DECRETO 80/2018, do 21 de xuño, polo que se establece o currículo do ciclo formativo de grao superior correspondente ao título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria — I. Disposicións xerais — 13/08/2018

O Estatuto de autonomía de Galicia, no seu artigo 31, determina que é da competencia plena da Comunidade Autónoma de Galicia o regulamento e a administración do ensino en toda a súa extensión, niveis e graos, modalidades e especialidades, no ámbito das súas competencias, sen prexuízo do disposto no artigo 27 da Constitución e nas leis orgánicas que, conforme o punto primeiro do seu artigo 81, o desenvolvan, das facultades que lle atribúe ao Estado o número 30 do número 1 do artigo 149 da Constitución, e da alta inspección precisa para o seu cumprimento e a súa garantía.
A Lei orgánica 5/2002, do 19 de xuño, das cualificacións e da formación profesional, ten por obxecto a ordenación dun sistema integral de formación profesional, cualificacións e acreditación que responda con eficacia e transparencia ás demandas sociais e económicas a través das modalidades formativas.
No artigo 10, números 1 e 2, da devandita lei establécese que a Administración xeral do Estado, de conformidade co que se dispón no artigo 149.1, 30ª e 7ª da Constitución española, e logo da consulta ao Consello Xeral de Formación Profesional, determinará os títulos de formación profesional e os certificados de profesionalidade que constituirán as ofertas de formación profesional referidas ao Catálogo nacional de cualificacións profesionais, cuxos contidos poderán ampliar as administracións educativas no ámbito das súas competencias.
No artigo 8.1 establécese, así mesmo, que os títulos de formación profesional e os certificados de profesionalidade terán carácter oficial e validez en todo o territorio do Estado e serán expedidos polas administracións competentes.
A Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, establece no capítulo V do seu título I os principios xerais da formación profesional inicial e dispón no artigo 39.6 que o Goberno, logo da consulta ás comunidades autónomas, establecerá as titulacións correspondentes aos estudos de formación profesional, así como os aspectos básicos do currículo de cada unha delas.
A Lei 2/2011, do 4 de marzo, de economía sustentable, e a Lei orgánica 4/2011, do 11 de marzo, complementaria da Lei de economía sustentable, introduciron modificacións na Lei orgánica 5/2002, do 19 de xuño, e na Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, no marco legal das ensinanzas de formación profesional, que pretenderon, entre outros aspectos, adecuar a oferta formativa ás demandas dos sectores produtivos.
Pola súa vez, a Lei orgánica 8/2013, do 9 de decembro, para a mellora da calidade educativa, modificou a Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, en aspectos que atinxen ao procedemento de acceso e admisión ás ensinanzas de formación profesional, e tamén desde estas ensinanzas, aos estudos universitarios de grao.
O Real decreto 1147/2011, do 29 de xullo, establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema educativo, tomando como base o Catálogo nacional de cualificacións profesionais, as directrices fixadas pola Unión Europea e outros aspectos de interese social.
No seu artigo 8 establece que as administracións educativas, no ámbito das súas competencias, establecerán os currículos correspondentes ampliando e contextualizando os contidos dos títulos á realidade socioeconómica do territorio da súa competencia, e respectando o seu perfil profesional.
O Decreto 114/2010, do 1 de xullo, polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema educativo de Galicia, determina nos seus capítulos III e IV, dedicados ao currículo e á organización das ensinanzas, a estrutura que deben seguir os currículos e os módulos profesionais dos ciclos formativos na Comunidade Autónoma de Galicia.
Publicado o Real decreto 779/2013, do 11 de outubro, polo que se establece o título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero e se fixan as súas ensinanzas mínimas, e de acordo co seu artigo 10.2, correspóndelle á consellería con competencias en materia de educación establecer o currículo correspondente no ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia.
Consonte o anterior, este decreto desenvolve o currículo do ciclo formativo de formación profesional de grao superior correspondente ao título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero. Este currículo adapta a nova titulación ao campo profesional e de traballo da realidade socioeconómica galega e ás necesidades de cualificación do sector produtivo canto a especialización e polivalencia, e posibilita unha inserción laboral inmediata e unha proxección profesional futura.
Para estes efectos, e de acordo co establecido no citado Decreto 114/2010, do 1 de xullo, determínanse a identificación do título, o seu perfil profesional, o contorno profesional, a prospectiva do título no sector ou nos sectores, as ensinanzas do ciclo formativo, a correspondencia dos módulos profesionais coas unidades de competencia para a súa acreditación, validación ou exención, así como os parámetros do contexto formativo para cada módulo profesional no que se refire a espazos, equipamentos, titulacións e especialidades do profesorado, e as súas equivalencias para os efectos de docencia.
Así mesmo, determínanse os accesos a outros estudos, as modalidades e as materias de bacharelato que facilitan a conexión co ciclo formativo, as validacións, exencións e equivalencias, e a información sobre os requisitos necesarios segundo a lexislación vixente para o exercicio profesional, cando proceda.
O currículo que se establece neste decreto desenvólvese tendo en conta o perfil profesional do título a través dos obxectivos xerais que o alumnado debe alcanzar ao finalizar o ciclo formativo e os obxectivos propios de cada módulo profesional, expresados a través dunha serie de resultados de aprendizaxe, entendidos como as competencias que deben adquirir os alumnos e as alumnas nun contexto de aprendizaxe, que lles han permitir conseguir os logros profesionais necesarios para desenvolver as súas funcións con éxito no mundo laboral.
Asociada a cada resultado de aprendizaxe establécese unha serie de contidos de tipo conceptual, procedemental e actitudinal redactados de xeito integrado, que han proporcionar o soporte de información e destreza preciso para lograr as competencias profesionais, persoais e sociais propias do perfil do título.
Neste sentido, a inclusión do módulo de Formación en centros de traballo posibilita que o alumnado complete a formación adquirida no centro educativo mediante a realización dun conxunto de actividades de produción e/ou de servizos, que non terán carácter laboral, en situacións reais de traballo no contorno produtivo do centro, de acordo coas exixencias derivadas do Sistema nacional de cualificacións e formación profesional.
O módulo de Proxecto que se inclúe no ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero permitirá integrar de forma global os aspectos máis salientables das competencias profesionais, persoais e sociais características do título que se abordaron no resto dos módulos profesionais, con aspectos relativos ao exercicio profesional e á xestión empresarial.
A formación relativa á prevención de riscos laborais dentro do módulo de Formación e orientación laboral aumenta a empregabilidade do alumnado que supere estas ensinanzas e facilita a súa incorporación ao mundo do traballo, ao capacitalo para levar a cabo responsabilidades profesionais equivalentes ás que precisan as actividades de nivel básico en prevención de riscos laborais, establecidas no Real decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento dos servizos de prevención.
De acordo co artigo 10 do citado Decreto 114/2010, do 1 de xullo, establécese a división de determinados módulos profesionais en unidades formativas de menor duración, coa finalidade de facilitar a formación ao longo da vida, respectando, en todo caso, a necesaria coherencia da formación asociada a cada unha delas.
Na súa virtude, por proposta do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, no exercicio da facultade outorgada polo artigo 34 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, reguladora da Xunta e da súa Presidencia, consultados o Consello Galego de Formación Profesional e o Consello Escolar de Galicia, de acordo co Consello Consultivo e logo de deliberación do Consello da Xunta de Galicia, na súa reunión do día vinte e un de xuño de dous mil dezaoito,
Artigo 1. Obxecto
O presente decreto ten por obxecto establecer o currículo que será de aplicación na Comunidade Autónoma de Galicia para as ensinanzas de formación profesional relativas ao título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero, establecido polo Real decreto 779/2013, do 11 de outubro.
Artigo 2. Identificación
O título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero identifícase polos seguintes elementos:
– Denominación: Promoción de Igualdade de Xénero.
– Nivel: formación profesional de grao superior.
– Duración: 2.000 horas.
– Familia profesional: Servizos Socioculturais e á Comunidade.
– Referente europeo: CINE-5b (Clasificación internacional normalizada da educación).
– Nivel do Marco español de cualificacións para a educación superior: nivel 1; técnico superior.
Artigo 3. Perfil profesional do título
O perfil profesional do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero determínase pola súa competencia xeral, polas súas competencias profesionais, persoais e sociais, así como pola relación de cualificacións e, de ser o caso, unidades de competencia do Catálogo nacional de cualificacións profesionais incluídas no título.
Artigo 4. Competencia xeral
A competencia xeral do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero consiste en programar, desenvolver e avaliar intervencións relacionadas coa promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes, aplicando estratexias e técnicas do ámbito da intervención social, detectando situacións de risco de discriminación por razón de sexo e potenciando a participación social das mulleres.
Artigo 5. Competencias profesionais, persoais e sociais
As competencias profesionais, persoais e sociais do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero son as que se relacionan:
a) Obter información utilizando recursos, estratexias e instrumentos de análise da realidade, co fin de adecuar a intervención en materia de igualdade ás necesidades e ás características das persoas destinatarias e do contexto.
b) Programar intervencións que promovan a igualdade entre homes e mulleres, interpretando e tendo en conta a normativa legal, o plan estratéxico e políticas públicas de referencia.
c) Incorporar a perspectiva de xénero en todas as fases da intervención, seleccionando estratexias e as técnicas que permitan a visibilización das mulleres.
d) Dirixir a posta en práctica de proxectos de promoción de igualdade de xénero, coordinando as actuacións doutros/as profesionais, supervisando a realización das actividades con criterios de calidade e facilitando o traballo en equipo.
e) Desenvolver actividades de información, comunicación e sensibilización das mulleres e da poboación en xeral, utilizando diversos soportes de comunicación, promovendo o uso de imaxes non estereotipadas das mulleres e a utilización dunha linguaxe non sexista.
f) Organizar departamentos, programas e actividades de promoción de igualdade de xénero, xestionando a documentación e os recursos, así como o financiamento e o control do orzamento asignado.
g) Proporcionar apoio técnico, documental e loxístico para a constitución e o funcionamento de grupos e asociacións, capacitando as persoas participantes para a autoxestión e facilitando as relacións entre os axentes que configuran unha comunidade ou unha zona territorial.
h) Dinamizar grupos, aplicando técnicas participativas e de dinamización, xestionando os conflitos e promovendo o respecto e a solidariedade.
i) Realizar intervencións de fomento da participación das mulleres en diferentes ámbitos da vida social e nos procesos de toma de decisións, promovendo a creación e o mantemento de redes e espazos de encontro e colaboración.
j) Desenvolver intervencións dirixidas á inserción laboral das mulleres, analizando os factores influentes e os potenciais viveiros de emprego.
k) Deseñar estratexias para previr a violencia de xénero, detectando os posibles factores de risco.
l) Pór en práctica programas e accións de prevención de violencia de xénero, aplicando os protocolos de actuación para evitar os procesos de vitimización secundaria.
m) Asesorar e acompañar as mulleres en situación de violencia de xénero, aplicando a normativa legal en materia de dereitos, servizos e recursos de protección.
n) Aplicar os protocolos establecidos en materia de primeiros auxilios en situacións de accidente ou emerxencia.
ñ) Desenvolver accións de intervención socioeducativa en materia de igualdade de xénero, sensibilizando a poboación acerca da súa importancia para o cambio social e a prevención da violencia de xénero.
o) Avaliar o proceso de intervención e os resultados obtidos, con actitude autocrítica, elaborando e xestionando a documentación asociada ao proceso con criterios de calidade.
p) Adaptarse ás novas situacións laborais, mantendo actualizados os coñecementos científicos, técnicos e tecnolóxicos relativos ao seu ámbito profesional, xestionando a súa formación e os recursos existentes na aprendizaxe ao longo da vida e utilizando as tecnoloxías da información e da comunicación.
q) Resolver situacións, problemas ou continxencias con iniciativa e autonomía no ámbito da súa competencia, con creatividade, innovación e espírito de mellora no traballo persoal e no dos membros do equipo.
r) Organizar e coordinar equipos de traballo con responsabilidade, supervisando o seu desenvolvemento, mantendo relacións fluídas, asumindo o liderado e achegando solucións aos conflitos grupais que se presenten.
s) Comunicarse con iguais, superiores, clientela e persoas baixo a súa responsabilidade, utilizando vías eficaces de comunicación, transmitindo a información ou os coñecementos adecuados, e respectando a autonomía e a competencia das persoas que interveñen no ámbito do seu traballo.
t) Xerar ámbitos seguros no desenvolvemento do seu traballo e no do seu equipo, supervisando e aplicando os procedementos de prevención de riscos laborais e ambientais, consonte o establecido pola normativa e os obxectivos da empresa, e os protocolos de prevención e protección fronte ao acoso sexual e ao acoso por razón de sexo.
u) Supervisar e aplicar procedementos de xestión de calidade, de accesibilidade e deseño universais, e de xestión da diversidade nas actividades profesionais incluídas nos procesos de produción ou prestación de servizos.
v) Realizar a xestión básica para a creación e o funcionamento dunha pequena empresa, e ter iniciativa na súa actividade profesional, con sentido da responsabilidade social.
w) Exercer os seus dereitos e cumprir as obrigas derivadas da súa actividade profesional, consonte o establecido na lexislación vixente, participando activamente na vida económica, social e cultural.
Artigo 6. Relación de cualificacións e unidades de competencia do Catálogo nacional de cualificacións profesionais incluídas no título
Cualificacións profesionais completas incluídas no título:
a) Promoción para a igualdade efectiva de mulleres e homes, SSC451_3 (Real decreto 1096/2011, do 22 de xullo, polo que se complementa o Catálogo nacional de cualificacións profesionais mediante o establecemento de nove cualificacións profesionais da familia profesional de Servizos Socioculturais e á Comunidade), que abrangue as seguintes unidades de competencia:
UC1453_3: promover e manter canles de comunicación no contorno de intervención, incorporando a perspectiva de xénero.
UC1454_3: favorecer a participación das mulleres e a creación de redes estables que, desde a perspectiva de xénero, impulsen o cambio de actitudes na sociedade e o empoderamento das mulleres.
UC1582_3: detectar e informar organizacións, empresas, mulleres e axentes do contorno de intervención sobre relacións laborais e a creación, o acceso e a permanencia do emprego en condicións de igualdade efectiva de mulleres e homes.
UC1583_3: participar na detección, na análise, na posta en práctica e na avaliación de proxectos para a igualdade efectiva de mulleres e homes.
UC1584_3: detectar, previr e acompañar no proceso de atención a situacións de violencia exercida contra as mulleres.
b) Dinamización comunitaria, SSC321_3 (Real decreto 1368/2007, do 19 de outubro, polo que se complementa o Catálogo nacional de cualificacións profesionais mediante o establecemento de seis cualificacións profesionais da familia profesional de Servizos Socioculturais e á Comunidade), que abrangue as seguintes unidades de competencia:
UC1020_3: establecer e manter relación cos principais axentes comunitarios (poboación, persoal técnico e administracións), dinamizando a relación recíproca entre eles.
UC1021_3: promover a participación cidadá nos proxectos e nos recursos comunitarios.
UC1022_3: dinamizar a planificación, o desenvolvemento e a avaliación de intervencións e proxectos comunitarios e de participación cidadá que se desenvolvan entre os axentes que configuran unha comunidade ou unha zona territorial.
UC1023_3: intervir, apoiar e acompañar na creación e no desenvolvemento do tecido asociativo.
UC1024_3: establecer estratexias de comunicación e difusión dos proxectos e das actuacións comunitarias.
UC1025_3: aplicar procesos e técnicas de mediación na xestión de conflitos entre axentes comunitarios.
UC1026_3: incorporar a perspectiva de xénero nos proxectos de intervención social.
Artigo 7. Contorno profesional
1. As persoas que obteñan este título han exercer a súa actividade no ámbito público e privado, no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero, en diferentes institucións e entidades que prestan servizos de carácter económico e comunitario orientados á igualdade efectiva de mulleres e homes: asociacións, fundacións, institucións, sindicatos, empresas, consultoras, servizos municipais, organismos de igualdade, centros comunitarios, etc.
2. As ocupacións e os postos de traballo máis salientables son os seguintes:
– Promotor/ora de igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
– Promotor/ora para a igualdade efectiva de mulleres e homes.
– Técnico/a de apoio en materia de igualdade efectiva de mulleres e homes.
Artigo 8. Prospectiva do título no sector ou nos sectores
1. As novas políticas en materia de igualdade, baseadas no principio xurídico internacional de igualdade entre homes e mulleres, fan necesaria a creación de novos perfís profesionais e, entre eles, o de promotor/ora de igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
2. Este perfil profesional trata de responder á necesidade dunha igualdade real, recollida xa na Constitución de 1978, e dunha igualdade efectiva, materializada no ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia no Decreto lexislativo 2/2015, do 12 de febreiro, polo que se aproba o texto refundido das disposicións legais da Comunidade Autónoma de Galicia en materia de igualdade. Este decreto lexislativo afonda no compromiso da defensa da igualdade e no compromiso contra a discriminación, garantindo o cumprimento da transversalidade como instrumento imprescindible para conseguir a eliminación de todas as discriminacións directas e indirectas, e os prexuízos causantes desas discriminacións.
3. A Lei orgánica 3/2007, do 22 de marzo, para a igualdade efectiva de mulleres e homes, establece a creación de plans a nivel estatal e autonómico que requiren profesionais que se encarguen de os levar a efecto. Estes plans teñen diferentes eixes de intervención: a información e a sensibilización a toda a sociedade; o asesoramento a empresas e a entidades públicas e privadas para que se cumpran as cotas de igualdade entre traballadores e traballadoras; a inserción ocupacional das mulleres e, en especial, das que pertencen ademais a grupos en situación ou risco de exclusión social; a prevención de violencia de xénero; e a promoción da participación das mulleres en todos os ámbitos da vida política e social. Esta lei prevé, tamén a creación de organismos que traballen nestes eixes de intervención.
4. O Decreto lexislativo 2/2015, do 12 de febreiro, avanza na consecución dunha maior inserción laboral e recolle o compromiso da introdución do principio de transversalidade no exercicio das competencias autonómicas sobre o emprego e relacións laborais. Tamén se converte nun dos piares para facer efectivo o principio de igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes no ámbito laboral, onde a desigualdade foi máis visible. Así mesmo, este decreto lexislativo establece a Marca Galega de Excelencia en Igualdade.
5. A igualdade entre mulleres e homes como realidade efectiva en todos os espazos da vida pública e privada de Galicia é un reto que se renova continuamente. Como medida de acción positiva e de transversalidade elabóranse os plans galegos para a igualdade entre mulleres e homes. Estes plans supoñen unha iniciativa marco en igualdade de xénero para o conxunto das mulleres e dos homes de Galicia, baseada nos principios de reforzamento da igualdade de oportunidades e de trato entre mulleres e homes, de promoción da transversalidade da perspectiva de xénero, de consideración da diversidade das mulleres e de impulso á participación dos homes como coactores do cambio.
Estas medidas de acción positiva e de transversalidade de xénero están dirixidas a estimular os cambios necesarios na vida económica, social, política e cultural de toda a cidadanía galega a favor da equidade, así como a conseguir novos logros no desenvolvemento integral de mulleres e homes en Galicia e nas relacións entre uns e outras, e no tratamento da problemática da violencia de xénero en calquera das súas modalidades e consecuencias.
6. Finalmente, o perfil profesional de promotor/ora de igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes tamén trata de responder á necesidade dunha protección integral contra a violencia de xénero, de acordo coa Lei orgánica 1/2004, do 28 de decembro, de medidas de protección integral contra a violencia de xénero, que prevé que o sistema educativo inclúa entre os seus fins a educación no respecto aos dereitos e ás liberdades fundamentais, e á igualdade entre homes e mulleres, e que a eliminación dos obstáculos que dificultan a plena igualdade entre eles sexa un dos seus principios de calidade.
A prevención e o tratamento integral da violencia de xénero para o ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia regúlase coa Lei 11/2007, do 27 de xullo, galega para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero, que establece medidas conducentes a coordinar e planificar os recursos necesarios a través dunha rede que integre medidas de información, de recuperación psicolóxica, de apoio económico, de inserción laboral e de acceso á vivenda, así como medidas no ámbito educativo para a prevención de comportamentos e actitudes sexistas e da violencia de xénero.
Artigo 9. Obxectivos xerais
Os obxectivos xerais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero son os seguintes:
a) Seleccionar recursos, estratexias e instrumentos de análise da realidade, analizando as súas características, as súas posibilidades e as súas limitacións, para obter información acerca das necesidades das persoas destinatarias e do contexto de intervención en materia de igualdade entre mulleres e homes.
b) Aplicar procedementos de planificación, relacionando os seus elementos coa información obtida da análise da realidade, para programar intervencións que promovan a igualdade entre homes e mulleres.
c) Interpretar o marco legal, económico, laboral e social da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes, identificando criterios, estratexias e instrumentos para incorporar a perspectiva de xénero en todas as fases da intervención.
d) Analizar as competencias requiridas ás persoas coa titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero e aos membros do equipo de traballo, analizando o contexto de intervención e os criterios de calidade establecidos na planificación, para dirixir a posta en práctica de proxectos de promoción de igualdade de xénero.
e) Seleccionar espazos, estratexias e materiais, analizando as posibilidades dos avances tecnolóxicos do ámbito da comunicación para desenvolver actividades de información, comunicación e sensibilización das mulleres e da poboación en xeral.
f) Aplicar técnicas de xestión, analizando os recursos necesarios, as fontes de financiamento e a documentación asociada ao control orzamentario, para organizar departamentos, programas e actividades de promoción de igualdade de xénero.
g) Interpretar os procesos e as estratexias do desenvolvemento comunitario, analizando o marco legal e os recursos dispoñibles para proporcionar apoio técnico, documental e loxístico aos axentes que configuran unha comunidade, facilitando as súas relacións e a súa autoxestión.
h) Seleccionar técnicas participativas e de dinamización, analizando as posibles fontes de conflito, para dinamizar grupos promovendo o respecto e a solidariedade.
i) Deseñar estratexias de creación e mantemento de contactos, seleccionando potenciais redes e espazos de encontro para realizar intervencións de fomento da participación das mulleres.
j) Analizar os factores influentes no acceso ao traballo remunerado das mulleres, identificando viveiros de emprego para desenvolver intervencións dirixidas á súa inserción laboral.
k) Detectar factores potenciais de risco, aplicando instrumentos e indicadores de avaliación, para deseñar estratexias preventivas da violencia de xénero.
l) Aplicar protocolos de actuación analizando os procesos de vitimización secundaria, para pór en práctica programas e accións de prevención de violencia de xénero.
m) Seleccionar protocolos de actuación, interpretando a normativa legal en materia de dereitos, servizos e recursos de protección, para asesorar e acompañar as mulleres en situación de violencia de xénero.
n) Describir os protocolos de actuación en caso de accidente ou emerxencia, seleccionando as técnicas adecuadas para aplicar primeiros auxilios.
ñ) Deseñar estratexias e materiais de formación e sensibilización, analizando as necesidades e as características da poboación destinataria, para desenvolver accións de intervención socioeducativa en materia de igualdade e en prevención da violencia contra as mulleres.
o) Seleccionar técnicas e instrumentos de avaliación, analizando os criterios e os indicadores de calidade establecidos na planificación e na documentación asociada ao proceso, para avaliar o proceso de intervención e os resultados obtidos.
p) Analizar e utilizar os recursos e as oportunidades de aprendizaxe que se relacionan coa evolución científica, tecnolóxica e organizativa do sector, e as tecnoloxías da información e da comunicación, para manter o espírito de actualización e adaptarse a novas situacións laborais e persoais.
q) Desenvolver a creatividade e o espírito de innovación para responder aos retos que se presenten nos procesos e na organización do traballo e da vida persoal.
r) Tomar decisións fundamentadas, analizando as variables implicadas, integrando saberes de distinto ámbito e aceptando os riscos e a posibilidade de equivocación, para afrontar e resolver situacións, problemas ou continxencias.
s) Desenvolver técnicas de liderado, motivación, supervisión e comunicación en contextos de traballo en grupo, para facilitar a organización e a coordinación de equipos de traballo.
t) Aplicar estratexias e técnicas de comunicación, adaptándose aos contidos que se vaian transmitir, á finalidade e ás características das persoas receptoras, para asegurar a eficacia nos procesos de comunicación.
u) Avaliar situacións de prevención de riscos laborais e de protección ambiental, e propor e aplicar medidas de prevención, persoais e colectivas, de acordo coa normativa aplicable nos procesos de traballo, para garantir ámbitos seguros, así como de detección, prevención e protección de acoso sexual e por razón de sexo.
v) Identificar e propor as accións profesionais necesarias para dar resposta á accesibilidade e ao deseño universais, e á xestión da diversidade.
w) Identificar e aplicar parámetros de calidade nos traballos e nas actividades que se realizan no proceso de aprendizaxe, para valorar a cultura da avaliación e da calidade, e ser quen de supervisar e mellorar procedementos de xestión de calidade.
x) Utilizar procedementos relacionados coa cultura emprendedora, empresarial e de iniciativa profesional, para realizar a xestión básica dunha pequena empresa ou emprender un traballo.
y) Recoñecer os seus dereitos e deberes como axente activo na sociedade, tendo en conta o marco legal que regula as condicións sociais e laborais, para participar na cidadanía democrática.
z) Analizar e valorar a participación, o respecto, a tolerancia e a igualdade de oportunidades, para desenvolver os valores do principio de igualdade de trato e non discriminación entre homes e mulleres nin por ningunha outra condición nin circunstancia persoal nin social, así como a prevención da violencia de xénero e o coñecemento da realidade homosexual, transexual, transxénero e intersexual.
Artigo 10. Módulos profesionais
Os módulos profesionais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero, que se desenvolven no anexo I, son os que se relacionan:
MP0017. Habilidades sociais.
MP0020. Primeiros auxilios.
MP0344. Metodoloxía da intervención social.
MP1128. Desenvolvemento comunitario.
MP1401. Información e comunicación con perspectiva de xénero.
MP1402. Prevención da violencia de xénero.
MP1403. Promoción do emprego feminino.
MP1404. Ámbitos de intervención para a promoción de igualdade.
MP1405. Participación social das mulleres.
MP1406. Intervención socioeducativa para a igualdade.
MP1407. Proxecto de promoción de igualdade de xénero.
MP1408. Formación e orientación laboral.
MP1409. Empresa e iniciativa emprendedora.
MP1410. Formación en centros de traballo.
Artigo 11. Espazos e equipamentos
1. Os espazos e os equipamentos mínimos necesarios para o desenvolvemento das ensinanzas do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero son os establecidos no anexo II.
2. Os espazos formativos establecidos respectarán a normativa sobre prevención de riscos laborais, a normativa sobre seguridade e saúde no posto de traballo, e cantas outras normas sexan de aplicación.
3. Os espazos formativos establecidos poden ser ocupados por diferentes grupos de alumnado que curse o mesmo ou outros ciclos formativos, ou etapas educativas.
4. Non cómpre que os espazos formativos identificados se diferencien mediante pechamentos.
5. A cantidade e as características dos equipamentos que se inclúen en cada espazo deberá estar en función do número de alumnos e alumnas, e han ser os necesarios e suficientes para garantir a calidade do ensino e a adquisición dos resultados de aprendizaxe.
6. O equipamento disporá da instalación necesaria para o seu correcto funcionamento, cumprirá as normas de seguridade e prevención de riscos, e cantas outras sexan de aplicación, e respectaranse os espazos ou as superficies de seguridade que exixan as máquinas en funcionamento.
Artigo 12. Profesorado
1. A docencia dos módulos profesionais que constitúen as ensinanzas do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero correspóndelle ao profesorado do corpo de catedráticos e catedráticas de ensino secundario, do corpo de profesorado de ensino secundario e do corpo de profesorado técnico de formación profesional, segundo proceda, das especialidades establecidas no anexo III A), así como ao profesorado especialista que se incorpore de conformidade co artigo 95 da Lei 2/2006, do 3 de maio, de educación.
2. As titulacións requiridas para acceder aos corpos docentes citados son, con carácter xeral, as establecidas no artigo 13 do Real decreto 276/2007, do 23 de febreiro, polo que se aproba o Regulamento de ingreso, accesos e adquisición de novas especialidades nos corpos docentes a que se refire a Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, e se regula o réxime transitorio de ingreso a que se refire a disposición transitoria décimo sétima da devandita lei. As titulacións equivalentes ás anteriores para os efectos de docencia, para as especialidades do profesorado, son as recollidas no anexo III B).
3. O profesorado especialista terá atribuída a competencia docente dos módulos profesionais especificados no anexo III A).
4. O profesorado especialista deberá cumprir os requisitos xerais exixidos para o ingreso na función pública docente establecidos no artigo 12 do Real decreto 276/2007, do 23 de febreiro, polo que se aproba o Regulamento de ingreso, acceso e adquisición de novas especialidades nos corpos docentes a que se refire a Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, e se regula o réxime transitorio de ingreso a que se refire a disposición transitoria décimo sétima da devandita lei.
5. Ademais, co fin de garantir que responda ás necesidades dos procesos involucrados no módulo profesional, cómpre que o profesorado especialista acredite no comezo de cada nomeamento unha experiencia profesional recoñecida no campo laboral correspondente, debidamente actualizada, con polo menos dous anos de exercicio profesional nos catro anos inmediatamente anteriores ao nomeamento.
6. As titulacións requiridas para a impartición dos módulos profesionais que conforman o título para o profesorado dos centros de titularidade privada e doutras administracións distintas da educativa, e orientacións para a Administración educativa, concrétanse no anexo III C).
7. As titulacións habilitantes para os efectos de docencia para a impartición dos módulos profesionais que conforman o título para o profesorado dos centros de titularidade privada e doutras administracións distintas da educativa, e orientacións para a Administración educativa, concrétanse no anexo III D).
A consellería con competencias en materia de educación establecerá un procedemento de habilitación para exercer a docencia, no que se exixirá o cumprimento dalgún dos seguintes requisitos:
a) Que as ensinanzas conducentes ás titulacións citadas engloben os obxectivos dos módulos profesionais.
b) Se os devanditos obxectivos non estiveren incluídos, ademais da titulación deberá acreditarse mediante certificación unha experiencia laboral de, polo menos, tres anos no sector vinculado á familia profesional, realizando actividades produtivas en empresas relacionadas implicitamente cos resultados de aprendizaxe.
Artigo 13. Preferencias para o acceso ao ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero, en relación coas modalidades e as materias de bacharelato cursadas
Terá preferencia para acceder ao ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero o alumnado que cursou a modalidade de bacharelato de Humanidades e Ciencias Sociais.
Artigo 14. Acceso e vinculación a outros estudos
1. O título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero permite o acceso directo para cursar calquera outro ciclo formativo de grao superior, nas condicións de admisión que se establezan.
2. O título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero permite o acceso directo ás ensinanzas conducentes aos títulos universitarios de grao, nas condicións de admisión que se establezan.
3. Para os efectos das validacións entre o título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero e as ensinanzas universitarias de grao, a asignación de créditos entre todos os módulos profesionais deste ciclo formativo é de 120 créditos ECTS, de conformidade co establecido no artigo 14 do Real decreto 779/2013, do 11 de outubro.
Artigo 15. Validacións e exencións
1. As validacións entre os módulos profesionais dos títulos de formación profesional establecidos ao abeiro da Lei orgánica 1/1990, do 3 de outubro, de ordenación xeral do sistema educativo, e os módulos profesionais do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero, establécense no anexo IV.
2. As persoas que superasen o módulo profesional de Formación e orientación laboral, ou o módulo profesional de Empresa e iniciativa emprendedora, en calquera dos ciclos formativos correspondentes aos títulos establecidos ao abeiro da Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, terán validados os devanditos módulos en calquera outro ciclo formativo establecido ao abeiro da mesma lei.
3. As persoas que obtivesen a acreditación de todas as unidades de competencia incluídas no título, mediante o procedemento establecido no Real decreto 1224/2009, do 17 de xullo, de recoñecemento das competencias profesionais adquiridas por experiencia laboral, poderán validar o módulo de Formación e orientación laboral sempre que:
a) Acrediten, polo menos, un ano de experiencia laboral.
b) Estean en posesión da acreditación da formación establecida para o desempeño das funcións de nivel básico da actividade preventiva, expedida de acordo co disposto no Real decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento dos servizos de prevención.
4. De acordo co establecido no artigo 39 do Real decreto 1147/2011, do 29 de xullo, polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema educativo, poderá determinarse a exención total ou parcial do módulo profesional de Formación en centros de traballo pola súa correspondencia coa experiencia laboral, sempre que se acredite unha experiencia relacionada co ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero, nos termos previstos no devandito artigo.
Artigo 16. Correspondencia dos módulos profesionais coas unidades de competencia para a súa acreditación, validación ou exención
1. A correspondencia das unidades de competencia cos módulos profesionais que forman as ensinanzas do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero para a súa validación ou exención queda determinada no anexo V A).
2. A correspondencia dos módulos profesionais que forman as ensinanzas do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero coas unidades de competencia para a súa acreditación queda determinada no anexo V B).
Artigo 17. Distribución horaria
Os módulos profesionais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero organizaranse polo réxime ordinario segundo se establece no anexo VI.
Artigo 18. Unidades formativas
1. Consonte o artigo 10 do Decreto 114/2010, do 1 de xullo, polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional no sistema educativo de Galicia, e coa finalidade de promover a formación ao longo da vida e servir de referente para a súa impartición, establécese no anexo VII a división de determinados módulos profesionais en unidades formativas de menor duración.
2. A consellería con competencias en materia de educación ha determinar os efectos académicos da división dos módulos profesionais en unidades formativas.
Artigo 19. Módulo de Proxecto
1. O módulo de Proxecto incluído no currículo do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero ten por finalidade a integración efectiva dos aspectos máis salientables das competencias profesionais, persoais e sociais características do título que se abordaran no resto dos módulos profesionais, xunto con aspectos relativos ao exercicio profesional e á xestión empresarial. Organizarase sobre a base da titoría individual e colectiva. A atribución docente corresponderá ao profesorado que imparta docencia en módulos asociados ás unidades de competencia do ciclo formativo correspondente, preferiblemente nos de segundo curso.
2. Desenvolverase logo da avaliación positiva de todos os módulos profesionais de formación no centro educativo, coincidindo coa realización dunha parte do módulo profesional de Formación en centros de traballo, e avaliarase logo de cursado este, co obxecto de posibilitar a incorporación das competencias adquiridas nel.
Disposición adicional primeira. Oferta nas modalidades semipresencial e a distancia do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero
A impartición das ensinanzas dos módulos profesionais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero nas modalidades semipresencial ou a distancia, que se ofrecerán unicamente polo réxime para as persoas adultas, ha requirir a autorización previa da consellería con competencias en materia de educación, conforme o procedemento que se estableza, e garantirá que o alumnado poida obter os resultados de aprendizaxe destes, de acordo co disposto neste decreto.
Disposición adicional segunda. Titulacións equivalentes e vinculación coas capacitacións profesionais
A formación establecida neste decreto no módulo profesional de Formación e orientación laboral capacita para levar a cabo responsabilidades profesionais equivalentes ás que precisan as actividades de nivel básico en prevención de riscos laborais, establecidas no Real decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento dos servizos de prevención.
Disposición adicional terceira. Regulación do exercicio da profesión
Os elementos recollidos neste decreto non constitúen regulación do exercicio de profesión regulada ningunha.
Disposición adicional cuarta. Accesibilidade universal nas ensinanzas do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero
1. A consellería con competencias en materia de educación garantirá que o alumnado poida acceder e cursar o ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero nas condicións establecidas na disposición derradeira segunda do Real decreto lexislativo 1/2013, do 29 de novembro, polo que se aproba o texto refundido da Lei xeral de dereitos das persoas con discapacidade e da súa inclusión social.
2. As programacións didácticas que desenvolvan o currículo establecido neste decreto deberán ter en conta o principio de «deseño universal». Para tal efecto, han recoller as medidas necesarias co fin de que o alumnado poida conseguir a competencia xeral do título, expresada a través das competencias profesionais, persoais e sociais, así como os resultados de aprendizaxe de cada un dos módulos profesionais.
3. En calquera caso, estas medidas non poderán afectar de forma significativa a consecución dos resultados de aprendizaxe previstos para cada un dos módulos profesionais.
Disposición adicional quinta. Autorización a centros privados para a impartición das ensinanzas reguladas neste decreto
A autorización a centros privados para a impartición das ensinanzas do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero exixirá que desde o inicio do curso escolar se cumpran os requisitos de profesorado, espazos e equipamentos regulados neste decreto.
Disposición adicional sexta. Desenvolvemento do currículo
1. O currículo establecido neste decreto será obxecto dun posterior desenvolvemento a través das programacións elaboradas para cada módulo profesional, consonte o establecido no artigo 34 do Decreto 114/2010, do 1 de xullo, polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema educativo de Galicia. Estas programacións concretarán e adaptarán o currículo ás características do contorno socioprodutivo, tomando como referencia o perfil profesional do ciclo formativo a través dos seus obxectivos xerais e dos resultados de aprendizaxe establecidos para cada módulo profesional.
2. Os centros educativos desenvolverán este currículo de acordo co establecido no artigo 9 do Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia.
Disposición derrogatoria única. Derrogación de normas
Quedan derrogadas todas as disposicións de igual ou inferior rango que se opoñan ao disposto neste decreto.
Disposición derradeira primeira. Implantación das ensinanzas recollidas neste decreto
1. No curso 2017/18 implantarase o primeiro curso das ensinanzas reguladas neste decreto polo réxime ordinario.
2. No curso 2018/19 implantarase o segundo curso das ensinanzas reguladas neste decreto polo réxime ordinario.
3. No curso 2017/18 implantaranse as ensinanzas reguladas neste decreto polo réxime para as persoas adultas.
Disposición derradeira segunda. Desenvolvemento normativo
1. Autorízase a persoa titular da consellería con competencias en materia de educación para ditar as disposicións que sexan necesarias para o desenvolvemento do establecido neste decreto.
2. Autorízase a persoa titular da consellería con competencias en materia de educación para modificar o anexo II B), relativo a equipamentos, cando por razóns de obsolescencia ou actualización tecnolóxica así se xustifique.
Disposición derradeira terceira. Entrada en vigor
Este decreto entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, vinte e un de xuño de dous mil dezaoito
1. Anexo I. Módulos profesionais.
1.1. Módulo profesional: Habilidades sociais.
• Equivalencia en créditos ECTS: 6.
• Código: MP0017.
• Duración: 123 horas.
1.1.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Pon en práctica estratexias e técnicas para favorecer a comunicación e a relación social co seu ámbito, en relación cos principios da intelixencia emocional e social.
– CA1.1. Describíronse os principios da intelixencia emocional e social.
– CA1.2. Valorouse a importancia das habilidades sociais no desempeño do labor profesional.
– CA1.3. Caracterizáronse as etapas dun proceso comunicativo.
– CA1.4. Identificáronse os estilos de comunicación, as súas vantaxes e as súas limitacións.
– CA1.5. Valorouse a importancia do uso da comunicación verbal e non verbal nas relacións interpersoais.
– CA1.6. Estableceuse unha eficaz comunicación para asignar tarefas, recibir instrucións e intercambiar ideas ou información.
– CA1.7. Utilizáronse as habilidades sociais adecuadas á situación, atendendo á diversidade cultural.
– CA1.8. Demostrouse interese por non xulgar as persoas e respectar os seus elementos persoais diferenciadores: emocións, sentimentos, personalidade, etc.
– CA1.9. Demostrouse unha actitude positiva cara ao cambio e á aprendizaxe de todo o que suceda.
– CA1.10. Valorouse a importancia da autocrítica e a autoavaliación no desenvolvemento de habilidades de relación interpersoal e de comunicación axeitadas.
• RA2. Dinamiza o traballo do grupo aplicando as técnicas adecuadas e xustifica a súa selección en función das características, a situación e os obxectivos do grupo.
– CA2.1. Describíronse os elementos fundamentais dun grupo, a súa estrutura, a súa dinámica e os factores que poidan modificalas.
– CA2.2. Analizáronse e seleccionáronse as técnicas de dinamización e funcionamento de grupos.
– CA2.3. Explicáronse as vantaxes do traballo en equipo fronte ao individual.
– CA2.4. Diferenciáronse os papeis que se poden dar nun grupo e as relacións entre eles.
– CA2.5. Identificáronse as principais barreiras da comunicación grupal.
– CA2.6. Formuláronse estratexias de actuación para aproveitar a función de liderado e os papeis na estrutura e no funcionamento do grupo.
– CA2.7. Definiuse a repartición de tarefas como procedemento para o traballo en grupo.
– CA2.8. Valorouse a importancia dunha actitude tolerante e de empatía para conseguir a confianza do grupo.
– CA2.9. Logrouse un ambiente de traballo relaxado e cooperativo.
– CA2.10. Respectáronse as opinións diferentes á propia e os acordos de grupo.
• RA3. Conduce reunións, para o que analiza as formas e os estilos de intervención e de organización, en función das características das persoas destinatarias e do contexto.
– CA3.1. Describíronse os tipos e as funcións das reunións.
– CA3.2. Describíronse as etapas do desenvolvemento dunha reunión.
– CA3.3. Aplicáronse as técnicas de moderación de reunións e xustificouse a súa aplicación.
– CA3.4. Demostrouse a importancia da capacidade de expor ideas de xeito claro e conciso.
– CA3.5. Describíronse os factores de risco e as sabotaxes posibles dunha reunión, e xustificáronse as estratexias de resolución.
– CA3.6. Valorouse a necesidade dunha información boa e diversa na convocatoria de reunións.
– CA3.7. Describiuse a importancia da motivación e das estratexias empregadas, para conseguir a participación nas reunións.
– CA3.8. Aplicáronse técnicas de recollida de información e avaliación de resultados dunha reunión.
– CA3.9. Demostráronse actitudes de respecto e tolerancia na condución de reunións.
• RA4. Pon en práctica estratexias de xestión de conflitos e resolución de problemas, seleccionadas en función das características do contexto e tras a análise de diferentes modelos.
– CA4.1. Analizáronse e identificáronse as principais fontes dos problemas e conflitos grupais.
– CA4.2. Describíronse as principais técnicas e estratexias para a xestión de conflitos.
– CA4.3. Identificáronse e describíronse as estratexias máis axeitadas para a procura de solucións e a resolución de problemas.
– CA4.4. Describíronse as fases do proceso de toma de decisións.
– CA4.5. Resolvéronse problemas e conflitos aplicando os procedementos adecuados a cada caso.
– CA4.6. Respectáronse as opinións das demais persoas en relación con posibles vías de solución de problemas e conflitos.
– CA4.7. Aplicáronse correctamente técnicas de mediación e negociación.
– CA4.8. Tivéronse en conta as persoas usuarias independentemente da súa idade e da súa condición física e mental, no proceso de toma de decisións.
– CA4.9. Planificouse a tarefa de toma de decisións e a avaliación do proceso.
– CA4.10. Valorouse a importancia do intercambio comunicativo na toma de decisións.
• RA5. Avalía os procesos de grupo e a propia competencia social para o desenvolvemento das súas funcións profesionais, e identifica os aspectos susceptibles de mellora.
– CA5.1. Seleccionáronse os indicadores de avaliación.
– CA5.2. Aplicáronse técnicas de investigación social e sociométricas.
– CA5.3. Avaliouse a situación persoal e social de partida do/da profesional.
– CA5.4. Deseñáronse instrumentos de recollida de información.
– CA5.5. Rexistráronse os datos en soportes establecidos.
– CA5.6. Interpretáronse os datos recollidos.
– CA5.7. Identificáronse as situacións que cumpra mellorar.
– CA5.8. Marcáronse as pautas de mellora.
– CA5.9. Realizouse unha avaliación final do proceso traballado polo/a profesional.
1.1.2. Contidos básicos.
BC1. Posta en práctica de estratexias e técnicas que favorezan a relación social e a comunicación.
• Relacións interpersoais e percepción social.
• Análise dos factores que inflúen na percepción social e na formación de impresións. Estereotipos, prexuízos e discriminación.
• Habilidades sociais, competencia social e conceptos afíns.
• Análise da relación entre comunicación e calidade de vida nos ámbitos de intervención.
• Proceso de comunicación. Comunicación verbal e non verbal.
• Valoración comunicativa do contexto: facilitadores e obstáculos na comunicación.
• Valoración da importancia das actitudes na relación de axuda.
• Intelixencia emocional. Educación emocional. Emocións e sentimentos.
• Mecanismos de defensa.
• Programas e técnicas de comunicación e habilidades sociais. Escoita activa, empatía, asertividade e autocontrol.
• Intervencións en público: materiais de apoio.
BC2. Dinamización do traballo en grupo.
• Tipoloxía e características dos grupos. Desenvolvemento grupal.
• Análise da estrutura e dos procesos de grupos.
• Técnicas para a análise de grupos.
• Valoración da importancia da comunicación no desenvolvemento do grupo.
• Comunicación nos grupos. Estilos de comunicación. Comunicación verbal e xestual. Outras linguaxes: icónica e audiovisual. Tecnoloxías da información e da comunicación. Obstáculos e barreiras. Cooperación e competencia nos grupos.
• Dinámicas de grupo. Fundamentos psicosociolóxicos aplicados ás dinámicas de grupo.
• Equipo de traballo. Estratexias de traballo cooperativo. Organización e repartición de tarefas.
• Detección e análise de problemas no traballo en equipo.
• Traballo individual e traballo en grupo.
• A confianza no grupo.
• Valoración do papel da motivación na dinámica grupal.
• Toma de conciencia acerca da importancia de respectar as opinións non coincidentes coa propia.
BC3. Condución de reunións.
• A reunión como forma de traballo en grupo.
• Tipos de reunións e funcións.
• Etapas no desenvolvemento dunha reunión: preparación, inicio, desenvolvemento e finalización.
• Técnicas de moderación de reunións.
• Identificación da tipoloxía de participantes nunha reunión.
• Análise de factores que afectan o comportamento dun grupo: boicot e colaboración.
BC4. Posta en práctica de estratexias de xestión de conflitos e toma de decisións.
• Valoración do conflito nas dinámicas grupais.
• Análise de técnicas de resolución de problemas.
• Proceso de toma de decisións.
• Xestión de conflitos grupais. Negociación e mediación.
• Aplicación das estratexias de resolución de conflitos grupais.
• Valoración do papel do respecto e a tolerancia na resolución de problemas e conflitos.
BC5. Avaliación da competencia social e os procesos de grupo.
• Recollida de datos: técnicas.
• Avaliación da competencia social.
• Avaliación da estrutura e dos procesos grupais.
• Aplicación das técnicas de investigación social ao traballo con grupos.
• Análise de estratexias e instrumentos para o estudo de grupos.
• Sociometría básica.
• Valoración da autoavaliación como estratexia para a mellora da competencia social.
1.1.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para que o alumnado adquira as habilidades sociais necesarias para desenvolver unha profesión de axuda e interactuar adecuadamente nas súas relacións profesionais con outras persoas, adaptando o seu comportamento ás características destas e ao contexto.
Trátase dun módulo nomeadamente procedemental e actitudinal, no que se lles dá resposta ás funcións de intervención, e de execución e avaliación da competencia social do persoal profesional, tanto no relativo ás relacións interpersoais como para a dinamización de grupos ou a participación neles, desempeñando diferentes papeis. Así mesmo, pretende dar resposta á función de xestión de conflitos.
A función de intervención e execución abrangue a recollida de información acerca das habilidades sociais que se posúen ou das que se carece, a organización da actuación e a previsión de continxencias, o establecemento, de ser o caso, de axudas técnicas para a comunicación, e a posta en práctica das habilidades sociais adquiridas.
Pola súa banda, a función de avaliación refírese ao control e o seguimento da propia evolución na adquisición da competencia social necesaria para se relacionar axeitadamente coas demais persoas no desempeño das súas funcións.
Finalmente, a función de xestión de conflitos fai referencia á posta en marcha de todos os mecanismos dispoñibles para a súa solución, e supón mediación e negociación.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais d), e), h), i), n), r), s) e t) do ciclo formativo, e as competencias d), e), h), i), n), q), r) e s).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo están relacionadas con:
– Selección e posta en práctica de estratexias que permitan o establecemento de relacións de comunicación e interpersoais adecuadas, así como a dinamización e a condución de grupos, a xestión eficaz dos conflitos e a toma de decisións.
– Traballo en equipo, en pequeno e en gran grupo.
– Reflexión sobre as actitudes profesionais.
– Autoavaliación da competencia social profesional.
1.2. Módulo profesional: Primeiros auxilios.
• Equivalencia en créditos ECTS: 3.
• Código: MP0020.
• Duración: 53 horas.
1.2.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Realiza a valoración inicial da asistencia nunha urxencia e describe os riscos, os recursos dispoñibles e o tipo de axuda necesaria.
– CA1.1. Asegurouse a zona segundo o procedemento oportuno.
– CA1.2. Identificáronse as técnicas de autoprotección na manipulación de persoas accidentadas.
– CA1.3. Describiuse o contido mínimo dunha caixa de urxencias, e as indicacións dos produtos e dos medicamentos.
– CA1.4. Establecéronse as prioridades de actuación en múltiples vítimas.
– CA1.5. Describíronse os procedementos para verificar a permeabilidade das vías aéreas.
– CA1.6. Identificáronse as condicións de funcionamento adecuadas da ventilación e da oxixenación.
– CA1.7. Describíronse e executáronse os procedementos de actuación en caso de hemorraxia.
– CA1.8. Describíronse procedementos para comprobar o nivel de consciencia.
– CA1.9. Tomáronse as constantes vitais.
– CA1.10. Identificouse a secuencia de actuación segundo protocolo establecido polo comité de coordinación internacional sobre a reanimación (ILCOR).
• RA2. Aplica e describe as técnicas de soporte vital básico en relación co obxectivo perseguido.
– CA2.1. Describíronse os fundamentos da reanimación cardiopulmonar.
– CA2.2. Aplicáronse técnicas de apertura da vía aérea.
– CA2.3. Aplicáronse técnicas de soporte ventilatorio e circulatorio.
– CA2.4. Realizouse desfibrilación externa semiautomática (DEA).
– CA2.5. Aplicáronse medidas posreanimación.
– CA2.6. Indicáronse as lesións, as patoloxías ou os traumatismos máis frecuentes.
– CA2.7. Describiuse a valoración primaria e secundaria da persoa accidentada.
– CA2.8. Aplicáronse primeiros auxilios ante lesións por axentes físicos, químicos e biolóxicos.
– CA2.9. Aplicáronse primeiros auxilios ante patoloxías orgánicas de urxencia.
– CA2.10. Especificáronse casos ou circunstancias en que non se deba intervir.
• RA3. Aplica procedementos de inmobilización e mobilización de vítimas, e selecciona os medios materiais e as técnicas.
– CA3.1. Efectuáronse as manobras necesarias para acceder á vítima.
– CA3.2. Identificáronse os medios materiais de inmobilización e de mobilización.
– CA3.3. Caracterizáronse as medidas posturais ante unha persoa lesionada.
– CA3.4. Describíronse as repercusións dunha mobilización e dun traslado inadecuados.
– CA3.5. Confeccionáronse sistemas para a inmobilización e a mobilización de persoas doentes ou accidentadas con materiais convencionais e inespecíficos, ou medios de fortuna.
– CA3.6. Aplicáronse normas e protocolos de seguridade e de autoprotección persoal.
• RA4. Aplica técnicas de apoio psicolóxico e de autocontrol á persoa accidentada e ás acompañantes, e describe as estratexias de comunicación aplicadas.
– CA4.1. Describíronse as estratexias básicas de comunicación coa persoa accidentada e coas acompañantes.
– CA4.2. Detectáronse as necesidades psicolóxicas da persoa accidentada.
– CA4.3. Aplicáronse técnicas básicas de soporte psicolóxico para mellorar o estado emocional da persoa accidentada.
– CA4.4. Valorouse a importancia de lle infundir confianza e optimismo á persoa accidentada durante toda a actuación.
– CA4.5. Identificáronse os factores que predispoñen á ansiedade nas situacións de accidente, emerxencia e dó.
– CA4.6. Especificáronse as técnicas para controlar unha situación de dó, ansiedade, angustia ou agresividade.
– CA4.7. Especificáronse as técnicas para superar psicoloxicamente o fracaso na prestación do auxilio.
– CA4.8. Valorouse a importancia do autocontrol ante situacións de estrés.
1.2.2. Contidos básicos.
BC1. Valoración inicial da asistencia en urxencia.
• Sistemas de emerxencias.
• Obxectivos e límites dos primeiros auxilios.
• Marco legal, responsabilidade e ética profesional.
• Tipos de accidentes e as súas consecuencias.
• Signos de compromiso vital en persoas adultas, en nenos e nenas, e en lactantes.
• Métodos e materiais de protección da zona.
• Medidas de autoprotección.
• Caixa de primeiros auxilios.
• Prioridades de actuación en múltiples vítimas. Métodos de triaxe simple.
• Signos e síntomas de urxencia.
• Valoración do nivel de consciencia.
• Toma de constantes vitais.
• Protocolos de exploración.
• Terminoloxía médico-sanitaria en primeiros auxilios.
• Protocolo de transmisión da información.
BC2. Aplicación de técnicas de soporte vital.
• Control da permeabilidade das vías aéreas.
• Reanimación cardiopulmonar básica.
• Desfibrilación externa semiautomática (DEA).
• Valoración da persoa accidentada.
• Atención inicial en lesións por axentes físicos (traumatismos, calor ou frío, electricidade e radiacións).
• Atención inicial en lesións por axentes químicos e biolóxicos.
• Atención inicial en patoloxía orgánica de urxencia.
• Actuación limitada ao marco das súas competencias.
BC3. Aplicación de procedementos de inmobilización e mobilización.
• Avaliación da necesidade de traslado.
• Posicións de seguridade e espera.
• Técnicas de inmobilización.
• Técnicas de mobilización.
• Confección de padiolas e materiais de inmobilización.
BC4. Aplicación de técnicas de apoio psicolóxico e de autocontrol.
• Estratexias básicas de comunicación.
• Valoración do papel do/da primeiro/a interveniente.
• Técnicas facilitadoras da comunicación interpersoal.
• Factores que predispoñen á ansiedade en situacións de accidente ou emerxencia.
1.2.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desempeñar a función de prevención e seguridade.
Esta función abrangue aspectos como aplicación de primeiros auxilios e xeración de ámbitos seguros.
As aprendizaxes realizadas neste módulo son de aplicación nos seguintes sectores:
– Centros asistenciais sanitarios.
– Centros asistenciais para as persoas en situación de dependencia.
– Clínicas dentais.
– Outros establecementos sanitarios.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais m), n) e u) do ciclo formativo, e as competencias m), n) e t).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo están relacionadas con:
– Valoración inicial de posibles persoas accidentadas e selección das técnicas de primeiros auxilios oportunas.
– Correcta aplicación das técnicas de primeiros auxilios.
– Correcta aplicación das técnicas de soporte vital.
– Aplicación de estratexias de comunicación axeitadas para o apoio psicolóxico a persoas accidentadas e familiares.
1.3. Módulo profesional: Metodoloxía da intervención social.
• Equivalencia en créditos ECTS: 9.
• Código: MP0344.
• Duración: 133 horas.
1.3.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Determina métodos, técnicas e instrumentos para a análise da realidade social, e interpreta as súas características e o ámbito de aplicación.
– CA1.1. Identificáronse os métodos, as técnicas e os instrumentos principais de obtención de información.
– CA1.2. Concretáronse os requisitos de aplicación dos instrumentos e dos recursos.
– CA1.3. Identificáronse as aplicacións, as posibilidades e as limitacións das técnicas e dos instrumentos.
– CA1.4. Elaboráronse instrumentos coherentes coa súa finalidade.
– CA1.5. Empregáronse as tecnoloxías da comunicación na elaboración de instrumentos para a obtención de información.
– CA1.6. Seleccionáronse as técnicas de análise adecuadas á situación.
– CA1.7. Xustificouse o papel da análise da realidade no éxito da intervención.
– CA1.8. Valoráronse os aspectos éticos da recollida e tratamento da información.
• RA2. Determina os elementos que constitúen un proxecto de intervención social en relación cos modelos de planificación.
– CA2.1. Comparáronse modelos teóricos de intervención social.
– CA2.2. Identificáronse os niveis de planificación na intervención social.
– CA2.3. Comparáronse modelos de planificación.
– CA2.4. Describíronse as fases do proceso de planificación.
– CA2.5. Xustificouse a necesidade de fundamentar adecuadamente os proxectos de intervención social.
– CA2.6. Identificáronse os elementos fundamentais da planificación.
– CA2.7. Comparáronse métodos, técnicas e instrumentos aplicables na intervención social.
• RA3. Determina estratexias de promoción e difusión de proxectos de intervención social, tendo en conta a relación entre os recursos dispoñibles e os obxectivos perseguidos.
– CA3.1. Explicáronse os conceptos e os procesos básicos relativos á publicidade e aos medios de comunicación.
– CA3.2. Argumentouse a importancia dos medios de comunicación na promoción e na difusión dos proxectos sociais.
– CA3.3. Identificáronse os elementos fundamentais dunha campaña de promoción e difusión.
– CA3.4. Describíronse os medios, as estratexias e as técnicas principais para a promoción e a difusión dos proxectos sociais.
– CA3.5. Utilizáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración de materiais de promoción e difusión.
– CA3.6. Deseñáronse campañas de promoción e difusión de proxectos sociais utilizando recursos de diversa índole.
– CA3.7. Argumentouse a necesidade de promover e difundir os proxectos sociais.
– CA3.8. Xustificouse a necesidade de garantir a veracidade informativa nos procesos de promoción e difusión dos proxectos sociais.
• RA4. Incorpora a toma en consideración das diferenzas sexuais na elaboración dos proxectos de intervención social, tendo en conta a relación entre o marco teórico e legal vixente e as estratexias e os criterios utilizados.
– CA4.1. Argumentouse a importancia da análise da realidade tendo en conta a consideración das diferenzas sexuais.
– CA4.2. Argumentouse a necesidade de incorporar a consideración das diferenzas sexuais na elaboración dos proxectos de intervención social.
– CA4.3. Interpretouse o marco lexislativo que promove a igualdade de oportunidades.
– CA4.4. Analizáronse a información e os recursos das institucións e dos organismos de igualdade que existan no ámbito da intervención.
– CA4.5. Identificáronse os criterios para incorporar a consideración das diferenzas sexuais nos proxectos.
– CA4.6. Analizáronse os protocolos internacionais sobre o uso da linguaxe non sexista.
– CA4.7. Asegurouse o uso non sexista da linguaxe na planificación dos proxectos de intervención social.
– CA4.8. Identificáronse as estratexias para incorporar a consideración das diferenzas sexuais nos instrumentos de promoción e difusión.
– CA4.9. Identificáronse as principais manifestacións de violencia de xénero como un reflexo da desigualdade entre homes e mulleres.
• RA5. Define procedementos de avaliación de proxectos de intervención social, para o que analiza os modelos teóricos, tendo en conta a consideración das diferenzas sexuais.
– CA5.1. Describíronse modelos, técnicas e instrumentos de avaliación na intervención social.
– CA5.2. Explicáronse as funcións e os principios xerais da avaliación.
– CA5.3. Describíronse as fases da avaliación.
– CA5.4. Concretáronse as técnicas, os indicadores, os criterios e os instrumentos de avaliación de proxectos de intervención social.
– CA5.5. Establecéronse os procedementos xerais para a xestión da calidade nos proxectos deseñados.
– CA5.6. Determináronse estratexias e instrumentos para verificar a incorporación da consideración das diferenzas sexuais en proxectos de intervención social.
– CA5.7. Argumentouse a necesidade da avaliación para mellorar o funcionamento dos programas e garantir a súa calidade.
– CA5.8. Empregáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración e a presentación de informes de avaliación e memorias.
1.3.2. Contidos básicos.
BC1. Determinación de métodos, técnicas e instrumentos de análise da realidade.
• Métodos e técnicas da investigación social:
– Conceptos e aspectos teóricos básicos.
– Investigación-acción.
– Técnicas e instrumentos cualitativos e cuantitativos.
– Análise das técnicas básicas de mostraxe.
– Análise das fontes e dos sistemas principais de rexistro da información: observación, entrevista, cuestionario, enquisa e compilación documental.
• Elaboración, planificación e aplicación de instrumentos de análise da realidade: observación, entrevista, cuestionario e enquisa.
• Fiabilidade e validez da información. Valoración das posibilidades e das limitacións dos sistemas de obtención e rexistro da información.
• Uso das tecnoloxías da información e da comunicación na investigación social.
• Análise e interpretación de datos: métodos, técnicas e instrumentos. Estatística básica.
• Valoración dos aspectos éticos da recollida de información.
BC2. Determinación dos elementos de proxectos de intervención social.
• Modelos teóricos na intervención social.
• Planificación na intervención social. Principais modelos e tipos de planificación.
• Técnicas de programación características da intervención social.
• Proceso de planificación.
• Toma de conciencia da importancia dunha adecuada fundamentación do proxecto de intervención social.
• Valoración do proxecto como eixe da intervención da persoa coa titulación de técnico superior.
BC3. Determinación de estratexias de promoción e difusión de proxectos de intervención.
• Conceptos básicos de publicidade e comunicación.
• Publicidade e medios de comunicación na intervención social.
• Elementos básicos na organización dunha campaña de promoción e difusión dun proxecto social.
• Medios, estratexias e técnicas de promoción e difusión de proxectos sociais.
• Elaboración de materiais para a promoción e a difusión de proxectos sociais.
• Uso de tecnoloxías da información e da comunicación na promoción e na difusión de proxectos sociais.
• Deseño de campañas de promoción e difusión de proxectos sociais.
• Valoración da importancia da veracidade nos procesos de promoción e difusión de proxectos sociais.
BC4. Incorporación da consideración das diferenzas sexuais nos proxectos de intervención social.
• Análise da realidade tomando en consideración as diferenzas sexuais.
• Consideración das diferenzas sexuais no deseño de proxectos de intervención social.
• Marco legal da igualdade de oportunidades. Normativa galega en materia de igualdade de mulleres e homes.
• Análise de recursos e organismos que promoven a igualdade entre mulleres e homes.
• Protocolos internacionais. Guías e manuais de linguaxe non sexista.
• Criterios para a consideración das diferenzas sexuais nos proxectos de intervención social.
• Consideración das diferenzas sexuais nos instrumentos de promoción e de difusión.
• Violencia de xénero: factores, manifestacións e consecuencias.
BC5. Definición de procedementos de avaliación de proxectos de intervención social.
• Avaliación de proxectos de intervención social: modelos, técnicas e instrumentos.
• Análise do proceso de avaliación.
• Soportes informáticos no tratamento, na organización e na comunicación da información.
• Elaboración de informes e memorias.
• Xestión da calidade nos proxectos de intervención social.
• Avaliación e seguimento nas intervencións para impulsar a igualdade entre homes e mulleres.
• Valoración da obxectividade na avaliación.
1.3.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desempeñar as funcións de organización, intervención e execución, avaliación, promoción e difusión, e xestión de calidade e administración, pois permite coñecer os principais modelos de intervención social e os métodos, as estratexias e os instrumentos para realizar a análise da realidade en que se interveña, así como os modelos e os principios xerais de planificación.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Xestión e coordinación da intervención.
– Elaboración de informes.
A función de intervención e execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Organización da actuación.
– Aplicación de estratexias de intervención.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración e formalización da documentación asociada.
A función de avaliación fai referencia á aplicación dos procedementos deseñados para o control e o seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de promoción e difusión abrangue aspectos como:
– Promoción de campañas e proxectos.
– Elaboración de soportes publicitarios.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
A función de administración abrangue aspectos como:
– Xestión de inventarios e documentación.
– Xestión de recursos humanos, materiais e económicos.
– Atención á clientela.
– Xestión de licenzas, autorizacións, permisos, etc.
As actividades profesionais asociadas a estas funcións aplícanse no sector de servizos ás persoas, nos seguintes subsectores:
– Atención de carácter asistencial ás persoas.
– Apoio na xestión doméstica.
– Atención de carácter psicosocial ás persoas.
No sector de servizos á comunidade aplícanse nestes subsectores:
– Atención psicosocial a colectivos e persoas en desvantaxe social.
– Mediación comunitaria.
– Inserción ocupacional e laboral.
– Promoción da igualdade entre homes e mulleres.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), c), e), o), q), r), s), v) e w) do ciclo formativo, e as competencias a), b), c), e), o), q), r) e u).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo versarán sobre:
– Análise documental de programas.
– Traballo en equipo para:
– Elaboración e aplicación de instrumentos de análise da realidade social.
– Deseño de estratexias e campañas de promoción e difusión, con elaboración dos materiais pertinentes.
– Avaliación de proxectos de intervención social.
– Uso de tecnoloxías da información e da comunicación para obter, xestionar e comunicar información, así como para promover e difundir proxectos.
– Sensibilización acerca do valor da planificación na intervención social.
1.4. Módulo profesional: Desenvolvemento comunitario.
• Equivalencia en créditos ECTS: 7.
• Código: MP1128.
• Duración: 107 horas.
1.4.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Deseña proxectos comunitarios, para o que selecciona estratexias que garantan a participación dos axentes sociais na análise da realidade social e a planificación da intervención.
– CA1.1. Identificáronse os elementos estruturais da comunidade e os principais axentes do proceso comunitario.
– CA1.2. Identificáronse os contextos, ámbitos e sectores de intervención do desenvolvemento comunitario.
– CA1.3. Definíronse estratexias para crear e manter relacións cos axentes comunitarios.
– CA1.4. Creáronse bases de datos de axentes, redes sociais, proxectos e programas comunitarios.
– CA1.5. Analizáronse programas e experiencias de desenvolvemento comunitario.
– CA1.6. Definíronse instrumentos para identificar as aspiracións e os intereses das persoas, colectivos, grupos e institucións.
– CA1.7. Describíronse as fases, as estratexias e os instrumentos para a planificación participativa de proxectos comunitarios.
– CA1.8. Argumentouse a importancia de manter actualizados os datos relativos a vías e fontes de información.
• RA2. Realiza actividades para promover a participación cidadá na construción de procesos comunitarios, en relación co marco legal e os recursos dispoñibles.
– CA2.1. Caracterizáronse os procesos de participación social e cidadá, e o seu marco legal.
– CA2.2. Elaboráronse instrumentos para identificar o nivel de participación de grupos, colectivos, entidades e institucións da comunidade ou zona.
– CA2.3. Identificáronse os factores que facilitan ou inhiben a participación comunitaria.
– CA2.4. Seleccionáronse recursos e estratexias para promover a participación e a colaboración dos axentes comunitarios.
– CA2.5. Caracterizáronse as intervencións comunitarias baseadas en apoio social.
– CA2.6. Describiuse o papel do persoal dinamizador comunitario nos procesos de apoio social.
– CA2.7. Identificáronse os espazos de encontro formais e informais existentes nunha comunidade ou zona.
– CA2.8. Establecéronse protocolos para o control e a xestión participativa dos materiais e dos espazos de encontro.
• RA3. Aplica recursos e estratexias para promover a comunicación e o intercambio de información entre os axentes comunitarios, identificando as características do territorio e a comunidade e as súas necesidades informativas.
– CA3.1. Seleccionáronse técnicas e estratexias de comunicación atendendo ás características do territorio e da comunidade.
– CA3.2. Elaboráronse instrumentos para identificar as necesidades informativas da comunidade.
– CA3.3. Identificáronse os instrumentos de comunicación formal e informal existentes no territorio de actuación.
– CA3.4. Identificáronse as principais fontes de información na dinamización comunitaria.
– CA3.5. Elaboráronse instrumentos para recoller e sistematizar a información xerada nos procesos comunitarios.
– CA3.6. Utilizáronse recursos e estratexias de comunicación e difusión de proxectos e actuacións comunitarias.
– CA3.7. Elaboráronse protocolos de intercambio e difusión de información no ámbito comunitario.
– CA3.8. Definíronse indicadores para valorar o nivel de difusión das actividades e o impacto da información transmitida.
• RA4. Realiza actuacións de apoio e soporte técnico ao tecido asociativo, analizando o marco legal e administrativo para a súa constitución e a súa xestión.
– CA4.1. Analizouse o marco legal e os procedementos administrativos para a constitución e a xestión dunha entidade ou asociación.
– CA4.2. Cubríronse os documentos de constitución dunha entidade ou asociación.
– CA4.3. Describiuse a estrutura organizativa e funcional das entidades e asociacións.
– CA4.4. Describíronse o papel e as funcións do persoal dinamizador comunitario no desenvolvemento e no mantemento do tecido asociativo.
– CA4.5. Identificáronse as vías para solicitar documentación de diferentes organismos, institucións e recursos que xestionan información.
– CA4.6. Identificáronse as axudas e as prestacións que poidan recibir as entidades ou asociacións por parte das administracións.
– CA4.7. Elaboráronse bases de datos e guías sobre recursos de apoio ao tecido asociativo.
• RA5. Pon en práctica procesos de mediación comunitaria, para o que analiza as características do conflito e dos axentes sociais implicados.
– CA5.1. Obtívose información salientable para caracterizar a situación de conflito.
– CA5.2. Argumentouse se a situación analizada é susceptible de mediación.
– CA5.3. Respectáronse as fases e as condicións de realización do proceso de mediación comunitaria.
– CA5.4. Argumentouse a selección das técnicas e dos procedementos empregados.
– CA5.5. Mantívose unha actitude de escoita activa durante o proceso de mediación.
– CA5.6. Establecéronse as liñas de actuación para realizar a avaliación do proceso e o seguimento dos acordos.
– CA5.7. Cubriuse a documentación asociada ao proceso de mediación.
– CA5.8. Valorouse a necesidade de que a información asociada ao proceso sexa fiable, válida e confidencial.
• RA6. Realiza actividades de avaliación dos proxectos comunitarios, para o que selecciona estratexias, técnicas e instrumentos que posibiliten a participación dos axentes.
– CA6.1. Seleccionáronse estratexias e instrumentos de avaliación participativa atendendo ás características da comunidade e aos obxectivos.
– CA6.2. Elaboráronse instrumentos para realizar o seguimento dos procesos de participación en colaboración cos axentes.
– CA6.3. Adecuáronse as técnicas e os instrumentos de recollida e análise da avaliación á realidade dos axentes.
– CA6.4. Establecéronse protocolos para a comunicación dos resultados da avaliación a todos os membros do equipo e axentes implicados.
– CA6.5. Identificáronse os instrumentos de análise que permitan identificar a relación establecida entre os axentes comunitarios e o seu nivel de coordinación.
– CA6.6. Establecéronse criterios e indicadores para verificar a utilidade das estratexias e instrumentos de comunicación empregados no proxecto comunitario.
– CA6.7. Empregáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración, presentación e difusión de informes de avaliación e memorias.
– CA6.8. Establecéronse os procedementos xerais para a xestión da calidade da intervención.
1.4.2. Contidos básicos.
BC1. Deseño de proxectos comunitarios.
• Análise da estrutura comunitaria: organización da comunidade; delimitación de estruturas comunitarias; indicadores socioculturais.
– Concepto de comunidade.
– Elementos estruturais da comunidade: territorio, poboación, demanda e recursos.
– Rede social, grupos, colectivos e barrios.
• Desenvolvemento comunitario: concepcións e antecedentes históricos do desenvolvemento.
– Contextos, ámbitos e sectores de intervención.
– Ámbito rural e desenvolvemento comunitario.
• Axentes do proceso comunitario:
– Administración e institucións.
– Poboación e as súas organizacións
– Recursos técnicos e profesionais
• Equipo comunitario.
• Persoal dinamizador comunitario: papel e funcións; protocolos de presentación.
• Creación e mantemento de relacións cos axentes comunitarios: estratexias.
• Elaboración de bases de datos no ámbito comunitario.
– Selección, clasificación e arquivo da información: fundamentos.
– Criterios para a súa realización: actualizables, con facilidade para o uso autónomo e accesible.
– Mantemento e actualización da información.
• Análise participativa da realidade.
– Instrumentos para identificar necesidades, aspiracións e intereses de persoas, colectivos, grupos e institucións.
– Técnicas e instrumentos de recollida de datos no ámbito comunitario.
– Análise de programas e experiencias concretas de desenvolvemento comunitario.
• Planificación participativa orientada a procesos e resultados: enfoque do marco lóxico.
• Valoración da participación como eixe do desenvolvemento comunitario.
BC2. Realización de actividades para promover a participación cidadá na construción de procesos comunitarios.
• Participación social e cidadá: orixe, historia e situación actual.
• Voluntariado social.
– Evolución histórica.
– Marco legal do voluntariado a nivel internacional, estatal e autonómico.
– Voluntariado e cooperación.
– Papel do voluntariado na actualidade.
• Marco legal da participación cidadá.
• Análise da participación comunitaria: técnicas e instrumentos; criterios e indicadores.
• Análise dos factores influentes no proceso de participación social: actitudes e motivación.
• Estratexias de participación: sensibilización e motivación; preparación e capacitación da comunidade.
• Apoio social para a intervención comunitaria.
– Redes sociais: tipos e conformación.
– Grupos de autoaxuda.
– Papel do persoal profesional.
• Espazos como recurso metodolóxico.
• Espazos de encontro. Xestión participativa: protocolos de uso e funcionamento.
• Importancia dos espazos de encontro como recurso para a participación.
BC3. Aplicación de recursos e estratexias para promover a comunicación e o intercambio de información entre axentes comunitarios.
• Técnicas comunicativas aplicadas á participación social.
• Factores que interveñen na comunicación na dinamización comunitaria.
• Aplicación de métodos e técnicas para a detección de necesidades informativas na comunidade.
• Identificación de medios de comunicación no ámbito comunitario: medios formais e informais; investigación de recursos.
• Realización de campañas informativas e formativas no desenvolvemento comunitario.
• Xestión da información no ámbito comunitario.
– Vías e fontes de información.
– Bases de datos.
– Importancia da actualización da información.
• Protocolos de intercambios de información.
– Criterios de elaboración: eficiencia, adaptación.
– Vías, soportes, tempos, períodos e rendibilización de instrumentos.
– Impacto da información. Indicadores.
BC4. Realización de actuacións de apoio e soporte técnico ao tecido asociativo.
• Organizacións non gobernamentais (ONG), fundacións e asociacións de carácter social: marco histórico.
• Marco legal: leis de asociacións e de fundacións.
• Proceso para a creación dunha asociación e dunha fundación: características de cada fase.
• Análise da estrutura organizativa e funcional das asociacións e das entidades sociais: organización do traballo, comunicación, formación interna e xestión do persoal. Perfís e funcións.
• Organización administrativa: arquivos e procedementos.
• Os recursos humanos en asociacións, fundacións e ONG.
• Papel e funcións do persoal profesional no apoio e no soporte técnico ao tecido asociativo.
• Administración pública no apoio asociativo.
• Selección de recursos de apoio ao tecido asociativo. Elaboración de bases de datos e de guías: criterios.
• Obtención de recursos.
• Tipos de financiamento: subvencións, convenios, contratos e prestación de servizos.
BC5. Desenvolvemento de procesos de mediación comunitaria.
• Xestión de conflitos no ámbito comunitario: conceptualización, características, tipos e protagonistas do conflito; compoñentes e ciclos do conflito.
• Mediación comunitaria: principios, beneficiarios e ámbitos de aplicación. Vantaxes e desvantaxes.
• Realización de procesos de mediación comunitaria:
– Identificación das etapas.
– Aplicación de técnicas de xestión de conflitos na comunidade.
– Acordos na mediación comunitaria: características e condicións.
– Papel das partes implicadas na mediación comunitaria.
– Persoal profesional no proceso de mediación: funcións e habilidades.
• Avaliación e seguimento dos procesos de mediación. Coordinación con persoal avaliador externo na mediación comunitaria.
• Formalización da documentación asociada ao proceso de mediación.
BC6. Realización de actividades de avaliación dos proxectos comunitarios.
• Avaliación no ámbito comunitario: características e proceso.
• Avaliación participativa: técnicas e instrumentos. Adecuación aos axentes.
• Avaliación dos procesos de participación: criterios e indicadores.
• Avaliación das relacións e nivel de coordinación entre axentes: criterios e indicadores.
• Avaliación das estratexias e instrumentos de comunicación: criterios e indicadores (indicadores de difusión e impacto da información).
• Coordinación con persoal avaliador externo.
• Elaboración de informes e memorias no ámbito comunitario. Adecuación aos axentes comunitarios.
• Presentación e difusión de resultados.
• Uso das novas tecnoloxías da información e da comunicación.
• Xestión da calidade no ámbito comunitario.
1.4.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén formación necesaria para desempeñar as funcións de organización da intervención, dirección ou supervisión, intervención ou execución, avaliación da intervención, promoción e difusión, coordinación ou mediación, xestión da calidade e administración de proxectos comunitarios.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Xestión, coordinación e supervisión da intervención.
– Elaboración de informes.
A función de dirección ou supervisión fai referencia aos aspectos relacionados coa dirección do equipo de traballo ou grupo de persoas que participan na organización e posta en práctica da intervención.
A función de intervención ou execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Organización e desenvolvemento da actuación.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración da documentación asociada.
– Información e comunicación ás persoas usuarias e outras.
A función de avaliación fai referencia á posta en práctica dos procedementos deseñados para o control e seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de promoción e difusión abrangue aspectos como:
– Promoción de campañas e proxectos.
– Elaboración de soportes publicitarios.
A función de coordinación ou mediación abrangue aspectos como:
– Establecemento de retroalimentación.
– Xestión de conflitos.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
A función de administración abrangue aspectos como:
– Xestión de inventarios e documentación.
– Xestión de recursos humanos, materiais e económicos.
– Xestión do mantemento.
– Xestión de licenzas, autorizacións, permisos, etc.
– Xestión da prevención.
As actividades profesionais asociadas a estas funcións aplícanse no sector de servizos á comunidade no subsector de dinamización comunitaria.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), c), d), e), f), g), h), i), o), q) e u) do ciclo formativo, e as competencias a), b), c), d), e), f), g), h), i), o) e t).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Análise da realidade comunitaria.
– Traballo en equipo para:
– Elaborar e aplicar instrumentos de análise da realidade social.
– Deseñar estratexias e campañas de promoción da participación nos proxectos comunitarios.
– Utilización de tecnoloxías da información e da comunicación para obter, xestionar e comunicar información, así como para promover e difundir proxectos.
1.5. Módulo profesional: Información e comunicación con perspectiva de xénero.
• Equivalencia en créditos ECTS: 12.
• Código: MP1401.
• Duración: 213 horas.
1.5.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza os procesos de comunicación desde a perspectiva de xénero, analizando as relacións entre o pensamento e a linguaxe, e o seu papel na discriminación por razón de sexo.
– CA1.1. Definíronse as relacións entre linguaxe, pensamento e xénero.
– CA1.2. Identificouse o papel da linguaxe na construción da identidade e as relacións sociais, así como nos sistemas de crenzas e coñecementos.
– CA1.3. Valorouse a influencia da linguaxe na construción e na representación social do xénero.
– CA1.4. Determinouse o papel dos medios de comunicación na difusión de modelos de representación social das mulleres e os homes.
– CA1.5. Valorouse a influencia do discurso dos medios de comunicación na reprodución e na transformación social.
– CA1.6. Caracterizáronse os procesos comunicativos que inflúen na percepción social do xénero e do papel das mulleres.
– CA1.7. Identificouse a incidencia da relación entre comunicación e poder no uso sexista da linguaxe.
• RA2. Detecta situacións de discriminación por razón de xénero nos procesos de comunicación e información, analizando o contido da mensaxe, así como a linguaxe verbal e icónica utilizada.
– CA2.1. Identificáronse os elementos da comunicación susceptibles de análise desde unha perspectiva de xénero.
– CA2.2. Utilizáronse estratexias e técnicas para analizar os procesos comunicativos desde unha perspectiva de xénero.
– CA2.3. Identificáronse os tipos de discriminación por razón de sexo na comunicación e na información.
– CA2.4. Utilizáronse protocolos para a análise con perspectiva de xénero dos sistemas e os instrumentos de comunicación utilizados en diferentes ámbitos.
– CA2.5. Aplicáronse estratexias e instrumentos para detectar estereotipos sexistas e discriminatorios nos contidos das mensaxes, así como na linguaxe verbal e icónica.
– CA2.6. Utilizáronse instrumentos para o rexistro de situacións de discriminación por razón de sexo, na comunicación e na información.
– CA2.7. Valorouse a utilidade e a suficiencia da información recollida.
• RA3. Deseña accións de comunicación e información desde unha perspectiva de xénero, seleccionando recursos expresivos e lingüísticos non sexistas nin discriminatorios e estratexias promotoras de cambios nos estilos comunicativos.
– CA3.1. Identificáronse elementos de resistencia e potenciadores do cambio nos estilos comunicativos.
– CA3.2. Establecéronse estratexias para promover cambios nos estilos comunicativos cara á igualdade de xénero.
– CA3.3. Definíronse alternativas non sexistas para a elaboración de mensaxes.
– CA3.4. Caracterizáronse pautas comunicativas favorecedoras dun cambio cara a patróns de pensamento e comunicación non sexistas.
– CA3.5. Identificáronse fórmulas comunicativas que evidencien o traballo e a participación das mulleres no ámbito social.
– CA3.6. Consideráronse as pautas para a elaboración de textos e mensaxes en formatos bibliográficos, audiovisuais e dixitais en perspectiva de xénero.
– CA3.7. Valorouse a importancia de considerar a perspectiva de xénero como pauta de comunicación máis igualitaria.
• RA4. Pon en práctica actuacións de comunicación e información, seleccionando e elaborando materiais non sexistas nin discriminatorios.
– CA4.1. Elaboráronse textos e mensaxes en formatos bibliográficos, audiovisuais e dixitais en perspectiva de xénero.
– CA4.2. Aplicáronse pautas para o uso non sexista dos medios de comunicación social desde unha perspectiva de xénero.
– CA4.3. Elaboráronse instrumentos de difusión para promover o uso non sexista e non discriminatorio da linguaxe.
– CA4.4. Creáronse soportes de comunicación que respondan aos estándares de uso non sexista da linguaxe.
– CA4.5. Propuxéronse accións de información baseadas nas pautas que promoven a non discriminación entre homes e mulleres no uso da linguaxe e a comunicación.
– CA4.6. Utilizáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración e a difusión de materiais non sexistas.
– CA4.7. Respectáronse os requisitos de estándares que promoven o uso non sexista nin discriminatorio da linguaxe.
– CA4.8. Respectouse a normativa de protección de datos nos procesos de comunicación e información.
• RA5. Avalía as actuacións de comunicación e información desde a perspectiva de xénero, e valora a importancia desta para garantir a calidade nos procesos de comunicación e información.
– CA5.1. Planificáronse as actividades e as estratexias de avaliación nas actuacións de comunicación e información.
– CA5.2. Seleccionáronse técnicas e instrumentos para avaliar as actuacións de comunicación e información desde unha perspectiva de xénero.
– CA5.3. Seleccionáronse indicadores para a avaliación dos procesos de comunicación e información desde a perspectiva de xénero.
– CA5.4. Rexistráronse os datos nos formatos establecidos para orientar as accións de cambio cara a estilos comunicativos non discriminatorios.
– CA5.5. Redactáronse informes e memorias, respectando os estándares de uso non sexista nin discriminatorio da linguaxe.
– CA5.6. Seleccionáronse canles e vías para a transmisión de información no contexto de intervención e no propio equipo de intervención que garantan a equidade entre mulleres e homes desde unha perspectiva de xénero.
– CA5.7. Transmitiuse a información con claridade, de maneira ordenada e estruturada.
– CA5.8. Valorouse a importancia de considerar a perspectiva de xénero como criterio de calidade nos procesos de comunicación e información.
1.5.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización dos procesos de comunicación desde a perspectiva de xénero.
• Pensamento, linguaxe e xénero.
• Papel da linguaxe na construción da identidade e das relacións sociais. Análise da influencia da linguaxe nos sistemas de crenzas e coñecementos.
• Influencia da linguaxe na construción social do xénero.
• Procesos de comunicación: elementos e estratexias.
• Os medios de comunicación como instrumentos de reprodución e cambio social.
• Análise da comunicación desde unha perspectiva de xénero. Comunicación e poder. A muller nos medios de comunicación. Tratamento informativo da violencia de xénero.
• Análise do papel dos medios de comunicación na transmisión da ideoloxía de xénero. Modelos de identidade masculina e feminina nos medios de comunicación.
• Publicidade e xénero.
• A sociedade da información e as mulleres. Redes de información e comunicación con enfoque de xénero. Presenza feminina e perspectiva de xénero na rede.
BC2. Detección de situacións de discriminación por razón de xénero nos procesos de comunicación e información.
• Análise da comunicación desde unha perspectiva de xénero: estratexias e técnicas; análise de contido.
• Papeis e estereotipos de xénero na comunicación e na información. Identificación de estereotipos sexistas nos contidos das mensaxes, na linguaxe, nas imaxes e nas accións. Prácticas inadecuadas no uso da linguaxe.
• Análise dos tipos de discriminación na comunicación e na información por razón de sexo.
• Procesos e formas de discriminación por razón de xénero na comunicación. Organización, programación e selección de contidos nos medios de comunicación como mecanismos de discriminación por razón de xénero. Tratamento dos temas como mecanismos de discriminación.
• Protocolos para a análise con perspectiva de xénero dos sistemas e os instrumentos de comunicación utilizados en diferentes ámbitos (empresas, organismos, institucións, etc.).
• Instrumentos para o rexistro de situacións de discriminación na comunicación e na información.
• Criterios para a selección de datos relevantes.
BC3. Deseño de actuacións de comunicación e información desde a perspectiva de xénero.
• Análise de pautas para o deseño de actuacións non sexistas no ámbito da comunicación e da información.
• Elementos resistentes e potenciadores de cambios nos estilos comunicativos. Importancia da súa detección para o éxito da intervención.
• Elaboración de estratexias para o cambio cara a patróns non sexistas na comunicación e o uso da linguaxe en diferentes ámbitos (empresas, organismos, institucións, etc.). Participación como elemento clave para o cambio.
• Guías e manuais de uso non sexista nin discriminatorio da linguaxe. Recursos lingüísticos para un uso non discriminatorio da linguaxe.
• Linguaxe administrativa non sexista: textos legais e normativos (regulamentos, estatutos, convocatorias de bolsas, axudas, convenios de colaboración, etc.).
• Linguaxe non sexista na documentación escrita: manuais e protocolos de actuación, circulares e cartas, contratos, soportes publicitarios e informativos (folletos, carteis, etc.), rótulos e indicadores, etc.
• Comunicación non sexista na linguaxe audiovisual.
• Linguaxe non sexista nos medios de comunicación social.
• Importancia da perspectiva de xénero como pauta de comunicación favorecedora da igualdade.
BC4. Posta en práctica de actuacións de comunicación e información non sexistas.
• Elaboración de textos e mensaxes en diversos soportes de comunicación desde unha perspectiva de xénero.
• Elaboración de instrumentos para a promoción do uso non sexista da linguaxe en diferentes ámbitos (educativo, empresarial, informativo, tecnolóxico, administrativo, institucional, etc.).
• Aplicación de pautas para un uso non sexista da linguaxe nos medios de comunicación social (radio, prensa, televisión, folletos, paneis, internet, etc.).
• Uso da tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración e a difusión de materiais non sexistas.
• Aplicación da normativa sobre a protección de datos no tratamento da información.
BC5. Avaliación das actuacións de comunicación e información desde a perspectiva de xénero.
• Estratexias de avaliación nas actividades de información e comunicación.
• Técnicas e instrumentos para avaliar as actuacións de comunicación e información desde unha perspectiva de xénero. Indicadores. Avaliación de impacto.
• Redacción de informes e memorias desde a perspectiva de xénero.
• Transmisión de información desde unha perspectiva de xénero. Canles de información no equipo e no contexto de intervención.
• Perspectiva de xénero como criterio na xestión de calidade.
• Perspectiva de xénero como criterio de calidade nos procesos de comunicación e información.
• Importancia da avaliación na calidade da intervención.
1.5.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desenvolver as funcións de planificación, organización, promoción, difusión e avaliación das intervencións.
A función de planificación abrangue aspectos como:
– Definición e secuencia das intervencións.
– Planificación da intervención e a avaliación.
– Planificación da organización dos recursos.
– Definición e/ou elaboración da memoria, informes, protocolos, etc.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación da intervención.
– Xestión da intervención.
– Supervisión da intervención.
A función de promoción/difusión abrangue aspectos como:
– Promoción de campañas e proxectos.
– Elaboración de soportes publicitarios.
A función de avaliación abrangue aspectos relacionadas co deseño da valoración da intervención, aplicando criterios de calidade ás súas intervencións.
As actividades profesionais asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), c), e), g), p), s), t) e w) do ciclo formativo, e as competencias a), b), c), e), g), p), s), t) e v).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permitan alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Fase previa á planificación na cal se trata de contextualizar os procesos de información e comunicación desde a perspectiva de xénero.
– Análise de documentos, guías e protocolos que promovan o uso non sexista da linguaxe.
– Planificación e deseño de estratexias de información e comunicación que promovan un uso non sexista e non discriminatorio da linguaxe.
– Posta en práctica de accións de promoción e difusión do uso non discriminatorio da linguaxe.
– Traballo en equipo como principio metodolóxico.
– Uso das tecnoloxías da información e da comunicación.
1.6. Módulo profesional: Prevención da violencia de xénero.
• Equivalencia en créditos ECTS: 12.
• Código: MP1402.
• Duración: 191 horas.
1.6.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza as situacións de violencia de xénero, en relación cos procesos psicolóxicos e sociolóxicos que as sustentan.
– CA1.1. Definíronse os elementos que configuran a violencia de xénero e as relacións entre eles.
– CA1.2. Definíronse os tipos de violencia de xénero.
– CA1.3. Caracterizáronse os procesos básicos que interveñen na violencia de xénero.
– CA1.4. Describíronse os factores que favorecen ou inhiben as situacións de violencia de xénero.
– CA1.5. Determináronse os indicadores de violencia de xénero.
– CA1.6. Describíronse os factores de risco relacionados coa violencia de xénero.
– CA1.7. Identificáronse as características de posibles situacións de violencia de xénero.
– CA1.8. Valorouse a incidencia dos medios de comunicación nas situacións de violencia de xénero.
• RA2. Caracteriza o marco da intervención preventiva en violencia de xénero, tendo en conta a relación entre a súa estrutura xurídica e administrativa e a realidade en que se desenvolve.
– CA2.1. Definíronse os antecedentes e a evolución das medidas dirixidas a sensibilizar acerca da violencia que se exerce sobre as mulleres e menores ao seu cargo.
– CA2.2. Identificáronse medidas de intervención preventiva en violencia de xénero.
– CA2.3. Caracterizáronse os servizos relacionados coa detección da violencia contra as mulleres e a súa descendencia e a atención ante estas situacións.
– CA2.4. Argumentouse a importancia da formación de profesionais en materia de atención ás vítimas de violencia de xénero.
– CA2.5. Definiuse o actual marco xurídico e administrativo en materia de violencia de xénero.
– CA2.6. Identificáronse os protocolos para actuar en situacións de violencia contra as mulleres.
– CA2.7. Identificouse a influencia das particularidades territoriais, culturais, relixiosas, económicas, sexuais e persoais da poboación no proceso de distribución da información.
• RA3. Planifica actividades de prevención, analizando os recursos de asistencia integral e protección ás vítimas.
– CA3.1. Valorouse a importancia de informar e orientar as vítimas sobre os seus dereitos e os recursos existentes.
– CA3.2. Caracterizáronse os servizos de atención ás mulleres vítimas de violencia.
– CA3.3. Caracterizáronse os recursos de atención física e mental das vítimas para impulsar a recuperación das secuelas da violencia.
– CA3.4. Identificáronse as medidas de atención ás necesidades de acollemento temporal, garantindo a manutención, o aloxamento, a accesibilidade e a seguridade nos casos en que proceda.
– CA3.5. Valorouse a importancia de proporcionar seguridade á vítima a través dos medios técnicos posibles.
– CA3.6. Describíronse os recursos de atención ás necesidades económicas, laborais, xurídicas, educativas, culturais e sociais das vítimas derivadas da situación de violencia.
– CA3.7. Caracterizáronse os servizos de atención especializada para mulleres vítimas de violencia de xénero e/ou para menores ao seu cargo.
– CA3.8. Identificáronse as funcións e as competencias do Observatorio Estatal de Violencia sobre a Muller e do Observatorio Galego da Violencia de Xénero, e os recursos de coordinación existentes.
• RA4. Desenvolve estratexias de intervención en violencia de xénero, tendo en conta a relación entre as características da situación e o protocolo establecido.
– CA4.1. Identificouse o papel da mediación na violencia de xénero.
– CA4.2. Identificáronse os protocolos para actuar en situacións de violencia de xénero.
– CA4.3. Establecéronse os protocolos de intervención en casos de violencia de xénero.
– CA4.4. Valorouse o papel do/da profesional en situacións de violencia de xénero.
– CA4.5. Caracterizáronse os protocolos de intervención familiar en casos de violencia de xénero.
– CA4.6. Seleccionouse o servizo idóneo para cada momento do itinerario de asesoramento integral ás vítimas, e indicáronse os pasos que cumpra seguir.
– CA4.7. Xustificouse o acompañamento da vítima ao servizo especializado prioritario.
– CA4.8. Xustificouse o cumprimento das normas e dos criterios establecidos no protocolo de actuación no trato dispensado ás persoas que sufriran violencia de xénero.
• RA5. Realiza actividades para o control e o seguimento da intervención en situacións de violencia de xénero e xustifica a selección das estratexias, as técnicas e os instrumentos de avaliación.
– CA5.1. Identificáronse os indicadores do proceso de control e seguimento da intervención en violencia de xénero.
– CA5.2. Seleccionáronse técnicas, instrumentos e protocolos para a realización do seguimento da intervención en violencia de xénero.
– CA5.3. Rexistráronse os datos nos soportes establecidos polo equipo interdisciplinar.
– CA5.4. Garantiuse a privacidade dos datos de carácter persoal.
– CA5.5. Transmitiuse a información ás persoas implicadas na intervención tanto directamente como indirectamente.
– CA5.6. Xustificouse a toma de decisións para modificar ou adaptar a intervención en violencia de xénero.
1.6.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización de situacións de violencia de xénero.
• A violencia de xénero no contexto da igualdade entre mulleres e homes. Violencia invisible e violencia contra as mulleres. Micromachismos. Relación entre a violencia contra as mulleres e a desigualdade entre mulleres e homes.
• Procesos básicos que interveñen nas situacións de violencia contra as mulleres.
• Tipos de violencia de xénero: física, psicolóxica, económica, social e sexual.
• Tipos de violencia e delitos contra a liberdade sexual das mulleres.
• Teorías e modelos explicativos dos malos tratos. Factores de risco.
• Proceso dos malos tratos na muller. Factores que favorecen ou inhiben.
• Indicadores de violencia de xénero para a realización de diagnósticos.
• Posibles situacións de violencia de xénero. A persoa agresora: perfil e características. Aspectos psicosociolóxicos e sociais da violencia de xénero.
• A violencia de xénero e os medios de comunicación.
• Factores de dobre discriminación. Dificultades para incorporarse aos distintos ámbitos da vida. Situación das mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional.
BC2. Caracterización do marco da intervención preventiva en violencia de xénero.
• Medidas de sensibilización contra a violencia de xénero: campañas publicitarias, guías e manuais de prevención e de atención ás vítimas.
• Medidas de prevención fronte á violencia de xénero. Prevención nos ámbitos educativo, laboral e familiar.
• Servizos de asistencia integral e protección ás vítimas de violencia de xénero. Medidas no ámbito sanitario: atención médica en casos de violencia doméstica. Medidas no ámbito laboral e do emprego: sistemas especiais de protección. Información e orientación xurídica.
• Formación inicial e continua de profesionais para a atención ás vítimas da violencia de xénero.
• Referencias normativas e procedementais de violencia contra as mulleres. Violencia contra as mulleres e dereitos humanos. Referencias normativas internacionais, europeas, estatais e autonómicas.
• Violencia de xénero e dereito procesual, civil, canónico, penal e comunitario; organismos internacionais.
• Dereito laboral e sobre seguridade social. Dereito de estranxeiría e lexislación sobre asilo.
• Protocolos e procedementos para as mulleres vítimas de violencia de xénero.
• Identificación de diferenzas territoriais, culturais, relixiosas, económicas, sexuais e persoais no proceso de distribución da información.
BC3. Planificación de actividades de prevención en violencia de xénero.
• Recursos para a intervención en situacións de violencia contra as mulleres. Institucións implicadas nos procesos de violencia contra as mulleres. Tipos e características.
• Servizos de atención ás mulleres vítimas de violencia. Recursos de atención e información, sanitarios, de aloxamento, de protección e de seguridade.
• Recursos no ámbito da xustiza e de asistencia e asesoramento xurídicos.
• Axudas económicas e acceso preferente a recursos.
• Recursos e axudas para o emprego e a formación.
• Recursos e materiais para mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional.
• Servizos de atención especializada para mulleres vítimas de violencia de xénero e/ou para menores ao seu cargo.
• Recursos de coordinación e o Observatorio Estatal de Violencia sobre a Muller. Observatorio Galego da Violencia de Xénero.
BC4. Desenvolvemento de estratexias de intervención en violencia de xénero.
• Protocolos de actuación en situacións de violencia de xénero.
• Estratexias de intervención familiar. Predición da violencia. Detección precoz do maltrato. Intervención con fillos e fillas. Indicadores de abuso sexual a menores.
• Importancia do acompañamento na intervención.
• Simulación como estratexia de intervención.
• Asesoramento integral a vítimas. Servizos informativos e asistenciais en violencia de xénero. Intervención en situacións de crise. Orientación psicolóxica. Recursos terapéuticos non convencionais. Orientación e asesoramento laboral a vítimas: programas. Técnicas de asesoramento para mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional.
• Estratexias de intervención xurídica, psicolóxica e social con mulleres vítimas de violencia de xénero.
• Protocolos de actuación nos casos de violencia de xénero: na intervención policial, nos servizos de saúde e a nivel xudicial; para a implantación da orde de protección das vítimas de violencia de xénero; de asistencia xurídica e representación procesual; de divulgación da orde de protección.
• Papel do/da profesional nas situacións de violencia de xénero.
BC5. Seguimento e control da intervención en violencia de xénero.
• Técnicas e instrumentos para realización do control e seguimento en situacións de violencia de xénero.
• Recollida de datos. Técnicas de elaboración e formalización de rexistros.
• Rexistro de datos en soportes adecuados.
• Indicadores de control e seguimento.
• Instrumentos de avaliación: elaboración e selección.
• Elaboración de informes e memorias.
• Protección de datos de carácter persoal.
• Xustificación da avaliación como un instrumento útil na toma de decisións.
• Valoración da importancia da avaliación como recurso para a mellora da intervención.
1.6.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén formación necesaria para desenvolver as funcións de deseño, organización da intervención, intervención ou execución, avaliación da intervención, coordinación e xestión da calidade.
A función de deseño abrangue aspectos como:
– Definición e secuencia das intervencións.
– Planificación da intervención e avaliación.
– Planificación da organización dos recursos.
– Definición e/ou elaboración da memoria, informes, protocolos e outros documentos.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Xestión, coordinación e supervisión da intervención.
– Elaboración de informes.
A función de intervención ou execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Organización e desenvolvemento da actuación.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración da documentación asociada.
– Información e comunicación ás persoas usuarias e a outras.
A función de avaliación fai referencia á posta en práctica dos procedementos deseñados para o control e o seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de coordinación abrangue aspectos como:
– Establecemento de retroalimentación.
– Xestión de conflitos.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), e), k), l), m), n), o), r) e u) do ciclo formativo, e as competencias a), b), e), k), l), m), ñ), p), r) e u).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Traballo en equipo para elaborar e realizar actividades de prevención e acompañamento en situacións de violencia de xénero, con especial atención ás mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional.
– Protección de datos.
– Resolución de casos e simulacións.
1.7. Módulo profesional: Promoción do emprego feminino.
• Equivalencia en créditos ECTS: 12.
• Código: MP1403.
• Duración: 213 horas.
1.7.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza a situación da muller no emprego, analizando o marco legal.
– CA1.1. Establecéronse as diferenzas entre emprego e traballo desde unha perspectiva de xénero.
– CA1.2. Interpretouse o marco legal referido á muller e o emprego.
– CA1.3. Definíronse as necesidades e as demandas das mulleres en materia de emprego.
– CA1.4. Realizouse un diagnóstico das necesidades e demandas das mulleres en materia de emprego.
– CA1.5. Analizáronse os tipos de discriminación en materia de emprego cos ámbitos en que se desenvolven.
– CA1.6. Analizouse a intervención da acción sindical en materia de igualdade de oportunidades.
– CA1.7. Valorouse a contribución das mulleres ao desenvolvemento do mundo laboral.
• RA2. Organiza actividades de información e sensibilización para a igualdade efectiva no emprego, analizando o marco legal da conciliación da vida familiar e laboral, e os obstáculos existentes.
– CA2.1. Analizouse o marco legal referido á conciliación familiar.
– CA2.2. Utilizouse con precisión a terminoloxía relacionada coa igualdade efectiva no emprego.
– CA2.3. Detectáronse os elementos e os obstáculos que dificultan a igualdade efectiva en materia de emprego.
– CA2.4. Analizouse o papel dos axentes sociais en materia de información e sensibilización.
– CA2.5. Analizáronse as prácticas de calidade en ámbitos públicos e privados.
– CA2.6. Desenvolvéronse actividades de sensibilización en perspectiva de xénero en diferentes ámbitos laborais.
– CA2.7. Aplicáronse técnicas de información e sensibilización en materia de igualdade efectiva no emprego.
– CA2.8. Elaboráronse materiais de información e sensibilización en materia de emprego.
– CA2.9. Comprobouse a accesibilidade dos soportes de comunicación para dar a coñecer os servizos, os recursos e as accións do contorno de intervención.
– CA2.10. Valorouse a importancia do uso das tecnoloxías da información e da comunicación para a organización de actividades de información e sensibilización.
• RA3. Organiza actividades de asesoramento ás empresas, analizando as vantaxes da aplicación da igualdade efectiva no emprego.
– CA3.1. Analizáronse as características das estruturas empresariais.
– CA3.2. Aplicáronse técnicas de investigación social para detectar posibilidades de inserción das mulleres no tecido produtivo.
– CA3.3. Elaboráronse instrumentos de recollida de información para aplicar na prospección de empresas.
– CA3.4. Relacionouse a oferta de postos de emprego coas necesidades e as demandas das mulleres.
– CA3.5. Detectáronse novos viveiros de emprego.
– CA3.6. Desenvolvéronse estratexias de asesoramento que conxuguen necesidades das mulleres e o marco legal.
– CA3.7. Desenvolvéronse accións de fomento da participación das mulleres dentro da empresa.
– CA3.8. Xustificouse a importancia da permanencia e o acceso ao emprego en igualdade de condicións entre homes e mulleres.
• RA4. Desenvolve procesos de orientación e información ás mulleres en materia de emprego, relacionando a súa empregabilidade coa situación de ocupabilidade.
– CA4.1. Caracterizouse o grao de empregabilidade das mulleres.
– CA4.2. Definíronse obxectivos para as accións de orientación e información.
– CA4.3. Elaboráronse materiais para a información e a orientación en materia de emprego.
– CA4.4. Seleccionáronse estratexias de intervención para a adecuación da empregabilidade á situación conxuntural.
– CA4.5. Deseñáronse itinerarios personalizados.
– CA4.6. Dinamizáronse estratexias de autoemprego.
– CA4.7. Aplicáronse técnicas de procura activa de emprego.
– CA4.8. Xustificouse a importancia de respectar a opinión e as opcións de cada persoa.
• RA5. Realiza actividades de seguimento do proceso de promoción do emprego e xustifica a selección das estratexias, as técnicas e os instrumentos de avaliación.
– CA5.1. Planificáronse as actividades de seguimento e avaliación segundo os momentos do proceso.
– CA5.2. Identificáronse os indicadores do proceso de promoción do emprego.
– CA5.3. Deseñáronse instrumentos de recollida de datos e rexistro da información.
– CA5.4. Analizáronse os datos extraídos durante as actividades de avaliación.
– CA5.5. Elaboráronse informes e memorias finais sobre a promoción do emprego.
– CA5.6. Utilizáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a avaliación.
– CA5.7. Valorouse a importancia da autorreflexión e a autocrítica do desempeño profesional.
– CA5.8. Valorouse a avaliación como instrumento útil na toma de decisións.
1.7.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización da situación da muller en materia de emprego.
• Traballo: definición e tipoloxía. Emprego: definición e tipoloxía; situacións laborais. A muller no ámbito rural.
• Análise das referencias lexislativas e normativas en materia de emprego, de ámbito internacional, europeo, estatal e autonómico.
• Necesidades e demandas laborais das mulleres. Análise da situación das mulleres no ámbito laboral. Sectores feminizados e precariedade laboral.
• Elaboración dun diagnóstico de necesidades laborais das mulleres.
• Descrición e análise da discriminación por razón de sexo no traballo. Factores de dobre discriminación.
• Análise de actitudes. Estereotipos e prexuízos no ámbito laboral. Acoso laboral por razón de sexo no emprego.
• Acción sindical e igualdade de oportunidades: contribución das mulleres.
• Importancia da contribución das mulleres ao desenvolvemento do mundo laboral.
BC2. Organización de actividades de promoción de igualdade efectiva en materia de emprego.
• Normativa en materia de conciliación da vida persoal, familiar e laboral.
• Conciliación. Corresponsabilidade. Xestión de tempos. Estratexias para o uso de tempos de mulleres e homes no ámbito produtivo. Medidas de conciliación.
• Obstáculos que dificultan e impiden o acceso ao mercado laboral. Definición de conceptos como: «teito de cristal», «gueto de veludo» e «chan pegañento».
• Papel dos axentes sociais.
• Análise de boas prácticas.
• Planificación de actividades de sensibilización no emprego en perspectiva de xénero. Campañas de difusión para diferentes colectivos e contextos.
• Análise e aplicación de técnicas de información e sensibilización.
• Elaboración de materiais de información e sensibilización.
• Criterios de accesibilidade en materiais e tecnoloxías.
• Uso das tecnoloxías da información e a comunicación para a organización de actividades de información e sensibilización.
BC3. Organización de actividades de asesoramento e prospección de empresas.
• Empresa, organizacións e estruturas de emprego: tipoloxía e características.
• Aplicación de técnicas de investigación social.
• Elaboración de instrumentos para a recollida de información nas actividades de prospección de empresas.
• Oferta de emprego. Análise das características da oferta de emprego no contorno de intervención.
• Viveiros de emprego. Detección de demandas, ofertas e servizos.
• Planificación de estratexias de asesoramento. Utilización de guías e manuais sobre igualdade no emprego. Selo de igualdade na empresa.
• Participación das mulleres na empresa. Adestramento persoal e fomento de liderado.
• Valoración da igualdade real en emprego.
• Organización de actividades de información e sensibilización.
BC4. Desenvolvemento de procesos de información e orientación ás mulleres en materia de emprego.
• Empregabilidade das mulleres: mundo rural e outros sectores relevantes en Galicia.
• Accións de información e orientación en materia de emprego.
• Elaboración de materiais para a información e a orientación en materia de emprego.
• Recursos para mellorar a empregabilidade: formación profesional e para o emprego. Outras accións formativas. Procesos de acreditación de competencias. Capacitación profesional.
• Asesoramento en materia de creación, acceso e permanencia no emprego. Promoción profesional en condicións de igualdade.
• Deseño de itinerarios personalizados de inserción. Acompañamento no proceso de procura de emprego.
• Recursos para a procura de emprego. Elaboración de mapas e guías de recursos.
• Estratexias de información sobre recursos ocupacionais.
• Aplicación de técnicas de procura de emprego.
• Autoemprego: proceso de creación dunha empresa. Referencias básicas. Plans e axudas para mulleres emprendedoras.
• Importancia do respecto á opinión de cadaquén e a confidencialidade dos datos.
BC5. Realización de actividades para o control e seguimento da intervención.
• Planificación da avaliación: tipo e técnica. Determinación do momento e a secuencia das actividades de avaliación.
• Establecemento de indicadores e protocolos de avaliación en promoción do emprego.
• Instrumentos de avaliación: elaboración, selección e aplicación de instrumentos de avaliación na promoción do emprego
• Rexistro de datos en soportes adecuados: análise dos datos obtidos.
• Elaboración de informes e memorias. Elaboración da documentación de avaliación para a súa difusión entre os axentes sociais implicados na promoción do emprego.
• Uso das tecnoloxías da información e da comunicación.
• Valoración da importancia da avaliación como recurso para a mellora da intervención en promoción do emprego.
• Valoración da avaliación como un instrumento útil na toma de decisións. Importancia da autoavaliación.
1.7.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desenvolver as funcións consistentes na planificación, organización, promoción ou difusión e avaliación das intervencións.
A función de planificación abrangue aspectos como:
– Definición e secuencia das intervencións.
– Planificación da intervención e da avaliación.
– Planificación da organización dos recursos.
– Definición e a elaboración da memoria, os informes, os protocolos, etc.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación das intervencións.
– Xestión da intervención.
– Supervisión da intervención.
A función de promoción ou difusión abrangue aspectos como:
– Promoción de campañas e proxectos.
– Elaboración de soportes publicitarios.
A función de avaliación abrangue aspectos relacionadas co deseño da valoración da intervención aplicando criterios de calidade ás súas intervencións.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), c), f), g), h), i), j), k) e l) do ciclo formativo, e as competencias a), b), e), g), h), i), j), k) e l).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Fase previa á planificación na cal se trata de contextualizar a promoción do emprego en perspectiva de xénero.
– Planificación de intervencións na promoción do emprego mediante o estudo de casos.
– Elaboración de estratexias de información, promoción e asesoramento.
– Traballo en equipo como principio metodolóxico.
1.8. Módulo profesional: Ámbitos de intervención para a promoción de igualdade.
• Equivalencia en créditos ECTS: 9.
• Código: MP1404.
• Duración: 187 horas.
1.8.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza o contorno de intervención desde a perspectiva de xénero, determinando as necesidades e as demandas da poboación destinataria e os factores que afectan a súa calidade de vida.
– CA1.1. Identificáronse os factores que afectan a calidade de vida das persoas e a relación desta coa conciliación da vida persoal, familiar e laboral.
– CA1.2. Detectáronse os tipos de discriminación que sofren homes e mulleres en diferentes ámbitos.
– CA1.3. Identificáronse as necesidades derivadas ou relacionadas coa desigualdade entre homes e mulleres.
– CA1.4. Identificáronse as necesidades e as demandas, así como as causas de segregación entre homes e mulleres nos espazos público, privado e doméstico.
– CA1.5. Definíronse, desde a perspectiva de xénero, as necesidades en diferentes ámbitos da poboación destinataria.
– CA1.6. Definiuse o uso dos espazos e tempos que utilizan homes e mulleres na súa vida cotiá.
– CA1.7. Valorouse a importancia da incidencia do nesgo de xénero na valoración da autonomía e dependencia de homes e mulleres.
• RA2. Deseña estratexias para a igualdade efectiva entre homes e mulleres, analizando recursos, servizos e accións con perspectiva de xénero.
– CA2.1. Identificáronse organismos relacionados coa igualdade de oportunidades.
– CA2.2. Interpretouse o marco legal en materia de igualdade efectiva.
– CA2.3. Identificáronse os recursos, os servizos e as accións que se lle ofrecen á cidadanía nun contorno de intervención tipo.
– CA2.4. Identificouse o uso de recursos, espazos e tempos polos homes e as mulleres.
– CA2.5. Identificáronse criterios para a organización da información obtida sobre os recursos, os servizos e as accións existentes.
– CA2.6. Interpretáronse as necesidades en diferentes dimensións da saúde desde a perspectiva de xénero.
– CA2.7. Planificáronse estratexias para a igualdade.
– CA2.8. Establecéronse soportes de comunicación para dar a coñecer os servizos, os recursos e as accións do contorno de intervención.
– CA2.9. Valorouse a importancia de manter actualizada a información.
• RA3. Organiza accións para informar e sensibilizar sobre o traballo non remunerado desenvolvido polas mulleres no ámbito doméstico, seleccionando estratexias e técnicas para a visibilización e o recoñecemento do valor dos coidados para a vida.
– CA3.1. Identificáronse as tarefas e os tempos dedicados ao traballo non remunerado dentro do ámbito doméstico.
– CA3.2. Establecéronse as repercusións do traballo non remunerado no ámbito doméstico, a nivel persoal e familiar, e na estrutura socioeconómica.
– CA3.3. Determináronse as consecuencias do traballo non remunerado para a calidade de vida das mulleres que o realizan.
– CA3.4. Analizouse o marco normativo.
– CA3.5. Caracterizáronse estratexias e técnicas para a visibilización e o recoñecemento do traballo non remunerado.
– CA3.6. Seleccionáronse estratexias que potencian a corresponsabilidade de homes e mulleres dos coidados para a vida.
– CA3.7. Valorouse a importancia dos valores que se desenvolven a través da realización dos coidados para a vida.
• RA4. Aplica estratexias para informar e sensibilizar sobre as medidas de conciliación en diferentes ámbitos e contextos de intervención, adecuándoas ás tipoloxías de persoas, grupos sociais e colectivos.
– CA4.1. Definíronse desde a perspectiva de xénero as necesidades de información no ámbito da saúde, a educación, o lecer, a conciliación da vida persoal e familiar, a mobilidade e a xestión de tempos.
– CA4.2. Seleccionáronse os recursos para atender as necesidades de persoas e colectivos.
– CA4.3. Adecuouse a información sobre os recursos, os espazos e os tempos á diversidade das persoas, grupos sociais e colectivos.
– CA4.4. Puxéronse en práctica accións para o cambio de usos do tempo de mulleres e homes.
– CA4.5. Realizáronse actividades para informar e sensibilizar sobre medidas de conciliación.
– CA4.6. Argumentouse a importancia de ter en conta a diversidade das mulleres e das súas necesidades.
– CA4.7. Analizouse o papel do/da técnico/a no equipo de traballo en materia de igualdade de oportunidades.
• RA5. Realiza actividades de control e seguimento da intervención en materia de igualdade, seleccionando instrumentos e indicadores para comprobar a efectividade e o impacto desta.
– CA5.1. Identificáronse os momentos da avaliación.
– CA5.2. Establecéronse criterios e indicadores para valorar o impacto das intervencións en materia de igualdade.
– CA5.3. Seleccionáronse instrumentos para valorar a eficacia, a eficiencia e a efectividade das accións en materia de igualdade efectiva.
– CA5.4. Aplicáronse instrumentos para o seguimento das accións desenvolvidas.
– CA5.5. Identificáronse protocolos para a comunicación e a divulgación dos resultados.
– CA5.6. Empregáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración, a presentación e a difusión de informes de avaliación e memorias.
– CA5.7. Establecéronse os procedementos xerais para a xestión da calidade da intervención.
1.8.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización do contorno de intervención desde a perspectiva de xénero.
• Calidade de vida desde a perspectiva de xénero. Factores influentes.
• Análise das relacións entre calidade de vida e conciliación da vida persoal, familiar e laboral.
• Análise de papeis e estereotipos de xénero nos ámbitos da vida persoal, laboral e familiar, a saúde e sexualidade, o deporte, o urbanismo, o lecer e a xestión de tempos. Discriminación por razón de xénero.
• Diagnóstico en materia de saúde, educación, lecer, conciliación da vida persoal, familiar e laboral, mobilidade e xestión de tempos, con perspectiva de xénero. Indicadores.
• Saúde e calidade de vida: relación. Modelos de saúde. Indicadores de saúde e benestar desde a perspectiva de xénero.
• Espazo público, privado e doméstico: relación.
• Uso de espazos e tempos por parte dos homes e as mulleres en diferentes ámbitos.
• Análise do nesgo e a fenda de xénero: procedementos e técnicas.
• Influencia da fenda de xénero en diferentes ámbitos da vida persoal, laboral e familiar. Influencia na valoración da autonomía e dependencia da persoa.
BC2. Deseño de estratexias para a igualdade efectiva entre homes e mulleres.
• Organismos relacionados coa igualdade de oportunidades de xénero a nivel internacional, europeo, estatal, autonómico e local.
• Normativa en materia de igualdade, saúde, educación, lecer, conciliación de vida persoal, familiar e laboral, mobilidade e xestión de tempos, e a mellora de calidade de vida.
• Servizos de saúde. Dimensións da saúde. Centros de saúde sexual e reprodutiva, e de planificación familiar.
• Servizos de lecer e tempo libre: caracterización; persoas destinatarias e usuarias.
• Análise de guías e manuais en materia de conciliación da vida persoal, laboral e familiar, saúde, lecer e xestión de tempos, desde unha perspectiva de xénero.
• Caracterización de asociacións, institucións e principais servizos relacionados coa igualdade efectiva entre mulleres e homes.
• Axudas, bolsas e recursos para accións de lecer, cultura, deportes, etc.
• Deseño e adaptación de proxectos sociais a prol da igualdade entre mulleres e homes.
• Comunicación de servizos, recursos e accións para a igualdade: difusión e actualización.
BC3. Organización de accións para informar e sensibilizar sobre o traballo non remunerado das mulleres no ámbito doméstico.
• Coidados para a vida.
• Tarefas e tempos dedicados aos coidados para a vida. División sexual do traballo. Pacto sexual.
• Análise do impacto do traballo non remunerado e os coidados para a vida a nivel persoal e familiar, e na estrutura socioeconómica.
• Valor asociado do traballo non remunerado no ámbito doméstico, e aplicación noutros contextos.
• Traballo non remunerado e calidade de vida das mulleres.
• Referencias normativas.
• Desenvolvemento de actividades de información e sensibilización sobre traballo non remunerado.
• Estratexias e ferramentas para favorecer a corresponsabilidade no ámbito doméstico e os coidados para a vida.
• Valores que se transmiten a través dos coidados para a vida.
BC4. Aplicación de estratexias para informar e sensibilizar sobre as medidas de conciliación en diferentes ámbitos e contextos de intervención.
• Identificación de necesidades de información e sensibilización: técnicas e instrumentos.
• Estratexias para o cambio nos usos do tempo de mulleres e homes no ámbito produtivo: medidas de conciliación. Recursos. Atención á diversidade.
• Posta en práctica de accións en materia de saúde, educación, lecer, conciliación da vida persoal, familiar e laboral, mobilidade e xestión de tempos, con perspectiva de xénero.
• Difusión e presentación da información sobre proxectos sociais a prol da igualdade efectiva.
• Equipo de intervención en promoción de igualdade efectiva. Colaboración e coordinación. Estruturas de traballo en equipo. Mecanismos de colaboración.
• Conciliación e traballo en equipo de profesionais en materia de igualdade de oportunidades.
BC5. Realización de actividades de control e seguimento da intervención en materia de igualdade efectiva.
• Avaliación e seguimento de accións en materia de igualdade efectiva.
• Criterios e indicadores de avaliación en diferentes ámbitos de actuación: instrumentos.
• Utilización de aplicacións informáticas para o control e o seguimento das intervencións.
• Comunicación e divulgación de resultados. Elaboración de informes e memorias.
• Xestión de calidade nas intervencións en materia de igualdade efectiva entre mulleres e homes.
1.8.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén formación necesaria para desenvolver as funcións de deseño, organización da intervención, intervención ou execución, avaliación da intervención e xestión da calidade.
A función de deseño abrangue aspectos como:
– Definición e secuencia das intervencións.
– Planificación da intervención e da avaliación.
– Planificación da organización dos recursos.
– Definición e elaboración da memoria, os informes, os protocolos e outros documentos.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Elaboración de informes.
A función de intervención ou execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Realización de actividades de información.
– Organización e desenvolvemento da actuación.
– Asesoramento sobre estratexias de fomento da igualdade no uso dos espazos e os tempos.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración da documentación asociada.
– Información e comunicación ás persoas usuarias e a outras.
A función de avaliación fai referencia á posta en práctica dos procedementos deseñados para o control e o seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), d), e), f), i) e o) do ciclo formativo, e as competencias a), b), d), e), f), i) e o).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Traballo en equipo para elaborar e aplicar instrumentos de análise de igualdade efectiva entre mulleres e homes en diferentes ámbitos de vida.
– Uso de técnicas para a recollida de datos do tecido social, das institucións e das organizacións que prestan servizos de atención á cidadanía.
– Uso de tecnoloxías da información e da comunicación para obter, xestionar e comunicar información.
1.9. Módulo profesional: Participación social das mulleres.
• Equivalencia en créditos ECTS: 7.
• Código: MP1405.
• Duración: 105 horas.
1.9.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza a participación social das persoas, en relación co xénero e os diversos ámbitos de vida.
– CA1.1. Caracterizáronse os posibles tipos e niveis de participación das persoas na sociedade.
– CA1.2. Aplicáronse protocolos de investigación para analizar o nivel de participación das mulleres en diversos ámbitos de vida.
– CA1.3. Caracterizouse a participación social das mulleres no ámbito rural galego.
– CA1.4. Seleccionáronse as fontes de información en función de diferentes ámbitos de vida das persoas.
– CA1.5. Elaboráronse instrumentos para recoller datos de diversas fontes de información.
– CA1.6. Recolléronse datos de participación das mulleres en distintos ámbitos de vida.
– CA1.7. Desagregáronse e valoráronse os datos de participación por sexos.
– CA1.8. Identificouse a fenda de xénero a partir dos datos obtidos.
– CA1.9. Valorouse a repercusión dos tipos e dos niveis de participación das persoas na sociedade.
• RA2. Deseña estratexias para promover a participación das mulleres no ámbito público, en relación coas estruturas organizativas que dan resposta ás súas necesidades.
– CA2.1. Identificáronse as necesidades e as demandas de participación no ámbito público por parte das mulleres.
– CA2.2. Identificáronse redes e estruturas organizativas que dan resposta ás demandas de participación das mulleres.
– CA2.3. Relacionáronse as necesidades tipo da poboación destinataria, canto á participación no ámbito público, coas estruturas organizativas que lles dan resposta.
– CA2.4. Establecéronse estratexias e vías de comunicación para contactar e manter relación cos axentes do ámbito de intervención.
– CA2.5. Caracterizáronse procesos de creación e consolidación de estruturas que permitan a participación das mulleres no ámbito público.
– CA2.6. Determináronse espazos de encontro a partir dos intereses dos axentes implicados e dos recursos dispoñibles.
– CA2.7. Utilizáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a creación, a potenciación ou o reforzo das redes existentes nun ámbito de intervención.
• RA3. Deseña estratexias para promover o empoderamento das mulleres, analizando o contexto e o proxecto de intervención.
– CA3.1. Identificáronse situacións de desigualdade nos procesos de toma de decisións por parte das mulleres.
– CA3.2. Analizáronse as políticas de igualdade efectiva e o empoderamento das mulleres.
– CA3.3. Identificáronse os servizos, as estruturas e as organizacións que favorecen o empoderamento das mulleres.
– CA3.4. Identificáronse estratexias baseadas no mainstreaming de xénero.
– CA3.5. Identificáronse obstáculos invisibles para a igualdade en diversas situacións.
– CA3.6. Establecéronse accións conducentes á ruptura dos obstáculos invisibles e o intercambio de boas prácticas para o empoderamento das mulleres.
– CA3.7. Determináronse actuacións orientadas a favorecer o cambio de actitudes que faciliten a corresponsabilidade na toma de decisións.
– CA3.8. Organizáronse accións de sensibilización atendendo ás características do sector social a que van dirixidas.
– CA3.9. Valorouse a importancia da participación das mulleres nos ámbitos de toma de decisións para identificar situacións de desigualdade.
• RA4. Desenvolve estratexias de intervención en procesos grupais, seleccionando técnicas para a xestión dos conflitos desde unha perspectiva de xénero.
– CA4.1. Formuláronse estratexias de dinamización de grupos que permitan procurar novas metas e novos intereses persoais e grupais.
– CA4.2. Seleccionáronse técnicas grupais, atendendo ás características individuais e do grupo.
– CA4.3. Establecéronse procesos grupais desde unha perspectiva de xénero.
– CA4.4. Aplicáronse técnicas para a identificación e a xestión de conflitos desde unha perspectiva de xénero.
– CA4.5. Determinouse o papel do/da técnico/a nos procesos grupais que incorporan a perspectiva de xénero.
– CA4.6. Caracterizáronse as fases de evolución dos grupos en relación coa súa actividade profesional.
– CA4.7. Establecéronse diferenzas entre os procesos grupais que incorporan a perspectiva de xénero e outras vías de actuación.
– CA4.8. Valorouse a importancia de considerar as características individuais e de grupo para seleccionar as estratexias e as técnicas de intervención.
• RA5. Desenvolve procesos de asesoramento e acompañamento, analizando as demandas e as necesidades das mulleres, e os recursos e as estruturas existentes.
– CA5.1. Aplicáronse técnicas de recollida de información de xeito individualizado.
– CA5.2. Identificáronse as necesidades e as demandas de participación social e empoderamento das mulleres.
– CA5.3. Interpretáronse plans e estratexias de actuación deseñados previamente nun equipo de intervención.
– CA5.4. Aplicáronse protocolos de actuación para o acompañamento e o asesoramento de mulleres nos ámbitos da participación social e o empoderamento.
– CA5.5. Aplicáronse técnicas de escoita activa en que se atendan demandas tipo.
– CA5.6. Adecuáronse as actuacións de acompañamento e asesoramento ás necesidades das persoas usuarias.
– CA5.7. Aplicáronse accións de acompañamento e asesoramento adecuadas ao carácter individual ou grupal da intervención.
– CA5.8. Valorouse a importancia das habilidades sociais do/da técnico/a nos procesos de acompañamento e asesoramento.
• RA6. Realiza actividades de avaliación das intervencións dirixidas a promover a participación das mulleres, seleccionando estratexias, técnicas e instrumentos que posibiliten a retroalimentación destas.
– CA6.1. Seleccionáronse estratexias e instrumentos de avaliación.
– CA6.2. Elaboráronse instrumentos para realizar o seguimento dos procesos de participación das mulleres.
– CA6.3. Adaptáronse as técnicas e os instrumentos de recollida e análise da avaliación á realidade de diferentes axentes.
– CA6.4. Establecéronse criterios e indicadores para verificar a utilidade das estratexias e dos instrumentos de comunicación empregados.
– CA6.5. Establecéronse protocolos para a comunicación dos resultados da avaliación aos membros do equipo e aos axentes implicados.
– CA6.6. Empregáronse as tecnoloxías da información e da comunicación para a elaboración, a presentación e a difusión de informes de avaliación e memorias.
– CA6.7. Establecéronse os procedementos xerais para a xestión da calidade da intervención.
1.9.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización da participación social das persoas.
• Análise da participación social. Tipos e niveis de participación. Participación social e xénero. Participación, democracia e feminismo.
• Tipos de participación e consecuencias sociais.
• Papel da muller na historia recente.
• Procesos de socialización diferenciada e o impacto de xénero.
• Ámbitos de participación: económico, político, asociativo, de lecer e calidade de vida, etc.
• Participación da muller no ámbito rural.
BC2. Obtención, interpretación e análise de datos de participación social. Fontes de información e protocolos de investigación.
• Elaboración de instrumentos de obtención e recollida de datos de participación.
• Fenda de xénero. Identificación da fenda de xénero en diferentes ámbitos a partir da análise diferencial de datos.
• Valoración das repercusións da participación na sociedade. Análise diferencial en función dos tipos e niveis de participación.
BC3. Deseño de estratexias para promover a participación social das mulleres no ámbito público.
• Necesidades e demandas das mulleres no ámbito da participación social.
• Redes e estruturas organizativas para a participación social das mulleres. Estruturas de colaboración. Tipos. Estratexias para a súa creación e consolidación.
• Estratexias e recursos para establecer e manter contactos cos axentes do contorno.
• Estratexias para favorecer a participación das mulleres no ámbito público.
• Creación de espazos de encontro. Análise dos intereses dos axentes do contorno. Metodoloxía participativa.
• Uso das tecnoloxías da información e da comunicación para a creación e o mantemento de redes de participación.
BC4. Deseño de estratexias para promover o empoderamento das mulleres.
• Discriminación e desigualdade por razóns de sexo ou xénero.
• Crenzas, actitudes e comportamentos de igualdade entre mulleres e homes.
• Teoría e historia da construción de xénero.
• Construción social do xénero: papeis, estereotipos e valores en materia de igualdade efectiva.
• Comportamento social e reprodución de modelos sexistas: correntes explicativas. Códigos da comunicación non verbal. Análise do propio modelo.
• Vías de transmisión dos papeis de xénero.
• Políticas de igualdade efectiva e empoderamento das mulleres: documentos; normativa básica en políticas de igualdade.
• Marco estratéxico. Medidas de acción positiva, mainstreaming de xénero e plans para a igualdade efectiva de mulleres e homes.
• Servizos, estruturas e organizacións que favorecen o empoderamento das mulleres.
• Toma de decisións e xénero. Estratexias baseadas no mainstreaming de xénero. Identificación de obstáculos invisibles para o empoderamento das mulleres: «teito de cristal», «chan pegañento», «gueto de veludo», etc.
• Estratexias para favorecer a toma de decisións tanto individuais como grupais. Procesos de empoderamento das mulleres: estratexia e meta. Análise de estratexias para promover a corresponsabilidade na toma de decisións.
• Cambio actitudinal. Procesos sociais de cambio.
• Valoración do papel da participación das mulleres nos ámbitos de toma de decisións para detectar desigualdades.
BC5. Desenvolvemento de estratexias de intervención en procesos grupais desde unha perspectiva de xénero.
• Análise de procesos grupais desde unha perspectiva de xénero.
• Identidade compartida.
• Achegas dos grupos ao desenvolvemento individual.
• Fases do desenvolvemento dos grupos.
• Técnicas de diagnóstico grupal desde unha perspectiva de xénero: observación, entrevista, etc.
• Liderado.
• Identificación de metas.
• Técnicas de dinámica de grupos e de traballo en equipo. Pautas para a selección de técnicas e estratexias.
• Xestión de conflitos desde unha perspectiva de xénero. Técnicas para a xestión de conflitos.
• Análise do papel do/da técnico/a na incorporación da perspectiva de xénero nos procesos grupais e a evolución dos grupos.
BC6. Desenvolvemento de procesos de acompañamento e asesoramento a mulleres.
• Obtención de información nos procesos de acompañamento e asesoramento. Análise e posta en práctica de estratexias, técnicas e instrumentos de recollida individualizada de datos.
• Identificación e interpretación de demandas relacionadas coa participación e a toma de decisións.
• Interpretación de plans e estratexias de actuación.
• Análise de protocolos de acompañamento e asesoramento. Pautas para a adaptación das actuacións ás necesidades e ás demandas das persoas usuarias.
• Aplicación de habilidades sociais nos procesos de acompañamento e asesoramento. Posta en práctica de técnicas de escoita activa.
• Acompañamento e asesoramento para a participación e a toma de decisións. Acompañamento individual e grupal. Análise do papel do/da técnico/a. Importancia das habilidades sociais.
BC7. Realización de actividades de avaliación dos proxectos comunitarios.
• Avaliación dos procesos de participación e toma de decisións. Análise de estratexias, técnicas e instrumentos. Criterios e indicadores.
• Avaliación participativa: técnicas e instrumentos. Adaptación de técnicas e instrumentos aos axentes e ás situacións.
• Elaboración de instrumentos de avaliación.
• Avaliación das estratexias e instrumentos de comunicación. Selección de criterios e indicadores.
• Elaboración de informes e memorias no ámbito comunitario. Adecuación aos axentes comunitarios.
• Uso das tecnoloxías da información e da comunicación no proceso de avaliación.
• Xestión da calidade no ámbito da participación social das mulleres.
1.9.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desenvolver as funcións de organización da intervención, intervención ou execución, avaliación da intervención, coordinación e xestión da calidade.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Xestión, coordinación e supervisión da intervención.
– Elaboración de informes.
A función de intervención/execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Organización e desenvolvemento da actuación.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración da documentación asociada.
– Información e comunicación ás persoas usuarias e a outras.
A función de avaliación fai referencia á posta en práctica dos procedementos deseñados para o control e o seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de coordinación abrangue aspectos como:
– Establecemento de retroalimentación.
– Xestión de conflitos.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais a), b), d), e), f), g), h), i) e o) do ciclo formativo, e as competencias a), b), d), e), f), g), h), i) e o).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Elaboración e aplicación de instrumentos de análise da participación das mulleres en diferentes ámbitos de vida.
– Análise de protocolos de actuación para o acompañamento e o asesoramento de mulleres nos ámbitos da participación social e o empoderamento.
– Aplicación de técnicas de escoita activa.
– Seguimento de protocolos de protección de datos.
– Uso de tecnoloxías da información e da comunicación para obter, xestionar e comunicar información e establecer contactos e relacións con diferentes axentes.
1.10. Módulo profesional: Intervención socioeducativa para a igualdade.
• Equivalencia en créditos ECTS: 7.
• Código: MP1406.
• Duración: 105 horas.
1.10.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Caracteriza a intervención socioeducativa na prevención da violencia contra as mulleres, en relación coas características psicosociais dos colectivos destinatarios e os contextos de actuación.
– CA1.1. Identificouse o papel e a importancia da educación non formal na prevención da violencia contra as mulleres.
– CA1.2. Identificáronse os fundamentos psicopedagóxicos da intervención socioeducativa na prevención da violencia contra as mulleres.
– CA1.3. Identificáronse os colectivos destinatarios e os ámbitos de intervención socioeducativa en materia de coeducación e prevención da violencia contra as mulleres.
– CA1.4. Establecéronse as características psicosociais dos colectivos de intervención como punto de partida desta.
– CA1.5. Caracterizáronse técnicas e instrumentos para a toma de conciencia das actitudes e das crenzas propias en relación coa violencia de xénero.
– CA1.6. Valorouse a influencia do contorno no proceso e no resultado da intervención.
– CA1.7. Argumentouse a necesidade dos programas de intervención socioeducativa na prevención ou resposta a situacións de violencia de xénero.
– CA1.8. Valorouse a intervención socioeducativa como un recurso para o cambio social e o desenvolvemento de actitudes de igualdade entre mulleres e homes.
• RA2. Deseña accións formativas, analizando as estratexias da educación non formal e os procesos de ensino e aprendizaxe.
– CA2.1. Definiuse o proceso de ensino e aprendizaxe na educación non formal.
– CA2.2. Argumentouse a importancia da educación non formal para o desenvolvemento de actitudes de igualdade efectiva entre mulleres e homes.
– CA2.3. Analizáronse os programas de intervención socioeducativa en coeducación e prevención da violencia contra as mulleres.
– CA2.4. Deseñáronse actividades de formación para diversos colectivos.
– CA2.5. Deseñáronse programas e espazos de formación de formadores/as en prevención da violencia contra as mulleres e a coeducación.
– CA2.6. Seleccionáronse metodoloxías de intervención acordes cos obxectivos desta.
– CA2.7. Valorouse a importancia de promover actividades de formación e capacitación específica e permanente sobre coeducación e violencia contra as mulleres nos centros de profesorado.
– CA2.8. Concretáronse as vías e as estratexias de colaboración con outros axentes significativos para a intervención.
• RA3. Organiza accións formativas, seleccionando os recursos para a intervención en función das características do colectivo e o contexto de intervención.
– CA3.1. Establecéronse canles e estratexias para iniciar e manter relacións de colaboración con institucións e as organizacións potencialmente receptoras da intervención socioeducativa.
– CA3.2. Elaboráronse instrumentos para a presentación dos programas de intervención.
– CA3.3. Informouse sobre a necesidade de realizar obradoiros sobre coeducación e prevención da violencia contra as mulleres.
– CA3.4. Seleccionáronse instrumentos e materiais para ofrecer información, formación e accións de sensibilización a potenciais destinatarios/as.
– CA3.5. Adecuáronse os instrumentos e os materiais ás características das persoas destinatarias.
– CA3.6. Valorouse a importancia das tecnoloxías da información e da comunicación nos procesos de intervención socioeducativa en prevención da violencia contra as mulleres.
– CA3.7. Promovéronse obradoiros formativos en diferentes institucións e organizacións, dirixidos á prevención da violencia de xénero.
• RA4. Pon en práctica accións formativas dirixidas a diferentes colectivos, analizando o seu papel profesional e as estratexias e pautas de intervención, en función do contexto.
– CA4.1. Seleccionáronse recursos e materiais acordes cos obxectivos da intervención.
– CA4.2. Elaboráronse materiais para o desenvolvemento das accións formativas.
– CA4.3. Valorouse a importancia da creación dun clima adecuado no desenvolvemento das accións formativas.
– CA4.4. Puxéronse en práctica estratexias e pautas de actuación ante situacións problemáticas que poidan xurdir no desenvolvemento do programa.
– CA4.5. Establecéronse estratexias de actuación para participar na capacitación e na formación de profesionais que traballan no ámbito da violencia contra as mulleres.
– CA4.6. Axustáronse as pautas de actuación ao papel específico do/da técnico/a en cada ámbito de intervención.
– CA4.7. Aplicáronse habilidades comunicativas e de xestión de conflitos.
• RA5. Realiza actividades de avaliación de intervencións socioeducativas en prevención da violencia contra as mulleres, seleccionando elementos e instrumentos propios da educación non formal.
– CA5.1. Identificáronse sistemas de avaliación das accións de formación na educación non formal.
– CA5.2. Seleccionouse o sistema de avaliación en función da actividade de formación desenvolvida.
– CA5.3. Elaboráronse protocolos de avaliación e rexistro para recoller a información das persoas participantes na acción de formación.
– CA5.4. Establecéronse indicadores para realizar a avaliación das accións de intervención socioeducativa en prevención da violencia contra as mulleres.
– CA5.5. Seleccionáronse estratexias, técnicas e instrumentos que posibiliten unha avaliación participativa das accións de formación.
– CA5.6. Utilizáronse estratexias e técnicas de análise de datos para realizar a avaliación da intervención socioeducativa.
– CA5.7. Establecéronse protocolos de uso dos resultados da avaliación para mellorar a calidade de accións futuras.
– CA5.8. Valorouse a importancia da participación das persoas destinatarias no proceso de avaliación
1.10.2. Contidos básicos.
BC1. Caracterización da intervención socioeducativa na prevención da violencia contra as mulleres.
• Intervención socioeducativa na prevención da violencia contra as mulleres: fundamentos psicopedagóxicos.
• Educación non formal como marco para a intervención socioeducativa en materia de coeducación e prevención da violencia contra as mulleres. Principios da educación non formal.
• Colectivos e ámbitos de intervención: infancia, xuventude, familias, asociacións de mulleres, profesionais que traballan no ámbito da violencia contra as mulleres, formadores/as, etc.
• Características psicosociais dos colectivos e ámbitos de intervención: infancia, xuventude, familias, mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional, etc.
• Desenvolvemento da cognición social. Procesos de categorización social. Atribución.
• Influencia do contorno na intervención.
• Construción da identidade na infancia e a xuventude. Influencia do xénero na construción da identidade.
• Percepción da violencia contra as mulleres en diferentes colectivos. Violencia de xénero entre a xente nova. Actitudes, estereotipos e prexuízos en relación coa violencia contra as mulleres. Estratexias e recursos para a identificación e a toma de conciencia das actitudes e as crenzas en relación coa violencia de xénero.
• Vulnerabilidade e riscos das mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional. Estratexias e recursos para a identificación e toma de conciencia das actitudes e crenzas en relación coa violencia de xénero.
• Valoración da importancia da intervención socioeducativa na prevención da violencia de xénero.
BC2. Deseño de accións formativas.
• A intervención en coeducación e prevención da violencia contra as mulleres en diferentes colectivos, ámbitos ou sectores (infancia, adolescentes, mulleres, mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional, docentes e profesionais, entre outros). Características específicas de cada colectivo.
• Análise de programas de intervención socioeducativa en coeducación e prevención da violencia contra as mulleres. Identificación de obxectivos e características xerais. Contidos de traballo. Metodoloxía e procedementos de intervención. Dinámicas de grupo aplicadas á intervención socioeducativa en prevención da violencia contra a muller. Estratexias e recursos para a construción dunha identidade positiva e diferenciada e o rexeitamento da violencia. Uso das tecnoloxías da información e da comunicación como recurso de intervención neste ámbito. Colaboración con outros axentes e profesionais. Relacións entre educación formal e non formal. Tipos de accións formativas. Boas prácticas.
• Deseño de programas de educación en igualdade de xénero e prevención da violencia contra as mulleres para diversos colectivos.
• Colaboración con outros axentes: vías e estratexias. Papel da familia.
BC3. Organización de accións formativas.
• Estratexias para iniciar e manter o contacto coas organizacións e as institucións potencialmente destinatarias da intervención: centros escolares, asociacións de pais e nais, asociacións de mulleres, centros de formación do profesorado e formadores/as, institucións que traballan no ámbito de violencia de xénero, etc.
• Materiais informativos: deseño e elaboración. Materiais e estratexias de difusión para mulleres con discapacidade ou afectadas por diversidade funcional.
• Obradoiros e accións formativas: tipoloxía e desenvolvemento. Adecuación ás persoas destinatarias.
• Organización de obradoiros. Coeducación. Violencia de xénero. Análise e interpretación de construcións culturais que naturalizan o uso da violencia. Estratexias para a posta en práctica dos programas.
• Valoración da importancia das tecnoloxías da información e da comunicación nos procesos de intervención socioeducativa en prevención da violencia de xénero
BC4. Posta en práctica de accións formativas.
• Técnicas para o desenvolvemento de habilidades para a prevención da violencia contra as mulleres e a vitimización. Habilidades comunicativas non sexistas. Habilidades de xestión de conflitos.
• Selección de recursos. Posibilidades educativas das tecnoloxías da información e da comunicación en materia de prevención da violencia contra as mulleres.
• Elaboración de materiais para desenvolver accións formativas.
• Habilidades persoais e sociais para a intervención. Observación e escoita activa.
• Valoración da importancia de establecer un clima adecuado no desenvolvemento das accións formativas.
• Análise do papel do/da técnico/a en función do colectivo e os obxectivos da intervención.
• Achegas aos programas de formación para profesionais: experiencia e coñecemento da sociedade civil, mundo académico, organizacións feministas e propia práctica profesional.
BC5. Realización de actividades de avaliación de intervencións socioeducativas.
• Sistemas de avaliación das accións de formación na educación non formal.
• Avaliación participativa na educación non formal. Coavaliación con outros/as profesionais.
• Elaboración de protocolos e rexistros de avaliación de accións formativas.
• Avaliación de intervencións socioeducativas con mulleres que padecen algún tipo de discapacidade ou mulleres afectadas por diversidade funcional.
• Estratexias e técnicas de análise de datos das avaliacións.
• Elaboración de informes e memorias da intervención socioeducativa.
• A avaliación como elemento de calidade na intervención socioeducativa.
• Valoración da importancia da participación das persoas destinatarias no proceso de avaliación.
1.10.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén formación necesaria para desenvolver as funcións de organización da intervención, intervención ou execución, avaliación da intervención e xestión da calidade.
A función de organización abrangue aspectos como:
– Detección de necesidades.
– Programación.
– Xestión, coordinación e supervisión da intervención.
– Elaboración de informes.
A función de intervención ou execución abrangue aspectos como:
– Recollida de información.
– Organización e desenvolvemento da actuación.
– Control, seguimento e avaliación das actividades.
– Elaboración da documentación asociada.
– Información e comunicación ás persoas usuarias e a outras.
A función de avaliación fai referencia á posta en práctica dos procedementos deseñados para o control e o seguimento da intervención no seu conxunto.
A función de xestión de calidade abrangue aspectos como:
– Valoración do servizo.
– Control do proceso.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse, dentro do sector de servizos á comunidade, no subsector de promoción da igualdade de trato e de oportunidades entre mulleres e homes.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais b), d), f), h), ñ) e o) do ciclo formativo, e as competencias b), d), f), h), ñ) e o).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Traballo en equipo para elaborar e aplicar instrumentos que permitan detectar as necesidades e as demandas formativas dos colectivos de intervención.
– Traballo en equipo para deseñar, organizar, pór en práctica e avaliar, en situacións reais ou simuladas, accións formativas dirixidas a diferentes colectivos e contextos.
– Uso tecnoloxías da información e da comunicación para a procura de información e recursos para o desenvolvemento das accións formativas, e para as integrar como recurso educativo na intervención.
1.11. Módulo profesional: Proxecto de promoción de igualdade de xénero.
• Equivalencia en créditos ECTS: 5.
• Código: MP1407.
• Duración: 26 horas.
1.11.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Identifica necesidades do sector produtivo en relación con proxectos tipo que as poidan satisfacer.
– CA1.1. Clasificáronse as empresas do sector polas súas características organizativas e o tipo de produto ou servizo que ofrecen.
– CA1.2. Caracterizáronse as empresas tipo e indicouse a súa estrutura organizativa e as funcións de cada departamento.
– CA1.3. Identificáronse as necesidades máis demandadas ás empresas.
– CA1.4. Valoráronse as oportunidades de negocio previsibles no sector.
– CA1.5. Identificouse o tipo de proxecto requirido para dar resposta ás demandas previstas.
– CA1.6. Determináronse as características específicas requiridas ao proxecto.
– CA1.7. Determináronse as obrigas fiscais, laborais e de prevención de riscos, e as súas condicións de aplicación.
– CA1.8. Identificáronse as axudas e as subvencións para a incorporación de novas tecnoloxías de produción ou de servizo que se propoñan.
– CA1.9. Elaborouse o guión de traballo para seguir na elaboración do proxecto.
• RA2. Deseña proxectos relacionados coas competencias expresadas no título, onde inclúe e desenvolve as fases que o compoñen.
– CA2.1. Compilouse información relativa aos aspectos que se vaian tratar no proxecto.
– CA2.2. Realizouse o estudo da viabilidade técnica do proxecto.
– CA2.3. Identificáronse as fases ou as partes que compoñen o proxecto, e o seu contido.
– CA2.4. Establecéronse os obxectivos procurados e identificouse o seu alcance.
– CA2.5. Prevíronse os recursos materiais e persoais necesarios para realizar o proxecto.
– CA2.6. Realizouse o orzamento correspondente.
– CA2.7. Identificáronse as necesidades de financiamento para a posta en marcha do proxecto.
– CA2.8. Definiuse e elaborouse a documentación necesaria para o seu deseño.
– CA2.9. Identificáronse os aspectos que se deben controlar para garantir a calidade do proxecto.
• RA3. Planifica a posta en práctica ou a execución do proxecto, para o que determina o plan de intervención e a documentación asociada.
– CA3.1. Estableceuse a secuencia de actividades ordenadas en función das necesidades de posta en práctica.
– CA3.2. Determináronse os recursos e a loxística necesarios para cada actividade.
– CA3.3. Identificáronse as necesidades de permisos e autorizacións para levar a cabo as actividades.
– CA3.4. Determináronse os procedementos de actuación ou execución das actividades.
– CA3.5. Identificáronse os riscos inherentes á posta en práctica e definiuse o plan de prevención de riscos, así como os medios e os equipamentos necesarios.
– CA3.6. Planificouse a asignación de recursos materiais e humanos, e os tempos de execución.
– CA3.7. Fíxose a valoración económica que dea resposta ás condicións da posta en práctica.
– CA3.8. Definiuse e elaborouse a documentación necesaria para a posta en práctica ou execución.
• RA4. Define os procedementos para o seguimento e o control na execución do proxecto, e xustifica a selección das variables e dos instrumentos empregados.
– CA4.1. Definiuse o procedemento de avaliación das actividades ou intervencións.
– CA4.2. Definíronse os indicadores de calidade para realizar a avaliación.
– CA4.3. Definiuse o procedemento para a avaliación das incidencias que se poidan presentar durante a realización das actividades, así como a súa solución e o seu rexistro.
– CA4.4. Definiuse o procedemento para xestionar os cambios nos recursos e nas actividades, incluíndo o sistema para o seu rexistro.
– CA4.5. Definiuse e elaborouse a documentación necesaria para a avaliación das actividades e do proxecto.
– CA4.6. Estableceuse o procedemento para a participación na avaliación das persoas usuarias ou da clientela, e elaboráronse os documentos específicos.
– CA4.7. Estableceuse un sistema para garantir o cumprimento do prego de condicións do proxecto, cando este exista.
• RA5. Elabora e expón o informe do proxecto realizado, e xustifica o procedemento seguido.
– CA5.1. Enunciáronse os obxectivos do proxecto.
– CA5.2. Describiuse o proceso seguido para a identificación das necesidades das empresas do sector.
– CA5.3. Describiuse a solución adoptada a partir da documentación xerada no proceso de deseño.
– CA5.4. Describíronse as actividades en que se divide a execución do proxecto.
– CA5.5. Xustificáronse as decisións tomadas de planificación da execución do proxecto.
– CA5.6. Xustificáronse as decisións tomadas de seguimento e control na execución do proxecto.
– CA5.7. Formuláronse as conclusións do traballo realizado en relación coas necesidades do sector produtivo.
– CA5.8. Formuláronse, de ser o caso, propostas de mellora.
– CA5.9. Realizáronse, de ser o caso, as aclaracións solicitadas na exposición.
– CA5.10. Empregáronse ferramentas informáticas para a presentación dos resultados.
1.11.2. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional complementa a formación establecida para o resto dos módulos profesionais que integran o título nas funcións de análise do contexto, deseño do proxecto e organización da execución.
A función de análise do contexto abrangue as subfuncións de compilación de información, identificación de necesidades e estudo de viabilidade.
A función de deseño do proxecto ten como obxectivo establecer as liñas xerais para dar resposta ás necesidades presentadas, concretando os aspectos salientables para a súa realización. Inclúe as subfuncións de definición do proxecto, planificación da intervención e elaboración da documentación.
A función de organización da execución inclúe as subfuncións de programación de actividades, xestión de recursos e supervisión da intervención.
As actividades asociadas a estas funcións aplícanse nos servizos de igualdade de xénero.
Fomentarase e valorarase a creatividade, o espírito crítico e a capacidade de innovación nos procesos realizados, así como a adaptación da formación recibida en supostos laborais e en novas situacións.
O equipo docente exercerá a titoría das seguintes fases de realización do traballo, que se realizarán fundamentalmente de xeito non presencial: estudo das necesidades do sector produtivo, deseño, planificación, e seguimento da execución do proxecto.
A exposición do informe, que realizará todo o alumnado, é parte esencial do proceso de avaliación e defenderase ante o equipo docente.
Polas súas propias características, a formación do módulo relaciónase con todos os obxectivos xerais do ciclo e con todas as competencias profesionais, persoais e sociais, bardante o relativo á posta en práctica de diversos aspectos da intervención deseñada.
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo están relacionadas con:
– Execución de traballos en equipo.
– Responsabilidade e autoavaliación do traballo realizado.
– Autonomía e iniciativa persoal.
– Uso das TIC.
1.12. Módulo profesional: Formación e orientación laboral.
• Equivalencia en créditos ECTS: 5.
• Código: MP1408.
• Duración: 107 horas.
1.12.1. Unidade formativa 1: Prevención de riscos laborais.
• Código: MP1408_12.
• Duración: 45 horas.
1.12.1.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Recoñece os dereitos e as obrigas das persoas traballadoras e empresarias relacionados coa seguridade e a saúde laboral.
– CA1.1. Relacionáronse as condicións laborais coa saúde da persoa traballadora.
– CA1.2. Distinguíronse os principios da acción preventiva que garanten o dereito á seguridade e á saúde das persoas traballadoras.
– CA1.3. Apreciouse a importancia da información e da formación como medio para a eliminación ou a redución dos riscos laborais.
– CA1.4. Comprendéronse as actuacións axeitadas ante situacións de emerxencia e risco laboral grave e inminente.
– CA1.5. Valoráronse as medidas de protección específicas de persoas traballadoras sensibles a determinados riscos, así como as de protección da maternidade e a lactación, e de menores.
– CA1.6. Analizáronse os dereitos á vixilancia e protección da saúde no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– CA1.7. Asumiuse a necesidade de cumprir as obrigas das persoas traballadoras en materia de prevención de riscos laborais.
• RA2. Avalía as situacións de risco derivadas da súa actividade profesional analizando as condicións de traballo e os factores de risco máis habituais do sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– CA2.1. Determináronse as condicións de traballo con significación para a prevención nos contornos de traballo relacionados co perfil profesional de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA2.2. Clasificáronse os factores de risco na actividade e os danos derivados deles.
– CA2.3. Clasificáronse e describíronse os tipos de danos profesionais, con especial referencia a accidentes de traballo e doenzas profesionais, relacionados co perfil profesional de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA2.4. Identificáronse as situacións de risco máis habituais nos contornos de traballo das persoas coa titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA2.5. Levouse a cabo a avaliación de riscos nun contorno de traballo, real ou simulado, relacionado co sector de actividade.
• RA3. Participa na elaboración dun plan de prevención de riscos e identifica as responsabilidades de todos os axentes implicados.
– CA3.1. Valorouse a importancia dos hábitos preventivos en todos os ámbitos e en todas as actividades da empresa.
– CA3.2. Clasificáronse os xeitos de organización da prevención na empresa en función dos criterios establecidos na normativa sobre prevención de riscos laborais.
– CA3.3. Determináronse os xeitos de representación das persoas traballadoras na empresa en materia de prevención de riscos.
– CA3.4. Identificáronse os organismos públicos relacionados coa prevención de riscos laborais.
– CA3.5. Valorouse a importancia da existencia dun plan preventivo na empresa que inclúa a secuencia de actuacións para realizar en caso de emerxencia.
– CA3.6. Estableceuse o ámbito dunha prevención integrada nas actividades da empresa, e determináronse as responsabilidades e as funcións de cadaquén.
– CA3.7. Definiuse o contido do plan de prevención nun centro de traballo relacionado co sector profesional da titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA3.8. Proxectouse un plan de emerxencia e evacuación para unha pequena ou mediana empresa do sector de actividade do título.
• RA4. Determina as medidas de prevención e protección no contorno laboral da titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA4.1. Definíronse as técnicas e as medidas de prevención e de protección que se deben aplicar para evitar ou diminuír os factores de risco, ou para reducir as súas consecuencias no caso de se materializaren.
– CA4.2. Analizouse o significado e o alcance da sinalización de seguridade de diversos tipos.
– CA4.3. Seleccionáronse os equipamentos de protección individual (EPI) axeitados ás situacións de risco atopadas.
– CA4.4. Analizáronse os protocolos de actuación en caso de emerxencia.
– CA4.5. Identificáronse as técnicas de clasificación de persoas feridas en caso de emerxencia, onde existan vítimas de diversa gravidade.
– CA4.6. Identificáronse as técnicas básicas de primeiros auxilios que se deben aplicar no lugar do accidente ante danos de diversos tipos, así como a composición e o uso da caixa de urxencias.
1.12.1.2. Contidos básicos.
BC1. Dereitos e obrigas en seguridade e saúde laboral.
• Relación entre traballo e saúde. Influencia das condicións de traballo sobre a saúde.
• Conceptos básicos de seguridade e saúde laboral.
• Análise dos dereitos e das obrigas das persoas traballadoras e empresarias en prevención de riscos laborais.
• Actuación responsable no desenvolvemento do traballo para evitar as situacións de risco no seu contorno laboral.
• Protección de persoas traballadoras especialmente sensibles a determinados riscos.
BC2. Avaliación de riscos profesionais.
• Análise de factores de risco ligados a condicións de seguridade, ambientais, ergonómicas e psicosociais.
• Determinación dos danos á saúde da persoa traballadora que poden derivar das condicións de traballo e dos factores de risco detectados.
• Riscos específicos no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero en función das probables consecuencias, do tempo de exposición e dos factores de risco implicados.
• Avaliación dos riscos atopados en situacións potenciais de traballo no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
BC3. Planificación da prevención de riscos na empresa.
• Xestión da prevención na empresa: funcións e responsabilidades.
• Órganos de representación e participación das persoas traballadoras en prevención de riscos laborais.
• Organismos estatais e autonómicos relacionados coa prevención de riscos.
• Planificación da prevención na empresa.
• Plans de emerxencia e de evacuación en contornos de traballo.
• Elaboración dun plan de emerxencia nunha empresa do sector.
• Participación na planificación e na posta en práctica dos plans de prevención.
BC4. Aplicación de medidas de prevención e protección na empresa.
• Medidas de prevención e protección individual e colectiva.
• Protocolo de actuación ante unha situación de emerxencia.
• Aplicación das técnicas de primeiros auxilios.
• Actuación responsable en situacións de emerxencias e primeiros auxilios.
1.12.2. Unidade formativa 2: Equipos de traballo, dereito do traballo e da seguridade social, e procura de emprego.
• Código: MP1408_22.
• Duración: 62 horas.
1.12.2.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Participa responsablemente en equipos de traballo eficientes que contribúan á consecución dos obxectivos da organización.
– CA1.1. Identificáronse os equipos de traballo en situacións de traballo relacionadas co perfil de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero e valoráronse as súas vantaxes sobre o traballo individual.
– CA1.2. Determináronse as características do equipo de traballo eficaz fronte ás dos equipos ineficaces.
– CA1.3. Adoptáronse responsablemente os papeis asignados para a eficiencia e a eficacia do equipo de traballo.
– CA1.4. Empregáronse axeitadamente as técnicas de comunicación no equipo de traballo para recibir e transmitir instrucións e coordinar as tarefas.
– CA1.5. Determináronse procedementos para a resolución dos conflitos identificados no seo do equipo de traballo.
– CA1.6. Aceptáronse de forma responsable as decisións adoptadas no seo do equipo de traballo.
– CA1.7. Analizáronse os obxectivos alcanzados polo equipo de traballo en relación cos obxectivos establecidos, e coa participación responsable e activa dos seus membros.
• RA2. Identifica os dereitos e as obrigas que derivan das relacións laborais, e recoñéceos en diferentes situacións de traballo.
– CA2.1. Identificáronse o ámbito de aplicación, as fontes e os principios de aplicación do dereito do traballo.
– CA2.2. Distinguíronse os principais organismos que interveñen nas relacións laborais.
– CA2.3. Identificáronse os elementos esenciais dun contrato de traballo.
– CA2.4. Analizáronse as principais modalidades de contratación e identificáronse as medidas de fomento da contratación para determinados colectivos.
– CA2.5. Valoráronse os dereitos e as obrigas que se recollen na normativa laboral.
– CA2.6. Determináronse as condicións de traballo pactadas no convenio colectivo aplicable ou, en ausencia deste, as condicións habituais no sector profesional relacionado co título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA2.7. Valoráronse as medidas establecidas pola lexislación para a conciliación da vida laboral e familiar, e para a igualdade efectiva entre homes e mulleres.
– CA2.8. Analizouse o recibo de salarios e identificáronse os principais elementos que o integran.
– CA2.9. Identificáronse as causas e os efectos da modificación, a suspensión e a extinción da relación laboral.
– CA2.10. Identificáronse os órganos de representación das persoas traballadoras na empresa.
– CA2.11. Analizáronse os conflitos colectivos na empresa e os procedementos de solución.
– CA2.12. Identificáronse as características definitorias dos novos contornos de organización do traballo.
• RA3. Determina a acción protectora do sistema da Seguridade Social ante as continxencias cubertas, e identifica as clases de prestacións.
– CA3.1. Valorouse o papel da Seguridade Social como piar esencial do estado social e para a mellora da calidade de vida da cidadanía.
– CA3.2. Delimitouse o funcionamento e a estrutura do sistema da Seguridade Social.
– CA3.3. Identificáronse, nun suposto sinxelo, as bases de cotización dunha persoa traballadora e as cotas correspondentes a ela e á empresa.
– CA3.4. Determináronse as principais prestacións contributivas da Seguridade Social, os seus requisitos e a súa duración, e realizouse o cálculo da súa contía nalgúns supostos prácticos.
– CA3.5. Determináronse as posibles situacións legais de desemprego en supostos prácticos sinxelos, e realizouse o cálculo da duración e da contía dunha prestación por desemprego de nivel contributivo básico.
• RA4. Planifica o seu itinerario profesional seleccionando alternativas de formación e oportunidades de emprego ao longo da vida.
– CA4.1. Valoráronse as propias aspiracións, motivacións, actitudes e capacidades que permitan a toma de decisións profesionais.
– CA4.2. Tomouse conciencia da importancia da formación permanente como factor clave para a empregabilidade e a adaptación ás exixencias do proceso produtivo.
– CA4.3. Valoráronse as oportunidades de formación e emprego noutros estados da Unión Europea.
– CA4.4. Valorouse o principio de non discriminación e de igualdade de oportunidades no acceso ao emprego e nas condicións de traballo.
– CA4.5. Deseñáronse os itinerarios formativos profesionais relacionados co perfil profesional de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA4.6. Determináronse as competencias e as capacidades requiridas para a actividade profesional relacionada co perfil do título, e seleccionouse a formación precisa para as mellorar e permitir unha axeitada inserción laboral.
– CA4.7. Identificáronse as principais fontes de emprego e de inserción laboral para as persoas coa titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
– CA4.8. Empregáronse adecuadamente as técnicas e os instrumentos de procura de emprego.
– CA4.9. Prevíronse as alternativas de autoemprego nos sectores profesionais relacionados co título.
1.12.2.2. Contidos básicos.
BC1. Xestión do conflito e equipos de traballo.
• Diferenciación entre grupo e equipo de traballo.
• Valoración das vantaxes e os inconvenientes do traballo de equipo para a eficacia da organización.
• Equipos no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero segundo as funcións que desempeñen.
• Dinámicas de grupo.
• Equipos de traballo eficaces e eficientes.
• Participación no equipo de traballo: desempeño de papeis, comunicación e responsabilidade.
• Conflito: características, tipos, causas e etapas.
• Técnicas para a resolución ou a superación do conflito.
BC2. Contrato de traballo.
• Dereito do traballo.
• Organismos públicos (administrativos e xudiciais) que interveñen nas relacións laborais.
• Análise da relación laboral individual.
• Dereitos e deberes derivados da relación laboral.
• Análise dun convenio colectivo aplicable ao ámbito profesional da titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
• Modalidades de contrato de traballo e medidas de fomento da contratación.
• Análise das principais condicións de traballo: clasificación e promoción profesional, tempo de traballo, retribución, etc.
• Modificación, suspensión e extinción do contrato de traballo.
• Sindicatos e asociacións empresariais.
• Representación das persoas traballadoras na empresa.
• Conflitos colectivos.
• Novos contornos de organización do traballo.
BC3. Seguridade Social, emprego e desemprego.
• A Seguridade Social como piar do estado social.
• Estrutura do sistema da Seguridade Social.
• Determinación das principais obrigas das persoas empresarias e das traballadoras en materia de seguridade social.
• Protección por desemprego.
• Prestacións contributivas da Seguridade Social.
BC4. Procura activa de emprego.
• Coñecemento dos propios intereses e das propias capacidades formativo-profesionais.
• Importancia da formación permanente para a traxectoria laboral e profesional das persoas coa titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
• Oportunidades de aprendizaxe e emprego en Europa.
• Itinerarios formativos relacionados coa titulación de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
• Definición e análise do sector profesional do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero.
• Proceso de toma de decisións.
• Proceso de procura de emprego no sector de actividade.
• Técnicas e instrumentos de procura de emprego.
1.12.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para que o alumnado se poida inserir laboralmente e desenvolver a súa carreira profesional no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
A formación do módulo contribúe a alcanzar os obxectivos xerais p), r), s), t), u) e y) do ciclo formativo, e as competencias p), q), r), s), t), u) e w).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Manexo das fontes de información para a elaboración de itinerarios formativo-profesionalizadores, en especial no referente ao sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– Posta en práctica de técnicas activas de procura de emprego:
– Realización de probas de orientación e dinámicas sobre as propias aspiracións, competencias e capacidades.
– Manexo de fontes de información, incluídos os recursos da internet para a procura de emprego.
– Preparación e realización de cartas de presentación e currículos (potenciarase o emprego doutros idiomas oficiais na Unión Europea no manexo de información e elaboración do currículo Europass).
– Familiarización coas probas de selección de persoal, en particular a entrevista de traballo.
– Identificación de ofertas de emprego público a que se pode acceder en función da titulación e resposta á súa convocatoria.
– Formación de equipos na aula para a realización de actividades mediante o emprego de técnicas de traballo en equipo.
– Estudo das condicións de traballo do sector da prestación de servizos de igualdade de xénero a través do manexo da normativa laboral, dos contratos máis comunmente utilizados e do convenio colectivo de aplicación no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– Superación de calquera forma de discriminación no acceso ao emprego e no desenvolvemento profesional.
– Análise da normativa de prevención de riscos laborais que lle permita a avaliación dos riscos derivados das actividades desenvolvidas no sector produtivo, así como a colaboración na definición dun plan de prevención para a empresa e das medidas necesarias para a súa posta en práctica.
O correcto desenvolvemento deste módulo exixe a disposición de medios informáticos con conexión á internet e que, polo menos, dúas sesións de traballo semanais sexan consecutivas.
1.13. Módulo profesional: Empresa e iniciativa emprendedora.
• Equivalencia en créditos ECTS: 4.
• Código: MP1409.
• Duración: 53 horas.
1.13.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Desenvolve o seu espírito emprendedor identificando as capacidades asociadas a el e definindo ideas emprendedoras caracterizadas pola innovación e a creatividade.
– CA1.1. Identificouse o concepto de innovación e a súa relación co progreso da sociedade e o aumento no benestar dos individuos.
– CA1.2. Analizouse o concepto de cultura emprendedora e a súa importancia como dinamizador do mercado laboral e fonte de benestar social.
– CA1.3. Valorouse a importancia da iniciativa individual, a creatividade, a formación, a responsabilidade e a colaboración como requisitos indispensables para ter éxito na actividade emprendedora.
– CA1.4. Analizáronse as características das actividades emprendedoras no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– CA1.5. Valorouse o concepto de risco como elemento inevitable de toda actividade emprendedora.
– CA1.6. Valoráronse ideas emprendedoras caracterizadas pola innovación, pola creatividade e pola súa factibilidade.
– CA1.7. Decidiuse a partir das ideas emprendedoras unha determinada idea de negocio do ámbito dos servizos de igualdade de xénero, que ha servir de punto de partida para a elaboración do proxecto empresarial.
– CA1.8. Analizouse a estrutura dun proxecto empresarial e valorouse a súa importancia como paso previo á creación dunha pequena empresa.
• RA2. Decide a oportunidade de creación dunha pequena empresa para o desenvolvemento da idea emprendedora, tras a análise da relación entre a empresa e o contorno, do proceso produtivo, da organización dos recursos humanos e dos valores culturais e éticos.
– CA2.1. Valorouse a importancia das pequenas e medianas empresas no tecido empresarial galego.
– CA2.2. Analizouse o impacto ambiental da actividade empresarial e a necesidade de introducir criterios de sustentabilidade nos principios de actuación das empresas.
– CA2.3. Identificáronse os principais compoñentes do contorno xeral que rodea a empresa e, en especial, nos aspectos tecnolóxico, económico, social, ambiental, demográfico e cultural.
– CA2.4. Apreciouse a influencia na actividade empresarial das relacións coa clientela, con provedores/as, coas administracións públicas, coas entidades financeiras e coa competencia como principais integrantes do contorno específico.
– CA2.5. Determináronse os elementos do contorno xeral e específico dunha pequena ou mediana empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero en función da súa posible localización.
– CA2.6. Analizouse o fenómeno da responsabilidade social das empresas e a súa importancia como un elemento da estratexia empresarial.
– CA2.7. Valorouse a importancia do balance social dunha empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero e describíronse os principais custos sociais en que incorren estas empresas, así como os beneficios sociais que producen.
– CA2.8. Identificáronse, en empresas relacionadas cos servizos de igualdade de xénero, prácticas que incorporen valores éticos e sociais.
– CA2.9. Definíronse os obxectivos empresariais incorporando valores éticos e sociais.
– CA2.10. Analizáronse os conceptos de cultura empresarial, e de comunicación e imaxe corporativas, así como a súa relación cos obxectivos empresariais.
– CA2.11. Describíronse as actividades e os procesos básicos que se realizan nunha empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero, e delimitáronse as relacións de coordinación e dependencia dentro do sistema empresarial.
– CA2.12. Elaborouse un plan de empresa que inclúa a idea de negocio, a localización, a organización do proceso produtivo e dos recursos necesarios, a responsabilidade social e o plan de márketing.
• RA3. Selecciona a forma xurídica tendo en conta as implicacións legais asociadas e o proceso para a súa constitución e posta en marcha.
– CA3.1. Analizouse o concepto de persoa empresaria, así como os requisitos que cómpren para desenvolver a actividade empresarial.
– CA3.2. Analizáronse as formas xurídicas da empresa e determináronse as vantaxes e as desvantaxes de cada unha en relación coa súa idea de negocio.
– CA3.3. Valorouse a importancia das empresas de economía social no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– CA3.4. Especificouse o grao de responsabilidade legal das persoas propietarias da empresa en función da forma xurídica elixida.
– CA3.5. Diferenciouse o tratamento fiscal establecido para cada forma xurídica de empresa.
– CA3.6. Identificáronse os trámites exixidos pola lexislación para a constitución dunha pequena ou mediana empresa en función da súa forma xurídica.
– CA3.7. Identificáronse as vías de asesoramento e xestión administrativa externas á hora de pór en marcha unha pequena ou mediana empresa.
– CA3.8. Analizáronse as axudas e subvencións para a creación e posta en marcha de empresas relacionadas cos servizos de igualdade de xénero tendo en conta a súa localización.
– CA3.9. Incluíuse no plan de empresa información relativa á elección da forma xurídica, os trámites administrativos, as axudas e as subvencións.
• RA4. Realiza actividades de xestión administrativa e financeira básica dunha pequena ou mediana empresa, identifica as principais obrigas contables e fiscais, e formaliza a documentación.
– CA4.1. Analizáronse os conceptos básicos de contabilidade, así como as técnicas de rexistro da información contable: activo, pasivo, patrimonio neto, ingresos, gastos e contas anuais.
– CA4.2. Describíronse as técnicas básicas de análise da información contable, en especial no referente ao equilibrio da estrutura financeira e á solvencia, á liquidez e á rendibilidade da empresa.
– CA4.3. Definíronse as obrigas fiscais (declaración censual, IAE, liquidacións trimestrais, resumos anuais, etc.) dunha pequena e dunha mediana empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero, e diferenciáronse os tipos de impostos no calendario fiscal (liquidacións trimestrais e liquidacións anuais).
– CA4.4. Formalizouse con corrección, mediante procesos informáticos, a documentación básica de carácter comercial e contable (notas de pedido, albarás, facturas, recibos, cheques, notas promisorias e letras de cambio) para unha pequena e unha mediana empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero, e describíronse os circuítos que recorre esa documentación na empresa.
– CA4.5. Elaborouse o plan financeiro e analizouse a viabilidade económica e financeira do proxecto empresarial.
1.13.2. Contidos básicos.
BC1. Iniciativa emprendedora.
• Innovación e desenvolvemento económico. Principais características da innovación na actividade de promoción de igualdade de xénero (materiais, tecnoloxía, organización da produción, etc.).
• A cultura emprendedora na Unión Europea, en España e en Galicia.
• Factores clave das persoas emprendedoras: iniciativa, creatividade, formación, responsabilidade e colaboración.
• Actuación das persoas emprendedoras no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
• O risco como factor inherente á actividade emprendedora.
• Valoración do traballo por conta propia como fonte de realización persoal e social.
• Ideas emprendedoras: fontes de ideas, maduración e avaliación destas.
• Proxecto empresarial: importancia e utilidade, estrutura e aplicación no ámbito dos servizos de igualdade de xénero.
BC2. A empresa e o seu contorno.
• A empresa como sistema: concepto, funcións e clasificacións.
• Análise do contorno xeral dunha pequena ou mediana empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero: aspectos tecnolóxico, económico, social, ambiental, demográfico e cultural.
• Análise do contorno específico dunha pequena ou mediana empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero: clientela, provedores, administracións públicas, entidades financeiras e competencia.
• Localización da empresa.
• A persoa empresaria. Requisitos para o exercicio da actividade empresarial.
• Responsabilidade social da empresa e compromiso co desenvolvemento sustentable.
• Cultura empresarial, e comunicación e imaxe corporativas.
• Actividades e procesos básicos na empresa. Organización dos recursos dispoñibles. Externalización de actividades da empresa.
• Descrición dos elementos e estratexias do plan de produción e do plan de márketing.
BC3. Creación e posta en marcha dunha empresa.
• Formas xurídicas das empresas.
• Responsabilidade legal do empresariado.
• A fiscalidade da empresa como variable para a elección da forma xurídica.
• Proceso administrativo de constitución e posta en marcha dunha empresa.
• Vías de asesoramento para a elaboración dun proxecto empresarial e para a posta en marcha da empresa.
• Axudas e subvencións para a creación dunha empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero.
• Plan de empresa: elección da forma xurídica, trámites administrativos e xestión de axudas e subvencións.
BC4. Función administrativa.
• Análise das necesidades de investimento e das fontes de financiamento dunha pequena e dunha mediana empresa no sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
• Concepto e nocións básicas de contabilidade: activo, pasivo, patrimonio neto, ingresos, gastos e contas anuais.
• Análise da información contable: equilibrio da estrutura financeira e razóns financeiras de solvencia, liquidez e rendibilidade da empresa.
• Plan financeiro: estudo da viabilidade económica e financeira.
• Obrigas fiscais dunha pequena e dunha mediana empresa.
• Ciclo de xestión administrativa nunha empresa relacionada cos servizos de igualdade de xénero: documentos administrativos e documentos de pagamento.
• Coidado na elaboración da documentación administrativo-financeira.
1.13.3. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contén a formación necesaria para desenvolver a propia iniciativa no ámbito empresarial, tanto cara ao autoemprego como cara á asunción de responsabilidades e funcións no emprego por conta allea.
A formación do módulo permite alcanzar os obxectivos xerais p), q), r), s), t), u), v), w) e x) do ciclo formativo, e as competencias p), q), r), s), u) e v).
As liñas de actuación no proceso de ensino e aprendizaxe que permiten alcanzar os obxectivos do módulo han versar sobre:
– Manexo das fontes de información sobre o sector das empresas relacionadas cos servizos de igualdade de xénero, incluíndo a análise dos procesos de innovación sectorial en marcha.
– Realización de casos e dinámicas de grupo que permitan comprender e valorar as actitudes das persoas emprendedoras e axustar a súa necesidade ao sector da prestación de servizos de igualdade de xénero.
– Utilización de programas de xestión administrativa e financeira para pequenas e medianas empresas do sector.
– Realización dun proxecto empresarial relacionado coa actividade de promoción de igualdade de xénero composto por un plan de empresa e un plan financeiro e que inclúa todas as facetas de posta en marcha dun negocio.
O plan de empresa incluirá os seguintes aspectos: maduración da idea de negocio, localización, organización da produción e dos recursos, xustificación da súa responsabilidade social, plan de márketing, elección da forma xurídica, trámites administrativos, e axudas e subvencións.
O plan financeiro ha incluír o plan de tesouraría, a conta de resultados provisional e o balance previsional, así como a análise da súa viabilidade económica e financeira.
É aconsellable que o proxecto empresarial se vaia realizando conforme se desenvolvan os contidos relacionados nos resultados de aprendizaxe.
O correcto desenvolvemento deste módulo exixe a disposición de medios informáticos con conexión á internet e que, polo menos, dúas sesións de traballo sexan consecutivas.
1.14. Módulo profesional: Formación en centros de traballo.
• Equivalencia en créditos ECTS: 22.
• Código: MP1410.
• Duración: 384 horas.
1.14.1. Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación.
• RA1. Identifica a estrutura e a organización da empresa en relación co tipo de servizo que presta.
– CA1.1. Identificáronse a estrutura organizativa da empresa e as funcións de cada área.
– CA1.2. Comparouse a estrutura da empresa coas organizacións empresariais tipo existentes no sector.
– CA1.3. Relacionáronse as características do servizo e o tipo de clientela co desenvolvemento da actividade empresarial.
– CA1.4. Identificáronse os procedementos de traballo no desenvolvemento da prestación de servizo.
– CA1.5. Valoráronse as competencias necesarias dos recursos humanos para o desenvolvemento óptimo da actividade.
– CA1.6. Valorouse a idoneidade das canles de difusión máis frecuentes nesta actividade.
• RA2. Amosa hábitos éticos e laborais no desenvolvemento da súa actividade profesional, de acordo coas características do posto de traballo e cos procedementos establecidos na empresa.
– CA2.1. Recoñecéronse e xustificáronse:
– Dispoñibilidade persoal e temporal necesarias no posto de traballo.
– Actitudes persoais (puntualidade, empatía, etc.) e profesionais (orde, limpeza, responsabilidade, etc.) necesarias para o posto de traballo.
– Requisitos actitudinais ante a prevención de riscos na actividade profesional.
– Requisitos actitudinais referidos á calidade na actividade profesional.
– Actitudes relacionadas co propio equipo de traballo e coa xerarquía establecida na empresa.
– Actitudes relacionadas coa documentación das actividades realizadas no ámbito laboral.
– Necesidades formativas para a inserción e a reinserción laboral no ámbito científico e técnico do bo facer profesional.
– CA2.2. Identificáronse as normas de prevención de riscos laborais e os aspectos fundamentais da lei de prevención de riscos laborais de aplicación na actividade profesional.
– CA2.3. Puxéronse en marcha os equipamentos de protección individual segundo os riscos da actividade profesional e as normas da empresa.
– CA2.4. Mantívose unha actitude de respecto polo ambiente nas actividades desenvolvidas.
– CA2.5. Mantivéronse organizados, limpos e libres de obstáculos o posto de traballo e a área correspondente ao desenvolvemento da actividade.
– CA2.6. Responsabilizouse do traballo asignado, interpretando e cumprindo as instrucións recibidas.
– CA2.7. Estableceuse unha comunicación eficaz coa persoa responsable en cada situación e cos membros do equipo.
– CA2.8. Coordinouse co resto do equipo, comunicando as incidencias salientables.
– CA2.9. Valorouse a importancia da súa actividade e a necesidade de adaptación aos cambios de tarefas.
– CA2.10. Responsabilizouse da aplicación das normas e os procedementos no desenvolvemento do seu traballo.
• RA3. Realiza operacións de preparación da actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero, aplicando técnicas e procedementos de acordo con instrucións e normas establecidas na institución ou empresa.
– CA3.1. Interpretáronse as instrucións recibidas para a preparación da actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero.
– CA3.2. Identificouse a documentación asociada á preparación dos procesos laborais que cumpra desenvolver.
– CA3.3. Utilizáronse os procedementos de control de acordo coas instrucións ou as normas establecidas.
– CA3.4. Identificáronse as necesidades de acondicionamento dos espazos en que se vaia realizar a actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero.
– CA3.5. Aplicáronse correctamente os criterios para o inicio da actividade, tendo en conta instrucións e normas establecidas.
– CA3.6. Recoñecéronse e determináronse as necesidades das persoas destinatarias do servizo, tendo en conta os protocolos establecidos.
– CA3.7. Realizáronse correctamente os procedementos para o primeiro contacto coas persoas usuarias, utilizando medios e aplicando técnicas segundo instrucións e normas establecidas.
– CA3.8. Identificáronse as dificultades xurdidas no proceso de preparación da actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero.
• RA4. Pon en práctica as actividades previstas no plan de traballo, relacionando as instrucións e as normas establecidas coa aplicación de procedementos e técnicas inherentes ás actividades que se vaian desenvolver.
– CA4.1. Interpretáronse as instrucións recibidas para a realización da actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero.
– CA4.2. Identificouse a documentación asociada aos procesos laborais que cumpra desenvolver.
– CA4.3. Realizáronse as tarefas seguindo os procedementos establecidos.
– CA4.4. Realizáronse todas as actividades laborais tendo en conta os criterios deontolóxicos da profesión.
– CA4.5. Respectouse a confidencialidade da información relativa ás persoas usuarias coas que se ten relación.
– CA4.6. Empregáronse as actitudes adecuadas ao tipo de persoa usuaria, situación ou tarefa.
– CA4.7. Empregáronse os recursos técnicos apropiados á actividade.
– CA4.8. Seguíronse os procedementos establecidos na utilización dos recursos técnicos.
– CA4.9. Relacionáronse as técnicas empregadas coas necesidades das persoas destinatarias do servizo.
• RA5. Cumpre criterios de seguridade e hixiene, actuando segundo normas hixiénico-sanitarias, de seguridade laboral e de protección ambiental.
– CA5.1. Recoñecéronse as normas hixiénico-sanitarias de obrigado cumprimento relacionadas coa normativa legal e as específicas da propia empresa.
– CA5.2. Recoñecéronse os comportamentos e as aptitudes susceptibles de producir problemas hixiénico-sanitarios ou de seguridade.
– CA5.3. Empregouse a vestimenta apropiada para a actividade.
– CA5.4. Identificáronse as normas de prevención de riscos laborais que cómpre aplicar na actividade profesional e os aspectos fundamentais da lexislación aplicable.
– CA5.5. Mantívose unha actitude clara de respecto polo ambiente nas actividades desenvolvidas e aplicáronse as normas internas e externas vinculadas.
– CA5.6. Aplicáronse as operacións de recollida, selección, clasificación e eliminación ou vertedura de residuos.
• RA6. Analiza o servizo prestado, en relación cos criterios de calidade do procedemento de intervención.
– CA6.1. Valorouse o grao de cumprimento das instrucións recibidas para a realización da actividade de promoción de igualdade ou prevención da violencia de xénero.
– CA6.2. Identificouse a documentación asociada aos procesos de control e seguimento da súa actividade.
– CA6.3. Amosouse unha actitude crítica coa realización das actividades.
– CA6.4. Comprobouse o cumprimento do procedemento establecido para a realización das tarefas.
– CA6.5. Aplicáronse os criterios deontolóxicos da profesión na realización das actividades profesionais.
– CA6.6. Argumentouse a adecuación das técnicas e dos recursos empregados.
1.14.2. Orientacións pedagóxicas.
Este módulo profesional contribúe a completar as competencias do título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero e os obxectivos xerais do ciclo, tanto os que se alcanzaran no centro educativo como os de difícil consecución nel.
2. Anexo II.
A) Espazos mínimos.
• A consellería con competencias en materia de educación poderá autorizar unidades para menos de trinta postos escolares, polo que será posible reducir os espazos formativos proporcionalmente ao número de alumnos e alumnas, tomando como referencia para a determinación das superficies necesarias as cifras indicadas nas columnas segunda e terceira da táboa.
• O grao de utilización expresa en tanto por cento a ocupación en horas do espazo prevista para a impartición das ensinanzas no centro educativo, por un grupo de alumnado, respecto da duración total destas.
• Na marxe permitida polo grao de utilización, os espazos formativos establecidos poden ser ocupados por outros grupos de alumnos ou alumnas que cursen o mesmo ou outros ciclos formativos, ou outras etapas educativas.
• En todo caso, as actividades de aprendizaxe asociadas aos espazos formativos (coa ocupación expresada polo grao de utilización) poderán realizarse en superficies utilizadas tamén para outras actividades formativas afíns.
B) Equipamentos mínimos.
3. Anexo III.
A) Especialidades do profesorado con atribución docente nos módulos profesionais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero.
B) Titulacións habilitantes para os efectos de docencia.
C) Titulacións requiridas para a impartición dos módulos profesionais que conforman o título para os centros de titularidade privada e doutras administracións distintas da educativa, e orientacións para a Administración educativa.
D) Titulacións habilitantes para os efectos de docencia para a impartición dos módulos profesionais que conforman o título para os centros de titularidade privada e doutras administracións distintas da educativa, e orientacións para a Administración educativa.
4. Anexo IV.
Validacións entre módulos profesionais de títulos establecidos ao abeiro da Lei orgánica 1/1990 (LOXSE) e os establecidos no título de técnico superior en Promoción de Igualdade de Xénero ao abeiro da Lei orgánica 2/2006.
5. Anexo V.
A) Correspondencia das unidades de competencia acreditadas consonte o establecido no artigo 8 da Lei orgánica 5/2002, do 19 de xuño, cos módulos profesionais para a súa validación.
B) Correspondencia dos módulos profesionais coas unidades de competencia para a súa acreditación.
6. Anexo VI.
Organización dos módulos profesionais do ciclo formativo de grao superior de Promoción de Igualdade de Xénero para o réxime ordinario.
7. Anexo VII.
Organización dos módulos profesionais en unidades formativas de menor duración.