2 ปัจจัยความเสี่ยงและการบริหารความเสี่ยง

ปี 2552 นับเป็นปีแรก หลังจากการควบรวมกิจการเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2551
ที่บริษัทมีการดำเนินกิจการในรูปของบริษัทใหม่ครบรอบเต็มปีบัญชี
และยังเป็นปีที่ประเทศไทยประสบปัญหาทางเศรษฐกิจและการเมืองอย่างเข้มข้นต่อเนื่องจากในช่วงปลายปี
2551 ที่เกิดวิกฤติเศรษฐกิจโลก
และมีสถานการณ์รุนแรงทางการเมืองภายในประเทศหลายครั้งโดยเฉพาะในช่วงครึ่งแรกของปี
2552 ก่อนที่จะค่อยๆ ลดระดับความรุนแรงลงในช่วงครึ่งหลังของปี
ซึ่งทั้งหมดล้วนส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่ออุตสาหกรรมประกันวินาศภัยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

การดำเนินกิจการของบริษัทในปี 2552 จึงตั้งอยู่บนความระมัดระวัง
เน้นการปรับปรุงประสิทธิภาพภายใน มากกว่าการรุกออกไปภายนอก ทั้งนี้
ความเสี่ยงที่สำคัญของบริษัท รวมทั้งปัจจัยความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
และการบริหารความเสี่ยงแต่ละรายการของบริษัท สามารถสรุปได้ ดังต่อไปนี้

1.  ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์

ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ หมายถึง ความเสี่ยงจากการกำหนดนโยบาย กลยุทธ์ แผนการดำเนินงาน
และการนำไปปฏิบัติอย่างไม่เหมาะสมหรือไม่สอดคล้องกับปัจจัยภายในและสภาพแวดล้อมภายนอก

ปัจจัยความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ที่สำคัญของบริษัท คือ การชะลอตัวทางเศรษฐกิจ
การหดตัวของการส่งออก การลดลงของระดับความเชื่อมั่นของประชาชน
การแข่งขันอย่างรุนแรงของธุรกิจประกันภัย ความไม่แน่นอนทางการเมือง
การลดลงของความภักดีในแบรนด์ของผู้เอาประกันภัย รวมถึงการเปลี่ยนแปลง ปรับปรุง
และเพิ่มเติมกฎระเบียบในการกำกับดูแลธุรกิจของหน่วยงานกำกับดูแล
ซึ่งทั้งหมดส่งผลกระทบต่อการกำหนดนโยบายและกลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

บริษัทมีการบริหารความเสี่ยงด้านกลยุทธ์
โดยมีสายงานยุทธศาสตร์องค์กรและพัฒนาธุรกิจเป็นสายงานหลักที่รับผิดชอบโดยตรงเกี่ยวกับการติดตาม
ค้นคว้า วิเคราะห์ และวิจัยปัจจัยความเสี่ยงด้านกลยุทธ์อย่างต่อเนื่อง
และนำเสนอผลให้กับผู้บริหารระดับสูง รวมทั้งสายงานและฝ่ายงานที่เกี่ยวข้อง เป็นระยะๆ
โดยในการตัดสินใจในเรื่องที่สำคัญ จะให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดได้มีส่วนร่วมในการวางแผนรับมือ
และเตรียมการต่างๆ อย่างเป็นขั้นตอนและสอดคล้องกัน
เพื่อให้ทันต่อสถานการณ์และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

2.  ความเสี่ยงด้านประกันภัย

ความเสี่ยงด้านประกันภัย หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนของความถี่ ความรุนแรง
และเวลาที่เกิดความเสียหายที่เบี่ยงเบนจากสมมุติฐานที่ใช้ในการกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัย
การคำนวณเงินสำรอง และการพิจารณารับประกันภัย

ปัจจัยความเสี่ยงด้านประกันภัยที่สำคัญของบริษัท คือ
การเปลี่ยนแปลงของระดับความถี่และความรุนแรงของภัยที่บริษัทรับโอนความเสี่ยง
ทั้งจากภัยธรรมชาติ ซึ่งเป็นผลมากจากการเปลี่ยนแปลงของปัญหาสิ่งแวดล้อม
และจากภัยที่เกิดจากมนุษย์ ที่เกิดจากความเสื่อมโทรมของคุณธรรมและจริยธรรม

บริษัทมีการบริหารความเสี่ยงด้านประกันภัย ดังนี้

-   ในขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ประกันภัยและกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยสำหรับกรมธรรม์ประกันภัยใหม่ทุกชนิด
    จะต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ประกันภัยซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน
    โดยคณะกรรมการฯ จะร่วมกันสอบทานความเหมาะสมของความคุ้มครอง
    รวมทั้งได้ใช้วิธีการทางคณิตศาสตร์ประกันภัยที่เป็นที่ยอมรับในการกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัย
    เพื่อให้แน่ใจว่า อัตราเบี้ยประกันภัยที่กำหนดขึ้น เพียงพอ เหมาะสม และสามารถแข่งขันได้
    เมื่อมีการนำไปใช้แล้ว จะติดตามผลการดำเนินงานของผลิตภัณฑ์แต่ละตัว
    เพื่อดูว่าจำเป็นต้องมีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงข้อตกลงคุ้มครองหรืออัตราเบี้ยประกันภัยหรือไม่
    และอย่างไร

-   ในขั้นตอนการพิจารณารับประกันภัย บริษัท
    จะพิจารณาอย่างละเอียดถึงระดับความเสี่ยงภัยที่รับโอนว่าอยู่ในระดับที่บริษัทรับเสี่ยงได้หรือไม่
    โดยอิงจากคู่มือและอัตราเบี้ยประกันภัยที่กำหนดขึ้น
    มีติดตามและควบคุมการกระจายตัวของความเสี่ยงให้มีความเหมาะสม
    ไม่กระจุกตัวทั้งในทางภูมิศาสตร์ และทางขนาดของความเสี่ยง
    สำหรับความเสี่ยงภัยที่อยู่ในระดับสูงเกินกว่าบริษัท จะสามารถรับไว้ได้เองเพียงลำพัง
    ได้จัดการให้มีการถ่ายโอนความเสี่ยงต่อไปยังผู้รับประกันภัยต่อ
    ผ่านสัญญาประกันภัยต่อทั้งวิธีที่เป็นสัญญาล่วงหน้ารายปี และวิธีที่เป็นการทำเฉพาะราย
    ซึ่งการเลือกผู้รับประกันภัยต่อ จะพิจารณาที่ความมั่นคงทางการเงินเป็นอันดับแรก นอกจากนี้
    บริษัท ยังมีการบริหารการรับประกันภัยให้มีสัดส่วนของการประกันภัยประเภทต่างๆ
    อย่างเหมาะสม ทั้งในด้านของผลรวมของผลการพิจารณารับประกันภัย
    และให้สอดคล้องกับจุดแข็งและความมุ่งหมายของบริษัท

-   ในขั้นตอนการตั้งเงินสำรอง บริษัท
    คำนวณโดยใช้วิธีการทางคณิตศาสตร์ประกันภัยที่เป็นที่ยอมรับ
    และมีการรับรองโดยนักคณิตศาสตร์ประกันภัยที่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานกำกับดูแล บริษัท
    มีการติดตามและวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของเงินสำรอง
    รวมทั้งปัจจัยที่อาจส่งผลกระทบต่อการตั้งเงินสำรองอย่างสม่ำเสมอ
    เพื่อให้แน่ใจว่าเงินสำรองที่ตั้งไว้อยู่ในระดับที่สมเหตุสมผลและเพียงพอสำหรับภาระผูกพันที่บริษัท
    มีต่อผู้เอาประกันภัยในอนาคต

3.  ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ

ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากความล้มเหลว ความไม่เพียงพอ
หรือความไม่เหมาะสมของบุคลากร กระบวนการปฏิบัติงานภายใน ระบบงาน
หรือเกิดจากเหตุปัจจัยภายนอก

ปัจจัยความเสี่ยงด้านปฏิบัติการที่สำคัญของบริษัท คือ
วัฒนธรรมองค์กรและโครงสร้างของระบบสารสนเทศ
ประสิทธิภาพของบุคลากรที่มีการย้ายหรือเปลี่ยนหน้าที่ความรับผิดชอบ
รวมทั้งการปรับตัวของช่องทางการขายจากทั้งสองบริษัทก่อนการควบรวม

บริษัทให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยงด้านปฏิบัติการอย่างต่อเนื่อง
โดยได้เริ่มมีการประเมินความเสี่ยงด้านปฏิบัติการของฝ่ายงานต่างๆ ตั้งแต่ในช่วงกลางปี 2552
จนถึงปัจจุบัน
ผลจากการประเมินจะนำเสนอต่อกรรมการผู้จัดการและคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของบริษัท
เป็นลำดับ ซึ่งหลังจากการประเมินแล้ว
เจ้าของความเสี่ยงจะร่วมกับฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์กรในการกำหนดมาตรการตอบสนองต่อความเสี่ยงแต่ละรายการ
และเมื่อมีการนำไปปฏิบัติแล้ว
เจ้าของความเสี่ยงจะต้องรายงานความคืบหน้าและผลการดำเนินการให้กับฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์กรเป็นระยะๆ
ตามที่ฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์กรกำหนด

สำหรับความเสี่ยงที่เป็นความเสี่ยงร่วมขององค์กร
จะมีการจัดตั้งคณะทำงานเฉพาะเรื่องขึ้นมาดำเนินการ เช่น
คณะทำงานด้านการพัฒนาโครงสร้างระบบสารสนเทศ
ที่จะผสานระบบสารสนเทศของสองบริษัทก่อนการควบรวมเข้าเป็นระบบเดียวกัน เป็นต้น
นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการทำงานให้กระชับและมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นด้วย

4.  ความเสี่ยงด้านตลาด

ความเสี่ยงด้านตลาด หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาดของทรัพย์สินที่ลงทุน อัตราดอกเบี้ย
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ ราคาตราสารทุน และราคาสินค้าโภคภัณฑ์

ปัจจัยความเสี่ยงด้านตลาดที่สำคัญของบริษัท คือ
การเปลี่ยนแปลงของดัชนีตลาดหลักทรัพย์ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากภาวะเศรษฐกิจและความไม่แน่นอนทางการเมือง
และอัตราดอกเบี้ย

บริษัทมีการบริหารความเสี่ยงด้านตลาดด้วยการกำหนดคู่มือแนวทางบริหารการลงทุน (Investment
Management Guideline: IMG) เป็นลายลักษณ์อักษร
ซึ่งในคู่มือจะกำหนดกรอบและทิศทางการลงทุนในแต่ละปี
โดยระบุขีดจำกัดในการลงทุนทุกประเภทและทุกระดับ
ซึ่งพิจารณากำหนดขึ้นจากอัตราผลตอบแทนเป้าหมายและสภาพคล่อง
โดยให้เชื่อมโยงและสอดรับกับผลกระทบต่อเงินกองทุนที่ต้องดำรงไว้ตามกฎเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยง
(Risk-based Capital Supervision) ซึ่งคาดว่าจะเริ่มนำมาใช้ในปี 2554

ฝ่ายลงทุนของบริษัท ได้มีการติดตามและรายงานผลการลงทุนต่อผู้บริหารระดับสูง
รวมทั้งคณะกรรมการการลงทุนอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้
ฝ่ายบริหารความเสี่ยงองค์กรยังได้เข้าร่วมในการประเมินระดับความเสี่ยงของการลงทุน
ด้วยวิธีการประเมินและแบบจำลองต่างๆ
เพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถรับมือกับปัจจัยความเสี่ยงด้านลงทุน
ได้อย่างเหมาะสมและทันต่อสถานการณ์

5.  ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากการที่บริษัทไม่สามารถชำระหนี้สินหรือภาระผูกพันเมื่อถึงกำหนด
เนื่องจากไม่สามารถเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ หรือไม่สามารถจัดหาเงินทุนได้เพียงพอ
หรือสามารถจัดหาเงินทุนได้แต่ด้วยต้นทุนที่สูงเกินกว่าที่จะยอมรับได้

ปัจจัยความเสี่ยงด้านสภาพคล่องที่สำคัญของบริษัท คือ
แนวโน้มของการกำกับดูแลธุรกิจที่เปลี่ยนวิธีการคำนวณเงินกองทุนด้วยกฎเกณฑ์การดำรงเงินกองทุนตามระดับความเสี่ยง
และการเกิดความเสียหายขนาดใหญ่ที่ไม่ได้คาดคิดจากมหันตภัยที่รุนแรง
ซึ่งอาจจะทำให้บริษัทต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทนจำนวนมากภายในระยะเวลาอันสั้นเพื่อเร่งบรรเทาความเดือนร้อนให้กับผู้เอาประกันภัยที่ประสบภัย

บริษัทบริหารความเสี่ยงด้านสภาพคล่องที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณเงินกองทุน
ด้วยการอาสาเข้าร่วมในการทดสอบตลาด (Market Test)
กับหน่วยงานกำกับดูแลตั้งแต่การทดสอบครั้งแรกในช่วงกลางปี 2552
ทำให้มีความเข้าใจและสามารถประเมินสถานการณ์เงินกองทุนของบริษัท
ตามกฎเกณฑ์ใหม่ได้เป็นอย่างดี ซึ่งเมื่อทราบผลแล้ว
ได้มีการปรับเปลี่ยนวิธีการดำเนินการในส่วนที่จะมีผลให้บริษัทต้องดำรงเงินกองทุนเพิ่มขึ้น
ส่งผลให้ในปัจจุบันบริษัทมั่นใจว่าจะไม่มีปัญหาในเรื่องของการดำรงเงินกองทุนตามกฎเกณฑ์ใหม่แต่อย่างใด

นอกจากนี้ บริษัทยังลงทุนในสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูง
ประกอบกับมีการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพสามารถรักษาระดับเงินสดในมือให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมตลอดเวลา
ทำให้เชื่อมั่นว่า ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องอยู่ในระดับที่ควบคุมได้

6.  ความเสี่ยงด้านเครดิต

ความเสี่ยงด้านเครดิต หมายถึง
ความเสี่ยงที่เกิดจากคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามภาระที่ตกลงไว้กับบริษัท
รวมถึงโอกาสที่คู่สัญญาจะถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือ

ปัจจัยความเสี่ยงด้านเครดิตที่สำคัญของบริษัท คือ
ผู้รับประกันภัยต่อไม่สามารถชำระค่าสินไหมทดแทนให้กับบริษัทได้
และการที่ช่องทางการขายที่สำคัญของบริษัทจะไม่นำส่งเงินค่าเบี้ยประกันภัยให้กับบริษัท

บริษัทตระหนักดีว่า ความเสี่ยงด้านเครดิตอาจนำไปสู่ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องได้
จึงเพิ่มระดับความเข้มงวดในการเข้าทำสัญญาทุกชนิด โดยเฉพาะกับคู่สัญญารายใหม่ๆ
ต้องมีการพิจารณาอย่างรอบคอบถึงความสามารถในการปฏิบัติตามภาระที่ตกลงไว้กับบริษัท
ซึ่งในกรณีของบริษัทรับประกันภัยต่อ จะดูจากการได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือไม่ต่ำกว่า A-
จากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือระดับโลก เช่น S&P, Moody’s และ A.M. Best’s เป็นต้น
สำหรับตัวแทนหรือนายหน้าประกันภัย
จะต้องมีการเซ็นสัญญาและกำหนดการวางเงินประกันตามเกณฑ์ที่บริษัทกำหนด
จึงจะได้รับอนุญาตให้รับเบี้ยประกันภัยจากลูกค้า

ส่วนคู่สัญญาที่มีอยู่แล้ว
บริษัทได้ชี้แจงและทำความเข้าใจกับคู่สัญญาถึงความจำเป็นในการปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานที่เข้มงวดขึ้น
รวมถึงการเพิ่มมาตรการในการเร่งรัดและติดตามหนี้สินของบริษัท ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น