+-----------------------------------------------------------------------+
| 1.  ปัจจัยความเสี่ยง                                                      |
+-----------------------------------------------------------------------+

ปตท.
ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอก
โดยถือว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของทุกกระบวนการในการดำเนินธุรกิจของ
ปตท. และต้องมีความเชื่อมโยงกันทุกระดับ จึงได้กำหนดเป็นนโยบายบริหารความเสี่ยงทั่วองค์กร
(Enterprise Risk Management) ที่พนักงานทุกคนต้องปฏิบัติตาม
และมีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee)
ทำหน้าที่บริหารความเสี่ยงในภาพรวมให้เกิดประสิทธิผลสูงสุด
สำหรับความเสี่ยงในระดับองค์กรจะมีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบผ่านคณะกรรมการจัดการคณะต่างๆ
ของ ปตท.
และความเสี่ยงในการปฏิบัติงานจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บริหารที่รับผิดชอบการปฏิบัติงานนั้นๆ
โดยถือเป็นหน้าที่รับผิดชอบของทุกหน่วยงานในการจัดการและควบคุมความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ซึ่งมีการระบุไว้อย่างชัดเจนในคำบรรยายหน้าที่งาน (Functional Description)
ของทุกหน่วยงาน

การลงทุนในหุ้นสามัญของ ปตท.
ผู้ลงทุนควรพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงหลักที่เกิดจากลักษณะการประกอบธุรกิจของ ปตท. ทั้งนี้
นอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ปรากฏในเอกสารฉบับนี้ อาจมีความเสี่ยงอื่นๆ ซึ่ง ปตท.
ไม่อาจทราบได้ในขณะนี้หรือเป็นความเสี่ยงที่ ปตท.
พิจารณาในขณะนี้ว่าไม่มีผลกระทบในสาระสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจของ ปตท.
สำหรับข้อมูลปัจจัยความเสี่ยงที่อ้างอิงถึงรัฐบาลหรือข้อมูลเศรษฐกิจของประเทศไทยในภาพรวม
ข้อมูลดังกล่าวได้มาจากข้อมูลที่เปิดเผยโดยรัฐบาลและแหล่งข้อมูลอื่นๆ โดย
ปตท.มิได้ตรวจทานข้อมูลดังกล่าว ดังนั้น ในการลงทุน ผู้ลงทุนจึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ
โดยปัจจัยความเสี่ยงหลักๆ ดังกล่าวสามารถจำแนกได้ดังนี้

1.1 สัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติทุกฉบับมีเงื่อนไขแบบ Take-or-Pay 

ในการจัดหาก๊าซธรรมชาติ ปตท. ได้มีการทำสัญญาซื้อก๊าซธรรมชาติกับผู้ขายก๊าซธรรมชาติ
ซึ่งสัญญาดังกล่าว
ทุกฉบับมีการกำหนดปริมาณการซื้อก๊าซธรรมชาติรายปีขั้นต่ำที่ ปตท. จะต้องรับซื้อ
โดยหากในปีสัญญาใด ปตท ไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ครบตามปริมาณขั้นต่ำที่กำหนดไว้ในสัญญา
ปตท.จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่ได้รับ (Take-or-Pay) โดยที่
ปตท.มีสิทธิรับปริมาณก๊าซธรรมชาติที่ได้ชำระไปแล้วนั้นในปีต่อๆ ไป
โดยไม่ต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติอีก (Make-Up) ทั้งนี้ ในปีที่
ปตท.จะใช้สิทธิในการรับปริมาณก๊าซธรรมชาติดังกล่าว ปตท.จะต้องรับซื้อก๊าซ
ธรรมชาติให้ได้ครบตามปริมาณซื้อก๊าซธรรมชาติขั้นต่ำตามสัญญาในปีนั้นๆ ก่อน

ปตท
ได้ชำระค่าก๊าซธรรมชาติให้แก่ผู้ขายก๊าซธรรมชาติจากแหล่งยาดานาและเยตากุนในสหภาพเมียนมาร์ตามเงื่อนไข
Take-or-Pay ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2541 จนถึงปี 2544 เป็นจำนวนเงินรวม 36,265.8 ล้านบาท
โดยมีสาเหตุเนื่องจากความล่าช้าในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าราชบุรีและโครงการท่อส่งก๊าซราชบุรี-วังน้อย
ประกอบกับความต้องการใช้ก๊าซ
ธรรมชาติที่ลดลงเนื่องจากเกิดความตกต่ำทางเศรษฐกิจ ทั้งนี้ คณะรัฐมนตรีได้มีมติในเดือน
กรกฎาคม 2543 ให้ ปตท. ชำระค่าก๊าซธรรมชาติดังกล่าวตามเงื่อนไข Take-or-Pay
ให้แก่ผู้ขายก๊าซธรรมชาติ โดยการกู้ยืมเงินหรือระดมทุนเพื่อชำระภาระ Take-or-Pay ก่อน
รวมทั้งทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการจัดสรรให้หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องร่วมกันรับผิดชอบ
ค่าดอกเบี้ยที่เกิดขึ้นจากภาระ Take-or-Pay
และกำไรหรือขาดทุนที่เกิดจากผลต่างของราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับปริมาณที่ ปตท.
ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้วกับราคาก๊าซธรรมชาติ ณ วันที่รับก๊าซธรรมชาติจริง โดย ปตท.
รับภาระร้อยละ 11.4
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) รับภาระร้อยละ 12.8 และส่วนที่เหลืออีกร้อยละ
75.8 ลูกค้าผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติจะเป็นผู้รับภาระ
(ตามหลักการที่กล่าวไว้ในหัวข้อการประกอบธุรกิจของแต่ละธุรกิจ : ธุรกิจก๊าซธรรมชาติ) ทั้งนี้
อัตรา
ดอกเบี้ยของเงินกู้ยืมเพื่อภาระ Take-or-Pay ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2541 จนถึงปี 2544
อยู่ในระหว่างร้อยละ 3.485-8.745 ต่อปี อย่างไรก็ตาม ระหว่างปี 2544 - ปี 2546
ปตท.สามารถรับก๊าซธรรมชาติจากแหล่งยาดานาและเยตากุนได้เกินกว่าปริมาณขั้นต่ำที่ต้องรับ
(Make-up) มีผลให้เงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซธรรมชาติลดลงเป็นจำนวนสะสมรวม 3,587.5
ล้านบาท ดังนั้น ยอดเงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซ จึงมียอดสุทธิ 32,678.3 ล้านบาท
ดังปรากฏอยู่ในงบดุลของ ปตท. ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

จากประมาณการความต้องการและแนวโน้มราคาของก๊าซธรรมชาติ
ปตท.คาดว่าจะสามารถรับก๊าซธรรมชาติจากแหล่งยาดานาและเยตากุนในส่วนของ Make Up
ได้หมดภายในปี 2553 และ 2550 ตามลำดับ โดย ปตท. ได้รับความ
ร่วมมือจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติในการดำเนินการเพื่อให้
ปตท.สามารถเร่งรัดการรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่ได้ชำระไปแล้วคืนกลับมาเร็วกว่ากำหนด

อย่างไรก็ตาม
ในกรณีที่ภาวะเศรษฐกิจและความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติไม่ได้เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้
ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า

-   ปตท. จะต้องชำระเงินค่าก๊าซธรรมชาติที่อาจเกิดขึ้นตามเงื่อนไข Take-or-Pay
    ในอนาคตอีกหรือไม่

-   ปตท.จะสามารถจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้วเมื่อใดและที่ราคาเท่าใดหรือ
    ค่าดอกเบี้ยที่เกิดจากภาระ Take-or-Pay ที่จัดสรรให้กับ กฟผ.
    และผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติรายอื่นจะถูกชดเชยได้ครบถ้วนเมื่อใด

-   รัฐบาลจะเปลี่ยนแปลงนโยบายซึ่งจะส่งผลกระทบต่อ ปตท.
    ในอันที่จะได้รับการชดเชยค่าดอกเบี้ยที่เกิดจากภาระ Take-or-Pay ที่จัดสรรให้กับ กฟผ.
    และผู้ใช้ก๊าซธรรมชาติรายอื่นหรือไม่

-   ผู้ขายก๊าซธรรมชาติจะสามารถส่งก๊าซธรรมชาติในปริมาณที่ ปตท. ได้ชำระล่วงหน้าไปแล้ว
    ในภายหน้า
    ได้หรือไม่
    หรือจะเกิดเหตุที่ทำให้การส่งก๊าซธรรมชาติจากสหภาพเมียนมาร์ชะงักหรือหยุดลงหรือไม่

ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตดังที่ระบุข้างต้น หรือปัญหาที่อาจเกิดขึ้นตามเงื่อนไข Take-or-Pay
หรือปัญหา
ทางการเงิน หรือความสามารถในการรับก๊าซธรรมชาติส่วนที่ได้ชำระไปแล้วตามเงื่อนไข
Take-or-Pay ดังกล่าว อาจส่ง
ผลกระทบต่อฐานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ปตท. ได้

1.2 การปรับเปลี่ยนอัตราค่าผ่านท่อและค่าตอบแทนในการจัดหาและจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ

ราคาก๊าซธรรมชาติที่ ปตท.
จำหน่ายให้แก่กลุ่มลูกค้าผู้ผลิตไฟฟ้าซึ่งเป็นลูกค้าส่วนใหญ่นั้นอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐบาล
ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ราคาเนื้อก๊าซธรรมชาติ และอัตราค่าผ่านท่อ
โดยราคาเนื้อก๊าซธรรมชาติ ได้แก่ ผลรวมของราคาเฉลี่ยของเนื้อก๊าซธรรมชาติที่ ปตท.
รับซื้อจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติบวกกับค่าตอบแทนในการจัดหาและจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
สำหรับอัตราค่าผ่านท่อซึ่งคำนวณโดยอิงกับประมาณการความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติของลูกค้านั้น
ประกอบด้วย (1) ค่าบริการส่วนของต้นทุนคงที่ (Demand Charge)
ซึ่งครอบคลุมค่าใช้จ่ายในการลงทุนและค่าใช้จ่ายคงที่ในการดำเนินการซึ่งมีการกำหนดให้อัตราผลตอบแทนเงินลงทุนในส่วนทุนของผู้ถือหุ้นไว้อย่างชัดเจน
และ
(2) ค่าบริการส่วนของต้นทุนผันแปร (Commodity Charge)
ซึ่งคำนวณจากค่าใช้จ่ายผันแปรของการขนส่งก๊าซธรรมชาติ

ปัจจุบัน ปตท. ได้รับอนุมัติ อัตราค่าผ่านท่อ
และค่าตอบแทนในการจัดหาและจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
โดยมีคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (“กพช.”) และสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน
(สนพ.)[1]¹ เป็นผู้อนุมัติ

อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ รัฐบาล และ/หรือ
องค์กรกำกับ
ดูแลอิสระที่จะจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติประกอบกิจการพลังงาน อาจทบทวนอัตราค่าผ่านท่อ
และ/หรือ ค่าตอบแทนในการจัดหาและจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ รวมทั้ง ในอนาคต
อัตราค่าผ่านท่อและค่าตอบแทนในการจัดหาและจัดจำหน่าย
ก๊าซธรรมชาติอาจมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการเติบโตของธุรกิจ ฐานะทางการเงิน
และผลประกอบการของ ปตท.

1.3 การพึ่งพา กฟผ. ในฐานะลูกค้ารายใหญ่ 

รายได้จากการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติให้กับ กฟผ. คิดเป็นร้อยละ 14.9 , 13.9 และ 11.0
ของรายได้จากการขายของ ปตท. และบริษัทย่อย สำหรับปี 2544 ปี 2545 และปี 2546
ตามลำดับ ทำให้กระแสเงินสดที่ ปตท.
จะได้รับเพื่อนำไปชำระค่าซื้อก๊าซธรรมชาติจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติ อิงอยู่กับ กฟผ. อย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนั้น ในสัญญาขายก๊าซธรรมชาติหลักที่ ปตท.ทำไว้กับ กฟผ. ในปี 2539
แม้จะไม่มีการกำหนดเงื่อนไขแบบ Take-or-Pay แต่ได้มีการกำหนดเงื่อนไขไว้ว่า
กฟผ.จะต้องชำระค่าปรับในอัตราร้อยละ 50 ของราคาเนื้อก๊าซ
ธรรมชาติในเดือนนั้นตามปริมาณที่รับไม่ครบ ในกรณีที่
กฟผ.จงใจไม่รับก๊าซธรรมชาติในปริมาณตามที่กำหนดในสัญญาในแต่ละเดือน
โดยไปใช้เชื้อเพลิงทดแทนอื่นหรือซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าอื่น ซึ่งหาก กฟผ.ปรับลดปริมาณการรับก๊าซ
ธรรมชาติลงอย่างมีนัยสำคัญโดยไม่ได้มีสาเหตุจากการไปใช้เชื้อเพลิงทดแทนอื่นๆ
หรือซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าอื่นดังกล่าวข้างต้น ปตท. จะไม่สามารถเรียกชำระค่าปรับข้างต้นได้
ซึ่งสาเหตุดังกล่าวจะส่งผลกระทบต่อธุรกิจ และผลประกอบการของ ปตท. ได้

อย่างไรก็ตาม กฟผ. เป็นลูกค้าที่ทำสัญญาผูกพันซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ ปตท.
ในระยะยาวและชำระเงินค่าก๊าซธรรมชาติให้กับ ปตท. ตรงตามเงื่อนไขสัญญามาโดยตลอด
อีกทั้งผลจากนโยบายการแปรรูปกิจการไฟฟ้าของรัฐบาลในช่วงที่ผ่านมา
ทำให้สัดส่วนการพึ่งพารายได้จาก กฟผ. มีแนวโน้มลดลง คือ
มีการกระจายการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติไปให้แก่ผู้ผลิตไฟฟ้าอิสระ (Independent Power
Producer : IPP) และผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก (Small Power Producer : SPP) มากขึ้น

1.4 การให้การสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่ม 

สืบเนื่องจากการที่ภาคอุตสาหกรรมมีกำลังการผลิตมากเกินความต้องการ
และปัจจัยทางลบที่มีผลกระทบต่อภาวะเศรษฐกิจตั้งแต่กลางปี 2540 เป็นต้นมา
รวมถึงการอ่อนตัวของค่าเงินบาท การจำกัดการให้สินเชื่อ
และภาวะถดถอยทางเศรษฐกิจภายในประเทศ
ส่งผลกระทบต่อเงื่อนไขทางการเงินและผลประกอบการของบริษัทในกลุ่มหลายบริษัท
จนทำให้บริษัทเหล่านี้ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขทางการเงินซึ่งรวมถึงเงื่อนไขในการชำระหนี้ได้

ในอดีตที่ผ่านมา ซึ่งรวมถึงช่วงวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นกับประเทศในแถบภูมิภาคอาเซี่ยน
ปตท.ได้ให้การสนับสนุนทางการเงินตามสัญญาสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นแก่บริษัทในกลุ่มหลายบริษัท
นอกจากนี้ ปตท.ยังได้เข้าไปมีส่วนร่วมกับ
ผู้บริหาร เจ้าหนี้ และผู้ถือหุ้นใหญ่อื่นๆ ของบริษัทเหล่านี้ในการปรับโครงสร้างหนี้ด้วย
โดยรูปแบบของการปรับโครงสร้างหนี้นี้ อาจจะเป็นไปในรูปของ (1)
การให้ความสนับสนุนทางการเงินในกรณีที่มีการขาดสภาพคล่องในช่วงดำเนินการเชิงพาณิชย์ (Cash
Deficiency Support : CDS) ซึ่งอาจจะเป็นไปในรูปของหนี้ด้อยสิทธิ (Subordinated
Debt) หรือทุน (Equity) และ/หรือ (2) การขยายวงเงินสินเชื่อทางการค้า (Trade
Credit)

ในการให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในกลุ่มเหล่านี้
ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของหนี้ด้อยสิทธิหรือสินเชื่อทางการค้า
(รายละเอียดดูในหมายเหตุประกอบงบการเงินสำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2546 ข้อ 34.4
และหัวข้อฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน) แม้ว่าผลประกอบการของบริษัทเหล่านี้ในปี 2546
ส่วนใหญ่จะดีขึ้น ปตท.ไม่สามารถยืนยันได้ว่า บริษัทเหล่านี้จะสามารถชำระคืนเงินให้แก่ ปตท.
หรือบริษัทเหล่านี้จะไม่ประสบกับปัญหาทางการเงินอีก
หรือจะไม่ต้องการการสนับสนุนทางการเงินจาก ปตท.อีก
ซึ่งไม่ว่ากรณีใดจะเกิดขึ้นก็ตามอาจจะส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ
ปตท. นอกจากนี้ หาก ปตท.หรือบริษัทในกลุ่มบริษัทใดบริษัทหนึ่งตกเป็นผู้ผิดนัด (Default)
ภายใต้สัญญาข้อตกลงการให้การสนับสนุนจากผู้ถือหุ้น
อาจส่งผลให้เจ้าหนี้บางรายเรียกให้หนี้ถึงกำหนดชำระโดยพลันได้ (Acceleration)
ปตท.ไม่สามารถยืนยันได้ว่า ปตท.จะไม่เพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากขึ้น
หรือเพิ่มสัดส่วนการลงทุนมากกว่าร้อยละ 50 หรือเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ หาก
ปตท.เห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวจะเป็นประโยชน์มากกว่า กรณีที่
ปตท.ตัดสินใจเข้าควบคุมการบริหารบริษัทในกลุ่มเหล่านี้ ภายใต้มาตรฐานการบัญชีไทยกำหนดให้
ปตท.จะต้องมีการรวมงบการเงินของบริษัทในกลุ่มเข้ากับงบการเงินของ ปตท.
ตั้งแต่วันที่มีอำนาจในการควบคุมด้วย
ซึ่งการรวมงบการเงินนี้อาจจะส่งผลกระทบต่อภาพทางการเงินรวมของ ปตท.

1.5 การจัดหาเงินทุนสำหรับการดำเนินการตามแผน

ธุรกิจของ ปตท. โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม และการขนส่งก๊าซธรรมชาติ
เป็นธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูงอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ
การใช้เงินทุนดังกล่าวอาจคลาดเคลื่อนไปจากแผนการที่วางไว้ เนื่องจากหลากหลายปัจจัย เช่น
การผันแปรทางเศรษฐกิจของประเทศซึ่งไม่อาจคาดการณ์ได้
การเปลี่ยนแปลงอุปสงค์ของพลังงานก๊าซธรรมชาติ
รวมทั้งราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติ และการจัดหาแหล่งเงินทุนจากภายนอกเป็นต้น
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อความสำเร็จและต้นทุนโครงการของ ปตท.

ความสามารถในการก่อหนี้ของ ปตท. ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการซึ่งรวมถึง

-   ผลประกอบการ ฐานะทางการเงิน และกระแสเงินสด ของ ปตท. ในอนาคต

-   ภาวะเศรษฐกิจของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
    และภาวะอุตสาหกรรมปิโตรเลียม

-   ภาวะการระดมเงินทั้งจากตลาดเงิน/ตลาดทุนทั้งในและต่างประเทศ

-   ต้นทุนเงินกู้

1.6 การพัฒนาระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติและโรงแยกก๊าซธรรมชาติรวมทั้งการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติในอนาคต

ความสำเร็จของการขยายตัวทางธุรกิจของ ปตท. ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลักคือ
การเติบโตอย่างต่อเนื่องของความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติ และความสามารถของ
ปตท.ในการขยายระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติเพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้น
การขยายตัวของอุปทานก๊าซธรรมชาติทั้งในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน นอกจากนั้น
การขยายตัวของธุรกิจของ ปตท.
ยังถูกจำกัดด้วยความสามารถในการขนส่งของระบบท่อก๊าซธรรมชาติให้ครอบคลุมพื้นที่การใช้
และความสามารถในการแยกก๊าซธรรมชาติ

ปตท.มีแผนพัฒนาโครงการต่างๆ ตามแผนพัฒนาแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติฉบับที่ 3
เช่นโครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติเส้นที่สาม (ในทะเลและบนบก) สามารถขนส่งก๊าซฯ
เพิ่มขึ้นรวมสูงสุด 1,750 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ในต้นปี 2549 โครงการติดตั้งเครื่องเพิ่มความดัน
ณ สถานีควบคุมก๊าซฯ BVW#7 (จังหวัดกาญจนบุรี) ในปี 2548 ซึ่งสามารถเพิ่มปริมาณการรับก๊าซฯ
จากสหภาพเมียนมาร์ได้ถึง 1,200 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน และโรงแยกก๊าซธรรมชาติหน่วยที่ 5
ที่จังหวัดระยอง ขนาดกำลังผลิต 530 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ในต้นปี 2548 และโครงการอื่นๆ เช่น
โครงการท่อไทรน้อย-โรงไฟฟ้าพระนครเหนือ-ใต้ โครงการท่อส่งก๊าซธรรมชาติไทย-มาเลเซีย
โรงแยกก๊าซธรรมชาติไทย-มาเลเซีย ที่อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

การพัฒนาโครงการต่างๆ ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของ ปตท.
ซึ่งรวมถึงการขออนุมัติจากรัฐบาลและการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม
(Environmental Impact Assessment)
ซึ่งเปิดโอกาสให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะโดยวิธีประชาพิจารณ์ ดังนั้น
หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปจากที่ ปตท.คาดการณ์ไว้ หรือโครงการต่างๆ
ไม่แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด จะส่งผลกระทบต่อความสามารถในการเพิ่มรายได้ของ
ปตท.ในอนาคต และหากโครงการพัฒนาต่างๆ ของ
ปตท.ล่าช้าออกไปจะส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานของ ปตท.

สำหรับการบริหารความเสี่ยงจากการพัฒนาโครงการนั้น ปตท.
ได้มีการควบคุมการบริหารโครงการให้แล้วเสร็จตามแผนงานที่กำหนดไว้
และติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอเพื่อชี้แจงประเด็นข้อสงสัยต่างๆ
รวมทั้งได้จัดเตรียมมาตรการในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการและนำไปยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด
นอกจากนี้ ปตท.
ได้จัดให้มีหน่วยงานมวลชนสัมพันธ์ทำหน้าที่วางแผนพัฒนากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอนของการดำเนินโครงการ
และทำการประชาสัมพันธ์ชี้แจงข้อมูลโครงการอย่างต่อเนื่อง
เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่
และส่งเสริมให้โครงการเป็นที่ยอมรับจากประชาชน

1.7 ความผันผวนของราคาผลิตภัณฑ์ของ ปตท.

ราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทั้งในประเทศและต่างประเทศของ
ปตท.และบริษัทในกลุ่มเปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามตลาดโลก ที่ผ่านมา
ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและปิโตรเลียมในตลาดโลกมีความผันผวนสูงเนื่องจากหลากหลายปัจจัย
ซึ่งปัจจัยดังกล่าวนี้ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงระดับกำลังการผลิตและผลผลิตในอุตสาหกรรมทั่วโลก
การเปลี่ยนแปลงปัจจัยทางเศรษฐกิจทั้งในภูมิภาคและระดับโลก
ราคาและความสามารถในการหาผลิตภัณฑ์ทดแทน
และการเปลี่ยนแปลงความต้องการของลูกค้าไม่อยู่ในความควบคุมของ ปตท. ที่ผ่านมา
ราคาก๊าซธรรมชาติ คอนเดนเสท
และน้ำมันดิบในตลาดโลกมีความผันผวนสูงเนื่องจากหลากหลายปัจจัย ซึ่ง ปตท.ไม่อาจควบคุมได้
ปัจจัยต่างๆ เหล่านั้นรวมถึงปัจจัยต่อไปนี้

-   การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและการเมืองของโลกและภูมิภาคที่ประกอบธุรกิจปิโตรเลียม
    โดยเฉพาะอย่างยิ่งภูมิภาคตะวันออกกลาง รวมทั้งอุปสงค์และอุปทานของก๊าซธรรมชาติ
    น้ำมันดิบ คอนดอนเสท และ
    ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปทั้งในระดับโลกและระดับภูมิภาค

-   การกำหนดและรักษาระดับปริมาณการผลิตและราคาของก๊าซธรรมชาติและน้ำมันดิบโดย
    Organization of Petroleum Exporting Countries (OPEC)
    และประเทศที่ผลิตปิโตรเลียมอื่นๆ

-   การแข่งขันโดยเชื้อเพลิงทดแทน

-   กฎระเบียบของภาครัฐทั้งในประเทศและต่างประเทศ

-   สภาพภูมิอากาศ

-   ภาวะเศรษฐกิจโลก

-   การเข้าซื้อ/ขายน้ำมัน (Take Position) ในตลาดซื้อขายล่วงหน้า (NYMEX, IPE) ของ
    Hedge Funds

-   การเปลี่ยนแปลงปริมาณการกลั่นของโรงกลั่นที่เกิดจากความผันผวนของ Refinery Margin

-   การเปลี่ยนแปลงคุณภาพของผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป (Specification)
    ทั้งในประเทศและนอกประเทศ

-   อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับโรงกลั่น/แหล่งผลิต

-   สภาวะตลาดเรือขนส่ง

-   ภัยจากการก่อการร้าย

-   ภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว, น้ำท่วม

แม้ว่าต้นทุนก๊าซธรรมชาติที่ ปตท. ซื้อจากผู้ขายก๊าซธรรมชาติจะสามารถส่งผ่าน (Pass through)
ไปให้กับลูกค้าหลัก ซึ่งได้แก่ ผู้ผลิตไฟฟ้าที่ซื้อก๊าซธรรมชาติจาก ปตท.
ตามสูตรราคาในสัญญาขายก๊าซธรรมชาติได้ แต่หากราคาขายก๊าซธรรมชาติอยู่ในระดับที่สูงเกินไป
จะส่งผลให้ความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติลดลงได้ ซึ่งที่ผ่านมารวมทั้งในอนาคต ปตท.
ได้มีการกำหนดค่าสูงสุดของค่าตอบแทนในการจัดหาและจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
และราคาจำหน่ายก๊าซธรรมชาติให้กลุ่ม
อุตสาหกรรมเพื่อรักษาฐานลูกค้าไว้และเพื่อเพิ่มฐานลูกค้าด้วย
ซึ่งอาจกระทบต่อผลตอบแทนและผลประกอบการของ ปตท.

สำหรับราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของ ปตท.ที่ขายให้กับลูกค้านั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาก๊าซธรรมชาติ
น้ำมันดิบ และคอนเดนเสท
ที่ใช้เป็นวัตถุดิบในกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและปิโตรเลียมสำเร็จรูปเสมอไป ดังนั้น ปตท.
จะได้รับผลกระทบทั้งจากความผันผวนของราคาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีและปิโตรเลียมสำเร็จรูปทางหนึ่ง
และความผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ คอนเดนเสท และปิโตรเคมี
ที่ใช้เป็นวัตถุดิบอีกทางหนึ่ง โดยกล่าวได้ว่าความผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ
และคอนเดนเสท ล้วนอาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจ ฐานะทางการเงิน และผลประกอบการของ ปตท.
ทั้งสิ้น

อย่างไรก็ตาม ปตท. ได้มีการวิเคราะห์ข้อมูลและบริหารความเสี่ยงของราคาในการซื้อขายน้ำมัน
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี และก๊าซธรรมชาติ ผ่านการซื้อขายตราสารอนุพันธ์ในตลาดการค้าอนุพันธ์ เช่น
การป้องกันความเสี่ยงด้วยวิธีการทำ Swap Option โดยมี Physical รองรับ เพื่อ Lock in
Margin ที่แน่นอนในปริมาณที่สอดคล้องและเหมาะสมกับ Physical ที่มีอยู่
รวมถึงการศึกษาแนวทางในการบริหารความเสี่ยงต้นทุนน้ำมันในถัง (Inventory Hedging)
เป็นต้น รวมทั้งการวิเคราะห์ ศึกษา
ติดตามความเคลื่อนไหวราคาปิโตรเลียมตลอดจนอุปสงค์-อุปทาน
แหล่งจัดหาและแหล่งจัดจำหน่ายน้ำมันดิบ น้ำมันสำเร็จรูป ผลิตภัณฑ์พิเศษ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี เป็นต้น

1.8 ภยันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ในเชิงพาณิชย์ในการดำเนินธุรกิจ

การดำเนินธุรกิจสำรวจ ผลิต และขนส่งก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปนั้น อาจทำให้เกิดอันตรายได้โดยมีสาเหตุมาจาก ไฟไหม้ ระเบิด
น้ำมันรั่วไหลปนเปื้อน หลุมขุดเจาะระเบิด ท่อก๊าซรั่ว การฟุ้งกระจายของก๊าซอันตราย
และเหตุอันตรายอื่นที่ไม่อาจคาดการณ์ได้ นอกจากนี้
เนื่องจากอุปกรณ์เครื่องมือในการสำรวจและผลิตของ ปตท.สผ.ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในทะเล
จึงอาจเกิดความเสี่ยงจากภยันตรายที่เกิดจากการดำเนินงานในทะเล
ซึ่งเหตุภยันตรายดังกล่าวอาจก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมีนัยสำคัญต่อบุคคล ทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อม
และการดำเนินธุรกิจของ ปตท. ดังนั้น ปตท.
จึงให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงทางด้านปฏิบัติการ
โดยการตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบท่อส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งเครื่องจักรอุปกรณ์ต่างๆ
ตามระยะเวลาที่กำหนด (Preventive Maintenance)
การนำระบบวัดผลการบริหารความปลอดภัย (International Safety Rating System :
ISRS) มาประยุกต์ใช้ และการได้รับการรับรองระบบการจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
(มอก.18001) ในพื้นที่ปฏิบัติการของ ปตท.หลายแห่ง รวมทั้ง
การเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินและขั้นตอนการจัดการสภาวะวิกฤต
เพื่อป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินและสภาะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้
ปตท.ได้มีการซื้อประกันภัยคุ้มครองความเสี่ยงสำหรับทรัพย์สินหลักที่ใช้ในการดำเนินธุรกิจทั้งหมดตามที่บริษัทอื่นๆ
ในอุตสาหกรรมปิโตรเลียมพึงปฏิบัติ
แต่การซื้อประกันภัยดังกล่าวอาจไม่สามารถครอบคลุมความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกประเภท
เนื่องจากไม่มีบริษัทประกันภัยใดรับประกันภัยความเสียหายทุกประเภท
หรือเนื่องจากบางครั้งหากซื้อประกันภัย ค่าเบี้ยประกันภัยสำหรับการประกันภัยความเสียหายนั้นๆ
จะสูงมากจนไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ

ถึงแม้ว่า ปตท.จะเชื่อว่าบริษัทในกลุ่มมีการทำประกันภัยตามมาตรฐานของอุตสาหกรรมก็ตาม
ปตท.ไม่สามารถควบคุมวงเงินในการทำประกันภัยทรัพย์สินของบริษัทต่างๆ
ให้เพียงพอต่อความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ ซึ่งบางบริษัท ปตท.
ต้องพึ่งพิงการผลิตสินค้าของบริษัทนั้น ดังนั้น
หากเกิดความเสียหายในทรัพย์สินที่ไม่ได้ทำประกันครอบคลุมเต็มมูลค่าในจำนวนที่มีนัยสำคัญ
หรือในกรณีที่ผู้รับประกันภัยมีปัญหาทางการเงินรุนแรงหรือต้องเลิกกิจการเนื่องจากเหตุดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในด้านลบอย่างร้ายแรงต่อฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงานหรือโอกาสทางธุรกิจของ
ปตท.ได้

1.9 ผลการดำเนินงานของ ปตท. ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับความสามารถในการพัฒนาปริมาณสำรองปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.

ผลการดำเนินงานโดยรวมของ ปตท.ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับผลประกอบการของ ปตท.สผ.
ซึ่งผลประกอบการดังกล่าวขึ้นอยู่กับการค้นพบแหล่งปิโตรเลียมใหม่
และการสำรวจและพัฒนาปริมาณสำรองเพิ่มเติมจากแหล่งปิโตรเลียมที่มีอยู่
และการเพิ่มสัดส่วนการร่วมทุนแหล่งปิโตรเลียมเดิม โดยในขั้นตอนการดำเนินงานของ ปตท.สผ.
ในระหว่างการสำรวจและพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม อาจมีความเสี่ยงด้านธรณีวิทยาและเทคนิค
ซึ่งทำให้การขุดเจาะสำรวจพบปิโตรเลียมในปริมาณที่ไม่สามารถพัฒนาในเชิงพาณิชย์ได้

การสำรวจและพัฒนาแหล่งปิโตรเลียม การเข้าร่วมทุนในโครงการใหม่
หรือการเพิ่มสัดส่วนการร่วมลงทุนในโครงการเดิม ปตท.สผ. ต้องใช้เงินลงทุนสูง
โดยหากไม่พบแหล่งปิโตรเลียมที่สามารถพัฒนาได้ อาจส่งผลกระทบต่อแผนการผลิตของ ปตท.สผ.
ซึ่งในกรณีที่แหล่งผลิตใดได้รับการดูแลและบำรุงรักษาเป็นอย่างดีแล้ว
จะทำให้มีอัตราการผลิตสูงขึ้นในระยะยาว
ในขณะที่ปัจจัยที่อาจทำให้การผลิตไม่สามารถทำได้ตามปกตินั้นยังคงมีอยู่
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อรายได้และกระแสเงินสดของ ปตท.สผ. ดังนั้น หาก ปตท.สผ.
ไม่สามารถทำให้ปริมาณสำรองปิโตรเลียมเพิ่มขึ้นได้
อาจจะส่งผลต่อการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ ปตท.สผ. และ ปตท.ในที่สุด
และกระทบความสามารถของ ปตท.ในการจัดหาก๊าซธรรมชาติ

ตามมาตรฐานการบัญชีของสหรัฐอเมริกาฉบับที่ 69 (FAS 69)
ปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่จะบันทึกบัญชีเป็นปริมาณสำรองพิสูจน์แล้วต้องมีความเป็นไปได้เชิงพาณิชย์ด้วย
นั่นคือ ถ้ามีความต้องการก๊าซธรรมชาติเพิ่มขึ้นและมีความเป็นไปได้ที่จะมีสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติ
ปตท.สผ.ก็จะสามารถบันทึกปริมาณสำรองพิสูจน์แล้วของแหล่งดังกล่าวได้ ซึ่งในปี 2546 ปตท.สผ.
ได้มีการลงนามในสัญญาข้อตกลงเบื้องต้น (Heads of Agreement)
ในการขายก๊าซธรรมชาติของโครงการอาทิตย์
ทำให้สามารถบันทึกปริมาณสำรองพิสูจน์แล้วของโครงการอาทิตย์ได้
ซึ่งจะส่งผลดีต่อแผนการจัดหาก๊าซธรรมชาติของ ปตท.
รวมทั้งผลการดำเนินงานและฐานะทางการเงินของ ปตท.สผ. และ ปตท.ในที่สุด

1.10 ปริมาณสำรองปิโตรเลียม จัดทำโดย ปตท.สผ.

การประเมินปริมาณสำรองปิโตรเลียมพิสูจน์แล้วของ ปตท.สผ. จะมีการตรวจสอบและประเมินทุกปี
โดย
นักธรณีวิทยาและวิศวกรแหล่งกักเก็บของ ปตท.สผ.
ได้ใช้วิธีการหรือมาตรฐานสากลเช่นเดียวกับบริษัทสำรวจและผลิตปิโตรเลียมอื่นๆ
และเปิดเผยเป็นข้อมูลเพิ่มเติมแนบกับงบการเงินของ ปตท.สผ. ซึ่ง
ปตท.สผ.จัดทำขึ้นโดยไม่ได้ตรวจสอบ ดังนั้น
อาจมีความไม่แน่นอนของปริมาณสำรองปิโตรเลียมพิสูจน์แล้วและกำหนดเวลาการลงทุนเพื่อพัฒนาและปริมาณการผลิตในอนาคต

ปริมาณสำรองปิโตรเลียมพิสูจน์แล้วเป็นการประมาณการขึ้นเท่านั้น
ดังนั้นความแม่นยำในการประมาณการขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ดังนี้

-   คุณภาพและปริมาณข้อมูลทางเทคนิค และข้อมูลทางเศรษฐศาสตร์

-   ราคาของก๊าซธรรมชาติ และน้ำมันที่ใช้ในการผลิต

-   ความสามารถในการผลิตของหลุมผลิต

-   ความเข้าใจและการเลือกใช้ข้อมูลทางแหล่งกักเก็บและข้อมูลทางธรณีวิทยา

-   ผลกระทบทางด้านกฎระเบียบของหน่วยงานรัฐบาล

การประมาณคุณค่าทางเศรษฐศาสตร์ของปริมาณสำรองพิสูจน์แล้วมีความเสี่ยงในการค้นพบเพิ่มเติมและประมาณการรายรับจากแหล่งนั้นๆ
นอกจากนี้ การขุดเจาะหลุมเพิ่มเติม การประเมินผล และการผลิตจริง
ยังอาจทำให้ต้องมีการแก้ไขประมาณการเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างมีนัยสำคัญอีกด้วย ปริมาณการผลิตจริง
รายได้ ภาษี ค่าใช้จ่ายในการพัฒนา
และค่าใช้จ่ายดำเนินการเกี่ยวกับปริมาณสำรองอาจแตกต่างไปจากประมาณการมาก
ซึ่งความแตกต่างดังกล่าวอาจมีผลกระทบต่อแผนการจัดหาก๊าซธรรมชาติและราคาที่ ปตท.ต้องจ่าย
รวมทั้งอาจกระทบกับผลการดำเนินงานของ ปตท.สผ. และ ปตท.อย่างมีนัยสำคัญ

1.11 ความเสี่ยงจากการลงทุนของ ปตท.สผ. ในต่างประเทศ

ปตท.สผ. ได้ขยายฐานการลงทุนด้านการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในต่างประเทศมากขึ้น
ทั้งในภูมิภาคเอเชีย
แปซิฟิค ตะวันออกกลาง และแอฟริกา เพื่อพัฒนาศักยภาพ ปตท.สผ.
ให้เป็นบริษัทสำรวจและผลิตปิโตรเลียมระดับสากล และเพิ่มปริมาณสำรองปิโตรเลียมให้กับประเทศ
รวมทั้งขยายตลาดในต่างประเทศ โดยจัดลำดับให้ความสำคัญกับโครงการที่เป็นแหล่งน้ำมัน
เพื่อเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมันให้สูงขึ้น
ซึ่งบางโครงการเป็นการลงทุนในประเทศที่มีความไม่แน่นอนทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเงิน
การเมือง และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตามแนวทางการลงทุนในต่างประเทศของ
ปตท.สผ.ได้พิจารณาครอบคลุมถึงปัจจัยดังกล่าว
และวิเคราะห์ผลตอบแทนการลงทุนโดยชดเชยความเสี่ยงเหล่านี้ด้วย
รวมทั้งมีการประสานงานกับกระทรวงต่างประเทศเพื่อติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

1.12 ข้อบังคับเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

การดำเนินธุรกิจของกลุ่ม ปตท.ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
และความปลอดภัย ในการสำรวจ การพัฒนา การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง
และการจำหน่ายน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ บริษัทในกลุ่ม
ปตท.ที่ประกอบธุรกิจปิโตรเคมีและโรงกลั่นน้ำมันก็อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยซึ่งมีแนวโน้มที่จะเข้มงวดมากขึ้น
โดยในปัจจุบันกฎหมายและข้อบังคับเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวรวมถึงการบังคับใช้ในประเทศไทยมีความเข้มงวดน้อยกว่าในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศที่พัฒนาแล้วอื่นๆ
อย่างไรก็ตาม หากมีการตรากฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมขึ้นใหม่ในอนาคต
หรือการเปลี่ยนแปลงนโยบายวิธีการบังคับใช้กฎหมาย อาจจะ
ทำให้เกิดข้อจำกัดต่อการประกอบธุรกิจของ ปตท. หรืออาจทำให้ต้นทุนในการสำรวจ การพัฒนา
การก่อสร้าง การผลิต การขนส่ง และการจำหน่ายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญได้ นอกจากนี้
กฎหมายที่ตราขึ้นใหม่นี้ อาจมีผลต่อการควบคุมการปล่อย
น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ หรือมลภาวะอื่นๆ สู่อากาศ พื้นดิน หรือน้ำ ที่เกิดขึ้นในอดีต
ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นอาจจะทำให้ ปตท. ต้องมีค่าใช้จ่ายในการกำจัดมลภาวะดังกล่าว
และค่าใช้จ่ายเหล่านั้นอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและผลประกอบการของ ปตท.

นอกจากนี้ การดำเนินการโครงการต่างๆ ซึ่งรวมถึงการก่อสร้างระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
และโรงแยกก๊าซ
ธรรมชาติ
จะต้องมีการจัดทำรายงานผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมและได้รับความเห็นชอบก่อนการดำเนินการก่อสร้างซึ่ง
โครงการดังกล่าวจะต้องได้รับการยอมรับจากชุมชนอีกด้วย
จึงอาจมีความเสี่ยงของการพิจารณาให้ความเห็นชอบในรายงานดังกล่าว
รวมทั้งการยอมรับของชุมชนที่จะก่อให้เกิดความล่าช้าของการดำเนินโครงการไม่แล้วเสร็จตามเวลาที่กำหนด
และอาจส่งผลกระทบต่อความสามารถในการเพิ่มรายได้ของ ปตท.ในอนาคต

ปตท. ได้มีการบริหารความเสี่ยงในประเด็นดังกล่าว
โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการติดตามและวิเคราะห์ผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ปตท.
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย
รวมทั้งการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการอย่างใกล้ชิด
เพื่อนำข้อมูลมาวางแผนงานหรือกำหนดมาตรการต่างๆ รองรับ
ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับใหม่ทันทีที่มีการประกาศใช้

1.13 ความผันผวนของค่าเงินบาท

รายได้ส่วนใหญ่ของ
ปตท.จะอิงและมีผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมกับการเปลี่ยนแปลงค่าเงินในสกุลดอลลาร์สหรัฐ
โดยแม้ว่ารายได้ส่วนใหญ่ของ ปตท.เป็นเงินบาท
แต่จากการที่ราคาก๊าซธรรมชาติและผลิตภัณฑ์น้ำมันอ้างอิงกับราคาตลาดโลก
ซึ่งกำหนดราคาขายเป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ (US$ linked) ทำให้รายได้ของ ปตท.
ผันผวนตามค่าเงินบาท อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงของค่าเงินบาทจะส่งผลกระทบต่อกำไร
(margin) ของ ปตท. ในระดับหนึ่ง เนื่องจาก margin ส่วนใหญ่ของ ปตท.
จะถูกกำหนดเป็นเงินบาทที่ค่าคงที่ไว้ โดยมีต้นทุนขายที่เป็น US$ linked
ซึ่งอิงกับราคาตลาดโลกเช่นเดียวกับราคาขาย

นอกจากนั้นความผันผวนของค่าเงินบาทจะมีผลกระทบต่อกำไร/ขาดทุนสุทธิทางบัญชีของ ปตท.
เนื่องจาก ปตท. และบริษัทย่อยมีภาระหนี้เงินกู้ต่างประเทศคงค้างอยู่ โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2546 ปตท.และบริษัทย่อยมีเงินกู้ยืมและหุ้นกู้ต่างประเทศจำนวนรวม 557.47 ล้านเหรียญสหรัฐ
และ 30,000 ล้านเยน คิดเป็นร้อยละ 18 และร้อยละ 9
ของยอดรวมเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้ทั้งหมดตามลำดับ อีกทั้งบริษัทร่วมทุนของ
ปตท.ส่วนใหญ่ก็มีเงินกู้ต่างประเทศจำนวนสูง

ฉะนั้น กล่าวได้ว่าความผันผวนของค่าเงินบาทต่อเงินสกุลต่างประเทศ
รวมถึงการวางนโยบายทางเศรษฐกิจของรัฐบาล
อาจส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินและผลประกอบการของ ปตท.ได้

1.14 ทรัพย์สินบางอย่างของ ปตท. ไม่อยู่ภายใต้การบังคับคดี

ทรัพย์สินของ ปตท.ที่ได้มาจากการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์
ไม่ว่าจะได้มาก่อนหรือหลังจากการแปรรูปเป็นบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และทรัพย์สินของ
ปตท.ในระบบการขนส่งปิโตรเลียมทางท่อ เป็นทรัพย์สินที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี
นอกจากนี้
ตามกฎหมายไทยทรัพย์สินของรัฐบาลไม่อาจถูกยึดหรือบังคับคดีไม่ว่าก่อนหรือหลังมีคำพิพากษา ดังนั้น
แม้ว่าผู้ลงทุนอาจฟ้องร้อง ปตท. เป็นคดีความได้
แต่การชดเชยของผู้ลงทุนจะถูกจำกัดเนื่องจากไม่สามารถยึด หรือบังคับเอากับทรัพย์สินดังกล่าวได้

 

[1] ^(/1) เดิมชื่อสำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (“สพช.”)