1. ปัจจัยความเสี่ยง

ในปี พ.ศ. 2546 เศรษฐกิจของประเทศไทยมีอัตราการเติบโตอยู่ในเกณฑ์ดี คือร้อยละ 6
สาเหตุหลักมาจากการบริโภคภายในประเทศที่เพิ่มขึ้น
แม้ว่าจะได้รับผลกระทบจากโรคระบาดเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจอักเสบเฉียบพลัน (SARS)
ในภูมิภาคนี้เมื่อต้นปี และผลกระทบจากสงครามในประเทศอิรัก เมื่อเดือนเมษายนก็ตาม
นอกเหนือจากความไม่แน่นอนในระยะสั้นแล้ว ผู้บริโภคเริ่มมีความเชื่อมั่นสูงขึ้น
และส่งผลให้ความต้องการในภาคการให้บริการสูงขึ้นตามลำดับ นอกจากนี้
การขยายตัวในภาคการให้บริการยังเป็นผลมาจากสภาพคล่องในระบบที่มีมากขึ้น
และความกดดันจากอัตราดอกเบี้ยภายในประเทศที่ลดน้อยลง
การเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจโลก ที่เป็นผลมาจากสงคราม หรือ การก่อการร้ายใดๆ
จะส่งผลต่อความมั่นใจและการใช้จ่ายของผู้บริโภคในระยะยาว
รวมถึงการขยายตัวทางด้านเศรษฐกิจของประเทศ ตลอดจนการเจริญเติบโตของภาคธุรกิจด้วย

ความเสี่ยงในเชิงธุรกิจ 

การเปิดเสรีทางการค้า และการแข่งขัน

  การปลดล็อกรหัสประจำเครื่องของโทรศัพท์เคลื่อนที่ (IMEI)
  ของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่หลักในไตรมาสที่สองของปี 2545
  ทำให้มีการนำเข้าเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่จากต่างประเทศได้โดยง่าย
  การเติบโตอย่างรวดเร็วของผู้ใช้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการลดลงของราคาเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่และค่าบริการที่ถูกลง
  ธุรกิจการค้าปลีกของทางบริษัทที่เน้นการจำหน่ายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่
  และอุปกรณ์เสริมจึงได้รับความกดดันในเรื่องอัตรากำไรจากการดำเนินงาน
  ซึ่งเป็นผลมาจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น
  บริษัทได้ขยายเครือข่ายการจัดจำหน่ายมากขึ้นเพื่อให้เกิดความได้เปรียบในด้านต้นทุน
  (Economies of scales)
  รวมทั้งการที่จะเป็นตัวแทนจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียวสำหรับสินค้าบางรุ่น
  และการสร้างความแตกต่างให้กับโทรศัพท์เคลื่อนที่ของบริษัทโดยการนำ content ใหม่ๆ
  มาผนวกเข้ากับการให้บริการ

  ในระยะยาว หลังการเปิดเสรีทางด้านโทรคมนาคม การแข่งขันมีแนวโน้มสูงขึ้น
  เนื่องจากการเข้ามาของผู้ประกอบการรายใหม่ บริษัทได้ตระหนักถึงภาวะการแข่งขันดังกล่าว
  และได้มีการวางทิศทางธุรกิจเพื่อรองรับกับสถานการณ์ไว้แล้ว

2.  ความเสี่ยงในเชิงเทคโนโลยี

  บริษัทได้ลงทุนผ่านบริษัทย่อยในธุรกิจให้บริการอินเตอร์เน็ต (Internet Service Provider)
  และให้บริการสื่อสารข้อมูลภาพและเสียงผ่านดาวเทียม (VSAT) จึงต้องเผชิญกับเทคโนโลยีใหม่ๆ
  ที่มากด้วยประสิทธิภาพ รวดเร็ว และน่าเชื่อถือ ที่ออกมาอย่างต่อเนื่อง
  และที่สำคัญในราคาที่ถูกลง บริษัทตระหนักดีถึงการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
  และได้พยายามที่จะใช้โครงสร้าง และเครือข่ายของระบบที่มีอยู่แล้วให้เกิดประโยชน์สูงสุด
  เพื่อสร้างแหล่งรายได้ใหม่ๆ

  การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของรูปแบบการใช้งานของโทรศัพท์เคลื่อนที่รวมทั้งความต้องการของผู้บริโภค
  ทำให้อายุการใช้งานเฉลี่ยของโทรศัพท์เคลื่อนที่ลดลงจาก 6 เดือน ในปี 2545 เหลือเพียง 3
  เดือนในปี 2546 ในส่วนของตลาด Content ก็เช่นเดียวกัน อายุการใช้งานโดยเฉลี่ยของ
  Content ต่างๆ จะสั้นลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา บริษัทได้ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
  และได้เตรียมการรองรับด้วยการจัดหาโทรศัพท์เคลื่อนที่ในจำนวนที่เหมาะสม
  และจัดระบบการจัดจำหน่ายที่มีประสิทธิภาพเพื่อรองรับ รวมทั้งคอยปรับปรุง Content และ
  Application ต่างๆ ให้ทันกับความต้องการของตลาดอยู่ตลอดเวลา

3.  ความเสี่ยงที่เกิดจากการดำเนินงานในต่างประเทศ

  บริษัทได้ดำเนินธุรกิจให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ในประเทศกัมพูชาตั้งแต่ปี 2535
  ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญปัจจัยหนึ่งในประเทศกัมพูชาก็คือ เสถียรภาพทางการเมืองของประเทศ
  อย่างไรก็ดี หลายปีที่ผ่านมาความมีเสถียรภาพทางการเมืองในประเทศ
  ได้เป็นปัจจัยหลักในการส่งเสริมและพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศกัมพูชาโดยรวมมาตลอด
  บริษัทและคณะผู้บริหารได้ทำความคุ้นเคยกับ สังคม เศรษฐกิจ การเมือง
  และสภาพแวดล้อมทางธุรกิจของประเทศกัมพูชา พร้อมทั้งได้ตระหนักถึงความเสี่ยงต่างๆ
  และได้เตรียมมาตรการรองรับอยู่ตลอดเวลาเพื่อลดผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นต่อการดำเนินงานของบริษัท

  ในปี 2544 บริษัทได้รับสัมปทานจากสำนักงานการบินพลเรือนของประเทศกัมพูชา
  ในการดำเนินการติดตั้ง และให้บริการเกี่ยวกับการควบคุมการจราจรทางอากาศ (Air
  Traffic Control Services) เป็นเวลาทั้งหมด 22 ปีโดยอาศัยความชำนาญของ
  บริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และเปิดให้บริการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 เป็นต้นมา
  รายได้ของบริษัทนี้มาจากจำนวนเที่ยวบินของการบินขึ้นและลงสำหรับการบินภายในประเทศและระหว่างประเทศ
  รวมทั้งการบินผ่านน่านฟ้าประเทศกัมพูชาของสายการบินระหว่างประเทศ
  ความไม่แน่นอนในการใช้การจราจรทางอากาศของทั่วโลก
  จะมีผลกระทบโดยตรงต่อผลประกอบการของบริษัท

2. ความเสี่ยงทางการเงิน

1.  ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

  จากงบการเงินรวมของบริษัท ประมาณร้อยละ 8.6 ของรายได้รวมเป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ
  ในขณะที่ร้อยละ 21.3 ของหนี้สินรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
  เป็นหนี้สินในรูปเงินตราต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ โดย
  หนี้สินดังกล่าวเกิดจากการขยายธุรกิจในประเทศกัมพูชา
  ซึ่งรายได้ของธุรกิจดังกล่าวอยู่ในรูปสกุลดอลลาร์สหรัฐเช่นเดียวกัน
  สำหรับธุรกิจบางอย่างที่มีต้นทุนสัมพันธ์กับเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐและเงินยูโร เช่น
  การจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ การผลิตเสาอากาศโทรทัศน์
  รวมทั้งการติดตั้งระบบสื่อสารโทรคมนาคมต่างๆ เป็นต้น
  การอ่อนตัวของค่าเงินบาทจะส่งผลต่อต้นทุนสินค้าและบริการในรูปเงินบาทของธุรกิจดังกล่าว
  แต่อย่างไรก็ตามที่ผ่านมาบริษัทได้คำนึงถึงความผันผวนของเงินสกุลเหล่านั้นและได้มีการวางนโยบายทางการเงินอย่างรอบคอบเพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

2.  ความเสี่ยงจากหนี้สินและสภาพคล่องของบริษัทและบริษัทย่อยต่างๆ

  ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2546 หนี้สินรวมของบริษัทมีมูลค่าทั้งสิ้น 6,903.4 ล้านบาท
  โดยประมาณร้อยละ 17.7 ของหนี้สินอยู่ในรูปเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
  ดังนั้นการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
  ต่อเงินบาทจะส่งผลกระทบต่อยอดหนี้สินทั้งหมดของบริษัท
  โดยหนี้ต่างๆเหล่านี้เกิดจากการขยายการลงทุนในประเทศกัมพูชา เช่น
  การขยายเครือข่ายสำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 900 เมกกะเฮิร์ซ
  รวมทั้งการติดตั้งระบบการควบคุมการจราจรทางอากาศ ความสำเร็จจากการปรับ
  โครงสร้างหนี้และการจัดหาแหล่งเงินกู้ใหม่ของบริษัทในปี 2546 โดยเริ่มมีผลตั้งแต่ไตรมาสที่ 4
  เป็นต้นมา ส่งผลให้ยอดหนี้คงค้างของบริษัทลดลงจากจำนวน 3,648 ล้านบาท ในปี 2545
  เหลือเพียง 2,323 ล้านบาท ในปี 2546
  ดอกเบี้ยจ่ายภายหลังการปรับโครงสร้างหนี้ลดลงประมาณปีละ 40 ล้านบาท
  ส่งผลให้บริษัทและบริษัทย่อยมีความยืดหยุ่นทางการเงินมากขึ้น
  และเชื่อว่าจะสามารถชำระคืนหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ได้ตามข้อตกลง

3.  ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

  ความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยในตลาดในด้านลบ
  ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานและกระแสเงินสดของบริษัท ซึ่งความเสี่ยงนี้เกิดขึ้น
  และส่งผลต่อสภาพหนี้ของบริษัทกับเจ้าหนี้ปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยเงินบาท
  และดอลลาร์สหรัฐ ที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ล่วงหน้านั้น
  จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อความสามารถในการชำระคืนหนี้ของบริษัท
  ในปัจจุบันหนี้ระยะยาวที่อยู่ในรูปเงินบาทนั้น บริษัทมีภาระดอกเบี้ยต่อปีที่อัตรากู้ยืมลูกหนี้ชั้นดี
  (MLR) ในขณะที่หนี้สกุลดอลลาร์สหรัฐ ที่อัตราดอกเบี้ย LIBOR บวกส่วนเพิ่ม (margin)
  อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันบริษัทได้ติดตามความเคลื่อนไหวของอัตรา
  ดอกเบี้ยในตลาดอย่างใกล้ชิดโดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยระยะสั้น
  โดยบริษัทจะใช้เครื่องมือทางการเงิน เช่นตราสารอนุพันธ์ประเภทต่างๆ
  เพื่อช่วยในการจำกัดความเสี่ยงดังกล่าว

4.  ความเสี่ยงจากหนี้สงสัยจะสูญ

  บริษัทมีความเสี่ยงจากความสามารถในการชำระหนี้จากลูกหนี้การค้าประเภทต่างๆ โดย ณ
  สิ้นวันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทมีลูกหนี้การค้าทั้งสิ้น 1,417.6 ล้านบาท โดย 242.6
  ล้านบาทเป็นลูกหนี้ที่ค้างชำระนานกว่า 12 เดือน
  อย่างไรก็ตามบริษัทได้มีการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไว้แล้วเป็นจำนวนทั้งสิ้น 262.6 ล้านบาท

2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

บริษัท สามารถคอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2532 ภายใต้ชื่อเดิม
คือ บริษัท สามารถคอมเทค จำกัด โดยกลุ่มวิไลลักษณ์ ด้วยทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 5 ล้านบาท
เพื่อดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับงานทางด้านออกแบบและติดตั้งระบบสื่อสาร โทรคมนาคม ต่อมาปี 2535
จึงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น “บริษัท สามารถคอร์ปอเรชั่น จำกัด” และแปรสภาพเป็นบริษัทมหาชนในปี
2536 และได้ร่วมเป็นพันธมิตรทางการค้ากับประเทศมาเลเซีย
โดยจำหน่ายเงินลงทุนของบริษัทให้กับบริษัท ทีเอ็ม อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด
และได้ขยายธุรกิจสื่อสารโทรคมนาคมเข้าไปในประเทศกัมพูชา โดยให้บริการระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่
NMT 900 และ GSM 900 MHz ในประเทศกัมพูชา ให้บริการจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่
และบริการข้อมูลข่าวสาร และสาระบันเทิง ทั้งในรูปแบบเสียง (Voice) ข้อมูล และภาพ
(Non-Voice) ผ่านสื่อประเภทต่างๆ รวมทั้งการจัดทำสื่อกลางแจ้งในลักษณะอิเล็คทรอนิคส์
และธุรกิจการให้บริการลูกค้าสัมพันธ์ นอกจากนี้ในปี 2544
บริษัทได้ขยายขอบเขตการลงทุนในประเทศกัมพูชา
โดยได้รับสัมปทานในการวางระบบและพัฒนาระบบการสื่อสารและควบคุมการจราจรทางอากาศ
ซึ่งรวมถึงสิทธิในการให้บริการด้านการควบคุมจราจรทางอากาศเหนือน่านฟ้าประเทศกัมพูชา
เป็นเวลา 22 ปี แต่เพียงผู้เดียว ทั้งนี้ บริษัทมุ่งเน้นที่จะลงทุนในธุรกิจที่มีแนวโน้มการเติบโตสูง
มีรายได้ที่แน่นอน ความเสี่ยงต่ำและให้ผลตอบแทนในการลงทุนสูงแก่บริษัท

2.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัท บริษัทย่อยและบริษัทร่วม

  กลุ่มบริษัท สามารถคอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
  เป็นบริษัทใหญ่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับระบบการสื่อสาร
  โทรคมนาคมและเป็นบริษัทร่วมทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมที่จัดตั้งขึ้นใหม่เพื่อให้เป็นผู้ดำเนินการโครงการสัมปทานที่ประมูลได้
  หรือดำเนินธุรกิจให้บริการจำหน่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ และบริการข้อมูลข่าวสาร และสาระบันเทิง
  ทั้งในรูปแบบเสียง (Voice) ข้อมูลและภาพ (Non-Voice) ผ่านสื่อประเภทต่างๆ
  รวมทั้งธุรกิจที่เกี่ยวข้องโดยมีนโยบายที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการนั้นๆ อย่างใกล้ชิด
  ทั้งนี้บริษัทมีทุนจดทะเบียน ชำระแล้ว 946,525,490 บาท
  และมีโครงสร้างการถือหุ้นในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม ณ วันที่ 6 มกราคม 2547 ดังนี้