1. ปัจจัยความเสี่ยง

ปัจจัยความเสี่ยงของ ทอท. ประจำปีงบประมาณ 2552

1. ความเสี่ยงจากการไม่สามารถเพิ่มรายได้และลดค่าใช้จ่ายได้ตามเป้าหมายที่กำหนด

จากการเปลี่ยนแปลงของสภาพเศรษฐกิจและแนวโน้มอุตสาหกรรมระดับจุลภาค และมหภาค
ทั้งในระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และระดับโลก รวมทั้งสถานการณ์ทางการเมือง
ที่ส่งผลกระทบต่อผลประกอบการของ ทอท. อาจทำให้ ไม่สามารถเพิ่มรายได้
และควบคุมค่าใช้จ่ายได้ตามเป้าหมายที่กำหนด

ทอท. จึงได้ให้ความสำคัญต่อประเด็นดังกล่าวเป็นอย่างยิ่ง ด้วยการแต่งตั้งคณะกรรมการ
และคณะทำงานเพื่อรับผิดชอบการดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ
คณะทำงานเพื่อศึกษาแนวทางการฟื้นฟูภาพพจน์ความน่าเชื่อถือ ทอท.
คณะทำงานกำหนดแผนความร่วมมือกับพันธมิตรทางธุรกิจ
คณะกรรมการพิจารณากำหนดแนวทางและมาตรการลดค่าใช้จ่าย

นอกจากนี้ ในส่วนของการเพิ่มรายได้ ยังได้เร่งดำเนินการตามแผนสร้างรายได้
แผนสนับสนุนการสร้างรายได้ โครงการด้านกิจกรรมเชิงพาณิชย์ทั้งในด้านการสร้างรายได้
และความพึงพอใจของผู้ประกอบการด้านกิจการเชิงพาณิชย์ การพัฒนา

ระบบบริหารความสัมพันธ์กับผู้ประกอบกิจการเชิงพาณิชย์ ในด้านการควบคุมค่าใช้จ่ายนั้น
ได้เร่งจัดทำมาตรการควบคุมค่าใช้จ่าย

ทั้งการตัดทอนงบประมาณ การจัดทำบัญชีราคา (Price List) อุปกรณ์ที่ใช้ในการซ่อมบำรุง
การฝึกอบรมพนักงานเกี่ยวกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเพื่อให้ได้มาในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อ ทอท.
รวมทั้งการกระตุ้นจิตสำนึกของพนักงานให้มีส่วนร่วมในการควบคุมค่าใช้จ่ายขององค์กร

2. ความเสี่ยงจากท่าอากาศยานหยุดให้บริการเนื่องจากถูกยึด/ปิดล้อม

สืบเนื่องจากความไม่แน่นอน และการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ทางการเมือง
กอปรกับภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำ ซึ่งการผันผวนทางเศรษฐกิจและการเมืองดังกล่าว
อาจทำให้เกิดการรวมตัวของกลุ่มบุคคลเพื่อแสดงความคิดเห็น
หรือเพื่อเรียกร้องผลประโยชน์มีเพิ่มมากขึ้นในช่วงเวลาที่ผ่านมา
อันจะเห็นได้จากการชุมนุมปิดกั้นเส้นทางการจราจรสายหลักของประเทศของกลุ่มเกษตรกร
การชุมนุมทางการเมืองของกลุ่มบุคคลโดยการปิดล้อมท่าอากาศยานดอนเมือง
และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

จากเหตุการณ์ที่ผ่านมาเห็นได้ว่าการชุมนุมได้มุ่งสู่จุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญของประเทศเป็นหลัก ทอท.
ซึ่งเป็นหน่วยงานรับผิดชอบการบริหาร และการให้บริการท่าอากาศยานหลัก 6 แห่งของประเทศ
ได้มีการเตรียมการรองรับเหตุการณ์
โดยการทบทวนและปรับปรุงแผนฉุกเฉินท่าอากาศยานและแผนเผชิญเหตุให้ทันสมัย
มีการฝึกซ้อมสถานการณ์สมมติตามแผนฉุกเฉินท่าอากาศยานในทุกท่าอากาศยานอย่างสม่ำเสมอตามข้อเสนอแนะขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(International Civil Aviation Organization : ICAO)
รวมทั้งการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของชาติ มาโดยตลอด นอกจากนั้น
ยังได้ดำเนินการในการผลักดันพระราชบัญญัติรักษาความสงบให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ท่าอากาศยานของ
ทอท. จัดทำแผนท่าอากาศยานสำรองกรณีท่าอากาศยานไม่สามารถให้บริการได้
จัดทำแผนจัดตั้งศูนย์บัญชาการนอกพื้นที่กรณีเกิดเหตุปิดล้อมท่าอากาศยาน เหตุฉุกเฉินท่าอากาศยาน
และดำเนินการด้านมวลชนสัมพันธ์

3. ความเสี่ยงจากสถานการณ์ระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 A (H1N1)

ในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ ภายหลังจากที่มีการตรวจพบการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 A
(H1N1)

ที่ประเทศเม็กซิโก
พบว่าได้มีการแพร่ระบาดของการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ดังกล่าวอย่างกว้างขวาง

ทอท. ในฐานะผู้ให้บริการท่าอากาศยานหลักของประเทศ ซึ่งเปรียบเสมือนประตูของประเทศ
จึงได้มีการเฝ้าระวังตั้งแต่สถานการณ์เริ่มต้น
โดยการเตรียมความพร้อมและดำเนินการตามขั้นตอนแผนการรองรับสถานการณ์ฉุกเฉิน

กรณีเกิดโรคระบาดที่ได้มีการจัดทำแผนรองรับไว้แล้ว ติดตั้งเครื่องวัดอุณหภูมิ (Thermo
Scanners) เพื่อคัดกรองผู้โดยสารขาเข้าระหว่างประเทศ ณ จุดผ่านของผู้โดยสาร
ติดตั้งเจลล้างมือฆ่าเชื้อโรคภายในอาคารผู้โดยสาร เพิ่มความถี่ในการทำความสะอาดพื้นที่
และสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น ราวจับบันได ภายในลิฟต์ ห้องสุขา ลูกบิดประตู อ่างล้างมือ
ก๊อกน้ำ โต๊ะเก้าอี้ รถเข็นกระเป๋า โทรศัพท์สาธารณะ ถังขยะ เป็นต้น นอกจากนั้น
ทุกท่าอากาศยาน ในความรับผิดชอบของ ทอท.
ยังได้ประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรู้การดูแลรักษาสุขภาพ และแจกจ่ายเอกสาร
แผ่นพับเรื่องไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ชนิด A (H1N1) ทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ให้พนักงาน
ผู้โดยสาร และผู้ใช้บริการสนามบินได้รับทราบ
รวมทั้งยังได้เฝ้าระวังการระบาดของโรคด้วยการทำสถิติผู้ป่วยโรคไข้หวัดที่มารักษาที่ฝ่ายแพทย์และติดตามผลกรณีที่ส่งไปรักษาต่อที่โรงพยาบาล

4. ความเสี่ยงจากการขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยน

การเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจ ซึ่งเกิดจากปัจจัยในต่างประเทศ รวมถึงปัจจัยภายในประเทศ
เช่น นโยบาย

ทางเศรษฐกิจ การเงินและการคลังของภาครัฐ
ทำให้เกิดความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ
ซึ่งส่งผลกระทบต่อกำไร/ขาดทุนสุทธิทางบัญชีของ ทอท. จากภาระหนี้เงินกู้ต่างประเทศสกุลเยนที่
ทอท. ได้รับจาก Japan International Cooperation Agency (JICA)
เพื่อใช้ในโครงการพัฒนาท่าอากาศยานสุวรรณภูมิระยะที่ 1 อย่างไรก็ตาม
เพื่อลดความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเยน ทอท.
ได้ทำการป้องกันความเสี่ยงของค่าเงินเยนโดยการทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงิน (Cross
Currency Swap) โดยแปลงภาระหนี้สกุลเยนเป็นสกุลบาท เพื่อให้สอดคล้องกับรายได้สกุลบาทของ
ทอท. ซึ่งทำให้ ทอท.
สามารถปิดหรือลดความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนบนเงินกู้สกุลเยนได้แล้วเป็นส่วนใหญ่

สำหรับหนี้เงินกู้สกุลเยนส่วนที่ยังไม่ได้ถูกป้องกันความเสี่ยงนั้น ทอท.
ได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศของ ทอท. ซึ่งมีกรรมการ ทอท.
เป็นประธานกำกับดูแล กำหนดนโยบายด้านการบริหารหนี้ต่างประเทศของ ทอท. โดยเฉพาะ
รวมทั้งให้ศึกษาแนวทางการบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศในรูปแบบต่าง ๆ
โดยใช้เครื่องมือการบริหารความเสี่ยงที่เป็นอนุพันธ์ทางการเงินที่เหมาะสม
และได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยให้พิจารณาดำเนินการเพื่อทำสัญญาแลกเปลี่ยนสกุลเงิน
(Cross Currency Swap) กับสถาบันทางการเงินที่มีความมั่นคง และน่าเชื่อถือ ซึ่ง ทอท.
ได้มีการติดตามความเคลื่อนไหว และความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนอย่างใกล้ชิด
เพื่อให้การดำเนินการบริหารความเสี่ยงหนี้ต่างประเทศส่วนที่เหลือเป็นไปอย่างรอบคอบ

5. ความเสี่ยงจากค่าชดเชยด้านเสียง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (ทสภ.)
เป็นโครงการที่ต้องมีการจัดทำรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact
Assessment : EIA) ตามประกาศกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
และสิ่งแวดล้อมซึ่งออกตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

ทั้งนี้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้มีมติเห็นชอบรายงานฯ ของโครงการ ทสภ. เมื่อวันที่ 10
มีนาคม 2548

โดยที่ในรายงานฯ ได้กำหนดมาตรการป้องกันแก้ไขและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมให้ ทอท.
ดำเนินการชดเชยผลกระทบด้านเสียงจากการดำเนินงาน ทสภ. ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินงานของ
ทอท. เป็นไปตามกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องและหลักธรรมาภิบาลของ

การดำเนินธุรกิจที่ต้องคำนึงถึงสังคมและสิ่งแวดล้อม ทอท.
จึงต้องดำเนินการตามมาตรการที่กำหนดไว้ในรายงานฯ
โดยการกำหนดแผนงานและกรอบงบประมาณชดเชยผลกระทบด้านเสียงจากการดำเนินงาน ทสภ.
ระยะที่ 1 ในวงเงินงบประมาณทั้งสิ้น 11,233.700 ล้านบาท

ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบไปแล้วเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2552

อย่างไรก็ตาม ยังคงมีประชาชนที่เรียกร้องให้ ทอท.
จ่ายค่าชดเชยมากกว่าหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ตามมติคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เมื่อวันที่ 10
มีนาคม 2548 และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2550 ดังนั้น เพื่อให้
เป็นธรรมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง คณะกรรมการ ทอท.
จึงมีมติให้ชดเชยตามสถานการณ์การบินจริงตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2550
เฉพาะที่ก่อสร้างก่อนปี 2544 ดังนี้

1 ) พื้นที่ NEF มากกว่า 40 ให้เจรจาซื้อที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง โดยให้เทียบเคียง
แนวทางการกำหนดค่าทดแทนความเสียหายที่ต้องออกจากอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน
ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530
และหากเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างไม่ประสงค์จะขาย
ให้รับเงินไปปรับปรุงอาคารและสิ่งปลูกสร้างเอง

2 ) พื้นที่ NEF 30-40 ให้สนับสนุนการปรับปรุงอาคารและสิ่งปลูกสร้าง
โดยการตรวจวัดระดับเสียงรบกวน (L₉₀) หากพบว่าโครงการทำให้มีระดับเสียงรบกวน (L₉₀)
เกิน 10 เดซิเบล (เอ) และให้รับเงินไปปรับปรุงอาคารและสิ่งปลูกสร้างเอง
โดยใช้หลักเกณฑ์การปรับปรุงอาคารเพื่อลดผลกระทบด้านเสียงจากผลการศึกษาของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
(NIDA)

แต่อย่างไรก็ตาม
เนื่องจากได้มีประชาชนบางกลุ่มไม่เห็นด้วยกับแนวทางการจ่ายเงินค่าชดเชยดังกล่าว และได้ยื่นฟ้อง

ทอท. ต่อศาลหลายคดีเพื่อขอให้ ทอท.
จ่ายเงินค่าเสียหายให้เป็นจำนวนเงินเกินกว่ามติคณะรัฐมนตรีกำหนด ซึ่งปรากฏว่า เมื่อวันที่

29 กรกฎาคม 2552 ศาลแขวงสมุทรปราการได้มีคำพิพากษายกฟ้องคดีที่ ทอท. ถูกฟ้อง
โดยพิจารณาเห็นว่า พื้นที่โดยรอบสนามบินสุวรรณภูมิ

ได้มีการประกาศเป็นเขตปลอดภัยในการเดินอากาศมาตั้งแต่ปี 2516
ซึ่งกฎหมายการเดินอากาศห้ามมิให้บุคคลใดก่อสร้างหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น
เว้นแต่จะได้รับอนุญาต เป็นหนังสือจากพนักงานเจ้าหน้าที่
ทั้งนี้เจตนารมณ์ของการกำหนดเขตปลอดภัยในการเดินอากาศ
เพื่อจะจำกัดสิทธิของเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่จะก่อสร้าง หรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงอาคาร
เพื่อมิให้เป็นอุปสรรค ในการบินของเครื่องบิน และรวมถึงการขึ้น-ลง ของเครื่องบินด้วย
การที่ผู้ฟ้องคดีเข้ามาปลูกสร้างที่พักอาศัยภายในเขตปลอดภัยในการเดินอากาศของสนามบินสุวรรณภูมิโดยมิได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่
จึงเป็นเรื่องที่ผู้ฟ้องคดีสมัครใจเข้าเสี่ยงภัยหรือยอมเข้ารับ ความเสียหายที่จะเกิดขึ้น
โดยหลักกฎหมาย “ความยินยอมไม่เป็นละเมิด” ดังนั้น การดำเนินธุรกิจตามวัตถุประสงค์ของ ทอท.
ที่
สนามบินสุวรรณภูมิซึ่งมีกฎหมายรองรับไม่ได้เป็นการกระทำละเมิดต่อผู้ฟ้องคดีอันจะต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหาย

จากผลของคำพิพากษาดังกล่าว คณะกรรมการ ทอท. จึงเห็นสมควรให้ ทอท.
ชะลอการจ่ายค่าชดเชยผลกระทบด้านเสียง ไว้ก่อน ขณะนี้ ทอท.
อยู่ในระหว่างการขอรับนโยบายแก้ไขปัญหาผลกระทบด้านเสียง ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
จากกระทรวงคมนาคม และคณะรัฐมนตรี เพื่อเป็นแนวทางดำเนินงานของ ทอท. ต่อไป