12. ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

12.1 งบการเงิน

รายงานการตรวจสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา
ผู้สอบบัญชีได้ให้ความเห็นในรายงานการตรวจสอบแบบไม่มีเงื่อนไข ยกเว้นปี 2541
ที่ผู้สอบบัญชีได้แนะนำให้บริษัทฯประเมินการด้อยค่าของเงินลงทุน และตั้งค่าสงสัยเผื่อหนี้จะสูญไว้ด้วย
ซึ่งบริษัทฯก็ได้ปรับแก้ในปี 2542 เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

12.2 คำอธิบายและการวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

(1) ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา

ปี 2543 นับเป็นปีที่บริษัท อุตสาหกรรมถังโลหะไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย
มีผลประกอบการเป็นที่น่าพอใจ เมื่อเปรียบเทียบกับผลประกอบการในปีที่ผ่านมา
ทั้งนี้เพราะบริษัทฯและบริษัทย่อยสามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้เพิ่มขึ้นจากบริษัทคู่ค้ารายเดิม
และยังสามารถขยายฐานการตลาดได้กว้างขวางขึ้น ทำให้มีคู่ค้ารายใหม่ๆเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
อันส่งผลให้ส่วนแบ่งการตลาดของบริษัทฯและบริษัทย่อยเพิ่มสูงขึ้นด้วย นอกจากนี้
แม้ว่าภาวะการแข่งขันจะมีความรุนแรงทั้งด้านราคา และการให้บริการ
แต่บริษัทฯและบริษัทย่อยก็ยังสามารถรักษามาตรฐานของผลิตภัณฑ์ไว้ได้เป็นอย่างดี
ไม่ว่าจะเป็นด้านราคา คุณภาพ หรือการให้บริการ
อีกทั้งการที่บริษัทย่อยสามารถเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับสถาบันการเงินได้เป็นผลสำเร็จ
ด้วยการโอนทรัพย์สินที่มีอยู่ทั้งหมดแทนการชำระเงินให้เจ้าหนี้
ซึ่งแม้จะก่อให้เกิดผลขาดทุนขึ้นส่วนหนึ่ง
แต่ในระยะยาวจัดว่าเป็นผลดีที่บริษัทฯจะไม่ต้องรับผลกระทบจากบริษัทย่อยนี้อีกในอนาคต

ในเรื่องของผลกระทบจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศนั้น ในปีนี้ บริษัทฯและบริษัทย่อย
ได้รับผลกระทบน้อยมาก ทั้งนี้เนื่องจากบริษัทฯลดการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศ
โดยพยายามเลือกใช้วัตถุดิบในประเทศมากขึ้น
รวมทั้งปัจจุบันบริษัทฯและบริษัทย่อยไม่มีเงินกู้ยืมและภาระหนี้สินอื่นที่เป็นเงินตราต่างประเทศ

ในปี 2543 บริษัทฯและบริษัทย่อย มีรายได้รวมทั้งสิ้น 703.55 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2542
จำนวน 137.95 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 24.39 มีกำไรสุทธิในปี 2543 เป็นเงิน 33.72
ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากผลขาดทุน 92.99 ล้านบาทในปี 2542

บริษัทฯและบริษัทย่อย มีรายได้หลักจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์บรรจุภัณฑ์ คิดเป็นร้อยละ 92.18
ของรายได้รวม ส่วนที่เหลือเป็นรายได้จากค่าเช่า ค่าบริการ ดอกเบี้ยรับ และรายได้อื่นๆ
ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับปีที่ผ่านมาแล้ว ไม่มีผลกระทบต่องบการเงินอันเป็นสาระสำคัญ

ในปี 2543 บริษัทฯและบริษัทย่อย มีรายได้จากการขาย เป็นเงิน 648.53 ล้านบาท
เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา 138.60 ล้านบาท
โดยบริษัทฯและบริษัทย่อยสามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้นทั้งในด้านราคาและปริมาณการขาย
นับเป็นการเติบโตอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 ตั้งแต่ปี 2541 เป็นต้นมา ในขณะเดียวกัน
บริษัทฯและบริษัทย่อยยังสามารถขยายฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นได้อีกมาก
ทำให้บริษัทฯสามารถถือครองส่วนแบ่งการตลาดได้มากขึ้นด้วย
ส่วนในด้านการผลิตที่ดำเนินไปได้ด้วยดีและต่อเนื่องตลอดปี
ก็ส่งผลให้สามารถลดต้นทุนการผลิตและค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานได้เป็นจำนวนมาก

ต้นทุนขายของบริษัทฯและบริษัทย่อย
เพิ่มมากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับการเพิ่มขึ้นของรายได้จากการขาย
ปัจจัยที่ทำให้ต้นทุนขายสูงขึ้นคือวัตถุดิบหลักในการผลิตบรรจุภัณฑ์มีราคาเพิ่มสูงขึ้นกว่าปีก่อน
รวมทั้งค่าเชื้อเพลิงและพลังงานมีราคาต่อหน่วยสูงขึ้น แต่เนื่องจากสภาพการแข่งขัน
ยังคงเป็นไปอย่างรุนแรง
บริษัทฯและบริษัทย่อยไม่สามารถปรับราคาขายตามต้นทุนที่เพิ่มขึ้นได้ทั้งจำนวน
จึงทำให้กำไรขั้นต้นลดลง

อนึ่ง บริษัทฯและบริษัทย่อยสามารถลดค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหาร จาก 87.50
ล้านบาทในปี 2542 เหลือ 80.13 ล้านบาทในปี 2543 หรือลดลงร้อยละ 8.42
ในขณะที่รายได้จากการขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 27.18
จึงนับเป็นผลสำเร็จตามนโยบายประหยัดค่าใช้จ่ายของบริษัทฯและบริษัทย่อย
โดยไม่ส่งผลกระทบต่อผลประกอบการแต่อย่างใด

อัตรากำไรขั้นต้นของบริษัทฯและบริษัทย่อย ลดลงจากร้อยละ 21.55 ในปี 2542 เป็นร้อยละ
16.20 ในปี 2543 และอัตรากำไรจากการดำเนินงาน ลดลงจากร้อยละ 12.86 เป็นร้อยละ
10.50 ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนขายที่มากกว่ารายได้จากการขาย
ตามที่ได้กล่าวไปแล้ว บริษัทฯและบริษัทย่อยมีกำไรสุทธิในปี 2543 จำนวน 33.72 ล้านบาท
เปรียบเทียบกับปี 2542 ซึ่งมี
ตัวเลขขาดทุน 92.99 ล้านบาท นั่นคือ อัตรากำไรสุทธิเพิ่มขึ้นจาก ลบ ร้อยละ 16.44 เป็น บวก
ร้อยละ 4.79 ในปี 2543 หรือเพิ่มขึ้นเป็นเงิน 126.71 ล้านบาท
ซึ่งจัดว่าเป็นการเพิ่มผลกำไรที่สูงมากเมื่อเปรียบเทียบกับปีที่ผ่านมา

อย่างไรก็ดี เนื่องจากในปี 2542 และ 2543
บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ทำการปรับปรุงรายการบัญชีให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชี
จึงก่อให้เกิดผลขาดทุนที่นอกเหนือจากการดำเนินธุรกิจโดยปกติ
ซึ่งหากทำการปรับปรุงรายการต่างๆแล้ว จะทำให้ปี 2542 มีกำไรจากการดำเนินงาน 42.42
ล้านบาท และปี 2543 มีกำไรจากการดำเนินงาน 50.52 ล้านบาท นั่นคือ มีกำไรเพิ่มขึ้น 8.10
ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 19.11

สำหรับอัตราผลตอบแทนต่อผู้ถือหุ้นก็เพิ่มสูงขึ้นเช่นกัน โดยเพิ่มจาก ลบ ร้อยละ 16.76 เป็น บวก
ร้อยละ 5.69 ในปี 2543 อย่างไรก็ตาม บริษัทฯยังไม่สามารถจ่ายเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นได้
เนื่องจากบริษัทฯยังคงมีผลขาดทุนสะสม ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2543 เป็นจำนวนเงิน 30.94
ล้านบาท

(2) ฐานะการเงิน

สินทรัพย์

1) ส่วนประกอบของสินทรัพย์

สินทรัพย์หมุนเวียนเพิ่มขึ้น 37.39 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 17.01
โดยเงินสดและเงินฝากธนาคารเพิ่มขึ้นร้อยละ 44.85 ลูกหนี้และตั๋วเงินรับการค้าสุทธิเพิ่มขึ้นร้อยละ
47.34 สินค้าคงเหลือลดลงร้อยละ 34.73 ส่วนเงินให้กู้ยืมและเงินลงทุน ไม่มีรายการเปลี่ยนแปลง

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์สุทธิ ลดลงจาก 774.11 ล้านบาท เป็น 686.33 ล้านบาท
หรือลดลงเป็นเงิน 87.78 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 11.34
สืบเนื่องจากการปรับโครงสร้างหนี้ของบริษัทย่อย
ด้วยการโอนทรัพย์สินให้แก่เจ้าหนี้แทนการจ่ายเงินชำระหนี้

2) คุณภาพของสินทรัพย์

ในปัจจุบันคุณภาพสินทรัพย์ของบริษัทฯและบริษัทย่อย
สะท้อนมูลค่าที่แท้จริงตามราคาตลาดและการด้อยค่าของสินทรัพย์ประเภทต่างๆ
โดยบริษัทฯและบริษัทย่อยได้ตั้งสำรองและบันทึกค่าเผื่อการลดลงหรือด้อยค่าของสินทรัพย์ไว้แล้วตั้งแต่ปี
2542 ทำให้ไม่มีผลกระทบต่องบการเงินในปีนี้

ลูกหนี้และตั๋วเงินรับการค้าสุทธิ เพิ่มขึ้นจาก 86.92 ล้านบาท ในปี 2542 เป็น 128.07
ล้านบาทในปี 2543 หรือเพิ่มขึ้น 41.15 ล้านบาท อันสืบเนื่องจากรายได้จากการขายที่เพิ่มสูงขึ้น
ส่วนระยะเวลาเก็บหนี้โดยเฉลี่ยลดลงจาก 63.38 วัน เหลือเพียง 59.70 วัน
ซึ่งบ่งบอกถึงประสิทธิภาพในการเก็บหนี้ของบริษัทฯและบริษัทย่อยที่ดีขึ้น
โดยยังคงนโยบายการให้สินเชื่อตามเดิม นั่นคือ โดยทั่วไปอยู่ระหว่าง 30-90 วัน
ส่วนลูกหนี้ค้างชำระที่เกินระยะเวลาที่กำหนด ไม่เพิ่มสูงขึ้น (ดูหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ 7)

สภาพคล่อง

1) กระแสเงินสด

จำนวนและสัดส่วนของกระแสเงินสดจากกิจกรรมต่างๆ

  -------------------------------------------------- ------------ ------------
  รายละเอียดกระแสเงินสด                                ปี 2543       ปี 2542
                                                     (ล้านบาท)     (ล้านบาท)

  กำไรจากการดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์และหนี้สิน   133.22       125.23

  จากกิจกรรมดำเนินงาน                                  67.29        122.41

  จากกิจกรรมลงทุน                                      (52.66)      (17.00)

  จากกิจกรรมจัดหาเงิน                                   (2.51)       (92.54)

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเพิ่มขึ้น                    12.12        12.87

  เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด ณ 31 ธันวาคม 2543        39.15        27.03
  -------------------------------------------------- ------------ ------------

จากตารางที่แสดงข้างต้น จะเห็นได้ว่า ปี 2543 บริษัทฯและบริษัทย่อย
มีกำไรที่เป็นตัวเงินเพิ่มขึ้นเล็กน้อย คือเพิ่มจาก 125.23 ล้านบาท เป็น 133.22 ล้านบาท
และเมื่อวิเคราะห์ตามประเภทกิจกรรมต่างๆแล้ว จะเห็นว่ากระแสเงินสดจากการดำเนินงานลดลง
จากการที่บริษัทฯและบริษัทย่อยขายสินค้าได้มากขึ้น ทำให้ลูกหนี้การค้าของบริษัทเพิ่มมากขึ้น จาก
86.92 ล้านบาท เป็น 128.07 ล้านบาท เจ้าหนี้และตั๋วเงินจ่ายการค้าลดลงจาก 171.45
ล้านบาท เป็น 106.43 ล้านบาทในปี 2543 เนื่องจากบริษัทฯมีนโยบายซื้อสินค้าในราคาเงินสด
เพื่อให้ราคาต้นทุนวัตถุดิบลดลง
โดยกู้ยืมจากสถาบันการเงินมาชำระค่าวัตถุดิบในอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าการซื้อเงินเชื่อ
จะเห็นได้จากอัตราส่วนหมุนเวียนเจ้าหนี้ของบริษัทฯที่ลดลงจาก 132.84 วัน เป็น 92.07 วัน

กระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุนเพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา
เนื่องจากบริษัทย่อยได้ปรับโครงสร้างหนี้กับบริษัทฯด้วยการโอนสินทรัพย์
(ห้องชุดในอาคารเลครัชดา) ให้แก่บริษัทฯ โดยบริษัทฯต้องจ่ายชำระเงินให้กับบริษัทย่อยจำนวนหนึ่ง
จึงทำให้บริษัทฯมีสินทรัพย์เพิ่มขึ้นและสามารถนำสินทรัพย์นั้นไปหาประโยชน์ให้แก่บริษัทฯได้

กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงินลดลงจากปีที่ผ่านมา
เนื่องจากบริษัทฯและบริษัทย่อยได้รับวงเงินสินเชื่อระยะสั้นจากสถาบันการเงินเพิ่มขึ้น
ในอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าเงินกู้ยืมระยะยาว
บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงได้ปรับเปลี่ยนสัดส่วนเงินกู้ยืมระยะสั้นและระยะยาวให้เหมาะสม
โดยมิให้มีผลกระทบต่อการดำเนินงานและสภาพคล่องของบริษัทฯ
อีกทั้งภาระหนี้สินของบริษัทฯและบริษัทย่อยลดน้อยลง
เนื่องจากการจ่ายชำระหนี้บางส่วนก่อนกำหนดเวลา
จึงทำให้กระแสเงินสดใช้ไปจากกิจกรรมจัดหาเงินลดลง จาก 92.54 ล้านบาท เป็น 2.51
ล้านบาท

2) อัตราส่วนสภาพคล่อง

  ----------------------------------------- -------------- --------------
  รายละเอียดสภาพคล่อง                         ปี 2543         ปี 2542

  อัตราส่วนสภาพคล่อง                           1.12 เท่า       0.67 เท่า

  อัตราส่วนสภาพคล่องหมุนเร็ว                     0.60 เท่า       0.36 เท่า

  อัตราส่วนหมุนเวียนลูกหนี้การค้า                   6.03 เท่า       5.68 เท่า

  ระยะเวลาเก็บหนี้เฉลี่ย                         59.70 วัน       63.38 วัน

  ระยะเวลาขายสินค้าเฉลี่ย                       13.96 วัน       17.42 วัน

  ระยะเวลาชำระหนี้                            92.07 วัน       132.84 วัน

  CASH CYCLE                                (18.41) วัน     (52.04) วัน
  ----------------------------------------- -------------- --------------

จากอัตราส่วนสภาพคล่องที่แสดงไว้
จะเห็นได้ว่าสภาพคล่องของบริษัทฯและบริษัทย่อยปรับเพิ่มสูงขึ้นในทุกอัตราส่วน
อันเนื่องมาจากการบริหารจัดการของผู้บริหารของบริษัทฯที่พยายามเพิ่มรายได้และลดรายจ่าย
เพื่อก่อให้เกิดผลตอบแทนสูงสุดแก่ผู้ถือหุ้น ประกอบกับในสภาวะปัจจุบัน
บริษัทฯและบริษัทย่อยยังมีสภาพคล่องเพียงพอที่จะดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ระยะเวลาครบกำหนดของหนี้ระยะสั้น ไม่มีผลต่อสภาพคล่องของบริษัทฯและบริษัทย่อย
เนื่องจากสัดส่วนของหนี้ระยะสั้นที่เปลี่ยนไปยังมีอัตราส่วนที่เหมาะสม
และภาระหนี้ระยะยาวของบริษัทฯและบริษัทย่อยก็สามารถยืดกำหนดชำระหนี้ออกไปอีกได้
(ดูหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ 12 และข้อ 13)

รายจ่ายลงทุน

ในปี 2543 บริษัทฯได้ลงทุนเพิ่มในบริษัทย่อย โดยซื้อหุ้นสามัญของบริษัท เดอะเพ็ท จำกัด จำนวน
70,000 หุ้น รวมมูลค่า 7.7 ล้านบาท จากผู้ถือหุ้นเดิม คือ บริษัท ไทยน้ำทิพย์ จำกัด
ทำให้บริษัทฯถือหุ้นในบริษัท เดอะเพ็ท จำกัด คิดเป็นร้อยละ 74.99
และบริษัทฯได้ปรับโครงสร้างหนี้กับบริษัทย่อย คือ บริษัท เลครัชดา จำกัด
ทำให้บริษัทฯได้รับโอนห้องชุดในอาคารเลครัชดา มูลค่า 67.08 ล้านบาท
เพื่อชำระหนี้สินระหว่างกัน จำนวน 69.87 ล้านบาท
ซึ่งบริษัทฯเชื่อมั่นว่าผลตอบแทนที่บริษัทฯจะได้รับจะคุ้มค่ากับเงินที่บริษัทฯได้ลงทุนไป

แหล่งที่มาของเงินทุน

โครงสร้างเงินทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อยได้ปรับตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอด 2-3 ปี ที่ผ่านมา
เห็นได้จากอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้นที่ลดลง จาก 1.04 เท่าในปี 2541 เป็น 0.89 เท่าในปี
2542 และ 0.59 เท่าในปี 2543
บริษัทฯเชื่อว่าโครงสร้างเงินทุนของบริษัทฯจัดอยู่ในระดับที่ดีกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับกิจการอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน
ทั้งนี้จากการที่บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสภาพคล่องและมีผลกำไรจากธุรกิจเพิ่มมากขึ้น

ในส่วนของผู้ถือหุ้นไม่มีการเปลี่ยนแปลงแหล่งที่มาของเงินลงทุน

สำหรับหนี้สิน บริษัทฯและบริษัทย่อยได้แสดงรายละเอียดไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ 12
และข้อ 13 โดยมีอัตราดอกเบี้ย หลักประกัน และเงื่อนไขของหนี้สินเป็นไปตามปกติ
ทั่วไป บริษัทฯและบริษัทย่อยไม่มีภาระหนี้เงินกู้ยืมเป็นเงินตราต่างประเทศ ยกเว้นภาระ L/C
ในการซื้อวัตถุดิบจากต่างประเทศ ตามหมายเหตุประกอบงบการเงิน ข้อ 17

(3) ปัจจัยและอิทธิพลหลักที่อาจกระทบต่อผลการดำเนินงานหรือฐานะการเงินในอนาคต

นอกเหนือจากปัจจัยความเสี่ยงที่ได้กล่าวไปแล้ว คือ การเปลี่ยนแปลงระบบการจัดซื้อของลูกค้า
ราคาของวัตถุดิบ และผลเสียหายอันอาจจะเกิดขึ้นเนื่องจากคดีความของบริษัทย่อย
บริษัทฯและบริษัทย่อยยังไม่เห็นว่าจะมีปัจจัยและอิทธิพลหลักที่อาจจะมีนัยสำคัญ
อันจะกระทบต่อผลการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยอีกแต่อย่างใด