+-----------------------------------------------------------------------+
| 12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน                                        |
+-----------------------------------------------------------------------+

12.1 งบการเงินรวม

โดยที่ ปตท.ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2544
จากการแปลงสภาพการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
(การปิโตรเลียมฯ) ภายใต้พระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2542 โดย ปตท.รับโอนกิจการ
สิทธิ ความรับผิด หนี้ สินทรัพย์ และส่วนของทุนทั้งหมดจากการปิโตรเลียมฯ
ในราคาตามบัญชีจากงบดุลของการปิโตรเลียมฯ ณ วันที่ 30 กันยายน 2544 (ตรวจสอบแล้ว)
ดังนั้น ฐานะการเงินและผลการดำเนินงานที่นำเสนอ จึงประกอบด้วย
ผลการดำเนินงานจากงบการเงินสำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2546
ที่ผ่านการตรวจสอบจากสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แล้ว
โดยแสดงเปรียบเทียบกับผลการดำเนินงานจากงบการเงินสำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544
ซึ่งประกอบด้วยผลการดำเนินงานจากงบการเงินของการปิโตรเลียมฯ สำหรับงวด 9 เดือน (1
มกราคม 2544 – 30 กันยายน 2544) (ตรวจสอบแล้ว) และงบการเงินของ ปตท. สำหรับงวด
3 เดือน (1 ตุลาคม – 31 ธันวาคม 2544) (ตรวจสอบแล้ว) และงบการเงินสำหรับปี สิ้นสุดวันที่
31 ธันวาคม 2545 ของ ปตท. (ตรวจสอบแล้ว) และโดยที่ในไตรมาสที่ 1 ปี 2546
ปตท.สผ.ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ
ปตท.ได้เริ่มบันทึกรายการบัญชีเกี่ยวกับประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต
ปตท.จึงได้นำการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีดังกล่าวมาปรับปรุงย้อนหลังตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2545
เป็นต้นไป ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชีของประเทศไทยฉบับที่ 53
เรื่องประมาณการหนี้สิน หนี้สินที่อาจเกิดขึ้น และสินทรัพย์ที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในปี 2547
ส่วนงบการเงินสำหรับปี 2544 ที่นำมาเปรียบเทียบนั้น
มิได้นำการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมาปรับปรุงย้อนหลัง (Restate) เนื่องจาก ปตท.สผ.
มีข้อจำกัดในการประเมินมูลค่าภาระผูกพันในอดีต รวมทั้ง ปตท.
ได้พิจารณาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางบัญชีดังกล่าวต่อกำไรสะสมต้นปี 2545
แล้วเห็นว่าผลกระทบดังกล่าวไม่มีนัยสำคัญต่องบการเงิน ปตท. อย่างไรก็ตาม
ได้มีการจัดประเภทรายการใหม่ (Reclass) งบการเงินเพื่อให้สอดคล้องกับงบการเงินสำหรับปี
2545 และปี 2546 ทั้งนี้ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้งบการเงิน

  หน่วย : ล้านบาท

  --------------------------------- ------------- ------------- ------------
  งบดุล                              2544          2545          2546

                                    (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)   (ตรวจสอบ)

  สินทรัพย์                                                        

  สินทรัพย์หมุนเวียน                                                 

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด        52,598.55     33,657.52     56,442.96

  เงินลงทุนชั่วคราว                     1,381.20      1,147.15      6,343.94

  ลูกหนี้การค้าและตั๋วเงินรับ-กิจการอื่น, สุทธิ  27,994.92     37,587.96     31,889.22

  ลูกหนี้การค้า-กิจการที่เกี่ยวข้องกัน-สุทธิ     15,909.71     12,834.07     12,448.68

  ลูกหนี้อื่น                                                        
  เงินจ่ายล่วงหน้าและเงินให้กู้ยืมระยะสั้น                                 

  กิจการที่เกี่ยวข้องกัน-สุทธิ               447.19        583.92        1,299.84

  สินค้าคงเหลือ                        1,955.94      2,624.15      3,751.57

  พัสดุคงเหลือ – สุทธิ                   1,881.81      2,284.39      1,844.62

  สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น                   14,671.69     13,922.27     11,316.84

  รวมสินทรัพย์หมุนเวียน                  116,841.01    104,641.43    125,337.67
  --------------------------------- ------------- ------------- ------------

  หน่วย : ล้านบาท

+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| งบดุล (ต่อ)                      | 2544      | 2545      | 2546      |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
|                                | (ป        | (ป        | (ตรวจสอบ) |
|                                | รับปรุงใหม่) | รับปรุงใหม่) |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินลงทุนซึ่งบันทึกโดยวิธีส่วนได้เสีย     | 19,023.13 | 20,559.59 | 33,923.96 |
|                                |           |           |           |
| เงินลงทุนระยะยาวอื่น               | 530.33    | 832.63    | 1,008.14  |
|                                |           |           |           |
| เงินจ่ายล่วงหน้าและเ               | 1,017.32  | 2,151.11  | 4,096.10  |
| งินให้กู้ยืมระยะยาว-กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์-สุทธิ         | 1         | 1         | 1         |
|                                | 09,776.75 | 27,361.32 | 22,093.28 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| สินทรัพย์ไม่มีตัวตน                  | 3,829.49  | 5,712.62  | 4,881.09  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี             | 2,146.89  | 2,250.62  | 1,639.37  |
|                                |           |           |           |
| เงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซ            | 29,257.89 | 28,112.05 | 26,352.05 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น              | 4,803.63  | 7,499.24  | 5,273.71  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน             | 1         | 1         | 1         |
|                                | 70,385.43 | 94,479.18 | 99,267.70 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| รวมสินทรัพย์                      | 2         | 2         | 3         |
|                                | 87,226.44 | 99,120.61 | 24,605.37 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น             |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| หนี้สิน                           |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| หนี้สินหมุนเวียน                    |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินเบิก                         | 18.49     | 23.87     | 0.00      |
| เกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากธนาคาร |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เจ้าหนี้การค้า-กิจการอื่น             | 26,666.44 | 24,777.66 | 21,019.91 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เจ้าหนี้การค้า-กิจการที่เกี่ยวข้องกัน     | 4,537.44  | 8,246.17  | 10,011.81 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เจ้าหนี้อื่น-กิจการที่เกี่ยวข้องกัน        | 21.95     | 701.57    | 464.99    |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกู้ยืมระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายใน | 13,127.55 | 11,815.19 | 17,764.28 |
| 1 ปี                            |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกู้ยืมระยะสั้น                   | 6,210.36  | 0.00      | 0.00      |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ภาษีเงินได้ค้างจ่าย                 | 4,962.49  | 6,297.17  | 8,217.19  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินนำส่งคลังค้างจ่าย               | 5,111.68  | 0.00      | 0.00      |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินปันผลค้างจ่าย                  | 5,594.49  | 0.00      | 0.00      |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย                  | 7,569.30  | 8,076.38  | 6,845.75  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| หนี้สินหมุนเวียนอื่น                  | 4,716.95  | 4,246.06  | 5,351.53  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| รวมหนี้สินหมุนเวียน                 | 78,537.14 | 64.184.07 | 69,675.46 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินกู้ระยะยาว                    | 1         | 1         | 1         |
|                                | 24,770.56 | 20,119.79 | 07,460.87 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| สำรองผลขาดทุนที่เกินกว่าเงินลงทุน     | 2,170.14  | 1,238.46  | 0.00      |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี             | 7,509.29  | 8,327.29  | 9,173.59  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| ป                              | 0.00      | 3,633.20  | 3,910.32  |
| ระมาณการหนี้สินค่ารื้อถอนอุปกรณ์การผลิต |           |           |           |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| เงินมัดจำถังก๊าซ                   | 2,906.88  | 3,149.11  | 3,456.99  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น                | 1,213.51  | 1,670.63  | 1,998.96  |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน               | 1         | 1         | 1         |
|                                | 38,570.38 | 38,138.48 | 26,000.73 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+
| รวมหนี้สิน                        | 2         | 2         | 1         |
|                                | 17,107.52 | 02,322.55 | 95,676.19 |
+--------------------------------+-----------+-----------+-----------+

  หน่วย : ล้านบาท

  -------------------------------------- ------------- ------------- ------------
  งบดุล (ต่อ)                              2544          2545          2546

                                         (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)   (ตรวจสอบ)

  ส่วนของผู้ถือหุ้น                                                        

  ทุนจดทะเบียน                             28,500.00     28,500.00     28,500.00

  ทุนที่ออกและชำระเต็มมูลค่าแล้ว                27,972.46     27,972.46     27,972.46

  ส่วนเกินมูลค่าหุ้น                           17,992.83     17,992.83     17,992.83

  กำไร(ขาดทุน)ที่ยังไม่เกิดขึ้นในหลักทรัพย์เผื่อขาย   (91.20)       209.60        550.40

  ผลต่างจากการแปลงค่างบการเงิน              (189.17)      (403.35)      (721.54)

  กำไรสะสม                                                           

  จัดสรรแล้ว                                                           

  สำรองตามกฎหมาย                         2,850.00      2,850.00      2,850.00

  สำรองเพื่อกองทุนวินาศภัย                    662.60        723.87        776.99

  ยังไม่ได้จัดสรร                            8,777.41      31,513.07     62,888.77

  รวมส่วนของผู้ถือหุ้นบริษัทฯ                    57,974.93     80,858.48     112,309.91

  ส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย                      12,143.99     15,939.58     16,619.27

  รวมส่วนของผู้ถือหุ้น                         70,118.92     96,798.06     128,929.18

  รวมหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น                  287,226.44    299,120.61    324,605.37
  -------------------------------------- ------------- ------------- ------------

หน่วย : ล้านบาท

  ----------------------------------- ------------- ------------- ------------
  งบกำไรขาดทุน                         2544          2545          

                                      (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)   2546
                                                                  (ตรวจสอบ)

  รายได้                                                           

  รายได้จากการขาย                      377,901.84    399,752.22    494,008.98

  ต้นทุนขาย                             325,891.24    344,957.01    429,925.51

  กำไรขั้นต้น                            52,010.60     54,795.21     64,083.47

  ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร             14,469.05     14,427.00     13,772.95

  ค่าใช้จ่ายในการสำรวจ                   232.96        150.03        2,311.75

  กำไรจากการขาย                       37,308.59     40,218.18     47,998.77

  รายได้อื่น                             8,473.72      6,898.03      6,437.79

  ค่าตอบแทนกรรมการ                     10.65         28.94         48.40

  กำไรจากการดำเนินงาน                  45,771.66     47,087.27     54,388.16

  ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย   (2,399.25)    2,162.76      12,296.40

  กำไรก่อนดอกเบี้ยจ่ายและภาษีเงินได้         43,372.41     49,250.03     66,684.56

  ดอกเบี้ยจ่าย                           10,626.00     9.623.45      8,070.04

  ภาษีเงินได้                            6,929.01      10,445.28     14,413.93

  กำไรหลังหักภาษีเงินได้                   25,817.40     29,181.30     44,200.59

  กำไรสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย        (4,252.75)    (4,696.22)    (4,799.61)

  กำไรสุทธิ                             21,564.65     24,485.08     39,400.98
  ----------------------------------- ------------- ------------- ------------

หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------------------ ------------- ------------- -------------
  งบกระแสเงินสด                               2544          2545          

                                             (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)   2546
                                                                         (ตรวจสอบ)

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน                                            

  กำไรสุทธิ                                    21,564.65     24,485.08     39,400.98

  รายการปรับปรุงกระทบยอดกำไรสุทธิ                                            

  เป็นเงินสดรับ (จ่าย) จากกิจกรรมดำเนินงาน:                                    

  ค่าเสื่อมราคา ค่าเสื่อมสิ้น และค่าตัดจำหน่าย          8,793.40      11,610.81     11,259.26

  ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์                  1,311.83      60.52         82.01

  ขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์                    9.09          63.74         5.10

  กำไรจากการจำหน่ายเงินลงทุน                    0.00          (147.98)      (166.18)

  โอนที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์เป็นค่าใช้จ่าย            26.73         (14.34)       (40.58)

  สำรองสินทรัพย์/พัสดุสิ้นเปลืองเสื่อมสภาพ             9.37          0.00          6.56

  ส่วนแบ่ง(กำไร)ขาดทุนจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย   2,399.25      (2,162.77)    (12,942.03)

  ส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อยในกำไรสุทธิ                 4,252.75      4,696.22      4,374.33

  กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน                        (1,865.81)    (562.23)      (2,181.16)

  หนี้สงสัยจะสูญ                                 596.17        570.88        111.91

  ค่าใช้จ่ายในการสำรวจตัดจำหน่าย                  125.47        33.78         2,031.99

  ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้ตัดจำหน่าย                 16.68         10.14         9.58

  ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ตัดจำหน่าย                       1.11          1.11          1.11

  ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี                         1,473.24      1,192.26      1,539.81

  ดอกเบี้ยจากสัญญาเช่าการเงินตัดจำหน่าย             25.07         35.73         15.01

  รายได้ค่าใช้ฐานวางระบบท่อตัดบัญชี                 0.00          (10.35)       0.00

  เงินปันผลรับ                                  (30.43)       (37.70)       (36.72)

  รายได้รับจากการบริจาค                         0.00          (8.39)        0.00

  การเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์และหนี้สินดำเนินงาน        (12,695.22)   (9,781.68)    9,608.33

  เงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน              26,013.35     30,034.83     53,079.31

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน                                                

  เงินสดรับจากการขายที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์         4.91          9.35          16.72

  เงินจ่ายสำหรับที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์              (9,589.39)    (13,662.93)   (19,801.69)

  เงินจ่ายสำหรับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน                   (332.67)      (331.39)      (251.36)

  เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน           0.00          (1,609.79)    (135.10)

  เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน            0.00          0.00          (653.58)

  เงินจ่ายสำหรับเงินลงทุนในบริษัทย่อย                0.00          (1,543.43)    (664.30)

  เงินจ่ายสำหรับเงินลงทุนในกิจการร่วมค้า             0.00          0.00          0.00

  เงินจ่ายสำหรับเงินลงทุนในบริษัทร่วม                (17,099.45)   (1,459.47)    (1,739.57)

  เงินสดรับจากการขายเงินลงทุนระยะยาว             0.00          0.00          158.21

  รับคืนเงินให้กู้ยืมระยะยาวจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน      0.00          0.00          45.00

  รับคืนเงินให้กู้ยืมระยะสั้นจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน       0.00          0.00          7.50

  รับคืนเงินลงทุนในบริษัทอื่น                        28.19         18.13         3.60

  เงินลงทุนชั่วคราว (เพิ่มขึ้น) ลดลง                 (318.43)      384.70        (5,198.31)

  เงินปันผลรับ                                  618.43        1,125.32      1,174.99

  เงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมลงทุน                   (26,688.41)   (17,069.51)   (27,037.89)
  ------------------------------------------ ------------- ------------- -------------

หน่วย : ล้านบาท

  ---------------------------------------- ------------- ------------- ------------
  งบกระแสเงินสด (ต่อ)                        2544          2545          

                                           (ปรับปรุงใหม่)   (ปรับปรุงใหม่)   2546
                                                                       (ตรวจสอบ)

  กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน                                           

  เงินสดรับจากการออกหุ้นสามัญ                   7,972.46      0.00          44.18

  เงินสดรับจากการออกหุ้นบุริมสิทธิ์                 0.00          0.00          0.51

  เงินสดรับจากการกู้ยืมระยะยาว                  0.00          12,092.66     0.00

  เงินสดรับจากการออกหุ้นกู้                      0.00          0.00          17,500.00

  เงินสดรับจากส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญ               17,992.83     0.00          0.00

  เงินสดรับจากการออกพันธบัตร                   19,000.00     0.00          0.00

  เงินสดรับจากเงินกู้ยืมระยะสั้น                   9,181.63      0.00          0.00

  เงินสดรับจากการออกตั๋วเงินจ่าย                 1,700.00      1,900.00      220.00

  จ่ายคืนเงินกู้ยืมระยะยาว                       (15,808.62)   (23,058.16)   (4,560.45)

  จ่ายคืนพันธบัตร                              (3,315.00)    (6,000.00)    (5,919.48)

  จ่ายคืนเงินกู้ยืมระยะสั้น                        (2,741.59)    (6,163.12)    0.00

  จ่ายคืนตั๋วเงินจ่าย                            (1,700.00)    (1,900.00)    (220.00)

  เงินจ่ายค่างวดตามสัญญาเช่าการเงิน              (69.93)       (135.93)      (102.31)

  เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารเพิ่มขึ้น (ลดลง)           (347.89)      1.14          (19.41)

  เงินปันผลจ่าย                               (763.08)      (8,519.49)    (9,589.71)

  ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นทุนและหุ้นกู้                0.00          0.00          0.00

  เงินสดสุทธิได้มา(ใช้ไป)ในกิจกรรมจัดหาเงิน        31,100.81     (31,782.90)   (2,646.67)

  ผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนในเงินสดและรายการ   (167.47)      (115.81)      (264.97)
  เทียบเท่าเงินสด                                                         

  ผลต่างจากการแปลงค่างบการเงิน                (77.55)       (214.05)      (295.88)

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น (ลดลง)   30,180.73     (19,147.44)   22,833.90
  สุทธิ                                                                  

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดต้นงวด          22,417.82     52,804.96     33,609.06

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดปลายงวด        52,598.55     33,657.52     56,442.96

                                                                       

  ข้อมูลกระแสเงินสดเปิดเผยเพิ่มเติม                                           

  เงินสดจ่ายระหว่างปี                                                      

  ดอกเบี้ยจ่าย                                10,269.27     9,912.12      8,106.95

  ภาษีเงินได้                                 3,871.64      7,257.42      10,237.32
  ---------------------------------------- ------------- ------------- ------------

  ----------------------------------- --------- ------------- ----------- -----------
                                                งบการเงินรวม               

  อัตราส่วนทางการเงิน                    หน่วย      2544          2545        

                                                (ปรับปรุงใหม่)               2546

  อัตราส่วนสภาพคล่อง                                                         

  อัตราส่วนสภาพคล่อง                     เท่า       1.49          1.63        1.80

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว               เท่า       1.25          1.33        1.54

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า             เท่า       7.75          8.12        9.95

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย                   วัน        46.45         44.35       36.16

  อัตราส่วนหมุนเวียนสินค้าคงเหลือ            เท่า       114.16        150.63      134.86

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย                 วัน        3.15          2.39        2.67

  อัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้                 เท่า       11.44         10.74       13.42

  ระยะเวลาชำระหนี้                      วัน        31.48         33.51       26.82

  Cash Cycle                          วัน        18.12         13.22       12.01

  อัตราส่วนแสดงความสามารถในการหากำไร                                        

  อัตราส่วนกำไรขั้นต้น                     %         13.76%        13.71%      12.97%

  อัตราส่วนกำไรสุทธิ                      %         5.58%         5.99%       7.68%

  อัตราส่วนผลตอบแทนผู้ถือหุ้น                %         43.04%        29.34%      34.91%

  อัตราส่วนแสดงประสิทธิภาพในการดำเนินงาน                                       

  อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์            %         8.34%         8.35%       12.63%

  อัตราส่วนผลตอบแทนจากสินทรัพย์ถาวร        %         27.35%        30.05%      40.87%

  อัตราการหมุนของสินทรัพย์                 เท่า       1.49          1.39        1.64

  อัตราส่วนวิเคราะห์นโยบายทางการเงิน                                           

  อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น            เท่า       3.10          2.09        1.52

  อัตราส่วนความสามารถในการชำระดอกเบี้ย    เท่า       4.10          5.21        9.36

  อัตราส่วนความสามารถชำระภาระผูกพัน (Cash เท่า       0.46          0.50        1.20
  Basis)                                                                  

  อัตราส่วนการจ่ายเงินปันผล                %         32.43%        32.56%      28.40%
  ----------------------------------- --------- ------------- ----------- -----------

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ในการอ่านคำอธิบายและการวิเคราะห์ของฝ่ายจัดการ นักลงทุนควรศึกษาเอกสารประกอบ ซึ่งได้แก่
งบการเงินรวม ข้อมูลทางการเงินที่มีการปรับปรุง ตัวเลขการดำเนินงานโดยสรุปทั้งในอดีต
และที่มีการปรับปรุง ควบคู่ไปกับหมายเหตุประกอบงบการเงินและข้อมูลที่นำเสนอไว้ในเอกสารนี้
ทั้งนี้ งบการเงินรวมนี้ถูกจัดทำขึ้นภายใต้มาตรฐานบัญชีไทย และจากการที่ ปตท.
จัดตั้งขึ้นโดยรับโอนกิจการของการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
ซึ่งมีสถานภาพเป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเฉพาะ ดังนั้น งบการเงิน
ตัวเลขผลประกอบการ และการวิเคราะห์ที่แสดงในเอกสารฉบับนี้ จะเป็นการอ้างอิงถึง
งบการเงินของ ปตท. ในช่วงที่มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเฉพาะดังกล่าว

12.2.1 การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานของ ปตท. และบริษัทย่อย” สำหรับปี 2546 เปรียบเทียบปี 2545

 ในช่วงปลายปี 2546 บริษัท ไทยโอเลฟินส์ จำกัด (มหาชน) (TOC) ได้เสนอขายหุ้นเพิ่มทุนต่อประชาชนและ นักลงทุนทั่วไป รวมถึงได้นำหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ส่งผลให้สัดส่วนการถือหุ้นของ ปตท.ใน TOC ลดลงจากร้อยละ 63.03 เหลือ 44.92 ดังนั้น ปตท.จึงได้เปลี่ยนสถานะของ TOC จากบริษัทย่อยมาเป็นบริษัทร่วม และ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 ปตท.มิได้นำ TOC มาจัดทำงบการเงินรวม อย่างไรก็ตาม ผลการดำเนินงานของ TOC สำหรับงวด 10 เดือน สิ้นสุดวันที่ 31 ตุลาคม 2546 ได้นำมาเสนอรวม (Consolidate) อยู่ในงบกำไรขาดทุนรวมสำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2546 นอกจากนี้ ปตท. ยังได้มีการนำบริษัท รีเทล บิซิเนส อัลไลแอนซ์ จำกัด (ชื่อเดิมคือ บริษัท ตลิ่งชัน แมนเนจเม้นท์ แอนด์ เซอร์วิส จำกัด) ซึ่งเป็นบริษัทย่อย และบริษัท ผลิตไฟฟ้าและน้ำเย็น จำกัด ซึ่งเป็นกิจการร่วมค้า มาจัดทำงบการเงินรวมปี 2546 ด้วย

 รายได้จากการขาย 

ในปี 2546 ปตท. และบริษัทย่อยจึงมีรายได้จากการขายจำนวน 494,009 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี
2545 จำนวน 94,257 ล้านบาท หรือคิดเป็น 23.6%
โดยสาเหตุหลักเกิดจากการเพิ่มขึ้นของปริมาณขายก๊าซธรรมชาติ
โดยเฉพาะส่วนที่ขายให้กับผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก (SPP) และผู้ผลิตไฟฟ้าอิสระ
(IPP)และการเพิ่มขึ้นของปริมาณขายผลิตภัณฑ์น้ำมัน และผลิตภัณฑ์โรงแยกก๊าซฯ
รวมถึงราคาขายที่ปรับตัวสูงขึ้น นอกจากนี้ บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด
(มหาชน) (ปตท.สผ.) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ ปตท. ก็มีรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น 4,297
ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 16.0% ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการขายก๊าซธรรมชาติของโครงการไพลิน
โครงการเยตากุน และการขายคอนเดนเสทของโครงการไพลิน ประกอบกับ
รายได้จากการขายของบริษัท ไทยโอเลฟินส์ จำกัด (มหาชน) (TOC)ซึ่งผลการดำเนินงานของ
TOC สำหรับงวด 10 เดือน สิ้นสุด 31 ตุลาคม 2546 ได้รวมอยู่ในงบการเงินรวมสำหรับปีของ
ปตท. ได้เพิ่มขึ้น 1,626 ล้านบาท หรือคิดเป็น 12.3% เนื่องจาก
ราคาขายและปริมาณขายผลิตภัณฑ์โอเลฟินส์เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน

ค่าใช้จ่าย 

ต้นทุนขาย :

ต้นทุนขายปี 2546 เพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน 84,969 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 24.6%
เนื่องจากมาจากราคาและปริมาณซื้อผลิตภัณฑ์น้ำมันและก๊าซฯ ที่เพิ่มขึ้น

ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร :

สำหรับปี 2546 มีจำนวนลดลงจากปี 2545 จำนวน 654 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 4.5
เนื่องมาจากในปี 2546 ปตท. ได้รวมค่าใช้จ่ายของ TOC สำหรับงวด 10 เดือน
เข้ามาในงบการเงินรวมของ ปตท. ในขณะที่ปี 2545 ปตท. ได้รวมค่าใช้จ่ายของ TOC
สำหรับงวด 12 เดือน นอกจากนี้ ปตท.สผ. ยังมีค่าใช้จ่ายลดลง จากการที่ปี 2546 ปตท.สผ.
ไม่ต้องจ่ายค่าพัฒนาตลาดเช่นปี 2545

ค่าใช้จ่ายในการสำรวจ :

สำหรับปี 2546 มีจำนวนเพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน 2,162 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 144.1
เนื่องจาก ในปี 2546 มีการตัดจำหน่ายหลุมก๊าซฯ แห้งในประเทศเวียดนาม

กำไรสุทธิ

ในปี 2546 ปตท.และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิจำนวน 39,401 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน
14,916 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 60.9% ทั้งนี้มีสาเหตุหลักเนื่องมาจาก

- ปริมาณขายและราคาขายผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มสูงขึ้นดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น

- ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสียเพิ่มขึ้น 10,134 ล้านบาท
อันเนื่องมาจากผลประกอบการของบริษัท
ในเครือกลุ่มธุรกิจการกลั่นและปิโตรเคมีที่ดีขึ้น
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
และค่าการกลั่นที่ดีขึ้น รวมทั้ง มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

- กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเพิ่มขึ้น 785 ล้านบาท

- ภาระดอกเบี้ยจ่ายที่ลดลงจำนวน 1,553 ล้านบาท

ส่งผลให้ในปี 2546 ปตท.และบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิต่อหุ้นจำนวน 14.09 บาท เพิ่มขึ้น 60.9%
จากปี 2545 ซึ่งมีกำไรสุทธิ 8.75 บาทต่อหุ้น

12.2.2 การวิเคราะห์ผลดำเนินงานแยกตามกลุ่มธุรกิจ

กำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายแยกตามกลุ่มธุรกิจ (EBITDA) 

หน่วย: ล้านบาท

+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษีและ                  | ส     |       |        |
|                                           | ำหรับปี |       |        |
| กำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา            | สิ้น    |       |        |
| และค่าตัดจำหน่าย                             | สุดวันที่ |       |        |
|                                           | 31    |       |        |
|                                           | ธ     |       |        |
|                                           | ันวาคม |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
|                                           | 2544  | 2545  | 2546   |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ                         |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| การจัดหา ขนส่งและจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ         |       |       |        |
| รวมถึงธุรกิจแยกก๊าซธรรมชาติ                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการขาย                            | 13    | 13    | 1      |
|                                           | 1,157 | 8,109 | 58,794 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ต้นทุนขาย                                   | 10    | 11    | 1      |
|                                           | 3,806 | 1,443 | 27,295 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรขั้นต้น                                  | 2     | 2     | 31,499 |
|                                           | 7,351 | 6,666 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                   | 2,815 | 2,680 | 2,375  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการดำเนินงานอื่น                     | -     | 128   | 58     |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา         | 2     | 2     | 29,182 |
| และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA)                    | 4,536 | 4,114 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย                  | 3,730 | 3,946 | 3,918  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี (EBIT)           | 2     | 2     | 25,264 |
|                                           | 0,806 | 0,168 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| การสำรวจและผลิตปิโตรเลียม (ปตท. สผ.)         |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการขาย                            | 2     | 2     | 31,106 |
|                                           | 4,982 | 6,809 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ต้นทุนขาย                                   | 2,479 | 2,774 | 2,390  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรขั้นต้น                                  | 2     | 2     | 28,716 |
|                                           | 2,503 | 4,035 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                   | 1,101 | 1,709 | 1,450  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการสำรวจ                         | 233   | 150   | 2,312  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการดำเนินงานอื่น                     | 26    | 35    | 43     |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา         | 2     | 2     | 24,997 |
| และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA)                    | 1,195 | 2,211 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย                  | 3,342 | 4,776 | 5,440  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี (EBIT)           | 1     | 1     | 19,557 |
|                                           | 7,853 | 7,435 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวม                                       | 3     | 3     | 44,821 |
| กำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษีของกลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ | 8,659 | 7,603 |        |
| (EBIT)                                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กลุ่มธุรกิจน้ำมัน                               |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| การจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม                 |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการขาย                            | 12    | 12    | 1      |
|                                           | 2,657 | 6,173 | 55,139 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ต้นทุนขาย                                   | 11    | 11    | 1      |
|                                           | 6,667 | 7,428 | 47,593 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรขั้นต้น                                  | 5,990 | 8,745 | 7,546  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                   | 4,130 | 4,608 | 5,236  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการดำเนินงานอื่น                     | 890   | 1,025 | 1,041  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา         | 2,750 | 5,162 | 3,351  |
| และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA)                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย                  | 1,695 | 1,784 | 1,772  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี (EBIT)           | 1,055 | 3,378 | 1,579  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| การค้าสากลผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม (Oil Trading)     |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการขาย                            | 13    | 14    | 1      |
|                                           | 6,997 | 2,405 | 91,392 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ต้นทุนขาย                                   | 13    | 14    | 1      |
|                                           | 4,021 | 0,620 | 88,719 |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรขั้นต้น                                  | 2,976 | 1,785 | 2,673  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                   | 320   | 930   | 1,231  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการดำเนินงานอื่น                     | 333   | 352   | 786    |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา         | 2,989 | 1,207 | 2,228  |
| และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA)                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย                  | 21    | 67    | 54     |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี (EBIT)           | 2,968 | 1,140 | 2,174  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษีของกลุ่มธุรกิจน้ำมัน    | 4,023 | 4,518 | 3,753  |
| (EBIT)                                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+

+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษีและ                  | ส     |       |        |
|                                           | ำหรับปี |       |        |
| กำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา            | สิ้น    |       |        |
| และค่าตัดจำหน่าย                             | สุดวันที่ |       |        |
|                                           | 31    |       |        |
|                                           | ธ     |       |        |
|                                           | ันวาคม |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
|                                           | 2544  | 2545  | 2546   |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กลุ่มธุรกิจปิโตรเคมี                            |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการขาย                            | -     | 1     | 14,868 |
|                                           |       | 3,242 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ต้นทุนขาย                                   | -     | 1     | 11,747 |
|                                           |       | 0,918 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| กำไรขั้นต้น                                  | -     | 2,324 | 3,121  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร                   | -     | 374   | 383    |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รายได้จากการดำเนินงานอื่น                     | -     | 15    | 7      |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา         | -     | 1,965 | 2,745  |
| และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA)                    |       |       |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย                  | -     | 918   | 758    |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี (EBIT)           | -     | 1,047 | 1,987  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษีก่อนหักรายก         | 4     | 4     | 50,561 |
| ารที่ยังไม่ได้จัดสรรและรายการระหว่างบริษัท/กลุ่มธุรกิจ | 2,682 | 3,168 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| หัก รายการระหว่างบริษัท/กลุ่มธุรกิจ               | (31)  | (45)  | (136)  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| หัก รายการที่ยังไม่ได้จัดสรร                     | (317) | (560) | (161)  |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+
| รวมกำไรก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี                  | 4     | 4     | 50,264 |
|                                           | 2,334 | 2,563 |        |
+-------------------------------------------+-------+-------+--------+

กลุ่มธุรกิจน้ำมัน

รายได้จากการขายในปี 2546 เพิ่มขึ้น 77,610 ล้านบาทหรือคิดเป็น 28.9%
โดยส่วนใหญ่เป็นผลมาจากปริมาณขายทั้งในส่วนของการขายน้ำมันในประเทศและการค้าสากลที่เพิ่มสูงขึ้น
โดยการขายน้ำมันในประเทศของ ปตท. และของบริษัทย่อย เพิ่มขึ้น 1,477 ล้านลิตรจาก 13,221
ล้านลิตร ในปี 2545 เป็น 14,698 ล้านลิตร ในปี 2546 หรือเพิ่มขึ้น 11.2%
โดยส่วนใหญ่มาจากปริมาณขายน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว น้ำมันเตา น้ำมันเบนซิน
และก๊าซปิโตรเลียมเหลว สำหรับการค้าสากล (Trading)
ส่วนใหญ่มาจากการขายน้ำมันดิบให้กับบริษัทไทยออยล์ จำกัด และขายคอนเดนเสทให้กับบริษัท
อะโรเมติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) โดยมีปริมาณเพิ่มขึ้น 3,421 ล้านลิตรจาก 20,138
ล้านลิตร ในปี 2545 เป็น 23,559 ล้านลิตร ในปี 2546 หรือเพิ่มขึ้น 17.0% นอกจากนี้
ยังเป็นผลมาจากราคาขายน้ำมันเฉลี่ยในปีนี้ ที่สูงขึ้นกว่าปีที่แล้ว

กำไรขั้นต้นของธุรกิจจัดจำหน่าย (Marketing) ลดลงแม้ปริมาณขายจะเพิ่มขึ้นก็ตาม
ทั้งนี้มีสาเหตุหลักเนื่องมาจากในปี 2546 มี Stock Gain น้อยกว่าปี 2545 จำนวน 1,025
ล้านบาท อย่างไรก็ตาม กำไรขั้นต้นในส่วนของธุรกิจค้าสากล (Trading) มีจำนวนเพิ่มขึ้นจำนวน
629 ล้านบาท ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจาก ยอดขายน้ำมันดิบ คอนเดนเสท
และผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีที่เพิ่มขึ้น รวมทั้งราคาขายที่เพิ่มขึ้น

EBITDA ลดลงจากปีก่อน 789 ล้านบาทหรือลดลง 12.4% ทั้งนี้สาเหตุหลักเนื่องจาก Stock Gain
ที่ลดน้อยลง

EBIT ในปี 2546 ลดลงจากปี 2545 จำนวน 765 ล้านบาทหรือลดลง 16.9%
เนื่องจากการลดลงในส่วนของ EBITDA
ในขณะที่ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดจ่ายมีจำนวนลดลงเล็กน้อย

กลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ

รายได้จากการขายในปี 2546 เพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน 20,686 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 15.0%
เนื่องจาก

- ปริมาณการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ
(ไม่รวมก๊าซโซลีนธรรมชาติที่ได้จากหน่วยควบคุมจุดกลั่นตัวของก๊าซธรรมชาติ) เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจำนวน
160 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน (mmcfd) จาก 2,475 mmcfd ในปี 2545 เป็น 2,635 mmcfd ในปี
2546 (ที่ค่าความร้อน 1,000 บีทียูต่อ 1 ลูกบาศก์ฟุต) หรือเพิ่มขึ้น 6.5%
อันเนื่องมาจากความต้องการการใช้ก๊าซฯ ที่เพิ่มสูงขึ้นทั้งในส่วนของการใช้ก๊าซฯ เพื่อการผลิตไฟฟ้า
การใช้ก๊าซฯ ของลูกค้ากลุ่มอุตสาหกรรม รวมถึงโรงแยกก๊าซฯ

- ปริมาณการขายผลิตภัณฑ์รวมของโรงแยกก๊าซ ซึ่งประกอบด้วยก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG)
ก๊าซอีเทน ก๊าซโพรเพนและก๊าซโซลีนธรรมชาติเพิ่มขึ้นจาก 2,558,381 ตันในปี 2545 เป็น
2,693,270 ในปี 2546 (ไม่รวมการขาย LPG ที่ ปตท.ซื้อมาจากผู้ผลิตปิโตรเคมีประมาณ
202,660 ตันเพื่อนำมาขายต่อ) โดยปริมาณการขาย LPG
ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์หลักที่สำคัญของโรงแยกก๊าซเพิ่มขึ้นจาก 1,475,410 ตัน ในปี 2545 เป็น
1,535,747 ตัน ในปี 2546 ในขณะที่ราคา LPG (Contract Price - CP) เฉลี่ยในปีนี้เพิ่มขึ้น
50 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตัน จากราคาเฉลี่ย 243 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตันในปี 2545 เป็น 293
เหรียญสหรัฐฯ ต่อตันในปี 2546 สำหรับปริมาณขายก๊าซอีเทนเพิ่มขึ้นจาก 491,413 ตันในปี 2545
เป็น 532,671 ตัน ในปี 2546 และโพรเพนเพิ่มขึ้นจาก 177,887 ตันในปี 2545 เป็น 206,383
ตันปีนี้ โดยราคา Ethylene ในตลาดจรของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพิ่มขึ้นจาก 426
เหรียญสหรัฐฯ ต่อตันเป็น 522 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตัน ในขณะที่ราคา Propylene เพิ่มขึ้นจาก 473
เหรียญสหรัฐฯ ต่อตันเป็น 572 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตัน

EBITDA ของธุรกิจก๊าซฯ ในปีนี้เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 5,068 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 21.0%
เนื่องมาจากปริมาณการจำหน่ายก๊าซฯ และผลิตภัณฑ์โรงแยกก๊าซฯ ที่เพิ่มขึ้น
รวมถึงราคาผลิตภัณฑ์ก๊าซฯ ทุกชนิดที่มีราคาสูงขึ้นตามที่ได้กล่าวแล้ว
ข้างต้น

EBIT เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 5,096 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 25.3% เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของ EBITDA
ดังกล่าวมาแล้วข้างต้น โดยค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดจ่ายเพิ่มขึ้นเล็กน้อย

บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) (ปตท.สผ.)

ในปี 2546 ปตท.สผ. ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ ปตท. มีรายได้จากการขายเพิ่มขึ้น 4,297
ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 16.0% เนื่องมาจากราคาขายผลิตภัณฑ์เฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นจาก 18.59
เหรียญสหรัฐฯ ต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบในปี 2545 เป็น 20.62 เหรียญสหรัฐฯ
ต่อบาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบในปี 2546 รวมถึงปริมาณการขายที่เพิ่มขึ้นจาก 101,736
บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวันในปี 2545 เป็น 107,299 บาร์เรลเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวันในปี
2546 ทั้งนี้ ปริมาณขายที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการขายก๊าซธรรมชาติของโครงการไพลิน
โครงการเยตากุน และการขายคอนเดนเสทของโครงการไพลิน

EBITDA ในปีนี้เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 2,787 ล้านบาทหรือ 12.5% เนื่องมาจากราคาขายของผลิตภัณฑ์
และปริมาณขายที่เพิ่มขึ้นดังกล่าวข้างต้น

EBIT ในปีนี้เพิ่มขึ้น 2,122 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 12.2%
ในขณะที่ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดจ่ายก็เพิ่มขึ้น 665 ล้านบาท
จากค่าเสื่อมราคาที่เพิ่มขึ้นตามปริมาณการผลิตที่เพิ่มขึ้น
และการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์พร้อมใช้งานเพื่อการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม

บริษัท ไทยโอเลฟินส์ จำกัด (TOC)

ในช่วงปลายปี 2546 ปตท.ได้เปลี่ยนสถานะของ TOC จากบริษัทย่อยมาเป็นบริษัทร่วม
โดยผลการดำเนินงานของ TOC ที่รวมอยู่ในงบกำไรขาดทุนรวมสำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม
2546 ของ ปตท. เป็นผลการดำเนินงานสำหรับงวด 10 เดือน สิ้นสุดวันที่ 31 ตุลาคม 2546
สำหรับงวด 2 เดือนที่เหลือ รวมอยู่ในบัญชีส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย

TOC มีรายได้จากการขายในปี 2546 (ระยะเวลา 10 เดือน) เพิ่มขึ้นจากปี 2545
(ระยะเวลาเต็มปี) จำนวน 1,626 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 12.3%
เนื่องจากราคาขายและปริมาณขายผลิตภัณฑ์โอเลฟินส์ที่เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน

EBITDA ในปีนี้เพิ่มขึ้น 780 ล้านบาท หรือ 39.7%
เนื่องจากรายได้ที่เพิ่มขึ้นมากกว่าต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร

EBIT ในปีนี้เพิ่มขึ้น 940 ล้านบาท หรือ 89.7% เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของ EBITDA
ดังกล่าวมาแล้วข้างต้น รวมทั้ง
ค่าเสื่อมราคาและค่าใช้จ่ายตัดจ่ายที่ลดลง 160 ล้านบาท

12.2.3 การวิเคราะห์ฐานะการเงิน ของ ปตท. และบริษัทย่อย ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2546
เปรียบเทียบกับวันที่ 31 ธันวาคม 2545 และฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545
เปรียบเทียบกับวันที่ 31 ธันวาคม 2544

ในปี 2546 ปตท.ได้เปลี่ยนสถานะของ TOC จากบริษัทย่อย มาเป็นบริษัทร่วม ดังนั้น ณ วันที่ 31
ธันวาคม 2546
งบดุลของ ปตท.และบริษัทย่อย จึงมิได้นำ TOC มาจัดทำงบการเงินรวม นอกจากนี้ ปตท.
ยังได้มีการนำบริษัท รีเทล บิซิเนส
อัลไลแอนซ์ จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อย และบริษัท ผลิตไฟฟ้าและน้ำเย็น จำกัด ซึ่งเป็นกิจการร่วมค้า
มาจัดทำงบการเงินรวมปี 2546

สินทรัพย์ 

ในปี 2546 สินทรัพย์มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 324,605 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน 25,485
ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 8.5% เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด,
เงินลงทุนชั่วคราว, ลูกหนี้อื่น เงินจ่ายล่วงหน้าและเงินให้กู้ยืมระยะสั้น -
กิจการที่เกี่ยวข้องกันสุทธิ, สินค้าคงเหลือ, เงินลงทุนซึ่งบันทึกโดยวิธีส่วนได้เสีย,
เงินลงทุนระยะยาวอื่น, เงินจ่ายล่วงหน้าและเงินให้กู้ยืมระยะยาว – กิจการที่เกี่ยวข้องกันสุทธิ
ส่วนสินทรัพย์หลักที่ลดลงได้แก่ พัสดุคงเหลือ, ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ – สุทธิ,
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน, ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี, เงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซฯ
และสินทรัพย์หมุนเวียนและไม่หมุนเวียนอื่น

หนี้สิน

หนี้สินรวมทั้งสิ้น 195,676 ล้านบาท ลดลงจากปี 2545 เป็นจำนวน 6,646 ล้านบาท หรือลดลง
3.3% สาเหตุหลักมาจากบริษัทฯ ได้มีการชำระคืนเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาวตามกำหนด
การปรับลดยอดเงินกู้ของ TOC จำนวน 11,843 ล้านบาท ในขณะที่
ปตท.และบริษัทย่อยได้กู้เงินเพิ่มเติมในปี 2546 จำนวน 17,500 ล้านบาท

กำหนดชำระคืนเงินกู้ หุ้นกู้ และพันธบัตรระยะยาว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 เป็นดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

  ------------------------------ ------------- ------------- -------------
  กำหนดชำระคืน (นับจากวันที่ 31       ปตท.          ปตท. สผ.      รวม
  ธ.ค.46)                                                    

  ภายใน 1 ปี (31 ธ.ค. 47)         17,627.80     -             17,627.80

  เกิน 1 ปี แต่ไม่เกิน 2 ปี            7,934.45      -             7,934.45

  เกิน 2 ปี แต่ไม่เกิน 5 ปี            28,290.71     15,624.92     43,915.63

  เกิน 5 ปี                        53,093.96     2,500.00      55,593.96

  รวม                            106,946.92    18,124.92     125,071.84
  ------------------------------ ------------- ------------- -------------

เงินกู้ยืมระยะยาว (รวมเงินกู้ หุ้นกู้และพันธบัตรทั้งที่ครบกำหนดชำระภายใน 1 ปีและเกิน 1
ปีขึ้นไป) ณ วันที่
31 ธันวาคม 2546 ประกอบด้วยเงินกู้ยืมสกุลเงินบาทและสกุลเงินต่างประเทศ ดังนี้

  หน่วย : ล้านบาท

+-------------------------------+-------------+------------+----------+
| เงินกู้ยืมระยะยาว                 | ปตท.        | ปตท. สผ.   | รวม      |
+-------------------------------+-------------+------------+----------+
| สกุลเงินบาท                     | 89,230.00   | 2,500.00   | 9        |
|                               |             |            | 1,730.00 |
+-------------------------------+-------------+------------+----------+
| สกุลเงินต่างประเทศ               | 17,716.92   | 15,624.92  | 3        |
|                               |             |            | 3,341.84 |
+-------------------------------+-------------+------------+----------+
| รวม                           | 106,946.92  | 18,124.92  | 12       |
|                               |             |            | 5,071.84 |
+-------------------------------+-------------+------------+----------+
| สัดส่วนเงิน                      | 16.57       | 86.21      | 26.66    |
| กู้ระยะยาวสกุลต่างประเทศต่อยอดเงินกู้ |             |            |          |
| ระยะยาวทั้งหมด (%)              |             |            |          |
+-------------------------------+-------------+------------+----------+

ทั้งนี้ เงินกู้และพันธบัตรส่วนใหญ่ของ ปตท.จะค้ำประกันโดยกระทรวงการคลัง

  ---------------------------- ----------- ---------- ---------- ----------
                                                                 

                                                                 

                                                                 

                                                                 

                                                                 

                                                                 
  ---------------------------- ----------- ---------- ---------- ----------

  ---------------------------- ----------- ---------- ---------- ----------
                                                                 

                                                                 

                                                                 

                                                                 

                                                                 
  ---------------------------- ----------- ---------- ---------- ----------

  ส่วนของผู้ถือหุ้น

ส่วนของผู้ถือหุ้นรวมทั้งสิ้น 128,929 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2545 จำนวน 32,131 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้น 33.2% สาเหตุหลักเนื่องมาจากผลประกอบการที่มีกำไรจำนวน 39,401 ล้านบาท

สภาพคล่อง

สภาพคล่องของ ปตท.และบริษัทย่อยในปี 2546 นี้ มีกระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้นจำนวน 22,834
ล้านบาท โดย ปตท.และบริษัทย่อย มีเงินสดต้นงวดที่ยกมาจากปีที่แล้วจำนวน 33,609 ล้านบาท
ทำให้เงินสดสุทธิปลายงวดเท่ากับ 56,443 ล้านบาท ทั้งนี้ รายละเอียดกระแสเงินสดแต่ละกิจกรรม
มีดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
|                                         | ปี 2544 | ปี 2545  | ป 2546  |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
| เงินสดสุทธิได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน           | 26,013 | 30,035  | 53,079  |
|                                         |        | (       | (       |
| เงินสดจ่ายสุทธิเพื่อกิจกรรมลงทุน                | (2     | 17,070) | 27,038) |
|                                         | 6,688) | (       | (2,647) |
| เงินสดรับสุทธิจากกิจกรรมจัดหาเงิน              |        | 31,783) | (265)   |
|                                         | 31,101 | (116)   | (296)   |
| ผลกระทบจากอ                             |        | (214)   |         |
| ัตราแลกเปลี่ยนในเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด | (167)  |         |         |
|                                         |        |         |         |
| ผลต่างจากการแปลงค่างบการเงิน               | (78)   |         |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
| กระแสเงินสดสุทธิ                           | 30,181 | (       | 22,834  |
|                                         |        | 19,147) | 33,609  |
| เงินสดคงเหลือยกมาต้นงวด                    | 22,418 | 52,805  |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
| เงินสดคงเหลือยกไปปลายงวด                  | 52,599 | 33,658  | 56,443  |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+

กระแสเงินสดรับจากกิจกรรมดำเนินงานสุทธิ 53,079 ล้านบาท เป็นเงินสดที่ได้จากกำไรสุทธิ
39,401 ล้านบาท
ปรับปรุงด้วยค่าใช้จ่ายที่ไม่เป็นเงินสดทั้งสิ้น 4,070 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่มาจากค่าเสื่อมราคา
ค่าสูญสิ้น และค่าตัดจำหน่าย ส่วนแบ่งกำไรจากเงินลงทุนตามวิธีส่วนได้เสีย
และเงินทุนหมุนเวียนลดลงจำนวน 9,608 ล้านบาท
โดยส่วนใหญ่เนื่องจากการลดลงของลูกหนี้การค้าและตั๋วเงินรับ-กิจการอื่น,
ลูกหนี้การค้า-กิจการที่เกี่ยวข้องกัน, เงินจ่ายล่วงหน้าค่าซื้อก๊าซฯ และเงินค้างรับ ในขณะที่
มีการเพิ่มขึ้นของสินค้าคงเหลือ และลูกหนี้อื่น เป็นต้น

กระแสเงินสดจ่ายไปในกิจกรรมลงทุนจำนวน 27,038 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในที่ดิน
อาคารและอุปกรณ์ จำนวน 19,802 ล้านบาท เงินจ่ายสำหรับเงินลงทุนในบริษัทร่วม 1,738
ล้านบาท เงินลงทุนชั่วคราว 5,198 ล้านบาท แต่มีเงินปันผลรับเข้ามาจำนวน 1,175 ล้านบาท

กระแสเงินสดจ่ายไปในกิจกรรมจัดหาเงินจำนวน 2,647 ล้านบาท
เป็นการจ่ายคืนเงินกู้ระยะยาวจำนวน 4,560 ล้านบาท จ่ายคืนพันธบัตร 5,919 ล้านบาท
และจ่ายเงินปันผลจำนวน 9,590 ล้านบาท ในขณะที่ ปตท.และ
ปตท.สผ.มีการออกหุ้นกู้ไม่มีหลักประกัน ไม่ด้อยสิทธิ จำนวน 15,000 และ 2,500
ล้านบาทตามลำดับ

+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
|                                         |        |         |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
|                                         |        |         |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
|                                         |        |         |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+
|                                         |        |         |         |
+-----------------------------------------+--------+---------+---------+

 

12.3 ภาระการให้ความสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในเครือในกรณีที่มีการขาดสภาพคล่องในช่วงการดำเนินการเชิงพาณิชย์ คงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546

ณ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทฯ ยังมีภาระในการให้การสนับสนุนทางการเงินแก่บริษัทในเครือ
ในกรณีที่ขาดสภาพคล่อง เป็นเงินรวม 146 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยเป็นวงเงินที่ให้กับบริษัท
อะโรเมติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) บริษัท
ไทยโอเลฟินส์ จำกัด (มหาชน) และบริษัท ไทยลู้บเบส จำกัด รายละเอียด ดังนี้

หน่วย : ล้าน

  ------------------- ----------- ---------- ----------------- --------------------------- ------ --------------------
                                             ให้ความสนับสนุนแล้ว                                      

  บริษัท                สกุลเงิน      วงเงิน      ทุน/เงินกู้           การขยายวงเงินสินเชื่อทางการค้า   อื่นๆ    ยังไม่ได้ให้ความสนับสนุน

  บริษัท อะโรเมติกส์      เหรียญสหรัฐ   90         -                 44                          -      46
  (ประเทศไทย) จำกัด                                                                                
  (มหาชน)                                                                                         

                                                                                                  

  บริษัท ไทยโอเลฟินส์     เหรียญสหรัฐ   100^(/1)                     -                           -      100
  จำกัด (มหาชน)                                                                                    

                                                                                                  

  บริษัท ไทยลู้บเบส จำกัด  เหรียญสหรัฐ   14                           14                                 0

                                                                                                  

  รวม                 เหรียญสหรัฐ   352        148               58                          -      146
  ------------------- ----------- ---------- ----------------- --------------------------- ------ --------------------

  ^(/1) ปตท.. มีภาระผูกพันในการให้สินเชื่อทางการค้ากับบริษัท ในวงเงิน 100
  ล้านเหรียญสหรัฐฯ เสมือนหนึ่งลูกหนี้การค้าทั่วไป

 

12.4 การใช้จ่ายในเงินลงทุน

ตารางข้างล่างนี้แสดงถึงเงินลงทุนในทรัพย์สินถาวรแยกตามหน่วยธุรกิจ(ไม่รวมเงินลงทุนในบริษัทร่วมทุน)
สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2544-2546

  --------------------------- -------- ------- -------- ------- -------- ------- -------- -------
                              2544             2545             2546             รวม      

                              ล้านบาท   ร้อยละ   ล้านบาท   ร้อยละ   ล้านบาท   ร้อยละ   ล้านบาท   ร้อยละ

                                                                                          

  การจัดหา ขนส่ง                1,266    49.2    3,834    77.4    6,059    83.5    11,159   75.5
  และจัดจำหน่ายก๊าซธรรมชาติ                                                                   
  รวมทั้งธุรกิจแยกก๊าซธรรมชาติ                                                                  

  การจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม   1,210    47.0    1,053    21.3    1,061    14.6    3,324    22.5

  สำนักงานใหญ่                  97       3.8     64       1.3     135      1.9     296      2.0

  รวม                         2,573    100.0   4,951    100     7,254    100     14,779   100
  --------------------------- -------- ------- -------- ------- -------- ------- -------- -------

ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา
บริษัทใช้เงินลงทุนส่วนใหญ่ไปในการขยายและปรับปรุงระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ
รวมทั้งได้ดำเนินการก่อสร้างท่อส่งก๊าซธรรมชาติราชบุรี-วังน้อย
และท่อส่งก๊าซธรรมชาติจากชายแดนไทยและสหภาพเมียนมาร์-ราชบุรีแล้วเสร็จสมบูรณ์
สำหรับเงินลงทุนในส่วนของการตลาดและการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมนั้น
ส่วนใหญ่ใช้ไปในการก่อสร้าง พัฒนา และปรับปรุงภาพลักษณ์สถานีบริการน้ำมัน
และการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการขนส่งและคลังสินค้า

สำหรับ ปี 2547 – 2551 ปตท. มีแผนการลงทุนภายใน 5 ปี เป็นเงินรวมประมาณ 146,075
ล้านบาท โดยมีสรุปรายละเอียดประมาณการใช้เงินรายปี ดังนี้

หน่วย : ล้านบาท

  ----------------- -------- -------- -------- -------- -------- ---------
  ธุรกิจ              ปี 2547   ปี 2548   ปี 2549   ปี 2550   ปี 2551   รวม

  ก๊าซธรรมชาติ        24,743   43,604   23,287   23,073   3,202    117,909

  น้ำมัน              3,228    2,478    2,284    2,325    2,526    12,841

  บริษัทร่วมทุน – ก๊าซฯ  2,466    113      270      555      225      3,629

  – น้ำมัน            489      -        -        -        -        489

  – ปิโตรเคมี         4,674    4,058    1,559    -        -        10,291

  สำนักงานใหญ่ และอื่นๆ 912      2        2        -        -        916

  รวม               36,512   50,254   27,402   25,953   5,953    146,075
  ----------------- -------- -------- -------- -------- -------- ---------

ทั้งนี้ เงินลงทุนส่วนใหญ่ จะเป็นการลงทุนในกลุ่มธุรกิจก๊าซธรรมชาติ
ซึ่งเป็นการลงทุนในโครงการใหญ่เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางธุรกิจ ได้แก่
โครงการวางท่อส่งก๊าซธรรมชาติตามแผนแม่บทระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติ ฉบับที่ 3
ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติแล้ว
และโครงการก่อสร้างโรงแยกก๊าซฯ หน่วยที่ 5 ซึ่งคณะกรรมการ ปตท.ในการประชุมครั้งที่
9/2545 วันที่ 26 กันยายน 2545 ได้มีมติอนุมัติการดำเนินงานและเงินลงทุนเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้
แหล่งเงินหลักที่ ปตท. คาดว่าจะนำมาใช้ในการลงทุนตามแผนดังกล่าวข้างต้น
จะมาจากเงินสดจากการดำเนินงาน รวมถึงจากการก่อหนี้ทั้งระยะสั้นและระยะยาว

แผนการลงทุนข้างต้นไม่รวมถึงแผนการลงทุนของ ปตท.สผ. โดยแผนการลงทุนของ ปตท.สผ.
มีรายละเอียดดังนี้

หน่วย:ล้านบาท

  ------------ --------- --------- --------- --------- --------- ---------
               2547      2548      2549      2550      2551      รวม

  ปตท.สผ       26,600    20,800    14,500    10,500    6,200     78,600
  ------------ --------- --------- --------- --------- --------- ---------

12.5 สรุปความเห็นของผู้บริหาร 

สถานการณ์โลก

เศรษฐกิจโลกมีทิศทางการฟื้นตัวที่ชัดเจนในทุกกลุ่มเศรษฐกิจ
โดยไม่มีผลยืดเยื้อจากสงครามระหว่างสหรัฐฯและอิรัก
การแพร่ระบาดของโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) ในเอเชียคลี่คลายลง
ทำให้ผลกระทบจากเหตุการณ์ทั้งสองรุนแรงน้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้และเกิดขึ้นอย่างจำกัดในบางประเทศและภาคเศรษฐกิจบางสาขาเท่านั้น
กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ประมาณการว่าเศรษฐกิจโลกขยายตัวในอัตราร้อยละ 3.2
ในปี 2546 เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 3.0 ในปี 2545 ส่งผลให้การใช้น้ำมันของโลกอยู่ในระดับ 79.0
ล้านบาร์เรลต่อวัน เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 1.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือร้อยละ 1.7
ถึงแม้ว่าราคาน้ำมันดิบปรับสูงขึ้น โดยราคาน้ำมันดิบดูไบอยู่ในระดับเฉลี่ย 26.8 เหรียญสหรัฐฯ
ต่อบาร์เรล ซึ่งมีสาเหตุจากกลุ่มโอเปกบริหารโควต้าการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สงครามในอิรักและความวุ่นวายทางการเมืองในภูมิภาพตะวันออกกลาง
การประท้วงนัดหยุดงานในเวเนซูเอลาและไนจีเรีย รวมถึงภัยธรรมชาติที่ส่งผลให้การผลิต
การส่งออก และการขนส่งน้ำมันต้องหยุดชะงักและลดปริมาณลง

สถานการณ์ในประเทศ

เศรษฐกิจไทยขยายตัวในเกณฑ์สูง
โดยมีแรงผลักดันจากการเร่งตัวขึ้นของการใช้จ่ายในประเทศและการส่งออก
ซี่งมีปัจจัยสนับสนุนมาจากอัตราดอกเบี้ยทรงตัวในระดับต่ำ
การปล่อยสินเชื่อของสถาบันการเงินเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและนักลงทุนปรับตัวแข็งแกร่งขึ้น ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ปรับตัวสูงขึ้น
มีการลงทุนเพิ่มในหลายอุตสาหกรรมที่มีการใช้กำลังการผลิตเกือบเต็มที่
การฟื้นตัวของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์
และจากการดำเนินมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐผ่านโครงการเอื้ออาทรต่างๆ
ส่งผลให้เศรษฐกิจไทยในปี 2546 ขยายตัวแบบก้าวกระโดดในอัตราร้อยละ 6.4
และมีการใช้ปิโตรเลียมของประเทศ ประกอบด้วย น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ
(ไม่รวมส่วนที่ใช้ในภาคอุตสาหกรรมปิโตรเคมี) ปริมาณรวม 1,052 พันบาร์เรลต่อวัน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.9 แบ่งเป็นน้ำมันสำเร็จรูป 654 พันบาร์เรลต่อวัน และก๊าซธรรมชาติ 398
พันบาร์เรลต่อวัน
สำหรับการจัดหาปิโตรเลียมได้จากการผลิตภายในประเทศและการนำเข้าจากต่างประเทศมีปริมาณรวมทั้งสิ้น
1,415 พันบาร์เรลต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.7 การพึ่งพาปิโตรเลียมจากต่างประเทศคิดเป็นร้อยละ
64 และส่งออกปิโตรเลียมปริมาณรวมทั้งสิ้น 163 พันบาร์เรลต่อวัน ลดลงร้อยละ 5.3
เนื่องจากการบริโภคปิโตรเลียมในประเทศเพิ่มขึ้น
สำหรับตลาดผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีฟื้นตัวดีขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจที่ขยายตัวและส่งผลให้เกิดความต้องการใช้และผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคที่เกี่ยวเนื่องกับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี

สถานการณ์น้ำมันของประเทศ 

การใช้น้ำมันสำเร็จรูปของประเทศในปี 2546 มีปริมาณการใช้ 654 พันบาร์เรลต่อวัน
เพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 5.7
ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ยังคงขยายตัวได้ดีสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตดีขึ้นอย่างต่อเนื่องและยอดจำหน่ายรถยนต์ที่เพิ่มขึ้นมาก
ยกเว้นน้ำมันเครื่องบินที่มีการใช้ลดลง เนื่องจากภาคท่องเที่ยวได้รับผลกระทบจากปัญหาโรคซาร์ส
และความหวาดกลัวภัยก่อการร้าย สำหรับราคาขายปลีกน้ำมันทุกประเภทปรับตัวเพิ่มขึ้นจากปี 2545
ตามราคาน้ำมันดิบและราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลกซึ่งอยู่ในระดับสูง
และในช่วงสงครามระหว่างสหรัฐฯและอิรัก รัฐบาลได้ออกมาตรการแก้ไขปัญหาราคาน้ำมันแพง
ด้วยการรักษาระดับราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศเป็นเวลา 4 เดือน
นับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม 2546

สถานการณ์ก๊าซธรรมชาติของประเทศ

การใช้ก๊าซธรรมชาติของประเทศในปี 2546 มีปริมาณการใช้รวมทั้งสิ้น 2,691
ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน (ที่ค่าความร้อน 1,000 บีทียูต่อ 1 ลูกบาศก์ฟุต) เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.3
โดยใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าปริมาณ 2,094 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.9
ตามปริมาณการผลิตไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.8
สำหรับการใช้เป็นเชื้อเพลิงในโรงงานอุตสาหกรรมมีปริมาณ 218 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.1 และการใช้เป็นวัตถุดิบในโรงแยกก๊าซธรรมชาติปริมาณ 379
ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.5 สำหรับการจัดหาก๊าซธรรมชาติมีปริมาณรวม 2,706
ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน โดยจัดหาจากแหล่งในประเทศปริมาณ 2,020 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน
เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.6 และนำเข้าจากสหภาพพม่าปริมาณ 686 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ
11.0 คิดเป็นสัดส่วนการจัดหาก๊าซธรรมชาติจากแหล่งในประเทศต่อแหล่งต่างประเทศร้อยละ
75:25

ผลประกอบการในปีที่ผ่านมา 

ในปี 2546 ปตท. และบริษัทย่อยมีผลประกอบการที่ดีมาก โดยเมื่อเปรียบเทียบกับปี 2545 ปตท.
มียอดขาย
ผลิตภัณฑ์ก๊าซฯ และน้ำมันสูงขึ้น 15.0% และ 28.9% ตามลำดับ และมีกำไรสุทธิโดยรวมเพิ่มขึ้น
60.9% โดยเป็นผล
มาจากปริมาณขายและราคาขายที่สูงขึ้น รวมทั้ง ปตท.
ยังมีส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทในเครือเพิ่มขึ้นสุทธิ 10,134 ล้านบาท เนื่องมาจาก
บริษัทในเครือส่วนใหญ่มีผลประกอบการที่ดีขึ้น
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการปรับปรุงประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี
และค่าการกลั่นที่ดีขึ้น รวมทั้ง มีกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

ณ 31 ธันวาคม 2546 ปตท. และบริษัทย่อยมีสินทรัพย์มูลค่ารวมทั้งสิ้น 324,605
ล้านบาทเพิ่มขึ้นจากสิ้นปี 2545 จำนวน 25,485 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้น 8.5%
ในขณะที่หนี้สินรวมนั้นมีจำนวน 195,676 ล้านบาท ลดลงจากสิ้นปี 2545 จำนวน 6,646
ล้านบาทหรือลดลง 3.3% สาเหตุหลักมาจากการชำระคืนเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาวตามกำหนด
การปรับลดยอดเงินกู้ของ TOC จำนวน 11,843 ล้านบาท ในขณะที่ ปตท.
และบริษัทย่อยได้กู้เงินเพิ่มเติมในปี 2546 จำนวน 17,500 ล้านบาท ส่วนของผู้ถือหุ้นรวมทั้งสิ้น
128,929 ล้านบาทเพิ่มขึ้นจากสิ้นปี 2545 จำนวน 32,131 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 33.2%
สาเหตุหลักเนื่องมาจากผลประกอบการที่มีกำไรจำนวน 39,401 ล้านบาท

โดยรวมแล้วจะเห็นได้ว่า จากการที่ ปตท.
ได้มีการชำระหนี้เงินกู้กอปรกับส่วนของผู้ถือหุ้นที่เพิ่มขึ้นจากกำไรสุทธิในปีที่ผ่านมานั้น
มีผลให้อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อทุน (Net Debt : Equity) ของ ปตท. ลดลงเหลือประมาณ 0.5
: 1 ซึ่งแสดงให้เห็นโครงสร้างเงินทุนที่แข็งแกร่งของ ปตท.

แนวโน้มสถานการณ์ของปี 2547

เศรษฐกิจโลกมีแนวโน้มฟื้นตัวต่อเนื่องและขยายตัวในอัตราที่สูงขึ้น
โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คาดว่าจะขยายตัวถึงร้อยละ 4.1
ซึ่งจะส่งผลให้ความต้องการใช้น้ำมันของโลกเพิ่มขึ้นจากปีก่อน 1.0 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือร้อยละ
1.3
ในขณะที่แนวโน้มกำลังการผลิตของกลุ่มโอเปกและกลุ่มนอกโอเปกจะเพิ่มขึ้นมากกว่าความต้องการใช้
รวมทั้งแนวโน้มการก่อการร้ายที่ลดลงและอยู่ในวงจำกัด
จึงคาดว่าราคาน้ำมันดิบดูไบจะปรับตัวลดลงมาอยู่ในระดับ 23 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล
สำหรับแนวโน้มราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีจะปรับสูงขึ้นต่อเนื่องตามวัฏจักรธุรกิจที่คาดว่าจะเข้าสู่จุดสูงสุดในปี
2548-2549

แรงขับเคลื่อนของเศรษฐกิจไทยที่ยังมีอยู่อย่างต่อเนื่องจากมาตรการภาครัฐที่กระตุ้นการใช้จ่ายในประเทศ
ทั้งเพื่อการบริโภค/การลงทุนของภาคเอกชนและการส่งออกจะเป็นตัวผลักดันให้เศรษฐกิจไทยขยายตัวต่อเนื่องในอัตราประมาณร้อยละ
7 – 8 ในปี 2547 แต่ความไม่สมดุลในระบบการค้าและการเงินของโลก
อาจนำไปสู่การกีดกันทางการค้าและความผันผวนของตลาดเงิน นอกจากนี้
หากอัตราดอกเบี้ยปรับตัวสูงขึ้น
การเติบโตของเศรษฐกิจไทยอาจเกิดการสะดุดจากปัญหาการพักชำระหนี้ที่ได้ขยายวงกว้างกว่าเดิม
สำหรับการใช้น้ำมันสำเร็จรูปของประเทศคาดว่าจะเพิ่มขึ้นร้อยละ 9-10
และการใช้ก๊าซธรรมชาติจะเพิ่มขึ้นร้อยละ 5-6 ตามการใช้ไฟฟ้าที่คาดว่าจะขยายตัวประมาณร้อยละ
8-9 ส่วนการใช้ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีจะขยายตัวประมาณ 1.5-2.0
เท่าของอัตราการขยายตัวของเศรษฐกิจ

ดังนั้น ในปี 2547 จึงเป็นปีที่ท้าทาย ซึ่งหากสถานการณ์ความต้องการใช้น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ
รวมถึงราคาผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะปิโตรเคมีเป็นไปตามคาดข้างต้น ก็เชื่อว่าในปี 2547 ปตท.
จะมีศักยภาพในการรักษาระดับผลกำไรไม่ต่ำกว่าเดิม ทั้งนี้ ปตท.
มีความมุ่งมั่นที่จะบริหารจัดการการดำเนินธุรกิจของ ปตท. และบริษัทในเครือ เพื่อให้ได้รับ
ผลตอบแทนการลงทุนที่ดีและเป็นไปตามเป้าหมายทั้งระยะสั้นและระยะยาวที่ได้วางไว้
ตามวิสัยทัศน์และนโยบายขององค์กรที่ว่า

“ ปตท. จะเป็นบริษัทพลังงานของไทย ที่ประกอบธุรกิจก๊าซธรรมชาติและน้ำมันครบวงจร
และธุรกิจปิโตรเคมีที่เน้นการใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นหลักรวมทั้งธุรกิจต่อเนื่องโดยมุ่งไปสู่องค์กรแห่งความเป็นเลิศ
(High Performance Organization) และเป็นผู้นำในภูมิภาค ด้วยความรับผิดชอบ เป็นธรรม
และให้ผลประโยชน์ตอบแทนที่เหมาะสมต่อผู้มีส่วนได้เสีย ””””””