2. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัททาทา สตีล (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน)
ได้จัดทำโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงขึ้นเพื่อส่งเสริมการจัดการความเสี่ยงด้วยวิธีการคาดการณ์ไปข้างหน้า
ซึ่งจะช่วยให้บริษัทสามารถที่จะเผชิญและจัดการกับความเสี่ยงเพื่อบรรเทาผลกระทบจากความเสี่ยงต่างๆ
ได้โดยในขณะเดียวกันก็จะช่วยให้บริษัทสามารถแสวงหาโอกาสที่มีอยู่
เพื่อให้เกิดผลประโยชน์ทางด้านธุรกิจได้ต่อไปอีกด้วย

การที่บริษัทดำรงอยู่ในอุตสาหกรรมเหล็ก
จึงเป็นที่คาดการณ์ได้ว่าบริษัทจะต้องเผชิญกับความเสี่ยงและข้อที่ต้องพิจารณาในหลายด้าน
ด้วยเหตุนี้บริษัทจึงได้จัดทำและรวบรวมความเสี่ยงของธุรกิจทั้งหมด
ตลอดจนดำเนินการวิเคราะห์อย่างละเอียดถึงสภาพแวดล้อมของธุรกิจ สถานการณ์ด้านการตลาด
รวมถึงศักยภาพและความสามารถขององค์กร
โดยในการประชุมคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงจะได้มีการพิจารณาและเปรียบเทียบในปัจจัย
และภารกิจงานด้านต่างๆ ทั้งหมด ประกอบกับสิ่งที่ได้เรียนรู้้หลักๆ ที่บริษัทได้ประสบหรือเผชิญมา
และดำเนินการตรวจสอบความถูกต้องอย่างละเอียดถี่ถ้วนเพื่อกำหนดมาตรการและกลยุทธ์ในการบรรเทาความเสี่ยงดังกล่าวไว้ล่วงหน้า
ทั้งนี้ ได้มีกระบวนการจัดลำดับความสำคัญเร่งด่วนของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ควบคู่ไปกับการมอบหมายงานให้แต่ละส่วนงานรับไปดำเนินการเป็นการเฉพาะเจาะจง
เพื่อให้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ของการบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพสำหรับการประเมินแนวทางในการจัดการความเสี่ยงประเภทต่างๆ
มีดังต่อไปนี้

1. ความเสี่ยงด้านการตลาด

อุตสาหกรรมเหล็กของไทยเผชิญกับความเสี่ยงอย่างมาก
จากความต้องการและราคาของสินค้าที่มีความผันผวนตามฤดูกาล
เช่นเดียวกับในประเทศอื่นที่ต้องประสบความเสี่ยงนี้
ทั้งในด้านราคาวัตถุดิบและราคาของสินค้าสำเร็จรูป
เนื่องจากผลิตภัณฑ์เหล็กทรงยาวมักใช้งานในภาคการก่อสร้างเป็นหลัก
ดังนั้นการเติบโตของอัตราผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศจึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อความผันผวนทางด้านอุปสงค์
นอกจากนั้น จากการที่ประเทศไทยได้ส่งเสริมในเรื่องข้อตกลงการค้าเสรี
จึงเป็นเหตุให้สถานการณ์ทางด้านอุปทานได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงสืบเนื่องมาจากการนำเข้าเหล็กจากต่างประเทศซึ่งนำไปสู่ความผันผวนที่เพิ่มมากขึ้นต่อราคาของผลิตภัณฑ์เหล็กสำเร็จรูป

บริษัทได้ดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมในการบรรเทาและลดผลกระทบด้านลบของความเสี่ยงด้านการตลาด
โดยการมุ่งเน้นที่การสร้างตราสินค้าในสายผลิตภัณฑ์หลักของบริษัท นอกจากนั้น
บริษัทยังได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง
เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งการตลาดในด้านอุตสาหกรรมยานยนต์
ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถลดการพึ่งพิงตลาดด้านการก่อสร้างไม่ให้มีมากจนเกินไป
ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เพิ่มมูลค่าสูงขึ้นนี้จะทำให้มีรายได้ที่เพิ่มมากขึ้น
การที่บริษัทมุ่งเน้นในการเพิ่มสัดส่วนสินค้าเหล็กพิเศษมากขึ้น
จะมีผลโดยตรงต่อการลดความเสี่ยงทางด้านการตลาดได้

ในส่วนของยุทธศาสตร์นั้น
กระบวนการในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่มีกลไกที่เข้มแข็งสำหรับรวบรวมความต้องการเฉพาะด้านของลูกค้า
และมีการออกแบบผลิตภัณฑ์ต่างๆ อย่างล้ำหน้าเพื่อให้ตอบสนองวัตถุประสงค์ในการใช้งานของลูกค้า
โดยในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่างๆ
บริษัทยังได้รับการสนับสนุนจากทรัพยากรที่เชี่ยวชาญทางเทคนิคทั้งในประเทศและจากระดับกลุ่มบริษัท

2. ความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ

การที่ธุรกิจต้องขึ้นอยู่กับราคาของวัตถุดิบเช่นเดียวกับบริษัทผู้ผลิตเหล็กรายอื่นๆ
บริษัทจึงต้องเตรียมป้องกันปัญหาความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวน
ทั้งด้านปริมาณและราคาของวัตถุดิบ หลังจากที่บริษัทตัดสินใจหยุด MBF
ความเสี่ยงของบริษัทจึงจำกัดอยู่ที่เศษเหล็ก ดังนั้น
แนวทางในการบรรเทาและลดปัจจัยความเสี่ยงนี้ของบริษัทก็คือ
การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในเครือข่ายผู้ขายวัตถุดิบภายในประเทศ
เพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่นได้ว่าการรวบรวมเศษเหล็กในประเทศจะเป็นไปอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
นอกเหนือจากนี้แล้วการนำเข้าเศษเหล็กจากต่างประเทศก็เป็นอีกส่วนหนึ่งของเครื่องป้องกัน
ความเสี่ยงด้านวัตถุดิบให้แก่บริษัทได้
เนื่องจากบริษัทได้มีการจัดทำสัญญาและจัดหาเศษเหล็กให้ได้ในเวลาที่เหมาะสม
ซึ่งสามารถช่วยลดความเสี่ยงทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพในช่วงปีที่ผ่านมา
บริษัทได้ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการดำเนินการในด้านนี้และได้รับการสนับสนุนด้านทรัพยากรต่างๆ
เป็นอย่างดีจากระดับกลุ่มบริษัททาทาสตีลด้วยกัน

3. ความเสี่ยงที่เกี่ยวกับเตาถลุงเหล็กหลอมเหลวขนาดเล็ก (MBF)

โครงการเตาถลุงเหล็กขนาดเล็กที่ NTS ได้เริ่มดำเนินการผลิตผลิตภัณฑ์ใหม่ของบริษัท
อย่างไรก็ตามเนื่องจากถ่านโค้กและสินแร่เหล็กมีราคาสูงขึ้นมากอย่างต่อเนื่อง
จึงส่งผลให้บริษัทต้องตัดสินใจหยุดการผลิตของเตาถลุงดังกล่าวนับตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2554
เป็นต้นมา แต่ได้บำรุงรักษาเครื่องจักรอย่างเหมาะสม
บริษัทได้ดำเนินการกับความเสี่ยงที่เป็นไปได้ที่จะเริ่มกลับมาผลิตอีกครั้ง
โดยบริษัทยังคงรักษาความสัมพันธ์อันดีกับผู้ขายวัตถุดิบทุกรายในช่วงที่หยุดเครื่องจักร

4. ความเสี่ยงด้านสุขภาพ ความปลอดภัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน

เช่นเดียวกันกับผู้ผลิตเหล็กในประเทศต่างๆ
ซึ่งกระบวนการผลิตเหล็กจะมีปัจจัยความเสี่ยงต่อสุขภาพความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมในการทำงานอยู่ด้วย
ถึงแม้ว่าการผลิตเหล็กจะไม่มีการใช้วัสดุหรือวัตถุดิบที่เป็นอันตราย
แต่ในกระบวนการผลิตเหล็กจะต้องใช้อุณหภูมิสูงและต้องมีการเคลื่อนย้ายหรือบรรทุกสิ่งของที่มีน้ำหนัก
ดังนั้น ทุกโรงงานซึ่งมีทั้งพนักงานประจำและ
ผู้รับเหมาจึงจำเป็นต้องมีแผนจัดการเพื่อความปลอดภัยที่ครอบคลุมทุกๆ ด้านอย่างสมบูรณ์
ด้วยเหตุนี้บริษัทจึงได้จัดทำโครงการความเป็นเลิศด้านความปลอดภัยขึ้นที่โรงงานทั้งสามแห่ง
ของบริษัท โดยเฉพาะการปฏิบัติตามโครงการควบคุมความเสี่ยงร้ายแรง
เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดจากสภาพการทำงานและวิธีการทำงานที่ไม่ปลอดภัย
ซึ่งได้ดำเนินการอย่างจริงจังตลอดปีที่ผ่านมาการกำหนดให้ผู้รับเหมาปฏิบัติตามแนวทางจัดการความปลอดภัยสำหรับผู้รับเหมาอย่างเข้มงวดเพื่อมุ่งไปสู่
“ความผิดพลาดเป็นศูนย์”
เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งในการปฏิบัติงานที่ปลอดภัยในทุกหน้าที่งานที่มีผู้รับเหมาทำงาน
โครงการความเป็นเลิศในด้านความปลอดภัยนี้ยังได้ขยายจากโรงงานผลิตไปยังสำนักงานของบริษัทอีกด้วย
โดยมีการฝึกซ้อมด้านความปลอดภัยและมีการจัดฝึกอบรมเพื่อสร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วมในเรื่องความปลอดภัยในการทำงานเป็นประจำ

บริษัทและบริษัทย่อยได้กำหนดลำดับความสำคัญเพื่อให้การบริหารจัดการและใช้ทรัพยากรได้เกิดประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ
และมีประสิทธิผล ด้วยการกำหนดกฎระเบียบในการจัดการเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสม
เพื่อลดผลกระทบเชิงลบต่อชุมชนในเรื่องนี้
การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยและกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
กระทรวงอุตสาหกรรม ได้มอบเกียรติบัตรรับรองความทุ่มเทพยายามของ NTS และ SCSC
ในด้านการรักษาสภาพแวดล้อม วัตถุดิบหลักที่นำมาใช้ในการผลิตของทั้งสามโรงงาน ได้แก่
เศษเหล็กมีการนำกลับมาหมุนเวียนใช้ใหม่ได้ทั้งหมด บริษัทได้กำหนดกรอบการทำงานด้าน TPM
และภายใต้โครงสร้างการรายงานของเสีย
ได้กำหนดให้พนักงานต้องดำเนินการชี้บ่งและระบุถึงบริเวณหรือจุดที่ก่อเกิดของเสีย
ตลอดจนต้องดำเนินโครงการเพื่อลดการใช้พลังงานด้วย
ซึ่งบริษัทได้ดำเนินการตรวจสอบการใช้พลังงานเป็นประจำทุกปีโดยกลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากกลุ่มบริษัททาทา
สตีล
การดำเนินการดังที่ได้กล่าวมานี้ได้ช่วยให้เกิดระบบการแจ้งเตือนที่เหมาะสมเมื่อมีความเสี่ยงใดๆ
เกิดขึ้น

5. ความเสี่ยงด้านทรัพยากรบุคคล

สำหรับพื้นที่ซึ่งอยู่นอกเขตอุตสาหกรรมและอยู่ในพื้นที่กรุงเทพซึ่งมีตัวเลขผู้ว่างงานอยู่ในระดับต่ำ
จึงทำให้บริษัทต้องประสบกับความเสี่ยงอย่างเห็นได้ชัดจากอัตราการลาออกของพนักงานที่เพิ่มขึ้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับพนักงานปฏิบัติการ และพนักงานระดับบังคับบัญชาของบริษัท
แต่ความเสี่ยงนี้
โดยปกติจะลดลงเนื่องจากทุกกลุ่มอุตสาหกรรมได้บริหารจัดการเพื่อการรักษาทรัพยากรบุคคล
สำหรับบริษัทเองก็ได้ส่งเสริมและเปิดโอกาสให้พนักงานสามารถเติบโตก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
พร้อมๆ ไปกับการพัฒนาบุคลากรอย่างกว้างขวางทั้งในด้านการปฏิบัติงานในหน้าที่งานโดยตรง
และด้านการจัดการต่างๆ ทั้งนี้ เพื่อเพิ่มความรู้
ความสามารถและศักยภาพของพนักงานและทำให้พนักงานทำงานกับบริษัทต่อไป
ในปีที่ผ่านมาบริษัทได้ริเริ่มจัดทำโครงการพัฒนาผู้นำเพื่ออนาคตเพื่อให้โอกาสพนักงานสามารถมีความเติบโตและพัฒนาตนเองในหน้าที่การงานได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ บริษัทยังได้จัดทำระบบบริหารจัดการความรู้และระบบงาน IT
ที่เก็บรวบรวมความรู้ของพนักงานให้อยู่กับองค์กร
เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้จากการสูญเสียทรัพยากรบุคคลที่สำคัญของบริษัทไป

6. ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ

ความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศจะส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อความสามารถในการสร้างผลกำไรของธุรกิจโดยเฉพาะในรูปของการเพิ่มขึ้นของการจัดซื้อจากต่างประเทศถึงแม้ว่าอาจจะดูเล็ก
น้อยเมื่อเปรียบเทียบกับยอดรวมรายได้จากการประกอบธุรกิจทั้งหมดของบริษัทแต่บริษัทก็ได้กำหนดปัจจัยความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศดังกล่าวไว้
ซึ่งบริษัทได้บริหารโดยการใช้มาตรการที่สอดคล้องกับกลยุทธ์
ในการป้องกันความเสี่ยงอย่างเป็นรูปธรรมซึ่งมีการกำกับดูแลและติดตามผลโดยคณะกรรมการทางการเงินระดับภูมิภาค
และกำหนดให้มีกลไกในการรายงานให้คณะกรรมการบริษัททราบอย่างเป็นทางการด้วย

7. ความเสี่ยงเกี่ยวกับภัยธรรมชาติ

จากการที่สำนักงานใหญ่และโรงงานตั้งอยู่ใน 4
พื้นที่แตกต่างกันความเสี่ยงของบริษัทต่อภัยทางธรรมชาติจึงอยู่ในระดับปานกลางในช่วงเหตุการณณ์อุทกภัยของปีที่ผ่านมา
โรงงานผลิตเหล็กของบริษัทที่จังหวัดสระบุรีได้รับการป้องกันเป็นอย่างดีเพื่อไม่ให้ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม
ถึงแม้ว่าจะต้องปิดทำการสืบเนื่องจากน้ำท่วมบริเวณที่พักอาศัยของพนักงาน
สำหรับอีกสองโรงงานทางภาคตะวันออกของไทยไม่ได้รับผลกระทบแต่อย่างใด อย่างไรก็ดี
บริษัทตระหนักถึงความเสี่ยงในการดำเนินงานในเขตนิคมอุตสาหกรรม
และด้วยเหตุนี้จึงได้ทำประกันภัยให้ครอบคลุมความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติต่างๆ
ตลอดจนบริษัทได้กำหนดให้มีขั้นตอนปฏิบัติในการจัดการกับภาวะฉุกเฉินขึ้นสำหรับทุกโรงงาน
และได้มีการจัดการฝึกซ้อมรับมือเป็นระยะๆ
เพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถปฏิบัติตามขั้นตอนดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพในกรณีที่มีการหยุดชะงักของธุรกิจบริษัทก็สามารถแก้ไขได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โดยการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานอย่างยืดหยุ่นได้
เพื่อให้สามารถปรับเปลี่ยนและโยกการผลิตระหว่างโรงงานทั้งสามแห่งได้อย่างคล่องตัว