2 ปัจจัยความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยง

ในปี 2553 มีเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดจากภัยธรรมชาติและสถานการณ์ต่างๆ
ทั้งภายในและภายนอกประเทศอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนนอกเหนือจากการเกิดวินาศภัยปกติทั่วไป
ดังเช่นการเกิดภัยแล้งในช่วงต้นปี
ต่อมาช่วงกลางปีเกิดการจลาจลจากปัญหาทางการเมืองซึ่งนำไปสู่ความเสียหายทั้งทรัพย์สินและชีวิตของประชาชน
และหลังจากเหตุการณ์ทางการเมืองเริ่มผ่อนคลายความตึงเครียดลง ในช่วงต้นของไตรมาสที่ 4
ก็เกิดอุทกภัยรุนแรงในหลายพื้นที่ ซึ่งส่งผลให้เกิดความเสียหายทางทรัพย์สินอีกเป็นจำนวนมหาศาล

ความเสียหายดังกล่าวเป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เห็นถึงความจำเป็น
และบทบาทที่สำคัญของการบริหารความเสี่ยง
ที่สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับเหตุการณ์ในอนาคตที่อาจเกิดขึ้นได้
บริษัทประกันวินาศภัยจึงต้องให้ความสำคัญในการเตรียมการเพื่อรองรับผลกระทบจากความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นทั้งในทางตรงและทางอ้อมอย่างเหมาะสม
ดังนั้นในการรายงานครั้งนี้จึงขอสรุปเฉพาะความเสี่ยงที่สำคัญซึ่งอาจมีผลต่อการดำเนินธุรกิจ 3 ด้าน
ประกอบด้วย ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ ความเสี่ยงด้านประกันภัย และความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ
รวมถึงแนวทางการบริหารความเสี่ยงของบริษัท ดังนี้

1.  ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ที่สำคัญของบริษัท ประกอบด้วย
การกระจุกตัวของเบี้ยประกันภัยในบางช่องทางการขาย
และการเติบโตของเบี้ยประกันภัยที่ไม่สอดคล้องกับกลยุทธ์

การกระจุกตัวของรายได้เบี้ยประกันภัยในบางช่องทางขาย ในปี 2553
เบี้ยประกันภัยรับตรงจากช่องทางขายที่เป็นพันธมิตรรายหนึ่ง
มีสัดส่วนรวมสูงเกินกว่าหนึ่งในสามของเบี้ยประกันภัยรับตรงทั้งหมด ซึ่งถือว่าอยู่ในสัดส่วนค่อนข้างสูง
ดังนั้น หากเกิดการหดตัวของเบี้ยประกันภัยรับตรงจากพันธมิตรรายนี้
จะเกิดผลกระทบต่อผลประกอบการของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ

บริษัทได้บริหารความเสี่ยงในข้อนี้
ด้วยการกำหนดสัดส่วนของเบี้ยประกันภัยรับตรงจากแต่ละช่องทาง/พันธมิตรให้มีการกระจายตัวสมดุลมากยิ่งขึ้น
โดยเน้นการขยายตัวของเบี้ยประกันภัยรับตรงจากช่องทางขาย/พันธมิตรอื่นๆ ให้เติบโตสูงขึ้น
รวมทั้งมีการทบทวนสัดส่วนเป็นประจำทุกเดือนเพื่อปรับปรุงกลยุทธ์ให้เหมาะสม

การเติบโตของเบี้ยประกันภัยที่ไม่สอดคล้องกับกลยุทธ์
การขยายตัวของเบี้ยประกันภัยจากช่องทางใดช่องทางหนึ่งอาจได้รับผลกระทบ (ทั้งด้านบวกและลบ)
จากปัจจัยภายนอกซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของบริษัท
ส่งผลให้การเติบโตของเบี้ยประกันภัยไม่เป็นไปตามแผน
และทำให้สัดส่วนของเบี้ยประกันภัยจากแต่ละช่องทางหรือแต่ละประเภทของผลิตภัณฑ์เบี่ยงเบนไปจากกลยุทธ์ที่ตั้งไว้
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อผลประกอบการเนื่องจากรายได้และผลกำไรมีความแตกต่างกัน

บริษัทได้บริหารความเสี่ยงในด้านนี้ ด้วยการติดตามการเติบโตของเบี้ยประกันภัยรายวัน รายเดือน
และรายไตรมาส และแจ้งให้ผู้บริหารที่เกี่ยวข้องได้รับทราบตลอดเวลา
ผ่านทางช่องทางการสื่อสารภายในของบริษัท
และกำหนดให้มีการรายงานการเติบโตของเบี้ยประกันภัยในที่ประชุมของผู้บริหารทราบเป็นประจำทุกเดือน
เพื่อร่วมกันวิเคราะห์ ทบทวน และปรับเปลี่ยนแผนการดำเนินงาน ให้เหมาะสม
เพื่อให้การขยายตัวของเบี้ยประกันภัยสอดคล้องกับกลยุทธ์ที่วางไว้

2.  ความเสี่ยงด้านประกันภัย

ความเสี่ยงด้านประกันภัยที่สำคัญของบริษัท ประกอบด้วย
การกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง
และการจัดทำประกันภัยต่อให้เพียงพอต่อความสามารถในการรับเสี่ยงภัย

การกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง เป็นที่เห็นชัดเจนว่า
ความเสียหายด้านวินาศภัยได้เกิดอย่างรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ทั้งความเสียหายที่มีสาเหตุจากภัยธรรมชาติ ภัยจากมนุษย์ และภัยจากภาวะเศรษฐกิจและสังคม
บริษัทประกันวินาศภัย ในฐานะผู้รับโอนความเสี่ยงภัย
ซึ่งต้องกำหนดราคาขายก่อนล่วงหน้าก่อนที่จะทราบค่าเสียหาย (ซึ่งเป็นต้นทุนส่วนสำคัญ)
ที่จะเกิดขึ้นจริง ดังนั้น
การตั้งสมมุติฐานเกี่ยวกับความถี่และความรุนแรงของวินาศภัยที่จะใช้ในการกำหนดราคา
จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะสามารถกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยที่เหมาะสม

บริษัทได้บริหารความเสี่ยงในด้านนี้ด้วยการใช้วิธีการทางคณิตศาสตร์ประกันภัยที่เป็นมาตรฐานและเป็นที่ยอมรับในการกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยของผลิตภัณฑ์แต่ละตัวเพื่อให้แน่ใจว่าอัตราเบี้ยประกันภัยที่กำหนดขึ้นอยู่ในระดับที่เพียงพอเหมาะสม
และสามารถแข่งขันได้ นอกจากนี้ ยังมีการติดตามผลการดำเนินงานของผลิตภัณฑ์แต่ละตัว
เพื่อพิจารณาหากจำเป็นต้องมีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงข้อตกลงคุ้มครองหรืออัตราเบี้ยประกันภัย

การจัดทำประกันภัยต่อให้เพียงพอต่อความสามารถในการรับเสี่ยงภัย จากที่ได้กล่าวแล้วข้างต้นว่า
ความเสียหายด้านวินาศภัยมีความรุนแรงเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะที่มีสาเหตุจากภัยธรรมชาติ
จึงมีโอกาสสูงที่จะนำไปสู่ความเสียหายระดับมหันตภัย
ซึ่งเป็นระดับที่บริษัทประกันวินาศภัยแต่ละแห่งไม่สามารถดำรงธุรกิจต่อไปได้หากบริษัทไม่มีการจัดการด้านการประกันภัยต่ออย่างเหมาะสม

บริษัทได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของความเสี่ยงในด้านนี้เป็นอย่างยิ่ง จึงได้ทำการติดตาม
ตรวจเช็คและทบทวนแผนการประกันภัยต่ออยู่เป็นระยะๆ เพื่อให้แน่ใจว่า
สัญญา/แผนการประกันภัยต่อที่มีในปัจจุบัน เพียงพอต่อความต้องการและสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป
สำหรับสัญญา/แผนการประกันภัยต่อในปี 2554
เนื่องจากบริษัทมีประสบการณ์จากสถานการณ์น้ำท่วมในช่วงต้นของไตรมาส 4 ของปี 2553
บริษัทจึงได้พิจารณาซื้อความคุ้มครองสำหรับการประกันภัยรถยนต์ประเภท Excess of Loss
เพิ่มขึ้นเพื่อให้สามารถรองรับการขยายตัวของเบี้ยประกันภัยรถยนต์จากกลุ่มรถยนต์ที่มีมูลค่าสูงซึ่งอาจเกิดความเสียหายได้พร้อมกันในเหตุการณ์เดียวกัน

3.  ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญของบริษัท ได้แก่ การใช้ระบบปฏิบัติการหลัก (Core System)
ระบบใหม่ในปี 2553 และ
การปฏิบัติตามมาตรฐานทางบัญชีและวิธีการคำนวณเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยง (Risk-based
Capital)

การใช้งานระบบปฏิบัติการหลัก ( Core System ) ระบบใหม่
หลังจากวันที่ได้ควบรวมกิจการระหว่างบริษัท ภัทรประกันภัย จำกัด (มหาชน) กับบริษัท
เมืองไทยประกันภัย จำกัด เมื่อกลางปี 2551 บริษัทยังคงใช้ระบบปฏิบัติการหลักอยู่ 2 ระบบจากทั้ง
2 บริษัทเดิม ในขณะเดียวกัน ก็ได้มีการคัดเลือกระบบปฏิบัติงานหลักใหม่
เพื่อรวมฐานข้อมูลและการทำงานให้เป็นระบบเดียว โดยได้เริ่มใช้งานระบบใหม่เมื่อเดือนพฤษภาคม
2553 ในการนี้
บริษัทได้เลือกที่จะยกเลิกระบบปฏิบัติการเดิมทั้งสองระบบเพื่อมาใช้ระบบปฏิบัติการใหม่พร้อมกัน
จึงทำให้มีปริมาณงานและความยุ่งยากมากกว่าการปรับเปลี่ยนระบบโดยปกติทั่วไป
การใช้งานในระหว่างการเปลี่ยนถ่ายระบบก็จำเป็นที่ต้องการมีการดำเนินการหลายอย่างประกอบกัน
เพื่อให้การดำเนินงานของบริษัทมีความต่อเนื่อง เพราะบริษัทตระหนักดีว่า
ความซับซ้อนจากปัจจัยต่างๆ ข้างต้นอาจก่อให้เกิดปัญหาและความผิดพลาดในการปฏิบัติงานได้

บริษัท ให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงด้านนี้เป็นอย่างมาก
ได้มีการจัดสรรบุคลากรที่รับผิดชอบการเปลี่ยนถ่ายระบบเป็นการเฉพาะ
ซึ่งบุคลากรที่ถูกจัดสรรนี้จะมีภารกิจในการดูแลเกี่ยวกับการนำระบบใหม่มาใช้เพียงอย่างเดียวและทำงานแบบเต็มเวลา
มีการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับผู้ใช้งานทุกคน และมีการจัดทำคู่มือการใช้งานสำหรับระบบใหม่
หลังจากการทดสอบและเปิดใช้ระบบแล้ว ก็ยังคงมีการประชุมร่วมกับผู้ใช้งานอย่างใกล้ชิด
เพื่อให้การใช้ระบบใหม่เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดข้อผิดพลาดและปัญหาน้อยที่สุด
ซึ่งการดำเนินการอย่างต่อเนื่องนี้ มีผลให้ผู้ใช้งานเกิดความคุ้นเคยกับระบบมากขึ้น
สามารถใช้งานได้เป็นที่น่าพอใจ

การปฏิบัติตามมาตรฐานทางบัญชีและวิธีการคำนวณเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยง (Risk-based
Capital) ปี 2554
เป็นปีแรกที่จะมีการใช้มาตรฐานทางบัญชีใหม่ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญกับบริษัทจำนวน 4 ฉบับ
(อีก 5 ฉบับ จะบังคับใช้ในปี 2556) และในปีเดียวกันนี้
คณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.)
จะใช้การกำกับดูแลเงินกองทุนด้วยกฎเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยง
(Risk-based Capital) หากบริษัทไม่สามารถปฏิบัติตามมาตรฐานทางบัญชีใหม่นี้ได้
ก็จะส่งผลให้งบการเงินไม่ได้รับการรับรองจากผู้สอบบัญชี
ซึ่งจะทำให้บริษัทไม่สามารถนำส่งงบการเงินต่อตลาดหลักทรัพย์ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด
และอาจนำไปสู่ความรับผิดทางกฎหมายของบริษัท รวมถึงการเสียชื่อเสียงและภาพลักษณ์
ส่วนในกรณีของการไม่สามารถปฏิบัติตามกฎเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยงได้
บริษัทก็จะเกิดความรับผิดทางกฎหมายและการเสื่อมเสียชื่อเสียงและภาพลักษณ์เช่นเดียวกัน

บริษัทได้มีการบริหารความเสี่ยงเกี่ยวกับการดำรงเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง
โดยบริษัทได้สมัครเข้าร่วมในการทดสอบตลาดในปี 2552 และการทดสอบคู่ขนานในปี 2553
กับสำนักงาน คปภ. ทำให้มีความเข้าใจและสามารถประเมินสถานการณ์เงินกองทุนของบริษัท
ตามกฎเกณฑ์ใหม่ได้เป็นอย่างดี และเมื่อทราบผลจากการทดสอบข้างต้นแล้ว
ได้มีการปรับเปลี่ยนวิธีการดำเนินงานในส่วนที่จะมีผลให้บริษัทต้องดำรงเงินกองทุนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้
บริษัทมั่นใจว่าจะไม่มีปัญหาในเรื่องของการดำรงเงินกองทุนตามกฎเกณฑ์ใหม่แต่อย่างใด
ส่วนการบริหารความเสี่ยงเกี่ยวกับการปฏิบัติตามมาตรฐานการบัญชีใหม่ทั้ง 4 ฉบับ
ทางฝ่ายบัญชีของบริษัทได้ศึกษาและติดตามการประกาศใช้อย่างใกล้ชิดจนมีความเข้าใจในมาตรฐานที่เกี่ยวข้องทุกฉบับ
ซึ่งเชื่อมั่นว่าบริษัทจะสามารถปฏิบัติตามกฎระเบียบใหม่ทั้งหมดนี้ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด