1.  ปัจจัยความเสี่ยง

1.1 ปัจจัยความเสี่ยงจากนโยบายการเปิดเสรีธุรกิจประกันภัย

นับตั้งแต่รัฐบาลมีนโยบายเปิดเสรีธุรกิจประกันภัย
ส่งผลให้โครงสร้างการดำเนินธุรกิจของประกันภัยในประเทศไทยเปลี่ยนไปจากเดิม
ในอดีตธุรกิจประกันภัยส่วนใหญ่เป็นการดำเนินธุรกิจแบบครอบครัวหรือมีกลุ่มผู้ถือหุ้นรายใหญ่เป็นคนไทย
แต่ในระยะ 5 ปี ที่ผ่านมา โครงสร้างการดำเนินธุรกิจเปลี่ยนไป
โดยมีการร่วมทุนกับบริษัทประกันภัยต่างประเทศเพิ่มขึ้น
บริษัทประกันภัยร่วมทุนดังกล่าวมีฐานเงินกองทุนที่เข้มแข็ง และได้นำเอาเทคโนโลยี่และผลิตภัณฑ์ใหม่
ๆ เข้ามาในตลาดประกันภัยในประเทศ ส่งผลให้เกิดมีการแข่งขันเพิ่มขึ้นอย่างมาก

บริษัทได้ตระหนักถึงผลกระทบทางการเปิดเสรีธุรกิจประกันภัย ในระยะเวลาที่ผ่านมา
บริษัทได้ใช้ประสบการณ์ในการพัฒนาการวิเคราะห์และการประเมินความเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม
พร้อมทั้งหาช่องทางการตลาดและการให้บริการแก่ลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น นอกจากนั้น
บริษัทได้มีการพัฒนาและปรับเปลี่ยนองค์กร
ระบบงานให้สามารถตอบรับกับสภาพตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป
และบริษัทดำเนินนโยบายควบกิจการกับบริษัทประกันภัยขนาดกลางและขนาดเล็กเพื่อขยายฐานลูกค้าให้มากขึ้น
เพื่อให้สามารถทำการตลาดเชิงรุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีต้นทุนการดำเนินงานที่ต่ำ
อีกทั้งยังมุ่งเน้นที่จะเสริมสร้างพัฒนาบุคลากรทุกระดับให้มีคุณภาพ
เพื่อที่จะช่วยนำพาบริษัทให้เติบโตไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคงและต่อเนื่อง

2.  ปัจจัยความเสี่ยงจากการรับประกันภัย

1.2.1 ความเสี่ยงจากความเสียหายที่เพิ่มสูงขึ้น หากปัจจัยภายนอกเปลี่ยนแปลงไป
เช่นการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ
การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่อาจจะทำให้เกิดภัยทางธรรมชาติ
ซึ่งจะนำมาซึ่งความสูญเสียทั้งต่อชีวิต ร่างกาย และทรัพย์สิน เช่น
การเกิดน้ำท่วมอย่างฉับพลันหรือการเกิดแผ่นดินไหวอย่างรุนแรง

1.2.2 ความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงในปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการควบคุมดูแลธุรกิจประกันภัย
กรมการประกันภัยได้มีแนวนโยบายระยะยาวที่จะยกเลิกพิกัดอัตราเบี้ยประกันภัยเมื่อธุรกิจมีความเข้มแข็งพอ
ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อผู้ประกอบการในธุรกิจประกันภัยในอนาคต

3.  ในช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ เป็นช่วงที่ผู้ทำกรมธรรม์ต่าง ๆ ทั้งบุคคลธรรมดา นิติบุคคล
    และหน่วยงานของภาครัฐต่างมีอำนาจซื้อที่ลดลง โดยมีการซื้อประกันภัยเท่าที่จำเป็นเท่านั้น
    หรือบางรายถึงกับต้องหยุดกิจการลง มีผลทำให้เบี้ยประกันภัยของตลาดโดยรวมหดตัวลง
    แม่ว่าสถานการณ์ได้ปรับตัวดีขึ้นข้างแล้วนับแต่ปี 2543 เป็นต้นมา
    แต่ก็ยังคงมีความเปราะบางอยู่มากเช่นกัน

1.2.4 จากเหตุวินาศกรรมในสหรัฐอเมริกา เมื่อกันยายน 2544
ส่งผลกระทบต่อภูมิภาคทั่วโลกทั้งด้านเศรษฐกิจ และการเมือง ทั้งนี้
ธุรกิจประกันภัยเป็นธุรกิจที่ถูกกระทบอย่างมากจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นที่จะต้องรับชดใช้ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
และจะมีผลต่อเนื่องในอนาคตเนื่องจากการไม่สามารถคาดได้ว่าสถานการณ์จะคลี่คลายหรือมีผลรุนแรงมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม ธุรกิจประกันภัยในประเทศไทยจะไม่ถูกกระทบโดยตรง
แต่มีผลในการทำประกันต่อของบริษัทประกันภัยในประเทศ

อย่างไรก็ตามบริษัทได้มาตรการรองรับความเสี่ยงข้างต้น ดังนี้

-   การรับความเสี่ยงโดยพิจารณาความสมดุลของภัยต่าง ๆ
    โดยการกระจายความเสี่ยงภัยไปในทางภูมิศาสตร์และประเภทต่าง ๆ ของความเสี่ยง
    โดยความสมดุลของงานที่บริษัทรับเสี่ยงภัยจะยืดหยุ่นไปตามสภาพตลาดที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงจังหวะเวลาตามวงจรธุรกิจ

-   การจัดทำ Guideline หรือคู่มือในการรับเสี่ยงภัยให้มีมาตรฐานสูง
    โดยอาศัยหลักวิชาการและข้อมูลสถิติที่ทันสมัย
    พร้อมปรับปรุงให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของตลาดอยู่เสมอ
    บวกกับความรู้และการมีวิสัยที่สูงของเจ้าหน้าที่ในการพิจารณารับความเสี่ยง

-   การวางแผนที่รอบคอบชัดเจน
    และการพัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการควบคุมตรวจวัดการดำเนินงาน
    เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายที่บริษัทวางไว้

-   มีการดำรงเงินกองทุนให้สูงเพียงพอ ตามเกณฑ์มาตรฐานสากล

-   บริษัทมีนโยบายจัดตั้งเงินสำรองที่สูงเพียงพอต่อการเสี่ยงภัยในอนาคต
    และมีการจัดเงินสำรองสำหรับค่าสินไหมทดแทนที่เกิดขึ้นแล้วแบบเต็มมูลค่า

-   มีการจัดซื้อประกันต่อแบบความเสียหายส่วนเกิน (Excess of Loss Insurance)
    ซึ่งถือเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการควบคุมความเสี่ยงของภัยที่รับไว้เองไม่ให้เกิดความผันผวนกระทบต่อฐานะการเงินของบริษัท
    แม้จะเกิดมหันตภัยก็ตาม

-   นำสถิติต่าง ๆ
    ที่มีอยู่มาใช้เพื่อการวางกลยุทธ์ทางการตลาดเพื่อมุ่งเน้นเจาะตลาดที่ยังมีผลกำไร
    มีแนวโน้มการเจริญเติบโตดี พัฒนาและนำผลิตภัณฑ์ใหม่สู่ตลาดเพื่อเพิ่มฐานรายได้ เช่น
    ศึกษาสถิติเบี้ยประกันภัยและศักยภาพทางเศรษฐกิจในแต่ละจังหวัดเพื่อนำมาวางแผนกลยุทธ์ด้านการตลาดในอนาคต
    เป็นต้น

-   การเพิ่มค่าเบี้ยประกันภัยเพื่อชดเชยกับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น
    โดยจะมีแนวโน้มเดียวกับตลาดโลก อย่างไรก็ตาม
    ประเทศไทยยังมีการควบคุมอัตราเบี้ยประกันอัคคีภัยและประกันภัยรถยนต์ กล่าวคือ
    สำหรับภัยรถยนต์ ภัยทางทะเล ภัยเบ็ดเตล็ด
    กรมการประกันภัยจะกำหนดเพดานเบี้ยประกันภัยขั้นสูงและกำหนดเบี้ยประกันภัยขั้นต่ำด้วย
    และสำหรับอัคคีภัยจะกำหนดตารางอัตราเบี้ยประกันภัย
    ซึ่งบริษัทสามารถเพิ่มค่าเบี้ยประกันภัยได้ไม่เกินข้อกำหนดที่ตั้งไว้
    และบริษัทจะเพิ่มค่าเบี้ยประกันเพื่อชดเชยความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากลูกค้าทั้งหมดไม่ได้

  1.3 ปัจจัยความเสี่ยงจากความสามารถในการรับเสี่ยงภัยในตลาดประกันภัยต่อลดลง

เหตุวินาศกรรมในสหรัฐอเมริกา ความเสียหายจากภัยธรรมชาติใหญ่ ๆ
หลายครั้งในต่างประเทศในหลายปีที่ผ่านมาทำให้บริษัทประกันภัยต่อในต่างประเทศมีผลการดำเนินงานที่ไม่ดี
นอกจากนี้ภาวะซบเซาของตลาดหุ้นทั่วโลก ทำให้รายได้จากการลงทุนของบริษัทประกันต่อลดลง
บริษัทประกันต่อในต่างประเทศประสบปัญหาขาดทุน
มีขาดทุนสะสมเพิ่มขึ้นทำให้ต้องเพิ่มเงินทุนให้เพียงพอที่จะดำเนินกิจการรับประกันภัยต่อไป
หลายบริษัทประสบปัญหาจนต้องปิดกิจการ บางบริษัทที่เหลืออยู่ก็ต้องเปลี่ยนนโยบาย
ลดจำนวนเงินที่จะรับประกันต่อ เลือกเฟ้นงานและกำหนดเงื่อนไขการรับประกันต่อที่เข้มงวดขึ้นอีก
ส่งผลให้ความสามารถรับเสี่ยงภัยในตลาดประกันต่อหดตัวลง บริษัทเองก็ได้รับผลกระทบบ้าง
เนื่องจากบริษัทมีการทำประกันต่อ ประมาณร้อยละ 24-25 ของเบี้ยประกันภัยรับทั้งสิ้น
อย่างไรก็ตามผลกระทบดังกล่าวมีไม่มากเพราะการทำประกันภัยต่อกับต่างประเทศมีประมาณร้อยละ
35-40 ของการทำประกันต่อ
บริษัทได้มีมาตรการแก้ไขโดยการรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับบริษัทประกันต่อต่างประเทศ
ควบคู่ไปกับการศึกษาลู่ทางการทำประกันต่อในรูปแบบอื่น ๆ
เพิ่มความเข้มงวดในการคัดเลือกภัยที่จะรับประกันภัยและการทำประกันต่อเพื่อให้การดำเนินงานของสัญญาประกันต่อมีผลตอบแทนดีตามสมควร

1.4 ปัจจัยความเสี่ยงจากการเพิ่มขึ้นของอัตราค่าสินไหมทดแทน

ในปี 2545 บริษัทมีเบี้ยประกันภัยรับจากการรับประกันภัยรถยนต์ และอัคคีภัยรวมประมาณ 873
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 80 ของเบี้ยประกันภัยรับรวม และมีอัตราค่าสินไหมทดแทนเท่ากับร้อยละ
53.74 ของเบี้ยประกันภัยที่ถือเป็นรายได้ เทียบกับร้อยละ 49.44 ในปี 2544
อัตราค่าสินไหมทดแทนรวมสูงขึ้น
ทั้งนี้เนื่องนโยบายของทางราชการที่ให้ลดพิกัดอัตราเบี้ยประกันภัยอัคคีภัย
การลดค่าเบี้ยประกันภัยรถยนต์ ตาม พ.ร.บ. ลง
แต่ไม่มีการลดจำนวนเงินความคุ้มครองตามกรมธรรม์ลง
ค่าเสียหายรถยนต์มีจำนวนเงินสูงขึ้นตามราคาค่าอะไหล่รถยนต์และค่าแรงที่เพิ่มขึ้น
เมื่อรายได้จากเบี้ยประกันภัยลดลง แต่จำนวนเงินค่าสินไหมทดแทนไม่ได้ลดลง
ทำให้อัตราค่าสินไหมทดแทนสูงขึ้น บริษัทตระหนักว่า
การขึ้นอัตราเบี้ยประกันภัยหรือการลดความคุ้มครองเป็นปัญหาทางการเมือง
ดังนั้นจึงกำหนดมาตรการในการคัดเลือกภัยที่จะรับประกันภัยอย่างเข้มงวดยิ่งขึ้น
ทำการวิเคราะห์ลูกค้าในแต่ละกลุ่มเพื่อคัดเลือกลูกค้า

  1.5 ปัจจัยความเสี่ยงจากการลงทุน

ในปี 2545 บริษัทมีสัดส่วนรายได้จากการลงทุนคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 27 ของรายได้รวม
ซึ่งปัจจุบันบริษัทมีนโยบายที่จะกระจายความเสี่ยงในการลงทุน (Diversification)
ในหลักทรัพย์หลายประเภทภายใต้ขอบเขตและข้อกำหนดของกรมการประกันภัย
ตามประกาศว่าด้วยการลงทุนของธุรกิจประกันภัย แห่ง พรบ. ประกันวินาศภัย พ.ศ. 2535
ซึ่งได้กำหนดชนิดของหลักทรัพย์ที่อนุญาตให้ลงทุน
รวมทั้งควบคุมสัดส่วนของการลงทุนในหลักทรัพย์ใดหลักทรัพย์หนึ่งไว้ด้วย อาทิเช่น
มีข้อกำหนดให้บริษัทสามารถลงทุนในหุ้นสามัญ หุ้นกู้ และหน่วยลงทุนต่อรายได้ไม่เกินร้อยละ 5
ของสินทรัพย์รวมของบริษัท ตั๋วสัญญาใช้เงินของบริษัทเงินทุนต่อรายได้ไม่เกินร้อยละ 10
ของสินทรัพย์รวมของบริษัท มีเงินฝากในธนาคารใดธนาคารหนึ่งได้ไม่เกินร้อยละ 20
ของสินทรัพย์รวมของบริษัท เป็นต้น ดังนั้น
โอกาสที่บริษัทจะสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมดจึงมีโอกาสเกิดขึ้นน้อย

แต่ทั้งนี้ ความเสี่ยงจากการลงทุนอาจจะมีขึ้นได้ด้วยสาเหตุจากปัจจัยภายนอก ได้แก่ สภาพเศรษฐกิจ
การเมือง การเงินการคลัง กฎหมายระหว่างประเทศ
ทั้งของประเทศไทยและประเทศอื่นทั่วโลกล้วนเป็นปัจจภัยภายนอกที่กระทบต่อราคาหลักทรัพย์
และเป็นความเสี่ยงที่บริษัทไม่สามารถควบคุมได้
บริษัทอาจมีความเสี่ยงจากการลดลงของมูลค่าของหลักทรัพย์ที่ได้ลงทุนไปไม่ว่าในรูปการปรับราคาเพื่อแสดงมูลค่ายุติธรรมของราคา
ตราสารหนี้อันเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยตามท้องตลาด
หรือการลดลงของมูลค่าหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ โดยในงบกำไรขาดทุนปี 2545
บริษัทมีผลขาดทุนที่เกิดขึ้นที่รับรู้จากการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าเงินลงทุนเท่ากับ 1.9 ล้านบาท
และมีกำไรที่ยังไม่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าเงินลงทุนเท่ากับ 18.6 ล้านบาท
ซึ่งบริษัทได้นำรายการดังกล่าวไปปรับจากส่วนของผู้ถือหุ้นแล้ว

บริษัทมีแนวทางหรือมาตรการรองรับความเสี่ยงภัย โดยมีการพิจารณาการลงทุนอย่างรอบคอบ
โดยมีนโยบายหลีกเลี่ยงการลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงประเภทหลักทรัพย์เก็งกำไร
และมุ่งเน้นการลงทุนในหลักทรัพย์ที่มีสภาพคล่องและมีตลาดรองรองรับ (Secondary Market)
โดยจัดมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่พิจารณาการลงทุนโดยเฉพาะ มีการติดตามข้อมูลข่าวสารในระดับมหภาค
ได้แก่ การเงินการคลัง สภาพเศรษฐกิจ และในระดับจุลภาค ได้แก่
การวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน ตลอดจนศักยภาพของอัตราการเจริญเติบโตของหลักทรัพย์
และมีการจัดทำแผนการลงทุน เพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องนำไปปฏิบัติ
โดยแผนดังกล่าวจะได้รับการปรับปรุงไปตามสถานการณ์และสภาพเศรษฐกิจในขณะนั้น

  1.6 ปัจจัยความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย

ตามที่สินทรัพย์ของบริษัทกว่าร้อยละ 73 ในปี 2545 ของบริษัท อยู่ในรูปของเงินสด
เงินฝากธนาคาร และเงินลงทุนที่อยู่ในรูปของพันธบัตร ตั๋วสัญญาใช้เงิน หน่วยลงทุน และหุ้นกู้
ซึ่งการลงทุนที่กล่าวข้างต้น
ถือเป็นการลงทุนที่มีความเสี่ยงในการลงทุนที่ต่ำและให้ผลตอบแทนในรูปของดอกเบี้ย
ดังนั้นการผันผวนของอัตราดอกเบี้ยเงินฝากของสถาบันการเงิน
จะส่งผลกระทบต่อรายได้จากการลงทุนของบริษัทโดยตรง
เพื่อเป็นการลดผลกระทบของการผันผวนของอัตราดอกเบี้ย
บริษัทจึงได้ปรับนโยบายการลงทุนให้เหมาะสมในแต่ละสถานการณ์
อาทิเช่นการลงทุนในตราสารการเงินที่ให้ผลตอบแทนที่มั่นคงในระยะยาว

1.7 ปัจจัยความเสี่ยงของความปลอดภัยของระบบข้อมูลสารสนเทศ

ข้อมูลและข้อมูลสถิติต่าง ๆ ในอดีตนับว่ามีความสำคัญต่อนโยบาย
แผนการตลาดและการดำเนินงานของธุรกิจประกันภัยของไทยเป็นอย่างมาก ทั้งนี้
หากมีเหตุการณ์ที่ทำให้ข้อมูลดังกล่าวสูญหาย
หรือข้อมูลลับของบริษัทตกไปอยู่ในครอบครองของคู่แข่งอาจเกิดผลเสียแก่บริษัท
ดังนั้นบริษัทจึงได้สร้างระบบป้องกันความปลอดภัยของข้อมูล
รวมถึงระบบสำรองข้อมูลเพื่อรองรับเหตุฉุกเฉินอันอาจจะเกิดขึ้น และมีการกำหนดมาตรการ
และระดับการเข้าถึงข้อมูล โดยกำหนดระดับการเข้าถึงข้อมูลของพนักงานในแต่ละระดับ

1.8 ปัจจัยความเสี่ยงจากการไม่สามารถลดสัดส่วนการลงทุนในบริษัทประกันภัยอื่น

ตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องการลงทุนประกอบธุรกิจอื่นของบริษัทประกันวินาศภัย
กำหนดว่าบริษัทประกันวินาศภัยหนึ่งซื้อหุ้นในบริษัทประกันวินาศภัยอื่นได้ไม่เกินกว่าร้อยละสิบของหุ้นที่ออกจำหน่าย
และเมื่อรวมกันทุกรายแล้วต้องไม่เกินร้อยละสิบของสินทรัพย์บริษัทเว้นแต่กรณีที่มีเหตุจำเป็นและได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนฯ
ผ่อนผันให้บริษัทซื้อหุ้นเกินกว่าจำนวนที่กำหนดได้ ทั้งนี้
บริษัทได้รับความเห็นชอบในหลักการจากนายทะเบียน
และนายทะเบียนให้จำหน่ายหุ้นทั้งหมดภายในเวลา 5 ปี นับแต่วันซื้อหุ้น

ดังนั้น ในกรณีการถือหุ้นของบริษัทในประกันภัยสากลในสัดส่วนร้อยละ 99.5 และ
ไทยพาณิชย์ประกันภัย ในสัดส่วนร้อยละ 65.4 เพื่อการควบรวมกิจการนั้น
บริษัทจะต้องลดสัดส่วนการลงทุนใน ประกันภัยสากล ภายในเดือน กรกฎาคม 2549 และ
ไทยพาณิชย์ประกันภัย ภายในเดือน ตุลาคม 2550
และหากบริษัทไม่สามารถดำเนินการตามที่ข้อกฎหมายกำหนด
บริษัทอาจถูกดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนดโทษได้ อย่างไรก็ตาม
ในการถือหุ้นของบริษัททั้งในประกันภัยสากล และในไทยพาณิชย์ประกันภัย
บริษัทจะดำเนินการควบรวมกิจการกับบริษัทประกันภัยทั้งสองแห่งในระยะเวลา 5 ปี ข้างหน้า