12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

(1) งบการเงิน

ก) สรุปรายงานการสอบบัญชี

รายงานของ นายสุพจน์ สิงห์เสน่ห์ ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเลขทะเบียน 2826
ที่เสนอต่อผู้ถือหุ้นของบริษัท อาหารสยาม จำกัด (มหาชน) มีดังต่อไปนี้

  “ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบดุลรวม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 และงบกำไรขาดทุนรวม
  งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้นรวม และงบกระแสเงินสดรวม
  สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของบริษัท อาหารสยาม จำกัด (มหาชน)และบริษัทย่อย
  และได้ตรวจสอบงบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 และงบกำไรขาดทุน
  งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น และงบกระแสเงินสด
  สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันเฉพาะของบริษัท อาหารสยาม จำกัด (มหาชน)
  ซึ่งผู้บริหารของกิจการเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูลในงบการเงินเหล่านี้
  ส่วนข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า
  งบการเงินของบริษัทย่อยหนึ่งแห่งที่รวมอยู่ในงบการเงินรวมและงบการเงินของบริษัทร่วมสองแห่งที่ใช้ในการคำนวณเงินลงทุนในบริษัทร่วมตามวิธีส่วนได้เสียมียอดรวมสินทรัพย์ของบริษัทย่อย
  และเงินลงทุนในบริษัทร่วม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 จำนวนเงิน 25.65 ล้านบาทและ
  592.98 ล้านบาทตามลำดับ (คิดเป็นร้อยละ 0.95 และ 21.97
  ของยอดสินทรัพย์รวมตามลำดับ)
  ยอดรวมรายจ่ายและส่วนแบ่งกำไรสุทธิในบริษัทร่วมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกัน จำนวนเงิน 0.32
  ล้านบาทและ 58.85 ล้านบาทตามลำดับ (คิดเป็นร้อยละ 0.01 และ 2.39
  ของยอดรายได้รวมตามลำดับ) ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่น
  นอกจากนี้งบการเงินเฉพาะบริษัทมีเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าว ณ วันที่ 31
  ธันวาคม 2546 คำนวณตามวิธีส่วนได้เสียจำนวนเงิน 606.56 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 22.57
  ของยอดสินทรัพย์)
  และส่วนแบ่งกำไรสุทธิของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันจำนวนเงิน 58.68
  ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 2.39 ของรายได้) คำนวณจากงบการเงินที่ตรวจสอบโดย
  ผู้สอบบัญชีอื่น
  ข้าพเจ้าได้รับรายงานของผู้สอบบัญชีนั้นและการเสนอรายงานการตรวจสอบของข้าพเจ้าในส่วนที่เกี่ยวข้องกับจำนวนเงินรายการต่างๆ
  ของบริษัทย่อยและบริษัทร่วมดังกล่าวซึ่งรวมอยู่ในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะบริษัทถือตามรายงานการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีอื่นนั้น
  งบการเงินเฉพาะบริษัทฯสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2545 ตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีอื่น
  ซึ่งได้แสดงความเห็นอย่างไม่มีเงื่อนไขตามรายงานลงวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2546

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีที่รับรองทั่วไปซึ่งกำหนดให้ข้าพเจ้าต้องวางแผนและปฏิบัติงาน
เพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างมีเหตุผลว่างบการเงินแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการทดสอบหลักฐานประกอบรายการทั้งที่เป็นจำนวนเงินและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
การประเมินความเหมาะสมของหลักการบัญชีที่กิจการใช้และประมาณการเกี่ยวกับรายการทางการเงินที่เป็นสาระสำคัญซึ่งผู้บริหารเป็นผู้จัดทำขึ้น
ตลอดจนการประเมินถึงความเหมาะสมของการแสดงรายการที่นำเสนอในงบการเงินโดยรวม
ข้าพเจ้าเชื่อว่าการตรวจสอบดังกล่าวประกอบกับรายงานของผู้สอบบัญชีอื่นที่กล่าวถึงในวรรคแรกให้ข้อสรุปที่เป็นเกณฑ์อย่างเหมาะสมในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

จากการตรวจสอบของข้าพเจ้าและรายงานการตรวจสอบของผู้สอบบัญชีอื่นตามที่กล่าวไว้ในวรรคแรก
ข้าพเจ้าเห็นว่า งบการเงินข้างต้นนี้แสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
ผลการดำเนินงาน และกระแสเงินสดสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันของ บริษัท อาหารสยาม จำกัด
(มหาชน) และบริษัทย่อย และของบริษัท อาหารสยาม จำกัด (มหาชน)
โดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป”

ข) ตารางสรุปงบการเงิน (เฉพาะบริษัท)

(หน่วย : 1,000 บาท)

รายการ 2546 2545 2544

จำนวนเงิน % จำนวนเงิน % จำนวนเงิน %

สินทรัพย์รวม 2,687,197 100.00 2,492,523 100.00 2,145,068 100.00

หนี้สินรวม 583,006 21.70 488,049 19.58 273,857 12.77

ส่วนของผู้ถือหุ้น 2,104,191 78.30 2,004,474 80.42 1,871,211 87.23

รายได้รวม 2,456,149 100.00 2,100,680 100.00 1,715,005 100.00

รายได้จากการขาย 2,212,701 90.09 1,980,835 94.29 1,614,101 94.12

กำไรขั้นต้น 469,787 19.13 485,888 23.13 450,657 26.28

กำไรสุทธิ 205,563 8.37 228,998 10.90 206,465 12.04

เงินสดสุทธิจากได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน 137,567 252,042 247,016

เงินสดสุทธิใช้ไปจากกิจกรรมลงทุน (124,455) (347,976) (104,741)

เงินสดสุทธิได้มา(ใช้ไป) จากกิจกรรมจัดหาเงิน (21,460) 118,965 (139,929)

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น

(ลดลง)สุทธิ (9,347) 23,031 2,346

ค) อัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญที่สะท้อนถึงฐานะการเงิน และผลการดำเนินงาน

อัตราส่วนทางการเงิน หน่วย 2546 2545 2544

อัตราส่วนแสดงสภาพคล่อง

อัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน ครั้ง 1.69 1.95 3.14 อัตราส่วนสินทรัพย์คล่องตัว ครั้ง 0.42 0.47
0.91

ระยะเวลาในการเรียกเก็บหนี้ วัน 34.78 40.49 51.65 ระยะเวลาการถือครองสินค้า วัน
99.43 123.29 162.68

อัตราส่วนเกี่ยวกับความสามารถในการทำกำไร

อัตรากำไรขั้นต้น % 19.13 23.13 26.28 อัตรากำไรสุทธิ % 8.37 10.90 12.04 กำไรต่อหุ้น
บาท 9.79 10.90 9.83 อัตราส่วนราคาหุ้นต่อกำไร 8.89 6.52 5.29
อัตราส่วนเกี่ยวกับการบริหารสินทรัพย์

อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น % 9.77 11.42 11.47 อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวม %
7.65 9.19 9.81 อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ถาวร % 20.96 26.85 34.38
อัตราการหมุนเวียนของสินทรัพย์ ครั้ง 0.85 0.85 0.76 อัตราส่วนทางการเงิน

อัตราส่วนหนี้สินรวมต่อสินทรัพย์รวม 0.22 : 1 0.20 : 1 0.13 : 1
อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น 0.28 : 1 0.24 : 1 0.15 : 1

(2) คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ผลการดำเนินงานในปี 2546 เปรียบเทียบกับ ปี 2545 และงบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546
เปรียบเทียบกับงบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2545
ที่ผ่านการตรวจสอบและรับรองจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาต สรุปมีสาระสำคัญ ดังนี้

ผลการดำเนินงาน

ในปี 2546 บริษัทยังคงทำการส่งออกให้มากขึ้นอย่างสม่ำเสมอ โดยมีมูลค่าส่งออกในปี 2546
สูงขึ้นเป็น 52.27 ล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ สูงกว่าปีก่อน ซึ่งมีจำนวน 44.78 ล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ
หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 16.73 แต่เนื่องจากค่าเงินดอลล่าร์สหรัฐฯ ได้อ่อนค่าลงในปี 2546
เป็นอย่างมาก เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2545 เฉลี่ยร้อยละ 8.19 ทำให้รายได้ของบริษัทลดลงมาก
กำไรสุทธิจึงลดลงด้วยเช่นกัน โดยที่บริษัทมีรายได้จากการขายในปี 2546 จำนวน 2,212.70
ล้านบาท ซึ่งสูงกว่าปี 2545 ที่มีจำนวน 1,980.83 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจำนวน 231.87 ล้านบาท
หรือคิดเป็นร้อยละ 11.73

ในปี 2546 มีส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทร่วมและกิจการร่วมค้าจำนวน 58.64 ล้านบาท
ซึ่งใกล้เคียงกับปีก่อน

ส่วนรายได้อื่น ๆ ที่ไม่รวมส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทร่วม และกิจการร่วมค้ามีจำนวน 184.80
ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 123.69 ล้านบาท เนื่องจากบริษัทมีกำไรจากการขายที่ดินเป็นเงิน
109.50 ล้านบาท และกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนจำนวน 38.96 ล้านบาท

บริษัทมีรายได้รวมทั้งสิ้น 2,456.15 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 16.92 โดยมีกำไรสุทธิ
205.56 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 10.23 จากปี 2545 ซึ่งมีกำไรสุทธิ 228.99 ล้านบาท

ในส่วนต้นทุนขายจำนวน 1,986.36 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 371.57 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ
23.01 เนื่องจากบริษัทได้ผลิตและจำหน่ายเพิ่มขึ้นจากปีก่อน โดยที่ต้นทุนการผลิตบางอย่างได้สูงขึ้น
เช่น ค่ากระป๋องสูงขึ้น ร้อยละ 7.92 และราคาน้ำมันสูงขึ้นร้อยละ 4.58
ซึ่งผลกระทบจากมาตรการปราบปรามลัทธิก่อการร้ายที่มีประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นแกนนำ
ก็ทำให้ต้นทุนทางด้านพลังงานและค่าขนส่งสูงขึ้นด้วย

ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารจำนวน 198.37 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 10.35 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ
5.50 มีสาเหตุสำคัญ 2 ประการ คือ

1) บริษัทตัดจำหน่ายเงินลงทุนในไร่ฝรั่ง เป็นค่าใช้จ่ายจำนวน 12.00 ล้านบาท
เพราะการผลิตไม่คุ้มค่าในเชิงธุรกิจ

2)  บริษัทตัดบัญชีสินค้าเสื่อมคุณภาพ เพื่อทำลายในปี 2546 จำนวน 5.64 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายอื่นเป็นค่าตอบแทนกรรมการจำนวน 11.99 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 2.02 ล้านบาท
เป็นค่าเบี้ยประชุมและบำเหน็จค่าตอบแทนแก่กรรมการที่สูงขึ้น
ตามที่ได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่สามัญผู้ถือหุ้นประจำปี

ค่าดอกเบี้ยจ่ายจำนวน 5.58 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1.67 ล้านบาท
เนื่องจากบริษัทมีสินค้าคงคลังเพิ่มขึ้นในระหว่างปีเพื่อจำหน่าย และได้ลงทุนในสินทรัพย์ถาวรสูงขึ้น
ค่าดอกเบี้ยจึงเพิ่มขึ้น

ฐานะการเงิน

งบดุล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทมีสินทรัพย์รวม 2,687.20 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน
194.68 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 7.81
ซึ่งมีรายละเอียดของการเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์และหนี้สินต่าง ๆ โดยสังเขปดังนี้

สินทรัพย์ เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทร่วม เพิ่มขึ้น 28.00 ล้านบาท เงินลงทุนในบริษัทร่วม
และกิจการร่วมค้าเพิ่มขึ้น 34.86 ล้านบาท สินทรัพย์ถาวรสุทธิเพิ่มขึ้น 128.03 ล้านบาท
ในขณะที่เงินสดและเงินฝากธนาคารลดลง 9.35 ล้านบาท

หนี้สิน มีจำนวนรวม 583.01 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 94.96 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นร้อยละ
19.47 ทำให้อัตราส่วนหนี้สินต่อสินทรัพย์รวมเพิ่มขึ้นจาก 0.20 เท่า ณ สิ้นปี 2545 เป็น 0.22
เท่า ณ สิ้นปี 2546

ส่วนของผู้ถือหุ้น ในปี 2546 มีจำนวน 2,104.19 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 99.72 ล้านบาท
หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.97 และอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นจาก 0.24 เท่า ณ สิ้นปี
2545 เป็น 0.28 เท่า ณ สิ้นปี 2546 เนื่องจากหนี้สินรวมของปี 2546 มีมากกว่าปีก่อน

งบกระแสเงินสด

งบกระแสเงินสด สำหรับปีสิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2546 บริษัทมีเงินสดสุทธิ
ลดลงจากต้นงวดเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2545 จำนวน 9.35 ล้านบาท
โดยแยกกระแสเงินสดจากกิจกรรมดังต่อไปนี้

1.  กระแสเงินสดสุทธิจากกิจกรรมดำเนินงานจำนวน 136.57 ล้านบาท มีกิจกรรมหลัก ดังนี้

  - เงินสดรับจากกำไรจากการดำเนินงาน 158.06 ล้านบาท

  - เงินสดใช้ไปในบัญชีลูกหนี้การค้าเพิ่มขึ้น 25.34 ล้านบาท

  - เงินสดจ่ายล่วงหน้าค่าสินทรัพย์เพิ่มขึ้น 22.85 ล้านบาท

  - เงินสดรับจากหนี้สินหมุนเวียนอื่นเพิ่มขึ้น 12.31 ล้านบาท

2.  กระแสเงินสดสุทธิใช้ไปในการลงทุนจำนวน 124.45 ล้านบาท มีกิจกรรมหลักดังนี้

  - เงินสดรับจากการไถ่ถอนหุ้นกู้ ที่ครบกำหนดของ บมจ. ปูนซิเมนต์ไทย จำนวน 50.00
  ล้านบาท

  - เงินสดรับจากเงินปันผล จาก บริษัทร่วม จำนวน 37.23 ล้านบาท

  - เงินสดรับจากการขายสินทรัพย์ จำนวน 75.33 ล้านบาท ประกอบด้วย การขายที่ดิน จำนวน
  73.83 ล้านบาท และสินทรัพย์ประเภทอื่น ๆ 1.50 ล้านบาท

  - เงินสดจ่ายในการร่วมทุนในบริษัท สยาม อะโกร โพรดิ้วส์ จำกัด เพื่อประกอบกิจการปลูก

มันฝรั่งและข้าวโพดหวาน จำนวน 13.75 ล้านบาท (บริษัทถือหุ้น ร้อยละ 55 )

  - เงินสดจ่ายเพื่อให้บริษัทร่วมกู้ยืมเพิ่มขึ้น จำนวน 28.00 ล้านบาท

  - เงินสดจ่ายเพื่อลงทุนในสินทรัพย์ถาวร จำนวน 247.27 ล้านบาท ที่สำคัญได้แก่ การซื้อที่ดิน

1,420 ไร่ ที่จังหวัดสระบุรี เป็นเงิน 103.61 ล้านบาท เพื่อสร้างโรงงานและปลูกข้าวโพดหวาน

ค่าเครื่องจักร COOKER - COOLER AND PALLETISER จำนวน 17.90 ล้านบาท ค่าเครื่องคั้น

น้ำสับปะรด จำนวน 10.97 ล้านบาท ระบบระบายอากาศและเปลี่ยนหลังคาเป็นแผ่นโลหะ

(Metal sheet) จำนวน 7.59 ล้านบาท

3.  กระแสเงินสดสุทธิใช้ไปในกิจกรรมจัดหาเงิน จำนวน 21.46 ล้านบาท มีกิจกรรมหลักดังนี้

  - เงินสดรับจากการกู้ยืมเงิน จากสถาบันการเงินเพิ่มขึ้น 84.45 ล้านบาท

  - เงินสดจ่ายเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้น 105.00 ล้านบาท