2.3 การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

2.3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์หรือบริการ

ลักษณะการให้บริการของบริษัทสามารถแบ่งออกเป็นดังนี้

1)  การให้บริการเช่าพื้นที่ระยะสั้นและระยะยาว โดยส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 70
    ของพื้นที่ที่สามารถให้เช่าได้ (Gross Leasable Area หรือ GLA)
    บริษัทให้เช่าพื้นที่ระยะยาวตั้งแต่ 10 ถึง 20 ปี และพื้นที่ส่วนที่เหลือจะให้เช่าระยะสั้นตั้งแต่ 1
    ถึง 3 ปี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการเช่า 3+3 ปี (3 ปี และมีสิทธิต่อสัญญาเช่าได้อีก 3 ปี)
    โดยสัญญาเช่าพื้นที่แต่ละสัญญาจะกำหนดราคาค่าเช่าพื้นที่ ระยะเวลาในการชำระค่าเช่า
    การปรับขึ้นค่าเช่าในอนาคต และเงื่อนไขในการเช่าไว้โดยละเอียด
    บริษัทจะทำสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าหลักโดยให้มีระยะเวลาของสัญญาเท่ากับสัญญาเช่าที่ดินที่ทำกับเจ้าของที่ดินในแต่ละโครงการ
    เพื่อให้กระแสรายได้ตรงกับค่าใช้จ่ายในอนาคตตลอดอายุสัญญา (ยกเว้นโครงการบางบอน
    และประชาอุทิศ ตามรายละเอียดเพิ่มเติมในปัจจัยความเสี่ยง ข้อ 2.1.4)

  ทั้งนี้ การเลือกที่จะดำเนินธุรกิจโดยทำสัญญาเช่าระยะยาวกับเจ้าของที่ดิน
  และผู้เช่าพื้นที่ส่วนใหญ่ของบริษัท นอกจากจะช่วยลดต้นทุนในการซื้อที่ดินที่มีราคาสูงแล้ว
  ยังทำให้บริษัทมีรายได้และค่าใช้จ่ายที่แน่นอนในระยะยาว นอกเหนือจากนี้
  การทำสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าพื้นที่โดยมีการเก็บค่าเช่าและค่าบริการล่วงหน้า
  ทำให้บริษัทสามารถบริหารสภาพคล่องได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  และมีการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินเป็นจำนวนน้อยมาก
  และบริษัทยังได้ลดความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจโดยบริษัทไม่ทำสัญญาเช่าที่ดินกับเจ้าของก่อนที่จะได้เจรจาและตกลงขั้นสุดท้าย
  หรือได้ทำสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าหลัก ทำให้บริษัทสามารถประกบ (Match)
  กระแสเงินสดรับจากค่าเช่าพื้นที่และกระแสเงินสดจ่ายจากค่าเช่าที่ดินของแต่ละโครงการในอนาคตได้
  นอกเหนือจากนี้บริษัทยังไม่ต้องแบกรับภาระสินทรัพย์ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้

  สำหรับการเจรจากับผู้เช่าพื้นที่ บริษัทจะเรียกเก็บค่าเช่าและค่าบริการรับล่วงหน้า
  (หรือค่าเซ้งพื้นที่) จากผู้เช่าหลักเป็นเงินสดจำนวนหนึ่ง
  ประกอบกับเรียกเก็บค่าเช่าและค่าบริการล่วงหน้า (หรือค่ามัดจำ)
  เท่ากับค่าเช่าและค่าบริการรายเดือนจำนวน 12 เดือนสำหรับผู้เช่าหลัก และ 6
  เดือนสำหรับผู้เช่าร่วมทุกราย
  ทำให้บริษัทมีเงินสดจำนวนหนึ่งในช่วงเริ่มต้นของโครงการเพื่อไว้ใช้ในการชำระค่าออกแบบโครงการ
  ค่าก่อสร้างอาคาร ค่าใช้จ่ายในการขออนุญาตหน่วยงานราชการ และค่าเช่าที่ดินล่วงหน้า
  (หรือค่าหน้าดิน) แก่เจ้าของที่ดิน เป็นต้น ด้วยสาเหตุดังกล่าว ทำให้บริษัทมีเงินลงทุนสุทธิ (Net
  Investment) ในแต่ละโครงการน้อยกว่าวงเงินลงทุนจริง (Total Investment Amount)
  ของโครงการนั้นๆ บริษัทจึงไม่มีปัญหาสภาพคล่องในอดีตที่ผ่านมา
  และมีเงินกู้ยืมจากสถาบันการเงินในระดับต่ำมาก

2)  การให้บริการบริหารโครงการและพื้นที่ส่วนกลาง
    การให้บริการบริหารโครงการและพื้นที่ส่วนกลาง เป็นการให้บริการตามสัญญาการให้บริการ
    ซึ่งจะจัดทำพร้อมกับสัญญาเช่าพื้นที่กับลูกค้าผู้เช่าพื้นที่แต่ละราย
    โดยสัญญาการให้บริการจะมีอายุของสัญญาเท่ากับสัญญาเช่าพื้นที่ของลูกค้าแต่ละราย
    การให้บริการบริหารโครงการ และพื้นที่ส่วนกลาง ภายในโครงการจะครอบคลุมถึง
    การบริการทำความสะอาดพื้นที่ส่วนกลาง การดูแลรักษาต้นไม้และสวนหย่อม
    การดูแลรักษาความปลอดภัย การจัดการจราจร การซ่อมบำรุงพื้นที่ส่วนกลาง อาคาร
    และอุปกรณ์ แสงไฟในโครงการ ค่าไฟฟ้า และค่าประปาในพื้นที่ส่วนกลาง การกำจัดขยะ
    การบำบัดน้ำเสีย และการจัดรายการส่งเสริมการขายเป็นระยะๆ

3)  การให้บริการจัดหาสถานที่ประกอบการ¹
    เป็นการให้บริการจัดหาพื้นที่ในการดำเนินธุรกิจที่มีศักยภาพให้กับลูกค้าผู้ค้าปลีกในบริเวณที่ผู้ค้าปลีกแจ้งความต้องการ
    เนื่องจากธุรกิจค้าปลีกในปัจจุบันมีการแข่งขันกันสูงมาก
    และมีแนวโน้มจะเป็นเช่นนี้ต่อไปในอีกหลายปีข้างหน้า
    ที่ตั้งของสถานประกอบการค้าปลีกเป็นปัจจัยที่สำคัญอันดับต้นๆ
    ที่จะทำให้ผู้ค้าปลีกประสบผลสำเร็จในการดำเนินธุรกิจและทำกำไรจากสาขานั้นๆ ได้ ดังนั้น
    ผู้ค้าปลีกจึงมีการแข่งขันในการหาพื้นที่ประกอบการกันสูงมาก
    การที่ผู้ค้าปลีกสามารถยึดพื้นที่ค้าปลีกที่มีศักยภาพในแต่ละบริเวณได้
    ย่อมทำให้ผู้ค้าปลีกได้เปรียบในการแข่งขันในธุรกิจ ทั้งนี้
    บริษัทมีแผนที่จะจัดหาพื้นที่ในการดำเนินธุรกิจให้กับผู้ค้าปลีกในบริเวณนอกศูนย์การค้าของบริษัทในอนาคตต่อไปเพื่อเพิ่มรายได้ของบริษัท
    อย่างไรก็ตาม การจัดหาสถานที่ประกอบการนี้ เป็นการให้บริการอีกประเภทหนึ่งของบริษัท
    ซึ่งไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับค่าเช่าและค่าบริการที่บริษัทเรียกเก็บจากผู้เช่าพื้นที่หลัก
    ถ้าบริษัทไม่มีรายได้ค่าธรรมเนียมในส่วนนี้
    โครงการศูนย์การค้าชุมชนในแต่ละศูนย์ยังคงมีความเป็นไปได้ในด้านการเงินจากค่าเช่าและค่าบริการของผู้เช่าหลักและผู้เช่าร่วมของโครงการนั้นๆ

4)  การให้บริการสาธารณูปโภค ซึ่งได้แก่ ไฟฟ้า ประปา และโทรศัพท์
    ให้กับลูกค้าผู้เช่าพื้นที่แต่ละราย
    โดยบริษัทเรียกเก็บค่าบริการสาธารณูปโภคดังกล่าวจากลูกค้าผู้เช่าพื้นที่แต่ละราย
    ในอัตราที่สูงกว่าอัตราที่บริษัทชำระจริงแก่ผู้ให้บริการสาธารณูปโภคแต่ละประเภท ซึ่งได้แก่
    การไฟฟ้านครหลวง การประปานครหลวง องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย และบริษัท
    เทเลคอมเอเซีย คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
    ทั้งนี้บริษัทได้นำกำไรจากการให้บริการสาธารณูปโภคดังกล่าว
    ไปชำระค่าสาธารณูปโภคของพื้นที่ส่วนกลาง เช่น ค่าน้ำประปาที่ใช้ในห้องน้ำ
    ค่าไฟฟ้าบริเวณทางเดินและที่จอดรถ เป็นต้น

หมายเหตุ

1 การให้บริการจัดหาสถานที่ประกอบการ เป็นธุรกิจที่บริษัทเพิ่งเริ่มให้บริการในปี 2545
โดยบริษัทมีแผนที่จะจัดหาพื้นที่ในการดำเนินธุรกิจให้กับผู้ค้าปลีกในบริเวณนอกศูนย์การค้าของบริษัทในอนาคตต่อไปเพื่อเพิ่มรายได้ของบริษัท
อย่างไรก็ตามรายได้ค่าธรรมเนียมจัดหาสถานที่ประกอบการจะเกิดขึ้นได้เมื่อบริษัทมีการเปิดโครงการใหม่
และผู้เช่าพื้นที่ของบริษัทตกลงให้บริษัทจัดหาสถานที่ประกอบการให้แก่ผู้เช่าพื้นที่ดังกล่าว

2.3.2 การตลาดและสภาวะการแข่งขัน

1) ภาวะอุตสาหกรรม

ธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า เป็นธุรกิจที่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับธุรกิจค้าปลีก
กล่าวคือเมื่อธุรกิจค้าปลีกมีการขยายตัว ความต้องการพื้นที่ที่จะดำเนินธุรกิจก็จะมีมากขึ้นตามไปด้วย

โครงสร้างธุรกิจค้าปลีกในประเทศไทย

Big C, Carrefour,

Tesco Lotus

Tops Supermarket,

Jusco

7-eleven, Family Mart

Makro

Powerbuy,

Supersport

Boots, Watson’s

Central, The Mall

ที่มา : สมาคมผู้ค้าปลีกแห่งประเทศไทย, Trend of Thai Retail Business
ธนาคารแห่งประเทศไทย

ในช่วงปี พ.ศ. 2546 นี้ ธุรกิจค้าปลีกในประเทศมีการขยายตัวมากขึ้นจากปี พ.ศ. 2545
เนื่องจากการเข้ามาของผู้ค้าปลีกจากต่างประเทศจำนวนมาก
ผู้ค้าปลีกจากต่างประเทศซึ่งมีเงินลงทุนสูงได้ขยายสาขาจำนวนมากทั้งในกรุงเทพฯ
และต่างจังหวัดทั่วประเทศ
ประกอบกับการใช้จ่ายของผู้บริโภคมีปริมาณเพิ่มมากขึ้นจากเศรษฐกิจในประเทศที่ค่อยๆ
ฟื้นตัวจากสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำในปี 2540-2542

จากข้อมูลที่สำนักงานสถิติแห่งชาติได้ทำการ สำรวจยอดขายรายไตรมาส พ.ศ. 2546
ซึ่งได้ทำการสำรวจสถานประกอบการที่มีคนทำงานตั้งแต่ 1 คนขึ้นไปที่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร
เมืองพัทยา เขตเทศบาลและนอกเขตเทศบาลทั่วประเทศ โดยใช้ตัวอย่างประมาณ 4,500 แห่ง
ของธุรกิจประเภทต่างๆ แสดงให้เห็นถึงการขยายตัวของธุรกิจค้าปลีกที่เพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2545
ดังนี้

ไตรมาส 1

1. มูลค่าขาย / รายรับจากการขายของธุรกิจประเภทต่างๆ

การสำรวจยอดขายไตรมาส 1 ปี พ.ศ. 2546 นี้ พบว่า สถานประกอบการที่ดำเนินกิจการเกี่ยวกับ
การขายปลีก โรงแรม รีสอร์ท เกสต์เฮาส์ หอพัก ภัตตาคาร ร้านอาหาร
ให้เช่าของใช้ในครัวเรือน กิจกรรมนันทนาการ ข่าว การกีฬา และการบริการอื่นๆ
มีมูลค่าขาย/รายรับทั้งสิ้นประมาณ 685,570.3 ล้านบาท โดยส่วนใหญ่ มูลค่าขาย/รายรับ
มาจากธุรกิจค้าปลีก ได้แก่ การขายปลีกอาหาร เครื่องดื่ม หรือยาสูบโดยมีอาหารเป็นหลัก
การขายปลีกสินค้าทั่วไป ซุปเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ ห้างสรรพสินค้า ดิสเคาน์สโตร์ ฯลฯ
หรือประมาณร้อยละ 82.8 ของรายรับทั้งสิ้น

ตาราง 2.3.1
มูลค่าขาย/รายรับและอัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการจำแนกตามประเภทธุรกิจ

  ------------------------ ------------ --------------------------------------- ------------------
  ประเภทธุรกิจ               มูลค่า         อัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับ   
                           (ล้านบาท)     เฉลี่ยต่อสถานประกอบการ                     

                                        ไตรมาส 4 พ.ศ. 2545 และ ไตรมาส 1 พ.ศ.    ไตรมาส 1 พ.ศ. 2545
                                        2546                                    และ พ.ศ. 2546

  รวม                      685,570.3    11.1                                    21.4

  การขายปลีก                567,356.7    9.4                                     17.1

  โรงแรม รีสอร์ท เกสต์เฮาส์    34,659.2     62.4                                    66.7
  หอพัก                                                                          

  ภัตตาคาร และร้านอาหาร      29,903.4     -55.4                                   -38.3

  การให้เช่าของใช้ในครัวเรือน   1,174.2      96.3                                    101.2

  กิจกรรมนันทนาการ ข่าว       41,937.2     265.6                                   267.5
  การกีฬา                                                                        

  การบริการอื่นๆ              10,539.6     92.2                                    110.3
  ------------------------ ------------ --------------------------------------- ------------------

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

2. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการ ระหว่างไตรมาสที่ 4 พ.ศ.
2545 และไตรมาสที่ 1 พ.ศ. 2546

จากตาราง 2.3.1
เมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของรายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการระหว่างไตรมาสที่ 4 พ.ศ.
2545 เทียบกับไตรมาสที่ 1 พ.ศ. 2546 พบว่า ธุรกิจค้าปลีกมียอดขายเฉลี่ยฯ
เพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 9.4 ได้แก่ การขายปลีกอาหาร เครื่องดื่ม ยาสูบโดยมีอาหารเป็นหลัก
ขายปลีกสิ่งทอ เสื้อผ้า รองเท้า เครื่องหนัง เครื่องโลหะ สีทา กระจก สินค้า ทั่วไป
ห้างสรรพสินค้า ฯลฯ ยกเว้นการขายปลีกอาหาร เครื่องดื่ม
ยาสูบในร้านขายเฉพาะอย่างเท่านั้นที่มียอดขายเฉลี่ยฯ ลดลง สาเหตุที่มียอดขายเฉลี่ยฯ
เพิ่มขึ้นนั้นสถานประกอบการประมาณร้อยละ 54.9 รายงานว่า เนื่องจากกำลังซื้อของ
ลูกค้ามีมากขึ้น ร้อยละ 23.4 รายงานว่า
เป็นช่วงเทศกาลวันหยุดตามประเพณีทำให้มีลูกค้าเพิ่มมากขึ้น

3. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการ ระหว่างไตรมาสที่ 1 พ.ศ.
2545 และ พ.ศ. 2546

การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการระหว่างไตรมาสที่ 1 ของปี 2545
กับปี 2546 พบว่า ในปี 2546 ธุรกิจค้าปลีก มียอดขายเฉลี่ยฯ ในไตรมาสที่ 1
เพิ่มขึ้นจากไตรมาสเดียวกันของปีที่ผ่านมา ประมาณ ร้อยละ 17.1

ไตรมาส 2

1. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับ ระหว่างไตรมาสที่ 1 และไตรมาสที่ 2 พ.ศ. 2546

การสำรวจยอดขายไตรมาส 2 ปี พ.ศ. 2546 นี้ พบว่า
ธุรกิจมียอดขายลดลงเล็กน้อยจากไตรมาสที่ 1 คือต่ำกว่าร้อยละ 1.0
ในขณะที่ธุรกิจค้าปลีกมียอดขายเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 3.0 โดยกิจการที่มีคนทำงาน 201 คนขึ้นไป
ซึ่งดำเนิน กิจกรรมเกี่ยวกับ การขายปลีกอาหาร เครื่องดื่มและยาสูบในร้านเฉพาะอย่าง
ร้านสะดวกซื้อ ซุปเปอร์มาร์เก็ต ขายปลีก สินค้าทั่วไป ห้างสรรพสินค้า ดิสเคาน์สโตร์ ฯลฯ
มียอดขายเพิ่มขึ้นสูงที่สุดคือ ประมาณร้อยละ 19.8
ส่วนสาเหตุที่มียอดขายเพิ่มขึ้นนั้นสถานประกอบการประมาณร้อยละ 51.4 รายงานว่า
เนื่องจากประชาชนมีกำลังซื้อมากขึ้นในช่วงนี้ ร้อยละ 24.0 รายงานว่า เป็นช่วงงานเทศกาล
ทำให้ขายดี

ตาราง 2.3.2 อัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับระหว่างไตรมาสที่ 1
และไตรมาสที่ 2 พ.ศ. 2546 จำแนกตามประเภทกิจการและขนาดของสถานประกอบการ

  ---------------------- ------------- -------- -------- --------- ---------- ----------
  ขนาดของสถานประกอบการ   ประเภทกิจการ                                          
  (จำนวนคนทำงาน)                                                              

                         รวม           ขายปลีก   โรงแรม   ภัตตาคาร   นันทนาการ   บริการอื่นๆ
                                                                   ข่าว การกีฬา 

  รวม                    -0.6          3.0      -44.1    0.7       -31.5      -33.0

  1 – 15 คน              1.2           2.1      -53.8    6.5       -6.4       -20.2

  16 – 25 คน             -19.9         -13.3    -34.0    -41.7     -25.2      46.2

  26 – 30 คน             4.1           -8.6     30.1     71.9      -45.7      -46.5

  31 – 50 คน             6.0           11.5     -21.8    -33.2     -14.4      -93.2

  51 – 200 คน            -21.0         -18.1    -47.2    10.4      -32.0      -70.1

  201 คนขึ้นไป             7.4           19.8     -43.4    -44.5     -56.8      -0.4
  ---------------------- ------------- -------- -------- --------- ---------- ----------

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

2. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการ ระหว่างไตรมาสที่ 2 พ.ศ.
2545 และ พ.ศ. 2546

เมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับระหว่างไตรมาสที่ 2 ของปี 2545 กับปี 2546
พบว่า ในปี 2546 ธุรกิจค้าปลีก มียอดขายเฉลี่ยต่อสถานประกอบการในไตรมาสที่ 2
เพิ่มขึ้นจากไตรมาสเดียวกันของ ปีที่ผ่านมา ประมาณร้อยละ 6.8

ตาราง 2.3.3 อัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับ เฉลี่ยต่อสถานประกอบการ
ไตรมาสที่ 2 พ.ศ.2545 และพ.ศ.2546 จำแนกตามประเภทกิจการ

  ------------------------------------ ----------------------------------
  ประเภทกิจการ                          อัตราร้อยละของการเปลี่ยนแปลง

  รวม                                  2.9

  ขายปลีก                               6.8

  โรงแรม                               -21.2

  ภัตตาคาร                              -41.3

  นันทนาการ ข่าว การกีฬา                  -19.1

  บริการอื่นๆ                             65.9
  ------------------------------------ ----------------------------------

หมายเหตุ : สถานประกอบการธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการที่มีคนทำงานตั้งแต่ 1
คนขึ้นไป
ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

ไตรมาส 3

1. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับ ระหว่างไตรมาสที่ 2 และไตรมาสที่ 3 พ.ศ. 2546

การสำรวจยอดขายไตรมาส 3 ปี พ.ศ. 2546 นี้ พบว่า ธุรกิจมียอดขายลดลงจากไตรมาสที่ 2
คือประมาณร้อยละ 8.8 โดยธุรกิจค้าปลีกมียอดขายลดลงประมาณร้อยละ 10.8
โดยส่วนใหญ่ลดลงในกิจการที่มีคนทำงาน 1-15 คน ประมาณร้อยละ 21.5
ธุรกิจที่มียอดขายลดลงในไตรมาสนี้ ได้แก่ การขายปลีกอาหาร เครื่องดื่มและยาสูบ
โดยมีอาหารเป็นหลัก ร้านสะดวกซื้อ ซุปเปอร์มาร์เก็ต ขายปลีกอาหาร เครื่องดื่ม ยาสูบ
ในร้านขายเฉพาะอย่าง ขายปลีกเครื่องโลหะ สี กระจก เครื่องใช้ในครัวเรือน และสินค้าอื่นๆ
สาเหตุที่มียอดขายลดลงนั้นสถานประกอบการ ประมาณร้อยละ 36.9รายงานว่า
เนื่องจากประชาชนมีกำลังซื้อลดลงในช่วงนี้ ร้อยละ 26.6 รายงานว่า มีคู่แข่งมากขึ้น

สำหรับกิจการที่มีคนทำงานตั้งแต่ 16 คนขึ้นไป มียอดขายเพิ่มขึ้นจากไตรมาสก่อน
โดยเฉพาะกิจการที่มีคนทำงาน 16 - 25 คน มียอดขายเพิ่มขึ้นสูงที่สุด คือประมาณร้อยละ 24.2
ธุรกิจที่มียอดขายเพิ่มขึ้นในไตรมาสนี้ ได้แก่ การขายปลีกสินค้าทั่วไป ห้างสรรพสินค้า ขายปลีกสิ่งทอ
เสื้อผ้า รองเท้า เครื่องหนัง และขายปลีกยา เวชภัณฑ์ เครื่องสำอาง

ตารางที่ 2.3.4 อัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับระหว่างไตรมาสที่ 2
และไตรมาสที่ 3 พ.ศ.2546 จำแนกตามประเภทกิจการและขนาดของสถานประกอบการ

  ---------------------- ------------- -------- -------- --------- ---------- ----------
  ขนาดของสถานประกอบการ   ประเภทกิจการ                                          
  (จำนวนคนทำงาน)                                                              

                         รวม           ขายปลีก   โรงแรม   ภัตตาคาร   นันทนาการ   บริการอื่นๆ
                                                                   ข่าว การกีฬา 

  รวม                    -8.8          -10.8    22.6     6.1       -14.6      -1.2

  1 – 15 คน              -18.3         -21.5    7.4      5.2       -26.5      -1.6

  16 – 25 คน             18.2          24.2     -17.7    20.3      -27.0      -6.4

  26 – 30 คน             7.0           7.9      0.1      1.1       34.0       62.6

  31 – 50 คน             8.9           8.2      20.4     29.6      21.3       -33.6

  51 – 200 คน            5.2           5.2      37.2     -4.6      -27.5      23.3

  201 คนขึ้นไป             2.1           0.5      21.8     4.6       4.6        5.0
  ---------------------- ------------- -------- -------- --------- ---------- ----------

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

2. การเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับเฉลี่ยต่อสถานประกอบการ ระหว่างไตรมาสที่ 3 พ.ศ.
2545 และ พ.ศ. 2546

เมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับระหว่างไตรมาสที่ 3 ของปี 2545 กับปี 2546
พบว่า ในปี 2546 ธุรกิจค้าปลีก มียอดขายเฉลี่ยต่อสถานประกอบการในไตรมาสที่ 3
ลดลงจากไตรมาสเดียวกันของ ปีที่ผ่านมา ประมาณร้อยละ 8.4

ตาราง 2.3.5 อัตราร้อยละการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าขาย/รายรับ เฉลี่ยต่อสถานประกอบการ
ไตรมาสที่ 3 พ.ศ.2545 และพ.ศ.2546 จำแนกตามประเภทกิจการ

  ------------------------------------ ----------------------------------
  ประเภทกิจการ                          อัตราร้อยละของการเปลี่ยนแปลง

  รวม                                  -7.9

  ขายปลีก                               -8.4

  โรงแรม                               -6.4

  ภัตตาคาร                              -33.5

  นันทนาการ ข่าว การกีฬา                  -6.3

  บริการอื่นๆ                             182
  ------------------------------------ ----------------------------------

หมายเหตุ : สถานประกอบการธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการที่มีคนทำงานตั้งแต่ 1
คนขึ้นไป
ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

นอกเหนือจากการขยายตัวของธุรกิจค้าปลีกที่ส่งผลโดยตรงต่อการขยายตัวของธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแล้ว
วิถีชีวิต (Lifestyle) ของผู้บริโภคในประเทศที่เปลี่ยนแปลงไปนิยมซื้อสินค้าจากศูนย์การค้า
และร้านค้าปลีกรูปแบบใหม่ (Modern Trade Retail Store) แทนที่ร้านค้าปลีกรูปแบบเดิม
(Traditional Trade Retail Store) ซึ่งได้แก่ ร้านโชว์ห่วย และตลาดสด มากขึ้นเรื่อยๆ
ส่งผลให้ธุรกิจการค้าปลีกรูปแบบใหม่ (Modern Trade Retail Store)
มีส่วนแบ่งทางการตลาดเพิ่มสูงขึ้น ดังจะเห็นได้จากตาราง 2.3.6
ซึ่งได้ช่วยเกื้อหนุนให้ธุรกิจค้าปลีกในศูนย์การค้ามีปริมาณเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก

ตาราง 2.3.6 ส่วนแบ่งตลาดของการค้าปลีกประเภทอาหารในประเทศไทย
จำแนกตามประเภทธุรกิจค้าปลีก

  ------------------------ ----------- ----------- ----------- -----------
  ประเภทของธุรกิจค้าปลีก       2542        2543        2544        2545

  รูปแบบเดิม (Traditional    70%         60%         46%         36%
  Sector)                                                      

  รูปแบบใหม่ (Modern Trade   30%         40%         54%         64%
  Sector)                                                      
  ------------------------ ----------- ----------- ----------- -----------

ที่มา: USDA Global Agriculture Information Network (GAIN Report)

  ตาราง 2.3.7 เงินลงทุนและรายได้ของผู้ประกอบการของธุรกิจค้าปลีกในประเทศไทย

+---------------------------+--------------------+--------------------+
| ผู้ประกอบการ                | เงินลงทุน ต่อ 1 ศูนย์   | รายได้*             |
|                           |                    |                    |
|                           | (ล้านบาท)           | (ล้านบาท)           |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| เทสโก้ โลตัส                | 700                | 50,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| บิ๊กซี                       | 700 - 900          | 33,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| คาร์ฟูร์                     | 400 - 700          | 18,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| แมคโคร                    | 300                | 38,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| ท็อปส์                      | 30                 | 14,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| จัสโก้                      | 50                 | 3,000              |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| เซ็นทรัล                    | n.a.               | 15,800             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+
| เซเว่น อีเลฟเว่น             | 3 – 5              | 24,000             |
+---------------------------+--------------------+--------------------+

ที่มา : หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์, Retail Review Year End 2002

หมายเหตุ : * ประมาณการ ปี 2546

ร้านขายสินค้าลดราคา เช่น เทสโก้ โลตัส ต้องใช้เงินลงทุน ต่อ 1 ศูนย์ ประมาณ 700 ล้านบาท
ในขณะที่ซุปเปอร์มาร์เก็ต เช่น ท็อปส์ และ จัสโก้ ใช้เงินลงทุนประมาณ 30-50 ล้านบาท
ทั้งนี้เงินลงทุนขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ของโครงการด้วย ดังแสดงในตาราง 2.3.7 และ
ยอดขายอาหารของร้านค้าปลีกในปี 2544 จำนวน 17 พันล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.20
จากปี 2543 (ดังแสดงในตาราง 2.3.8)

ตารางที่ 2.3.8 ยอดขายอาหารของร้านค้าปลีกในประเทศไทยปีพ.ศ. 2537-2544

(USD million)

  --------------------------- -------- -------- -------- --------- --------- -------- -------- --------
                              2537     2538     2539     2540      2541      2542     2543     2544

  ยอดขายอาหารของร้านค้าปลีกรวม   15,829   18,449   20,508   17,799    14,559    14,792   15,511   17,093

  อัตราการเติบโต                         16.55%   11.16%   -13.21%   -18.20%   1.60%    4.86%    10.20%

                              100%     100%     100%     100%      100%      100%     100%     100%

  1. ร้านค้าปลีกรูปแบบใหม่                                                                           

  (Modern Trade Retail Store)                                                                  

  1.1 ซูเปอร์มาร์เก็ต             3,357    3,912    4,349    3,775     3,087     3,254    3,878    n.a.

  ร้านขายสินค้าลดราคา            21.21%   21.20%   21.21%   21.21%    21.20%    22.00%   25.00%   

  แคช แอนด์ แครี่                                                                                  

  1.2 ร้านสะดวกซื้อ              546      637      708      614       503       888      775      n.a.

  ร้านขายสินค้าในปั๊มน้ำมัน          3.45%    3.45%    3.45%    3.45%     3.45%     6.00%    5.00%    

  คีออส (Kiosk)                                                                                  

  2. ร้านค้าปลีกรูปแบบเดิม         11,926   13,900   15,451   13,410    10,969    10,650   10,858   n.a.

  (Traditional Trade Retail   75.34%   75.34%   75.34%   75.34%    75.34%    72.00%   70.00%   
  Store)                                                                                       

  ร้านโชวห่วย                                                                                     

  ตลาดสด                                                                                        
  --------------------------- -------- -------- -------- --------- --------- -------- -------- --------

ที่มา : Thailand Retail Food Sector Report 1999-2002, USDA Global
Agriculture Information Network (GAIN Report)

ยอดขายอาหารของร้านค้าปลีกรวม ปี 2537-2544

[]

นอกจากจำนวนร้านค้าปลีกและยอดขายปลีกที่เพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก ยังมีปัจจัยอื่นๆ
ที่บ่งบอกถึงการขยายตัวของธุรกิจค้าปลีกในประเทศ ได้แก่
ธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้ายังมีความเกี่ยวข้องกับธุรกิจอื่นๆ ด้วย เช่น ร้านอาหาร ร้านกาแฟ
ร้านให้เช่าวิดีโอ ร้านขายยา ร้านซักรีด ร้านขายหนังสือ ร้านขายแว่นตา โรงเรียนสอนภาษา
ดนตรี เทควนโด และกวดวิชา และศูนย์ให้บริการซ่อมบำรุงและจำหน่ายอะไหล่รถยนต์ เป็นต้น
ธุรกิจดังกล่าวหลายๆ ธุรกิจมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
ทำให้มีความต้องการใช้พื้นที่เพิ่มมากขึ้นจำนวนมาก
(รายละเอียดเกี่ยวกับจำนวนสาขาของร้านค้าปลีกแสดงดังตาราง 2.3.10 และตาราง 2.3.11)

แนวโน้มอุตสาหกรรม

ธุรกิจค้าปลีกในประเทศไทยยังคงมีแนวโน้มในการขยายตัวต่อไปอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งจะมีผลทำให้ธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้ามีแนวโน้มจะขยายตัวไปในทิศทางเดียวกัน
ผู้ค้าปลีกที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทยอยู่แล้ว ส่วนใหญ่มีแผนที่จะขยายสาขาต่อไปอย่างต่อเนื่อง
นอกเหนือจากนี้ผู้ค้าปลีกประเภทร้านขายสินค้าลดราคา (Discount Store) บางราย เช่น
เทสโก้ โลตัส และบิ๊ก-ซี
มีแผนการชัดเจนที่จะขยายสาขาในรูปแบบศูนย์การค้าแบบเปิดที่บริษัทเชี่ยวชาญและดำเนินการอยู่
ผู้ค้าปลีกรายอื่นๆ ที่ยังไม่มีธุรกิจในประเทศไทย มีแผนการที่จะเข้ามาเปิดตลาดในประเทศไทย เช่น
ร้านขายยา ร้านขายเฟอร์นิเจอร์ ซูเปอร์มาร์เก็ต เป็นต้น
ทั้งนี้บริษัทได้รับการติดต่อจากผู้ประกอบการดังกล่าวจำนวนมาก

ตาราง 2.3.9 จำนวนศูนย์การค้าในประเทศไทย ปีพ.ศ. 2542-2546
จำแนกตามประเภทของศูนย์การค้า

+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ประเภทศูนย์การค้า      | 2542   | 2543   | 2544   | 2545   | ปร      |
|                     |        |        |        |        | ะมาณการ |
|                     |        |        |        |        | 2546    |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ศูนย์การค้าสะดวกซื้อ     | 4,500  | 5,500  | 5,700  | 6,000  | 6,500   |
|                     |        |        |        |        |         |
| Convenience Store   |        |        |        |        |         |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ห้างสรรพสินค้า         | 112    | 103    | 108    | 109    | 109     |
|                     |        |        |        |        |         |
| Department Stores   |        |        |        |        |         |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ไฮเปอร์มาร์เก็ต        | 63     | 77     | 97     | 113    | 127-130 |
|                     |        |        |        |        |         |
| Hypermarkets        |        |        |        |        |         |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ซูเปอร์มาร์เก็ต         | 138    | 150    | 170    | 208    | 238     |
|                     |        |        |        |        |         |
| Supermarkets        |        |        |        |        |         |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+
| ศูนย์การค้าเฉพาะอย่าง   | 150    | 206    | 239    | 298    | 390     |
|                     |        |        |        |        |         |
| Specialty Stores    |        |        |        |        |         |
+---------------------+--------+--------+--------+--------+---------+

ที่มา: USDA Global Agriculture Information Network (GAIN Report)

ตาราง 2.3.10 จำนวนสาขาของซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านขายสินค้าลดราคา
ร้านขายสินค้าเฉพาะอย่าง และร้านค้าสะดวกซื้อ ในประเทศไทย ปี 2542-2545

+---------------------+------------+------------+----------+----------+
|                     | 2542       | 2543       | 2544     | 2545     |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ซูเปอร์มาร์เก็ต         |            |            |          |          |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ท็อปส์                | 40         | 41         | 44       | 48       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ฟู๊ด ไลอ้อน            | 13*        | 20         | 28       | 38       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| จัสโก้                | 14         | 14         | 10       | 10       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ฟู๊ดแลนด์              | 7          | 7          | 8        | 8        |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| วิลล่า                | 6          | 7          | 7        | 8        |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ร้านขายสินค้าลดราคา    |            |            |          |          |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| เทสโก้ โลตัส          | 14         | 24         | 33       | 43       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| คาร์ฟูร์               | 7          | 11         | 15       | 17       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| บิ๊กซี                 | 20         | 25         | 29       | 33       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ร้านขายสินค้าเฉพาะอย่าง |            |            |          |          |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| เพาเวอร์ บาย         | 32         | 32         | 31       | 42       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| โฮมโปร              | 3          | 6          | 10       | 11       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| ร้านค้าสะดวกซื้อ        | n.a.       | n.a.       | 67       | 67       |
|                     |            |            |          |          |
| บู๊ทส์                 |            |            |          |          |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| วัตสันส์               | n.a.       | n.a.       | 55       | 61       |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| เซเว่น อีเลฟเว่น       | n.a.       | n.a.       | 1,800    | 2,050    |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+
| แฟมมิลี่ มาร์ท          | n.a.       | n.a.       | 150      | 250      |
+---------------------+------------+------------+----------+----------+

ที่มา : Thailand Retail Food Sector Report 1999-2001, USDA Global
Agriculture Information Network (GAIN Report)

: หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์, Retail Review Year End 2002

: http://www.tescolotus.net

: http://www.bigc.co.th

: http://www.carrefour.com

: http://www.tops.co.th

: http://www.powerbuy.co.th

: http://www.homepro.co.th

หมายเหตุ : รวม ซันนี่ ซุปเปอร์มาร์เก็ต จำนวน 8 สาขา

ตารางที่ 2.3.11 จำนวนสาขาของซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านขายสินค้าลดราคา
ร้านขายสินค้าเฉพาะอย่าง และร้านค้าสะดวกซื้อ ในประเทศไทย (สิ้นเดือนสิงหาคม 2546)

+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ชื่อ             | ผ         | ปร       | จำน     | จำนวน   | จำนวน   |
|                | ู้ถือกรรมสิทธิ์ | ะเภทธุรกิจ | วนสาขาใ | สาขาในต | สาขารวม |
|                |           |          | นกรุงเทพ | ่างจังหวัด |         |
|                | Ownership |          |         |         |         |
|                | (Legal    |          |         |         |         |
|                | Entity)   |          |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| แม็คโคร         | เ         | แคช แอนด์ | 8       | 14      | 22      |
|                | นเธอร์แลนด์ | แคร์รี่     |         |         |         |
|                |           |          |         |         |         |
|                |           | Cash-a   |         |         |         |
|                |           | nd-carry |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| บิ๊กซี            | ฝรั่งเศส    | ไฮเป     | 17      | 18      | 35      |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| เทสโก้ (รวม)    | อังกฤษ     | ไฮเป     | 21      | 26      | 47      |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
| - เทสโก้ โลตัส   |           |          | 21      | 24      | 45      |
|                |           |          |         |         |         |
| ไฮเปอร์มาร์เก็ต   |           |          | 0       | 2       | 2       |
|                |           |          |         |         |         |
| - เทสโก้ โลตัส   |           |          |         |         |         |
| คุ้มค่า           |           |          |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| เทสโก้ โลตัส     | อังกฤษ     | ซูเป      | 1       | 0       | 1       |
| ซูเปอร์มาเก็ต     |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| คาร์ฟูร์          | ฝรั่งเศส    | ไฮเป     | 16      | 1       | 17      |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ท็อปส์ (รวม)     | เ         | ซูเป      | 35      | 12      | 47      |
|                | นเธอร์แลนด์ | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
| - ท็อปส์         |           |          | 26      | 9       | 35      |
| ซูปเปอร์ชีป       |           |          |         |         |         |
|                |           |          | 7       | 3       | 10      |
| - ท็อปส์         |           |          |         |         |         |
| มาร์เก็ตเพลส     |           |          | 2       | 0       | 2       |
|                |           |          |         |         |         |
| - ซิตี้ มาร์เก็ต    |           |          |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| โฮม เฟรช มาร์ท  | ไทย       | ซูเป      | 7       | 1       | 8       |
| (รวม)          |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
|                |           |          | 1       | 0       | 1       |
| - ดิ เอ็มโพเรี่ยม  |           |          |         |         |         |
|                |           |          | 6       | 1       | 7       |
| - เดอะ มอลล์    |           |          |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| สยาม จัสโก้      | ญี่ปุ่น       | ซูเป      | 10      | 0       | 10      |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ฟู้ดแลนด์         | ไทย       | ซูเป      | 7       | 1       | 8       |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ตั้ง ฮั่ว เส็ง      | ไทย       | ซูเป      | 8       | 0       | 8       |
| (รวม)          |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
|                |           |          | 2       | 0       | 2       |
| - พลัส วัน       |           |          |         |         |         |
|                |           |          | 6       | 0       | 6       |
| - ตั้ง ฮั่ง เส็ง    |           |          |         |         |         |
| มินิมาร์ท         |           |          |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ฟู้ด ไลอ้อน       | เบลเยี่ยม   | ซูเป      | 36      | 1       | 37      |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| วิลล่า           | ไทย       | ซูเป      | 8       | 0       | 8       |
| ซูเปอร์มาร์เก็ต    |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+
| ลีดเดอร์ ไพรส์    |           | ซูเป      | 4       | 0       | 4       |
|                |           | อร์มาร์เก็ต |         |         |         |
+----------------+-----------+----------+---------+---------+---------+

ที่มา: USDA Global Agriculture Information Network (GAIN Report)

แนวโน้มของธุรกิจในอนาคตจะมีการกระจายของศูนย์การค้าแบบเปิดออกไปทั่วกรุงเทพฯ
และต่างจังหวัดทั่วประเทศ โดยเฉพาะศูนย์การค้าชุมชนซึ่งมีจำนวนน้อยมากในต่างจังหวัด
ตามแนวโน้มของประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกามีศูนย์การค้าทั้งหมดจำนวน 45,721 แห่ง
เป็นศูนย์การค้าแบบเปิดมากกว่าร้อยละ 95 ¹

นอกเหนือจากนี้จะมีศูนย์การค้าแบบเปิดหลากหลายประเภทมากขึ้น เช่น ศูนย์การค้าชุมชนขนาดใหญ่
(Community Center) ศูนย์รวมสินค้าเฉพาะอย่าง (Power Center) ศูนย์การค้าไลฟ์สไตล์
(Lifestyle Center) ศูนย์การค้าของผู้ผลิต (Factory Outlet Center)
ตามความต้องการที่หลากหลายมากขึ้นของผู้บริโภค

ศูนย์การค้าในประเทศไทยยังมีการขยายจำนวนต่อไปอย่างต่อเนื่อง
เนื่องจากร้านค้าปลีกและศูนย์การค้ายังมีการขยายจำนวนอย่างต่อเนื่องทั่วโลก
รวมถึงประเทศที่มีศูนย์การค้าจำนวนมากอยู่แล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น อังกฤษ ฝรั่งเศส
และประเทศอื่นๆ ในทวีปยุโรปและอเมริกาใต้ ตามแผนภาพด้านล่าง
สำหรับในประเทศสหรัฐอเมริกา
มีศูนย์การค้าเปิดใหม่ในปี 2544 เพียงปีเดียวถึง 704 แห่ง ¹

การเติบโตของจำนวนร้านค้าปลีกของผู้ประกอบการ 30 อันดับแรกในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก

ที่มา : M+M Planet Retail, www.planetretail.net

โดยทั่วไปแล้ว ผู้ค้าปลีกต้องการที่จะให้ผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าในประเทศ
ดำเนินการบริหารโครงการให้
เนื่องจากผู้ค้าปลีกมีความต้องการมุ่งเน้นที่ธุรกิจหลักแต่เพียงอย่างเดียว
ไม่ต้องการยุ่งยากในการบริหารศูนย์การค้าซึ่งไม่ใช่ธุรกิจหลัก
ซึ่งเป็นไปตามรูปแบบการดำเนินการศูนย์การค้าในประเทศที่พัฒนาแล้ว
ปัจจุบันมีผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าในประเทศที่มีความสามารถและมีมาตรฐานสากลจำนวนน้อย
โดยเฉพาะผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบเปิด
ไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้ค้าปลีกในการขยายสาขาจำนวนมาก

1.  ที่มา : สภาศูนย์การค้าระหว่างประเทศ (International Counsil of Shopping
    Centers หรือ ICSC), www.icsc.org

2) สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรม

ในธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าในประเทศไทย
มีการแข่งขันกันสูงในรูปแบบของศูนย์การค้าแบบปิด แต่สำหรับศูนย์การค้าแบบเปิด
มีการแข่งขันไม่มากนักเนื่องจากมีจำนวนคู่แข่งน้อยราย
หลายรายได้ปิดกิจการหรือหยุดดำเนินกิจการไปในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำในหลายปีที่ผ่านมา
และคู่แข่งที่เหลือไม่ได้เป็นผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าโดยเฉพาะ
บางรายเป็นเจ้าของที่ดินที่มีเงินลงทุนสูง แต่ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญในธุรกิจโดยตรง

การดำเนินธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า
มีความจำเป็นต้องใช้ประสบการณ์และความรู้พื้นฐานในการดำเนินการเป็นอย่างสูง เช่น ก)
การเลือกที่ดินที่เหมาะสมในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งจำเป็นต้องมีการพิจารณาถึง ทำเล ทางเข้าออก
ขนาดของที่ดิน ระบบผังเมือง สภาพการจราจรและทิศทางการจราจรในบริเวณ
จำนวนประชากรในพื้นที่และจำนวนประชากรที่สัญจรผ่าน แนวโน้มการขยายตัวของประชากร
กฎหมายที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก ระบบสาธารณูปโภค จำนวนคู่แข่งในพื้นที่ เป็นต้น ข)
การวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางธุรกิจ เช่น ระดับค่าเช่าที่ดิน
ระดับค่าเช่าและค่าบริการที่สามารถเรียกเก็บจากลูกค้า ค่าพัฒนาพื้นที่ ค่าก่อสร้างอาคาร
ตกแต่งภายนอก และติดตั้งระบบไฟฟ้า ประปา โทรศัพท์ การบริหารเงินลงทุนและเงินสด
และผลตอบแทนจากการลงทุน ค) การติดตามแนวโน้มใหม่ๆ ของธุรกิจ เช่น รูปแบบ (Concept)
ของโครงการศูนย์การค้าแบบเปิดที่เหมาะสม เป็นที่ต้องการของผู้เช่าพื้นที่
และอยู่ในความต้องการของผู้บริโภค รวมถึงการผสมผสานของผู้เช่าพื้นที่ (Tenant Mix)
ที่เหมาะสม ง) ความสัมพันธ์กับลูกค้าผู้เช่าพื้นที่
ซึ่งมีความจำเป็นที่จะต้องสร้างความมั่นใจและความไว้วางใจให้กับลูกค้า
ว่าลูกค้าจะสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างประสบผลสำเร็จในพื้นที่ศูนย์การค้าของบริษัท
โดยบริษัทผู้พัฒนาและบริหารศูนย์การค้าไม่ควรทำธุรกิจแข่งขันกับผู้เช่าพื้นที่
ไม่เปลี่ยนแปลงรูปแบบโครงการ และสร้างสิ่งปลูกสร้างใดๆ
ในอนาคตที่จะเป็นอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจของผู้เช่าพื้นที่ทุกราย ตลอดอายุสัญญาเช่าระยะยาว
10 - 30 ปี นอกเหนือจากนี้ยังต้องมี จ) ความรู้และประสบการณ์ในด้านการบริหารพื้นที่ส่วนกลาง
(Common Area Maintenance หรือ CAM) ภายในศูนย์ให้ราบรื่นและเป็นระเบียบเรียบร้อย

เนื่องจากการที่ธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้ามีความจำเป็นที่จะต้องมีประสบการณ์
และความรู้พื้นฐานเป็นอย่างมากดังที่กล่าวมาแล้ว
อาจจะเป็นสาเหตุหลักอย่างหนึ่งที่ทำให้มีจำนวนคู่แข่งในธุรกิจโดยตรงน้อยราย และคู่แข่งใหม่ๆ
ยากที่จะดำเนินการให้ประสบผลสำเร็จ หรือสร้างความไว้วางใจให้กับผู้เช่าพื้นที่ได้
ในระยะเวลาสั้นๆ

จำนวนคู่แข่ง

คู่แข่งของบริษัทสามารถแบ่งเป็นคู่แข่งโดยตรงและคู่แข่งโดยอ้อม
ซึ่งคู่แข่งในแต่ละประเภทจะมีขนาดของโครงการ รูปแบบของศูนย์การค้า กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
และลักษณะอื่นๆ ที่แตกต่างกัน ดังนี้

คู่แข่งโดยตรงของบริษัท หมายถึง ผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า ซึ่งแบ่งเป็น 2
ประเภทได้แก่

1)  ผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบเปิด
    จำนวนผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบเปิดในปัจจุบันมีไม่มากนัก
    และส่วนใหญ่จะเป็นผู้ประกอบการรายย่อย เช่น เจ้าของที่ดิน ซึ่งมีจำนวนน้อยราย
    ในอดีตคู่แข่งโดยตรงที่ทำธุรกิจศูนย์การค้าแบบเปิด ได้แก่ กลุ่มบริษัทสยามพรีเมียร์
    และกลุ่มบริษัทเฟิรส์ท แปซิฟิก
    แต่ปัจจุบันทั้งสองกลุ่มไม่ได้เปิดดำเนินการศูนย์การค้าแบบเปิดใหม่มาหลายปีแล้ว

2)  ผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบปิด
    ผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าที่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป
    และยังคงขยายธุรกิจอย่างต่อเนื่อง เช่น กลุ่มเซ็นทรัล และกลุ่มเดอะ มอลล์
    จะเน้นการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบปิด ดังจะเห็นได้จากตารางในหน้าถัดไป
    ศูนย์การค้าที่เปิดใหม่ในช่วง 3-5 ปีที่ผ่านมาของกลุ่มเซ็นทรัล และกลุ่มเดอะ มอลล์
    เป็นศูนย์การค้าแบบปิดทั้งสิ้น เช่น โครงการเซ็นทรัล พระรามที่ 2 และพระรามที่ 3
    และโครงการดิ เอ็มโพเรียม และสยามพารากอน ของกลุ่มเดอะ มอลล์ เป็นต้น
    สำหรับคู่แข่งโดยตรงที่ทำธุรกิจศูนย์การค้าแบบปิดรายอื่นๆ ไม่ได้มีการขยายธุรกิจมากนัก
    บางรายอยู่ในระหว่างการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงศูนย์การค้าที่มีอยู่เดิมให้ดีขึ้น
    บางรายกำลังอยู่ระหว่างเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้
    โดยสรุปแล้วผู้ดำเนินธุรกิจศูนย์การค้าแบบปิดที่มีศักยภาพในการขยายธุรกิจ
    ไม่ได้สนใจที่จะเข้ามาแข่งขันในธุรกิจศูนย์การค้าแบบเปิด
    เนื่องจากมีความชำนาญในการดำเนินธุรกิจศูนย์การค้าแบบปิด
    และศูนย์การค้าแบบเปิดอาจจะมีขนาดของโครงการที่เล็กเกินไปที่จะสนใจ

ทั้งนี้ กลุ่มผู้ใช้บริการหลักของศูนย์การค้าแบบเปิด
ยังมีลักษณะที่แตกต่างไปจากกลุ่มผู้ใช้บริการหลักของศูนย์การค้าแบบปิด
โดยกลุ่มผู้ใช้บริการหลักของศูนย์การค้าแบบเปิดจะต้องการความสะดวกรวดเร็ว
ใช้เวลาไม่นานในการเข้ามาใช้บริการ แต่มาใช้บริการได้บ่อยครั้ง เนื่องจากมีที่จอดรถสะดวก
เข้าถึงร้านค้าได้ทันที และเป็นทางผ่านก่อนกลับที่พักอาศัย
ในขณะที่ศูนย์การค้าแบบปิดจะต้องใช้เวลาค่อนข้างมากในการเข้ามาใช้บริการเพื่อเลือกซื้อสินค้า
ซึ่งส่งผลให้การหาที่จอดรถค่อนข้างลำบาก
เนื่องจากผู้เข้ามาใช้บริการจะจอดรถไว้เป็นเวลานานตามการใช้เวลาในการเลือกซื้อสินค้าและบริการ
โดยความถี่ในการเข้ามาใช้บริการจะไม่บ่อยครั้งนัก

ตารางที่ 2.3.12 คู่แข่งโดยตรงของบริษัท
ซึ่งส่วนใหญ่มุ่งเน้นที่การพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าแบบปิด

+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| คู่แข่ง        | ศูนย์การค้าที่ด      | ประเภทศูนย์การค้า   |                  |
|             | ำเนินการในปัจจุบัน* |                  |                  |
+=============+=================+==================+==================+
|             |                 | ประเภทหลัก        | ชนิด              |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มเซ็นทรัล   | เซ็นทรัล : ชิดลม,  | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์การค้าภูมิภาค    |
|             | ลาดพร้าว,        |                  |                  |
|             | พระรามที่ 3,      |                  |                  |
|             | ปิ่นเกล้า, บางนา,  |                  |                  |
|             | รามอินทรา,       |                  |                  |
|             | แอร์พอร์ต พลาซ่า   |                  |                  |
|             | (เชียงใหม่),      |                  |                  |
|             | หาดใหญ่, พระรามที่ |                  |                  |
|             | 2 และภูเก็ต       |                  |                  |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
|             | พัทยาเฟสติวัล      | ศูนย์การค้าแบบเปิด   | ศูนย              |
|             | เซ็นเตอร์         |                  | ์การค้าชุมชนขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
|             | วงศ์สว่าง         | ศูนย์การค้าแบบเปิด   | ศูนย              |
|             |                 |                  | ์การค้าชุมชนขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มเดอะ     | เดอะ มอลล์ :     | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์การค้าภูมิภาค    |
| มอลล์        | รามคำแหง,       |                  |                  |
|             | งามวงศ์วาน,      |                  |                  |
|             | ท่าพระ, บางแค,   |                  |                  |
|             | บางกะปิ,         |                  |                  |
|             | นครราชสีมา       |                  |                  |
|             |                 |                  |                  |
|             | ดิ เอ็มโพเรียม     |                  |                  |
|             |                 |                  |                  |
|             | สยาม พารากอน**  |                  |                  |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มอิมพีเรียล  | ลาดพร้าว         | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์การค้าภูมิภาค    |
|             | และสำโรง        |                  |                  |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มซอโสติกุล  | ซีคอน สแควร์      | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์ก             |
|             |                 |                  | ารค้าภูมิภาคขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มหวั่งหลี    | ฟิวเจอร์พาร์ค :    | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์ก             |
|             | บางแค และรังสิต   |                  | ารค้าภูมิภาคขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| ก           | เวิลด์เทรด        | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์ก             |
| ลุ่มเตชะไพบูลย์ | เซ็นเตอร์         |                  | ารค้าภูมิภาคขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มอัศวโภคิน  | แฟชั่น ไอส์แลนด์    | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์ก             |
|             |                 |                  | ารค้าภูมิภาคขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มธนชาติ    | มาบุญครอง        | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์ก             |
|             |                 |                  | ารค้าภูมิภาคขนาดใหญ่ |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มโ        | เสรี เซ็นเตอร์     | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์การค้าภูมิภาค    |
| อสถานุเคราะห์ |                 |                  |                  |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| กลุ่มศรีวิกรม์   | เกษรพลาซ่า       | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์รวมแฟชั่น       |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+
| สำนักง       | สยามเซ็นเตอร์     | ศูนย์การค้าแบบปิด    | ศูนย์รวมแฟชั่น       |
| านทรัพย์สินส่วน |                 |                  |                  |
| พระมหากษัตริย์ |                 |                  |                  |
+-------------+-----------------+------------------+------------------+

หมายเหตุ : * เฉพาะส่วนที่ดำเนินการศูนย์การค้า

** เป็นโครงการที่กำลังก่อสร้าง ยังไม่เปิดให้ดำเนินการในปัจจุบัน

คู่แข่งโดยอ้อมของบริษัท หมายถึง ผู้ค้าปลีกที่ดำเนินการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าเอง เช่น
เทสโก้ โลตัส คาร์ฟูร์ บิ๊กซี เป็นต้น
ในความเป็นจริงแล้วผู้ค้าปลีกมีกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่แตกต่างจากบริษัท
โดยกลุ่มลูกค้าเป้าหมายของผู้ค้าปลีกคือผู้บริโภค ในขณะที่กลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทคือผู้ค้าปลีก
แต่เนื่องจากผู้ค้าปลีกไม่สามารถสรรหาผู้ประกอบการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้ามืออาชีพ
มาดำเนินการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าที่ต้องการเปิดใหม่จำนวนมากได้
ผู้ค้าปลีกจึงมีความจำเป็นต้องดำเนินการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าด้วยตัวเอง

การดำเนินการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าเองของผู้ค้าปลีก
อาจจะมีผลกระทบต่อบริษัทในแง่การแข่งขันในการจัดหาที่ดินเพื่อดำเนินการโครงการใหม่
และการดึงผู้บริโภคและผู้ค้าปลีกในกรณีที่ผู้ค้าปลีกเปิดดำเนินการศูนย์
การค้าใหม่ในบริเวณใกล้เคียงกับศูนย์การค้าของบริษัท (รายละเอียดเพิ่มเติมในปัจจัยความเสี่ยงข้อ
2.1.1 และ 2.1.2) อย่างไรก็ตามถ้าบริษัทสามารถดำเนินการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้าใหม่ๆ
ให้กับผู้ค้าปลีกได้มากขึ้น คู่แข่งโดยอ้อมเหล่านี้จะลดจำนวนลง

3) ลักษณะการตลาด

กลยุทธ์การแข่งขันของบริษัท

1.  บริษัทมุ่งเน้นที่จะดำเนินธุรกิจศูนย์การค้าแบบเปิด
    ที่บริษัทมีความชำนาญและประสบการณ์อยู่แล้วเป็นหลัก
    ประกอบกับคู่แข่งโดยตรงในธุรกิจนี้มีจำนวนน้อยราย

2.  บริษัทมุ่งเน้นเรื่องการออกแบบรูปแบบ (Concept)
    ของศูนย์การค้าที่ทันสมัยเข้ากับแนวโน้มใหม่ๆ
    ถูกต้องตามหลักวิชาการด้านการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า มีการผสมผสานของผู้เช่า
    (Tenant Mix) ที่ดี และเป็นที่ต้องการของลูกค้าผู้ที่เช่าพื้นที่ (ผู้ค้าปลีก)
    และลูกค้าของผู้ค้าปลีก (ผู้บริโภค) เป็นอย่างดี
    โดยบริษัทให้ความสำคัญกับการติดตามสถานการณ์ ความเคลื่อนไหว
    และแนวโน้มของธุรกิจศูนย์การค้า และธุรกิจค้าปลีกอย่างใกล้ชิด

3.  บริษัทมุ่งเน้นเรื่องการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้เช่าพื้นที่ทุกราย
    โดยการติดตามผลการดำเนินการของร้านค้าปลีกในศูนย์อย่างใกล้ชิด
    จัดรายการส่งเสริมการขาย (Promotion) เพื่อเพิ่มยอดขายแก่ผู้เช่าพื้นที่เป็นระยะๆ
    แก้ไขปัญหาของผู้เช่าพื้นที่อย่างรวดเร็ว นอกเหนือจากนี้
    บริษัทยังรักษาจรรยาบรรณในการดำเนินธุรกิจ
    โดยไม่ทำธุรกิจที่แข่งขันกับลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ภายในศูนย์ ไม่เปลี่ยนแปลงรูปแบบโครงการ
    และสร้างสิ่งปลูกสร้างใดๆ ในอนาคตที่จะเป็นอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจของผู้เช่าพื้นที่ทุกราย
    ตลอดอายุสัญญาเช่าระยะยาว 10 – 30 ปี

4.  บริษัทมุ่งเน้นที่จะตอบสนองความต้องการของลูกค้าอย่างรวดเร็ว
    โดยบริษัทให้ความสำคัญในการพัฒนาระบบการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นอยู่ตลอดเวลา
    ทั้งในด้านการสรรหาพื้นที่เพื่อดำเนินโครงการตามความต้องการของลูกค้า
    การติดต่อประสานงานกับหน่วยงานราชการและผู้ที่เกี่ยวข้อง
    การควบคุมดูแลการก่อสร้างให้ได้มาตรฐาน ตามรูปแบบของโครงการ
    และเสร็จตามเวลาหรือก่อนเวลาที่กำหนด
    เพื่อให้บริษัทและลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ได้รับประโยชน์สูงสุด
    นอกจากนี้บริษัทยังใช้นายหน้าอสังหาริมทรัพย์ สถาปนิก ผู้รับเหมาก่อสร้าง
    บริษัทรักษาความปลอดภัย บริษัทรักษาความสะอาด และที่ปรึกษาอื่นๆ ที่มีมาตรฐาน
    และมีความเป็นมืออาชีพสูง เพื่อรักษาคุณภาพการให้บริการให้ดีที่สุด

5.  บริษัทจะไม่รับพัฒนาและบริหารโครงการมากจนเกินกว่าที่จะสามารถควบคุมมาตรฐานในการดำเนินธุรกิจได้
    บริษัทจะรับโครงการเพิ่มเติมก็ต่อเมื่อมั่นใจว่า
    มีจำนวนบุคลากรที่มีความสามารถและมีประสบการณ์เพียงพอที่จะรักษามาตรฐานในการดำเนินธุรกิจให้อยู่ในระดับเดิมหรือดีขึ้นกว่าเดิมเท่านั้น

นโยบายด้านราคา

ในการกำหนดราคาค่าเช่าพื้นที่ และค่าบริการจากผู้เช่าพื้นที่ ในแต่ละโครงการ
บริษัทจะพิจารณาจากหลายๆ ปัจจัยประกอบกัน เช่น ทำเลและที่ตั้งของโครงการ
ระดับค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์แต่ละประเภทในบริเวณใกล้เคียง ต้นทุนค่าเช่าที่ดิน ต้นทุนค่าพัฒนาพื้นที่
ต้นทุนค่าก่อสร้างอาคาร งานระบบ และพื้นที่ส่วนกลาง ประเภทธุรกิจของผู้เช่าพื้นที่
ปริมาณการเช่าพื้นที่ ระดับชั้น (Floor) ในอาคาร ระยะเวลาของสัญญาเช่าพื้นที่
ประเภทธุรกิจของผู้เช่า (ผู้เช่าหลัก หรือผู้เช่าร่วม) และผลตอบแทนจากการลงทุน

ทั้งนี้บริษัทไม่มีนโยบายการตัดราคาค่าเช่าและค่าบริการเพื่อดึงผู้เช่าพื้นที่เข้าศูนย์
แต่จะใช้การออกแบบรูปแบบของศูนย์ตามแนวโน้มใหม่ๆ ที่โดดเด่น
มีระดับเข้ากับระดับรายได้ของประชากรในพื้นที่อย่างเหมาะสม มีการผสมผสานของผู้เช่าพื้นที่
(Tenant Mix) อย่างลงตัว
ประกอบกับความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้เช่าพื้นที่เดิมและชื่อเสียงในการทำธุรกิจที่ผ่านมา
ทำให้ผู้ค้าปลีกมั่นใจว่าจะสามารถดำเนินธุรกิจค้าปลีกได้ประสบผลสำเร็จในพื้นที่ศูนย์การค้าของบริษัท
ดังนั้นบริษัทจึงไม่จำเป็นต้องใช้นโยบายตัดราคาแต่อย่างใด

การกำหนดราคาค่าธรรมเนียมในการจัดหาสถานที่
เป็นการตกลงกันระหว่างบริษัทและผู้ค้าปลีกแต่ละราย ในแต่ละสถานที่
โดยการกำหนดราคาค่าธรรมเนียมนี้จะขึ้นอยู่กับระดับความต้องการของผู้ค้าปลีกที่จะเปิดร้านค้าปลีกในบริเวณนั้นๆ
ความยากในการจัดหาสถานที่ดังกล่าว ขนาดของพื้นที่ และทำเล

สำหรับการกำหนดราคาค่าบริการสาธารณูปโภค ซึ่งได้แก่ ไฟฟ้า ประปา และโทรศัพท์
แก่ผู้เช่าพื้นที่แต่ละราย ในอดีตที่ผ่านมา
บริษัทมีผลขาดทุนเล็กน้อยจากค่าสาธารณูปโภคของพื้นที่ส่วนกลางมากกว่ากำไรจากการให้บริการสาธารณูปโภคแก่ผู้เช่าพื้นที่
เนื่องจากบริษัทไม่สามารถขึ้นราคาค่าบริการสาธารณูปโภคได้มากอย่างที่ต้องการเนื่องจากสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ
แต่บริษัทมีแผนที่จะเรียกเก็บค่าบริการสาธารณูปโภคจากผู้เช่าพื้นที่มากขึ้นในอนาคต
เนื่องจากเศรษฐกิจในประเทศเริ่มฟื้นตัว และผู้เช่าพื้นที่เริ่มมีรายได้และกำไรมากขึ้น
ซึ่งการขึ้นค่าบริการสาธารณูปโภคดังกล่าวจะทำให้บริษัทมีกำไรเพิ่มขึ้น

กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

กลุ่มลูกค้าของบริษัทจะแบ่งเป็น 2 กลุ่มได้แก่ 1) กลุ่มลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลัก (Anchor)
ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะเป็นลูกค้าที่ทำธุรกิจประเภทซูเปอร์มาร์เก็ต และร้านขายสินค้าเฉพาะอย่าง
(Category Killer) โดยกลุ่มลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลักนี้จะเป็นสิ่งดึงดูด (Magnet) ผู้เช่าพื้นที่ร่วม
(Co-Tenant) รายอื่นๆ ให้เข้ามาเช่าพื้นที่ส่วนอื่นๆ ภายในโครงการของบริษัท
2) กลุ่มลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม (Co-Tenant) ซึ่งจะประกอบด้วย ร้านค้าต่างๆ เช่น ร้านอาหาร
ร้านขายยา ร้านให้เช่าวีดีโอ ร้านซักรีด ร้านขายหนังสือ ร้านขายดอกไม้ ธนาคาร และ
ร้านค้าปลีกอื่นๆ เป็นต้น ในช่วงปี 2542 จนถึง ปี 2545 บริษัทมี รายได้ค่าเช่าและค่าบริการ
จากลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลักและลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม แสดงดังตาราง 2.3.13

ตาราง 2.3.13
รายได้จากค่าเช่าและค่าบริการของลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลักและลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วมของบริษัท ปีพ.ศ.
2543-2546

  ---------------- -------- --------- -------- --------- -------- --------- -------- ---------
  ลูกค้า             2543               2544               2545               2546     

                   ล้านบาท   สัดส่วน     ล้านบาท   สัดส่วน     ล้านบาท   สัดส่วน     ล้านบาท   สัดส่วน

  1.               27.80    42.68%    27.32    40.43%    31.77    45.31%    51.75    51.08%
  ลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลัก                                                                     

  2.               37.32    57.32%    40.26    59.57%    38.35    54.69%    49.56    48.92%
  ลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม                                                                     

  รวม              65.12    100.00%   67.58    100.00%   70.12    100.00%   101.31   100.00%
  ---------------- -------- --------- -------- --------- -------- --------- -------- ---------

หมายเหตุ: ลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลักหมายถึง
ลูกค้าหลักตามตารางรายละเอียดของโครงการที่เปิดดำเนินการอยู่ในปัจจุบันจำนวน 16 โครงการ
(เกี่ยวกับลูกค้า สัดส่วนรายได้ และวันสิ้นสุดโครงการ) ในหน้า 2.2-5

ตาราง 2.3.14 รายชื่อผู้เช่าพื้นที่ทั้งหมด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

การจัดจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

บริษัทจัดจำหน่ายพื้นที่ภายในศูนย์การค้าของบริษัทผ่านช่องทางการจำหน่ายหลัก 2 ช่องทาง ได้แก่
ฝ่ายการตลาดของบริษัท และผ่านบริษัทนายหน้าอสังหาริมทรัพย์ชั้นนำ โดยส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ
75 ของพื้นที่เช่าทั้งหมดของบริษัท จะจัดจำหน่ายโดยฝ่ายการตลาดของบริษัท
ซึ่งมุ่งเน้นในการจำหน่ายพื้นที่แก่ลูกค้าเดิม (ทั้งผู้เช่าหลักและผู้เช่าร่วม)
ที่เคยเช่าพื้นที่ภายในศูนย์ของบริษัทอยู่แล้ว ส่วนที่เหลือประมาณร้อยละ 25
ของพื้นที่เช่าทั้งหมดจะจัดจำหน่ายผ่านบริษัทนายหน้าอสังหาริมทรัพย์
เพื่อจุดประสงค์ในการหาลูกค้าผู้เช่าพื้นที่รายใหม่ๆ

ในบางกรณี ผู้ค้าปลีกบางรายที่ไม่เคยเป็นลูกค้าของบริษัทมาก่อน
ได้รับทราบข้อมูลของบริษัทจากเว็บไซด์ของบริษัท หรือได้รับการแนะนำจากลูกค้าปัจจุบันของบริษัท
ได้ติดต่อโดยตรงเข้ามาที่บริษัทเพื่อขอเช่าพื้นที่
แต่ที่ผ่านมาช่องทางการจำหน่ายนี้มีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับช่องทางการจำหน่ายหลัก 2
ช่องทางที่กล่าวมาแล้วข้างต้น อย่างไรก็ตาม บริษัทคาดว่าในอนาคต
ช่องทางการจำหน่ายนี้จะเพิ่มสัดส่วนมากขึ้น เนื่องจากปัจจุบัน
บริษัทได้รับการติดต่อจากผู้ค้าปลีกที่ไม่ได้ทำธุรกิจในประเทศไทยแต่ต้องการขยายธุรกิจในประเทศไทยเป็นจำนวนมาก

2.3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์หรือบริการ

1) การจัดหาที่ดิน

ในการให้บริการพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า
วัตถุดิบที่สำคัญที่สุดในการดำเนินธุรกิจได้แก่ที่ดินที่จะจัดตั้งศูนย์การค้า
บริษัทมีช่องทางในการจัดหาที่ดินหลายทางด้วยกัน เช่น ฝ่ายโครงการของบริษัทจัดหาที่ดินเอง
จัดหาที่ดินผ่านนายหน้าค้าที่ดิน และผู้ค้าปลีกเป็นผู้แนะนำที่ดินให้บริษัท เป็นต้น
อย่างไรก็ตามในระยะหลังๆ ผู้ค้าปลีกที่ต้องการดำเนินธุรกิจกับบริษัท
มีความต้องการขยายสาขาอย่างรวดเร็ว
จึงได้ทำการแนะนำที่ดินที่ต้องการให้บริษัทเป็นจำนวนมากขึ้น
ด้วยจุดประสงค์ที่ต้องการลดขั้นตอนในการจัดหาที่ดินของบริษัท
ซึ่งจะทำให้บริษัทจะสามารถเปิดศูนย์การค้าใหม่ๆ ให้กับผู้ค้าปลีกได้เร็วขึ้น และจำนวนมากขึ้น

ปัจจุบันบริษัทได้ทำสัญญาเช่าที่ดินระยะยาวจากเจ้าของที่ดินในทุกโครงการของบริษัท
โดยที่ดินของแต่ละโครงการอาจมีเจ้าของที่ดินรายเดียวหรือหลายราย
ในการเจรจาเงื่อนไขของสัญญาเช่าที่ดินระยะยาวกับเจ้าของที่ดิน บริษัทอาจจะเจรจาเอง
หรือเจรจาผ่านนายหน้า ตามความเหมาะสมในแต่ละกรณี

บริษัทมีนโยบายที่จะจัดหาที่ดิน โดยการทำสัญญาเช่าระยะยาวแทนการซื้อที่ดิน
เพื่อเป็นการลดต้นทุนในการดำเนินธุรกิจของบริษัท อย่างไรก็ตาม
ในอนาคตถ้าบริษัทต้องการขยายจำนวนศูนย์การค้ามากขึ้น และไม่มีที่ดินให้เช่าที่อยู่ในทำเลที่ดี
บริษัทอาจจะจำเป็นต้องซื้อที่ดินที่อยู่ในทำเลที่ดีกว่าเพื่อทำโครงการ เนื่องจากเจ้าของที่ดินนั้นๆ
ต้องการขายที่ดินมากกว่าให้เช่าระยะยาว
แต่ทั้งนี้บริษัทจะพยายามติดต่อที่จะทำสัญญาเช่าระยะยาวก่อน ถ้าจำเป็นต้องซื้อที่ดินจริงๆ
จำเป็นต้องมีการคำนวณความเป็นไปได้ของโครงการ และผลตอบแทนจากการลงทุน
ให้ละเอียดรอบคอบมากขึ้นที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

รายละเอียดของสัญญาเช่าที่ดินที่บริษัทได้ทำไว้กับเจ้าของที่ในแต่ละโครงการนั้น
จะมีรายละเอียดที่สำคัญของแต่ละโครงการ ดังแสดงรายละเอียดในหัวข้อ
สรุปสาระสำคัญของสัญญาเช่าที่ดินระยะยาว หน้า 2.5-2

ขั้นตอนในการดำเนินการก่อนเปิดโครงการ

ก่อนที่จะเปิดโครงการเพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเข้ามาใช้บริการของผู้เช่าพื้นที่ภายในโครงการได้
บริษัทมีความจำเป็นต้องมีการดำเนินการก่อนเปิดโครงการ ตั้งแต่ การคัดเลือกที่ดินที่มีศักยภาพ
วิเคราะห์ถึงความเหมาะสมของสถานที่และความเป็นไปได้ทางการเงินในการทำธุรกิจ
เจรจาต่อรองรวมถึงลงนามในสัญญาเช่าที่ดินกับเจ้าของที่ดิน
เจรจาต่อรองรวมถึงลงนามในสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าพื้นที่หลัก
ติดต่อลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วมและเจรจาต่อรองกับผู้เช่าพื้นที่ร่วมแต่ละรายรวมถึงลงนามในสัญญาเช่าพื้นที่ระยะสั้น/ระยะยาวกับผู้เช่าพื้นที่ร่วมแต่ละราย
ออกแบบโครงการโดยละเอียด ขออนุญาตจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
ดำเนินการปรับพื้นที่และก่อสร้างอาคาร ตกแต่งภายนอกและพื้นที่ส่วนกลาง ติดตั้งระบบสาธารณูปโภค

ระยะเวลาตั้งแต่การลงนามในสัญญาเช่ากับเจ้าของที่ดินและผู้เช่าหลักจนถึงก่อสร้างแล้วเสร็จ
ประมาณ 5-6 เดือน โดยระยะเวลาตั้งแต่ส่งมอบอาคารให้กับผู้เช่าพื้นที่จนถึงเปิดโครงการ
ซึ่งเป็นระยะเวลาที่ผู้เช่าหลักและผู้เช่าร่วมแต่ละรายตกแต่งภายใน ประมาณ 1-2 เดือน

ก) ขั้นตอนการคัดเลือกที่ดินที่มีศักยภาพ และการวิเคราะห์ถึงความเหมาะสมของสถานที่

เนื่องจากที่ดินเป็นวัตถุดิบหลักของบริษัทในการดำเนินธุรกิจพัฒนาและบริหารศูนย์การค้า
การจัดหาที่ดินในแต่ละบริเวณที่มีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้ในการดำเนินธุรกิจและทางด้านการเงิน
ไม่ใช่สามารถจะทำได้โดยง่าย และโดยเร็ว
ในพื้นที่บางบริเวณอาจจะมีที่ดินที่มีความเหมาะสมในการทำธุรกิจเหลืออยู่ไม่กี่แห่งเท่านั้น

โดยการศึกษาเบื้องต้นในการตัดสินใจเพื่อให้ได้มาซึ่งที่ดินที่มีศักยภาพนั้นต้องอาศัยข้อมูลหลายๆ
ด้านประกอบเข้าด้วยกันโดยข้อมูลที่ใช้ในการประกอบการพิจารณา ได้แก่

-   ข้อมูลทางด้านอุปสงค์ และอุปทาน ได้แก่ จำนวนประชากร จำนวนครัวเรือน
    รายได้เฉลี่ยต่อคน รายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือน และกิจการที่เกี่ยวข้องกับโครงการ ทางบริษัทฯ
    ได้เลือกใช้โปรแกรม MapInfo Professional ซึ่งสามารถแสดงภาพแผนที่ สร้างแผนที่
    และแก้ไขข้อมูล สอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่และข้อมูลทางด้านประชากรได้
    โดยโปรแกรมนี้เป็นโปรแกรมที่ได้รับความนิยมกันอย่างแพร่หลายในการหาข้อมูลต่างๆ
    เพื่อประกอบการพิจารณา

-   สภาพทั่วไปของที่ดิน ได้แก่ ขนาดและรูปร่างของที่ดิน ความเข้าถึงได้ เป็นต้น
    โดยข้อมูลในส่วนนี้ได้มาจากการเข้าสำรวจพื้นที่ (Site Survey)

-   ราคาประเมิณที่ดินจากกรมที่ดิน

ข) ขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้ทางการเงินในการทำธุรกิจ

เมื่อได้คักเลือกที่ดินที่มีศักยภาพแล้ว
ทางบริษัทจะทำการศึกษาความเป็นไปได้ทางการเงินโดยอาศัยราคาประเมินที่ดินจากกรมที่ดิน
และสมมติฐานต่างๆ จากข้อมูลที่มีอยู่ ในการพิจารณา
เพื่อให้ได้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจที่จะพัฒนาศูนย์การค้าบนที่ดินนั้นๆ

ค) ขั้นตอนการเจรจาต่อรองรวมถึงลงนามในสัญญาเช่าที่ดิน

เมื่อได้มีติดต่อกับเจ้าของที่ดินแล้ว บริษัทฯ
จะป้องกันความเสี่ยงจากการแข่งขันในการหาที่ดินด้วยการลงนามในบันทึกความเข้าใจ
(Memorandum of Understanding หรือ MOU) กับเจ้าของที่ดินนั้นๆ
ก่อนที่จะทำการเจรจาต่อไป เพื่อป้องกันไม่ให้เจ้าของที่ดินเจรจากับผู้ที่สนใจรายอื่นๆ

ง) ขั้นตอนการเจรจาต่อรองรวมถึงลงนามในสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าพื้นที่หลัก

ในโครงการศูนย์การค้าชุมชนของบริษัท ผู้เช่าหลัก (Anchor) จะเป็นสิ่งดึงดูดผู้เช่าร่วม
(Co-Tenants) เข้ามาเช่าพื้นที่ส่วนอื่นๆ ภายในโครงการของการของบริษัท ดังนั้น
หลังจากที่ได้มีการลงนามในบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding หรือ MOU)
กับเจ้าของที่ดินแล้ว บริษัทฯ จะทำการเจรจาต่อรอง พร้อมทั้งยื่นข้อเสนอไปยังผู้เช่าหลัก
โดยในขั้นตอนนี้จะมีการออกแบบโครงการในเบื้องต้นเพื่อประกอบการยื่นข้อเสนอ ซึ่งบริษัทฯ
อาจมีความเสี่ยงจากการที่ผู้เช่าหลักยกเลิกข้อตกลงได้
ซึ่งอาจส่งผลให้ผู้เช่าพื้นที่ร่วมต้องยกเลิกตามไปด้วย ดังนั้น บริษัทฯ
จึงได้มีการลงนามในบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding หรือ MOU)
กับผู้เช่าหลักก่อนที่จะมีการทำสัญญา

จ) ขั้นตอนการติดต่อลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม และเจรจาต่อรองกับผู้เช่าพื้นที่ร่วมแต่ละราย
รวมถึงลงนามในสัญญาเช่าพื้นที่ระยะสั้น/ระยะยาว กับผู้เช่าพื้นที่ร่วมแต่ละราย

ในปัจจุบันความต้องการสถานที่ประกอบการในการทำธุรกิจค้าปลีกอยู่ในระดับสูง และบริษัทฯ
ยังได้รับการติดต่อเพื่อขอเช่าพื้นที่ในโครงการของบริษัทฯ อย่างต่อเนื่อง โดยบริษัทฯ
มีนโยบายเข้มงวดที่จะคัดเลือกผู้เช่าพื้นที่ที่ทำธุรกิจไม่แข่งขันกับผู้เช่าพื้นที่เดิม
ไม่ทำธุรกิจที่เป็นอบายมุข ไม่สร้างผลกระทบต่อโครงการหรือผู้เช่าพื้นที่รายอื่น มีฐานะทางการเงินดี
และมีความผสมผสานเป็นอย่างดีกับผู้เช่าอื่นในศูนย์การค้า (Tenant Mix)

ฉ) ขั้นตอนการออกแบบโครงการโดยละเอียด และขออนุญาตจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง

เมื่อได้ลงนามในสัญญาเช่าพื้นที่กับผู้เช่าพื้นที่หลักแล้ว ทางบริษัทฯ
จะเริ่มดำเนินการออกแบบโครงการโดยละเอียดทั้งด้านสถาปัตยกรรม โครงสร้าง
และงานระบบต่างๆ รวมไปถึงการขออนุญาตปลูกสร้างอาคาร

ช) ขั้นตอนการก่อสร้าง

ทางบริษัท ได้ทำการจ้างบริษัทที่ปรึกษา (Consultant)
สำหรับควบคุมดูแลงานก่อสร้างในแต่ละโครงการ เพื่อช่วยในการประสานงานต่างๆ
ซึ่งช่วยให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ในการตกแต่งร้านของลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม ทางบริษัทฯ จะทำการออกเอกสาร “คู่มือตกแต่งร้านค้า”
เพื่อใช้อ้างอิงและควบคุมการออกแบบตกแต่งของลูกค้าผู้เช่าพื้นที่ร่วม
จากนั้นต้องมีการส่งแบบตกแต่งมายังบริษัทฯ
เพื่อขออนุมัติแบบแล้วจึงสามารถเข้าทำการตกแต่งพื้นที่ได้
โดยยังอยู่ในการควบคุมดูแลของบริษัทที่ปรึกษา (Consultant)

2) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ในการดำเนินงานก่อนเปิดโครงการ ซึ่งจำเป็นต้องมีการพัฒนาพื้นที่ในโครงการ การก่อสร้างอาคาร
งานระบบสาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวก ต่างๆ
บริษัทได้ร่วมมือกับบริษัทที่ปรึกษาในการควบคุมงานก่อสร้าง
เพื่อควบคุมผู้รับเหมาก่อสร้างให้ดำเนินการอยู่ภายใต้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม
ทั้งนี้สำนักงานเขตเทศบาลในแต่ละพื้นที่ยังมีส่วนที่จะช่วยควบคุมไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมด้วย
นอกจากนี้บริษัทมีการก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียที่มีมาตรฐานในแต่ละศูนย์การค้าชุมชน

การให้บริการบริหารโครงการและบริการสาธารณูปโภคในแต่ละโครงการของบริษัท
อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ในบางกรณี
ซึ่งบริษัทก็ได้เตรียมมาตรการรองรับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินงานของบริษัทไว้แล้ว
ทั้งด้านคุณภาพอากาศ การบำบัดน้ำเสีย การกำจัดขยะ

2.3.4 งานที่ยังไม่ได้ส่งมอบ

โครงการที่ทำสัญญาเช่ากับเจ้าของที่ดินและลูกค้าผู้เช่าพื้นที่หลักแล้วแต่ยังไม่เปิดดำเนินการ

ปัจจุบัน บริษัทมีโครงการที่ทำสัญญาเช่ากับเจ้าของที่ดินและผู้เช่าหลักแล้ว
แต่ยังไม่เปิดดำเนินการจำนวน 2 โครงการ ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

[TABLE]

หมายเหตุ : * เทียบจากความคืบหน้าในการก่อสร้าง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546