ORDE do 19 de setembro de 2023 pola que se determinan os servizos mínimos dirixidos a garantir os servizos esenciais durante a folga convocada polo Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U., no relativo á execución do contrato subscrito para o desenvolvemento de actuacións relacionadas co salvamento marítimo.
Consellería do Mar — III. Outras disposicións — 21/09/2023

O artigo 28.2 da Constitución española recoñece como dereito fundamental dos traballadores en defensa dos seus intereses o dereito á folga.
O exercicio deste dereito na Administración e nas empresas, entidades e institucións públicas ou privadas que presten servizos públicos ou de recoñecida e inaprazable necesidade, está condicionado ao mantemento dos servizos esenciais entre os que se atopa o servizo de salvamento marítimo.
Neste sentido pronunciouse o Tribunal Constitucional na súa STC 26/1981, na cal considera que «un servizo non é esencial tanto pola natureza da actividade que se desprega como polo resultado que coa devandita actividade se pretende. Máis concretamente, pola natureza dos intereses a cuxa satisfacción a prestación se endereita. Para que o servizo sexa esencial deben ser esenciais os bens e intereses satisfeitos. Como bens e intereses esenciais hai que considerar os dereitos fundamentais, as liberdades públicas e os bens constitucionalmente protexidos».
No servizo de salvamento marítimo está implicada a protección de bens xurídicos tan relevantes como a vida e a seguridade das persoas e das cousas, e a supresión do seu funcionamento como consecuencia dunha folga podería producir danos de imposible reparación. Por ese motivo, o exercicio público de prestación do servizo de salvamento marítimo non se pode ver afectado polo lexítimo dereito á folga, xa que é considerado e recoñecido prioritariamente en relación con este, máxime cando está en xogo o dereito á vida e á integridade física das persoas. Así o considerou a Sección Sétima da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Supremo, na súa Sentenza do 28 de outubro de 2003 (rec. núm. 57/02), ao sinalar que «a seguridade marítima é un valor esencial e básico para a convivencia», confirmando así o carácter esencial para a comunidade, non só das actividades estritas de salvamento marítimo, senón das actividades complementarias ou accesorias daquel.
O artigo 29.3 do Estatuto de autonomía de Galicia configura o salvamento marítimo como unha competencia de execución da lexislación do Estado que presta a Consellería do Mar en colaboración coa Sociedade de Salvamento e Seguridade Marítima (Sasemar).
O Real decreto 508/2002, do 10 de xuño, polo que se garante a prestación de servizos esenciais na Sociedade de Salvamento Marítimo e Seguridade Marítima en situacións de folga, establece no seu artigo 2.2 que os buques, embarcacións e unidades aéreas que prestan o servizo público de salvamento da vida humana no mar, e de loita contra a contaminación mariña, deberán permanecer operativos na súa totalidade, e deben garantirse as subministracións asistenciais ás devanditas embarcacións e aeronaves, co obxecto de poder facer fronte, con suficientes garantías, ás emerxencias marítimas que puidesen xurdir nas zonas de responsabilidade española.
A Consellería do Mar ten subscrito coa empresa Babcock Mission Critical Services España, S.A.U. (agora Avincis Aviation Technics, S.A.U.) un contrato administrativo de servizos de operación e mantemento de dous helicópteros para a prestación do servizo de salvamento marítimo de Galicia desde o 31 de outubro de 2017.
O Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. convocou unha folga o mes de marzo de 2023 e, en consecuencia, con datas do 17 de marzo e do 22 de maio de 2023 publicáronse no DOG as ordes do 15 de marzo e do 16 de maio de 2023, polas que se determinaron os servizos mínimos dirixidos a garantir os servizos esenciais durante a folga no relativo á execución do contrato subscrito coa Consellería de Mar para o desenvolvemento de actuacións relacionadas co salvamento marítimo.
No mes de setembro, o Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. efectúa unha nova comunicación formal para continuar coa folga, paros que afectan a totalidade do seu cadro de persoal e todos os centros de traballo e as bases operativas de aeronaves, o que podería afectar a axeitada prestación do servizo de salvamento marítimo, debido ao contrato que a Consellería do Mar ten subscrito coa devandita empresa consistente na dispoñibilidade de dous helicópteros, así como a tripulación, operación de voo e mantemento, para a realización das misións propias do Servizo de Gardacostas de Galicia de salvamento marítimo, inspección pesqueira, vixilancia do litoral e control da contaminación marítima.
O contrato subscrito para a prestación do servizo de salvamento marítimo ten como obxecto a dispoñibilidade de dous helicópteros biturbina, cuxas características se definen no prego de prescricións técnicas particulares, así como a tripulación, as operacións de voo e o mantemento necesario para garantir a prestación do servizo.
Os helicópteros teñen base en Vigo e Celeiro. Para que cada aeronave poida levar a cabo os labores de salvamento que ten encomendadas necesita estar dotada dunha tripulación mínima composta por dous pilotos, un rescatador, un operador de guindastre e un mecánico, que deben estar dispoñibles permanentemente as 24 horas do día para atender calquera requirimento, xeralmente de evacuación de persoas accidentadas ou de rescate de náufragos por sinistro de embarcacións.
É imprescindible que cada aeronave conte con dous pilotos, xa que o manual de voo das aeronaves adscritas ao contrato determina a necesidade da participación de dous pilotos no manexo de cada unha delas. Na mesma liña, o Decreto 750/2014, do 5 de setembro, que regula as actividades aéreas de loita contra incendios, busca e salvamento e que establece requisitos de aeronavegabilidade e licenzas para outras actividades aeronáuticas, exixe, ao regular a composición da tripulación de voo, a necesidade dunha tripulación mínima de dous pilotos en voos nocturnos ou helicópteros en IFR.
Por outra banda, o operador de guindastre e o rescatador deveñen imprescindibles para a realización dos rescates, posto que o primeiro opera o instrumento necesario para o descenso e o rescatador é o membro da tripulación que toma contacto coa persoa en perigo e desenvolve a actuación necesaria para o seu rescate.
É igualmente necesario contar cun técnico de mantemento aeronáutico (TMA), un xefe de frota con licenza LMA tipo C e B13 e un aviónico con licenza B2. Este persoal é tamén imprescindible, pois, por normativa de seguridade aérea, o persoal de mantemento é responsable de certificar que a aeronave se atopa lista para voar e, no caso de calquera erro detectado no recoñecemento prevoo, é este persoal o que pode diagnosticar, reparar e certificar se se pode voar ou non.
É imprescindible que as dúas aeronaves estean operativas ao mesmo tempo xa que cada unha delas cobre unha parte do litoral, garantindo así a total cobertura do noso espazo costeiro. As operacións de salvamento que se desenvolven tanto no mar como na terra requiren unha resposta rápida e inmediata porque o que está en xogo en moitos casos é a vida das persoas, e chegar a tempo ao lugar do accidente, do sinistro ou da emerxencia é decisivo para poder salvar esas vidas. O funcionamento de só unha base podería supoñer que a aeronave acuda á prestación do servizo de salvamento cun atraso que podería resultar fatal. Proba da necesidade dunha resposta inmediata atopámola no tempo de resposta exixido por contrato á empresa contratista, que non excederá 10 minutos.
Igualmente deben garantirse na súa integridade as subministracións asistenciais para as aeronaves e o seu mantemento, a posta a punto e a reparación, co obxecto de poder facer fronte, coas debidas garantías, ás emerxencias que poidan xurdir nas zonas a que se refire o ámbito do contrato da prestación do servizo de salvamento marítimo de Galicia, polo que deberá preservarse o servizo de mantemento habitual nos talleres centrais da compañía, xa que deles depende a operatividade das bases e dos medios aéreos.
O artigo 10 do Real decreto lei 17/1977, do 4 de marzo, sobre relacións de traballo, habilita a autoridade gobernativa á fixación de servizos mínimos que garantan o dereito da comunidade para recibir a prestación deses servizos esenciais.
Pola súa banda, o artigo 3 do Decreto 155/1988 faculta as persoas titulares das consellerías competentes por razón dos servizos esenciais afectados, para que, mediante orde e ante cada situación de folga, decidan o mínimo de actividade necesaria para o mantemento de tales servizos, así como para determinar o persoal necesario para a súa prestación.
En virtude do anterior, e de conformidade co disposto na Lei 1/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da súa Presidencia, e no Decreto 155/1988, do 9 de xuño, polo que se ditan as normas para garantir a prestación dos servizos esenciais en caso de folga no ámbito da Comunidade Autónoma, e vista a proposta de servizos mínimos remitida por Avincis Aviation Technics, S.A.U.,
Artigo 1
A convocatoria de folga realizada polo Comité de Empresa de Avincis Aviation Technics, S.A.U. para os días 22 e 29 de setembro; 6, 13, 20 e 27 de outubro; 3, 10, 17 e 24 de novembro; 1, 8, 15, 22 e 29 de decembro; 5, 12, 19 e 26 de xaneiro: das 7.00 ás 9.30 horas e das 14.45 ás 23.59 horas. Os días 23, 24 e 30 de setembro; 1, 7, 8, 12, 14, 15, 21, 22, 28 y 29 de outubro; 1, 4, 5, 11, 12, 18, 19, 25 e 26 de novembro; 2, 3, 6, 8, 9, 10, 16, 17, 23, 24, 25, 30 e 31 de decembro; 6, 7, 13, 14, 20, 21, 27 e 28 de xaneiro: das 00.00 ás 23.59 horas, entenderase condicionada á prestación dos servizos mínimos establecidos nesta orde.
Artigo 2
Establécense como servizos mínimos durante os días e as horas de folga a que fai referencia o artigo anterior os que se relacionan no anexo da presente orde.
Artigo 3
A designación nominal do persoal que deberá cubrir o servizo, garantindo a súa cobertura total, faraa a Dirección da empresa adxudicataria Avincis Aviation Technics, S.A.U.
Artigo 4
Os paros e as alteracións no traballo por parte do persoal necesario para manter a prestación dos devanditos servizos considéranse ilegais para os efectos do establecido no artigo 16.1 do Real decreto lei 17/1977, do 4 de marzo (BOE núm. 58, do 9 de marzo).
Artigo 5
O disposto nos artigos anteriores non significará ningún tipo de limitación dos dereitos que a normativa reguladora de folga lle recoñece ao persoal nesta situación.
Disposición derradeira
Esta orde entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no
Diario Oficial de Galicia
.
Santiago de Compostela, 19 de setembro de 2023