1. ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมของ ปตท.สผ. ที่ควรพิจารณา
ได้แก่

1.1 ปัจจัยเสี่ยงด้านเทคนิคและขีดความสามารถหลักในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม

1.1.1 การลงทุนในโครงการใหม่

ปตท.สผ. มีนโยบายขยายการลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ
โดยพิจารณาโครงการที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ในการเพิ่มปริมาณการผลิตและปริมาณสำรองปิโตรเลียม
เพื่อรองรับการขยายตัวของความต้องการพลังงาน
จึงมุ่งเน้นการลงทุนในพื้นที่ที่มีศักยภาพทางปิโตรเลียมสูง
ซึ่งจะส่งผลให้บริษัทสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงในระยะยาว อย่างไรก็ตามการลงทุนใหม่ๆ
อาจมีความเสี่ยงเกิดขึ้น ดังนั้นในการลงทุนแต่ละครั้งจึงมีแนวทางในการป้องกันความเสี่ยง
โดยพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงต่างๆ ทั้งทางด้านศักยภาพของปิโตรเลียม การดำเนินการ
ความสามารถของผู้ดำเนินการ
เงื่อนไขและความชัดเจนของการแบ่งผลประโยชน์และการปฏิบัติตามข้อสัญญา
ความมั่นคงทางด้านการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงิน
สภาพทางภูมิศาสตร์ รวมถึงลักษณะและขนาดของโครงการ
เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาคัดเลือกโครงการ
รวมทั้งการชดเชยความเสี่ยงเหล่านี้ไว้ในกระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุน

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตัดสินใจและลดความเสี่ยงในการลงทุน
ในปีที่ผ่านมาบริษัทได้แต่งตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองการลงทุนเพื่อพิจารณากลั่นกรองและแนะนำแผนการลงทุนให้กรรมการผู้จัดการใหญ่ใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจ
และแต่งตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองโครงการพัฒนา
เพื่อพิจารณาโครงการพัฒนาทั้งโครงการที่กำลังดำเนินการอยู่และการซื้อขายโครงการใหม่ๆ
ที่อยู่ในช่วงการพัฒนาเพื่อให้ได้มูลค่าสูงสุด

1.1.2 การสำรวจ

การสำรวจเพื่อหาแหล่งปิโตรเลียมใหม่ๆ
มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม
ซึ่งเป็นธุรกิจที่มีโอกาสให้ผลตอบแทนค่อนข้างสูง แต่ก็เป็นธุรกิจที่มีความเสี่ยงสูงด้วยเช่นกัน ทั้งนี้
เพราะแหล่งปิโตรเลียมอยู่ลึกลงไปเป็นกิโลเมตรจากผิวดิน
การศึกษาเพื่อเข้าใจในลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมแม้ว่าจะใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว
แต่ก็ทำได้ยากและไม่สามารถที่จะมั่นใจอย่างเต็มที่ได้
กล่าวคือจะยังคงมีความไม่แน่นอนทางด้านธรณีวิทยา
อย่างไรก็ตามการมีข้อมูลที่เหมาะสมอย่างเพียงพอและการศึกษาวิเคราะห์ลักษณะธรณีวิทยาปิโตรเลียมในรายละเอียด
จะสามารถลดความไม่แน่นอนและความเสี่ยงของการสำรวจลงมาอยู่ในระดับที่ยอมรับได้
ทั้งนี้เพื่อให้การสำรวจสามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง ปตท.สผ.
จึงได้แต่งตั้งคณะกรรมการสำรวจ ประกอบด้วยผู้ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอย่างสูง
เพื่อพิจารณากลั่นกรองและให้ความเห็นต่อกรรมการผู้จัดการใหญ่เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจในงานสำรวจและรวมทั้งโครงการสำรวจที่สำคัญๆ

ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงที่สำคัญเกี่ยวกับการสำรวจปิโตรเลียม ซึ่งต้องเน้นการศึกษาและวิเคราะห์
เพื่อทำความเข้าใจในรายละเอียดก่อนพิจารณาลงทุนในโครงการสำรวจปิโตรเลียม ประกอบด้วย

(1) การประเมินความเสี่ยงในการพบแหล่งปิโตรเลียม หรือโอกาสของการพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็นและความเหมาะสมของโครงสร้างที่จะเป็นแหล่งกักเก็บ หินกักเก็บ
และปริมาณปิโตรเลียมที่เกิดขึ้น

(2)
การประเมินขนาดแหล่งปิโตรเลียมหรือการประเมินปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย
ซึ่งจะอาศัยข้อมูลจากผลการเจาะ การศึกษาวิเคราะห์
และการแปลความหมายข้อมูลธรณีวิทยาปิโตรเลียม ธรณีฟิสิกส์ และ ปิโตรฟิสิกส์
ในรายละเอียดอย่างเพียงพอ

(3) ค่าใช้จ่ายในการสำรวจพบแหล่งปิโตรเลียม
ซึ่งการสำรวจธรณีฟิสิกส์และการเจาะหลุมสำรวจเป็นค่าใช้จ่ายที่สำคัญนั้น
จะต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
เพื่อควบคุมต้นทุนในการดำเนินงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการสำรวจและเจาะสำรวจ
แต่ทั้งนี้จะต้องมีข้อมูลที่มากเพียงพอในการศึกษาและการวิเคราะห์ที่จำเป็น

เพื่อลดความเสี่ยงทั้งสามประการให้สัมฤทธิ์ผลอย่างดี
บริษัทจึงให้ความสำคัญในการพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรในสาขา Geosciences
จัดการบริหารและจัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ในสาขานี้ และจัดการพัฒนาฐานข้อมูล E&P
ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น จัดเก็บ Best Practice และ Lessons Learned
ที่ได้จากการปฏิบัติงานในโครงการต่างๆ เพื่อให้พนักงานได้ศึกษา นำไปเป็นแนวทางปฏิบัติ
นอกจากนี้ยังได้จัดทำ Expert Directory เพื่อให้ทุกคนได้ทราบ

1.1.3 การพัฒนาโครงการ

เนื่องจากในปีที่ผ่านมาเป็นช่วงที่มีโครงการใหม่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก
เพราะราคาน้ำมันปรับสูงขึ้นทำให้บริษัทประสบปัญหาในการแข่งขันเพื่อจัดหาผู้รับเหมา
(Contractor) มาดำเนินงานโครงการก่อสร้างต่างๆ และปัญหาราคาเหล็กสูงขึ้น
ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงเกิดขึ้นได้แก่ ความล่าช้าและค่าใช้จ่ายเกินวงเงินงบประมาณ
ดังนั้นจึงกำหนดแนวทางการป้องกันความเสี่ยงเพื่อให้สามารถดำเนินโครงการได้ตามระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด
ดังนี้

(1) ด้านการบริหารโครงการ จะให้ความสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย การวางแผนโครงการ
และการออกแบบระบบวิศวกรรมที่เหมาะสม การบริหารสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
การติดตามงานและการบริหารควบคุมการก่อสร้าง
ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถดำเนินโครงการได้ทันตามกำหนด
อีกทั้งพยายามจะลดต้นทุนเพื่อให้มั่นใจว่าได้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

(2) ด้านบุคลากรและระบบงาน จะให้ความสำคัญในการพัฒนาบุคลากรด้านการบริหารโครงการ
นำระบบการบริหารจัดการองค์ความรู้มาใช้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์ในโครงการต่างๆ
พร้อมทั้งปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้รวดเร็วและคล่องตัวขึ้น

1.1.4 การผลิต

ความเสี่ยงทางด้านการผลิตที่นอกเหนือจากการเกิดอันตรายจากภัยธรรมชาติ
และภัยอันตรายจากการก่อการร้าย ซึ่งมีมาตรการป้องกันจากนโยบายความปลอดภัย
ความมั่นคงปลอดภัย สุขภาพ และสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจนแล้ว
ยังมีความเสี่ยงจากการดำเนินงานที่ส่งผลให้การผลิตหยุดชะงัก
เนื่องจากการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์การผลิต หรือข้อผิดพลาดที่อาจเกิดจากการปฎิบัติงาน

ในการป้องกันความเสี่ยงทางด้านการผลิตอันมีสาเหตุมาจากอุปกรณ์และระบบการผลิตนั้น
บริษัทให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบโครงสร้างฐานผลิต ระบบการผลิต
รวมถึงระบบควบคุมด้านการผลิตและระบบการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน โดยมีระบบ Automatic
Detection และ Emergency Shutdown System เพื่อป้องกันความสูญเสีย
ส่วนในด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานนั้นได้จัดทำขั้นตอนการปฏิบัติงาน คู่มือปฏิบัติงาน
พร้อมทั้งโครงการฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่เข้าใจและปฎิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้
ยังประเมินระบบการผลิตและความปลอดภัย (Opersafe) โดยหน่วยงานภายนอกอย่างเข้มงวด

1.1.5 การตลาดและการจำหน่ายปิโตรเลียม

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ของบริษัทเป็นก๊าซธรรมชาติ ซึ่งต้องพึ่งพาตลาดภายในประเทศเป็นหลัก
หากความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไปจากที่คาดการณ์ไว้
อาจส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
ดังนั้นจึงมีนโยบายขยายการลงทุนในโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในต่างประเทศ
โดยเฉพาะแหล่งที่มีน้ำมัน เพื่อเพิ่มสัดส่วนปริมาณสำรองน้ำมัน ซึ่งเป็นการกระจายความเสี่ยง
แทนที่จะพึ่งพาผลิตภัณฑ์หลักจากก๊าซธรรมชาติเพียงอย่างเดียว

ในส่วนของการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติในประเทศ ซึ่งมีลูกค้ารายใหญ่คือ ปตท. นั้น ปตท.สผ.
ได้ทำสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติกับ ปตท. เป็นสัญญาระยะยาว มีอายุสัญญาประมาณ 25 – 30 ปี
เพื่อป้องกันความเสี่ยงอันจะเกิดจากผู้ซื้อไม่รับซื้อก๊าซธรรมชาติ
ในสัญญาจึงระบุให้ผู้ซื้อรับก๊าซธรรมชาติตามปริมาณการซื้อขั้นต่ำต่อปีไว้
หากผู้ซื้อไม่สามารถรับก๊าซธรรมชาติได้ตามที่ตกลงไว้ในสัญญา
จะต้องชำระค่าก๊าซธรรมชาติในส่วนที่ไม่รับให้แก่ ปตท.สผ. ซึ่งเป็นการประกันรายได้ส่วนหนึ่ง

1.1.6 ขีดความสามารถขององค์กร

บุคลากรและกระบวนการธุรกิจเป็นส่วนประกอบหลักในการกำหนดขีดความสามารถที่จะนำความสำเร็จมาสู่องค์กร
ดังนั้นบริษัทจึงดำเนินการเพื่อเสริมสร้างและเพิ่มขีดความสามารถขององค์กรทางด้านบุคลากรและกระบวนการธุรกิจในรายละเอียด
ดังนี้

ด้านบุคลากร

(1)
กำหนดค่านิยมองค์กรใหม่เพื่อใช้เป็นหลักการและแนวทางในการสร้างวัฒนธรรมการทำงานในองค์กร
ค่านิยมองค์กรประกอบด้วย

-   Adaptability and Will to Learn พร้อมเปลี่ยนแปลงเพื่อปรับปรุง
    เรียนรู้เพื่อพัฒนาค้นหาสิ่งใหม่ ฉลาดใช้ความรู้

-   Boundaryless เปิดใจรับฟัง สร้างสรรค์ทีมงาน ประสานประโยชน์ แบ่งปันความรู้
    ช่วยเหลือเกื้อกูล

-   Clear Thinking Leads to Clear Communication คิดเป็นระบบ
    คำนึงผลกระทบทุกด้าน สื่อสารตรงประเด็น เล็งเห็นเป้าหมาย

-   Determination and Dedication ทุ่มเทด้วยใจ สำนึกในหน้าที่ ภักดีต่อองค์กร
    เน้นที่คุณภาพ

(2) จัดทำแผนจัดหาและพัฒนาบุคลากร เพื่อสรรหาคนที่มีความรู้ความสามารถมาร่วมงาน แล้ว

พัฒนาขีดความสามารถของพนักงานตามระดับงาน โดยการทำ Competency Model
ของสายอาชีพหลัก พร้อมกับทำ Competency Assessment
โดยจัดการอบรมและบริหารจัดการความรู้ เพื่อพัฒนาให้พนักงานมีขีดความสามารถตามกำหนด

(3) จัดทำแผน Talent Management เพื่อพัฒนากลุ่มพนักงานที่มีศักยภาพสูง
เพื่อให้มีความพร้อมที่จะไปรับผิดชอบงานในระดับที่สูงขึ้น

ด้านกระบวนการธุรกิจ

(1) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการบริหารโครงการที่มีรายละเอียดในหัวข้อความเสี่ยงทางด้านการพัฒนาโครงการ

(2) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
    ให้ความรู้แก่บุคลากรที่เกี่ยวข้องให้เข้าใจระบบและกระบวนการ
    อีกทั้งปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างให้รวดเร็วยิ่งขึ้น

(3) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการประเมินผลทางด้านธรณีวิทยาปิโตรเลียม
    โดยการพัฒนาศักยภาพของ Geoscientist ด้วยวิธีให้การอบรมตามผลการประเมิน
    Competency Assessment

(4) เพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตัดสินใจและบริหารความเสี่ยงในการลงทุน
    โดยแต่งตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองการลงทุน เพื่อพิจารณากลั่นกรองและแนะนำแผนการลงทุน
    และแต่งตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองโครงการพัฒนา
    เพื่อพิจารณาโครงการพัฒนาที่กำลังดำเนินการอยู่และการซื้อขายโครงการใหม่ๆ
    ที่อยู่ในช่วงการพัฒนาเพื่อให้ได้มูลค่าสูงสุด

(5) พัฒนาโครงการบริหารจัดการความรู้ ขึ้นมาใช้ในสาขา Geosciences และวิศวกรรม
    เพื่อนำระบบและเทคโนโลยีของการบริหารจัดการความรู้มาใช้แลกเปลี่ยนข้อมูลความรู้และประสบการณ์
    ซึ่งเป็นการพัฒนาขีดความสามารถของพนักงานในด้านนี้

1.2 ปัจจัยเสี่ยงที่แฝงอยู่ในการดำเนินธุรกิจ

1.2.1 การเมืองในประเทศที่เข้าไปลงทุน

ตามนโยบายขยายการลงทุนไปต่างประเทศเพื่อรองรับการขยายตัวทางพลังงานของตลาดไทย
และเพื่อสนับสนุนการเจริญเติบโตของบริษัทในระยะยาวนั้น ปตท.สผ. ได้กำหนดพื้นที่ที่เข้าลงทุน
โดยมุ่งเน้นการลงทุนทั้งในประเทศที่มีศักยภาพปิโตรเลียมสูงแถบตะวันออกกลาง
และประเทศซึ่งเป็นตลาดใหม่ เช่น ในแถบแอฟริกาเหนือ อย่างไรก็ตาม
ประเทศเหล่านี้มักมีความเสี่ยงทางการเมืองสูง บริษัทจึงตั้งทีมงาน Geopolitical Risk
เพื่อติดตามข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับประเทศเหล่านั้นอย่างใกล้ชิด
และจัดให้มีบทวิเคราะห์สถานการณ์และความเสี่ยงทางการเมืองกำหนดเป็น Scenario
เพื่อใช้ประโยชน์ประกอบการพิจารณาตัดสินใจลงทุนในโครงการใหม่ๆ
ตลอดจนประเมินความเสี่ยงเพื่อดูแลการลงทุนที่มีอยู่เดิมในแต่ละประเทศ
นอกจากนั้นยังประสานอย่างใกล้ชิดกับกระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตไทยในประเทศที่ไปลงทุนและสนใจจะลงทุนอีกด้วย

1.2.2 ความปลอดภัย ความมั่นคง สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม

การดำเนินธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม มีความเสี่ยงในการเกิดอันตรายและความสูญเสียต่างๆ
ซึ่งมีผลกระทบต่อบริษัทได้ อาทิ การเกิดอัคคีภัยจากการปฏิบัติงานเนื่องจากสาเหตุต่างๆ เช่น
หลุมขุดเจาะระเบิด ท่อก๊าซธรรมชาติรั่ว อุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ
ในการสำรวจและผลิตซึ่งตั้งอยู่นอกชายฝั่งทะเลก็มีความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ เช่น พายุ
และแผ่นดินไหว
นอกจากนี้ยังอาจมีภัยอันตรายจากขบวนการก่อการร้ายที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อบุคคล ทรัพย์สิน
สิ่งแวดล้อม และการดำเนินธุรกิจของบริษัทได้อีกด้วย

บริษัทตระหนักถึงความสำคัญของความเสี่ยงเหล่านี้ จึงมีนโยบายความปลอดภัย ความมั่นคง สุขภาพ
และสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจน มุ่งมั่นให้การดำเนินงานต่างๆ
สอดคล้องหรือมีมาตรฐานสูงกว่าข้อกำหนดของกฎหมายและข้อบังคับต่างๆ
ให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบโครงสร้างฐานผลิต ระบบการผลิต รวมถึงระบบควบคุมการผลิต
และระบบควบคุมการเฝ้าระวังภัย จัดการขั้นตอนการปฏิบัติงานและปรับปรุงให้ทันสมัย
ในด้านการเพิ่มศักยภาพบุคลากรนั้นได้จัดการฝึกอบรมด้านความปลอดภัย ความมั่นคง สุขภาพ
และสิ่งแวดล้อม อย่างต่อเนื่องเป็นประจำ
เพื่อให้พนักงานทราบวิธีการป้องกันอุบัติเหตุและการปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย
รวมถึงการแก้ไขสถานการณ์ในภาวะฉุกเฉินต่าง ๆ

เพื่อลดผลกระทบและความสูญเสียในกรณีที่อาจมีอุบัติเหตุเกิดขึ้น ปตท.สผ.
ได้ประเมินระบบการจัดการความปลอดภัยโดยผู้ตรวจสอบภายนอก
ใช้ระบบการวัดผลตามมาตรฐานสากล (International Safety Rating System – ISRS)
ซึ่งได้รับการรับรองที่ระดับ 7 และระดับ 6 จากช่วง 0 ถึง 10
ในส่วนของโครงการบงกชและโครงการฐานสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียม ปตท.สผ. จังหวัดสงขลา
และได้รับการรับรองที่ระดับ 6 ในโครงการ PTTEP1
ส่วนการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมนั้นผ่านการรับรองระบบมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อมสากล
(ISO 14001) ในโครงการ PTTEP1 โครงการ S1 โครงการบงกช
โครงการฐานสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียม ปตท.สผ. จังหวัดสงขลา และอาคารสำนักงาน
ปตท.สผ. จากบริษัท AJA Registrars จำกัด
ภายใต้การรับรองจากสถาบันการรับรองแห่งสหราชอาณาจักร (United Kingdom
Accreditation Service หรือ UKAS)
และได้ผ่านการตรวจติดตามผลจากคณะผู้เชี่ยวชาญการตรวจสอบจากบริษัท AJA Registrars
จำกัด อย่างต่อเนื่อง

1.2.3 กฎหมายและข้อกำหนด

บริษัทให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของบริษัท เนื่องจากเป็นปัจจัยความเสี่ยงซึ่งมีผลกระทบโดยตรง
หากปฏิบัติไม่ถูกต้องจะเป็นความผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อองค์กร
ทั้งที่สามารถและไม่สามารถคำนวณเป็นเงินได้

ดังนั้นจึงถือเป็นหน้าที่ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหาร
และพนักงานของบริษัทที่ต้องรับผิดชอบในการตรวจสอบ ควบคุม
และกำกับดูแลให้การดำเนินงานเป็นไปตามกฎหมายและข้อกำหนดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด
รวมทั้งแจ้งข้อกำหนดหรือข้อกฎหมายใหม่ๆ
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบเพื่อให้ปฏิบัติสอดคล้องกับที่กฎหมายกำหนด

นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงที่เกิดจากสัญญา ตั้งแต่การร่างสัญญา การเข้าผูกพัน
และการบริหารสัญญาซึ่งอาจนำไปสู่การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย
และความเสี่ยงจากการไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของสัญญาที่มีต่อกัน
ความเสี่ยงเหล่านี้สามารถควบคุมได้โดยเริ่มจากการเจรจา
ซึ่งต้องใช้ความรู้ความสามารถจากบุคลากรในหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ
สัญญาก่อสร้างแท่นผลิตต้องประกอบด้วยฝ่ายวิศวกรรมการก่อสร้าง
เพื่อพิจารณารายละเอียดทางเทคนิค
ฝ่ายจัดหาที่ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้รับจ้างและเปรียบเทียบราคา
ฝ่ายการเงินและบัญชีดูแลด้านภาษีและการประกันภัย ฝ่ายกฎหมายดูแลรับผิดชอบด้านกฎหมาย
หน้าที่และความรับผิดระหว่างคู่สัญญา

การบริหารสัญญาที่รอบคอบจะช่วยลดความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดจากความล่าช้าของงาน
ซึ่งจะกระทบต่อแผนการดำเนินงานและผลประกอบการของบริษัทโดยภาพรวม
และอาจส่งผลให้เกิดข้อพิพาทระหว่างคู่สัญญา
ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสัญญาต้องทำความเข้าใจในเงื่อนไขและข้อกำหนดต่างๆ
ในสัญญาอย่างถ่องแท้ และปรึกษาฝ่ายกฎหมายอย่างใกล้ชิด

1.3 ปัจจัยเสี่ยงในด้านการเงิน

1.3.1 ราคาน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของ ปตท.สผ.
อิงอยู่กับราคาน้ำมันในตลาดโลกซึ่งมีความผันผวนเกิดจากหลายปัจจัยที่ไม่อาจควบคุมได้ อาทิ
อุปสงค์และอุปทานของตลาด เสถียรภาพทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ
นโยบายการกำหนดสัดส่วนการผลิตน้ำมันของประเทศในกลุ่มโอเปค
ปริมาณน้ำมันสำรองในแต่ละประเทศ ภาวะภูมิอากาศของโลกที่แปรเปลี่ยนในแต่ละฤดูกาล
การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันจากสาเหตุดังกล่าว ย่อมมีผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท
และอาจส่งผลต่อการวางแผนใช้เงินลงทุนในโครงการต่างๆ

ในปี 2549 ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวขึ้นสูงมาก ส่งผลให้ราคาผลิตภัณฑ์เฉลี่ยของ ปตท.สผ.
สูงขึ้นจากปีก่อน โดยราคาขายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเฉลี่ยเพิ่มจาก 29.37
เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2548 เป็น 36.52 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลในปี 2549

หากราคาน้ำมันในตลาดโลกลดลง ราคาน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวของบริษัทก็จะลดลงด้วย
แต่ราคาขายก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หลักของบริษัท จะไม่มีผลกระทบในทันที
เนื่องจากมีกลไกของโครงสร้างสูตรราคาในสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติที่มีเสถียรภาพ
เพื่อป้องกันความผันผวนเนื่องจากราคาน้ำมัน ราคาก๊าซธรรมชาติส่วนใหญ่จะถูกปรับทุก 6 หรือ 12
เดือน ซึ่งได้กำหนดราคาน้ำมันอ้างอิงไว้ในสูตรราคาอยู่แล้ว หากราคาน้ำมันอ้างอิงปรับขึ้นหรือลง
สูตรราคาก๊าซธรรมชาติก็จะสามารถสะท้อนการเคลื่อนไหวในด้านราคาตามไปด้วย
และผู้ซื้อเองก็มั่นใจด้วยว่าราคาก๊าซธรรมชาตินี้สามารถแข่งขันได้กับเชื้อเพลิงชนิดอื่น
รวมทั้งมีเสถียรภาพทางด้านราคาอีกด้วย

1.3.2 อัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทมีปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่พิสูจน์แล้วซึ่งสามารถจำหน่ายเป็นรายได้หลักให้กับบริษัท
รายได้ดังกล่าวอิงกับราคาน้ำมันที่ซื้อขายในตลาดโลกเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ในขณะเดียวกัน
ปตท.สผ. มีรายจ่ายส่วนหนึ่งในการลงทุนและดำเนินงานในโครงการต่างๆ
รวมทั้งมีภาระหนี้สินและดอกเบี้ยจ่ายเป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ เช่นกัน
ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนย่อมส่งผลกระทบต่อโครงสร้างรายได้และรายจ่ายของบริษัท

นอกจากนี้ในการบันทึกบัญชีตามมาตรฐานการบัญชี ปตท.สผ.
จะต้องบันทึกบัญชีสินทรัพย์และหนี้สินในงบการเงินที่เป็นสกุลเงินเหรียญสหรัฐฯ ให้เป็นสกุลเงินบาท
การเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนจะส่งผลกระทบต่องบการเงินของบริษัท ที่ผ่านมาในปี 2549
ค่าเงินบาทต่อเงินเหรียญสหรัฐฯ ปรับตัวแข็งค่าขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ส่งผลให้บริษัทบันทึกผลกำไรจากการแปลงค่าเงินตราต่างประเทศจำนวนทั้งสิ้น 1,313.93 ล้านบาท
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลจากการที่บริษัทมีหนี้สินอยู่ในรูปเงินเหรียญสหรัฐฯ
มากกว่าสินทรัพย์ที่อยู่ในรูปเงินเหรียญสหรัฐฯ

1.3.3 อัตราดอกเบี้ย

ปัจจุบันหนี้สินทั้งหมดของบริษัทมีอัตราดอกเบี้ยคงที่
ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยจะไม่มีผลกระทบต่อภาระดอกเบี้ยจ่ายของบริษัท
แต่จะทำให้การกู้เงินในอนาคตของบริษัทมีต้นทุนสูงขึ้นหรือลดลงตามสภาวะตลาด

ในส่วนของเงินฝากนั้น อัตราดอกเบี้ยซึ่งแปรผันจะส่งผลกระทบต่อดอกเบี้ยรับของ ปตท.สผ.
บริษัทจึงมีนโยบายในการบริหารเงินสดคงเหลือโดยลงทุนในเงินฝากและตราสารระยะสั้น
ซึ่งจะพิจารณาจากผลตอบแทนและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
อย่างไรก็ตามจะต้องคำนึงถึงการรักษาสภาพคล่องของบริษัทเป็นหลัก