5. ทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

 สินทรัพย์ถาวรหลักที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ

-   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ธนาคารและบริษัทย่อยมีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
โดยธนาคารและบริษัทย่อยเป็นเจ้าของและไม่ติดภาระจำนอง/จำนำ ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+------------+------------+-----------+
| รายการ                         | 2547       | 2548       | 2549      |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   ที่ดิน                          |            |            |           |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   สำนักงานใหญ่ของธนาคาร          | 6,434      | 6,604      | 6,603     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในเขตกรุงเทพและปริมณฑล | 1,457      | 1,457      | 1,391     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   ที่ดินอื่น ๆ ในต่างจังหวัดของธนาคาร  | 1,011      | 1,011      | 1,028     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   รวมที่ดิน ⁽¹⁾                   | 8,902      | 9,072      | 9,022     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   อาคาร                        |            |            |           |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   สำนักงานใหญ่                   | 9,857      | 12,064     | 12,045    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   สาข                          | 2,217      | 2,251      | 1,877     |
| าในเขตกรุงเทพและปริมณฑลของธนาคาร |            |            |           |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   สาขาในต่างจังหวัดของธนาคาร      | 2,129      | 2,142      | 2,149     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   สำนัก                         | -          | -          | -         |
| งานและสาขาในต่างประเทศของธนาคาร |            |            |           |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   รวมอาคาร ⁽¹⁾                 | 14,203     | 16,457     | 16,071    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   อุปกรณ์                        | 11,955     | 12,748     | 14,338    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   อื่น ๆ                         | 734        | 712        | 1,131     |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   รวม                          | 35,794     | 38,989     | 40,562    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   หัก ค่าเสื่อมราคาสะสม ⁽¹⁾        | 15,229     | 16,849     | 17,671    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   ค่าเผื่อการด้อยค่า                | 818        | 699        | 590       |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+
|   ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิ         | 19,747     | 21,441     | 22,301    |
+--------------------------------+------------+------------+-----------+

  ⁽¹⁾ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2547 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 5,957 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้น จำนวน 4,887 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 2,082 ล้านบาท

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้น จำนวน 6,967 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,070 ล้านบาท

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 ที่ดินได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้นจำนวน 6,127 ล้านบาท
  อาคารได้รวมส่วนที่ตีราคาเพิ่มขึ้น จำนวน 6,967 ล้านบาท
  และค่าเสื่อมราคาสะสมได้รวมค่าเสื่อมราคาสะสม ส่วนที่ตีราคาเพิ่มจำนวน 3,211 ล้านบาท

-   สัญญาเช่าระยะยาว

  1. สัญญาเช่า

ธนาคารและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร
เพื่อใช้เป็นสำนักงานสาขาและทำสัญญาเช่ารถยนต์จำนวนหลายสัญญา
ธนาคารและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าเช่าในอนาคต ณ วันที่ 31 ธันวาคม มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

  -------------------------------- ------------ ------------ -------------
  รายการ                           2547         2548         2549

  สัญญาเช่าที่ดิน/อาคาร                 518          467          564

  สัญญาเช่ารถยนต์                     468          442          429

  อื่น ๆ                             -            -            20

  รวม                              986          909          1,013
  -------------------------------- ------------ ------------ -------------

2. สัญญาบริการ

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2545 ธนาคารได้ทำสัญญารับบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศจากบริษัท
ไอ บี เอ็ม (ประเทศไทย) จำกัด โดยสัญญามีระยะเวลาถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2555 และ ณ วันที่
31 ธันวาคม 2549 และ 2548 ธนาคารมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายค่าบริการในอนาคต เป็นจำนวน
3,919 ล้านบาท และ 5,090 ล้านบาท ตามลำดับ

 เงินให้สินเชื่อ

-   นโยบายการจัดชั้นสินทรัพย์

สินทรัพย์จัดชั้นของธนาคารและบริษัทย่อยประกอบด้วยเงินลงทุน เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับ
(รวมสถาบันการเงิน) ทรัพย์สินรอการขาย และสินทรัพย์อื่น
โดยธนาคารมีนโยบายจัดชั้นสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และการประเมินฐานะของลูกหนี้แต่ละราย
ซึ่งสรุปการจัดชั้นสินทรัพย์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2549 ได้ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|                | เงินให้สินเชื่อ  | เง    | ทรัพย์สิน   | สิน     | รวม     |
|                |             | ินลงทุน |          | ทรัพย์อื่น |         |
|                | และ         |       | รอการขาย |        |         |
|                | ดอกเบี้ยค้างรับ |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นปกติ      | 624,400     | -     | -        | -      | 624,400 |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดช          | 8,382       | -     | -        | -      | 8,382   |
| ั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ |             |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัด           | 7,777       | -     | -        | -      | 7,777   |
| ชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน |             |       |          |        |         |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นสงสัย     | 10,298      | -     | -        | -      | 10,298  |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   จัดชั้นสงสัยจะสูญ | 29,030      | 3,195 | 1,340    | 705    | 34,270  |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+
|   รวม          | 679,887     | 3,195 | 1,340    | 705    | 685,127 |
+----------------+-------------+-------+----------+--------+---------+

-   นโยบายการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ธนาคารปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย โดยการจัดชั้นลูกหนี้ออกเป็น 6 ประเภท
หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการจัดชั้นหนี้ คือ ระยะเวลาที่ค้างชำระ
สำหรับมูลค่าของหลักประกันที่ใช้ได้มากที่สุดในการคำนวณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญขึ้นอยู่กับประเภทของหลักประกัน
รวมทั้งการวิเคราะห์เงินให้กู้ยืมแต่ละประเภท และการประเมินฐานะลูกหนี้แต่ละราย
โดยอาศัยประสบการณ์ในการพิจารณาความเสี่ยงและมูลค่าของหลักประกัน
ซึ่งอัตราที่ใช้ในการตั้งสำรองเป็น ดังนี้

  -------------------------- -----------------------------------------------------------------
  จัดชั้นปกติ                    ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 1 ของยอดหนี้คงค้าง

  จัดชั้นกล่าวถึงเป็นพิเศษ          ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ของยอดหนี้คงค้าง

  จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน           ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัย                   ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ

  จัดชั้นสงสัยจะสูญ               ตั้งสำรองไม่ต่ำกว่าร้อยละ 100 ของยอดหนี้คงค้างสุทธิ ยกเว้น
                             ลูกหนี้จัดชั้นสงสัยจะสูญที่ยังไม่ได้ฟ้องร้องดำเนินคดีหรือปรับโครงสร้างหนี้
                             ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มตามจำนวนวันที่ค้างชำระ

  จัดชั้นสูญ                     ให้ตัดออกจากบัญชี
  -------------------------- -----------------------------------------------------------------

หมายเหตุ 1) ยอดหนี้คงค้าง หมายถึง เงินต้นและดอกเบี้ยค้างรับ

2) ยอดหนี้คงค้างสุทธิ หมายถึง ยอดหนี้คงค้างหักด้วยหลักประกัน

-   นโยบายการตั้งสำรองค่าเผื่อการด้อยค่าของทรัพย์สิน

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของทรัพย์สินของธนาคารจะพิจารณาจากข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชี
และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
พร้อมกับกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษร
และหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

-   นโยบายการรับรู้รายได้

ในส่วนของธนาคาร จะรับรู้รายได้ดอกเบี้ยและส่วนลดจากเงินให้สินเชื่อโดยใช้เกณฑ์คงค้าง
ยกเว้นดอกเบี้ยที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3 เดือน
ไม่ว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่ จะรับรู้เป็นรายได้เมื่อได้รับชำระ
รายได้ของลูกหนี้เช่าซื้อจะรับรู้เป็นรายได้โดยวิธีผลรวมจำนวนงวดของการผ่อนชำระ
ธนาคารบันทึกยกเลิกรายได้ดอกเบี้ยค้างรับจากเงินให้สินเชื่อที่ค้างชำระเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า
3 เดือนนับจากวันเริ่มค้างชำระ เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทย

สำหรับบริษัทย่อยที่เป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์
รับรู้รายได้ดอกเบี้ยจากเงินลงทุนในลูกหนี้และเงินให้สินเชื่อเมื่อได้รับชำระ
รายได้จากสัญญาเช่าระยะยาวของบริษัทย่อยมีการรับรู้รายได้ ดังนี้

-   รายได้จากสัญญาเช่าการเงิน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระด้วยวิธีอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง
    โดยคำนวณจากเงินลงทุนสุทธิที่คงเหลืออยู่ในแต่ละงวด เว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระนานเกิน 6
    เดือน บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   รายได้จากสัญญาเช่าดำเนินงาน
    รับรู้เป็นรายได้ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระเว้นแต่ลูกหนี้ที่ค้างชำระเกินกำหนด 6 เดือน
    บันทึกรายได้ตามเกณฑ์เงินสด

-   นโยบายสินเชื่อที่ระงับรับรู้รายได้

นโยบายการระงับรับรู้รายได้สินเชื่อของธนาคาร
ถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของธนาคารแห่งประเทศไทยคือระงับรับรู้รายได้
สำหรับเงินให้สินเชื่อที่มีการค้างชำระเงินต้นและ/หรือดอกเบี้ยเป็นระยะเวลารวมกันเกินกว่า 3
เดือน นับแต่วันครบกำหนดชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นทั้งจำนวน หรือตามงวดที่กำหนดในสัญญา
หรือเมื่อได้ทวงถาม หรือเรียกให้ชำระแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน
โดยไม่คำนึงว่าลูกหนี้รายนั้นจะมีหลักประกันหรือไม่
ยกเว้นเงินเบิกเกินบัญชีจะพิจารณาจากการไม่ได้รับเงินเข้าบัญชีเพื่อชำระเงินต้นหรือดอกเบี้ยเกินกว่า
3 เดือนนับแต่วันที่ถูกยกเลิกวงเงิน หรือวันที่ยอดหนี้เกินวงเงิน
หรือวันที่ครบกำหนดสัญญาแล้วแต่วันใดจะถึงก่อน

-   เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ (NPL)

เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพ หรือ “NPL”
หมายถึงเงินต้นของเงินให้สินเชื่อคงค้างที่จัดชั้นต่ำกว่ามาตรฐาน สงสัย สงสัยจะสูญ และสูญ
ตามหลักเกณฑ์การจัดชั้นสินทรัพย์ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ลงวันที่ 16 มกราคม
2546

 เงินลงทุนในหลักทรัพย์

นโยบายการลงทุน

ธนาคารมีนโยบายในการกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินรับฝาก โดยพิจารณาปัจจัยด้านสภาพคล่อง
ความต้องการใช้เงิน การให้สินเชื่อ
นโยบายในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ยและความเสี่ยงด้านสภาพคล่องของธนาคาร
นอกจากนี้ ธนาคารยังพิจารณาปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ประกอบเช่น อัตราเงินเฟ้อ
ภาวะเศรษฐกิจของประเทศ อัตราผลตอบแทนและอัตราดอกเบี้ยของตลาดโดยรวม

-   การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่า

การตั้งสำรองค่าเผื่อการลดค่าของเงินลงทุนของธนาคารพิจารณาจาก
ข้อบ่งชี้การด้อยค่าตามมาตรฐานบัญชีฉบับที่ 36 และการประมาณมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนในอนาคต
ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 40
พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษรและหลักเกณฑ์ดังกล่าวผู้ตรวจสอบบัญชีเห็นชอบด้วยแล้ว

การบริหารความเสี่ยงจากการลงทุน

ธนาคารจะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนทั้งในตลาดเงินและตลาดทุน
ภายใต้นโยบายของธนาคารและกฎระเบียบของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ภายใต้การควบคุมดูแลรับผิดชอบจากฝ่ายงานที่ทำธุรกรรมและจากฝ่ายงานบริหารความเสี่ยงองค์การ
โดยได้จัดให้มีระบบติดตามขอบเขตความเสี่ยง
ขอบเขตของฐานะการลงทุนและระยะเวลาถือครองและมีเป้าหมายการลงทุนที่ชัดเจน ทั้งนี้
มีการคำนึงถึงสภาพคล่องของหลักทรัพย์ ความเสี่ยง และผลตอบแทนที่ได้รับ
และยังพิจารณาถึงกระแสเงินเข้า/ออก
เพื่อบริหารสภาพคล่องให้เหมาะสมกับความต้องการในการทำธุรกรรมต่าง ๆ ในธนาคาร

 การลงทุนของธนาคารในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม 

-   ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม

บริษัทย่อย หมายถึง กิจการที่อยู่ภายใต้อำนาจการควบคุมของธนาคาร
ทั้งทางตรงและทางอ้อมในนโยบายทางการเงินและการดำเนินงานของบริษัทนั้น ๆ
เพื่อได้มาซึ่งประโยชน์จากกิจกรรมของบริษัทย่อย

บริษัทร่วม หมายถึง กิจการการที่ธนาคารมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ
โดยมีอำนาจเข้าไปมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายทางการเงินและการดำเนินงาน
แต่ไม่ถึงระดับที่จะควบคุมนโยบายดังกล่าว

-   นโยบายการลงทุนของธนาคาร

    ธนาคารมีนโยบายการลงทุนในบริษัทย่อย ทั้งในเชิงกลยุทธ์ และเชิงสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร
    รวมทั้งมีนโยบายลงทุนในบริษัทร่วมในหลายรูปแบบ อาทิ การลงทุนในเชิงการค้าและอื่น ๆ
    ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

-   การลงทุนเชิงกลยุทธ์

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจที่เอื้อประโยชน์กับธุรกิจธนาคารในเชิงยุทธศาสตร์
ธนาคารและบริษัทได้ร่วมกันพิจารณาแผนธุรกิจและวิธีเชื่อมโยงกับธุรกิจธนาคาร โดยมุ่งใช้ทรัพยากร
อุปกรณ์ เครื่องมือ และช่องทางต่าง ๆ
ที่มีอยู่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่มีการดำเนินการที่ซ้ำซ้อน

-   การลงทุนเพื่อสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร

ธนาคารลงทุนในบริษัทที่ประกอบธุรกิจสนับสนุนธุรกิจของธนาคาร
ซึ่งเน้นการให้บริการแก่ธนาคารเพื่อทดแทนหน่วยงานต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของธนาคาร
และขาดความคล่องตัวในการจัดการ หากยังคงเป็นหน่วยงานภายในธนาคาร
โดยธนาคารจะแต่งตั้งผู้บริหารของธนาคารเป็นกรรมการตัวแทน เพื่อกำกับดูแลด้านนโยบาย
อีกทั้งมอบหมายให้กรรมการตัวแทน 1 คน กำกับดูแลการทำธุรกิจของบริษัท
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทเป็นไปตามมาตรฐานการให้บริการ
รวมทั้งให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดแก่ธนาคาร

-   การลงทุนเชิงการค้าและอื่น ๆ

ธนาคารลงทุนในบริษัทเพื่อวัตถุประสงค์ที่จะต้องการผลตอบแทนจากการลงทุน อาทิ
เงินปันผลและมูลค่าเพิ่มของหุ้น
โดยมิได้มุ่งหวังที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการของบริษัทนั้น
หรือเป็นการลงทุนที่ได้รับจากการปรับโครงสร้างหนี้