2. ลักษณะการประกอบธุรกิจ

2.1 ความเป็นมาและพัฒนาการที่สำคัญ

เมื่อปี 2495
รัฐบาลสมัยนั้นเล็งเห็นถึงความสำคัญที่ต้องจัดให้มีบริการออกอากาศวิทยุและโทรทัศน์ขึ้นในประเทศไทย
จึงได้จัดตั้งบริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัดขึ้น
แต่ต่อมาได้ประสบปัญหาขาดทุนคณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้ยุบเลิกกิจการเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2520
และได้ตราพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย (อ.ส.ม.ท.) พ.ศ.
2520 ขึ้น มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2520
โดยรับโอนพนักงานและลูกจ้าง รวมทั้งกิจการสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 9
สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สถานีวิทยุกระจายเสียง ท.ท.ท. จากบริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัด
ต่อมาเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2520 อ.ส.ม.ท.
ได้ก่อตั้งสำนักข่าวไทยขึ้นมาเพื่อดำเนินงานด้านข่าวอีกหน่วยงานหนึ่ง
ซึ่งถือเป็นการจัดตั้งสำนักข่าวอย่างเป็นทางการแห่งแรกของประเทศไทย และในปี 2532
อ.ส.ม.ท.
ได้ร่วมดำเนินธุรกิจกับภาคเอกชนในการให้บริการโทรทัศน์ระบบบอกรับเป็นสมาชิกเป็นครั้งแรกของประเทศไทยซึ่งปัจจุบันดำเนินการในนาม
UBC (United Broadcasting Corporation) ต่อมาเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2547
ได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
ด้วยการแปลงสภาพองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย ทั้งองค์กรเป็นบริษัทมหาชนจำกัด ตาม
พรบ. ทุนรัฐวิสาหกิจฯ โดยมีทุนจดทะเบียนเริ่มแรก 3,000 ล้านบาท แบ่งเป็นหุ้นสามัญจำนวน 600
ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นแต่เพียงผู้เดียว หลังจากนั้น
บมจ.อสมท ได้เพิ่มทุนจดทะเบียนจากเดิม 3,000 ล้านบาท เป็น 3,835 ล้านบาท
โดยออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนจำนวน 167 ล้านหุ้น มูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 5 บาท เมื่อวันที่ 24 กันยายน
2547 บริษัทได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2547
และกระจายหุ้นสู่มหาชนเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2547 และบริษัทได้จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท
พาโนราม่า เวิล์ดไวด์ จำกัด เป็นบริษัทย่อย เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2546
สำหรับผลิตรายการและสารคดีให้กับ บมจ.อสมท หน่วยงานภาครัฐ และเอกชน
เพื่อเผยแพร่หรือขายให้กับสถานีโทรทัศน์ทั้งในและต่างประเทศ

2.2 ภาพรวมการประกอบธุรกิจของบริษัท

บมจ. อสมท เป็นผู้ประกอบกิจการด้านสื่อสารมวลชนรายใหญ่ที่มีสื่อโทรทัศน์ และสื่อวิทยุ
เป็นของตนเอง และเป็นผู้ที่ให้บริการด้านสื่อสารมวลชนผ่านสื่อต่าง ๆ ในหลายรูปแบบ ได้แก่

สถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เปลี่ยนชื่อมาจากเดิม “สถานีโทรทัศน์ช่อง 9 อสมท”
ดำเนินการออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมง
โดยแพร่ภาพจากสถานีแม่ข่ายซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณสำนักงานใหญ่ ในกรุงเทพมหานคร
ไปยังสถานีเครือข่ายในส่วนภูมิภาค 35 สถานีทั่วประเทศ
โดยมีขอบเขตการให้บริการครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศประมาณร้อยละ 87.0
และมีประชากรในเขตบริการประมาณร้อยละ 88.5 อย่างไรก็ตาม บริษัทฯ
ยังคงมุ่งมั่นที่จะขยายขอบเขตการให้บริการให้ครอบคลุมพื้นที่และเขตการให้บริการประชาชนมากขึ้น
โดยจัดตั้งสถานีทวนสัญญาณเพิ่มจากเดิม

สถานีวิทยุกระจายเสียง อสมท ส่งกระจายเสียงทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค จำนวน 62 สถานี
ซึ่งได้แก่สถานีวิทยุฯ ที่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร 9 สถานี (ระบบ FM 7 สถานี และ AM 2 สถานี)
และในส่วนภูมิภาค ส่งกระจายเสียงด้วยระบบ FM 53 สถานี
สามารถให้บริการครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศได้ประมาณร้อยละ 92.4
มีประชากรในเขตพื้นที่เป้าหมายที่ให้บริการประมาณร้อยละ 93.8
ปัจจุบันอยู่ระหว่างการดำเนินการขออนุญาตจัดตั้งสถานีเครือข่ายเพิ่มเติม
เพื่อขยายขอบเขตการให้บริการให้ครอบคลุมพื้นที่และเขตการให้บริการประชาชนมากขึ้น

สำนักข่าวไทย เป็นศูนย์กลางในการผลิต รวบรวม จัดเก็บ วิเคราะห์
และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่เน้นความเป็นกลาง ถูกต้อง เชื่อถือได้ และทันเหตุการณ์
โดยนำเสนอผ่านสื่อของบริษัทที่หลากหลาย ได้แก่ สถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เครือข่ายสถานีวิทยุ
อสมท สื่ออิเล็กทรอนิคส์ ผ่านเว็บไซต์ www. mcot.net สื่อคอมพิวเตอร์ออนไลน์ (Computer
Online) และสื่ออื่น ๆ นอกจากนี้ได้มีการขยายความร่วมมือด้านต่าง ๆ
รวมถึงการแลกเปลี่ยนข่าวสารกับสำนักข่าวและสื่อสำคัญ ๆ ของโลก

นอกจากนี้ บริษัทได้มีธุรกิจบริษัทย่อยในการผลิตรายการและสารคดีโทรทัศน์ คือ บริษัท
พาโนราม่าเวิลด์ไวด์ จำกัด ซึ่งได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นบริษัท จำกัด เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน
2546 โดยบริษัทมีสัดส่วนการถือหุ้นร้อยละ 49.0
และบริษัทยังได้ร่วมดำเนินกิจการกับผู้ประกอบการเอกชนต่าง ๆ ตามสัญญาร่วมดำเนินกิจการ
โดยบริษัทได้รับรายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ ประกอบด้วย 2 กิจการหลักที่สำคัญ คือ
ร่วมกับบริษัทบางกอกเอ็นเตอร์เทนเม้นต์ จำกัด (บีอีซี)
ในการดำเนินกิจการสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 อสมท
รวมทั้งให้เช่าเวลาจัดรายการและโฆษณาทางสถานีวิทยุ FM 105.5 MHz และร่วมกับ บริษัท
ยูไนเต็ด บรอดคาสติ้ง คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ยูบีซี เคเบิ้ล เน็ตเวอร์ค จำกัด
(มหาชน) หรือกลุ่มยูบีซี ในการดำเนินกิจการโทรทัศน์ระบบบอกรับเป็นสมาชิก

3.  โครงสร้างรายได้

รายได้ของบริษัทเมื่อแบ่งตามธุรกิจที่บริษัทดำเนินการแล้ว สามารถแบ่งได้เป็น 4 ประเภท
ประกอบด้วยรายได้จากบริการทางโทรทัศน์ รายได้จากบริการทางวิทยุ
รายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ และรายได้อื่น รายละเอียดดังนี้

  ---------------------------------- --------- --------- --------- ---------
  ประเภทของรายได้                     1 ม.ค. -            1 ม.ค. -  
                                     31 ธ.ค.49           31 ธ.ค.48 

                                     ล้านบาท    ร้อยละ     ล้านบาท    ร้อยละ

  1. รายได้จากบริการทางโทรทัศน์          2,709.6   62.4      2,201.7   63.3

  2. รายได้จากบริการทางวิทยุ             798.5     18.4      554.7     15.9

  3. รายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ                                      

  3.1                                630.4     14.5      605.6     17.4
  ส่วนแบ่งรายได้ตามสัญญาร่วมดำเนินกิจการ                                  

  3.2 รายได้จากสินทรัพย์รับโอนตัดบัญชี       40.9      0.9       54.7      1.6

  รวมรายได้จากการร่วมดำเนินกิจการ        671.3     15.4      660.3     19.0

  4. รายได้อื่น                                                       

  4.1 ดอกเบี้ยรับ                       140.1     3.2       38.7      1.1

  4.2 รายได้ค่าเช่า                     3.4       0.1       2.7       0.1

  4.3 รายได้อื่น ๆ                      22.2      0.5       20.3      0.6

  รวมรายได้อื่น                         165.7     3.8       61.7      1.8

  รวมรายได้ทั้งหมด                      4,345.1   100.0     3,478.4   100
  ---------------------------------- --------- --------- --------- ---------

2.4 เป้าหมายการดำเนินธุรกิจ

บริษัทฯ มีเป้าหมายที่จะพัฒนาองค์กรให้เป็นสื่อกลางอันจะก่อให้เกิดความรู้
ความเข้าใจของประชาชนไทย ทั้งในระดับชาติและในระดับท้องถิ่น
รวมทั้งทำการสื่อสารกับประชาคมโลก โดยผ่านสื่อที่หลากหลาย
ในขณะเดียวกันก็สามารถแข่งขันและดำรงอยู่ได้ในเชิงธุรกิจ เนื่องจากบริษัทเชื่อว่า
บริษัทมีความได้เปรียบในการดำเนินธุรกิจและยุทธศาสตร์ในการแข่งขันดีกว่าผู้ประกอบธุรกิจอื่น ๆ
ในด้านการสื่อสารมวลชนประเภทเดียวกัน

5.  ภาพรวมของอุตสาหกรรมสื่อโฆษณาในประเทศไทย

ในปี 2549 มีการใช้งบโฆษณาผ่านสื่อต่าง ๆ มูลค่ารวมประมาณ 8.9 หมื่นล้านบาท สูงกว่าปี 2548
ร้อยละ 5 ซึ่งกลุ่มที่ใช้งบโฆษณามากที่สุดยังคงเป็นกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภค
โดยสื่อโทรทัศน์เป็นสื่อที่มีส่วนแบ่งการตลาดมากที่สุดถึงร้อยละ 60 เป็นเงินกว่า 5.3 หมื่นล้านบาท
สูงกว่าปี 2548 ร้อยละ 7 ซึ่งเป็นอัตราการเติบโตที่สูงกว่าอุตสาหกรรมโดยรวม
ถึงแม้ในช่วงครึ่งปีหลังจะมีความผันผวนและการปรับลดการใช้เงินโฆษณาลงค่อนข้างมาก
สำหรับสื่อวิทยุมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยมีมูลค่าการโฆษณาประมาณ 6.5 พันล้านบาท
เติบโตเพียงร้อยละ 3 เนื่องจากเป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันค่อนข้างรุนแรง

การที่งบโฆษณาในปี 2549 เติบโตเพียงร้อยละ 5
เกิดจากปัจจัยลบหลายด้านที่ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจโดยรวม ได้แก่
ความผันผวนของราคาน้ำมัน การเกิดอุทกภัยในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ ปัญหาความไม่สงบใน 3
จังหวัดชายแดนภาคใต้ การเปลี่ยนแปลงทางด้านการเมือง และความเสี่ยงจากภัยการก่อการร้าย
เป็นต้น ซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค
และการตัดสินใจใช้งบโฆษณาของสินค้ากลุ่มต่าง ๆ

ทิศทางของธุรกิจโฆษณาในปี 2550 คาดว่าจะขยายตัวในอัตราที่ไม่แตกต่างจากปี 2549 ที่ผ่านมา
เนื่องจากยังคงมีปัจจัยลบจากความผันผวนทางเศรษฐกิจ
ที่อาจจะส่งผลกระทบต่อภาระค่าใช้จ่ายของผู้บริโภค
รวมถึงปัจจัยทางด้านความไม่สงบที่เกิดขึ้นในประเทศ และการแข่งขันสูงในสื่อโทรทัศน์และสื่อวิทยุ
ในขณะที่สื่อโฆษณานอกบ้าน (Out of Home)
ค่อนข้างจะได้รับความสนใจมากขึ้นและมีอัตราการเติบโตที่ดีกว่า
อย่างไรก็ตามถึงแม้ในช่วงครึ่งปีแรกตัวเลขการใช้สื่อโฆษณาจะลดลง ทั้งจากภาคเอกชนและภาครัฐ
แต่คาดว่าในช่วงครึ่งปีหลังน่าจะมีแนวโน้มของการขยายตัวที่ดีขึ้นโดยเฉพาะหากมีการเลือกตั้งในช่วงปลายปี