1. ปัจจัยความเสี่ยง

1.  ความเสี่ยงทางการเงิน

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

  บริษัทฯ มีนโยบายในการลดผลกระทบจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนด้วยวิธี Natural
  Hedging
  ในการดำเนินธุรกิจทั้งในประเทศและในสาธารณรัฐอินโดนีเซียโดยวิธีการสร้างความสมดุลของอัตราแลกเปลี่ยนจากสถานะโดยรวมของกลุ่มและมีการใช้เครื่องมือทางการเงินตามความเหมาะสมแล้วแต่กรณี

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

  บริษัทฯ
  จัดสรรเงินกู้ทั้งในส่วนที่เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่และอัตราดอกเบี้ยลอยตัวในสัดส่วนที่เหมาะสมและสอดคล้องกับประเภทการลงทุนของกิจการ
  การติดตามแนวโน้มของอัตราดอกเบี้ยทั้งในปัจจุบันและในอนาคต
  และการใช้เครื่องมือทางการเงินในการบริหารเพื่อลดความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยแล้วแต่กรณี

  บริษัทฯ ได้จัดให้มีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee)
  ซึ่งมีการประชุมเดือนละ 1 ครั้ง
  เพื่อพิจารณาระดมความคิดในการป้องกันหรือลดความเสี่ยงทางธุรกิจรวมถึงความเสี่ยงทางการเงินที่อาจเกิดขึ้น

ความเสี่ยงจากสินเชื่อ

  บริษัทฯ และกลุ่มบริษัทไม่มีความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของสินเชื่อที่มีนัยสำคัญ บริษัทฯ
  และกลุ่มบริษัทได้ทำตราสารอนุพันธ์และฝากเงินสดไว้กับสถาบันทางการเงินที่น่าเชื่อถือ
  ความเสี่ยงจากสินเชื่อที่เกิดจากตราสารอนุพันธ์ คือ
  ความเสี่ยงจากมูลค่ายุติธรรมสุทธิของสัญญาดังที่ได้เปิดเผยไว้แล้ว

2.  ความเสี่ยงในธุรกิจถ่านหินและแร่

3.  

4.  ( ก) ความเสี่ยงในธุรกิจถ่านหินในประเทศ

-   ความเสี่ยงอาจเกิดจากการสูญเสียลูกค้ารายใหญ่ ซึ่งบริษัทฯ
    บริหารความเสี่ยงประเภทนี้โดยให้มีการขายมากกว่าร้อยละ 50 เป็นการทำสัญญาระยะยาว
    ในส่วนที่ไม่ได้ทำสัญญาระยะยาวส่วนใหญ่เป็นลูกค้าที่ซื้อถ่านหินจากบริษัทฯ
    มาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน
    คู่แข่งขันที่จะเข้ามาในตลาดส่วนนี้ก็มีไม่มากนักเพราะลูกค้าแต่ละรายมีปริมาณการใช้ถ่านหินไม่มากและมีข้อจำกัดเรื่องคุณภาพ
    นอกจากนี้ธุรกิจถ่านหินในประเทศเป็นธุรกิจที่มีผู้ผลิตจำนวนน้อยราย
    ในกรณีที่ลูกค้าจะหันไปใช้ถ่านหินนำเข้าจากต่างประเทศ บริษัทฯ
    ก็มีเหมืองถ่านหินสำรองในต่างประเทศที่หลากหลายที่จะจัดส่งถ่านหินและให้บริการที่ดีแก่ลูกค้า

-   ความเสี่ยงจากการที่ลูกค้าเปลี่ยนไปใช้เชื้อเพลิงอื่น เช่น น้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติ อย่างไรก็ดี
    ถ่านหินมีราคาต่อหน่วยพลังงานต่ำกว่าน้ำมันและก๊าซธรรมชาติค่อนข้างมาก
    แม้ลูกค้าบางรายโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมซีเมนต์จะมีการใช้เชื้อเพลิงอื่นที่มีราคาต่อหน่วยพลังงานต่ำกว่าถ่านหิน
    เช่น Petroleum Coke น้ำมันและยางรถยนต์ใช้แล้ว แต่ก็ยังใช้ในสัดส่วนที่น้อยมาก คือ
    น้อยกว่าร้อยละ 5
    เนื่องจากมีข้อจำกัดในการใช้และส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการเดินเครื่องจักร สิ่งแวดล้อม
    รวมทั้งการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์

-   ความเสี่ยงจากการที่ปริมาณสำรองถ่านหินในประเทศไทยลดลง
    แม้ว่าเหมืองถ่านหินภายในประเทศที่ผลิตอยู่ในปัจจุบัน รวมทั้งเหมืองของบริษัทฯ
    เองจะหมดลงภายใน 5-6 ปีข้างหน้า
    คงเหลือเฉพาะการผลิตของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยซึ่งผลิตเพื่อใช้เอง
    การพัฒนาเหมืองถ่านหินเหมืองใหม่ขึ้นมาทดแทนมีความเป็นไปได้น้อย
    เนื่องจากผลตอบแทนทางเศรษฐกิจต่ำทำให้ต้องมีการนำเข้าถ่านหินมาเพื่อทดแทน
    อย่างไรก็ตาม จากการที่บริษัทฯ มีเหมืองถ่านหินในต่างประเทศ ทำให้บริษัทฯ
    มีปริมาณสำรองถ่านหินที่เพียงพอต่อการส่งมอบให้ลูกค้าได้ในระยะยาว
    อีกทั้งมีคุณภาพถ่านหินที่หลากหลายที่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างกว้างขวาง
    มีการส่งมอบที่ตรงเวลา และการให้บริการที่ดีกว่าคู่แข่งได้

-   

-   ( ข) ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย

 จากการที่บริษัทฯ ได้ลงทุนและดำเนินธุรกิจถ่านหินในสาธารณรัฐอินโดนีเซีย บริษัทฯ ได้ตระหนักและให้ความสำคัญต่อเหตุการณ์ไม่สงบทางการเมืองในสาธารณรัฐอินโดนีเซียเป็นอย่างมาก และมีการติดตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างใกล้ชิด ซึ่งปัจจุบันบริษัทฯ มิได้รับผลกระทบแต่อย่างใด ประกอบกับสาธารณรัฐอินโดนีเซียอยู่ในช่วงฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศซึ่งต้องพึ่งพาการลงทุนจากต่างประเทศ และในช่วงเวลาที่ผ่านมาการเปลี่ยนแปลงคณะรัฐบาลของสาธารณรัฐอินโดนีเซียทำให้เสถียรภาพทางการเมืองของสาธารณรัฐอินโดนีเซียและความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างประเทศดีขึ้น รวมทั้งนโยบายด้านการส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศเป็นนโยบายที่รัฐบาลปัจจุบันให้การสนับสนุนอย่างมาก โดยมีการแก้ไขกฎระเบียบเพื่อรองรับนโยบายดังกล่าว ส่วนทางด้านชุมชนใกล้เหมืองของบริษัทฯ ยังไม่เคยมีปัญหาหรือแนวโน้มที่จะมีปัญหารุนแรงถึงขั้นกระทบต่อการทำเหมือง เนื่องจากบริษัทฯ ได้มีสัมพันธภาพที่ดีกับชุมชนท้องถิ่นและราชการ และมีการจัดกิจกรรมที่อำนวยประโยชน์ให้ชุมชนอย่างสม่ำเสมอ

 อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2545 บริษัทฯ ได้ทำการประกันภัยเพื่อป้องกันความเสียหายต่อเงินลงทุนของบริษัทฯ จำนวน 91.1 ล้านเหรียญสหรัฐ หากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในสาธารณรัฐอินโดนีเซียมีผลกระทบในทางลบต่อเงินลงทุนของบริษัทฯ อันเป็นเหตุให้บริษัทฯ ไม่สามารถดำเนินธุรกิจในสาธารณรัฐอินโดนีเซียต่อไปได้ ทรัพย์สินที่บริษัทฯ ได้ทำการประกันความเสียหายประกอบด้วยเงินลงทุนในบริษัทดังต่อไปนี้ 

  1. PT. Centralink Wisesa International (บริษัทโฮลดิ้ง)

  2. PT. Indo Tambangraya Megah ( บริษัทโฮลดิ้ง)

  3. PT. Jorong Barutama Greston (ดำเนินธุรกิจเหมือง เหมือง Jorong)

  4. PT. Trubaindo Coal Mining (ดำเนินธุรกิจเหมือง เหมือง Trubaindo)

  5. PT. Kitadin (ดำเนินธุรกิจเหมือง เหมือง Kitadin)

  6. PT. Indominco Mandiri (ดำเนินธุรกิจเหมือง เหมือง Indominco)

  (ค) ความเสี่ยงจากภาวะสงครามระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศอิรัก

  สงครามระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศอิรัก
  ซึ่งอาจเป็นการทำสงครามโดยปราศจากมติฉบับใหม่ขององค์การ สหประชาชาติ (United
  Nations : UN)
  อาจสร้างความอ่อนแอต่อจุดยืนทางการเมืองของชาติพันธมิตรที่สำคัญของสหรัฐอเมริกา
  กระแสการต่อต้านสงครามและการต่อต้านสหรัฐอเมริกาพุ่งสูงขึ้น

  ถึงแม้ว่าผลกระทบต่อธุรกิจระหว่างประเทศและถ่านหินและแร่ในภูมิภาคเอเชียอาจน้อยกว่าในกลุ่มประเทศในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้
  ตลอดจนทวีปยุโรป แต่หากภาวะสงครามยืดเยื้อและการไม่ได้รับการสนับสนุนจาก UN
  จะสร้างความลำบากให้กับสหรัฐอเมริกาในการขอความช่วยเหลือจากนานาชาติในการบูรณะอิรักหลังสงคราม
  ซึ่งจะส่งผลต่อภาวะเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศคู่ค้า
  ราคาเชื้อเพลิงโดยเฉพาะราคาน้ำมันที่อยู่ในระดับสูงน่าจะส่งผลให้ราคาถ่านหินในตลาดโลกจะยังคงรักษาระดับราคา
  หรืออาจปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องได้ในปี พ.ศ. 2546

  ในส่วนของผลกระทบของเรือขนส่งในช่วงสงคราม
  ผู้ประกอบการเดินเรือต่างเชื่อว่าจะยังคงมีการดำเนินงานตามปกติ
  เนื่องจากประเทศอิรักไม่มีกองทัพเรือและครอบครองพื้นที่ติดชายฝั่งขนาดเล็กมากทางตอนเหนือของอ่าวเปอร์เซีย
  และปัญหาดังกล่าวก็ไม่ได้เกิดขึ้นแม้ในช่วงที่เกิดสงครามอ่าวเปอร์เซีย

  ( ง) ความเสี่ยงจากผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

 บริษัทฯ ได้กำหนดแนวทางเพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และปัญหาความขัดแย้งของชุมชนรอบข้าง ซึ่งปัญหาเหล่านี้สามารถส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ ได้ ดังนั้นบริษัทฯ จึงได้กำหนดแนวทางเพื่อลดความเสี่ยงดังต่อไปนี้

1.  แนวทางการดำเนินการที่กำหนดขึ้นจากนโยบายของบริษัทฯ ซึ่งเน้นในเรื่องคุณภาพสินค้า
    ความพึงพอใจของลูกค้า ความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สิน
    การอนุรักษ์ธรรมชาติและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
    รวมทั้งประกอบธุรกิจโดยยึดถือความถูกต้องชอบธรรม เป็นพลเมืองดี
    และมีความรับผิดชอบต่อสังคม
    นโยบายนี้เป็นการแสดงถึงความมุ่งมั่นของผู้บริหารและพนักงานที่จะต้องคำนึงถึงและปฏิบัติควบคู่กับการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ
    เพื่อให้บรรลุนโยบายในด้านสิ่งแวดล้อม บริษัทฯ ได้กำหนดแนวทางการดำเนินการดังนี้

    1.  การตรวจประเมินด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Audit)
        เป็นการตรวจประเมินการดำเนินการของโครงการนั้นๆ หรือโครงการที่บริษัทฯ
        จะเข้าดำเนินการว่ามีความสอดคล้องต่อกฎหมายและข้อกำหนดของทางราชการ
        หรือแผนแม่บทโครงการ รวมถึงการดำเนินการแก้ไขตามข้อร้องเรียนต่างๆ
        ที่อาจได้รับในระหว่างการดำเนินการ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้งต่อโครงการ
        เพื่อนำข้อมูลมาปรับแก้แผนงานหรือแก้ไขเพื่อให้สอดคล้องตามกฎหมายและข้อกำหนดของทางราชการและพัฒนางานด้านสิ่งแวดล้อมให้ดียิ่งขึ้น

    2.  การจัดทำแผนแม่บทด้านสิ่งแวดล้อม ฟื้นฟูสภาพเหมือง และพัฒนาชุมชน
        (Environmental Mitigation, Mine Rehabilitation and Community
        Development Master Plan)
        โดยศึกษาข้อมูลด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างละเอียดให้มากกว่าเดิมจากที่ได้มีการศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมก่อนการดำเนินโครงการ
        หรือที่เรียกว่าการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact
        Assessment – EIA)
        แล้วนำข้อมูลที่ได้มาจัดทำเป็นแผนงานในการป้องกันแก้ไขผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้น
        รวมถึงจัดทำแผนงานการพัฒนาชุมชนรอบข้าง เช่น
        แผนงานด้านการฝึกอบรมและส่งเสริมอาชีพของเหมืองลำพูน เหมืองลำปาง
        และเหมืองเชียงม่วน

    3.  การติดตามตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อม (Environmental Quality Monitoring
        Program) ทำการติดตามตรวจวัดทั้งคุณภาพน้ำ อากาศ และเสียงเป็นประจำทุกๆ 3
        เดือน โดยเฉพาะโครงการในประเทศ บริษัทฯ จัดให้สถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม
        จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
        ซึ่งเป็นสถาบันที่ได้รับการยอมรับจากทางราชการและสาธารณชนเป็นผู้ดำเนินการตรวจวัดและส่งผลการตรวจวัดให้กับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
        ทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น เช่น
        สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อมและกรมทรัพยากรธรณี เป็นต้น

    4.  การสืบหาสาเหตุของผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในระหว่างการดำเนินโครงการ
        (Environmental Investigation)
        เป็นการดำเนินการที่ต่อเนื่องจากการติดตามตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อม นั่นคือ
        ถ้าผลการติดตามตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อม
        พบว่าดรรชนีค่าตรวจวัดใดมีค่าเกินมาตรฐานที่กำหนดจากทางราชการ บริษัทฯ
        จะดำเนินการค้นหาสาเหตุและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นทันที

    5.  การสำรวจทัศนคติของประชาชนโดยรอบพื้นที่โครงการ (Community’s Attitudes
        Survey)
        เป็นการศึกษาความพึงพอใจและทัศนคติของประชาชนที่มีต่อการดำเนินการของบริษัทฯ
        ทั้งในแง่แผนแก้ไขผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและแผนงานพัฒนาชุมชนที่บริษัทฯ
        ได้ดำเนินการไปแล้ว เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาปรับแก้แผนงานต่างๆ
        ที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนรอบข้าง เช่น โครงการเหมืองลำพูน
        และเหมืองลำปาง

  ทั้งนี้การดำเนินการดังกล่าวข้างต้นจะนำมารายงานต่อคณะกรรมการบริหารงานคุณภาพ
  ความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม (QSE Management Committee) ซึ่งประกอบด้วย
  ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ (COO)
  และผู้บริหารที่ควบคุมหน่วยธุรกิจต่างๆ โดยมีการประชุมทบทวนทุก 2 เดือน

  2. การนำระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001
  มาใช้เพื่อช่วยเสริมระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมของบริษัทฯ
  ให้มีความรอบคอบรัดกุมมากขึ้นในด้านการบริหารและการจัดการในทุกเหมืองที่ดำเนินการ เช่น
  เหมืองลำปางได้รับรางวัลคุณภาพการจัดการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ 2 ปีติดต่อกัน (EIA Award)
  และได้รับการรับรองระบบการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมจากสถาบันรับรองมาตรฐานไอเอสโอ
  (สรอ.) นอกจากนี้เหมือง Indominco ในสาธารณรัฐอินโดนีเชีย บริษัทฯ
  ก็ได้รับรางวัลการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมดีเด่น (Golden Flag) จากรัฐบาลส่วนท้องถิ่น
  ดังนั้นจะพบว่าข้อกำหนดที่สำคัญในการลดปัจจัยความเสี่ยง ได้แก่

1.  มีการระบุและประเมินประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อม (Identification and Assessment of
    Environmental Aspects) อย่างละเอียดทั้งผลกระทบทางตรงและทางอ้อม
    ความเสี่ยงหรือโอกาสที่จะเกิดปัญหา ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์ปกติ ไม่ปกติ
    และเหตุฉุกเฉิน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่บริษัทฯ มิได้คาดการณ์เอาไว้
    เพื่อนำมากำหนดแผนงานสิ่งแวดล้อม (Environmental Management Program)

2.  มีการควบคุมการปฏิบัติงาน (Operational Control)
    และมีการเตรียมความพร้อมเพื่อตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน (Emergency Preparedness and
    Response)
    เพื่อช่วยควบคุมการดำเนินงานให้เป็นไปตามแผนงานสิ่งแวดล้อมและสามารถรองรับเหตุการณ์ฉุกเฉินได้ทันที

3.  มีการติดต่อสื่อสารภายในองค์กรและระหว่างองค์กรกับชุมชน
    ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่สำคัญประการหนึ่งในระบบ ISO 14001
    ทำให้การติดต่อสื่อสารระหว่างชุมชนและองค์กรมีทั้งเชิงรุกและเชิงรับ นั่นคือ
    ในเชิงรุกสามารถชี้แจง ประชาสัมพันธ์ การดำเนินงานของโครงการต่อชุมชน
    ส่วนในเชิงรับมีระบบรับข้อร้องเรียนจากชุมชน และดำเนินการแก้ไข
    พร้อมทั้งแจ้งผลไปยังผู้ร้องเรียน

  ปัจจัยความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจของบริษัทฯ ได้มีแนวทางรองรับ
  ไม่ว่าจะเกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม หรือปัญหาด้านชุมชนที่อาจคาดไม่ถึง
  ด้วยระบบที่สามารถรับรู้ข้อมูลและแก้ไขป้องกันก่อนที่ปัญหาดังกล่าวจะส่งผลกระทบถึงการดำเนินงานของบริษัทฯ
  ทำให้บริษัทฯ สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคงควบคู่ไปกับการพัฒนาชุมชน
  ส่งเสริมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน

  1.3 ความเสี่ยงจากการลงทุนในธุรกิจไฟฟ้า

การลงทุนในธุรกิจไฟฟ้าของบริษัทฯ จัดว่าเป็นการลงทุนในธุรกิจที่มีความเสี่ยงค่อนข้างต่ำ
ในขณะที่มีระดับผลตอบแทนที่มั่นคง
เนื่องจากไม่มีความเสี่ยงในเรื่องการตลาดและราคาขายจากสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาวกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
มีการกำหนดปริมาณรับซื้อไฟฟ้าที่แน่นอน (ตามกำลังการผลิตที่มีอยู่)
ตลอดจนมีการกำหนดโครงสร้างของราคาค่าไฟฟ้าที่สามารถปรับได้ตามราคาเชื้อเพลิง
และอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทในขณะนั้นๆ ความเสี่ยงอื่นๆ ของธุรกิจไฟฟ้า
จะเป็นความเสี่ยงปกติในการดำเนินธุรกิจ เช่น
การดูแลรักษาเครื่องจักรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของโรงไฟฟ้า การบริหารต้นทุนต่างๆ
ประสิทธิภาพของการจัดการโดยรวม และการประสานงานกับชุมชนซึ่งบริษัทฯ
ได้มีมาตรการรองรับไว้แล้ว เป็นต้น