-----------------------------------------------------------------------
  3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

  -----------------------------------------------------------------------

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์และการให้บริการ

ระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์เป็นขบวนการผลิตไฟฟ้าจากการตกกระทบของแสงบนวัตถุที่มีความสามารถในการเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นพลังงานไฟฟ้าคือ
เซลล์แสงอาทิตย์
ซึ่งผลิตมาจากสารกึ่งตัวนำที่มีคุณสมบัติแปลงรังสีของดวงอาทิตย์ให้กลายเป็นพลังงานไฟฟ้า
ซึ่งเป็นพลังงานที่สะอาด ไม่มีผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม โดยไฟฟ้าที่ผลิตได้จะเป็นไฟฟ้ากระแสตรง (DC)
ซึ่งใช้ต่อกับโหลดกระแสตรง เช่น หลอดไฟ ได้โดยตรง
แต่หากจะใช้กับโหลดกระแสสลับหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าภายในครัวเรือนทั่วไปต้องมีการติดตั้งเครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า
และหากต้องการเก็บไฟฟ้าไว้ใช้ในเวลากลางคืนจะต้องติดตั้งแบตเตอรี่เพิ่มเติมเพื่อชาร์จไฟเก็บไว้
ระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์มาตรฐานจะประกอบด้วย

(1) แผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่เคลือบด้วยสาร ป้องกันการสะท้อนกลับของแสง (Anti –
    Reflective Coating) และได้รับการเคลือบ (Laminated)
    ให้เป็นแผ่นเดียวกันโดยใช้กระจกนิรภัย

(2) อุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ (Battery Charge Controller)
    ทำหน้าที่ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ โดยตัดการประจุเมื่อแบตเตอรี่เต็ม
    เพื่อป้องกันการประจุเกิน (Over Charge)
    และทำการรักษาระดับแรงดันและกระตุ้นแบตเตอรี่ เพื่อยืดอายุการใช้งาน ของแบตเตอรี่

(3) แบตเตอรี่ (Battery) ทำหน้าที่ในการเก็บพลังงานที่ผลิตได้จากแผงเซลล์แสงอาทิตย์

(4) เครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า (Inverter)ทำหน้าที่
    แปลงกระแสไฟฟ้าจากไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC)
    เพื่อที่จะทำให้ระบบผลิตไฟฟ้าจาก แผงเซลล์แสงอาทิตย์ สามารถใช้ได้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วๆไป

(5) อุปกรณ์ติดตั้ง ประกอบด้วย โครงยึดแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ที่ทำมาจากโลหะ มีความแข็งแรง
    ทนทานต่อสภาพแวดล้อม ชุดสายไฟ และอุปกรณ์ป้องกันฟ้าผ่า (Ground)

ภาพแสดงการใช้งานแผงเซลล์แสงอาทิตย์

[]

ทั้งนี้อุปกรณ์มาตรฐานดังกล่าวจะเปลี่ยนแปลงตามลักษณะการนำไปใช้งาน เช่น
ไม่มีอุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ และแบตเตอรี่ หากเป็นระบบที่ไม่ต้องการสำรองไฟฟ้าไว้ใช้
เป็นต้น

ปัจจุบันบริษัทแบ่งธุรกิจออกเป็น 2 กลุ่มคือ ธุรกิจผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์
และธุรกิจให้บริการออกแบบและติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์
โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

3.1.1 ธุรกิจผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์

บริษัทผลิตและจำหน่ายแผงเซลล์แสงอาทิตย์ตามคำสั่งซื้อ (Made to order) ของลูกค้า
โดยในปัจจุบันบริษัทมีแผงเซลล์แสงอาทิตย์ให้เลือก 4 รุ่นประกอบด้วยแผงรุ่น S55 ขนาดกำลังไฟ
55 วัตต์ แผงรุ่น S75 ขนาดกำลังไฟ 75 วัตต์ แผงรุ่น S120-72 ขนาดกำลังไฟ 120 วัตต์
และแผงรุ่น S120-36 ขนาดกำลังไฟ 120 วัตต์
สำหรับลูกค้าของบริษัทสามารถสั่งซื้อเฉพาะแผงเซลล์แสงอาทิตย์
หรือสั่งซื้อระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ทั้งระบบซึ่งประกอบด้วย แผงเซลล์แสงอาทิตย์
อุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ แบตเตอรี่ เครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า และอุปกรณ์ติดตั้ง
ซึ่งสามารถนำไปติดตั้งและใช้งานได้ทันที

3.1.2 ธุรกิจให้บริการออกแบบและติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์

บริษัทให้บริการอย่างครบวงจรประกอบด้วย การสำรวจพื้นที่ การออกแบบระบบ
การขนส่งแผงเซลล์และอุปกรณ์ และการเข้าไปติดตั้งในพื้นที่
ซึ่งบริษัทมีพนักงานผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ดูแลการติดตั้งระบบ
ทำให้บริษัทสามารถควบคุมคุณภาพของบริการได้
เป็นผลให้บริษัทได้รับความไว้วางใจจากหน่วยงานรัฐสำหรับงานออกแบบพร้อมติดตั้งโครงการ
โซลาร์โฮม จำนวน 54,400 ระบบทั่วประเทศไทย (รายละเอียดในงานระหว่างส่งมอบ ส่วนที่ 2
หน้า 37) และระบบส่วนใหญ่ที่บริษัทติดตั้งจะอยู่ในพื้นที่ห่างไกลที่ระบบสายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
ซึ่งกระจายอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย

ผลงานออกแบบพร้อมติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ผ่านมาของบริษัทสามารถแบ่งออกเป็น
7 ระบบตามลักษณะการนำไปใช้งาน ดังต่อไปนี้

  (1) ระบบสูบน้ำจากพลังงานแสงอาทิตย์

ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ได้รับการออกแบบให้สามารถสูบน้ำทั้งจากแหล่งน้ำผิวดินและแหล่งน้ำใต้ดินที่เป็นบ่อบาดาลตลอดช่วงเวลาที่มีแสงอาทิตย์
โดยแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้า
เพื่อไปขับเคลื่อนมอเตอร์ของเครื่องสูบน้ำให้ทำการสูบน้ำตลอดทั้งวัน
ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์จะได้รับการออกแบบ ให้มีการกักเก็บน้ำให้ได้ไม่น้อยกว่า 3
เท่าของปริมาณน้ำที่ใช้ใน 1 วัน ซึ่งอุปกรณ์มาตรฐานสำหรับระบบดังกล่าวประกอบด้วย
แผงเซลล์แสงอาทิตย์ อุปกรณ์ควบคุมและปรับแรงดันไฟฟ้า เครื่องสูบน้ำ และถังเก็บน้ำ

[]

ระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์นี้สามารถจะส่งน้ำจากแหล่งน้ำในพื้นที่ชนบทที่ห่างไกลและไม่สามารถติดตั้งเครื่องสูบน้ำได้เนื่องจากไม่มีไฟฟ้าใช้หรือในบริเวณที่ไฟฟ้าเข้าไปไม่ถึง
ทำให้พื้นที่นั้นมีความสะดวกในการใช้น้ำมากขึ้น
ช่วยลดเวลาในการเดินทางลำเลียงน้ำและลดค่าใช้จ่าย หรือแม้ในพื้นที่ที่มีระบบไฟฟ้าปกติ
ประโยชน์ของการติดตั้งระบบคือช่วยในการประหยัดค่าใช้จ่ายส่วนกลางด้านพลังงานได้โดยลงทุนติดตั้งเพียงครั้งเดียว
ทำให้มีความเหมาะสมสำหรับระบบประปาหมู่บ้าน และระบบสูบน้ำเพื่อการเกษตรทั่วประเทศ
โดยบริษัทได้ติดตั้งระบบสูบน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ให้กับโครงการน้ำพระทัยจากในหลวง
(โครงการอีสานเขียว) หน่วยงานราชการ มหาวิทยาลัย
และองค์การบริหารส่วนตำบลทั่วประเทศมาแล้ว กว่า 400 ระบบ

  (2) ระบบประจุแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์

เป็นระบบการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ที่ทำการประจุกระแสไฟฟ้าเก็บไว้ในแบตเตอรี่ในตอนกลางวัน
และสามารถเคลื่อนย้ายแบตเตอรี่เพื่อไปจ่ายพลังงานแก่ไฟฟ้าแสงสว่าง
หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆภายในครัวเรือน หรือใช้เพื่อการเรียนการสอน ตามโรงเรียนที่อยู่ห่างไกล
เป็นต้น
เป็นระบบที่สามารถตอบสนองความต้องการใช้ไฟฟ้าของผู้ใช้ได้ตั้งแต่ระบบขนาดเล็กที่ใช้แผงเซลล์แสงอาทิตย์เพียงแผงเดียวจนกระทั่งระบบที่มีขนาดใหญ่ที่ใช้แผงเซลล์แสงอาทิตย์จำนวนมาก
ระบบประจุแบตเตอรี่ช่วยให้ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึงมีโอกาสได้ใช้พลังงานจากไฟฟ้า
ใช้เป็นไฟฟ้าศูนย์กลางของหมู่บ้าน
ที่ผ่านมาบริษัทได้ทำการติดตั้งระบบประจุแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อใช้งานในชุมชนตามชนบทต่างๆ
ทั่วประเทศกว่า 1,200 หมู่บ้าน

  (3) ระบบผลิตไฟฟ้าจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์บนหลังคาเพื่อจำหน่าย

เป็นระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับบ้านพักอาศัย
โดยการการนำแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่สามารถผลิตไฟฟ้ารวมกันไม่น้อยกว่า 3 กิโลวัตต์
ติดตั้งบนหลังคาบ้านหรือพื้นที่ที่เหมาะสมสามารถรับแสงอาทิตย์ได้ตลอดวัน

[]

แผงเซลล์แสงอาทิตย์จะผลิตไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ซึ่งจะถูกแปลงให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC)
ผ่านเครื่องแปลงไฟ (GRID CONNECTED INVERTER)
ที่เชื่อมต่อกับระบบสายส่งของการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
โดยมีมิเตอร์คอยควบคุมจำนวนหน่วยของไฟฟ้าที่ผลิตได้จากแผงเซลล์แสงอาทิตย์
โดยไฟฟ้าที่ผลิตได้จากเซลล์แสงอาทิตย์ทั้งหมดจะถูกจำหน่ายให้กับการไฟฟ้าผ่านสายส่ง
ส่วนไฟฟ้าที่ใช้อยู่ภายในบ้านคือไฟฟ้าที่ผลิตจากการไฟฟ้า
ทั้งนี้บ้านที่ติดตั้งระบบจะได้รับเงินจากการจำหน่ายไฟฟ้าถ้าหากไฟฟ้าที่ผลิตได้จากเซลล์แสงอาทิตย์มีปริมาณมากกว่าไฟฟ้าที่ใช้ไป
หรือเสียค่าไฟฟ้าในกรณีที่ใช้ไฟเกินจากไฟฟ้าที่ผลิตได้จากเซลล์แสงอาทิตย์

ระบบผลิตไฟฟ้าจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์บนหลังคาเพื่อจำหน่ายเหมาะสำหรับบ้านพักอาศัย
โรงงานอุตสาหกรรม และภาคเอกชนทั่วไป ที่อยู่ในเขตสายส่งของการไฟฟ้า
เนื่องจากช่วยลดค่าไฟฟ้า หรืออาจช่วยเพิ่มรายได้จากการขายไฟคืน
นอกจากนั้นระบบนี้ยังสามารถรองรับโครงการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กมาก (VSPP)
ของรัฐบาลได้เป็นอย่างดี (รายละเอียดในภาวะและแนวโน้มอุตสาหกรรม ส่วนที่ 2 หน้า 23)
ซึ่งที่ผ่านมาบริษัทได้รับความไว้วางใจจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตให้เป็นผู้ติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับบ้านพักอาศัยคิดเป็นมูลค่าโครงการกว่า
10 ล้านบาท

  (4) ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อบ้านพักอาศัย

เป็นระบบที่ใช้ผลิตไฟฟ้าให้กับบ้านพักอาศัยที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ระบบสายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่ห่างไกล เช่น บนภูเขา หรือตามเกาะแก่ง ต่าง ๆ เป็นต้น
โดยกระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้จะทำการประจุไว้ในแบตเตอรี่
ที่ควบคุมการทำงานโดยอุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่
และทำหน้าที่ควบคุมการจ่ายกระแสไฟฟ้าสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าในครัวเรือนโดยตรง เช่น ไฟส่องสว่าง
โทรทัศน์ เป็นต้น
ซึ่งตัวอย่างการนำระบบดังกล่าวไปใช้ได้แก่โครงการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับครัวเรือนชนบทที่ห่างไกล
(รายละเอียดในงานระหว่างส่งมอบ ส่วนที่ 2 หน้า 37)

  (5) ระบบไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะพลังงานแสงอาทิตย์

เป็นระบบที่ใช้ผลิตไฟฟ้าให้กับไฟถนนสาธารณะ
ได้รับการออกแบบให้เหมาะสมในการติดตั้งใช้งานทุกหนทุกแห่งของถนนเคลื่อนย้ายจุดติดตั้งง่าย
ไม่ต้องรับภาระค่าไฟ ไม่มีมลภาวะ ไม่มีเสียงรบกวน ขณะทำงานสามารถควบคุม การเปิด-ปิด
อัตโนมัติ กล่าวคือ ไฟจะเปิดเองโดยอัตโนมัติเมื่อพระอาทิตย์ตก
และปิดเองโดยอัตโนมัติเมื่อพระอาทิตย์ขึ้น

[]

  ภาพระบบไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะพลังงานแสงอาทิตย์

ระบบไฟสว่างสาธารณะพลังงานแสงอาทิตย์เหมาะสำหรับการใช้ในหมู่บ้านโดยเฉพาะบริเวณที่เป็นทางร่วมทางแยกเพื่อลดอุบัติเหตุ
ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานส่วนกลาง
นอกจากนั้นยังลดค่าใช้จ่ายในการปักเสาพาดสายสำหรับสถานที่ที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง

  (6) ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อใช้ในระบบสื่อสารโทรคมนาคม

เป็นระบบสื่อสารคมนาคมที่ใช้ระบบพลังงานแสงอาทิตย์เป็นแหล่งกำเนิดพลังงาน
ได้รับการออกแบบให้สามารถใช้งานในทุกสภาพของทุกพื้นที่ และทุกสภาพภูมิอากาศ
ที่ผ่านมาบริษัทได้ติดตั้งระบบดังกล่าวให้กับระบบตู้โทรศัพท์สาธารณะ 470 MHz,
ระบบโทรศัพท์เครือข่าย TDMA, ระบบโทรศัพท์ผ่านดาวเทียม (Satellite Telephone),
และระบบสถานีทวนสัญญาณ (Repeater System)
ระบบนี้เหมาะสำหรับพื้นที่ห่างไกลที่สายโทรศัพท์เข้าไม่ถึง
ช่วยให้คนในพื้นที่สามารถติดต่อสื่อสารกับภายนอกได้สะดวกขึ้น ซึ่งบริษัทได้ติดตั้งระบบมาแล้วกว่า
500 ระบบทั้งในและนอกประเทศ

  (7) ระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ แบบผสมผสานแหล่งพลังงาน

เป็นระบบผลิตไฟฟ้าที่มีการนำแหล่งผลิตพลังงานมากกว่า 1 ชนิดมาใช้ร่วมกัน
โดยแหล่งผลิตพลังงานอาจประกอบด้วยระบบพลังงานแสงอาทิตย์ ระบบกังหันลม ระบบกังหันน้ำ
หรือระบบผลิตไฟฟ้าจากเครื่องยนต์ดีเซล

[]

ภาพระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบผสมผสาน

ข้อดีของการใช้แหล่งพลังงานหลายชนิดคือระบบจะนำเอาศักยภาพการผลิตไฟฟ้าสูงสุดของแต่ละพลังงานมาทำงานร่วมกันเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าตามต้องการ
ช่วยให้ระบบมีเสถียรภาพมากยิ่งขึ้น ลดข้อจำกัดของแหล่งพลังงานแต่ละชนิดลง
เช่นการใช้ระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ผสมผสานกับไฟฟ้าจากเครื่องปั่นไฟดีเซล
สามารถลดต้นทุนการขนส่งน้ำมันซึ่งเหมาะสำหรับพื้นที่ที่การขนส่งมีต้นทุนสูง เช่นเกาะแก่งต่างๆ
รีสอร์ทที่พัก และอุทยานแห่งชาติทั่วประเทศ เป็นต้น

สรุปผลงานติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ของบริษัทตั้งแต่ปี 2535 ถึง 30 กันยายน
2547

  --------------------------------------------------------------------------
  ชื่อระบบ                                           จำนวนระบบ   จำนวนกิโลวัตต์
  ------------------------------------------------ ----------- -------------
  ระบบประจุแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์                    978         1,262

  ระบบสูบน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์                        358         730

  ระบบผลิตไฟฟ้าด้วยเซลล์แสงอาทิตย์เพื่อการสื่อสารโทรคมนาคม   619         3,058

  ระบบอื่นๆ (รวมโซลาร์โฮม)                            17,449      2,185

  รวม                                              19,404      7,255
  --------------------------------------------------------------------------

ที่มา: บริษัท โซลาร์ตรอน จำกัด (มหาชน)

ตัวอย่างงานติดตั้งระบบ จากร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ Tesco Lotus

ในปี 2547 บริษัทติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ให้กับ Tesco Lotus สาขาถนนพระราม
1 ซึ่งโครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Green Hypermarket ของ Tesco Lotus
ขนาดกำลังการผลิต 0.46 เมกะวัตต์ บนพื้นที่ติดตั้ง 70,000 ตารางฟุต ใช้แผงเซลล์แสงอาทิตย์
2,880 แผง รวมมูลค่าแผงเซลล์และอุปกรณ์ประกอบทั้งสิ้น 70 ล้านบาท
ไฟฟ้าที่ผลิตได้จากระบบมีปริมาณไม่ต่ำกว่า 600,000 หน่วยต่อปี คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 12.5
ของพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ภายในอาคารทั้งหมด
ซึ่งจะทำให้เกิดการประหยัดค่าใช้จ่ายในด้านพลังงานไฟฟ้าได้ประมาณ 1.5 ล้านบาทต่อปี
และลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศได้ประมาณ 380 ตันต่อปี

ภาพแสดงการติดตั้งระบบบนหลังคาอาคาร Tesco Lotus สาขาถนนพระราม 1

[]

3.2 เทคโนโลยีและกระบวนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์และการติดตั้งระบบเพื่อใช้งาน

3.2.1 ขั้นตอนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์

ปัจจัยคุณภาพที่สำคัญของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ขึ้นอยู่กับวัสดุที่เลือกมาใช้เป็นตัวรับแสงอาทิตย์หรือตัวแผ่นเซลล์ที่นำเข้าจากต่างประเทศ
บริษัทเลือกใช้แผ่นเซลล์ที่ทำจากผลึกซิลิคอน ทั้งผลึกเดี่ยวและผลึกย่อย (Monocrystalline และ
Polycrystalline)
ซึ่งมีประสิทธิภาพในการเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าได้ประมาณ 12-15%
ของพลังงานแสงอาทิตย์ทั้งหมดที่ได้รับ มีอายุการใช้งานประมาณ 20-25 ปี
เทคโนโลยีการผลิตของเซลล์แสงอาทิตย์ประเภทนี้เป็นเทคโนโลยีจากประเทศเยอรมันซึ่งบริษัทผู้ผลิตแผงเซลล์กว่า
85% ทั่วโลกนำไปใช้ เนื่องจากมีราคาเหมาะสมและประสิทธิภาพที่ดี
อายุการใช้งานของแผงเซลล์ยาวนานกว่าแผงเซลล์ที่ผลิตจากเซลล์แสงอาทิตย์ประเภทอื่นๆ เช่น
เซลล์แสงอาทิตย์ลักษณะฟิล์มบาง ซึ่งมีประสิทธิภาพการแปรพลังงานเพียง 5-10%
และมีอายุการใช้งานไม่แน่นอน

กระบวนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ของบริษัทเริ่มจากการนำเข้าวัตถุดิบคือแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์
และนำมาผ่านขั้นตอนการผลิต เพื่อประกอบเป็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ดังนี้

ภาพกระบวนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ของบริษัท

  ---------------------------- ----------------------------------------------------
  ขั้นตอนการผลิต                  รายละเอียด

                               นำแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์มาทำการตรวจสอบคุณภาพ
                               โดยคัดเลือกให้มีค่ากำลังไฟฟ้าตามที่ต้องการ

                               นำแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์มาต่อเป็นวงจรไฟฟ้าเพื่อให้ได้ค่าแรงดันไฟฟ้า
                               (Voltage) ตามต้องการ ซึ่งวงจรที่ต่อจะเรียกว่า String

                               นำวงจรแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์ที่เป็น String แล้วนำมาต่อกันเป็น
                               Circuit ของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่สมบูรณ์

                               นำวัสดุประกอบแผงเซลล์วางประกบกับแผงเซลล์เป็นชั้นๆ
                               และทำการเคลือบโดยใช้อุณหภูมิสูงทำให้เป็นชิ้นเดียวกัน

                               ทำการประกอบ FRAME
                               เพื่อป้องกันความเสียหายและสะดวกในการติดตั้ง

                               ทำการประกอบ JUNCTION BOX
                               เพื่อไว้ใส่ในการต่อสายไฟออกจากแผง

                               ทำการทดสอบการรับแสงของแผงเซลล์
  ---------------------------- ----------------------------------------------------

ที่มา : บริษัท โซลาร์ตรอน จำกัด (มหาชน)

กระบวนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ของบริษัทได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 9001:2000
ทั้งระบบ ซึ่งแสดงถึงคุณภาพในระดับสากล
เซลล์แสงอาทิตย์ที่นำเข้าจากต่างประเทศจะได้รับการตรวจสอบคุณภาพให้มั่นใจว่ามีค่ากำลังไฟตามที่กำหนดทุกแผ่น
รวมทั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ประกอบเสร็จจะผ่านทดสอบจากเครื่องมือที่ทันสมัยในด้านของประสิทธิภาพการแปลงพลังงานแสงเป็นพลังงานไฟฟ้าทุกแผ่นเช่นกัน
ทำให้ได้สินค้าที่มีคุณภาพเป็นมาตรฐานเดียวกัน

3.2.2 ขั้นตอนการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์

พื้นที่ให้บริการของบริษัทส่วนใหญ่อยู่ในท้องถิ่นห่างไกลที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
ดังนั้นในการติดตั้งระบบแต่ละระบบบริษัทจะมีการสำรวจพื้นที่ก่อนในเบื้องต้น
จากนั้นจึงส่งทีมงานและสินค้าไปยังสถานที่ติดตั้ง ในกรณีที่โครงการที่ติดตั้งเป็นโครงการขนาดเล็ก
จำนวนระบบที่ต้องติดตั้งมีจำนวนน้อย บริษัทจะขนส่งสินค้าไปติดตั้งที่จุดติดตั้งโดยตรง

สำหรับโครงการขนาดใหญ่ ซึ่งต้องทำการติดตั้งเป็นจำนวนมากในหลายพื้นที่ภายในระยะเวลาจำกัด
การวางแผนการติดตั้ง และความพร้อมของทีมงานติดตั้งเป็นปัจจัยที่สำคัญ
ทั้งนี้บริษัทมีขั้นตอนการให้บริการติดตั้งสำหรับโครงการขนาดใหญ่ดังนี้

ในการติดตั้งระบบสำหรับโครงการขนาดใหญ่
บริษัทจะคัดเลือกศูนย์กลางพื้นที่เพื่อเป็นศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราว (Warehouse Mapping)
เมื่อการจัดเตรียมสถานที่แล้วเสร็จ
แผงเซลล์แสงอาทิตย์และอุปกรณ์ประกอบสำหรับแต่ละระบบจะถูกบรรจุในกล่องจากโรงงานของบริษัทไว้ล่วงหน้า
จากนั้นจึงจัดส่งไปที่ศูนย์กระจายสินค้า
ซึ่งทีมงานจะเบิกสินค้าออกจากศูนย์เพื่อไปติดตั้งยังจุดติดตั้งแต่ละจุด
โดยทีมงานแต่ละทีมสามารถทำการติดตั้งได้ประมาณ 4 - 8 จุดต่อวันขึ้นอยู่กับลักษณะพื้นที่
ทีมงานจะประจำอยู่ที่ศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราวนั้นๆจนติดตั้งครบทุกจุดในบริเวณที่วางแผนไว้
แล้วจึงย้ายศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราวไปยังพื้นที่อื่นๆต่อไป
ทั้งนี้หากพื้นที่ในโครงการที่รับผิดชอบครอบคลุมบริเวณกว้าง
บริษัทสามารถเปิดศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราวพร้อมกันได้หลายแห่ง
ซึ่งวิธีการนี้จะช่วยลดต้นทุนในการขนส่งและช่วยให้การทำงานเป็นไปอย่างสะดวกและรวดเร็ว

ปัจจุบันบริษัทมีทีมงานในการติดตั้งรวมทั้งหมด 24 ทีม ทีมงานละ 8 คน
ประกอบด้วยพนักงานผู้เชี่ยวชาญของบริษัทเป็นหัวหน้าทีม
ส่วนที่เหลือคือชั่วคราวซึ่งสามารถเรียกตัวเข้าทำงานได้ตลอดเวลา
นอกจากนี้ในโครงการที่ต้องติดตั้งระบบเป็นจำนวนมากเช่นโครงการโซลาร์โฮม
บริษัทสามารถจ้างเหมาช่วงผู้ที่มีความชำนาญในพื้นที่ให้เป็นผู้ติดตั้ง
โดยมีพนักงานของบริษัทเป็นผู้ควบคุมดูแลงานติดตั้ง
ทำให้บริษัทมีความยืดหยุ่นสูงในการจัดทีมงานและการวางแผนติดตั้ง

บริษัทมีการทำประกันอัคคีภัยสำหรับตัวโรงงาน สินค้าที่ผลิตในโรงงาน
รวมถึงสินค้าที่อยู่ในโกดังเก็บสินค้า และสินค้าในศูนย์กระจายสินค้าชั่วคราว
และสำหรับโครงการของหน่วยราชการกลาง
เช่นโครงการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับครัวเรือน (โซลาร์โฮม)
บริษัทมีการทำประกันภัยการขนส่งแผงเซลล์แสงอาทิตย์และอุปกรณ์ประกอบทั้งหมดตั้งแต่ออกจากโรงงานจนถึงจุดติดตั้ง
ซึ่งครอบคลุมความเสียหายทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากการขนส่ง
โดยมีการชดเชยให้เต็มวงเงินของราคาสินค้า สำหรับโครงการอื่นๆ
การทำประกันภัยจะพิจารณาจากความเสี่ยงของการขนส่ง

3.3 ศูนย์เทคโนโลยีโซลาร์ตรอน

บริษัทเปิดศูนย์เทคโนโลยีโซลาร์ตรอน ที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา บนเนื้อที่ประมาณ 15
ไร่ โดยภายในศูนย์ประกอบด้วยส่วนต่างๆ ดังนี้

โรงงานผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ กำลังผลิตประมาณ 30 เมกะวัตต์

-   ศูนย์ฝึกอบรม (Training center)

-   ศูนย์สาธิต (Demonstration Center)

-   สวนพลังงานสะอาด (Solartron Park)

ศูนย์ต่างๆเหล่านี้จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจและทำให้เห็นการใช้งานจริงของระบบพลังงานแสงอาทิตย์ในรูปแบบต่างๆ
เปิดให้บริการแก่ลูกค้า ผู้แทนจำหน่าย นักเรียนนักศึกษา และบุคคลทั่วไปที่สนใจ

3.4 การตลาดและภาวะการแข่งขัน

3.4.1 ภาวะและแนวโน้มอุตสาหกรรม

ศักยภาพของการนำพลังงานจากแสงอาทิตย์มาใช้เป็นพลังงานทดแทน

พลังงานถือเป็นปัจจัยพื้นฐานสำหรับการดำเนินชีวิต การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมที่ยั่งยืนของโลก
จำเป็นต้องมีแหล่งพลังงานอย่างเพียงพอ เพื่อใช้ในกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่างๆ
โดยในปัจจุบันพลังงานสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ พลังงานที่มีอยู่อย่างจำกัด
ใช้แล้วหมดไป (Conventional Energy) ได้แก่น้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ ถ่านหิน เป็นต้น
ซึ่งการนำมาใช้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และพลังงานหมุนเวียนหรือพลังงานทดแทน
(Renewable Energy) หมายถึงแหล่งพลังงานที่มีอยู่ในธรรมชาติ
สามารถนำมาใช้ได้โดยไม่มีวันหมด ประกอบด้วย พลังงานจากแสงอาทิตย์ น้ำ ลม ชีวมวล
และความร้อนจากใต้พิภพ เป็นต้น

ในอดีตพลังงานสิ้นเปลือง เช่น ถ่านหิน และน้ำมันดิบ สามารถจัดหาได้ง่ายด้วยต้นทุนที่เหมาะสม
จึงกลายเป็นแหล่งพลังงานหลักของโลกมาจนถึงปัจจุบัน
แต่ก็เป็นแหล่งพลังงานที่มีอยู่อย่างจำกัดและจะหมดไปภายในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ดังนั้น Energy
Needs, Choices and Possibilities, Scenarios to 2050, Global Business
Environment ของ Shell International 2001
จึงทำการวิจัยเพื่อตอบคำถามว่าในอนาคตโลกจะหาแหล่งพลังงานทดแทนจากแหล่งไหน
ซึ่งพบว่าสาเหตุหลักที่ผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความต้องการพลังงานของโลก คือ (1)
ภาวะการขาดแคลนพลังงาน
การเพิ่มขึ้นของประชากรและการขยายตัวของเศรษฐกิจโลกมีผลให้อัตราการใช้พลังงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ซึ่งหากทั่วโลกยังคงมีการใช้พลังงานเพิ่มขึ้นในอัตราที่คงที่
น้ำมันเชื้อเพลิงและก๊าซธรรมชาติซึ่งเป็นพลังงานหลักมีโอกาสที่จะหมดลงในอีกประมาณ 40
ปีข้างหน้า (2) สังคมและสิ่งแวดล้อม จัดหาพลังงานสิ้นเปลืองเพื่อให้เพียงพอกับความต้องการ
ก่อให้เกิดความเสียหายรุนแรงต่อสภาพแวดล้อม เช่น
ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการเผาผลาญเชื้อเพลิงก่อให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก
(Greenhouse Effect) ภาวะโลกร้อน และการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ และ (3)
การพัฒนาของเทคโนโลยี การค้นพบเทคโนโลยีใหม่ๆมีอิทธิพลต่อรูปแบบของพลังงานเสมอมา
การค้นพบวิธีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน
ก็มีส่วนทำให้เกิดความต้องการในการใช้พลังงานรูปแบบใหม่ที่ตอบสนองความต้องการได้มากกว่าเดิมเช่นเดียวกัน

สาเหตุดังกล่าวเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความต้องการพลังงานที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
ทำให้พลังงานทดแทนกลายเป็นทางเลือกที่มีศักยภาพในการตอบสนองความต้องการดังกล่าว
ส่งผลให้ประเทศชั้นนำของโลก ซึ่งนำโดยประเทศในกลุ่มยุโรป และญี่ปุ่น
เริ่มให้การสนับสนุนพลังงานทดแทนอย่างจริงจังในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา
ทั้งนี้จากการคาดการณ์ของบริษัท Shell หนึ่งในผู้นำด้านอุตสาหกรรมพลังงานของโลก
ได้คาดการณ์ว่าภายในปี 2603
ทั่วโลกจะมีการใช้งานพลังงานหมุนเวียนประมาณเท่ากับการใช้พลังงานทั้งหมดของโลกในปี 2543

  ตารางแสดงนโยบายการจัดหาพลังงานทดแทนที่สำคัญ

  ------------ ---------------------------------------------- -----------------------------------------
  ประเทศ       ปริมาณการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์สะสมในปี   ระเบียบการจัดหาไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน
               2546 (เมกะวัตต์) ⁽¹⁾                             

  ออสเตรเลีย    45.63                                          1% ของกำลังการผลิตไฟฟ้าในปี 2010 ⁽¹⁾

  ญี่ปุ่น          859.62                                         35% ของกำลังการผลิตไฟฟ้าในปี 2010 ⁽¹⁾

  สหรัฐอเมริกา   27.20                                          ติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา 1
                                                              ล้านหลังคาเรือน ในปี 2010 ⁽¹⁾

  เยอรมัน       410.30                                         10% ของกำลังการผลิตไฟฟ้าในปี 2010 ⁽¹⁾

  ไทย          5.80 ⁽²⁾                                       5% ของพลังงานไฟฟ้าที่ต้องจัดหาใหม่ในปี 2011 ⁽³⁾
  ------------ ---------------------------------------------- -----------------------------------------

  ที่มา: (1) IEA Photovoltaics Power Systems Program

(2) เอกสารการสัมมนา
“โครงการศึกษาแนวทางการลงทุนจัดตั้งอุตสาหกรรมผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ในประเทศไทย”
โดยศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

(3) PDP 2004

ภาพแสดงประมาณการการใช้พลังงานของโลกจากปี 2513 ถึงปี 2603

  EJ (Exajoule)

  ที่มา : Shell Long Term Energy Scenario

หมายเหตุ: Exajoule = 10¹⁸ จูลล์

พลังงานแสงอาทิตย์จัดเป็นหนึ่งในพลังงานทดแทนที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา
เนื่องจากเป็นพลังงานที่มีอย่างไม่จำกัด ไม่มีวันหมด และไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ทำให้เป็นพลังงานทดแทนที่มีศักยภาพสามารถตอบสนองความต้องการใช้พลังงานในอนาคตของโลก
ดังนั้น
ประเทศชั้นนำของโลกจึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานทดแทนหลัก
โดยออกระเบียบเพื่อสนับสนุนให้ภาคเอกชนลงทุนผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์โดยเฉพาะ เช่น
ในประเทศสหรัฐอเมริกา
กำหนดเป้าหมายในการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา (Roof Top)
1,000,000 หลังคาเรือน ภายในปี 2553

การสนับสนุนการใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจังและเร่งด่วนจากประเทศชั้นนำของโลก
โดยเฉพาะญี่ปุ่น เยอรมัน และสหรัฐอเมริกา
ส่งผลให้การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ของโลกเติบโตในอัตราร้อยละ 20 – 25 ต่อปี
โดยเฉพาะในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา กำลังการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ของทั่วโลกเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยร้อยละ
40 ต่อปี โดยในปี 2546 อุตสาหกรรมการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์มีมูลค่าประมาณ 3 - 4
พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
และมีปริมาณการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ทั่วโลกรวมกันทั้งสิ้น 574 เมกะวัตต์
โดยปริมาณการติดตั้งร้อยละ 75 ของทั่วโลก อยู่ในประเทศญี่ปุ่น เยอรมันและสหรัฐอเมริกา
จากแนวโน้มดังกล่าวทาง European Commission, Joint Research Center, Renewable
Energies Units ได้คาดการณ์ว่าภายในปี 2573 (ค.ศ.2030)
ทั่วโลกจะมีปริมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์เท่ากับ 140,000 เมกะวัตต์
หรือเติบโตขึ้นประมาณ 78 เท่าจากปี 2546
ซึ่งทั่วโลกมีปริมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สะสมประมาณ 1,800 เมกะวัตต์ ดังนั้น
สามารถสรุปได้ว่าอุตสาหกรรมการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์กำลังเข้าสู่ยุคการผลิตเป็นจำนวนมาก
(Mass Production) ซึ่งจะทำให้ต้นทุนลดลงอย่างรวดเร็ว

ภาพแสดงประมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สะสมของโลกจากปี 2543 ถึงปี 2573

[]

  ที่มา : Japanese, U.S., and EPIA Roadmap

ความต้องการเซลล์แสงอาทิตย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดเป็นตัวผลักดันให้มีการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นด้วยต้นทุนที่ถูกลง
ส่งผลให้ราคาของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ลดลงอย่างรวดเร็วมาอยู่ที่ประมาณ 4 ดอลลาร์สหรัฐฯ
ต่อวัตต์พีคในปัจจุบัน เปรียบเทียบกับ 27 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อวัตต์พีคเมื่อ 20 ปีก่อน (Watt peak:
กำลังผลิตไฟฟ้าสูงสุดของแผงเซลล์ภายใต้สภาวะมาตรฐาน)
และคาดการณ์ว่าราคาของแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะลดลงอย่างต่อเนื่องจนมาอยู่ที่ระดับราคา 1 – 2
ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อวัตต์พีค ภายในปี 2573

ภาพแสดงประมาณการราคาขายแผงเซลล์แสงอาทิตย์จากปี 2543 ถึงปี 2573

[]

  ที่มา : เอกสารการสัมมนา
  “โครงการศึกษาแนวทางการลงทุนจัดตั้งอุตสาหกรรมผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ในประเทศไทย”
  โดยศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ศักยภาพของความต้องการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ของประเทศไทย

ภาพแสดงการประมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ในประเทศไทย

  ที่มา : เอกสารการสัมมนา
  “โครงการศึกษาแนวทางการลงทุนจัดตั้งอุตสาหกรรมผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ในประเทศไทย”
  โดยศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำหรับในประเทศไทย
อุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์กำลังอยู่ในระยะเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง
แต่เดิมรัฐบาลเน้นการสนับสนุนเฉพาะในท้องถิ่นธุรกันดารที่สายส่งของการไฟฟ้าเข้าไม่ถึงเป็นหลัก
ทำให้จนถึงปี 2546 ปริมาณการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ทั้งหมดในประเทศไทยจึงน้อยมาก
(ประมาณ 5.8 เมกะวัตต์) เมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ เช่น ญี่ปุ่น (859.6 เมกะวัตต์)
สหรัฐอเมริกา (275.2 เมกะวัตต์) และออสเตรเลีย (45.6 เมกะวัตต์) อย่างไรก็ตามตั้งแต่ปี
2546 เป็นต้นมา
ภาครัฐได้ปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์พลังงานใหม่โดยเร่งส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนเพื่อความมั่นคงในการจัดหาพลังงานในประเทศ
ซึ่งยุทธศาสตร์ดังกล่าวจะส่งผลต่อการขยายตัวของอุตสาหกรรมอย่างชัดเจนตั้งแต่ปี 2549 เป็นต้นไป
ทั้งนี้กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน
ร่วมกับศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ประมาณการการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ในปี 2554 ไว้ที่ 250
เมกะวัตต์ ซึ่งคิดเป็นมูลค่าการตลาดรวมประมาณ 30,000-40,000 ล้านบาท

ความต้องการไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับพื้นที่ที่สายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึง

เนื่องจากประเทศไทยยังมีพื้นที่ห่างไกลที่สายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึงอีกเป็นจำนวนมาก
แต่มีประชาชนอาศัยอยู่ ซึ่งการปักเสาพาดสายเข้าไปในพื้นที่ดังกล่าวมีต้นทุนที่สูงมาก
ซึ่งไม่คุ้มค่ากับการลงทุน ดังนั้นการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด
เนื่องจากความสะดวกและรวดเร็วในการติดตั้ง และมีต้นทุนที่ต่ำกว่าการปักเสาพาดสายส่งไฟฟ้า

รัฐบาลให้การสนับสนุนการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ในท้องถิ่นที่ห่างไกลอย่างต่อเนื่อง
โดยล่าสุดรัฐบาลได้วางนโยบายการพัฒนาระบบการให้บริการไฟฟ้าแก่ประชาชนอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพไว้ใน
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (“แผนพัฒนาฯ”) ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545-2549)
โดยให้เอกชนเข้ามามีบทบาทในการผลิตและจำหน่ายกระแสไฟฟ้าให้แก่ประชาชน
เป็นผลให้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ได้จัดทำโครงการการพัฒนาระบบสื่อสารโทรคมนาคม
และโครงการจ่ายไฟฟ้าให้หมู่บ้านห่างไกลด้วยพลังงานทดแทน
ซึ่งโครงการติดตั้งการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับครัวเรือนชนบทที่ห่างไกล
(โครงการโซลาร์โฮม) ก็เป็นส่วนหนึ่งในแผนพัฒนาฯ ฉบับนี้เช่นกัน
โดยสามารถสรุปรายละเอียดของโครงการโซลาร์โฮมดังต่อไปนี้

เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2546 คณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติการเร่งรัดขยายบริการไฟฟ้า
โดยระบบการผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Home System)
ตามข้อเสนอของกระทรวงมหาดไทย
โดยมีจำนวนครัวเรือนที่ขออนุมัติดำเนินการติดตั้งระบบรวมทั้งสิ้น 290,716 ครัวเรือน
โดยกระทรวงมหาดไทยขอรับการสนับสนุนงบประมาณดำเนินการจากเงินอุดหนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2547 และ 2548 รวมทั้งสิ้น 7,631,295,000 บาท
โดยมีรายละเอียดของโครงการดังนี้

1.  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2547 (เฟส 1) จำนวน 3,825,000,000 บาท
    สำหรับการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์จำนวน 153,000 ครัวเรือน ครัวเรือนละ
    25,000 บาท และงบประมาณดำเนินการ 191,250,000 บาท

2.  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2548 (เฟส 2) จำนวน 3,442,900,000 บาท
    สำหรับการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์จำนวน 137,716 ครัวเรือน ครัวเรือนละ
    25,000 บาท และงบประมาณดำเนินการ 172,145,000 บาท

บริษัทชนะการประกวดราคาในโครงการโซลาร์โฮม เฟส 1 เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2547
(รายละเอียดในงานระหว่างส่งมอบ ส่วนที่ 2 หน้า 37)

นอกจากนี้การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์มีส่วนช่วยในการกระจายความเจริญสู่ท้องถิ่น
โดยเฉพาะในท้องถิ่นทุรกันดารที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง เช่น โครงการติดตั้งระบบสูบน้ำเพื่อการเกษตร
ระบบประปาหมู่บ้าน ระบบสื่อสารในท้องถิ่นที่ห่างไกล ระบบการผลิตไฟฟ้าแบบผสมผสาน เป็นต้น
ซึ่งส่วนกลางจะจัดสรรงบประมาณให้กับองค์กรท้องถิ่นเพื่อนำไปพัฒนาความเจริญในท้องถิ่นของตน
ดังนั้นธุรกิจของบริษัทในอนาคตยังสามารถเติบโตได้อีกมากจากความต้องการที่ได้กล่าวมา
ซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนมากทั่วประเทศ อาทิเช่น องค์การบริหารส่วนตำบล 6,740 แห่ง อุทยานแห่งชาติ
145 แห่ง และ
วนอุทยาน 71 แห่ง เป็นต้น

ความต้องการพลังงานแสงอาทิตย์ในฐานะพลังงานทดแทน

ความต้องการพลังงานของประเทศไทยเพิ่มขึ้นเป็นลำดับตามทิศทางการขยายตัวของเศรษฐกิจ
โดยในเดือนมีนาคม ปี 2547 ประเทศไทยผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสิ้นเปลืองเท่ากับร้อยละ 94
และจากพลังน้ำร้อยละ 6 ของกำลังการผลิตติดตั้งไฟฟ้าทั้งหมด 25,325 เมกะวัตต์ (ที่มา:
วารสารนโยบายพลังงาน ฉบับที่ 64 เดือนเมษายน – มิถุนายน ปี 2547)
และส่วนใหญ่ของพลังงานที่ใช้กันอยู่ยังคงเป็นพลังงานสิ้นเปลืองโดยเฉพาะน้ำมันเชื้อเพลิงและก๊าซธรรมชาติซึ่งต้องพึ่งพิงการนำเข้าจากต่างประเทศ
โดยในปี 2546 ประเทศไทยมีมูลค่าการนำเข้าพลังงานกว่า 4 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 21.2
จากปีก่อน และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในปี 2547
เนื่องจากราคาน้ำมันปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ทำให้ประเทศไทยต้องเผชิญความเสี่ยงด้านความมั่นคงในการจัดหาพลังงาน

ปัญหาดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยต้องปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์ด้านพลังงานใหม่
ซึ่งสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่มีการใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจัง
โดยประเทศไทยมีเป้าหมายที่จะจัดแหล่งพลังงานที่มีความมั่นคง
ลดความเสี่ยงโดยการกระจายชนิดของแหล่งพลังงาน ลดการลงทุนของพลังงานโดยรวม
และลดการปล่อยมลพิษ

ดังนั้น รัฐบาลจึงได้กำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาพลังงานทดแทน
โดยกำหนดให้เพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนจากร้อยละ 0.5 ในปี 2545 เป็นร้อยละ 8
ของพลังงานเชิงพาณิชย์ภายในปี 2554 โดยมีมาตรการสนับสนุน
เพื่อให้พลังงานทดแทนสามารถผลิตเพื่อใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ ดังนี้

1.  กำหนดเป็นระเบียบหรือกฎหมายบังคับ Renewable Portfolio Standard (RPS)
    สำหรับโรงไฟฟ้าที่ก่อสร้างใหม่ ต้องผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนในสัดส่วนร้อยละ 4
    ของกำลังการผลิตไฟฟ้าใหม่ (ในปัจจุบันได้ปรับเป้าหมายให้เป็นร้อยละ 5)

2.  กำหนดมาตรการจูงใจเพื่อให้มีการรับซื้อไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานทดแทน
    โดยอาศัยมาตรการจูงใจด้านภาษี การให้สิทธิพิเศษ
    และเงินอุดหนุนจากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน

3.  สนับสนุนการวิจัยและการพัฒนาพลังงานทดแทนที่ประเทศไทยมีศักยภาพสูง เช่น แสงอาทิตย์
    พลังน้ำขนาดจิ๋ว ลม และชีวมวล

4.  สนับสนุนให้ชุมชนร่วมเป็นเจ้าของโรงไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานทดแทน

ทั้งนี้ เพื่อให้ยุทธศาสตร์พลังงานทดแทนสามารถนำไปปฏิบัติเป็นรูปธรรม
ทางหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้จัดทำแผนปฏิบัติการที่เป็นรูปธรรม ดังต่อไปนี้

(1) กำหนดสัดส่วนการผลิตพลังงานทดแทน (Renewable Portfolio Standard “RPS”)
ในแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าปี 2547-2558

จากยุทธศาสตร์พลังงานทดแทนของรัฐบาล
คณะกรรมการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตได้กำหนดแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าในปี 2547-2558 (Power
Development Plan “PDP 2004”)
ซึ่งกำหนดให้โรงไฟฟ้าใหม่ที่ใช้เชื้อเพลิงจากฟอสซิลต้องมีโรงไฟฟ้าที่ใช้พลังงานหมุนเวียน
ซึ่งประกอบด้วยพลังงานจากน้ำ ลม แสงอาทิตย์ หรือชีวมวล
เป็นส่วนหนึ่งของโครงการไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของกำลังการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงจากฟอสซิล
ตั้งแต่ปี 2554 เป็นต้นไป (ที่มา: ที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ วันที่ 28
กรกฎาคม 2547)

จากแผน PDP 2004 จะทำให้ภายในปี 2558
ประเทศไทยมีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนรวมกันประมาณ 630 เมกะวัตต์
โดยดูรายละเอียดจากประมาณการดังต่อไปนี้

  ---------------- ------------------------------------------------------
  ปีงบประมาณ        ประมาณการกำลังการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน (เมกะวัตต์)

  2554             140

  2555             105

  2556             105

  2557             140

  2558             140

  รวม              630
  ---------------- ------------------------------------------------------

ที่มา: เอกสาร “แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ.2547-2558 (PDP 2004)”
เดือนสิงหาคม 2547, ฝ่ายวางแผนระบบไฟฟ้า การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย

ทั้งนี้ ยังไม่ได้กำหนดว่าพลังงานหมุนเวียนทั้ง 630 เมกะวัตต์นี้จะมาจากพลังน้ำ ลม แสงอาทิตย์
และชีวมวล ในสัดส่วนเท่าใด

อย่างไรก็ตาม ล่าสุดกระทรวงพลังงานเปิดเผยว่าในปี 2548
จะมีการเสนอให้ปรับข้อกำหนดโดยให้มีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ร้อยละ 50 ของ RPS
หรือ 315 เมกะวัตต์จาก 630 เมกะวัตต์
ซึ่งข้อเสนอนี้จะยื่นต่อคณะกรรมการบริหารพลังงานแห่งชาติต่อไป (ที่มา: หนังสือพิมพ์เดลินิวส์
ฉบับวันที่ 1 พฤศจิกายน 2547)

(2) โครงการสนับสนุนการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนขนาดเล็กมาก

โครงการนี้เป็นของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ
ที่สนับสนุนให้ผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนขนาดเล็กมากหรือมีปริมาณการผลิตไม่เกิน 1 เมกะวัตต์
(Very small power producer (“VSPP”)) ขายไฟฟ้าให้กับไฟฟ้าทั้ง 3 แห่ง
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดการผลิตไฟฟ้าในช่วงที่มีความต้องการสูงสุด (Peak)
ลดการลงทุนสร้างโรงไฟฟ้า และลดการนำเข้าเชื้อเพลิงในระยะยาว
โดยผู้ผลิตจะได้รับการสนับสนุนเงินทุนจากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานในสัดส่วนร้อยละ
50 ของจำนวนเงินลงทุนหรือต้นทุนการผลิตของแต่ละเทคโนโลยี

ในช่วงแรก VSPP
จำเป็นต้องได้รับสัมปทานการประกอบกิจการไฟฟ้าก่อนจึงจะสามารถขายไฟเข้าระบบได้
ทำให้เกิดความซับซ้อนในทางปฏิบัติ อีกทั้งการขายไฟฟ้าด้วยวิธีหักลบหน่วย (Net Metering)
ไม่สามารถทำได้เนื่องจาก VSPP ต้องนำรายได้มาคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม ทำให้ VSPP
มีค่าใช้จ่ายมากขึ้นในการติดตั้งมิเตอร์เพิ่ม
ดังนั้นคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติจึงได้แก้ไขระเบียบการรับซื้อ
โดยเปลี่ยนจากระบบการให้สัมปทานเป็นการให้ใบอนุญาต ซึ่งมีขั้นตอนน้อยกว่า
และปรับปรุงวิธีการคำนวณค่าไฟฟ้าสามารถคิดภาษีมูลค่าเพิ่มได้ถูกต้องตามประมวลรัษฎากร จึงทำให้
VSPP สามารถดำเนินการซื้อขายไฟฟ้าเข้าระบบได้ โดย ณ เดือนกันยายน 2547
มีผู้ติดต่อขอรับการสนับสนุนจากรัฐบาลและได้รับการตอบรับแล้วจำนวน 73 ราย
(เป็นผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จำนวน 57 ราย)
รวมปริมาณพลังไฟฟ้าสูงสุดที่จะจ่ายเข้าระบบทั้งสิ้น 6.57 เมกะวัตต์

ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ในประเทศไทย

จากยุทธศาสตร์และนโยบายพลังงานทดแทนที่กล่าวมาแล้ว
จะเห็นได้ว่ารัฐบาลยังขาดความชัดเจนในเรื่องการกำหนดถึงสัดส่วนของการใช้พลังงานทดแทนชนิดต่างๆ
ดังนั้นปัจจัยสำคัญที่จะเป็นตัวกำหนดว่าพลังงานทดแทนชนิดใดจะมีความเหมาะสมสำหรับการนำมาใช้ในเชิงพาณิชย์
คือ ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนชนิดนั้นๆ

ทั้งนี้
ในประเทศไทยพลังงานแสงอาทิตย์ถือว่าเป็นทางเลือกที่มีศักยภาพในการแข่งขันกับพลังงานทดแทนชนิดอื่นๆ
เนื่องจากมีความเหมาะสมทางด้านภูมิศาสตร์ โดยประเทศไทยมีอัตราการรับแสงโดยเฉลี่ย 4 – 5
ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งสามารถผลิตพลังงานได้มากกว่าประเทศในแถบยุโรปถึง 2 เท่า
โดยกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน
ประมาณการว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ถึงกว่า 5,000
เมกะวัตต์

ภาพแสดงต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานชนิดต่างๆ

  []

  ที่มา: วารสารนโยบายพลังงาน ฉบับที่ 63 เดือนมกราคม – มีนาคม 2547
  โดยสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน

  หมายเหตุ : * ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ จากโรงไฟฟ้าผาบ่อง จ.แม่ฮ่องสอน
  กำลังการผลิต 0.5 เมกะวัตต์ต่อปี

  ** ต้นทุนจริงของการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ของโครงการ Tesco Lotus
  สาขาถนนพระราม 1 กำลังการผลิต 0.46 เมกะวัตต์ต่อปี

*** ค่าไฟฟ้าบ้านพักอาศัยของการไฟฟ้านครหลวง สำหรับการใช้งานเกินกว่า 400 หน่วย

  **** Externality Cost หมายถึง มีมูลค่าของผลกระทบต่อสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม
  และคำนวณเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน 40 บาท / US Dollar

เมื่อพิจารณาแผนภาพแสดงการเปรียบเทียบต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์กับพลังงานชนิดอื่นๆ
พบว่าต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ในปัจจุบันสามารถแข่งขันกับพลังงานประเภทอื่นได้
โดยเมื่อพิจารณาข้อมูลจากการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่บริษัทติดตั้งให้กับ
Tesco Lotus สาขาถนนพระราม 1 ขนาด 460 กิโลวัตต์
ซึ่งมีต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์เท่ากับ 4.18 บาทต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง
ซึ่งสูงกว่าค่าไฟฟ้าสำหรับบ้านพักอาศัยเพียงร้อยละ 40
โดยต้นทุนดังกล่าวคำนวณจากความสามารถในการผลิตพลังงานไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์เฉลี่ย 4
ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งจะผลิตได้วันละ 1,840 หน่วยไฟฟ้า คิดเป็น 671,600 หน่วยไฟฟ้าต่อปี
และแผงเซลล์มีอายุการใช้งาน 25 ปี

ทั้งนี้ จากเอกสารการสัมมนา
“โครงการศึกษาแนวทางการลงทุนจัดตั้งอุตสาหกรรมผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ในประเทศไทย”
โดยศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ได้คาดการณ์ว่าการที่ราคาแผงเซลล์แสงอาทิตย์มีแนวโน้มที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง
ขณะที่ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะทำให้ในปี 2561
ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จะเท่ากับอัตราค่าไฟฟ้า ณ ขณะนั้น
และหลังจากนั้นการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จะมีต้นทุนที่ต่ำกว่าค่าไฟฟ้า

ยุทธศาสตร์พลังงานซึ่งถือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมพลังงานทดแทนในประเทศไทย
จากที่เคยมีการใช้งานในวงจำกัดอยู่เพียงท้องถิ่นที่สายส่งของการไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
มาเป็นการใช้งานในวงกว้างในฐานะพลังงานที่ต้องจัดหาเพื่อความมั่นคงของประเทศ
โดยพลังงานแสงอาทิตย์ถือได้ว่าเป็นพลังงานที่มีศักยภาพสูงมาก เมื่อเปรียบเทียบกับพลังงานลม
จากน้ำ และจากชีวมวล
เนื่องจากความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ประกอบกับต้นทุนที่สามารถแข่งขันได้ในเชิงพาณิชย์
ทั้งนี้การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ทุก 1 หน่วย (กิโลวัตต์-ชั่วโมง)
จะช่วยลดการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อการผลิตไฟฟ้าได้ 0.3 - 0.4 ลิตรต่อปี
ดังนั้นการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ทุกๆ 1 เมกะวัตต์
จะช่วยลดการนำเข้าน้ำมันได้ถึง 4 - 5 แสนลิตรต่อปี

3.4.2 โครงสร้างตลาดของบริษัท

บริษัทแบ่งโครงสร้างทางการตลาดตามรูปแบบความต้องการใช้พลังงานพลังแสงอาทิตย์ในประเทศไทย
โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือตลาดที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้หรือพื้นที่ที่สายส่งของการไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
และตลาดที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในฐานะพลังงานทดแทน
ซึ่งทั้งสองตลาดนี้ต้องการระบบที่ตอบสนองความต้องการที่แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้

(1) ตลาดที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้

ในท้องถิ่นทุรกันดารที่ห่างไกลที่สายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
พลังงานแสงอาทิตย์มีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการพัฒนาระบบไฟฟ้า และการกระจายความเจริญ
สู่ท้องถิ่น เนื่องจากการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์มีความสะดวก รวดเร็ว
ต้นทุนต่ำเมื่อเทียบกับต้นทุนการผลิตไฟฟ้าในรูปแบบอื่น ไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
และไม่มีค่าใช้จ่ายในระยะยาว เช่นค่าไฟฟ้ารายเดือน
ดังนั้นตลาดที่สำคัญของบริษัทตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันคือตลาดในส่วนที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้
หรือพื้นที่ที่การติดตั้งระบบไฟฟ้าเป็นไปได้ยาก เช่นอุทยานแห่งชาติ เกาะแก่งต่างๆ เป็นต้น
ระบบที่จำเป็นได้แก่ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อบ้านพักอาศัย
ระบบสูบน้ำจากพลังงานแสงอาทิตย์ ระบบประจุแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์
ระบบไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะพลังงานแสงอาทิตย์
ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อใช้ในการสื่อสารโทรคมนาคม
และระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบผสมผสานแหล่งพลังงาน เป็นต้น
ซึ่งตลาดในส่วนนี้ต้องอาศัยการสนับสนุนในด้านงบประมาณจากรัฐบาล
และเครือข่ายการจัดจำหน่ายที่ดีของบริษัทเอง
เพื่อเข้าถึงความต้องการในแต่ละพื้นที่ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ

(2) ตลาดที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในฐานะพลังงานทดแทน

ในปัจจุบันพลังงานแสงอาทิตย์ได้รับการยอมรับให้เป็นพลังงานทดแทนที่สำคัญร่วมกับพลังงานจากลมและชีวมวล
ซึ่งกำลังมีการส่งเสริมการใช้งานอย่างจริงจังเพื่อแก้ไขปัญหาการพึ่งพิงการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศ
(รายละเอียดในภาวะและแนวโน้มอุตสาหกรรม ส่วนที่ 2 หน้า 23)
ดังนั้นความต้องการพลังงานแสงอาทิตย์ในฐานะพลังงานทดแทนจึงเติบโตอย่างรวดเร็ว
และจัดเป็นตลาดที่สำคัญของบริษัทในอนาคต โดยระบบที่ตอบสนองตลาดในส่วนนี้ได้แก่
ระบบผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์บนหลังคาและเชื่อมต่อกับสายส่งของการไฟฟ้า
เป็นต้น

3.4.3 กลยุทธ์ทางการตลาด

(1) ผลักดันสินค้าเข้าสู่ตลาด (Push Strategy)

ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์มีจุดเด่นในด้านความสะดวกในการติดตั้ง ต้นทุนค่าบำรุงรักษาต่ำ
เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และมีอายุใช้งานที่ยาวนาน
มีความเหมาะสมที่จะนำไปใช้งานในสถานที่ที่ห่างไกลจากสายส่งทางการไฟฟ้า เช่น
หมู่บ้านที่อยู่ห่างไกลบนภูเขา ชุมชนที่อาศัยอยู่ในเกาะ
ทำให้บริษัทสามารถสร้างโอกาสทางการตลาดโดยนำเสนอระบบในรูปแบบของผู้นำตลาด
โดยการศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับภาระหน้าที่ของหน่วยงานทั้งส่วนราชการกลางและส่วนราชการท้องถิ่น
โดยเฉพาะส่วนราชการที่มีหน้าที่ในด้านการพัฒนาชนบท
ที่สามารถใช้จุดเด่นของระบบพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อนำมาสนับสนุนกิจกรรมที่หน่วยงานกำลังดำเนินการ
โดยบริษัทจะเข้านำเสนอโครงการที่เป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานดังกล่าว
เพื่อให้ลูกค้าได้ตระหนักถึงตัวสินค้าและบริการและศักยภาพในการดำเนินงานของบริษัท
ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจในการนำไปใช้งาน
พร้อมทั้งสามารถกำหนดขอบเขตของโครงการและสามารถสรุปเป็นขั้นตอนการจัดตั้งงบประมาณเพื่อจัดทำโครงการนำร่องที่ชัดเจนและมีการขยายผลเป็นโครงการในอนาคตต่อไป
โดยตัวอย่างของโครงการที่บริษัทเคยนำเสนอในอดีต
คือโครงการจัดทำโครงการไฟฟ้าหมู่บ้านด้วยพลังงานเซลล์แสงอาทิตย์
ระบบสูบน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ ระบบสื่อสารพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น

(2) การสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ

บริษัทมีความสัมพันธ์ทางธุรกิจอันดีกับบริษัทผู้ผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ชั้นนำของโลก คือบริษัท BP
Solar, Kyocera Corporation, Shell Solar, Q-Cell, Siemens และอื่นๆ
ซึ่งบริษัทเหล่านี้ช่วยอำนวยความสะดวกในการจัดหาวัตถุดิบ
บริษัทสามารถกำหนดราคาของวัตถุดิบและช่วงเวลาจัดส่งล่วงหน้าได้
ซึ่งทำให้เกิดความชัดเจนในการกำหนดราคาประมูลงานและลดปัญหาในเรื่องวัตถุดิบหลักขาดแคลน
นอกจากนั้นบริษัท BP Solar และบริษัท Kyocera Corporation
ยังได้มีการทำข้อตกลงในการให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคการผลิตในช่วงที่บริษัทเริ่มตั้งโรงงานผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์อีกด้วย

(3) คุณภาพของผลิตภัณฑ์และการให้บริการ

บริษัทให้ความสำคัญกับคุณภาพของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ประกอบจากโรงงาน
รวมถึงคุณภาพของอุปกรณ์ประกอบระบบต่างๆที่บริษัทเป็นตัวแทนจำหน่าย
กระบวนการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะได้รับการตรวจสอบคุณภาพทั้งระบบ
โดยวัตถุดิบจนถึงแผงเซลล์ที่ประกอบเสร็จจะได้รับการตรวจสอบร้อยละ 100
การได้รับการรับรองมาตรฐานสากล ISO 9001: 2000 จากบริษัท เอสจีเอส (ประเทศไทย)
จำกัด ถือเป็นการยืนยันคุณภาพของระบบได้เป็นอย่างดี

นอกเหนือจากคุณภาพของสินค้าแล้ว
โครงการในรับผิดชอบของบริษัทเกือบทั้งหมดเป็นโครงการขนาดใหญ่ซึ่งต้องติดตั้งระบบหลายระบบในเวลาที่จำกัด
การศึกษาพื้นที่ติดตั้งและการบริหารการติดตั้งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้โครงการสำเร็จลุล่วงอย่างรวดเร็วและทันเวลา
บริษัทมีทีมงานที่มีความชำนาญพื้นที่และชำนาญการติดตั้ง
รวมทั้งบริหารการติดตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้มักจะติดตั้งเสร็จเร็วกว่ากำหนด
สามารถช่วยลดต้นทุนในการดำเนินงานลงได้มาก
ที่ผ่านมาบริษัทไม่เคยประสบปัญหาในเรื่องการติดตั้งไม่ทันเวลา
ยกเว้นในกรณีที่มีเหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถควบคุมได้ เช่นอุทกภัย เป็นต้น

3.4.4 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

ระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์แบบต่างๆได้รับการออกแบบมาเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่ต่างกัน
ดังนั้นกลุ่มลูกค้าเป้าหมายจึงแบ่งแยกตามวัตถุประสงค์ของแต่ละระบบ ดังนี้

(1) ระบบสูบน้ำจากพลังงานแสงอาทิตย์ ระบบประจุแบตเตอรี่พลังงานแสงอาทิตย์
    ระบบไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะพลังงานแสงอาทิตย์ และ
    ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อใช้ในการสื่อสารโทรคมนาคม
    เป็นระบบที่ช่วยพัฒนาความเจริญในระดับท้องถิ่น
    ดังนั้นลูกค้าเป้าหมายหลักคือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชนบท
    ซึ่งมีทั้งราชการส่วนกลางที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณในการพัฒนาชนบทจากรัฐบาลกลาง
    และราชการส่วนท้องถิ่น
    หรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีหน้าที่ดูแลและพัฒนาความเจริญของถิ่นที่รับผิดชอบ
    มีอำนาจในการจัดสรรงบประมาณเพื่อการพัฒนาในท้องถิ่นของตน

(2) ระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อบ้านพักอาศัย
    ได้รับการออกแบบมาเพื่อสนองต่อโครงการติดตั้งการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับครัวเรือนชนบทที่ห่างไกล
    (โครงการโซลาร์โฮม) ซึ่งลูกค้าหลักคือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

(3) ระบบผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์บนหลังคา
    เน้นการจัดจำหน่ายให้แก่ลูกค้าเอกชนทั่วไปที่ซื้อระบบไปใช้กับการดำเนินกิจการ
    และใช้ส่วนตัวในครัวเรือน โดยระบบจะเชื่อมต่อเข้ากับสายส่งของการไฟฟ้าโดยตรง (Grid
    Connected)
    และขายไฟฟ้าส่วนเกินจากการใช้ในครัวเรือนพักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ให้กับการไฟฟ้า

(4) ระบบการขายไฟฟ้าให้กับโครงการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กมาก (VSPP)
    เป็นโครงการที่รัฐบาลจัดให้มีการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนในปริมาณไม่เกิน
    1 เมกะวัตต์ (รายละเอียดในภาวะและแนวโน้มอุตสาหกรรม ส่วนที่ 2 หน้า 23)
    โดยกลุ่มลูกค้าเป้าหมายคือภาคเอกชนที่รับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายจากโครงการ
    ซึ่งบริษัทเชื่อว่าลูกค้าในกลุ่มนี้จะมีมากขึ้นในอนาคต

(5) ระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ แบบผสมผสานแหล่งพลังงาน
    กลุ่มลูกค้าเป้าหมายคืออุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน เกาะแก่งต่างๆ
    สถานที่ท่องเที่ยวที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง และเอกชนทั่วไป
    ซึ่งลูกค้ากลุ่มนี้มักต้องการใช้ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับการผลิตไฟฟ้าจากเครื่องปั่นไฟที่มีอยู่แล้ว
    เพื่อเป็นการลดค่าใช้จ่ายในการขนส่งน้ำมัน

3.4.5 ช่องทางการจัดจำหน่าย

สำหรับลูกค้าที่เป็นส่วนราชการกลางบริษัทใช้วิธีการขยายตลาดโดยการนำเสนอโครงการที่ตอบสนองความต้องการของลูกค้า
โดยบริษัทจะจัดเตรียมข้อมูล รายละเอียดของโครงการและงบประมาณโดยสังเขป
เพื่อให้หน่วยงานราชการมีความเข้าใจและมั่นใจในตัวผลิตภัณฑ์และบริการ
นอกจากนั้นบริษัทยังมีการจัดทำการอบรม สัมมนา
ให้ความรู้เกี่ยวกับระบบซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจในการนำไปใช้งาน
ทำให้สามารถกำหนดขอบเขตของโครงการและจัดตั้งงบประมาณได้อย่างชัดเจน

สำหรับลูกค้าที่เป็นราชการส่วนท้องถิ่นหรือองค์การบริหารส่วนตำบล ลูกค้ารายย่อยเช่น
อุทยานแห่งชาติและเอกชนทั่วไป
ในปัจจุบันบริษัทใช้วิธีการขายสินค้าผ่านพนักงานขายซึ่งแบ่งความรับผิดชอบเป็นภูมิภาคต่างๆทั่วประเทศ
ใช้วิธีการในการประชาสัมพันธ์คล้ายคลึงกับส่วนราชการกลาง คือการให้ความรู้เกี่ยวกับระบบ
เพื่อให้เกิดความเข้าใจและขยายผลสู่การนำไปใช้

ในส่วนของลูกค้าเอกชนทั่วไป บริษัทมีการจัดกิจกรรมการส่งเสริมการตลาด เพื่อเผยแพร่ผลิตภัณฑ์
และผลงานต่างๆของบริษัทให้เป็นที่รับรู้ในวงกว้าง ซึ่งกิจกรรมส่งเสริมการตลาดที่บริษัทดำเนินการ
อาทิเช่น
การจัดนิทรรศการเพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับพลังงานแสงอาทิตย์โดยจะมีบูทนิทรรศการและระบบสาธิต
การประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อนิตยสาร การประชาสัมพันธ์ผ่าน Website
ของบริษัทเกี่ยวกับกิจกรรมและข้อมูลเกี่ยวกับตัวบริษัท สินค้า และ บริการ เป็นต้น

นอกจากนี้บริษัทมีแผนในการเพิ่มช่องทางการจัดจำหน่ายให้ครอบคลุมตลาดมากยิ่งขึ้น
โดยการคัดเลือกตัวแทนจำหน่าย (Dealer) ทั้งในกรุงเทพมหานคร และภูมิภาคต่างๆทั่วประเทศ
โดยบริษัทจะเป็นผู้ซัพพลายอุปกรณ์ที่สำคัญในระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์รูปแบบต่างๆ เช่น
แผงเซลล์แสงอาทิตย์ เครื่องสูบน้ำ ฯลฯ ให้กับตัวแทนจำหน่าย
ซึ่งในปัจจุบันบริษัทกำลังอยู่ในระหว่างการทดสอบและปรับปรุงกฎเกณฑ์ในการคัดเลือกและการควบคุมคุณภาพของตัวแทนจำหน่าย
(รายละเอียดในโครงการในอนาคต ส่วนที่ 2 หน้า 60)

3.4.6 ภาวะการแข่งขัน

การเติบโตของอุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
ส่งผลให้บริษัทมีโอกาสทางการตลาดเพิ่มขึ้นอย่างมากทั้งในประเทศและตลาดต่างประเทศ
อย่างไรก็ตามภาวะที่เอื้ออำนวยนี้ส่งผลให้เกิดบริษัทใหม่ๆที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับพลังงานแสงอาทิตย์เข้ามาแข่งขันในตลาดเป็นจำนวนมาก
โดยการให้บริการของบริษัทดังกล่าวแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะคือ

1) บริษัทที่มีโรงงานผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์

2) บริษัทผู้แทนจำหน่ายแผงเซลล์แสงอาทิตย์จากต่างประเทศ

3) บริษัทผู้รับติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์

ลักษณะของบริษัทส่วนใหญ่จะเป็นบริษัทที่จำหน่ายแผงเซลล์แสงอาทิตย์จากต่างประเทศ
โดยไม่จำหน่ายอุปกรณ์ประกอบระบบอื่นๆ และบริษัทที่รับติดตั้งระบบ
ส่วนใหญ่จะเน้นตลาดราชการส่วนกลางซึ่งบริษัทผู้รับจ้างติดตั้งระบบนี้โดยมากจะไม่มีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านพลังงานแสงอาทิตย์
แต่เข้ามาในตลาดนี้เนื่องจากเป็นผู้รับจ้างในหน่วยงานนั้นๆอยู่ก่อนและมีความสนใจในธุรกิจเซลล์แสงอาทิตย์
บริษัทประเภทนี้จะมีการหมุนเวียนเข้ามาในตลาดอยู่ตลอดเวลาแต่ส่วนใหญ่จะเป็นในระยะสั้น
คู่แข่งซึ่งถือว่ามีลักษณะการประกอบธุรกิจใกล้เคียงกับบริษัท คือบริษัทที่มีธุรกิจครบทั้ง 3
ลักษณะคือมีการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ จำหน่ายและรับติดตั้งระบบ ดังนี้

  -------------------------------------------------- --------------------
  คู่แข่ง                                               กำลังการผลิต
                                                     (เมกะวัตต์ต่อปี)

  บริษัท สยามโซลาร์ แอนด์ อีเลคทรอนิคส์ จำกัด                1

  บริษัท บางกอกโซลาร์ จำกัด                              5

  บริษัท ชาร์ป เทพนคร จำกัด*                             7
  -------------------------------------------------- --------------------

  หมายเหตุ : * เป็นบริษัทที่เกิดจากการร่วมทุนระหว่างบริษัท ห้างเทพนครพาณิชย์ จำกัด
  กับบริษัท ชาร์ป คอร์ปอเรชั่น จำกัด จากประเทศญี่ปุ่น

  ที่มา : เอกสารประกอบการสัมมนา
  “โครงการศึกษาแนวทางการลงทุนจัดตั้งอุตสาหกรรมผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ในประเทศไทย”
  โดยศูนย์เชี่ยวชาญพิเศษเฉพาะด้านเทคโนโลยีไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์
  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

บริษัทมีกำลังการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์สูงสุดเมื่อเทียบกับคู่แข่ง และมีข้อได้เปรียบในหลายด้าน
ทั้งในด้านความรู้ความเข้าใจในระบบที่ติดตั้ง มีบุคลากรที่มีชำนาญในตัวสินค้า
มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการติดตั้งและการบริการหลังการขาย
มีความพร้อมในด้านของยานพาหนะ
ทำให้บริษัทมีผลงานในการจำหน่ายและติดตั้งแผงเซลล์ประมาณร้อยละ 80
ของระบบทั้งหมดที่เป็นโครงการของหน่วยราชการต่างๆ
นอกจากนั้นบริษัทยังมีแผนงานในการสร้างโรงงานผลิตเซลล์แสงอาทิตย์เป็นโรงงานแรกในประเทศไทยเพื่อการรองรับโอกาสทางการตลาดที่เพิ่มขึ้นทั้งตลาดในประเทศและตลาดการส่งออก

3.5 การจัดหาผลิตภัณฑ์

ธุรกิจการออกแบบพร้อมติดตั้งระบบแผงเซลล์แสงอาทิตย์นั้น
จำเป็นต้องมีการประสานความร่วมมือระหว่างฝ่ายผลิต
ซึ่งจะทำการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ได้รับการออกแบบตามความต้องการใช้พลังงานของลูกค้า
และฝ่ายจัดซื้อซึ่งจะทำการคัดเลือกอุปกรณ์และจัดหาอุปกรณ์ประกอบที่มีคุณภาพจากแหล่งที่เหมาะสม
ซึ่งวัตถุดิบและอุปกรณ์ต่างๆ สามารถแยกประเภทได้ดังนี้

  3.5.1 วัตถุดิบสำหรับการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์

วัตถุดิบต้นน้ำในการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์คือธาตุซิลิคอน
ซึ่งเป็นธาตุที่มีมากที่สุดในโลกรองจากธาตุออกซิเจน
ธาตุซิลิคอนสกัดได้จากแร่ควอตซ์ เฉพาะในประเทศไทยมีแร่ควอตซ์อยู่มากกว่า 27 ล้านตัน
ซึ่งสามารถนำมาแปรรูปเป็นเซลล์แสงอาทิตย์ได้กว่า 500,000 เมกะวัตต์
แร่ควอตซ์จะผ่านการถลุงเป็นโลหะซิลิคอน และทำให้บริสุทธิ์ จากนั้นจึงนำมาหล่อให้เป็นแท่ง
(Ingot) และตัดเป็นแผ่นเวเฟอร์ (Wafer)
และนำมาแพร่ซึมสารเจือปนฟอสฟอรัสให้เกิดความสามารถในการผลิตไฟฟ้า
ผลิตภัณฑ์ที่ได้คือเซลล์แสงอาทิตย์ (ภาพประกอบในโครงการในอนาคต ส่วนที่ 2 หน้า 46)
ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักของบริษัท

กระบวนการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ตั้งแต่ขั้นตอนการทำโลหะซิลิคอนให้บริสุทธิ์จนถึงการแพร่ซึมสารเจือปน
ยังไม่มีผู้ผลิตในประเทศไทย
ดังนั้นบริษัทจึงนำเข้าเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนจากบริษัทผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกจากหลายประเทศ
เช่น เยอรมนี ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และ ออสเตรเลีย เป็นต้น ซึ่งมีความสัมพันธ์อันดีกับบริษัท
ราคาของเซลล์แสงอาทิตย์จะมีความผันผวนอยู่ตลอดเวลาตามราคาตลาดโลก
ซึ่งบริษัทได้มีการรวบรวมสถิติข้อมูลของราคา
เพื่อประโยชน์ในการตัดสินใจซื้อในช่วงเวลาที่เหมาะสม

ภาพแสดงราคาแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (ไม่รวมภาษี) ที่ขายในยุโรปและอเมริกาในช่วงเดือนมกราคม
2545 – ตุลาคม 2547

[]

ที่มา: Solarbuzz Inc

หมายเหตุ: ราคาที่แสดงในภาพเป็นราคาขายปลีกเฉลี่ยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ขนาดตั้งแต่ 3 วัตต์
– 300 วัตต์

ราคาเซลล์แสงอาทิตย์มีการปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง
เนื่องมาจากมีการเพิ่มกำลังการผลิตในประเทศต่างๆ ซึ่งในปี 2546
มีการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์รวมทั้งหมดประมาณ 742 เมกะวัตต์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 40 เมื่อเทียบกับปี
2545 ในขณะเดียวกันความต้องการเซลล์แสงอาทิตย์มีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเช่นกัน
โดยเฉพาะในปี 2546 มีความต้องการเซลล์แสงอาทิตย์ 574
เมกะวัตต์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 34 เมื่อเทียบกับปี 2545
อย่างไรก็ตามความต้องการใช้เซลล์แสงอาทิตย์มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นในอัตราเร่ง
เนื่องจากปัจจุบันหลายประเทศมีนโยบายสนับสนุนการใช้พลังงานทดแทนอย่างเต็มที่
อีกทั้งผลึกซิลิคอนที่นำมาผลิตตัวเซลล์แสงอาทิตย์เป็นวัตถุดิบที่มีผู้ผลิตน้อยราย
และมีการนำไปใช้ประโยชน์ในด้านอื่นๆได้ เช่นนำไปผลิตเป็นสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor)
ซึ่งเป็นอุปกรณ์ประกอบของวงจรไฟฟ้าหลายประเภท
ดังนั้นในระยะสั้นจึงทำให้เกิดภาวะขาดแคลนเซลล์แสงอาทิตย์
ส่งผลให้ราคาเซลล์ขยับตัวสูงขึ้นในช่วงกลางปี 2547
ทั้งนี้บริษัทผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกหลายแห่งมีแผนที่จะเพิ่มกำลังการผลิตเพื่อให้ทันต่อการขยายตัวของธุรกิจ
คาดว่ากำลังการผลิตรวมในปี 2548 จะมีประมาณ 1,425 เมกะวัตต์ เพิ่มขึ้นจากกำลังผลิตในปี
2546 ถึงร้อยละ 92
ผลของการประหยัดต่อขนาดและกำลังการผลิตที่เพิ่มขึ้นจึงน่าที่จะทำให้ราคาเซลล์ลดลงในระยะยาว
(ที่มา: Solarbuzz Inc. และ เอกสาร “PV Status Report 2003” โดย European
Commission, Joint Research Center, Renewable Energies Units)

ในการจัดหาเซลล์แสงอาทิตย์ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลัก
บริษัทสามารถสั่งจองและกำหนดราคาวัตถุดิบทั้งหมดสำหรับโครงการที่เข้าประมูลจากผู้แทนจำหน่ายเซลล์แสงอาทิตย์ชั้นนำของโลก
เช่นบริษัท BP Solar, Kyocera, Shell Solar, Q-Cell และอื่นๆ
และสั่งซื้อโดยการเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิต (L/C) ตามราคาที่กำหนดไว้
ซึ่งช่วยลดปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบและลดผลกระทบจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบ
การเสนอราคาและการชำระเงินจะใช้เงินเหรียญสหรัฐและเงินยูโรเป็นหลัก
ซึ่งบริษัทพิจารณาทำสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Forward Contract) สำหรับแต่ละ
L/C ตามความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ณ ขณะนั้น

ส่วนวัตถุดิบอื่นบางชนิดที่ใช้ในการประกอบแผงเซลล์แสงอาทิตย์เช่น Ethylene Vinyl Acetate
และ Tedler ไม่มีการผลิตในประเทศไทยเช่นเดียวกับเซลล์แสงอาทิตย์
บริษัทนำเข้าจากบริษัทผู้ผลิตและผู้แทนจำหน่ายในกลุ่มประเทศยุโรป, ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา
ซึ่งการนำเข้าวัตถุดิบและชิ้นส่วนที่ใช้ในการผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ทั้งหมด
ได้รับการยกเว้นอัตราอากรตามประกาศกระทรวงการคลัง มาตรา 12
แห่งพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ.2530 (ฉบับที่ 16)
เพื่อเป็นการสนับสนุนอุตสาหกรรมการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ภายในประเทศให้มีต้นทุนต่ำและสามารถแข่งขันกับราคาของเซลล์แสงอาทิตย์สำเร็จรูปจากต่างประเทศได้

วัตถุดิบอื่นๆ เช่น สกรู, Junction box บริษัทใช้วัตถุดิบจากผู้ผลิตในประเทศหลายบริษัท
ไม่ผูกขาดเฉพาะรายใดรายหนึ่ง โดยคัดเลือกจากบริษัทที่เสนอคุณภาพที่ต้องการในราคาต่ำสุด ณ
ขณะนั้น เนื่องจากเป็นวัตถุดิบที่หาได้ทั่วไป ยกเว้น กระจก low-iron tempered glass
ซึ่งเป็นกระจกชนิดพิเศษที่ผลิตจากบริษัทผู้ผลิตรายใหญ่เพียง 2 รายในประเทศไทย
อย่างไรก็ตามกระจกชนิดนี้สามารถนำเข้าได้จากต่างประเทศหากบริษัทผู้ผลิตมีนโยบายยกเลิกการผลิตกระจกชนิดนี้

3.5.2 อุปกรณ์ประกอบ

เนื่องจากการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จะต้องมีการนำอุปกรณ์ประกอบอื่นๆมาใช้ร่วมกับแผงเซลล์แสงอาทิตย์
ซึ่งบริษัทจะทำหน้าที่เป็นตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์เหล่านั้น
โดยที่สามารถแบ่งกลุ่มอุปกรณ์ประกอบระบบเป็นกลุ่มใหญ่ๆได้ดังนี้คือ

-   อุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ (Battery Charge Controller)

-   เครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า (Inverter)

-   แบตเตอรี่ (Battery)

-   เครื่องสูบน้ำ (Water Pumping)

ในการติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ในแต่ละโครงการมักเป็นโครงการใหญ่
สถานที่ติดตั้งมักอยู่ในท้องถิ่นที่ห่างไกล
ดังนั้นปัจจัยสำคัญในการคัดเลือกอุปกรณ์ประกอบเหล่านี้คือปัจจัยด้านคุณภาพ
และความสามารถของบริษัทผู้ผลิตในการส่งมอบได้ตรงเวลา
โดยบริษัทจัดส่งทีมงานออกตรวจสอบคุณภาพของอุปกรณ์ต่างๆ ณ โรงงานผู้ผลิต
เพื่อให้มั่นใจถึงคุณภาพและประสิทธิภาพการผลิตตรงตามที่ต้องการ
อุปกรณ์ประกอบต่างๆเหล่านี้เป็นวัตถุดิบที่หาได้ทั่วไปในประเทศไทย
บริษัทจึงมีความยืดหยุ่นสูงในการจัดหา
นอกจากนั้นอุปกรณ์เหล่านี้มีการรับประกันคุณภาพตามระยะเวลา
ถ้าหากเกิดการเสียหายหรือเสื่อมคุณภาพในระหว่างเวลารับประกัน
ทางบริษัทผู้ผลิตมีหน้าที่เดินทางไปซ่อมแซมหรือเปลี่ยนให้ ณ จุดติดตั้ง
หรือชดเชยค่าใช้จ่ายให้ในกรณีที่บริษัทเป็นผู้เดินทางไปซ่อมแซมเอง

6.  ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

บริษัทดำเนินงานตามนโยบายหน่วยงานของราชการ เช่น กรมโรงงานอุตสาหกรรม
กระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อควบคุมและจัดการกับของเสียจากกระบวนการผลิต ซึ่งได้แก่
เศษพลาสติก เศษอลูมิเนียม เป็นต้น
ซึ่งบริษัทได้จัดจ้างหน่วยงานรับกำจัดขยะที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจากกระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อกำจัดเศษวัสดุเหล่านี้
นอกจากนั้นศูนย์เทคโนโลยีโซลาร์ตรอนยังอยู่ภายใต้การควบคุมของสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดนครราชสีมา
ซึ่งจะเข้ามาสุ่มตรวจสอบโรงงาน เพื่อพิจารณาความเหมาะสมของอุปกรณ์การผลิต
ความปลอดภัยของโรงงาน
รวมถึงจะเข้ามาตรวจสอบหากได้รับการร้องเรียนในเรื่องผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสภาพแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ
ซึ่งที่ผ่านมาบริษัทไม่เคยได้รับการร้องเรียนแต่อย่างใด

ทั้งนี้กระบวนการผลิตทุกขั้นตอนของบริษัทมุ่งเน้นการให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม
และบริษัทกำลังอยู่ในระหว่างการดำเนินการเตรียมการเพื่อขอการรับรองมาตรฐาน ISO 14001
ซึ่งคาดว่าจะได้รับการรับรองในช่วงกลางปี 2548

3.7 สิทธิประโยชน์จากบัตรส่งเสริมการลงทุน จากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

บริษัทได้รับบัตรส่งเสริมการลงทุน จากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนหรือบีโอไอ ในวันที่ 10
กันยายน 2546 เนื่องจากโครงการของบริษัทอยู่ภายใต้เงื่อนไขของคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
กล่าวคือเป็นโครงการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเทคโนโลยีและทรัพยากร
รวมถึงส่งเสริมการป้องกันและรักษาสิ่งแวดล้อม บัตรส่งเสริมการลงทุนที่บริษัทได้รับ
จะทำให้บริษัทมีสิทธิพิเศษต่างๆดังต่อไปนี้

-   ได้รับยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับเครื่องจักร

-   ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลเป็นระยะเวลา 8 ปี  
    ทั้งนี้จะต้องดำเนินการให้ได้รับใบรับรองระบบ คุณภาพตามมาตรฐาน ISO
    9000 หรือมาตรฐานสากลอื่นที่เทียบเท่าภายในระยะเวลา  2 ปี นับแต่วันเปิด ดำเนินการ
    หากไม่สามารถดำเนินการได้  จะถูกเพิกถอนสิทธิและประโยชน์การยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล
    1 ปี ซึ่งบริษัทได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 9001:2000 เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2547

-   ได้รับยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับวัตถุดิบหรือวัสดุจำเป็นสำหรับส่วนที่ผลิตเพื่อส่งออก
    เป็นระยะเวลา 5 ปี 

-   อนุญาตให้หักค่าติดตั้งหรือก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกจากกำไรสุทธิร้อยละ 25
    ของเงินลงทุนในกิจการ ที่ได้รับการส่งเสริม   

-   ในกรณีบริษัทประสบผลขาดทุนในระหว่างเวลาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล
    บริษัทจะได้รับอนุญาต
    ให้นำผลขาดทุนประจำปีที่เกิดขึ้นในระหว่างเวลานั้นไปหักออกจากกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นภายหลัง
    ระยะเวลาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลมีกำหนดเวลาไม่เกินห้าปีนับแต่วันพ้นกำหนดเวลานั้น
    โดยจะเลือกหัก จากกำไรสุทธิ ของปีใดปีหนึ่งหรือหลายปีก็ได้

-   เงินปันผลจากกิจการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนซึ่งได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล ให้ได้รับ
    ยกเว้นไม่ต้องรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้
    ตลอดระยะเวลาที่บริษัทได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้น 

3.8 งานระหว่างส่งมอบ

  โครงการติดตั้งการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ สำหรับครัวเรือนชนบทที่ห่างไกล (Solar
  Home System)

ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2546
ได้อนุมัติโครงการเร่งรัดขยายบริการไฟฟ้าตามข้อเสนอของกระทรวงมหาดไทย
โดยตั้งเป้าหมายให้ทุกครัวเรือนมีไฟฟ้าใช้ภายในเดือนเมษายน 2548
มีหลักการว่าบ้านเรือนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่สามารถปักเสาพาดสายได้
ให้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเร่งดำเนินการ ส่วนบ้านเรือนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ห่างไกลในเขตป่าเขา
หรือเกาะ ที่ไม่อาจปักเสาพาดสายได้ ให้ใช้ระบบผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar
Home System) (“โซลาร์โฮม”) โดยพื้นที่เป้าหมายสำหรับโครงการโซลาร์โฮมมีจำนวนทั้งสิ้น
290,716 ครัวเรือน (ขนาดการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์รวมทั้งสิ้นประมาณ 35
เมกะวัตต์) โดยใช้งบประมาณในปี 2547 (เฟส 1) และ ปี 2548 (เฟส 2) รวมทั้งสิ้น
7,631,295,000 บาท หรือคิดเป็นค่าใช้จ่ายในการติดตั้งครัวเรือนละ 25,000 บาท
และภายหลังจากติดตั้งแล้วเสร็จจะส่งมอบให้องค์การบริหารส่วนตำบลเป็นผู้รับผิดชอบดูแลรักษาต่อไป

งานในโครงการโซลาร์โฮม เฟส 1 มีทั้งหมด 6 กลุ่มงาน แบ่งเป็นภาคเหนือ 2 กลุ่มงาน ภาคใต้
2 กลุ่มงาน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1 กลุ่มงานและภาคกลาง 1 กลุ่มงาน
ในการยื่นซองประกวดราคาต่อการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2547
มีรายชื่อบริษัทที่ชนะการประกวดราคาในกลุ่มงานต่างๆ ดังต่อไปนี้

  -------- ----------------- --------------------------------- ----------------------
  กลุ่มงาน   ภาค               ผู้รับผิดชอบโครงการ                   จำนวนครัวเรือนที่ต้องติดตั้ง

  1        เหนือ 1            กิจการค้าร่วม อคิวเมนท์ เซ็กโก้ เอช.วี*   32,663

  2        เหนือ 2            บมจ.โซลาร์ตรอน                     33,547

  3        ตะวันออกเฉียงเหนือ   กิจการค้าร่วม บีเอสพีอาร์               21,815

  4        กลาง              กิจการร่วมค้า เอส.พี.เซ็กโก้*           24,077

  5        ใต้ 1              บมจ.โซลาร์ตรอน                     20,853

  6        ใต้ 2              กิจการค้าร่วม บมจ.พาวเวอร์ไลน์         20,045
                             เอ็นจิเนียริ่ง และ บจ.ไฮโดร เอ็นจิเนียริ่ง  
                             และ บมจ.เอกรัฐวิศวกรรม*             

                             รวม                               153,000
  -------- ----------------- --------------------------------- ----------------------

  หมายเหตุ : *บริษัทดังกล่าวเป็นผู้รับเหมาติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์ในโครงการโซลาร์โฮม
  มิได้ดำเนินธุรกิจผลิตแผงเซลล์แสงอาทิตย์ จึงไม่ถือเป็นคู่แข่งของบริษัท

บริษัท โซลาร์ตรอน จำกัด (มหาชน) ชนะการประกวดราคาจำนวน 2 กลุ่มงาน (กลุ่มงานที่ 2
และกลุ่มงานที่ 5) ซึ่งบริษัทต้องให้บริการติดตั้งระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์จำนวน 54,400
ระบบ คิดเป็นมูลค่า 1,360,000,000 บาท โดยระบบทั้งหมดมีกำหนดแล้วเสร็จภายใน 1
ปีนับจากวันที่ได้เซ็นสัญญา ซึ่งสำหรับบริษัทโครงการมีกำหนดแล้วเสร็จภายในเดือนพฤษภาคม 2548

สรุปสัญญาจ้างสร้างและติดตั้งระบบในโครงการโซลาร์โฮม

+---+---+---+---+---+-------+---------------+-----------+----------+
| เ | ค | เ | ม | จ | พ     | เงื่อนไ         | เงื่อนไขในก | ค่าปร     |
| ล | ู่ส | ร | ูล | ำ | ื้นที่ติดต | ขในการปฏิบัติงาน | ารรับประกัน | ับกรณีส่งมอ |
| ข | ัญ | ิ่ม | ค | น | ั้งระบบ |               |           | บงานล่าช้า |
| ท | ญ | ต | ่า | ว |       |               |           |          |
| ี่ส | า | ้น | ง | น |       |               |           |          |
| ัญ |   | - | า | ร |       |               |           |          |
| ญ |   | ส | น | ะ |       |               |           |          |
| า |   | ิ้น | * | บ |       |               |           |          |
|   |   | ส | ( | บ |       |               |           |          |
|   |   | ุด | ล | ( |       |               |           |          |
|   |   | ส | ้า | ค |       |               |           |          |
|   |   | ัญ | น | ร |       |               |           |          |
|   |   | ญ | บ | ัว |       |               |           |          |
|   |   | า | า | เ |       |               |           |          |
|   |   |   | ท | ร |       |               |           |          |
|   |   |   | ) | ือ |       |               |           |          |
|   |   |   |   | น |       |               |           |          |
|   |   |   |   | ) |       |               |           |          |
+---+---+---+---+---+-------+---------------+-----------+----------+
| จ | ก | 1 | 8 | 3 | เขต 2 | -             | -         | -        |
| . | า | 2 | 3 | 3 | ภาค   | บริษัทต้องเสนอแผ | แผงเ      | หากบ     |
| 9 | ร | พ | 7 | , | เหนือ: | นการติดตั้งภายใน | ซลล์แสงอาท | ริษัทไม่สาม |
| 8 | ไ | . |   | 5 | ตาก,  | 30            | ิตย์และโครง | ารถส่งมอบ |
| / | ฟ | ค |   | 4 | กำแพง | วันนับจาก       | สร้างรองรับ | ตามกำหนด |
| 2 | ฟ | . |   | 7 | เพชร, | วันลงนามในสัญญา | รับประกัน 5 | ต้องเสียค่า |
| 5 | ้า | 4 |   |   | นครส  |               | ปี         | ปรับรายวัน |
| 4 | ส | 7 |   |   | วรรค์, | -             |           | 0.1%ข    |
| 7 | ่ว | ถ |   |   | น่าน,  | หากบ          | -         | องราคาค่า |
|   | น | ึง |   |   | พิจิตร, | ริษัทดำเนินการช้า | อ         | จ้างและติด |
|   | ภ |   |   |   | พิษ    | กว่าแผนฯเกินกว่า | ินเวอร์เตอร | ตั้งระบบที่ย |
|   | ูม | 1 |   |   | ณุโลก, | 90 วัน         | ์และอุปกรณ์ค | ังไม่ส่งมอบ |
|   | ิภ | 2 |   |   | เพช   | หรือติดตั้งได้น้อย  | วบคุมการปร | นับจาก    |
|   | า | พ |   |   | รบูรณ์, | กว่าแผนฯมากกว่า | ะจุแบตเตอรี่ | วันที่เกินกำ |
|   | ค | . |   |   | แพร่,  | 50% ติดต่อกัน 3  | รับประกัน 3 | หนดเวลาจ |
|   |   | ค |   |   | อุต    | เดือน          | ปี         | นถึงวันที่งา |
|   |   | . |   |   | รดิตถ์, | กฟภ.ม         |           | นแล้วเสร็จ |
|   |   | 4 |   |   | ส     | ีสิทธิบอกเลิกสัญญา | แบตเตอรี่   |          |
|   |   | 8 |   |   | ุโขทัย, |               | รับประกัน 2 | -        |
|   |   |   |   |   | ลพบุรี, | -             | ปี         | กฟภ.มีสิทธ |
|   |   |   |   |   | ช     | กฟภ.มีสิทธิเพิ่มปร |           | ิเรียกค่าใช |
|   |   |   |   |   | ัยนาท, | ิมาณครัวเรือนที่จะ | ท         | ้จ่ายในการ |
|   |   |   |   |   | อุท    | ติดตั้งระบบไม่เกิน | ั้งหมดนี้จะรับ | ควบคุมงาน |
|   |   |   |   |   | ัยธานี, | 20%           | ประกันในกร | (เงินเดือน |
|   |   |   |   |   | ส     | ของจำน        | ณีที่ความชำร | ,เบี้ยเลี้ยง |
|   |   |   |   |   | ิงห์บุรี, | วนที่แจ้งตามสัญญา | ุดเกิดจากกา | ,ค่าที่พัก,ค |
|   |   |   |   |   | ส     |               | รใช้วัสดุที่มีค | ่าล่วงเวลา |
|   |   |   |   |   | ระบุรี, | -             | ุณภาพไม่ถูกต | ฯลฯ)     |
|   |   |   |   |   | สุพ    | บริษัทมีสิทธิขอขย  | ้องหรือทำไว | นับจาก    |
|   |   |   |   |   | รรณบุรี | ายเวลาการทำงา | ้ไม่เรียบร้อย | วันที่เกินกำ |
|   |   |   |   |   | และอ  | นกรณีมีเหตุสุดวิสัย | หากบริษัทไ  | หนดเวลาจ |
|   |   |   |   |   | ่างทอง | แต่หา          | ม่ดำเนินการ | นถึงวันที่งา |
|   |   |   |   |   |       | กบริษัทไม่สามารถ | แก้ไขภายใน | นแล้วเสร็จ |
|   |   |   |   |   |       | ทำงานตามสัญญาเ | 7         |          |
|   |   |   |   |   |       | นื่องจากเหตุสุดวิส | วันหลังจ    | -        |
|   |   |   |   |   |       | ัยติดต่อกันเกินกว่า | ากได้รับแจ้ง | กฟภ.มีสิทธ |
|   |   |   |   |   |       | 30 วัน         | บร        | ิเรียกค่าเส |
|   |   |   |   |   |       | กฟภ.ม         | ิษัทต้องชำระ | ียหายอื่นๆอ |
|   |   |   |   |   |       | ีสิทธิบอกเลิกสัญญา | ค่าปรับวันละ | ันเกิดจากก |
|   |   |   |   |   |       |               | 200       | ารที่บริษัทท |
|   |   |   |   |   |       | -             | บาทจนก    | ำงานล่าช้า |
|   |   |   |   |   |       | จัดทำป         | ว่าการแก้ไข | (ถ้ามี)    |
|   |   |   |   |   |       | ระกันภัยแก่ลูกจ้าง | จะแล้วเสร็จ |          |
|   |   |   |   |   |       |               |           |          |
|   |   |   |   |   |       | -             |           |          |
|   |   |   |   |   |       | จัดฝึกอบรมแ     |           |          |
|   |   |   |   |   |       | ก่ครัวเรือนที่ติดตั้ง |           |          |
|   |   |   |   |   |       | เพื่อแนะนำกา    |           |          |
|   |   |   |   |   |       | รใช้งานและวิธีกา |           |          |
|   |   |   |   |   |       | รแก้ปัญหาเบื้องต้น |           |          |
|   |   |   |   |   |       |               |           |          |
|   |   |   |   |   |       | -             |           |          |
|   |   |   |   |   |       | ติดตามผลการใช้ง |           |          |
|   |   |   |   |   |       | านและบำรุงรักษา |           |          |
|   |   |   |   |   |       | ระบบทุกครัวเรือน |           |          |
|   |   |   |   |   |       | โดยราย        |           |          |
|   |   |   |   |   |       | งานผลการติดตาม |           |          |
|   |   |   |   |   |       | 1 ครั้ง         |           |          |
|   |   |   |   |   |       | หลังการใ       |           |          |
|   |   |   |   |   |       | ช้งานระบบมาแล้ว |           |          |
|   |   |   |   |   |       | 1 ปี 6 เดือน ถึง |           |          |
|   |   |   |   |   |       | 2 ปี           |           |          |
+---+---+---+---+---+-------+---------------+-----------+----------+
| จ | ก | 1 | 5 | 2 | เขต 5 |               |           |          |
| . | า | 2 | 2 | 0 | ภ     |               |           |          |
| 1 | ร | พ | 0 | , | าคใต้: |               |           |          |
| 0 | ไ | . |   | 8 | ส     |               |           |          |
| 1 | ฟ | ค |   | 5 | มุทรสง |               |           |          |
| / | ฟ | . |   | 3 | คราม, |               |           |          |
| 2 | ้า | 4 |   |   | ร     |               |           |          |
| 5 | ส | 7 |   |   | าชบุรี, |               |           |          |
| 4 | ่ว | ถ |   |   | เพ    |               |           |          |
| 7 | น | ึง |   |   | ชรบุรี, |               |           |          |
|   | ภ |   |   |   | ปร    |               |           |          |
|   | ูม | 1 |   |   | ะจวบค |               |           |          |
|   | ิภ | 2 |   |   | ีรีขันธ์, |               |           |          |
|   | า | พ |   |   | ชุมพร, |               |           |          |
|   | ค | . |   |   | ร     |               |           |          |
|   |   | ค |   |   | ะนอง, |               |           |          |
|   |   | . |   |   | ส     |               |           |          |
|   |   | 4 |   |   | งขลา, |               |           |          |
|   |   | 8 |   |   | สตูล,  |               |           |          |
|   |   |   |   |   | พัทลุง, |               |           |          |
|   |   |   |   |   | ป     |               |           |          |
|   |   |   |   |   | ัตตานี, |               |           |          |
|   |   |   |   |   | นร    |               |           |          |
|   |   |   |   |   | าธิวาส |               |           |          |
|   |   |   |   |   | แล    |               |           |          |
|   |   |   |   |   | ะยะลา |               |           |          |
+---+---+---+---+---+-------+---------------+-----------+----------+

หมายเหตุ : *มูลค่างานหมายถึงค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบ
รวมกับค่าติดตามผลการใช้งานและบำรุงรักษาระบบ ซึ่งในแต่ละกลุ่มงานมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

กลุ่มงานที่ 2 ภาคเหนือ มีค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบเป็นจำนวน 820.83 ล้านบาท (ครัวเรือนละ
24,310 บาท) และมีค่าติดตามผลการใช้งานและบำรุงรักษาระบบเป็นจำนวน 16.17 ล้านบาท

กลุ่มงานที่ 5 ภาคใต้ มีค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบเป็นจำนวน 509.99 ล้านบาท (ครัวเรือนละ
24,294 บาท) และมีค่าติดตามผลการใช้งานและบำรุงรักษาระบบเป็นจำนวน 10.11 ล้านบาท

  ขั้นตอนการวางหลักประกันและการรับเงินในโครงการโซลาร์โฮม

1. ในขณะทำสัญญาบริษัทวางหลักประกันจำนวน 10% ของมูลค่าโครงการ แก่ กฟภ.
เพื่อเป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญานี้
และกฟภ.จะคืนให้โดยไม่มีดอกเบี้ยเมื่อบริษัทพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา
หรือสิ้นสุดภาระการรับประกันแผงเซลล์ (5 ปีหลังจากติดตั้งเสร็จ)

2. หลังจากลงนามในสัญญาแล้ว กฟภ. จ่ายเงินล่วงหน้าให้บริษัท 10%
ของค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบ
โดยบริษัทต้องวางหลักประกันการรับเงินล่วงหน้าไม่น้อยกว่าจำนวนเงินที่ กฟภ.จ่ายให้แก่บริษัท
ซึ่งหลักประกันนี้บริษัทจะได้รับคืนเมื่อคณะกรรมการตรวจรับงานจ้างได้ตรวจรับมอบงานทั้งหมดตามสัญญาแล้ว

3. เมื่อบริษัทติดตั้งระบบเสร็จ
ทุกระบบต้องผ่านการทดสอบและรับรองจากคณะกรรมการตรวจรับงานซึ่งประกอบด้วยเจ้าของครัวเรือนที่ติดตั้ง
ผู้ควบคุมงาน และผู้แทนจากกฟภ. จึงจะถือว่ากระบวนการติดตั้งแล้วเสร็จ
และจากนั้นบริษัทจึงสามารถส่งมอบงานให้กับ กฟภ. ทั้งนี้บริษัทสามารถส่งมอบงานได้หลายครั้ง
แต่ละครั้งห่างกันไม่น้อยกว่า 30 วัน และแต่ละครั้งต้องส่งมอบงานไม่น้อยกว่า 200 ครัวเรือน โดย
กฟภ.จะจ่ายเงิน 80% ของค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบภายในเวลาประมาณ 15
วันหลังจากที่ส่งมอบระบบ

4. เมื่อบริษัทได้ดำเนินการติดตั้งครบถ้วนตามสัญญาแล้ว
กฟภ.จะจ่ายค่าจ้างสร้างและติดตั้งระบบส่วนที่เหลือทั้งหมด (10%)
โดยที่บริษัทจะวางหลักประกันของการรับประกันคุณภาพผลงานจำนวน 10%
ของวงเงินผลงานสร้างและติดตั้งระบบกับ กฟภ.
ทั้งนี้บริษัทจะได้รับคืนหลักประกันเมื่อหมดภาระในการรับประกันระบบ หรือ 5
ปีหลังจากส่งมอบงานเสร็จสิ้น

  ตารางสรุปการจ่ายเงินและการวางหลักประกันในโครงการโซลาร์โฮม

+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| ช่วงเวลา       | เขต 2    |          | เขต 5  |          | ได้รับคืน   |
|               | ภาคเหนือ  |          | ภาคใต้  |          | หลักประกัน |
|               |          |          |        |          | (โดยไม   |
|               |          |          |        |          | ่มีดอกเบี้ย) |
|               |          |          |        |          | เมื่อ      |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
|               | กา       | ห        | กา     | หลัก      |          |
|               | รจ่ายเงินข | ลักประกันท | รจ่ายเง | ประกันที่บร |          |
|               | องผู้ว่าจ้าง | ี่บริษัทต้องว | ินของผู้ว | ิษัทต้องวาง |          |
|               |          | างกับกฟภ. | ่าจ้าง(ล | กับ กฟภ.  |          |
|               | (ล้านบาท) | (ล้านบาท) | ้านบาท) | (ล้านบาท) |          |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| ขณะทำสัญญา     | -        | 83.70    | -      | 52.00    | ครบระย   |
|               |          |          |        |          | ะเวลาในก |
|               |          |          |        |          | ารรับประก |
|               |          |          |        |          | ันแผงเซลล์ |
|               |          |          |        |          | (5ปี)     |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| หลัง           | 83.70    | 83.70    | 52.00  | 52.00    | คณะกรร   |
| จากการเซ็นสัญญา |          |          |        |          | มการตรวจ |
|               |          |          |        |          | รับมอบงาน |
|               |          |          |        |          | ทั้งหมดแล้ว |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| ส่งมอบงา       | 80%      | -        | 80%    | -        | -        |
| นและคณะกรรมกา | ของค่าจ้าง |          | ขอ     |          |          |
| รตรวจรับงานแล้ว | สร้างและต |          | งค่าจ้าง |          |          |
| (สามารถส่งมอ   | ิดตั้งระบบท |          | สร้างแล |          |          |
| บงานได้หลายครั้ง | ี่ส่งมอบแล้ว |          | ะติดตั้งร |          |          |
| โดย           |          |          | ะบบที่ส่ง |          |          |
| ห่างกันไม่น้อยกว่า | (รวม     |          | มอบแล้ว |          |          |
| 30 วัน)        | 656.64   |          |        |          |          |
|               | ล้านบาท)  |          | (รวม   |          |          |
|               |          |          | 407.92 |          |          |
|               |          |          | ล      |          |          |
|               |          |          | ้านบาท) |          |          |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| ติดตั้ง          | 83.70    | 83.70    | 52.00  | 52.00    | ครบระย   |
| ครบถ้วนตามสัญญา |          |          |        |          | ะเวลาในก |
|               |          |          |        |          | ารรับประก |
|               |          |          |        |          | ันแผงเซลล์ |
|               |          |          |        |          | (5ปี)     |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+
| ภายใน 1 ปี 6   | 16.17    | -        | 10.11  | -        | -        |
| เดือนถึง 2 ปี    |          |          |        |          |          |
+---------------+----------+----------+--------+----------+----------+

สรุปแผนการติดตั้งสำหรับกลุ่มงานที่บริษัทรับผิดชอบ

(1) แผนการส่งมอบงานให้กับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

ตารางแสดงแผนการส่งมอบงาน

(หน่วย: ระบบ)

  ------------------------ ------------- --------------- ----------------
  แผนการส่งมอบ              ปี 2547*       ไตรมาส 1/2548*  ไตรมาส 2/2548*

  กลุ่มงานที่ 2 (ภาคเหนือ)      19,290        10,602          3,655

  กลุ่มงานที่ 5 (ภาคใต้)        11,903        1,368           7,582

  รวม                      31,193        11,970          11,237

                                         รวมทั้งหมด        54,400
  ------------------------ ------------- --------------- ----------------

หมายเหตุ: ปี 2547 เป็นตัวเลขจริง ส่วนไตรมาสที่ 1 และ 2 ปี 2548 เป็นการประมาณการ

บริษัทมีการรายงานการติดตั้งและส่งมอบระบบในโครงการโซลาร์โฮมไว้ในเว็บไซด์
www.solartron.co.th

กลุ่มงานที่ 2 ได้แก่พื้นที่ในจังหวัดตาก, กำแพงเพชร, นครสวรรค์, น่าน, พิจิตร, พิษณุโลก,
เพชรบูรณ์, แพร่, อุตรดิตถ์, สุโขทัย, ลพบุรี, ชัยนาท, อุทัยธานี, สิงห์บุรี, สระบุรี, สุพรรณบุรี
และอ่างทอง

กลุ่มงานที่ 5 ได้แก่พื้นที่ในจังหวัดสมุทรสงคราม, ราชบุรี, เพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์, ชุมพร,
ระนอง, สงขลา, สตูล, พัทลุง, ปัตตานี, นราธิวาส และยะลา

(2) แผนการส่งมอบแผงเซลล์แสงอาทิตย์ให้กับบริษัทอื่นๆสำหรับโครงการโซลาร์โฮม

นอกเหนือจากงานติดตั้งระบบทั้งสองกลุ่มงานแล้ว
บริษัทยังเป็นผู้จัดจำหน่ายแผงเซลล์แสงอาทิตย์ให้กับบริษัทที่ชนะการประกวดราคาในการติดตั้งระบบในกลุ่มงานที่
1, 4 และ 5 อีกด้วย ซึ่งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ทั้งหมดมีกำหนดส่งมอบดังนี้

ตารางแสดงแผนการส่งมอบแผงเซลล์แสงอาทิตย์

(หน่วย: แผง)

  ----------------- ---------- --------------- ----------- ---------- ----------
                    ปี 2547*    ไตรมาส1/2548*   ไตรมาส      ไตรมาส     ไตรมาส
                                               2/2548*     3/2548     4/2548

  แผงเซลล์แสงอาทิตย์   13,500     11,300          23,170      21,319     7,545

                                                           รวมทั้งหมด   76,834
  ----------------- ---------- --------------- ----------- ---------- ----------

หมายเหตุ: ปี 2547 เป็นตัวเลขจริง ส่วนไตรมาสที่ 1 - 4 ปี 2548 เป็นการประมาณการ

การจัดหาผลิตภัณฑ์ในโครงการโซลาร์โฮม

ในการจัดหาเซลล์แสงอาทิตย์และวัตถุดิบนำเข้าอื่นๆ
บริษัทสั่งจองสินค้าและกำหนดราคาล่วงหน้าไว้กับผู้แทนจำหน่ายเซลล์แสงอาทิตย์ชั้นนำของโลกคือบริษัท
BP Solar, Kyocera Corporation และ Q-Cell โดยบริษัทมีการทำบันทึกข้อตกลง
(Memorandum of Understanding) กับบริษัท BP Solar และ Kyocera Corporation
ในการกำหนดส่งวัตถุดิบตามปริมาณที่ตกลงกันไว้ทุกเดือนเป็นเวลา 10-14 เดือน
บริษัทจะสั่งซื้อวัตถุดิบที่สั่งจองไว้เป็นระยะโดยการเปิดเลตเตอร์ออฟเครดิตตามราคาที่กำหนดในตอนต้น
ซึ่งวิธีการนี้สามารถลดผลกระทบจากความผันผวนของราคาวัตถุดิบ
รวมทั้งช่วยลดค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บวัตถุดิบ ส่วนอุปกรณ์ประกอบอื่นๆที่สำคัญเช่นแบตเตอรี่
เครื่องแปลงกระแสไฟฟ้า และอื่นๆ บริษัทมีการจัดการเช่นเดียวกับวัตถุดิบนำเข้า
คือสั่งจองและกำหนดราคาล่วงหน้าทั้งหมด หากซัพพลายเออร์จัดหาวัตถุดิบให้บริษัทไม่ได้
ซัพพลายเออร์จะเป็นผู้รับผิดชอบในกรณีที่บริษัทจำเป็นต้องสั่งซื้อจากซัพพลายเออร์อื่นในราคาที่แพงกว่าที่ตกลงกันไว้