DECRETO 73/2021, do 30 de abril, polo que se modifica o Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2.
Presidencia da Xunta de Galicia — I. Disposicións xerais — 30/04/2021

A expansión do coronavirus COVID-19 xerou unha crise sanitaria sen precedentes recentes. Así, tras a elevación pola Organización Mundial da Saúde da situación de emerxencia de saúde pública pola dita causa a nivel de pandemia internacional e a adopción, por algunhas comunidades autónomas como a galega, de medidas de prevención, mediante o Real decreto 463/2020, do 14 de marzo, declarouse o estado de alarma para a xestión da situación da crise sanitaria ocasionada pola COVID-19, declaración que afectou todo o territorio nacional, cunha duración inicial de quince días naturais, pero que foi obxecto de sucesivas prórrogas autorizadas polo Congreso dos Deputados.
O levantamento dese estado de alarma, con todo, non puxo fin á crise sanitaria, o que xustificou a adopción de medidas como as previstas, no ámbito estatal, no Real decreto lei 21/2020, do 9 de xuño, de medidas urxentes de prevención, contención e coordinación para facer fronte á crise sanitaria ocasionada pola COVID-19, así como as medidas de prevención que foron adoptando as diferentes comunidades autónomas. En concreto, no caso da Comunidade Autónoma de Galicia, a resposta á crise sanitaria foi, fundamentalmente, ademais do mantemento da declaración de situación de emerxencia sanitaria efectuada polo Acordo do Consello da Xunta de Galicia, do 13 de marzo de 2020, a adopción, ao abeiro da lexislación sanitaria, ordinaria e orgánica, de medidas de prevención tanto de carácter xeral, para todo o territorio autonómico, como, de maneira específica, a través de diferentes ordes da persoa titular da Consellería de Sanidade, en atención á evolución da situación epidemiolóxica e sanitaria.
Mediante o Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, declarouse o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2. Esa declaración afectou todo o territorio nacional e a súa duración inicial estendíase, conforme o disposto no seu artigo 4, ata as 00.00 horas do día 9 de novembro de 2020.
Conforme o artigo 2 do dito real decreto, para os efectos do estado de alarma, a autoridade competente será o Goberno da Nación. En cada comunidade autónoma e cidade con estatuto de autonomía, a autoridade competente delegada será quen desempeñe a presidencia da comunidade autónoma ou cidade con estatuto de autonomía, nos termos establecidos no real decreto. As autoridades competentes delegadas quedan habilitadas para ditaren, por delegación do Goberno da Nación, as ordes, resolucións e disposicións para a aplicación do previsto nos artigos 5 ao 11 do real decreto, sen que para iso sexa preciso tramitar ningún procedemento administrativo, nin será de aplicación o previsto no segundo parágrafo do artigo 8.6 e no artigo 10.8 da Lei 29/1998, do 13 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-administrativa.
En concreto, o artigo 6 do Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, prevé que a autoridade competente delegada que corresponda poderá limitar a entrada e saída de persoas no territorio de cada comunidade autónoma ou en ámbitos territoriais de carácter xeograficamente inferiores á comunidade autónoma, coas excepcións previstas no artigo 6.1.
Pola súa banda, o artigo 7 do mesmo texto normativo dispón que a permanencia de grupos de persoas en espazos de uso público, tanto pechados como ao aire libre, quedará condicionada a que non se supere o número máximo de seis persoas, salvo que se trate de conviventes, e sen prexuízo das excepcións que se establezan en relación con dependencias, instalacións e establecementos abertos ao público. A permanencia de grupos de persoas en espazos de uso privado quedará condicionada a que non se supere o número máximo de seis persoas, salvo que se trate de conviventes. No caso das agrupacións en que se inclúan tanto persoas conviventes como persoas non conviventes, o número máximo será de seis persoas. Conforme o artigo 9, a eficacia desta medida nunha comunidade autónoma producirase cando a autoridade competente delegada o determine. Ademais, o artigo 7 recolle a posibilidade de que a autoridade competente delegada correspondente determine, no seu ámbito territorial, en vista da evolución dos indicadores sanitarios, epidemiolóxicos, sociais, económicos e de mobilidade, logo de comunicación ao Ministerio de Sanidade e de acordo co previsto no artigo 13, que o número máximo sexa inferior a seis persoas, salvo que se trate de conviventes. Así mesmo, as autoridades competentes delegadas poderán, no seu ámbito territorial, establecer excepcións respecto das persoas menores ou dependentes, así como calquera outra flexibilización da limitación.
De acordo co artigo 8 do real decreto, a autoridade competente delegada poderá limitar a permanencia de persoas en lugares de culto mediante a fixación da limitación de capacidade para reunións, celebracións e encontros relixiosos, atendendo ao risco de transmisión que poida resultar dos encontros colectivos, sen que tal limitación poida afectar, en ningún caso, o exercicio privado e individual da liberdade relixiosa.
E, conforme o artigo 10 da norma, a autoridade competente delegada en cada comunidade autónoma poderá, no seu ámbito territorial, en vista da evolución dos indicadores sanitarios, epidemiolóxicos, sociais, económicos e de mobilidade, logo de comunicación ao Ministerio de Sanidade, e de acordo co previsto no artigo 13, modular, flexibilizar e suspender a aplicación das medidas previstas nos artigos 6, 7 e 8, co alcance e ámbito territorial que determine.
O 29 de outubro de 2020, o Congreso dos Deputados autorizou a prórroga do estado de alarma ata o 9 de maio de 2021. Conforme o artigo 2 do Real decreto 956/2020, do 3 de novembro, polo que se prorroga o estado de alarma declarado polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2, a prórroga establecida no dito real decreto estenderase desde as 00.00 horas do día 9 de novembro de 2020 ata as 00.00 horas do día 9 de maio de 2021, e someterase ás condicións establecidas no Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, e nos decretos que, se é o caso, se adopten en uso da habilitación conferida pola disposición derradeira primeira do citado Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, sen prexuízo do establecido nas disposicións que recolle o propio real decreto de prórroga.
En consecuencia, durante a vixencia do estado de alarma e da súa prórroga, as medidas previstas no Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, deberán adoptarse, na condición de autoridade competente delegada, nos termos previstos no dito real decreto e no real decreto de prórroga.
Non obstante, as medidas previstas no Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, non esgotan todas as que se poden adoptar para facer fronte á crise sanitaria. Neste sentido, como prevé expresamente o seu artigo 12, cada Administración conservará as competencias que lle outorga a lexislación vixente, así como a xestión dos seus servizos e do seu persoal, para adoptar as medidas que considere necesarias, sen prexuízo do establecido no real decreto.
Polo tanto, como destaca a propia exposición de motivos do real decreto, durante a vixencia do estado de alarma as administracións sanitarias competentes en saúde pública, no non previsto nesa norma, deberán continuar adoptando as medidas necesarias para afrontar a situación de emerxencia de saúde pública ocasionada pola COVID-19, conforme a lexislación sanitaria, en particular, a Lei orgánica 3/1986, do 14 de abril, de medidas especiais en materia de saúde pública, a Lei 14/1986, do 25 de abril, xeral de sanidade, e a Lei 33/2011, do 4 de outubro, xeral de saúde pública, así como a normativa autonómica correspondente.
Neste contexto normativo derivado do estado de alarma vixente, e ante a evolución da situación epidemiolóxica e sanitaria na Comunidade Autónoma de Galicia, ditouse o Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2.
Coa finalidade de manter as medidas contidas neste decreto adaptadas á evolución da situación epidemiolóxica, o Decreto 45/2021, do 17 de marzo, foi obxecto de sucesivas modificacións polos seguintes decretos: Decreto 49/2021, do 24 de marzo; Decreto 51/2021, do 26 de marzo; Decreto 54/2021, do 7 de abril; Decreto 58/2021, do 9 de abril; Decreto 59/2021, do 14 de abril; Decreto 60/2021, do 16 de abril, Decreto 64/2021, do 23 de abril, e Decreto 68/2021, do 28 de abril, polos que se modifica o Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2.
A evolución da situación epidemiolóxica e sanitaria na Comunidade Autónoma de Galicia fai necesario que o presidente da Xunta de Galicia adopte novas medidas na condición de autoridade competente delegada, sen prexuízo das que, de modo complementario e compatible con elas, adopte a persoa titular da Consellería de Sanidade en exercicio das súas competencias como autoridade sanitaria autonómica.
O subcomité clínico, na súa reunión do 30 de abril de 2021, revisou a situación epidemiolóxica e sanitaria da Comunidade Autónoma.
Así, do Informe da Dirección Xeral de Saúde Pública, do 30 de abril de 2021, destácanse os seguintes datos:
No que se refire á situación epidemiolóxica de Galicia, o informe indica que o número reprodutivo instantáneo (Rt), que reflicte o número de contaxios orixinados por un caso activo, sitúase practicamente no 1, o que constata unha diminución da transmisión. Unicamente as áreas de Santiago e Lugo superan o número reprodutivo indicado.
Do total de concellos de Galicia, 140 non notificaron casos novos nos últimos 14 días e 169 non o fixeron nos últimos 7 días. Isto supón un aumento de 4 concellos na declaración de casos a 14 días e unha diminución de 9 concellos a 7 días. Porén, a semana precedente os casos declarados situáronse nos 136 e 178, a 14 e 7 días, respectivamente.
Entre o 18 e o 24 de abril realizáronse 67.269 probas diagnósticas de infección activa polo virus SARS-CoV-2 (53.248 PCR e 14.021 tests de antíxenos), cunha porcentaxe de positividade do 2,43%, que é practicamente a mesma que a constatada entre o 11 e o 17 de abril (2,42 %).
Respecto da incidencia acumulada a 7 e 14 días, os valores situáronse en 49 e 98 casos por cada cen mil habitantes, respectivamente, sendo lixeiramente superiores a 14 días (3 % de aumento), respecto dos declarados na semana anterior.
Desde o 28 de decembro de 2020, a tendencia diaria mostra tres tramos: un deles crecente a un ritmo do 7,1 % ata o 22 de xaneiro, despois un tramo decrecente cunha porcentaxe de cambio diario de -6%, e finalmente outro tramo cun aumento que semella máis unha estabilización (porcentaxe de cambio diario de 0,9 %).
No que atinxe á situación nas áreas sanitarias, as taxas a 14 días sitúanse entre os 42,05 casos por 100.000 habitantes de Ferrol e os 140,99 de Vigo. As taxas de incidencia a 14 días presentan un lixeiro aumento respecto dos mesmos valores a 7 días, agás nas áreas sanitarias de Santiago, Ferrol e Ourense, en que diminuíron, mentres que as áreas da Coruña, Pontevedra e Vigo presentan taxas a 14 días superiores aos 100 casos por 100.000 habitantes.
A media de pacientes con COVID-19 en hospitalización de agudos nos últimos 7 días foi de 155,1, o que indica un descenso de -0,5 % respecto dos valores de hai sete días. Así, a taxa de pacientes con COVID-19 en hospitalización de agudos é de 5,7 ingresados por 100.000 habitantes, cun descenso (-0,5 %) respecto dos datos de hai 7 días. En canto aos ingresos COVID-19 nas unidades de críticos (UCI) nos últimos 7 días, a media foi de 40,9, e a taxa a 7 días é de 1,5 ingresados por 100.000 habitantes, o que supón un descenso dun 27,1 % respecto de hai sete días, tanto nos valores medios como na taxa total.
Sobre a situación dos concellos debe indicarse que daqueles con poboación igual ou superior a 10.000 habitantes (54), só Marín e Vilanova de Arousa presentan unha taxa de incidencia a 14 días igual ou superior aos 250 casos por cen mil habitantes. No caso dos concellos de menos de 10.000 habitantes (259), 10 presentan unha taxa de incidencia a 14 días igual ou superior aos 250 casos por cen mil habitantes, o que supón 3 concellos menos que a semana precedente. Por outra banda, acádanse taxas de incidencia iguais ou maiores a 500 casos por cen mil habitantes en 3 concellos deste tramo poboacional.
No que atinxe ás comarcas, atópanse no nivel medio as de Vigo, O Salnés, O Morrazo, Verín, Muros, Meira e A Baixa Limia, ás que se sumaron as de Sar, Terra de Melide e Bergantiños, mentres que a comarca da Barbanza baixou ao nivel medio baixo hai 4 días.
O informe conclúe que a tendencia a 14 días da taxa de incidencia está a ascender moi lentamente, ao tempo que o número reprodutivo instantáneo (Rt) no global de Galicia se mantén practicamente no 1. Ademais, constátase que a taxa de incidencia a 14 días no global de Galicia segue preto pero por debaixo dos 100 casos por cen mil habitantes, e unicamente as áreas sanitarias da Coruña, Pontevedra e Vigo presentan unha incidencia superior aos 100 casos por cen mil habitantes. No que atinxe aos concellos de máis de 10.000 habitantes, hai dous concellos con taxas de incidencia iguais ou superiores a 250 c/105h. Nos de menos de 10.000 hai 10 concellos que superen unha taxa de incidencia de 250 c/105h, con 3 deles cunha taxa a 14 días superior aos 500 casos por cada cen mil habitantes.
Ademais, o feito de que a cepa que está a circular sexa, fundamentalmente, a cepa británica pode influír nun aumento da transmisión, ao que se suma a aparición de novas variantes como a P1 de Brasil e a de Suráfrica, que se amosan como máis transmisibles.
O criterio utilizado para aplicar os niveis de restrición aos concellos, ademais do da situación sanitaria, é o da taxa de incidencia segundo os casos por cada cen mil habitantes. Así mesmo, co obxecto de reaccionar con rapidez e eficacia fronte aos gromos, utilízase tamén como criterio o da taxa de incidencia a 7 días. Concretamente, sitúanse no nivel máximo os concellos cunha taxa de incidencia acumulada a 14 días de 500 casos por cada cen mil habitantes e/ou a 7 días de 250 casos por cada cen mil habitantes. A análise da situación de cada concello complétase coa consideración de criterios demográficos, pois debe terse en conta que en concellos de escasa poboación poucos casos poden dar lugar a taxas moi elevadas, que deben ser postas no debido contexto e co estudo por parte dos servizos de saúde pública e do comité ou do subcomité clínico das características específicas de cada gromo. Téñense en conta, ademais, outros criterios tales como a existencia de gromos non controlados ou de casos sen vínculo epidemiolóxico, así como o feito de que non se observe unha melloría clara na evolución da situación epidemiolóxica, unido a unha tendencia nas súas taxas que non vai claramente en descenso.
Non se debe esquecer que nos encontramos nun contexto de desescalada, que debe ser gradual, progresiva e segura, guiada polo principio de prudencia, para evitar así comprometer os logros acadados. Galicia conta cunha poboación especialmente envellecida e no noso territorio o virus circulou menos que noutros territorios do Estado, polo que existe un menor nivel de inmunidade natural, á espera de que o proceso de vacinación en marcha acade os resultados esperados. Aínda que a presión hospitalaria segue descendendo, hai que manter a precaución, xa que un incremento na incidencia pode comprometer esta evolución. Resulta imprescindible ser cautelosos e consolidar no tempo as medidas adoptadas recentemente, de tal xeito que sexa posible ir analizando e reaccionando fronte aos efectos que delas deriven; non obstante, a estabilización da situación permite seguir avanzando neste proceso de desescalada.
En vista dos datos contidos no informe, óptase por manter no nivel máximo de restricións o concello de Cualedro (Área Sanitaria de Ourense) debido ás súas taxas de incidencia a 7 e 14 días.
Ademais, aínda que as súas taxas de incidencia serían propias do nivel alto, proponse manter no nivel máximo de restrición o concello de Vilanova de Arousa (Área Sanitaria de Pontevedra), debido a que non leva o tempo suficiente neste nivel como para asegurar que a evolución da súa situación epidemiolóxica é a axeitada para garantir a diminución da transmisión da infección neste concello. Ademais, o concello atópase nunha comarca, a do Salnés, cunha situación epidemiolóxica desfavorable desde hai 3 semanas.
Tamén se propón ascender a este nivel máximo o concello de Laza, da Área Sanitaria de Ourense, pola súa taxa de incidencia a 7 días, asociada a un gromo detectado no ámbito da hostalaría.
Por tal motivo, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2, cómpre modificar o anexo do Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2.
Tendo en conta o indicado, a situación epidemiolóxica e sanitaria na Comunidade Autónoma de Galicia determina que procede ditar un novo decreto en que se adapten as medidas existentes á indicada situación.
De acordo co exposto, por proposta do conselleiro de Sanidade, e na condición de autoridade competente delegada, por delegación do Goberno da Nación, conforme o disposto nos artigos 2, 5, 6, 7, 8, 9 e 10 do Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2,
Primeiro. Modificación do anexo do Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2
Modifícase o anexo do Decreto 45/2021, do 17 de marzo, polo que se adoptan medidas no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia para facer fronte á crise sanitaria, na condición de autoridade competente delegada no marco do disposto polo Real decreto 926/2020, do 25 de outubro, polo que se declara o estado de alarma para conter a propagación de infeccións causadas polo SARS-CoV-2, que queda redactado nos termos previstos no anexo deste decreto.
Segundo. Eficacia, seguimento e avaliación
A eficacia das medidas previstas neste decreto comezará ás 00.00 horas do día 3 de maio de 2021.
Non obstante o anterior, en cumprimento dos principios de necesidade e de proporcionalidade, as medidas deberán ser obxecto de seguimento e de avaliación continua, co fin de garantir a súa adecuación á situación epidemiolóxica e sanitaria e para os efectos, de ser necesario, da súa modificación ou levantamento.
Terceiro. Recursos
Contra este decreto poderase interpor recurso contencioso-administrativo ante a Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Supremo, no prazo de dous meses contados desde o día seguinte ao da súa publicación, conforme os artigos 12.1.a) e 46 da Lei 29/1998, do 13 de xullo, reguladora da xurisdición contencioso-administrativa.
Santiago de Compostela, trinta de abril de dous mil vinte e un
Cualedro
Laza
Vilanova de Arousa