ORDE do 3 de xullo de 2023 pola que se definen as penalizacións por incumprimento dos requisitos de admisibilidade e compromisos das axudas relativas ás intervencións ambientais e climáticas, das obrigas da condicionalidade reforzada do Plan estratéxico da PAC 2023-2027 e pola que se establecen os organismos de control da condicionalidade reforzada.
Consellería do Medio Rural — III. Outras disposicións — 13/07/2023

A aplicación de penalizacións no caso de que as persoas beneficiarias non cumpran os requisitos e obrigas establecidas, tendo en conta especialmente os aspectos relativos á protección dos intereses financeiros da Unión, anteriormente regulados na regulamentación da Unión Europea, desenvólvense mediante normas nacionais, como é a Lei 30/2022, do 23 de decembro, pola que se regulan o sistema de xestión da política agrícola común e outras materias conexas, o Real decreto 147/2023, do 28 de febreiro, polo que se establecen as normas para a aplicación de penalizacións nas intervencións recollidas no Plan estratéxico da política agrícola común, e se modifican varios reais decretos polos que se regulan distintos aspectos relacionados coa aplicación da política agrícola común para o período 2023-2027, e o Real decreto 1049/2022, do 27 de decembro, polo que se establecen as normas para a aplicación da condicionalidade reforzada e da condicionalidade social que deben cumprir as persoas beneficiarias das axudas no marco da política agrícola común que reciban pagamentos directos, determinados pagamentos anuais de desenvolvemento rural e do Programa de opcións específicas pola distancia e a insularidade (POSEI).
A aplicación de penalizacións, que inclúen a denegación ou retirada de axudas, a redución e a exclusión, nos termos previstos no Real decreto 147/2023, do 28 de febreiro, e no artigo 9 da Lei 30/2022, do 23 de decembro, non impedirán a aplicación das sancións administrativas ou penais que procedan de conformidade con outras normas de dereito nacional ou autonómico, incluíndo a aplicación do réxime sancionador en materia de axudas da política agrícola común previsto no título II da Lei 30/2022, do 23 de decembro.
As penalizacións establecidas nesta orde aplícanse ás intervencións da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control (DOG núm. 55, do 20 de marzo).
Por outra banda, en relación coa aplicación da condicionalidade reforzada da política agrícola común para o período 2023-2027 é necesario definir os organismos especializados no control dos diferentes requisitos establecidos no Real decreto 1049/2022, do 27 de decembro, polo que se establecen as normas para a aplicación da condicionalidade reforzada e da condicionalidade social que deben cumprir as persoas beneficiarias das axudas no marco da política agrícola común que reciban pagamentos directos, determinados pagamentos anuais de desenvolvemento rural e do Programa de opcións específicas pola distancia e a insularidade (POSEI), o que se establece no artigo 3 da orde.
Na disposición adicional primeira recóllese a normativa que resulta de aplicación nos distintos aspectos recollidos na orde.
Na disposición adicional segunda, para clarificar aspectos técnicos, cómpre modificar o artigo 6 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control.
En consecuencia, de conformidade co previsto no artigo 30.1.3 do Estatuto de autonomía de Galicia, no uso das facultades que me confiren a Lei 9/2007, do 13 de xuño, de subvencións de Galicia, e a Lei 1/1983, do 22 de febreiro, reguladora da Xunta e da súa Presidencia,
Artigo 1.
Incumprimento dos requisitos de admisibilidade e compromisos das axudas relativas ás intervencións ambientais e climáticas do Plan estratéxico da PAC 2023-2027
Nas intervencións do Plan estratéxico da PAC 2023-2027 indicadas no artigo 2.2 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control, o anexo I establece a tipificación das penalizacións por incumprimento dos requisitos de admisibilidade e compromisos.
Artigo 2.
Incumprimento das obrigas da condicionalidade reforzada do Plan estratéxico da PAC 2023-2027
En relación coas axudas directas e as axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control, do Plan estratéxico da PAC 2023-2027, do artigo 2 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control, o anexo II establece a tipificación das penalizacións por incumprimento das obrigas da condicionalidade reforzada.
Artigo 3.
Organismos de control da condicionalidade reforzada
Os aspectos relativos ao control, funcións e competencias dos diferentes organismos de control no ámbito da condicionalidade reforzada do Plan estratéxico da PAC 2023-2027 defínense no anexo III desta orde.
Disposición adicional primeira.
Normativa aplicable
Nos aspectos recollidos nesta orde haberá que aterse ao disposto na seguinte normativa:
• Lei 30/2022, do 23 de decembro, pola que se regulan o sistema de xestión da política agrícola común e outras materias conexas.
• Real decreto 1049/2022, do 27 de decembro, polo que se establecen as normas para a aplicación da condicionalidade reforzada e da condicionalidade social que deben cumprir as persoas beneficiarias das axudas no marco da política agrícola común que reciban pagamentos directos, determinados pagamentos anuais de desenvolvemento rural e do Programa de opcións específicas pola distancia e a insularidade (POSEI).
• Real decreto 147/2023, do 28 de febreiro, polo que se establecen as normas para a aplicación de penalizacións nas intervencións recollidas no Plan estratéxico da política agrícola común, e se modifican varios reais decretos polos que se regulan distintos aspectos relacionados coa aplicación en España da política agrícola común para o período 2023-2027.
Disposición adicional segunda.
Modificación do artigo 6 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control
O artigo 6 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control queda redactado como segue:
1. As persoas beneficiarias das axudas directas e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control, do Plan estratéxico da PAC 2023-2027, do artigo 2 da Orde do 15 de marzo de 2023 pola que se regula a aplicación dos pagamentos directos á agricultura e á gandaría e das axudas ao desenvolvemento rural suxeitas ao sistema integrado de xestión e control, deberán observar a condicionalidade reforzada definida nos requisitos legais de xestión (RLX) e as boas condicións agrarias e ambientais (BCAM).
2. As obrigas concretas de condicionalidade reforzada que se deberán cumprir e avaliación da gravidade, alcance e persistencia no caso de incumprimento publicarase na normativa da Comunidade Autónoma de Galicia correspondente.
Disposición derradeira primeira.
Habilitación normativa
Facúltase a persoa titular da Dirección do Fondo Galego de Garantía Agraria (Fogga), no ámbito das súas competencias, para ditar as instrucións precisas para a execución desta orde.
Disposición derradeira segunda.
Entrada en vigor
Esta orde entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no
Diario Oficial de Galicia
.
Santiago de Compostela, 3 de xullo de 2023
A. Aspectos xerais da tipificación dos requisitos de admisiblidade e compromisos, e avaliación de incumprimentos.
As penalizacións por incumprimento dos requisitos de admisiblidade e compromisos, establécense con base na tipificación destes nas seguintes clases: excluínte, básico, principal, secundario e terciario. A tipificación é a que se indica no punto B deste anexo.
1. Requisitos de admisibiblidade.
Con respecto aos incumprimentos dos requisitos de admisibilidade, observarase o seguinte cadro:
2. Compromisos
En canto aos incumprimentos dos compromisos a axuda denegarase ou retirarase total ou parcialmente de acordo coa tipificación destes atendendo ao seguinte cadro:
3. Avaliación de incumprimentos.
A avaliación dos incumprimentos e o cálculo da correspondente penalización farase de acordo co seguinte cadro:
B. Tipificación dos requisitos de admisiblidade e compromisos das distintas medidas e liñas de axuda.
a) Subintervención 65014.01 Apicultura para a biodiversidade.
b) Subintervención 65051.01 Razas gandeiras autóctonas en risco de erosión xenética.
c) Subintervención 65051.02 Conservación de variedades autóctonas vexetais en risco de erosión xenética.
d) Intervención 65013 Compromisos agroambientais en superficies agrarias. Compromisos de fomento e xestión sustentable de pastos.
e) Intervención 6503 Compromisos agroambientais en agricultura ecolóxica.
f) Intervención 650512 Compromisos agroambientais en superficies agrarias. Compromisos de cultivos sustentables.
Subintervención 65012.02 Extensivos.
Subintervención 65012.03 Leñosos.
g) Subintervención 650512.04: Economía circular.
Neste anexo relaciónanse os requisitos legais de xestión (RLX) e das boas condicións agrarias e ambientais (BCAM) que compoñen a condicionalidade reforzada establecida no Real decreto 1049/2022, así como a avaliación dos incumprimentos en función da súa gravidade, alcance e persistencia. Os parámetros para ter en conta na citada avaliación son:
Gravidade, entendo como tal a importancia das consecuencias do incumprimento.
Valores: A = leve, B = grave, C = moi grave.
Alcance: en función de se as consecuencias do incumprimento afectan unicamente a explotación ou transcenden fóra desta.
Valores: A = dentro da explotación, B = repercusións fóra da explotación.
Persistencia, dependendo do tempo que duren as repercusións ou a posibilidade de poñer fin a estas.
Valores: A = se non existen efectos ou duran menos dun ano, B = se existen efectos emendables que duran máis dun ano, C = se os efectos non son emendables (os efectos condicionan o potencial produtivo da zona afectada).
A correspondencia entre os incumprimentos de cada requisito/norma e as porcentaxes de redución a aplicar, é a seguinte:
O cálculo e aplicación das penalizacións faranse consonte co establecido no capítulo II do Real decreto 1049/2022, do 27 de decembro, polo que se establecen as normas para a aplicación da condicionalidade reforzada e da condicionalidade social.
Nos casos en que o organismo especializado de control considere que un incumprimento non intencionado, que non ten consecuencias, ou con consecuencias, pero insignificantes, e dentro destas características, cando a avaliación do incumprimento lle corresponda unha redución do 1 % segundo a táboa anterior, ese incumprimento non dará lugar a redución.
Valoración ámbito de saúde pública e fitosanidade
Valoración ámbito de bienestar animal
1. O Fogga será o responsable do control para o cumprimento dos requisitos legais de xestión e das boas condicións agrarias e ambientais, no ámbito de clima e ambiente seguintes:
i. BCAM 1, relativa ao mantemento dos pastos permanentes baseado nunha proporción de pastos permanentes con respecto á superficie agrícola a escala rexional en comparación co ano de referencia 2018. Redución máxima do 5 % en comparación co ano de referencia.
ii. BCAM 2, relativa á protección de zonas húmidas e turbeiras.
iii. BCAM 3, relativa á prohibición da queima de restrollos, excepto por razóns fitosanitarias.
iv. BCAM 4, relativa á creación de franxas de protección nas marxes dos ríos.
v. BCAM 5, relativa á xestión da labranza, reducindo o risco de degradación e erosión do solo, o que inclúe ter en conta a inclinación da pendente.
vi. BCAM 6, relativa á cobertura mínima do solo para evitar solos espidos nos períodos máis sensibles.
vii. BCAM 7, relativa á rotación en terras de cultivo excepto en cultivos baixo auga.
viii. BCAM 8, relativa á porcentaxe da superficie agrícola dedicada a superficies e elementos non produtivos, mantemento dos elementos da paisaxe, prohibición de cortar sebes e árbores durante a tempada de cría e reprodución das aves.
ix. BCAM 9, relativa á prohibición de cortar ou arar os pastos permanentes declarados como pastos permanentes sensibles desde o punto de vista ambiental nos espazos Natura 2000.
x. RLX 1, Directiva 2000/60/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 23 de outubro de 2000, pola que se establece un marco comunitario de actuación no ámbito da política de augas.
• Artigo 11, punto 3, letras e) e h), no que atinxe aos requisitos obrigatorios para controlar as fontes difusas de contaminación por fosfatos. Medidas de control de captación de augas doces superficiais e subterráneas e de embalse de augas doces superficiais con inclusión dun rexistro ou rexistros das captacións de augas e un requisito de autorización previa para a captación e embalse e para fontes difusas que poden xerar contaminación, medidas para evitar ou controlar a entrada de contaminantes.
xi. RLX 3, Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro de 2009, relativa á conservación das aves silvestres.
• Artigo 3, punto 1, artigo 3 punto 2, letra b), e artigo 4, puntos 1, 2 e 4, en relación a preservar os espazos que constitúen os hábitats naturais das especies de aves migratorias, ameazadas e en perigo de extinción.
xii. RLX 4, Directiva 92/43/CEE do Consello, do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres.
• Artigo 6, puntos 1 e 2, no que atinxe á conservación dos hábitats e especies da Rede Natura 2000.
Así mesmo, o Fogga realizará as seguintes funcións:
• Facilitar os organismos especializados de control a información necesaria sobre as persoas beneficiarias das axudas que teñan que cumprir coa condicionalidade reforzada para que dispoñan dos datos necesarios para realizar os correspondentes controis.
• Seleccionar as persoas beneficiarias obxecto de control sobre o terreo en relación cos requisitos e normas de que sexa responsable e efectuar os correspondentes controis.
• Calcular as penalizacións e aplicar as reducións nas axudas afectadas pola condicionalidade reforzada a partir dos resultados dos controis facilitados por todos os organismos especializados de control.
• Aplicar as reducións comunicadas polas autoridades sociais e laborais como consecuencia dos incumprimentos detectados por estas nos controis da condicionalidade social.
• Realizar labores de divulgación e información ás persoas beneficiarias das axudas suxeitas á condicionalidade reforzada achegando información específica sobre os aspectos de control de que é responsable.
• Establecer con carácter anual o Plan de controis da condicionalidade reforzada e condicionalidade social.
• Convocar en cada campaña da PAC unha Comisión de Seguimento da condicionalidade reforzada para analizar os resultados dos controis e avaliar os requisitos e as penalizacións aplicadas.
2. A Subdirección Xeral de Explotacións Agrarias e a Subdirección Xeral de Gandaría serán responsables do control para o cumprimento dos requisitos legais de xestión e das boas condicións agrarias e ambientais seguintes:
Ámbito de clima e ambiente.
i. RLX 2, Directiva 91/676/CEE do Consello, do 12 de decembro de 1991, relativa á protección das augas contra a contaminación producida por nitratos.
• Artigos 4 e 5 sobre o cumprimento das medidas establecidas nos programas de actuación das explotacións agrícolas e gandeiras en zonas declaradas pola comunidade autónoma como zonas vulnerables.
ii. BCAM 10, relativa á fertilización sustentable.
Ámbito de zoosanidade e fitosanidade.
iii. RLX 5, Regulamento (CE) núm. 178/2002 do Parlamento Europeo e do Consello, do 28 de xaneiro de 2002, polo que se establecen os principios e os requisitos xerais da lexislación alimentaria, e se crea a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria e se fixan procedementos relativos á seguridade alimentaria.
• Artigos 14 e 15, artigo 17 punto 1 e artigos 18, 19 e 20, con relación a que os produtos da explotación destinados a seren comercializados como alimentos deben ser seguros, a comprobar que nas explotacións gandeiras destinadas á produción de alimentos non existen nin se lles dá aos animais pensos que non sexan seguros e sobre a hixiene dos produtos alimentarios e dos pensos, e sobre a hixiene dos produtos de orixe animal. Tamén sobre a rastrexabilidade e as responsabilidades dos explotadores de empresas de pensos/alimentos.
iv. RLX 6 Directiva 96/22/CE do Consello, do 29 de abril, pola que se prohibe utilizar determinadas substancias de efecto hormonal e tierostático e substancias β-agonistas na cría do gando e se derrogan as directivas 81/602/CEE, 88/146/CEE e 88/299/CEE.
• Artigo 3, letras a), b), d) e e), e artigos 4, 5 e 7 con relación a comprobar que non hai na explotación, salvo que exista unha información, substancias non autorizadas, non administrar as ditas substancias aos animais (salvo as excepcións para os tratamentos zootécnicos e terapéuticos) e non comercializar animais aos cales se lles subministraran substancias ou produtos non autorizados e no caso de administración de produtos autorizados respéctase o prazo de espera prescrito para os ditos produtos.
v. RLX 7, Regulamento (CE) núm. 1107/2009 do Parlamento Europeo e do Consello, do 21 de outubro de 2009, relativo á comercialización de produtos fitosanitarios e polo que se derrogan as directivas 79/117/CEE e 91/414 do Consello.
• Artigo 55, frases primeira e segunda, relativo á correcta utilización de produtos fitosanitarios, que incluirá a aplicación dos principios de boas prácticas fitosanitarias e o cumprimento das condicións establecidas na autorización de comercialización de produtos fitosanitarios e especificadas na etiqueta.
vi. RLX 8, Directiva 2009/128/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 21 de outubro, pola que se establece o marco da actuación comunitaria para conseguir un uso sustentable dos praguicidas.
• Artigo 5, punto 2, sobre os certificados de formación para usuarios profesionais, distribuidores e asesores e artigo 8, puntos 1 a 5, sobre a inspección dos equipamentos.
• Artigo 12 no que respecta ás restricións sobre o uso de praguicidas nas zonas protexidas definidas en virtude da Directiva 2000/60/CE e a lexislación relativa a Natura 2000.
• Artigo 13, puntos 1 e 3, sobre a manipulación e almacenamento de praguicidas e a eliminación dos seus restos.
Ámbito de benestar animal.
i. RLX 9, Directiva 2008/119/CE do Consello, do 18 de decembro, relativa ás normas mínimas para a protección de tenreiros.
• Artigos 3 e 4, en relación ás condicións das explotacións de tenreiros e relativas á cría.
ii. RLX 10, Directiva 2008/120/CE do Consello, do 18 de decembro, relativa ás normas mínimas para a protección de porcos.
• Artigos 3 e 4, en relación ás condicións das explotacións de porcos e relativas á cría.
iii. RLX 11, Directiva 98/58/CE do Consello, do 20 de xullo, relativa á protección de animais nas explotacións gandeiras.
• Artigo 4, sobre as condicións de cría e mantemento de animais.
Estas subdireccións realizarán as seguintes funcións:
a) Seleccionar as persoas beneficiarias obxecto de control sobre o terreo en relación cos requisitos legais de xestión (RLX) e/ou normas dos que sexan responsables e efectuar os correspondentes controis.
b) Propoñerlle ao Fogga a relación de puntos ou requisitos mínimos que hai que controlar respecto aos RLX/normas nas materias correspondentes.
c) Realizar os labores de divulgación e información ás persoas beneficiarias das axudas suxeitas á condicionalidade reforzada, achegándolles información específica sobre os aspectos relativos aos requisitos legais de xestión nas materias correspondentes.
d) Remitirlle ao Fogga os resultados dos controis realizados no marco da condicionalidade reforzada, nos cales figurarán a gravidade, alcance, persistencia e, de ser o caso, reiteración e intencionalidade dos incumprimentos atopados, para que a partir destes se calculen e apliquen as penalizacións pertinentes.
e) Comunicar ao Fogga os incumprimentos de condicionalidade reforzada, nos que figurarán a gravidade, alcance, persistencia e, de ser o caso, reiteración e intencionalidade, detectados noutros controis fóra da mostra específica de condicionalidade reforzada realizados polo organismo especializado de control para que se calculen e apliquen as penalizacións pertinentes.
3. As autoridades sociais e laborais serán os organismos especializados de control para o cumprimento das seguintes obrigas da condicionalidade social relativas a emprego saúde e seguridade dos traballadores:
Ámbito de emprego.
i. Condicións laborais transparentes e previsibles Directiva (UE) nº 2019/1152.
• Artigo 3, as condicións laborais deben facilitarse por escrito.
• Artigo 4, debe garantirse que o emprego agrícola esta suxeito a un contrato de traballo.
• Artigo 5, o contrato de traballo debe facilitarse nos primeiros 7 días de traballo.
• Artigo 6, os cambios na relación laboral deben presentarse en forma de documento.
• Artigo 8, período de proba.
• Artigo 10, condicións relativas á previsibilidade do traballo.
• Artigo 13, formación obrigatoria.
Ámbito de saúde e seguridade.
i. Medidas para promover a mellora da seguridade e saúde dos traballadores Directiva 89/391/CEE.
• Artigo 5, disposición xeral pola que se establece o deber do empresario de garantir a seguridade e saúde dos traballadores.
• Artigo 6, obriga xeral dos empresarios de adoptar as medidas necesarias para a protección da seguridade e da saúde, incluídas as actividades de prevención de riscos, de información e de formación.
• Artigo 7, servizos de protección e prevención: designación dun ou varios traballadores para asumir as actividades relativas á saúde e a seguridade ou contratación dun servicio externo competente.
• Artigo 8, o empresario debe tomar medidas en materia de primeiros auxilios, loita contra incendios e evacuación dos traballadores.
• Artigo 9, obrigas dos empresarios en materia de avaliación de riscos, medidas e equipos de protección e rexistro e notificación de accidentes laborais.
• Artigo 10, información aos traballadores sobre os riscos para a seguridade e a saúde e sobre as medidas de protección e prevención.
• Artigo 11, consulta e participación dos traballadores en relación con todas as cuestións relacionadas coa seguridade e a saúde do traballo.
• Artigo 12, o empresario debe garantir que os traballadores reciban unha formación axeitada en materia de seguridade e saúde.
ii. Disposicións mínimas de seguridade e de saúde para a utilización polos traballadores dos equipamentos de traballo Directiva 2009/104/CE.
• Artigo 3, obrigas xerais para garantir que os equipamentos de traballo son axeitados para o traballo que deben realizar os traballadores sen menoscabo da seguridade ou a saúde.
• Artigo 4, normas relativas aos equipamentos de traballo: deben cumprir calquera directiva aplicable e os requisitos mínimos establecidos e ser obxecto dun mantemento axeitado.
• Artigo 5, comprobación dos equipamentos de traballo: comprobación dos equipamentos tras a súa instalación e comprobacións periódicas a cargo de persoal competente.
• Artigo 6, o uso de equipamentos de traballo que entrañen riscos específicos limitarase ás persoas encargadas de utilizalos e todos os traballos de reparación, transformación e mantemento deben levalos a cabo os traballadores designados.
• Artigo 7, ergonomía e saúde no traballo.
• Artigo 8, os traballadores deben recibir información axeitada e, cando proceda, instrucións por escrito sobre o uso dos equipamentos de traballo.
• Artigo 9, os traballadores recibirán unha formación axeitada.
Ditas autoridades realizarán as seguintes funcións:
a) Levarán a cabo os controis pertinentes para asegurar a observancia dos requisitos indicados.
b) Comunicarán ao organismo pagador antes do 31 de xaneiro, e referidos ao ano natural anterior, os casos de incumprimentos detectados. Na citada comunicación figurarán a gravidade, alcance, persistencia e, de ser o caso, reiteración e intencionalidade do incumprimento xunto coa porcentaxe de axuda a reducir consonte o establecido nos artigos 88 e 89 do Regulamento (UE) nº 2021/2116 do Parlamento Europeo e do Consello, do 2 de decembro.