12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินการ

12.1 งบการเงิน

  12.1.1 รายงานการสอบบัญชี

  จากรายงานของผู้สอบบัญชีในช่วงระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา (2542 –2544)
  ผู้สอบบัญชีมีความเห็นว่างบการเงินรวมของบริษัทและบริษัทย่อย และงบการเงินเฉพาะของบริษัท
  แสดงฐานะการเงินรวมและฐานะการเงินเฉพาะของบริษัท
  ผลการดำเนินงานรวมและผลการดำเนินงานเฉพาะของบริษัท
  และกระแสเงินสดรวมและกระแสเงินสดเฉพาะของบริษัท
  โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

  จากรายงานของผู้สอบบัญชีประจำปี 2543 ได้กล่าวถึงการที่กลุ่ม บผฟ.
  ได้เริ่มใช้นโยบายการบัญชีตามมาตรฐานการบัญชีของประเทศไทยที่ประกาศใหม่
  ในส่วนที่เกี่ยวกับรายงานทางการเงินเกี่ยวกับส่วนได้เสียในกิจการร่วมค้า
  การเปิดเผยข้อมูลของบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้อง
  และการแสดงรายการข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน

  ในหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะ ประจำปี 2544 ผู้สอบบัญชีได้ระบุว่า
  งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทฯ ได้จัดทำขึ้นตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป
  ภายใต้พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543
  ซึ่งหมายความถึงมาตรฐานการบัญชีที่กำหนดโดยสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย
  ซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบวิชาชีพสอบบัญชีแต่งตั้งโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ภายใต้พระราชบัญญัติผู้สอบบัญชี
  พ.ศ. 2505 ได้มีมีติให้ประกาศใช้แล้ว
  และตามข้อกำหนดของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ว่าด้วยการจัดทำและนำเสนอรายงานทางการเงิน
  นอกจากนี้
  การรับรู้รายได้ของงานก่อสร้างใช้วิธีอัตราส่วนของงานที่ทำเสร็จเทียบเป็นสัดส่วนกับประมาณการต้นทุนทั้งสิ้นที่คาดว่าจะใช้สำหรับแต่ละสัญญา
  และข้อมูลจำแนกตามส่วนงานได้จัดทำขึ้นโดยอาศัยรายงานภายในของกลุ่มบริษัท
  ซี่งจำแนกข้อมูลทางการเงินตามภูมิศาสตร์

2.  ตารางสรุปงบการเงิน

  []งบดุล

[] งบดุล (ต่อ)

[]งบดุลรวม

  []งบดุลรวม (ต่อ)

  []งบกำไรขาดทุน

  []งบกำไรขาดทุนรวม

  งบแสดงการเป็นแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น

  []

  งบแสดงการเป็นแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น (ต่อ)

  []

  งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม

  []

  งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม (ต่อ)

  []

[]งบกระแสเงินสด

  งบกระแสเงินสด (ต่อ)

  []

  งบกระแสเงินสดรวม

  []

  งบกระแสเงินสดรวม

  []

3.  []ตารางแสดงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญสำหรับงบการเงินเฉพาะ

  ------- -----------------------------------------------------------------------------
  ^(/1)   คำนวณโดยใช้สูตร (หนี้สินรวม/ส่วนของผู้ถือหุ้น)

  ^(/2)   เป็นอัตราส่วนที่ บผฟ. และ บผฟ. และบริษัทย่อย จะต้องดำรงไว้ตลอดเวลาที่หุ้นกู้ของ บผฟ.
          ยังคงค้างชำระ โดยใช้สูตรดังนี้

          (หนี้สินรวม-ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนของหนี้สกุลเงินต่างประเทศที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงสะสม)/

          (ส่วนของผู้ถือหุ้น+ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนของหนี้สกุลเงินต่างประเทศที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงสะสม)

  ^(/3)   คำนวณโดยใช้สูตร (เงินสดสุทธิได้มาจากการดำเนินงาน/

          (เงินสดจ่ายเพื่อชำระเงินกู้ยืมระยะสั้น+เงินสดจ่ายเพื่อชำระเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้+เงินปันผลจ่าย)

  ^(/4)   เป็นอัตราส่วนที่ บผฟ. จะต้องดำรงไว้ตลอดเวลาที่หุ้นกู้ของ บผฟ. ยังคงค้างชำระ โดยใช้สูตรดังนี้

          (เงินสดและเงินฝากที่ปลอดภาระผูกพัน+กำไรสุทธิก่อนส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

          -ภาษีเงินได้+ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย+เงินปันผลรับ+ดอกเบี้ยจ่าย)/

          (ดอกเบี้ยจ่าย+การชำระคืนเงินกู้ระยะยาวและหุ้นกู้)
  ------- -----------------------------------------------------------------------------

  []ตารางแสดงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญสำหรับงบการเงินของบริษัทและบริษัทย่อย

  ------- -----------------------------------------------------------------------------
  ^(/1)   คำนวณโดยใช้สูตร (หนี้สินรวม/ส่วนของผู้ถือหุ้น)

  ^(/2)   เป็นอัตราส่วนที่ บผฟ. และ บผฟ. และบริษัทย่อย จะต้องดำรงไว้ตลอดเวลาที่หุ้นกู้ของ บผฟ.
          ยังคงค้างชำระ โดยใช้สูตรดังนี้

          (หนี้สินรวม-ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนของหนี้สกุลเงินต่างประเทศที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงสะสม)/

          (ส่วนของผู้ถือหุ้น+ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนของหนี้สกุลเงินต่างประเทศที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงสะสม)

  ^(/3)   คำนวณโดยใช้สูตร (เงินสดสุทธิได้มาจากการดำเนินงาน/

          (เงินสดจ่ายเพื่อชำระเงินกู้ยืมระยะสั้น+เงินสดจ่ายเพื่อชำระเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้+เงินปันผลจ่าย)

  ^(/4)   เป็นอัตราส่วนที่ บผฟ. จะต้องดำรงไว้ตลอดเวลาที่หุ้นกู้ของ บผฟ. ยังคงค้างชำระ โดยใช้สูตรดังนี้

          (เงินสดและเงินฝากที่ปลอดภาระผูกพัน+กำไรสุทธิก่อนส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

          -ภาษีเงินได้+ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย+เงินปันผลรับ+ดอกเบี้ยจ่าย)/

          (ดอกเบี้ยจ่าย+การชำระคืนเงินกู้ระยะยาวและหุ้นกู้)
  ------- -----------------------------------------------------------------------------

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ผลการปฏิบัติตามแผนการดำเนินธุรกิจ

  ตามที่ บผฟ. ได้เคยเปิดเผยแผนการดำเนินงานในอนาคตไว้ในแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปี
  2543 โดยผลการปฏิบัติตามแผนการดำเนินธุรกิจดังกล่าวเป็นดังนี้

1.  การประมูลโครงการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าในระบบ IPP ตามประกาศของ กฟผ. ในปี
    2544 บผฟ. ไม่ได้เข้าร่วมประมูลใดๆ
    เนื่องจากปริมาณความต้องการใช้ไฟฟ้าของประเทศลดลงเพราะวิกฤติเศรษฐกิจของประเทศไทย
    ทำให้ปริมาณไฟฟ้าสำรองเหลือเป็นจำนวนมาก กฟผ.
    จึงเลื่อนการเปิดประมูลรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าในระบบ IPP ออกไปอย่างไม่มีกำหนด

2.  ในการขยายการลงทุนด้านโรงไฟฟ้าและพลังงานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

2.1 บผฟ. ได้จัดตั้ง บริษัท เอ็กโก อินเตอร์เนชั่นแนล (บี.วี.ไอ) จำกัด และ บริษัท เอ็กโก
เอ็นเนอร์ยี่ อินเตอร์เนชั่นแนล (เดนมาร์ค) จำกัด
เพื่อการลงทุนในธุรกิจพลังงานไฟฟ้าในต่างประเทศ ซึ่งในปี 2543 ได้เข้าซื้อหุ้นของ Conal
ซึ่งประกอบธุรกิจการลงทุนในธุรกิจพลังงานในประเทศฟิลิปปินส์ โดยปัจจุบัน Conal
เป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทผลิตไฟฟ้า 3 แห่ง ในประเทศฟิลิปปินส์ และในเดือนกรกฎาคม 2544
ได้มีการเปลี่ยนแปลงนโยบายทางภาษีของประเทศเดนมาร์ค ทำให้การที่บริษัท เอ็กโก เอ็นเนอร์ยี่
อินเตอร์เนชั่นแนล (เดนมาร์ค) ซึ่งถือหุ้นโคแนล มีภาระทางภาษีเพิ่มขึ้นมากกว่าเดิม คณะกรรมการ
บผฟ. จึงได้พิจารณาให้ยุบเลิกบริษัท เอ็กโก เอ็นเนอร์ยี่ อินเตอร์เนชั่นแนล (เดนมาร์ค)
โดยได้เริ่มดำเนินการยื่นคำร้องเพื่อยุบเลิกบริษัทเมื่อเดือนธันวาคม 2544
และมีกำหนดการแล้วเสร็จภายในเดือนพฤษภาคม 2545

2.2 ในปี 2543 บผฟ. ยังได้เข้าซื้อหุ้นของ GEC ซึ่งประกอบธุรกิจการลงทุนในธุรกิจพลังงาน
โดยถือหุ้นร้อยละ 99.99 ใน GCC และ บริษัท กัลฟ์ นครหลวง เจเนอเรชั่น จำกัด
และถือหุ้นร้อยละ 60 ใน บริษัท กัลฟ์ เพาเวอร์ เจเนอเรชั่น จำกัด ซึ่งทั้ง 3 บริษัท
ดำเนินธุรกิจผลิตไฟฟ้าในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม บริษัท กัลฟ์ นครหลวง เจเนอเรชั่น จำกัด
และ บริษัท กัลฟ์ เพาเวอร์ เจเนอเรชั่น จำกัด ยังไม่ได้เริ่มดำเนินการผลิตไฟฟ้า

2.3 บผฟ. ได้ซื้อสิทธิในการเข้าร่วมลงทุนในโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำเทิน 2
ซึ่งมีขนาดกำลังการผลิตรวม 1,060 เมกะวัตต์ โดยจะขายให้ กฟผ. เป็นจำนวน 920 เมกะวัตต์
และ 80 เมกะวัตต์ ขายให้รัฐบาลลาว โดยได้มีการลงนามใน Shareholder Agreement
เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2544 สำหรับการจัดตั้ง Nam Theun2 Power Company Limited ทั้งนี้
คาดว่าจะมีการลงนามในสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับ กฟผ.
และสัญญาสัมปทานกับรัฐบาลลาวประมาณเดือนมิถุนายน 2545
สำหรับกำหนดการเริ่มก่อสร้างจะเป็นประมาณเดือนมกราคม 2547
และจะเริ่มซื้อขายไฟฟ้าประมาณเดือนมิถุนายน 2551

3.  บผฟ. ได้ร่วมกับ Electric Power Development Co., Ltd. จัดตั้ง บริษัท เอ็กโก
    กรีน เอ็นเนอยี่ จำกัด
    เพื่อดำเนินธุรกิจลงทุนในธุรกิจพลังงานไฟฟ้าที่ใช้วัตถุดิบธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง
    ซึ่งในเดือนกรกฎาคม 2543 บริษัท เอ็กโก กรีน เอ็นเนอยี่ จำกัด ได้ร่วมกับห้างหุ้นส่วนจำกัด
    โรงสีข้าวสมหมายร้อยเอ็ด จัดตั้งบริษัท ร้อยเอ็ดกรีน จำกัด
    ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าซึ่งใช้แกลบเป็นเชื้อเพลิง
    โดยโรงไฟฟ้านี้จะมีกำลังการผลิตประมาณ 8.8 เมกะวัตต์ ตั้งอยู่ที่จังหวัดร้อยเอ็ด
    มีมูลค่าโครงการทั้งสิ้นประมาณ 600,000,000 บาท ปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการก่อสร้างและ
    มีกำหนดการเดินเครื่องประมาณเดือนเมษายน 2545 ในปี 2544
    บริษัทได้ดำเนินการเพิ่มทุนจดทะเบียนจาก 30,000 บาท เป็น 180,000,000 บาท
    เพื่อให้สัดส่วนหนี้สินต่อทุนเท่ากับ 70:30 และเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2544
    ได้มีการลงนามในสัญญาซื้อขายกระแสไฟฟ้ากับ กฟผ.

ส่วนโครงการโรงไฟฟ้าชีวมวลที่จังหวัดยะลา บผฟ. ได้โอนโครงการดังกล่าวให้บริษัท กัลฟ์
อิเลคตริค จำกัด เป็นผู้ดำเนินการ

4.  ด้านธุรกิจสายส่ง บผฟ. ได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจกับกระทรวงอุตสาหกรรม เหมืองแร่
    และพลังงาน ของประเทศกัมพูชา เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2543
    เพื่อพัฒนาโครงการระบบส่งไฟฟ้าแรงดันสูงจากประเทศไทยไปยังประเทศกัมพูชา
    โดยมีความยาวสายส่งประมาณ 200 กิโลเมตร
    และสามารถส่งปริมาณพลังไฟฟ้าสูงสุดได้ประมาณ 60 เมกะวัตต์
    และคาดว่าจะมีการลงนามในสัญญาดำเนินการประมาณไตรมาสที่ 2 ของปี 2545
    และคาดว่าจะเริ่มซื้อขายได้ปลายปี 2546
    สำหรับโครงการจัดการสายส่งไฟฟ้าระหว่างประเทศไทย
    และสหภาพพม่าปัจจุบันยังไม่มีความคืบหน้าแต่อย่างใด

5.  ในปี 2543 บริษัท เอ็กคอมธารา จำกัด
    ได้รับใบอนุญาตต่างๆที่จำเป็นในการประกอบธุรกิจจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
    และได้เริ่มจำหน่ายน้ำล่วงหน้าให้กับการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) แล้วเมื่อวันที่ 15
    กุมภาพันธ์ 2544 และจะจำหน่ายน้ำตามสัญญาตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน 2544

6.  บริษัท เอ็กโกธุรกิจเหมือง จำกัด ได้ดำเนินการจดทะเบียนยกเลิกบริษัท เมื่อวันที่ 29
    พฤศจิกายน 2545

7.  บผฟ. ได้ดำเนินการร่วมทุนกับ บริษัท ยูโนแคล บางปะกง จำกัด ในการถือหุ้นบริษัท
    อมตะเอ็กโก เพาเวอร์ จำกัด และ บริษัท อมตะ เพาเวอร์ บางปะกง จำกัด โดยใช้บริษัท
    เอ็กโก ร่วมทุนและพัฒนา จำกัด เป็นบริษัทร่วมทุน ในสัดส่วนร้อยละ 50:50 เมื่อวันที่ 28
    ธันวาคม 2544 เป็นผลให้ บริษัท เอ็กโกร่วมทุนและพัฒนา จำกัด ถือหุ้นใน บริษัทอมตะเอ็กโก
    เพาเวอร์ จำกัด และ บริษัท อมตะ เพาเวอร์ บางปะกง จำกัด ในสัดส่วนร้อยละ 29.7
    และ ร้อยละ 30 ตามลำดับ

12.2.2 รายงานและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.2.2.1 รายงานและวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน

บผฟ. จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2535 โดย กฟผ.
เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายการแปรรูปรัฐวิสาหกิจของรัฐบาลและการให้เอกชนเข้ามามีบทบาทในธุรกิจผลิตและจำหน่ายไฟฟ้า
เพื่อลดภาระทางการเงินของภาครัฐ

บผฟ. จัดโครงสร้างบริษัทในลักษณะโฮลดิ้ง (Holding Company)
ที่มีวัตถุประสงค์ในการประกอบธุรกิจหลักโดยถือหุ้นในบริษัทต่างๆ
ซึ่งประกอบธุรกิจผลิตและจำหน่ายกระแสไฟฟ้า และในบริษัทต่างๆ ที่ดำเนินธุรกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
การจัดโครงสร้างในลักษณะโฮลดิ้งนั้น ก็เพื่อให้สามารถจัดตั้งบริษัทย่อย
เพื่อระดมเงินกู้สำหรับโครงการใหม่ได้โดยไม่มีผลกระทบใดๆ ต่อโครงการเก่า
ตามหลักที่ดีของเงินกู้โครงการ (Project Finance) และส่งผลให้ บผฟ.
ได้รับความสะดวกในการขยายกิจการและการบริหารโครงการของบริษัทย่อย

รายได้หลัก
คือเงินปันผลจากบริษัทในเครือโดยรับรู้ในรูปของส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนในบริษัทย่อย
กิจการร่วมค้า และบริษัทร่วม ในปัจจุบัน รายได้ส่วนใหญ่ของ บผฟ. ยังคงมาจากบริษัทย่อย 2
บริษัทหลัก คือ บริษัท ผลิตไฟฟ้าระยอง จำกัด (บฟร.) และ บริษัท ผลิตไฟฟ้าขนอม จำกัด
(บฟข.) ซึ่งดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่ายกระแสไฟฟ้าให้กับ กฟผ.
ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาวที่มั่นคง และได้เริ่มรับรู้รายได้จากการลงทุนในโครงการอื่นๆ
ซึ่งได้แก่ บริษัท เอ็กโก เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ เซอร์วิส จำกัด (เอสโก) บริษัท เอ็กคอมธารา
จำกัด บริษัท กัลฟ์ อิเล็คตริก จำกัด (มหาชน) (จีอีซี) โคแนล โฮลดิ้ง คอร์ปอเรชั่น (โคแนล)
และ บริษัท อมตะ-เอ็กโก เพาเวอร์ จำกัด (เออีพี) และบริษัท อมตะ เพาเวอร์-เอสโก
เซอร์วิส จำกัด

การวิเคราะห์รายได้

ในปี 2544 รายได้รวมของ บผฟ. บริษัทย่อย และกิจการร่วมค้า จำนวน 11,612 ล้านบาท
เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2543 เพิ่มขึ้นจำนวน 1,061 ล้านบาท หรือร้อยละ 10.06
โดยมีรายละเอียดดังนี้

1) รายได้ค่าไฟจากบริษัทย่อยหลัก คือ บฟร. และ บฟข. จำนวน 8,638 ล้านบาท
ลดลงเพียงเล็กน้อยจากปี 2543 จำนวน 244 ล้านบาท หรือร้อยละ 2.75
ซึ่งเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในสูตรค่าพลังไฟฟ้า ในลักษณะ “Cost Plus”
หรือต้นทุนบวกกำไรส่วนเพิ่มที่ให้แก่ผู้ประกอบการ ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA)
และเป็นไปตามที่ได้ประมาณการไว้แล้ว นอกจากนี้ บฟร. และ บฟข. จะได้รับโบนัส ถ้า บฟร.
สามารถรักษาระดับความพร้อมจ่ายสูงกว่าระดับความพร้อมจ่ายเป้าหมาย และถ้า บฟข.
สามารถรักษาจำนวนชั่วโมงความพร้อมจ่ายที่เกิดขึ้นจริงตลอดทั้งปีที่สูงกว่าชั่วโมงความพร้อมจ่ายเป้าหมาย
(CAH) และเกินกว่า 450 ชั่วโมงใน 1 ปี หรือได้สะสมชั่วโมงที่สูงกว่า CAH เกินกว่า 700
ชั่วโมง ซึ่งในปีนี้ บฟร. และ บฟข. ได้รับโบนัสเป็นจำนวนเงิน 108 ล้านบาท และ 7 ล้านบาท
ตามลำดับ ซึ่งได้รวมอยู่ในรายได้ค่าไฟแล้ว

2) ส่วนแบ่งรายได้ค่าไฟจากกิจการร่วมค้า คือ จีอีซี เป็นจำนวน 793 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว
436 บาท หรือร้อยละ 122.13 และ โคแนล เป็นจำนวน 1,004 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 662 ล้านบาท
หรือร้อยละ 193.57 เนื่องจากในปีนี้ได้รับรู้รายได้เต็มปี ในขณะที่ในปีก่อนรับรู้รายได้จาก จีอีซี
เป็นเวลา 6 เดือน และจาก โคแนล เพียง 4 เดือน

3) รายได้ค่าขายน้ำ จากบริษัทย่อยคือ เอ็กคอมธารา จำนวน 92 ล้านบาท
ซึ่งเป็นไปตามสูตรภายใต้สัญญาระยะเวลา 30 ปี
เพื่อผลิตและจำหน่ายน้ำประปาให้การประปาส่วนภูมิภาค โดยเริ่มรับรู้รายได้ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์
2544 ที่ผ่านมา ทั้งนี้รายได้เป็นไปตามที่ได้ประมาณการไว้

4) รายได้ค่าบริการ จำนวน 207 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 91 ล้านบาท หรือร้อยละ 78.45
โดยเป็นรายได้จาก เอสโก
ซึ่งมีรายได้ค่าบริการจากบริษัทนอกเครือเพิ่มขึ้นและส่วนแบ่งรายได้ค่าบริการจากกิจการร่วมค้า-โคแนล
ที่รับรู้เต็มปี

5) รายได้จากดอกเบี้ยรับ จำนวน 646 ล้านบาท ลดลง 131 ล้านบาท หรือร้อยละ 16.86
เนื่องจากเงินฝากธนาคารและสถาบันการเงินที่ลดลง

6) รายได้อื่นๆ จำนวน 233 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 156 ล้านบาท หรือร้อยละ 202.6 โดยเป็นผลจาก

-   เงินปันผลรับ จำนวน 148 ล้านบาท สูงกว่าปีก่อน โดยได้รับจากบริษัท
    จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน) จำนวน 25 ล้านบาท
    กองทุนเปิดกรุงไทยธนสรร จำนวน 110 ล้านบาท และกองทุนรวมผลิตไฟฟ้าระยอง จำกัด
    จำนวน 13 ล้านบาท

-   กำไรจากการขายเงินลงทุนในหลักทรัพย์ จำนวน 33 ล้านบาท

-   กำไรจากการลดสัดส่วนการลงทุนในบริษัทย่อย-บรพ. จำนวน 17 ล้านบาท
    ซึ่งมาจากการออกหุ้นเพิ่มทุนใหม่โดยขายให้ บริษัท ยูโนแคล บางประกง ลิมิเต็ด (ยูบีพี)
    เพื่อให้สัดส่วนการถือหุ้นใน บรพ. ลดลงเหลือร้อยละ 50 บผฟ.
    ได้รับรู้ผลกำไรจากการลดสัดส่วนจำนวนดังกล่าว แต่ในขั้นแรก บผฟ. ได้ขายหุ้นใน บรพ.
    ให้แก่ ยูบีพี ในสัดส่วนร้อยละ 27 มีผลขาดทุนจำนวน 10 ล้านบาท จึงทำให้ บผฟ.
    ได้รับรู้ผลกำไรสุทธิจากการนี้ จำนวน 7 ล้านบาท

การวิเคราะห์รายจ่าย

ค่าใช้จ่ายรวมของ บผฟ. บริษัทย่อย และกิจการร่วมค้า ในปี 2544 จำนวน 8,474 ล้านบาท
ลดลง 812 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 8.74 เมื่อเทียบกับปี 2543 เนื่องจากสาเหตุดังต่อไปนี้

1) ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่ยังไม่ได้เกิดขึ้นจริง เป็นจำนวน 236
ล้านบาท ลดลง 1,242 ล้านบาท
ซึ่งเป็นจำนวนที่ลดลงมากเมื่อเปรียบเทียบกับขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยนในปี 2543 จำนวน 1,478
ล้านบาท (ในปี 2544 ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนคิดเป็นจำนวน 0.92 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐฯ
โดยประมาณ ในขณะที่ปี 2543 ขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยน คิดเป็นจำนวน 5.73
บาทต่อดอลลาร์สหรัฐฯ โดยประมาณ)

กำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นตัวเลขทางบัญชี เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีไทย
ซึ่งเกิดขึ้นจากผลต่างของการแปลงค่าหนี้สินสุทธิที่เป็นเงินตราสกุลต่างประเทศกลับมาเป็นเงินตราสกุลบาท
ณ วันสิ้นสุดงวดของบัญชีปัจจุบัน (วันที่ 31ธันวาคม 2544) กับงวดก่อน (วันที่ 31 ธันวาคม 2543)

อย่างไรก็ตาม ในการคำนวณรายได้ค่าพร้อมจ่ายพลังไฟฟ้า
ได้รับการปรับเพื่อชดเชยผลกระทบที่เกิดจากอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับภาระค่าใช้จ่ายในการกู้ยืมเงินที่เป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
และค่าอะไหล่ที่ใช้ในการบำรุงรักษาหลัก ซึ่ง บฟร. และ บฟข.
จะได้รับการชดเชยทุกเดือนตามงวดกำหนดชำระค่าไฟ
โดยจะได้รับค่าพลังไฟฟ้าเพิ่มขึ้นเมื่ออัตราแลกเปลี่ยนสูงกว่าระดับ 28 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐฯ
และได้รับค่าพลังไฟฟ้าลดลงเมื่ออัตราแลกเปลี่ยนต่ำกว่าระดับ 28 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐฯ

ทั้งนี้ รายได้ส่วนที่ได้รับจากการชดเชยจากอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับปีสิ้นสุด วันที่ 31ธันวาคม 2544
เป็นเงิน 1,152 ล้านบาท

2) ต้นทุนขาย จำนวน 3,916 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 604 ล้านบาท หรือร้อยละ 18.24 สาเหตุหลักคือ
ต้นทุนขายของกิจการร่วมค้าทั้งสองคือ จีอีซี และ โคแนล ที่รับรู้มาเต็มปีสำหรับปีนี้ จำนวน 577
ล้านบาท และ 336 ล้านบาท ตามลำดับ และต้นทุนขายในส่วนที่เป็นของบริษัทย่อยคือ เอ็กคอมธารา
ที่เริ่มรับรู้ปีนี้เป็นปีแรก จำนวน 47 ล้านบาท ในขณะที่ต้นทุนขายของบริษัทย่อย-บฟร. และ บฟข.
ลดลง จำนวน 84 ล้านบาท โดยมีสาเหตุหลักคือค่าบำรุงรักษาหลักลดลง
ซึ่งเป็นไปตามที่ได้ประมาณการไว้

3) ดอกเบี้ยจ่าย จำนวน 3,299 ล้านบาท ลดลง 26 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.78
ซึ่งลดลงเพียงเล็กน้อย เนื่องจาก ดอกเบี้ยจ่ายของ บผฟ. และ บริษัทย่อยหลักจะลดลง ในขณะที่
บผฟ. ได้รับรู้ดอกเบี้ยจ่ายในปี 2544 เต็มปีจาก จีอีซี โคแนล และเอ็กคอมธารา จำนวน 110
ล้านบาท 203 ล้านบาท และ 26 ล้านบาท ตามลำดับ

ดอกเบี้ยจ่ายของ บผฟ. เกิดจากการออกหุ้นกู้ชนิดทยอยคืนเงินต้นทุก 6 เดือน จำนวน 5,000
ล้านบาท ในปี 2542 โดยมีอัตราดอกเบี้ยคงที่ร้อยละ 8 ต่อปี และกำหนดจ่ายดอกเบี้ยปีละ 2 ครั้ง
ต่อมา บผฟ.
ได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยจากอัตราคงที่เป็นอัตราดอกเบี้ยลอยตัวของเงินฝากสกุลเงินบาทประจำ
6 เดือน บวกด้วยอัตราคงที่ต่อปี โดยสัญญามีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 23 เมษายน 2544
ซึ่งส่งผลให้ดอกเบี้ยจ่ายในงวดเดือนตุลาคม 2544 สำหรับหุ้นกู้ดังกล่าวลดลงเหลือร้อยละ 6 ต่อปี
ซึ่งลดลงร้อยละ 2 ต่อปี จึงทำให้ดอกเบี้ยจ่ายในปี 2544 ของ บผฟ. ลดลง

4) ค่าใช้จ่ายในการบริหารงาน จำนวน 895 ล้านบาท ลดลง 115 ล้านบาท เนื่องจากในปีที่แล้ว
มีค่าใช้จ่ายในการพัฒนาโครงการจากโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำน้ำเทิน 2 จำนวน 377 ล้านบาท
และโครงการยะลา จำนวน 9 ล้านบาท ซึ่งแสดงรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร
ในขณะที่ปีนี้ไม่มีค่าใช้จ่ายในการพัฒนาโครงการ แต่ บผฟ. ได้รับรู้ค่าใช้จ่ายในการบริหารงานเต็มปี
จากกิจการร่วมค้า-จีอีซี และ โคแนล จำนวน 183 ล้านบาท
และจากบริษัทย่อยที่ได้มาจากการซื้อกิจการในปี 2544 คือ ทีแอลพีซี และ ทีแอลพี โคเจน จำนวน
27 ล้าน

การวิเคราะห์ผลขยายตัวของธุรกิจ

บผฟ. มีนโยบายที่คำนึงถึงความสำคัญในการเพิ่มมูลค่าของผู้ถือหุ้นและความยั่งยืนให้แก่ บผฟ.
และผู้ถือหุ้นเป็นหลักในการดำเนินกลยุทธ์ บผฟ. จึงมีกลยุทธ์ที่จะขยายธุรกิจอย่างระมัดระวัง
ควบคู่ไปกับการเตรียมความพร้อมทางด้านการรักษาคุณภาพและเครดิตให้อยู่ในระดับที่ดี
โดยยังให้ความสำคัญกับการลงทุนในโครงการผู้ผลิตไฟฟ้าอิสระ (IPP) หรือผู้ผลิตไฟฟ้ารายย่อย
(SPP) ที่เริ่มดำเนินการและสร้างรายได้แล้วเป็นลำดับแรก
โดยจะต้องเป็นโครงการในประเทศไทยหรือประเทศเพื่อนบ้านที่มีการซื้อขายไฟข้ามแดนกับ กฟผ.
และมีสัญญาซื้อขายไฟระยะยาวที่สร้างรายได้และผลตอบแทนแก่ บผฟ.
ที่มั่นคงและมีความเสี่ยงในระดับต่ำ และยังคงแผนที่จะมีส่วนร่วมในทรัพย์สินของ กฟผ.
ที่จะถูกแปรรูปรัฐวิสาหกิจรวมถึงโครงการปรับปรุงโรงไฟฟ้าเก่า (Repowering) ในอนาคตด้วย

เนื่องจากภาวะอุตสาหกรรมที่ไม่เอื้ออำนวยให้ขยายธุรกิจได้ในระยะสั้น
และหลักในการดำเนินกลยุทธ์ที่ได้กล่าวข้างต้น บผฟ.
จึงได้ชะลอการลงทุนและปรับเปลี่ยนเป้าหมายที่จะเพิ่มกำลังการผลิตเป็น 5,000 เมกะวัตต์
เพื่อเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดกลาง จากภายในปี 2546 เป็นปี 2548 ปัจจัยที่มีผลกระทบเหล่านี้ คือ
ประการแรก ความต้องการใช้ไฟฟ้าไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้
เนื่องจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจต่ำกว่าที่คาด ประการที่ 2 กฟผ.
ได้ปรับแผนโดยกำหนดให้ระดับกำลังผลิตไฟฟ้าสำรองใหม่ที่ร้อยละ 15 ซึ่งต่ำกว่าเดิมที่ร้อยละ 25
จึงทำให้โอกาสที่โรงไฟฟ้าจะเกิดขึ้นใหม่ถูกเลื่อนออกไป ประการที่ 3
รัฐบาลยังไม่มีข้อสรุปในการอนุญาตให้บริการระบบสายส่งแก่บุคคลที่สาม (Third Party
Access-TPA) ก่อนที่จะจัดตั้งระบบตลาดกลางซื้อขายไฟฟ้า (Power Pool)
และในเรื่องการแปรรูปรัฐวิสาหกิจของกิจการไฟฟ้า ซึ่งรวมถึงการขายทรัพย์สินของ กฟผ.
และโครงการปรับปรุงโรงไฟฟ้าที่ใช้งานมานาน

ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2544 บผฟ. มีกำลังการผลิตติดตั้งที่ได้ผูกพันและเป็นส่วนที่บริษัทถือหุ้น รวม
2,785 เมกะวัตต์ เพิ่มขึ้นจำนวน 92 เมกะวัตต์ จากปีก่อน ซึ่งไม่ได้เป็นไปตามที่คาดหมาย
เนื่องจากภาวะอุตสาหกรรมที่ไม่เอื้ออำนวยและการดำเนินกลยุทธ์อย่างระมัดระวัง
ดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น

กำลังการผลิตติดตั้งที่เพิ่มขึ้นได้มาจากการลงทุนในโครงการโรงไฟฟ้าประเภท SPP ที่ขายไฟให้
กฟผ. ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟระยะยาวที่มั่นคง ซึ่งได้แก่ โครงการโรงไฟฟ้าทีแอลพี โคเจน ขนาด
117 เมกะวัตต์ ซึ่งเป็นส่วนของ บผฟ. จำนวน 94 เมกะวัตต์ และโรงไฟฟ้าร้อยเอ็ดกรีน ขนาด 9
เมกะวัตต์ ซึ่งเป็นส่วนของ บผฟ. จำนวน 7 เมกะวัตต์ และทั้ง 2
โครงการมีกำหนดเวลาการขายไฟเชิงพาณิชย์เข้าระบบเดือนมกราคมและเมษายนในปี 2546
และจากการร่วมทุนระหว่าง บผฟ. และ ยูบีพี ใน บรพ.
โดยมีสัดส่วนความเป็นเจ้าของเท่ากันที่ร้อยละ 50 ซึ่งทำให้สัดส่วนการลงทุนในโครงการโรงไฟฟ้า
อมตะ-เอ็กโก เพาเวอร์ ที่มีอยู่แต่เดิมลดลงครึ่งหนึ่ง เหลือร้อยละ 14.85
ซึ่งกำลังการผลิตที่เป็นส่วนของ บผฟ. คิดเป็นจำนวน 24 เมกะวัตต์ อย่างไรก็ตาม บผฟ.
ได้รับสัดส่วนการถือหุ้นจำนวนร้อยละ 15 ในโครงการใหม่คือ โรงไฟฟ้า อมตะ เพาเวอร์
บางปะกง ซึ่งเป็นโรงไฟฟ้าที่ได้ขายไฟเข้าระบบและมีรายได้ค่าขายไฟฟ้าแล้ว
และกำลังการผลิตที่เป็นส่วนของ บผฟ. คิดเป็นจำนวน 17 เมกะวัตต์ และ บรพ.
ได้เปลี่ยนสถานะจากการเป็นบริษัทย่อยของ บผฟ. เป็น กิจการร่วมค้า
เนื่องจากเป็นกิจการที่ควบคุมร่วมกัน

นอกจากที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ในการเพิ่มมูลค่าให้แก่ผู้ถือหุ้น บผฟ.
ยังมีนโยบายรักษากระแสเงินสดให้เพียงพอต่อการจ่ายเงินปันผล ไม่ต่ำกว่าหุ้นละ 2 บาท
โดยไม่ส่งผลกระทบต่อเงินลงทุนที่ต้องใช้ในโครงการที่บริษัทมีอยู่ในปัจจุบัน
ควบคู่ไปกับการดำเนินโครงการซื้อหุ้นคืนเพื่อการบริหารเงิน
โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการสะท้อนมูลค่าที่แท้จริงของบริษัท
นอกเหนือไปจากการบริหารเงินสดที่มีอยู่ให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

สรุปผลการดำเนินงาน

กำไรสุทธิ เป็นเงินจำนวน 2,939 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,722 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 141.50
จากปีก่อน ซึ่งเป็นผลมาจากการที่ บผฟ. มีรายได้จากขายไฟฟ้า ค่าบริการและค่าขายน้ำเพิ่มขึ้น
ซึ่งได้รับรู้จากบริษัทย่อยและกิจการร่วมค้าได้เต็มปี
และยังได้รับส่วนแบ่งกำไรเงินลงทุนจากบริษัทร่วม คือ เออีพี จำกัด และบริษัท อมตะ
เพาเวอร์-เอสโก เซอร์วิส จำกัด จำนวนรวม 35 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้น 112 ล้านบาท
เนื่องจากที่ปีที่แล้ว บผฟ. ได้รับส่วนแบ่งขาดทุนจำนวน 77
ล้านบาทซึ่งเป็นผลจากขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยน
ในขณะที่ผลกระทบจากขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยนลดลงมาก
ซึ่งเป็นผลจากค่าเงินบาทไม่อ่อนตัวดังเช่นปีที่แล้ว
และค่าใช้จ่ายในการบริหารและดอกเบี้ยจ่ายที่ลดลง ซึ่งสามารถครอบคลุมต้นทุนขายที่เพิ่มขึ้นในปีนี้ได้

ถ้าไม่คำนึงถึงผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยน กำไรสุทธิ ในปี 2544 เป็นจำนวน 3,175 ล้านบาท
สูงกว่าปีก่อน 480 ล้านบาท จึงถือได้ว่า บผฟ. มีผลดำเนินงานดีกว่าปีก่อน

อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ มีดังนี้

-   อัตราส่วนกำไรสุทธิ (ที่ไม่รวมผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยน) ต่อรายได้รวม เท่ากับร้อยละ
    27.35

-   อัตราผลตอบแทน (ที่ไม่รวมผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยน) ต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เท่ากับร้อยละ
    16.55

-   อัตราผลตอบแทน (ที่ไม่รวมผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยน) จากสินทรัพย์รวม เท่ากับร้อยละ
    6.00

-   กำไรสุทธิ (ที่ไม่รวมผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยน) ต่อหุ้น เท่ากับ 6.05 บาท

12.2.2.2 รายงานและวิเคราะห์ฐานะการเงิน

การวิเคราะห์สินทรัพย์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บผฟ. บริษัทย่อย และกิจการร่วมค้า มีสินทรัพย์รวม จำนวน 52,965
ล้านบาท ลดลง 2,147 ล้านบาทหรือร้อยละ 3.9 เมื่อเทียบกับ ณ สิ้นปี 2543
โดยมีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้

1) เงินสด เงินลงทุนระยะสั้น และเงินฝากกับสถาบันการเงินระยะยาว จำนวน 4,174 ล้านบาท
ลดลง 1,049 ล้านบาท หรือร้อยละ 20.08 เพราะมีการนำเงินไปซื้อและลงทุนในโครงการต่างๆ
ชำระหนี้ จ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้น และลงทุนในหลักทรัพย์ในความต้องการของตลาด

2) เงินลงทุนระยะยาวที่เป็นหลักทรัพย์ในความต้องการของตลาดและเงินลงทุนอื่นๆ จำนวน 2,675
ล้านบาท เพิ่มขึ้น 171 ล้านบาท หรือร้อยละ 6.83 ซึ่งส่วนใหญ่คือเงินลงทุนใน บมจ.
จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำนวน 559 ล้านบาท และกองทุนเปิดกรุงไทยธนสรร
จำนวน 1,300 ล้านบาท
ส่วนการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมาจากปัจจัยหลักคือเงินลงทุนเพิ่มในโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำเทิน
2 ที่ใช้ในปี 2544 อีกจำนวน 110 ล้านบาท เงินลงทุนเพิ่มใน บมจ.
จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก ในปี 2544 จำนวน 47 ล้านบาท
และเงินลงทุนในกองทุนเปิดกรุงไทยธนพัฒน์ปันผล จำนวน 50 ล้านบาท

3) เงินลงทุนระยะสั้นและยาวที่ใช้เป็นหลักประกัน จำนวน 10,278 ล้านบาท ลดลง 558 ล้านบาท
หรือร้อยละ 5.15 เป็นผลจากการกันเงินสำรองเพื่อการชำระหนี้ลดลง

4) เงินลงทุนในบริษัทร่วม เป็นจำนวน 234 ล้านบาท ลดลง 170 ล้านบาท หรือร้อยละ 42.08
เนื่องจากการร่วมทุนระหว่าง บผฟ. กับ ยูบีพี ใน บรพ. โดยมีสัดส่วนร้อยละ 50 เท่ากัน
จึงทำให้สัดส่วนการถือหุ้นใน เออีพี ลดลงจากร้อยละ 29.70 เหลือร้อยละ 14.85
และส่งผลให้เงินลงทุนที่แสดงโดยใช้วิธีส่วนได้ส่วนเสียในบริษัทดังกล่าวลดลง
ตามหลักเกณฑ์มาตรฐานการบัญชี ทั้งนี้การร่วมทุนดังกล่าวได้เกิดขึ้นในวันที่ 28 ธันวาคม 2544
ก่อนสิ้นปี จึงแสดงในงบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 อย่างไรก็ตาม
ยังมิได้ใช้วิธีรวมตามสัดส่วนในงบกำไรขาดทุน เนื่องจากการรับรู้ที่เกิดขึ้นใน บรพ.
ก่อนสิ้นงวดเพียงไม่กี่วันจึงไม่มีนัยสำคัญต่อบริษัท

5) ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จำนวน 28,999 ล้านบาท ลดลง 1,110 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.69
เนื่องมาจากสาเหตุหลักคือ ค่าเสื่อมราคา จำนวน 2,101 บาท แม้ว่าจะมีการซื้อสินทรัพย์เพิ่ม
จำนวน 595 ล้านบาท สินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้นจากการซื้อกิจการ ทีแอลพีซี และ ทีแอลพี โคเจน จำนวน
126 ล้านบาท และจากการรับรู้สินทรัพย์ใน บรพ. หลังจากการร่วมทุนกับ ยูบีพี จำนวน 435
ล้านบาท

6) ค่านิยม จำนวน 1,017 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 70 ล้านบาท หรือร้อยละ 7.39
ซึ่งส่วนที่เพิ่มขึ้นมาจากการลงทุนใน ทีแอลพีซี จำนวน 140 ล้านบาท
แม้ว่าจะมีการตัดจำหน่ายตามระยะเวลาของโครงการ

7) สินทรัพย์อื่นๆ จำนวน 635 ล้านบาท
ส่วนใหญ่มาจากค่าใช้จ่ายในการพัฒนาโครงการและเงินทดรองจ่ายแก่บริษัทย่อยของ จีอีซี จำนวน
393 ล้านบาท ซึ่งยังมิได้ดำเนินการ โดยต้องรอการอนุมัติจากรัฐบาล อย่างไรก็ตาม
หากมีการยกเลิกโครงการ ต้นทุนการพัฒนาโครงการดังกล่าวสามารถเรียกคืนได้จาก กฟผ.
ตามที่ระบุในสัญญาซื้อขายไฟฟ้า

8) เงินให้กู้ยืม จำนวน 32.49 ล้านบาท ให้แก่ เออีพี ซึ่งเป็นบริษัทร่วมของกิจการร่วมค้า-บรพ.

การวิเคราะห์หนี้สิน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บริษัทมีหนี้สินรวม จำนวน 33,780 ล้านบาท ลดลงจากปี 2543
3,884 ล้านบาท หรือร้อยละ 10.32 สาเหตุหลักคือภาระหนี้สิ้นระยะยาวและหุ้นกู้ลดลง
จากการชำระคืนเงินต้นของบริษัทย่อยหลัก-บฟร. และ บฟข. และกิจการร่วมค้า-จีอีซี และ โคแนล
และเงินตราสกุลบาทอ่อนตัวเพียงเล็กน้อย
จึงทำให้การแปลงภาระหนี้ที่เป็นเงินตราสกุลต่างประเทศเป็นเงินตราสกุลบาทไม่ได้รับผลกระทบมาก

หนี้สินส่วนใหญ่คือ เงินกู้ยืมระยะยาว หุ้นกู้
และส่วนของเงินกู้ยืมระยะยาวและหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี ซึ่งมีจำนวนรวมทั้งสิ้น 32,670
ล้านบาท โดยมีรายละเอียดดังนี้

-   เงินกู้ยืมระยะยาว (รวมส่วนของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี) จำนวน
    21,444 ล้านบาท ซึ่งประกอบด้วย หนี้สกุลดอลลาร์สหรัฐฯ 19,146 ล้านบาท
    สกุลฟิลิปปินส์เปโซ 124 ล้านบาท สกุลเยนญี่ปุ่น (ยอดที่เบิกใช้) 24 ล้านบาท และ สกุลบาท
    2,150 ล้านบาท

-   หุ้นกู้ (รวมส่วนของหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี) จำนวน 11,226 ล้านบาท

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บริษัทมีจำนวนหนี้สินระยะยาวสุทธิที่เป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
และยังมีความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน จำนวน 219 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
ซึ่งเป็นจำนวนหนี้สินระยะยาวที่เป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ
หลังจากหักเงินฝากและเงินลงทุนในสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ แล้ว

นอกจากนี้ บผฟ. ยังมีภาระผูกพันหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ดังนี้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544

ภาระค้ำประกันในรูปของ Sponsor Support ให้แก่

-   เออีพี เป็นจำนวนเงิน 10.35 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
    สำหรับการค้ำประกันสัญญาซื้อก๊าซกับการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทยและอื่นๆ

-   เอ็กคอมธารา จำนวน 35.7 ล้านบาท
    สำหรับการค้ำประกันสัญญาเงินกู้กับบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

-   ทีแอลพี โคเจน จำนวน 200 ล้านบาท สำหรับการค้ำประกันสัญญาเงินกู้กับ ธนาคารกรุงไทย
    ธนาคารทหารไทย และบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

-   เอ็กโก กรีน เอ็นเนอร์ยี่ และ ร้อยเอ็ด กรีน จำนวน 44.4 ล้านบาท
    สำหรับการค้ำประกันสัญญาเงินกู้กับธนาคารกรุงไทย ธนาคารทหารไทย
    และบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

ภาระค้ำประกันบริษัทย่อย

-   โดยการค้ำประกันการปฏิบัติงานตามสัญญา ให้คู่สัญญาของ เอสโก จำนวน 70 ล้านบาท

บผฟ. มีการบริหารภาระผูกพันหนี้สินให้เป็นไปตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี โดย บผฟ.
ได้ตั้งบัญชีสำรองเพื่อภาระผูกพันในการชำระหนี้ไว้ในอัตราร้อยละ 25 ตามภาระค้ำประกันของ
บผฟ. ที่มีอยู่กับบริษัทย่อยและบริษัทร่วม
เพื่อลดความเสี่ยงและสามารถนำเงินที่สำรองนี้มาบริหารให้ผลตอบแทนกลับมาในรูปดอกเบี้ยควบคู่กับความมั่นคงในการรับภาระค้ำประกันหรือภาระผูกพันดังกล่าว

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 บผฟ. ได้ฝากเงินเพื่อเป็นเงินสำรองไว้จำนวน 202 ล้านบาท
และบริษัทอยู่ในระหว่างการดำเนินการส่วนที่เหลือที่ต้องสำรองเพิ่มจำนวน 1 ล้านบาท

การวิเคราะห์ส่วนของผู้ถือหุ้น

ในปี 2544 ส่วนของผู้ถือหุ้น (ไม่รวมส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย) เป็นเงินจำนวน 18,544 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 1,565 ล้านบาท เนื่องจาก บผฟ. มีกำไรในการดำเนินงานของปี 2544
และได้รับเงินเพิ่มทุนจากพนักงาน ตามโปรแกรม Employee Stock Ownership Plan (ESOP)
ซึ่งโปรแกรม ESOP มีรายละเอียดดังนี้

ตามมติที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น ครั้งที่ 1/2538 เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2538
ผู้ถือหุ้นได้มีมติให้ออกและเสนอขายใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญให้แก่พนักงานของ บผฟ.
และบริษัทย่อย จำนวน 10 ล้านหุ้น อายุโครงการ 5 ปี ซึ่งมีมูลค่าที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท

ในเดือนมีนาคมและกรกฎาคม 2544 พนักงานได้ใช้สิทธิซื้อหุ้นจำนวน 671,000 และ 878,400 หุ้น
ตามลำดับ

โครงสร้างของเงินทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2544 มีดังนี้

ส่วนของผู้ถือหุ้น

-   ทุนที่ออกและชำระแล้ว จำนวน 5,259 ล้านบาท และส่วนเกินมูลค่าหุ้น จำนวน 8,591
    ล้านบาท

-   กำไรสะสม จำนวน 4,611 ล้านบาท

-   ส่วนของผู้ถือหุ้นอื่นๆ จำนวน 83 ล้านบาท

หนี้สิน

-   เงินกู้ยืมระยะยาว (รวมส่วนของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี) จำนวน
    21,444 ล้านบาท

-   หุ้นกู้ (รวมส่วนของหุ้นกู้ที่ถึงกำหนดชำระภายใน 1 ปี) จำนวน 11,226 ล้านบาท

-   หนี้สินระยะสั้นและระยะยาวอื่นๆ จำนวน 1,110 ล้านบาท

จากสินทรัพย์และหนี้สินข้างต้น สามารถคำนวณหา อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ ณ สิ้นปี 2544
ได้ดังนี้

-   อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เท่ากับ 1.76 เท่า ต่ำกว่าปี 2543 ซึ่งอยู่ที่ระดับ 2.16
    เท่า

-   อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อส่วนของผู้ถือหุ้น เท่ากับ 0.87 เท่า ต่ำกว่าปี 2543 ซึ่งอยู่ที่ระดับ
    1.09 เท่า

-   มูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์สุทธิต่อหุ้น เท่ากับ 35.26 บาท สูงกว่ากว่าปี 2543 ซึ่งอยู่ที่ระดับ
    32.38 บาท

12.2.2.3 รายงานและวิเคราะห์กระแสเงินสด

งบกระแสเงินสดแสดงกระแสเงินสดที่เปลี่ยนแปลงจากกิจกรรมดำเนินงาน กิจกรรมลงทุน
และกิจกรรมจัดหาเงิน ณ สิ้นงวดบัญชี และแสดงเงินสดและรายการเทียบเท่าคงเหลือปลายปี ณ
วันที่ 31 ธันวาคม 2544 เงินสดและรายการเทียบเท่าคงเหลือปลายปี เป็นเงินจำนวน 3,641
ล้านบาท ลดลงจากปีก่อน 1,518 ล้านบาท
ซึ่งมีรายละเอียดของแหล่งที่มาและแหล่งที่ใช้ไปของเงินดังต่อไปนี้

- เงินสดสุทธิที่ได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน จำนวน 5,511 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,530 ล้านบาท
หรือร้อยละ 38.43 ซึ่งเป็นผลจากกำไรสุทธิสำหรับปีสูงขึ้นกว่าปีก่อน
เมื่อปรับกำไรสุทธิสำหรับปีด้วยรายการที่ไม่ใช่เงินสด และรายการที่ไม่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน
เช่น ค่าเสื่อมราคา ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ยังไม่เกิดขึ้น กำไรจากการขายหลักทรัพย์
เงินปันผลรับ และส่วนของผู้ถือหุ้นน้อย ในปี 2544 ยังมีเงินสดเพิ่มขึ้นมากกว่าปีก่อน นอกจากนี้
เมื่อปรับด้วยการเปลี่ยนแปลงจากสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงานในปี 2544
จำนวนเงินสดสุทธิที่ได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานยังคงมีจำนวนสูงกว่าปี 2543 อยู่ค่อนข้างมาก

- เงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมลงทุน จำนวน 1,175 ล้านบาท ต่ำกว่าปีที่แล้วมากถึง 3,117
ล้านบาท เนื่องจาก เงินสดจำนวน 734 ล้านบาท ใช้ไปเพื่อซื้อบริษัทย่อยและกิจการร่วมค้า
และเพื่อเป็นเงินลงทุนระยะยาวในปีนี้น้อยกว่าปีก่อนมาก เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้ว บผฟ.
ใช้เงินเพื่อซื้อกิจการ จำนวน 1,477 ล้านบาท ลงทุนในกองทุนเปิดกรุงไทยธนสรร จำนวน 1,300
ล้านบาท และลงทุนในโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำเทิน 2 จำนวน 370 ล้านบาท นอกจากนี้
บผฟ. ยังได้รับเงินปันผลจากการลงทุนใน กองทุนรวม บฟร., บมจ.
จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก, และกองทุนเปิดกรุงไทยธนสรร มากกว่าปีก่อน แม้ว่า
ในปี 2544 บผฟ.
ใช้เงินเพื่อเป็นเงินลงทุนระยะสั้นและในหลักทรัพย์ในความต้องการของตลาดเพิ่มขึ้นก็ตาม
จึงทำให้ใช้เงินไปในกิจกรรมลงทุนน้อยลงกว่าปี 2543 มาก

- เงินสดสุทธิที่ใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงิน จำนวน 5,879 ล้านบาท ใช้เพิ่มขึ้น 2,899 ล้านบาท
ซึ่งสูงกว่าปีที่แล้วเป็นจำนวนมาก เนื่องจากในปี 2544 มีการชำระคืนหนี้ระยะยาวและหุ้นกู้มากกว่าปี
2543 เป็นจำนวน 2,515 ล้านบาท และยังมีการจ่ายเงินปันผลจากผลการดำเนินงานปี 2543
ในอัตราหุ้นละ 2 บาท และจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลจากผลการดำเนินงานในครึ่งปีแรกของปี
2544 ในอัตราหุ้นละ 1 บาทด้วย รวมเป็น 3 บาทต่อหุ้น ในขณะที่ในปี 2543
มีการจ่ายเงินปันผลครั้งเดียวในอัตราหุ้นละ 2 บาท ตลอดจนในปี 2544
มีการจัดหาเงินกู้เพิ่มเติมเพียง 104 ล้านบาท แม้ว่า บผฟ. จะได้รับเงินเพิ่มทุนจากโครงการ
ESOP จำนวน 46 ล้านบาท และมีการออกหุ้นเพิ่มทุนในบริษัทย่อยและกิจการร่วมค้า จำนวน 136
ล้านบาท

โดยสรุป ณ สิ้นปี 2544 บผฟ. มีเงินสดสุทธิที่ได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานมากขึ้นกว่าปีก่อน
แต่ใช้เงินไปในกิจกรรมการลงทุน ชำระหนี้ และจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น มากกว่าเงินสดที่ได้มา
จึงทำให้เงินสดสิ้นงวดลดลงจากปีก่อน ในช่วงปลายปี 2542 บผฟ. ได้ออกหุ้นกู้ จำนวน 5,000
ล้านบาทสำหรับการขยายการลงทุน แต่เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจถดถอย
จึงทำให้ไม่สามารถขยายการลงทุนได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ อย่างไรก็ตาม บผฟ.
สามารถบริหารเงินสดรวมถึงทุนที่เตรียมไว้สำหรับการขยายการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และเพียงพอสำหรับกิจกรรมการลงทุนในโครงการต่างๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบัน
การชำระหนี้และการจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นตามนโยบายบริษัทที่จะรักษากระแสเงินสดให้เพียงพอต่อการจ่ายเงินปันผลอย่างน้อยหุ้นละ
2 บาทในปี 2545 นอกจากนี้ บผฟ. เชื่อมั่นว่า การลงทุนในโครงการต่างๆ
จะสร้างผลตอบแทนที่มั่นคงได้ในอนาคตและเพิ่มมูลค่าให้กับบริษัทและผู้ถือหุ้นในที่สุด