1. ปัจจัยความเสี่ยง

บริษัทเห็นความสำคัญของการวิเคราะห์และบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจ
เพื่อสร้างมูลค่าระยะยาวแก่ผู้ถือหุ้น โดยได้กำหนดนโยบายและกรอบในการบริหารความเสี่ยง
เพื่อนำเข้าใช้งานทั้งกลุ่มบริษัท
และได้จัดทำคู่มือการบริหารความเสี่ยงเพื่อสร้างความเข้าใจเรื่องการบริหารความเสี่ยงร่วมกัน
รวมทั้งจัดตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของบริษัทและบริษัทย่อย เช่น บฟร. และ บฟข.
ซึ่งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงจะประเมินสถานการณ์อยู่เป็นประจำพร้อมทั้งกำหนดมาตรการในการบรรเทาความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

บริษัทได้วิเคราะห์ประเด็นความเสี่ยง
วิธีการที่จะป้องกันและลดความเสี่ยงในประเด็นหลักของกลุ่มบริษัท ซึ่งสรุปได้ดังนี้

1. ความเสี่ยงด้านการลงทุน

1.1
ความไม่แน่นอนของหลักเกณฑ์ในการเข้าร่วมประมูลการผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่ของประเทศไทย

บริษัทมีนโยบายที่จะลงทุนเพื่อสร้างความเจริญเติบโตทางธุรกิจ
โดยได้กำหนดแผนการเข้าร่วมประมูลการผลิตไฟฟ้าเอกชนรอบใหม่เป็นหนึ่งในแผนการลงทุน
เนื่องจากหลักเกณฑ์ในการเข้าร่วมประมูลยังไม่มีความชัดเจน
บริษัทจึงได้หารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขอทราบข้อมูลเพิ่มเติม
เพื่อกำหนดกลยุทธ์ของบริษัทในการเข้าประมูล

ภายใต้ความไม่แน่นอนของหลักเกณฑ์การเข้าร่วมประมูลซึ่งอาจเป็นไปได้ว่า
บริษัทไม่ได้รับสิทธิการเข้าร่วมประมูลอันเนื่องจากเป็นบริษัทลูกของ บมจ. กฟผ.
อย่างไรก็ตามบริษัทจะติดตามและประเมินหลักเกณฑ์ของการเข้าร่วมประมูลอย่างต่อเนื่องต่อไป

1.2 โครงสร้างอุตสาหกรรมไฟฟ้า

คณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2546 มีมติเห็นชอบการนำระบบโครงสร้างกิจการไฟฟ้าแบบ
“Enhanced Single Buyer” (ESB) เข้าใช้งาน ภายใต้โครงสร้างดังกล่าว บมจ. กฟผ.
ยังคงเป็นผู้ผลิต ดูแลระบบไฟฟ้าและเป็นผู้ซื้อไฟฟ้ารายเดียวเช่นเดิม แต่มีการแบ่งแยกระบบบัญชี
ระหว่างกิจการผลิตไฟฟ้าและกิจการสายส่งไฟฟ้าเพื่อให้เกิดความชัดเจน
ที่สำคัญจะมีการจัดตั้งองค์กรกำกับดูแล (Regulator)
คอยกำกับดูแลให้เกิดความโปร่งใสในการสั่งจ่ายกระแสไฟฟ้า
และมีการตรวจสอบการทำงานของศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้า (System Operator)
ที่จะทำหน้าที่สั่งเดินเครื่องโรงไฟฟ้า และดูแลให้มีกระบวนการแข่งขันสร้างโรงไฟฟ้าใหม่
ซึ่งการจัดตั้งองค์กรกำกับดูแลนี้จะทำให้ระบบมีความมั่นคง
สามารถรักษาระดับราคาและคุณภาพของบริการให้มีความเหมาะสมเพื่อคุ้มครองผู้บริโภค

สำหรับการดำเนินงานของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)
ยังคงเป็นผู้ดำเนินการระบบจำหน่ายและการค้าปลีกไฟฟ้าภายในพื้นที่รับผิดชอบของตน
แต่จะมีการแบ่งแยกทางบัญชีระหว่างธุรกิจระบบจำหน่ายและจัดหาไฟฟ้าออกจากกัน
เพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพให้การดำเนินการของทั้ง 2 หน่วยงานให้ชัดเจน
ว่ารายได้แต่ละสายงานมีที่มาที่ไปและจำนวนเท่าใด

การปรับโครงสร้างกิจการไฟฟ้าในอนาคต
อาจมีผลกระทบโดยตรงต่อทิศทางธุรกิจและสภาพการแข่งขันในอนาคต
ต่อบริษัทที่ดำเนินธุรกิจด้านการผลิตไฟฟ้าทั้งที่มีสัญญาซื้อขายกับ บมจ. กฟผ.
และบริษัทที่ไม่มีสัญญาซื้อขายกับ บมจ. กฟผ. แต่สำหรับบริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน)
มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาวกับ บมจ. กฟผ. ซึ่งตามโครงสร้างรูปแบบ ESB บมจ. กฟผ.
ยังเป็นผู้รับซื้อไฟฟ้าโดยตรง จึงทำให้ไม่มีผลกระทบต่อรายได้รายปีของบริษัทฯ
ที่จะได้รับตามสัญญาแต่อย่างใด

1.3 การก่อสร้างไม่แล้วเสร็จและต้นทุนโครงการสูงขึ้น

เนื่องจากบริษัทมีโครงการซึ่งอยู่ระหว่างการก่อสร้างได้แก่ โครงการน้ำเทิน 2 โครงการแก่งคอย
2 และโครงการยะลากรีน เนื่องจากการก่อสร้างจะต้องมีขั้นตอนในการดำเนินงานที่ซับซ้อน
และเป็นโครงการระยะยาว ทำให้อาจจะมีความเสี่ยงที่จะทำการก่อสร้างล่าช้า
และต้นทุนค่าก่อสร้างโครงการที่สูงขึ้นกว่าที่คาดการณ์ไว้ ซึ่งบริษัทได้ดำเนินการป้องกัน
โดยกำหนดราคางานต่าง ๆ รวมทั้งกำหนดสัญญางานก่อสร้างและติดตั้งที่สำคัญให้แน่นอน
และได้มอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ติดตามความก้าวหน้าการดำเนินการหลังการได้รับเงินกู้โดยใกล้ชิด
และรายงานคณะกรรมการทราบเป็นประจำ
โดยบางงานบริษัทใช้ความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญภายนอกตามความเหมาะสม

2. ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

2.1 การขาดแคลนน้ำดิบในการผลิตไฟฟ้า

ภาวะการขาดแคลนน้ำดิบในภาคตะวันออกเนื่องจากภาวะฝนแล้งทำให้อุตสาหกรรมในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกประสบปัญหาการผลิต
ซึ่งภาคราชการและภาคอุตสาหกรรมร่วมมือกันเพื่อหาทางแก้ไขปัญหาในอนาคต
มาตรการหนึ่งคือลดปริมาณการใช้น้ำดิบในการผลิต ซึ่งจะกระทบต่อการผลิตไฟฟ้าของ บฟร. เช่นกัน
ซึ่งผู้บริหารโรงไฟฟ้าได้หารือกับ บมจ. กฟผ.
เพื่อกำหนดแนวทางในการจ่ายกระแสไฟฟ้าที่เหมาะสม
เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อประมาณการรายได้ของ บฟร.

 อย่างไรก็ตาม สภาวะการขาดแคลนน้ำดิบนั้นอาจเกิดขึ้นได้อีกในอนาคต และอาจส่งผลกับการผลิตของโรงไฟฟ้าระยองในระยะยาว ผู้บริหารโรงไฟฟ้าได้กำหนดมาตรการเพื่อลดความเสี่ยงในเรื่องนี้ ดังนี้ 

การเพิ่มปริมาณกักเก็บน้ำอีกประมาณร้อยละ 30 ของปริมาณกักเก็บน้ำเดิม

การจัดหาแหล่งน้ำดิบเพิ่มจากแหล่งเดิมที่ใช้บริการอยู่ เพื่อเพิ่มทางเลือกในการรับน้ำจากเอกชน รวมทั้งการเจาะน้ำบาดาลขึ้นมาใช้งาน

ปรับเปลี่ยนมาตรการการใช้น้ำในการผลิตไฟฟ้า โดยยังคงไว้ซึ่งประสิทธิภาพในการผลิตและไม่ส่งผลกระทบต่อรายได้ของ บฟร.

สำหรับโรงไฟฟ้าที่อยู่ในในพื้นที่อื่น ได้แก่
โรงไฟฟ้าขนอมนั้นได้ดำเนินการในเรื่องการเพิ่มบ่อกักเก็บน้ำเพื่อให้เพียงพอหากเกิดสภาวะการขาดแคลนน้ำดิบ
เช่นกัน นอกจากนี้ คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของกลุ่มบริษัท
ได้ระบุว่าปัจจัยการขาดแคลนน้ำดิบ
เป็นความเสี่ยงที่ต้องติดตามและประเมินผลกระทบต่อการดำเนินการของกลุ่มบริษัทอย่างต่อเนื่อง

และจนถึงปัจจุบันไม่มีโรงไฟฟ้าในกลุ่มของบริษัท
ได้รับผลกระทบจากการขาดแคลนน้ำดิบในช่วงที่ผ่านมา

2.2 ความเสี่ยงเกี่ยวกับประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้า

ในกระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้ามีปัจจัยหลายประการที่เป็นตัววัดประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้า เช่น
ค่าความพร้อมจ่าย (Equivalent Availability Factor : EAF) ค่าอัตราความร้อน (Heat
Rate) ซึ่งกำหนดไว้ในสัญญาซื้อขายกระแสไฟฟ้ากับ บมจ. กฟผ.
หากโรงไฟฟ้าไม่สามารถรักษาประสิทธิภาพในการผลิตไว้ได้ เช่น
ถ้าระดับความพร้อมจ่ายต่ำกว่าที่กำหนดไว้อาจถูกปรับจาก บมจ. กฟผ. ดังนั้น
ผู้บริหารโรงไฟฟ้าจึงได้กำหนดมาตรการต่างๆ
เพื่อให้ความมั่นใจในความมีประสิทธิภาพของการผลิตกระแสไฟฟ้า อาทิ

กำหนดปัจจัยหลักที่เป็นตัววัดประสิทธิภาพในการผลิตกระแสไฟฟ้าเป็นตัววัดผลการดำเนินการที่สำคัญ (KPI) ของโรงไฟฟ้า เพื่อให้มั่นใจว่าประสิทธิภาพในการผลิตจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด และพนักงานทุกคนจะมีส่วนร่วมในความรับผิดชอบ

กำหนดให้มีการตรวจสอบการใช้งานของอุปกรณ์ต่างๆ ตามระยะเวลาที่กำหนด เนื่องจากอายุการใช้งานที่มากขึ้น และจัดให้มีการบำรุงรักษาตามตารางบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง

จัดให้มีการสำรองพัสดุที่จำเป็น และเพียงพอต่อการใช้งานและการบำรุงรักษา ภายใต้การบริหารพัสดุที่เหมาะสม

บฟร. บฟข. และร้อยเอ็ดกรีน ได้นำระบบบริหารคุณภาพ (ISO 9001: 2000) เข้าใช้งานเพื่อให้แน่ใจว่าจะสามารถเดินเครื่องโรงไฟฟ้าได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ 

มีการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องและเพิ่มประสิทธิภาพของพนักงาน

2.3 ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สิ่งแวดล้อม

บริษัทตระหนักดีว่า กระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้านั้นอาจจะส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของชุมชน
สิ่งแวดล้อมที่อยู่ใกล้เคียงโรงไฟฟ้า รวมถึงพนักงานด้วย
ซึ่งการทำธุรกิจโดยใส่ใจต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมถือเป็นภารกิจประการหนึ่งของกลุ่มบริษัท
จึงได้กำหนดมาตรการป้องกันผลกระทบในทางลบและลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เช่น

ในปี 2548 ได้จัดทำคู่มือระบบจัดการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อมสำหรับกลุ่มบริษัทขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน ในคู่มือดังกล่าวกำหนดแนวทางในการดำเนินการ โดยเริ่มจากการกำหนดนโยบาย การกำหนดแผนงาน และวิธีปฏิบัติ การตรวจสอบแก้ไขและการทบทวนการจัดการ

จัดให้มีคู่มือการปฏิบัติงาน การฝึกอบรม การฝึกซ้อม การจัดทำแผนฉุกเฉิน การทดสอบแผนงาน เครื่องมือ ระบบเตือนภัย และปฏิบัติตามคู่มืออย่างเคร่งครัด

จัดทำทะเบียนข้อกฎหมายที่บริษัทต้องปฏิบัติตาม พร้อมกำหนดผู้รับผิดชอบในการดำเนินการอย่างชัดเจน

จัดทำประกันภัยโรงไฟฟ้าที่ครอบคลุมในเรื่อง All Risks, Machinery Breakdown, Business Interruption และ Third Party Liability เพื่อความมั่นใจว่าหากเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด บริษัทจะได้ความคุ้มครองอย่างเพียงพอและเหมาะสม

บฟร. และ บฟข. ได้นำระบบจัดการด้านสิ่งแวดล้อม (ISO 14001) ระบบมาตรฐานการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ สิ่งแวดล้อม (TIS 18001 & OHSAS 18001) เพื่อให้ความมั่นใจว่ากระบวนการผลิต การกำจัดของเสีย และการดำเนินงานด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องมีประสิทธิภาพ

ผู้บริหารเน้นย้ำกับผู้ปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอถึงความไม่ประมาท เพราะเชื่อว่าความประมาทเพียงเล็กน้อยอาจนำมาซึ่งความเสียหายที่ประมาณค่ามิได้

3. ความเสี่ยงด้านการเงิน

 เนื่องจากบริษัทลงทุนในอุตสาหกรรมไฟฟ้า ซึ่งเป็นสาธารณูปโภค การลงทุนของกลุ่มบริษัทจึงต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมาก โดยเงินทุนที่นำมาใช้ส่วนใหญ่เป็นการกู้ยืมจากสถาบันการเงินทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งความเสี่ยงหลักได้แก่ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน และ อัตราดอกเบี้ยจากสัญญาการกู้ยืม ซึ่งแนวทางการป้องกันความเสี่ยง มีดังนี้

3.1 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

 กลุ่มบริษัทมีนโยบายป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนต่อโครงการลงทุนต่างๆ โดยพยายามบริหารให้ค่าใช้จ่ายในการพัฒนาและก่อสร้างโครงการเป็นเงินสกุลเดียวกับเงินกู้ที่ได้รับให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ รวมทั้งพยายามจัดการให้รายได้และค่าใช้จ่าย (รวมภาระชำระหนี้) อยู่ในสกุลเดียวกันในช่วงที่เดินเครื่องแล้ว

3.2 ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย

 กลุ่มบริษัทมีนโยบายป้องกันความเสี่ยงจากการผันผวนของอัตราดอกเบี้ย โดยกำหนดมาตรการเพื่อปิดความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยให้มากที่สุดที่จะสามารถดำเนินการได้ เพื่อให้สามารถคาดการณ์กระแสเงินสดโครงการตลอดอายุสัญญาได้อย่างถูกต้อง และหากไม่สามารถปิดความเสี่ยงได้ตลอดระยะเวลาโครงการซึ่งมักจะเป็นในกรณีที่เป็นการเงินกู้สกุลบาท บริษัทก็จะจัดหาเครื่องมือทางการเงินที่มีในตลาดเพื่อปิดความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้

3.3 ความเสี่ยงจากภาระผูกพันที่อาจจะทำให้เกิดหนี้สินในอนาคต

 ในการประกอบธุรกิจของกลุ่มบริษัทนั้น บางครั้งบริษัทจะต้องค้ำประกันเงินกู้หรือค้ำประกันในลักษณะอื่นให้โครงการก่อสร้างของบริษัท โดยมีกำหนดระยะเวลาการค้ำประกันชัดเจน

ฝ่ายบริหารได้กำหนดมาตรการเพื่อเป็นการลดความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการค้ำประกันที่อาจจะเกิดขึ้นกับบริษัท ดังนี้ 

มอบหมายให้ผู้บริหารระดับสูงเป็นกรรมการผู้แทนในบริษัทย่อย

กำหนดให้มีการติดตามและรายงานผลการดำเนินงานของบริษัท และโครงการลงทุนต่างๆ ที่บริษัทค้ำประกันไว้โดยการประสานงานระหว่างผู้บริหารและคณะทำงานของบริษัท

มีการวิเคราะห์รายการภาระผูกพันแต่ละรายการรวมทั้งการจัดทำรายงานสถานะเป็นประจำ และนำเสนอต่อผู้บริหารและคณะกรรมการบริหาร เพื่อให้มั่นใจว่าลักษณะของภาระผูกพันที่มีอยู่นั้นอยู่ในลักษณะที่ยอมรับได้ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการบริษัทได้กำหนดไว้