2.1 ลักษณะของผลิตภัณฑ์

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
ประกอบธุรกิจหนังสือพิมพ์และนิตยสารโดยมีผลิตภัณฑ์หลักเป็นสิ่งตีพิมพ์ซึ่งสามารถแยกออกเป็นประเภทได้ดังนี้คือ

1.หนังสือพิมพ์

- หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน : เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่เสนอข่าวเน้นหนักทางด้านการเมือง
และเศรษฐกิจทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
บริษัทเริ่มจัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือพิมพ์มติชนรายวันตั้งแต่ปี พ.ศ. 2521
ยอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 200,000 ฉบับต่อวัน ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
หนังสือพิมพ์มติชนรายวันมีการปรับปรุงทั้งรูปแบบและเนื้อหามากมายเพื่อสนองความต้องการของผู้อ่าน
ผลจากการทำงานอย่างทุ่มเท ทำให้หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน
ได้รับการตัดสินจากมูลนิธิอิศราอมันตกุลให้รับรางวัลชนะเลิศข่าวยอดเยี่ยมติดต่อกัน 4 ปีซ้อน ตั้งแต่ปี
2538-2541

- หนังสือพิมพ์ ข่าวสด :
เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่ได้รับการยอมรับจากผู้อ่านและเป็นหนึ่งในหนังสือพิมพ์รายวันที่มีอัตราการเติบโตสูงสุดในวงการหนังสือพิมพ์ของไทย
ครอบคลุมเนื้อหาสาระในการทำข่าวทั่วไป ทั้งข่าวอาชญากรรม ข่าวการเมือง ข่าวบันเทิง
ข่าวกีฬาและพระเครื่อง รวมถึงบทความและบทวิเคราะห์
ตลอดจนบทละครโทรทัศน์ที่กำลังได้รับความนิยม บริษัท ข่าวสด จำกัด
เริ่มจัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือพิมพ์ข่าวสด ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2534
มียอดจำหน่ายในปัจจุบันเฉลี่ยประมาณ 350,000
ฉบับต่อวันด้วยทีมงานบริหารและทีมงานข่าวที่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูง
เสนอข่าวฉับไวเจาะลึก และเกาะติดสถานการณ์ได้อย่างตรงไปตรงมา ทำให้ “ข่าวสด”
ได้รับรางวัล “ข่าวยอดเยี่ยมแห่งปี” จากสมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย

- หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ : เป็นหนังสือพิมพ์ธุรกิจราย 3 วัน
วางจำหน่ายทุกวันจันทร์และวันพฤหัสบดี
บริษัทเริ่มจัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจตั้งแต่ปี พ.ศ. 2521
โดยมียอดจำหน่ายโดยเฉลี่ย 50,000 ฉบับต่อ 3 วันในปัจจุบัน
ด้วยการเสนอข่าวในแนววิเคราะห์เจาะลึกในเชิงข้อมูล
ซึ่งผู้อ่านสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการประกอบการพิจารณาในเชิงธุรกิจได้ เช่น ข่าวการเงิน -
การคลัง หุ้น การลงทุน การตลาด ข่าวต่างประเทศ เทคโนโลยีและการสื่อสาร
ทำให้หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจได้รับความเชื่อถือจากผู้อ่าน
และได้รับรางวัลข่าวธุรกิจยอดเยี่ยมจากมูลนิธิอิศราอมันตกุล

2. นิตยสาร

-นิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ : เป็นหนังสือรายสัปดาห์แนววิจารณ์ขนาดแทบลอยด์ (ขนาด 10 1/8 นิ้ว
x 13 นิ้ว) วางจำหน่ายทุกวันจันทร์ครอบคลุมเนื้อหาและบทวิเคราะห์เจาะลึก ทันเหตุการณ์
และถูกต้องแม่นยำทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ บันเทิง สังคม ต่างประเทศ และกีฬา
พรั่งพร้อมด้วยเรื่องสั้น และเรื่องยาวที่น่าสนใจ บริษัทเริ่มจัดพิมพ์และจำหน่ายมติชนสุดสัปดาห์ตั้งแต่ปี
พ.ศ. 2523 โดยมียอดจำหน่ายในปัจจุบันประมาณ 95,000 ฉบับต่อสัปดาห์
จากการสำรวจวิจัยจากสำนักวิจัยบริษัท ดีมาร์ จำกัด
พบว่านิตยสารวิเคราะห์ข่าวรายสัปดาห์ที่มีผู้นิยมอ่านมากที่สุด ได้แก่ มติชนสุดสัปดาห์
ซึ่งมีผู้อ่านสูงถึงร้อยละ 75.8 ของผู้อ่านนิตยสารฉบับต่าง ๆ

- นิตยสารศิลปวัฒนธรรม : เป็นนิตยสารรายเดือน
วางจำหน่ายทุกต้นเดือนโดยมีเนื้อหาสาระที่มุ่งให้ความรู้ด้านศิลปะ วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์
และโบราณคดีที่มีในอดีตซึ่งสามารถนำมาใช้ในวิถีชีวิตของคนในปัจจุบันได้
บริษัทเริ่มจัดพิมพ์และจำหน่ายนิตยสารศิลปวัฒนธรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523
ซึ่งมียอดจำหน่ายในปัจจุบันประมาณ 20,000 ฉบับต่อเดือน

- นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน : เป็นนิตยสารรายปักษ์ขนาดแทบลอยด์ วางตลาดทุกวันที่ 1 และ
15 ของเดือน นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการเกษตร ปศุสัตว์ ประมง งานหัตถกรรมพืชผักสมุนไพร
พร้อมทั้งนำเสนอวิธีต่าง ๆ ที่ผู้อ่านสามารถนำไปใช้ปฏิบัติได้
บริษัทเริ่มพิมพ์และจำหน่ายนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านตั้งแต่ปีพ.ศ. 2531 มียอดจำหน่ายประมาณ
50,000 ฉบับต่อปักษ์ ตลอดระยะเวลา 12 ปี
นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านได้รับความสนใจจากผู้อ่านเป็นอันมาก
ทั้งนี้นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านยังได้รับความสนใจจากกรมศึกษานอกโรงเรียนทำการสั่งซื้อเป็นประจำเดือนละประมาณ
13,000 ฉบับต่อปักษ์ เพื่อนำความรู้ไปเผยแร่ตามห้องสมุดและที่อ่านหนังสือประจำหมู่บ้านทั่วประเทศ
นอกจากนี้กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยราชการอื่น ๆ ยังได้สั่งซื้ออีกเดือนละประมาณ 8,000
ฉบับต่อปักษ์ ทั้งนั้น เพื่อเผยแพร่ความรู้ให้แก่ประชาชน

- นิตยสารเส้นทางเศรษฐี : เป็นนิตยสารรายเดือน ขนาดแทบลอยด์ วางตลาดทุกวันที่ 1
ของเดือน มีเนื้อหาสาระที่ผู้อ่านสามารถนำไปใช้ หรือประกอบเป็นอาชีพเสริมอีกอาชีพ หนึ่งได้
นอกจากนี้ยังนำเสนอเรื่องของผู้ที่ประสบความสำเร็จในการดำเนินชีวิตและหน้าที่การงาน
เรื่องราวของการทำอาชีพอิสระ อาชีพใหม่ ๆ ที่ยังไม่มีใครคิดทำ
รวมถึงข้อเขียนจากนักการตลาดที่หมุนเวียนกันเสนอแนวคิดต่าง ๆ เพื่อประโยชน์สำหรับผู้อ่าน
บริษัทเริ่มพิมพ์และจำหน่ายนิตยสารเส้นทางเศรษฐี ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2538
ปัจจุบันมียอดจำหน่ายประมาณ 40,000 ฉบับต่อเดือน

- หนังสือพ็อกเก็ตบุ๊คส์ : เป็นหนังสือซึ่งจัดพิมพ์โดยเฉลี่ยเดือนละ 20 ถึง 25 เรื่อง
ครอบคลุมทั้งด้านวรรณกรรม ธุรกิจ ศิลปวัฒนธรรม ศาสนา บุคคล และวิชาการ
เพื่อสนองตอบความต้องการของผู้อ่านทั่วไป การผลิตจะเน้นคุณภาพและสถานการณ์ในขณะนั้น ๆ
เพื่อตอบสนองกับความต้องการของลูกค้าเฉพาะกลุ่ม

นอกจากนี้ที่ผ่านมาบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ดำเนินกิจการรับจ้างพิมพ์หนังสือให้แก่ บริษัท
ข่าวสด จำกัด ซึ่งในปัจจุบันเป็นบริษัทย่อยที่มีอัตราการเติบโตในตัวเ ลขยอดจำหน่าย
(Circulation) สูงสุด
โดยจัดพิมพ์หนังสือพิมพ์รายวันข่าวสดตลอดจนหนังสือเฉพาะกิจซึ่งจัดทำขึ้นในกรณีที่มีเหตุการณ์สำคัญ ๆ
เกิดขึ้น

- ลักษณะลูกค้า

ตารางแสดงกลุ่มผู้อ่านจำแนกตามประเภทสิ่งตีพิมพ์

+--------------------------+------+------------------------------------+
| ประเภทสิ่งตีพิมพ์             | ลักษณ |                                    |
|                          | ะกลุ่ม |                                    |
|                          | ผู้อ่าน |                                    |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| หนังสือพิมพ์มติชน             | อาชีพ | ข้ารา                               |
|                          |      | ชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานบริษัทเอกชน 67 % |
|                          | เพศ  |                                    |
|                          |      | ผู้บริหาร/นักธุรกิจ 26 %                 |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อื่นๆ 7%                             |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 55% , หญิง 45 %                 |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| หนังสือพิมพ์ข่าวสด            | อาชีพ | ข้าร                                |
|                          |      | าชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานบริษัทเอกชน 55% |
|                          | เพศ  |                                    |
|                          |      | ผู้บริหาร/นักธุรกิจ 12 %                 |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อื่นๆ 33 %                           |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 51 % , หญิง 49 %                |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ     | อาชีพ | ข้าร                                |
|                          |      | าชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานบริษัทเอกชน 90% |
|                          | เพศ  |                                    |
|                          |      | ผู้บริหาร/นักธุรกิจ 10 %                 |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 59 % , หญิง 41 %                |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| หนังสือพิมพ์มติชนสุดสัปดาห์      | อาชีพ | ข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ 23 %             |
|                          |      |                                    |
|                          | เพศ  | พนักงานเอกชน 46 %                   |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ผู้ประกอบการ/ผู้บริหาร 22 %             |
|                          |      |                                    |
|                          |      | นักเรียน/นักศึกษา 2 %                  |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อื่นๆ 7 %                            |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 46 % , หญิง 54 %                |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| นิตยสารศิลปวัฒนธรรม         | อาชีพ | ข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ 31 %             |
|                          |      |                                    |
|                          | เพศ  | พนักงานเอกชน 35 %                   |
|                          |      |                                    |
|                          |      | นักธุรกิจ 25 %                        |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อาชีพอิสระ 6%                        |
|                          |      |                                    |
|                          |      | นักเรียน/นักศึกษา 3 %                  |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 65 % , หญิง 35 %                |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน     | อาชีพ | รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ 33.3 %           |
|                          |      |                                    |
|                          | เพศ  | พนักงานบริษัทเอกชน 19.6 %             |
|                          |      |                                    |
|                          |      | รับจ้าง 9.5 %                        |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ค้าขาย 8.6 %                        |
|                          |      |                                    |
|                          |      | เพาะปลูก/เลี้ยงสัตว์ 11.3 %             |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ผู้ประกอบ 2.2 %                      |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อื่นๆ 3.6 %                          |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 71.1% ,หญิง 28.9 %              |
+--------------------------+------+------------------------------------+
| นิตยสารเส้นทางเศรษฐี        | อาชีพ | อิสระ/ค้าขาย/รับจ้าง 29.6 %            |
|                          |      |                                    |
|                          | เพศ  | พนักงาน/ลูกจ้างเอกชน 26 %             |
|                          |      |                                    |
|                          |      | รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ 19.6 %           |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ผู้ประกอบการ/นายจ้าง/นักศึกษา/นักเรียน 9  |
|                          |      | %                                  |
|                          |      |                                    |
|                          |      | พ่อบ้าน/แม่บ้าน 3.9 %                  |
|                          |      |                                    |
|                          |      | อื่นๆ 11.9 %                         |
|                          |      |                                    |
|                          |      | ชาย 48.6 % , หญิง 51.4 %            |
+--------------------------+------+------------------------------------+

แหล่งที่มา : สำนักวิจัยมติชน

ตารางสรุปสิ่งตีพิมพ์ภายใต้บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

+---------------+----------------+---------+------+-------------------+
| ชื่อ            | ประเภท         | ปีพ.ศ.   | ร    | ย                 |
|               |                | ที่เริ่มพิมพ์ | าคา  | อดจำหน่ายก่อนหักรับคืน |
|               |                |         |      |                   |
|               |                |         | (    | (Claimed          |
|               |                |         | บาท) | Circulation)      |
|               |                |         | (    |                   |
|               |                |         | บาท) |                   |
+---------------+----------------+---------+------+-------------------+
| - มติชนรายวัน   | หนังสือพิมพ์รายวัน  | 2521    | 8    | 200,000           |
|               |                |         |      |                   |
| - ข่าวสด       | หนังสือพิมพ์รายวัน  | 2534    | 8    | 350,000           |
|               |                |         |      |                   |
| -             | หน             | 2521    | 20   | 50,000            |
| ประชาชาติธุรกิจ  | ังสือพิมพ์ราย 3 วัน |         |      |                   |
|               |                | 2523    | 35   | 105,000           |
| - มติชนสุดสัปดาห์ | นิตยสารรายสัปดาห์ |         |      |                   |
|               |                | 2523    | 90   | 20,000            |
| - ศิลปวัฒนธรรม  | นิตยสารรายเดือน  |         |      |                   |
|               |                | 2531    | 30   | 50,000            |
| -             | นิตยสารรายปักษ์   |         |      |                   |
| เ             |                | 2538    | 30   | 40,000            |
| ทคโนโลยีชาวบ้าน | นิตยสารรายเดือน  |         |      |                   |
|               |                |         |      |                   |
| - เส้นทางเศรษฐี |                |         |      |                   |
+---------------+----------------+---------+------+-------------------+

3.ภาวะอุตสาหกรรมและการแข่งขัน

1.ลักษณะโดยทั่วไปของอุตสาหกรรม

ธุรกิจสิ่งตีพิมพ์

อุตสาหกรรมสิ่งตีพิมพ์สามารถจำแนกออกตามลักษณะของสิ่งพิมพ์ได้ดังนี้

1. สิ่งพิมพ์ประเภทหนังสือ ได้แก่ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ตลอดจนตำราเรียน
แบบเรียนและหนังสือทั่วไป

2. สิ่งพิมพ์ประเภทที่ใช้ในการโฆษณา
สิ่งพิมพ์ประเภทนี้จะใช้ในการดำเนินธุรกิจและเพื่อส่งเสริมการขาย เช่น โบร์ชัวร์ต่าง ๆ
แคตตาล็อกสินค้าต่าง ๆ

3. สิ่งพิมพ์มีค่า ได้แก่ ใบหุ้น พันธบัตร ตั๋วเงิน ฯลฯ

4. สิ่งพิมพ์ทั่วไป ได้แก่ ปฏิทิน บัตรอวยพร นามบัตร ฯลฯ

เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่ารายได้หลักของผู้ประกอบการสิ่งพิมพ์ประเภทหนังสือพิมพ์ในประเทศไทยนั้นมิได้ขึ้นอยู่กับรายได้จากการจำหน่ายสิ่งพิมพ์นั้น
ๆ แต่กลับขึ้นอยู่กับรายได้จากการขายเนื้อที่โฆษณาเป็นหลัก
ทั้งนี้น่าจะเป็นเพราะว่ารายได้จากการจำหน่ายสิ่งพิมพ์แต่ละฉบับยังไม่มีมากเพียงพอที่จะชดเชยกับต้นทุนการผลิต
ดังนั้น
รายได้จากการขายเนื้อที่โฆษณาจะมีส่วนช่วยทำให้การตั้งราคาขายอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าต้นทุนเพื่อเป็นการเพิ่มอำนาจซื้อและเป็นการจูงใจผู้อ่าน
ผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายสิ่งพิมพ์จึงจำเป็นต้องพึ่งพารายได้จากการขายเนื้อที่โฆษณาและประมาณการว่าโดยภาพรวมของธุรกิจสิ่งตีพิมพ์แล้ว
รายได้โฆษณาอาจมีสัดส่วนถึงร้อยละ 70 ของรายได้รวม
นอกจากนี้สื่อโฆษณาประเภทสิ่งพิมพ์ก็นับวันจะมีบทบาทเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
เพราะถือเป็นสื่อโฆษณาที่มีต้นทุนค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับสื่อประเภทอื่น เช่น โทรทัศน์และวิทยุ
และยังสามารถเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคเป้าหมายได้อย่างแม่นยำกว่า
โดยจะเห็นได้จากค่าใช้จ่ายโฆษณาประเภทสื่อสิ่งพิมพ์ (ได้แก่ หนังสือพิมพ์ และนิตยสาร)
ซึ่งสูงเป็นอันดับสองรองจากโทรทัศน์ กล่าวคือมีส่วนแบ่งรวมประมาณร้อยละ 30
และยังมีแนวโน้มจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ

อย่างไรก็ตาม
ถึงแม้ว่ารายได้โฆษณาจะเป็นรายได้หลักของผู้ประกอบการสิ่งพิมพ์แต่ปริมาณการจำหน่ายสิ่งพิมพ์
(Circulation) ก็มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง
เพราะนอกจากจะเป็นแหล่งรายได้อันดับสองของธุรกิจแล้ว
ยังเป็นตัวกำหนดอัตราค่าโฆษณาสิ่งพิมพ์อีกด้วย เพราะเมื่อมียอดจำหน่ายสูง สิ่งพิมพ์นั้น ๆ
ก็สามารถต่อรองราคาค่าโฆษณาได้มากขึ้น ประเด็นที่น่าสังเกตในกรณีของยอดจำหน่ายนี้ก็คือ
ตัวเลขยอดจำหน่ายที่อ้างถึงกันโดยทั่วไปนั้น มักจะต่ำกว่าตัวเลขผู้อ่านที่แท้จริงค่อนข้างมาก
ทั้งนี้เพราะพฤติกรรมการอ่านของคนไทยยังคงไม่นิยมเป็นเจ้าของสิ่งพิมพ์มากนัก
โดยเฉพาะในต่างจังหวัดส่วนหนึ่งไม่นิยมซื้อหาเอง
หนังสือพิมพ์หนึ่งฉบับหรือนิตยสารหนึ่งเล่มจะมีการหยิบยืมกันอ่านและเปลี่ยนมือหลายครั้ง

ลักษณะเด่นอีกประการหนึ่งของธุรกิจสิ่งพิมพ์ก็คือ
ถึงแม้สิ่งพิมพ์ที่กระจายอยู่ในท้องตลาดจะมีปริมาณมากมายหลายร้อยฉบับ
แต่หากเราพิจารณาแบ่งตามประเภทของสิ่งพิมพ์แล้ว
จะเห็นได้ชัดเจนว่าสิ่งพิมพ์แต่ละประเภทจะจับกลุ่มผู้อ่านแต่ละประเภทแตกต่างกันไป
แม้แต่หนังสือพิมพ์ซึ่งเป็นสิ่งพิมพ์ที่มีลักษณะเนื้อหาครอบคลุมทั่วไป ก็จะมีกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย (Target
Market) ของตนเอง เช่น หนังสือพิมพ์ธุรกิจ หนังสือพิมพ์การเมือง หนังสือพิมพ์กีฬา
หรือหนังสือพิมพ์ท้องตลาดทั่วไป เป็นต้น ด้วยลักษณะเด่นนี้ทำให้เจ้าของผลิตภัณฑ์และบริการต่าง ๆ
สามารถเลือกลงโฆษณาในหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารที่มีกลุ่มผู้อ่านตรงตามกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของตนได้มากกว่า
นอกจากนี้สำหรับธุรกิจสิ่งพิมพ์แล้วสิ่งที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อการเกิดใหม่ของสิ่งพิมพ์ก็คือการสร้างภาพลักษณ์
(Image) ให้ติดตลาดซึ่งนับเป็นเรื่องยากและต้องใช้เวลาพอสมควร
ผู้บริโภคหรือผู้อ่านมักยึดติดกับชื่อหรือยี่ห้อของสิ่งพิมพ์ที่ตนอ่านเป็นประจำ
จึงอาจกล่าวได้ว่าถึงแม้อุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์จะเป็นอุตสาหกรรมที่มีผู้ลิตมากรายก็ตาม
แต่การเข้ามาสู่อุตสาหกรรมนี้และประสบความสำเร็จได้นั้นจะต้องใช้เวลาและประสบการณ์ในการสร้างชื่อเสียงให้เป็นที่ยอมรับในกลุ่มผู้อ่าน

ลักษณะสำคัญประการสุดท้ายของธุรกิจสิ่งพิมพ์คือมีต้นทุนการผลิตส่วนใหญ่ (กว่าร้อยละ 60)
อยู่ที่ค่ากระดาษพิมพ์ ผู้ผลิตสิ่งพิมพ์จึงเป็นผู้ได้รับผลกระทบโดยตรงเมื่อราคากระดาษขยับสูงขึ้น
ทั้งนี้เป็นเพราะอัตราจำหน่ายสิ่งพิมพ์และค่าโฆษณามักปรับตัวได้ช้ากว่า
โดยเฉพาะในกรณีของราคาจำหน่ายหนังสือพิมพ์
การปรับราคาจำหน่ายให้เปลี่ยนแปลงขึ้นลงตามราคาต้นทุนการผลิตเป็นสิ่งที่ทำได้ค่อนข้างลำบาก

2.ภาวะการแข่งขัน

หนังสือพิมพ์

อุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ประเภทหนังสือพิมพ์ในประเทศไทยนั้น สามารถแบ่งเป็นประเภท กว้าง ๆ
ตามการแข่งขันได้ 3 ประเภทคือ

1. หนังสือพิมพ์รายวันฉบับภาษาไทย

2. หนังสือพิมพ์รายวันฉบับภาษาอังกฤษ และ

3. หนังสือพิมพ์ธุรกิจ

สำหรับหนังสือพิมพ์รายวันฉบับภาษาไทยนั้น มีมูลค่าตลาดรวมสูงมากและมีอัตราการเจริญเติบโตสูง
โดยมีหนังสือพิมพ์ไทยรัฐเป็นผู้นำตลาดและมีส่วนแบ่งตลาดสูงที่สุด
มีฐานลูกค้าผู้อ่านครอบคลุมทั่วทุกจังหวัดของประเทศ
และนับเป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่งในด้านการขายเนื้อที่โฆษณาโดยจะเห็นได้จากการจองเนื้อที่โฆษณาล่วงหน้าเป็นระยะเวลานาน
ปัจจุบันหนังสือพิมพ์ไทยรัฐนับเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการธุรกิจหนังสือพิมพ์ซึ่งทิ้งห่างคู่แข่งขันค่อนข้างมาก
ทั้งในด้านยอดจำหน่ายและอัตราค่าโฆษณา นอกเหนือจากผู้นำตลาดรายใหญ่เช่นไทยรัฐแล้ว
ผู้ประกอบการรายอื่นในประเภทนี้ได้แก่ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ข่าวสด มติชน ไทยโพสต์ สยามกีฬา
แนวหน้า กรุงเทพธุรกิจ ผู้จัดการ และอื่น ๆ การแข่งขันในกลุ่มนี้ไม่รุนแรงนัก
ส่วนใหญ่จะเป็นการแข่งขันในด้านคุณภาพของผลิตภัณฑ์ทั้งในด้านรูปแบบและเนื้อหา
นอกจากนี้ประสิทธิภาพในการผลิตและการจัดจำหน่าย การลดปริมาณการสูญเสีย
และการควบคุมปริมาณผลิตให้พอเหมาะไม่ให้มียอดจำหน่ายเหลือมากเกินไป
นับเป็นจุดสำคัญอย่างยิ่งในการแข่งขัน สำหรับในด้านการขายเนื้อที่โฆษณานั้น
เป็นที่คาดการณ์ว่าถึงแม้งบโฆษณาของผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ
จะถูกตัดทอนลงไปบ้างในยามภาวะเศรษฐกิจซบเซา ผู้นำตลาดรายใหญ่ เช่น ไทยรัฐ เดลินิวส์
ข่าวสด และมติชน จะไม่ได้รับผลกระทบใด ๆ
ทั้งนี้เพราะผู้ผลิตหรือผู้ขายบริการจะเลือกโฆษณาในสิ่งพิมพ์ที่มีต้นทุนต่อจำนวนผู้อ่าน (CPM)
ต่ำมากกว่าจะพิจารณาจากอัตราค่าโฆษณาแต่เพียงอย่างเดียว ซึ่งในกรณีเช่นนี้ผู้ผลิตรายใหญ่อันดับต้น
ๆ ในด้านปริมาณจำหน่าย (Circulation)
ก็ล้วนแต่เป็นผู้ผลิตที่มีอัตราค่าโฆษณาต่อจำนวนผู้อ่านต่ำที่สุดในอันดับต้น ๆ ด้วยเช่นกัน

ในด้านหนังสือพิมพ์รายวันฉบับภาษาอังกฤษนั้น
ตลาดค่อนข้างจะจำกัดอยู่ในกลุ่มผู้อ่านภาษาอังกฤษเท่านั้น และมียอดจำหน่ายกว่าร้อยละ 90
อยู่ในกรุงเทพมหานคร ซึ่งตลาดค่อนข้างจะเติบโตได้อย่างจำกัด
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในตลาดนี้ยังคงเป็นหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์และเดอะเนชั่น
การแข่งขันจึงเป็นไปในระหว่างคู่แข่งสำคัญสองรายนี้เท่านั้น

ส่วนหนังสือพิมพ์ธุรกิจ นับเป็นตลาดใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นานมานี้ หนังสือพิมพ์ที่อยู่ในกลุ่มนี้ได้แก่
หนังสือพิมพ์ธุรกิจราย 3 วัน เช่น ประชาชาติธุรกิจ และฐานเศรษฐกิจ และรายสัปดาห์ เช่น
สยามธุรกิจ ผู้จัดการรายสัปดาห์ และรวมถึงหนังสือพิมพ์ธุรกิจรายวันอาทิเช่น ผู้จัดการ
กรุงเทพธุรกิจ ตลาดหนังสือพิมพ์ประเภทนี้เป็นตลาดใหม่ที่มีศักยภาพในการเติบโตสูง
และเริ่มมีบทบาทมากขึ้นเรื่อย ๆ
ปัจจุบันตลาดหนังสือพิมพ์ธุรกิจยังคงจำกัดอยู่ในกลุ่มผู้อ่านไม่มากและอยู่ภายในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลเท่านั้น
แต่ในอนาคตคาดว่าหนังสือพิมพ์ประเภทนี้จะมีอัตราการเจริญเติบโตของยอดจำหน่ายสูงที่สุด
ทั้งนี้เพราะกลุ่มผู้อ่านหนังสือพิมพ์ประเภทนี้ ได้แก่ กลุ่มนักธุรกิจ เจ้าของกิจการ พนักงานบริษัท
ตลอดจนนักเรียน นิสิต นักศึกษา และคนรุ่นใหม่
กลุ่มคนเหล่านี้เป็นผู้มีกำลังซื้อสูงอาจซื้อหนังสือพิมพ์ทีละมากกว่า 1 ฉบับ
และหากพิจารณาจากพฤติกรรมการอ่านของคนกลุ่มนี้แล้ว
จะพบว่ามีอัตราการจำหน่ายต่อยอดผู้อ่านต่ำกว่าหนังสือพิมพ์ประเภทแรกถึงกว่า 1 เท่า กล่าวคือ
หนังสือพิมพ์ 1 ฉบับจะมีผู้อ่านโดยเฉลี่ย 3 ราย
ซึ่งเมื่อเทียบกับหนังสือพิมพ์รายวันภาษาไทยทั่วไปอัตราส่วนนี้จะสูงถึง 1 ต่อ 8 เลยทีเดียว
จึงคาดว่าอัตราการเติบโตของหนังสือพิมพ์ธุรกิจจะเป็นที่น่าสนใจยิ่ง
ด้วยเหตุนี้การแข่งขันในกลุ่มจึงนับว่ารุนแรงกว่าประเภทอื่น
เพราะมีผู้ประกอบการรายใหม่เข้ามาอยู่เสมอ
(ความได้เปรียบของผู้ประกอบการรายใหม่และรายเก่ายังไม่ชัดเจนเท่าในกรณีแรก)
ทำให้เกิดการขาดแคลนบุคลากรในกลุ่มหนังสือพิมพ์ธุรกิจและแย่งชิงกันในระหว่างผู้ประกอบการ

นิตยสาร

นิตยสารที่วางจำหน่ายตามท้องตลาดมีจำนวนมากกว่า 300 ฉบับ
โดยมีนิตยสารผู้หญิงเป็นนิตยสารประเภทที่มีจำนวนสูงสุด
การแข่งขันในกลุ่มนิตยสารไม่จัดอยู่ในขั้นรุนแรงเนื่องจากมีการแบ่งกลุ่มของสิ่งตีพิมพ์ทำให้การแข่งขันไม่เกิดขึ้นโดยตรง
ลูกค้าทั้งทางด้านผู้อ่านและเจ้าของสินค้าหรือบริการที่ต้องการโฆษณาในนิตยสารแต่ละประเภทโดยมากจะแตกต่างกันออกไป
ดังนั้นการแข่งขันจึงเกิดขึ้นภายในกลุ่มสิ่งตีพิมพ์แต่ละกลุ่มซึ่งเน้น ไปยังกลุ่มเป้าหมายเดียวกัน

สำหรับนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์จัดเป็นนิตยสารรายสัปดาห์ที่มียอดจำหน่ายอันดับหนึ่ง
เมื่อเปรียบเทียบกับนิตยสารในแนวเดียวกัน เช่น สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ , เนชั่นสุดสัปดาห์ ,
หลักไท อาทิตย์ เป็นต้น นอกจากนี้การแข่งขันในกลุ่มนิตยสารประเภทเฉพาะเรื่อง เช่น
ศิลปวัฒนธรรม เทคโนโลยีชาวบ้าน หรือเส้นทางเศรษฐี นั้น อาจกล่าวได้ว่าไม่มีคู่แข่ง
อย่างไรก็ตามตลาดผู้อ่านหนังสือประเภทนี้ก็มีอยู่อย่างจำกัดเช่นกัน

3.รายชื่อคู่แข่งที่สำคัญและส่วนแบ่งตลาดโดยประมาณ

+-----------------------------------------+----------------------------+
| ชื่อ                                      | ส่วนแบ่งตลาดโดยประมาณ %      |
|                                         |                            |
|                                         | (ยอดจำหน่าย)                |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| หนังสือพิมพ์รายวันภาษาไทย                    |                            |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 1. ไทยรัฐ                                | 34 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 2. เดลินิวส์                               | 19 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 3. มติชน                                 | 12 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 4. ข่าวสด                                | 15 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 5. อื่นๆ                                  | 20 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| รวม                                     | 100 %                      |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| หนังสือพิมพ์รายวันภาษาอังกฤษ                  |                            |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 1. บางกอกโพสต์                           | 60 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 2. เดอะเนชั่น                             | 40 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| รวม                                     | 100 %                      |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| หนังสือพิมพ์ธุรกิจ                            |                            |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 1. ประชาชาติธุรกิจ                         | 32 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 2. ฐานเศรษฐกิจ                           | 27 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 3. กรุงเทพธุรกิจ                           | 16 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 4. ผู้จัดการ                               | 10 %                       |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 5. สยามธุรกิจ                             | 8 %                        |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| 6. อื่น ๆ                                 | 7 %                        |
+-----------------------------------------+----------------------------+
| รวม                                     | 100 %                      |
+-----------------------------------------+----------------------------+

แหล่งที่มา เอเยนต์จัดจำหน่ายหนังสือพิมพ์ทั่วประเทศ

 การผลิต หรือการจัดหาผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย

ที่ตั้งของโรงงาน อยู่ที่ เลขที่ 12 ถ.เทศบาลนฤมาล หมู่บ้านประชานิเวศน์ 1 แขวงลาดยาว
เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900

(1) กำลังการผลิตและปริมาณการผลิต

ตารางกำลังการผลิตและปริมาณการผลิต

+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| กำล                   |      |      |      |          |            |
| ังการผลิตและปริมาณการผลิต |      |      |      |          |            |
| หน่วย : 000 ฉบับ/วัน     |      |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| หนังสือพิมพ์รายวันและราย 3 | 2539 | 2540 | 2541 | 2542     | 2543       |
| วัน                    |      |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| - กำลังการผลิตเต็มที่      | 600  | 600  | 600  | 600      | 600        |
|                       |      |      |      |          |            |
| มติชนรายวัน/และข่าวสด    | 150  | 150  | 150  | 150      | 150        |
|                       |      |      |      |          |            |
| มติชนสุดสัปดาห์           |      |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| ประชาชาติธุรกิจ          | <    |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---พ |      |      |          |            |
|                       | ิมพ์ที่บ |      |      |          |            |
|                       | ริษัทพ |      |      |          |            |
|                       | ิฆเณศ |      |      |          |            |
|                       | **-- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---> |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| - ปริมาณการผลิตจริง      | 420  | 380  | 350  | 320      | 310        |
|                       |      |      |      |          |            |
| มติชนรายวัน/และข่าวสด    | 100  | 90   | 75   | 73       | 73         |
|                       |      |      |      |          |            |
| มติชนสุดสัปดาห์           |      |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| ประชาชาติธุรกิจ          | <    |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---พ |      |      |          |            |
|                       | ิมพ์ที่บ |      |      |          |            |
|                       | ริษัทพ |      |      |          |            |
|                       | ิฆเณศ |      |      |          |            |
|                       | **-- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---- |      |      |          |            |
|                       | ---> |      |      |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+
| - มูลค่าการผลิต          | 6.58 | 6.40 | 3    | 2.80     | 3.40       |
| (บาท/ฉบับ)             |      |      | .00* |          |            |
|                       | 6.27 | 5.95 |      | 3.30     | 3.90       |
| มติชนรายวัน             |      |      | 3    |          |            |
|                       | 15   | 1    | .20* | 8.20     | 9.36       |
| ข่าวสด                 |      | 4.80 |      |          |            |
|                       | 85   |      | 7    | 31.20    | 31.20      |
| มติชนสุดสัปดาห์           |      | 100  | .60* |          |            |
|                       | 68   |      |      | 54       | 52         |
| ประชาชาติธุรกิจ          |      | 65   | 26   |          |            |
| (จ้างเหมา)             |      |      | .39* |          |            |
|                       |      |      |      |          |            |
| - การใช้กำลังการผลิต (%) |      |      | 55   |          |            |
+-----------------------+------+------+------+----------+------------+

** บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) มีการว่าจ้างบริษัท พิฆเณศ พริ้นติ้งเซ็นเตอร์ จำกัด พิมพ์หนังสือ
ได้แก่ หนังสือพิมพ์ประชาชาติ

ธุรกิจ นิตยสารศิลปวัฒนธรรม และอื่นๆ
เนื่องจากความแตกต่างของเครื่องพิมพ์และความชำนาญในการพิมพ์งาน เครื่องพิมพ์

ของบริษัท พิฆเณศ พริ้นติ้งเซ็นเตอร์ จำกัด เป็นชนิดแท่นพิมพ์ออฟเซทซีท
เหมาะกับหนังสือที่มีรูปเล่มสวยและสีสันที่มีคุณภาพ

โดยใช้กระดาษปอนด์ในการพิมพ์ ซึ่งแตกต่างจากบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
ที่ใช้กระดาษปรู๊ฟม้วน

* 1. ข้อมูลการผลิตในส่วนของมูลค่าการผลิต (บาท/ฉบับ) ในปี 2542
ในส่วนของมติชนรายวันลดลงจากการปรับลดหน้าพิมพ์และปรับรูปแบบการพิมพ์ ,
ส่วนในข่าวสดรายวันที่ปรับขึ้นเล็กน้อยจากจำนวนหน้าพิมพ์ที่มีการปรับให้เหมาะสมกับสภาพตลาด
ซึ่งค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นจะมาจากค่ากระดาษ ที่มีค่าใช้จ่ายต้นทุนในการผลิตประมาณ 80 %
ไม่ได้รวมต้นทุนบริการ/ต้นทุนขาย(การตลาด)

2.  การใช้กำลังการผลิตลดลงเล็กน้อยไม่เป็นสัดส่วนกับข้อมูลในตาราง
    จากการผลิตหนังสือรายปักษ์อื่นๆ ที่ยังคงมียอดการผลิตที่ค่อนข้างคงที่
    และเพิ่มขึ้นเล็กน้อยบางฉบับ

+------------------+---------+---------+---------+--------+----------+
| ป                |         |         |         |        |          |
| ริมาณการผลิตนิตยสาร |         |         |         |        |          |
| หน่วย : 000 ฉบับ   |         |         |         |        |          |
+------------------+---------+---------+---------+--------+----------+
|                  | 2539    | 2540    | 2541    | 2542   | 2543     |
+------------------+---------+---------+---------+--------+----------+
| มติชนสุดสัปดาห์ /    | 100     | 90      | 75      | 73     | 73       |
| สัปดาห์            |         |         |         |        |          |
|                  | 35      | 30      | 35      | 38     | 33       |
| เทคโนโลยีชาวบ้าน / |         |         |         |        |          |
| ปักษ์              | 25      | 30      | 25      | 25     | 20       |
|                  |         |         |         |        |          |
| เส้นทางเศรษฐี /    |         |         |         |        |          |
| เดือน             |         |         |         |        |          |
+------------------+---------+---------+---------+--------+----------+
| ศิลปวัฒนธรรม       | <------ |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
| พ็อกเก็ตบุ๊คส์        | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | -พิมพ์ที่บร |         |         |        |          |
|                  | ิษัทพิฆเณศ |         |         |        |          |
|                  | **      |         |         |        |          |
|                  | (จ      |         |         |        |          |
|                  | ้างเหมา) |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------> |         |         |        |          |
|                  |         |         |         |        |          |
|                  | <------ |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | -พิมพ์ที่บร |         |         |        |          |
|                  | ิษัทพิฆเณศ |         |         |        |          |
|                  | **      |         |         |        |          |
|                  | (จ      |         |         |        |          |
|                  | ้างเหมา) |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------- |         |         |        |          |
|                  | ------> |         |         |        |          |
+------------------+---------+---------+---------+--------+----------+

** บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) มีการว่าจ้างบริษัท พิฆเณศ พริ้นติ้งเซ็นเตอร์ จำกัด พิมพ์หนังสือ
ได้แก่ หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ นิตยสารศิลปวัฒนธรรม และอื่น ๆ
เนื่องจากความแตกต่างของเครื่องพิมพ์และความชำนาญในการพิมพ์งาน เครื่องพิมพ์ของบริษัท
พิฆเณศ พริ้นติ้งเซ็นเตอร์ จำกัด เป็นชนิดแท่นพิมพ์ออฟเซทชีท
เหมาะกับหนังสือที่มีรูปเล่มสวยและสีสันที่มีคุณภาพ โดยใช้กระดาษปอนด์ในการพิมพ์
ซึ่งแตกต่างจากบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ที่ใช้กระดาษปรู๊ฟม้วน

(2) วัตถุดิบ และ ผู้จำหน่ายวัตถุดิบ (supplier)

-ข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุดิบ

1. กระดาษ จากเดิมที่ได้พิจารณาสั่งซื้อกระดาษนิวส์พริ้นท์ จากประเทศผู้ผลิตต่างๆทั่วโลก
(ได้แก่กลุ่มประเทศยุโรป, อเมริกาเหนือ, รัสเซีย และ เอเซีย) ในปี 2542
ได้ปรับรูปแบบการพิจารณาสั่งซื้อจากกลุ่มผู้ผลิตในเอเซีย และยุโรป
กับผู้ผลิตภายในประเทศเป็นหลักในอัตราส่วนร้อยละ 65 / 35
ประกอบกับการควบคุมปริมาณการเก็บสำรองกระดาษที่ใช้ในการผลิตให้เพิ่มมากขึ้น
จากปัญหาการปรับราคาขึ้นของกระดาษอย่างต่อเนื่องเมื่อต้นปี 2543
รวมไปถึงการควบคุมปริมาณการสูญเสียกระดาษในการผลิตอย่างต่อเนื่องจากปีที่ผ่านมา

  ------------------------------------ ----------- ----------- -----------
  รายการ                               2541        2542        2543

  ปริมาณการซื้อกระดาษ (ตัน)                14,054      13,793      14,996

  ปริมาณการใช้กระดาษ (ตัน)                17,495      16,251      15,645

  ราคาถัวเฉลี่ยที่ซื้อกระดาษ (USA.)           520         440         535
  ------------------------------------ ----------- ----------- -----------

2. หมึกพิมพ์ จากการพิจารณาสั่งซื้อจากผู้ผลิตภายในประเทศ
และการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวดรวมกัน ระหว่างผู้ผลิตและผู้ใช้
ทำให้มูลค่าต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับหมึกพิมพ์ ไม่เปลี่ยนแปลงไปจากปีที่ผ่านมา
โดยยังคงคุณภาพของการผลิตหนังสือแตกต่างไปจากเดิมเพียงเล็กน้อย

3.วัสดุพิมพ์ และอื่นๆ จากวัสดุหลักที่ใช้ในการพิมพ์ได้แก่ แม่พิมพ์ (เพลท) และฟิล์มถ่ายแม่พิมพ์
ได้มีการควบคุมค่าใช้จ่ายในการพิจารณาสั่งซื้ออย่างเข้มงวด
ประกอบกับมีผู้ผลิตแม่พิมพ์ลงทุนผลิตแม่พิมพ์ภายในประเทศ
จึงทำให้เกิดการแข่งขันในการจำหน่ายให้กับลูกค้ารายใหญ่ (ผู้ผลิตหนังสือพิมพ์)
รวมถึงสภาพเศรษฐกิจโดยรวมเป็นผลให้ผู้ประกอบการด้านสิ่งพิมพ์รายย่อยลดจำนวนลง ผู้ผลิต/
จำหน่ายวัสดุพิมพ์และวัสดุดอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องจึงเน้นการจัดจำหน่ายให้กับผู้ผลิตรายใหญ่
เพื่อรักษาสัดส่วนทางการตลาด ทำให้ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการสั่งซื้อลดลงจากปีที่ผ่านมา

3.  ขั้นตอนและเทคโนโลยีการผลิต

บริษัทฯ จะเป็นผู้ดำเนินการผลิตหนังสือพิมพ์มติชนรายวันและ ข่าวสด
ซึ่งมีกระบวนการผลิตสิ่งพิมพ์มีขั้นตอนดังต่อไปนี้

1. กองบรรณาธิการแต่ละกองจะแบ่งนักข่าวตามสายข่าวที่กำหนดขึ้น แต่ละสายมีหัวหน้ารับผิด
ชอบในการสั่ง ประเด็นแก่นักข่าว ทุก ๆ วันจะมีการประชุมเพื่อคัดเลือกข่าวลงตีพิมพ์

2. เมื่อคัดเลือกข่าวประจำวันได้แล้ว
หัวหน้าข่าวแต่ละสายมีหน้าที่ส่งเนื้อหาของตนแก่บรรณาธิกรณ์ข่าวเพื่อจัดเข้าหน้า
การส่งเนื้อหานี้จะกระทำโดยการป้อนข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดเข้าไปในเครื่องคอมพิวเตอร์ในรูปของไฟล์ข้อมูล

3. บรรณาธิกรณ์ข่าวทำหน้าที่รับข้อมูลข่าวจากโต๊ะข่าว
แล้วนำมาออกแบบจัดหน้าในเครื่องคอมพิวเตอร์รวมทั้งการกำหนดข้อความพาดหัวข่าว,
กำหนดตำแหน่งภาพ ขนาดและแบบตัวอักษร

4. ภาพที่ต้องใช้ประกอบในแต่ละหน้า
ต้องนำไปกราดแยกสีด้วยเครื่องสแกนเนอร์ทำให้เป็นภาพถ่ายทางการพิมพ์
โดยจัดเก็บอยู่ในรูปของไฟล์ภาพ (Image File) เสียก่อน
เพื่อสะดวกต่อการนำมาใช้ในการประกอบจัดหน้าด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ต่อไป

5. ในการออกแบบจัดหน้าแต่ละครั้งของบรรณาธิกรณ์
จะต้องประสานงานกับฝ่ายโฆษณาเพื่อตรวจสอบขนาดและตำแหน่งของโฆษณาในหน้านั้น ๆ

6. เมื่อบรรณาธิกรณ์ข่าวจัดข้อมูล , ภาพ ทุกอย่างลงหน้าหนังสือเรียบร้อยแล้ว
จะส่งสัญญาณข้อมูลหน้าหนังสือนั้นไปยังเครื่องยิงฟิล์ม เพื่อแปลงข้อมูลคอมพิวเตอร์ลงบนแผ่นฟิล์ม
จากนั้นนำฟิล์มที่ได้ไปล้างในน้ำยาล้างฟิล์ม
แล้วจึงส่งต่อไปยังแผนกเลย์ฟิล์มเพื่อประกอบกับชิ้นงานโฆษณาสำหรับหน้าที่มีโฆษณาระบุอยู่

7. แผนกแม่พิมพ์(เพลท) จะรับแผ่นฟิล์มและนำมาฉายแสงลงบนแม่พิมพ์(เพลท)
เพื่อส่งต่อให้แท่นพิมพ์ ใช้เป็นต้นแบบทางการพิมพ์ในระบบการพิมพ์ออฟเซ็ทแต่ละชุดต่อไป

8. แท่นพิมพ์ จะพิมพ์งานตามลำดับงานที่ได้รับมอบหมายจากแผนการผลิต ตามแต่ละชนิดของหนังสือ
ซึ่งจะกำหนดรูปแบบของการผลิตที่แตกต่างกันออกไป รวมถึงจำนวนยอดพิมพ์

9. หนังสือที่ได้รับการผลิตจนเสร็จสิ้นขบวนการทุกขั้นตอน
จนเป็นหนังสือพิมพ์รายวันหรือนิตยสารสมบูรณ์แล้ว จะถูกส่งต่อไปยัง บริษัท งานดี จำกัด
เพื่อส่งออกไปจำหน่ายตามสายที่กำหนด

สำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในขั้นตอนการผลิตมีดังต่อไปนี้

1. กองบรรณาธิการ ประกอบด้วย

- บรรณาธิการบริหาร บรรณาธิกรณ์ข่าว หัวหน้าข่าวแต่ละสายและนักข่าว

- บรรณาธิกรณ์ข่าว ศิลปกรรม และพิสูจน์อักษร

2. ฝ่ายโฆษณา ประกอบด้วย

- พนักงานขายโฆษณา แทรฟฟิกโฆษณา

- กองงานพิมพ์สี

3. แผนกฟิล์ม - เพลท ประกอบด้วย

- พนักงานควบคุมเครื่องถ่ายฟิล์ม (Image Setter)

- พนักงานเลย์ประกอบฟิล์ม

- พนักงานทำแม่พิมพ์ (เพลท)

4. แผนกพิมพ์ ประกอบด้วย

- ช่างพิมพ์และแท่นพิมพ์ 4/2

- ช่างพิมพ์และแท่นพิมพ์ 2/2

- ช่างพิมพ์และแท่นพิมพ์ Uniset

- แผนกซ่อมบำรุงไฟฟ้า ,เครื่องกล สังกัด กองโรงงาน และ กองคลังกระดาษจะ

ประสานงานร่วมกับแผนกนี้

5. แผนกสอด - เย็บเล่ม ประกอบด้วย

- ช่างควบคุมเครื่องและเครื่องสอด Miiller Martini

- ช่างควบคุมเครื่องและเครื่องสอด Idab Wamac

6.  บริษัท งานดี ทำหน้าที่จัดส่งหนังสือออกจำหน่ายทั่วประเทศ

  เน้นการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้แก่ ฝ่ายโฆษณาและฝ่ายผลิตเป็น

ผลให้การรับงานโฆษณาในรูปแบบต่างๆ สามารถตอบสนองตรงกับความต้องการของลูกค้า
ในด้านการประสานงานระหว่างกองบรรณาธิการ,ฝ่ายผลิต และ การจัดจำหน่าย
เป็นไปอย่างมีประสิทธิผล ทำให้เวลาที่ใช้ในการผลิต /
จัดจำหน่ายโดยรวมสามารถตอบสนองต่อความต้องการของตลาดทั้งใน ก.ท.ม. และ ต่างจังหวัด
การนำเสนอข่าวเป็นไปอย่างถูกต้องรวดเร็วทันต่อเหตุการณ์

- ความพอเพียงของเครื่องจักร และบุคลากร

จากสภาพปัญหาเศรษฐกิจ ที่สืบเนื่องตั้งแต่ มีการปรับลดค่าเงินบาทในปี 2540 เป็นต้นมา บริษัทฯ
ได้ปรับลดกำลังการผลิตให้เพียงพอ และเหมาะสมกับความต้องการของตลาดผู้บริโภค
ทั้งในด้านจำนวนหน้าและจำนวนยอดพิมพ์ จึงเป็นผลให้ขีดความสามารถในการผลิต
ที่ได้คาดการณ์ไว้ตั้งแต่ปี 2538-2542 ในอัตราเพิ่มขึ้น 15 % ต่อปี
มีสูงกว่าความต้องการกำลังการผลิตในปัจจุบัน ซึ่งรวมไปถึงจำนวนบุคลากรในตำแหน่งงานต่างๆ
ที่ได้ปรับลักษณะงานให้เหมาะสมกับขีดความสามารถ พร้อมกันนั้น ยังได้
จัดให้มีการฝึกอบรม-ประเมินผลอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ เพื่อเพิ่มพูนทักษะ,ความรู้
ความสามารถให้เพียงพอต่อการขยายกำลังการผลิตในอนาคต

- ความเป็นไปได้ ที่จะถูกทดแทนด้วยเทคโนโลยี่สมัยใหม่ /
ความสามารถและความจำเป็นและค่าใช้จ่ายในการปรับเครื่องจักรให้แข่งขันได้

สืบเนื่องจากการปรับปรุงสภาพของเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตให้มีสภาพสมบูรณ์ในปี 2542
จึงทำให้ประสิทธิภาพในการผลิตกลับอยู่ในสภาวะที่สามารถควบคุมคุณภาพและลดความสูญเสียได้อย่างมีเสถียรภาพยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ยังคงมีการปรับปรุงในด้านคุณภาพของสิ่งพิมพ์อย่างต่อเนื่อง ได้แก่ การกำหนด /
ตรวจสอบมาตรฐาน คุณสมบัติของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพการใช้งาน

จากแนวโน้มของสภาพเศรษฐกิจ โดยรวมของประเทศมีทิศทางดีขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับปีที่ผ่านมา
จึงได้มีการพิจารณาศึกษาข้อมูลในการเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตให้สูงขึ้น
เพื่อรองรับความต้องการในด้านการจัดจำหน่ายที่คาดว่า จะมีความต้องการสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
รวมถึงเทคโนโลยีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตซึ่งมีผลต่อการลดระยะเวลาที่ใช้ในการผลิตโดยรวม
การตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้า ทั้งผู้อ่าน และ ลูกค้าโฆษณา ในปริมาณที่เหมาะสมเพียงพอ

การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

- กลยุทธ์ด้านการจำหน่าย

การจำหน่ายสื่อสิ่งพิมพ์ของบริษัทเป็นการจำหน่ายผ่านตัวแทนจำหน่ายทั้งหมด มีบริษัท งานดี จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อย เป็นผู้จัดจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียว โดยที่บริษัท งานดีจำกัด คิดรายได้ค่าจัดการ
ร้อยละ 37.5 จากรายได้การขายทั้งหมด

บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) -------> บริษัท งานดี จำกัด --------> เอเย่นต์
--------> ซับเอเย่นต์ -------> ผู้ซื้อ (ร้านค้า)

การจัดส่งหนังสือพิมพ์และนิตยสารให้กับตัวแทนจำหน่ายต่างๆ ทั่วประเทศนั้น
ใช้วิธีการขนส่งทางรถยนต์เป็นหลัก
เดิมบริษัทมีการจัดส่งทางเครื่องบินไปในพื้นที่ที่มีสนามบินและมีเที่ยวบินช่วงเช้า
แต่ปัจจุบันบริษัทได้พัฒนาระบบการขนส่งให้มีประสิทธิภาพขึ้น สามารถจัดส่งได้ครอบคลุมทั่วประเทศ
และขนส่งไปถึงพื้นที่ได้ทันคู่แข่งขัน แม้จะในระยะทางไกล เช่น เชียงใหม่
บริษัทจึงยกเลิกการจัดส่งทางเครื่องบิน โดยส่วนใหญ่เหลือเพียงบางจังหวัด เป็นผลให้บริษัท
สามารถลดค่าใช้จ่ายลงได้ค่อนข้างมาก

ขณะนี้ บริษัทมีรถขนส่งเป็นรถ 6 ล้อ รถตู้ และรถกระบะ วิ่งส่งหนังสือเกือบทุกจังหวัด (ยกเว้น
จังหวัดสตูล และ แม่ฮ่องสอน )

(2) ลักษณะของลูกค้า

- ลักษณะของลูกค้าและความสัมพันธ์ระหว่างลูกค้ากับบริษัท หรือ บริษัทย่อย

1. ผู้อ่าน

ลูกค้าที่ซื้อหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารของบริษัท จากแผงและร้านหนังสือทั่วไป
ถือเป็นลูกค้าหลักที่ทำรายได้ให้แก่บริษัท
นอกจากนี้ยังมีผู้อ่านที่บอกรับการเป็นสมาชิกหรือส่งทางไปรษณีย์แต่ก็ถือเป็นส่วนที่น้อยเมื่อเทียบกับผู้อ่านที่ซื้อหาตามแผงต่าง
ๆ จากการสำรวจลักษณะของผู้อ่าน พบว่ากลุ่มผู้อ่านมีลักษณะที่แตกต่างกัน กลุ่มผู้อ่านสิ่งตีพิมพ์ต่าง ๆ
ของบริษัท ส่วนใหญ่มีถิ่นฐานอยู่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
ยกเว้นนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและเส้นทางเศรษฐีที่มีปริมาณการจำหน่ายในต่างจังหวัดคิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ
70 และ 60 ตามลำดับ

2. ลูกค้าจำหน่ายหนังสือพิมพ์และสิ่งพิมพ์ ลูกค้ารายใหญ่ 60 ราย ซึ่งบริษัท งานดี
จำกัดเป็นตัวแทนในการจัดจำหน่าย เป็นลูกค้าที่จำหน่ายในเขตกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด
คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 60 ของลูกค้าจำหน่ายหนังสือพิมพ์และสิ่งพิมพ์ทั้งหมด ลูกค้ารายใหญ่ทั้ง
30 ราย ในจำนวนนี้ครึ่งหนึ่ง
เป็นลูกค้าที่จำหน่ายหนังสือพิมพ์และสิ่งพิมพ์ของบริษัทมานานตั้งแต่ปีแรกที่มีการออกสินค้า
ทั้งยังเป็นลูกค้าที่มีฐานะการเงินมั่นคงมีความสัมพันธ์อันดียิ่งกับบริษัท
โดยมีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอ

3. ลูกค้าโฆษณา ลูกค้ารายใหญ่ 25 รายเป็นลูกค้าในเขตกรุงเทพฯ คิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ
40 ของลูกค้าโฆษณาทั้งหมด
ลูกค้าโฆษณาหรือเอเยนซี่โฆษณาส่วนใหญ่เป็นบริษัทโฆษณาต่างประเทศหรือบริษัทร่วมทุนกับคนไทย
มีฐานะการเงินและประสบการณ์ด้านโฆษณาการตลาด ตลอดจนผลงานที่น่าเชื่อถือ
ลูกค้าโฆษณาเหล่านี้มีส่วนสนับสนุนการลงโฆษณาและให้ข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อการเพิ่มรายได้และการปรับปรุงคุณภาพของหนังสือในเครือบริษัท
เป็นอย่างดี

- รายชื่อลูกค้ารายใหญ่ของบริษัท มูลค่าการจำหน่าย และสัดส่วนของมูลค่าการจำหน่าย

บริษัทฯ มีลูกค้ารายใหญ่ซึ่งเป็นผู้จัดจำหน่ายหนังสือทุกฉบับในเครือของมติชน คือ บริษัท งานดี จำกัด
แต่เพียงผู้เดียว

บริษัท ไม่มีลูกค้าโฆษณารายใด ที่มียอดโฆษณาสูงเกินร้อยละ 10 ของยอดโฆษณาทั้งหมด
ลูกค้าโฆษณาที่ให้การสนับสนุนรายใหญ่ ส่วนใหญ่เป็นบริษัทโฆษณา ได้แก่ SC MatchboxMindshatr
, The Media Edge , Killstorm (TAC) , Dentsu , OMD , Leoburnet , Prakit
Holding , Carat , Dai-Ichi ซึ่งเป็นสัดส่วนประมาณ 35 % - 40 %
ของรายได้โฆษณาทั้งหมดของบริษัทฯ