5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

 สินทรัพย์ถาวรหลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

-   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ธนาคารและบริษัทย่อยมีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
โดยธนาคารและบริษัทย่อยเป็นเจ้าของและไม่ติดภาระจำนอง/จำนำ ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------------------+------------+------------+------------+
| รายการ                        | 2548       | 2549       | 2550       |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดิน                         |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักงานใหญ่ของธนาคาร         | 6,604      | 6,603      | 6,603      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดินอื่น ๆ                     | 1,457      | 1,421      | 1,405      |
|   ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล        |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในต่างจังหวัดของธนาคาร | 1,011      | 1,028      | 1,028      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวมที่ดิน (1)                  | 9,072      | 9,052      | 9,036      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อาคาร                       |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักงานใหญ่                  | 12,064     | 12,045     | 12,146     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สาขา                        | 2,251      | 1,847      | 1,835      |
| ในเขตกรุงเทพและปริมณฑลของธนาคาร |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สาขาในต่างจังหวัดของธนาคาร     | 2,142      | 2,149      | 2,160      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   สำนักง                       | -          | -          | -          |
| านและสาขาในต่างประเทศของธนาคาร |            |            |            |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวมอาคาร (1)                | 16,457     | 16,041     | 16,141     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อุปกรณ์                       | 12,748     | 14,322     | 14,474     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   อื่น ๆ                        | 712        | 1,147      | 3,408      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวม                         | 38,989     | 40,562     | 43,059     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   หัก ค่าเสื่อมราคาสะสม (1)       | 16,849     | 17,671     | 17,935     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่า               | 699        | 598        | 590        |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิ        | 21,441     | 22,293     | 24,534     |
+-------------------------------+------------+------------+------------+

  ⁽¹⁾ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,070 ล้านบาท

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,212 ล้านบาท

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,967 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,344 ล้านบาท

-   สัญญาเช่าระยะยาว

  1. สัญญาเช่า

ธนาคารและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร
เพื่อใช้เป็นสำนักงานสาขาและทำสัญญาเช่ารถยนต์จำนวนหลายสัญญา
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าเช่าในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

(หน่วย : ล้านบาท)

+-------------------------------+------------+------------+------------+
| รายการ                        | 2548       | 2549       | 2550       |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
| สัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร              | 467        | 564        | 698        |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
| สัญญาเช่ารถยนต์                  | 442        | 429        | 569        |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
| อื่น ๆ                          | -          | 20         | 16         |
+-------------------------------+------------+------------+------------+
|   รวม                         | 909        | 1,013      | 1,283      |
+-------------------------------+------------+------------+------------+

  2. สัญญาบริการ

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2545 ธนาคารได้ทำสัญญารับบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศจากบริษัท
ไอ บี เอ็ม (ประเทศไทย) จำกัด โดยสัญญามีระยะเวลาถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2555 และ ณ วันที่
31 ธันวาคม 2550 และ 2549 ธนาคารมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าบริการในอนาคต เป็นจำนวน
2,622 ล้านบาท และ 3,919 ล้านบาท ตามลำดับ

 เงินให้สินเชื่อ

-   นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

สินทรัพย์จัดชั้นของธนาคารและบริษัทย่อยประกอบด้วยเงินลงทุน เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ
(รวมสถาบันการเงิน) ทรัพย์สินรอการขาย และสินทรัพย์อื่น
โดยธนาคารมีนโยบายจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และการประเมินฐานะของลูกหนี้แต่ละราย
ซึ่งสรุปการจัดชั้นสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2550 ได้ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|                | เงินให้สินเชื่อ  | เง    | ทรัพย์สิน   | สิน     | รวม     |
|                |             | ินลงทุน |          | ทรัพย์อื่น |         |
|                | และ         |       | รอการขาย |        |         |
|                | ดอกเบี้ยค้างรับ |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นปกติ      | 739,772     | -     | -        | -      | 739,772 |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดช          | 10,924      | -     | -        | -      | 10,924  |
| ั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ |             |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัด           | 5,419       | -     | -        | -      | 5,419   |
| ชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน |             |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นสงสัย     | 11,282      | -     | -        | -      | 11,282  |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นสงสัยจะสูญ | 18,477      | 4,712 | 1,200    | 617    | 25,006  |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   รวม          | 785,874     | 4,712 | 1,200    | 617    | 792,403 |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+

-   นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ธนาคารปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย โดยการจัดชั้นลูกหนี้ออกเป็น 6 ประเภท
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการจัดชั้นหนี้ คือ ระยะเวลาที่ค้างชำระ
สำหรับมูลค่าของหลักประกันที่ใช้ได้มากที่สุดในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญขึ้นอยู่กับประเภทของหลักประกัน
รวมทั้งการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และการประเมินฐานะลูกหนี้แต่ละราย
โดยอาศัยประสบการณ์ในการพิจารณาความเสี่ยงและมูลค่าของหลักประกัน
ซึ่งอัตราที่ใช้ในการตั้งสำรองเป็น ดังนี้

  -------------------------- -----------------------------------------------------------------
  จัดชั้นปกติ                    ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1 ของยอดหนี้คงค้าง

  จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ          ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ของยอดหนี้คงค้าง

  จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน           ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัย                   ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัยจะสูญ               ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ ยกเว้น
                             ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญที่ยังไม่ได้ฟ้องร้องดำเนินคดีหรือปรับโครงสร้างหนี้
                             ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มตามจำนวนวันที่ค้างชำระ

  จัดชั้นสูญ                     ให้ตัดออกจากบัญชี
  -------------------------- -----------------------------------------------------------------

หมายเหตุ 1) ยอดหนี้คงค้าง หมายถึง เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ

2) ยอดหนี้คงค้างสุทธิ หมายถึง ยอดหนี้คงค้างหักด้วยหลักประกัน

-   นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สิน

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของทรัพย์สินของธนาคารจะพิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชี
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
พร้อมกับกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษร
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

-   นโยบายการรับรู้รายได้

ในส่วนของธนาคาร จะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยและส่วนลดจากเงินให้สินเชื่อโดยใช้เกณฑ์คงค้าง
ยกเว้นดอกเบี้ยที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน
ไม่ว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ จะรับรู้เป็นรายได้เมื่อได้รับชำระ
รายได้ของลูกหนี้เช่าซื้อจะรับรู้เป็นรายได้โดยวิธีผลรวมจำนวนงวดของการผ่อนชำระ
ธนาคารบันทึกยกเลิกรายได้ดอกเบี้ยค้างรับจากเงินให้สินเชื่อที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือนนับจากวันเริ่มค้างชำระ เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับบริษัทย่อยที่เป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์
รับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากเงินลงทุนในลูกหนี้และเงินให้สินเชื่อเมื่อได้รับชำระ
รายได้จากสัญญาเช่าระยะยาวของบริษัทย่อยมีการรับรู้รายได้ ดังนี้

-   รายได้จากสัญญาเช่าการเงิน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระด้วยวิธีอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง
    โดยคำนวณจากเงินลงทุนสุทธิที่คงเหลืออยู่ในแต่ละงวด เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระนานเกิน 6
    เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   รายได้จากสัญญาเช่าดำเนินงาน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระเว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระเกินกำหนด 6 เดือน
    บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   นโยบายสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้

นโยบายการระงับรับรู้รายได้สินเชื่อของธนาคาร
ถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยคือระงับรับรู้รายได้
สำหรับเงินให้สินเชื่อที่มีการค้างชำระเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3
เดือน นับแต่วันครบกำหนดชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นทั้งจำนวน หรือตามงวดที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อได้ทวงถาม หรือเรียกให้ชำระแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
โดยไม่คำนึงว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่
ยกเว้นเงินเบิกเกินบัญชีจะพิจารณาจากการไม่ได้รับเงินเข้าบัญชีเพื่อชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเกินกว่า
3 เดือนนับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน
หรือวันที่ครบกำหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน

-   เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL)

เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ หรือ “NPL”
หมายถึงเงินต้นของเงินให้สินเชื่อคงค้างที่จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัย สงสัยจะสูญ และสูญ
ตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นสินทรัพย์ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ลงวันที่ 16 มกราคม
2546

 เงินลงทุนในหลักทรัพย์

นโยบายการลงทุน

นโยบายการลงทุนในหลักทรัพย์ของธนาคารแบ่งได้เป็นประเภทหลัก ๆ ได้แก่
การลงทุนในตราสารหนี้และตราสารทุน โดยการลงทุนในตราสารหนี้แบ่งเป็น พอร์ตธุรกรรมเพื่อค้า
ธุรกรรมเผื่อขายและธุรกรรมลงทุนจนครบกำหนด
โดยมีนโยบายการลงทุนที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของแต่ละพอร์ต ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของธนาคาร สภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ได้รับ
และนโยบายของธนาคาร ในส่วนของการลงทุนในตราสารทุน
ธนาคารยังคงนโยบายที่จะลดการลงทุนในธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับธนาคารลงเมื่อมีโอกาสที่เหมาะสม

-   การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่า

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของเงินลงทุนของธนาคารพิจารณาจาก
ข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีฉบับที่ 36 และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 40
พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษรและหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน

ธนาคารจะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนทั้งในตลาดเงินและตลาดทุน
ภายใต้นโยบายของธนาคารและกฎระเบียบของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ภายใต้การควบคุมดูแลรับผิดชอบจากฝ่ายงานที่ทำธุรกรรมและจากฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงองค์การ
โดยได้จัดให้มีระบบติดตามขอบเขตความเสี่ยง
ขอบเขตของฐานะการลงทุนและระยะเวลาถือครองและมีเป้าหมายการลงทุนที่ชัดเจน ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยง และผลตอบแทนที่ได้รับ และ
ยังพิจารณาถึงกระแสเงินเข้า/ออก
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับความต้องการในการทำธุรกรรมต่าง ๆ ในธนาคาร

 การลงทุนของธนาคารในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 

-   ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

บริษัทย่อย หมายถึง กิจการที่อยู่ภายใต้อำนาจการควบคุมของธนาคาร
ทั้งทางตรงและทางอ้อมในนโยบายทางการเงินและการดำเนินงานของบริษัทนั้น ๆ
เพื่อได้มาซึ่งประโยชน์จากกิจกรรมของบริษัทย่อย

บริษัทร่วม หมายถึง กิจการการที่ธนาคารมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ
โดยมีอำนาจเข้าไปมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายทางการเงินและการดำเนินงาน
แต่ไม่ถึงระดับที่จะควบคุมนโยบายดังกล่าว

-   นโยบายการลงทุนของธนาคาร

    ธนาคารมีนโยบายการลงทุน ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

-   การลงทุนเชิงกลยุทธ์

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เอื้อประโยชน์กับธุรกิจธนาคารในเชิงยุทธศาสตร์
ธนาคารและบริษัทได้ร่วมกันพิจารณาแผนธุรกิจและวิธีเชื่อมโยงกับธุรกิจธนาคาร โดยมุ่งใช้ทรัพยากร
อุปกรณ์ เครื่องมือ และช่องทางต่าง ๆ
ที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่มีการดำเนินการที่ซ้ำซ้อน

-   การลงทุนเพื่อสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งเน้นการให้บริการแก่ธนาคารเพื่อทดแทนหน่วยงานต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของธนาคาร
และขาดความคล่องตัวในการจัดการ หากยังคงเป็นหน่วยงานภายในธนาคาร
โดยธนาคารจะแต่งตั้งผู้บริหารของธนาคารเป็นกรรมการตัวแทน เพื่อกำกับดูแลด้านนโยบาย
อีกทั้งมอบหมายให้กรรมการตัวแทน 1 คน กำกับดูแลการทำธุรกิจของบริษัท
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการให้บริการ
รวมทั้งให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดแก่ธนาคาร