส่วนได้เสียกับ ปตท.สผ./บริษัทย่อย / ผู้บริหาร/ ผู้ถือหุ้นรายใหญ่
หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
รวมทั้งได้ผ่านการอนุมัติจากที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นประจำปีโดยมีค่าตอบแทนเป็นจำนวน 0.9 ล้านบาท
ซึ่งเท่ากับค่าตอบแทนในปี 2547 และ 2548 ที่ผ่านมา

ทั้งนี้ สตง. เป็นผู้สอบบัญชีของบริษัทย่อยของ ปตท.สผ. ซึ่งมีค่าสอบบัญชีรวมจำนวน 2.25 ล้านบาท
สำหรับค่าบริการอื่น (non audit services fee) ในรอบปีบัญชีที่ผ่านมา ปตท.สผ.
และบริษัทย่อยไม่มีการรับบริการอื่นจาก สตง.

12.1.2 สรุปรายงานการตรวจสอบบัญชีในระยะ 3 ปีที่ผ่านมา

ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นในรายงานการตรวจสอบแบบไม่มีเงื่อนไข ตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา
และผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นเพิ่มเติมไว้ในเรื่องดังต่อไปนี้

(1) บัญชีโครงการร่วมทุน ผู้สอบบัญชีไม่ได้ตรวจสอบสินทรัพย์ หนี้สิน
    และค่าใช้จ่ายในส่วนที่เกิดจากการร่วมทุน
    โดยได้ถือตามรายงานผู้สอบบัญชีอื่นที่ได้เข้าตรวจสอบบัญชีโครงการร่วมทุนแล้ว

(2) ในปี 2546 บริษัทได้บันทึกการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีเกี่ยวกับประมาณการหนี้สิน
    ค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต (Decommissioning costs)
    โดยบริษัทรับรู้ประมาณการหนี้สินด้วยจำนวนประมาณการต้นทุนค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิตที่จะเกิดขึ้นของโครงการที่ได้เริ่มการผลิตในเชิงพาณิชย์และตัดจำหน่ายโดยวิธีสัดส่วนของผลผลิต
    (Unit of Production) ของปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว (Proved Reserves)

12.1.3 สรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญ

  (1) เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงิน

งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทได้จัดทำขึ้นตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปภายใต้พระราชบัญญัติการบัญชี
พ.ศ. 2543 ซึ่งหมายความรวมถึงมาตรฐานการบัญชีที่ออกภายใต้พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ.
2547
และตามข้อกำหนดของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ว่าด้วยการจัดทำและนำเสนอรายงานทางการเงินภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
พ.ศ. 2535

การจัดรายการในงบการเงินเป็นไปตามข้อกำหนดตามประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
กระทรวงพาณิชย์ วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2544 ออกตามความในมาตรา 11
วรรคสามแห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ตั้งแต่ปี พ.ศ.2541
กลุ่มบริษัทได้ใช้มาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศฉบับที่12 เรื่องการบัญชีสำหรับภาษีเงินได้

งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทได้มีการประมาณผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับสินทรัพย์ หนี้สิน
รายได้ และค่าใช้จ่าย ที่รายงานในงบการเงิน
การประมาณการดังกล่าวได้มีการประมาณการจากข้อมูลและการประเมินที่เหมาะสมโดยฝ่ายบริหาร
อย่างไรก็ตามการประเมินดังกล่าวอาจมีความแตกต่างจากผลที่เกิดขึ้นจริงในอนาคต

งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทได้จัดทำขึ้นโดยใช้เกณฑ์ราคาทุนเดิม
ในการวัดมูลค่าขององค์ประกอบของงบการเงิน
ยกเว้นเงินลงทุนบางประเภทซึ่งใช้มูลค่ายุติธรรมตามที่อธิบายในนโยบายการบัญชี

  (2) เงินลงทุนในบริษัทย่อย

บริษัทย่อยหมายถึงบริษัทที่บริษัทใหญ่ในกลุ่มบริษัทมีสิทธิออกเสียงทั้งทางตรง
และทางอ้อมมากกว่ากึ่งหนึ่งของสิทธิในการออกเสียงทั้งหมด
หรือมีอำนาจในการควบคุมนโยบายการเงินและการดำเนินงานของบริษัทย่อย
บริษัทย่อยดังกล่าวได้ถูกนำมารวมในการจัดทำงบการเงินรวม
เริ่มตั้งแต่วันที่บริษัทใหญ่มีอำนาจควบคุม จนถึงวันที่บริษัทย่อยดังกล่าวได้ขายออกไป
รายการและยอดคงเหลือระหว่างกลุ่มบริษัท
ตลอดจนกำไรขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นได้ตัดออกจากงบการเงินรวมนี้แล้ว
นโยบายการบัญชีสำหรับบริษัทย่อยจะถูกปรับปรุงให้สอดคล้องกับนโยบายการบัญชีเดียวกับกลุ่มบริษัทในการจัดทำงบการเงินรวม

  (3) เงินลงทุนในบริษัทร่วม

เงินลงทุนในบริษัทร่วมแสดงในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทโดยใช้วิธีส่วนได้เสียเงินลงทุนในบริษัทร่วมดังกล่าวเป็นการลงทุนในกิจการที่กลุ่มบริษัทถือหุ้นระหว่างร้อยละ
20 ถึงร้อยละ 50
ของสิทธิในการออกเสียงทั้งหมดและกิจการที่กลุ่มบริษัทมีอิทธิพลอย่างเป็นสาระสำคัญแต่ไม่ถึงกับมีอำนาจควบคุม
กำไรขาดทุนที่ยังไม่เกิดขึ้นได้ตัดออกจากงบการเงินนี้แล้ว
เว้นแต่มีหลักฐานว่าสินทรัพย์ที่โอนระหว่างกันเกิดการด้อยค่า
เงินลงทุนในบริษัทร่วมรวมถึงจำนวนเงินที่จ่ายไปมากกว่า

มูลค่าการลงทุนที่ได้มา
กลุ่มบริษัทไม่รับรู้ผลขาดทุนที่สูงกว่าเงินลงทุนจะรับรู้ผลขาดทุนเป็นหนี้สินเมื่อกลุ่มบริษัทมีภาระผูกพันหรือต้องจ่ายเงินเพื่อชำระภาระผูกพันของบริษัทร่วมตามที่กลุ่มบริษัทค้ำประกันหรือให้การยินยอมไว้

  (4) เงินลงทุนในกิจการร่วมค้า

เงินลงทุนในกิจการที่ควบคุมร่วมกันแสดงในงบการเงินรวมโดยวิธีรวมตาม สัดส่วน
ซึ่งเป็นวิธีที่กลุ่มบริษัทรวมส่วนแบ่งรายได้ ค่าใช้จ่าย สินทรัพย์
และหนี้สินของกิจการร่วมค้าแต่ละรายการในงบการเงิน

เงินลงทุนในสินทรัพย์ที่ควบคุมร่วมกันแสดงในงบการเงินรวมโดยวิธีรวมตามสัดส่วน
ซึ่งเป็นวิธีที่กลุ่มบริษัทรวมส่วนแบ่งค่าใช้จ่าย สินทรัพย์ และหนี้สินของการร่วมค้าตามสัญญา Joint
Operation Agreement ในแต่ละรายการในงบการเงิน

  (5) กิจการที่เกี่ยวข้องกัน

กิจการที่เกี่ยวข้องกันกับบริษัทหมายถึงกิจการที่มีอำนาจควบคุมบริษัทหรือถูกควบคุมโดยบริษัทไม่ว่าจะเป็นโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับบริษัท รวมถึงบริษัทที่ทำหน้าที่ถือหุ้น บริษัทย่อย
และกิจการที่เป็นบริษัทย่อยในเครือเดียวกันและบริษัทร่วม

ในการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างกิจการที่เกี่ยวข้องกันกับบริษัทแต่ละรายการ
บริษัทคำนึงถึงเนื้อหาของความสัมพันธ์มากกว่ารูปแบบทางกฎหมาย

  (6) การแปลงค่าเงินตราต่างประเทศ

รายการบัญชีในสกุลเงินตราต่างประเทศที่เกิดขึ้นระหว่างปี
แปลงค่าเป็นเงินบาทตามอัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่เกิดรายการ
สินทรัพย์และหนี้สินในสกุลต่างประเทศ ซึ่งคงเหลือ ณ
วันที่ตามงบดุลแปลงค่าเป็นเงินบาทตามอัตราถัวเฉลี่ยที่ธนาคารพาณิชย์รับซื้อหรือขายซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยคำนวณไว้
กำไรและขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศรับรู้เป็นรายได้หรือค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดขึ้น

บริษัทแปลงค่างบการเงินของบริษัทย่อยในต่างประเทศเป็นเงินบาท โดยแปลงค่า
สินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นตัวเงินโดยใช้อัตราถัวเฉลี่ยระหว่างอัตราที่ธนาคารพาณิชย์รับซื้อและขาย
ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยคำนวณไว้ ณ วันสิ้นงวด
และแปลงค่างบกำไรขาดทุนโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่เกิดรายการ
ผลต่างจากการแปลงค่ารายการดังกล่าว รับรู้เป็น รายได้หรือค่าใช้จ่ายทั้งจำนวนในงวดบัญชีนั้น

บริษัทแปลงค่างบการเงินของกิจการที่ควบคุมร่วมกันในต่างประเทศเป็นเงินบาท
โดยแปลงค่าสินทรัพย์และหนี้สินด้วยอัตราถัวเฉลี่ยระหว่างอัตราที่ธนาคารพาณิชย์รับซื้อและขาย
ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทยคำนวณไว้ ณ วันสิ้นงวด และแปลงค่างบกำไรขาดทุน
โดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนถัวเฉลี่ยระหว่างงวด
ผลต่างจากการแปลงค่ารายการดังกล่าวแสดงภายใต้หัวข้อผลต่างจากการแปลงค่างบการเงินในส่วนของผู้ถือหุ้น

  (7) เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดประกอบด้วยเงินสดในมือ เงินฝากธนาคาร
หรือเงินลงทุนระยะสั้นอื่นที่มีสภาพคล่องในการเปลี่ยนมือ ซึ่งมีระยะเวลาถึงกำหนดภายใน 3 เดือน

  (8) ลูกหนี้การค้า

ลูกหนี้การค้าแสดงในมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับ
ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญประมาณจากหนี้ที่คาดว่าจะเก็บเงินไม่ได้
โดยอาศัยประสบการณ์การชำระเงินในอดีตและการสอบทานสถานะของลูกหนี้ที่คงค้างอยู่ ณ
วันที่ในงบดุล หนี้สงสัยจะสูญบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนในปีที่เกิด

  (9) สินค้าคงเหลือ

สินค้าคงเหลือแสดงด้วยราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า
ราคาทุนของสินค้าคำนวณโดยวิธีเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก
มูลค่าที่จะได้รับประมาณจากราคาที่คาดว่าจะขายได้ตามปกติของธุรกิจหักด้วยค่าใช้จ่ายที่จำเป็นเพื่อให้สินค้านั้นพร้อมขายและค่าใช้จ่ายในการขาย

  (10) พัสดุคงเหลือ

พัสดุคงเหลือแสดงด้วยราคาทุนถัวเฉลี่ย
กลุ่มบริษัทได้มีการตั้งสำรองค่าเผื่อการเสื่อมมูลค่าและสินค้าล้าสมัยสำหรับพัสดุที่ใช้ในการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมที่เสื่อมสภาพและไม่ได้ใช้งาน

  (11) ต้นทุนการกู้ยืม

ต้นทุนการกู้ยืมของเงินกู้ในช่วงระยะเวลาที่ใช้ในการก่อสร้างสินทรัพย์ให้เสร็จสมบูรณ์หรือเตรียมสินทรัพย์ให้อยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้ได้ตามประสงค์บันทึกเป็นราคาทุนของสินทรัพย์
ต้นทุนการกู้ยืมนอกจากนี้บันทึกเป็นค่าใช้จ่าย

  (12) ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

  สินทรัพย์ทั่วไป

ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
แสดงตามราคาทุนหักด้วยค่าเสื่อมราคาสะสมและสำรองการด้อยค่าของสินทรัพย์

ค่าเสื่อมราคาคำนวณโดยวิธีเส้นตรงตามอายุการใช้งานของสินทรัพย์ซึ่งอยู่ระหว่างร้อยละ 5 ถึง 20
ต่อปี

สินทรัพย์เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม

บริษัทบันทึกบัญชีสินทรัพย์ที่ใช้เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมโดยใช้วิธีผลสำเร็จของงาน (The
Successful Efforts Method) ซึ่งมีนโยบายบัญชีดังนี้

ต้นทุนสินทรัพย์

ต้นทุนของสินทรัพย์ประกอบด้วย
ต้นทุนทั้งหมดเพื่อการได้มาซึ่งสิทธิในสัมปทานหรือต้นทุนในการได้มาในสัดส่วนของสินทรัพย์
รวมถึงต้นทุนค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต

ต้นทุนเพื่อการขุดเจาะปิโตรเลียมของหลุมสำรวจจะถูกบันทึกเป็นสินทรัพย์และจะเปลี่ยนเป็นทรัพย์สินของโครงการที่พบปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว

เมื่อมีการสำรวจพบปริมาณสำรองที่เพียงพอในเชิงพาณิชย์
แต่จะถูกตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายทั้งจำนวนในงบกำไรขาดทุนในงวดที่มีการพิสูจน์ว่าไม่พบปริมาณสำรองหรือพบแต่ไม่เพียงพอในเชิงพาณิชย์

รายจ่ายสำรวจเพื่องานธรณีวิทยาและธรณีฟิสิกส์
ตลอดจนค่าสงวนพื้นที่ในช่วงการสำรวจบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงวดที่เกิดในงบกำไรขาดทุน

รายจ่ายเพื่อการพัฒนา
ทั้งในส่วนของสินทรัพย์ที่พบปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้วรวมถึงต้นทุนของหลุมพัฒนาที่ไม่ประสบความสำเร็จจะถูกบันทึกไว้เป็นสินทรัพย์

ค่าเสื่อมราคา

ค่าเสื่อมราคาของต้นทุนการได้มาซึ่งสิทธิในสัมปทานคำนวณโดยวิธีสัดส่วนของผลผลิต (Unit of
Production) ตลอดอายุของปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว ค่าเสื่อมราคาของต้นทุนหลุมสำรวจ
การพัฒนา เครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ รวมถึงต้นทุนค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต
ยกเว้นโครงการที่ยังไม่สำเร็จคำนวณโดยวิธีสัดส่วนของผลผลิต
ตลอดอายุของปริมาณสำรองที่พิสูจน์และพัฒนาสำเร็จ
กิจการรับรู้การเปลี่ยนแปลงประมาณการปริมาณสำรองโดยวิธีเปลี่ยนทันทีเป็นต้นไป

ปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้วและปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้วและพัฒนาสำเร็จคำนวณโดยวิศวกรของบริษัท
และข้อมูลที่ได้รับจากกิจการร่วมค้า

ค่าเสื่อมราคาท่อขนส่งก๊าซของโครงการยาดานาและโครงการเยตากุน คำนวณโดยวิธีเส้นตรง
(Straight - line Method) ตามอายุการใช้งานประมาณ 30 ปี

ในกรณีที่ราคาตามบัญชีสูงกว่า มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืน
ราคาตามบัญชีจะถูกปรับลดให้เท่ากับมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนและส่วนปรับลดจะถูกบันทึกในงบกำไรขาดทุน

กำไรขาดทุนจากการขายที่ดิน
อาคารและอุปกรณ์กำหนดขึ้นจากราคาตามบัญชีและได้รวมอยู่ในการคำนวณกำไรจากการดำเนินงาน

รายจ่ายเกี่ยวกับการต่อเติม การต่ออายุหรือการปรับปรุงสินทรัพย์ให้ดีขึ้น
ซึ่งทำให้ราคาเปลี่ยนแทนในปัจจุบันของสินทรัพย์เพิ่มขึ้นอย่างเป็นสาระสำคัญจะรวมเป็นราคาทุนของสินทรัพย์
ส่วนค่าซ่อมแซมบำรุงรักษารับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่เกิดขึ้น

  (13) สินทรัพย์ไม่มีตัวตน

สินทรัพย์ไม่มีตัวตนประกอบด้วยค่าใช้จ่ายเพื่อให้สิทธิในการใช้ซอฟแวร์คอมพิวเตอร์
ซึ่งตัดจำหน่ายตามวิธีเส้นตรงตามระยะเวลาที่เหลือของสัญญาแต่ไม่เกิน 10 ปี
กลุ่มบริษัทได้มีการพิจารณาตั้งค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ ไม่มีตัวตนเป็นรายปี

  (14) ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีบันทึกเต็มจำนวนตามวิธีบันทึกหนี้สินในงบดุล
เมื่อเกิดผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินและมูลค่าตามงบการเงิน
ผลแตกต่างชั่วคราวประกอบด้วยส่วนที่เกิดจากค่าเสื่อมราคาของอาคารและอุปกรณ์
การตัดจำหน่ายต้นทุนค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต
และผลแตกต่างระหว่างมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่ได้มาและฐานภาษี

อัตราภาษีที่ประกาศใช้ ณ วันที่ในงบดุลเป็นอัตราที่ใช้ในการคำนวณภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีจะรับรู้เมื่อมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนที่กลุ่มบริษัทจะมีกำไรทางภาษีเพียงพอต่อการนำจำนวนผลแตกต่างชั่วคราวนั้น
มาใช้ประโยชน์

กลุ่มบริษัทได้บันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีระหว่างผลแตกต่างชั่วคราวที่ต้องเสียภาษีจากเงินลงทุนในบริษัทร่วมและส่วนได้เสียในกิจการร่วมค้า
เว้นแต่สามารถควบคุมจังหวะเวลาในการกลับรายการผลแตกต่างชั่วคราวได้และความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่ผลแตกต่างชั่วคราวจะไม่ได้กลับรายการภายในระยะเวลาที่คาดการณ์ได้ในอนาคต

  (15) เงินกู้ยืม

กลุ่มบริษัทบันทึกเงินกู้ยืมตามจำนวนเงินที่ได้รับ ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเพื่อให้ได้มา
ซึ่งเงินกู้ถูกบันทึกเป็นสินทรัพย์รอตัดบัญชีตัดจ่ายตามอายุหนี้ของเงินกู้ยืม

  (16) ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต

กลุ่มบริษัทบันทึกประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต (Decommissioning costs)
เมื่อมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่จะเกิดภาระผูกพันอันเป็นผลเนื่องมาจากเหตุการณ์ในอดีต
และสามารถประมาณการจำนวนเงินที่ต้องจ่ายได้อย่างสมเหตุ สมผล

กลุ่มบริษัทรับรู้ประมาณการหนี้สินด้วยจำนวนประมาณการของต้นทุนค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิตที่สร้างเสร็จพร้อมใช้งาน
ต้นทุนดังกล่าวได้รวมเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
และตัดจำหน่ายโดยวิธีสัดส่วนของผลผลิต (Unit of Production) ของปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว
(Proved Reserves)
ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิตได้รับการสอบทานและประเมินขึ้นโดยวิศวกรของกลุ่มบริษัทและดุลยพินิจของฝ่ายบริหาร

(17) สำรองเพื่อขยายงาน

กลุ่มบริษัทจะพิจารณาจัดสรรสำรองเพื่อขยายงานเพื่อวัตถุประสงค์ในการลงทุนโครงการใหม่ในระยะเริ่มสำรวจ
(Exploration Phase)
ซึ่งเป็นระยะที่มีความเสี่ยงสูงหรือเพื่อการแสวงหาปริมาณสำรองปิโตรเลียมมาทดแทน
โดยจัดสรรจากกำไรสุทธิทางภาษีหลังหักภาษีเงินได้ของแต่ละปีในอัตราไม่เกินร้อยละ 35

  (18) การรับรู้รายได้

  รายได้จากการขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมรับรู้เมื่อส่งมอบสินค้าให้กับลูกค้า

รายได้ดอกเบี้ยรับรู้ตามส่วนของเวลา โดยคำนึงถึงอัตราผลตอบแทนที่แท้จริงของสินทรัพย์

รายได้นอกเหนือจากที่กล่าวตามข้างต้นรับรู้ตามเกณฑ์สิทธิ

  (19) ภาษีเงินได้

  ค่าใช้จ่ายภาษีหรือรายได้ภาษีของกลุ่มบริษัท ประกอบด้วย

-   ภาษีเงินได้ซึ่งคำนวณตามข้อกำหนดในพระราชบัญญัติภาษีเงินได้ปิโตรเลียม พ.ศ. 2514
    และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2532 และประมวลรัษฎากร

-   ภาษีเงินได้นิติบุคคลในประเทศสหภาพพม่า

-   ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

  (20) กำไรต่อหุ้น

กำไรต่อหุ้นขั้นพื้นฐานคำนวณโดยการหารกำไรสุทธิที่เป็นของผู้ถือหุ้นสามัญด้วยจำนวนหุ้นสามัญ
ถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่ถือโดยบุคคลภายนอกในระหว่างปี

กำไรต่อหุ้นปรับลดคำนวณโดยจำนวนหุ้นสามัญถัวเฉลี่ยที่ถือโดยบุคคลภายนอกในระหว่างปีได้ปรับปรุงด้วยจำนวนหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลดโดยสมมุติว่าหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลดได้แปลงเป็นหุ้นสามัญทั้งหมด
บริษัทมีหุ้นสามัญเทียบเท่าปรับลดคือ สิทธิเลือกซื้อหุ้นสามัญที่ให้แก่พนักงาน

  (21) กองทุนสำรองเลี้ยงชีพและสำรองผลประโยชน์พนักงาน

บริษัทได้จดทะเบียนจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ โดยใช้ชื่อว่า “กองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงาน
ปตท.สผ. ซึ่งจดทะเบียนแล้ว”

กองทุนดังกล่าวเป็นกองทุนแบบที่มีผู้จัดการทรัพย์สินที่เป็นบุคคลภายนอกเป็นผู้ดูแลทั้งเงินสะสมของพนักงานและเงินสมทบจากบริษัท
ทั้งนี้บริษัทจ่ายสมทบเป็นรายเดือนในอัตราร้อยละ 15 ของเงินเดือนพนักงานเข้ากองทุนดังกล่าว
และถือเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนในรอบระยะเวลาบัญชีที่มีการจ่ายเงินสมทบ

กลุ่มบริษัทตั้งสำรองผลประโยชน์พนักงานโดยคำนวณส่วนต่างระหว่างสิทธิตามกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและสิทธิตามกองทุนเงินบำเหน็จเดิม
สำรองผลประโยชน์พนักงานประมาณขึ้น โดยฝ่ายบริหารของบริษัท
ตามสิทธิในกองทุนเงินบำเหน็จเดิม ซึ่งคำนวณตามจำนวนปีที่ทำงานและเงินเดือนปัจจุบันของพนักงาน
รายการสำรองผลประโยชน์พนักงานแสดงไว้เป็นหนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น

  (22) รายได้รับล่วงหน้าภายใต้สัญญา Take-or-Pay

กลุ่มบริษัทมีภาระต้องส่งมอบก๊าซธรรมชาติให้แก่ลูกค้าตามสัญญาการซื้อขายภายใต้สัญญานี้กลุ่มบริษัทมีภาระต้องส่งมอบตามปริมาณขั้นต่ำในแต่ละปีสัญญา
หากในปีสัญญาใดที่ลูกค้า
ไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณขั้นต่ำได้ตามสัญญาที่กำหนดสำหรับปีสัญญานั้น ลูกค้าต้องชำระ
ค่าก๊าซธรรมชาติในปริมาณที่ไม่ได้รับ (Take-or-pay)
โดยมีสิทธิที่จะรับก๊าซธรรมชาติสำหรับปริมาณที่ได้ชำระแล้วในปีต่อๆไป (Make-up)
โดยไม่ต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติอีก กลุ่มบริษัทบันทึกรายการดังกล่าวเป็นรายได้รอการรับรู้
โดยประมาณจากปริมาณที่ได้ส่งมอบในระหว่างปีสัญญาและจะรับรู้เป็นรายได้ในปีที่มีการส่งมอบก๊าซธรรมชาติแก่ลูกค้า

กลุ่มบริษัทได้จ่ายเงินค่าภาคหลวงล่วงหน้าจากเงินที่ได้รับล่วงหน้าภายใต้สัญญา Take-or-Pay
แก่รัฐบาลพม่าและจะตัดจำหน่ายเป็นค่าใช้จ่ายในปีที่มีการส่งมอบก๊าซธรรมชาติแก่ลูกค้า

12.1.4 ยอดหนี้คงค้างในการออกหุ้นกู้ในครั้งก่อน

(1) บริษัทได้ออกหุ้นกู้ไม่มีหลักประกันไม่ด้อยสิทธิจำนวน 2,500,000 หน่วย มูลค่าที่ตราไว้หน่วยละ
1,000 บาท รวมเป็นมูลค่าทั้งสิ้นจำนวน 2,500 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 4.625 ต่อปี โดย
มีกำหนดจ่ายดอกเบี้ยทุกๆ 6 เดือน ณ วันที่ 27 มีนาคม และ 27 กันยายนของทุกปี หุ้นกู้มีอายุ 15
ปี กำหนด ไถ่ถอนวันที่ 27 มีนาคม 2561 โดย ณ วันที่ 27 กันยายน 2548
บริษัทได้ดำเนินการแปลงหนี้หุ้นกู้สกุลเงินบาทดังกล่าวกับธนาคารแห่งหนึ่งให้เป็นหนี้สกุลเงินเหรียญสหรัฐ
(Cross Currency Swap) เป็นจำนวน 60.82 ล้านเหรียญสหรัฐ ที่อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 3.85
ต่อปี ตลอดอายุของหุ้นกู้ที่คงเหลือโดยมีกำหนดจ่ายดอกเบี้ยทุกๆ 6 เดือน ณ วันที่ 27 มีนาคม และ
27 กันยายนของทุกปี

(2) ปตท.สผ.อ. ได้ออกหุ้นกู้มีประกันไม่ด้อยสิทธิ (Guaranteed Unsubordinated Bond)
โดยมี ปตท.สผ. เป็นผู้ค้ำประกันหุ้นกู้จำนวน 200,000 หุ้น มูลค่าตราไว้หุ้นละ 1,000
เหรียญสหรัฐฯ รวมเป็นมูลค่าทั้งสิ้น 200 ล้านเหรียญสหรัฐฯ อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 7.625 ต่อปี
โดยมีกำหนดการจ่ายดอกเบี้ยทุก ๆ 6 เดือน ณ วันที่ 1 เมษายน และ 1 ตุลาคม ของทุกปี
มีระยะเวลาไถ่ถอนรวม 10 ปี ซึ่งเมื่อ วันที่ 1 ตุลาคม 2549 บริษัทได้ไถ่ถอนหุ้นกู้ทั้งจำนวน

(3) ปตท.สผ. ได้ออกหุ้นกู้ไม่มีหลักประกันไม่ด้อยสิทธิ จำนวน 230 หุ้น มูลค่าตราไว้หุ้นละ 100
ล้านเยน รวมเป็นมูลค่าทั้งสิ้น 23 พันล้านเยน อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 3.35 ต่อปี
มีระยะเวลาไถ่ถอน 10 ปี กำหนดไถ่ถอน ณ วันที่ 19 กันยายน 2550 และในวันเดียวกับที่ออกหุ้นกู้
บริษัทฯ ได้ทำสัญญาแปลงหนี้ (Swap Agreement)
ดังกล่าวกับสถาบันการเงินแห่งหนึ่งในญี่ปุ่นมีผลทำให้หุ้นกู้เดิมเปลี่ยนเป็นหุ้นกู้ในสกุลเงินของสหรัฐอเมริกา
จำนวน 193.28 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ที่อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 7.86 ต่อปี
โดยมีกำหนดจ่ายดอกเบี้ยทุก ๆ 6 เดือน ในวันที่ 19 มีนาคม และ 19 กันยายน ของทุกปี

12.2 สรุปงบการเงินรวมของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

[]

12.3 ตารางสรุปอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

[]

12.4 คำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ สำหรับปี 2549

  12.4.1 ผลการปฏิบัติตามแผนการดำเนินงานปี 2549

ปี 2549
เป็นปีที่สภาพแวดล้อมทางธุรกิจมีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมากไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองหรือความผันผวนของราคาน้ำมันที่มีการปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงต้นปีจนถึงระดับสูงสุดในเดือนสิงหาคมแล้วค่อยๆ
ปรับตัวลดลงเป็นระยะๆ ในช่วงท้ายปี
นับว่าเป็นปีที่ท้าทายในการดำเนินธุรกิจของบริษัทต่างๆเป็นอย่างยิ่ง
แต่อย่างไรก็ตามสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)
คาดว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2549 ขยายตัวประมาณร้อยละ 5

สำหรับการดำเนินงานของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย ในปี 2549
พอจะสรุปเป็นสาระสำคัญได้ดังต่อไปนี้

ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีปริมาณการขายปิโตรเลียมในปี 2549 เฉลี่ยวันละ 169,348
บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบ ต่ำกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้เฉลี่ยวันละ 179,000
บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบ
เนื่องมาจากยอดขายที่ลดลงของโครงการนางนวลจากปัญหาทางเทคนิคของหลุมผลิตและการเลื่อนการผลิตของโครงการโอมาน
44 โดยมีรายได้ทั้งสิ้น 91,723 ล้านบาท มีกำไรสุทธิ 28,047 ล้านบาท
คิดเป็นกำไรสุทธิต่อหุ้นปรับลด 8.53 บาท

ในปี 2549 ปตท.สผ.
ค่อนข้างจะประสบผลสำเร็จจากการเจาะหลุมสำรวจและประเมินผลโดยมีอัตราส่วนของการค้นพบปิโตรเลียม
18 หลุมต่อจำนวนหลุมสำรวจและหลุมประเมินผล 26 หลุม
ซึ่งสูงกว่ามาตรฐานของการค้นพบปิโตรเลียมในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมที่จะอยู่ประมาณการค้นพบปิโตรเลียม
1 หลุมต่อการขุดเจาะหลุมสำรวจและหลุมประเมินผล 6 หลุม

นอกจากนี้เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าของโครงการที่มีอยู่ ปตท.สผ.
ในฐานะผู้ร่วมทุนในโครงการภูฮ่อมได้เริ่มทำการผลิตก๊าซธรรมชาติจากหลุมผลิตเมื่อเดือนพฤศจิกายน
2549 พร้อมกันนี้ ปตท.สผ. ยังได้มีการลงนามในสัญญาซื้อขายปิโตรเลียมในโครงการต่างๆในปี
2549 ดังต่อไปนี้ สัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติในโครงการเอส 1 กับบริษัทราชบุรีพลังงาน จำกัด
สัญญาการซื้อขายก๊าซธรรมชาติเพิ่มของโครงการยาดานา และสัญญาซื้อขายน้ำมันดิบจากแหล่งชามส์
โครงการโอมาน 44

ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
มีการขยายการลงทุนอย่างต่อเนื่องในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมทั้งในประเทศและต่างประเทศ
อาทิ ได้รับการอนุมัติสัมปทานจำนวน 5 แปลงในประเทศไทย คือ แปลงบนบกหมายเลข L21/48
L28/48 และL29/48 และแปลงในทะเลอ่าวไทยหมายเลข G9/48 และ G12/48
ในส่วนของต่างประเทศนั้น ปตท.สผ. ได้เข้าไปลงทุนในแปลงหมายเลข 58 (Oman 58 Block)
ของประเทศโอมาน แปลงเบงการา-1 (Bengara I Block) ในประเทศอินโดนิเซีย
พร้อมทั้งได้รับการคัดเลือกเบื้องต้นให้เป็นผู้ชนะการประมูลเพื่อดำเนินการสำรวจในแปลงหมายเลข
2 หรือแปลงโรมมานา (Rommana Block) และแปลงหมายเลข 8 หรือ แปลง ซิดิ อับ เอล
รามาน ออฟชอร์ (Sidi Abd El Rahman Offshore Block) ในประเทศอียิปต์

ปตท.สผ. ได้ให้ความสำคัญต่อการกำกับดูแลกิจการที่ดีอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2549 ปตท.สผ.
ได้รับการประเมินการกำกับดูแลกิจการที่ดีจากบริษัทไทยเรทติ้งแอนด์อินฟอร์มเมชั่นเซอร์วิส จำกัด
หรือ ทริส ให้จัดอยู่ในกลุ่มของบริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดีในระดับ “ดีมาก”

อย่างไรก็ตามก็มีบางโครงการที่ดำเนินงานล้าช้ากว่าแผนเดิมบ้างเล็กน้อย เช่นโครงการโอมาน 44
ในประเทศโอมานที่เลื่อนการผลิตจากไตรมาสที่ 2 ปี 2549 มาเป็นไตรมาสที่ 1 ปี 2550

  12.4.2 ผลการดำเนินงาน

ในวันที่ 12 เมษายน 2549 ปตท.สผ. ได้ดำเนินการจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นที่ตราไว้
(Par Value) จากเดิมหุ้นละ 5 บาท เป็น หุ้นละ 1 บาท ตามมติที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นปี 2549
ส่งผลให้หุ้นสามัญของบริษัทฯ เพิ่มขึ้นจากเดิม 664,400,000 หุ้นเป็น 3,322,000,000 หุ้น
และมีผลต่อราคาการใช้สิทธิ (Exercise Price) และอัตราการใช้สิทธิ (Exercise Ratio)
ในการซื้อหุ้นสามัญของใบสำคัญแสดงสิทธิฯ ตามโครงการให้พนักงานมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของบริษัท
(Employee Stock Ownership Plan หรือ ESOP) ที่ปตท.สผ. ได้ออกไปในปี 2545-2548
และในปี 2549 ซึ่งได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นประจำปี 2549 ให้ออกและเสนขายให้แก่
ผู้บริหารและพนักงาน จำนวน 2.8 ล้านหน่วย ในราคาการสิทธิฯ เท่ากับ 456 บาทต่อหุ้น*

สำหรับในปี 2549 นี้ ปตท.สผ. ได้มีการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาล (Interim Dividend)
ตามที่ได้รับอนุมัติจากที่ประชุมคณะกรรมการบริษัทเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2549
โดยให้ดำเนินการจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลจากผลการดำเนินงานงวดครึ่งปีแรกของ ปี 2549
ในอัตราหุ้นละ 1.71 บาท ในวันที่ 28 สิงหาคม 2549

เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2549 ปตท.สผ.อ. ได้มีการชำระคืนหุ้นกู้ Yankee Bond อายุ 10 ปี
อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 7.625 ต่อปี ที่ครบกำหนดไถ่ถอนจำนวน 200 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ส่งผลให้ ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2549 ปตท.สผ. และบริษัทในเครือมีหนี้สินที่เป็นหุ้นกู้จำนวนทั้งสิ้น 254.11
ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือประมาณ 9,503 ล้านบาท

_________________________________

* ในเดือนเมษายน 2549 ปตท.สผ. ได้เปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นที่ตราไว้ (Par Value) จากหุ้นละ
5 บาท เป็นหุ้นละ 1 บาท มีผลให้

ราคาการใช้สิทธิในการซื้อหุ้นสามัญ (Exercise Price) และ อัตราการใช้สิทธิในการซื้อหุ้นสามัญ
(Exercise Ratio)

ของใบสำคัญแสดงสิทธิสำหรับปี 2545-2549 เปลี่ยนแปลงตามหน้า 57

  ผลการดำเนินงานเปรียบเทียบรายปี

  --------------------------------------------- ------------ ------------
  ตารางสรุปผลการดำเนินงานรวม                      สำหรับงวดปี    

  (หน่วย: ล้านบาทยกเว้นกำไรต่อหุ้นแสดงเป็นบาท)         2549         2548

  กำไรจากการดำเนินงานที่ยังดำเนินอยู่                               

  ส่วนงานสำรวจและผลิตปิโตรเลียม                     23,701       20,948

  ส่วนงานท่อขนส่งก๊าซ                               4,214        3,437

  กลุ่มอื่น                                         132          (650)

  รวม                                           28,047       23,735

  กำไรต่อหุ้นปรับลด – จากการดำเนินงานที่ยังดำเนินอยู่      8.53         7.24

  รายได้รวม – จากการดำเนินงานที่ยังดำเนินอยู่           91,723       69,583
  --------------------------------------------- ------------ ------------

สำหรับผลการดำเนินงานของปีนี้ ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิสำหรับปีนี้ รวม 28,047
ล้านบาท คิดเป็นกำไรสุทธิต่อหุ้นปรับลด 8.53 บาท มีผลกำไรสุทธิเพิ่มขึ้น 4,312
ล้านบาทหรือร้อยละ 18 เมื่อเปรียบเทียบกับกำไรสุทธิปีก่อน จำนวน 23,735 ล้านบาท
คิดเป็นกำไรสุทธิต่อหุ้น 7.24 บาท ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีอัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้น (Return
on shareholders’ equity) สำหรับปีนี้อยู่ที่ร้อยละ 35.01

สำหรับปีนี้ ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีรายได้รวมทั้งสิ้น 91,723 ล้านบาท เมื่อเทียบกับปีก่อนจำนวน
69,583 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 22,140 ล้านบาทหรือร้อยละ 32
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลจากรายได้จากการขายที่เพิ่มขึ้น 19,981 ล้านบาทหรือร้อยละ 30
เนื่องจากราคาขายผลิตภัณฑ์เฉลี่ยสำหรับปีนี้เพิ่มขึ้นเป็น 36.52
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบเมื่อเปรียบเทียบกับราคาขายผลิตภัณฑ์เฉลี่ยสำหรับปีก่อนที่
29.37 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบ และปริมาณการขายผลิตภัณฑ์สำหรับปีนี้เพิ่มขึ้นเป็น
169,348 บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวันเมื่อเปรียบเทียบกับปริมาณการขายของปีก่อนที่ 153,531
บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวัน
โดยปริมาณขายที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จากการขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของโครงการ B8/32&9A,
การขายก๊าซธรรมชาติของโครงการไพลิน, บงกช และ ยาดานา
รวมทั้งการขายน้ำมันดิบของโครงการ S1

สำหรับปีนี้ปริมาณขายของโครงการเยตากุนลดลงจากการลดลงของการใช้ผลประโยชน์ในส่วนของ
cost recovery ในการแบ่งปันผลผลิตตั้งแต่เดือนเมษายน 2549

ปตท.สผ.และบริษัทย่อยมีรายได้จากการบริการท่อขนส่งก๊าซเพิ่มขึ้นซึ่งเป็นรายได้ตามสัดส่วนใน
MGTCและ TPC และมีดอกเบี้ยรับเพิ่มขึ้นตามการลงทุนในเงินฝากประจำที่เพิ่มขึ้น
นอกจากนี้รายได้อื่นๆเพิ่มขึ้นจากรายได้ฝึกอบรมของ PTTEP Services,
การให้บริการของโครงการฐานสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียม ปตท.สผ.
และการบริหารจัดการให้กับบริษัท ออเร้นจ์ เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด

ปตท.สผ.และบริษัทย่อย มีค่าใช้จ่ายสำหรับปีนี้รวมทั้งสิ้น 40,937 ล้านบาท
เมื่อเทียบกับปีก่อนจำนวน 27,854 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 13,083 ล้านบาท หรือร้อยละ 47
เป็นผลสุทธิจาก

(1) ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่ายเพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จากค่าเสื่อมราคาของโครงการ บี8/32 และ
9เอ, โครงการเอส 1 และโครงการพีทีทีอีพี 1
ตามสินทรัพย์พร้อมใช้งานที่เพิ่มขึ้นรวมทั้งการตัดจำหน่ายส่วนเกินเงินลงทุนจากการเข้าซื้อหุ้นในบริษัท
ออเร้นจ์ เอ็นเนอร์ยี่ จำกัด และบริษัท บี8/32 พาร์ทเนอร์ จำกัด

(2)
ค่าใช้จ่ายในการสำรวจแหล่งน้ำมันเพิ่มขึ้นเนื่องจากรายการตัดจำหน่ายหลุมแห้งของโครงการพม่าเอ็ม
7 และเอ็ม 9, โครงการเวียดนาม 16-1, โครงการแอล 22/43 และ โครงการจี 4/43
รวมทั้งค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับงาน 3D seismic ของโครงการบงกช, โครงการพม่า เอ็ม 7 และเอ็ม
9, เวียดนาม 16-1, โครงการแอลจีเรีย 433เอ และ416 บี และโครงการจี 12/48
รวมทั้งงาน 2D seismic ของโครงการอิหร่าน ซาเว่ห์

(3) ค่าใช้จ่ายดำเนินงานเพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จากค่าดำเนินงานในโครงการ B8/32 และ9 เอ,
โครงการภูฮ่อมและโครงการอาทิตย์ตามกิจกรรมที่เพิ่ม,
ค่าเช่าเรือและค่าซ่อมบำรุงของโครงการบงกชรวมทั้งค่าซ่อมบำรุงของโครงการเอส 1

(4) ค่าใช้จ่ายในการบริหารเพิ่มขึ้นส่วนใหญ่จากค่าบริหารงานของโครงการบี8/32 และ 9เอ,
โครงการสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียม ปตท.สผ., โครงการแอลจีเรีย 433เอ & 416บี,
โครงการภูฮ่อม, โครงการโอมาน44, โครงการอิหร่าน ซาเว่ห์, โครงการอินโดนีเซียเมรางิน -
1 และโครงการพม่า เอ็ม 7 และเอ็ม 9, ตามกิจกรรมที่เพิ่มขึ้น รวมทั้งค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้ ปตท.
จากการรับซื้อก๊าซส่วนที่เพิ่มตามสัญญาซื้อขายก๊าซโครงการบงกช

(5)
ค่าภาคหลวงและค่าตอบแทนสำหรับปิโตรเลียมเพิ่มขึ้นตามรายได้จากการขายที่เพิ่มขึ้นและค่าผลประโยชน์ตอบแทนพิเศษภายใต้
พ.ร.บ.ปิโตรเลียม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2532

ปตท.สผ.และบริษัทย่อยมีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับปีนี้จำนวน 1,314
ล้านบาทเป็นผลมาจากค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้น ในขณะที่ปีก่อนมีผลกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน
203 ล้านบาท

สำหรับปีนี้ ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้เพิ่มขึ้น 4,985 ล้านบาท
ตามผลกำไรก่อนภาษีที่เพิ่มขึ้นและการปรับประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิตที่เพิ่มขึ้น

12.4.3 ฐานะการเงิน

  สำหรับฐานะการเงินของ ปตท.สผ.และบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
  ปตท.สผ.และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 157,813 ล้านบาท เพิ่มจากสิ้นปีก่อนจำนวน
  14,496 ล้านบาทหรือร้อยละ 10
  สาเหตุหลักเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์สุทธิเพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมจำนวน
  22,281 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในสินทรัพย์เพื่อการผลิตของโครงการอาทิตย์,
  โครงการโอมาน 44, โครงการเอส 1, โครงการไพลิน, โครงการเวียดนาม 9-2,
  โครงการเวียดนาม 16-1, โครงการพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย-บี 17 และ
  โครงการพม่าเอ็ม 7 และเอ็ม 9 ในขณะที่สินทรัพย์หมุนเวียนลดลงจำนวน 7,587 ล้านบาท
  ส่วนใหญ่จากรายการเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดที่ลดลงจากการลงทุนในสินทรัพย์เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม,การจ่ายชำระคืนหุ้นกู้,
  การชำระภาษีเงินได้และการจ่ายเงินปันผล

  สินทรัพย์หมุนเวียนของ ปตท.สผ. และบริษัทย่อย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
  ส่วนใหญ่เป็นเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด ลูกหนี้บริษัทใหญ่และลูกหนี้การค้า
  ในส่วนของสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนนั้น ส่วนใหญ่ประกอบด้วย (1)
  สินทรัพย์เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในโครงการร่วมทุนซึ่งอยู่ภายใต้ บัญชีที่ดิน อาคาร
  และอุปกรณ์ และ (2) เงินลงทุนในบริษัทร่วม ได้แก่ บริษัท เอนเนอร์ยี่ คอมเพล็กซ์ จำกัด และ
  บริษัท พีทีที ไอซีที โซลูชั่น จำกัด ซึ่งอยู่ภายใต้บัญชีเงินลงทุนซึ่งบันทึกโดยวิธีส่วนได้เสีย

  ปตท.สผ. และบริษัทย่อยมีหนี้สินรวม 69,288 ล้านบาท ลดลงจากสิ้นปีก่อน 2,332 ล้านบาท
  ส่วนใหญ่จากการจ่ายชำระคืนหุ้นกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศจำนวน 8,259 ล้านบาท
  ในขณะที่มีการปรับประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิตเพิ่มขึ้นจำนวน 3,693
  ล้านบาทและค่าใช้จ่ายค้างจ่ายเพิ่มขึ้น จำนวน 2,236 ล้านบาท

  ตามที่บริษัทได้จัดสรรใบสำคัญแสดงสิทธิฯ ให้แก่กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานของบริษัท
  เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2545 จำนวน 2 ล้านหน่วย ที่ราคาการใช้สิทธิ 111 บาท, เมื่อวันที่ 1
  สิงหาคม 2546 จำนวน 2 ล้านหน่วย ที่ราคาการใช้สิทธิ 117 บาท, เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม
  2547 จำนวน 2.8 ล้านหน่วย ที่ราคาการใช้สิทธิ 183 บาท เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2548
  จำนวน 2.8 ล้านหน่วย ที่ราคาการใช้สิทธิ 278 บาท และ วันที่ 1 สิงหาคม 2549 จำนวน
  2.8 ล้านหน่วย ที่ราคาการใช้สิทธิ 456 บาท นั้น เมื่อวันที่ 12 เมษายน 2549
  บริษัทได้จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้จากเดิมมูลค่าหุ้นละ 5 บาท 664.40
  ล้านหุ้น เป็นมูลค่าหุ้นละ 1 บาท แบ่งเป็น 3,322 ล้านหุ้น
  การจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้ดังกล่าวทำให้อัตราการใช้สิทธิใบสำคัญแสดงสิทธิฯ
  ต่อหุ้นสามัญเปลี่ยนแปลงจากเดิม 1 : 1 เป็น 1 : 5
  รวมทั้งราคาการใช้สิทธิเปลี่ยนแปลงจากเดิม 111 บาท,117 บาท, 183 บาท, 278 บาท และ
  456 บาท เป็น 22.20 บาท, 23.40 บาท, 36.60 บาท, 55.60 บาท และ 91.20 บาท
  ตามลำดับ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 มีผู้ใช้สิทธิซื้อหุ้นสามัญดังกล่าวรวม 26 ล้านหุ้น
  ทำให้มียอดคงเหลือของใบสำคัญแสดงสิทธิฯ จำนวน 7.2 ล้านหน่วย

  ในวันที่ 10 พฤศจิกายน 2549 บริษัทได้ดำเนินการขอจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงทุนชำระแล้ว
  จำนวน 3,286.00 ล้านบาท โดยเป็นหุ้นสามัญที่บริษัทออกและชำระเต็มมูลค่าแล้วจำนวน
  3,286.00 ล้านหุ้น

  สำหรับงวดปีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2549 ปตท.สผ. และบริษัทย่อย
  มีกระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 42,215
  ล้านบาทส่วนใหญ่เป็นเงินสดรับจากการดำเนินงาน

  ปตท.สผ. และบริษัทย่อย มีกระแสเงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุนจำนวน 35,166 ล้านบาท
  ส่วนใหญ่จาก (1)
  การลงทุนเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์เพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในโครงการอาทิตย์,
  โครงการโอมาน 44, โครงการเอส 1, โครงการไพลิน, โครงการเวียดนาม 9-2,
  โครงการเวียดนาม 16-1, โครงการพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย-บี 17 และ
  โครงการพม่าเอ็ม 7 และเอ็ม 9 (2) การลงทุนในบริษัท พีทีที ไอซีที โซลูชั่นส์ จำกัด จำนวน
  30 ล้านบาท

  ปตท.สผ.และบริษัทย่อยใช้เงินสดสุทธิในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 18,691 ล้านบาท จาก (1)
  การจ่ายชำระคืนหุ้นกู้จำนวน 8,235 ล้านบาท (2)
  การจ่ายเงินปันผลสำหรับงวดหกเดือนหลังของปี 2548 ให้แก่ผู้ถือหุ้นมูลค่าหุ้นละ 8 บาท
  เป็นจำนวนเงิน 5,239 ล้านบาท (3) จ่ายเงินปันผลระหว่างกาลสำหรับปี
  2549ให้แก่ผู้ถือหุ้นมูลค่าหุ้นละ 1.71 บาทเป็นเงินจำนวน 5,616 ล้านบาท และ (4)
  ได้รับเงินสดจากการออกหุ้นสามัญตามการใช้สิทธิในใบสำคัญแสดงสิทธิฯ จำนวน 401 ล้านบาท

  ปตท.สผ.และบริษัทย่อย มีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549
  จำนวน 18,521 ล้านบาท ลดลงจากสิ้นปีก่อน จำนวน 11,986 ล้านบาท
  ซึ่งบริษัทฯได้นำไปลงทุนในตราสารทางการเงินระยะสั้นที่มีความเสี่ยงต่ำ เช่น ตั๋วเงินคลัง
  ตั๋วสัญญาใช้เงิน พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ และบัญชีเงินฝากกับธนาคารพาณิชย์
  โดยคำนึงถึงความมั่นคงและการรักษาสภาพคล่องเป็นหลัก

  ในส่วนของการคุ้มครองความเสี่ยงภัยที่อาจเกิดขึ้นกับโครงการต่างๆ
  บริษัทได้มีการจัดซื้อประกันภัยโดยมีการกำหนดทุนประกันภัยและวงเงินความคุ้มครองที่เหมาะสม
  ทั้งนี้ในปี 2549 เบี้ยประกันภัยยังคงอยู่ในระดับสูงเช่นเดียวกับปี 2548 แต่บริษัท
  ก็ยังคงรักษาการจัดทำประกันภัยไว้ให้คุ้มครองความเสี่ยงต่างๆ
  อย่างเหมาะสมดังเช่นที่เคยปฏิบัติมา

  เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2549 บริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด (TRIS Rating)
  ได้ปรับเพิ่มอันดับเครดิตองค์กร และอันดับเครดิตตราสารหนี้ของบริษัทฯ จากเดิมที่ระดับ AA+
  เป็น AAA ซึ่งเป็นอันดับเครดิตสูงสุดในประเทศไทย โดยอันดับเครดิตที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวสะท้อนถึง
  ฐานะการเงินที่มั่นคงของบริษัทราคาปิโตรเลียมที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  ความสามารถในการขยายการลงทุนของ ปตท.สผ.
  โดยยังรักษาความแข็งแกร่งทางการเงินไว้ได้
  และการได้รับความสนับสนุนในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมจากรัฐบาลไทย ทั้งนี้ ณ วันที่ 31
  ธันวาคม 2549 ปตท.สผ. มีอันดับความน่าเชื่อถือสรุปได้ดังนี้

-   ระดับ A2 สำหรับ Long-term foreign currency rating

จากการจัดอันดับของ Moody’s Investors Service

-   ระดับ BBB+ สำหรับ Long-term foreign currency rating

และระดับ BBB+ สำหรับ Long-term local currency rating

จากการจัดอันดับของ Standard and Poor’s Ratings Services

-   ระดับ A- จากการจัดอันดับของ Japan Credit Rating Agency, Ltd.

-   ระดับ AAA จากการจัดอันดับของ บริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด

    4.  ปัจจัยและอิทธิพลหลักที่อาจมีผลต่อการดำเนินงาน

  ธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมเป็นธุรกิจที่ค่อนข้างจะมีความผันผวนอยู่ตลอด ปตท.สผ.
  จำเป็นต้องมีการบริหารจัดการที่เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ
  ปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่อาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจเป็นสิ่งที่ ปตท.สผ.
  ต้องพิจารณาพอจะสรุปได้ดังต่อไปนี้

  ปัจจัยเสี่ยงแรก
  คือค่าใช้จ่ายที่เพิ่มสูงขึ้นในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมจากการปรับฐานราคาวัสดุและงานบริการเนื่องจากการขาดแคลนวัสดุและงานบริการจากผลกระทบของภาวการณ์แข่งขันที่สูงของธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมระหว่างบริษัทน้ำมันต่างๆในการเร่งการผลิตปิโตรเลียมในช่วงที่ราคาปิโตรเลียมคงตัวอยู่ในระดับสูง
  ปตท.สผ.
  จึงได้มีมาตรการในการลดผลกระทบจากค่าใช้จ่ายที่เพิ่มสูงขึ้นนี้โดยการบริหารจัดการค่าใช้จ่ายให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยได้ใช้หลักการประสานประโยชน์โครงการต่างๆ
  (Synergy) และหลักการ Economy of Scale ในการวางแผนจัดซื้อจัดหาระยะยาว
  เพื่อจัดหา Long Lead Items ที่จำเป็นต้องใช้สนับสนุนการดำเนินการทั้งบนบกและในทะเล
  พร้อมทั้งการนำเอาหลักการการ Sharing Facilities ต่างๆ เช่น การใช้ท่าเทียบเรือ
  (Jetty) เฮลิคอปเตอร์ร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น
  รวมทั้งการใช้หลักการทางด้านวิศวกรรมในการพัฒนาหลุมเจาะและแท่นผลิตให้มีขนาดเล็กลงแต่ยังคงประสิทธิภาพและความปลอดภัยเดิมอยู่

  ปัจจัยเสี่ยงที่สองคือการผันผวนของราคาน้ำมันดิบซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจในการลงทุน
  ปตท.สผ. จึงมีการบริหารความเสี่ยงจากการผันผวนของราคาน้ำมันดิบคือ ปตท.สผ.
  มีการกำหนดเพดานค่าใช้จ่ายต่อหน่วยผลิตในการเข้าไปลงทุนหรือ M&A ในโครงการใหม่ๆ
  และปตท.สผ. ได้ศึกษาการบริหารความเสี่ยงจากการประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันล่วงหน้า
  (Oil Price Hedging)
  โดยมีเจตนารมณ์ที่ชัดเจนในการดำเนินการเพื่อประกันความเสี่ยงมิใช่เพื่อทำกำไรจากการดำเนินการ

  ปัจจัยเสี่ยงที่สามคือความเสี่ยงในประเทศที่ ปตท.สผ. ไปลงทุน (Geopolitical Risks)
  โดย ปตท.สผ.
  มีการบริหารความเสี่ยงในการลงทุนในประเทศเหล่านี้จากการวางแผนการดำเนินงานที่มีการประเมินสถานการณ์ต่างๆล่วงหน้า
  (Scenario Planning)
  อันประกอบด้วยการสร้างระบบเตือนเมื่อเผชิญกับสถานการณ์หรือแนวโน้มต่างๆในแต่ละกรณีเพื่อปรับแผนการดำเนินงานให้เหมาะสมในประเทศเหล่านั้น

  ปัจจัยเสี่ยงที่สี่คือการขาดแคลนทรัพยากรบุคคลในการรองรับการเติบโตของบริษัท ปตท.สผ.
  ได้ตระหนักถึงความสำคัญทางด้านทรัพยากรบุคคล
  จึงมีการพัฒนาระบบการบริหารบุคลากรอย่างต่อเนื่องเพื่อเสริมสร้างศักยภาพทางด้านทรัพยากรบุคคลในด้านต่างๆ
  เช่น ระบบการพัฒนาพนักงานที่ศักยภาพสูง (High Potential Development System)
  ระบบพัฒนาความรู้ความสามารถของพนักงาน (Competency Management System)
  พร้อมทั้งการพิจารณาการใช้พนักงานจากแหล่งอื่นๆ อาทิ พนักงานสัญญาจ้าง
  ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจากต่างประเทศ หรือ พนักงานท้องถิ่นสำหรับโครงการในต่างประเทศ
  ในกรณีที่มีความต้องการเร่งด่วนทางด้านทรัพยากรบุคคล

  สำหรับปัจจัยอื่นๆที่อาจจะมีผลกระทบต่อการดำเนินงานทั้งในระยะสั้นและระยะยาวได้มีการบรรยายอย่างละเอียดไว้ในส่วนปัจจัยความเสี่ยงของ
  ปตท.สผ.