5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

 สินทรัพย์ถาวรหลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

-   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ธนาคารและบริษัทย่อยมีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ โดยธนาคารและบริษัทย่อยเป็นเจ้าของและไม่ติด
ภาระจำนอง/จำนำ ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+---------------------------------------+---------+---------+---------+
| รายการ                                | 2550    | 2551    | 2552    |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ที่ดิน                                 |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สำนักงานใหญ่ของธนาคาร                 | 6,603   | 7,045   | 7,194   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล        | 1,405   | 1,404   | 3,828   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในต่างจังหวัดของธนาคาร         | 1,028   | 1,027   | 1,035   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมที่ดิน ⁽¹⁾                          | 9,036   | 9,476   | 12,057  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   อาคาร                               |         |         |         |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สำนักงานใหญ่                          | 12,146  | 14,518  | 16,625  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สาขาในเขตกรุงเทพและปริมณฑลของธนาคาร   | 1,835   | 1,946   | 4,501   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สาขาในต่างจังหวัดของธนาคาร             | 2,160   | 2,194   | 2,317   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   สำนักงานและสาขาในต่างประเทศของธนาคาร  | -       | -       | -       |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวมอาคาร ⁽¹⁾                        | 16,141  | 18,658  | 23,443  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   อุปกรณ์                               | 14,474  | 17,632  | 23,089  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   อื่น ๆ                                | 3,408   | 3,439   | 2,735   |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   รวม                                 | 43,059  | 49,205  | 61,324  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   หัก ค่าเสื่อมราคาสะสม ⁽¹⁾               | 17,935  | 19,035  | 22,989  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่า                       | 590     | 513     | 515     |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิ                | 24,534  | 29,657  | 37,820  |
+---------------------------------------+---------+---------+---------+

⁽¹⁾ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,344 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,553 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 8,494 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 4,105 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 8,521 ล้านบาท
อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 9,852 ล้านบาท
และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 4,268 ล้านบาท

-   สัญญาเช่าระยะยาว

  1. สัญญาเช่า

ธนาคารและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร
เพื่อใช้เป็นสำนักงานสาขาและทำสัญญาเช่ารถยนต์จำนวนหลายสัญญา
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าเช่าในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 2551
และ 2552 มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------ ------------- ------------- --------------
  รายการ                         2550          2551          2552

  สัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร               698           620           1,885

  สัญญาเช่ารถยนต์                   254           221           191

  อื่น ๆ                           16            42            44

  รวม                            968           883           2,120
  ------------------------------ ------------- ------------- --------------

  2. สัญญาบริการ

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2545 ธนาคารได้ทำสัญญารับบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศจากบริษัท
ไอ บี เอ็ม (ประเทศไทย) จำกัด โดยสัญญามีระยะเวลาถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2558
ซึ่งธนาคารได้ทำสัญญาเพิ่มเติมขอบเขต การรับบริการในเดือนมกราคม 2553 และณ วันที่ 31
ธันวาคม 2552 2551 และ 2550 ธนาคารมีภาระผูกพัน ที่จะต้องจ่ายค่าบริการในอนาคต
เป็นจำนวน 6,811 ล้านบาท 4,264 ล้านบาทและ 2,622 ล้านบาท ตามลำดับ

 เงินให้สินเชื่อ

 นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

สินทรัพย์จัดชั้นของธนาคารและบริษัทย่อยประกอบด้วยเงินลงทุน เงินให้สินเชื่อ และดอกเบี้ยค้างรับ
(รวมสถาบันการเงิน) ทรัพย์สินรอการขาย และสินทรัพย์อื่น
โดยธนาคารมีนโยบายจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภทและการประเมินฐานะ ของลูกหนี้แต่ละราย
ซึ่งสรุปการจัดชั้นสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2552 ได้ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
| กา          | เงินให้สินเชื่อ | เงิน  | ทรัพย์สิน | สินท   | รวม    | เป     |
| รจัดชั้นสินทรัพย์ |            | ลงทุน |        | รัพย์อื่น |        | รียบเทีย |
|             | และด       |      | รอ     |       |        | บเป็น % |
|             | อกเบี้ยค้างรับ |      | การขาย |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นปกติ   | 929,946    | -    | -      | -     | 9      | 93.6%  |
|             |            |      |        |       | 29,946 |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นกล    | 20,109     | -    | -      | -     | 20,109 | 2.0%   |
| ่าวถึงเป็นพิเศษ |            |      |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นต     | 9,240      | -    | -      | -     | 9,240  | 0.9%   |
| ่ำกว่ามาตรฐาน |            |      |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จัดชั้นสงสัย  | 7,805      | -    | -      | -     | 7,805  | 0.8%   |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   จ         | 20,281     | 3    | 872    | 1,190 | 26,088 | 2.6%   |
| ัดชั้นสงสัยจะสูญ |            | ,745 |        |       |        |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+
|   รวม       | 987,381    | 3    | 872    | 1,190 | 9      | 100%   |
|             |            | ,745 |        |       | 93,188 |        |
+-------------+------------+------+--------+-------+--------+--------+

นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ธนาคารปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย โดยการจัดชั้นลูกหนี้ออกเป็น 6 ประเภท
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการจัดชั้นหนี้ คือ ระยะเวลาที่ค้างชำระ
สำหรับมูลค่าของหลักประกันที่ใช้ได้มากที่สุดในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญขึ้นอยู่กับประเภทของหลักประกัน
รวมทั้งการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และ การประเมินฐานะลูกหนี้แต่ละราย
โดยอาศัยประสบการณ์ในการพิจารณาความเสี่ยงและมูลค่าของหลักประกัน
ซึ่งอัตราที่ใช้ในการตั้งสำรองเป็น ดังนี้

  -------------------------- -----------------------------------------------------------------
  จัดชั้นปกติ                    ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ          ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน           ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัย                   ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัยจะสูญ               ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ ยกเว้น
                             ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญที่ยังไม่ได้ฟ้องร้องดำเนินคดีหรือปรับโครงสร้างหนี้
                             ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มตามจำนวนวันที่ค้างชำระ

  จัดชั้นสูญ                     ให้ตัดออกจากบัญชี
  -------------------------- -----------------------------------------------------------------

หมายเหตุ 1) ยอดหนี้คงค้าง หมายถึง เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ

2) ยอดหนี้คงค้างสุทธิ หมายถึง ยอดหนี้คงค้างหักด้วยหลักประกัน

นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สิน

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของทรัพย์สินของธนาคาร
จะพิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชี
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
พร้อมกับกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษร
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

 นโยบายการรับรู้รายได้

ในส่วนของธนาคาร จะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยและส่วนลดจากเงินให้สินเชื่อโดยใช้เกณฑ์คงค้าง
ยกเว้นดอกเบี้ย ที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน
ไม่ว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่จะรับรู้เป็นรายได้ เมื่อได้รับชำระ
รายได้ของลูกหนี้เช่าซื้อจะรับรู้เป็นรายได้โดยวิธีผลรวมจำนวนงวดของการผ่อนชำระ
ธนาคารบันทึกยกเลิกรายได้ดอกเบี้ยค้างรับจากเงินให้สินเชื่อที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือนนับจากวันเริ่มค้างชำระ เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับบริษัทย่อยที่เป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์
รับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากเงินลงทุนในลูกหนี้และเงินให้สินเชื่อเมื่อได้รับชำระ
รายได้จากสัญญาเช่าระยะยาวของบริษัทย่อยมีการรับรู้รายได้ ดังนี้

-   รายได้จากสัญญาเช่าการเงิน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระด้วยวิธีอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง
    โดยคำนวณจากเงินลงทุนสุทธิที่คงเหลืออยู่ในแต่ละงวด เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระนานเกิน 6
    เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   รายได้จากสัญญาเช่าดำเนินงาน รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระ
    เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระ เกินกำหนด 6 เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

 นโยบายสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้ 

นโยบายการระงับรับรู้รายได้สินเชื่อของธนาคาร
ถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย คือ
ระงับรับรู้รายได้สำหรับเงินให้สินเชื่อที่มีการค้างชำระเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือน นับแต่วันครบกำหนดชำระดอกเบี้ย หรือเงินต้นทั้งจำนวน หรือตามงวดที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อได้ทวงถาม หรือเรียกให้ชำระ แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
โดยไม่คำนึงว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ ยกเว้น เงินเบิกเกินบัญชี
จะพิจารณาจากการไม่ได้รับเงินเข้าบัญชีเพื่อชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 3 เดือน
นับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน หรือวันที่ครบกำหนดสัญญา
แล้วแต่วันใดจะถึงก่อน

 เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL)

ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 68/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง
การจัดทำและ เปิดเผยรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินของธนาคารพาณิชย์
เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL Gross) หมายถึง เงินให้สินเชื่อจัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน ชั้นสงสัย
ชั้นสงสัยจะสูญ และชั้นสูญ ตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นของธนาคาร แห่งประเทศไทย ที่ สนส.
31/2551 ลงวันที่ 3 สิงหาคม 2551 เรื่อง หลักเกณฑ์การจัดชั้น
และการกันเงินสำรองของสถาบันการเงิน

 เงินลงทุนในหลักทรัพย์

นโยบายการลงทุน

นโยบายการลงทุนในหลักทรัพย์ของธนาคารแบ่งได้เป็นประเภทหลัก ๆ ได้แก่
การลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน โดยการลงทุนในตราสารหนี้แบ่งเป็น พอร์ตธุรกรรมเพื่อค้า
ธุรกรรมเผื่อขายและธุรกรรมลงทุน จนครบกำหนด
โดยมีนโยบายการลงทุนที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของแต่ละพอร์ต ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของธนาคาร สภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ได้รับ
และนโยบายของธนาคาร ในส่วนของ การลงทุนในตราสารทุน
ธนาคารยังคงนโยบายที่จะลดการลงทุนในธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับธนาคารลงเมื่อมีโอกาส ที่เหมาะสม

-   การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่า

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของเงินลงทุนของธนาคาร
พิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีฉบับที่ 36
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 40
พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษรและหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน 

ธนาคารจะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนทั้งในตลาดเงินและตลาดทุน
ภายใต้นโยบายของธนาคารและ กฎระเบียบของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ภายใต้การควบคุมดูแลรับผิดชอบจากฝ่ายงานที่ทำธุรกรรมและจาก
ฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงองค์การ โดยได้จัดให้มีระบบติดตามขอบเขตความเสี่ยง
ขอบเขตของฐานะการลงทุนและระยะเวลาถือครองและมีเป้าหมายการลงทุนที่ชัดเจน ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยง และผลตอบแทนที่ได้รับ และ
ยังพิจารณาถึงกระแสเงินเข้า/ออก
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับความต้องการในการทำธุรกรรมต่าง ๆ ในธนาคาร

ในปัจจุบัน ธนาคารได้ปรับกลยุทธ์การลงทุนในหลักทรัพย์
ให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจที่มีความผันผวนสูงจากภาวะปัญหาเศรษฐกิจของประเทศต่าง ๆ
ทั่วโลก โดยลดความเสี่ยงจากการลงทุนในตราสารต่างประเทศและ
สินทรัพย์ประเภทตราสารจัดโครงสร้าง (Structured Products) รวมถึง
มีการกำหนดเกณฑ์การพิจารณาการทำธุรกรรมกับคู่ค้าต่างประเทศที่มีความเข้มงวดมากขึ้น

 การลงทุนของธนาคารในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 

-   ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมเป็นไปตามคำนิยามของมาตฐานการบัญชี
ซึ่งธนาคารได้เปิดเผยไว้ใน งบการเงินในส่วนของหมายเหตุประกอบงบการเงิน

-   นโยบายการลงทุนของธนาคาร

    ธนาคารมีนโยบายการลงทุน ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

-   การลงทุนเชิงกลยุทธ์

  ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เอื้อประโยชน์กับธุรกิจธนาคารในเชิงยุทธศาสตร์
  ธนาคารและบริษัทได้ร่วมกันพิจารณาแผนธุรกิจและวิธีเชื่อมโยงกับธุรกิจธนาคาร
  โดยมุ่งใช้ทรัพยากร อุปกรณ์ เครื่องมือ และช่องทางต่าง ๆ
  ที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่มีการดำเนินการที่ซ้ำซ้อน

-   การลงทุนเพื่อสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร

  ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร ซึ่งเน้นการให้บริการแก่ธนาคาร
  เพื่อทดแทนหน่วยงานต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของธนาคาร และขาดความคล่องตัวในการจัดการ
  หากยังคงเป็นหน่วยงานภายในธนาคาร
  โดยธนาคารจะแต่งตั้งผู้บริหารของธนาคารเป็นกรรมการตัวแทน เพื่อกำกับดูแลด้านนโยบาย
  อีกทั้งมอบหมายให้กรรมการตัวแทน 1 คน กำกับดูแลการทำธุรกิจของบริษัท
  เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการให้บริการ
  รวมทั้งให้เกิดประสิทธิภาพและ ประสิทธิผลสูงสุดแก่ธนาคาร