ORDE do 23 de outubro de 2024 pola que se establecen os servizos mínimos que se prestarán durante a folga xeral no sector do transporte de viaxeiros e de mercadorías por estrada, convocada pola Confederación Sindical de Comisións Obreiras (CC.OO.) e a Unión Xeral de Traballadoras e Traballadores (UGT) para os días 28 de outubro, 11, 28 e 29 de novembro, e 5, 9 e 23 de decembro.
Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes — III. Outras disposicións — 25/10/2024

O exercicio da folga por parte das persoas traballadoras para a lexítima defensa dos seus intereses é un dereito fundamental recoñecido pola Constitución no seu artigo 28.2. O seu respecto e protección resulta esencial para o correcto funcionamento dun Estado democrático, no cal se deben garantir todos os mecanismos de expresión da soberanía popular. Malia o anterior, o exercicio dese dereito debe cohonestarse co respecto ao resto dos dereitos constitucionalmente establecidos e coa garantía de acceso da comunidade aos servizos considerados esenciais.
No sector do transporte, os servizos que se prestan teñen un carácter esencial para a cidadanía en canto que supoñen unha ferramenta básica para o exercicio doutros dereitos, como son os de libre circulación dentro do territorio nacional (artigo 19 da Constitución), á educación (artigo 27) e ao traballo (artigo 35), ou a subministración de bens e mercadorías esenciais para o exercicio doutros dereitos como a protección da saúde (artigo 43). Desta maneira, a garantía durante as xornadas de folga dunha mínima mobilidade da cidadanía e a subministración ou recollida de mercadorías nos establecementos sanitarios convértese nunha demanda do interese xeral que debe ser atendida pola Administración no ámbito das competencias que ten atribuídas.
O 15 de outubro de 2024, a Confederación Sindical de Comisións Obreiras (CC.OO.) e a Unión Xeral de Traballadoras e Traballadores (UGT) comunicaron a convocatoria dunha folga xeral no sector do transporte de viaxeiros e de mercadorías por estrada para os días 28 de outubro, 11, 28 e 29 de novembro, e 5 e 9 de decembro, que será indefinida a partir do 23 de decembro en todo o territorio nacional e que afectará o persoal de condución.
No marco das competencias atribuídas á Consellería de Presidencia, Xustiza e Deportes no sector do transporte, cómpre distinguir:
A) Servizos públicos de transporte regular de uso xeral: están afectadas pola folga as concesións de servizo público de transporte regular de viaxeiros por estrada de uso xeral relacionadas no anexo I.
Dentro da regulación dos servizos mínimos do servizo público de transporte regular de uso xeral de viaxeiros por estrada diferéncianse, por unha banda, os servizos correspondentes ás expedicións integradas, nos cales existe unha reserva de praza a favor de escolares en aplicación da Lei 2/2017, do 8 de febreiro, de medidas fiscais, administrativas e de ordenación, e que están configuradas para a atención preferente das necesidades de desprazamento ata os centros educativos de escolares con dereito a este servizo pola súa vinculación co propio exercicio do seu dereito á educación. Coa finalidade de ponderar a garantía do dereito esencial á folga dos traballadores e traballadoras, xunto coa garantía do igualmente elemental dereito de acceso ao sistema educativo, deberán manterse como esenciais as expedicións cunha lonxitude superior a catro quilómetros.
Por outra banda, respecto do resto de expedicións, non integradas, diferéncianse, por unha parte, as concesións que prestan integramente servizos de natureza periurbana ou de proximidade, para os cales se fixan como servizos mínimos o cincuenta por cento das expedicións entre as 9.00 e as 18.00 horas; por outra parte, respecto das expedicións interurbanas de lonxitude inferior a vinte e cinco quilómetros, nas cales, nas franxas horarias da primeira e última hora do día, das 6.00 ás 9.00 horas e das 18.00 ás 21.00 horas, se establecen como servizos mínimos o cincuenta por cento das expedicións existentes; e, por último, nas expedicións non integradas de lonxitude superior a vinte e cinco quilómetros, con orixe ou destino nalgunha das sete cidades, nas cales se mantén unha expedición de ida e outra de volta nos servizos con saída anterior ás 14.00 horas e posterior ás 18.00 horas.
En canto ao período temporal para o cal se establecen, tendo en consideración a diferente ponderación dos dereitos concorrentes que á hora de establecer os servizos mínimos debe realizar a Administración segundo se trate dunha convocatoria dunha única xornada, de varias xornadas e, especialmente, no caso dunha folga indefinida, esta orde fixa os servizos mínimos que se prestarán os días 28 de outubro, 11, 28 e 29 de novembro, e 5, 9 e 23 de decembro, prevendo que, no caso de continuar o conflito máis aló do día 23 de decembro, procederá unha nova concreción de servizos mínimos, que se prestarán durante o período de folga indefinida, na cal tamén se terá en conta a variación do propio calendario da oferta de servizos na época de Nadal, ao non se prestaren servizos integrados e pola propia configuración destes nesas datas.
Atendendo aos anteriores criterios, o volume de servizos públicos de transporte regular de uso xeral por estrada que se deberán prestar en todo caso como servizos mínimos sitúase no contorno do 55 % ao que lles correspondería prestar en condicións normais e redúcese a menos do 32 % no caso dos servizos públicos regulares de viaxeiros de uso xeral por estrada que non teñen o carácter de servizos integrados.
Consonte o anterior, os servizos mínimos para as xornadas de folga relaciónanse no anexo II.
B) Servizos de transporte público regular de uso especial-escolares: o campo destes servizos resulta especialmente sensible, tanto por ser o transporte un mecanismo auxiliar para o exercicio dun dereito fundamental como é o da educación, como polas especiais exixencias que implica a protección aos menores.
Do mesmo xeito, a dispersión poboación en Galicia determina que, diariamente, se teña que realizar unha significativa cantidade de desprazamentos para os cales non existe alternativa real de mobilidade, polo que o mantemento dos servizos de transporte público resulta fundamental.
Coa finalidade de ponderar a garantía do dereito esencial á folga dos traballadores e traballadoras, xunto coa garantía do igualmente elemental dereito de acceso ao sistema educativo, deberán manterse como esenciais os servizos de entrada aos centros desde as 7.30 ata as 10.30 horas, e os de saída desde as 13.30 ata as 19.00 horas, nos itinerarios de transporte escolar de estudantes de niveis de ensino obrigatorio cuxa lonxitude total sexa superior a catro quilómetros.
C) Servizos regulares de uso especial para transporte de traballadores/as: co fin de garantir a chegada e a saída aos postos de traballo naqueles servizos de carácter interurbano en que a ausencia dunha previsión mínima crebaría toda posibilidade de acceso ao traballo, establécense como mínimos todos os servizos nas expedicións anteriores ás 9.00 horas e posteriores ás 18.00 horas.
D) Servizos de transporte público regular de uso especial de usuarios de centros socioasistenciais para a atención diúrna de persoas maiores en situación de dependencia ou grave risco de padecela e centros de atención a persoas con discapacidade: debido á especial necesidade de protección das persoas usuarias dos centros de día para persoas maiores e centros de atención a persoas con discapacidade, equipamentos destinados á atención de persoas con perda da súa autonomía física ou psíquica e en situación de dependencia ou en grave risco de padecela que, residindo nos seus propios fogares, pola súa vulnerabilidade precisan dunha serie de coidados e atencións de carácter persoal, terapéutico ou social, manteranse como esenciais os servizos de entrada aos centros desde as 8.00 horas ata as 11.30 horas, e os de saída, desde as 17.00 horas ata as 20.00 horas, así como os traslados dos centros de atención a persoas con discapacidade de Sarria e Redondela, con saídas programadas desde os centros ás 10.45 horas e as 16.30 horas, respectivamente.
E) Transporte de mercadorías: neste ámbito debe terse en conta a dependencia que deste tipo de transporte teñen os servizos de asistencia sanitaria, que non poden afrontar unha falta de subministración suficiente dos produtos precisos para a atención á cidadanía.
En consecuencia, deberán manterse a totalidade dos transportes de toda clase de mercadorías para e desde os establecementos sanitarios.
F) Transporte funerario: polas necesidades sociais inaprazables que atende esta modalidade de transporte, mantense a totalidade dos servizos de transporte funerario.
Convocado o Comité de Folga ao mantemento dunha reunión para analizar a proposta de servizos mínimos, tivo lugar esta o día 23 de outubro, sen acadarse a conformidade do Comité de Folga coa proposta de servizos mínimos presentada.
As circunstancias apuntadas, a garantía de dereitos vinculados coa mobilidade, como o acceso á educación, ao traballo, a protección das persoas usuarias dos centros de día para atención ás persoas maiores e dos centros de atención á discapacidade e a propia liberdade de circulación son as que levan a establecer os servizos mínimos arriba concretados, dirixidos a garantir a mínima prestación de servizos que posibilite o exercicio daqueles outros dereitos esenciais, compatibilizando así o contido esencial de todos os dereitos en conflito.
Na súa virtude, por proposta da Dirección Xeral de Mobilidade e oído o Comité de Folga,
Artigo único. Servizos mínimos
Durante a folga xeral no sector do transporte de viaxeiros e mercadorías por estrada, convocada pola Confederación Sindical de Comisións Obreiras (CC.OO.) e a Unión Xeral de Traballadoras e Traballadores (UGT) para os días 28 de outubro, 11, 28 e 29 de novembro, e 5, 9 e 23 de decembro, terán a consideración de servizos mínimos, no ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia, os seguintes:
1. Servizos públicos de transporte regular de uso xeral: os servizos que se relacionan no anexo II desta orde e que se refiren ao ámbito dos contratos relacionados no anexo I.
2. Servizos de transporte público regular de uso especial-escolares: os servizos de entrada aos centros desde as 7.30 ata ás 10.30 horas, e os de saída desde as 13.30 ata ás 19.00 horas, nos itinerarios de transporte escolar de estudantes de niveis de ensino obrigatorio cuxa lonxitude total sexa superior a catro quilómetros.
3. Servizos regulares de uso especial para o transporte de traballadores/as: todos os servizos nas expedicións anteriores ás 9.00 horas e posteriores ás 18.00 horas.
4. Servizos de transporte público regular de uso especial de usuarios de centros socioasistenciais para a atención diúrna de persoas maiores en situación de dependencia ou grave risco de padecela e centros de atención a persoas con discapacidade: os servizos de entrada aos centros desde as 8.00 horas ata as 11.30 horas, e os de saída, desde as 17.00 horas ata as 20.00 horas, así como os traslados dos centros de atención a persoas con discapacidade de Sarria e Redondela, con saídas programadas desde os centros ás 10.45 horas e ás 16.30 horas, respectivamente.
5. Transporte de mercadorías: manterase a totalidade dos transportes de toda clase de mercadorías para e desde os establecementos sanitarios.
6. Transporte funerario: manterase a totalidade dos servizos de transporte funerario.
As empresas de transporte darán a máxima difusión dos servizos concretos que resulten afectados por esta orde ás persoas usuarias a través daqueles medios que permitan o seu coñecemento e, en todo caso, nos propios vehículos, con antelación ao inicio e durante a folga.
Disposición derradeira única. Entrada en vigor
Esta orde entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 23 de outubro de 2024