12.0 ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

  12.1.1 สรุปรายงานการสอบบัญชี 3 ปี

+-----------------+------------------+----------+----------+----------+
| ชื่อผู้สอบบัญชี       | สำนักงานสอบบัญชี    | 2543     | 2544     | 2545     |
+-----------------+------------------+----------+----------+----------+
| นายนิรันดร์        | บจก. เคพีเอ็มจี     | ไม่แสดง   | ไม่แสดง   | ไม่แสดง   |
| ลีลาเมธวัฒน์       | ออดิท             | ความเห็น⁽ | ความเห็น⁽ | ความเห็น⁽ |
|                 |                  | ¹⁾       | ¹⁾       | ¹⁾       |
|                 | (ประเทศไทย)      |          |          |          |
+-----------------+------------------+----------+----------+----------+

  (1) เหตุผลในการไม่แสดงความเห็น

  ผู้สอบบัญชีไม่แสดงความเห็นต่องบการเงินประจำปี 2544 และ 2545
  มีสาเหตุหลักมาจากประเด็นความไม่แน่นอนเกี่ยวกับปัญหาการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องและผลสำเร็จของการฟื้นฟูกิจการของบริษัทฯ
  โดยมีประเด็นที่ไม่แสดงความเห็น ดังนี้

  1. ประเด็นราคา อาคาร และเครื่องจักรที่ได้ประเมินเมื่อปี 2540 อาจไม่สะท้อนราคายุติธรรม

  เนื่องจากผู้ประเมินอิสระประเมินราคาสินทรัพย์ในส่วนของอาคารและเครื่องจักรเฉพาะโรงงานผลิต
  ปูนซีเมนต์เมื่อเดือนธันวาคม 2540 ได้กำหนดอายุการใช้งานอาคารและเครื่องจักรระหว่าง
  25-30 ปี โดยใช้วิธีการประเมินด้วยราคาทดแทนของเครื่องจักรและอาคาร (Replacement
  cost)
  โดยมีเงื่อนไขว่าอายุการใช้งานของเครื่องจักรและอาคารจะเพิ่มขึ้นหากได้รับการบำรุงรักษาและปรับปรุงที่ดี

  ทั้งนี้ ส่วนเกินทุนจากการตีราคาสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545 มีจำนวน 24,635
  ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯ
  เชื่อว่าราคาประเมินดังกล่าวเป็นที่เชื่อถือได้ประกอบกับมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 32 เรื่องที่ดิน
  อาคาร และอุปกรณ์ บริษัทฯ สามารถทำการประเมินใหม่ได้ภายในทุก 5 ปี ซึ่งบริษัทฯ
  จะทำการประเมินราคาสินทรัพย์ใหม่ในปี 2546

  บริษัทฯ มีความมั่นใจว่าหากบริษัทฯ ประเมินราคาสินทรัพย์ใหม่
  ไม่น่าเกิดความแตกต่างจากมูลค่าที่บริษัทฯ ได้บันทึกบัญชีไว้ในปัจจุบันมากนัก เนื่องจากบริษัทฯ
  ได้ซื้อเครื่องจักรดังกล่าวจากผู้ผลิตในประเทศเยอรมันเป็นสกุลเหรียญสหรัฐและเงินมาร์คเยอรมัน
  (ปัจจุบันได้เปลี่ยนมาใช้เงินสกุลยูโรแทน) ณ อัตราแลกเปลี่ยนประมาณ 17-18 บาทต่อ1
  มาร์คเยอรมัน และ 25 บาทต่อ 1 เหรียญสหรัฐ ต่อมาบริษัทฯ
  ได้ประเมินราคาอาคารและเครื่องจักรเฉพาะส่วนโรงงานผลิตปูนซีเมนต์ใหม่ ณ
  ระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาท 46-48 บาท ต่อ 1 เหรียญสหรัฐ
  และถึงแม้ว่าปัจจุบันระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทได้แข็งขึ้นอยู่ที่ระดับประมาณ 43 บาทต่อ 1
  เหรียญสหรัฐ
  อย่างไรก็ตามเงินสกุลยูโรได้แข็งค่าขึ้นเมื่อเทียบกับเงินเหรียญสหรัฐและเงินบาทเช่นกัน บริษัทฯ
  เชื่อว่าหากมีการประเมินราคา โรงงานใหม่จะมีมูลค่าไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ

  2. ประเด็นการประเมินอายุการใช้งานของอาคาร เครื่องจักร
  และสินทรัพย์อื่นที่เกี่ยวข้องแตกต่างจากอายุการใช้งานที่ประมาณการโดยผู้ประเมินอิสระ

  ตามที่กล่าวข้อ 1 ผู้ประเมินอิสระได้กำหนดอายุการใช้งานของอาคารและเครื่องจักรของบริษัทฯ
  ระหว่าง 25-30 ปี
  โดยมีเงื่อนไขว่าอายุการใช้งานของอาคารและเครื่องจักรจะเพิ่มขึ้นหากได้รับการบำรุงรักษาและปรับปรุงที่ดี
  ทั้งนี้ บริษัทฯ มีโรงงานผลิตซีเมนต์ 3 สายการผลิต
  โดยตัดค่าเสื่อมราคาสำหรับเครื่องจักรและโรงงานซีเมนต์ เป็นเวลา 20 ปีสำหรับ 1
  สายการผลิตและ 40 ปี สำหรับ 2 สายการผลิต
  อายุการใช้งานของเครื่องจักรดังกล่าวพิจารณาจากเครื่องจักรที่ผลิตนำเข้าจากประเทศเยอรมันเป็นเครื่องจักรที่ทันสมัย
  และไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีมากนัก
  นอกจากนี้อาคารผลิตปูนซีเมนต์ส่วนใหญ่เป็นคอนกรีต อายุการใช้งานจึงยาวนาน
  เมื่อเทียบกับโรงงานซีเมนต์อื่นๆ ที่ทำการผลิตมากว่า 50 ปี ซึ่งปัจจุบันก็ยังคงใช้งานผลิตอยู่

  นอกจากนี้บริษัทฯ มีนโยบายในการบำรุงรักษาเครื่องจักรอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง
  โดยมีค่าใช้จ่ายการบำรุงรักษาเฉลี่ยปีละประมาณ 800 ล้านบาท
  จึงมั่นใจว่าอายุการใช้งานจะมีอายุไม่ต่ำกว่า 40 ปี

  3. ประเด็นการไม่ตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าสำหรับรายการเงินลงทุนและลูกหนี้กับบริษัทผู้ถือหุ้น
  บริษัทร่วม และบริษัทที่เกี่ยวข้องจำนวน 1,516 ล้านบาท

  รายการระหว่างกันกับบริษัทที่เกี่ยวข้อง โดยมีมูลค่าเงินลงทุนในบริษัท ไนเตรทไทย จำกัด
  จำนวน 955.7 ล้านบาท (ผลประกอบการของไนเตรทไทยในปี 2545 มีกำไรสุทธิ 207
  ล้านบาท และผู้สอบบัญชีได้แสดงความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไข) และในบริษัท
  อุตสาหกรรมปิโตรเคมิกัลไทย จำกัด (มหาชน) จำนวน 234.7
  (ซึ่งได้ตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าเงินลงทุนในหุ้นสามัญเป็นจำนวน 1,576 ล้านบาท
  โดยบันทึกเป็นขาดทุนในงบกำไรขาดทุนของบริษัทฯ ในปี 2543 แล้ว
  และได้บันทึกมูลค่าเงินลงทุนดังกล่าวตามราคาตลาด) โดยมูลค่าเงินลงทุนใน 2 บริษัทรวมทั้งสิ้น
  1,190.4 ล้านบาท ขณะที่มูลค่าเงินลงทุนในบริษัทอื่นที่ได้ทำการปรับโครงสร้างหนี้จำนวน 2
  บริษัท (บริษัท อุตสาหกรรมเหล็กกล้าไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัท อุตสาหกรรมสหธัญญพืช
  จำกัด) มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 302.6 ล้านบาท(คิดเป็นร้อยละ 0.46
  ของมูลค่าสินทรัพย์รวมของบริษัทฯ) ซึ่งบริษัทฯ
  เชื่อว่าการปรับโครงสร้างหนี้ที่แล้วเสร็จย่อมแสดงว่าบริษัทดังกล่าวมีศักยภาพที่จะชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ได้และมีมูลค่ากิจการมากกว่ามูลค่าตามบัญชีของบริษัทนั้นๆ
  ในปัจจุบัน
  ดังนั้นจึงคาดว่ามูลค่ากิจการที่จะได้รับคืนในอนาคตจะสูงกว่ามูลค่าตามบัญชีของบริษัทดังกล่าว
  บริษัทฯ จึงมิได้ตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุนในบริษัทดังกล่าว
  ส่วนรายการอื่นกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกันเป็นธุรกรรมการค้าปกติตามราคาตลาด

  4. ประเด็นการไม่บันทึกภาระหนี้สินเกี่ยวกับการสั่งซื้อเครื่องจักรไว้ในงบการเงิน

  ช่วงก่อนเกิดภาวะวิกฤตทางเศรษฐกิจในปี 2540 บริษัทฯ ได้ขยายโรงงานผลิตซีเมนต์ โรงที่ 4
  โดยได้ลงทุนก่อสร้างอาคารและโครงสร้างพื้นฐานเป็นจำนวนเงินประมาณ 3,000 ล้านบาท
  โดยได้สั่งซื้อเครื่องจักรจากประเทศเยอรมัน ต่อมาในปี 2540 ได้เกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ
  ส่งผลให้ธนาคารที่ให้สินเชื่อเพื่อโครงการซื้อเครื่องจักรหยุดการปล่อยสินเชื่อ
  ซึ่งต่อมาผู้มาผู้จำหน่ายและผู้ให้บริการทางวิศวกรรมได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้จากบริษัทฯ
  ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ซึ่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งให้บริษัทฯ
  ชำระหนี้ตามสัญญาซื้อเครื่องจักร ปัจจุบัน บริษัทฯ
  ได้ยื่นคำคัดค้านคำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และศาลต่อศาลฎีกา
  ว่าสัญญาจัดจำหน่ายและสัญญาทางวิศวกรรมยังไม่มีผลบังคับใช้
  เนื่องจากเงื่อนไขบังคับก่อนของสัญญายังไม่ได้ปฏิบัติตามจนเสร็จสมบูรณ์ บริษัทฯ
  จึงไม่มีหน้าที่ต้องชำระหนี้ตามสัญญานอกจากนี้ในกรณีที่ผู้จำหน่ายและผู้ให้บริการทางวิศวกรรมจะมีสิทธิรับชำระหนี้ได้
  ก็ต่อเมื่อได้ส่งมอบเครื่องจักรและให้บริการทางวิศวกรรมแก่บริษัทฯ
  ตามสัญญาจัดจำหน่ายและสัญญาทางวิศวกรรมเท่านั้น

  5. ประเด็นสัญญาเช่าที่ดินจากบริษัทที่เกี่ยวข้องระยะเวลา 30 ปี
  ยังไม่ได้รับการจดทะเบียนกับกรมที่ดิน

  ภายหลังจากที่บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้ทำสัญญาแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาเช่า 30 ปีกับบริษัทที่เกี่ยวข้อง
  บริษัทฯ ได้มีเจตนาที่จะนำสัญญาดังกล่าวไปจดทะเบียนกับกรมที่ดิน อย่างไรก็ตาม
  ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน) ในฐานะเจ้าหนี้มีหลักประกันของบริษัท พรชัยวิสาหกิจ
  จำกัด ซึ่งเป็นผู้ถือหลักประกันในที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งเป็นอาคารที่บริษัทฯ ทำการเช่า
  ไม่ให้ความยินยอมต่อบริษัทฯ ในฐานะผู้เช่าดำเนินการจดทะเบียนสัญญาเช่ากับกรมที่ดิน
  จึงทำให้บริษัทฯ ไม่สามารถดำเนินการจดทะเบียนสัญญาเช่าดังกล่าวกับกรมที่ดินได้

  อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ เชื่อว่าทั้งบริษัทฯ ในฐานะผู้เช่า และบริษัท พรชัยวิสาหกิจ จำกัด
  ในฐานะผู้ให้เช่า ตลอดจนธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน)
  ในฐานะธนาคารผู้ถือหลักประกันยังคงมีผลประโยชน์ร่วมกัน คือ บริษัทฯ
  สามารถเช่าอาคารได้ในราคาต่ำกว่าราคาตลาดและชำระค่าสาธารณูปโภคส่วนกลางในอัตราต่ำกว่าผู้เช่าทั่วไป
  ขณะที่บริษัท พรชัยวิสาหกิจ
  จำกัดเองก็ได้รับผลประโยชน์จากค่าเช่ารายเดือนเพื่อนำไปชำระหนี้ต่อธนาคารในฐานะผู้ให้กู้
  ซึ่งจะส่งผลให้ทุกฝ่ายจะยังคงรักษาผลประโยชน์ร่วมกัน

  อย่างไรก็ตาม หากบริษัทฯ สามารถทำการเพิ่มทุนได้สำเร็จภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2546
  และไม่มีเรื่องอื่นที่มีผลกระทบต่องบการเงินอย่างเป็นสาระสำคัญ
  ผู้สอบบัญชีก็จะสามารถเสนอรายงานอย่างมีเงื่อนไขต่องบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะของบริษัทฯได้ภายหลังการเพิ่มทุนแล้วเสร็จ
  (ตามเอกสารแนบ 5)

  12.1.2 ตารางสรุปงบการเงินรวมและอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ

  ------------------------------- ------------- ------------- -------------
  งบการเงินรวม                     2543          2544          2545

  หน่วย : ล้านบาท                                               

  รายได้รวม                        14,925        20,758        15,680

  รายได้จากการขาย                  14,096        15,542        14,462

  กำไรขั้นต้น                        3,501         4,177         3,395

  กำไรสุทธิ                         (7,294)       2,522         (1,491)

                                                              

  สินทรัพย์รวม                       74,432        69,389        65,650

  หนี้สินรวม                         57,532        54,171        53,050

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                     16,900        15,217        12,600

                                                              

  อัตราส่วนทางการเงิน                                            

  อัตรากำไรขั้นต้น (%)                25            27            23

  อัตรากำไรสุทธิ (%)                 (49)          12            (10)

  กำไรสุทธิต่อหุ้น (บาท)               (14.37)       4.97          (2.94)

  มูลค่าตามบัญชีต่อหุ้น (บาท)            33.30         29.98         24.83

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)  3.40          3.56          4.21
  ------------------------------- ------------- ------------- -------------

  รายละเอียดงบดุล งบกำไรขาดทุน งบกระแสเงินสด และอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ
  แสดงในเอกสารแนบ 6

12.2 การวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.2.1 ผลการดำเนินงาน

  ในปี 2545
  ปริมาณขายของผลิตภัณฑ์ซีเมนต์และผลิตภัณฑ์คอนกรีตผสมเสร็จได้ขยายตัวอย่างต่อเนื่องตามภาวะอุตสาหกรรมก่อสร้างโดยเฉพาะการขยายตัวของโครงการก่อสร้างภาคเอกชน
  รวมทั้งโครงการใหญ่ของภาครัฐที่ยังมีอยู่อย่างต่อเนื่อง โดยบริษัทฯ
  ได้เน้นการขยายตัวของธุรกิจซีเมนต์สำหรับตลาดในประเทศ
  เนื่องจากมีอัตรากำไรที่สูงกว่าในตลาดต่างประเทศ อย่างไรก็ตามในปี 2545
  มีการแข่งขันด้านราคาขายปูนซีเมนต์ที่รุนแรงมากในช่วงไตรมาสแรกของปี
  จึงทำให้รายได้จากการขายซีเมนต์ของ บริษัทฯ ลดต่ำลง
  ขณะที่รายได้จากการขายคอนกรีตผสมเสร็จได้ปรับตัวสูงขึ้นแม้ราคาขายโดยเฉลี่ยในปี 2545
  จะลดต่ำลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

  ส่วนปริมาณขายผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติก LDPE / EVA ก็ได้ขยายตัวสูงขึ้น
  ตามการขยายตัวของความต้องการบริโภคในประเทศเช่นกัน อย่างไรก็ตามราคาขายเฉลี่ยในปี
  2545 ได้ลดต่ำลงเมื่อเทียบกับปี 2544
  จึงทำให้รายได้จากการขายเม็ดพลาสติกลดลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

  ทั้งนี้บริษัทฯ มีรายได้รวมจำนวน 15,680 ล้านบาท ในปี 2545 ลดลงร้อยละ 24.46
  จากจำนวน 20,758 ล้านบาท ในปี 2544 เนื่องจากในปี 2544 บริษัทฯ มีการรับรู้กำไรจำนวน
  4,004 ล้านบาท จากการจำหน่ายเงินลงทุนในบริษัทร่วม ขณะที่ปี 2545
  ไม่มีรายการพิเศษดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้ บริษัทฯ มีรายได้จากการขายในปี 2545 เท่ากับ
  14,462 ล้านบาท ลดลงจาก 15,542 ล้านบาทในปี 2544 เนื่องจากในปี 2545
  มีการแข่งขันที่รุนแรงในธุรกิจซีเมนต์ทำให้ราคาขายปูนซีเมนต์ลดลงในช่วงต้นปี
  อย่างไรก็ตามปัจจุบันราคาปูนซีเเมนต์ได้ปรับตัวสูงขึ้นตามการขยายตัวของธุรกิจการก่อสร้างโดยเฉพาะภาคเอกชน
  และโครงการใหญ่ของภาครัฐ

  บริษัทฯ มีค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยที่ลดลงอย่างมากจาก 3,214 ล้านบาท ในปี 2544 เป็น 2,339
  ล้านบาท ใน ปี 2545 คิดเป็นส่วนที่ลดลงจำนวน 875 ล้านบาท
  เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่ลดต่ำลงและภาระเงินต้นที่ ลดต่ำลงเนื่องจากบริษัทฯ
  ได้ทำการชำระคืนเงินต้นบางส่วน

  บริษัทฯ มีผลขาดทุนสุทธิจำนวน 1,490 ล้านบาทในปี 2545 เทียบกับกำไรสุทธิจำนวน 2,522
  ล้านบาทในปี 2544 โดยมีขาดทุนสุทธิต่อหุ้นในปี 2545 จำนวน 2.94 บาท
  ลดลงเมื่อเทียบกับกำไรสุทธิต่อหุ้นจำนวน 4.97 บาท ในปี 2544
  เนื่องจากภาระดอกเบี้ยจ่ายเป็นหลัก
  ซึ่งกรณีไม่นับรวมรายได้จากการขายเงินลงทุนในบริษัทร่วมในปี 2544 บริษัทฯ
  จะมีผลการดำเนินงานในปี 2545 ใกล้เคียงกันกับปีที่ผ่านมา

  ทั้งนี้บริษัทฯ คาดว่า ภายหลังการเพิ่มทุนขั้นต่ำจำนวน 180 ล้านเหรียญสหรัฐแล้วเสร็จ
  จะส่งผลให้ บริษัทฯ มีภาระดอกเบี้ยจ่ายลดต่ำลง ซึ่งจะทำให้ผลประกอบการของบริษัทฯ
  ดีขึ้นในที่สุด

12.2.2 ฐานะการเงิน

  บริษัทฯ มีสินทรัพย์รวมในปี 2545 จำนวน 65,650 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 5.39 จากจำนวน
  69,389 ล้านบาท ในปี 2544 เนื่องจากการลดลงของเงินสด เงินลงทุนชั่วคราว ลูกหนี้การค้า
  รวมทั้งค่าเสื่อมราคา และการลดลงของสินค้าคงเหลือ

  ด้านหนี้สินรวมในปี 2545 มีจำนวน 53,050 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 2.07 จากจำนวน 54,171
  ล้านบาท ในปี 2544 เนื่องจากบริษัทฯ ได้ทำการชำระคืนหนี้เงินต้นมูลค่าเทียบเท่า 50
  ล้านเหรียญสหรัฐ ให้แก่เจ้าหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

  ส่วนของผู้ถือหุ้นในปี 2545 มีจำนวน 12,600 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 17.2 จากจำนวน
  15,217 ล้านบาท ในปี 2544 เนื่องจากผลขาดทุนสุทธิจำนวน 1,491 ล้านบาทในปี 2545
  โดยบริษัทฯ มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนในระดับ 4.21 เท่า ในปี 2545 เพิ่มขึ้นจาก 3.56 เท่าในปี
  2544

  ทั้งนี้บริษัทฯ ยังคงมีสภาพคล่องในการดำเนินธุรกิจก่อนกิจกรรมทางการเงินเพิ่มขึ้นอย่างมาก
  โดยมี เงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 1,248 ล้านบาท ในปี 2545
  เพิ่มขึ้นจากจำนวน 239 ล้านบาท ในปี 2544

  บริษัทฯ คาดว่าสถานการณ์เศรษฐกิจในปี 2546 จะขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
  ซึ่งจะส่งผลให้ความต้องการผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์รวมทั้งคอนกรีตผสมเสร็จ
  และผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกเพิ่มสูงขึ้น ในส่วนของตลาดต่างประเทศบริษัทฯ
  จะเน้นการขยายฐานลูกค้าในตลาดใหม่ เพื่อขยายตลาดและลดแรงกดดันด้านราคา
  โดยจะเน้นการขายผลิตภัณฑ์ที่ให้อัตรากำไรสูง