pythainlp/inquiringmind-website huggingface dataset:
# เครื่องมือวัด Spatial Ability

ในการเรียนรู้แนวคิดต่างๆ ทางวิทยาศาสตร์ (โดยเฉพาะดาราศาสตร์) ความสามารถในการคิดในใจและจัดกระทำภาพหรือวัตถุที่เป็น 2 – 3 มิติ เป็นเรื่องสำคัญมากนะครับ ตัวอย่างเช่น

* ความสามารถในการคิดในใจว่า ภาพของวัตถุหนึ่งจะเป็นอย่างไร เมื่อมองจากมุมต่างๆ
* ความสามารถในการคิดในใจว่า ภาพของวัตถุหนึ่งจะเป็นอย่างไร เมื่อได้รับการหมุนไปตามมุมที่มีขนาดต่างๆ
* ความสามารถในการคิดและเปรียบเทียบในใจเกี่ยวกับขนาดสัมพัทธ์ของวัตถุต่างๆ และ/หรือ ระยะห่างสัมพัทธ์ระหว่างคู่วัตถุต่างๆ

อันที่จริง ผมคิดว่า ก่อนการจัดการเรียนการสอนบางเนื้อหาหรือบางแนวคิด (โดยเฉพาะเรื่องดาราศาสตร์) เราควรมีการศึกษาก่อนว่า นักเรียนแต่ละคนมีความสามารถเหล่านี้แล้วหรือยัง ในต่างประเทศ เขามีการทำสิ่งเหล่านี้แล้วครับ และเขาก็มี[แบบวัดความสามารถด้านนี้](http://www.psychometric-success.com/practice-papers/Psychometric%20Success%20Spatial%20Ability%20-%20Practice%20Test%201.pdf)ด้วย (Spatial Ability) จากแบบวัดนี้ เราก็จะทราบได้ว่า นักเรียนคนใดบ้างมีประสบอุปสรรคในการคิดในใจและจัดกระทำภาพหรือวัตถุที่เป็น 2 – 3 มิติ ซึ่งเป็นเรื่องจำเป็นในการเรียนรู้แนวคิดทางวิทยาศาสตร์ที่เรากำลังจะสอน

อาจารย์อาจลองแปลและนำไปใช้ได้นะครับ
# การใช้ Learning Progression เพื่อการพัฒนาวิชาชีพครู

ผมกำลังอยู่ในช่วงของการเตรียมงานสำหรับโครงการใหม่ ในปีงบประมาณ 2557 ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือโครงการส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่อิง “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” (Learning Progression) ผมได้นำเสนอไปหลายครั้งแล้วนะครับว่า “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” เป็นคล้ายๆ “เส้นทางจำลอง” ที่แสดงถึงพัฒนาการทางแนวคิดของนักเรียนในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เส้นทางจำลองนี้เป็นผลที่ได้มาจากการศึกษาแนวคิดของนักเรียนหลายคนในเรื่องนั้น แล้วนำแนวคิดแต่ละแบบมาจัดกลุ่มและเรียงลำดับตามความซับซ้อน โดยเริ่มต้นจากแนวคิดที่คลาดเคลื่อนมากๆ ไปยังแนวคิดที่คลาดเคลื่อนน้อยลง จนกระทั่งแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ ภาพข้างล่างน่าจะสื่อความหมายได้ดีในระดับหนึ่งครับ

เนื่องจาก “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” จะบรรยายว่า แนวคิดในแต่ละระดับเป็นอย่างไร และสัมพันธ์กับแนวคิดในระดับที่สูงถัดขึ้นไปอย่างไร ดังนั้น เราจึงสามารถใช้ “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” เป็นกรอบในการวิเคราะห์ผู้เรียนเป็นรายบุคคลได้ ในการนี้ เราก็ต้องมีการสร้าง “แบบวัดแนวคิด” เพื่อบ่งชี้ว่า นักเรียนแต่ละคนมีแนวคิดในระดับใด หรือ นักเรียนแต่ละคนอยู่ ณ ตำแหน่งใดบน “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” จากนั้น เมื่อเราทราบแนวคิดของนักเรียนแต่ละคน ณ ตอนเริ่มต้นแล้ว เราก็สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่จะช่วยให้นักเรียนแต่ละคนมีพัฒนาการ หรือ “ก้าวขึ้น” ไปยังตำแหน่งที่สูงขึ้นไปได้

ความท้าทายและสิ่งที่ต้องทำในการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่อิง “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” ก็คือ 1\. คำถามที่สามารถวัดและบ่งชี้แนวคิดของนักเรียนได้ และ 2. กิจกรรมการเรียนรู้ที่จะช่วยให้นักเรียนมีพัฒนาการในการเรียนรู้ในแต่ละระดับ ซึ่งแน่นอนว่า ผมต้องมีทีมงานจำนวนหนึ่งในการพัฒนาทั้งสองอย่างนี้ ดังนั้น ก่อนที่จะมีการพัฒนาครูจำนวนมาก สิ่งที่จำเป็นก็คือการพัฒนาทีมงานกลุ่มหนึ่งให้เข็มแข็งก่อน ในบทความเรื่อง “[A Learning Progression Approach to Teacher Professional Development in Astronomy](http://www.education.msu.edu/projects/leaps/proceedings/Plummer.pdf)” ผู้เขียนได้ให้แนวทางไว้ ดังนี้ครับ

เธอเริ่มต้นจากการสร้าง “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” ขึ้นมาก่อน ซึ่งในที่นี้เป็นเรื่อง “การเคลื่อนที่ของวัตถุต่างๆ บนท้องฟ้า” \[[ใครที่สนใจลองอ่านเพิ่มเติมได้ครับ](http://www.inquiringmind.in.th/archives/525 "ความก้าวหน้าในการเรียนรู้เรื่องสุริยวิถี")\] จากนั้น เธอนำเสนอกับทีมงานของเธอว่า ระดับต่างๆ ของ “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” นั้นประกอบด้วยระดับต่างๆ อะไรบ้าง การนำเสนอนี้จะช่วยให้ทีมงานของเธอเห็นภาพรวมว่า พัฒนาการทางแนวคิดของนักเรียนควรเป็นอย่างไร ในการนี้ เธอนำข้อมูล(เชิงคุณภาพ)ที่ได้จากการสัมภาษณ์มาให้ทีมงานพิจารณาและวิเคราะห์ร่วมกันว่า แนวคิดแต่ละแบบควรอยู่ในระดับใดของ “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” จากนั้น เธอและทีมงานของเธอก็อภิปรายกันว่า ถ้าแนวคิดของนักเรียนเป็นแบบนี้ นักเรียนควรได้รับการจัดการเรียนการสอนแบบใด ที่จะทำให้มีพัฒนาการทางแนวคิดในระดับที่สูงขึ้นได้

ในส่วนของโครงการฯ ผมคิดว่า ผมคงไม่อาจสร้าง “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” ขึ้นมาเอง เพราะมันต้องใช้เวลาพอสมควร ผมคิดว่า การนำ “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” ที่ปรากฏในงานวิจัยต่างๆ มาประยุกต์ใช้ก็น่าจะเป็นไปได้ เพียงแต่ผมต้องศึกษาให้ละเอียดและลึกซึ้งก่อน แต่งานที่เพิ่มขึ้นมาก็คือการสร้างคำถามที่สามารถวัดและวิเคราะห์แนวคิดของนักเรียนได้ตาม “ความก้าวหน้าในการเรียนรู้” ที่ผมจะเอามาใช้นั่นเอง

ผมเชื่อว่า ผมคงได้เรียนรู้อะไรอีกเยอะเลยครับจากการทำโครงการนี้
# ความลังเลในการอภิปรายกับนักเรียน

ก่อนหน้านี้ ผมเคยนำเสนอ “[4 แนวทางของการอภิปรายกับนักเรียน](http://www.inquiringmind.in.th/archives/761 "4 แนวทางของการอภิปรายกับนักเรียน")” ไปแล้วนะครับ ซึ่งประกอบด้วย 2 มิติ คือ 1. Dialogic/Authoritative และ 2. Interactive/Non-interactive ในครั้งนี้ ผมขอพูดถึงมิติแรกเพิ่มเติมอีกหน่อยนะครับ

Dialogic Approach นั้นเป็นแนวทางการอภิปรายกับนักเรียน โดยเน้นการสนทนาเพื่อให้นักเรียนได้แสดงความเข้าใจเดิมของตนเองเกี่ยวกับประเด็นที่เป็นเป้าหมายของการจัดการเรียนการสอน (เช่น เรามองเห็นสิ่งต่างๆ ได้อย่างไร ข้างขึ้นข้างแรมเกิดขึ้นได้อย่างไร และ ต้นไม้เจริญเติบโตได้อย่างไร เป็นต้น) การอภิปรายแบบนี้เน้นให้เกิดการนำเสนอความเข้าใจเดิมที่หลากหลาย และใช้ความเข้าใจเดิมเหล่านี้เป็นฐานในการพัฒนาไปเป็นความรู้ทางวิทยาศาสตร์ต่อไป

Authoritative Approach เป็นอะไรที่ตรงข้ามกับ Dialogic Approach ครับ การอภิปรายแบบนี้เน้นเฉพาะความรู้ทางวิทยาศาสตร์ (ซึ่งมักมีครูเป็นผู้นำเสนอ) ทั้งนี้เพื่อให้นักเรียนยอมรับและทำความเข้าใจความรู้ทางวิทยาศาสตร์นั้น ในการนี้ นักเรียนอาจจำเป็นต้องเชื่อมโยงความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับความเข้าใจเดิมของตนเอง

ผมเคยย้ำไว้นะครับว่า “**ไม่มีแนวทางไหนที่ดีกว่ากัน** เพียงแต่ครูต้องรู้ว่า ตนเองควรใช้แนวทางการพูดแบบไหน ณ เวลาใด” แต่ละแบบมีประโยชน์ไม่เหมือนกัน ซึ่งขึ้นอยู่กับแต่ละสถานการณ์และวัตถุประสงค์ของการจัดการเรียนการสอน ครูจึงต้องรู้ว่า ตนเองจะใช้แนวทางแบบไหน ณ ช่วงเวลาใด ซึ่งในบางครั้งก็เป็นเรื่องยาก เพราะครูอาจไม่แน่ใจและตัดสินใจไม่ได้ว่า ตนเองจะใช้การอภิปรายกับนักเรียนแบบไหนและเมื่อไหร่ดี

ผมเองก็เคยเจอครับ ในระหว่างการอภิปรายกับนักเรียน ผมทราบดีว่า ผมควรเริ่มต้นด้วย Dialogic Approach เพราะการอภิปรายแบบนี้จะช่วยให้ผมทราบว่า นักเรียนมีความเข้าใจเดิมอย่างไรบ้าง และความเข้าใจเดิมเหล่านั้นควรถูกพัฒนาให้เป็นความรู้ทางวิทยาศาสตร์อย่างไร แต่ในระหว่างนี้ ผมมักลังเลว่า ผมควรนำเสนอความรู้ทางวิทยาศาสตร์เมื่อไหร่ดี (นั่นคึอ ผมควรใช้ Authoritative Approach เมื่อไหร่ดี) ที่จะช่วยให้นักเรียนยอมรับและเข้าใจความรู้ทางวิทยาศาสตร์นั้น โดยพวกเขาและเธอไม่เกิดความขัดแย้งในใจระหว่างความเข้าใจเดิมของตนเองและความรู้ทางวิทยาศาสตร์ การนำเสนอความรู้ทางวิทยาศาสตร์เร็วเกินไปอาจทำให้นักเรียนไม่เข้าใจและไม่ยอมรับความรู้ทางวิทยาศาสตร์ แต่หากช้าไป นักเรียนก็จะรู้สึกเบื่อและไม่อยากติดตามการจัดการเรียนการสอนอีกต่อไป ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ต้องถูกนำเสนอให้ถูกเวลาครับ

ปัญหานี้มีคนทำวิจัยไว้เช่นกันครับ ตัวอย่างเช่น

* [The Tension between Authoritative and Dialogic Discourse: A Fundamental Characteristic of Meaning Making Interactions in High School Science Lessons](http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/sce.20131/abstract)
* [Dialogic/Authorative Discourse and Modelling in a High School Teaching Sequence on Optics](http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09500690701466280#.UmMmPFMmWM8)
* [Learning from and Responding to Students’ Questions: The Authoritative and Dialogic Tension](http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/tea.20315/abstract)

เขาเรียกความลังเลในที่นี้ว่า **Tension** ครับ หากผมอ่านละเอียดแล้ว ผมจะกลับนำมาเสนออีกครั้งนะครับ
# ถ้าว่ายน้ำไม่ได้ ก็ต้องจมน้ำตาย

อาจารย์ยังจำประสบการณ์ตอนที่อาจารย์เป็นครูครั้งแรกได้ไหมครับ มันอาจเป็นช่วงที่อาจารย์เป็นนิสิตฝึกสอนหรืออาจเป็นช่วงที่อาจารย์ได้รับการแต่งตั้งเป็นครูจริงๆ แล้ว สำหรับผมแล้ว มันเป็นประสบการณ์ที่เต็มไปด้วยความกังวลหลายอย่าง ผมกังวลว่า เด็กจะไม่ยอมรับ ไม่ฟัง ไม่เคารพ ไม่ทำตาม และไม่อีกสารพัดอย่าง ผมเชื่อว่า อาจารย์หลายคนคงเคยผ่านประสบการณ์แบบนี้มา อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่า ตัวเองโชคดีหลายอย่าง ผมได้อาจารย์พี่เลี้ยงที่ดีครับ เพราะท่านคอยดูแลผมอย่างใกล้ชิด และผมก็ได้สอนเด็กๆ ที่น่ารักครับ พวกเขา/เธอเปิดโอกาสและยอมรับผมในฐานะครูคนหนึ่ง แต่หลายคนอาจไม่ได้โชคดีอย่างผม

ตามที่กล่าวมานี้ ผมต้องการสื่อถึงการนำทฤษฎีการเรียนรู้แบบ [Situated Learning](http://www.inquiringmind.in.th/archives/1076 "Situated Learning") มาใช้ในการผลิตครูครับ กล่าวคือ การฝึกสอนหรือการฝึกประสบการณ์วิชาชีพของคนที่จะไปเป็นครูนั้นควรเป็นไปตาม “**Legitimate Peripheral Participation**” หรือ “**การมีส่วนร่วมจากรอบนอกอย่างชอบธรรม**” กล่าวคือ นิสิตควรเริ่มต้นจากการสังเกตการเรียนการสอนของครูพี่เลี้ยงก่อน เพื่อให้นิสิตได้รู้จักและคุ้นเคยกับเด็กๆ และสภาพแวดล้อมในห้องเรียน จากนั้น นิสิตจะค่อยๆ ได้รับโอกาสในการ “ช่วยงาน” ครูพี่เลี้ยงจากงานง่ายไปยังงานที่ยากมากขึ้น เช่น การตรวจการบ้าน การให้คำแนะนำนอกเวลาเรียน การร่วมอภิปรายกับนักเรียน การเป็นผู้ช่วยสอน และอื่นๆ เมื่อนิสิตมีความพร้อมระดับหนึ่งแล้ว ครูพี่เลี้ยงค่อยเปิดโอกาสให้นิสิตได้ลองสอนจริงๆ (รวมทั้งการเขียนแผนการสอนด้วยครับ) ซึ่งอาจเต็มหรือไม่เต็มคาบ ทั้งนี้ก็แล้วแต่ความพร้อมของนิสิตแต่ละคน แต่การสอนนี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของครูพี่เลี้ยง จนกระทั่งครูพี่เลี้ยงสามารถปล่อยให้นิสิตสอนได้ตามลำพัง และนั่นก็หมายความว่า นิสิตสามารถเป็นครูได้ด้วยตัวเอง ที่ผมว่ามานี้คือสิ่งที่อยู่ในอุดมคติตามทฤษฎีครับ

อย่างไรก็ตาม เรื่องจริงส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นอย่างนั้น นิสิตหลายคนต้องสอนตั้งแต่วันแรกที่ไปถึงโรงเรียนเลย ซึ่งแน่นอนว่า นิสิตไม่พร้อมหรอกครับ ไม่ว่าพวกเขา/เธอจะผ่านการเรียนรู้ทฤษฎีในมหาวิทยาลัยมาดีแค่ไหนก็ตาม นิสิตต้องเอาตัวรอดในห้องเรียนให้ได้ครับ ไม่ว่าจะด้วยวิธีการใดก็ตาม ช่วงแรกๆ ก็อาจไม่หนักเท่าไหร่ เพราะเด็กๆ ยังเกรงใจอยู่ แต่พอนานเข้า เด็กๆ เริ่มไม่เกรงใจและไม่เคารพ ทำให้นิสิตบางคนอาจดุเด็กๆ อย่างรุนแรง บางคนที่ใจดีหน่อยอาจซื้อขนมมาเอาอกเอาใจ บางคนก็อาจปล่อยให้เด็กๆ ทำอะไรก็ได้ตามอำเภอใจ เหตุการณ์แบบนี้ก็เกิดขึ้นในต่างประเทศครับ นักการศึกษาหลายคนเรียกเหตุการณ์นี้ว่า “[Sink-or-Swin Experience](http://www.nea.org/home/17741.htm)” \[ตัวอย่างเช่นในบทความวิจัยเรื่อง “[The Beginning Science Teacher: Classroom Narratives of Convictions and Constraints](http://128.210.142.72/chemed/bodnergroup/PDF_2008/59%20Brickhouse.pdf)“\] มันเป็นการอุปมาครับ การให้นิสิตสอนทันทีโดยที่พวกเขา/เธอยังไม่พร้อมก็ไม่ต่างอะไรกับการโยนเด็กคนหนึ่ง (ซึ่งยังว่ายน้ำไม่เป็น) ลงไปในสระน้ำลึกครับ เด็กคนนั้นต้องดิ้นรนสุดชีวิต เพื่อให้ตัวเองลอยในสระน้ำนั้นให้ได้ และในท้ายที่สุดแล้ว เด็กคนนั้นก็อาจว่ายน้ำเป็น แต่ถ้าเด็กคนนั้นว่ายน้ำไม่ได้ เขา/เธอก็ต้องจมน้ำตายไปเลย

อาจารย์ที่เป็นพี่เลี้ยงอย่าเพิ่งโยนนิสิตในความดูแลของตัวเองลงในสระน้ำลึกเลยครับ มันเป็นประสบการณ์ที่ทรมานน่าดูเลย
# รูปแบบของคำถามใน PISA 2015

ผมขอนำเสนอเกี่ยวกับ PISA 2015 อีกหน่อยนะครับ ซึ่ง[ผมนำเสนอไปในครั้งที่แล้วว่า PISA 2015 ประเมินความรู้ทางวิทยาศาสตร์อะไรบ้าง](http://www.inquiringmind.in.th/archives/1162 "PISA 2015") เราลองมาดูวิธีการประเมินหรือรูปแบบของคำถามบ้างนะครับ การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดก็น่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงจาก “การใช้กระดาษ” มาเป็น “การใช้ คอมพิวเตอร์” ครับ

“[กรอบการประเมินการรู้วิทยาศาสตร์ของ PISA 2015](http://www.oecd.org/pisa/pisaproducts/Draft%20PISA%202015%20Science%20Framework%20.pdf)” ได้ให้ตัวอย่างสถานการณ์ของคำถามที่ใช้คอมพิวเตอร์มาข้อหนึ่งครับ ซึ่งมีชื่อว่า “**ZEER POT**” อันนี้ก็คือสิ่งประดิษฐ์สมัยก่อน ซึ่งมนุษย์คิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้เก็บอาหารให้ได้นานขึ้นครับ สิ่งนี้ประกอบด้วยภาชนะดินเผา 2 ใบ ซึ่งซ้อนกันอยู่ \[ใบหนึ่งอยู่ในอีกใบหนึ่ง\] โดยมีทรายชุ่มน้ำอยู่ในช่องว่างระหว่างภาชนะทั้ง 2 ใบ การทำงานของสิ่งนี้ก็คือว่า เมื่อโมเลกุลของน้ำได้รับความร้อนจากอากาศภายใน โมเลกุลของน้ำก็จะระเหยกลายเป็นไอ และเคลื่อนที่ออกไปยังสิ่งแวดล้อมภายนอก นั่นคือ โมเลกุลของน้ำพาความร้อนจากภายในไปสู่ภายนอก ทำให้อุณหภูมิภายในต่ำกว่าอุณหภูมิภายนอกครับ อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้ต้องมีการเติมน้ำลงในไปทรายอยู่เสมอๆ ครับ สถานการณ์ในข้อสอบ PISA 2015 ก็จะเป็นดังนี้ครับ (หน้าที่ 35)

นักเรียนจะต้องทำการทดลองเสมือนเพื่อศึกษาว่า ปริมาณอาหารที่สิ่งนี้สามารถเก็บได้สูงสุดมีค่าเท่าไหร่ ภายใต้เงื่อนไขที่ว่า “อุณหภูมิภายในที่ 4 °C เป็นค่าที่ดีที่สุดในการเก็บอาหาร” ในการนี้ นักเรียนต้องศึกษาว่า “ความหนาของชั้นทราย” และ “ความชื้นของทราย” เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิภายในอย่างไร โดยในสถานการณ์นี้ เขากำหนดให้ “อุณหภูมิของอากาศ” และ “ความชื้นของอากาศ” มีค่าคงตัวครับ ดังนั้น ในการออกแบบการทดลอง (ซึ่งต้องมากกว่า 1 ครั้ง) นักเรียนก็ต้องรู้และกำหนดได้ว่า อะไรคือตัวแปรต้น อะไรคือตัวแปรตาม และอะไรคือตัวแปรควบคุม จากนั้น นักเรียนก็ต้องพิจารณาว่า ผลการทดลองเป็นอย่างไร หมายความว่าอย่างไร และจะนำไปสู่ข้อสรุปอะไร โปรแกรมจะบันทึกสิ่งต่างๆ ที่นักเรียนกระทำในระหว่างการทำการทดลองเสมือนนี้ครับ

สถานการณ์นี้เป็นการวัด “ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์” ผ่านการแสดงความสามารถด้าน “การออกแบบและประเมินการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์” ภายใต้บริบทที่อยู่ในหมวดหมู่ “สุขภาพและโรคภัย” ในขอบเขต “ระดับส่วนบุคคล” ครับ

ณ ตอนนี้ ผมคิดได้เพียงแค่ว่า เราน่าจะเตรียมความพร้อม เพื่อให้นักเรียนคุ้นเคยกับการทดลองเสมือนไว้บ้างก็ดีนะครับ เท่าที่ผมรู้จักตอนนี้ก็มี [PhET](http://phet.colorado.edu/en/simulations/category/new) ครับ
# 8 ลักษณะสำคัญของการปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์

ในเรื่อง [Situated Learning](http://www.inquiringmind.in.th/archives/1076 "Situated Learning") ซึ่งผมได้นำเสนอไปก่อนหน้านี้นั้น ผมได้ทิ้งไว้ประเด็นหนึ่งว่า ในการส่งเสริมให้นักเรียนเรียนรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์ ผ่านกระบวนการที่มีชื่อว่า “**การมีส่วนร่วมจากรอบนอกอย่างชอบธรรม**” หรือในชื่อภาษาอังกฤษที่ว่า “**Legitimate Peripheral Participation**” จนกระทั่งนักเรียนสามารถปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์ได้นั้น เราต้องมีการกำหนดก่อนว่า “**การปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์มีมิติหรือลักษณะสำคัญอะไรบ้าง**” ในการนี้ กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ศึกษาของประเทศสหรัฐอเมริกาได้กำหนดออกมาแล้ว ซึ่งปรากฏอยู่ในเอกสารอย่างเป็นทางการที่มีชื่อว่า “[**Next Generation Science Standards**](http://www.nextgenscience.org/sites/ngss/files/Appendix%20F_Science%20%20Engineering%20Practice%20-%20FINAL.pdf)” ในที่นี้ ผมขอแปลเป็นภาษาไทยว่า “[**มาตรฐาน(การเรียนรู้)วิทยาศาสตร์รุ่นต่อไป**](http://www.nextgenscience.org/)” เราลองมาดูกันดีกว่าครับว่า ลักษณะสำคัญของการปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์ 8 ประการมีอะไรบ้าง

> 1.  _การตั้งคำถาม(ที่เป็นวิทยาศาสตร์)_
> 2.  _การพัฒนาและใช้แบบจำลอง_
> 3.  _การวางแผนและการทำการศึกษา(ทางวิทยาศาสตร์)_
> 4.  _การวิเคราะห์และตีความหมายข้อมูล_
> 5.  _การใช้คณิตศาสตร์และการคิดเชิงคำนวณ_
> 6.  _การสร้างคำอธิบาย(ทางวิทยาศาสตร์)_
> 7.  _การมีส่วนร่วมในการโต้แย้งด้วยหลักฐาน_
> 8.  _การได้รับ ประเมิน และสื่อสารสารสนเทศต่างๆ_

นั่นหมายความว่า นักเรียนควรได้รับการส่งเสริมให้เรียนรู้ลักษณะทั้ง 8 ประการนี้
# ผลการประเมิน PISA 2012

ณ ตอนนี้ [OECD](http://www.oecd.org/) ได้เผยแพร่[ผลการประเมิน PISA 2012 อย่างเป็นทางการ](http://www.oecd.org/pisa/keyfindings/pisa-2012-results-overview.pdf)แล้วนะครับ โดยนักเรียนไทยทำคะแนนทั้ง 3 ด้านได้สูงขึ้น ดังนี้ครับ

* ด้านคณิตศาสตร์เพิ่มขึ้น 8 คะแนน (จาก 419 คะแนน ในปี 2009 เป็น 427 คะแนน ในปี 2012) โดยค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 494 คะแนน
* ด้านการอ่านเพิ่มขึ้น 20 คะแนน (จาก 421 คะแนน ในปี 2009 เป็น 441 คะแนน ในปี 2012) โดยค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 496 คะแนน
* ด้านวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้น 19 คะแนน (จาก 425 คะแนน ในปี 2009 เป็น 444 คะแนน ในปี 2012) โดยค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 501 คะแนน

หากเราเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ โดยเฉพาะประเทศในกลุ่มอาเซียนด้วยกัน ผลปรากฏว่า

นักเรียนจากประเทศไทยยังทำคะแนนได้น้อยว่านักเรียนจากประเทศสิงคโปร์ทั้ง 3 ด้าน โดยนักเรียนจากประเทศสิงคโปร์ทำคะแนนด้านคณิตศาสตร์ คะแนนด้านการอ่าน และคะแนนด้านวิทยาศาสตร์ได้เท่ากับ 573 542 และ 551 ตามลำดับ) ดังภาพ \[สีฟ้าคือประเทศไทย สีแดงคือประเทศสิงคโปร์\]

นอกจากนี้ นักเรียนจากประเทศไทยยังทำคะแนนน้อยกว่านักเรียนจากประเทศเวียดนามทั้ง 3 ด้าน โดยนักเรียนจากประเทศเวียดนามทำคะแนนด้านคณิตศาสตร์ คะแนนด้านการอ่าน และคะแนนด้านวิทยาศาสตร์ได้เท่ากับ 511 508 และ 528 ตามลำดับ)

อย่างไรก็ตาม นักเรียนจากประเทศไทยทำคะแนนได้มากกว่านักเรียนจากประเทศมาเลเซียทั้ง 3 ด้านโดยนักเรียนจากประเทศมาเลเซียทำคะแนนด้านคณิตศาสตร์ คะแนนด้านการอ่าน และคะแนนด้านวิทยาศาสตร์ได้เท่ากับ 421 398 และ 420 ตามลำดับ) ดังภาพ \[สีฟ้าคือประเทศไทย สีแดงคือประเทศมาเลเซีย\]

นอกจากนี้ นักเรียนจากประเทศไทยทำคะแนนได้มากกว่านักเรียนจากประเทศอินโดนิเซียทั้ง 3 ด้าน โดยนักเรียนจากประเทศอินโดนิเซียทำคะแนนด้านคณิตศาสตร์ คะแนนด้านการอ่าน และคะแนนด้านวิทยาศาสตร์ได้เท่ากับ 375 396 และ 382 ตามลำดับ) ดังภาพ \[สีฟ้าคือประเทศไทย สีแดงคือประเทศอินโดนิเซีย\]

สำหรับผมแล้ว ผลการประเมินนี้น่าพอใจในระดับหนึ่งครับ นี่ก็เป็นสัญญาณที่ดีซึ่งแสดงถึงพัฒนาการของคุณภาพการศึกษาของประเทศไทย อย่างน้อยๆ[เราไม่ใช่ที่สุดท้ายของอาเซียน](http://www.inquiringmind.in.th/archives/871 "ผมเข้าใจอะไรผิดไปรึเปล่า?")ครับ