-----------------------------------------------------------------------
  1. ปัจจัยความเสี่ยง

  -----------------------------------------------------------------------

เพื่อให้มีการบริหารความเสี่ยงทางธุรกิจให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ บริษัทฯ
ได้จัดให้มีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee)
ซึ่งมีการประชุมเป็นประจำทุกไตรมาส
เพื่อพิจารณาการบริหารความเสี่ยงในทุกด้านให้มีความเหมาะสม
อีกทั้งได้จัดให้มีการมอบหมายการติดตามดูแล วิเคราะห์
และบริหารความเสี่ยงลงไปในระดับปฏิบัติงานในแต่ละส่วนงาน ผ่าน Risk Manager และ Risk
Coordinator
รวมทั้งมีการให้ที่ปรึกษาจากภายนอกมาทำการวางระบบวิเคราะห์และการบริหารความเสี่ยง
ติดตามผล และฝึกอบรมผู้บริหารและพนักงาน
รายงานการบริหารความเสี่ยงได้มีการนำเสนอต่อคณะกรรมการตรวจสอบและคณะกรรมการบริษัทฯ

1.  ความเสี่ยงทางการเงิน

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

  เนื่องจากบริษัทฯ มีเงินลงทุน รวมทั้งทรัพย์สินและหนี้สินในต่างประเทศ
  ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ดังนั้นบริษัทฯ
  มีนโยบายในการลดผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนโดยการสร้างสมดุลของสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นสกุลเงินต่างประเทศ
  (Natural Hedging) ในการดำเนินธุรกิจทั้งในประเทศไทยและในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย
  และมีการใช้เครื่องมือทางการเงินตามความเหมาะสมแล้วแต่กรณี

  ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.2547 บริษัทฯ
  มีเงินกู้ส่วนใหญ่เป็นสกุลเงินบาทและมีการทำสัญญาขายเงินดอลลาร์สหรัฐกับธนาคารให้มีสัดส่วนที่เหมาะสมกับสินทรัพย์ที่เป็นเงินตราต่างประเทศที่มีอยู่

  นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทในสาธารณรัฐอินโดนีเซียซึ่งมีรายได้เป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ
  ยังได้มีการซื้อเงินสกุลอินโดนีเซียนรูเปียะห์อย่างสม่ำเสมอตามประมาณการค่าใช้จ่ายของแต่ละเดือน
  ทั้งนี้เพื่อลดผลกระทบจากความผันผวนของเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐเทียบกับเงินสกุลอินโดนีเซียนรูเปียะห์

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

  ฐานะการเงินของบริษัทฯ
  อาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยที่มีต่อเงินกู้ของบริษัทฯ ซึ่งบริษัทฯ
  ได้ทำการจัดสรรเงินกู้ทั้งในส่วนที่เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่และอัตราดอกเบี้ยลอยตัวในสัดส่วนที่สอดคล้องกับประเภทการลงทุนของกิจการ
  มีการติดตามแนวโน้มของอัตราดอกเบี้ยทั้งในปัจจุบันและในอนาคต
  และมีการใช้เครื่องมือทางการเงินในการบริหารเพื่อลดความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยแล้วแต่กรณี
  ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2547 บริษัทฯ
  มีสัดส่วนเงินกู้อัตราดอกเบี้ยคงที่และอัตราดอกเบี้ยลอยตัวอยู่ที่ประมาณร้อยละ 87 และ 13
  ตามลำดับ บริษัทฯ ได้จัดให้มีคณะกรรมการบริหารการเงิน (Financial Management
  Committee)
  ซึ่งมีการประชุมเป็นประจำทุกเดือนเพื่อพิจารณาระดมความคิดในการบริหารการเงินของกลุ่มบริษัทให้รัดกุมและเกิดประโยชน์สูงสุด
  รวมถึงการป้องกันหรือลดความเสี่ยงทางการเงินที่อาจเกิดขึ้น

ความเสี่ยงจากราคาถ่านหิน 

  บริษัทฯ
  มีการบริหารความเสี่ยงด้านราคาถ่านหินโดยใช้เครืองมือทางการเงินในการขายถ่านหินล่วงหน้า
  (Coal Swap) บางส่วนให้สอดคล้องกับการซื้อขายถ่านหินจริง (Physical Trade) ที่เป็น
  Spot Sale ซึ่งจะช่วยให้รายได้รวมของบริษัทฯ มีเสถียรภาพพอสมควร ทั้งนี้ บริษัทฯ
  ได้จัดให้มีคณะกรรมการบริหารราคาขายถ่านหิน (Coal Swap Committee)
  ซึ่งมีการประชุมเป็นประจำทุกเดือนเพื่อพิจารณาการบริหารราคาขายถ่านหินของกลุ่มบริษัทให้รัดกุมและเกิดประโยชน์สูงสุดรวมถึงการป้องกันหรือลดความเสี่ยงทางการเงินที่อาจเกิดขึ้น

2.  ความเสี่ยงในธุรกิจถ่านหิน

  (ก) ความเสี่ยงด้านความผันผวนของราคาถ่านหิน

  ความผันผวนของราคาและความต้องการถ่านหินตามสภาวะของอุปสงค์อุปทาน (Demand &
  Supply) นับเป็นปัจจัยความเสี่ยงในการทำตลาด บริษัทฯ จึงได้บริหารความเสี่ยงดังกล่าว
  โดยการขยายฐานลูกค้าให้กว้างขึ้น การตกลงซื้อขายมีการกระจายตัวอย่างเหมาะสมตลอดทั้งปี
  โดยคำนึงถึงสภาวะตลาด และการจัดสรรประเภทของสัญญาระยะยาวและสัญญาระยะสั้น
  เพื่อให้การวางแผนการขายมีประสิทธิภาพสูงสุด
  และมีการใช้เครื่องมือทางการเงินในการขายถ่านหินล่วงหน้า (Coal Swap)

  (ข) ความเสี่ยงในด้านการส่งมอบสินค้า

  มีความเสี่ยงที่จะเกิดความเบี่ยงเบนทั้งในด้านคุณภาพ ปริมาณของถ่านหิน
  และเวลาในการส่งมอบสินค้าให้กับลูกค้า
  บริษัทฯ ได้ดำเนินการควบคุมขั้นตอนการผลิตและคุณภาพของถ่านหิน
  โดยพัฒนาเข้าสู่ระบบมาตรฐาน ISO
  การควบคุมปริมาณสำรองถ่านหินที่พร้อมส่งมอบให้ลูกค้าในกรณีฉุกเฉินเพื่อสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ทันท่วงทีและป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
  รวมทั้งการเข้าไปทำสัญญาผูกพันการซื้อขายระยะยาว ซึ่งมีการกำหนดการส่งมอบล่วงหน้า
  ทำให้สามารถวางแผนเตรียมการจัดส่งและการผลิตได้ดียิ่งขึ้น

3.  ความเสี่ยงในธุรกิจไฟฟ้า

  การลงทุนในธุรกิจไฟฟ้าของบริษัทฯ
  จัดว่าเป็นการลงทุนในธุรกิจที่มีความเสี่ยงค่อนข้างต่ำเมื่อมีการบริหารสัญญาที่ดี
  ในขณะที่มีระดับผลตอบแทนที่มั่นคง
  เนื่องจากไม่มีความเสี่ยงในเรื่องการตลาดและราคาขายจากสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาวกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
  มีการกำหนดปริมาณรับซื้อไฟฟ้าที่แน่นอน (ตามกำลังการผลิตที่มีอยู่)
  ตลอดจนมีการกำหนดโครงสร้างของราคาค่าไฟฟ้าที่สามารถปรับได้ตามราคาเชื้อเพลิง
  และอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทในขณะนั้นๆ ความเสี่ยงอื่นๆ ของธุรกิจไฟฟ้า
  จะเป็นความเสี่ยงปกติในการดำเนินธุรกิจ เช่น
  การดูแลรักษาเครื่องจักรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้า การบริหารต้นทุนต่างๆ
  ประสิทธิภาพของการจัดการโดยรวม และการประสานงานกับชุมชนซึ่งบริษัทฯ
  ได้มีมาตรการรองรับไว้แล้ว เป็นต้น

4.  ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย

  บริษัทฯ ได้ลงทุนและดำเนินธุรกิจถ่านหินในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย บริษัทฯ
  ได้ตระหนักและให้ความสำคัญถึงความเสี่ยงทางการเมืองในประเทศที่บริษัทฯ มีเงินลงทุนอยู่
  โดยมีการติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด ซึ่งในช่วงเวลาที่ผ่านมา
  การบริหารงานของรัฐบาลสาธารณรัฐอินโดนีเซียสามารถสร้างเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศและความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างประเทศดีขึ้นมาก

บริษัทฯ ได้จัดให้มีความคุ้มครองเพื่อป้องกันความเสียหายต่อเงินลงทุนของบริษัทฯ จำนวน 166.1 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งเป็นการคุ้มครองในส่วนของเงินลงทุน เงินให้กู้ยืม และดอกเบี้ยที่บริษัทฯ ได้ลงทุนในบริษัทย่อยของบริษัทฯ ในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย ทรัพย์สินที่บริษัทฯ ได้จัดทำความคุ้มครองความเสียหายประกอบด้วยเงินลงทุนในบริษัทดังต่อไปนี้

1.  PT. Centralink Wisesa International (บริษัทโฮลดิ้ง)

2.  PT. Indo Tambangraya Megah ( บริษัทโฮลดิ้งและจำหน่ายถ่านหิน)

3.  PT. Jorong Barutama Greston (ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย - เหมือง Jorong)

4.  PT. Trubaindo Coal Mining (ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย - เหมือง Trubaindo)

5.  PT. Kitadin (ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย - เหมือง Kitadin)

6.  PT. Indominco Mandiri (ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย - เหมือง Indominco)

7.  PT. Bhatinto Ekatama (ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่าย - เหมือง Bharinto)

1.5 ความเสี่ยงจากผลกระทบสิ่งแวดล้อม

  การทำเหมืองถ่านหินของบริษัทฯ เป็นลักษณะการทำเหมืองแบบเหมืองเปิด (Open pit mine)
  ซึ่งจะต้องเปิดหน้าดินที่กลบทับถ่านหินออกก่อน จึงจะสามารถขุดขนถ่านหินนำขึ้นมาใช้ได้
  จึงทำให้เกิดผลกระทบสิ่งแวดล้อม เช่น สภาพภูมิประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป ระบบนิเวศน์
  โดยเฉพาะพื้นที่ที่เคยเป็นป่าไม้ คุณภาพอากาศ และเสียง รวมถึงคุณภาพน้ำ อย่างไรก็ดี บริษัทฯ
  ได้พยายามกำหนดแผนการป้องกันและแก้ไข เพื่อบรรเทาปัญหาที่เกิดขึ้น
  โดยกำหนดแผนงานบนพื้นฐานของระเบียบและกฎหมายของประเทศที่บริษัทฯ
  เข้าไปดำเนินธุรกิจเป็นเกณฑ์ขั้นต่ำ และต้องพัฒนาไปสู่เกณฑ์ขั้นสูง โดยมีแผนงานต่าง ๆ ดังนี้

-   การจัดทำแผนแม่บทด้านสิ่งแวดล้อม และฟื้นฟูสภาพเหมือง (Environmental Mitigation,
    Mine Rehabilitation Master Plan)
    ซึ่งได้ตั้งกองทุนเพื่อฟื้นฟูสภาพเหมืองไว้อย่างเพียงพอ
    โดยได้เลือกสรรองค์กรหรือสถาบันอันมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับของสาธารณชนและราชการ เช่น
    มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
    เป็นผู้ดำเนินการสำหรับเหมืองในประเทศไทย ซึ่งได้ดำเนินการแล้วเสร็จในทุกเหมืองแล้ว
    ส่วนในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย บริษัทฯ ได้ติดต่อประสานงานกับ R&D Center for Mineral
    and Coal Technology, Ministry of Energy & Mineral Resource (tekMIRA)
    เป็นผู้ดำเนินการ ซึ่งแผนดังกล่าวยังครอบคลุมไปถึงแผนการปิดเหมือง (Mine Closure
    Plan) ทั้งนี้รูปแบบดังกล่าวจะเป็นมาตรฐานในการจัดทำแผนให้กับเหมืองอื่นๆ
    ในสาธารณรัฐอินโดนีเซียต่อไป โดยในปี พ.ศ. 2547 ได้ดำเนินการที่เหมือง Jorong
    คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2548 และเริ่มดำเนินการในเหมือง Indominco และเหมือง
    Trubaindo ในปี พ.ศ. 2548

-   กำหนดการติดตามวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อม (Environmental Monitoring Program)
    อย่างสม่ำเสมอ ไม่เพียงแต่ครอบคลุมระยะเวลาตลอดอายุการทำเหมืองเท่านั้น
    ยังครอบคลุมไปถึงภายหลังเหมืองหยุดดำเนินการตามแผนการปิดเหมืองด้วย

-   ให้ดำเนินการสืบหาสาเหตุของผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในระหว่างการดำเนินโครงการ
    (Environmental Investigation) ทุกครั้งที่ข้อมูลมีแนวโน้มผิดปกติ ทั้งนี้โดยมีแผนการ
    Training ระบบ ISO 14001 ให้กับพนักงานของเหมือง
    เพื่อให้สามารถประเมินประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อม (Environmental Aspects) เบื้องต้น
    พร้อมทั้งกำหนดแผนแก้ไขป้องกันได้

-   มีการตรวจประเมินด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Audit)
    ทั้งจากหน่วยงานภายในและภายนอกองค์กรที่เป็นกลางและน่าเชื่อถือ

-   การกำหนดตัวชี้วัดทางด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Performance Indicators)
    เพื่อใช้ประเมินผลงานด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทฯ
    ปัจจุบันร่างตัวชี้วัดทางด้านสิ่งแวดล้อมได้แล้วเสร็จ อยู่ในระหว่างการตรวจสอบและจัดทำคู่มือ

-   เริ่มโครงการการจัดทำรายงานสิ่งแวดล้อมประจำปี โดยเริ่มที่เหมือง LP-2 เป็นแห่งแรก
    โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จประมาณกลางปี พ.ศ. 2548
    อันจะเป็นการสื่อสารอีกช่องทางหนึ่งสำหรับบริษัทฯ หน่วยราชการและสาธารณชน

-   จัดตั้งหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในระดับภูมิภาค
    เพื่อให้การควบคุมดูแลเป็นไปอย่างครอบคลุม และทั่วถึง โดยจัดตั้งหน่วยงาน Quality
    Safety and Environmental Promotion ที่สำนักงาน Jakarta
    ในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย โดยมีผู้บริหารระดับผู้อำนวยการเป็นคนดูแล

1.6 ความเสี่ยงจากผลกระทบด้านสังคมและชุมชน

  ความเสี่ยงจากผลกระทบด้านสังคมและชุมชน
  เป็นส่วนหนึ่งของประเด็นความเสี่ยงทางด้านสิ่งแวดล้อม
  เพราะสังคมและชุมชนในท้องถิ่นเป็นผู้รับผลกระทบที่เกิดขึ้นโดยตรง
  ขึ้นอยู่กับชนิดและขนาดของผลกระทบนั้นๆ นอกจากผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมที่บริษัทฯ
  ได้ดำเนินการป้องกันและแก้ไขแล้วนั้น บริษัทฯ
  ยังได้ดำเนินการแผนงานเพื่อลดความเสี่ยงจากผลกระทบด้านสังคมและชุมชน อันได้แก่

-   การสำรวจทัศนคติของประชากรโดยรอบพื้นที่โครงการ (Community’s Attitudes
    Survey) เช่น การให้สถาบันราชภัฏ ลำปาง ดำเนินการสำรวจให้กับที่ฝ่ายเหมืองลำปาง
    เป็นต้น

-   ในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย บริษัทฯ ได้ว่าจ้างให้สถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่น ได้แก่
    University of Indonesia (UI)
    เข้าดำเนินการประเมินสภาพสังคมและชุมชนรอบเหมือง จัดทำคู่มือการบริหารจัดการ
    (Community Development Manual) และแผนงานหลัก (Community Development
    Program) ที่จะพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่องตลอดอายุโครงการ รวมทั้งจัดตั้งกองทุน
    (Community Development Fund) ตามผลการศึกษา

-   ปัจจุบัน เหมืองต่าง ๆ ในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย ได้จัดตั้ง Community Consultative
    Committee (CCC) ที่ประกอบด้วย ตัวแทนของเหมือง หน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง
    และตัวแทนประชาชนในท้องถิ่น เพื่อพิจารณา Community Development Programs
    ในแต่ละปี

  การดำเนินโครงการพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ชุมชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
  โดยชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มดำเนินโครงการ เช่น โครงการส่งเสริมการเกษตรต่างๆ
  โครงการส่งเสริมงานฝีมือ โครงการส่งเสริมการศึกษา
  โครงการส่งเสริมทางด้านเงินทุนเพื่อการส่งเสริมอาชีพ และโครงการส่งเสริมทางด้านการตลาด
  เป็นต้น