ส่วนที่ 2

2. ปัจจัยความเสี่ยง (Risk Factors)

ความเสี่ยงทางการเงิน

กลุ่มบริษัทฯมีความเสี่ยงด้านการเงินหลายด้าน รวมทั้งความเสี่ยงด้านสินเชื่อ สภาพคล่อง
อัตราแลกเปลี่ยน อัตราดอกเบี้ยและความเสี่ยงจากราคานํ้ามัน
กลุ่มบริษัทฯใช้เครื่องมือทางการเงินหลายประเภทในการบริหารจัดการความเสี่ยงเหล่านี้แต่ไม่ใช่เพื่อการเก็งกำไร

ฝ่ายการเงินของกลุ่มบริษัทฯให้ความช่วยเหลือฝ่ายงานต่าง ๆ
โดยการประสานงานกับตลาดทางการเงินและบริหารความเสี่ยงทางการเงินอันเกี่ยวข้องกับผลการดำเนินการโดยรวมของกลุ่มบริษัทฯ
การใช้ตราสารทางการเงินถูกควบคุมอย่างเข้มงวดโดยนโยบายที่ได้รับการอนุมัติโดยคณะกรรมการของบริษัทฯ
ซึ่งกำหนดทิศทางอันเกี่ยวเนื่องกับการบริหารความเสี่ยงทางการเงิน
รวมถึงการลดความเสี่ยงของราคาสินค้า (Commodity hedging) สกุลเงินต่างประเทศ ดอกเบี้ย
เครดิตและความเสี่ยงทางด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อ

บริษัทฯมีการทบทวนนโยบายความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อและโอกาสที่อาจเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ
ซึ่งรวมถึงการทบทวนและประเมินผลความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อกับลูกค้าของบริษัทฯ
มีขั้นตอนการกำหนดอำนาจอนุมัติอย่างชัดเจน ทั้งนี้ในปี 2555
บริษัทฯไม่มีความเสี่ยงทางด้านสินเชื่อจากฐานลูกค้าที่เป็นสาระสำคัญ
กลุ่มบริษัทฯใช้บริการจากธนาคารที่มีชื่อเสียงทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นจากการใช้เครื่องมือทางการเงินนั้น

ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง

กลุ่มบริษัทฯดำเนินธุรกิจโดยใช้ unsecured short term trade และ working capital
facilities
กับธนาคารไทยและธนาคารต่างชาติที่อยู่ในประเทศไทยที่มีชื่อเสียงซึ่งมีวงเงินรวมกว่า 1.2
พันล้านเหรียญสหรัฐ การกู้เงินเพื่อสั่งซื้อน้ำมันดิบนั้นเป็นการกู้เงินระยะสั้น
และสามารถชำระคืนธนาคารได้ในระยะเวลาอันสั้น ในเดือนกันยายน 2555
บริษัทฯได้มีการชำระเงินกู้ระยะยาวล่วงหน้าเป็นจำนวน 720 ล้านบาท หรือ 24 ล้านเหรียญสหรัฐฯ
ซึ่งเป็นผลมาจากการลดระดับการลงทุนในบริษัทย่อยเนื่องจากบริษัทฯมีการบริหารจัดการด้านสินทรัพย์และหนี้อย่างรัดกุม

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

กลุ่มบริษัทฯมีความเสี่ยงด้านสกุลเงินต่างชาติ
ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากการซื้อวัตถุดิบและยอดขายจากการส่งออกเป็นเงินสกุลต่างประเทศความเสี่ยงนี้ถูกบริหารจัดการด้วยการมีเงินกู้และเงินรับจากการขายในเงินสกุลเดียวกัน
นอกจากนี้ ยังมีสัญญาซื้อขายล่วงหน้าสำหรับค่าใช้จ่ายที่ทราบ
ซึ่งทั้งหมดมีเวลาที่กำหนดน้อยกว่าหกเดือน

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

กลุ่มบริษัทฯใช้เครื่องมือทางการเงิน Interest Rate Swap
เพื่อเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ระยะยาวให้เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่
ซึ่งบริษัทฯและบริษัทย่อยยังมีโอกาสที่จะเข้าทำสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยอีกสำหรับเงินกู้ระยะยาวอื่นในอนาคต

ความเสี่ยงด้านราคาสินค้า

กลุ่มบริษัทฯมีความเสี่ยงจากความผันผวนของราคานํ้ามันซึ่งมาจากการจัดซื้อนํ้ามันดิบหนักและการขายผลิตภัณฑ์นํ้ามันต่าง
ๆ กลุ่มบริษัทฯมีนโยบายการประกันความเสี่ยงเพื่อปกป้องมูลค่าของสินค้าคงเหลือโดยทำสัญญา
hedging ทั้งหมดที่มีอายุน้อยกว่า 6 เดือน

ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการผันผวนของราคานํ้ามัน

ราคาของผลิตภัณฑ์นํ้ามันมีการผันผวนเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงครึ่งแรกของปี 2555
ซึ่งเป็นผลมาจากการคว่ำบาตรของประเทศสหรัฐอเมริกาต่อประเทศอิหร่าน
โดยภายหลังมีการข่มขู่ที่จะปิดกั้นการเดินเรือผ่าน Strait of Hormuz
ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญสำหรับสินค้าประเภทน้ำมันในแถบตะวันออกกลาง
จากนั้นราคาน้ำมันดิบในตลาดลดลงจาก 127 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเป็น 90
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลอย่างรวดเร็วเนื่องมาจากวิกฤตหนี้สาธารณะยุโรปรวมถึงการชลอการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศจีน
อย่างไรก็ตามราคาน้ำมันดิบได้เพิ่มขึ้นอีกครั้งที่ 118
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลหลังจากผู้นำของยุโรปสามารถทำให้วิกฤตการณ์เบาลง
บริษัทฯได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์นี้ในช่วง 6
เดือนแรกของปีและได้มีการปรับนโยบายประกันความเสี่ยงตามสภาวะเพื่อรับมือกับความเสี่ยงที่เกิดขึ้น
ในช่วงครึ่งปีหลังความผันผวนของราคาน้ำมันอยู่ในระดับที่บริษัทฯยังทำการซื้อขายได้ซึ่งเป็นผลดีต่อบริษัทฯเป็นอย่างมาก
ในการบริหารจัดการและบรรเทาความเสี่ยงในการผันผวนของราคาสำหรับทั้งนํ้ามันดิบและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป
บริษัทฯยึดนโยบายการประกันความเสี่ยงที่มีอยู่เพื่อป้องกันค่ามูลค่าของสินค้าแต่ละลำเรือของน้ำมันดิบที่จัดเหมาซึ่งเป็นการลดความเสี่ยงจากการผันผวนเหล่านี้

ความเสี่ยงของแหล่งผลิตนํ้ามันดิบหนัก

โรงกลั่นยางมะตอยของทิปโก้แอสฟัลท์ได้ถูกออกแบบเพื่อกลั่นนํ้ามันดิบหนัก
ซึ่งนํ้ามันดิบหนักมีข้อจำกัดในแง่ของปริมาณและจำนวนแหล่งนํ้ามันดิบหนักเอง
ซึ่งอาจเป็นผลมาจากการลดการผลิตภายใน (เนื่องจากปัญหาทางด้านเทคนิค)
และจากความต้องการนํ้ามันดิบที่สูงขึ้นจากโรงกลั่นอื่น
การที่บริษัทฯไม่สามารถจัดหานํ้ามันดิบประเภทที่ต้องการในปริมาณที่เพียงพอกับเวลาและราคาที่เหมาะสมอาจจะทำให้โรงกลั่นยางมะตอยของบริษัทฯต้องหยุดกลั่นชั่วคราวซึ่งจะส่งผลต่อการขายสินค้าให้ลูกค้า

เพื่อหลีกเลี่ยงการประสบปัญหาการขาดแคลนนํ้ามันดิบหนักบริษัทฯได้จัดหานํ้ามันดิบหนักจากแหล่งอื่นที่สามารถนำมาใช้ทดแทนได้เช่นเดียวกับปี
2553 ในปี 2554 บริษัทฯได้ซื้อนํ้ามันดิบประเภท ใหม่ ๆ
จัดหานํ้ามันดิบประเภทที่เหมาะกับการใช้งานของบริษัทฯอย่างต่อเนื่อง
และได้ทำเรื่องเสนอตัวเพื่อเป็นลูกค้ากับผู้ค้าน้ำมันดิบหนักรายใหม่เพื่อให้แน่ใจว่าโรงกลั่นของบริษัทฯไม่ได้พึ่งพิงน้ำมันดิบเพียงไม่กี่ชนิด

วิธีการเหล่านี้ทำให้บริษัทฯมีวัตถุดิบเพื่อป้อนให้กับโรงกลั่นยางมะตอยอย่างสมํ่าเสมอ ตั้งเเต่ปี 2554
ซึ่งเป็นปีที่มีความต้องการยางมะตอยสูง โรงกลั่นยางมะตอยได้เริ่มโครงการ debottlenecking
และ upgrading programs
ซึ่งจะสามารถเพิ่มความยืดหยุ่นในการกลั่นนํ้ามันดิบได้หลายประเภทมากขึ้น
นอกจากนี้ทางกลุ่มบริษัทฯยังอยู่ระหว่างการติดต่อกับผู้จัดหานํ้ามันดิบบางรายเพื่อทำสัญญาจัดหาน้ำมันดิบระยะยาวเพื่อป้อนให้แก่โรงกลั่นได้พอกับความต้องการในอนาคต

ความเสี่ยงในการดำเนินงานของโรงกลั่น

กลุ่มบริษัทฯยังคงให้ความสำคัญต่อความเสี่ยงทางธุรกิจโดยรวม
โดยเฉพาะการบริหารความเสี่ยงทางเทคนิคและเชิงปฏิบัติ
ในปีที่ผ่านมาโรงกลั่นของกลุ่มบริษัทฯในประเทศมาเลเซียได้ทบทวนและดำเนินการตรวจสอบทั้งทางเทคนิคและที่ไม่ใช่ทางเทคนิคกับระดับฝ่ายต่าง
ๆ เพื่อรับประกันความเข้าใจในความเสี่ยงของพนักงานในทุกระดับ
โดยมีการตรวจสอบความสมบูรณ์ทางเทคนิคซึ่งจะนำผลที่ได้ไปปรับปรุงตามขั้นตอนต่อไป
โดยความเสี่ยงต่าง ๆ ได้ถูกบันทึกไว้และดำเนินการเพื่อลดความเสี่ยงเหล่านั้นต่อไป
ตำแหน่งที่สำคัญทุกตำเเหน่งได้มีพนักงานที่ได้รับการฝึกอบรมและมีประสบการณ์ดูแลเป็นการเฉพาะในฝ่ายโครงการหลักและการฝึกอบรมรวมถึงการฝึกฝนที่สำคัญได้ถูกดำเนินการเพื่อเพิ่มสมรรถนะและความพร้อมในการบรรเทาความเสี่ยง

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการจัดหายางแอสฟัลต์ซีเมนต์

ความผันผวนของราคาวัตถุดิบถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญมาก
บริษัทฯมีความพยายามอย่างต่อเนื่องที่จะลดความเสี่ยงด้านนี้
โดยการรักษาสัมพันธ์ระยะยาวที่ดีกับทุกโรงกลั่นในทวีปเอเชีย โดยการติดต่ออย่างสมํ่าเสมอ
ปัจจุบันนี้ความเสี่ยงทางด้านการจัดหายางแอสฟัลต์ซีเมนต์นั้นได้ลดลงเพราะบริษัทฯสามารถจัดหายางแอสฟัลต์ซีเมนต์จากโรงกลั่นยางมะตอยของบริษัทฯในประเทศมาเลเซีย
และการขยายเครือข่ายพันธมิตรส่งเสริมให้บริษัทฯสามารถจัดซื้อจากแหล่งวัตถุดิบใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและในราคาเหมาะสม

ความเสี่ยงของตลาดภายในประเทศ

ตลาดภายในประเทศขึ้นอยู่กับงบประมาณของรัฐบาลโดยส่วนใหญ่
ดังนั้นความมีเสถียรของรัฐบาลและความพร้อมด้านงบประมาณ
จึงมีบทบาทสำคัญกับความต้องการของตลาดในประเทศในปี 2555 หลังการเกิดมหาอุทกภัยในปี
2554

ความเสี่ยงด้านตลาดต่างประเทศ

ในปี 2555 ความต้องการผลิตภัณฑ์ของทิปโก้แอสฟัลท์ในตลาด
ต่างประเทศได้ขยายตัวขึ้นเป็นอย่างมากด้วยยอดขายที่เติบโต ร้อยละ 64 เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา
ยอดขายในตลาดต่างประเทศที่เพิ่มขึ้นนั้นเป็นเพราะบริษัทฯได้รับยางมะตอยจากโรงกลั่นของบริษัทฯเข้ามาอย่างต่อเนื่อง
และการวางแผนการขยายตลาดส่งออกที่ดีทำให้บริษัทฯสามารถสร้างสมดุลให้กับการกระจายสินค้าในทุก
ๆ ตลาดได้เป็นอย่างดี ตลาดในประเทศจีน อินโดนีเซีย
ออสเตรเลียและเวียดนามเป็นตลาดหลักของบริษัทฯ ในปี 2555 และจะยังเป็นตลาดที่สำคัญต่อไป

จากความพยายามในการขยายกลุ่มลูกค้าของบริษัทฯทำให้บริษัทฯ
มีการทำสัญญาซื้อขายแบบระยะยาวมากยิ่งขึ้น
ยอดขายที่เพิ่มขึ้นทำให้บริษัทฯมีความเสี่ยงในการจัดหายางมะตอยให้พอเหมาะกับความต้องการ
ซึ่งรวมถึงการจัดการด้านการขนส่ง การสร้างความพึงพอใจให้กับลูกค้า และการจัดการระบบต่าง ๆ
เพื่อสนับสนุนการขาย
บริษัทฯลดความเสี่ยงเหล่านี้ด้วยการสร้างทีมขายต่างประเทศให้มีความแข็งแกร่งมากขึ้น
โดยมุ่งเน้นในการพัฒนาบุคคลากรในเรื่องการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าเพื่อหาช่องทางการขายใหม่
ๆ ในตลาดและการพัฒนาการทำงานของฝ่ายสนับสนุนการขายซึ่งรวมถึงการดูแลติดตามในด้าน
ผลิตภัณฑ์และการขนส่ง
ดังนั้นจำนวนวัตถุดิบที่ขาดแคลนจึงได้รับการจัดการอย่างรวดเร็วโดยการจัดซื้อจากโรงกลั่นภายนอกให้ตรงกับปริมาณความต้องการที่สูงขึ้น
โดยใช้ประโยชน์เรือเดินสมุทรของบริษัทฯและเช่าเรือเดินสมุทรภายนอกเมื่อมีความต้องการ

ความเสี่ยงเกี่ยวกับการขนส่ง

กลุ่มบริษัทฯมีเรือขนส่งยางมะตอยทั้งหมด 7
ลำทั้งนี้บริษัทฯมุ่งเน้นไปที่การรักษาคุณภาพของเรือขนส่งยางมะตอยเพื่อการซื้อขายที่รัดกุม โดยในปี
2555 บริษัทฯได้รับมอบต่อใหม่ 1 ลำ จากอู่ต่อเรือในประเทศญี่ปุ่นคือเรือท้าสโก้ อมฤต
เรือที่ซึ่งทำให้อายุเฉลี่ยของเรือในกลุ่มลดลงมาเป็น 13 ปี
โดยต่ำกว่าอายุเฉลี่ยของเรือในอุตสาหกรรมเรือมาก
ซึ่งเรือขนส่งยางมะตอยใหม่นี้จะสามารถรองรับการขายที่เพิ่มขึ้นในทวีปเอเชีย-ออสเตรเลียได้
อย่างเหมาะสม

บริษัทเรือทั้งหมดของกลุ่มบริษัทฯได้ให้ความระมัดระวังในการเดินเรือเพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุรวมถึงการบาดเจ็บและการรั่วไหลของน้ำมันลงสู่ทะเล
ทั้งนี้เรือขนส่งยางมะตอยของบริษัทย่อยทั้งหมดได้รับความคุ้มครองความเสี่ยงชั้นหนึ่งเพื่อป้องกันสินทรัพย์จากความเสียหายและการเรียกร้องค่าเสียหายจาก
บุคคลที่ 3

ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดคือการขาดแคลนบุคลากรที่ได้รับการฝึกอบรมอย่างดี
บริษัทฯได้พยายามอย่างมากที่จะฝึกอบรมและเตรียมความพร้อมบุคลากรให้เผชิญหน้ากับความท้าทายของอุตสาหกรรมได้เป็นอย่างดี