1.  ปัจจัยเสี่ยง

________________________________________________________________________

ในสภาวะที่การดำเนินธุรกิจการบินพาณิชย์มีการแข่งขันอย่างรุนแรงทั้งในระดับภูมิภาค
และในระดับโลก และเศรษฐกิจ
โดยรวม ภายในประเทศ ภาคการท่องเที่ยวหดตัวลง อันเนื่องมาจากภาวะวิกฤติการเงินโลก
และปัจจัยทางการเมืองภายในประเทศ ประกอบกับความผันผวนจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ อาทิ
ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง และอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ
จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่บริษัทฯ ต้องมีกลไกการบริหารงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
และเพิ่มความระมัดระวังในการดำเนินธุรกิจมากขึ้น
เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้สามารถแข่งขันในสภาวะการณ์ดังกล่าวได้

ในการนี้ บริษัทฯ
ได้มุ่งให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงขององค์กรทั้งปัจจัยภายในและภายนอกอย่างต่อเนื่อง
เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้เสีย โดยระบุความเสี่ยงและจัดอันดับความสำคัญ
และวางมาตรการ
แก้ไข ควบคุม ป้องกัน อย่างมีประสิทธิภาพเป็นระบบตามมาตรฐานสากล ทั้งนี้ เพื่อให้บริษัทฯ
สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ตามเป้าหมายที่วางไว้ พร้อมกันนั้น บริษัทฯ
มีนโยบายส่งเสริมให้ทุกฝ่ายขององค์กรใช้การบริหารความเสี่ยงเป็นเครื่องมือในการบริหารงาน
และเป็นหัวใจสำคัญที่ต้องคำนึงถึงตลอดกระบวนการทำงานจนฝังรากลึกกลายเป็นวัฒนธรรมขององค์กร
ซึ่งจะส่งผลให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม ตรวจสอบได้
และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเท่ากับเป็นการ
ส่งเสริมการกำกับดูแลกิจการที่ดีของบริษัทฯ อีกทางหนึ่งด้วย

ด้วยความมุ่งมั่นที่จะควบคุมดูแลให้การบริหารความเสี่ยงของบริษัทฯ มีประสิทธิภาพ
ครอบคลุมทุกกระบวนการธุรกิจ โดยมีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management
Committee) ทำหน้าที่กำหนดนโยบาย แนวทางและกำกับดูแลการบริหารความเสี่ยงในองค์กร
ส่วนในระดับปฏิบัติงานได้มอบหมายให้ฝ่ายบริหารเป็นผู้กำกับดูแลส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติอย่างจริงจัง
รวมทั้งวางมาตรการควบคุมและจัดการปัจจัยความเสี่ยงทั้งในระดับองค์กรและระดับฝ่ายที่อยู่ในความรับผิดชอบให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้
หรือมั่นใจว่าบริษัทฯ จะไม่ได้รับความเสียหายและผลกระทบอย่างรุนแรง
โดยมีการรายงานความคืบหน้าและติดตามผลการควบคุมความเสี่ยงที่มีนัยสำคัญระดับองค์กรต่อคณะกรรมการฝ่ายบริหารงานนโยบาย
คณะกรรมการบริหารกลุ่มธุรกิจสนับสนุนการบิน คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
และคณะกรรมการบริษัทฯ เพื่อให้มีการบริหารจัดการและติดตามอย่างใกล้ชิดมีประสิทธิภาพ
และมั่นใจว่าสามารถดำเนินงานให้บรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้

ปัจจัยเสี่ยงที่มีนัยสำคัญต่อบริษัทฯ มีดังนี้

ความเสี่ยงจากอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย

ธุรกิจของบริษัทฯ มีความสัมพันธ์และเกี่ยวข้องโดยตรงกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย
ซึ่งผู้โดยสารของบริษัทฯ ส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวยังประเทศไทย ดังนั้น
ธุรกิจของบริษัทฯ จึงขึ้นอยู่กับการเจริญเติบโต และ
ความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย
จากความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจโลกจากวิกฤติการเงินในสหรัฐอเมริกาและภาคพื้นยุโรป
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของโลกมีแนวโน้มได้รับผลกระทบในทางลบและอาจเกิด
การชะลอตัวของการท่องเที่ยวทั้งระบบ
กอรปกับผลกระทบโดยตรงต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยอันเกิดจากปัจจัย
ภายในประเทศไทยเอง เช่น การเมือง เศรษฐกิจ ความไม่สงบในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้
ภัยธรรมชาติ สภาวะ
การแข็งค่าของค่าเงินบาทเมื่อเทียบกับเงินสกุลหลัก ตลอดจนวิกฤติการปิดท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
และท่าอากาศยานดอนเมืองระหว่างวันที่ 25 พฤศจิกายน – 3 ธันวาคม 2551 ที่ผ่านมา
ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยว และ
ก่อให้เกิดทัศนคติในทางลบกับประเทศไทย
ล้วนเป็นปัจจัยที่อาจส่งผลให้ปริมาณการจราจรทางอากาศลดลงและการท่องเที่ยวของประเทศลดต่ำลงด้วย
บริษัทฯ ได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องดังกล่าว และได้มีการติดตามสถานการณ์ต่างๆ
อย่างใกล้ชิด ปัจจัยความเสี่ยงใดที่สามารถป้องกันและควบคุม
ก็ได้มีมาตรการแก้ไขและเร่งดำเนินการอย่างต่อเนื่อง
สำหรับด้านการเสริมสร้างความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยว บริษัทฯ
ได้มีความร่วมมือกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยดำเนินการเพื่อ
ฟื้นฟูภาพลักษณ์ของประเทศไทย
ประกอบด้วยการขอความร่วมมือกับสำนักข่าวในตลาดต่างประเทศให้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับประเทศไทยในเชิงบวก
มีการแนะนำ Package
ส่งเสริมการขายในประเทศเพื่อเชิญชวนนักท่องเที่ยวให้กลับมาท่องเที่ยวในประเทศไทย
และได้เชิญผู้สื่อข่าวจากต่างประเทศมาเยี่ยมชมประเทศไทยเพื่อทราบข้อเท็จจริงและเกิด
ความเชื่อมั่นในความปลอดภัยและสร้างความประทับใจในไมตรีจิตของชาวไทยที่มีต่อนักท่องเที่ยว
และกลับไปเผยแพร่
ข่าวสารและโฆษณาประชาสัมพันธ์ในต่างประเทศให้ประชาชนในพื้นที่นั้นๆได้รับทราบสถานการณ์ในประเทศไทยและ
เกิดความเชื่อมั่นในการเดินทางมาท่องเที่ยวในประเทศไทย ทั้งนี้
เพื่อลดผลกระทบและระดับความรุนแรงของความเสี่ยงลง
อีกทั้งให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีและเพิ่มความมั่นใจในการเดินทางของผู้โดยสาร

ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาน้ำมันอากาศยาน

เนื่องจากน้ำมันอากาศยานซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายหลักในการดำเนินธุรกิจการบินมีราคาสูงขึ้นในช่วงต้นปี
และราคามี
ความผันผวนผิดปกติเป็นอย่างมาก ส่งผลให้บริษัทฯ ได้รับผลกระทบโดยตรง โดยในรอบปีงบประมาณ
2551 บริษัทฯ มีต้นทุน
ค่าน้ำมันอากาศยานถึงร้อยละ 43.54 ของค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ดังนั้น บริษัทฯ
จึงมีนโยบายประกันความเสี่ยงราคา
น้ำมันอากาศยาน (Jet Fuel Price Hedging)
เพื่อลดความผันผวนของต้นทุนด้านน้ำมันอากาศยาน ในปริมาณไม่เกินร้อยละ 50
ของปริมาณการใช้ต่อหนึ่งปี โดยบริษัทฯ
จัดทำประกันความเสี่ยงราคาน้ำมันอากาศยานอยู่ที่ประมาณร้อยละ 3-5 ของปริมาณการใช้ต่อเดือน
ภายในสัญญาช่วงระยะเวลา 3-6 เดือน นอกจากนี้ บริษัทฯ
ได้ยกเลิกและปรับลดเที่ยวบินเส้นทางบิน
ตรงพิสัยไกลที่มีผลดำเนินงานขาดทุน เช่น ยกเลิกเส้นทางบินตรง กรุงเทพฯ – นิวยอร์ก
ทยอยปรับลดเที่ยวบินตรงเส้นทาง
กรุงเทพฯ – ลอสแองเจลิส และปรับลดการบินตรง เป็นการบินแบบบินผ่านจุดอื่นแทน เป็นต้น
มีการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการการใช้น้ำมันเชื้อเพลิง (Fuel Management)
และดำเนินการให้มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมน้ำมัน (Fuel Surcharge)
ในระดับที่เหมาะสม ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับสภาวะการแข่งขันกับสายการบินในแต่ละเส้นทางบิน
เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายน้ำมันอากาศยานที่เพิ่มสูงขึ้นได้ในระดับหนึ่ง
โดยสามารถชดเชยราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เปลี่ยนแปลงประมาณร้อยละ 63
ของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้น

ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ 

จากการที่บริษัทฯ มีรายได้เป็นเงินตราต่างประเทศกว่า 40 สกุล คิดเป็นร้อยละ 62
ของรายได้รวมทั้งหมด โดยมีรายได้จากเงินสกุลยูโร (EUR) และบาท (THB) เป็นสัดส่วนสูง
ในขณะที่มีหนี้และค่าใช้จ่ายใน 4 สกุลหลัก ได้แก่ ดอลลาร์สหรัฐ (USD) เยน (JPY) ยูโร
และบาท บริษัทฯ จึงได้ดำเนินการบริหารความเสี่ยงอันเนื่องจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
เพื่อรองรับความผันผวนของตลาดเงินซึ่งเป็นปัจจัยภายนอกที่ไม่สามารถควบคุมได้ บริษัทฯ
ได้ดำเนินการโดยใช้หลักการ Natural Hedging คือ
การจัดให้รายจ่ายเป็นเงินสกุลเดียวกับรายได้มากที่สุด
และการปรับโครงสร้างเงินกู้ในสกุลเงินต่างๆ
ให้สอดคล้องกับสกุลเงินของเงินสดสุทธิจากการดำเนินการ (Net Operating Cash Flow)
พร้อมๆ กับลดความเสี่ยงของการมีหนี้เป็นเงินสกุลต่างประเทศมากเกินไป
โดยการมีหนี้สกุลบาทด้วยส่วนหนึ่ง เพื่อลดความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน
ต่องบกำไรขาดทุนของบริษัทฯ
ด้วยการวางแผนในการจัดหาเงินทุนและการใช้เครื่องมือทางการเงินในการทำธุรกรรมที่เหมาะสม
ได้แก่ Cross Currency Swap (CCS) ในช่วงที่ตลาดเงินเอื้ออำนวย โดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2551 บริษัทฯ มีสัดส่วนเงินกู้ในสกุลหลักภายหลังจากการทำ CCS ดังนี้ USD : EUR : JPY :
THB = 3 : 43 : 15 : 39 (ไม่รวมภาระผูกพันค่าเช่าเครื่องบินเพื่อการดำเนินงาน)

ความเสี่ยงจากการที่บริษัทฯ มีข้อพิพาททางกฎหมาย

บริษัทฯ
ถูกกลุ่มผู้ใช้บริการขนส่งทางอากาศและกลุ่มผู้โดยสารฟ้องร้องต่อศาลแพ่งในประเทศสหรัฐอเมริกา
และถูกคณะกรรมการด้านการพาณิชย์ของประเทศนิวซีแลนด์ (New Zealand Commerce
Commission : NZCC) ฟ้องต่อศาล
ในประเทศนิวซีแลนด์ และได้รับหนังสือจากคณะกรรมาธิการประชาคมยุโรป (Commission of
the European Communities) กล่าวหาว่า บริษัทฯ
ร่วมกับสายการบินอื่นกำหนดราคาค่าธรรมเนียมพิเศษเพื่อชดเชยค่าน้ำมัน (Fuel Surcharge)
และค่าธรรมเนียมอื่นๆ อันเป็นการละเมิดต่อกฎหมายแข่งขันทางการค้าของประเทศสหรัฐอเมริกา
(Sherman Act or Antitrust Law) ละเมิดต่อกฎหมายการพาณิชย์ (Commerce Act)
ของประเทศนิวซีแลนด์ และละเมิดต่อกฎหมายประชาคมยุโรป (EU Law) ตามแต่กรณี
ในการนี้บริษัทฯ ได้ดำเนินการว่าจ้างทนายความผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำคำให้การ
และแก้ข้อกล่าวหาดังกล่าว ขณะนี้คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลในสหรัฐอเมริกา นิวซีแลนด์
และคณะกรรมาธิการ
ประชาคมยุโรปว่าบริษัทฯ จะเป็นฝ่ายผิดตามที่ถูกกล่าวหาหรือไม่
ซึ่งยังไม่สามารถระบุมูลค่าปรับหรือค่าเสียหายที่ชัดเจนเกี่ยวกับคดีพิพาทที่บริษัทฯ ถูกกล่าวหาได้

นอกจากนี้ ยังมีการสอบสวนทั่วไป
เพื่อดำเนินคดีอาญากรณีละเมิดกฎหมายการป้องกันการผูกขาดทางการค้าในประเทศสหรัฐอเมริกา
ออสเตรเลีย และสาธารณรัฐเกาหลี
โดยการสอบสวนในแต่ละภูมิภาคดังกล่าวยังไม่มีการแจ้งข้อหาว่าบริษัทฯ
ได้กระทำความผิดเกี่ยวกับการผูกขาดทางการค้า แต่มีการขอข้อมูลจากบริษัทฯ เป็นระยะๆ เท่านั้น
โดยบริษัทฯ
ได้ว่าจ้างทนายความในแต่ละประเทศทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานกับทางการของประเทศต่างๆ
ดังกล่าวแล้ว

ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

เนื่องจากบริษัทฯ มีการกู้ยืมเงินเพื่อนำมาใช้จ่ายในการลงทุน
ทำให้มีภาระที่จะต้องชำระดอกเบี้ยจากการกู้ยืมดังกล่าว ดังนั้น
หากอัตราดอกเบี้ยมีการปรับตัวสูงขึ้นจะทำให้ต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ สูงขึ้นตามไปด้วย บริษัทฯ
จึงได้ทำ การบริหารความเสี่ยงทางการเงิน
โดยพิจารณาปรับโครงสร้างหนี้ด้วยการนำเครื่องมือทางการเงิน ได้แก่ Interest Rate Swap
(IRS) มาใช้ในการแปลงอัตราดอกเบี้ย
จากอัตราดอกเบี้ยลอยตัวที่คาดว่าจะปรับสูงขึ้นมาเป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ที่อยู่ในอัตราต่ำ
โดยอาศัยจังหวะที่อัตราดอกเบี้ยในตลาดอยู่ในระดับต่ำและมีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นในอนาคต
เพื่อลดความเสี่ยงจากการปรับตัวสูงขึ้นของต้นทุนทางการเงินของบริษัทฯ

จากการบริหารความเสี่ยงดังกล่าว จะทำให้บริษัทฯ มีหนี้สินที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่เพิ่มขึ้น โดย ณ
สิ้นเดือนธันวาคม 2551 บริษัทฯ มีหนี้สินที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่คิดเป็นร้อยละ 64
ของภาระหนี้สินทั้งหมด (ไม่รวมภาระผูกพันค่าเช่าเครื่องบิน
เพื่อการดำเนินงาน) และมีอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ยเท่ากับร้อยละ 3.55