ORDE do 9 de febreiro de 2021 pola que se modifica o anexo I da Orde do 19 de maio de 2014 pola que se establecen os modelos silvícolas ou de xestión forestal orientativos e referentes de boas prácticas forestais para os distritos forestais de Galicia.
Consellería do Medio Rural — III. Outras disposicións — 26/02/2021

A Lei 7/2012, do 28 de xuño, de montes de Galicia, determina no seu artigo 79 as diferentes categorías dos instrumentos de ordenación ou de xestión forestal, e sinala aos referentes de boas prácticas e modelos silvícolas ou de xestión forestal orientativos como instrumentos de xestión forestal, para a xestión e o aproveitamento dos montes, baseados na análise das especies existentes e nas súas quendas de corta cando tales especies sexan arbóreas. Así mesmo, garantirán que non se poña en perigo a persistencia dos ecosistemas e que se manteña a capacidade produtiva dos montes. A súa estrutura, o contido, a forma de adhesión, a comunicación á Administración forestal e as consecuencias do seu incumprimento serán desenvolvidos mediante orde da consellería competente en materia de montes.
A devandita orde foi publicada no DOG número 106, do 5 de xuño de 2014, establece a estrutura e os contidos mínimos deses modelos, define até 22 deles no seu anexo I e completa este tipo de instrumentos de xestión cun código ou referente de boas prácticas aplicando os principios e criterios de sustentabilidade desenvolvidos ao abeiro das diferentes conferencias ministeriais para a protección dos bosques en Europa.
Transcorridos máis de cinco anos desde esa publicación resulta necesario incorporar novos modelos silvícolas ou de xestión forestal sustentable; a xestión de masas consolidadas de frondosas autóctonas, a creación de modelos adaptativos ou resilientes, aqueles dirixidos á obtención de ecoprodutos substitutivos de materiais de alta pegada de carbono, a aplicación de modelos próximos á natureza (
close-to-nature)
ou novos modelos para a obtención de resina, cortiza ou para o aproveitamento pastoril en terreos forestais desarborados foron obxectivo para o desenvolvemento de novos modelos. Adicionalmente, cómpre adaptar os modelos preexistentes e mellorar a definición dos seus obxectivos.
O Anuario de estatística forestal de Galicia para o ano 2019 amosa unha clara tendencia dos titulares forestais galegos á adhesión deste tipo de instrumentos, desde as 96 adhesións rexistradas no ano 2015 pasaron até case 2.460 adhesións no ano 2019, pero o que é máis importante, xa hai máis de 14.500 referencias catastrais adheridas a este tipo de adhesións, por tanto, estes datos refiren que este tipo de instrumentos son útiles, e sendo así, semella necesario afondar e ampliar os modelos existentes.
Asemade, e en aplicación da disposición transitoria sexta da referida Lei 7/2012, o 31 de decembro de 2020, os terreos forestais cuxo couto redondo de maior tamaño sexa inferior ou igual a 15 hectáreas deberán dispor dun instrumento de ordenación ou xestión forestal obrigatorio e vixente, de non ser así, quedarán neses terreos prohibidos os aproveitamentos comerciais de madeira. Esta disposición ten unha clara vinculación coa xestión forestal sustentable e coa obtención de produtos do monte etiquetados baixo selos de certificación forestal, por calquera sistema internacionalmente recoñecido. A situación de Galicia neste eido é claramente deficitaria no contexto europeo, en particular, fronte as cifras que acadan os países centroeuropeos e nórdicos. Esta situación está a crear significativas desvantaxes competitivas na cadea monte-industria galega e xera innecesarios riscos en materia de legalidade da madeira, é necesario reverter esta circunstancia.
En consecuencia, e en aplicación desta habilitación normativa, modifícase o anexo I da actual Orde do 19 de maio de 2014, incorpóranse 18 novos modelos silvícolas ou de xestión forestal orientativos e suprímense 2 modelos existentes (denominados XMCFA1 e XMCFA2, que son substituídos polos XFAS e SPN, respectivamente). Finalmente, incorpórase á táboa inicial que resume o conxunto de modelos un novo campo caracterizador do nivel ou grao de intensidade de xestión que comporta a aplicación de cada modelo, este concepto presenta unha clara relevancia en materia de silvicultura activa e cualificouse principalmente sobre a base destes catro factores: a frecuencia e relevancia das intervencións de mellora, a intensidade das cortas, a duración da quenda e a medida en que se empregan materiais forestais de reprodución de categorías cualificadas ou controladas.
De forma intencionada non se achegou información sobre a rendibilidade económica de cada un dos modelos. Esta rendibilidade depende directamente da calidade de estación en que se aplique, da posibilidade e facilidade de mecanización dos traballos silvícolas e, o que resulta aínda máis importante, dos prezos que acadarían nun futuro os produtos directos do monte, entre os cales se atopan a madeira de distintas especies, dimensións e calidades. Estes aspectos introducen uns elementos de incerteza derivada da evolución futura dos mercados aos cales unha disposición normativa non pode responder. A decisión de aplicación de cada modelo corresponde polo tanto ás persoas propietarias ou xestoras forestais.
Asemade, avalíase o grao de resiliencia dos modelos propostos. Para tal efecto, enténdese a resiliencia como a capacidade dun ecosistema para manter a súa estrutura e funcións, volvendo á súa situación inicial cando cesa unha determinada perturbación. Para os efectos desta norma valorouse o grao de resiliencia en función da capacidade e do tempo de recuperación dun ecosistema forestal tras a afectación de perturbacións (principalmente lumes, vendavais e pragas e enfermidades) que o poden afectar.
En virtude de todo o exposto, e en uso das atribucións que me confire o artigo 34 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da súa presidencia,
Artigo único.
Modificación do anexo I da Orde do 19 de maio de 2014 pola que se establecen os modelos silvícolas ou de xestión forestal orientativos e referentes de boas prácticas forestais para os distritos forestais de Galicia
Un. Modifícase o anexo I que queda redactado como segue:
Disposición derradeira primeira
Facúltase o órgano forestal para ditar cantas instrucións sexan necesarias para a aplicación do disposto nesta orde.
Disposición derradeira segunda
A presente orde entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 9 de febreiro de 2021