ORDE do 16 de maio de 2023 pola que se determinan os servizos mínimos dirixidos a garantir os servizos esenciais durante a folga convocada polo Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. no relativo á execución do contrato subscrito con esta consellería para o desenvolvemento de actuacións relacionadas co salvamento marítimo.
Consellería do Mar — III. Outras disposicións — 22/05/2023

O artigo 28.2 da Constitución española recoñece como dereito fundamental dos traballadores, en defensa dos seus intereses, o dereito á folga.
O exercicio deste dereito na Administración e nas empresas, entidades e institucións públicas ou privadas que presten servizos públicos ou de recoñecida e inaprazable necesidade está condicionado ao mantemento dos servizos esenciais, entre os cales se encontra o servizo de salvamento marítimo.
Neste sentido pronunciouse o Tribunal Constitucional na súa STC 26/1981, na cal considera que «un servizo non é esencial tanto pola natureza da actividade que se desprega como polo resultado que coa dita actividade se pretende. Máis concretamente, pola natureza dos intereses a cuxa satisfacción se dirixe a prestación. Para que o servizo sexa esencial, deben ser esenciais os bens e intereses satisfeitos. Como bens e intereses esenciais cómpre considerar os dereitos fundamentais, as liberdades públicas e os bens constitucionalmente protexidos».
No servizo de salvamento marítimo está implicada a protección de bens xurídicos tan relevantes como a vida e a seguridade das persoas e das cousas, e a supresión do seu funcionamento como consecuencia dunha folga podería producir danos de imposible reparación. Por ese motivo, o exercicio público de prestación do servizo de salvamento marítimo non se pode ver afectado polo lexítimo dereito á folga, xa que é considerado e recoñecido prioritariamente en relación con este, máxime cando está en xogo o dereito á vida e á integridade física das persoas. Así o considerou a Sección Sétima da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Supremo na súa Sentenza do 28 de outubro de 2003 (rec. núm. 57/02), ao sinalar que «a seguridade marítima é un valor esencial e básico para a convivencia», confirmando o carácter esencial para a comunidade, non só das actividades estritas de salvamento marítimo, senón de actividades complementarias ou accesorias daquel.
O artigo 29.3 do Estatuto de autonomía de Galicia configura o salvamento marítimo como unha competencia de execución da lexislación do Estado que presta a Consellería do Mar en colaboración coa Sociedade de Salvamento e Seguridade Marítima (Sasemar).
O Real decreto 508/2002, do 10 de xuño, polo que se garante a prestación de servizos esenciais na Sociedade de Salvamento Marítimo e Seguridade Marítima en situacións de folga, establece, no seu artigo 2.2, que os buques, embarcacións e unidades aéreas que prestan o servizo público de salvamento da vida humana no mar e de loita contra a contaminación mariña deberán permanecer operativos na súa totalidade, e que se deberán garantir as subministracións asistenciais ás ditas embarcacións e aeronaves co obxecto de poder facer fronte, con suficientes garantías, ás emerxencias marítimas que poidan xurdir nas zonas de responsabilidade española.
A Consellería do Mar subscribiu coa empresa Babcock Mission Critical Services España, S.A.U. (agora Avincis Aviation Technics, S.A.U.) un contrato administrativo de servizos de operación e mantemento de dous helicópteros para a prestación do servizo de salvamento marítimo de Galicia desde o 31 de outubro de 2017.
O Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. convocou unha folga o pasado mes de marzo de 2023 e, en consecuencia, con data do 17 de marzo de 2023, publicouse no DOG a Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se determinan os servizos mínimos dirixidos a garantir os servizos esenciais durante a folga no relativo á execución do contrato subscrito coa Consellería do Mar para o desenvolvemento de actuacións relacionadas co salvamento marítimo.
No mes de maio, o Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. efectúa nova comunicación formal para continuar coa folga, e os paros afectan a totalidade do seu cadro de persoal e todos os centros de traballo e bases operativas de aeronaves, o que podería afectar a axeitada prestación do servizo de salvamento marítimo, debido ao contrato que a Consellería do Mar ten subscrito coa dita empresa, consistente na dispoñibilidade de dous helicópteros, así como tripulación, operación de voo e mantemento, para a realización das misións propias do Servizo de Gardacostas de Galicia de salvamento marítimo, inspección pesqueira, vixilancia do litoral e control da contaminación marítima.
O contrato subscrito para a prestación do servizo de salvamento marítimo ten como obxecto a dispoñibilidade de dous helicópteros biturbina, cuxas características se definen no prego de prescricións técnicas particulares, así como a tripulación, operacións de voo e mantemento necesarios para garantir a prestación do servizo.
Os helicópteros teñen base en Vigo e Celeiro. Para que cada aeronave poida levar a cabo os labores de salvamento que ten encomendados, necesita estar dotada dunha tripulación mínima composta por dous (2) pilotos, un rescatador, un operador de guindastre e un mecánico, que deben estar dispoñibles permanentemente as 24 horas do día para atender calquera requirimento, xeralmente de evacuación de persoas accidentadas ou de rescate de náufragos por sinistro de embarcacións.
É imprescindible que cada aeronave conte con dous pilotos, xa que o manual de voo das aeronaves adscritas ao contrato determina a necesidade da participación de dous pilotos no manexo de cada unha delas. Na mesma liña, o Decreto 750/2014, do 5 de setembro, que regula as actividades aéreas de loita contra incendios, busca e salvamento e que establece requisitos de aeronavegabilidade e licenzas para outras actividades aeronáuticas, exixe, ao regular a composición da tripulación de voo, a necesidade dunha tripulación mínima de dous (2) pilotos en voos nocturnos ou helicópteros en IFR.
Por outra banda, o operador de guindastre e o rescatador deveñen imprescindibles para a realización dos rescates, posto que o primeiro opera o instrumento necesario para o descenso e o rescatador é o membro da tripulación que toma contacto coa persoa en perigo e desenvolve a actuación necesaria para o seu rescate.
É igualmente necesario contar cun técnico de mantemento aeronáutico (TMA), un xefe de frota con licenza LMA tipo C e B13 e un aviónico con licenza B2. Este persoal é tamén imprescindible, pois, por normativa de seguridade aérea, o persoal de mantemento é responsable de certificar que a aeronave se encontra lista para voar e, no caso de calquera erro detectado no recoñecemento prevoo, é este persoal o que pode diagnosticar, reparar e certificar se se pode voar ou non.
É imprescindible que as dúas aeronaves estean operativas ao mesmo tempo, xa que cada unha delas cobre unha parte do litoral, garantindo así a total cobertura do noso espazo costeiro. As operacións de salvamento que se desenvolven tanto no mar como na terra requiren unha resposta rápida e inmediata porque o que está en xogo en moitos casos é a vida das persoas, e chegar a tempo ao lugar do accidente, do sinistro ou da emerxencia é decisivo para poder salvar esas vidas. O funcionamento de tan só unha base podería supoñer que a aeronave acuda á prestación do servizo de salvamento cun atraso que podería resultar fatal. Proba da necesidade dunha resposta inmediata atopámola no tempo de resposta exixido por contrato á empresa contratista, que non excederá os 10 minutos.
Igualmente, deben garantirse na súa integridade as subministracións asistenciais para as aeronaves e o seu mantemento, posta a punto e reparación, co obxecto de poder facer fronte, coas debidas garantías, ás emerxencias que poidan xurdir nas zonas a que se refire o ámbito do contrato da prestación do servizo de salvamento marítimo de Galicia, polo que deberá preservarse o servizo de mantemento habitual nos talleres centrais da compañía, xa que deles depende a operatividade das bases e dos medios aéreos.
O artigo 10 do Real decreto lei 17/1977, do 4 de marzo, sobre relacións de traballo, habilita a autoridade gobernativa para fixar os servizos mínimos que garantan o dereito da comunidade para recibir a prestación deses servizos esenciais.
Pola súa banda, o artigo 3 do Decreto 155/1988 faculta as persoas titulares das consellerías competentes por razón dos servizos esenciais afectados para que, mediante orde e ante cada situación de folga, decidan o mínimo de actividade necesaria para o mantemento de tales servizos, así como para determinar o persoal necesario para a súa prestación.
En virtude do anterior, e de conformidade co disposto na Lei 1/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da súa Presidencia, e no Decreto 155/1988, do 9 de xuño, polo que se ditan as normas para garantir a prestación dos servizos esenciais en caso de folga no ámbito da Comunidade Autónoma, e vista a proposta de servizos mínimos remitida por Avincis Aviation Technics, S.A.U.,
Artigo 1
A folga convocada polo Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. para os días 23 de maio, das 00.00 ás 7.00 horas; os días 26 de maio, días 2, 9, 16, 23 e 30 de xuño, días 7, 14, 21 e 28 de xullo, días 4, 11, 18 e 25 de agosto, días 1, 8 e 15 de setembro, das 7.00 ás 10.00 horas e das 15.00 ás 23.59 horas, os días 27, 28 e 31 de maio, días 3, 4, 10, 11, 17, 18, 24 e 25 de xuño, días 1, 2, 8, 9, 15, 16, 22, 23, 29 e 30 de xullo, días 5, 6, 12, 13, 19, 20, 26 e 27 de agosto, días 2, 3, 9, 10, 16 e 17 de setembro, das 00.00 ás 23.59 horas, afecta a totalidade do persoal da empresa Avincis Aviation Technics, S.A.U. (antes Babcock Mission Critical Services España, S.A.U.), adxudicataria do contrato subscrito coa Consellería do Mar para a adecuada realización do servizo de salvamento marítimo, enténdese condicionada pola cualificación de servizos esenciais, conforme o establecido no Decreto 155/1988, do 9 de xuño, polo que se regula a prestación de servizos esenciais en caso de folga e polo mantemento dos servizos mínimos que, como consecuencia da dita cualificación e polas razóns que quedan expresadas na parte expositiva desta orde, se fixan no artigo segundo.
Artigo 2
Establécense como servizos mínimos durante os días e horas de folga a que fai referencia o artigo anterior os que se relacionan no anexo desta orde.
Artigo 3
A designación nominal do persoal que deberá cubrir o servizo, garantíndose a súa cobertura total, faraa a dirección da empresa adxudicataria Avincis Aviation Technics, S.A.U.
Artigo 4
Os paros e as alteracións no traballo por parte do persoal necesario para manter a prestación dos devanditos servizos considéranse ilegais para os efectos do establecido no artigo 16.1 do Real decreto lei 17/1977, do 4 de marzo (BOE núm. 58, do 9 de marzo).
Artigo 5
O disposto nos artigos anteriores non significará ningún tipo de limitación dos dereitos que a normativa reguladora de folga lle recoñece ao persoal nesta situación.
Disposición derradeira
Esta orde entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 16 de maio de 2023
Igualmente, deben garantirse na súa integridade as subministracións asistenciais para as aeronaves e o seu mantemento, posta a punto e reparación, co obxecto de poder facer fronte, coas debidas garantías, ás emerxencias que poidan xurdir nas zonas a que se refire o ámbito do contrato da prestación do servizo de salvamento marítimo de Galicia, polo que deberá preservarse o servizo de mantemento habitual nos talleres centrais da compañía, xa que deles depende a operatividade das bases e dos medios aéreos.