3. การประกอบธุรกิจของแต่ละสายผลิตภัณฑ์

3.1 ลักษณะผลิตภัณฑ์

 บริษัท อาหารสยาม จำกัด (มหาชน) ดำเนินธุรกิจอุตสาหกรรมเกษตร ประเภทแปรรูปสินค้าเกษตร คือ สับปะรดและผลไม้ตามฤดูกาล ต่างๆ เช่น เงาะ มะม่วง มะละกอ และฝรั่ง เป็นต้น ผลิตภัณฑ์ที่บริษัท ผลิตได้แก่

1.  สับปะรดกระป๋องชนิดต่างๆ

2.  ผลไม้กระป๋องตามฤดูกาล ได้แก่ เงาะกระป๋อง เงาะสอดไส้สับปะรด
    ผลไม้รวมในน้ำเชื่อมบรรจุกระป๋อง มะม่วงชิ้นในน้ำเชื่อมบรรจุกระป๋อง เป็นต้น

3.  ผลิตภัณฑ์อื่นที่ผลิตจากสับปะรดกระป๋อง เช่น

    1.  น้ำสับปะรดบรรจุกระป๋อง

    2.  น้ำสับปะรดชนิดเข้มข้นบรรจุในถุงปลอดเชื้อ

    3.  น้ำสับปะรดชนิดเข้มข้นประเภทแช่แข็ง

    4.  สับปะรดชิ้นละเอียดสำหรับทำอาหารประเภทต่างๆบรรจุกระป๋องและบรรจุในถุงปลอดเชื้อ

    5.  เปลือกสับปะรดอัดสำหรับอาหารสัตว์

4.  ผลิตภัณฑ์ว่านหางจระเข้ในถุงปลอดเชื้อ

5.  ข้าวโพดหวานบรรจุกระป๋อง

ผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ของบริษัท ผลิตภายใต้เครื่องหมายการค้าของบริษัท
และตามคำสั่งซื้อของลูกค้าทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

1.  การตลาดและภาวะการแข่งขัน

1.  นโยบายและการตลาด

1.  กลยุทธ์ทางการตลาด

บริษัท มีนโยบายที่จะผลิตผลิตภัณฑ์ให้ได้คุณตามมาตรฐานภาพสากลและตามมาตรฐานที่ลูกค้าต้องการ
ส่งมอบสินค้าให้ตรงตามกำหนดเวลา รวมถึงการบริการด้านอื่นๆ
เพื่อให้เกิดความพึงพอใจสูงสุดแก่ลูกค้า

- นโยบายทางด้านการผลิต

  บริษัท มีการปรับปรุงกระบวนการผลิตอยู่ตลอดเวลา เพื่อให้การผลิตมีความยืดหยุ่น
  และมีประสิทธิภาพสูงสุด เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ และตรงตามความต้องการของลูกค้า ทั้งนี้
  บริษัทมีแผนพัฒนาและเพิ่มกำลังการผลิต เพื่อสนองตอบต่อความต้องการของลูกค้าได้ทันท่วงที
  อีกทั้งมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆเพื่อขยายตลาด
  และเพิ่มฐานลูกค้าซึ่งจะส่งผลให้รายได้ของบริษัทเพิ่มขึ้นในอนาคต

- นโยบายด้านวัตถุดิบ

  - การปรับปรุงคุณภาพดิน

  โดยการปรับปรุงคุณภาพของดินทั้งในส่วนของไร่บริษัท และให้คำแนะนำแก่เกษตร- กรลูกไร่
  เพื่อให้ได้คุณภาพและผลผลิตต่อไร่สูงขึ้น

  - การปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบ

  บริษัท มีนโยบายปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบให้ดีขึ้นกว่าเดิม
  ทั้งในส่วนวัตถุดิบจากไร่บริษัทและจากเกษตรกรที่ทำสัญญาส่งวัตถุดิบให้กับบริษัท(Contract
  Farming) อันจะทำให้ผลผลิตโดยรวมต่อไร่สูงขึ้น ทั้งนี้บริษัท
  ได้มีการวางแผนการเพาะปลูกเพื่อให้ได้ผลผลิตตรงกับช่วงเวลาที่บริษัทต้องการ
  และสอดคล้องกับความต้องการของลูกค้า

 - นโยบายด้านการจัดการ

  บริษัท มีมาตรฐานด้านการบริหารการจัดการ
  การจัดการดูแลเกี่ยวกับระบบการทำงานสุขอนามัยของพนักงาน และสิ่งแวดล้อมในการทำงาน
  ในระดับสากล มีการพัฒนาระบบสารสนเทศ การนำเทคโนโลยีใหม่ๆมาใช้
  เพื่อให้การติดต่อสื่อสาร การบริการลูกค้ามีประสิทธิภาพสูงขึ้น ๆ

- นโยบายด้านคุณภาพผลิตภัณฑ์

  เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ของบริษัท มีคุณภาพเป็นไปมาตรฐานสากล ตรงตามความต้องการของลูกค้า
  และจากพฤติกรรมการบริโภคของตลาดที่เปลี่ยนแปลงไป ที่หันมาสนใจสุขภาพ

  และคุณภาพสินค้าอุปโภคบริโภคมากขึ้น ดังนั้น วัตถุดิบต่างๆ และผลิตภัณฑ์ของบริษัท
  จึงต้องผ่านขั้นตอนการผลิตที่ได้มาตรฐานและผ่านการตรวจสอบคุณภาพอันเข้มงวดจากฝ่ายประกันคุณภาพของบริษัท
  เพื่อให้เกิดความมั่นใจ และความไว้วางใจจากลูกค้า

2. ลักษณะของลูกค้า

  ผลิตภัณฑ์ของบริษัทได้ส่งออกไปจำหน่ายในต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งสามารถแบ่ง

ประเภทของลูกค้า ได้ดังนี้

2.1 ลูกค้าในประเทศ

  บริษัท ผลิตผลิตภัณฑ์ให้แก่ดิสเคาน์สโตร์ 2 แห่ง คือ ห้างคาร์ฟูร์ และห้างเทสโก้-

โลตัสประมาณร้อยละ 4 ภายใต้ตราผลิตภัณฑ์

- House Brand ได้แก่

-   ตราคาร์ฟูร์ (Carrefour Brand) ผลิตเพื่อขายแก่ห้างคาร์ฟูร์

-   ตราซุปเปอร์เซฟ (Super Save Brand) ผลิตเพื่อขายแก่ห้างเทสโก้-โลตัส

-   Fighting Brand

-   ตราโกลเด้นดิลิเชียส (Golden Deliciouz Brand) ผลิตเพื่อขายแก่ห้างคาร์ฟูร์

  2.2 ลูกค้าต่างประเทศ

  ผลิตภัณฑ์ของบริษัท ส่งออกไปจำหน่ายยังต่างประเทศทั่วโลกร้อยละ96 ของผลิต

ภัณฑ์ที่บริษัทจัดจำหน่าย โดยผ่านตัวแทนจำหน่ายหรือผู้นำเข้าในประเทศต่างๆ
ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นลูกค้าที่มีความสัมพันธ์กับบริษัทมาเป็นระยะเวลานานอย่างต่อเนื่อง

ตารางที่ 1 แสดงมูลค่าการขายให้แก่ลูกค้า 10 อันดับแรก

+-----------+------------------------------------+--------------------+
| ปี         | มูลค่า (เหรียญสหรัฐ)                   | ร้อยละ              |
+-----------+------------------------------------+--------------------+
| 2544      | 23,984,102                         | 72                 |
|           |                                    |                    |
| 2543      | 23,481,249                         | 73                 |
|           |                                    |                    |
| 2542      | 32,931,582                         | 69                 |
+-----------+------------------------------------+--------------------+

3. การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย

ในปี พ.ศ.2544 บริษัท จำหน่ายผลิตภัณฑ์ในประเทศเพียงร้อยละ 4
และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ออกสู่ต่างประเทศ ร้อยละ 96 ดังนี้

3.1 การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในประเทศ

จำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ่านห้างคาร์ฟูร์และห้างเทสโก้-โลตัส

3.2 การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ต่างประเทศ

สัดส่วนตลาดการส่งออก ดังนี้

ตารางที่ 2 แสดงสัดส่วนตลาดส่งออก

+------------------------------------+---------------------------------+
| ทวีป                                | สัดส่วนการส่งออก                   |
|                                    |                                 |
|                                    | (ร้อยละ)                         |
+------------------------------------+---------------------------------+
| อเมริกาเหนือ                         | 42.00                           |
|                                    |                                 |
| ยุโรป                               | 38.00                           |
|                                    |                                 |
| เอเชีย                              | 15.00                           |
|                                    |                                 |
| ตะวันออกกลางและอื่นๆ                  | 5.00                            |
+------------------------------------+---------------------------------+
| รวม                                | 100.00                          |
+------------------------------------+---------------------------------+

มูลค่าการส่งออก เมื่อพิจารณาตามชนิดผลิตภัณฑ์ ดังนี้

ตารางที่ 3 แสดงมูลค่าส่งออก แยกพิจารณาตามชนิดผลิตภัณฑ์

+---------------------------------------------------+------------------+
| ชนิดผลิตภัณฑ์                                         | ร้อยละ            |
+---------------------------------------------------+------------------+
| สับปะรดกระป๋อง                                      | 57.00            |
|                                                   |                  |
| น้ำสับปะรดเข้มข้น                                     | 21.00            |
|                                                   |                  |
| ผลไม้รวม                                           | 13.00            |
|                                                   |                  |
| อื่นๆ                                               | 6.00             |
|                                                   |                  |
| สับปะรดชิ้นและสับปะรดบดละเอียดบรรจุในถุงปลอดเชื้อ          | 4.00             |
+---------------------------------------------------+------------------+
| รวม                                               | 100.00           |
+---------------------------------------------------+------------------+

  ข.) สภาพการแข่งขันภายในอุตสาหกรรม

1. การแข่งขัน

สับปะรดกระป๋องจากประเทศไทยครองส่วนแบ่งเป็นอันดับ 1 ของโลก
แต่ปัจจุบันประเทศไทยถูกมาตรการทางภาษี ดังนี้

1.  สหรัฐอเมริกาใช้มาตรการตอบโต้การทุ่มตลาดกับประเทศไทย โดยการเรียกเก็บภาษีทุ่มตลาด
    (Anti Dumping)

2.  สหภาพยุโรปตัดสิทธิพิเศษทางการศุลกากร (GSP)ที่เคยให้กับไทย

3.  ออสเตรเลียเรียกเก็บภาษีตอบโต้การทุ่มตลาดจากประเทศไทย

จากสาเหตุดังกล่าวที่เป็นมาตรการเลือกกระทำกับประเทศไทย
ทำให้ต้นทุนการนำเข้าสินค้าจากไทยสูงกว่าประเทศคู่แข่ง เช่น ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย
อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังคงเป็นผู้นำในด้านการผลิต
โดยมีส่วนแบ่งในตลาดโลกมากเป็นอันดับหนึ่งมาโดยตลอด
และยังคงสามารถเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ได้อีกต่อไป

2.  สถานภาพและศักยภาพในการแข่งขันของบริษัท

  สภาวะการผลิตและการตลาดในช่วงที่ผ่านมา ดังนี้

2.  2.1 ปริมาณวัตถุดิบลดลง ส่งผลให้การผลิตโดยรวมในปี พ.ศ.2544 ลดลง

  2.2 ราคาวัตถุดิบในปี พ.ศ.2544 ไม่มีเสถียรภาพ เนื่องจาก

1.  ปริมาณวัตถุดิบมีปริมาณไม่สม่ำเสมอในแต่ละช่วงเวลา และไม่สอดคล้องกับกำลังการผลิต
    ส่งผลกระทบต่อคำสั่งซื้อและการส่งมอบสินค้า

2.  ราคาผลิตภัณฑ์สับปะรดกระป๋องมีความสำคัญต่อผู้ซื้อค่อนข้างมาก
    หากราคาของประเทศไทยสูงเกินไป ลูกค้าก็สามารถซื้อจากประเทศคู่แข่ง
    หรือนำมาอ้างเพื่อต่อรองราคาได้

3.  การแข่งขันในตลาดค่อนข้างสูง ประเทศคู่แข่งที่สำคัญ ได้แก่ ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย

4.  ภาวะเศรษฐกิจโลกอยู่ในช่วงชะลอตัว
    ส่งผลให้ปริมาณความต้องการบริโภคสินค้าโดยรวมลดลงบ้าง

5.  อัตราแลกเปลี่ยนเงินสกุลสำคัญมีการผันผวน

บริษัท ยังคงสามารถรักษาส่วนแบ่งของตลาด และมีคำสั่งซื้อ
สามารถส่งมอบสินค้าได้ในระดับที่น่าพอใจ ซึ่งแสดงถึงศักยภาพ
ความน่าเชื่อถือและการได้รับความไว้วางใจจากลูกค้าเสมอมา

แนวโน้มตลาดในอนาคต

ปริมาณการส่งออกสับปะรดกระป๋อง คาดว่ามีแนวโน้มลดลง เนื่องจาก

1.  ปริมาณผลผลิตสับปะรดลดลง

2.  ภาวะเศรษฐกิจการค้าโลกชะลอตัว

  บริษัทได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าการส่งออก เช่น ข้าวโพดหวานบรรจุ

กระป๋อง ผลไม้กระป๋องตามฤดูกาล การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จากสับปะรด เป็นต้น

การแข่งขันในอนาคต คาดว่าจะรุนแรงขึ้น เนื่องจากมาตรการการค้าโลก
ซึ่งมีแนวโน้มที่จะออกมาตรการกีดกันการค้าในรูปแบบใหม่ๆ เช่น มาตรการด้านสิ่งแวดล้อม
มาตรการด้านความปลอดภัยทางการทำงาน มาตรการความปลอดภัยและการปนเปื้อนในอาหาร
เป็นต้น มาตรการเหล่านี้ นับว่าเป็นเรื่องใหม่ในการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งจะต้องเฝ้าดู
และศึกษารายละเอียดและปรับตัวเองอยู่เสมอ

3.3 การจัดหาผลิตภัณฑ์

(1) กำลังการผลิตรวม

กำลังการผลิตและปริมาณการผลิตผลไม้กระป๋อง

2544 2543 2542

กำลังการผลิต (พันหีบมาตรฐาน) 5,500 5,500 5,500 

ปริมาณการผลิตจริง (พันหีบมาตรฐาน) 3,411 4,030 3,932

อัตราการใช้กำลังการผลิต 62.02 73.27 71.49

อัตราการเพิ่มของปริมาณการผลิต (15.35) 2.49% (0.67)%

จำนวนคนงาน (คน) 1,456 1,719 1,985

กำลังการผลิตและปริมาณการผลิตน้ำเข้มข้น

2544 2543 2542

กำลังการผลิต (ตัน) 17,500 17,500 17,500

ปริมาณการผลิตจริง (ตัน) 9,300 10,516 11,412

อัตราการใช้กำลังการผลิต 53.14 60.09 65.21

อัตราการเพิ่มของปริมาณการผลิต (11.57) (7.85)% 12.09%

วัตถุดิบและผู้จำหน่ายวัตถุดิบ

บริษัทจัดหาวัตถุดิบและวัสดุที่ใช้ในการผลิต ทั้งจากภายในและต่างประเทศ ประมาณร้อยละ 98
ใช้ของภายในประเทศ เช่น สับปะรด ผลไม้ต่าง ๆ แผ่นเหล็กวิลาศเคลือบดีบุก (Tin plate)
เพื่อผลิตกระป๋อง ส่วนที่เหลือร้อยละ 2 เป็นการนำเข้า เช่น ถุงปลอดเชื้อ เป็นต้น

  (ข)_ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

อุตสาหกรรมการผลิตสับปะรดบรรจุในภาชนะปิดผนึก
จะมีน้ำเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิตซึ่งผู้ประกอบการจะต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมโรงงาน
กระทรวงอุตสาหกรรม ที่กำหนดค่า Biochemical Oxygen Demand (B O D)
หรือค่าของปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ต้องการใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ที่อยู่ในน้ำ
ต้องมีค่าไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่า Chemical Oxygen Demand (C O D) ไม่เกิน 120
มิลลิกรัมต่อลิตร

บริษัทจึงมีมาตรการบำบัดน้ำทิ้งจากโรงงาน
โดยน้ำเสียที่เกิดขึ้นจะต้องผ่านการบำบัดโดยวิธีพึ่งธรรมชาติ (Waste Stabilization Pond)
โดยใช้ที่ดินประมาณ 180 ไร่ ขุดเป็นบ่อจำนวน 11 บ่อ

สามารถบำบัดน้ำเสียได้วันละ 2,500 ลูกบาศก์เมตร โดยบำบัด 7 ขั้นตอน คือ Pump Sump
Anaerobic Pond 1, Anaerobic Pond 2, Facultative Pond, Aerated Lagoon,
Polishing Pond และ Water Hyacinth Pond น้ำเสียจะผ่านไปตามบ่อต่าง ๆ ทั้ง 11 บ่อ
เพื่อปรับสภาพกรดและด่างของน้ำให้ได้มาตรฐานของกรมโรงงาน

ก่อนปล่อยทิ้งสู่ธรรมชาติ
นอกจากนี้บริษัทได้เริ่มดำเนินโครงการบำบัดน้ำเสียด้วยระบบหมักผลิตก๊าซชีวภาพ(Biogas)
ที่ให้ก๊าซมีเทน (Methan) ใช้เป็นเชื้อเพลิงแทนน้ำมันเตา และสามารถบำบัดน้ำเสียได้วันละ
3,000 ลูกบาศก์เมตร มีระยะเวลาดำเนินการ 5 ปี ใช้เงินลงทุนประมาณ 30 ล้านบาท
ซึ่งเป็นระบบบำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพให้ผลได้แน่นอน ดีกว่าระบบเดิม
โดยในอนาคตจะใช้ทดแทนกันได้ทั้งสองระบบขณะนี้อยู่ในระหว่างการออกแบบ
หลังจากนี้ประมาณหนึ่งปีจะใช้ได้ผลอย่างสมบูรณ์