12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

ก. สรุปรายงานการสอบบัญชีของผู้ตรวจสอบบัญชีในรอบ 3 ปีที่ผ่านมา

จากรายงานของผู้ตรวจสอบบัญชีของบริษัทสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 , 2543 และ 2542
ผู้ตรวจสอบบัญชีไม่มีความเห็นใด ๆ ที่เป็นข้อจำกัดในการตรวจสอบบัญชีของบริษัท
โดยผู้ตรวจสอบบัญชีของบริษัทได้มีความเห็นว่างบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัทในรอบปีบัญชีสิ้นสุด
30 กันยายน 2544 , 2543 และ 2542 แสดงฐานะทางการเงิน
และผลการดำเนินงานและกระแสเงินสด
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

ข. ตารางสรุปงบการเงินรวม

[]

[]

[]

[]

[]

[]

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 บริษัทและบริษัทย่อยมีรายได้รวม 3,747.2 ล้านบาท
เทียบกับปี 2543 ซึ่งมีรายได้รวม 2,756.9 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 990.3 ล้านบาท
โดยการเพิ่มขึ้นดังกล่าวเกิดจากอัตราค่าระวางเรือที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับการอ่อนตัวของค่าเงินบาท
ซึ่งทำให้รายได้ค่าระวางที่เป็นสกุลเงินดอลล่าร์สหรัฐแปลงเป็นเงินบาทได้มากขึ้น
นอกจากนี้ยังเกิดจากค่าบริการและค่านายหน้าที่เพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตามการเพิ่มขึ้นของรายได้นี้จะต้องพิจารณาควบคู่ไปกับค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยว
(voyage related expenses) รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการบริการและบริหาร และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
ด้วย ดังจะได้อธิบายในลำดับต่อไป

หากไม่นับผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน รายจ่ายของบริษัทและบริษัทย่อยในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30
กันยายน 2544 เท่ากับ 3,382.4 ล้านบาท เทียบกับ 2,808.4 ล้านบาทในปี 2543 หรือเพิ่มขึ้น
574.0 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเกี่ยวกับเรือเดินทะเล
จำนวน 593.88 ล้านบาท และเกิดจากการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร
จำนวน 29.6 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเกี่ยวกับเรือเดินทะเลเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 593.9 ล้านบาท
ซึ่งประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายของเจ้าของเรือ (owner expenses)
และค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยว (voyage related expenses)
ค่าใช้จ่ายของเจ้าของเรือได้แก่ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับลูกเรือ ค่าซ่อมและบำรุงรักษาเรือ ค่าประกันภัย
ค่าใช้จ่ายในการบริหารบนเรือ ค่าติดต่อสื่อสาร การตัดจำหน่ายเกี่ยวกับการซ่อมเรือครั้งใหญ่
และค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบสภาพเรือตามข้อกำหนดของมาตรฐานสากล
ส่วนค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยว ได้แก่ ค่าขนถ่ายสินค้าขึ้นลงเรือ ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง
ค่าใช้จ่ายที่ท่าเรือ และค่าธรรมเนียมตัวแทนเรือ

ค่าใช้จ่ายของเจ้าของเรือในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 เท่ากับ 863.3 ล้านบาท
เทียบกับ 768.4 ล้านบาท ในปีก่อน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 12
สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากจำนวนวันเดินเรือทะเล (vessel days) เพิ่มขึ้นจาก 8,052 วันในปี
2543 เป็น 9,058 วันในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544

อย่างไรก็ตามค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยวในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544
เท่ากับ 1,741.3 ล้านบาท เทียบกับ 1,242.4 ล้านบาทในปี 2543
ซึ่งมีสาเหตุจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนวันเดินเรือ และการให้บริการแบบประจำเส้นทางมากขึ้น
ซึ่งการให้บริการแบบประจำเส้นทางจะมีรายรับจากค่าระวางสูงกว่าแบบการให้เช่าเหมาลำเป็นระยะเวลา
อย่างไรก็ตาม เจ้าของเรือจะต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยวทั้งหมด
ดังนั้นถ้าหากหักค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินเรือแต่ละเที่ยวออกจากค่าระวางแล้ว
ค่าระวางสุทธิที่บริษัทฯ และบริษัทย่อยได้รับในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 เท่ากับ
1,708.1 ล้านบาท เทียบกับ 1,286.9 ล้านบาทในงวดเดียวกันของปีก่อน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 33
สาเหตุหลักของการเพิ่มขึ้นดังกล่าวเกิดจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนวันเดินเรือ ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 12
เมื่อเทียบกับปีก่อน และเกิดจากอัตราค่าระวางที่ปรับตัวดีขึ้น

ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหารในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 เท่ากับ 386.7
ล้านบาท เทียบกับ 416.4 ล้านบาทในปีก่อน หรือลดลง 29.6 ล้านบาท
หากไม่นับรวมการตั้งสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้การค้าจำนวน 71.2 ล้านบาท ในรอบปีบัญชี
30 กันยายน 2543 ซึ่งเป็นยอดที่เป็นผลสืบเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำในปี 2540 และจำนวน
8.1 ล้านบาทในปี 2544 แล้ว ค่าใช้จ่ายทั่วไปในการบริการและบริหารจะมากกว่าปีก่อน 33.6
ล้านบาท

การที่ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหารเพิ่มขึ้นจากปีก่อนจำนวน 33.6 ล้านบาทนั้น
(ซึ่งไม่นับการตั้งสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญดังที่ได้กล่าวไว้ในย่อหน้าที่แล้ว)
สาเหตุหลักเกิดจากปริมาณการค้าที่เพิ่มมากขึ้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเส้นทางการค้าแบบประจำเส้นทาง
ซึ่งเป็นเส้นทางที่จะเกิดค่าใช้จ่ายในการให้บริการและการบริหาร
เพื่อสนับสนุนการตลาดสูงกว่าเส้นทางการค้าอื่นๆ ของบริษัทฯ
การเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายในการให้บริการและการบริหารจะสอดคล้องกับรายรับที่เกิดจากค่าบริการและค่านายหน้าที่เพิ่มขึ้น
42.4 ล้านบาทในรอบปีบัญชีนี้

ในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 สินทรัพย์รวมของบริษัทและบริษัทย่อย เท่ากับ 3,099.4
ล้านบาท เทียบกับ 2,813.4 ล้านบาท ในปีก่อน หรือเพิ่มขึ้น 286.1 ล้านบาท
ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์หมุนเวียน จำนวน 202.5 ล้านบาท
และเกิดจากการเพิ่มขึ้นของเงินสดและเงินลงทุนระยะสั้น จำนวน 195.9 ล้านบาท
และการเพิ่มขึ้นของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จำนวน 54.8 ล้านบาท

ในด้านหนี้สิน หนี้สินรวมของบริษัทและบริษัทย่อยลดลงเล็กน้อย จาก 2,882.5 ล้านบาทในปี 2543
เป็น 2,827.4 ล้านบาทในปี 2544 หนี้สินหมุนเวียนเพิ่มขึ้นจาก 932.8 ล้านบาทในปี 2543 เป็น
1,212.2 ล้านบาทในปี 2544
โดยมีสาเหตุหลักจากการเพิ่มขึ้นของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 282.4
ล้านบาท ตามข้อตกลงการชำระคืนเงินกู้ที่ได้เลื่อนออกไปจะมาครบกำหนดชำระในรอบปีบัญชีนี้
และเกิดจากการเพิ่มขึ้นของเจ้าหนี้การค้าจำนวน 56.9 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายเพิ่มขึ้นจำนวน
7.3 ล้านบาท
ซึ่งการเพิ่มขึ้นของเจ้าหนี้การค้าและค่าใช้จ่ายค้างจ่ายเป็นผลมาจากปริมาณการค้าที่เพิ่มมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยอดเงินกู้ระยะยาวในรอบปีบัญชีสิ้นสุด 30 กันยายน 2544 มีจำนวน 2,087.9
ล้านบาท เทียบกับ 2,139.9 ล้านบาทในปีก่อน หรือลดลง 52 ล้านบาท
ซึ่งเป็นผลมาจากการที่บริษัทได้ชำระคืนเงินกู้ระยะยาวไปแล้ว 266.7 ล้านบาทในรอบปีบัญชีนี้
ซึ่งได้รวมทั้งเงินที่ได้จากการขายสินทรัพย์ถาวรไปชำระคืนเงินกู้ระยะยาวด้วยแล้ว
ในขณะเดียวกันบริษัทฯ ก็ได้กู้เงินระยะยาวยอดใหม่อีกจำนวน 176.8 ล้านบาท
เพื่อมาซื้อเรือลำใหม่
และได้ปรับปรุงยอดเงินกู้ระยะยาวจากการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนอีกจำนวน 37.9 ล้านบาท

ถึงแม้ว่าบริษัทฯ จะมีผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนสะสมจำนวน 652.48 ล้านบาท
ซึ่งมีการบันทึกมาตั้งแต่ค่าเงินบาทลอยตัวเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2540
บวกกับผลขาดทุนสะสมจากการดำเนินงานของบริษัทฯ ซึ่งเป็นส่วนน้อย
ซึ่งเกิดจากผลกระทบของวิกฤตเศรษฐกิจในแถบเอเชีย ส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ
ก็ยังคงตัวเลขบวกที่ยอดเงินจำนวน 271.9 ล้านบาท ณ สิ้นรอบปีบัญชี 30 กันยายน 2544
เปรียบเทียบกับส่วนของผู้ถือหุ้นที่ติดลบจำนวน 69.1 ล้านบาทในปีที่แล้ว ถึงแม้ว่าบริษัทฯ
สามารถที่จะทำการประเมินราคาสินทรัพย์ของบริษัทฯ ที่เป็นสกุลเงินดอลล่าร์สหรัฐ
(ส่วนใหญ่สินทรัพย์ดังกล่าวคือ เรือเดินทะเล) ให้เป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนในปัจจุบัน
เพื่อแสดงส่วนผู้ถือหุ้นที่แท้จริงของบริษัทฯ ได้
แต่ผู้บริหารเห็นว่าการกระทำดังกล่าวไม่เป็นผลดีต่อบริษัทฯ
ทั้งนี้เพราะหากมีการประเมินราคาสินทรัพย์ใหม่จะต้องมีการทำอย่างต่อเนื่อง และผู้บริหารเห็นว่า
การที่ส่วนของผู้ถือหุ้นมีมูลค่าต่ำกว่าศูนย์นั้น เป็นเหตุการณ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาอันสั้น
ดังนั้นค่าใช้จ่ายทั้งในด้านเงินและเวลาที่เสียไปในการประเมินราคาสินทรัพย์ใหม่จึงไม่คุ้มกับประโยชน์ที่จะได้รับ

ในด้านงบกระแสเงินสด จะเห็นได้ว่ามีการปรับตัวดีขึ้นมากในรอบปีบัญชีที่ผ่านมา
โดยมีเงินสดสุทธิที่ได้มาจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 648.9 ล้านบาท เทียบกับ 305.6
ล้านบาทในปีก่อน ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของกำไรสุทธิ จำนวน 409.1 ล้านบาท

อย่างไรก็ตามตัวเลขอัตราส่วนสภาพคล่องปรับตัวเพียงเล็กน้อย อยู่ที่ 0.78 เท่าในรอบปีบัญชีสิ้นสุด
30 กันยายน 2544 เทียบกับ 0.79 เท่าในปีก่อน
ทั้งนี้หากไม่รวมส่วนของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจำนวน 472.7 ล้านบาทแล้ว
ตัวเลขอัตราส่วนสภาพคล่องควรจะอยู่ที่ 1.28 เท่า
ผู้บริหารมีความเห็นว่าตัวเลขอัตราส่วนสภาพคล่องดังกล่าว ไม่ทำให้กลุ่มบริษัทฯ
ขาดสภาพคล่องในรอบปีบัญชีหน้า
ทั้งนี้เพราะส่วนของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปีจะจ่ายในรอบปีบัญชีถัดไป
นอกจากนี้กลุ่มบริษัทฯ ยังมีวงเงินเบิกเกินบัญชีที่ยังมิได้ใช้ ณ วันที่ 30 กันยายน 2544 อีกจำนวน
121.8 ล้านบาท ทั้งนี้เป็นที่สังเกตได้ว่าค่าระวางเรือส่วนใหญ่จะมีการชำระกันล่วงหน้า
ดังนั้นบริษัทขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทางทะเลส่วนใหญ่จึงมีแนวโน้มที่จะมียอดเจ้าหนี้การค้าสูงกว่ายอดลูกหนี้การค้า

ในด้านเงินสดและเงินลงทุนระยะสั้นสิ้นงวด ณ 30 กันยายน 2544 เพิ่มขึ้นเป็น 316.8 ล้านบาท
จาก 120.9 ล้านบาทในปีก่อน หรือเพิ่มขึ้นจำนวน 195.9 ล้านบาท ในขณะที่วงเงินเบิกเกินบัญชี
และ เงินกู้ระยะสั้นลดลง 61.1 ล้านบาท ในช่วงเวลาเดียวกัน

ถึงแม้ว่าจะมีความเสี่ยงซึ่งเกิดจากการที่อัตราค่าระวางเรือสำหรับเรือบรรทุกสินค้าเทกองขนาดใหญ่และเรือบรรทุกสินค้าคอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่ได้ปรับตัวลดลงตลอดรอบปีบัญชี
2544 และจะส่งผลกระทบต่อเรือบรรทุกสินค้าทั่วไปและเรือบรรทุกสินค้าเทกองขนาดเล็ก
หรือถึงแม้ว่าจะมีความเสี่ยงซึ่งเกิดจากภาวะตกต่ำทางเศรษฐกิจของโลกอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งจะทำให้อุปสงค์ลดลงก็ตาม ผู้บริหารมีความเห็นว่า แม้ความเสี่ยงในกรณีดังกล่าวนั้นจะเกิดขึ้น
ก็จะสามารถบรรเทาลงได้บางส่วน
เนื่องจากอุปทานของเรือบรรทุกสินค้าทั่วไปและเรือบรรทุกสินค้าเทกองได้ลดลงอย่างมากและต่อเนื่องเช่นกัน
ดังนั้นผลการดำเนินงานของบริษัทและกระแสเงินสดจากการดำเนินงานจึงคาดว่าจะยังคงทรงตัวในรอบปีบัญชีหน้า