3. การประกอบธุรกิจแต่ละธุรกิจ

3.1 ภาพรวมการประกอบธุรกิจ

ทอท.
จัดตั้งขึ้นโดยการแปลงสภาพจากการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชนจำกัด
(Corporatisation) และได้รับการจัดตั้งในรูปของบริษัทมหาชนจำกัด เมื่อวันที่ 30 กันยายน
2545 โดยมีสำนักงานซึ่งจดทะเบียนเป็นสำนักงานใหญ่ ตั้งอยู่เลขที่ 333 ถนนเชิดวุฒากาศ
เขตดอนเมือง กรุงเทพฯ 10210 ประเทศไทย โทรศัพท์ 66(0)2535-1111 ทอท.
เป็นผู้นำในการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานของประเทศไทย ธุรกิจหลักของ ทอท.ประกอบด้วย
การจัดการ การดำเนินงาน และการพัฒนา ท่าอากาศยาน
โดยมีท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบ 6 แห่ง ประกอบด้วย ท่าอากาศยานดอนเมือง
ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานเชียงราย
และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่งนี้
ให้บริการสำหรับเที่ยวบินในประเทศและระหว่างประเทศ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเป็นท่าอากาศยานที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549
และใช้เป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศ มีความสามารถในการรองรับผู้โดยสารในเบื้องต้นได้ 45
ล้านคน ต่อปี สามารถรองรับการขนถ่ายสินค้าได้ 3 ล้านตันต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ 76
เที่ยวบินต่อชั่วโมง

ทอท. มีรายได้หลักมาจาก (ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)
ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน (ค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน (Landing
Charges) และค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน (Parking Charges)) ค่าธรรมเนียม
การใช้สนามบิน (Passenger Service Charges) และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก (Aircraft
Service Charges) (ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical
Revenues) ประกอบด้วยค่าเช่าสำนักงานและอสังหาริมทรัพย์ (Office and State Property
Rents) รายได้เกี่ยวกับบริการ (Service Revenues) และรายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์
(Concession Revenues) ทั้งนี้ ในการดำเนินงานท่าอากาศยาน ทอท.
ยังมีผู้ประกอบการภายนอกเป็นผู้ดำเนินการเกี่ยวกับการให้บริการที่จำเป็นบางส่วน เช่น บริษัท
การบินไทย จำกัด (มหาชน) และ บริษัท บริการภาคพื้นการบินกรุงเทพ เวิลด์ไวด์ไฟลท์ เซอร์วิส
จำกัด ซึ่งเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นดิน รวมทั้งการให้บริการผู้โดยสารตามสัญญา-อนุญาต
ให้ดำเนินกิจการภายในท่าอากาศยาน ซึ่งทำกับบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้
ยังมีผู้ประกอบการรายอื่นที่ให้บริการร้านค้าปลีก
สิ่งอำนวยความสะดวกในการเก็บสินค้าและสิ่งอำนวยความสะดวกประเภทต่าง ๆ
โดยผู้ประกอบการเหล่านี้จะต้องชำระค่าตอบแทนส่วนแบ่งผลประโยชน์ (Concession Fees)
ค่าเช่าพื้นที่ (Rent) และค่าบริการ (Service Charges)
ส่วนผู้เช่าพื้นที่บางรายที่ไม่ได้เข้าทำสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการนั้น
จะชำระเพียงค่าเช่าพื้นที่และค่าบริการให้ ทอท. เท่านั้น

3.1.1 บริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

จากขอมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2552 บริษัท โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด
เปนบริษัทยอยของ ทอท. โดย ทอท. ถือหุ้นร้อยละ 60 นอกจากนี้ ทอท. ยังถือหุนใน 11
บริษัทซึ่งเปนผูใหบริการและขายสินคาที่เกี่ยวข้องกับกิจการทาอากาศยานของ ทอท.
โดยบางบริษัทถือเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท.

ตารางต่อไปนี้แสดงรายละเอียดของบริษัทย่อยและบริษัทที่เกี่ยวข้องของ ทอท. ณ วันที่ 30 กันยายน
2552

+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| รายชื่อบริษัท                     |   | ลักษณะกิจการ               |   | สัดส       |
|                               |   |                          |   | ่วนการถือหุ้น |
+===============================+===+==========================+===+===========+
|                               |   |                          |   | (ร้อยละ)   |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท                          |   | กิจการโรงแรม              |   | 60.00     |
|  โรงแรมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทย                      |   | ให้บริการภาคพื้นดิน           |   | 28.50     |
| แอร์พอร์ตส์ กราวด์ เซอร์วิสเซส จำกัด |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ต ดิวตี้ฟรี จำกัด       |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร        |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ไทยเชื้อเพลิงการบิน จำกัด     |   | ให้บริการท่อส่งน้ำมันแ         |   | 10.00     |
|                               |   | ละเติมน้ำมันด้วยระบบ Hydrant |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ครัวการบินภูเก็ต จำกัด        |   | ให้บริการครัวการบิน          |   | 10.00     |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท แอร์พอร์ท แอสโซซิเอท จำกัด   |   | ให้บ                      |   | 10.00     |
|                               |   | ริการเดินรถยนต์บริการ (ลีมูซีน) |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท ดอนเมือง อินเ              |   | บริหารงานและดำเนินการเก    |   | 9.00      |
| ตอร์เนชั่นแนล แอร์พอร์ต โฮเต็ล จำกัด |   | ี่ยวกับ โรงแรม ณ ท่าอากาศยาน |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท คิง เพาเวอร์ ดิวตี้ฟรี จำกัด    |   | ค้าปลีกสินค้าปลอดอากร        |   | 5.00      |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท บริการเช                  |   | ให้บริการจัดส่งเชื้อเพลิงการบิน  |   | 4.94      |
| ื้อเพลิงการบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บริษัท เทรดสยาม จำกัด            |   | ให้บริการแ                 |   | 1.50      |
|                               |   | ลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
| บร                            |   | ให้บริการขนส่งน้ำมันทางท่อ     |   | 1.38      |
| ิษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด (มหาชน) |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+
|                               |   |                          |   |           |
+-------------------------------+---+--------------------------+---+-----------+

ทอท. ถือหุ้นจำนวนน้อยในบริษัทผู้ประกอบกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ ณ ท่าอากาศยานของ
ทอท. บางรายเนื่องจากเป็นข้อเสนอออกหุ้นให้เป็นผลตอบแทนในการแข่งขันเสนอค่าตอบแทนขั้นต่ำ
ในการประมูลกิจการรับอนุญาตให้ดำเนินการ โดย ทอท.จะพิจารณาข้อเสนอของแต่ละบริษัทเป็นกรณี
ๆ ไป

3.1.2 แหล่งที่มาหลักของรายได้

(ก) รายได้จากกิจการการบิน (Aeronautical Revenues)

รายได้จากกิจการการบินประกอบด้วยค่าธรรมเนียมสนามบิน
(ประกอบด้วยค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน)
ค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก เมื่อเปรียบเทียบกับรายได้
จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. สำหรับรอบปีบัญชี 2552 แล้ว จะเห็นได้ว่า ทอท.
มีรายได้จากกิจการการบินคิดเป็นประมาณร้อยละ 56.7 โดยในจำนวนนี้ประกอบด้วย
ค่าธรรมเนียมสนามบินที่สายการบินชำระให้ ทอท. เมื่ออากาศยานของสายการบินลงจอด ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 14.5 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. ส่วนค่าธรรมเนียมการใช้สนามบินเป็นค่าธรรมเนียม
ที่ผู้โดยสารที่เดินทางออกจากท่าอากาศยานของ ทอท. ต้องชำระ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 40.3
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท. และค่าสิ่งอำนวยความสะดวก
เป็นค่าธรรมเนียมที่สายการบินชำระในการใช้บริการสะพานเทียบเครื่องบินซึ่งเชื่อมต่อระหว่าง
อากาศยานกับอาคารผู้โดยสาร โดยมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 1.9
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

(ข) รายได้ที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบิน (Non-Aeronautical Revenues)

รายไดที่ไมเกี่ยวกับกิจการการบิน ไดแก
รายไดสวนแบงผลประโยชนคาเช่าสํานักงานและอสังหาริมทรัพย
และรายได้เกี่ยวกับบริการเมื่อเปรียบเทียบกับรายไดจากการดําเนินงานทั้งหมดสําหรับรอบบัญชีป
2552 จะเห็นไดวา ทอท. มีรายไดที่ไม่เกี่ยวกับกิจการการบินคิดเปนรอยละ 43.3
ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

ในรอบปีบัญชี 2552 รายได้ส่วนแบ่งผลประโยชน์ซึ่งเป็นรายได้ที่ผู้เช่าชำระให้แก่ ทอท.
จากการดำเนินกิจการค้าปลีก บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน ภัตตาคาร
ที่จอดรถ โฆษณา และบริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศภายใต้สัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท. มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 21.9 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. ส่วนคาเชาสํานักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งได้แก่ ค่าเช่าพื้นที่สำนักงานและพื้นที่อื่น ๆ ที่
ทอท. ให้เช่าแก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ดำเนินกิจการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
สายการบินและผู้เช่าอื่น ๆ มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 7.9 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ
ทอท. และรายได้เกี่ยวกับบริการ ซึ่งได้แก่ ค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้เช่าในการให้บริการต่าง ๆ
อาทิ ไฟฟ้า โทรศัพท์ เคาน์เตอร์ตรวจบัตรผู้โดยสาร (Check-in Counter)
ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานผ่านท่อแบบ Hydrant บริการภายในอาคารผู้โดยสาร
การให้บริการประกาศเที่ยวบิน และบริการอื่น ๆ โดยรายได้จากการให้บริการนี้คิดเป็นร้อยละ
13.5 ของรายได้จากการดำเนินงานทั้งหมดของ ทอท.

3.1.3 ความสัมพันธ์กับหน่วยงานราชการและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

(ก) ความสัมพันธ์กับกระทรวงการคลัง

ตามกฎหมายหากกระทรวงการคลังหรือหน่วยราชการอื่นถือหุนใน ทอท. มากกว่ารอยละ 50
ของหุ้นที่ออกและจำหน่ายแล้วทั้งหมดของ ทอท. จะมีผลทำให้ ทอท. ต้องอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ต่าง ๆ
ในฐานะที่เป็นรัฐวิสาหกิจ โดยในปัจจุบัน กระทรวงการคลังเปน
ผูถือหุนรายใหญในสัดส่วนร้อยละ 70 ดังนั้น ทอท.
จึงยังคงเปนรัฐวิสาหกิจภายใตพระราชบัญญัติวาดวยวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2502 และ
มีหนาที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎเกณฑของรัฐบาลซึ่งไมใชบังคับกับกิจการของเอกชนทั่วไป
รวมถึงการใหสํานักงานการตรวจเงิน แผนดินเปนผูสอบบัญชี
โดยที่กระทรวงการคลังมีหนาที่ในการกํากับดูแลสถานะทางการเงินและความเขมแข็งทางการเงินของรัฐวิสาหกิจ

นอกจากนี้ คณะกรรมการของ ทอท. ไดรับการแต่งตั้งจากการประชุมสามัญผู้ถือหุ้น
โดยกระทรวงการคลังซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่มีบทบาทสำคัญในการแต่งตั้งคณะกรรมการดังกล่าว
และผู้แทนของกระทรวงการคลังไดรับการแต่งตั้งให้เป็นกรรมการในคณะกรรมการ ทอท. ดวย
นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีหนาที่ตามระเบียบการกอหนี้ของประเทศ พ.ศ.2528
ในการกํากับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ปฏิบัติตามข้อกําหนดในระเบียบดังกล่าว

(ข) ความสัมพันธ์กับกองทัพอากาศ

กองทัพอากาศมีหน้าที่รับผิดชอบการบินในราชการทหารและมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการบินในประเทศไทย
ท่าอากาศยาน
ดอนเมืองเปนทาอากาศยานที่สรางขึ้นโดยกองทัพอากาศบนพื้นที่ที่จัดซื้อโดยกระทรวงกลาโหม
ในป พ.ศ.2522 ซึ่งได้มีการก่อตั้ง "การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย"
กองทัพอากาศไดใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งทาอากาศยานดอนเมืองแก่การทาอากาศยาน
แหงประเทศไทย
ปจจุบันที่ดินบางสวนของทาอากาศยานดอนเมืองยังคงอยูในความปกครองดูแลของกองทัพอากาศ
แมวา ทอท. จะไดเชาพื้นที่อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองทั้งหมดแลวก็ตาม
นอกจากทาอากาศยานดอนเมืองแลว
กองทัพอากาศยังใหสิทธิในการใชที่ดินอันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานเชียงใหมแก ทอท.
ดวย ดังนั้น ทอท. จึงไดทําสัญญาเชากับกองทัพอากาศในสวนที่เกี่ยวกับการเชาที่ดิน
อันเปนที่ตั้งของทาอากาศยานดอนเมืองและทาอากาศยานเชียงใหม
กองทัพอากาศยังคงมีบทบาทสำคัญในทาอากาศยานของ ทอท. โดย ทอท.
ไดทําขอตกลงกับกองทัพอากาศในการใหบุคลากรของกองทัพอากาศเขามาปฏิบัติงานรวมกับหนวยรักษาความปลอดภัยที่
ทาอากาศยานของ ทอท. นอกจากนี้
กองทัพอากาศยังมีหนาที่ควบคุมดูแลสถานการณรายแรงต่าง ๆ เชน การกอวินาศกรรม
และกรณี จี้เครื่องบิน เป็นต้น
(ค) ความสัมพันธ์กับกระทรวงคมนาคมและกรมการขนส่งทางอากาศ

ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ.2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ
(ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551 กำหนดให้มีคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่งประกอบด้วย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเป็นประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงคมนาคม
ผู้บัญชาการทหารอากาศ และกรรมการอื่นอีกเจ็ดคน แต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี
และให้อธิบดีกรมการขนส่งทางอากาศเป็นกรรมการและเลขานุการ
มีอำนาจและหน้าที่ในการออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 11) พ.ศ.2551
และพิจารณากำหนดอัตราและเงื่อนไขการเรียกเก็บค่าบริการ ค่าภาระ
หรือเงินตอบแทนอื่นใดในสนามบินอนุญาต ซึ่งให้บริการแก่สาธารณะ
ซึ่งต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
รวมถึงพิจารณากำหนดเงื่อนไขการเรียกเก็บและอนุมัติอัตราค่าบริการอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศด้วย

3.1.4 ภาพรวมเกี่ยวกับท่าอากาศยาน

ปจจุบัน ทอท. เปนผูดําเนินกิจการทาอากาศยานในประเทศไทยทั้งหมด 6 แหง ได้แก่
ท่าอากาศยานดอนเมือง ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานเชียงราย และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ที่เริ่มเปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการ
เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2549 ทั้งนี้ในรอบปีบัญชี 2552
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเสมือนประตูสูประเทศไทย ให้บริการผู้โดยสาร คิดเปนรอยละ 73.98
ของจํานวนผูโดยสารทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานทั้ง 6 แหง ของ ทอท.
จํานวนผูโดยสาร และปริมาณการขึ้นลงของ
อากาศยาน ณ ทาอากาศยานตาง ๆ ของ ทอท. ขึ้นอยูกับปจจัยและองคประกอบตาง ๆ
เชน สภาพธุรกิจ ภาวะทางเศรษฐกิจ สาธารณสุข และการเมืองโดยรวมในประเทศไทย
รวมทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก ความต้องการของผู้โดยสารในการเดินทางทางอากาศ
ฤดูกาลท่องเที่ยวในประเทศไทย รวมทั้งความต้องการในการเดินทางเข้าและออกจากประเทศไทย
ความพอเพียงและราคาที่เหมาะสมของเที่ยวบิน
รวมถึงศักยภาพของท่าอากาศยานและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวกับท่าอากาศยานของ ทอท. เป็นต้น

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ปริมาณการจราจรทางอากาศจากธุรกิจสายการบินราคาประหยัด (Low
Cost Carriers) มีอัตราการเติบโตที่ชะลอตัวลง
เนื่องจากมีอุปสรรคจากปัญหาราคาน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม
สายการบินราคาประหยัดยังคงมาใช้บริการที่ ท่าอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง รวม 11
สายการบิน เป็นสายการบินของไทยจำนวน 4 ราย ได้แก่ One-Two-Go, Orient Thai
Airlines, Thai Air Asia และ NOK Air และสายการบินต่างชาติอีก 7 ราย ได้แก่ Air
Asia, Tiger Airways, Jet Star Airways, Cebu Pacific Air, Air India
Express, Firefly และ Indonesia Air Asia ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2552
ทอท.มีปริมาณเที่ยวบินของสายการบินราคาประหยัดรวมทั้งสิ้น 86,472 เที่ยวบิน
ลดลงจากรอบปีบัญชี 2551 ร้อยละ 17.30 และให้บริการผู้โดยสารเป็นจำนวน 10.11 ล้านคน
ลดลงจากช่วง รอบปีบัญชี 2551 ร้อยละ 18.76

(ก) การเปลี่ยนแปลงของจำนวนผู้โดยสาร

จํานวนผูโดยสาร ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่ง ลดลงจาก 58.30
ล้านคนในรอบปีบัญชี 2551 เป็น 50.08 ล้านคนในรอบปีบัญชี 2552 หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ
14.10
ตารางตอไปนี้แสดงอัตราการเปลี่ยนแปลงของจํานวนผูโดยสาร⁽¹⁾ ที่ใช้ทาอากาศยานของ
ทอท. ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลา ที่ระบุ

[TABLE]

หมายเหตุ:

(1) จำนวนผู้โดยสารทั้งหมดคำนวณจาก (ก) จำนวนผู้โดยสารขาเข้า ขาออก
ที่เป็นผู้โดยสารต้นทางปลายทางและผู้โดยสารเปลี่ยนเครื่อง (Transfer Passenger) และ (ข)
จำนวนผู้โดยสารผ่าน (Transit Passenger)

(ข) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเที่ยวบิน

ปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน ณ ทาอากาศยานของ ทอท. ทั้ง 6 แห่งรวมกัน ลดลงจาก
394,057 เที่ยวบิน ในรอบปี 2551 เป็น 346,538 เที่ยวบิน ในรอบปีบัญชี 2552
หรือลดลงจากรอบปีบัญชี 2551 คิดเป็นร้อยละ 12.06
โดยประกอบด้วยจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศ 196,680 เที่ยวบินลดลงคิดเป็นร้อยละ 10.87
และเที่ยวบินภายในประเทศ 149,858 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 13.57

ตารางตอไปนี้แสดงปริมาณการขึ้นลงของอากาศยาน⁽¹⁾ ที่ทาอากาศยานของ ทอท.
ในแตละปสําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

(ค) การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออก (ไม่รวมสินค้าผ่าน
หรือ Transit Cargo)

ในรอบปีบัญชี 2552
ทอท.มีรายไดที่ไดจากบริการการขนถายสินคาพัสดุและไปรษณียภัณฑ์ในรูปของรายไดสวนแบงผลประโยชนจากบริการเก็บสินค้าและคาเชาพื้นที่สําหรับคลังสินคา
และในรูปของรายไดจากคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน คาธรรมเนียม
ที่เก็บอากาศยาน และค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากอากาศยานที่ใช้เพื่อการขนสงสินคาโดยเฉพาะ

สำหรับการบริการขนส่งสินค้าที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ จะเป็นการดำเนินการภายในเขตปลอดอากร
(Free Zone) ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางด้านศุลกากร
และจะมีพื้นที่ทั้งหมดสำหรับการให้บริการเกี่ยวกับคลังสินค้าระหว่างประเทศประมาณ 549,327
ตารางเมตร

ตารางตอไปนี้แสดงการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการขนถายสินคาและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออก
(ไม่รวมสินค้าผ่าน หรือ Transit Cargo) ณ ทาอากาศยานของ ทอท.
สําหรับชวงระยะเวลาที่ระบุ

[TABLE]

3.1.5 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมือง
มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลง รวม 273,072 เที่ยวบิน ลดลงจากปีงบประมาณ 2551 คิดเป็นร้อยละ
12.32 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 177,356 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 11.10
และเป็นเที่ยวบินภายในประเทศจำนวน 95,716 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 14.49
ความสามารถในการรองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 38.83 ล้านคน ลดลงจากปีงบประมาณ 2551
คิดเป็นร้อยละ 15.12 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 28.13 ล้านคน ลดลงร้อยละ 17.40
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 11.71 ล้านคน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 9.10 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้า และพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 0.99 ล้านตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 23.08
เป็นการขนถ่ายสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 0.95 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 23.51
และเป็นการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศจำนวน 46,421 ตัน ลดลงร้อยละ 13.20

การลดลงของปริมาณการจราจรทางอากาศตั้งแต่ช่วงต้นปี 2552 ต่อเนื่องจากปี 2551
เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจโลกถดถอยและ การระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009
อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่เดือน กรกฎาคม 2552 เป็นต้นมา จำนวนผู้โดยสารมีแนวโน้มและ
เริ่มปรับตัวดีขึ้น ทำให้ปริมาณการจราจรทางอากาศในรอบ 10 เดือน 11 เดือน และ 12
เดือนปีงบประมาณ 2552 มีอัตราการเติบโตติดลบน้อยลงตามลำดับ

(ก) ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 96
สายการบินเป็นสายการบินขนส่งผู้โดยสารผสมสินค้า 84 สายการบิน
และเที่ยวบินขนส่งสินค้าอย่างเดียว 12 สายการบิน มีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 241,962
เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 5.53 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ 175,895 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ
10.70 สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 66,067 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.71
เนื่องจาก Thai Airways International
ย้ายเที่ยวบินในประเทศทั้งหมดจากท่าอากาศยานดอนเมืองกลับไปยังท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2552 รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 37.05 ล้านคน ลดลงร้อยละ 10.03
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 28.11 ล้านคน ลดลงร้อยละ 17.40
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 8.95 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 25.02 นอกจากนั้น
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 0.97 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 22.35
เป็นการขนส่งระหว่างประเทศจำนวน 0.95 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 23.26
โดยสินค้าขาออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำพวกเครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ผลผลิตทางการเกษตร
สิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนสินค้านำเข้าได้แก่ อะไหล่ชิ้นส่วนของเครื่องมือ
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และวัตถุดิบจำพวกเส้นใยและสิ่งทอ
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน 30,811 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 21.92
ส่วนใหญ่เป็นสินค้าประเภทสิ่งพิมพ์ที่ส่งไปยังต่างจังหวัด
พืชผลทางการเกษตรจากภาคเหนือและอาหารทะเลจากภาคใต้มายังกรุงเทพ ฯ

(ข) ท่าอากาศยานดอนเมือง

เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2550
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติให้สายการบินภายในประเทศที่ไม่มีการเชื่อมต่อกับเที่ยวบินระหว่าง
ประเทศใช้ท่าอากาศยานกรุงเทพ (ดอนเมือง) ตามความสมัครใจ
ท่าอากาศยานดอนเมืองจึงได้เปิดให้บริการเที่ยวบินแบบประจำในประเทศอีกครั้งตั้งแต่วันที่ 25
มีนาคม 2550 เป็นต้นมา โดยมีสายการบินให้บริการเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศรวม 3
สายการบิน ได้แก่ Thai Airways International, NOK Air และ One-Two-Go
และต่อมาเมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2552
สายการบินไทยได้ย้ายเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศทั้งหมดไปทำการบินที่ ทสภ.
ทำให้ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานดอนเมืองมีเที่ยวบินพาณิชย์ขึ้น-ลงรวม 33,110
เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 43.76 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศแบบไม่ประจำ 1,461 เที่ยวบิน
ลดลงร้อยละ 42.16 สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 26,649 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ
43.84 รองรับผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 2,783,737 คน ลดลงร้อยละ 51.60
เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 23,089 คน ลดลงร้อยละ 19.44
และผู้โดยสารภายในประเทศจำนวน 2,760,648 คน ลดลงร้อยละ 51.76
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 15,650 ตัน ลดลงร้อยละ 51.47
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 40 ตัน และการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศมีจำนวน
15,610 ตัน
3.1.6 ท่าอากาศยานภูมิภาค

ท่าอากาศยานภูมิภาคของ ทอท. ประกอบด้วย ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ท่าอากาศยานภูเก็ต และ ท่าอากาศยานเชียงราย

(ก) ท่าอากาศยานเชียงใหม่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 11
สายการบิน มีเที่ยวบินขึ้นลงรวม 22,882 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 9.91
จากจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 2,651 เที่ยวบินลดลงคิดเป็นร้อยละ 26.79
ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน 20,231 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 7.11
รองรับจำนวนผู้โดยสารรวม 2,872,346 คน ลดลงร้อยละ 12.33 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ
236,574 คน ลดลงร้อยละ 31.91 ผู้โดยสารภายในประเทศ 2,635,772 คน ลดลงร้อยละ
10.01 มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกจำนวน 17,617 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ
21.49 เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 355 ตัน ลดลง ร้อยละ 5.84
ส่วนการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศ 17,262 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 21.75
การขนส่งสินค้าภายในประเทศส่วนใหญ่เป็นสินค้าขาเข้าประเภทเอกสารและสิ่งตีพิมพ์จากกรุงเทพฯ
และสินค้าขาออกเป็นประเภทพืชผลทางการเกษตร

(ข) ท่าอากาศยานหาดใหญ่

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานหาดใหญ่ มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 9,043 เที่ยวบิน
ลดลงคิดเป็นร้อยละ 11.95 จากการให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 4 สายการบิน
ประกอบด้วยเที่ยวบินระหว่างประเทศ 127 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 40.93
และเที่ยวบินภายในประเทศ 8,916 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 11.33 ให้บริการผู้โดยสารรวม
1,283,172 คน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 7.02 เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 13,135 คน
ลดลงคิดเป็นร้อยละ 44.50 สาเหตุจากเหตุการณ์ความไม่สงบทางภาคใต้ของไทย
และราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวลดลง
ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 1,270,037 คน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 6.37
มีปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้าออกจำนวน 11,150 ตัน เพิ่มขึ้นคิดเป็น ร้อยละ 7.14
เป็นการขนถ่ายระหว่างประเทศจำนวน 8 ตัน และภายในประเทศจำนวน 11,142 ตัน

(ค) ท่าอากาศยานภูเก็ต

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ท่าอากาศยานภูเก็ต ให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 24 สายการบิน
มีจำนวนเที่ยวบินขึ้น - ลงรวม 35,995 เที่ยวบิน เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้วลดลงคิดเป็นร้อยละ
10.50 เป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศจำนวน 16,511 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 4.65
จากทั้งเที่ยวบินแบบประจำและเที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำ ส่วนเที่ยวบินภายในประเทศมีจำนวน
19,484 เที่ยวบิน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 14.92 ให้บริการผู้โดยสารรวมทั้งสิ้น 5,441,585 คน
ลดลงคิดเป็นร้อยละ 8.44 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศจำนวน 2,227,674 คน ลดลง
คิดเป็นร้อยละ 7.63 ส่วนผู้โดยสารภายในประเทศมีจำนวน 3,213,911 คน ลดลงคิดเป็นร้อยละ
9.00 จากจำนวนผู้โดยสารนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ
ส่วนปริมาณสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกรวมทั้งสิ้น 16,068 ตัน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 13.34
ประกอบด้วยการขนถ่ายสินค้าระหว่างประเทศจำนวน 4,468 ตัน ลดลงร้อยละ 9.41
และการขนถ่ายสินค้าในประเทศจำนวน 11,600 ตัน ลดลงร้อยละ 14.77

(ง) ท่าอากาศยานเชียงราย

ในช่วงรอบบัญชีปี 2552 ท่าอากาศยานเชียงรายให้บริการสายการบินแบบประจำรวม 4 สายการบิน
มีเที่ยวบินขึ้น-ลงรวม 5,546 เที่ยวบิน ลดลงจากรอบปีบัญชี 2551 คิดเป็นร้อยละ 17.64
มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นเที่ยวบินแบบไม่ประจำทั้งหมดรวม 35 เที่ยวบิน
และเที่ยวบินในประเทศ 5,511 เที่ยวบิน ลดลงร้อยละ 17.98 ให้บริการผู้โดยสารรวม 648,783
คน ลดลงคิดเป็นร้อยละ 15.99 ประกอบด้วยผู้โดยสารระหว่างประเทศ 485 คน
และผู้โดยสารภายในประเทศ 648,298 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้โดยสารที่เดินทางโดยสายการบิน Thai
Airways International และ Thai Air Asia ในเส้นทางระหว่างกรุงเทพ-เชียงราย
มีปริมาณการขนถ่ายสินค้าและพัสดุไปรษณียภัณฑ์เข้า-ออกทั้งหมด
เป็นการขนถ่ายสินค้าภายในประเทศรวม 2,287 ตัน ลดลงจากปีที่แล้วคิดเป็นร้อยละ 9.50
3.2 การตลาดและภาวะในการแข่งขัน

3.2.1 การแข่งขัน

แมวา ทอท. จะไมตกอยูในภาวะที่ตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ภายในประเทศ
แต่ทาอากาศยานที่อยู่ภายใตการดูแลของ ทอท.
โดยเฉพาะทาอากาศยานสุวรรณภูมิตองแขงขันกับทาอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคซึ่งในปัจจุบัน
ท่าอากาศยานของประเทศต่าง ๆ
ได้พัฒนาขีดความสามารถของท่าอากาศยานเพื่อรองรับกับอุตสาหกรรมการบินที่มีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
เช่น ท่าอากาศยานชางฮีของประเทศสิงคโปร์ เปิดให้บริการอาคารผู้โดยสารแห่งใหม่หลังที่ 3
เมื่อเดือน มกราคม 2551
พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกทางการบริการที่มีความทันสมัยด้วยเทคโนโลยีชั้นสูง
ในขณะที่ประเทศเวียดนามอยู่ระหว่างการก่อสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่ เพื่อให้เป็นศูนย์กลาง
การคมนาคมของประเทศ
และประเทศจีนมีโครงการสร้างท่าอากาศยานแห่งใหม่รวมถึงพัฒนาเครือข่ายท่าอากาศยานในภูมิภาคในอนาคตข้างหน้า
ดังนั้น เพื่อคงไว้ซึ่งความเปนศูนยกลางการบิน
การแข่งขันจะเน้นทั้งทางด้านบริการแก่เที่ยวบินและผู้โดยสารควบคู่กันไป
โดยรวมถึงอัตราค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยาน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
การซ่อมบำรุงอากาศยาน สิ่งอำนวยความสะดวก ในการเติมน้ำมันเชื้อเพลิง ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์
สิ่งอำนวยความสะดวกด้านหลุมจอด ความพร้อมและความสะดวกในการให้บริการ
อย่างต่อเนื่องแก่ผู้โดยสารต้นทาง ปลายทาง ผู้โดยสารผ่านและผู้โดยสารเปลี่ยนเที่ยวบิน
การลำเลียงสัมภาระไปยังเที่ยวบินต่อไป
ตลอดจนความพร้อมในการรองรับเที่ยวบินขึ้นและลงที่รวดเร็วและเพียงพอ

นอกจากนี้ ทอท. มีแผนการตลาดสำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค 4 แห่ง คือ ท่าอากาศยานเชียงใหม่
ท่าอากาศยานหาดใหญ่ ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานเชียงราย (เฉพาะในช่วง Summer
Schedule) เป็นการเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมการขึ้นลงของ อากาศยานตั้งแต่ร้อยละ 30
ถึงร้อยละ 95
โดยมีจุดมุ่งหมายในการจูงใจให้สายการบินขยายแผนการให้บริการเส้นทางการบินเดิมและเส้นทางการบินใหม่
ตลอดจนแผนการตลาดกระตุ้นเที่ยวบินเช่าเหมาลำระหว่างประเทศ
โดยการเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานและค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานร้อยละ
50 สำหรับทุกท่าอากาศยาน ยกเว้น ท่าอากาศยานภูเก็ต และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
อีกทั้งในช่วงภาวะวิกฤตเศรษฐกิจโลกถดถอย ราคาน้ำมันมีความผันผวน
การเมืองภายในประเทศมีความวุ่นวาย และมีการระบาดไปทั่วโลกของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
2009 ทอท.
ได้มีมาตรการเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของไทยและช่วยเหลือผู้ประกอบการสายการบินเพิ่มเติมเพื่อเป็นการสร้างขวัญกำลังใจให้กับสายการบินและผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจภายในท่าอากาศยานดังนี้
ลดอัตราค่าธรรมเนียมในการขึ้นลงของ อากาศยานในอัตราร้อยละ 30
และยกเว้นค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยานสำหรับอากาศยานที่จอดไม่เกิน 24 ชั่วโมง
ให้แก่เที่ยวบินแบบประจำ ที่ทำการบิน ณ ท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ทอท. โดยทั้ง 2
มาตรการจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม 2552

3.2.2 ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ

ข้อได้เปรียบทางธุรกิจของ ทอท. ประกอบด้วย

-   ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

-   รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน (Hub )และประตูสู่เอเชีย (The
    Gateway to Asia)

-   ท่าอากาศยานของ ทอท.
    มีพื้นที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

-   ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดี

(ก) ประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวในภูมิภาคและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก

ประเทศไทยนับเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักท่องเที่ยวในทวีปเอเชียให้ความสนใจ
เป็นอย่างมาก จากข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ในปี 2551
มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาในประเทศไทยจำนวน 14.53 ล้านคน
เป็นนักท่องเที่ยวจากเอเชียตะวันออกคิดเป็นร้อยละ 52.37 จากยุโรปคิดเป็นร้อยละ 27.22
จากอเมริกาคิดเป็นร้อยละ 6.21 จากเอเชียใต้คิดเป็นร้อยละ 4.85
จากตะวันออกกลางคิดเป็นร้อยละ 3.09 จากแอฟริกาคิดเป็นร้อยละ 0.81
และจากโอเชียนเนียคิดเป็น ร้อยละ 5.45 ของจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมด
ปริมาณการจราจรทางอากาศสู่กรุงเทพและประเทศไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้โดยสารที่เดินทางมายังประเทศไทยเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจเป็นหลัก
ซึ่งต่างกับกรณีของท่าอากาศยานหลักอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวถือเป็นผู้โดยสาร
"ที่มีคุณภาพสูง (High Quality)"
เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักจะเดินทางมาถึงท่าอากาศยานก่อนกำหนดเวลาเดินทาง และ
มีแนวโน้มในการที่จะใช้จ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าและบริการ ณ ท่าอากาศยานของ ทอท.
มากกว่าผู้โดยสารที่เดินทางมาเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจ

นอกจากนี้การที่รัฐบาลยังมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว
และได้รณรงค์ให้ประเทศไทยและจังหวัดต่าง ๆ
เป็นจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติและนักท่องเที่ยวชาวไทย
รวมทั้งสนับสนุนและส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภายในประเทศ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานอื่น
ๆ มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยมีความน่าสนใจต่อนักท่องเที่ยวมากขึ้น ประกอบกับการที่
ประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้กับเมืองใหญ่ ๆ และสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ๆ
ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวในประเทศกัมพูชา เวียดนาม ลาว
และพม่า ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินที่สำคัญสำหรับผู้โดยสารที่เดินทางมาจากเมืองใหญ่
ๆ ในทวีปอเมริกา ทวีปยุโรป ทวีปออสเตรเลีย และเมืองอื่น ๆ ในเอเชีย

(ข) รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการบิน(Hub)และการเป็นประตูสู่เอเชีย (The
Gateway to Asia)

ท่าอากาศยานระหว่างประเทศของ ทอท.
นอกจากจะเป็นเสมือนประตูสู่เอเชียที่สำคัญของประเทศแล้ว
การเตรียมพร้อมในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกัน
รัฐบาลได้มองเห็นศักยภาพของจังหวัดเชียงใหม่ที่จะสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์กลางการบินที่เชื่อมไปสู่ประเทศในแถบอินโดจีนได้อย่างสะดวกรวดเร็วรวมทั้งเป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
นอกจากนั้นยังเล็งเห็นถึงศักยภาพการเติบโตด้านการท่องเที่ยวทางภาคใต้ของไทย
โดยเฉพาะเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตที่สามารถพัฒนาไปสู่ศูนย์กลางของการเดินทางท่องเที่ยวทางภาคใต้
จึงได้ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องดำเนินการพัฒนา
สิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ต ให้มีความพร้อมและสามารถรองรับการเติบโตในอนาคต
เพื่อเป็นการเพิ่มความเชื่อมั่นให้สายการบินทั่วโลกถึงศักยภาพและความพร้อมของ ท่าอากาศยานไทย
(ค) ท่าอากาศยานของ ทอท.
มีพื้นที่เอื้อต่อการขยายตัวและพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมการบิน

เนื่องจากท่าอากาศยานที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ทอท.
มีพื้นที่ที่สามารถรองรับการขยายตัวและการพัฒนาโครงการต่างๆ เพื่อสร้างรายได้
โดยการร่วมลงทุนกับหน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการภาคเอกชนดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับกิจกรรมการบิน
เช่น
โครงการศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานแบบครบวงจรในลักษณะปลอดอากรโดยให้มีบริการทั้งศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานและศูนย์กลางสำรองและจำหน่ายอะไหล่
โครงการศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศ
โดยมีกิจกรรมจัดแสดงสินค้าทางด้านการบินและการจัดแสดงอากาศยาน โครงการศูนย์ฝึกบินจำลอง
สำหรับนักบินและนักเรียนการบิน และโครงการอาคารผู้โดยสารสำหรับอากาศยานส่วนตัว ณ
ท่าอากาศยาน
ดอนเมือง เป็นต้น

(ง) ทอท. มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการบริหารจัดการท่าอากาศยาน

คณะผู้บริหารของ
ทอท.มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการท่าอากาศยานเป็นอย่างดีรวมถึงมีการวางแผนพัฒนาท่าอากาศยานและปรับปรุงท่าอากาศยานให้อยู่ในระดับมาตรฐานสากล
และมีศักยภาพสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าได้ ดังนั้นเพื่อให้การบริหารงานของ ทอท.
สามารถแข่งขันในระดับสากล และเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทอท.
จึงได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการแข่งขันด้านต่าง ๆ
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้บรรลุยังเป้าหมายที่กำหนดไว้ตลอดจนดำเนินการ
ในการสร้างเครือข่ายพันธมิตรธุรกิจเพื่อส่งเสริมการประกอบธุรกิจท่าอากาศยานทั้ง 6 แห่ง
ที่อยู่ภายใต้การดำเนินงานของ ทอท. และ
ทำการตลาดเชิงรุกกับกลุ่มลูกค้าสายการบินในภูมิภาคต่าง ๆ

3.  ยุทธศาสตร์การแข่งขัน

(ก) การพัฒนาท่าอากาศยานเพื่อการแข่งขัน

ทอท.
เป็นหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยกำหนดแนวทางการพัฒนาท่าอากาศยาน
ทั้งด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการเติบโตของปริมาณ
การขนส่งทางอากาศและการพัฒนาเพื่อการยกระดับคุณภาพการบริการและการบริหารจัดการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ให้ทัดเทียมกับ
ท่าอากาศยานอื่น ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ในรอบปีที่ผ่านมา ทอท.
ได้คำนึงถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการรองรับปริมาณการจราจรทางอากาศของท่าอากาศยานในกรุงเทพมหานคร
โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพย์สินที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดย ทอท.
ได้ดำเนินการตามแผนวิสาหกิจของ ทอท. ฉบับที่ 2 ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 จนถึงปีงบประมาณ
2551 ซึ่งมีเหตุการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของ ทอท. อย่างมีนัยสำคัญ เช่น
การเกิดวิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก
การปิดท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและท่าอากาศยานดอนเมืองในช่วงปลายปี 2551 ทำให้ ทอท.
ในฐานะผู้ได้รับผลกระทบต้องเร่งการฟื้นฟูภาพลักษณ์เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่สายการบินและผู้ใช้บริการโดยเฉพาะชาวต่างชาติ
กอปรกับต้นปี 2552 เกิดการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ชนิดเอ 2009 H1N1 (Swine
Flu)
ส่งผลกระทบต่อการเดินทางของผู้โดยสารเนื่องจากความกังวลเรื่องการรับเชื้อโรคจากการเดินทาง
นอกจากนี้ ในด้านการบริหารจัดการภายในของ ทอท.
ได้ดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงการคลังในการนำระบบบริหารจัดการเพื่อสร้างมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์
(Economic Value Management:EVM) และ Balanced Scorecard (BSC)
มาใช้ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2549 ดังนั้นในรอบปีที่ผ่านมา ทอท. จึงเห็นควรจัดทำแผนวิสาหกิจของ
ทอท. ฉบับที่ 3 (ปีงบประมาณ 2553-2557) เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์และนโยบายดังกล่าว
โดยมีประเด็นสำคัญ คือ
การมุ่งเน้นปัจจัยขับเคลื่อนมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์และความเชื่อมโยงระหว่างวิสัยทัศน์ ทอท. ใหม่
คือ “ผู้นำธุรกิจท่าอากาศยาน ในภูมิภาคเอเชีย” กับกลยุทธ์ 4 ด้าน ดังนี้
1.กลยุทธ์เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 2. กลยุทธ์พัฒนาธุรกิจและการตลาด 3.
กลยุทธ์บริหารจัดการองค์การสู่ประสิทธิภาพสูง และ 4. กลยุทธ์สร้างความรับผิดชอบต่อสังคม
สิ่งแวดล้อม และการกำกับดูแลกิจการที่ดี
เพื่อนำมากำหนดแผนงาน/โครงการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ (Strategic Improvement
Plans:SIPs) รองรับกลยุทธ์ต่างๆ เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ที่กำหนด

สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค ทอท.
มีนโยบายด้านการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง
โดยดำเนินการตามแผนพัฒนาท่าอากาศยานเชียงใหม่
และท่าอากาศยานภูเก็ตสู่ความเป็นศูนย์กลางการบินในภูมิภาค นอกจากนี้ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการกำหนดนโยบายการตลาดเชิงรุก
โดยการพัฒนาแผนการเปิดตลาดเส้นทางการบินใหม่ ๆ
การจัดทำแผนการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางธุรกิจ
แผนการศึกษาพฤติกรรมการใช้จ่ายของผู้ใช้บริการ
และการจัดกิจกรรมการส่งเสริมการตลาดที่หลากหลาย รวมถึงการสรรหาและพัฒนาบุคคลากรของ
ทอท.ด้านการตลาด เพื่อรองรับนโยบายการตลาดเชิงรุกข้างต้น

(ข) การนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเข้าสู่การจัดอันดับ

ภายหลังจากการเปิดให้บริการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ทอท.
ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขข้อบกพร่องต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการให้ดียิ่งขึ้น
เพื่อสามารถนำท่าอากาศยานสุวรรณภูมิไปสู่เป้าหมายในการเป็นท่าอากาศยานชั้นนำของโลก โดย
ทอท. ได้เน้นด้านความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ และด้านสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น
ขั้นตอนการตรวจผ่านผู้โดยสารที่รวดเร็ว ที่นั่งพักรอเพียงพอ ป้ายบอกทางที่ชัดเจน
จำนวนห้องน้ำที่เพียงพอกับจำนวนผู้โดยสาร ความสะอาดภายในอาคารผู้โดยสารและบริเวณ
ท่าอากาศยาน ตลอดจนการคมนาคมเชื่อมต่อกับท่าอากาศยาน
ทั้งนี้ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้สมัครเข้าร่วมโครงการ Airport Service Quality (ASQ)
ของ Airport Council International (ACI) ซึ่งเป็นสถาบันจัดอันดับของไตรมาสที่ 2
ของปีงบประมาณ 2552
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิจัดอยู่ในลำดับที่ 29 ของท่าอากาศยานที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด 131
ท่าอากาศยาน
3.3 การดำเนินงานท่าอากาศยาน

3.3.1 การอนุญาตให้ผู้ประกอบการต่าง ๆ ดำเนินกิจการในท่าอากาศยาน

รายไดสวนหนึ่งของ ทอท.
เปนรายไดจากการอนุญาตใหดําเนินกิจการในเขตทาอากาศยานของ ทอท.
ในรูปของกิจการร้านค้าปลีก ร้านค้าปลอดอากร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน ครัวการบิน
ภัตตาคาร ลานจอดรถ บริการโฆษณา บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ รานหนังสือ
ร้านอาหารว่างและเครื่องดื่ม บริการรถลีมูซีน บริการรถเช่า รานขายของที่ระลึก ไปรษณีย์
ศูนย์ข้อมูลนักท่องเที่ยวและสถานที่ท่องเที่ยว บริการด้านสื่อสารโทรคมนาคมต่าง ๆ ธนาคาร
บริการภาคพื้นดิน และบริการด้านการขนส่ง ซึ่งโดยทั่วไป ทอท.
จัดเก็บรายได้จากผู้ประกอบการดังกล่าวในรูปของส่วนแบงผลประโยชน์จากผูประกอบการที่ไดรับอนุญาตใหดําเนินกิจการในทาอากาศยาน
โดยคิดในอัตราร้อยละของรายได้หรือผลตอบแทนขั้นตํ่าแล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า
หรืออัตราผลตอบแทนคงที่
โดยอัตราที่เรียกเก็บจะแตกต่างกันตามลักษณะของกิจการสำหรับการเปิดประมูลคัดเลือกผู้ประกอบการนั้น
จะพิจารณาจากผู้ประกอบการที่เสนอผลตอบแทนขั้นต่ำหรือค่าตอบแทนคงที่สูงที่สุด
ในกรณีมีผู้ยื่นข้อเสนอขอประกอบการเพียงรายเดียวจะพิจารณายกเลิกการประมูลดังกล่าว
เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ ทอท. ทาง ทอท. จะเจรจากำหนดผลตอบแทนกับผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้น
โดยทั่วไปสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการจะระบุขอสัญญา ที่คล้ายคลึงกัน
แต่จะแตกตางกันในบางส่วน ขึ้นอยูกับประเภทกิจการของผูรับอนุญาต 1-30 ปี

3.3.2 การให้เช่าพื้นที่สำนักงานและการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

ทอท. ใหผูประกอบการเช่าพื้นที่เพื่อเป็นสำนักงานและ/หรือประกอบกิจการต่าง ๆ
ตามสัญญาเช่าและ/หรือสัญญาอนุญาต ซึ่ง ทอท.
กำหนดอัตราค่าเช่าตามอัตราค่าภาระการใช้ท่าอากาศยาน ทรัพย์สิน บริการและความสะดวกต่าง ๆ
ในกิจการ ของ ทอท.โดยแยกอัตราค่าภาระฯ เป็น 3 อัตรา คือ อัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานดอนเมือง อัตราค่าภาระฯ สำหรับท่าอากาศยานภูมิภาค และอัตราค่าภาระฯ
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
โดยการกําหนดคาเชาพื้นที่สําหรับสํานักงานและอสังหาริมทรัพยจะพิจารณาจากประเภทธุรกิจของผูเชา
เปนหลัก โดยปกติ ทอท.
จะคิดคาเช่าจากผูประกอบการคาปลีกในอัตราที่สูงกวาคาเชาที่ไดรับจากผูเช่าพื้นที่สําหรับสํานักงาน
ทอท. ไดคงอัตราคาเชาสําหรับการเชาพื้นที่ทาอากาศยานดอนเมืองในอัตราปจจุบันตั้งแต่ปี
พ.ศ.2538 และสําหรับการเชาที่ทาอากาศยานภูมิภาคตั้งแต่ปีพ.ศ. 2539
อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจในภูมิภาคซึ่งรวมถึงวิกฤตการณทางด้านการเงินในภูมิภาคเอเชียเมื่อปี
พ.ศ. 2540 โดยทั่วไปสัญญาเชาจะมีอายุสัญญา ตั้งแต 1 ถึง 3 ป โดยปกติ ทอท.
จะเรียกเก็บค่าเช่าสำหรับพื้นที่ในท่าอากาศยานดอนเมือง ในอัตรา 325
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นบริษัทเอกชน และในอัตรา 190 บาท
ต่อตารางเมตรต่อเดือนสำหรับผู้เช่าพื้นที่สำนักงานที่เป็นหน่วยงานราชการและองค์การของรัฐ
และรัฐวิสาหกิจ ส่วนอัตราค่าเช่าพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์จะอยู่ในอัตราระหว่าง 240 บาทถึง 750
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน อัตราค่าเช่าพื้นที่ในท่าอากาศยานภูมิภาคจะต่ำกว่าอัตราค่าเช่า ณ
ท่าอากาศยานดอนเมือง แต่สำหรับพื้นที่เช่า ณ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิโดยทั่วไปอัตราจะสูงกว่าค่าเช่า ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ได้กำหนดค่าเช่าห้องเพื่อใช้ดำเนินการกิจกรรมเชิงพาณิชย์ในอัตราระหว่าง 300 บาท ถึง1,200
บาทต่อตารางเมตรต่อเดือน และเนื่องจาก ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิมีเนื้อที่จำนวนมาก
จึงมีที่ดินว่างเปล่าที่สามารถจัดสรรให้ผู้เช่าผู้ประกอบการได้โดยกำหนดค่าเช่าในอัตราระหว่าง 35
บาท ถึง 80 บาท ต่อตารางเมตรต่อเดือน

3.3.3 การให้บริการของ ทอท.

ทอท.ได้จัดหาบริการด้านสาธารณูปโภคและบริการอื่น ๆ แก่สายการบิน และผู้ประกอบการ ณ
ท่าอากาศยานของ ทอท.ตามสัญญาอนุญาตใหดําเนินกิจการ
และเช่าพื้นที่สำนักงานและอสังหาริมทรัพย ซึ่งไดแก กระแสไฟฟา น้ำประปา โทรศัพท ฯลฯ
โดยค่าสาธารณูปโภคนี้จะคิดในอัตราต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่ม (Cost Plus Margin) ทั้งนี้
คาธรรมเนียมการใชบริการภายในอาคารผูโดยสารจะจัดเก็บอยู่ในอัตรารอยละ 15
ของคาเชาต่อเดือน
นอกจากบริการด้านสาธารณูปโภคแล้ว ทอท. ได้จัดหาบริการอื่น ๆ
ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบินโดยตรง อาทิ บริการภาคพื้นดิน
บริการด้านสัมภาระของผู้โดยสารในเขตทาอากาศยาน ครัวการบิน
เคานเตอรตรวจบัตรโดยสาร บริการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน เป็นต้น

ทอท. ยังได้จัดเตรียมบริการอื่น ๆ ที่ต่อเนื่อง เพื่อรองรับผู้โดยสารและสัมภาระของสายการบิน
เช่น บริการรถเช่ารถลีมูซีน ลานจอดรถ ร้านค้า ร้านอาหาร และคลังสินค้า เป็นต้น

3.4 ลูกค้าสายการบิน

ในช่วงรอบปีบัญชี 2552 ทาอากาศยานของ
ทอท.ใหบริการกับสายการบินประจำจากการขนส่งผู้โดยสารและสินค้ารวม 107 สายการบิน ทอท.
เชื่อวา การที่กรุงเทพฯ เปรียบเสมือนประตูสูประเทศไทย
และการที่ประเทศไทยเปรียบเสมือนประตูสู่จุดหมายปลายทางต่าง ๆ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นปจจัยสำคัญที่สุดที่ทําใหสายการบินตาง ๆ
ตัดสินใจเลือกใชบริการของทาอากาศยานของ ทอท.
โดยที่อัตราคาธรรมเนียมในการขึ้นลงของอากาศยานและคาธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน
รวมทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการจราจรทางอากาศนั้น
ไมมีผลตอการตัดสินใจของลูกคาสายการบินอยางมีนัยสําคัญในการเลือกใช้บริการของ
ท่าอากาศยานของ ทอท. เนื่องจาก
สายการบินจะจัดเสนทางการบินและเที่ยวบินตามปริมาณความตองการของผู้โดยสารที่ตองการเดินทางมาสู่ประเทศไทย
นอกจากนี้ ทอท. เชื่อวาตลาดสําหรับ “ศูนยกลางการบิน” (Hub and Spoke Traffic)
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตมีขอจํากัดมากกว่าซึ่งตางจาก
ทาอากาศยานในอเมริกาเหนือและยุโรป
เนื่องจากมีความตองการในตลาดเพียงพอที่จะสนับสนุนการบินโดยตรงสูจุดหมายปลายทางในภูมิภาคและการบินในเสนทางระยะยาวไปยังทาอากาศยานหลักในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต
ในฐานะสายการบินแหงชาติ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เปนลูกคาที่สำคัญที่สุดของ
ทอท. โดยในช่วงรอบปีบัญชี 2552 บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
ใหบริการแกผูโดยสารระหว่างประเทศและภายในประเทศรวมกันเปนจํานวนรอยละ 40.85
ของจํานวนผูโดยสารรวมทั้งหมดที่ใชบริการ ทาอากาศยานของ ทอท.
และใหบริการเที่ยวบินระหวางประเทศและในประเทศรวมกันเปนจํานวนรอยละ 27.80
ของจำนวนเที่ยวบินทั้งหมดที่ใชบริการทาอากาศยานของ ทอท.
3.5 สิ่งอำนวยความสะดวกในเชิงพาณิชย์

การให้บริการเชิงพาณิชย ณ ทาอากาศยานของ ทอท. (ยกเว้นบริเวณอาคารผู้โดยสาร) ได้แก่
สิ่งอํานวยความสะดวกสําหรับ การขนถายสินคาการซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน
การจัดสงอาหารใหอากาศยานและการใชประโยชนในบริเวณที่ดินซึ่งมิไดใชในกิจการการบิน
โดยการใหเชาแกบุคคลภายนอกเพื่อใชในกิจกรรมตาง ๆ ดังนี้

  • การขนถายสินคาจากอาคารคลังสินคาในเขตปลอดอากร ทาอากาศยานสุวรรณภูมิ
  ดําเนินการโดย บริษัท การบินไทย จำกัด

(มหาชน) และบริษัท ดับบลิวเอฟเอสพีจีคาร์โก้ จำกัด

  • การซอมแซมและบํารุงรักษาอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน) โดยเชาพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุง

อากาศยาน (Hangar) และสิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ที่เกี่ยวของจาก ทอท.

  • การใหบริการจัดสงอาหารใหอากาศยาน ซึ่งดําเนินการโดยบริษัท การบินไทย จำกัด
  (มหาชน) บริษัท ครัวการบินกรุงเทพ จำกัด

และบริษัท แอลเอสจี สกายเชฟส์ (ประเทศไทย) จำกัด

  • การใหเชาพื้นที่สําหรับซ่อมบำรุงอากาศยาน (Hangar)
  และสิ่งอํานวยความสะดวกที่เกี่ยวของ ทอท. เป็นผู้จัดสรรพื้นที่ให้เช่า

แก่ผู้ประกอบการรายอื่น

3.6 สิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ในเขตการบิน

นอกเหนือจากทางวิ่ง (Ranways) ทางขับ (Taxiways) และลานจอดอากาศยาน (Apron)
แลว ทอท.ยังใหบริการ สิ่งอํานวยความสะดวกอื่น ๆ ไดแก

  • สิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชในกิจการการบินโดยทั่วไป เช่น
  ระบบไฟฟ้าส่องสว่างพื้นที่ลานจอดอากาศยาน (Apron Flood Light)

ระบบไฟทางวิ่ง ทางขับ (Runway/Taxiway Visual Adis Light) คือไฟขอบทางวิ่ง
(Runway Edge) และไฟกึ่งกลางทางวิ่ง (Runway Center line Lights) เป็นต้น

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการให้บริการน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน คือ
  ระบบเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานแบบท่อส่งใต้ดิน

(Fuel Hydrant Pits)

  • สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนถ่ายผู้โดยสารจากเครื่องบินมายังอาคารผู้โดยสาร
  หรือจากอาคารผู้โดยสารไปยังเครื่องบิน

คือการให้บริการสะพานเทียบเครื่องบิน (Aerobridge) ณ หลุมจอดอากาศยานแบบประชิดอาคาร
(Contact Gate) รวมถึง สิ่งอำนวยความสะดวกที่จะช่วยลดมลภาวะทางอากาศ คือ
ระบบปรับอากาศ (PC Air) และระบบไฟฟ้า 400Hz ที่ติดตั้งควบคู่กับสะพานเทียบเครื่องบินด้วย

  • สิ่งอำนวยความสะดวกในการนำเครื่องบินขับเคลื่อนเข้าจอดยังหลุมจอดอากาศยาน
  คือระบบไฟทัศนสัญญาณนำเครื่องบิน

เข้าจอด (Visual Docking Guidance System : VDGS)

  • อุปกรณและสิ่งอํานวยความสะดวกในการดับเพลิงและกูภัย

• เครื่องมือและสิ่งอํานวยความสะดวกที่ใชสําหรับการพยากรณอากาศ

  • สิ่งอํานวยความสะดวกในการควบคุมระบบการจราจรทางอากาศ
  ระบบเครื่องช่วยในการเดินอากาศ (Navigation Aids : NAV Aids)

  เครื่องอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ ในการดับเพลิงและกู้ภัยเป็นของ ทอท.
  ในขณะที่เครื่องอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับ

การพยากรณ์อากาศ ดำเนินการและเป็นกรรมสิทธิ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา
การควบคุมการจราจรทางอากาศ ณ ทาอากาศยานทุกแหง ของ ทอท.
อยูภายใตการดําเนินงานและการบริหารโดยบริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ภายใตการกํากับดูแลของ กระทรวงคมนาคม บริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด มีสิทธิใชพื้นที่บางสวนของอาคาร ในทาอากาศยานของ
ทอท. โดย ทอท. ไมได้ เรียกเก็บคาตอบแทนจากการใชพื้นที่ดังกลาว บริษัท วิทยุการบินแห่ง
ประเทศไทย จำกัด เปนผูใหบริการการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การบริการโทรคมนาคมการบิน
การบริการวิทยุเครื่องชวยการเดินอากาศและเปนผู้กำหนดและจัดสรรเที่ยวบินสําหรับสายการบินที่ใหบริการเที่ยวบินในประเทศ
บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
มีกรรมสิทธิ์และครอบครองอุปกรณเพื่อใชประโยชนในกิจกรรมดังกลาว

ณ ทาอากาศยานของ ทอท. บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด
จะจัดเก็บคาธรรมเนียมการจราจรทางอากาศจากสายการบินที่นํา

อากาศยานเขาสู่น่านฟ้าไทย
โดยมีคณะกรรมการการบินพลเรือนเปนผูกําหนดขอบังคับเกี่ยวกับอัตราคาธรรมเนียมดังกลาว
ทอท. ไมไดรับ

สวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมของบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และบริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด ก็ไมไดรับ

สวนแบงจากการจัดเก็บคาธรรมเนียมตาง ๆ ของ ทอท. เช่นกัน
3.7 ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัยในท่าอากาศยาน

• มาตรการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระก่อนขึ้นอากาศยาน

การตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยานด้วยเครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน
(Walk Through Metal Detector) และเครื่อง X-ray
แม้ว่าขณะที่ทำการตรวจค้นอยู่จะไม่มีสัญญาณเตือนใด ๆ ทอท.
ก็ยังมีการสุ่มตรวจผู้โดยสารและสัมภาระติดตัว
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ ขึ้นไปยังอากาศยาน
นอกจากนี้ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ได้มีการตรวจค้นสัมภาระบรรทุกโดยระบบ Inline Security
System ด้วยเครื่อง Computed Tomography X-ray (CTX)
ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงในการตรวจหาร่องรอยวัตถุระเบิด ประกอบกับอุปกรณ์ Explosive Trace
Detector (ETD) อีกขั้นหนึ่ง ทั้งนี้
เพื่อป้องกันมิให้มีการส่งหรือพาวัตถุระเบิดหรืออุปกรณ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ
ซึ่งอาจใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยมิชอบด้วยกฎหมายไปกับอากาศยานได้
3.7.1 ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2550 เป็นต้นมา ทอท.
ได้ปฏิบัติตามมาตรการการรักษาความปลอดภัยที่องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ
(International Civil Aviation Organization: ICAO) และกรมการขนส่งทางอากาศ
กำหนด กล่าวคือ ผู้โดยสารที่เดินทาง ไปกับอากาศยานต้องนำของเหลว
เจลและสเปรย์ทุกชนิดใส่กระเป๋าสัมภาระก่อนนำไปเช็คอิน กรณีนำติดตัวไปให้บรรจุในถุงพลาสติกใส
เปิด-ปิดผนึกได้ คนละ 1 ถุงตามขนาดที่กำหนด คือ ปริมาตรชิ้นละไม่เกิน 100 มิลลิลิตร/กรัม
รวมทุกชิ้นแล้วไม่เกิน 1,000 มิลลิลิตร/กรัม สามารถผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้
และในส่วนที่เกินจากปริมาณที่กำหนด ผู้โดยสารไม่สามารถที่จะนำขึ้นเครื่องได้ สำหรับนม
อาหารเด็ก หรือยา
ผู้โดยสารสามารถนำติดตัวผ่านจุดตรวจค้นไปกับอากาศยานได้ในปริมาณที่เหมาะสม ทั้งนี้เมื่อวันที่ 25
กันยายน 2552 ทอท. ได้รับหนังสือแจ้งจากกรมการขนส่งทางอากาศ
เรื่องการผ่อนผันให้ลูกเรือสามารถนำของเหลว เจล สเปรย์ ขึ้นบนอากาศยานเกินจำนวนที่กำหนด
เมื่อลูกเรืออยู่ในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ แต่งเครื่องแบบ
จนกว่าจะมีการประชุมและมีมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ของคณะอนุกรรมการรักษา
ความปลอดภัยการบินพลเรือน
ทั้งนี้ปริมาณที่ผ่อนผันให้ลูกเรือนำติดตัวได้ควรให้เฉพาะเท่าที่จำเป็นต่อการใช้งานเท่านั้น

3.7.2 การเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจค้นผู้โดยสารก่อนขึ้นเครื่อง

ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ได้ปรับเปลี่ยนระบบการตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวก่อนขึ้นอากาศยาน จากเดิมที่เป็นแบบ
Gate Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกภายในประเทศ (Domestic) และแบบ
Concourse Screening ในส่วนของเที่ยวบินขาออกระหว่างประเทศ (International)
ให้เป็นระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์ หรือ Centralized Security Screening
โดยเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินภายในประเทศตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2551
และเริ่มดำเนินการในส่วนของเที่ยวบินระหว่างประเทศตั้งแต่ 6 ตุลาคม 2552 ประกอบไปด้วย

1) จุดตรวจค้นผู้โดยสารและสัมภาระติดตัวที่จะนำขึ้นบนอากาศยาน เพื่อประกันว่าไม่มีอาวุธ
วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้าม ใดใด
ติดตัวผู้โดยสารเข้าไปยังพื้นที่ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิกำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
และขึ้นไปบน อากาศยาน สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศมีการจัดตั้งจุดตรวจค้นที่บริเวณท้าย
Check-in Counter Row C ชั้น 4 อาคารผู้โดยสาร
และสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศอยู่ที่บริเวณด้านหลังเคาน์เตอร์ตรวจหนังสือเดินทาง ชั้น 4
อาคารผู้โดยสาร

2) จุดตรวจค้นผู้ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย ณ ทสภ.
เพื่อประกันว่าบุคคลทุกคนที่จะผ่านเข้าไป ปฏิบัติงานในพื้นที่ที่ ทสภ.
กำหนดให้เป็นพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัยได้รับการตรวจค้นและไม่สามารถนำอาวุธ
วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้ามใดใด ติดตัวเข้าไปได้

3) จุดตรวจค้นสินค้าที่จะถูกนำเข้าไปจำหน่ายภายในพื้นที่หวงห้ามเพื่อการรักษาความปลอดภัย
เพื่อประกันว่าสินค้า ดังกล่าว ไม่ใช่อาวุธ วัตถุระเบิด และวัตถุต้องห้ามใดใด
ที่จะก่อให้เกิดอันตรายและสามารถนำไปใช้ในการกระทำอันเป็นการแทรกแซงโดยไม่ชอบด้วย
กฎหมาย

นอกจากระบบการตรวจค้นแบบรวมศูนย์จะมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาความปลอดภัย
และก่อให้เกิด ความมั่นใจในระบบการรักษาความปลอดภัยของ ทสภ. แล้ว
ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ผู้โดยสาร เนื่องจากผู้โดยสาร จะผ่านกระบวนการต่าง
ๆ ในการเดินทางในครั้งเดียว ได้แก่ การตรวจรับบัตรโดยสารที่เคาน์เตอร์ของสายการบิน
(Check-in Counter) การตรวจประทับตราหนังสือเดินทาง
และการตรวจค้นเพื่อการรักษาความปลอดภัย
ทำให้ผู้โดยสารสามารถใช้เวลาที่มีอยู่ระหว่างรอขึ้นอากาศยานในห้องโถงผู้โดยสารขาออกได้อย่างเต็มที่
เนื่องจากผู้โดยสารได้ผ่านกระบวนการต่าง ๆ ในการเดินทางทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว
• มาตรการควบคุมสินค้าไปรษณียภัณฑ์และโภชนาการ

ผู้ประกอบการที่ดำเนินกิจการขนส่งสินค้าไปรษณียภัณฑ์ และโภชนาการ
เป็นผู้ควบคุมกำกับดูแลให้การขนส่งเป็นไปด้วย ความเรียบร้อย ไม่มีการลักลอบนำอาวุธ
วัตถุระเบิดไปกับอากาศยานในขั้นต้นจากนั้นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของ ทอท.
จะตรวจบุคคลและยานพาหนะก่อนอนุญาตให้ผ่านเข้าเขตลานจอดอากาศยาน
สำหรับท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ผู้ประกอบการต้องจัดทำแผนการดำเนินงานรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแผนการรักษาความปลอดภัยของท่าอากาศยานสุวรรณภูมิและจัดส่งแผนดังกล่าวให้กับ
ฝ่ายรักษาความปลอดภัย เพื่อใช้ในการตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ประกอบการอีกชั้นหนึ่ง
• การควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัย

กำหนดให้มีการควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัย
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิให้เป็นไปตามข้อกำหนดของ ICAO
แผนการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนแห่งชาติของกรมการบินพลเรือน
และแผนการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยการตรวจสอบทั้งระบบ (Audit)
การตรวจสอบเฉพาะเรื่อง (Inspector) การทดสอบ (Test) และการสำรวจ (Survey)
มาตรการการรักษา ความปลอดภัยของท่าอากาศยาน อากาศยานสำหรับผู้โดยสาร
อากาศยานสำหรับสินค้า ไปรษณีย์ภัณฑ์ และสิ่งอำนวยความสะดวกต่อการบินพลเรือนที่เกี่ยวข้องต่าง
ๆ เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย เป็นไปตามข้อกำหนด
โดยมีส่วนงานท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ และหน่วยงานภายนอกท่าอากาศยานสุวรรณภูมิร่วมตรวจสอบ
ดังนี้

1.
กลุ่มผู้ตรวจสอบการควบคุมคุณภาพการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิที่ได้รับแต่งตั้งจากผู้อำนวยการ
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

2. องค์กรภายนอก ทอท. ซึ่งมีการตรวจสอบเป็นประจำทุกปี ดังนี้

2.1 กรมการขนส่งทางอากาศ

2.2 องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation
Organization: ICAO)

2.3 หน่วยงานบริหารการรักษาความปลอดภัยด้านการขนส่งแห่งสหรัฐอเมริกา (Transportation
Security Administration: TSA)

2.4 สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (International Air Transport
Association: IATA)

2.5 หน่วยงานอื่น ๆ ที่ได้รับอนุญาตจากกกรมการขนส่งทางอากาศ

• การเตรียมความพร้อมในการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยาน

ปัจจุบันภัยคุกคามกิจการการบินพาณิชย์และภัยจากการก่อการร้ายได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น
และมีรูปแบบหรือวิธีการที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา ดังนั้น
ท่าอากาศยานจึงได้เตรียมความพร้อมโดยแบ่งระดับการรักษาความปลอดภัยท่าอากาศยานเป็น 4
ระดับ ตามที่สภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กำหนดดังนี้

ระดับ 1 – ระดับต่ำ / ปรากฏข่าวว่าจะมีการก่อการร้าย

ระดับ 2 – ระดับความเสี่ยง / เสี่ยงต่อการโจมตีตั้งแต่ทั่วไปจนถึงอย่างแท้จริง
โดยไม่สามารถคาดการณ์วิธีการและระดับการปฏิบัติได้

ระดับ 3 – ระดับสูง / เสี่ยงต่อการโจมตีระดับสูง

ระดับ 4 – การเสี่ยงต่อการก่อการร้ายอย่างรุนแรง /
ได้รับข่าวกรองว่าจะมีการโจมตีอย่างแน่นอน
ซึ่งในแต่ละท่าอากาศยานของ
ทอท.จะกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยให้เข้มงวดเพิ่มมากขึ้น
ทั้งนี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการประเมินความเสี่ยงของสถานการณ์ปัจจุบันกับระดับภัยคุกคาม

3.8 ประกันภัย

ทอท. ไดทำประกันการเสี่ยงภัยสําหรับภัยทุกชนิด (All Risks Insurance) และประกันอัคคีภัย
ซึ่งครอบคลุมถึงอัคคีภัย อุทกภัย ภัยจากแผ่นดินไหว วาตภัย ที่เกิดกับอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
และรวมถึงการประกันภัยทรัพย์สินที่เกิดจากการก่อการร้ายและการก่อความไม่สงบเพื่อหวังผลทางการเมือง
(Terrorism Insurance and Full Political Violence) ประกันภัยรถยนต
และประกันภัยบุคคลที่ 3 คุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายของ ทอท. ต่อการบาดเจ็บเสียชีวิต
ตลอดจนความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกซึ่งเกิดขึ้นจากการดําเนินงานของ ทอท. ณ
ทาอากาศยานต่าง ๆ ในความรับผิดชอบของ ทอท. ทั้งนี้
ประกันภัยดังกลาวไมครอบคลุมเหตุการณที่เกิดจาก ภัยสงคราม
ความรับผิดจากมลภาวะทางเสียง และภัยอื่นบางประเภท อยางไรก็ดี
การเอาประกันภัยในสวนที่เกี่ยวกับความรับผิดดานการควบคุมการจราจรทางอากาศ
การสื่อสารการบิน การจัดเที่ยวบิน
ความสมควรเดินอากาศและการขนถายสินคาทางอากาศเปนหนาที่ของ บริษัท
วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด กรมธรรม์ประกันภัยของ ทอท.
มีการต่ออายุเป็นรายปีโดยบริษัทผู้รับประกันหลักของ ทอท. คือบริษัท ทิพยประกันภัย จำกัด
(มหาชน)

3.9 สิ่งแวดล้อม

ทอท. มีนโยบายในการจัดการสิ่งแวดล้อมท่าอากาศยาน
โดยมุ่งเน้นถึงความรับผิดชอบในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
และเป็นไปตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535 ทั้งนี้ ทอท.
ได้กำหนด แนวทางการดำเนินงานที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
โดยคำนึงถึงหลักธรรมาภิบาลและความรับผิดชอบต่อสังคม