10. การควบคุมภายใน

บริษัทฯ มีฝ่ายตรวจสอบซึ่งมีหน้าที่และความรับผิดชอบด้านตรวจสอบภายใน
โดยฝ่ายตรวจสอบจะรายงานตรงต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
ทำหน้าที่สอบทานความถูกต้องและความครบถ้วนของข้อมูลต่างๆ
สอบทานการควบคุมดูแลการเก็บรักษาและการใช้ทรัพย์สินประเมินความเพียงพอและประสิทธิภาพของระบบการควบคุมภายในของระบบงานต่างๆ
พร้อมทั้งวางแผนการตรวจสอบและจัดให้มีการปฏิบัติตามแผน
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือผู้ปฏิบัติงานให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิผล
และสนับสนุนให้หน่วยปฏิบัติงานทุกระดับมีการตรวจสอบตนเองให้มีการควบคุมภายในที่เพียงพอ

คณะกรรมการบริษัทฯ
ได้รับทราบและเห็นชอบกับรายงานของคณะกรรมการตรวจสอบว่าระบบการควบคุมภายในของบริษัทฯ
มีความเพียงพอและเหมาะสม การจัดทำรายงานทางการเงินเป็นไปตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
และมีการปฏิบัติตามกฎระเบียบและกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

ในระหว่างปี 2545
คณะกรรมการตรวจสอบได้ทำบันทึกจากคณะกรรมการตรวจสอบนำเสนอต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
ทราบทุกครั้งที่มีการประชุม โดยมีข้อเสนอแนะที่สำคัญๆ ในเรื่อง

-   ปรับปรุงการปฏิบัติและขั้นตอนการติดตามหนี้

-   การให้ฝ่ายตรวจสอบเข้าร่วมสังเกตการณ์การจัดซื้อจัดจ้าง

-   เร่งรัดการดำเนินงานในเรื่องการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินว่าด้วยมาตรฐานการควบคุมภายใน
    พ.ศ. 2544

-   แนะนำให้มีการปรับปรุงระบบการควบคุมภายใน ในประเด็นที่สำคัญ

  องค์กรและสภาพแวดล้อม

บริษัทฯ มีการจัดโครงสร้างองค์กรอย่างเหมาะสม โดยแบ่งเป็นฝ่ายต่างๆ
ตามลักษณะของงานและความรับผิดชอบโดยมีสายงานหลักสองสายงานคือ สายธุรกิจการบิน (Core
Business) และสายหน่วยธุรกิจ (Business Units)
โดยทั้งสองสายงานอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการบริษัทฯ โดยบริษัทฯ
ได้กำหนดเป้าหมายการดำเนินธุรกิจที่ชัดเจนตามที่กำหนดไว้ในแผนวิสาหกิจของบริษัทฯ
ซึ่งได้กำหนดเป้าหมายในการดำเนินธุรกิจ
และเป็นหลักการและแนวทางสำหรับฝ่ายบริหารและพนักงาน
เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการดำเนินธุรกิจและสามารถวัดผลได้ รวมทั้งคณะกรรมการบริษัทฯ
และฝ่ายบริหารของบริษัทฯ ได้มีการทบทวนเป้าหมายในการปฏิบัติงาน
โดยมุ่งเน้นให้การกำหนดเป้าหมายธุรกิจมีความเป็นไปได้
สำหรับการกำหนดผลตอบแทนให้แก่ฝ่ายบริหารและพนักงานก็มีการกำหนดอย่างสมเหตุสมผล อีกทั้ง
บริษัทฯ ได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรม (Code of Conduct)
และข้อกำหนดห้ามฝ่ายบริหารและพนักงานปฏิบัติตนในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์
โดยมีนโยบายและระเบียบปฏิบัติที่เป็นลายลักษณ์อักษร ประกอบด้วย ระเบียบการบริหารทั่วไป
อำนาจหน้าที่ในด้านการเงิน การพัสดุ และอื่นๆ ที่รัดกุมเพื่อป้องกันการทุจริต นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยึดถือความซื่อสัตย์และ จริยธรรมในการดำเนินธุรกิจ
รวมทั้งคำนึงถึงความเป็นธรรมต่อลูกค้าและคู่ค้าเป็นหลักสำคัญในการดำเนินงาน

  การบริหารความเสี่ยง

บริษัทฯ ดำเนินการประเมินปัจจัยความเสี่ยงซึ่งจะมีผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจของบริษัทฯ
รวมทั้งกำหนดมาตรการในการลดความเสี่ยงและติดตามเหตุการณ์ที่เป็นสาเหตุของปัจจัยความเสี่ยงเหล่านั้นอย่างสม่ำเสมอ
เช่น ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน ความเสี่ยงจากราคาน้ำมัน
และความเสี่ยงจากการสูญเสียบุคลากร เป็นต้น

คณะกรรมการบริษัทฯ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2545
เพื่อดำเนินการเรื่องบริหารความเสี่ยงเป็นไปอย่างมีระบบและต่อเนื่อง
มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เกิดประโยชน์สูงสุดครอบคลุมในทุกกระบวนการทางธุรกิจของบริษัทฯ
รวมทั้งประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นและมีผลกระทบต่อบริษัทฯ ทั้งภายในและภายนอก
ประกอบด้วย

1. นายวิชิต สุรพงษ์ชัย ประธานกรรมการ

2. นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ กรรมการ

3. ม.ร.ว.ศุภดิศ ดิศกุล กรรมการ

4. ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายจัดการความเสี่ยงและสนับสนุนด้านธุรกิจ เลขานุการ

นอกจากนี้ บริษัทฯ ได้จัดตั้งฝ่ายจัดการความเสี่ยงและสนับสนุนด้านธุรกิจ
ซึ่งเป็นหน่วยงานกลางที่ดำเนินการด้านการบริหารความเสี่ยง
เพื่อกำหนดกระบวนการจัดการบริหารความเสี่ยงและระบบการควบคุมภายในที่เหมาะสมและรัดกุม
เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงเป็นไปอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง รวมทั้งจะเป็นผู้ประสานงาน
ติดตาม กำกับดูแล และติดตามผลในเรื่องของการบริหารความเสี่ยงของแต่ละหน่วยงาน
พร้อมทั้งให้คำแนะนำและคำเตือนไปยังหน่วยงานต่างๆ ในเรื่องของความเสี่ยงและวิธีการ
นอกจากนี้ บริษัทฯ
ยังได้ดำเนินการให้พนักงานได้มีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยง
โดยได้จัดให้มีการบรรยายเบื้องต้นที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงให้กับพนักงานของบริษัทฯ
ที่เกี่ยวข้อง โดยวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิและมีความเชี่ยวชาญในการบริหารความเสี่ยง รวมทั้งบริษัทฯ
จะมีการวางแผนปฏิบัติการการบริหารความเสี่ยง เพื่อเป็นแผนแม่บทให้แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
และจะมีการติดตาม กำกับ ดูแล และประเมินผลการบริหารความเสี่ยงของหน่วยงานต่างๆ
อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

  การควบคุมการปฏิบัติงานของฝ่ายบริหาร

บริษัทฯ ได้กำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และวงเงินอนุมัติของฝ่ายบริหารในแต่ละระดับอย่างชัดเจน
และเป็นลายลักษณ์อักษร รวมทั้งมีการแบ่งแยกอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบในงานด้านอนุมัติ
บันทึกบัญชีและข้อมูลสารสนเทศ และดูแลจัดเก็บทรัพย์สิน ออกจากกันโดยเด็ดขาด
เพื่อเป็นการตรวจสอบซึ่งกันและกัน นอกจากนี้ การทำธุรกรรมต่างๆ กับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ กรรมการ
ผู้บริหาร หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าวของบริษัทฯ
ต้องเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับของบริษัทฯ
ซึ่งกำหนดให้ปฏิบัติตามประกาศตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ที่ใช้บังคับกับการทำรายการที่เกี่ยวโยงกันของบริษัทจดทะเบียน
และยังต้องเป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ในระเบียบต่างๆ ของบริษัทฯ ทั้งนี้ บริษัทฯ
มีมาตรการที่รัดกุมเพื่อติดตามให้การทำธุรกรรมนั้นต้องผ่านขั้นตอนการอนุมัติที่กำหนด
โดยมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ติดตามการทำธุรกรรมดังกล่าว

  ระบบสารสนเทศและการสื่อสารข้อมูล

บริษัทฯ ให้ความสำคัญต่อระบบสารสนเทศและการสื่อสารข้อมูล
เพื่อให้ข้อมูลที่สื่อสารเป็นข้อมูลที่มีคุณภาพและเพียงพอต่อการตัดสินใจของกรรมการ ผู้บริหาร ผู้ถือหุ้น
และผู้ที่เกี่ยวข้อง
ซึ่งถือเป็นสิ่งจำเป็นและเป็นสิ่งที่จะช่วยให้เกิดความมีประสิทธิผลของระบบการควบคุมภายใน รวมทั้ง
บริษัทฯ มีนโยบายการบัญชีที่เหมาะสม มีการจัดเตรียมข้อมูลที่สำคัญต่างๆ
เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการบริษัทฯ
และผู้ถือหุ้นอย่างเพียงพอต่อการพิจารณาก่อนการประชุมในระยะเวลาที่เหมาะสม มีการจัดเก็บ
เอกสารประกอบการบันทึกบัญชีและบัญชีต่างๆ ไว้อย่างครบถ้วนและเป็นหมวดหมู่
ซึ่งสามารถตรวจสอบได้ในกรณีที่ต้องการ

  ระบบการติดตาม

บริษัทฯ ได้ดำเนินการติดตามผลการดำเนินงานเปรียบเทียบกับเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ
เพื่อดำเนินการแก้ไขได้ภายในระยะเวลาที่เหมาะสมหากผลการดำเนินงานแตกต่างจากเป้าหมายนั้น
โดยฝ่ายบริหารจะรายงานผลประกอบการรายเดือนต่อคณะกรรมการ
เพื่อให้คณะกรรมการสามารถเปรียบเทียบกับเป้าหมายในการดำเนินธุรกิจที่บริษัทฯ
และคณะกรรมการกำหนดไว้ได้ นอกจากนี้
ฝ่ายบริหารจะติดตามและตรวจสอบการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในที่ฝ่ายบริหารได้กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ
และฝ่ายตรวจสอบจะสอบทานการปฏิบัติตามระบบการควบคุมภายในดังกล่าว
เพื่อรายงานผลต่อคณะกรรมการตรวจสอบ

ตัวอย่างการควบคุมภายใน

-   เจ้าหน้าที่บริหารและพนักงานจะได้รับส่วนลดในการเดินทางโดยสารสายการบินไทย
    ทั้งนี้อัตราส่วนลดประเภทและจำนวนของบัตรโดยสารที่ได้รับ
    จะขึ้นอยู่กับอายุงานของเจ้าหน้าที่บริหารและพนักงาน
    โดยการใช้สิทธิในแต่ละครั้งจะต้องได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานดูแลสวัสดิการพนักงาน
    ให้ไปตามสิทธิที่ได้รับตามระเบียบของบริษัท ในส่วนของนักการเมือง ข้าราชการประจำ
    ไม่มีสิทธิพิเศษอื่นนอกจากส่วนลดตามระเบียบกระทรวงการคลังกำหนด

-   ในส่วนของตั๋วเครื่องบินตามโครงการสะสมไมล์
    จะมีระบบบัญชีรองรับเพื่อตรวจสอบกับระบบสมาชิกในการควบคุมไมล์ที่สะสม
    และการใช้สิทธิของสมาชิก

-   ในการจัดหาเครื่องบินจะต้องผ่านความเห็นชอบของกระทรวงต้นสังกัด สภาพัฒนาฯ
    และได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี เสนอความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริษัทฯ
    และขออนุมัติวงเงินจัดหาจากที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น

-   ฝ่ายการพาณิชย์จะเป็นผู้พิจารณาตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร
    และระวางบรรทุกสินค้าตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และนำเสนอบริษัทฯ
    เพื่อแต่งตั้งเป็นตัวแทนจำหน่ายบัตรโดยสาร และตัวแทนจำหน่ายระวางบรรทุกสินค้า

-   การให้ตัวแทนจากฝ่ายตรวจสอบภายในเข้าร่วมสังเกตการณ์การจัดซื้อจัดจ้างของบริษัทฯ
    ที่มีวงเงินเกิน 50 ล้านบาท เพื่อให้มีการปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนดและเป็นไปโดยโปร่งใส

คณะกรรมการตรวจสอบได้เข้าร่วมประชุมกับคณะกรรมการบริษัทฯ ทุกครั้ง
และที่ผ่านมาไม่ได้มีความเห็นที่แตกต่างกัน

  ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการสอบบัญชี

  จากการที่บริษัทฯ มีฐานะเป็นรัฐวิสาหกิจ
  สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินจะต้องเป็นผู้ตรวจสอบงบการเงินของบริษัทฯ ในปีการเงิน
  2544/45 มีค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบบัญชี 2.08 ล้านบาท