DECRETO 37/2014, do 27 de marzo, polo que se declaran zonas especiais de conservación os lugares de importancia comunitaria de Galicia e se aproba o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia.
Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas — I. Disposicións xerais — 31/03/2014

A Directiva 92/43/CEE do Consello, do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, crea unha rede ecolóxica europea coherente denominada Natura 2000 que constitúe un instrumento fundamental da política da Unión Europea en materia de conservación da biodiversidade. A Rede Natura 2000 está composta polos lugares de importancia comunitaria (en diante, LIC), ata a súa transformación en zonas especiais de conservación (en diante, ZEC), polas ditas ZEC e polas zonas de especial protección para as aves (en diante, ZEPA), declaradas segundo as disposicións da Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro de 2009, relativa á conservación das aves silvestres.
Coa adopción da Decisión 2004/813/CE da Comisión, do 7 de decembro, pola que se aproba, de conformidade coa Directiva 92/43/CEE do Consello, a lista de lugares de importancia comunitaria da rexión bioxeográfica atlántica (DOUE núm. L 387, do 29.12.2004), e a Decisión 2006/613/CE da Comisión, do 19 de xullo, pola que se aproba, de conformidade coa Directiva 92/43/CEE do Consello, a lista de lugares de importancia comunitaria da rexión bioxeográfica mediterránea (DOUE núm. L 259, do 21.9.2006), a Comisión Europea aprobou os 59 LIC que foron propostos pola Comunidade Autónoma de Galicia. Estas listas sufriron sucesivas actualizacións. A este respecto, o réxime actualmente vixente está constituído polas decisións de execución da Comisión 2013/740/UE e 2013/739/UE, do 7 de novembro de 2013, polas que se adopta a sétima lista actualizada de lugares de importancia comunitaria das rexións bioxeográficas atlántica e mediterránea, respectivamente.
O artigo 42.3 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, do patrimonio natural e da biodiversidade, establece que, unha vez aprobada a lista de LIC pola Comisión Europea, estes deberán ser declarados como ZEC polas comunidades autónomas correspondentes canto antes e como máximo nun prazo de seis anos, xunto coa aprobación do correspondente plan ou instrumento de xestión. Así mesmo, o artigo 45.1.a) do mesmo texto legal, sobre medidas de conservación da Rede Natura 2000, establece a obriga de elaborar plans ou instrumentos de xestión, específicos para os lugares ou integrados noutros plans de desenvolvemento, que deben incluír, polo menos, os obxectivos de conservación do lugar e as medidas apropiadas para manter os espazos nun estado de conservación favorable. Estes plans deberán ter en especial consideración as necesidades daqueles concellos incluídos na súa totalidade ou nunha gran porcentaxe do seu territorio na Rede Natura 2000.
En particular, de acordo co artigo 36.1 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, mediante este decreto procédese á declaración como ZEC e determinación da fórmula de xestión das áreas mariñas dos LIC marítimo-terrestres que forman parte da Rede Natura 2000 no litoral galego, tendo en conta a súa clara continuidade ecolóxica coas áreas terrestres contiguas. Todo o anterior non vai en detrimento do que se estableza de común acordo coa Administración xeral do Estado en relación coa colaboración necesaria na xestión da biodiversidade nas áreas mariñas da Rede Natura 2000.
A Xunta de Galicia, mediante o Decreto 72/2004, do 2 de abril, polo que se declaran determinados espazos como zonas de especial protección dos valores naturais (en diante, ZEPVN), integrou na Rede galega de espazos protexidos todos os LIC propostos para formar parte da Rede Natura 2000 e todos os lugares declarados como ZEPA conforme a Directiva 79/409/CEE do Consello, do 2 de abril de 1979. Tal norma comunitaria foi derrogada en favor da vixente Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro. No referido contexto normativo tamén procede citar o Decreto 131/2008, do 19 de xuño, polo que se declara zona de especial protección para as aves o espazo natural Pena Trevinca, e o Decreto 411/2009, do 12 de novembro, polo que se declara a zona de especial protección para as aves da Limia.
Co fin de dar cumprimento ás previsións normativas citadas, este decreto ten por obxecto declarar como ZEC os LIC presentes en Galicia e aprobar o Plan director da Rede Natura 2000 como instrumento de planificación e xestión que establece un conxunto de obxectivos e medidas de xestión para os espazos naturais que se inclúen no seu ámbito de aplicación, coa finalidade de asegurar un estado de conservación favorable dos tipos de hábitats naturais e das especies de interese comunitario da Directiva 92/43/CEE do Consello, do 21 de maio de 1992, e das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro. Trátase dun instrumento que se estrutura e se adapta á figura de plan de ordenación dos recursos naturais (en diante, PORN), figura que permite a planificación en rede e que está prevista tanto na Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza, como na Lei 42/2007, do 13 de decembro, complementando os obxectivos formulados en ambas as normativas cos obxectivos e directrices para a xestión dos espazos protexidos Rede Natura 2000.
A delimitación xeográfica dos LIC que se declaran mediante este decreto ZEC correspóndense coa información oficial Rede Natura 2000 (cartografía e formulario normalizado de datos Rede Natura 2000). Na maior parte dos casos os límites xeográficos foron dixitalizados sobre unha base cartográfica a escala 1:50.000 (proxección UTM; datum ED50; fuso 29). Con motivo da declaración de ZEPVN efectuada mediante o Decreto 72/2004, do 2 de abril, obtívose unha delimitación máis precisa, dixitalizada sobre unha base cartográfica 1:5.000 (proxección UTM; datum ED50; fuso 29) dos LIC propostos, escala máis axeitada para a planificación dos recursos naturais.
O procedemento para a validación desta actualización da cartografía oficial con motivo da mellora na escala de traballo iniciouse ante a Administración xeral do Estado en setembro de 2011. A dita actualización non formará parte da información oficial Rede Natura 2000 ata a súa validación pola Comisión Europea, tal e como queda recollido na disposición derradeira primeira deste decreto.
En consecuencia, tal e como se desprende das previsións contidas no artigo 3 e na disposición derradeira primeira, decláranse como ZEC os LIC cos límites xeográficos recollidos nas decisións da Comisión anteditas, que son os que figuran no anexo I do decreto, e apróbase o plan director que será de aplicación á superficie comprendida dentro de tales límites. Ademais, prevese a aplicación do plan director a aquela superficie non incluída no anexo I declarada ZEPVN, como réxime de protección mentres non se produza a aprobación da actualización de límites pola Comisión Europea. Unha vez realizada esta aprobación pola Comisión, o presente decreto garante sempre a declaración como ZEC dos espazos contidos na delimitación actualizada. Para estes efectos autorízase a persoa titular da consellería competente en materia de conservación da natureza para modificar mediante orde o anexo I deste decreto para recoller os límites xeográficos actualizados.
En canto ao procedemento de elaboración do decreto, o día 13 de xuño de 2011 presentouse o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia ao Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible como órgano consultivo de carácter colexiado da Administración pública galega. Por medio do anuncio do 20 de xuño de 2011 acordouse someter á participación do público o borrador do plan director, conforme o establecido no artigo 16.1.a) da Lei 27/2006, do 18 de xullo, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de ambiente. Tras o período de consultas, acordáronse unha serie de modificacións para a mellora do documento.
Conforme o establecido nos artigos 21.2 e 44 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, mediante os que se regulan os procedementos de información pública e audiencia aos interesados, previos á aprobación dos PORN e á declaración de ZEC, e o establecido no artigo 23.4 da Lei 9/2001, do 21 de agosto, o 17 de xullo de 2012 publicábase no
Diario Oficial de Galicia
núm. 136 o Anuncio do 5 de xullo de 2012, da Dirección Xeral de Conservación da Natureza, polo que se acordaba someter ao procedemento de información pública e audiencia aos interesados o proxecto de decreto polo que se declaran zonas especiais de conservación os lugares de importancia comunitaria de Galicia e se aproba o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia.
Posteriormente, o proxecto de decreto someteuse ao trámite de audiencia dos concellos afectados durante un período de quince días hábiles. Así mesmo, foron oídas as xuntas consultivas dos parques naturais constituídas ao abeiro do Decreto 265/2007, do 28 de decembro, polo que se modifica a composición das xuntas consultivas dos parques naturais de Galicia.
Finalmente, o texto modificado foi presentado de novo ante o Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible o 20 de decembro de 2013.
Polo anteriormente exposto, por proposta do conselleiro de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, no exercicio da facultade outorgada polo artigo 34.5 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da súa Presidencia, e tras a deliberación do Consello da Xunta de Galicia na súa reunión do día vinte e sete de marzo de 2014,
Artigo 1.
Declaración de zonas especiais de conservación
1. Decláranse zonas especiais de conservación (en diante, ZEC) os lugares de importancia comunitaria relacionados no anexo I deste decreto, no cal se concretan os hábitats e as especies que motivan a súa declaración.
2. A delimitación xeográfica das ZEC do anexo I deste decreto correspóndese cos límites xeográficos dos lugares de importancia comunitaria (en diante, LIC) aprobados pola Decisión 2013/740/UE de execución da Comisión, do 7 de novembro de 2013, pola que se adopta a sétima lista actualizada de lugares de importancia comunitaria da rexión bioxeográfica atlántica, e pola Decisión 2013/739/UE de execución da Comisión, do 7 de novembro de 2013, pola que se adopta a sétima lista actualizada de lugares de importancia comunitaria da rexión bioxeográfica mediterránea.
Artigo 2.
Aprobación do Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia
Apróbase o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia, o cal ten a natureza de plan de ordenación dos recursos naturais dos espazos protexidos Rede Natura 2000 de Galicia. O dito plan está integrado por unha parte dispositiva e por un mapa de límites e zonificación, os cales se recollen nos anexos II e III deste decreto.
Artigo 3.
Ámbito de aplicación
1. O Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia será de aplicación ao conxunto dos espazos protexidos recollidos no anexo I deste decreto, constituídos por 59 ZEC, así como tamén ás 16 zonas de especial protección para as aves (en diante, ZEPA).
2. Así mesmo, o Plan director da Rede Natura 2000 será de aplicación a todas as superficies non incluídas no anexo I, declaradas zonas de especial protección dos valores naturais polo Decreto 72/2004, do 2 de abril, polo que se declaran determinados espazos como zonas de especial protección dos valores naturais (en diante, ZEPVN), e á disposta polo Decreto 411/2009, do 12 de novembro, polo que se declara a zona de especial protección para as aves da Limia, como réxime preventivo de protección con vistas á súa futura integración na Rede Natura 2000, unha vez que a Comisión Europea actualice os límites.
Artigo 4.
Avaliación das repercusións
1. Os procedementos de avaliación das repercusións de plans, programas e proxectos sobre os espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación do plan, a que fai referencia o artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, substanciaranse de acordo coa Lei 21/2013, do 9 de decembro, de impacto ambiental, ou norma que a substitúa. En concreto, a avaliación a que fan referencia os artigos 6.3 da Directiva 92/43/CEE e 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, desenvolverase mediante a emisión por parte da dirección xeral competente en materia de conservación da natureza dun informe ambiental que será preceptivo e vinculante.
2. Na avaliación das repercusións sobre os espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación do Plan director da Rede Natura 2000, dos plans, programas ou proxectos a que se refire a Lei 21/2013, do 9 de decembro, a emisión do informe ambiental integrarase no marco do procedemento establecido para a súa autorización de acordo coa normativa específica que lle sexa de aplicación.
Artigo 5.
Xestión
1. A dirección xeral competente en materia de conservación da natureza será a responsable da posta en marcha das medidas de xestión contidas no plan, en coordinación coas administracións públicas competentes e con outros órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia.
2. A concesión das autorizacións de usos e actividades, así como daqueles plans, programas e proxectos que non requiren da avaliación das repercusións a que se refire o artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que teñen a condición de autorizables no plan, correspóndelle á persoa titular da xefatura territorial competente en materia de conservación da natureza por razón de territorio, logo do informe ambiental emitido polo servizo de conservación da natureza correspondente. No caso de que os usos e actividades, plans, programas ou proxectos afecten máis dunha provincia, a concesión da autorización corresponderá á dirección xeral competente en materia de conservación da natureza.
A concesión das autorizacións daqueles plans, programas e proxectos que requiren da avaliación das repercusións a que se refire o artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, sometidos a avaliación ambiental de conformidade coa Lei 21/2013, do 9 de decembro, correspóndelle á dirección xeral competente en materia de conservación da natureza, sen prexuízo das autorizacións que poidan corresponder a outras administracións ou a outros órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia.
3. No caso en que a tramitación de determinados plans, programas ou proxectos requira da emisión dun documento que certifique a ausencia de afección apreciable destes sobre a Rede Natura 2000, este substanciarase mediante unha declaración da autoridade responsable, que corresponderá ao titular da dirección xeral con competencias en materia de conservación da natureza, de acordo coas disposicións deste decreto, agás os supostos en que a declaración corresponda ao Estado.
Artigo 6.
Colaboración entre administracións públicas
A dirección xeral competente en materia de conservación da natureza promoverá a colaboración entre as administracións públicas afectadas para garantir o cumprimento dos obxectivos das medidas de conservación dos espazos protexidos que resultan do ámbito de aplicación deste plan. En particular, naqueles que se integren na Rede de áreas mariñas protexidas de España conforme os artigos 24 e 26 da Lei 41/2010, do 29 de decembro, de protección do medio mariño, nos cales haberá que desenvolver unha xestión coherente e coordinada coa Administración xeral do Estado.
Artigo 7.
Réxime de infraccións e sancións
O réxime sancionador aplicable aos espazos protexidos que resultan do ámbito de aplicación do presente plan será o establecido na Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza de Galicia; na Lei 42/2007, do 13 de decembro, e na Lei 41/2010, do 29 de decembro, así como calquera outra que resulte de aplicación.
Artigo 8.
Acceso á información contida no plan director
A consellería con competencias en materia de conservación da natureza deberá garantir o acceso permanente á información contida no plan director, incluída a cartografía, e manter actualizada a dita información cando se produzan modificacións ou revisións.
Disposición transitoria única.
Información relativa aos tipos de hábitats naturais e especies de interese comunitario presentes nas ZEC e ZEPA
A información actualizada recollida no Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia relativa aos tipos de hábitats naturais e especies de interese comunitario presentes no ámbito de aplicación do presente plan non formará parte da información oficial Rede Natura 2000 mentres non se produza a súa validación pola Comisión Europea.
Disposición derrogatoria única
Quedan derrogados o artigo 2 do Decreto 72/2004, do 2 de abril, e os artigos 4.2 e 4.3, en canto ao réxime de autorizacións, do Decreto 411/2009, do 12 de novembro.
Disposición derradeira primeira.
Actualización de límites
Unha vez publicadas as decisións da Comisión Europea polas que se aproben os límites actualizados tal e como se recollen no anexo III, todos os espazos comprendidos nos límites actualizados terán a consideración de ZEC de acordo co artigo 1 deste decreto.
Autorízase a persoa titular da consellería competente en materia de conservación da natureza para modificar mediante orde o anexo I deste decreto para recoller os límites xeográficos actualizados.
Disposición derradeira segunda.
Vixencia
As presentes medidas de conservación e xestión terán unha vixencia indefinida, sen prexuízo da posible actualización conforme o estado da ciencia e da técnica, e sen prexuízo da aplicación das medidas de seguimento que correspondan.
Disposición derradeira terceira.
Habilitación normativa
Habilítase a persoa titular da consellería competente en materia de conservación da natureza para ditar, no ámbito das súas competencias, as disposicións necesarias para o desenvolvemento deste decreto. O dito desenvolvemento poderá levarse a cabo mediante a elaboración de medidas de conservación e xestión específicas para cada ZEC ou ZEPA, ou ben para determinados hábitats ou especies, ou para determinados usos e actividades, ou mediante o establecemento de obxectivos operativos específicos que desenvolvan os obxectivos que figuran no anexo II deste decreto cos seus correspondentes indicadores. As ditas medidas e obxectivos operativos específicos poderán ser aprobados mediante orde, respectando o establecido no título III da Lei 27/2006, do 18 de xullo, pola que se regulan os dereitos de acceso á información, de participación pública e de acceso á xustiza en materia de ambiente.
Disposición derradeira cuarta.
Entrada en vigor
Este decreto entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no
Diario Oficial de Galicia
.
Santiago de Compostela, vinte e sete de marzo do dous mil catorce
Atendendo aos requirimentos do artigo 44 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, do patrimonio natural e da biodiversidade, inclúese neste anexo a información sobre os límites xeográficos das ZEC de Galicia, os seus tipos de hábitats do anexo I e as especies do anexo II da Directiva 92/43/CEE, traspostos a noso ordenamento xurídico nos anexos I e II da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
A información correspondente a cada ZEC recolle os tipos de hábitats de interese comunitario do anexo I e as especies de interese comunitario do anexo II da Directiva 92/43/CEE e da Lei 42/2007, do 13 de decembro, presentes no espazo, así como un mapa cos límites xeográficos, de acordo coa Información oficial Rede Natura 2000 (formulario normalizado de datos Rede Natura 2000).
Ademais, derivada dunha mellora na información científico-técnica dispoñible sobre o territorio, recóllese para cada ZEC a información actualizada relativa aos tipos de hábitats de interese comunitario e ás especies de interese comunitario incluída no Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia. A dita información está pendente de validación pola Comisión Europea.
1. ZEC ORTIGUEIRA-MERA (ES1110001).
1.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
1.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
1.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
1.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
1.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
1.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
2. ZEC COSTA ÁRTABRA (ES1110002).
2.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
2.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
2.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
2.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
2.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
2.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
3. ZEC FRAGAS DO EUME (ES1110003).
3.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000)
3.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
3.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
3.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
3.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
3.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
4. ZEC ENCORO DE ABEGONDO-CECEBRE (ES1110004).
4.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
4.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
4.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
4.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
4.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
4.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
5. ZEC COSTA DA MORTE (ES1110005).
5.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
5.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
5.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
5.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
5.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
5.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
6. ZEC COMPLEXO HÚMIDO DE CORRUBEDO (ES1110006).
6.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
6.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
6.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
6.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
6.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
6.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
7. ZEC BETANZOS-MANDEO (ES1110007).
7.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
7.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
7.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
7.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
7.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
7.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE
8. ZEC CARNOTA-MONTE DO PINDO (ES1110008).
8.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
8.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
8.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
8.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
8.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
8.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
9. ZEC COSTA DE DEXO (ES1110009).
9.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
9.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
9.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
9.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
9.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
9.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
10. ZEC ESTACA DE BARES (ES1110010).
10.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
10.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
10.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
10.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
10.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
10.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
11. ZEC ESTEIRO DO TAMBRE (ES1110011).
11.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
11.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
11.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
11.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
11.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
11.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
12. ZEC MONTE E LAGOA DE LOURO (ES1110012).
12.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
12.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
12.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
12.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
12.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
12.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
13. ZEC XUBIA-CASTRO (ES1110013).
13.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
13.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
13.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
13.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
13.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
13.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
14. ZEC SERRA DO CAREÓN (ES1110014).
14.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
14.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
14.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
14.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
14.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
14.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
15. ZEC RÍO ANLLÓNS (ES1110015).
15.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
15.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
15.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
15.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
15.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
15.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
16. ZEC RÍO TAMBRE (ES1110016).
16.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
16.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
16.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
16.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
16.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
16.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
17. ZEC OS ANCARES - O COUREL (ES1120001).
17.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
17.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
17.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
17.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
17.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
17.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
18. ZEC RÍO EO (ES1120002).
18.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
18.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
18.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
18.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
18.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
18.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
19. ZEC PARGA-LADRA-TÁMOGA (ES1120003).
19.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
19.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
19.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
19.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
19.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
19.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
20. ZEC A MARRONDA (ES1120004).
20.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
20.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
20.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
20.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
20.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
20.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
21. ZEC AS CATEDRAIS (ES1120005).
21.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
21.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
21.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
21.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
21.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
21.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
22. ZEC CARBALLIDO (ES1120006).
22.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
22.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
22.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
22.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
22.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
22.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
23. ZEC CRUZUL-AGÜEIRA (ES1120007).
23.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
23.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
23.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
23.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
23.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
23.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
24. ZEC MONTE DO FARO (ES1120008).
24.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
24.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
24.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
24.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
24.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
24.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
25. ZEC MONTE MAIOR (ES1120009).
25.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
25.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
25.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
25.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
25.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
25.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
26. ZEC NEGUEIRA (ES1120010).
26.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
26.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
26.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
26.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
26.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
26.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
27. ZEC RÍA DE FOZ-MASMA (ES1120011).
27.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
27.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
27.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
27.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
27.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
27.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
28. ZEC RÍO LANDRO (ES1120012).
28.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
28.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
28.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
28.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
28.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
28.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
29. ZEC RÍO OURO (ES1120013).
29.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
29.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
29.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
29.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
29.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
29.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
30. ZEC CANÓN DO SIL (ES1120014).
30.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
30.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
30.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
30.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
30.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
30.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
31. ZEC SERRA DO XISTRAL (ES1120015).
31.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
31.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
31.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
31.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
31.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
31.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
32. ZEC RÍO CABE (ES1120016).
32.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
32.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
32.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
32.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
32.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
32.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
33. ZEC COSTA DA MARIÑA OCCIDENTAL (ES1120017).
33.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
33.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
33.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
33.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
33.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
33.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
34. ZEC BAIXA LIMIA (ES1130001).
34.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
34.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
34.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
34.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
34.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
34.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
35. ZEC MACIZO CENTRAL (ES1130002).
35.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
35.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
35.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
35.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
35.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
35.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
36. ZEC BIDUEIRAL DE MONTEDERRAMO (ES1130003).
36.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
36.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
36.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
36.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
36.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
36.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
37. ZEC PENA VEIDOSA (ES1130004).
37.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
37.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
37.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
37.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
37.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
37.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
38. ZEC RÍO TÁMEGA (ES1130005).
38.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
38.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
38.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
38.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
38.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
38.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
39. ZEC VEIGA DE PONTELIÑARES (ES1130006).
39.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
39.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
39.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
39.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
39.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
39.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
40. ZEC PENA TREVINCA (ES1130007).
40.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
40.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
40.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
40.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
40.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
40.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
41. ZEC PENA MASEIRA (ES1130008).
41.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
41.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
41.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
41.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
41.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
41.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
42. ZEC SERRA DA ENCIÑA DA LASTRA (ES1130009).
42.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
42.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
42.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
42.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
42.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
42.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
43. ZEC ILLAS CÍES (ES0000001).
43.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
43.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
43.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
43.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
43.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
43.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
44. ZEC SISTEMA FLUVIAL ULLA-DEZA (ES1140001).
44.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
44.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
44.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
44.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
44.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
44.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
45. ZEC RÍO LÉREZ (ES1140002).
45.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
45.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
45.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
45.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
45.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
45.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
46. ZEC A RAMALLOSA (ES1140003).
46.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
46.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
46.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
46.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
46.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
46.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
47. ZEC COMPLEXO ONS-O GROVE (ES1140004).
47.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
47.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
47.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE
47.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
47.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
47.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
48. ZEC MONTE ALOIA (ES1140005).
48.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
48.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
48.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
48.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
48.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
48.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
49. ZEC RÍO TEA (ES1140006).
49.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
49.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
49.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
49.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
49.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
49.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
50. ZEC BAIXO MIÑO (ES1140007).
50.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
50.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
50.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
50.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
50.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
50.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
51. ZEC BRAÑAS DE XESTOSO (ES1140008).
51.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
51.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
51.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
51.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
51.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
51.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
52. ZEC CABO UDRA (ES1140009).
52.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
52.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
52.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
52.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
52.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
52.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
53. ZEC COSTA DA VELA (ES1140010).
53.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
53.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
53.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
53.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
53.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
53.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
54. ZEC GÁNDARAS DE BUDIÑO (ES1140011).
54.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
54.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
54.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
54.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
54.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
54.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
55. ZEC ILLAS ESTELAS (ES1140012).
55.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
55.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
55.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
55.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
55.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
55.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
56. ZEC SERRA DO CANDÁN (ES1140013).
56.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
56.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
56.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
56.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
56.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
56.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
57. ZEC SERRA DO CANDO (ES1140014).
57.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
57.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
57.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
57.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
57.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
57.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
58. ZEC SOBREIRAIS DO ARNEGO (ES1140015).
58.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
58.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
58.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
58.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
58.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
58.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
59. ZEC ENSEADA DE SAN SIMÓN (ES1140016).
59.1. Información oficial Natura 2000 (formulario normalizado de datos Natura 2000).
59.1.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
59.1.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
59.2. Información actualizada pendente de validación pola Comisión Europea.
59.2.1. Tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
Código
Denominación
1110
Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña, pouco profunda
1130
Esteiros
1140
Chairas lamacentas ou areentas que non están cubertas de auga na baixamar
1160
Grandes calas e baías pouco profundas
1170
Arrecifes
1210
Vexetación anual sobre argazos
1230
Cantís con vexetación das costas atlánticas e bálticas
1310
Vexetación anual pioneira con Salicornia e outras especies de zonas lamacentas ou areentas
1320
Pasteiros de Spartina (Spartinion maritimi)
1330
Pasteiros salinos atlánticos (Glauco-Puccinellietalia maritimae)
1420
Matogueiras halófilas mediterráneas e termoatlánticas (Sarcocornetea fruticosae)
3260
Ríos dos pisos basal a montano con vexetación de Ranunculion fluitantis e de Callitricho-Batrachion
6410
Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (Molinion caeruleae)
6430
Megaforbios eutrofos hidrófilos das orlas de chaira e dos pisos montano a alpino
6510
Prados pobres de sega de baixa altitude (Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis)
8220
Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica
8230
Rochedos silíceos con vexetación pioneira do Sedo-Scleranthion ou do Sedo albi-Veronicion dillenii
91E0 *
Bosques aluviais de Alnus glutinosa e Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae)
59.2.2. Especies que figuran no anexo II da Directiva 92/43/CEE.
Artigo 1.
Natureza do plan
O Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia, como plan de ordenación dos recursos naturais, constitúe o instrumento para a planificación, ordenación e xestión en rede dos espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación deste plan, dando cumprimento ás exixencias establecidas nas directivas europeas (92/43/CEE do Consello, do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro de 2009, relativa á conservación das aves silvestres, e 2000/60/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 23 de outubro de 2000, pola que se establece un marco comunitario de actuación no ámbito da política de augas), na normativa estatal (Lei 42/2007, do 13 de decembro, do patrimonio natural e da biodiversidade, e Real decreto 1997/1995, do 7 de decembro, polo que se establecen medidas para contribuír a garantir a biodiversidade mediante a conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres) e na autonómica (Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza), no Decreto 72/2004, do 2 de abril, polo que se declaran determinados espazos como zonas de especial protección dos valores naturais, así como nos fundamentos técnicos das directrices de conservación da Rede Natura 2000.
Artigo 2.
Finalidade
O Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia establece un conxunto de medidas de planificación e xestión para os territorios definidos no seu ámbito de aplicación na Comunidade Autónoma de Galicia, coa finalidade de asegurar o mantemento ou, se é o caso, o restablecemento a un estado de conservación favorable dos tipos de hábitats naturais do anexo I da Directiva 92/43/CEE e dos hábitats das especies silvestres de flora e fauna establecidas nos anexos II, IV, V da Directiva 92/43/CEE e dos hábitats das especies de aves a que se aplica o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, tendo en conta as exixencias económicas, sociais e culturais, así como as particularidades rexionais e locais.
As ditas medidas estarán orientadas a evitar que nos devanditos lugares se produzan alteracións ou deterioracións apreciables no que respecta aos obxectivos de conservación previstos en ambas as dúas directivas europeas.
Artigo 3.
Ámbito territorial do plan
O ámbito territorial do presente plan director é o establecido no artigo 3 deste decreto.
Artigo 4.
Alcance do plan
Este plan prevalecerá sobre calquera outro instrumento de ordenación territorial ou física. As disposicións establecidas no presente plan constituirán un límite para os devanditos instrumentos, non podendo alteralas ou modificalas, e aplicaranse, en todo caso, prevalecendo sobre os instrumentos de ordenación preexistentes.
Cando os instrumentos existentes de ordenación territorial, urbanística, de recursos naturais e, en xeral, física, resulten contraditorios co presente plan deberán adaptarse a este. Mentres a devandita adaptación non teña lugar, as determinacións do plan director aplicaranse, en todo caso, prevalecendo sobre os devanditos instrumentos.
Naqueles territorios incluídos no ámbito territorial do plan director que pola súa condición de parque nacional ou parque natural posúen un plan de ordenación dos recursos naturais, o presente plan director considérase complementario aos obxectivos, directrices e normas incluídas nos ditos instrumentos de planificación.
En particular, será aplicable a zonificación establecida no anexo III do presente plan, sen prexuízo da zonificación que se recolla nos instrumentos de ordenación específicos como consecuencia do planeamento de maior detalle, que se manterá en vigor. Atenderase entón á regulación de usos previstos no presente plan sen prexuízo da aplicación das limitacións específicas que se recollen nos ditos instrumentos.
Así mesmo, o plan director será determinante respecto de calquera outra actuación, plan ou programa sectorial, sen prexuízo do que dispoña ao respecto a normativa autonómica. As actuacións, plans ou programas sectoriais só poderán contradicir ou non acoller o contido do plan director por razóns imperiosas de interese público de primeira orde, caso en que a decisión deberá motivarse e facerse pública, en aplicación do artigo 18.3 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, ou na forma en que a normativa autonómica poida prever para a comunidade autónoma.
Artigo 5.
Contido do plan
O presente plan estrutúrase nas seguintes 4 partes: a) Memoria descritiva e xustificativa, b) Obxectivos de conservación, c) Zonificación, d) Medidas de xestión.
Artigo 6.
Xustificación
Segundo o artigo 191 do Tratado da Unión Europea, a política da Unión no ámbito do ambiente contribuirá a garantir a conservación, a protección e a mellora do ambiente, a protección da saúde das persoas, a utilización prudente e racional dos recursos naturais e o fomento de medidas a escala internacional destinadas a facer fronte aos problemas rexionais ou mundiais do ambiente. A política da Unión Europea neste ámbito terá como obxectivo acadar un nivel de protección elevado, tendo presente a diversidade de situacións existentes nas distintas rexións da Unión. Basearase nos principios de cautela e de acción preventiva, no principio de corrección dos atentados ao ambiente, preferentemente na fonte mesma, e no principio de que quen contamina paga. Neste contexto, as medidas de harmonización necesarias para responder a exixencias da protección incluirán, nos casos apropiados, unha cláusula de salvagarda que autorice os Estados membros a adoptar, por motivos ambientais non económicos, medidas provisionais sometidas a un procedemento comunitario de control.
En coherencia con estes aspectos, o Consello das Comunidades Europeas promulgou a Directiva 92/43/CEE, coñecida como Directiva hábitats, que asume como obxectivo fundamental propiciar o mantemento da biodiversidade no ámbito territorial da Unión Europea, ao tempo que se teñen en conta as exixencias económicas, sociais, culturais e rexionais. En consecuencia, a Directiva hábitats deberá contribuír a acadar o obxectivo xeral dun desenvolvemento sustentable, tendo en conta que o mantemento desta biodiversidade poderá, en determinados casos, requirir o mantemento, e mesmo o estímulo, de determinadas actividades humanas.
A Directiva 92/43/CEE considera ademais que, no territorio da Unión Europea, os hábitats naturais seguen degradándose e que un número crecente de especies silvestres están gravemente ameazadas; que, tendo en conta que os hábitats e as especies ameazadas forman parte do patrimonio natural da Comunidade e que as ameazas que pesan sobre eles teñen a miúdo un carácter transfronteirizo, é necesario tomar medidas a nivel comunitario co fin de conservalos. Para iso, tendo en conta as ameazas que pesan sobre determinados tipos de hábitats naturais e sobre determinadas especies, é necesario definilas como prioritarias co fin de propiciar a rápida posta en marcha de medidas tendentes á súa conservación. Así, para garantir o mantemento do seu estado de conservación ou, se é o caso, o restablecemento a unhas condicións favorables dos hábitats naturais e das especies de interese comunitario, débense designar zonas especiais de conservación co fin de realizar unha rede ecolóxica europea coherente: Natura 2000. Na devandita rede ecolóxica, xunto ás ZEC para os hábitats do anexo I e as especies do anexo II da Directiva 92/43 CEE, integraranse as ZEPA, designadas en virtude da Directiva 2009/147/CE.
En canto á designación dos LIC e das ZEC, o artigo 4 da Directiva 92/43/CEE deseña un procedemento que consta de tres etapas. A primeira etapa consiste na elaboración polos Estados membros (as comunidades autónomas, segundo o disposto no artigo 4 do Real Decreto 1997/1995, do 7 de decembro, e no artigo 42 da Lei 42/2007, do 13 de decembro) dunha lista provisional de lugares co fin de seren designados como LIC. A elaboración destas listas foi realizada de acordo cos requirimentos técnicos establecidos no anexo III da Directiva 92/43/CEE, e a partir da información científico-técnica dispoñible en cada territorio, propoñendo, para cada unha das rexións bioxeográficas, un conxunto de áreas concretas, denominadas pLIC (LIC proposto) que engloban tipos de hábitats naturais enumerados no anexo I da Directiva 92/43/CEE, e tipos de hábitats de especies de flora e fauna, enumeradas no anexo II da dita directiva.
Nunha segunda etapa, a Comisión Europea, de común acordo con cada un dos Estados membros, redacta un proxecto de lista de LIC para cada rexión bioxeográfica, tomando como base as listas remitidas por estes, que inclúa os lugares que alberguen un ou varios tipos de hábitats naturais prioritarios ou unha ou varias especies prioritarias. Posteriormente, a Comisión aproba a lista de LIC para cada rexión bioxeográfica e publícaas no
Diario Oficial de la Unión Europea
.
A terceira etapa consiste na designación dos LIC como ZEC. No artigo 1 da Directiva 92/43/CEE defínese a ZEC como un lugar de importancia comunitaria designado polos Estados membros mediante un acto regulamentario, administrativo e/ou contractual, no cal se apliquen as medidas de conservación necesarias para o mantemento ou o restablecemento a un estado de conservación favorable dos hábitats naturais e/ou das poboacións das especies para as cales se designou o lugar. O artigo 4.4 da Directiva 92/43/CEE dispón que, unha vez elixido un LIC conforme o procedemento regulado no seu artigo 4.2, o Estado membro (as comunidades autónomas, segundo o disposto no artigo 5 do Real decreto 1997/1995, do 7 de decembro, e no artigo 44 da Lei 42/2007, do 13 de decembro) de que se trate, dará ao devandito lugar a designación de ZEC o máis rapidamente posible e como máximo nun prazo de seis anos, fixando as prioridades en función da importancia dos lugares, para o mantemento ou o restablecemento a un estado de conservación favorable dun tipo de hábitat natural dos do anexo I ou dunha especie das do anexo II e para a coherencia de Natura 2000, así como en función das ameazas de deterioración e destrución que pesen sobre eles.
A Directiva hábitats considera que en cada zona designada se deben aplicar as medidas de xestión necesarias, tendo en conta os obxectivos de conservación establecidos no momento da súa designación e, en concreto, as medidas destinadas a fomentar a conservación dos hábitats naturais prioritarios e das especies prioritarias de interese comunitario. Esta actuación, por outra banda, constitúe unha responsabilidade común de todos os Estados membros.
A designación dun territorio como ZEPA realízase tras a avaliación da importancia do lugar para a conservación dos hábitats das aves a que se aplica o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE de acordo co establecido no artigo 43 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e integrándose directamente na Rede Natura 2000. No ámbito normativo español, son as comunidades autónomas as que declaran as ZEPA segundo o procedemento establecido no artigo 44 da Lei 42/2007, do 13 de decembro. A rede de ZEPA de Galicia está constituída por 16 ZEPA, das cales 14 foron declaradas mediante comunicacións á Administración xeral do Estado e acordos de Goberno do Consello da Xunta de Galicia e figuran no anexo I do Decreto 72/2004, do 2 de abril, mentres que as outras dúas foron declaradas por medio do Decreto 131/2008, do 19 de xuño, e do Decreto 411/2009, do 12 de novembro.
A delimitación territorial deste plan director conforme o artigo 32.2.1 da Lei 9/2001, do 21 de agosto, e 19.a da Lei 42/2007, do 13 de decembro, encádrase no artigo 3 do presente decreto.
Artigo 7.
Patrimonio natural e biodiversidade
A Directiva 92/43/CEE define como tipos de hábitats naturais de interese comunitario os que no territorio recollido no artigo 2 da Directiva 92/43/CEE se atopan ameazados de desaparición na súa área de distribución natural, ou ben presentan unha área de distribución natural reducida a causa da súa regresión, ou debido á súa área intrinsecamente restrinxida, ou ben constitúen exemplos representativos de características típicas dunha ou de varias das nove rexións bioxeográficas seguintes: alpina, atlántica, boreal, continental, macaronésica, do Mar Negro, mediterránea, panónica e estépica.
Como tipos de hábitats naturais prioritarios considéranse os tipos de hábitats naturais ameazados de desaparición presentes no territorio recollido no artigo 2 da Directiva 92/43 CEE cuxa conservación supón unha especial responsabilidade para a Comunidade, tendo en conta a importancia da proporción da súa área de distribución natural incluída no territorio. No anexo I da mencionada directiva enuméranse os tipos de hábitats naturais de interese comunitario, e os tipos de hábitats naturais prioritarios sinálanse mediante un asterisco (*).
O anexo I da Directiva 92/43/CEE, modificado por última vez pola Directiva 2013/17 UE do Consello, do 13 de maio de 2013, pola que se adaptan determinadas directivas no ámbito do ambiente, con motivo da adhesión da República de Croacia, inclúe 233 tipos de hábitats naturais de interese comunitario, dos que 71 tipos son considerados como hábitats naturais prioritarios. En Galicia están presentes 72 tipos de interese comunitario (31 %), dos cales 18 son prioritarios (25 %), mostrando todos eles unha presenza significativa dentro das ZEC e das ZEPA declaradas en Galicia.
Entre os tipos de hábitats naturais prioritarios presentes en Galicia destacan as lagoas costeiras (1150*), as dunas fixas (2130*, 2150*), os queirogais húmidos (4020*), os queirogais costeiros (4040*), diversos tipos de turbeiras e medios higrófilos (7110*, 7130*, 7210*, 7220*, 91D0*), entre os que destacan pola súa rareza dentro do conxunto galego e da zona meridional da rexión bioxeográfica atlántica as turbeiras de cobertoira (7130*), xunto con diversos tipos de formacións herbáceas de carácter natural e seminatural (6210*, 6220*, 6230*) e diversas formacións leñosas, como os loureirais (5230*), os bosques aluviais (91E0*), os bosques de barrancos (9180*) e os bosques mediterráneos de Taxus baccata (9580*).
Listaxe de tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE presentes en Galicia:
1. Hábitats costeiros e vexetacións halofíticas.
11. Augas mariñas e medios de marea.
1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña pouco profunda.
1130 Esteiros.
1140 Chairas lamacentas ou areentas que non están cubertas de auga na baixamar.
1150* Lagoas costeiras.
1160 Grandes calas e baías pouco profundas.
1170 Arrecifes.
12. Cantís marítimos e praias de coídos.
1210 Vexetación anual sobre argazos.
1220 Vexetación perenne de coídos.
1230 Cantís con vexetación das costas atlánticas e bálticas.
13. Marismas e pasteiros salinos atlánticos e continentais.
1310 Vexetación anual pioneira con
Salicornia
e outras especies de zonas lamacentas ou areentas.
1320 Pasteiros de Spartina (
Spartinion maritimi
).
1330 Pasteiros salinos atlánticos (
Glauco-Puccinellietalia maritimae
).
14. Marismas e pasteiros salinos mediterráneos e termoatlánticos.
1420 Matogueiras halófilas mediterráneas e termoatlánticas (
Sarcocornetea fructicosae
).
2. Dunas marítimas e continentais.
21. Dunas marítimas das costas atlánticas, do Mar do Norte e do Báltico.
2110 Dunas móbiles embrionarias.
2120 Dunas móbiles de litoral con
Ammophila arenaria
(dunas brancas).
2130* Dunas costeiras fixas con vexetación herbácea (dunas grises).
2150* Dunas fixas descalcificadas atlánticas (
Calluno-Ulicetea
).
2190 Depresións intradunais húmidas.
22. Dunas marítimas das costas mediterráneas.
2230 Dunas con céspedes do
Malcolmietalia
.
2260 Dunas con vexetación esclerófila do Cisto-
Lavenduletalia
.
3. Hábitats de auga doce.
31. Augas estancadas.
3110 Augas oligotróficas cun contido de minerais moi baixo das chairas areentas (
Littorelletalia uniflorae
).
3120 Augas oligotróficas cun contido de minerais moi baixo sobre solos xeralmente areentos do mediterráneo occidental con
Isoetes spp
.
3130 Augas estancadas, oligotróficas ou mesotróficas con vexetación de
Littorelletea uniflorae
e/ou
Isoeto-Nanojuncetea
.
3140 Augas oligomesotróficas calcarias con vexetación béntica de
Chara spp
.
3150 Lagos eutróficos naturais con vexetación
Magnopotamion
ou
Hydrocharition
.
3160 Lagos e estanques distróficos naturais.
32. Augas correntes.
Tramos de cursos de auga con dinámica natural e seminatural (leitos menores, medios e maiores), nos cales a calidade da auga non presenta alteracións significativas.
260 Ríos dos pisos basal a montano con vexetación de
Ranunculion fluitantis
e
Callitricho-Batrachion
.
3270 Ríos de ribeiras lamacentas con vexetación de
Chenopodion rubri
p.p. e de
Bidention
p.p..
4. Queirogais e matogueiras de zona temperada.
4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
.
4030 Queirogais secos europeos.
4040* Queirogais secos atlánticos costeiros de
Erica vagans
.
4060 Queirogais alpinos e boreais.
4090 Queirogais oromediterráneos endémicos con toxos.
5. Matogueiras esclerófilas.
51. Matogueiras submediterráneas e de zona temperada.
5120 Formacións montanas de
Genista purgans
.
52. Matogueiras arborescentes mediterráneas.
5230* Matogueiras arborescentes de
Laurus nobilis
.
6. Formacións herbosas naturais e seminaturais.
61. Prados naturais.
6160 Prados ibéricos silíceos de
Festuca indigesta
.
6170 Prados alpinos e subalpinos calcarios.
62. Formacións herbosas secas seminaturais e facies de matogueira.
6210 Prados secos seminaturais e facies de matogueira sobre substratos calcarios (
Festuco-Brometalia
) (* importantes hábitats de orquídeas).
6220* Zonas subestépicas de gramíneas e anuais do
Thero-Brachypodietea
.
6230* Formacións herbosas con
Nardus
, con numerosas especies, sobre substratos silíceos de zonas montañosas (e de zonas submontañosas da Europa continental).
64. Prados húmidos seminaturais de herbas altas.
6410 Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (
Molinion caeruleae
).
6420 Prados húmidos mediterráneos de herbas altas do
Molinion-Holoschoenion
.
6430 Megaforbios eutrofos hidrófilos das orlas de chaira e dos pisos montano a alpino.
65. Prados mesófilos.
6510 Prados pobres de sega de baixa altitude (
Alopecurus pratensis
,
Sanguisorba officinalis
).
6520 Prados de sega de montaña.
7. Turbeiras altas, turbeiras baixas (fens e mires) e áreas pantanosas.
71. Turbeiras ácidas de esfagnos.
7110* Turbeiras altas activas.
7120 Turbeiras altas degradadas que aínda poden rexenerarse de xeito natural.
7130 Turbeiras de cobertoira (* para as turbeiras activas).
7140 Mires de transición.
7150 Depresións sobre substratos turbosos do
Rhynchosporion
.
72. Áreas pantanosas calcarias.
7210* Turbeiras calcarias do
Cladium mariscus
e con especies do
Caricion davallianae
.
7220* Mananciais petrificantes con formación de tuf (
Cratoneurion
).
7230 Turbeiras baixas alcalinas.
8. Hábitats rochosos e covas.
81. Desprendementos rochosos.
8130 Desprendementos mediterráneos occidentais e termófilos.
82. Pendentes rochosas con vexetación casmofítica.
8210 Pendentes rochosas calcícolas con vexetación casmofítica.
8220 Pendentes rochosas silíceas con vexetación casmofítica.
8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira do
Sedo-Scleranthion
ou do
Sedo albi-Veronicion dillenii
.
8240* Pavimentos calcarios.
83. Outros hábitats rochosos.
8310 Covas non explotadas polo turismo.
8330 Furnas mariñas.
9. Bosques.
Bosques (sub)naturais de especies autóctonas, en monte alto con sotobosque típico, que responden a un dos seguintes criterios: raros ou residuais, e/ou que albergan especies de interese comunitario.
91. Bosques da Europa temperada.
9120 Faiais acidófilos atlánticos con sotobosque de Ilex e ás veces de Taxus (
Quercion robori-petraeae
ou
Ilici-Fagenion
).
9180* Bosques de encostas, desprendementos ou barrancos do
Tilio-Acerion
.
91D0* Turbeiras boscosas.
91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
).
91F0 Bosques mixtos de
Quercus robur, Ulmus laevis, Ulmus minor, Fraxinus excelsior
ou
Fraxinus angustifolia
, nas ribeiras dos grandes ríos (
Ulmenion minoris
).
92. Bosques mediterráneos caducifolios.
9230 Carballeiras galaico-portuguesas con
Quercus robur
e
Quercus pyrenaica
.
9260 Soutos.
92A0 Bosques galería de
Salix alba
e
Populus alba
.
93. Bosques esclerófilos mediterráneos.
9330 Sobreirais.
9340 Aciñeirais.
9380 Acevedos.
95. Bosques de coníferas de montañas mediterráneas e macaronésicas.
9580* Bosques mediterráneos de
Taxus baccata
Da listaxe anterior, unha serie de tipos de hábitat de interese comunitario non se atopan rexistrados nas listaxes de referencia da Unión Europea para España, tanto na rexión bioxeográfica atlántica como na mediterránea. A identificación destes tipos de hábitat de interese comunitario no territorio galego deriva dunha mellor identificación e interpretación dos hábitats da área mariña e costeira, dunha mellor caracterización das zonas húmidas presentes no territorio, dunha tipificación dos ecosistemas boscosos máis adecuada de acordo coa información científica dispoñible, da elaboración de manuais de interpretación dos hábitats de interese comunitario para o territorio galego e da elaboración da cartografía de hábitats dos lugares da Rede Natura 2000, a cal se integra no presente plan.
Por outra parte existen varios tipos de hábitat de interese comunitario que foron identificados na configuración inicial da Rede Natura 2000 de Galicia, mais sen seguir os criterios establecidos no Manual de interpretación dos hábitats da Unión Europea-EUR 27. Para estes tipos de hábitat non existen referencias científicas que poidan avalar a súa presenza no territorio galego. Trátase dos tipos 3170* Estanques temporais mediterráneos, 5210 Matogueiras arborescentes de Juniperus spp. e 9160 Carballeiras pedunculadas ou albares subatlánticas e medioeuropeas do Carpinion betuli.
Por outra banda, no presente plan e de forma complementaria aos tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, emprégase un sistema xerarquizado de unidades ambientais establecidas, tendo en conta as características dos compoñentes do sistema natural, socioeconómico e territorial de Galicia. Empregando como base o concepto bioxeográfico de hábitat e as principais clasificacións empregadas en Europa (Corine Biotopes, Corine Land Cover, Eunis Habitat), procedeuse a estruturar unha clasificación de unidades ambientais homoxéneas, aplicable ao conxunto do territorio galego e orientada á valoración dos compoñentes clave para a biodiversidade, como dos usos e aproveitamentos derivados das distintas actividades humanas.
Como unidade ambiental (UA) defínese a porción do territorio que, posuíndo características xeográficas e ecolóxicas homoxéneas, mostra unha resposta tamén homoxénea fronte ás accións derivadas dos procesos antrópicos, constituíndo o elemento básico para sustentar a planificación e xestión dun espazo natural. O sistema de unidades ambientais inclúe máis de 70 tipos distribuídas en 9 grupos, que representan medios de carácter natural (hábitats mariños e costeiros, zonas húmidas continentais, matogueiras e medios rochosos, bosques naturais e seminaturais), como outros derivados da súa transformación antrópica (paisaxe rural tradicional, paisaxe rural transformada) ou vinculados directamente con sistemas artificiais (zonas húmidas artificiais, áreas urbanas e industriais, vías e liñas de abastecemento). Cada unidade ambiental defínese por un conxunto determinado de hábitats característicos, que de forma conxunta representan a maior cobertura da unidade cartográfica, representando xeralmente máis do 70 % da súa superficie. Os hábitats característicos de cada unidade ambiental mostran un importante grao de similitude derivado das súas características ecolóxicas ou do seu uso e aproveitamento. En consecuencia, posúen unha representación fisionómico-ecolóxica homoxénea que pode ser identificada e representada espacialmente a través dunha cartografía temática. O resto da cobertura da tesela (<30 %) pode asignarse a hábitats secundarios. O sistema de unidades ambientais establece unha correspondencia cos tipos de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
O sistema de unidades ambientais establecido polo Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia inclúe os seguintes grupos e tipos de unidades ambientais:
UA100 Hábitats mariños e costeiros.
UA110 Augas mariñas profundas afastadas da costa.
UA111 Augas mariñas próximas á costa.
UA120 Esteiros.
UA130 Marismas.
UA140 Lagoas costeiras e litorais.
UA141 Grandes superficies de carrizais litorais.
UA150 Praias.
UA151 Dunas costeiras activas.
UA152 Depresións intradunares húmidas.
UA153 Dunas remontantes.
UA154 Sistemas dunares fosilizados.
UA160 Morfoloxías rochosas eulitorais.
UA161 Cantís costeiros.
UA162 Pendentes e depósitos costeiros alzados.
UA200 Zonas húmidas continentais.
UA210 Augas estancadas.
UA220 Augas correntes.
UA230 Turbeiras de cobertoira.
UA240 Turbeiras altas.
UA250 Turbeiras baixas.
UA260 Bosques húmidos.
UA261 Formacións de galería dominadas por especies invasoras.
UA270 Matogueiras húmidas continentais.
UA280 Herbeiras continentais húmidas de gran porte.
UA281 Herbeiras húmidas de mediano porte.
UA300 Matogueiras e medios rochosos.
UA310 Grandes superficies de queirogais.
UA311 Grandes superficies de matogueiras de leguminosas inermes.
UA312 Grandes superficies de matogueiras subesclerófilas.
UA320 Matogueiras e medios rochosos silíceos.
UA321 Matogueiras e medios rochosos serpentínicos.
UA322 Matogueiras e medios rochosos calcarios.
UA323 Matogueiras e medios rochosos ultrabásicos.
UA350 Matogueiras e medios rochosos orófilos.
UA400 Bosques naturais e seminaturais.
UA410 Grandes superficies de complexos de bosques antigos.
UA411 Grandes superficies de bosques antigos.
UA420 Bosques de carballos caducifolios.
UA421 Bosques de sobreiras e carballos caducifolios.
UA422 Bosques de bidueiros.
UA423 Bosques de faias.
UA424 Bosques de aciñeiras.
UA425 Bosques seminaturais de Castanea sativa.
UA426 Bosques de coníferas naturais.
UA427 Bosques de barranco.
UA428 Bosques de acivro.
UA500 Paisaxe rural tradicional.
UA510 Mosaico rural de pequenas parcelas pechadas.
UA520 Mosaico rural con emparrados, labradíos e prados.
UA530 Mosaico rural con campos sen sebes.
UA531 Mosaico rural con campos rodeados de sebes arbustivas.
UA532 Mosaico rural con campos rodeados de sebes arbóreas.
UA533 Mosaico rural con viñas en socalcos.
UA540 Mosaico rural de áreas de montaña.
UA550 Pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo.
UA600 Paisaxe rural transformada.
UA610 Grandes superficies agrícolas intensivas en regadío.
UA620 Grandes superficies agrícolas intensivas sen regadío.
UA630 Piñeirais.
UA631 Eucaliptais.
UA632 Plantacións forestais de especies autóctonas.
UA633 Plantacións forestais de ximnospermas alóctonas.
UA634 Plantacións forestais de anxiospermas alóctonas.
UA699 Formacións de especies invasoras.
UA700 Zonas húmidas artificiais.
UA710 Grandes encoros.
UA711 Pequenos encoros.
UA800 Áreas urbanas e industriais.
UA810 Núcleos de poboación.
UA820 Construcións de uso agrícola, forestal e de acuicultura.
UA830 Construcións de uso industrial ou comercial.
UA840 Portos, aeroportos e ferrocarrís.
UA850 Áreas de uso deportivo, recreativo ou dotacional.
UA860 Explotacións mineiras.
UA870 Construcións e dependencias abandonadas.
UA880 Vertedoiros e depósitos de lixo.
UA890 Áreas perturbadas temporalmente.
UA900 Vías e liñas de abastecemento.
UA910 Vías terrestres de comunicación.
UA911 Vías e paseos recreativos.
UA920 Liñas de abastecemento de enerxía.
UA930 Infraestruturas de abastecemento e xestión de auga.
Dentro dos denominados compoñentes clave para a conservación establécense ademais dos hábitats de interese comunitario, aquelas especies catalogadas legalmente como protexidas ou ameazadas pola normativa comunitaria, Directivas hábitats e aves, así como aquelas especies incluídas na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial (Real decreto 139/2011, do 4 de febreiro, para o desenvolvemento da Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial e do Catálogo español de especies ameazadas), dentro da cal se crea o Catálogo español de especies ameazadas; ademais das especies do Catálogo galego de especies ameazadas (Decreto 88/2007, do 19 de abril, polo que se regula o Catálogo galego de especies ameazadas). Dentro deste conxunto de especies incluiríanse especies paraugas, que son aquelas cunha demanda suficientemente ampla de requirimento de hábitat e da súa área cuxa protección incluiría moitas outras especies silvestres, o que inclúe tamén aqueles taxons tipificados nalgún dos anexos de normativa de carácter internacional como o Convenio de Berna, relativo á conservación da vida silvestre e do medio natural de Europa (1979), e a Convención de Bonn sobre a conservación das especies migratorias de animais silvestres (1979).
En Galicia atópanse en total un total de 531 taxons protexidos, cuxos grupos máis numerosos son o das aves, con 268, e o da flora, con 127. Porén, o grupo cunha menor representación absoluta de especies é o dos peixes, con 12 taxons recollidos nesta listaxe, aínda que a súa representación a nivel continental é boa. Hai que sinalar tamén a presenza de especies de carácter mariño nos grupos dos invertebrados, no de réptiles, con 5 quelonios, e no dos mamíferos con ata 26.
As categorías de protección de maior entidade corresponderíanse, en función da normativa citada, con aquelas especies incluídas no anexo I da Directiva aves, aquelas tipificadas como prioritarias de acordo coa Directiva hábitats ou as que se catalogan «En perigo de extinción» segundo o Catálogo español de especies ameazadas (en diante, CEEA) e Catálogo galego de especies ameazadas (en diante, CGEA). O grupo menos numeroso destas especies en Galicia é o das prioritarias, contabilizándose soamente 6 taxons prioritarios presentes,
Centaurea borjae, Eryngium viviparum, Omphalodes littoralis subsp. gallaecica, Caretta caretta, Chelonia mydas e Ursus arctos
. A conservación destas especies supón unha especial responsabilidade tendo en conta a importancia da proporción da súa área de distribución natural incluída no territorio da Unión Europea.
O anexo II da Directiva hábitats inclúe especies de animais e vexetais de interese comunitario para cuxa conservación é necesario designar zonas especiais de conservación. Entre estas especies, constátase a presenza no territorio galego de 61, predominando as plantas, os invertebrados e os mamíferos terrestres.
Do mesmo xeito que sucede para os tipos de hábitat do anexo I da Directiva hábitats, existe unha listaxe de referencia para as especies do anexo II da dita directiva, de cuxo contraste coa información científica dispoñible se detecta a ausencia de catro especies: a gramínea
Festuca brigantina
, a tartaruga verde (
Chelonia mydas
) e dous mamíferos mariños, a foca gris (
Halichoerus grypus
) e a foca común (
Phoca vitulina
). Por outra banda, na Rede Natura 2000 de Galicia atópanse citadas dúas especies,
Jasione lusitanica
e
Rhinolophus mehelyi
que, baseándose na última información científica dispoñible, non teñen presenza no territorio galego avalada por estudos científicos.
O anexo IV da Directiva hábitats inclúe especies animais e vexetais de interese comunitario que requiren unha protección estrita no territorio da Unión Europea. En Galicia este grupo aparece constituído por 96 especies, na súa maioría pertencentes aos grupos de flora e de mamíferos, que acaparan 69 especies. Finalmente o anexo V inclúe especies animais e vexetais de interese comunitario cuxa recollida na natureza e explotación poden ser obxecto de medidas de xestión, delas poden atoparse en Galicia un total de 29, 10 no grupo da flora, 3 no de invertebrados e 16 no de vertebrados.
A Directiva aves establece no seu artigo 4 que as especies do anexo I e as migratorias de chegada regular serán obxecto de medidas de conservación especiais en canto ao seu hábitat, co fin de asegurar a súa supervivencia e a súa reprodución. Do grupo de aves do anexo I poden atoparse en Galicia ata 81 especies, e respecto ás especies migratorias de chegada regular, máis de 120.
De acordo coa Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial, regulada mediante Real decreto 139/2011, de 4 de febreiro, recóllense para Galicia un total de 344 especies, que son merecedoras dunha atención e protección particular en función do seu valor científico, ecolóxico e cultural, singularidade, rareza, ou grao de ameaza, argumentado e xustificado cientificamente; aquelas que figuren como protexidas nos anexos das directivas e os convenios internacionais ratificados por España, e que por cumpriren estas condicións sexan incorporadas á listaxe. Deste conxunto de especies é posible atopar en Galicia 16 tipificadas no CEEA como «En perigo de extinción», especies cuxa supervivencia é pouco probable se os factores causais da súa actual situación seguen actuando, en que se citan como exemplo
Centaurea borjae, Luronium natans, Macromia splendens, Numenius arquata, Botaurus stellaris, Uria aalge ou Ursus arctos
. Na categoría «Vulnerable» do CEEA inclúense en Galicia 33 taxons, a maioría mamíferos. As especies «Vulnerables» do CEEA son aquelas que corren o risco de pasar á categoría anterior nun futuro inmediato se os factores adversos que actúan sobre elas non son corrixidos.
O CGEA aprobado mediante o Decreto 88/2007, do 18 de abril, incluía 192 especies de flora e fauna silvestres, aínda que coa modificación do Decreto 167/2011, do 4 de agosto, amplíase ese número a 199 taxons catalogados nas categorías de «En perigo de extinción» (74 taxons) e «Vulnerable» (126 taxons), aparecendo o esgonzo ibérico (
Chalcides bedriagai
) nas dúas categorías (E e V), no entanto a categoría «En perigo de extinción» restrinxiríase ás súas poboacións insulares e da provincia da Coruña. Así mesmo, no anexo III do CGEA regúlase a utilización ou recolección de especies ou subespecies de flora ou fauna, para un aproveitamento discreto e sustentable, sempre e cando se garanta que este aproveitamento non afecte as poboacións naturais das devanditas especies, onde se inclúen dúas especies de algas,
Lithothamnion corallioides
e
Phymatholithon calcareum
.
Artigo 8.
Dinámica dos usos do solo
A análise dos cambios de ocupación do territorio que se producen como consecuencia das diversas actividades humanas sobre o territorio, e pola dinámica natural dos ecosistemas, constitúe un indicador de transcendental importancia para avanzar no coñecemento das potencialidades cara a un desenvolvemento máis sustentable dun territorio. Segundo os datos Corine Land Cover (CLC) correspondentes ao ano 2005, o territorio galego caracterízase polo predominio de coberturas forestais e espazos abertos (61 % do territorio) acompañado de coberturas agrícolas (37 %), orientadas á gandaría (principalmente prados e cultivos forraxeiros) e autoconsumo (hortas). As coberturas artificiais (que se compoñen de zonas urbanas; zonas industriais, comerciais e de transportes; zonas de extracción mineira, vertedoiros e zonas en construción, zonas verdes artificiais, non agrícolas) representan o 1,7 % do territorio. O poboamento atópase disperso por toda a xeografía, en parte asociada a usos agrícolas tradicionais, polo que a maior parte desta superficie correspóndese cun tecido urbano descontinuo.
As bases de datos CLC-Change 1990-2000 e CLC-Change 2000-2006 permiten coñecer os principais cambios que se produciron nas coberturas de ocupación do solo nos períodos 1987-2000 e 2000-2005 en Galicia. De forma xeral, estes datos indican un mantemento do sistema territorial con limitados cambios nas coberturas de usos do solo. Estes cambios apenas representan para o período 2000-2005 o 1,5 % da superficie galega e o 2,7 % se nos referimos ao período 1987-2000. Non obstante, a maior parte destes cambios relaciónanse con cambios de cobertura dentro dunha mesma categoría xeral (por exemplo, cambio no tipo de cobertura forestal ou cambio no tipo de cobertura agrícola). Así, se só temos en conta os cambios entre as distintas categorías de coberturas do solo os rexistrados no período 2000-2005 tan só representan o 0,16 % da superficie galega e o 0,6 % no período 1987-2000. Estes reducidos cambios pódense asociar de forma maioritaria co incremento nas infraestruturas de transporte e zonas industriais e comerciais e cos fluxos en ambos os sentidos entre as coberturas forestais e agrícolas.
A información proporcionada por CLC-Change 1990-2000 e CLC-Change 2000-2006 relativa aos fluxos na superficies de coberturas forestais e espazos abertos indican unha limitada flutuación en ambos os dous períodos (diminución do 0,48 % e do 0,15 % da superficie forestal nos períodos 1987-2000 e 2000-2005, respectivamente). As formacións arbóreas viron diminuída lixeiramente a súa superficie en ambos os dous períodos, especialmente no máis recente (diminución do 0,5 % e do 1,9 % da superficie con cobertura arbórea en 1987-2000 e 2000-2005). As coberturas de vexetación arbustiva e herbácea, pola súa parte, experimentaron unha diferente dinámica nos dous períodos, diminuíndo a súa superficie entre os anos 1987 e 2000 (0,5 % da cobertura de vexetación arbustiva e herbácea) e incrementando esta no período 2000-2005 (incremento do 2 % da cobertura de vexetación arbustiva e herbácea).
Os datos relativos aos fluxos nas coberturas agrícolas en Galicia indican que experimentaron unha moi reducida dinámica nestes dous períodos; diminuíndo en 1.300 ha no período 1987-2000. No período 2000-2005 as coberturas agrícolas permaneceron relativamente estables e non experimentaron apenas variacións na súa superficie.
As coberturas artificiais incrementáronse en 8.800 ha (0,3 % da superficie galega) no período 1987-2000, vinculadas maioritariamente ao desenvolvemento das redes de infraestruturas de transporte. No período 2000-2005 o incremento da superficie das coberturas artificiais foi de moita menor intensidade (2.500 ha), sendo as zonas industriais comerciais e de transporte as que rexistraron a maior parte deste incremento.
Á vista dos resultados obtidos na análise de coberturas de uso do solo elaborado a partir de CLC e as características territoriais, estruturais e socioeconómicas de Galicia pódense mencionar algúns dos trazos principais que poden marcar a evolución futura nas coberturas de uso do solo. De forma xeral, pódese afirmar que os cambios nas coberturas dos usos do solo en Galicia serán graduais e progresivos, cun ritmo lento inferior ao doutras comunidades autónomas que experimentan un maior dinamismo nas súas coberturas do terreo. Polo tanto, pode falarse dunha tendencia a manterse o sistema territorial galego a curto e medio prazo.
A pesar desta tendencia ao mantemento do sistema territorial e ao ritmo lento que se pode prever para os cambios nas coberturas de usos do solo é previsible que os pequenos cambios xurdidos dentro da matriz estable continúen a tendencia xeral posta de manifesto en anos pasados. É de esperar que os ditos cambios xurdan en determinadas áreas do territorio galego, xa que as zonas do interior de Galicia presentan, en xeral, unha tendencia demográfica máis regresiva que as áreas costeiras, fuxindo desta tendencia os concellos que albergan os núcleos urbanos e cabeceiras de comarca e as proximidades dos seus enlaces por estrada. Polo tanto, é de esperar que as coberturas artificiais sigan incrementando a súa superficie nas comarcas litorais e nas proximidades das áreas urbanas e cabeceiras de comarca.
Nos espazos da Rede Natura 2000 é de esperar que a dinámica de usos do solo conduza a incrementar a superficie dos hábitats naturais de interese comunitario listados no anexo I da Directiva 92/43/CEE, de acordo cos obxectivos desta, e especialmente daqueles considerados prioritarios en detrimento dos medios artificiais, superficies forestais con especies alóctonas e mosaicos agrícolas intensivos.
As directrices de ordenación do territorio de galicia (DOT) constitúen o elemento central do conxunto de instrumentos de ordenación do territorio recollidos na Lei 10/1995, do 23 de novembro, de ordenación do territorio de Galicia. Estas teñen como finalidade establecer as pautas espaciais de asentamento das actividades, precisando a definición dun modelo territorial para Galicia; marcando unha serie de retos territoriais e unhas orientacións estratéxicas para o modelo territorial galego, polo que a evolución futura das diferentes coberturas de uso do solo se atopan en parte suxeitas a estas directrices. Entre as orientacións que propoñen as DOT pódense mencionar, entre outras, o favorecemento da compactidade, harmonización do desenvolvemento das cidades co fin de prever a urbanización difusa; fortalecemento dos núcleos tradicionais e do litoral e valorización do territorio; mellora da accesibilidade, mobilidade e comunicación; freo ao despoboamento rural e favorecemento do reequilibrio territorial; protección do patrimonio natural e cultural.
Artigo 9.
Aspectos socioeconómicos e territoriais
Desde finais do século XVIII, o peso da poboación galega vén diminuíndo de xeito constante no conxunto da poboación estatal, pasando dun 13 % no censo de Floridablanca (1787) a un 6 % na actualidade. Os factores que están detrás deste menor dinamismo con respecto ao resto do Estado son tres e atópanse interrelacionados: a emigración que con distintas fases (intensidade e destino) percorreu todo o século XX; o alto número de persoas falecidas debido ao progresivo envellecemento da poboación e a baixa natalidade que fai de Galicia unha das comunidades autónomas con menor ratio de fillos/as por muller.
A pesar da perda continúa de poboación, Galicia constitúe un territorio densamente habitado: conta cunha poboación de máis de 2.796.000 habitantes segundo cifras do Padrón municipal de habitantes (2009), o que supón unha densidade de poboación de case 94 habitantes por km2. A poboación sitúase preferentemente nas provincias da Coruña e Pontevedra (41 % e 34 % da poboación galega respectivamente), e as dúas provincias orientais representan soamente o 25 % do total autonómico. En canto á concentración espacial da poboación destaca a provincia de Pontevedra, en que a densidade de poboación é de 211 habitantes por km2 (A Coruña: 142 hab./km2, Ourense: 46 hab./km2 e Lugo: 36 hab./km2).
A Comunidade Autónoma de Galicia abrangue unha extensión de 29.575 km2. Desta superficie o 17 % sitúase a unha altitude inferior aos 200 metros, mentres que case o 7 % do territorio supera os 1.000 metros de altitude. Esta distribución física do territorio condiciona a distribución da poboación galega ao longo do espazo, dando lugar a un desequilibrio demográfico moi notable, non só entre provincias senón, sobre todo, entre zonas do interior e zonas costeiras e entre os centros urbanos e as zonas rurais. Non obstante, ata mediados do século XX, sendo a produción agraria para subsistencia o sistema económico imperante, a distribución da poboación foi máis homoxénea xa que, agás nalgunhas zonas costeiras, os recursos non se atopaban moi diferenciados.
As zonas do interior de Galicia, en xeral, presentan baixas densidades de poboación ademais dunha tendencia máis regresiva que as áreas costeiras. Foxen desta tendencia os concellos que albergan núcleos urbanos. Cabe sinalar que as cabeceiras de comarca e as proximidades dos seus enlaces por estrada presentan tamén unha situación demográfica máis favorable que o resto de áreas. En xeral, as áreas máis favorables desde un punto de vista poboacional posúen, pola súa vez, un maior dinamismo demográfico que o resto.
Todo isto configura unha pauta de distribución da poboación desequilibrada, que apunta a un crecemento poboacional nas zonas urbanas costeiras e do interior, co conseguinte declive das zonas rurais do interior. Configúrase así unha especie de modelo gravitatorio, onde as concentracións humanas con máis peso exercen a súa atracción sobre as zonas menos poboadas e peor dotadas, polo xeral, de servizos e oportunidades de emprego, producíndose unha polarización da poboación na costa occidental, e fórmase unha gran área metropolitana que adopta forma de corredor e que abarca desde a fronteira portuguesa ata Ferrol.
No seu conxunto, a poboación galega ten unha estrutura demográfica envellecida, un elevado nivel de ruralización e un ritmo de renovación xeracional insuficiente para que a estrutura poboacional cambie a curto prazo, polo que todo fai esperar un crecemento vexetativo negativo, unha diminución da poboación e un aumento do envellecemento. No futuro, todo parece indicar que a poboación se vai a concentrar na área occidental e nos centros urbanos de carácter comarcal e tamaño medio. Segundo os diferentes índices demográficos, na actualidade a provincia cunha estrutura máis envellecida é a de Ourense, situándose no extremo oposto Pontevedra. Non obstante, as pirámides poboacionais das catro provincias galegas correspóndense cunha pirámide de tipo regresivo (o grupo de poboación adulta predomina sobre o da poboación nova e a porcentaxe de anciáns é elevado), tendendo a unha pirámide totalmente invertida.
Este forte envellecemento demográfico provoca un peso da poboación inactiva moi elevado respecto á poboación activa. Este feito ponse aínda máis de manifesto ao referirnos á poboación de sexo feminino, debido á maior esperanza de vida e á menor incorporación da muller ao sistema económico.
No pasado, o sector de actividade máis importante na economía galega segundo a porcentaxe de persoas ocupadas era o sector primario con máis do 45 % da poboación ocupada no ano 1976. A importancia deste sector na economía galega diminuíu nos últimos 40 anos debido ao abandono masivo do rural galego ata alcanzar as porcentaxes de pouco máis do 8 % do total dos ocupados en Galicia; este papel de liderado na economía galega asumiuno desde os anos 90 o sector servizos, que incrementou notablemente o número de persoas ocupadas ata alcanzar máis do 60 % de persoas ocupadas nel. Foi o sector secundario o que se mantivo máis estable nos últimos anos, aínda que se rexistraron lixeiros incrementos nos primeiros anos no sector industrial e, nos últimos, no sector da construción. Este proceso de terciariación é un proceso común a todo o territorio español e europeo aínda que en Galicia este fenómeno ponse máis de manifesto debido á grande importancia que o sector primario tiña a mediados de século na economía galega.
Na actualidade é o sector servizos o máis representado en todo o territorio galego con cifras que roldan o 61 % dos ocupados. O segundo sector en canto a ocupación é o sector secundario mentres que o sector primario é o que acada un menor peso. Non obstante, en comparación con outros territorios da contorna, a súa contribución é elevada.
Artigo 10.
Obxectivos xerais de conservación
Obxectivos xerais para a Rede Natura 2000:
a) Garantir a biodiversidade mediante a conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, ao tempo que se teñen en conta as exixencias económicas, sociais, culturais e rexionais, podendo en determinados casos requirir o mantemento, e mesmo o estímulo, de actividades humanas.
b) Mantemento e, se é o caso, desenvolvemento dos elementos da paisaxe que revistan primordial importancia para a fauna e a flora silvestres, como corredores fluviais, sistemas tradicionais de deslinde, ou as masas arboradas autóctonas, xa que resultan fundamentais na migración, na distribución xeográfica e no intercambio xenético das especies silvestres.
c) Asegurar a vixilancia e un seguimento periódico do estado de conservación dos tipos de hábitats naturais e dos hábitats das especies de interese comunitario e das especies de aves mencionadas no artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e dos seus hábitats.
d) Ampliar o coñecemento técnico e científico sobre todos os elementos obxecto de conservación e os seus condicionantes ecolóxicos, de forma que redunde nunha mellor xestión da Rede Natura 2000.
Implantar programas específicos de difusión e divulgación sobre a importancia da Rede Natura 2000 e o seu papel na conservación da biodiversidade.
Obxectivos xerais para as zonas especiais de conservación (ZEC).
a) Manter ou restablecer o estado de conservación favorable dos hábitats naturais e dos hábitats das especies de interese comunitario.
b) Manter ou restablecer o estado de conservación favorable das especies de interese comunitario, así como das especies catalogadas, presentes nas ZEC.
c) Protexer as especies do anexo IV e promover a conservación e o uso racional das especies do anexo V da Directiva 92/43/CEE, mediante a toma de medidas que garantan que a súa recollida na natureza ou a súa explotación son compatibles co mantemento destas nun estado de conservación favorable.
d) Fomentar a xestión dos elementos da paisaxe que xogan un papel esencial na conectividade e permeabilidade da biodiversidade, no marco das políticas de ordenación do territorio e de desenvolvemento e, especialmente, para mellorar a coherencia ecolóxica de Natura 2000.
e) Informar a poboación implicada nos aproveitamentos do medio natural sobre o valor ecolóxico e os obxectivos de conservación das ZEC e as medidas para alcanzalos.
3. Obxectivos xerais para as ZEPA:
a) Manter ou restablecer o estado de conservación favorable das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE presentes nas ZEPA.
b) Manter ou restablecer o estado de conservación favorable dos hábitats das especies de aves obxecto de conservación nas ZEPA, prestando especial atención ás zonas húmidas.
c) Evitar, dentro das ZEPA, a deterioración dos hábitats naturais e dos hábitats de especies, así como as alteracións que repercutan nas especies que motivaron a designación das zonas, na medida en que as ditas alteracións poidan ter un efecto apreciable. Fóra das devanditas ZEPA tamén se fará un especial esforzo por evitar a contaminación ou a deterioración dos hábitats.
d) Fomentar un aproveitamento sustentable dos recursos, compatible coa conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE presentes nas ZEPA.
e) Informar a poboación implicada nos aproveitamentos do medio natural sobre o valor ecolóxico e os obxectivos de conservación das ZEPA e as medidas para alcanzalos.
Artigo 11.
Obxectivos de conservación para os espazos protexidos Rede Natura 2000
De conformidade co establecido no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e tendo en conta as propias características deste plan director, a continuación propóñense os obxectivos de conservación para os espazos protexidos Rede Natura 2000 de Galicia, clasificados en tres grupos de tipoloxía afín para ZEC e ZEPA: a) área litoral, b) zonas húmidas e corredores fluviais, e c) área de montaña.
Os obxectivos propostos están orientados ao mantemento ou, se é o caso, ao restablecemento a un estado de conservación favorable dos tipos de hábitats naturais de interese comunitario do anexo I e das especies de flora e fauna de interese comunitario presentes no anexo II da Directiva 92/43/CEE e das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e os seus hábitats.
Dentro dos obxectivos propostos dáse prioridade a aqueles que supoñan unha intervención directa sobre os valores naturais polos que foron declaradas as ZEC (hábitats naturais e especies de interese comunitario) e ZEPA (especies de aves a que se aplica o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e os seus hábitats), así como sobre as súas principais presións e ameazas, e procesos ecolóxicos. De igual xeito, téñense en consideración os valores naturais contidos nas ZEPVN declaradas mediante Decreto 72/2004, do 2 de abril. Á vista da información recollida sobre hábitats e especies con motivo da elaboración do informe sexenal sobre a aplicación da Directiva 92/43/CEE de conformidade co establecido no seu artigo 17, así como a necesidade de dar cumprimento ao establecido no artigo 11, considérase prioritario avanzar no coñecemento sobre os hábitats e especies en que se detectaron carencias de información tanto no inventario coma no estado de conservación, así como no seguimento de hábitats e especies, en particular os prioritarios e ameazados. Para o correcto manexo da información relativa aos tipos de hábitats e especies, tamén se considera de especial interese determinar a distribución de hábitats e especies de presenza discutida, en particular no relativo ás listas de referencia de hábitats e especies para cada rexión bioxeográfica e medio mariño.
Tamén se presta especial atención a fomentar o aproveitamento sustentable dos recursos naturais, un uso público ordenado e compatible coa conservación dos valores naturais e a investigación como instrumento de apoio á xestión dos espazos protexidos Rede Natura 2000. Tamén se prioriza a educación ambiental e a participación pública na conservación dos espazos protexidos Rede Natura 2000.
A formulación dos obxectivos que se listan a continuación permitirá definir, para cada espazo ou grupos de espazos, unha serie de accións que os desenvolverán e que se poderán incluír dentro de plans de xestión específicos. As accións deseñaranse de forma individual ou en programas, de forma que dean resposta tanto a obxectivos xerais para o conxunto da Rede Natura 2000 como a outros máis específicos que se poderán desenvolver nun ámbito máis concreto e mesmo no conxunto do territorio da comunidade autónoma.
En todo caso, o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza avaliará periodicamente, durante o período de vixencia do plan director, o desenvolvemento e cumprimento dos seguintes obxectivos, de xeito que poidan ser revisados e reaxustados para asegurar o mantemento ou restablecemento a un estado de conservación favorable dos compoñentes clave da biodiversidade.
Artigo 12.
Obxectivos dos espazos da área litoral
1. Zonas especiais de conservación (ZEC).
ES1110002 Costa Ártabra.
ES1110005 Costa da Morte.
ES1110006 Complexo húmido de Corrubedo.
ES1110008 Carnota-Monte do Pindo.
ES1110009 Costa de Dexo.
ES1110010 Estaca de Bares.
ES1110011 Esteiro do Tambre.
ES1110012 Monte e lagoa de Louro.
ES1120005 As Catedrais.
ES1120017 Costa da Mariña occidental.
ES0000001 Illas Cíes.
ES1140003 A Ramallosa.
ES1140004 Complexo Ons-O Grove.
ES1140009 Cabo Udra.
ES1140010 Costa da Vela.
ES1140012 Illas Estelas.
ES1140016 Enseada de San Simón.
Prioridade: hábitats naturais.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat naturais nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
1.1.1. Mellorar e completar o inventario dos hábitats naturais do medio mariño en xeral e particularmente dos tipos 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña pouco profunda, 1170 Arrecifes, 1180 Estruturas submarinas causadas por emisións de gases e 8330 Furnas mariñas, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.2. Mellorar e completar o inventario dos fondos de maërl e das súas especies características.
1.1.3. Mellorar e completar o inventario dos hábitats naturais ligados ás zonas húmidas costeiras.
1.1.4. Mellorar e completar o inventario dos queirogais costeiros, en particular do tipo de hábitat prioritario 4040* Queirogais secos atlánticos costeiros de
Erica vagans
, así como o inventariado das súas especies características.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos tipos de hábitats naturais e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats costeiros e particularmente do tipo de hábitat natural prioritario 1150* Lagoas costeiras, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos sistemas dunares costeiros e particularmente dos tipos de hábitats naturais prioritarios 2130* Dunas costeiras fixas con vexetación herbácea (dunas grises) e 2150* Dunas fixas descalcificadas atlánticas (
Calluno-Ulicetea
), identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos tipos de hábitats naturais, así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
1.3.1. Identificar e restaurar os hábitats de marisma que presenten unha deterioración que implique a súa descontinuidade, recuperando a estrutura e composición da súa vexetación natural.
1.3.2. Identificar e restaurar os hábitats dunares que presenten unha deterioración que implique a súa descontinuidade, recuperando a estrutura e composición da súa vexetación natural.
1.3.3. Alcanzar o bo estado ecolóxico das masas de auga de transición e costeiras, tal e como se define na Directiva marco da auga (Directiva 2000/60/CE), realizando un seguimento dos datos obtidos pola Rede de seguimento do estado ecolóxico das augas de Galicia nas ZEC da área litoral.
1.3.4. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas da área litoral, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: especies de interese comunitario.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de interese comunitario nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
2.1.1. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies Centaurea borjae, Omphalodes littoralis subsp. gallaecica e Rumex rupestris nas ZEC da área litoral.
2.1.2. Establecer os niveis de abundancia poboacional e distribución das especies
Alosa alosa
e
Alosa fallax
nas ZEC da área litoral.
2.1.3. Establecer os niveis de abundancia poboacional e distribución dos réptiles mariños presentes nas ZEC da área litoral e, en particular, das especies
Caretta caretta
e
Chelonia mydas
.
2.1.4. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de quirópteros nas ZEC da área litoral.
2.1.5. Establecer os niveis de abundancia poboacional e distribución dos mamíferos mariños presentes nas ZEC da área litoral e, en particular, das especies
Tursiops truncatus
e
Phocoena phocoena
.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de interese comunitario e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de flora prioritarias e ameazadas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de réptiles mariños, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de mamíferos mariños, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de interese comunitario, así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 da área litoral.
2.3.1. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza de
Centaurea borjae
,
Omphalodes littoralis
subsp.
gallaecica
e
Rumex rupestris
.
2.3.2. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora no ámbito da área litoral dos espazos da Rede Natura 2000.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica dos espazos litorais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Establecer canles de colaboración coas distintas administracións e organismos implicados na xestión do medio mariño para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos espazos litorais.
3.2. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.2.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
3.3. Garantir unha dinámica litoral o máis natural posible.
3.3.1. Establecer canles de colaboración coas distintas administracións e organismos implicados na xestión do medio mariño para evitar a alteración da dinámica litoral.
3.3.2. Establecer mecanismos para mellorar o coñecemento e realizar o seguimento da dinámica litoral.
3.3.3. Establecer e desenvolver unha estratexia de adaptación ás previsións de cambios da dinámica litoral por efecto do cambio climático nas ZEC da área litoral.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación dos espazos da área litoral, que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a colaboración entre as consellerías con competencias en materia de conservación da natureza e de asuntos mariños para a xestión axeitada e sustentable dos recursos pesqueiros e marisqueiros.
4.1.2. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades que teñan lugar no ámbito mariño e costeiro dos espazos da Rede Natura 2000.
4.1.3. Fomentar o mantemento da pesca e marisqueo tradicionais mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais ou entidades representativas do sector pesqueiro que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación dos tipos de hábitats naturais e especies de interese comunitario.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación dos tipos de hábitats naturais e especies de interese comunitario.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEC, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEC das infraestruturas de uso público necesarias para achegar a poboación local e os visitantes aos valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEC como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEC.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEC.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental, na limpeza de praias, marismas e fondos mariños, erradicación de especies invasoras e, en xeral, en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEC.
2. Zonas de especial protección para as aves (ZEPA).
ES0000001 Illas Cíes.
ES0000085 Ribadeo.
ES0000086 Ría de Ortigueira e Ladrido.
ES0000087 Complexo intermareal Umia-O Grove, A Lanzada, punta Carreirón e lagoa Bodeira.
ES0000176 Costa da Morte (Norte).
ES0000254 Illa de Ons.
ES0000258 Costa de Ferrolterra-Valdoviño.
ES0000313 Complexo litoral de Corrubedo.
ES0000372 Costa da Mariña occidental.
ES0000373 Ría de Foz.
ES0000375 Esteiro do Miño.
Prioridade: hábitats das especies de aves do anexo I e migratorias.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos hábitats das especies de aves do anexo I e migratorias nas ZEPA da área litoral.
1.1.1. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat das especies de aves mariñas a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE.
1.1.2. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat das especies de aves acuáticas e/ou ligadas ao medio acuático a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats das especies de aves ás que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats costeiros e particularmente do tipo de hábitat natural prioritario 1150* Lagoas costeiras, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos sistemas dunares costeiros e particularmente dos tipos de hábitats naturais prioritarios 2130* Dunas costeiras fixas con vexetación herbácea (dunas grises) e 2150 * Dunas fixas descalcificadas atlánticas (
Calluno-Ulicetea
), identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos hábitats das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como as condicións do seu ámbito, nas ZEPA da área litoral.
1.3.1. Identificar e restaurar os hábitats de marisma que presenten unha deterioración que implique a súa descontinuidade, recuperando a estrutura e composición da súa vexetación natural.
1.3.2. Identificar e restaurar os hábitats dunares que presenten unha deterioración que implique a súa descontinuidade, recuperando a estrutura e composición da súa vexetación natural.
1.3.3. Alcanzar o bo estado ecolóxico das masas de auga de transición e costeiras, tal e como se define na Directiva marco da auga (Directiva 2000/60/CE), realizando un seguimento dos datos obtidos pola Rede de seguimento do estado ecolóxico das augas de Galicia nas ZEPA da área litoral.
1.3.4. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas da área litoral, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: especies de aves do anexo I e migratorias.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA da área litoral.
2.1.1. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de aves mariñas migratorias, con especial atención á pardela balear
Puffinus mauretanicus
.
2.1.2. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de aves mariñas nidificantes, con especial atención á pardela cincenta
Calonectris
diomedea
e ao paíño europeo
Hydrobates pelagicus
.
2.1.3. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de aves acuáticas nidificantes.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de aves ameazadas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Mellorar o sistema de vixilancia das poboacións de aves mariñas reprodutoras da rede de ZEPA, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Establecer un sistema de vixilancia das especies de aves acuáticas nidificantes nas zonas húmidas da rede de ZEPA, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.4. Mellorar o sistema de vixilancia das poboacións de aves acuáticas invernantes nas zonas húmidas da rede de ZEPA, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA da área litoral.
2.3.1. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza das poboacións de aves mariñas reprodutoras da rede de ZEPA.
2.3.2. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da gabita euroasiática
Haematopus ostralegus
.
2.3.3. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza do pernileiro común
Burhinus oedicnemus
.
2.3.4. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da píllara papuda
Charadrius alexandrinus
.
2.3.5. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da escribenta das canaveiras
Emberiza schoeniclus
subsp.
lusitanica
.
2.3.6. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora nas ZEPA da área litoral.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
3.2. Garantir unha dinámica litoral o máis natural posible.
3.2.1. Establecer canles de colaboración coas distintas administracións e organismos implicados na xestión do medio mariño para evitar a alteración da dinámica litoral.
3.2.2. Establecer mecanismos para mellorar o coñecemento e realizar o seguimento da dinámica litoral.
3.2.3. Establecer e desenvolver unha estratexia de adaptación ás previsións de cambios da dinámica litoral por efecto do cambio climático nas ZEPA da área litoral, en relación coa súa afección ás aves e os seus hábitats.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación dos espazos da área litoral, que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades que teñan lugar no ámbito mariño e costeiro das ZEPA.
4.1.2. Fomentar o mantemento da pesca e marisqueo tradicionais mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais ou entidades representativas do sector pesqueiro que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación das especies de aves ás cales se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e sobre os seus hábitats.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación das especies de aves ás cales se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e dos seus hábitats.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEPA, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEPA das infraestruturas de uso público necesarias para achegar á poboación local e aos visitantes os valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEPA como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.1.2. Promover e regular a marcación de aves silvestres na rede de ZEPA como instrumento de apoio á xestión das especies de aves e os seus hábitats.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEPA.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEPA.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental, na limpeza de praias, marismas e fondos mariños, erradicación de especies invasoras e, en xeral, en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEPA.
Artigo 13.
Obxectivos dos espazos de zonas húmidas e corredores fluviais
1. Zonas especiais de conservación (ZEC).
ES1110001 Ortigueira-Mera.
ES1110004 Encoro de Abegondo-Cecebre.
ES1110007 Betanzos-Mandeo.
ES1110013 Xubia-Castro.
ES1110015 Río Anllóns.
ES1110016 Río Tambre.
ES1120002 Río Eo.
ES1120003 Parga-Ladra-Támoga.
ES1120009 Monte Maior.
ES1120011 Ría de Foz-Masma.
ES1120012 Río Landro.
ES1120013 Río Ouro.
ES1120014 Canón do Sil.
ES1120015 Serra do Xistral.
ES1120016 Río Cabe.
ES1130005 Río Támega.
ES1130006 Veiga de Ponteliñares.
ES1140001 Sistema fluvial Ulla-Deza.
ES1140002 Río Lérez.
ES1140006 Río Tea.
ES1140007 Baixo Miño.
ES1140008 Brañas de Xestoso.
ES1140011 Gándaras de Budiño.
Prioridade: hábitats naturais.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat naturais nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
1.1.1. Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat de auga doce, en particular das augas estancadas, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.2. Mellorar e completar o inventario dos queirogais húmidos, en particular do tipo de hábitat prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.3. Mellorar e completar o inventario dos prados húmidos e mesófilos, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.4. Mellorar e completar o inventario dos hábitats naturais de turbeiras de cobertoira, turbeiras altas, turbeiras baixas e áreas pantanosas, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.5. Mellorar e completar o inventario dos hábitats prioritarios 91D0* Turbeiras boscosas e 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
), así como o inventariado das súas especies características.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos tipos de hábitats naturais e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos sistemas lacustres, en particular dos tipos de hábitat de augas estancadas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos queirogais húmidos, en particular do tipo de hábitat prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable dos prados húmidos e mesófilos, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.4. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats naturais de turbeiras de cobertoira, turbeiras altas, turbeiras baixas e áreas pantanosas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.5. Definir os estados de conservación actual e favorable dos tipos de hábitat naturais 91D0* Turbeiras boscosas e 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
), identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
1.3.1. Alcanzar o bo estado ecolóxico e químico dos cursos fluviais, tal e como se define na Directiva Marco da Auga (Directiva 2000/60/CE), por medio do incremento da calidade das súas augas, recuperación da vexetación de ribeira e eliminación de obstáculos.
1.3.2. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: Especies de interese comunitario.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de interese comunitario nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
2.1.1. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional de
Eryngium viviparum, Luronium natans
e
Sphagnum pylaesii
.
2.1.2. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do mexillón de río
Margaritifera margaritifera
.
2.1.3. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional dos odonatos nas zonas húmidas e cursos fluviais, con especial atención ás especies
Coenagrion mercuriale, Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
.
2.1.4. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
.
2.1.5. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do sapoconcho común
Emys orbicularis
.
2.1.6. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional da auganeira
Galemys pyrenaicus
.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de interese comunitario e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de flora
Eryngium viviparum, Luronium natans
e
Sphagnum pylaesii
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable do mexillón de río
Margaritifera margaritifera
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable dos odonatos nas zonas húmidas e corredores fluviais, con especial atención ás especies
Coenagrion mercuriale, Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.4. Definir os estados de conservación actual e favorable do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.5. Definir os estados de conservación actual e favorable do sapoconcho común
Emys orbicularis
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.6. Definir os estados de conservación actual e favorable da auganeira
Galemys pyrenaicus
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de interese comunitario así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
2.3.1. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza de
Eryngium viviparum, Luronium natans e Sphagnum pylaesii
.
2.3.2. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do mexillón de río
Margaritifera margaritifera
.
2.3.3. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza das especies de odonatos Coenagrion mercuriale,
Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
.
2.3.4. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
.
2.3.5. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do sapoconcho común
Emys orbicularis
.
2.3.6. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza da auganeira
Galemys pyrenaicus
.
2.3.7. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora no ámbito das zonas húmidas e cursos fluviais dos espazos da Rede Natura 2000.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
3.2. Garantir unha dinámica hidrolóxica do conxunto de zonas húmidas o máis natural posible.
3.2.1. Establecer medidas de xestión hídrica que aseguren un comportamento o máis natural posible das zonas húmidas, tendo en conta o seu grao de estacionalidade.
3.2.2. Establecer mecanismos para mellorar o coñecemento e realizar o seguimento das dinámicas hidrolóxicas.
3.2.3. Establecer e desenvolver unha estratexia de adaptación ás previsións de cambios da dinámica hidrolóxica por efecto do cambio climático nas ZEC con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación das zonas húmidas e cursos fluviais, e que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades agrícolas e gandeiras que teñan lugar no ámbito da ZEC.
4.1.2. Fomentar o mantemento da agricultura e gandaría extensiva tradicionais mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais, asociacións de profesionais ou comunidades de montes que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación dos tipos de hábitat naturais e especies de interese comunitario.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación dos tipos de hábitat naturais e especies de interese comunitario.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEC, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEC das infraestruturas de uso público necesarias para achegar á poboación local e aos visitantes os valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEC como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEC.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEC.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental, na limpeza de zonas húmidas, cursos fluviais e a súa contorna, erradicación de especies invasoras e, en xeral, en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEC.
2. Zonas de especial protección para as aves (ZEPA).
ES0000436 A Limia.
Prioridade: hábitats das especies de aves do anexo I e migratorias.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos hábitats das especies de aves do anexo I e migratorias nas ZEPA con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
1.1.1. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat das especies de aves de carácter estepario e/ou ligadas ao medio agrícola.
1.1.2. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat das especies de aves acuáticas e/ou ligadas ao medio acuático.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats das especies de aves ás que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos queirogais húmidos, en particular do tipo de hábitat prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos prados húmidos e mesófilos, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats das aves de carácter estepario ou ligadas ao medio agrícola, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos hábitats das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE así como as condicións do seu ámbito, nas ZEPA con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
1.3.1. Manter ou restaurar superficies axeitadas de zonas húmidas naturais e seminaturais que constitúen hábitats de diversas especies de avifauna ameazada en áreas agrícolas.
1.3.2. Dispoñer de superficies axeitadas nas que se practique unha agricultura extensiva e sustentable para beneficio das especies de avifauna ameazada en áreas agrícolas.
1.3.3. Alcanzar o bo estado ecolóxico e químico dos cursos fluviais, tal e como se define na Directiva Marco da Auga (Directiva 2000/60/CE), por medio do incremento da calidade das súas augas, recuperación da vexetación de ribeira e eliminación de obstáculos.
1.3.4. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: especies de aves do anexo I e migratorias.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
2.1.1. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de aves de carácter estepario e ligadas ao medio agrícola.
2.1.2. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de aves acuáticas e/ou ligadas ao medio acuático.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies ameazadas de aves acuáticas e/ou ligadas ao medio acuático, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies ameazadas de aves de carácter estepario e/ou ligadas ao medio agrícola, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Mellorar o sistema de vixilancia das poboacións de aves acuáticas invernantes nas zonas húmidas da rede de ZEPA, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de aves ás cales se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
2.3.1. Reducir a incidencia dos factores limitantes sobre as especies de aves ás cales se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e sobre os seus hábitats.
2.3.2. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza do sisón común
Tetrax tetrax
.
2.3.3. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza do pernileiro común
Burhinus oedicnemus
.
2.3.4. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da avefría
Vanellus vanellus
.
2.3.5. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da becacina cabra
Gallinago gallinago
.
2.3.6. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da calandriña común
Calandrella brachydactyla
.
2.3.7. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
3.2. Garantir unha dinámica hidrolóxica do conxunto de zonas húmidas o máis natural posible.
3.2.1. Establecer medidas de xestión hídrica que aseguren un comportamento o máis natural posible das zonas húmidas, tendo en conta o seu grao de estacionalidade.
3.2.2. Establecer mecanismos para mellorar o coñecemento e realizar o seguimento das dinámicas hidrolóxicas.
3.2.3. Establecer e desenvolver unha estratexia de adaptación ás previsións de cambios da dinámica hidrolóxica por efecto do cambio climático nas ZEPA con tipoloxía de zonas húmidas e corredores fluviais.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación das zonas húmidas e cursos fluviais, e que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades agrícolas e gandeiras que teñan lugar no ámbito da ZEPA.
4.1.2. Fomentar o mantemento da agricultura e gandaría extensiva tradicionais mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais, asociacións de profesionais ou comunidades de montes que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación das especies de aves ás cales se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e sobre os seus hábitats.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e dos seus hábitats.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEPA, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEPA das infraestruturas de uso público necesarias para achegar á poboación local e aos visitantes os valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEPA como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.1.2. Promover e regular a marcación de aves silvestres na rede de ZEPA como instrumento de apoio á xestión das especies de aves e os seus hábitats.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEPA.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEPA.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental, na limpeza de zonas húmidas, cursos fluviais e o seu ámbito, erradicación de especies invasoras e, en xeral, en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEPA.
Artigo 14.
Obxectivos dos espazos das áreas de montaña
1. Zonas especiais de conservación (ZEC).
ES1110003 Fragas do Eume..
ES1110014 Serra do Careón.
ES1120001 Ancares-Courel.
ES1120004 A Marronda.
ES1120006 Carballido.
ES1120007 Cruzul-Agüeira.
ES1120008 Monte do Faro.
ES1120010 Negueira.
ES1130001 Baixa Limia.
ES1130002 Macizo Central.
ES1130003 Bidueiral de Montederramo.
ES1130004 Pena Veidosa.
ES1130007 Pena Trevinca.
ES1130008 Pena Maseira.
ES1130009 Serra da Enciña da Lastra.
ES1140005 Monte Aloia.
ES1140013 Serra do Candán.
ES1140014 Serra do Cando.
ES1140015 Sobreirais do Arnego.
Prioridade: hábitats naturais.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat naturais nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
1.1.1. Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat de auga doce, en particular das augas estancadas, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.2. Mellorar e completar o inventario dos queirogais húmidos, en particular do tipo de hábitat prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.3. Mellorar e completar o inventario dos queirogais característicos de alta montaña, en particular dos tipos de hábitat natural 4060 Queirogais alpinos e boreais e 4090 Queirogais oromediterráneos endémicos con toxos, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.4. Mellorar e completar o inventario dos prados húmidos e mesófilos, en particular do tipo de hábitat natural 6520 Prados de sega de montaña, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.5. Mellorar e completar o inventario dos hábitats naturais de turbeiras altas, turbeiras baixas e áreas pantanosas, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.6. Mellorar e completar o inventario dos hábitats rochosos e covas, en particular do tipo de hábitat natural 8310 Covas non explotadas polo turismo, así como o inventariado das súas especies características.
1.1.7. Mellorar e completar o inventario dos hábitats prioritarios 91D0* Turbeiras boscosas e 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
) así como o inventariado das súas especies características.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos tipos de hábitat naturais e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos sistemas lacustres, en particular dos tipos de hábitat de augas estancadas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos queirogais húmidos, en particular do tipo de hábitat prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable dos queirogais característicos de alta montaña, en particular dos tipos de hábitat natural 4060 Queirogais alpinos e boreais e 4090 Queirogais oromediterráneos endémicos con toxos, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.4. Definir os estados de conservación actual e favorable dos prados húmidos e mesófilos, en particular do tipo de hábitat natural 6520 Prados de sega de montaña, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.5. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats rochosos e covas, en particular do tipo de hábitat natural 8310 Covas non explotadas polo turismo, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.6. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats naturais de turbeiras altas, turbeiras baixas e áreas pantanosas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.7. Definir os estados de conservación actual e favorable dos tipos de hábitat naturais 91D0* Turbeiras boscosas e 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
) identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
1.3.1. Alcanzar o bo estado ecolóxico e químico dos cursos fluviais, tal e como se definiu na Directiva Marco da Auga (Directiva 2000/60/CE), por medio do incremento da calidade das súas augas, recuperación da vexetación de ribeira e eliminación de obstáculos.
1.3.2. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: especies de interese comunitario.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de interese comunitario nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
2.1.1. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional de
Eryngium viviparum
.
2.1.2. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies de flora ameazada, en particular de
Culcita macrocarpa, Festuca elegans, F. summilusitanica, Narcissus asturiensis, N. cyclamineus, N. pseudonarcissus nobilis, Petrocoptis grandiflora, Sphagnum pylaesii, Santolina semidentata, Vandenboschia speciosa, Veronica micrantha e Woodwardia radicans
.
2.1.3. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do mexillón de río Margaritifera margaritifera.
2.1.4. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional dos odonatos presentes nas zonas húmidas e cursos fluviais das áreas de montaña, con especial atención ás especies
Coenagrion mercuriale, Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
.
2.1.5. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
.
2.1.6. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional de morcegos cavernícolas.
2.1.7. Mellorar a información relativa á distribución e abundancia poboacional do oso pardo
Ursus arctos
.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de interese comunitario e identificar as súas principais presións e ameazas nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable de Eryngium viviparum, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de flora ameazada, en particular de
Culcita macrocarpa, Festuca elegans, F. summilusitanica, Narcissus asturiensis, N. cyclamineus, N. pseudonarcissus nobilis, Petrocoptis grandiflora, Sphagnum pylaesii, Santolina semidentata, Vandenboschia speciosa, Veronica micrantha
e
Woodwardia radicans
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Definir os estados de conservación actual e favorable do mexillón de río
Margaritifera margaritifera
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.4. Definir os estados de conservación actual e favorable dos odonatos presentes nas zonas húmidas e cursos fluviais das áreas de montaña, con especial atención ás especies
Coenagrion mercuriale, Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.5. Definir os estados de conservación actual e favorable do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.6. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de morcegos cavernícolas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.7. Definir os estados de conservación actual e favorable do oso pardo Ursus arctos, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de interese comunitario así como as condicións do seu ámbito, nos espazos protexidos Rede Natura 2000 con tipoloxía de áreas de montaña.
2.3.1. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza de
Eryngium viviparum
.
2.3.2. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza das especies de flora ameazada, en particular de
Culcita macrocarpa, Festuca elegans, F.summilusitanica, Narcissus asturiensis, N. cyclamineus, N. pseudonarcissus nobilis, Petrocoptis grandiflora, Sphagnum pylaesii, Santolina semidentata, Vandenboschia speciosa, Veronica micrantha
e
Woodwardia radicans
.
2.3.3. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do mexillón de río
Margaritifera margaritifera
.
2.3.4. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza das especies de odonatos
Coenagrion mercuriale, Gomphus graslinii, Macromia splendens
e
Oxygastra curtisii
.
2.3.5. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do cangrexo de río autóctono
Austropotamobius pallipes
.
2.3.6. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza de morcegos cavernícolas.
2.3.7. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat e reducir os factores de ameaza do oso pardo
Ursus arctos
.
2.3.8. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora no ámbito das áreas de montaña dos espazos da Rede Natura 2000.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica das áreas de montaña co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Mellorar a conectividade e permeabilidade dos hábitats boscosos, establecendo os mecanismos necesarios para reducir a súa fragmentación.
3.2. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.2.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación das áreas de montaña, e que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades agrícolas, gandeiras e forestais que teñan lugar no ámbito da ZEC.
4.1.2. Promover tratamentos silvícolas que favorezan a heteroxeneidade das masas forestais.
4.1.3. Fomentar o mantemento da agricultura e gandaría extensiva tradicionais e da xestión forestal sustentable mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais, asociacións de profesionais ou comunidades de montes que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación dos tipos de hábitat naturais e especies de interese comunitario.
4.1.4. Establecer un seguimento sobre os usos tradicionais que incidan sobre as breixeiras húmidas, en particular do tipo de hábitat natural 4020* Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación dos tipos de hábitat naturais e especies de interese comunitario.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEC, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEC das infraestruturas de uso público necesarias para achegar a poboación local e os visitantes aos valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEC como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEC.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEC.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental, na erradicación de especies invasoras e, en xeral, en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEC.
2. Zonas de especial protección para as aves (ZEPA).
ES0000374 Ancares.
ES1130009 Serra da Enciña da Lastra.
ES0000376 Baixa Limia-Serra do Xurés.
ES0000437 Pena Trevinca.
Prioridade: hábitats das especies de aves do anexo I e migratorias.
1.1. Mellorar e completar o inventario dos hábitat das especies de aves do anexo I e migradoras nas ZEPA con tipoloxía de áreas de montaña.
1.1.1. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat da comunidade de aves forestais.
1.1.2. Identificar e establecer de forma precisa a localización e superficie dos tipos de hábitat da comunidade de aves rupícolas.
1.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
1.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats da comunidade de aves forestais, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable dos hábitats da comunidade de aves rupícolas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
1.3. Mellorar o estado de conservación dos hábitats das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE así como as condicións do seu ámbito, nas ZEPA con tipoloxía de áreas de montaña.
1.3.1. Conservar e aumentar a superficie de bosque autóctono, buscando un grao máximo de diversidade estrutural e específica acorde cos requirimentos ecolóxicos dunha maioría de especies de aves.
1.3.2. Alcanzar o bo estado ecolóxico e químico dos cursos fluviais, tal e como se definiu na Directiva Marco da Auga (Directiva 2000/60/CE), por medio do incremento da calidade das súas augas, recuperación da vexetación de ribeira e eliminación de obstáculos.
1.3.3. Coñecer a calidade da auga dos diversos tipos de zonas húmidas, tanto nos seus aspectos fisicoquímicos como biolóxicos, así como as súas variacións no tempo.
Prioridade: Especies de aves do anexo I e migratorias.
2.1. Mellorar e completar o inventario das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA con tipoloxía de áreas de montaña.
2.1.1. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies da comunidade de aves forestais.
2.1.2. Mellorar e completar a información relativa á distribución e abundancia poboacional das especies da comunidade de aves rupícolas.
2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE, así como das súas principais presións e ameazas.
2.2.1. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies da comunidade de aves forestais, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.2. Definir os estados de conservación actual e favorable das especies da comunidade de aves rupícolas, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.2.3. Mellorar o sistema de vixilancia das poboacións de aves acuáticas invernantes na rede de ZEPA, identificar os seus principais factores de ameaza e establecer e desenvolver un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2.3. Mellorar o estado de conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE nas ZEPA con tipoloxía de áreas de montaña.
2.3.1. Reducir a incidencia dos factores limitantes sobre as especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e sobre os seus hábitats.
2.3.2. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza do voitre branco
Neophron percnopterus
.
2.3.3. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da águia real
Aquila chrysaetos
.
2.3.4. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da pita do monte
Tetrao urogallus cantabricus
.
2.3.5. Mellorar a dispoñibilidade de hábitat de cría e reducir os factores de ameaza da perdiz charrela
Perdix perdix hispaniensis
.
2.3.6. Establecer un programa de seguimento e erradicación de especies de flora e fauna exótica invasora.
Prioridade: procesos ecolóxicos.
3.1. Potenciar a conectividade ecolóxica das áreas de montaña co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.1.1. Mellorar a conectividade e permeabilidade dos hábitats boscosos, establecendo os mecanismos necesarios para reducir a súa fragmentación.
3.2. Potenciar a conectividade ecolóxica dos cursos fluviais co fin de previr a perda de biodiversidade, facilitar o intercambio xenético e o desprazamento das especies de fauna e flora.
3.2.1. Colaborar co organismo de bacía para establecer ou favorecer a conectividade ecolóxica nos tramos en que esta non exista e mellorala nas zonas en que se poida considerar deficiente.
Prioridade: aproveitamento sustentable dos recursos.
4.1. Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación das áreas de montaña, e que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
4.1.1. Promover a implantación de boas prácticas profesionais no desenvolvemento das actividades agrícolas, gandeiras e forestais que teñan lugar no ámbito da ZEPA.
4.1.2. Promover tratamentos silvícolas que favorezan a heteroxeneidade das masas forestais.
4.1.3. Fomentar o mantemento da agricultura e gandaría extensiva tradicionais e da xestión forestal sustentable mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais con profesionais, asociacións de profesionais ou comunidades de montes que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e sobre os seus hábitats.
Prioridade: uso público.
5.1. Promover un uso público ordenado e compatible coa conservación das especies de aves a que se refire o artigo 4 da Directiva 2009/147/CE e dos seus hábitats.
5.1.1. Difundir, entre a poboación local e os visitantes, os valores naturais existentes en cada ZEPA, o contido e propostas do plan de xestión e a súa relación cos usos tradicionais.
5.1.2. Promover a creación e adecuación en cada ZEPA das infraestruturas de uso público necesarias para achegar a poboación local e os visitantes aos valores do espazo natural, de forma ordenada e compatible cos obxectivos de conservación.
Prioridade: investigación, educación e participación cidadá.
6.1. Favorecer liñas de investigación que permitan a mellora do coñecemento dos recursos naturais, así como do efecto que teñen sobre o medio natural os diferentes tipos de usos e aproveitamentos establecidos no espazo.
6.1.1. Promover proxectos de investigación nas ZEPA como instrumento de apoio á xestión da Rede Natura 2000.
6.1.2. Promover e regular a marcación de aves silvestres na rede de ZEPA como instrumento de apoio á xestión das especies de aves e os seus hábitats.
6.2. Favorecer o coñecemento e implicación social na conservación das ZEPA.
6.2.1. Deseñar programas específicos de educación ambiental e sensibilización sobre os problemas e solucións dos valores naturais e paisaxísticos das ZEPA.
6.2.2. Fomentar a participación, a través de campañas de voluntariado ambiental en todas aquelas actuacións que supoñan unha mellora na conservación das ZEPA.
Artigo 15.
Criterios de zonificación
A Lei 9/2001, do 21 de agosto, establece a necesidade de que os plans de ordenación dos recursos naturais conteñan unha zonificación do espazo natural, entendida esta como a delimitación de diferentes áreas para as que se designan limitacións xerais e específicas derivadas de necesidades de conservación de espazos e especies.
No presente plan director da Rede Natura 2000 de Galicia adóptase un sistema xerarquizado de zonas como ferramenta básica para a planificación e xestión dos compoñentes da biodiversidade, co fin de asegurar os obxectivos de conservación e uso sustentable dos recursos naturais en cada espazo protexido e no conxunto da Rede Natura 2000.
Nas áreas incluídas no anexo I que non están comprendidas na zonificación realizada no anexo III por non formar parte da proposta de actualización de límites dos LIC serán de aplicación as disposicións de alcance xeral, recollidas nos artigos 21 a 62, ambos incluídos, do presente decreto e, en particular, o réxime preventivo dos artigos 6.2 e 6.3 da Directiva 92/43/CEE e dos artigos 45.2 e 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
Naqueles territorios incluídos no ámbito territorial do plan director, que pola súa condición de parque nacional ou parque natural posúen un plan de ordenación dos recursos naturais, a zonificación do anexo III será aplicable sen prexuízo da zonificación que se recolla nos instrumentos de ordenación específicos como consecuencia do planeamento a maior detalle, zonificación que se manterá en vigor. Atenderase, entón, á regulación de usos previstos no presente plan director, sen prexuízo da aplicación das limitacións específicas que se recollen nos instrumentos aludidos.
Artigo 16.
Zona 1: Área de Protección (Usos tradicionais compatibles)
A Área de Protección estrutúrase sobre territorios cun valor de conservación moi alto, constituídos por unha porción significativa de hábitats prioritarios ou hábitats de interese comunitario ou ben de núcleos poboacionais e hábitats de especies de interese para a conservación (especies dos anexos II e IV da Directiva 92/43/CEE, especies de aves migratorias e aves do anexo I da Directiva 2009/147/CE, especies incluídas no Catálogo español de especies ameazadas e no Catálogo galego de especies ameazadas).
A configuración destas zonas e, consecuentemente, a súa biodiversidade, está ligada ao mantemento dos usos tradicionais compatibles que posúen un elevado grao de compatibilidade co mantemento dos compoñentes, a estrutura e o funcionamento dos ecosistemas.
Artigo 17.
Zona 2: Área de Conservación (Aproveitamento ordenado dos recursos naturais)
A Área de Conservación inclúe territorios cun valor de conservación alto e medio, cunha porción variable de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, cunha elevada naturalidade e diversidade, que mostran, xeralmente, unha maior representación territorial dos hábitats de interese comunitario fronte aos de carácter prioritario, ou ben, unha porción significativa das áreas prioritarias das especies silvestres de flora e fauna de interese para a conservación. Diferéncianse, non obstante, porque estas unidades se integran nun territorio cun nivel importante de humanización, no cal existe unha porción tamén significativa de hábitats de interese comunitario, cuxa composición, estrutura e dinámica está intimamente ligada ao mantemento dos sistemas de aproveitamento tradicional.
Nestas áreas regúlanse as actividades non tradicionais que poidan levar consigo unha mingua ou diminución do estado de conservación dos hábitats e das poboacións de especies de flora e fauna de interese para a conservación, co obxectivo fundamental de conseguir o aproveitamento ordenado dos recursos naturais.
Artigo 18.
Zona 3: Área de Uso Xeral (Asentamentos e núcleos rurais)
A Área de Uso Xeral abrangue territorios cun valor de conservación medio ou baixo nos cales predominan os medios seminaturais cunha reducida naturalidade e medios sinantrópicos desvinculados, na maioría dos casos, dos sistemas de explotación tradicional dos recursos naturais. Inclúense tamén dentro desta zona as áreas cun importante nivel de urbanización, así como grandes áreas destinadas ao uso público. A xestión destas zonas debe orientarse a evitar a fragmentación e o illamento das zonas de maior valor.
Na Zona 3 inclúense os asentamentos e núcleos rurais que teñan a dita condición conforme a normativa estatal e autonómica en materia de ordenación do territorio e urbanismo. Así mesmo, tamén abrangue as zonas de dominio público das infraestruturas de comunicación de titularidade estatal, autonómica, provincial ou local.
En consecuencia, na planificación de cada espazo protexido, a Zona 3 debe ser capaz de absorber a maior parte das actividades de carácter recreativo, co fin de reducir a presión destas sobre as áreas que posúen hábitats ou especies cunha elevada fraxilidade.
Artigo 19.
Superficies de zonificación
Como resultado do presente plan director disponse dunha zonificación homoxénea da totalidade (389.565,9 ha) dos espazos protexidos incluídos no seu ámbito de aplicación. A superficie ocupada pola Zona 1 (Área de Protección) ascende a 102.721,0 ha, o que supón algo máis dunha cuarta parte (26,4 %) dos territorios incluídos no ámbito deste decreto. A Zona 2 (Área de Conservación) é a zona de maior representatividade superficial, con un total de 263.310,2 ha, o que supón algo máis de dous terzos (67,6 %) da superficie. Finalmente, a Zona 3 (Área de Uso Xeral) ocupa unha superficie de 23.534,7 ha, o que representa o 6 % do ámbito territorial do presente documento.
A cartografía de zonificación de cada un dos espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación do presente plan director, inclúese como anexo III.
Artigo 20.
Instrumentos de ordenación
De acordo cos obxectivos de conservación da Rede Natura 2000, e unha vez identificados os principais compoñentes e valores de cada un dos espazos naturais, así como as principais afeccións e ameazas, procédese a definir os obxectivos e directrices que se adoptarán na ordenación dos usos e das actividades que se van desenvolver nos espazos obxecto do presente plan. A orientación principal da ordenación será o mantemento nun estado de conservación favorable da biodiversidade dos espazos e, en especial, dos tipos de hábitat de interese comunitario e das especies protexidas existentes neles. As necesidades de conservación e restauración deberán compatibilizarse cos aproveitamentos tradicionais, cuxo mantemento é fundamental para garantir o desenvolvemento das comunidades que viven neste territorio. Para a súa consecución, o presente plan apóiase nos seguintes instrumentos:
1. Unha zonificación do territorio comprendida no ámbito de aplicación deste plan, de carácter homoxéneo para o conxunto da rede de espazos, a partir da cal se definen as diferentes medidas de xestión que condicionen os usos, aproveitamentos e actuacións en cada unha delas.
2. Unha regulación de usos e actividades, co fin de garantir os obxectivos de conservación da Rede Natura 2000, propostos polas directivas 92/43/CEE e 2009/147/CE, así como na normativa de ámbito estatal (Lei 42/2007, do 13 de decembro) e autonómica (Lei 9/2001, do 21 de agosto). Regulación que se establece de forma xenérica para todo o ámbito dos espazos protexidos que forma parte do ámbito de aplicación deste plan ou ben de forma específica para as diferentes unidades territoriais fixadas na zonificación do espazo.
Articúlanse así as directrices e normativas de xestión en tres niveis, de xeito que se dá cumprimento ao disposto nos números 4), 5), 6) e 7) do artigo 32.1 da Lei 9/2001, do 21 de agosto. O primeiro nivel corresponde á normativa xeral de ordenación e xestión, que marca os obxectivos xerais de conservación dos espazos protexidos que forma parte do ámbito de aplicación deste plan (recollendo os correspondentes ás ZEC e ZEPA), así como o desenvolvemento das actuacións nos devanditos espazos protexidos e das políticas sectoriais que incidan sobre estes e sobre os seus valores. As normas xerais elabóranse a partir dos obxectivos e criterios orientadores derivados da normativa comunitaria (Directivas 92/43 CEE, 2000/60/CE, 2009/147/CE e 2011/92/UE), estatal (Lei 42/2007, do 13 de decembro e Lei 21/2013, do 9 de decembro) e autonómica (Lei 9/2001, do 21 de agosto, Lei 9/2002, do 30 de decembro e Lei 7/2008, do 7 de xullo), así como criterios propios relativos á exclusión ou, se é caso, regulación de determinadas actividades.
Nun segundo nivel desenvólvese a normativa xeral para cada un dos compoñentes que conforman os espazos protexidos por este decreto, definindo, en consecuencia, obxectivos, directrices e normas de aplicación das principais actividades e proxectos elaboradas a partir da lexislación sectorial vixente. A normativa por compoñentes inclúe un primeiro grupo denominado «medio físico», no cal se integran a atmosfera, a xea, os ecosistemas subterráneos, as augas continentais e as augas e recursos mariños. Nun segundo grupo inclúense os compoñentes da biodiversidade, que abranguen a paisaxe, os hábitats e as especies, facendo un tratamento independente para cada un dos subgrupos dentro dos dous últimos. Finalmente, inclúese a normativa xeral dos usos agropecuarios e forestais, do urbanismo e ordenación territorial, das infraestruturas e obras, do uso público e actividades deportivas, dos compoñentes culturais e das actividades científicas e de monitoraxe.
O terceiro nivel vén marcado pola normativa zonal, de modo que para cada unha das unidades de zonificación recollids e delimitadas no conxunto de espazos protexidos polo ámbito de aplicación deste plan, en función da expresión territorial dos compoñentes da biodiversidade, proponse un réxime de ordenación e xestión específico, que responde, en consecuencia, ás diferentes necesidades de conservación e xestión e a diferentes graos de aproveitamento dos recursos naturais.
A adopción de medidas de protección e conservación, en relación con plans, programas e proxectos que, sen ter relación directa coas necesidades de xestión, puidesen provocar unha afección apreciable sobre a integridade do espazo ou dos seus compoñentes, realízase en conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, así como pola propia normativa de avaliación ambiental. Isto permite incrementar a seguridade xurídica de certas actividades e, en concreto, daquelas de carácter tradicional, vinculadas ao sector primario (agricultura, gandaría, montes, pesca, marisqueo etc.), promovéndose aquelas de carácter sustentable.
Os posibles usos, actividades e aproveitamentos dos recursos naturais terán a consideración de permitidos, autorizables e prohibidos en función da súa incidencia sobre os valores que motivaron a declaración como ZEC.
Artigo 21.
Normativa xeral
A normativa xeral de ordenación e xestión marca os obxectivos xerais de conservación dos espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación deste decreto (recollendo os correspondentes ás ZEC e ZEPA), así como o desenvolvemento das actuacións nos devanditos espazos protexidos e das políticas sectoriais que incidan sobre estes e sobre os seus valores. As normas xerais elabóranse a partir dos obxectivos e criterios orientadores derivados da normativa comunitaria (Directivas 92/43/CEE, 2000/60/CE, 2009/147/CE e 2011/92/UE), estatal (Lei 42/2007, do 13 de decembro, e Lei 21/2013, do 9 de decembro) e autonómica (Lei 9/2001, do 21 de agosto, Lei 9/2002, do 30 de decembro, e Lei 7/2008, do 7 de xullo), xunto cos obxectivos xerais para a conservación que se establecen no título III do presente plan e os criterios propios relativos á exclusión ou, se é o caso, á regulación de determinadas actividades.
Artigo 22.
Directrices
1. A xestión dos espazos e compoñentes da biodiversidade comprendidos no ámbito de aplicación deste decreto terá como obxectivo alcanzar un nivel de protección elevado, tendo presente a diversidade de situacións existentes nos distintos espazos e territorios. Basearase nos principios de cautela e de acción preventiva. Cando haxa perigo de dano grave ou irreversible, a falta de certeza científica absoluta non deberá utilizarse como razón para postergar a adopción de medidas eficaces en función dos custos para impedir a degradación do medio.
2. Fomentarase a utilización dos compoñentes naturais do espazo dun modo e a un ritmo que non ocasione a diminución a longo prazo da biodiversidade, de modo que se aseguren as posibilidades de satisfacer as necesidades e as aspiracións das xeracións actuais e futuras.
3. Velarase polo mantemento dos procesos ecolóxicos esenciais e dos ecosistemas.
4. Velarase pola preservación da variedade, singularidade e beleza dos ecosistemas naturais e da paisaxe, evitando ou, se é o caso, minimizando, a degradación destes por elementos ou construcións que supoñan un elevado impacto visual, derivado da súa localización, materiais empregados ou das relacións de texturas e cores utilizadas.
5. Darase preferencia ás medidas de conservación, preservación e restauración dos hábitats naturais e seminaturais, facendo especial fincapé naqueles considerados como prioritarios ou de interese comunitario.
6. Darase preferencia ás medidas de conservación, preservación e recuperación das especies silvestres de flora e fauna, facendo especial fincapé naquelas consideradas como protexidas por normativas internacionais, comunitarias, nacionais ou galegas.
7. Concederase prioridade ás especies de interese para a conservación, ás especies endémicas ou que posúan unha área de distribución limitada, así como ás especies de fauna migratoria.
8. Darase preferencia á conservación da diversidade xenética das poboacións silvestres de flora e fauna, así como ao mantemento ou, se é o caso, á recuperación de razas, variedades e cultivos tradicionais que formen parte dos sistemas tradicionais de aproveitamento agrícola, gandeiro ou forestal.
9. Evitarase a introdución e proliferación de especies, subespecies, razas xeográficas, ou organismos xeneticamente modificados, distintos dos autóctonos, na medida en que poidan competir con estas, alterar a súa pureza xenética ou provocar desequilibrios ecolóxicos sobre os hábitats naturais e seminaturais.
10. As actividades e actuacións que se desenvolvan no espazo natural buscarán o mantemento dos reservorios naturais de carbono existentes no espazo natural, a redución das emisións de gases de efecto invernadoiro, así como unha maior eficiencia no gasto dos recursos renovables e no control integral dos residuos e produtos contaminantes.
11. Evitarase a realización de calquera tipo de actividade que poida supoñer un risco de contaminación das augas, tanto superficiais como subterráneas.
12. Manteranse as actividades e usos que sexan compatibles coa conservación da biodiversidade e o uso sustentable dos recursos naturais.
13. Mellorarase a calidade de vida dos habitantes do espazo natural mediante a adopción de medidas de dinamización e desenvolvemento económico, dirixidas especialmente ás actividades relacionadas co uso público, o turismo e o aproveitamento sustentable dos recursos naturais.
14. Elaborarase un programa de seguimento da realidade económica, sociolóxica e natural do espazo natural co fin de poder avaliar axeitadamente a repercusión de programas e proxectos sobre as características naturais do espazo.
15. Farase promoción do coñecemento dos valores naturais e culturais do espazo natural a través da coordinación con outras administracións, a comunidade científica e a poboación local.
Artigo 23.
Exclusión de actividades na Rede Natura 2000
1. O territorio delimitado polo ámbito comprendido neste decreto considérase como área de exclusión á hora de planificar e autorizar novas actividades e aproveitamentos mineiros a ceo aberto. Con carácter excepcional poderanse autorizar novas actividades extractivas a ceo aberto naquelas áreas incluídas no ámbito de aplicación deste decreto que sexan identificadas como zonas con potencial mineiro polo Plan sectorial de actividades extractivas de Galicia, definido ao abeiro do artigo 11 da Lei 3/2008, do 23 de maio, de ordenación da minaría de Galicia, ou que queden incluídas nun concello mineiro declarado ao abeiro do artigo 45 da Lei 3/2008, do 23 de maio.
As explotacións en activo no momento da entrada en vigor do presente plan poderán continuar coa súa actividade dentro das condicións da súa autorización ou outorgamento.
A viabilidade das explotacións mineiras solicitadas con anterioridade á entrada en vigor do presente plan, así como a ampliación das explotacións que se atopen en activo no dito momento, quedará supeditada ao procedemento de avaliación ambiental.
2. O territorio delimitado polo ámbito deste plan considérase como área de exclusión á hora de planificar e autorizar novos aproveitamentos industriais de:
a) Enerxía eólica, con excepción dos proxectos de repotenciación, reparación ou substitución dos parques existentes, na forma que establece a normativa sectorial e unha vez verificada a súa compatibilidade mediante unha axeitada avaliación das súas repercusións ambientais.
b) Enerxía hidroeléctrica, establecidos sobre canles fluviais, con excepción dos proxectos de modernización, modificación ou ampliación, reparación ou substitución dos aproveitamentos hidráulicos existentes, así como tamén os que sexan necesarios para garantir a calidade do medio que os sustenta.
c) Enerxía fotovoltaica, con excepción dos proxectos de modificación dos existentes.
3. O territorio delimitado polo ámbito deste decreto considérase como área de exclusión á hora de planificar e autorizar novas actividades industriais que sexan incompatibles cos obxectivos de conservación da Rede Natura 2000, con excepción dos aproveitamentos de produción de enerxía eléctrica renovable que estean incluídos no Plan enerxético de Galicia vixente e cuxa viabilidade queda condicionada, ademais de ao disposto pola normativa sectorial correspondente, ao sometemento dos proxectos ao procedemento de avaliación ambiental. Os proxectos experimentais de calquera fonte de enerxía renovable situaranse fóra da Rede Natura 2000.
Artigo 24.
Normativa xeral dos espazos protexidos Rede Natura 2000
1. Naqueles territorios incluídos no ámbito territorial do Plan director que, pola súa condición de parque nacional ou parque natural, posúen un plan de ordenación dos recursos naturais, o presente plan director considérase complementario dos obxectivos, directrices e normas incluídos nos ditos instrumentos de planificación. En particular, será aplicable a zonificación establecida no anexo III do presente plan, sen prexuízo da zonificación que se recolla nos instrumentos de ordenación específicos como consecuencia do planeamento de maior detalle, que se manterá en vigor. Atenderase entón á regulación de usos previstos no presente plan sen prexuízo da aplicación das limitacións específicas que se recollen nos ditos instrumentos.
2. A concesión das autorizacións de usos e actividades, así como daqueles plans, programas e proxectos que non requiren da avaliación das repercusións a que se refire o artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que teñen a condición de autorizables segundo o disposto neste decreto, correspóndelles á persoa titular da xefatura territorial competente en materia de conservación da natureza por razón de territorio, logo de informe ambiental emitido polo servizo de conservación da natureza correspondente. No caso de que os usos e actividades, plans, programas ou proxectos afecten máis dunha provincia, a concesión da autorización corresponderá á dirección xeral competente en conservación da natureza.
Artigo 25.
Usos permitidos
Considérase uso permitido calquera actividade compatible cos obxectivos da declaración das ZEC e ZEPA. Pode, polo tanto, desenvolverse sen limitacións especiais, ben na súa totalidade ou ben nas áreas onde a categoría de zonificación así o permita.
Con carácter xeral, considéranse usos ou actividades permitidas aqueles de carácter tradicional que son compatibles coa protección do espazo natural porque non causan afección apreciable, e todos aqueles non incluídos nos grupos de actividades prohibidas ou suxeitas a autorización nin recollidos na normativa específica contida neste plan.
Os usos permitidos non requiren autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, sen prexuízo do resto de autorizacións sectoriais.
Artigo 26.
Usos autorizables
1. Son usos autorizables os que requiren autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza. Inclúense tamén aqueles que requiren informe preceptivo e vinculante do dito órgano en calquera procedemento de autorización sectorial, que figuren como sometidos a informe preceptivo nas epígrafes de normativa xeral da sección terceira «Actividades» do presente título. Inclúese tamén na categoría de uso autorizable calquera plan, programa ou proxecto que requira avaliación das súas repercusións sobre o lugar, conforme as disposicións deste decreto.
2. Con carácter xeral, considéranse usos ou actividades sometidas a autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza os seguintes:
a) Usos e actividades que non se corresponden con plans, programas ou proxectos e que, de acordo cos contidos deste decreto, teñen a condición de autorizables co fin de avaliar con carácter previo a compatibilidade da súa execución co mantemento nun estado de conservación favorable dos hábitats e das especies de interese comunitario, dando así cumprimento ao disposto nos artigos 6.2 da Directiva 92/43/CEE e 45.2 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza avaliará nun informe se é previsible que o uso ou a actividade produza a deterioración directa ou indirecta dos hábitats naturais e/ou dos hábitats das especies, ou alteracións que repercutan nas especies que motivaron a designación do espazo protexido Rede Natura 2000, e poderá establecer na autorización condicións de execución ou medidas correctoras.
b) Os plans, programas e proxectos que, sen ter unha relación directa coa xestión do espazo natural ou sen ser necesarios para esta, poidan afectar de forma apreciable o citado lugar, xa sexa individualmente ou en combinación con outros plans e proxectos, de acordo cos artigos 6.3 da Directiva 92/43/CEE e 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, someteranse a unha axeitada avaliación das súas repercusións no lugar, tendo en conta os obxectivos de conservación do devandito lugar. A avaliación das repercusións substanciarase mediante a emisión dun informe ambiental que avaliará a incidencia previsible do plan, programa ou proxecto sobre a integridade do lugar e sobre o estado de conservación dos hábitats e das especies que motivaron a súa declaración como espazo protexido da Rede Natura 2000. Á vista das conclusións da avaliación das repercusións no lugar e supeditado ao disposto no número 6.4 da mencionada directiva, o organismo competente só se declarará de acordo co devandito plan ou proxecto tras asegurarse de que non causará prexuízo á integridade do lugar en cuestión e, se procede, tras sometelo a información pública.
Se, a pesar das conclusións negativas da avaliación das repercusións sobre o lugar e da falta de solucións alternativas, se debe realizar un plan, programa ou proxecto por razóns imperiosas de interese público de primeira orde (que, para cada suposto concreto, sexan declaradas mediante unha lei ou mediante acordo, motivado e público, do Consello de Ministros ou do Consello de Goberno da Xunta de Galicia), incluídas razóns de índole social ou económica, as administracións públicas competentes, de acordo cos artigos 6.4 da Directiva 92/43/CEE e 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, tomarán cantas medidas compensatorias sexan necesarias para garantir que a coherencia global da Rede Natura 2000 quede protexida.
Todas aquelas actividades directamente relacionadas coa saúde humana e a seguridade pública ou con outras razóns imperiosas de interese público de primeira orde, ou ben que poidan ser obxectivamente consideradas como accións positivas de primordial importancia para o ambiente, sempre que cumpran co disposto nos artigos 6 da Directiva 92/43 CEE e artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, no caso de que o lugar considerado albergue un tipo de hábitat natural e/ou especie prioritarios.
1º) Con carácter xeral, considéranse usos ou actividades sometidos a informe preceptivo e vinculante do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza:
i) Aqueles usos e actividades que se recollan no presente decreto coa condición de autorizables.
ii) Aquelas que, de acordo coa lexislación sectorial vixente, deban someterse á autorización de órganos da Administración distintos do competente en materia de conservación da natureza por ser as competentes para a expedición da autorización, ben que esta deberá supeditarse ás condicións establecidas no informe emitido polo órgano competente en conservación da natureza conforme os obxectivos do presente plan e da propia Rede Natura 2000. En consecuencia, con carácter previo á autorización, o órgano competente na materia da autorización deberá solicitar ao órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza o informe preceptivo do devandito órgano.
Artigo 27.
Usos prohibidos
Considérase uso prohibido aquel que sexa susceptible de causar prexuízo á integridade do lugar ou sobre o estado de conservación dos compoñentes clave para a biodiversidade (hábitats e especies protexidas) e, por conseguinte, é contrario aos obxectivos de conservación da Rede Natura 2000, con excepción dos supostos nos que resultase de aplicación o preceptuado nos números 5, 6 e 7 do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
Artigo 28.
Avaliación ambiental
1. Conforme o establecido no artigo 4 deste decreto, a avaliación ambiental de plans, programas e proxectos que afecten os espazos protexidos incluídos no ámbito de aplicación do Plan director da Rede Natura 2000 estará regulada pola Lei 21/2013, do 9 de decembro, de impacto ambiental, ou norma que a substitúa.
2. Co obxecto de garantir o axeitado cumprimento do artigo 7.2.b) da Lei 21/2013, do 9 de decembro, a promoción de calquera proxecto no ámbito deste decreto deberá incluír a consulta previa ao órgano ambiental competente en avaliación ambiental de cara a determinar se existe afección apreciable directa ou indirecta.
Artigo 29.
Fomento de actividades socioeconómicas
1. Determinados usos e actividades que se desenvolven no territorio resultan beneficiosos para a conservación de hábitats e especies de interese comunitario. Nalgúns casos o seu mantemento nun estado de conservación favorable depende da persistencia da actividade económica.
2. A Xunta de Galicia promoverá no territorio delimitado polos espazos Natura 2000 e no seu contorno o desenvolvemento daquelas actividades socioeconómicas que, conforme os obxectivos de conservación do espazo, favorezan o mantemento ou mellora do estado de conservación favorable dos hábitats ou especies de interese comunitario.
Artigo 30.
Promoción da custodia do territorio
1. As administracións públicas, ao abeiro do artigo 72 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, fomentarán a custodia do territorio mediante acordos entre entidades de custodia e propietarios de terreos privados ou públicos que teñan por obxectivo principal a conservación do patrimonio natural e a biodiversidade.
Artigo 31.
Incentivos ás externalidades positivas no ámbito da Rede Natura 2000 e dos acordos de custodia do territorio
1. De conformidade co disposto no artigo 73 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, a Xunta de Galicia regulará os mecanismos e as condicións para incentivar as externalidades positivas de terreos que se sitúen en espazos declarados protexidos ou nos cales existan acordos de custodia do territorio debidamente formalizados polos seus propietarios ante entidades de custodia. Para iso teranse en conta, entre outros, os seguintes servizos prestados polos ecosistemas:
a) A conservación, restauración e mellora do patrimonio natural, da biodiversidade, xeodiversidade e da paisaxe en función das medidas especificamente adoptadas para tal fin, con especial atención aos hábitats e especies ameazados.
b) A fixación de dióxido de carbono como medida de contribución á mitigación do cambio climático.
c) A conservación dos solos e do réxime hidrolóxico como medida de loita contra a desertización, en función do grao en que a cuberta vexetal e as prácticas produtivas contribúan a reducir a perda ou degradación do solo e dos recursos hídricos superficiais e subterráneos.
d) A recarga de acuíferos e a prevención de riscos xeolóxicos.
e) Uso público e divulgación.
Artigo 32.
Disposicións xerais
As medidas e normativa dos compoñentes nos espazos protexidos da Rede Natura 2000 articúlanse a partir dos obxectivos, directrices e normas xerais que na actualidade veñen establecidos nas seguintes disposicións legais:
– Directiva 92/43/CEE do Consello, do 21 de maio, relativa á conservación dos hábitats naturais e da flora e fauna silvestres.
– Directiva 2000/60/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 23 de outubro, pola que se establece un marco comunitario de actuación no ámbito da política de augas.
– Directiva 2008/56/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 17 de xuño, pola que se establece un marco de acción comunitaria para a política do medio mariño.
– Directiva 2008/99/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 19 de novembro, relativa á protección do ambiente mediante o dereito penal.
– Directiva 2009/147/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 30 de novembro de 2009, de conservación das aves silvestres.
– Directiva 2011/92/UE do Parlamento Europeo e do Consello, do 13 de decembro de 2011, relativa á avaliación das repercusións de determinados proxectos públicos e privados sobre o ambiente.
– Lei 22/1988, do 28 de xullo, de costas.
– Real decreto lexislativo 1/2001, do 20 de xullo, polo que se aproba o texto refundido da Lei de augas.
– Lei 43/2003, do 21 de novembro, de montes.
– Lei 42/2007, do 13 de decembro, do patrimonio natural e da biodiversidade.
– Lei 45/2007, do 13 de decembro, para o desenvolvemento sustentable do medio rural.
– Real decreto lexislativo 2/2008, do 20 de xuño, polo que se aproba o texto refundido da Lei do solo.
– Lei 40/2010, do 29 de decembro, de almacenamento xeolóxico de dióxido de carbono.
– Lei 41/2010, do 29 de decembro, de protección do medio mariño.
– Real decreto lei 17/2012, do 4 de maio, de medidas urxentes en materia de ambiente.
– Real decreto 1332/2012, do 14 de setembro, polo que se aproba o Plan hidrolóxico da Demarcación Hidrográfica de Galicia-Costa.
– Lei 11/2012, do 19 de decembro, de medidas urxentes en materia de ambiente.
– Lei 21/2013, do 9 de decembro, de avaliación ambiental.
– Lei 7/1992, do 24 de xullo, de pesca fluvial de Galicia.
– Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza de Galicia.
– Lei 9/2002, do 30 de decembro, de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia.
– Lei 3/2007, do 9 de abril, de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia.
– Lei 3/2008, do 23 de maio, de ordenación da minaría de Galicia.
– Lei 7/2008, do 7 de xullo, de protección da paisaxe de Galicia.
– Lei 11/2008, do 3 de decembro, de pesca de Galicia.
– Lei 9/2010, do 4 de novembro, de augas de Galicia.
– Lei 6/2011, do 13 de outubro, de mobilidade de terras.
– Lei 7/2012, do 28 de xuño, de montes de Galicia.
– Lei 13/2013, do 23 de decembro, de caza de Galicia.
Artigo 33.
Atmosfera
1. Obxectivos.
a) Procurar manter a calidade do aire, limitando no espazo natural a emisión de substancias contaminantes en concentracións tales que modifiquen a calidade do aire por riba dos niveis autorizados.
b) Vixiar o cumprimento da normativa de carácter comunitario, estatal e autonómica relativa ás emisións atmosféricas de po, olores e ruído, producidos polas distintas actividades que se desenvolven no ámbito do espazo natural.
c) Controlar os niveis de elementos contaminantes presentes no espazo natural.
2. Directrices.
a) Promoveranse as medidas correctoras necesarias para minimizar ou, de ser o caso, eliminar as fontes de emisión de olores desagradables ou ruídos molestos.
b) Promoveranse as medidas correctoras necesarias para minimizar os efectos da contaminación lumínica.
c) Tomaranse as medidas necesarias para limitar a contaminación lumínica. Nas novas instalacións ou infraestruturas evitarase a emisión de luz directa cara ao ceo e evitaranse excesos nos niveis de iluminación.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión dos recursos atmosféricos, aplicarase, en conformidade cos artigos 6 da Directiva 92/43/CEE e 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa sectorial europea, estatal e galega que resulte de aplicación.
Artigo 34.
Xea
1. Obxectivos.
a) Conservar a xeodiversidade e promover o aproveitamento sustentable dos recursos da xea.
b) Establecer medidas preventivas para impedir a progresiva perda de solo.
c) Os usos e aproveitamentos do solo velarán por manter ou aumentar a capacidade de secuestro de carbono, dada a súa importancia na mitigación dos efectos derivados do cambio climático global.
2. Directrices.
a) Velarase por manter as características químicas, estruturais e de textura dos solos, das cales depende en boa medida a súa vexetación, e para evitar a aparición de fenómenos erosivos por causas antrópicas.
b) Tenderase a conservar aquelas superficies con pendente superior ao 50 % sobre as cales se desenvolvan hábitats naturais ou, de ser o caso, plantacións forestais.
c) A utilización do solo con fins agrícolas, forestais e gandeiros deberá realizarse de forma sustentable, para asegurar o mantemento do seu potencial biolóxico e da súa capacidade produtiva.
d) Realizaranse xestións para que todas as actividades extractivas existentes dispoñan dos plans de restauración pertinentes e velarase polo seu cumprimento.
e) Os plans de restauración mineira terán como obxectivos preferentes a recuperación paisaxística, así como a recuperación dos hábitats de interese comunitario e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
f) Inventariaranse e diagnosticaranse os recursos xeolóxicos e xeomorfolóxicos e adoptaranse as medidas que sexan precisas para a súa protección e conservación.
g) Nas autorizacións e nos procedementos de avaliación ambiental teranse en consideración as singularidades xeolóxicas e xeomorfolóxicas do territorio, tanto debido ao seu valor intrínseco (xeodiversidade) como ao constituíren unha parte esencial de diversos tipos de hábitat de interese comunitario e prioritario (biodiversidade), promovendo a súa conservación ou, de ser o caso, establecendo medidas compensatorias co fin de reducir o impacto sobre eles.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión dos recursos da xea, aplicarase en conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa que resulte de aplicación.
Artigo 35.
Medios subterráneos
1. Obxectivos.
a) Conservar e, de ser o caso, restaurar os compoñentes biolóxicos, xeolóxicos, xeomorfolóxicos, hidrolóxicos, paleontolóxicos e arqueolóxicos dos ecosistemas subterráneos.
b) Ordenar e promover o seu aproveitamento sustentable.
2. Directrices.
a) Velarase por identificar as actuacións prioritarias e desenvolver os instrumentos precisos para asegurar o mantemento do estado e funcionalidade dos ecosistemas subterráneos.
b) Darase prioridade á protección dos hábitats e das poboacións de especies cavernícolas sobre calquera outra actividade que poida desenvolverse nos ecosistemas subterráneos.
c) Protexerase o patrimonio arqueolóxico e paleontolóxico albergado nos ecosistemas subterráneos.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión dos recursos dos ecosistemas subterráneos, aplicarase, en conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, o disposto na normativa que resulte de aplicación.
Artigo 36.
Augas continentais, de transición e costeiras
1. Obxectivos.
a) Establecer un marco para a protección das augas superficiais continentais, as augas de transición, as augas costeiras e as augas subterráneas que:
1º) Preveña toda deterioración adicional e protexa e mellore o estado dos ecosistemas acuáticos e, con respecto ás súas necesidades de auga, dos ecosistemas terrestres e zonas húmidas directamente dependentes dos ecosistemas acuáticos.
2º) Promova un uso sustentable da auga baseado na protección a longo prazo dos recursos hídricos dispoñibles.
3º) Teña por obxecto unha maior protección e mellora do medio acuático, entre outras formas mediante medidas específicas de redución progresiva das verteduras, as emisións e as perdas de substancias prioritarias, e mediante a interrupción ou a supresión gradual das verteduras, as emisións e as perdas de substancias perigosas prioritarias.
4º) Garanta a redución progresiva da contaminación da auga subterránea e evite novas contaminacións, e contribúa a paliar os efectos das inundacións e das secas.
5º) Contribúa a reducir de forma significativa a contaminación das augas subterráneas.
6º) Contribúa a protexer as augas territoriais e mariñas e a lograr os obxectivos dos acordos internacionais pertinentes, incluídos aqueles que teñen como finalidade previr e erradicar a contaminación do medio mariño.
7º) Manteña a coherencia cos obxectivos ambientais recollidos na planificación hidrolóxica de cada demarcación.
2. Directrices.
a) Preservarase a calidade da auga, tanto superficial como subterránea, e aseguraranse os caudais ecolóxicos mínimos establecidos polos plans hidrolóxicos de bacía.
b) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza velará pola conservación das marxes, canles e ribeiras dos cursos de auga así definidos pola lexislación de augas. A este respecto minimizaranse os impactos que puidese producir a realización de obras que supoñan a modificación da estrutura ou vexetación característica destes elementos. Prestarase especial atención á protección das zonas húmidas.
c) Procurarase conseguir, no menor prazo posible, o axeitado tratamento de depuración para as verteduras, xa sexan urbanas, industriais, agrícolas ou gandeiras, e velarase en todo momento por manter a calidade das augas.
d) Estableceranse mecanismos de coordinación cos organismos de bacía para asegurar a eficacia das medidas de protección e actuación.
e) No tratamento das augas residuais tenderase a cumprir os obxectivos de calidade máis estritos, desde o punto de vista ambiental, entre as normativas técnicas existentes.
f) Para os efectos de conservación e planificación dos corredores fluviais e das zonas húmidas, consideraranse como límites territoriais os establecidos pola normativa vixente en relación coa zona de policía estipulada nas marxes ou, de ser o caso, coa porción das marxes que alberga representacións de hábitats de interese comunitario do anexo I da Directiva 92/43/CEE característicos de medios hidrófilos, higrófilos ou turfófilos.
g) Velarase para que as autorizacións de captacións e aproveitamentos de augas nas zonas húmidas ou na súa área de captación non supoñan unha afección apreciable sobre os recursos hídricos da zona húmida e sobre o mantemento dos ecosistemas e comunidades de flora e fauna que estes albergan.
h) Nas áreas costeiras as autorizacións de captacións e aproveitamentos de augas evitarán a progresión da cuña salina e, por conseguinte, a salinización artificial das zonas húmidas.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión das augas continentais, aplicarase en conformidade cos artigos 6 da Directiva 92/43/CEE e 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa sectorial de augas que resulte de aplicación.
Artigo 37.
Augas mariñas
1. Os seguintes obxectivos e directrices formúlanse no ámbito competencial da Comunidade Autónoma de Galicia e enténdense sen prexuízo das competencias que poida posuír o Estado.
2. Obxectivos.
a) Protexer e preservar o medio mariño, evitar a súa deterioración ou, na medida do posible, recuperar os ecosistemas mariños nas zonas que fosen afectadas negativamente.
b) Tomar medidas preventivas e reducir as verteduras ao medio mariño, coa finalidade de eliminar progresivamente a contaminación do mar.
c) Promover a conservación e o uso sustentable dos recursos mariños.
3. Directrices.
a) Os aproveitamentos dos recursos mariños deberán realizarse no espazo natural de modo que non supoñan unha mingua no estado de conservación dos hábitats tipificados no anexo I da Directiva 92/43/CEE, así como das áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
1º) O desenvolvemento das actividades de acuicultura, así como a instalación dos seus establecementos, deberán ser levados a cabo incorporando os criterios, principios e normas establecidos no Plan director de acuicultura de Galicia, e adaptándose en todo momento á normativa sectorial vixente.
b) Como carácter xeral, no espazo natural poderanse realizar actividades de pesca de recreo, de acordo co establecido no Decreto 211/1999, do 17 de xuño, polo que se regula a pesca marítima de recreo.
c) Co fin de garantir a conservación dos hábitats naturais de interese comunitario e das especies de interese para a conservación, o órgano autonómico competente en materia de pesca e asuntos marítimos, en coordinación co órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, poderá establecer normas de xestión específicas para os aproveitamentos dos recursos mariños dentro do espazo natural.
d) Procurarase conseguir, no menor prazo posible, o axeitado tratamento de depuración para as verteduras, xa sexa urbanas, industriais, agrícolas ou gandeiras, e velarase en todo momento por manter a calidade das augas mariñas para que non se produzan impactos ou riscos graves para a biodiversidade mariña, os ecosistemas mariños, a saúde humana ou os usos tradicionais do mar.
e) Estableceranse mecanismos de coordinación cos organismos de bacía para asegurar a eficacia das medidas de protección e actuación.
f) Os argazos depositados nas praias de area e coídos configuran o hábitat de interese comunitario 1210. Por iso se regulará o seu aproveitamento ou a súa retirada como parte dos labores de limpeza que se realizan en moitas praias, co fin de evitar a súa mingua ou desaparición dentro do espazo natural.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión das augas mariñas, aplicarase en conformidade cos artigos 6 da Directiva 92/43/CEE e 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa sectorial de augas que resulte de aplicación, así como na planificación sectorial en vigor.
Artigo 38.
Disposicións xerais
A epígrafe relativa a medidas de xestión e normativa referidas aos compoñentes da biodiversidade nos espazos protexidos Rede Natura 2000 estrutúrase en tres subepígrafes: paisaxe, hábitats e especies de interese para a conservación. As estas medidas e normativas articúlanse a partir dos obxectivos, directrices e normas xerais que na actualidade veñen establecidos nas Directivas 2009/147/CE e 92/43/CEE; na Lei 42/2007, do 13 de decembro; e nas Leis 9/2001, do 21 de agosto, e 7/2008, do 7 de xullo.
Artigo 39.
Paisaxe
1. Obxectivos.
a) O recoñecemento, a protección, a xestión e a ordenación da paisaxe co fin de preservar todos os elementos que a configuran nun marco de desenvolvemento sustentable, entendendo que a paisaxe exerce unha función principal de interese xeral nos campos ambientais, culturais, sociais e económicos.
b) Manter nun estado de conservación favorable os tipos de paisaxes existentes no espazo natural, así como manter as actividades sustentables que os modelaron (agricultura, silvicultura e gandaría), os costumes tradicionais existentes e os compoñentes naturais e elementos construtivos destes.
c) Mitigar os elementos artificiais que a nivel estrutural e funcional actúan como barreiras, así como fortalecer a conservación daqueles de carácter natural ou seminatural que constitúen corredores ecolóxicos que resultan esenciais para a migración, a distribución xeográfica e o intercambio xenético das especies silvestres.
d) Nas actuacións susceptibles de alterar ou modificar a paisaxe natural do espazo natural teranse especialmente en conta as súas repercusións sobre a calidade paisaxística e adoptaranse cantas medidas sexan necesarias co obxecto de minimizar as consecuencias. En tal sentido, os proxectos que teñan por obxecto este tipo de actuacións e especial incidencia sobre a paisaxe supervisaranse co fin de garantir o cumprimento do expresado neste artigo.
2. Directrices.
a) Establecerase un programa de recuperación daquelas áreas que conteñan elementos da paisaxe degradados e priorizaranse as áreas de maior accesibilidade visual.
b) Restaurarase a calidade paisaxística alí onde fose deteriorada por accións humanas, como movementos de terra, actividades extractivas, apertura de pistas e camiños ou de calquera outro tipo.
c) Procurarase evitar a introdución no medio natural de calquera elemento artificial que limite o campo visual ou rompa a harmonía da paisaxe. Non obstante, poderán establecerse as infraestruturas que sexan imprescindibles, de acordo coas prescricións do presente plan, procurando minimizar o seu impacto sobre o medio.
d) Velarase polo mantemento do territorio do espazo natural libre de residuos e verteduras, e aplicarase a normativa vixente na materia. Eliminaranse os vertedoiros e entulleiras incontrolados.
e) Teranse en conta criterios paisaxísticos na planificación das repoboacións forestais e a ordenación das masas arborizadas preexistentes.
f) O impacto paisaxístico deberá ser especialmente tido en conta nos proxectos de infraestruturas lineais e nas actuacións realizadas en áreas de alta visibilidade.
g) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá determinar aquelas singularidades da paisaxe, tanto elementos naturais como culturais, que deban ser preservados e delimitará o seu ámbito de protección, tendo en conta a súa bacía visual.
h) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza velará para que as repoboacións forestais e os tratamentos silvícolas non supoñan unha deterioración apreciable da paisaxe característica do espazo natural.
3. Normativa xeral.
Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión da paisaxe, aplicarase en conformidade cos artigos 6 da Directiva 92/43/CEE e 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa que resulte de aplicación.
Artigo 40.
Hábitats de interese comunitario
1. Obxectivos.
a) Manter ou, de ser o caso, restablecer nun estado de conservación favorable os hábitats naturais prioritarios e de interese comunitario incluídos no anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Regular e fomentar o uso sustentable dos hábitats naturais e seminaturais e, de xeito especial, daqueles que posúen unha área de distribución reducida no espazo natural, así como no conxunto da Rede Natura 2000.
c) Mellorar e completar o inventario dos tipos de hábitat naturais prioritarios e de interese comunitario e establecer un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
2. Directrices.
a) Os criterios de xestión dos tipos de hábitat rexeranse, en ausencia de especificacións concretas, polo establecido no artigo 6 da Directiva/92/43/CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
b) Estableceranse medidas específicas de xestión para os hábitats de maior fraxilidade ecolóxica ou para aqueles que posúen unha escasa representación territorial no ámbito do espazo natural ou do conxunto da Rede Natura 2000 en Galicia.
c) Darase prioridade, alí onde se presenten os hábitats incluídos no anexo I da Directiva 92/43/CEE, á conservación e rexeneración natural destes fronte a calquera outro tipo de actuación.
d) Darase prioridade á conservación dos hábitats que alberguen áreas prioritarias de especies de flora ou fauna silvestre de interese para a conservación.
e) Darase prioridade á protección e conservación dos hábitats de especies de especial interese polo seu carácter endémico, a súa situación de ameaza ou por estaren no límite da súa área de distribución.
f) Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan analizar e avaliar o estado de conservación dos hábitats para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias.
g) Para os efectos de xestión do espazo natural, e cando non exista unha delimitación territorial concreta dos corredores fluviais e das zonas húmidas, considéranse como área mínima os límites do dominio público máis a zona de servidume e policía, definidas na normativa básica sobre augas continentais, ou ben a área delimitada pola existencia de hábitats e especies característicos dos ecosistemas acuáticos e das zonas húmidas.
3. Normativa xeral.
As actuacións non vinculadas coas necesidades de conservación e xestión dos compoñentes da biodiversidade ou aquelas non recollidas nos supostos de actividades permitidas ou autorizables establecidas no presente plan, que poidan afectar de maneira apreciable, individualmente ou en combinación con outras actuacións, o espazo natural ou o estado de conservación dun tipo de hábitat incluído no anexo I da Directiva 92/43/CEE, deberán contar coa autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
Artigo 41.
Hábitats mariños
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) En relación cos hábitats do medio mariño, no anexo I da Directiva 92/43/CEE inclúense unicamente tipos de hábitat pertencentes ao dominio litoral, e en concreto zonas ecolóxicas próximas á costa (11 Augas mariñas e medios de marea). As unidades ambientais en que se inclúe este tipo de hábitats son a UA110 Augas mariñas profundas afastadas da costa, e a UA111 Augas mariñas próximas á costa.
As de augas mariñas pouco profundas corresponden a diversos tramos de baías, estreitos, enseadas e rías afastadas da franxa costeira e cuxos leitos están permanentemente cubertos por augas mariñas. As augas peláxicas e o medio bentónico albergan unha gran diversidade de especies, que son o sustento dunha importante actividade pesqueira. A maior parte das especies vexetais que compoñen o medio bentónico permanecen ancoradas á superficie, necesidade imposta pola extrema ondada e as correntes, condicións ás cales estas especies responden por medio de adaptacións morfolóxicas e fisiolóxicas, ao mesmo tempo que actúan como obstáculos que facilitan a deposición e acumulación de sedimentos na franxa sublitoral. Os leitos mariños situados en zonas protexidas desempeñan o papel de refuxio para a fauna mariña atraída pola oportunidade de obter alimento e protección.
b) Os tipos de hábitat incluídos neste grupo son o tipo 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña pouco profunda, e o tipo 1160 Grandes calas e baías pouco fondas.
Os hábitats de contacto son frecuentemente tipos asociados á franxa costeira, como os tipos 1130 Esteiros, 1140 Chairas lamacentas ou areosas non cubertas de auga na baixamar, 1170 Arrecifes, 1210 Vexetación anual sobre argazos, 1220 Vexetación perenne de coídos, 1230 Cantís con vexetación das costas atlánticas e bálticas.
2. Obxectivos de conservación.
a) Manter ou, de ser o caso, restaurar o estado ecolóxico dos ecosistemas mariños.
b) Tomar medidas preventivas para impedir a progresiva contaminación do mar.
c) Reforzar o papel dos medios mariños como reguladores de gases, do clima e de perturbacións naturais.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario ou a súa recuperación.
a) A eliminación de verteduras non autorizadas que causen contaminación ás augas e aos sedimentos mariños.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A retirada de algas e argazos cando afecten significativamente o mantemento dos bancos marisqueiros, e se realicen de forma exclusiva e controlada sobre estas áreas.
b) A pesca de carácter deportivo, que se rexerá pola normativa sectorial vixente, así como polas regulacións que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza de acordo co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
c) As actividades de uso público e recreativo sempre e cando sexan levadas a cabo baixo as disposicións das normativas sectoriais, as regulacións establecidas polo órgano competente en materia de conservación da natureza, e polas disposicións establecidas no presente plan.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A introdución ou expansión de especies alóctonas que afecten de xeito significativo a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas mariños naturais.
b) A construción de infraestruturas que afecten a dinámica mareal (amplitude e correntes mareais) e da ondaxe, provocando alteracións nas condicións ecolóxicas ou perdas significativas de superficies representadas por hábitats de interese comunitario.
c) A realización de cambios na morfoloxía do sistema de fondos mediante procesos de dragaxes, causando a alteración dos sedimentos e das comunidades bentónicas.
d) O furtivismo, así como calquera aproveitamento indiscriminado e contrario ás normativas sectoriais.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos hábitats mariños e das poboacións de flora e fauna mariñas para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias, para o cal se considerará o estado das masas de auga recollido nos plans hidrolóxicos de bacía que son periodicamente notificados á Comisión Europea. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies mariñas protexidas.
Artigo 42.
Hábitats costeiros
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) En relación cos hábitats do medio mariño, no anexo I da Directiva 92/43/CEE inclúense unicamente tipos de hábitat pertencentes ao dominio litoral, e en concreto zonas ecolóxicas próximas á costa (11 Augas mariñas e medios de marea), así como á maior parte dos hábitats naturais e seminaturais que configuran o espazo costeiro.
A importante gradación na distribución dos ecosistemas costeiros implica que para inventariar, cartografar e xeorreferenciar este grupo de hábitats sexa necesario establecer un importante número de unidades ambientais que rexistren as variacións que é posible atopar na franxa costeira: UA120 Esteiros, UA130 Marismas, UA140 Lagoas costeiras e litorais, UA141 Grandes superficies de carrizais litorais, UA150 Praias, UA151 Dunas costeiras activas, UA152 Depresións intradunares húmidas, UA153 Dunas remontantes, UA154 Sistemas dunares fosilizados, UA160 Morfoloxías rochosas eulitorais, UA161 Cantís costeiros, UA162 Pendentes e depósitos costeiros alzados.
b) En consecuencia, este grupo alberga un importante conxunto de tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE, entre os cales poden ser citados varios exemplos de tipos prioritarios.
Os esteiros son un dos tipos presentes, correspondéndose co 1130 Esteiros, así como o correspondente ás chairas intermareais, o 1140 Chairas lamacentas ou areosas non cubertas de auga na baixamar. Así mesmo, no medio costeiro galego contamos con importantes representacións de lagoas costeiras, que constitúen un tipo de hábitat prioritario, 1150* Lagoas costeiras.
No tocante aos cantís rochosos, estes presentan unha gradación do grao de salinidade e humidade que permite diferenciar ata un total de 5 tipos de hábitat: 1170 Arrecifes, 8330 Furnas mariñas, 1210 Vexetación anual sobre argazos, 1220 Vexetación perenne de coídos, 1230 Cantís con vexetación das costas atlánticas e bálticas. Na parte superior destes, nas encostas e depósitos costeiros, aparecen formacións arbustivas, que cando posúen a presenza de Erica vagans poden ser identificadas como o tipo prioritario 4040* Queirogais secos atlánticos costeiros de
Erica vagans
, mentres que nos casos restantes os tipos presentes serán o 4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
(considerado prioritario) ou o 4030 Queirogais secos europeos, en función da natureza higrófila da formación en cuestión.
As marismas, pola súa banda, presentan tamén unha rica diversidade de tipos de hábitat, como o 1310 Vexetación anual pioneira con Salicornia e outras especies de zonas lamacentas ou areosas, 1320 Pasteiros de Spartina, 1330 Pasteiros halófilos atlánticos (
Glauco-Puccinellietalia maritimae
), 1420 Matogueiras halófilas mediterráneas e termoatlánticas, ou o tipo prioritario 7210* Turbeiras calcarias do
Cladium mariscus
e con especies do
Caricion davallianae
. Os sistemas dunares de Galicia posúen un importante conxunto de tipos de hábitat, con ata 7 representacións, das cales dúas son prioritarias: 2110, 2120, 2130*, 2150*, 2190, 2230 e 2260.
A duna embrionaria (2110) sitúase en contacto directo coa parte máis elevada da praia, é a máis rica en sales solubles e a flora característica (
Cakile maritima, Atriplex prostata, Euphorbia peplis
, etc.) aparece especialmente adaptada á alta salinidade existente e á inestabilidade do substrato. Por detrás fórmase a crista da duna ou Duna primaria (2120), colonizada por gramíneas rizomatosas (
Elymus farctus, Ammophila arenaria
) que desempeñan un papel crucial como fixadores da area. Cara ao interior do continente as condicións de estabilidade do substrato e a diminución da salinidade posibilitan o asentamento dun maior elenco de especies, e increméntase o contido en materia orgánica no solo dunar, que adquire unha coloración gris característica que da nome á Duna costeira fixa con vexetación herbácea («dunas grises») (2130*) con especies características como
Iberis procumbens, Armeria pungens, Artemisia crithmifolia, Scrophularia frutescens, Helichrysum picardii, Silene littorea
, etc. Cando estas dunas posúen unha maior estabilidade e menor salinidade, soen ser frecuentemente colonizadas por especies arbustivas, o que constitúe outro tipo de hábitat prioritario: o tipo 2150* Dunas fixas descalcificadas atlánticas (
Calluno-Ulicetea
).
Outros tipos que aparecen con menor frecuencia nas dunas galegas son os 2230 Dunas con céspedes do
Malcomietalia
e 2260 Dunas con vexetación esclerófila do
Cisto-Lavanduletalia
. Nas áreas dunares nas cales o substrato se encontra máis empobrecido en sales e con menor contido en carbonatos poden desenvolverse especies arbóreas, como a sobreira (
Quercus suber
), o érbedo (
Arbutus unedo
) ou o loureiro (
Laurus nobilis
).
Por outra parte, no interior das dunas poden existir zonas que se manteñen permanentemente húmidas en profundidade grazas a achegas freáticas de auga mariña ou continental, favorecendo a aparición de especies higrófilas como
Juncus acutus, Scirpus holoschoenus, Thypha latifolia
e formacións arborizadas de
Salix
spp., entre outras, sobre solos de texturas areosas e con certo contido en materia orgánica. Este hábitat atópase tipificado no anexo I da Directiva 92/43/CEE como Depresións intradunales húmidas (2190).
2. Obxectivos de conservación.
a) Manter un estado de conservación favorable dos ecosistemas costeiros.
b) Conservar a biodiversidade e xeodiversidade, así como a complexidade ambiental dos medios costeiros.
c) Fomentar o aproveitamento racional dos recursos, compatibilizándoo cos valores de conservación da zona costeira e que permitan garantir o equilibrio dos procesos naturais.
d) Contribuír a protexer as augas territoriais e mariñas e a lograr os obxectivos dos acordos internacionais pertinentes, incluídos aqueles que teñen como finalidade previr e erradicar a contaminación do medio mariño.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario ou a súa recuperación.
a) Establecemento de medidas de conservación e recuperación dos hábitats costeiros prioritarios, como dunas (2130*, 2150*), queirogais húmidos e costeiros (4020*, 4040*), marismas (7210*) e lagoas costeiras (1150*), paralelamente ao control e erradicación de especies invasoras presentes nos medios costeiros.
b) Eliminación das verteduras directas de calquera tipo sobre as lagoas costeiras (1150*), así como aquelas que cheguen ás súas canles de alimentación e que provoquen unha afección no estado ecolóxico e químico das augas ou que non conten coa debida autorización.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A retirada de algas e argazos cando afecten significativamente o mantemento dos bancos marisqueiros.
b) A recollida parcial, e manual, de argazos en zonas de praias por parte das comunidades locais para fins agrícolas mediante técnicas manuais, sen que en ningún caso se xeren afeccións apreciables sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais costeiros, e especialmente sobre o tipo de hábitat 1210, así como sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
c) A retirada parcial e manual de algas das praias no período estival cando poidan xerar graves problemas no uso público. Esta realizarase evitando en todo momento provocar unha afección apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais costeiros, e especialmente sobre o tipo de hábitat 1210, así como sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
d) A pesca de carácter deportivo, que se rexerá pola normativa sectorial vixente, así como polas regulacións que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza ao abeiro do artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
e) As actividades de uso público e recreativo sempre e cando sexan levadas a cabo baixo as disposicións normativas sectoriais, as regulacións establecidas polo órgano competente en materia de conservación da natureza, e segundo o establecido no artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A destrución, subsolado, sangrado, rozas mecánicas que poidan levar consigo unha mingua na superficie ocupada, estrutura, funcionamento e composición taxonómica das lagoas costeiras e marismas (1150*, 1140, 1310, 1320, 1330, 7210*).
b) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas sobre os tipos de hábitat costeiros de interese comunitario.
c) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats costeiros de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies costeiras de interese para a conservación.
d) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor sobre os hábitats lacunares e marismas (1150*, 1140, 1310, 1320, 1330, 7210*) que supoñan a destrución ou redución significativa da superficie ocupada polos hábitats costeiros protexidos ou ben das áreas prioritarias das especies costeiras de interese para a conservación.
e) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas de aproveitamento agrícola ou gandeiro.
f) O uso incontrolado e sen autorización de biocidas sobre os hábitats protexidos e as especies de interese para a conservación.
g) A fumigación non autorizada con equipamentos aéreos sen autorización do órgano competente en materia de conservación da natureza.
h) A liberación indiscriminada no medio natural de organismos modificados xeneticamente, cando poidan afectar o acervo xenético das especies de interese comunitario ou ben poidan exercer fronte a estas unha maior competencia polo aproveitamento dos recursos naturais.
i) Introducións de espécimes alóctonos de carácter invasor que poidan provocar unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais costeiros ou sobre as áreas prioritarias das especies costeiras de interese para a conservación.
j) As novas plantacións que poidan xerar unha afección significativa sobre a integridade do espazo natural, sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais costeiros ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, incluíndo especialmente a repoboación ou plantación de espécimes alóctonos con exemplares de
Eucalyptus, Pinus, Pseudotsuga, Quercus rubra
, etc.
k) A circulación e o uso de vehículos ou maquinaria sobre hábitats costeiros do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación, sen a autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
l) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats costeiros do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
m) As verteduras non autorizadas que causen contaminación nas zonas húmidas costeiras (esteiros, marismas, lagoas costeiras, depresións intradunares e zonas húmidas seminaturais) e nas zonas intermareais.
n) O furtivismo, así como calquera aproveitamento indiscriminado e contrario ás normativas sectoriais.
ñ) A construción de infraestruturas que afecten a dinámica mareal (amplitude e correntes mareais) e da ondada, provocando perdas de superficies intermareais.
o) A extracción de area de praias e ecosistemas dunares sen autorización expresa por parte do órgano competente en materia de conservación da natureza.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos hábitats costeiros e das poboacións de flora e fauna costeiras para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias, para o que se considerará o estado das masas de auga recollido nos plans hidrolóxicos de bacía que son periodicamente notificados á Comisión Europea. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Continuidade e conectividade entre os distintos tipos de hábitat.
d) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies costeiras protexidas.
Artigo 43.
Corredores fluviais
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) Para inventariar, cartografar e xeorreferenciar os hábitats de corredores fluviais, estableceuse a unidade ambiental UA220 Augas correntes, na cal se delimita a totalidade dos cursos fluviais e as ribeiras dos tramos de cabeceira, e a UA260 Bosques húmidos, na cal se inclúen os bosques de galería, aluviais e freatófilos asociados aos ríos como ao resto de zonas húmidas.
b) Dentro do grupo de hábitats que a Directiva 92/43/CEE reúne baixo a epígrafe 32 Augas correntes-tramos de cursos de auga con dinámica natural e seminatural, tanto leitos menores (tramos de cabeceira, orde xerárquica 1-2) como medios (tramos medios, orde xerárquica 3-4), como maiores (tramos baixos, orde xerárquica maior ou igual a 5) nos cales a calidade da auga non presenta alteracións apreciables. Neste grupo englóbanse 9 tipos de hábitat, dos cales soamente dous (3260 Ríos dos pisos basal a montano e 3270 Ríos de ribeiras lamacentas (
Chenopodionrubri
p.p. e de
Bidention
p.p.) están presentes en Galicia. Dentro desta categoría inclúense as augas fluviais e a vexetación asociada aos leitos riparios. A pesar de que unha parte do territorio galego está incluída na rexión bioxeográfica mediterránea, non se considera presente ningún dos tipos de hábitat de augas correntes propio da dita rexión.
Así mesmo, nos corredores fluviais constitúen unha parte importante os bosques húmidos, representados polo tipo prioritario 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
), o tipo 91F0 Bosques mixtos das veigas dos grandes ríos, e o tipo 92A0 Bosques de ribeira de Salix alba e Populus alba.
2. Obxectivos de conservación.
a) Promover un uso sustentable da auga baseado na protección a longo prazo dos recursos hídricos dispoñibles.
b) Fomentar unha maior protección e mellora do medio acuático, entre outras formas mediante medidas específicas de redución progresiva das verteduras, as emisións e as perdas de substancias prioritarias, e mediante a interrupción ou a supresión gradual das verteduras, as emisións e as perdas de substancias perigosas prioritarias.
c) Garantir a redución progresiva da contaminación das augas subterráneas que evite novas contaminacións e contribúa a paliar os efectos das inundacións e secas.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario ou a súa recuperación.
a) Eliminación das verteduras directas de calquera tipo sobre as augas continentais que non conten coa debida autorización.
b) Establecemento de medidas de conservación e recuperación dos hábitats dos corredores fluviais (3260, 3270, 91E0*, 92A0, 91F0), especialmente as encamiñadas a reducir ou frear a súa fragmentación mediante o aumento da conectividade e da permeabilidade.
c) Establecemento de medidas de control e erradicación de especies invasoras presentes nos medios fluviais.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) As cortas por afuroamento nos corredores fluviais e bosques húmidos (91E0*, 92A0, 91F0), sempre e cando non superen as 0,1 ha de superficie (< 2% da superficie do hábitat no espazo natural) e non se repitan nunha quenda inferior a 15 anos, non supoñan unha descontinuidade do bosque húmido ou un incremento da fragmentación xa existente, non provoquen unha redución apreciable da superficie cuberta polas copas sobre a canle fluvial e aseguren o mantemento da súa estrutura horizontal e dos hábitats que conforman as cinturas eulitoral e supralitoral (3260, 3270, 4020*, 4030, 6430).
b) A pesca de carácter deportivo, desenvolvida de acordo coa normativa sectorial vixente, así como a regulación que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza de acordo co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A realización de calquera tipo de vertedura, así como a utilización de calquera tipo de substancia química que poida afectar de forma apreciable a calidade das augas nacentes ou circulantes ou o ciclo hidrolóxico do espazo natural, cando se realicen fóra dos lugares habilitados para tal efecto ou sexan contrarias ás condicións establecidas na lexislación vixente ou no presente plan.
b) A alteración dos cursos, canles e ribeiras, así como a modificación apreciable do réxime das augas, sen a autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
c) As acumulacións de materiais en encostas, barrancos ou canles que poidan supoñer un obstáculo ao libre paso das augas, ou ben poidan ser orixe de procesos erosivos intensos ou que entrañen unha modificación das condicións hidráulicas e hidrolóxicas naturais.
d) O lavado de vehículos e calquera tipo de obxecto en ríos e regatos, botar obxectos, así como a incorporación directa ás augas de deterxentes, xabóns, lixivias ou outros tipos de substancias que poidan afectar de forma apreciable o estado ecolóxico e químico dos ecosistemas acuáticos.
e) A vertedura de xurros e residuos agrícolas ou industriais directamente sobre o medio acuático, así como sobre hábitats de interese comunitario.
f) A destrución, subsolado, sangrado, rozas mecánicas que poidan levar consigo unha afección apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos corredores fluviais (3260, 3270, 91E0*, 91F0, 92A0).
g) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas sobre os tipos de hábitat que conforman os corredores fluviais (3260, 3270, 91E0*, 91F0, 92A0).
h) A circulación e o uso de vehículos ou maquinaria sobre hábitats de corredores fluviais do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación, sen a autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
i) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats de corredores fluviais do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos corredores fluviais e das poboacións de flora e fauna presentes para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias, para o cal se considerará o estado das masas de auga recollido nos plans hidrolóxicos de bacía que son periodicamente notificados á Comisión Europea. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Grao de conectividade/continuidade do corredor fluvial.
d) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies protexidas.
Artigo 44.
Zonas húmidas continentais
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) Inclúese este grupo de hábitats dentro dun importante conxunto de unidades ambientais: UA210 Augas estancadas, UA230 Turbeiras de cobertoira, UA240 Turbeiras altas, UA250 Turbeiras baixas, UA270 Matogueiras húmidas continentais, UA280 Herbeiras continentais húmidas de gran porte, UA281 Herbeiras húmidas de mediano porte.
A unidade ambiental UA210 recolle os sistemas lacunares continentais presentes en Galicia, recollendo todas as tipoloxías descritas en función da súa natureza limnolóxica.
As unidades ambientais UA230, UA240, UA250 representan os grandes ecosistemas de turbeira existentes en Galicia e, en xeral, no noroeste ibérico. A estas unidades subordínanse medios turfófilos que posúen unha representación territorial reducida e que mostran unha neta relación catenal, como son os mires de transición, as turbeiras boscosas ou as depresións do
Rhynchosporion
. Nas unidades de turbeiras de cobertoira e altas establécese unha diferenciación inicial, seguindo os criterios da Directiva 92/43/CEE, entre sistemas activos e sistemas degradados.
A unidade ambiental UA270 inclúe as matogueiras húmidas, non turfófilos, de carácter continental, todos eles tipificados pola Directiva 92/43/CEE como hábitats prioritarios (4020*), mentres que as herbeiras húmidas continentais se adscriben dentro das dúas últimas unidades ambientais, diferenciándose entre herbeiras de gran porte, maior de 1,5 m, e incluídas dentro da UA280, e herbeiras húmidas continentais de mediano ou pequeno porte UA281.
b) No anexo I da Directiva 92/43/CEE, os medios de augas estancadas non costeiros inclúense dentro do subgrupo 31 Augas estancadas. Os 8 tipos de hábitat que conforman este subgrupo diferéncianse por parámetros limnolóxicos (nivel de trofía, comunidades de macrófitos) e xeográficos. En Galicia é posible atopar 5 tipos deste conxunto.
A distribución xeográfica en Galicia destes hábitats é moi variable, e nalgúns casos poderán ser máis ou menos frecuentes (3110 Augas oligotróficas (
Littorelletalia uniflorae
), 3130 Augas oligotróficas ou mesotróficas), mentres que outros, especialmente aqueles asociados a augas ricas en carbonatos (3120 Augas oligotróficas (
Isoetes
spp.), 3140
Augas oligomesotróficas calcarias
(
Chara
spp.), 3150 Lagos eutróficos naturais (
Magnopotamion
ou
Hydrocharition
), 3160 Lagos e charcas distróficos naturais), son moi raros no ámbito territorial galego.
As matogueiras húmidas en Galicia constitúen un tipo de hábitat prioritario, que aparece no anexo I da Directiva 92/43/CEE como o tipo 4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
.
As peculiaridades biolóxicas e ecolóxicas dos hábitats turfófilos, como o feito de albergar especies de seres vivos exclusivos e o seu declive acelerado, foron factores que levaron a incluír no anexo I da Directiva 92/43/CEE a práctica totalidade de tipoloxías de sistemas turfófilos existentes no continente europeo. En Galicia están representados un total de 5 tipos dentro da categoría de turbeiras acedas de esfagnos, dos cales dous son prioritarios (7110* Turbeiras altas activas e 7130* Turbeiras de cobertoira), mentres que o resto (7120 Turbeiras altas degradadas, 7140 Mires de transición e 7150 Depresións sobre substratos turbosos do
Rhynchosporion
) son considerados como de interese comunitario. Outro tipo de hábitat que é posible identificar, pero dentro do subgrupo Áreas lamacentas calcarias, é o tipo 7230 Turbeiras baixas alcalinas. Entre os hábitats vinculados aos ecosistemas de turbeira en Galicia é posible identificar dentro das etapas maduras áreas colonizadas por especies arbóreas, que constitúen un tipo de hábitat moi pouco estendido polo territorio e que está considerado prioritario: o tipo 91D0* Turbeiras boscosas.
No tocante ás formacións herbosas húmidas, estas presentan diversos tipos de hábitat ligados á presenza de auga no solo: o tipo prioritario 6230* Formacións herbáceas con
Nardus
, o tipo 6410 Prados con
molinias
sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (
Molinion caeruleae
), o tipo 6420 Prados húmidos mediterráneos do
Molinion-Holoschoenion
, e o tipo 6430 Megaforbios éutrofos higrófilos das orlas de chairas.
2. Obxectivos de conservación.
a) Impedir toda deterioración adicional e protexer e mellorar o estado dos ecosistemas acuáticos e, con respecto ás súas necesidades de auga, dos ecosistemas terrestres e zonas húmidas directamente dependentes dos ecosistemas acuáticos.
b) Manter a integridade e conservar a funcionalidade de ecosistemas húmidos que proporcionan o medio acuático vital para a reprodución da flora e fauna asociada.
c) Conservar a gran variedade de hábitats e de especies de interese para a conservación que son propios das zonas húmidas e que os converten en elementos clave na conservación da biodiversidade.
d) Fomentar o mantemento nun estado de conservación favorable das turbeiras de cobertoira, turbeiras altas e matogueiras húmidas, polo seu importante papel estratéxico na mitigación do cambio climático ao funcionar como reservorios a longo prazo de dióxido de carbono e metano.
e) Establecer un seguimento do estado de conservación dos queirogais húmidos a través da avaliación periódica dos usos tradicionais desenvolvidos nestes e dos seus posibles efectos sinérxicos, que permita adoptar as medidas máis axeitadas que aseguren o mantemento nun estado de conservación favorable deste tipo de hábitat.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario ou a súa recuperación.
a) Eliminación das verteduras directas de calquera tipo sobre as lagoas ou turbeiras, así como as realizadas nas súas canles de alimentación que non conten coa debida autorización.
b) Conservación e recuperación dos hábitats lacunares (3110, 3120, 3130, 3140, 3150, 3160) e, en especial, as actuacións encamiñadas a aumentar a conectividade e a permeabilidade cos hábitats adxacentes.
c) O control e erradicación de especies invasoras presentes nos medios húmidos continentais.
d) Restauración de matogueiras húmidas, turbeiras e marxes de lagoas continentais que foron degradados debido a plantacións forestais con especies alóctonas.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A xestión das formacións arbóreas de carácter alóctono (piñeirais, eucaliptais) situadas sobre turbeiras orientada cara á rexeneración natural destes ecosistemas, prevendo que as cortas que poidan ser autorizadas deberán realizarse de forma manual para evitar calquera alteración sobre o solo e sobre a rexeneración dos hábitats turfófilos.
b) As actividades tradicionais de pastoreo existentes antes da entrada en vigor do presente plan nas matogueiras húmidas (4020*, 6230*) que posúan unha carga gandeira axeitada para que non supoñan unha mingua significativa na estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, así como as futuras actividades que se desenvolvan baixo as mesmas condicións que as anteriores.
c) As actividades tradicionais de aproveitamento dos queirogais húmidos (4020*) tales como rozas manuais, queimas controladas e cortas, sempre e cando se desenvolvan ao abeiro da normativa de usos forestais do presente plan.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) O uso de embarcacións recreativas ou deportivas en zonas húmidas lacunares, salvo autorización expresa por parte do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
b) A vertedura de xurros e residuos agrícolas ou industriais directamente sobre o medio acuático, así como sobre hábitats de interese comunitario.
c) O desecamento ou sangrado de charcas, lagoas, turbeiras ou calquera outro tipo de zona húmida continental sen a autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
d) A realización de rozas manuais sobre turbeiras, queirogais húmidos e lagoas que causen unha afección apreciable sobre a composición, estrutura e funcionalidade dos ecosistemas.
e) A destrución, transformación, subsolado, sangrado, rozas mecánicas que poidan levar consigo unha alteración apreciable da estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais lacunares (3110, 3120, 3130, 3140, 3150, 3160), brañas e turbeiras (4020*, 6230*, 7110*, 7130*, 7140, 7150, 91D0*).
f) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas sobre os tipos de hábitat das zonas húmidas continentais.
g) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais húmidos, especialmente daqueles que constitúan tipos de hábitat de interese comunitario, ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación das zonas húmidas.
h) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor, cando supoñan a destrución ou redución apreciable da superficie ocupada por hábitats húmidos protexidos ou ben das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación das zonas húmidas.
i) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas húmidas de aproveitamento agrícola ou gandeiro.
j) O uso incontrolado de biocidas sobre os hábitats húmidos protexidos e as especies de interese para a conservación das zonas húmidas.
k) A fumigación non autorizada con equipamentos aéreos sen autorización do órgano competente en materia de conservación da natureza.
l) A liberación indiscriminada no medio natural de organismos modificados xeneticamente, cando poidan afectar o acervo xenético das especies de interese comunitario, ou ben poidan exercer fronte a estas unha maior competencia polo aproveitamento dos recursos naturais.
m) Introducións de espécimes alóctonos de carácter invasor que poidan provocar unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais húmidos ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación das zonas húmidas.
n) As novas plantacións que poidan xerar unha afección apreciable sobre a integridade do espazo protexido Rede Natura 2000, sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais húmidos continentais ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, incluíndo especialmente a repoboación ou plantación de espécimes alóctonos con exemplares de
Eucalyptus, Pinus, Pseudotsuga, Quercus rubra,
etc.
ñ) A compactación, erosión e perda da estrutura dos hábitats e dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, derivadas dun uso non axeitado de vehículos ou maquinaria.
o) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats de zonas húmidas continentais do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
p) A disposición de trampas nas canles interiores de turbeiras e matogueiras húmidas como método de captura incontrolada de exemplares de invertebrados para seren empregados como reclamos nas actividades de pesca deportiva.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das zonas húmidas continentais (lagoas, turbeiras, matogueiras e herbais húmidos) e das poboacións de flora e fauna presentes nestes para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias, para o cal se considerará o estado das masas de auga recollido nos plans hidrolóxicos de bacía que son periodicamente notificados á Comisión Europea. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Continuidade e conectividade entre os distintos tipos de hábitat.
d) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies protexidas.
Artigo 45.
Matogueiras e medios rochosos
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) Establécese un grupo de unidades ambientais no cal se engloban as matogueiras e os medios rochosos: UA310 Grandes superficies de queirogais, UA311 Grandes superficies de matogueiras de leguminosas inermes, UA312 Grandes superficies de matogueiras subesclerófilas, UA320 Matogueiras e medios rochosos silíceos, UA321 Matogueiras e medios rochosos serpentínicos, UA322 Matogueiras e medios rochosos calcarios, UA323 Matogueiras e medios rochosos ultrabásicos, UA350 Matogueiras e medios rochosos orófilos. A creación deste grupo xustifícase porque ambos os dous medios mostran na maioría das áreas xeográficas un patrón en mosaico, no cal resulta moi difícil discriminar, cun suficiente grao de exactitude a partir das ortoimaxes a cobertura real entre ambos os dous tipos de hábitat. Así, as diferentes unidades ambientais establecidas permiten inventariar cun suficiente grao de exactitude aquelas áreas onde a cobertura da matogueira ou dos afloramentos rochosos é claramente dominante, xunto con aquelas outras, máis frecuentes, en que estas unidades se mostran nun deseño espacial complexo.
As coberturas dominadas por formacións de matogueiras existentes nos territorios sublitorais, interiores ou montanos non orófilos, reúnense en tres unidades ambientais. Na UA310 inclúense os diversos tipos de queirogais secos, que son tipificados pola Directiva 92/43/CEE como hábitats de interese comunitario. As matogueiras de leguminosas carentes de espiñas (xesteiras, codesais, piornais) englóbanse na UA311, mentres que as matogueiras esclerófilas, representadas entre outros por louredos, erbedais, carpaceiras, mosaico de queirogais e carpaceiras, formacións de
Phillyrea-Pistacia
, se adscriben á unidade UA312.
Os mosaicos de medios rochosos con formacións de matogueira e/ou vexetación herbácea existentes en áreas de media a baixa altitude (UA320 a UA323) diferéncianse en función do tipo de material litolóxico dominante; medios silíceos (UA320), serpentínicos (UA321), calcarios (UA322) e ultrabásicos (UA323). Finalmente as matogueiras de medios de alta montaña inclúense dentro da UA350.
b) Este extenso grupo de unidades ambientais no que se inclúen todas as formacións arbustivas e os medios rochosos de diferente natureza presentes en Galicia, abranguen un importante conxunto de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE. Como hábitats arbustivos inclúe na categoría de queirogais e matogueiras da zona temperada un total de tres tipos de queirogais no territorio galego: 4030 Queirogais secos europeos, 4060 Queirogais alpinos e boreais e 4090 Queirogais oromediterráneos endémicos con toxos. Este conxunto de hábitats constitúe un dos máis amplamente representados en Galicia, aínda que, debido á recorrencia con que se viron afectados polos incendios forestais durante o último cuarto de século, presentan un estado de conservación moi variable.
Outros tipos de hábitat presentes nas formacións arbustivas, e sobre todo vinculadas ás matogueiras esclerófilas, son as formacións submediterráneas do tipo 5120 Formacións de montaña de Genista purgans, ou as dominadas por loureiros, que constitúen un tipo prioritario, o 5230* Matogueiras arborescentes de
Laurus nobilis
.
Os tipos rochosos consideran por un lado, a inclusión dos depósitos rochosos e a vexetación desenvolvida sobre estes mediante o tipo 8130 Desprendementos mediterráneos occidentais e termófilos. As encostas rochosas con vexetación casmofítica inclúen, por unha banda, os tipos ligados ás rochas silíceas cos tipos 8220 Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica e 8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira. Por outra parte, os afloramentos calcarios abranguen dous tipos de hábitat en función das formas que presentan: o tipo 8210 Encostas rochosas calcícolas con vexetación casmofítica e o tipo prioritario 8240* Pavimentos calcarios. As formacións calcarias presentan, con frecuencia, mananciais ou surxencias kársticas que dan lugar a unhas curiosas formacións de travertinos que constitúen un tipo de hábitat prioritario: o tipo 7220* Mananciais petrificantes con formación de «tuf» (
Cratoneurion
).
As cavidades presentes nos medios rochosos, independentemente da súa natureza, forman un tipo de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE, xa que constitúen un importante refuxio para diversas especies de fauna, entre as cales caben destacar certos grupos de invertebrados ou o grupo dos quirópteros dentro dos mamíferos. O tipo correspondente ás covas é o tipo 8310 Covas non explotadas polo turismo.
As formacións herbosas pioneiras dos medios rochosos, que constitúen as etapas previas ao establecemento das formacións arbustivas, xogan un papel moi importante na conservación da biodiversidade, o cal se pon de manifesto no feito de que constitúan varios tipos de hábitat, entre os cales poden ser citados diversos exemplos de carácter prioritario. Estes hábitats pioneiros clasifícanse en función da natureza do substrato sobre o cal se desenvolven: sobre os medios rochosos silíceos poden ser citados o tipo 6160 Prados ibéricos silíceos de
Festuca indigesta
, o tipo prioritario 6220* Pseudoestepas de gramíneas e anuais da orde
Thero-Brachypodietea
, e o tipo prioritario 6230* Formacións herbáceas con Nardus, mentres que sobre os substratos calcarios os tipos presentes son o 6170 Prados alpinos e subalpinos calcarios, e o prioritario 6210* Prados secos seminaturais (
Festuco-Brometalia
).
2. Obxectivos de conservación.
a) Mantemento nun estado de conservación favorable dos hábitats naturais e das especies de interese para a conservación que albergan as matogueiras e medios rochosos, facendo un especial fincapé no fomento da súa continuidade, minimizando a súa fragmentación debido ao seu papel como corredores de biodiversidade.
b) Preservación dos compoñentes da xeodiversidade do territorio.
c) Fomento da conservación e uso sustentable dos hábitats cavernícolas e das poboacións de especies residentes nestes sobre calquera outra actividade que poida desenvolverse nos ecosistemas subterráneos.
d) Conservación dos ecosistemas orófilos de alta montaña como medida de adaptación con respecto aos procesos de cambio global.
e) Conservar e, se é o caso, restaurar os compoñentes biolóxicos, xeolóxicos, xeomorfolóxicos, hidrolóxicos, paleontolóxicos e arqueolóxicos dos ecosistemas subterráneos.
f) Establecer un seguimento do estado de conservación dos queirogais secos a través da avaliación periódica dos usos desenvolvidos nestes, e dos seus posibles efectos sinérxicos, que permita adoptar as medidas máis axeitadas que aseguren o mantemento nun estado de conservación favorable deste tipo de hábitat.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario, ou a súa recuperación.
a) Fomento de medidas de conservación e recuperación dos hábitats herbáceos e arbustivos (4030, 4060, 4090, 5120, 5230*, 6160, 6170, 6210*, 6220*, 6230*), así como os rochosos e subterráneos (7220*, 8130, 8210, 8220, 8230, 8240*, 8310), encamiñadas especialmente a aumentar a conectividade e a permeabilidade cos hábitats adxacentes.
b) Establecemento de medidas de control e erradicación de especies invasoras presentes nos medios arbustivos.
c) Restauración dos hábitats de matogueiras e medios rochosos en lugares onde foron modificados debido a plantacións forestais con especies alóctonas (
Eucalyptus, Pinus, Pseudotsuga, Quercus rubra
, etc.).
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) As actividades tradicionais de pastoreo nas matogueiras (4030, 4060, 4090), existentes antes da entrada en vigor do presente plan, que posúan unha carga gandeira axeitada para que non supoñan unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, así como as futuras actividades que se desenvolvan baixo as mesmas condicións que as anteriores.
b) Os usos e aproveitamentos dos queirogais secos (4030) desenvolvidos ao abeiro da normativa de usos forestais do presente plan.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable a estrutura, funcionamento e composición taxonómica das matogueiras e medios rochosos, ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
b) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor, cando supoñan a destrución ou redución apreciable da superficie ocupada por hábitats protexidos de matogueiras e medios rochosos ou ben das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
c) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas ocupadas por matogueiras de aproveitamento gandeiro.
d) O uso incontrolado e sen autorización de biocidas sobre os hábitats protexidos de matogueiras e medios rochosos e das especies de interese para a conservación.
e) A fumigación non autorizada con equipos aéreos sen autorización do órgano competente en materia de conservación da natureza.
f) A liberación indiscriminada no medio natural de organismos modificados xeneticamente, cando poidan afectar o acervo xenético das especies de interese comunitario, ou ben poidan exercer fronte a estas unha maior competencia polo aproveitamento dos recursos naturais.
g) Introducións de espécimes alóctonos de carácter invasor que poidan provocar unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica das matogueiras e dos medios rochosos ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
h) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas sobre os tipos de hábitat naturais de matogueiras e medios rochosos.
i) As repoboacións forestais que poidan xerar unha afección apreciable sobre a integridade do espazo natural, sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais de matogueiras e medios rochosos ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, incluíndo especialmente a forestación con espécimes alóctonos.
j) As rozas e outros labores mecánicos, así como o uso do lume nos hábitats arbustivos, que causen unha modificación da súa estrutura, composición ou funcionamento, e que en consecuencia afecten de forma apreciable o seu estado de conservación, así como as poboacións das especies de interese para a conservación presentes nos hábitats arbustivos.
k) As rozas ou labores mecánicos, así como os subsolados en liña de máxima pendente, cando poidan xerar un incremento significativo da erosión do solo.
l) A compactación, erosión e perda da estrutura dos hábitats e dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, derivadas dun uso non axeitado de vehículos ou maquinaria.
m) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats de matogueiras e medios rochosos do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
n) A vertedura de xurros e residuos agrícolas ou industriais directamente sobre os hábitats de interese comunitario de matogueiras e medios rochosos.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos hábitats de matogueiras e medios rochosos, así como das poboacións de flora e fauna presentes nestes para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Continuidade e conectividade entre os distintos tipos de hábitat.
d) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies protexidas.
Artigo 46.
Bosques
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) Para representar os diferentes tipos de bosques presentes en Galicia, de xeito que sexa posible inventariar e xeorreferenciar os diferentes tipos de hábitat boscosos, diferenciáronse un total de 11 unidades ambientais, relativas a bosques naturais e seminaturais, atendendo á súa composición biocenótica e á súa entidade superficial: UA410 Grandes superficies de complexos de bosques antigos, UA411 Grandes superficies de bosques antigos, UA420 Bosques de carballos caducifolios, UA421 Bosques de sobreiras e carballos caducifolios, UA422 Bosques de bidueiros, UA423 Bosques de faia, UA424 Bosques de aciñeiras, UA425 Bosques seminaturais de Castanea sativa, UA426 Bosques de coníferas naturais, UA427 Bosques de barranco, UA428 Bosques de acivro. A superficie é un factor fundamental de cara á xestión e conservación dos bosques do territorio galego, xa que como consecuencia da acción humana as masas boscosas foron progresivamente reducindo a súa cobertura, de modo que na actualidade moitos dos tipos de bosques presentes no territorio galego mostran unha distribución cualificable como rara ou de carácter residual.
No sistema de unidades ambientais considerouse como grandes superficies boscosas, aquelas coberturas dominadas por árbores que posúen unha entidade superficial continua de máis de 50 ha. Por outra banda, debido á heteroxeneidade espacial dos sistemas boscosos de carácter natural, considerouse conveniente designar como complexos de bosques antigos as unidades arbóreas naturais conformadas por máis de 5 tipos de bosques naturais, excluíndo polo tanto deste cómputo as formacións de Castanea sativa.
As unidades ambientais UA410 e UA411 corresponden a bosques non húmidos de carácter natural de máis de 50 ha de superficie. A primeira unidade incluirá as formacións de bosques antigos, máis de 5 tipos de bosques naturais sen considerar as formacións de Castanea sativa debido ao seu carácter seminatural, que representan as áreas boscosas de maior diversidade do territorio galego. A UA411 inclúe formacións de máis de 50 ha de superficie, cun menor número de tipos de bosques naturais, mentres que o resto das unidades (UA420 a UA428), representan bosques de menor extensión e xeralmente cun neto predominio dun tipo de unidade fitocenótica.
Dentro de cada unidade ambiental mantense en termos xerais o mesmo esquema, considerando diversos grupos de hábitats vinculados que representan etapas novas ou maduras de unidades boscosas.
b) Os tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE que se inclúen nesta categoría engloban bosques naturais e subnaturais de especies autóctonas, en monte alto con sotobosque típico, que responden a un dos seguintes criterios: raros ou residuais, e/ou que albergan especies de interese comunitario. Dentro do subgrupo 91 Bosques da Europa temperada, a Directiva 92/43/CEE recolle dous tipos de bosques non húmidos presentes en Galicia: o tipo 9120 Faiais acidófilos atlánticos, e o tipo prioritario 9180* Bosques de encostas, desprendementos e barrancos do Tilio-Acerion; mentres que no subgrupo 92 Bosques mediterráneos caducifolios, recóllense outros dous tipos de hábitats boscosos de interese comunitario: o tipo 9230 Carballeiras galaico-portuguesas con
Quercus robur
e
Quercus pyrenaica
, e o tipo 9260 Soutos.
No tocante ás formacións de especies de folla perenne, o subgrupo 93 Bosques esclerófilos mediterráneos, inclúen 3 tipos de hábitats caracterizados polo dominio fisionómico de especies perennifolias que teñen representación dentro de Galicia: o tipo 9330 Sobreirais, o 9340 Aciñeirais e o 9380 Acevedos. Por outra banda, no subgrupo 95 Bosques de coníferas de montañas mediterráneas e macaronésicas, inclúese o tipo prioritario 9580* Bosques de Taxus baccata, de presenza moi reducida en Galicia.
2. Obxectivos de conservación.
a) Promover a conservación e o uso sustentable dos hábitats boscosos naturais e das especies de interese para a conservación presentes nestes.
b) Fomentar o aproveitamento racional dos recursos dos hábitats seminaturais boscosos para garantir a súa conservación e mantemento.
c) Fomento dos procesos ecolóxicos de rexeneración natural dos bosques baseados na súa relación coa fauna silvestre que actúa como vector de polinización e de dispersión das sementes (invertebrados, aves, mamíferos).
d) Conservación dos servizos dos ecosistemas boscosos ligada á conservación da biodiversidade.
e) Fomentar o mantemento das funcións que desempeñan os bosques como a regulación do ciclo hidrolóxico, o amortecemento de enchentes e inundacións, a protección dos solos e o control da sedimentación.
f) Conservar a importante variedade de hábitats boscosos presente no territorio galego, prestando especial atención a aqueles exemplos de reducida distribución e cuxa presenza está ligada a factores a pequena escala.
g) Aumentar a conectividade e permeabilidade dos hábitats boscosos mediante a redución da súa fragmentación.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario, ou a súa recuperación.
a) Establecemento de medidas de conservación e recuperación dos hábitats boscosos encamiñadas especialmente a aumentar a conectividade e a permeabilidade entre masas arborizadas así como cos hábitats lindeiros, promovendo o aumento da súa superficie a conta das áreas adxacentes ocupadas por repoboacións con especies alóctonas.
b) Establecemento de medidas de control e erradicación de especies invasoras presentes nos hábitats boscosos, minimizando a súa presenza, tanto no interior das masas arborizadas como nos seus bordos.
c) As actividades e aproveitamentos tradicionais dos soutos, tendo en conta as súas características intrínsecas e a súa condición de hábitat seminatural de interese comunitario (9260), entre as cales se atopan a súa esmouca periódica, rozas manuais do sotobosque, plantación e enxerto de novos individuos de
Castanea sativa
, tratamentos fitosanitarios, etc., todas elas necesarias para asegurar o mantemento temporal do devandito hábitat.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) A recollida de follaxe, castañas, cogomelos, landras e outros pequenos froitos (excluíndo o aproveitamento das especies silvestres de interese para a conservación), sempre que non afecte a persistencia do/s exemplar/es ou destas derive unha perda do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
b) Os aproveitamentos de leñas nas masas arborizadas, sempre que non afecten á persistencia da masa ou destes se derive unha perda do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
c) Cortas dos tipos de bosques do anexo I da Directiva 92/43/CEE vinculadas estritamente ás necesidades de xestión, restauración e sanidade vexetal, conformes cos obxectivos do presente plan e da propia Rede Natura 2000, cando sexan necesarias para garantir a seguridade das persoas, infraestruturas ou propiedades, e baixo a autorización ou informe vinculante por parte do órgano competente en materia de conservación da natureza.
d) Cortas de rexeneración e mantemento, no caso de mouteiras sen rexeneración natural, baixo xustificación técnica para asegurar a súa preservación.
e) As cortas selectivas nas formacións forestais de carácter autóctono, tras unha axeitada avaliación das súas repercusións, de xeito que se realicen garantindo a conservación dos solos e dos compoñentes naturais, non comporten unha alteración apreciable da estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais boscosos (especialmente daqueles que constitúan tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE) nin das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, e se realicen en conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
f) O destino dunha parte da superficie de creación de novos pasteiros ao fomento de hábitats naturais ou ben á creación de bosquetes de frondosas autóctonas, situando as frondosas prioritariamente con fins de protección de zonas fráxiles e, de non existir estas, con criterios de mellora do pasteiro.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) As cortas a feito sobre formacións arborizadas naturais e, especialmente, sobre aquelas incluídas dentro do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou que alberguen áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
b) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas sobre os tipos de hábitat de bosques.
c) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais boscosos que constitúan tipos de hábitat de interese comunitario ou as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación dos bosques.
d) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor, cando supoñan a destrución ou redución apreciable da superficie ocupada por hábitats boscosos protexidos ou ben das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación dos bosques.
e) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas de aproveitamento agrícola ou gandeiro.
f) O uso incontrolado de biocidas sobre os hábitats boscosos protexidos ou sobre as especies de interese para a conservación dos bosques.
g) A fumigación con equipos aéreos sen unha adecuada avaliación sobre os hábitats naturais e sobre as poboacións das especies de interese para a conservación.
h) A liberación indiscriminada no medio natural de organismos modificados xeneticamente, cando poidan afectar o acervo xenético das especies de interese comunitario, ou ben poidan exercer fronte a estas unha maior competencia polo aproveitamento dos recursos naturais.
i) Os cerramentos e valados que non estean conformados por especies vexetais autóctonas, nin por muros de pedra que manteñan os tipos tradicionais da zona, nin por madeira ou estacas e arame, así como aqueles que impidan a circulación da fauna silvestre, ou que supoñan un incremento da fragmentación ou a impermeabilidade dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, ou un incremento no nivel de illamento das especies de interese para a conservación.
j) Introducións nos tipos de hábitat boscosos do anexo I da Directiva 92/43/CEE de espécimes alóctonos de carácter invasor que poidan provocar unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas boscosos ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación dos bosques.
k) A recolección de especies silvestres de interese para a conservación con fins comerciais sen unha adecuada avaliación sobre o seu estado de conservación, así como sobre os tipos de hábitat de interese comunitario.
l) As novas introducións, plantacións ou sementeiras que poidan xerar unha afección apreciable sobre a integridade do espazo natural, sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais boscosos de interese comunitario ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
m) A compactación, erosión e perda da estrutura dos hábitats e dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, derivadas dun uso non adecuado de vehículos ou maquinaria.
n) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats boscosos do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
ñ) A vertedura de xurros e residuos agrícolas ou industriais directamente sobre os hábitats boscosos de interese comunitario.
o) As actividades de pastoreo que posúan unha carga gandeira excesiva dentro dos hábitats boscosos que impidan a súa rexeneración natural ou causen danos estruturais na masa, e que en definitiva supoñan unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas naturais boscosos e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación dos bosques.
p) Calquera outra modificación apreciable da estrutura, composición ou función dos ecosistemas naturais boscosos que constitúan tipos de hábitat de interese comunitario.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos hábitats de bosque, así como das poboacións de flora e fauna presentes nestes para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats boscosos do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Continuidade e conectividade entre os distintos tipos de hábitat.
d) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies protexidas.
Artigo 47.
Agrosistemas tradicionais
1. Relación entre hábitats e unidades ambientais.
a) As áreas ocupadas polos agrosistemas tradicionais na actualidade tipifícanse dentro do grupo de unidades ambientais UA500, baixo a epígrafe de Paisaxe rural tradicional: UA510 Mosaico rural de pequenas parcelas pechadas, UA520 Mosaico rural con emparrados, labradíos e prados, UA530 Mosaico rural con campos sen sebes, UA531 Mosaico rural con campos rodeados de sebes arbustivas, UA532 Mosaico rural con campos rodeados de sebes arbóreas, UA533 Mosaico rural con viñedos en socalcos, UA540 Mosaico rural de áreas de montaña, UA550 Pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo.
As unidades ambientais UA510 a UA540 reflicten os diversos sistemas de aproveitamento tradicional do territorio galego que persisten nas principais unidades paisaxísticas de Galicia. Na diferenciación dos sistemas rurais consideráronse os tipos de usos agrícolo-gandeiros dominantes (labradíos, prados, hortas, campos abandonados, etc.), as formas de cultivo (emparrados, socalcos), a delimitación das unidades de explotación (campos con sebes arbóreas, arbustivas, ou campos sen sebes).
A última unidade ambiental deste grupo (UA550), corresponde a pequenas zonas húmidas cuxa estrutura e composición biocenótica está vinculada cos usos e aproveitamentos tradicionais do territorio.
b) No seo destas unidades correspondentes aos agrosistemas tradicionais, é posible identificar áreas herbosas de carácter seminatural, cun grao de intervención humana variable, pero que constitúen tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE. Entre estes cabe citar os tipos 6410 Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (
Molinion caeruleae
), e o 6510 Prados de sega de baixa altitude.
Así mesmo, nos agrosistemas de montaña (UA540), é posible identificar un tipo de hábitat de prado de sega, pero que debido á altitude en que está presenta unha composición específica e unha estrutura propias, de xeito que constitúe un tipo de hábitat diferente: o tipo 6520 Prados de sega de montaña.
As zonas húmidas seminaturais de uso extensivo presentan, ademais dos anteriores, outros tipos de herbais de carácter natural vinculados á presenza de humidade no solo, como son os tipos 6420 Prados húmidos mediterráneos do
Molinion-Holoschoenion
, 6230* Formacións herbáceas con Nardus e 7210* Turbeiras calcarias de
Cladium mariscus
e especies do
Caricion davallianae
.
2. Obxectivos de conservación.
a) Conservación, restauración e, se é o caso, mellora dos agrosistemas tradicionais polos valores de biodiversidade e sustentabilidade albergados nestes.
b) Fomentar o aproveitamento racional dos recursos dos hábitats seminaturais agrícolas para garantir a súa conservación e mantemento.
c) Mantemento dos sistemas tradicionais de deslindamento (sebes, muros, etc.) que resultan esenciais para a migración, a distribución xeográfica e o intercambio xenético das especies de interese para a conservación.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario, ou a súa recuperación.
a) Mantemento dos hábitats dos prados de sega (6510, 6520) mediante a súa fertilización anual preferentemente con esterco (en substitución do xurro de vacún), así como a realización como mínimo dunha sega e un máximo de dous pastoreos anuais.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) As actividades tradicionais de carácter agrícola e gandeiro que non supoñan unha alteración apreciable da estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos hábitats naturais de interese comunitario e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
b) As explotacións tradicionais de gandaría extensiva sometidas a un control adecuado que evite incrementos da presión incompatibles co mantemento dos hábitats sometidos a aproveitamento directo e, en xeral, as que non supoñan unha alteración apreciable da estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos ecosistemas de interese comunitario e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
c) O uso de xurros, fertilizantes, emendas orgánicas e biocidas nos terreos de labor, hortas, explotacións froiteiras e nos pasteiros de carácter artificial ou seminatural, sempre e cando a súa aplicación se realice de acordo coa normativa sectorial vixente, o Código galego de boas prácticas agrarias e os criterios de eco-condicionalidade e, por conseguinte, non afecten de forma apreciable a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos hábitats naturais ou seminaturais existentes no seu ámbito ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
d) A circulación e o uso de maquinaria sobre os agrosistemas tradicionais, sen afectar hábitats naturais fóra das áreas de aproveitamento agrícola.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario.
a) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos hábitats agrícolas de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
b) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor, cando supoñan a destrución ou redución apreciable da superficie ocupada por hábitats agrícolas protexidos ou ben das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
c) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas de aproveitamento agrícola ou gandeiro.
d) O uso de biocidas, cando se realicen fóra dos predios de cultivo ou de forma contraria á regulamentación e ás recomendacións sobre a súa aplicación.
e) A fumigación con equipos aéreos sen autorización do órgano competente en materia de conservación da natureza.
f) A liberación indiscriminada no medio natural de organismos modificados xeneticamente, cando poidan afectar o acervo xenético das especies de interese comunitario, ou ben poidan exercer fronte a estas unha maior competencia polo aproveitamento dos recursos naturais.
g) Introducións de espécimes alóctonos de carácter invasor que poidan provocar unha alteración apreciable sobre a estrutura, funcionamento e composición taxonómica dos hábitats agrícolas de interese comunitario ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
h) Os cerramentos e valados que non estean conformados por especies vexetais autóctonas, nin por muros de pedra que manteñan os tipos tradicionais da zona, nin por madeira ou estacas e arame, así como aqueles que impidan a circulación da fauna silvestre, ou que supoñan un incremento da fragmentación ou a impermeabilidade dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, ou un incremento no nivel de illamento das especies de interese para a conservación.
i) O emprego de lodos de depuradoras industriais ou urbanas á marxe da normativa sectorial.
l) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats agrícolas do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación dos hábitats presentes nos agrosistemas tradicionais galegos, así como das poboacións de flora e fauna presentes nestes para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Superficie ocupada polos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
b) Estado da estrutura e funcións específicas dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
c) Superficie ocupada por elementos dos sistemas tradicionais de deslindamento dos campos (sebes, muros, etc.).
d) Continuidade e conectividade cos distintos tipos de hábitat naturais.
e) Área de presenza, número de poboacións e efectivos das especies protexidas.
Artigo 48
1. Obxectivos.
a) Manter ou, se é o caso, restaurar o estado de conservación das especies de flora e fauna e, en especial, das especies de interese para a conservación.
b) Regular e fomentar o uso sustentable das especies de flora e fauna silvestre e garantir que os aproveitamentos que se realicen sobre especies de interese para a conservación non leven consigo unha afección apreciable sobre o seu estado de conservación.
c) Mellorar e completar o inventario das especies de interese para a conservación e establecer un protocolo de seguimento do seu estado de conservación.
d) Evitar a introdución e expansión de espécimes exóticos ou alóctonos no espazo natural e, explicitamente, daqueles de carácter invasor.
2. Directrices.
a) Velarase pola conservación das especies de fauna e flora silvestre do espazo protexido.
1º) Evitarase a desaparición de calquera especie autóctona e asegurarase a persistencia dos seus hábitats.
2º) Aplicaranse, se fose preciso, medidas de conservación e xestión das especies endémicas, ameazadas ou relictas.
3º) Para as especies catalogadas elaboraranse e executaranse os correspondentes plans de recuperación ou xestión de acordo coas categorías establecidas na Lei 9/2001, do 21 de agosto.
b) Velarase pola pureza das poboacións e evitaranse introducir subespecies ou razas xeográficas distintas ás propias do espazo protexido.
c) Velarase por evitar a expansión de especies alóctonas, e en especial das que se verifique un comportamento invasor, ou que sexan incluídas no Catálogo español de especies exóticas invasoras, ao abeiro do artigo 8 do Real decreto 630/2013, do 2 de agosto, polo que se regula o Catálogo español de especies exóticas invasoras (desenvolvido de acordo ao artigo 52.2 da Lei 42/2007, do 13 de decembro), e suxeitas ás prohibicións establecidas no artigo 61.3 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, así como nas normativas que sexan desenvolvidas de forma regulamentaria.
e) A xestión das especies con aproveitamento cinexético ou piscícola adaptarase aos obxectivos de conservación do espazo protexido, a través dos correspondentes plans técnicos de xestión.
f) Desenvolveranse un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións de flora e fauna para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias.
g) A conservación das especies de flora e fauna silvestre presentes no espazo protexido priorizarase cara a aqueles elementos considerados como «protexidos» ou «catalogados» pola normativa comunitaria, estatal e autonómica, xunto cos elementos endémicos e raros a nivel bioxeográfico presentes no territorio.
3. Normativa xeral.
a) As actuacións non vinculadas coas necesidades de conservación e xestión dos compoñentes da biodiversidade ou non recollidas nos supostos de actividades permitidas ou autorizables establecidas no presente plan, que poidan afectar de forma apreciable, individualmente ou en combinación con outras actuacións, as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación deberán contar coa autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza. A mencionada autorización será outorgada tras unha adecuada avaliación das súas repercusións de acordo co establecido no artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
b) Queda prohibido dar morte, danar, molestar ou inquietar intencionadamente os animais silvestres, sexa cal sexa o método empregado ou a fase do seu ciclo biolóxico.
1º) Esta prohibición inclúe a súa retención e captura en vivo, a destrución, dano, recolección e retención dos seus niños, das súas crías ou dos seus ovos, estes últimos aínda estando baleiros, así como a posesión, transporte, tráfico e comercio de exemplares vivos ou mortos ou dos seus restos, incluíndo o comercio exterior.
2º) Para os animais non comprendidos nalgunha das categorías definidas na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial, creada polo artigo 53 da Lei 42/2007, do 13 decembro, no Catálogo español de especies ameazadas, establecido polo artigo 55 da Lei 42/2007, do 13 decembro, e no Catálogo galego de especies ameazadas, creado polo artigo 48.1 da Lei 9/2001, do 21 de agosto, estas prohibicións non se aplicarán nos supostos con regulación específica, en especial na lexislación de montes, caza, agricultura, pesca continental e pesca marítima.
3º) Prohíbese a cría para reintrodución ou repoboación no medio natural de especies silvestres non catalogadas sen a autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza ou cando se realice fóra dos lugares e das condicións establecidas na dita autorización.
c) Queda prohibida a destrución ou deterioración apreciable das formacións vexetais conformadas por especies silvestres que caracterizan os tipos de hábitat de interese comunitario.
d) Para as especies de flora e fauna silvestres non consideradas como especies de interese para a conservación, as prohibicións indicadas nos puntos b e c non se aplicarán nos supostos establecidos pola normativa sectorial e zonal incluída no presente plan, así como na lexislación e normativa que regula a pesca marítima, o marisqueo, a agricultura, a gandaría, os aproveitamentos forestais, a pesca continental e a caza ou cando exista autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
e) Para as especies silvestres de flora e fauna incluídas na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial aplicaranse as prohibicións recollidas no artigo 54 da Lei 42/2007, do 13 decembro.
f) As prohibicións da alínea anterior poderán quedar sen efecto, logo da autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, se non houbese outra solución satisfactoria e sen que iso supoña prexudicar o mantemento nun estado de conservación favorable das poboacións de que se trate, na súa área de distribución natural, cando concorra algunha das circunstancias recollidas no artigo 58 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
g) Para as especies silvestres de flora e fauna incluídas no Catálogo galego de especies ameazadas aplicaranse as prohibicións recollidas no artigo 51 da Lei 9/2001, do 21 de agosto. Ademais, para as especies de animais silvestres aplicarase o réxime xeral de protección establecido polo artigo 53 da dita lei.
h) As prohibicións do apartado anterior poderán quedar sen efecto, logo da autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, se non houbese outra solución satisfactoria e sen que iso supoña prexudicar o mantemento nun estado de conservación favorable das poboacións de que se trate, na súa área de distribución natural, cando concorra algunha das circunstancias recollidas no artigo 53.3 da Lei 9/2001, do 21 de agosto.
i) Prohíbese, ao abeiro do artigo 61.3 da Lei 42/2007, do 13 decembro, a posesión, transporte, tráfico e comercio de exemplares vivos ou mortos, dos seus restos ou propágulos, incluíndo o comercio exterior, daquelas especies alóctonas que sexan incluídas no Catálogo español de especies exóticas invasoras, ao abeiro do artigo 7 do Real decreto 630/2013, do 2 de agosto, así como de todas aquelas das que se verifique un comportamento invasor. Esta prohibición poderá quedar sen efecto, logo de autorización administrativa, cando sexa necesario por razóns de investigación, saúde ou seguridade das persoas.
j) Non poderá autorizarse a liberación no medio natural de organismos modificados xeneticamente baixo condicións que poidan alterar a pureza e diversidade xenética das poboacións naturais das especies autóctonas ou poñer en risco calquera outro valor do espazo natural.
k) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá limitar ou, se é o caso, prohibir aqueles usos que supoñan unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de flora e fauna silvestres de interese para a conservación.
l) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá desenvolver ou autorizar actuacións de control sobre aquelas poboacións de especies que ameacen o equilibrio dos ecosistemas.
m) A reintrodución de especies actualmente non presentes no espazo natural deberá contar co correspondente plan técnico que constará como mínimo dunha exposición de obxectivos, unha avaliación ambiental da incidencia da reintrodución e un plan de seguimento e control desa especie e deberá ser aprobado polo órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza. Non se aprobará ningunha reintrodución cando se considere que poida afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE e das especies de interese para a conservación.
n) A caza e a pesca en augas continentais só poderá realizarse sobre as especies que determine o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza e, en ningún caso, poderá afectar as especies incluídas na Listaxe de especies en réxime de protección especial, no Catálogo español de especies ameazadas, no Catálogo galego de especies ameazadas ou as prohibidas pola Unión Europea.
Artigo 49.
Flora
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) Os taxons protexidos de flora presentes en Galicia suman un conxunto de 126, dos cales a maior parte se atopa incluída no Catálogo galego de especies ameazadas, no que se atopan 49 taxons en perigo de extinción e 63 catalogados como vulnerables.
En Galicia está rexistrada a presenza dun total de 19 especies incluídas no anexo II da Directiva 92/43/CEE, entre as cales se atopan 3 taxons prioritarios de flora (
Eryngium viviparum, Centaurea borjae, Omphalodes littoralis
subsp.
gallaecica
), mentres que no anexo IV se rexistran un total de 21.
Finalmente, no tocante ás especies incluídas na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial, no Catálogo español de especies ameazadas inclúense un total de 5 taxons como en perigo de extinción (
Christella dentata, Centaurea borjae, Hymenophyllum wilsonii, Luronium natans
e
Omphalodes littoralis
subsp.
gallaecica
), mentres que outras 23 están excluídas do CEEA e consideradas en réxime de protección especial.
b) Os medios que albergan un maior número de especies e subespecies de flora protexida en Galicia son as matogueiras e os medios rochosos (incluíndo os silíceos, os calcarios e os básicos e ultrabásicos), as grandes superficies de bosques antigos, os bosques húmidos, os ecosistemas turfófilos (turbeiras altas e de cobertoira), os cantís costeiros e os ecosistemas lacunares continentais.
Os principais hábitats das especies de interese para a conservación nas matogueiras e medios rochosos silíceos e ultrabásicos son o tipo 4030 Queirogais secos europeos, 8220 Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica e 8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira. Pola súa banda, nos medios rochosos calcarios os tipos son o 6210* Prados secos seminaturais (
Festuco-Brometalia
), 8210 Encostas rochosas calcícolas con vexetación casmofítica e 8240* Pavimentos calcarios.
No tocante aos bosques antigos, os tipos de hábitat que albergan un maior número de especies son o tipo 9230 Carballeiras galaico-portuguesas con
Quercus robur
e
Quercus pyrenaica
, 9120
Faiais acidófilos atlánticos
, 9180* Bosques de encostas, desprendementos e barrancos do
Tilio-Acerion
. Nos bosques húmidos, o hábitat é o tipo prioritario 91E0* Bosques aluviais de
Alnus
glutinosa e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
).
Nos ecosistemas turfófilos diferéncianse as turbeiras de cobertoira (7130* Turbeiras de cobertoira) das turbeiras altas (7110* Turbeiras altas activas), contando con áreas de comunidades pioneiras (7140 Mires de transición e 7150 Depresións sobre substratos turbosos do
Rhynchosporion
), matogueiras húmidas (4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
) e herbais (6230* Formacións herbáceas con
Nardus
, 6410 Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (
Molinion caeruleae
). Por outra parte, nos ecosistemas lacunares os tipos de hábitat que albergan máis taxons protexidos son o 3130 Augas oligotróficas ou mesotróficas e 3150 Lagos eutróficos naturais (
Magnopotamion
ou
Hydrocharition
).
Os cantís costeiros identifícanse co tipo de hábitats 1230 Cantís con vexetación das costas atlánticas e bálticas.
2. Obxectivos de conservación.
a) Asegurar a conservación da diversidade de especies vexetais que alberga o territorio galego, especialmente no que á presenza de endemismos se refire.
b) Manter ou restaurar nun estado de conservación favorable os hábitats naturais e seminaturais que albergan especies de flora de interese para a conservación.
c) Evitar a introdución e expansión de espécimes exóticos de carácter invasor que poidan afectar o estado de conservación das poboacións das especies de interese para a conservación.
d) Apoiar as actividades agrícolas e gandeiras tradicionais que non supoñan unha redución apreciable no estado de conservación das áreas prioritarias das especies de flora de interese para a conservación nin dos seus hábitats.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación, ou a súa recuperación.
a) Control, mitigación e, se é o caso erradicación, de especies invasoras que afecten a dinámica, distribución e hábitats das poboacións das especies de flora de interese para a conservación.
b) Posta en marcha de viveiros e bancos de xermoplasma que aseguren a conservación ex-situ de xeito que se posúa na medida do posible unha mostra adecuada da variabilidade xenética poboacional da flora de interese para a conservación.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) As actividades agrícolas e gandeiras tradicionais de baixa intensidade e compatibles co mantemento da dinámica, da distribución e dos hábitats das poboacións das especies de flora de interese para a conservación.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) A redución, fragmentación, degradación ou destrución dos hábitats das áreas prioritarias das especies de flora de interese para a conservación.
b) A recolección, corta, mutilación, arranque, destrución, ou calquera outra acción directa na natureza sobre os individuos completos ou parte deles, así como a recolla das súas sementes, pole ou esporas, das especies de flora de interese para a conservación.
c) O sobrepastoreo, a artificialización dos terreos ou calquera outra acción que cause unha redución apreciable na dinámica, distribución e hábitats das poboacións das especies de flora de interese para a conservación.
d) A herborización incontrolada e sen autorización de especies de flora de interese para a conservación.
e) Calquera modificación (rozas e outros labores mecánicos, uso do lume, etc.) da estrutura, composición ou funcionamento dos hábitats arbustivos naturais e seminaturais, que afecte de forma apreciable a dinámica e distribución das poboacións das especies de interese para a conservación presentes.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de flora de interese para a conservación para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat dos taxons de flora de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes dos taxons de flora de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares de taxons de flora de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons de flora de interese para a conservación, incorporando como mínimo os enclaves de refuxio.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons de flora de interese para a conservación.
Artigo 50.
Invertebrados
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) O grupo de invertebrados conta en Galicia con algo máis de 20 taxons de interese para a conservación, dos cales 16 atópanse incluídos no Catálogo galego de especies ameazadas, repartíndose a metade destes na categoría en perigo de extinción, e os 8 restantes están incluídos como vulnerables.
A importancia para a conservación deste grupo de especies tradúcese na inclusión no anexo II da Directiva 92/43/CEE dun total de 11 taxons, mentres que no anexo IV se atopan ata un total de 7.
Na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial están recollidas un total de 15 taxons, dos cales 4 se inclúen no Catálogo español de especies ameazadas, e dos cales un está catalogado en perigo de extinción (
Macromia splendens
) e 3 como vulnerables (
Austropotamobius pallipes, Oxygastra curtisii
e
Charonia lampas
subsp.
lampas
).
b) As especies protexidas do grupo de invertebrados en Galicia están ligadas, fundamentalmente, aos cursos de augas correntes e, en menor medida, ás superficies boscosas e ás augas mariñas.
Nos cursos de auga é posible identificar varios hábitats de especies de invertebrados de interese para a conservación, como son o tipo 3260 Ríos dos pisos basal a montano e o tipo prioritario 91E0* Bosques aluviais de Alnus glutinosa e Fraxinus excelsior (
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
).
No tocante ás superficies boscosas, os tipos de hábitat que albergan un maior número de invertebrados son os tipos 9230 Carballeiras galaico-portuguesas con
Quercus robur
e
Quercus pyrenaica
, 9120
Faiais acidófilos atlánticos
, 9180* Bosques de encostas, desprendementos e barrancos do
Tilio-Acerion
, e 9580* Bosques de
Taxus baccata
.
Nas augas mariñas, os tipos de hábitat en que se atopan as especies protexidas de invertebrados son os tipos 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña e 1160 Grandes calas e baías pouco fondas.
2. Obxectivos de conservación.
a) Fomento da conservación da diversidade de especies de invertebrados terrestres e acuáticos que alberga o territorio galego.
c) Mantemento ou, se é o caso, restauración do estado de conservación dos hábitats que albergan poboacións de especies de invertebrados de interese para a conservación.
d) Reducir o grao de fragmentación dos hábitats das especies de invertebrados de interese para a conservación, mediante o aumento da conectividade e a permeabilidade entre os medios terrestres e húmidos.
e) Promover o control, mitigación e, se é o caso, erradicación de espécimes exóticos de carácter invasor que poidan afectar de forma apreciable o estado de conservación das poboacións das especies de invertebrados de interese para a conservación.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación, ou a súa recuperación.
a) Mantemento da diversidade de ambientes e medios dos distintos tipos de ecosistemas, evitando a homoxeneización de grandes territorios con biocenoses de reducida estrutura e cunha baixa riqueza de especies autóctonas.
b) Erradicación e control de especies invasoras que afecten de forma apreciable a dinámica, distribución e hábitats das poboacións das especies de invertebrados de interese para a conservación.
c) Mantemento e conservación de árbores vellas nos bosques, xa que constitúen un importante refuxio para certas especies de invertebrados de interese para a conservación.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Establecemento de medidas alternativas ao emprego de biocidas para o control de pragas, tendo en conta que a súa aplicación non afecte de xeito significativo a dinámica, distribución e hábitats das especies de invertebrados de interese para a conservación.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Desenvolvemento de actividades que afecten a configuración, estrutura e composición taxonómica dos hábitats naturais e seminaturais, e especialmente dos hábitats de interese comunitario das especies de invertebrados de interese para a conservación.
b) Calquera actuación sen autorización sobre as especies de invertebrados de interese para a conservación co propósito de darlles morte, capturalas, perseguilas ou molestalas intencionadamente, incluíndo as súas larvas e ovos, nas súas tobeiras ou áreas de muda, repouso e alimentación.
c) A captura incontrolada de exemplares de invertebrados para ser empregados como reclamos nas actividades de pesca deportiva mariña e fluvial.
d) A recollida incontrolada para o coleccionismo e sen autorización de especies de invertebrados de interese para a conservación.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolveranse un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de invertebrados de interese para a conservación para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat dos invertebrados de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes dos invertebrados de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares de invertebrados de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons de invertebrados de interese para a conservación, incorporando como mínimo os enclaves de refuxio.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons de invertebrados de interese para a conservación.
Artigo 51.
Peixes
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) O grupo de peixes de interese para a conservación comprende un total de 12 taxons, dos cales 7 están incluídos no anexo II da Directiva 92/43/CEE, mentres que 3 están incluídos no Catálogo galego de especies ameazadas na categoría de vulnerables, e 3 na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial (excluídos do CEEA).
b) Como resulta evidente, os taxons de peixes protexidos en Galicia están vinculados aos cursos naturais de augas correntes, nos cales o hábitat principal é o tipo 3260 Ríos dos pisos basal a montano.
Non obstante, varias destas especies, debido aos seus movementos migratorios, tamén posúen unha forte vinculación coas augas mariñas, nas cales os hábitats principais son os tipos 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña, o 1160 Grandes calas e baías pouco fondas e 1170 Arrecifes.
2. Obxectivos de conservación.
a) Conservación da diversidade de especies de peixes que alberga o territorio galego.
b) Fomento do estado de conservación favorable dos hábitats que albergan especies de peixes de interese para a conservación.
c) Evitar a introdución e expansión de espécimes exóticos de carácter invasor que poidan afectar ao estado de conservación das poboacións das especies de peixes de interese para a conservación.
d) Regular e fomentar o exercicio da pesca deportiva mariña e fluvial que permita manter nun estado de conservación favorable as poboacións das especies de peixes de interese para a conservación, así como os seus hábitats.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación, ou a súa recuperación.
a) Control da contaminación e depuración das verteduras, eliminación de obstáculos e barreiras nas canles fluviais, restauración do bosque ripario, así como calquera outra actuación sobre os corredores fluviais que permita restaurar ou manter a dinámica, a distribución e os hábitats das poboacións fluviais de peixes de interese para a conservación.
b) Erradicación e control de especies invasoras piscívoras que afecten de forma apreciable a dinámica, distribución e hábitats das poboacións das especies de peixes de interese para a conservación.
c) A construción de ascensores e pasos nas grandes presas fluviais para permitir os pasos migratorios das especies de peixes de interese para a conservación.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) A pesca de carácter deportivo, tanto mariña como fluvial, desenvolvida de acordo coa normativa sectorial vixente, e que permita o mantemento da dinámica e distribución das poboacións das especies de peixes de interese para a conservación, así como dos seus hábitats.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) As verteduras directas de calquera clase (agrícolas, urbanas, industriais) sobre as augas fluviais, lacustres ou mariñas que non conten coa debida autorización.
b) Calquera actuación que provoque a fragmentación dos corredores fluviais e hábitats lacustres, afectando a súa función de conectividade e permeabilidade.
c) A construción de grandes presas fluviais sen pasos para a fauna ictícola, así como canalizacións e dragados que provoquen unha redución apreciable no estado ecolóxico e químico das augas fluviais.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de peixes de interese para a conservación para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat dos peixes de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes dos peixes de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares de peixes de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons de peixes de interese para a conservación, incorporando como mínimo os enclaves de refuxio, reprodución e alimentación.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons de peixes de interese para a conservación.
Artigo 52.
Herpetofauna
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) En Galicia está rexistrada a presenza de 14 taxons de anfibios que están incluídos nalgunha das listaxes de protección establecidas a nivel comunitario, estatal e autonómico. A maior parte destes (un total de 12) está incluída na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial, das cales soamente unha (
Chioglossa lusitanica
) está no Catálogo español de especies ameazadas como vulnerable.
No anexo II da Directiva 92/43/CEE están incluídos un total de 2 (
Chioglossa lusitanica
e
Discoglossus galganoi
), mentres que no anexo IV o conxunto ascende ata 8, incluíndo as 2 anteriores.
No tocante aos réptiles de interese para a conservación, no seu conxunto é superior ao dos anfibios, posto que ascende ata 26 taxons incluídos nalgunha das listaxes de protección, dos cales 21 son de hábitats continentais e os 5 restantes son réptiles mariños. Estes últimos constitúen un grupo salientable posto que inclúe 2 especies prioritarias (
Caretta caretta e Chelonia mydas
), ademais de estar incluídas as 5 no anexo IV da Directiva 92/43/CEE e máis na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial (das cales soamente
Caretta caretta
está incluída no CEEA como vulnerable), e das cales 2 se rexistran no CGEA (
Dermochelys coriacea
como en perigo de extinción e
Caretta caretta
como vulnerable).
Dos réptiles continentais cabe salientar que 4 se inclúen no anexo II da Directiva 92/43/CEE, mentres que no anexo IV chegan a incluírse un total de 7. Na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial chegan a incluírse un total de 20, excluíndose todas elas do CEEA. Finalmente, no CGEA recóllese a inclusión de 11 taxons, dos cales 2 son considerados en perigo de extinción, e 9 son vulnerables.
b) As especies de anfibios concéntranse en zonas húmidas continentais, sobre todo en lagoas, matogueiras húmidas herbais húmidos naturais e seminaturais, ademais de estar bastante ben representados nas turbeiras e nos bosques húmidos. Os hábitats lacunares que os albergan son, sobre todo, o tipo 3110 Augas oligotróficas (
Littorelletalia uniflorae
), o 3130 Augas oligotróficas ou mesotróficas e o 3150 Lagos eutróficos naturais (
Magnopotamion ou Hydrocharition
), mentres que nas matogueiras o hábitat é o tipo prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
. Nos herbais húmidos é posible diferenciar os tipos 6230* Formacións herbáceas con
Nardus
, o 6410 Prados con molinia e o 6430 Megaforbios éutrofos higrófilos das orlas de chairas.
Os réptiles mariños posúen, evidentemente, o seu hábitat predominante nas augas mariñas, nas cales poden ser identificados os tipos 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña e 1160 Grandes calas e baías pouco fondas.
No tocante aos réptiles terrestres, estes concéntranse fundamentalmente nas superficies de matogueiras de diversa fisionomía (queirogais, leguminosas inermes, orófilos, etc.) e medios rochosos de diferente orixe (silíceos, calcarios, básicos, ultrabásicos, etc.), así como en pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo. En menor medida concéntranse nos agrosistemas tradicionais, nas matogueiras húmidas e nos cursos de augas correntes.
Os principais hábitats das especies de interese para a conservación nos medios rochosos calcarios son os tipos 6170 Prados alpinos e subalpinos calcarios, 6210* Prados secos seminaturais (
Festuco-Brometalia
), 8210 Encostas rochosas calcícolas con vexetación casmofítica e 8240* Pavimentos calcarios. Nas tipoloxías de matogueiras e rochedos restantes os tipos característicos son o tipo 4030 Queirogais secos europeos, 6160 Prados ibéricos silíceos de
Festuca indigesta
, 6220* Pseudoestepas de gramíneas e anuais da orde
Thero-Brachypodietea
, 8220 Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica, e 8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira.
Nas pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo, así como nos agrosistemas tradicionais, os tipos de hábitat en que se concentran os taxons de réptiles protexidos son os tipos 6230* Formacións herbáceas con
Nardus
, o 6410 Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (Molinion caeruleae), o 6430 Megaforbios éutrofos higrófilos das orlas de chairas e o 6510 Prados de sega de baixa altitude, mentres que nas matogueiras o hábitat é o tipo prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
.
Nos cursos de auga é posible identificar varios hábitats para os réptiles de interese para a conservación, como son o tipo 3260 Ríos dos pisos basal a montano e o tipo prioritario 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
).
2. Obxectivos de conservación.
a) Conservación da elevada diversidade de especies de herpetofauna que alberga o territorio galego, especialmente no que á presenza de endemismos se refire.
b) Fomento do estado de conservación favorable dos hábitats que albergan especies de anfibios e réptiles de interese para a conservación.
c) Evitar a introdución e expansión de espécimes exóticos de carácter invasor que poidan afectar o estado de conservación das poboacións das especies de herpetofauna de interese para a conservación.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación, ou a súa recuperación.
a) Control da contaminación, reparación de caneiros e canles laterais tradicionais, eliminación de obstáculos e barreiras nas canles fluviais, restauración do bosque ripario, así como calquera outra actuación sobre os corredores fluviais, zonas húmidas e medios lacustres, que permita restaurar ou manter a dinámica, distribución e hábitats das poboacións fluviais e lacustres de anfibios e réptiles de interese para a conservación.
b) Erradicación e control de especies invasoras que afecten de forma apreciable a dinámica, distribución e os hábitats das poboacións das especies de herpetofauna de interese para a conservación.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Establecemento de medidas alternativas ao emprego de biocidas para o control de pragas, tendo en conta que a súa aplicación non afecte de forma significativa a dinámica, distribución e hábitats das especies de herpetofauna de interese para a conservación.
b) As actividades agrícolas e gandeiras tradicionais de baixa intensidade e compatibles co mantemento da dinámica e da área de distribución naturais das poboacións das especies de herpetofauna de interese para a conservación e dos seus hábitats.
c) Os cerramentos e valados conformados por especies vexetais autóctonas, ou por muros de pedra que manteñan os tipos tradicionais da zona, así como os feitos de madeira ou con estacas de madeira e arame ou empregando o pastor eléctrico, e que non impidan a circulación da fauna silvestre (colocando os dispositivos que sexan necesarios), permitindo a conectividade e a permeabilidade das especies de interese para a conservación.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Destrución, subsolado, desecación, sangrado, rozas mecánicas, contaminación, ou calquera outra actuación que cause unha afección apreciable sobre a superficie, estrutura, composición ou función dos corredores fluviais e zonas húmidas continentais (lagoas, turbeiras, matogueiras húmidas) que albergan especies de anfibios e réptiles de interese para a conservación.
b) Calquera actuación sen autorización sobre as especies de herpetofauna de interese para a conservación co propósito de darlles morte, capturalas, perseguilas ou molestalas intencionadamente, incluíndo as súas larvas e ovos, nas súas tobeiras ou áreas de reprodución, invernada, muda, repouso e alimentación.
c) O desenvolvemento de actividades intensivas de agricultura, gandaría e silvicultura, que causen unha deterioración ou redución apreciable da dinámica e distribución naturais das poboacións das especies de herpetofauna de interese para a conservación, así como dos seus hábitats.
d) Os cambios de uso que afecten de forma apreciable a estrutura, composición taxonómica e funcionalidade dos hábitats de interese comunitario de matogueiras e medios rochosos que constitúen áreas prioritarias para diversas especies de herpetofauna de interese para a conservación.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de anfibios e réptiles de interese para a conservación, para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat da herpetofauna de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes da herpetofauna de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares da herpetofauna de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons de anfibios e réptiles de interese para a conservación, incorporando, como mínimo, os enclaves de refuxio, reprodución e alimentación.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons de herpetofauna de interese para a conservación.
Artigo 53.
Aves
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) En Galicia poden ser citadas máis de 250 especies de aves de interese para a conservación, das cales a maior parte se inclúe na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial, e entre as cales un total de 17 están incluídas no CEEA: 9 son consideradas en perigo de extinción e 8 como vulnerables. Pola súa banda, o CGEA inclúe ata un total de 28 taxons, dos cales 13 son considerados en perigo de extinción e os 15 restantes como vulnerables.
Por outra banda, no anexo I da Directiva 2009/147/CE inclúese un total de 81 taxons presentes en Galicia. Non obstante, cabe salientar que esta documenta a presenza nas costas de Galicia de máis de 120 taxons de aves migradoras que non están incluídas no devandito anexo I.
b) Os ecosistemas que concentran un maior número de taxons de aves de interese para a conservación son as lagoas continentais e as lagoas costeiras, os esteiros e as marismas, os agrosistemas tradicionais e as pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo, todas as tipoloxías de matogueiras e medios rochosos, e os cursos de augas correntes.
Os hábitats de lagoas continentais presentes en Galicia son os seguintes: 3110 Augas oligotróficas (
Littorelletalia uniflorae
), 3120 Augas oligotróficas (
Isoetes
spp.), 3130 Augas oligotróficas ou mesotróficas, 3140 Augas oligomesotróficas calcarias (
Chara
spp.), 3150 Lagos eutróficos naturais (
Magnopotamion
ou
Hydrocharition
), 3160 Lagos e charcas distróficos naturais. A estes hai que sumarlles o hábitat das lagoas costeiras, o tipo prioritario 1150* Lagoas costeiras.
Os esteiros son un dos tipos en que tamén se atopa un importante elenco de especies protexidas de aves, que se corresponden co tipo 1130 Esteiros, así como o correspondente ás chairas intermareais, o 1140 Chairas lamacentas ou areosas non cubertas de auga na baixamar. As marismas, pola súa banda, presentan tamén unha rica diversidade de tipos de hábitat, como o 1310 Vexetación anual pioneira con
Salicornia
e outras especies de zonas lamacentas ou areosas, 1320 Pasteiros de
Spartina
, 1330 Pasteiros halófilos atlánticos, 1420 Matogueiras halófilas mediterráneas e termoatlánticas, ou o tipo prioritario 7210* Turbeiras calcarias do
Cladium mariscus
e con especies do
Caricion davallianae
.
Nas pequenas zonas húmidas seminaturais de uso extensivo, así como nos agrosistemas tradicionais, os tipos de hábitat nos que se concentran os taxons de aves protexidas son os tipos 6230* Formacións herbáceas con
Nardus
, o 6410 Prados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilo-limosos (
Molinion caeruleae
), o 6430 Megaforbios éutrofos higrófilos das orlas de chairas e o 6510 Prados de sega de baixa altitude, mentres que nas matogueiras o hábitat é o tipo prioritario 4020* Queirogais húmidos atlánticos de
Erica ciliaris
e
Erica tetralix
.
Os principais hábitats das aves de interese para a conservación nos medios rochosos calcarios son os tipos 6170 Prados alpinos e subalpinos calcarios, 6210* Prados secos seminaturais (
Festuco-Brometalia
), 8210 Encostas rochosas calcícolas con vexetación casmofítica e 8240* Pavimentos calcarios. Nas tipoloxías de matogueiras e rochedos restantes, os tipos característicos son o tipo 4030 Queirogais secos europeos, 6160 Prados ibéricos silíceos de
Festuca indigesta
, 6220* Pseudoestepas de gramíneas e anuais da orde
Thero-Brachypodietea
, 8220 Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica, e 8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira.
Nos cursos de auga é posible identificar varios hábitats das aves de interese para a conservación, como son o tipo 3260 Ríos dos pisos basal a montano e o tipo prioritario 91E0* Bosques aluviais de
Alnus glutinosa
e
Fraxinus excelsior
(
Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae
).
2. Obxectivos de conservación.
a) Conservación da diversidade de aves que viven normalmente en estado salvaxe no territorio galego.
b) Garantir a protección, administración e regulación das especies de aves e a súa explotación.
c) Establecer medidas de conservación con respecto ás especies de aves do anexo I da Directiva 2009/147/CE e migratorias con chegada regular ao territorio galego, tendo en conta as necesidades de protección na zona xeográfica marítima e terrestre no relativo ás súas áreas de reprodución, de muda e de invernada e ás zonas de descanso nas súas áreas de migración, prestando especial importancia ás zonas húmidas.
d) Evitar a contaminación ou a deterioración dos hábitats así como as perturbacións que afecten as aves.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación ou a súa recuperación.
a) O desenvolvemento de actuacións que permitan restaurar ou manter a composición, estrutura e función e, en definitiva, o estado de conservación dos hábitats naturais e seminaturais das poboacións de aves de interese para a conservación.
b) Erradicación e control de especies invasoras que afecten negativamente a estrutura, composición taxonómica e funcionalidade dos hábitats das poboacións das especies de aves de interese para a conservación.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) As actividades agrícolas e gandeiras tradicionais de baixa intensidade e compatibles co mantemento da dinámica natural e da área de distribución das poboacións das especies de aves de interese para a conservación e dos seus hábitats.
b) Os cerramentos e valados conformados por especies vexetais autóctonas ou por muros de pedra que manteñan os tipos tradicionais da zona, así como os feitos de madeira ou con estacas de madeira e arame, que constitúen importantes zonas de refuxio de aves de interese para a conservación e que permiten a conectividade e a permeabilidade das poboacións de aves, colocando os dispositivos que sexan necesarios para tal finalidade.
c) Establecemento de medidas alternativas ao emprego de biocidas para o control de pragas, sempre e cando non causen unha afección sobre a dinámica, a distribución e os hábitats das especies de aves de interese para a conservación.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Calquera actuación sobre as especies de aves de interese para a conservación co propósito de darlles morte, capturalas, perseguilas ou molestalas intencionadamente.
b) A destrución ou redución das áreas de cría, reprodución, invernada, repouso ou alimentación e, especialmente, daquelas situadas en zonas húmidas.
c) As actividades de uso público e recreativo que causen perturbacións ás aves, incluíndo ás súas crías e ovos, nos seus niños ou áreas de cría, reprodución, invernada, repouso e alimentación.
d) As liñas eléctricas de alta tensión que non cumpran o establecido no Real decreto 1432/2008, do 29 de agosto, polo que se establecen medidas para a protección da avifauna contra a colisión e a electrocución en liñas eléctricas de alta tensión.
e) Os parques eólicos.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de aves de interese para a conservación, para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat das aves de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes das aves de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares das aves de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons de aves de interese para a conservación, incorporando, como mínimo, os enclaves de refuxio, reprodución e alimentación.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons das aves de interese para a conservación.
Artigo 54.
Mamíferos
1. Hábitats vinculados e categorías de protección.
a) No territorio galego están identificados ata un total de 58 taxons de mamíferos de interese para a conservación, dos cales 32 son de hábitos continentais e os 26 restantes son mariños. Estes xogan un importante papel de cara á conservación da biodiversidade, xa que 4 deles foron incluídos no anexo II da Directiva 92/43/CEE, mentres que ata 24 se inclúen no anexo IV. Na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial foron incluídas un total de 18 especies de mamíferos mariños, das cales a metade se inclúen no Catálogo español de especies ameazadas como vulnerables, mentres que as 9 restantes están excluídas do CEEA. Pola súa banda, o CGEA considera 2 taxons deste grupo como vulnerables.
Entre os mamíferos terrestres cabe salientar a presenza dunha especie prioritaria: o oso pardo (
Ursus arctos
), que tamén é considerada en perigo de extinción no CEEA e no CGEA. Tamén cabe salientar a presenza de 12 taxons que se atopan incluídos no anexo II e 22 no anexo IV da Directiva 92/43/CEE, mentres que o CEEA recolle un total de 10 especies como vulnerables, outras 16 están na Listaxe de especies silvestres en réxime de protección especial pero excluídas do CEEA e o CGEA posúe nesta categoría ata un total de 10 taxons, fundamentalmente quirópteros.
b) Os mamíferos mariños posúen, evidentemente, o seu hábitat predominante nas augas mariñas, nas cales poden ser identificados os tipos 1110 Bancos de area cubertos permanentemente por auga mariña e 1160 Grandes calas e baías pouco fondas.
No tocante aos terrestres, as especies de interese para a conservación concéntranse fundamentalmente nas diferentes tipoloxías de bosques naturais e seminaturais de Galicia, así como en todo o elenco de tipos de matogueiras e medios rochosos, incluíndo todas as clases de natureza litolóxica.
Dentro dos tipos de bosques naturais e seminaturais que son hábitats dos mamíferos terrestres de interese en Galicia, cabe destacar como principais o tipo 9230 Carballeiras galaico-portuguesas con
Quercus robur
e
Quercus pyrenaica
e o 9260 Soutos, seguidos polo tipo 9120
Faiais acidófilos atlánticos
, o tipo prioritario 9180* Bosques de encostas, desprendementos e barrancos do
Tilio-Acerion
. Tamén deben ser citados os tipos caracterizados polo dominio fisionómico de especies perennifolias: o tipo 9330 Sobreirais, o tipo 9340 Aciñeirais e o tipo 9380 Acevedos, e o tipo prioritario 9580* Bosques de T
axus baccata
.
En consecuencia, os principais hábitats dos mamíferos de interese para a conservación nos medios rochosos calcarios son os tipos 6170 Prados alpinos e subalpinos calcarios, 6210* Prados secos seminaturais (
Festuco-Brometalia
), 8210 Encostas rochosas calcícolas con vexetación casmofítica e 8240* Pavimentos calcarios. Nas tipoloxías de matogueiras e rochedos restantes, os tipos característicos son o tipo 4030 Queirogais secos europeos, 6160 Prados ibéricos silíceos de
Festuca indigesta
, 6220* Pseudoestepas de gramíneas e anuais da orde
Thero-Brachypodietea
, 8220 Encostas rochosas silíceas con vexetación casmofítica, e 8230 Rochedos silíceos con vexetación pioneira. A todos estes hai que sumar os hábitats cavernícolas, identificados no tipo 8310 Covas non explotadas polo turismo, nos cales se concentra o importante conxunto de morcegos presentes en Galicia.
2. Obxectivos de conservación.
a) Conservación da elevada diversidade de especies de mamíferos que alberga o territorio galego.
b) Fomento do estado de conservación dos hábitats que albergan especies de mamíferos de interese para a conservación, promovendo a redución da fragmentación destes mediante o aumento da súa conectividade e permeabilidade.
c) Conservación dos hábitats cavernícolas que serven de refuxio a importantes poboacións de quirópteros de interese para a conservación.
d) Evitar a introdución e expansión de espécimes exóticos de carácter invasor que poidan afectar o estado de conservación das poboacións de mamíferos de interese para a conservación.
e) Regular e fomentar o exercicio da caza desde un punto de vista sustentable que permita manter nun estado de conservación favorable as poboacións das especies de mamíferos de interese para a conservación, así como os seus hábitats.
3. Actuacións que son susceptibles de xerar un estado de conservación favorable das especies de interese para a conservación ou a súa recuperación.
a) As actuacións de conservación e recuperación dos hábitats boscosos encamiñadas especialmente a aumentar a conectividade e a permeabilidade entre masas arborizadas así como cos hábitats adxacentes, que sirvan de corredores para as especies de mamíferos de interese para a conservación.
b) As actividades gandeiras que empreguen unha cantidade de antibióticos inferior á empregada habitualmente na gandaría intensiva.
c) Erradicación e control de especies invasoras que afecten de forma apreciable a estrutura, composición taxonómica e funcionalidade dos hábitats das poboacións das especies de mamíferos de interese para a conservación.
d) Impedir o acceso de visitantes sen autorización ás covas e grutas que serven de hábitat para as especies de quirópteros protexidos e catalogados.
4. Actuacións que non supoñen unha afección apreciable sobre o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) As actividades agrícolas tradicionais de baixa intensidade e compatibles co mantemento da distribución e dinámica das poboacións das especies de mamíferos de interese para a conservación e dos seus hábitats.
b) Os cerramentos e valados conformados por especies vexetais autóctonas ou por muros de pedra que manteñan os tipos tradicionais da zona, así como os feitos de madeira ou con estacas de madeira e arame, e que permiten a conectividade e a permeabilidade das poboacións de mamíferos, colocando os dispositivos que sexan necesarios para tal finalidade.
5. Actuacións que poden afectar de forma apreciable o estado de conservación das especies de interese para a conservación.
a) Os cambios de uso do territorio que provocan a degradación ou eliminación dos agrosistemas tradicionais.
b) Calquera actuación sen autorización sobre as especies de mamíferos de interese para a conservación, incluíndo as súas crías, co propósito de darlles morte, capturalas, perseguilas ou molestalas intencionadamente.
c) As actividades de uso público e recreativo incontroladas que causen perturbacións ás poboacións de mamíferos de interese para a conservación.
d) Calquera actividade que cause a destrución ou deterioración apreciable das tobeiras, áreas de cría, reprodución, invernada, repouso ou alimentación dos mamíferos de interese para a conservación.
e) O emprego sen autorización de biocidas para o control de pragas.
f) Os plans ou proxectos que causen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos hábitats das especies de mamíferos de interese para a conservación.
6. Indicadores de seguimento.
Desenvolverase un conxunto de indicadores que permitan vixiar e controlar o estado de conservación das poboacións das especies de mamíferos de interese para a conservación, para tomar, se é o caso, as medidas de protección, conservación e restauración que se consideren necesarias. Entre estes indicadores cabe citar:
a) Área de distribución potencial que reúne condicións como hábitat dos mamíferos de interese.
b) Área de ocupación para a supervivencia das poboacións existentes dos mamíferos de interese.
c) Área de presenza regular de exemplares dos mamíferos de interese nos últimos cinco anos.
d) Área prioritaria de conservación, vital para a supervivencia e recuperación das poboacións ou dos taxons dos mamíferos de interese para a conservación, incorporando, como mínimo, os enclaves de refuxio, reprodución e alimentación.
e) Número e tamaño das poboacións dos taxons dos mamíferos de interese para a conservación.
Artigo 55.
Usos marisqueiros, pesqueiros e acuícolas
1. Obxectivos.
a) A xestión marisqueira e pesqueira do espazo natural deberá primar os aproveitamentos e usos sustentables, de modo que se minimicen, cando non se eviten, as afeccións sobre os compoñentes clave do territorio: medios ecolóxicos, hábitats protexidos e núcleos poboacionais de especies de interese para a conservación.
2. Directrices.
a) Promoveranse as políticas en materia de pesca mariña e marisqueo que fomenten o mantemento nun estado de conservación favorable dos núcleos poboacionais e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e priorizaranse aqueles compoñentes cuxa persistencia se encontra ligada ao mantemento dos sistemas de explotación tradicional de carácter pesqueiro ou marisqueiro.
b) Velarase por evitar a expansión de especies alóctonas e, en especial, das que se verifique un comportamento invasor, ou que sexan incluídas no Catálogo español de especies exóticas invasoras, e suxeitas ás prohibicións establecidas no artigo 61.3 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, así como nas normativas que sexan desenvolvidas de maneira regulamentaria.
c) Fomentarase o mantemento da pesca e marisqueo tradicionais mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais cos profesionais ou entidades representativas do sector pesqueiro que se comprometan á aplicación de medidas compatibles coa conservación dos hábitats de interese comunitario e/ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
d) Os criterios e medidas ambientais que promova o órgano autonómico competente en materia de pesca e marisqueo definiranse en colaboración co órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
e) Velarase e promoverase a aplicación de códigos de boas prácticas.
f) No desenvolvemento das actividades de acuicultura, así como na instalación dos seus establecementos, incorporaranse os criterios, principios e normas establecidos no Plan director de acuicultura de Galicia, que se adaptarán en todo momento á normativa sectorial vixente.
3. Normativa xeral.
a) Consideraranse permitidas as actividades marisqueiras e pesqueiras de carácter tradicional existentes antes da entrada en vigor do presente plan. Estas actividades realizaranse de acordo coas regulacións establecidas pola lexislación sectorial, a normativa zonal do presente plan ou as que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
b) Os aproveitamentos marisqueiros que, no momento da entrada en vigor deste plan director, estean conformados por especies exóticas consideraranse permitidos e poderase manter a súa dedicación. A Xunta de Galicia arbitrará as medidas necesarias para fomentar a transformación destas explotacións co fin de recuperar a naturalidade dos hábitats propios desta zona.
1º) Os plans experimentais en materia de pesca e marisqueo, para as novas especies, novas artes, modificación das existentes, novas zonas ou novas medidas de xestión, deberán someterse á avaliación e autorización ao abeiro do artigo 6.3 da Directiva 92/43/CEE e do artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
c) Para o exercicio da pesca marítima deportiva, a regulación por parte dos órganos autonómicos competentes en materia de pesca e recursos mariños realizarase en coordinación e coa participación do órgano competente en materia de conservación da natureza. En todo caso, o desenvolvemento desta actividade non implicará afeccións apreciables sobre os elementos clave da biodiversidade (hábitats protexidos e especies de interese para a conservación) e adecuarase á normativa que resulte de aplicación.
Artigo 56.
Usos agropecuarios
1. Obxectivos.
a) A xestión agrícola e gandeira do espazo natural deberá primar os aproveitamentos e usos sustentables, de modo que se minimicen, cando non se eviten, as afeccións sobre os compoñentes clave do territorio: tipos de paisaxes, medios ecolóxicos, hábitats protexidos, núcleos poboacionais de especies de interese para a conservación.
2. Directrices.
a) Promoveranse as políticas agrarias que fomenten o mantemento nun estado de conservación favorable dos núcleos poboacionais e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e priorizaranse aqueles compoñentes cuxa persistencia se encontra ligada ao mantemento dos sistemas de explotación tradicional de carácter agrícola ou gandeiro (aproveitamentos tradicionais e extensivos de brañas e matogueiras, mantemento dos prados de sega e dente, cultivos tradicionais de cereais, etc.).
b) Promoverase a adquisición e/ou o arrendamento de predios ou ben a compra das súas producións, en áreas de especial relevancia ambiental, co fin de asegurar o mantemento, a medio ou longo prazo, dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación ou dos hábitats naturais e seminaturais de interese comunitario. Para estes efectos, terase en conta o disposto na lexislación sectorial autonómica sobre xestión de terras e conservación da superficie agraria.
c) Fomentarase o mantemento da agricultura tradicional mediante a sinatura de acordos ou convenios contractuais cos titulares de terreos que se comprometan á aplicación de medidas agroambientais compatibles coa conservación dos hábitats de interese comunitario e/ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
d) Os criterios e as medidas ambientais recollidas nos contratos globais de explotación e as medidas agroambientais que promova o órgano autonómico competente en materia agraria e do medio rural definiranse en colaboración co órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
e) Velarase e promoverase a aplicación de códigos de boas prácticas, así como os criterios establecidos de eco-condicionalidade.
f) Nos terreos agrícolas e nos pastos procurarase respectar a vexetación autóctona de carácter natural ou seminatural establecida nos lindeiros de bosques e regueiros, así como as sebes arbustivas e arbóreas, as liñas de arboredo, os pequenos bosquetes e cantos elementos naturais poidan ser significativos para a conservación da biodiversidade e, en especial, da flora e fauna silvestres. Velarase, especialmente, polo mantemento daqueles elementos que:
1º) Sirvan de hábitat secundario, refuxio, cría ou alimentación de especies protexidas.
2º) Constitúan os últimos lugares de refuxio, cría ou alimentación para os elementos silvestres de flora e fauna, por perduraren en paisaxes agrarias ou gandeiras fortemente degradadas.
3º) Establezan corredores biolóxicos entre áreas de maior naturalidade que eviten o illamento xenético das poboacións.
4º) Os cercados e valados en terreos rurais deberán construírse de tal forma que non impidan a circulación da fauna silvestre axustándose ás normas sectoriais e ás recollidas neste plan. Os cerramentos serán preferentemente vexetais, conformados por especies autóctonas ou ben por muros de pedra mantendo os tipos construtivos tradicionais de cada zona, así como os feitos de madeira ou con estacas de madeira e arame ou empregando o pastor eléctrico, colocando dispositivos que faciliten a circulación da fauna silvestre.
h) Velarase por evitar a expansión de especies alóctonas e, en especial, daquelas en que se verifique un comportamento invasor ou que sexan incluídas no Catálogo español de especies exóticas invasoras, e suxeitas ás prohibicións establecidas no artigo 61.3 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, así como nas normativas que sexan desenvolvidas de maneira regulamentaria.
3. Normativa xeral.
a) Considéranse usos permitidos aqueles de carácter tradicional vinculados coas explotacións agrícolas e gandeiras existentes en cada espazo natural, que cumpran coa normativa sectorial que resulte de aplicación e coas disposicións do presente plan, incluíndo entre eles:
1º) O cultivo ou a cría, dentro das explotacións agropecuarias, de especies, subespecies, variedades ou razas representativas dos sistemas tradicionais de explotación agrícola ou gandeira existentes en Galicia.
2º) As explotacións tradicionais de gandaría extensiva establecidas antes da entrada en vigor do presente plan, sometidas a un control adecuado que evite incrementos da presión incompatibles co mantemento dos hábitats sometidos a aproveitamento directo, incluíndo as explotacións futuras que se desenvolvan nas mesmas condicións que as anteriores.
3º) O uso de xurros, fertilizantes e biocidas nos terreos de labor, hortas, explotacións froiteiras e nos pasteiros de carácter artificial ou seminatural, sempre que se apliquen de maneira racional, de acordo coas vixentes normativas e co Código galego de boas prácticas agrarias.
4º) A corta de exemplares de árbores froiteiras e de ornamento existentes en explotacións agrícolas, en pequenos hortos ou en xardíns e áreas de uso público existentes dentro do espazo natural. Non se considerará uso permitido a corta de exemplares incluídos no Catálogo galego de árbores senlleiras, regulado polo Decreto 67/2007, do 22 de marzo.
5º) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor cando se realicen sobre espazos non conformados por hábitats de interese comunitario (campos de cultivos abandonados, formacións forestais de especies alóctonas, xesteiras, etc.), nin sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
6º) O uso de biocidas en medios agrícolas, nos predios dos núcleos rurais, así como nos medios sinantrópicos das vías de comunicación existentes, sempre que sexan aplicados seguindo o Código galego de boas prácticas agrarias e non sexan empregados á marxe do uso estritamente agrícola.
b) Coa finalidade de asegurar un uso sustentable dos recursos naturais e o propio mantemento das explotacións agropecuarias tradicionais, consideraranse actuacións suxeitas a unha adecuada avaliación das súas repercusións e posterior autorización por parte do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza as seguintes:
1ª) Os cambios de usos cando non supoñan a desaparición ou diminución apreciable do estado de conservación (diminución da superficie, modificación da estrutura, cambios nas funcións ecolóxicas) dos tipos de hábitat de interese comunitario ou dos hábitats das especies de interese para a conservación.
2ª) A creación de novos pasteiros ou terreos de labor cando non supoñan a destrución ou redución apreciable da superficie ocupada por hábitats protexidos ou ben das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
3ª) A eliminación de sebes e bosquetes nas áreas de aproveitamento agrícola ou gandeiro.
4ª) A fumigación con equipamentos aéreos cando non supoñan unha afección apreciable sobre os hábitats naturais nin sobre as poboacións das especies de interese para a conservación.
5ª) O depósito de lodos de depuradoras industriais ou urbanas, así como seu o emprego como fertilizantes ou emendas dos solos agrícolas.
Artigo 57.
Usos forestais
1. Obxectivos.
a) Na xestión forestal do espazo natural deberán primar os aproveitamentos e usos sustentables realizados de acordo cos obxectivos da Rede Natura 2000 (Directiva 92/43/CEE, Directiva 2009/147/CE) e baseados nos criterios e indicadores de xestión forestal sustentable, de modo que se minimicen, cando non se eviten, as afeccións sobre os compoñentes clave do territorio: tipos de paisaxes, medios ecolóxicos, hábitats protexidos, núcleos poboacionais de especies de interese para a conservación.
b) As masas forestais deberán conservar o principio da multifuncionalidade e de persistencia da masa e serán consideradas como elementos clave na loita contra os efectos do cambio climático, tanto no seu papel de mitigación, ao seren consideradas reservorios a longo prazo de carbono, como de substitución, ao subministraren produtos renovables e alternativos aos combustibles fósiles.
2. Directrices.
a) Promoveranse as políticas forestais que fomenten o mantemento nun estado de conservación favorable dos núcleos poboacionais e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e fomentaranse aqueles compoñentes cuxa persistencia se encontra ligada ao mantemento dos sistemas de explotación tradicional de carácter forestal.
b) Promoverase a adquisición e/ou o arrendamento de predios ou ben a compra das súas producións, en áreas de especial relevancia ambiental, co fin de asegurar o mantemento, no medio ou longo prazo, dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación ou dos hábitats naturais e seminaturais de interese comunitario.
c) Fomentarase a sinatura de acordos ou convenios contractuais coas comunidades de montes, con agrupacións de propietarios e cos titulares de terreos que leven a cabo unha xestión forestal acorde cos criterios e indicadores de xestión forestal sustentable e que se comprometan á aplicación de medidas ambientais compatibles coa conservación dos hábitats de interese comunitario e/ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
d) Os criterios e as medidas ambientais recollidos nos contratos de explotación sustentable definiranse no proxecto de ordenación, sobre o cal emitirá informe o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
e) Os montes incluídos dentro do ámbito territorial regulado neste decreto consideraranse prioritarios para a aplicación e utilización das medidas forestais previstas na política de desenvolvemento rural, así como doutras medidas ambientais contidas na política agraria común e compatibles coa conservación dos tipos de hábitat de interese comunitario e das especies de interese para a conservación.
f) A xestión forestal deberá desenvolverse mediante instrumentos de ordenación e de xestión forestal redactados conforme a Lei 7/2012, do 28 de xuño, de montes de Galicia. Para a súa aprobación teranse en conta a diversidade e as necesidades de conservación dos hábitats naturais e seminaturais de interese comunitario, así como dos hábitats das especies de interese para a conservación e, por conseguinte, as directrices e normativas establecidas no presente plan. Os usos e aproveitamentos que nestes documentos se recollan non poderán supoñer, en ningún caso, unha redución apreciable do estado de conservación destes hábitats, sobre todo daqueles considerados como prioritarios ou que presenten unha reducida cobertura ou elevada fraxilidade no espazo natural ou no conxunto da Rede Natura 2000 de Galicia.
1º) O órgano competente en materia de conservación da natureza deberá emitir informe sobre aqueles plans de ordenación dos recursos forestais, proxectos de ordenación e documentos simples de xestión ou documentos compartidos de xestión que comprendan áreas incluídas ou lindeiras co ámbito territorial deste plan. O dito informe poderá instar a realizar as modificacións do documento así como a achega motivada da documentación oportuna, no caso de que se obxective que os usos e aproveitamentos planificados poderían supoñer unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat de interese comunitario ou dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación.
g) As autorizacións de aproveitamentos forestais en montes situados dentro do ámbito territorial deste plan director que non conten cun instrumento de ordenación e de xestión forestal aprobado levaranse a cabo conforme o procedemento regulado no artigo 92 da Lei 7/2012, do 28 de xuño. O procedemento deberá garantir, en todo caso, a sustentabilidade da xestión dos montes e o mantemento nun estado de conservación favorable dos tipos de hábitat de interese comunitario e das especies de interese para a conservación.
h) Os aproveitamentos deberán realizarse ao abeiro dos obxectivos da Rede Natura 2000 e dos criterios e indicadores de xestión forestal sustentable, coa finalidade de garantir o mantemento nun estado de conservación favorable dos tipos de hábitat de interese comunitario e das especies de interese para a conservación, así como de garantir a persistencia da masa, os solos, os biótopos e ecotonos que albergue o monte, así como a tendencia da dinámica das formacións de carácter natural.
i) Os aproveitamentos forestais das formacións boscosas naturais realizaranse mediante cortas selectivas, evitando a realización de cortas a feito.
j) A construción de vías de saca, así como de infraestruturas de defensa contra incendios, deberá reducir na medida que sexa posible os impactos paisaxísticos negativos. As vías deberán contar con pasos de auga nos desaugadoiros naturais do terreo, tanto permanentes como estacionais, e os seus entroncamentos con camiños ou vías deberán ser realizados logo de consulta ao órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, co fin de determinar a forma idónea da súa construción. O depósito dos materiais sobrantes na construción e reparación de pistas será controlado con rigorosidade.
k) Evitarase que a circulación e o uso de maquinaria forestal causen compactación, erosión e perda da estrutura dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, ou dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación presentes nestes.
l) Os traballos de control de pragas que afecten unha superficie maior de 1 ha serán comunicados, para o seu informe preceptivo, ao órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza e debidamente autorizados polo órgano autonómico competente en materia de montes tendo en conta as seguintes consideracións:
1ª) Permitirase o control biolóxico determinado pola Comunidade Internacional e coñecido como
Entomology Management
.
2ª) Con carácter preferente, en labores de prevención e loita potenciarase o emprego de plantas cebo, loita biolóxica con uso de trampas de feromonas e, principalmente, a estabilización de poboacións de insectívoros mediante o uso de caixas aniñadeiras, así como a protección dos durmideiros de quirópteros.
m) O uso de fitocidas será efectuado ao abeiro do disposto na lexislación sectorial vixente e no presente plan.
n) Na extinción de incendios empregaranse, preferentemente, as accións que xeren menor impacto no medio e a restauración de áreas afectadas terá carácter prioritario.
ñ) Concederase prioridade ao desenvolvemento de accións preventivas contra os incendios forestais buscando a compatibilidade coa conservación da biodiversidade.
3. Normativa xeral.
a) As superficies forestais arborizadas que, no momento da entrada en vigor deste plan, estean poboadas por especies forestais alóctonas poderán seguir sendo explotadas en sucesivas quendas sempre e cando non se realicen cambios de especie, salvo cando os ditos cambios supoñan a transformación de eucaliptais en piñeirais ou cando, tras a rexeneración, se creen masas de frondosas do anexo I da Lei 7/2012, do 28 de xuño. As ditas masas poderán ser rexeneradas de forma natural ou ben mediante repoboación.
b) Considéranse permitidos todos os usos e aproveitamentos forestais recollidos nos correspondentes proxectos de ordenación, documento simple de xestión ou documento compartido de xestión que comprendan áreas incluídas no ámbito territorial deste decreto, que recibisen informe favorable do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza. Durante o trámite de informe dos instrumentos de ordenación e de xestión forestal, o dito órgano solicitará, cando sexa necesario para garantir o cumprimento do disposto no artigo 6 da Directiva 92/43/CEE, modificacións do documento ou a achega motivada da documentación oportuna que os devanditos usos e aproveitamentos non supoñan unha afección significativa sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat de interese comunitario ou dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación. O órgano competente en materia de conservación da natureza comunicará ao órgano forestal o requirimento anterior así como o sentido desfavorable do informe ata a posible emenda por parte do promotor. A inexistencia de informe favorable do organismo competente en conservación da natureza no expediente de aprobación do proxecto de ordenación, documento simple de xestión ou documento compartido de xestión non presupón a certeza de inexistencia de afeccións aos lugares da Rede Natura 2000.
c) Considéranse usos permitidos aquelas actividades de carácter tradicional vinculadas coas explotacións forestais existentes no espazo protexido.
1º) De conformidade co anterior, considéranse usos permitidos:
i) A produción de madeira nos montes xa arborizados con especies alóctonas ou autóctonas cultivadas, continuando co ciclo produtivo de rexeneración, os coidados culturais e os aproveitamentos, mantendo a mesma especie ou modificándoa se así o prevé o instrumento de ordenación e de xestión forestal aprobado.
ii) A recollida de follaxe, castañas, cogomelos, landras e doutros pequenos froitos por parte dos propietarios dos montes para o seu propio aproveitamento, sempre que non afecte a persistencia do/s exemplar/es ou destas derive unha perda do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación. Non se considerará como uso permitido o aproveitamento das especies silvestres de interese para a conservación.
iii) Os aproveitamentos de leñas nas masas arborizadas por parte dos propietarios, destinados ao autoconsumo e ao uso doméstico, que non sexan obxecto de comercialización sen superar os límites de volume anual por propietario de acordo coa normativa sectorial vixente, sempre que non afecten a persistencia da masa ou destes derive unha perda do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
iv) Tendo en conta as características intrínsecas dos soutos e a súa condición de hábitat seminatural de interese comunitario (9260), as actividades e aproveitamentos destes, entre as cales se encontran a súa esmouca periódica, rozas manuais do sotobosque, plantación e enxerto de novos individuos de Castanea sativa, tratamentos fitosanitarios, etc., todas elas necesarias para asegurar o mantemento temporal do dito hábitat.
v) As cortas dos tipos de bosques do anexo I da Directiva 92/43/CEE vinculadas estritamente ás necesidades de xestión, mantemento, restauración, rexeneración e sanidade vexetal, ao abeiro do disposto no artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, cando sexan necesarias para garantir a seguridade das persoas, infraestruturas, propiedades ou para asegurar a preservación dos ditos hábitats cando non sexa posible a rexeneración natural, e conformes cos obxectivos do presente plan e da propia Rede Natura 2000.
vi) O mantemento das redes de faixas de xestión de biomasa polas correspondentes persoas responsables, que se realizará nas condicións establecidas no número 5, alíneas b), c), e d), e no número 6, alíneas a), b), c) e d), sen prexuízo do disposto nas especificacións técnicas relativas ao mantemento das redes de faixas de xestión de biomasa que desenvolva a consellería competente en materia forestal.
vii) Nas cortas de arboredo de obrigada execución das especies da disposición adicional terceira da Lei 3/2007, do 9 de abril, de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia, será suficiente unha comunicación ao órgano inferior competente en materia forestal por razón do territorio. O dito órgano enviará anualmente unha relación das ditas comunicacións ao órgano inferior competente en materia de conservación da natureza por razón do territorio, para o seguimento da incidencia destas cortas nos espazos protexidos do ámbito de aplicación deste decreto.
d) As seguintes actividades relativas aos aproveitamentos de masas forestais na Rede Natura 2000, non recollidas nos correspondentes proxectos de ordenación, documento simple de xestión ou documento compartido de xestión aprobados, deberán ser sometidas ao informe preceptivo por parte do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza. O dito órgano solicitará, cando sexa necesario, a achega da documentación oportuna, para garantir que os devanditos aproveitamentos non supoñan unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat de interese comunitario ou dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación. O órgano competente en materia de conservación da natureza comunicará ao órgano forestal o requirimento anterior así como o sentido desfavorable do informe ata a posible emenda por parte do promotor. A inexistencia de informe favorable no expediente de aproveitamento non presupón a certeza de inexistencia de afeccións aos espazos incluídos no ámbito de aplicación deste plan:
1ª) As cortas de masas forestais de especies alóctonas, coníferas autóctonas e nas masas mixtas de especies alóctonas e coníferas autóctonas, efectuadas conforme as especificacións incluídas no presente plan e a normativa sectorial vixente, de maneira que se realicen garantindo a conservación dos solos e dos compoñentes naturais e non comporten unha afección apreciable sobre tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE, das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación ou non afecten árbores e mouteiras senlleiras, declaradas de conformidade co Decreto 67/2007, do 22 de marzo.
2ª) Nas masas forestais de frondosas de carácter autóctono e nas masas mixtas de especies alóctonas e frondosas autóctonas poderán ser autorizadas cortas selectivas atendendo a que se realicen garantindo a conservación dos solos e dos compoñentes naturais e non supoñan unha deterioración apreciable sobre os hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE e as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, e se realicen de acordo coa normativa sectorial de aplicación e obxectivos do presente plan.
3ª) Os plans empresariais de aproveitamento da biomasa cando definan áreas de xestión de biomasa que afecten terreos incluídos no ámbito de aplicación deste plan director.
e) Coa finalidade de asegurar o uso sustentable dos recursos naturais e o propio mantemento das explotacións forestais, considéranse sometidas a autorización preceptiva do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza as seguintes:
1ª) As forestacións ou reforestacións sobre terreos que leven rasos máis de 15 anos, de especies autóctonas ou de especies do xénero
Pinus
(
Pinus pinea, Pinus pinaster, Pinus sylvestris
) que non supoñan unha afección apreciable sobre os hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
2ª) A introdución, plantación ou sementeira de especies exóticas que non supoñan unha afección apreciable sobre os hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
3ª) As reforestacións, que deberán ser levadas a cabo seguindo os principios e obxectivos descritos na normativa xeral deste plan e que serán realizadas baixo os principios de cautela ambiental do artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
4ª) A realización de queimas controladas ou de restreba, sempre que non leven consigo unha afección sobre o estado de conservación dos hábitats e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e se realicen conforme a normativa vixente.
5ª) O uso de calquera tipo de biocidas ou herbicidas sobre hábitats incluídos no anexo I da Directiva 92/43/CEE ou sobre os hábitats das especies de interese para a conservación en superficies superiores a 1 ha.
6ª) A fumigación con equipamentos aéreos cando non supoñan unha afección apreciable sobre os hábitats naturais nin sobre as poboacións das especies de interese para a conservación.
7ª) A recolección de especies silvestres de interese para a conservación con fins comerciais por parte dos propietarios dos montes.
8ª) Os cambios de actividade, forestal a agrícola e á inversa, cando non recibisen informe favorable nun instrumento de ordenación ou xestión forestal.
9ª) As cortas de ribeira e as de masas arborizadas de frondosas autóctonas incluídas no ámbito de aplicación deste plan e fóra do ámbito de aplicación da Lei 7/2012, do 28 de xuño. A consellería competente en materia de conservación da natureza regulará mediante orde o procedemento para estas autorizacións.
f) Consideraranse autorizables os usos e as actividades seguintes sobre os queirogais húmidos (4020*) incluídos dentro da unidade ambiental UA270 Matogueiras húmidas continentais, que non supoñan a desaparición ou diminución da superficie ocupada polo tipo de hábitat, tales como rozas manuais, pastoreo, queimas controladas e cortas que non afecten os perfís do solo, non provoquen a arrinca das plantas e non sexan seguidos por tratamentos posteriores (encalado, fertilización, subsolado, plantación, sementeira, etc.) que comporten a transformación do tipo de hábitat.
1º) As autorizacións estarán suxeitas ás seguintes condicións:
i) A área de cada unha das actuacións non superará as 10 ha por solicitude e non se actuará na mesma superficie durante un período mínimo de 5 anos.
ii) No caso de precisar do emprego de maquinaria, prestarase especial atención a que non se provoque a compactación, erosión ou perda da estrutura do solo. Para tal finalidade, soamente se poderán empregar máquinas portátiles ou pequenos tractores de rodas coa potencia mínima que permita acoplar apeiros mecánicos lixeiros que practiquen cortes sen arranque.
iii) Non se afectarán de forma apreciable os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación.
iv) As actuacións respectarán as áreas ecotónicas con hábitats turfófilos (7110*, 7130*, 7140, 7150, 91D0*).
v) Co fin de favorecer a rexeneración natural, poderase exixir o mantemento da matogueira nunha franxa perimetral á actuación.
2º) O órgano competente en materia de conservación da natureza soamente autorizará a realización deste tipo de actuacións ata un máximo anual do 2% do tipo de hábitat no ámbito do espazo protexido no ámbito de aplicación deste decreto. O dito órgano velará polo mantemento do estado de conservación favorable dos queirogais húmidos (4020*), para o cal avaliará de maneira periódica a evolución temporal das actuacións autorizadas e os seus posibles efectos sinérxicos, e poderá adoptar as medidas oportunas que aseguren a conservación deste tipo de hábitat. Non se computarán nesta porcentaxe as superficies autorizadas nos proxectos de ordenación, documento simple de xestión ou documento compartido de xestión aprobados, nin a correspondente ao mantemento das redes de faixas de xestión de biomasa.
3º) A realización de actuacións que comporten a remoción dos perfís do solo, a arrinca das plantas ou supoñan a transformación (subsolados, sangrados, rozas mecanizadas con maquinaria pesada, etc.) dos queirogais húmidos (4020*), deberán ser integradas nun proxecto de cara a ser sometidas ao procedemento de avaliación de impacto ambiental.
g) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza considerará actividades suxeitas a autorización preceptiva a implantación de pasteiros e a realización de repoboacións forestais sobre superficies conformadas por queirogais secos (4030) incluídas dentro das unidades ambientais UA310 Grandes superficies de queirogais e UA320 Matogueiras e medios rochosos silíceos, ata un máximo anual do 2% do tipo de hábitat no espazo protexido. Quedan excluídos desta porcentaxe os terreos que dispoñan de instrumentos de ordenación ou xestión forestal aprobados que conten con informe favorable do órgano competente en materia de conservación da natureza, así como a correspondente ao mantemento das redes de faixas de xestión de biomasa.
1º) As autorizacións estarán suxeitas ás seguintes condicións:
i) Que non se provoque unha afección apreciable sobre os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación.
ii) Non se afecte os compoñentes clave da paisaxe ou da xeodiversidade.
iii) Non se desenvolvan en áreas ecotónicas con matogueiras húmidas (4020*) ou orófilas (4060, 4090).
iv) No tocante á implantación de pasteiros, soamente serán autorizables as actuacións inferiores a 10 ha por solicitude, cunha pendente inferior ao 30%. As autorizacións para os pasteiros de máis de 10 ha sobre queirogais secos (4030) realizaranse conforme o establecido no artigo 6.3 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 28 de xuño, así como na normativa establecida no presente plan.
v) Con respecto ás repoboacións forestais, estas serán autorizables ata un máximo de 10 ha por actuación. As autorizacións para as repoboacións forestais de máis de 10 ha sobre queirogais secos (4030) realizaranse conforme o establecido no artigo 6.3 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45.4 da Lei 42/2007, do 28 de xuño, así como na normativa establecida no presente plan.
vi) Co fin de favorecer a rexeneración natural, poderase exixir o mantemento da matogueira nunha faixa perimetral á actuación. Na implantación de pasteiros poderase exixir o establecemento de franxas de descontinuidade evitando actuacións lindeiras, de modo que se favoreza a rexeneración da matogueira.
vii) Ao longo dun sexenio a superficie total ocupada por queirogais secos (4030) en cada ZEC non poderá verse reducida nunha porcentaxe superior ao 5 %.
2º) O órgano competente en materia de conservación da natureza velará polo mantemento do estado de conservación favorable dos queirogais secos (4030), avaliando de xeito periódico os posibles efectos sinérxicos das actuacións autorizadas e adoptando as medidas oportunas que aseguren a conservación deste tipo de hábitat.
h) As actuacións de subsolado, sangrado e rozas mecánicas sobre os hábitats lacunares (1150*, 3110, 3120, 3130, 3140, 3150, 3160, 7210*), marismas (1140, 1310, 1320, 1330, 1420, 7210*), turbeiras (7110*, 7130*, 7140, 7150, 7230, 91D0*, 6230*) ou corredores fluviais (3260, 3270, 6430, 91E0*, 91F0, 92A0) requirirán da elaboración dun proxecto que será sometido a avaliación de impacto ambiental.
i) Considéranse usos prohibidos:
1º) As cortas a feito ou a matarrasa sobre formacións arborizadas naturais e, especialmente, sobre aquelas incluídas dentro do anexo I da Directiva 92/43/CEE.
2º) O depósito de materiais sobrantes de cortas ou outros aproveitamentos forestais sobre hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou áreas prioritarias de especies de interese para a conservación.
Artigo 58.
Usos cinexéticos e piscícolas
1. Obxectivos.
a) Impulsar as actividades cinexéticas e piscícolas sustentables na súa vertente ambiental, social e económica, co obxecto de contribuír á xeración de rendas, emprego e riqueza ás zonas rurais da Rede Natura 2000.
b) A xestión e o manexo responsable dos espazos cinexéticos e piscícolas, os seus aproveitamentos e usos sustentables, a través dos correspondentes plans técnicos, de modo que se minimicen, cando non se eviten, as afeccións sobre os compoñentes clave da biodiversidade: hábitats protexidos e enclaves poboacionais de especies de interese para a conservación.
c) Fomentar a participación e a colaboración activa dos cazadores e pescadores nos espazos incluídos na Rede Natura 2000, para a aplicación das medidas contidas neste plan, considerando as necesidades económicas, sociais e culturais como elementos fundamentais para lograr os obxectivos de conservación que se perseguen.
2. Directrices.
a) Considerar as prácticas cinexética e piscícola compatibles, con carácter xeral, no conxunto dos espazos integrantes da Rede Natura 2000, entendéndoas como actividades económica, ambiental e socialmente sustentables, ben que deben estar suxeitas a plans técnicos competentes que ordenen o seu aproveitamento.
b) Respectar o carácter das actividades tradicionais exercidas sobre os recursos naturais renovables venatorios e de pesca fluvial, o que supón un importante uso social do territorio incluído nos espazos da Rede Natura 2000.
c) Manexar os recursos cinexéticos e piscícolas seguindo os principios establecidos da xestión sustentable e nos obxectivos da Rede Natura 2000, co obxecto de cubrir as necesidades sociais, económicas, ecolóxicas e culturais dos residentes das zonas rurais e das súas xeracións futuras, así como para o conxunto da sociedade.
d) Promover as políticas cinexéticas e piscícolas que fomenten o mantemento nun estado de conservación favorable dos hábitats e das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e priorizar aqueles compoñentes cuxa persistencia se encontra ligada ao mantemento dos sistemas de explotación tradicional de carácter piscícola e cinexético.
e) Conciliar a práctica da caza e da pesca fluvial co debido respecto aos períodos sensibles da bioloxía das especies, ás áreas con patrimonio cultural fráxil, á paisaxe, á cantidade e calidade dos recursos cinexéticos e piscícolas, así como asegurar, mellorar e aumentar a diversidade dos seus bens e servizos a longo prazo.
f) Implementar na planificación cinexética e piscícola os obxectivos e criterios da Rede Natura 2000 ao abeiro da normativa que a desenvolve e do presente plan, co obxecto de que teñan en consideración a presenza e o estado de conservación dos hábitats protexidos e dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, presentes en cada un dos territorios da Rede Natura 2000.
1º) Fomentarase que o adestramento de cans se faga fóra das áreas con maior valor de conservación da biodiversidade, en especial daquelas ocupadas por hábitats prioritarios ou por áreas prioritarias de conservación das especies de interese para a conservación.
g) Potenciar, nos instrumentos de planificación ou ordenación cinexética ou piscícola, seguimentos periódicos e avaliacións ex-post da xestión realizada sobre os ditos recursos, utilizando os seus resultados no propio proceso de planificación posterior.
h) Promover a divulgación, o coñecemento e a comprensión da Rede Natura 2000 e do presente plan, así como dos hábitats naturais e das especies de interese para a conservación, mediante a información, programas de formación e de concienciación apropiados aos responsables dos tecores, entidades xestoras de recursos cinexéticos e das sociedades colaboradoras de pescadores.
i) Impulsar medidas específicas vinculadas á mellora das condicións de traballo, estabilidade, rendibilidade e remuneración relacionadas coa actividade cinexética e piscícola nas zonas da Rede Natura 2000.
j) Fomentarase que a celebración de campionatos e competicións de caza (campionatos de caza de raposo, caza con cans atrelados, de rastro, etc.) sexa desenvolvida fóra do ámbito territorial da Rede Natura 2000.
3. Normativa xeral.
a) Consideraranse permitidas as seguintes actividades:
1ª) Con carácter xeral, as actividades de caza e de pesca fluvial reguladas polas normativas sectoriais que resulten de aplicación. Estas actividades realizaranse de acordo coas regulacións establecidas pola lexislación sectorial, a normativa deste plan ou as que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
2ª) O adestramento de cans de caza, ao abeiro das normativas sectoriais que resulten de aplicación.
3ª) As accións de mellora de carácter cinexético ou piscícola recollidas nos correspondentes plans de ordenación cinexética e piscícola e na normativa sectorial vixente, vinculadas ás necesidades de xestión ligadas a un aproveitamento tradicional das poboacións, á restauración e sanidade e ao resto dos obxectivos de conservación.
4ª) Accións de estímulo de restauración de terras agrícolas abandonadas e de terreos degradados, para a súa conversión en zonas de alimentación ou refuxio para a fauna cinexética.
b) Consideraranse como actividades sometidas a autorización as que se relacionan a continuación:
1ª) Medidas cinexéticas ou piscícolas complementarias non incluídas nas anteriores nin nas directrices descritas nin que fosen aprobadas nos correspondentes plans de ordenación cinexética e piscícola, e que estean vinculadas ás necesidades do mantemento ou mellora dunha xestión sustentable dos recursos cinexéticos e piscícolas.
2ª) O establecemento de zonas de caza permanente ou de pesca intensiva.
3ª) Os cerramentos e valados de terreos con carácter cinexético, que deberán ser construídos de tal maneira que, na totalidade do seu perímetro, non impidan a circulación da fauna silvestre non cinexética e eviten os riscos de endogamia nas especies cinexéticas. Neste sentido, prestarase especial atención a que os devanditos peches garantan a conectividade e permeabilidade dos hábitats naturais, e que, así mesmo, permitan a migración, a distribución xeográfica e o intercambio xenético entre poboacións de especies de interese para a conservación.
c) Consideraranse prohibidos todos aqueles usos que xa estean prohibidos polas respectivas normativas sectoriais de caza e de pesca fluvial.
d) Os plans técnicos que ordenen as actividades cinexética e piscícola en espazos Natura 2000 deberán incorporar o establecido no número 2, en particular o disposto nas directrices e e f.
Artigo 59.
Urbanismo e ordenación territorial
1. Obxectivos.
a) Contribuír á ordenación e protección do medio rural, dos núcleos rurais de poboación que se sitúen no espazo natural e do patrimonio rural.
b) Garantir que os proxectos de actividades e obras, tanto de promoción pública como privada, establezan desde o inicio a consideración dos posibles impactos ambientais, o desenvolvemento de alternativas e as medidas e partidas orzamentarias necesarias para a corrección, de ser o caso, dos efectos negativos producidos, así como a súa adecuación ecolóxica e paisaxística. Todos estes elementos serán valorados de forma prioritaria á hora de estudar a concesión das pertinentes autorizacións.
2. Directrices.
a) En materia de planificación da ordenación urbanística e territorial observarase o disposto no artigo 4 deste anexo II.
b) No desenvolvemento das actuacións urbanísticas no ámbito da Rede Natura 2000 incorporaranse as condicións expostas na planificación hidrolóxica, sobre todo no tocante ás condicións de urbanización, edificación e obras en zonas asolagables.
c) No desenvolvemento das actuacións urbanísticas no ámbito litoral da Rede Natura 2000 incorporaranse os criterios, principios e normas xerais da ordenación territorial establecida nas directrices de ordenación do territorio (Decreto 19/2011, do 10 de febreiro, polo que se aproban definitivamente as directrices de ordenación do territorio) e no Plan de ordenación do litoral (Decreto 20/2011, do 10 de febreiro, polo que se aproba definitivamente o Plan de ordenación do litoral de Galicia), baseada en criterios de perdurabilidade e sustentabilidade, así como a normativa necesaria para garantir a conservación, protección e posta en valor das zonas costeiras.
d) A clasificación do solo dentro do espazo natural adaptarase á normativa estatal e autonómica vixente, que rexerá a actividade construtiva no solo urbano e nos núcleos rurais e regulará o seu desenvolvemento co fin de asegurar a protección e conservación da paisaxe e dos compoñentes clave do espazo natural.
e) Os plans xerais de ordenación municipal daqueles municipios que teñan unha superficie superior ao 40 % clasificada como solo rústico de especial protección de espazos naturais poderán outorgar, en aplicación do artigo 32 da Lei 9/2002, do 30 de decembro, outra clasificación de solo en ámbitos lindeiros sen solución de continuidade co solo urbano e cos núcleos rurais que resulten imprescindibles para o desenvolvemento urbanístico sustentable, sempre e cando os ditos plans xerais de ordenación municipal conteñan as medidas necesarias para a integración da ordenación proposta coa paisaxe e os valores obxecto de protección.
f) Os instrumentos do plan urbanístico deberán definir as condicións que garantan a integración paisaxística das edificacións e manteñan o estilo tradicional do espazo natural, e prestarán especial atención á tipoloxía e aos volumes, así como aos materiais de cubertas e fachadas. Para lograr este obxectivo, promoveranse as liñas de fomento ou subvención necesarias.
g) Promoverase a elaboración de estudos ou catálogos sobre a arquitectura tradicional do espazo natural. Crearanse liñas de axuda para a adecuación das vivendas rurais á devandita tipoloxía e fomentarase que na rehabilitación, mellora e nova construción de vivendas rurais se manteña a fisionomía tradicional dos núcleos rurais.
h) Fomentarase a rehabilitación de edificios fronte á construción doutros novos.
i) Nas edificacións promoverase especialmente a substitución dos elementos construtivos distorsionantes por outros máis acordes cos tipos tradicionais do espazo natural.
j) Os instrumentos de desenvolvemento urbanístico procurarán fixar, con carácter de mínimos, as condicións necesarias para evitar a formación de pantallas arquitectónicas e garantir a integración paisaxística das vivendas e a súa harmonía co contorno.
k) Fomentarase a inventariación de edificios, elementos ou conxuntos arquitectónicos, de enxeñaría, espazos colectivos, etc., que sexan de interese polo seu valor arquitectónico, histórico, social ou cultural, co obxecto de facilitar a súa rehabilitación e coñecemento, e promoverase a protección e conservación das edificacións máis valiosas.
l) Toda actuación que se vaia realizar en edificacións xa existentes se adaptará ás normas urbanísticas correspondentes.
3. Normativa xeral.
a) Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión urbanística e de ordenación territorial, aplicarase, de conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa de aplicación.
b) Para o desenvolvemento das actuacións urbanísticas no ámbito de aplicación deste decreto, incluíndo a realización de edificacións, será necesaria a autorización previa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, que se desenvolverá de conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE, e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, independentemente do resto das autorizacións por parte doutros órganos competentes, agás as actuacións que figuran como usos permitidos no artigo 68 deste plan.
c) Con carácter xeral, en solo urbano e de núcleo rural aplicarase o réxime de usos previstos no planeamento urbanístico.
Artigo 60.
Infraestruturas e obras
1. Obxectivos.
a) Procurar minimizar o impacto sobre o medio natural no desenvolvemento de infraestruturas (viarias, transporte de enerxía e datos, estacións radioeléctricas, etc.) cando estas se realicen fóra dos núcleos urbanos ou das áreas industriais.
b) Protexer o medio natural e cultural do espazo natural e realizar as medidas de restauración necesarias para minimizar o impacto paisaxístico das infraestruturas e obras existentes que así o requiran.
c) Garantir que os proxectos de actividades e obras, tanto de promoción pública como privada, establezan desde o inicio a consideración dos posibles impactos ambientais, o desenvolvemento de alternativas e as medidas e partidas orzamentarias necesarias para a corrección, de ser o caso, dos efectos negativos producidos, así como a súa adecuación ecolóxica e paisaxística. Todos estes elementos serán valorados de forma prioritaria á hora de estudar a concesión das pertinentes autorizacións.
d) Procurar, en coordinación coa Administración estatal e autonómica, a conservación e ordenación dos recursos naturais existentes no dominio público.
e) Fomentar o mantemento nun estado de conservación favorable dos compoñentes ambientais que conforman o espazo protexido mediante a toma en consideración na planificación, proxección e posterior execución das obras e infraestruturas situadas nel das diferentes opcións viables para desenvolver un proxecto, os seus eventuais impactos ambientais, a súa adecuación ecolóxica e paisaxística e, de ser o caso, as medidas oportunas para corrixir e/ou compensar os efectos negativos xerados.
2. Directrices.
a) Os proxectos definirán e incorporarán de forma precisa as medidas de control da erosión e a restauración e integración paisaxística da obra. Estas medidas referiranse non só aos elementos principais da obra senón tamén aos accesos provisionais e definitivos, conducións, plataformas de traballo, vertedoiros, empréstitos e a cantas superficies visen alterada a súa cuberta vexetal ou modificadas as súas condicións de equilibrio.
b) No deseño e execución das obras deberán minimizar os efectos erosivos e a alteración hidrolóxica sobre os hábitats naturais e seminaturais e, especialmente, sobre os regueiros, lagoas, turbeiras, queirogais húmidos e outros tipos de zonas húmidas.
c) Evitarase a localización de instalacións ou infraestruturas nos cumes de maior altitude do espazo natural, así como naqueles picos que posúan unha gran singularidade cultural, paisaxística ou ambiental.
d) Como criterio para a apertura de novos desmontes, gabias ou vías tomarase aquel que supoña, en primeiro lugar, un menor impacto ambiental sobre os elementos da paisaxe, os hábitats e as especies protexidas.
e) Os materiais sobrantes das obras de mantemento, restauración, modificación ou desmantelamento deberán ser retirados e xestionados segundo a lexislación vixente.
f) No deseño e mantemento de infraestruturas, teranse en conta as necesidades de paso da fauna silvestre. Habilitaranse as medidas necesarias que permitan e favorezan este fluxo.
g) En caso de ser necesaria a introdución de material vexetal (plantas, escallos, sementes) para a restauración de noiros e áreas alteradas empregaranse unicamente especies autóctonas, e elixiranse aquelas propias dos hábitats circundantes á zona de obra.
h) Controlaranse e eliminaranse as especies exóticas e invasoras das vías e das áreas afectadas polas obras.
i) Co fin de evitar as afeccións sobre hábitats de interese comunitario ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación da fauna e flora silvestre na planificación das novas vías, así como nos labores de mantemento das existentes, establécense as seguintes directrices:
1ª) Na execución de obras procurarase aplicar técnicas de enxeñaría branda ou bioenxeñaría.
2ª) Empregaranse especies vexetais autóctonas na configuración das sebes das medianas, beiravías, rotondas e áreas de descanso.
3ª) Evitarase a vertedura directa ou con certa intensidade sobre materiais disgregables ou en áreas de importantes pendentes, así como nos medios acuáticos naturais ou seminaturais e, especialmente, sobre regueiros, lagoas, turbeiras, queirogais húmidos e sobre os sistemas dunares.
4ª) Nos puntos de evacuación da auga instalaranse dispositivos co fin de reducir a súa capacidade erosiva.
5ª) A saburra empregada na construción debe ser do mesmo material xeolóxico que o existente na traza. Non se empregarán, en ningún caso, como saburra, residuos industriais.
j) Nas obras de restauración ou de rexeneración ambiental seguiranse, ademais, os seguintes criterios:
1º) Evitaranse os muros de formigón armado, diques formigonados, diques secos ou noiros de pedra. Empregaranse unicamente naqueles tramos onde, debido á existencia de construcións previas ou polas características erosivas, non é factible empregar outro tipo de medidas.
2º) Evitarase a colocación de mobiliario urbano sobre hábitats naturais.
3º) Evitarase o uso de materiais alleos ao medio (formigón, aceiro inoxidable, materiais plásticos, etc.) no acabamento e exteriores.
4º) Na construción, mantemento ou modificación de paseos evitarase a alteración dos hábitats de interese comunitario e dos hábitats das especies de interese para a conservación e, especialmente, daqueles considerados como prioritarios.
5º) O mantemento ou modificación das construcións existentes deberá formularse de cara á restauración das condicións ecolóxicas. Substituiranse no posible os muros verticais, diques ou noiros de pedra.
6º) Na vexetación de noiros e áreas alteradas utilizaranse unicamente especies autóctonas propias da zona do espazo natural onde se realiza a obra.
7º) Empregaranse igualmente especies vexetais autóctonas nas plantacións ou sementeiras que se realicen en medianas, beiravías, rotondas e áreas de descanso.
k) Exixirase a instalación, nas obras de toma de auga e na saída das canles de fábrica, muíños ou turbinas, de mecanismos que imposibiliten o acceso da poboación piscícola ás ditas correntes de derivación ou achega, á vez que eviten a desorientación das especies migratorias con respecto ao curso principal. Ademais, velarase por que as dimensións, características, localización, sistema de precintaxe e control e épocas do ano en que os devanditos dispositivos de interdición estean operativos sexan os máis adecuados, así como por que o caudal aparente da canle de restitución sexa menor que o da canle principal e se conte con mecanismos de amortecemento ou diques que reduzan a velocidade das augas, de maneira que non se acumulen peixes diante da saída da canle e poidan ser dirixidos cara ao leito principal.
l) Procurarase o soterramento dos tendidos aéreos das infraestruturas existentes, en particular cando se trate de zonas situadas no litoral galego. Neste sentido, promoverase a adopción de acordos coas empresas subministradoras que permitan a eliminación progresiva dos tendidos aéreos nos espazos protexidos Rede Natura 2000.
m) Evitarase a instalación de novas liñas eléctricas de alta tensión nas zonas de protección das ZEPA, que unicamente serán autorizables cando non exista posibilidade de situalas fóra da zona de protección, e sempre e cando non causen unha afección apreciable sobre os hábitats prioritarios ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación e a autorización sexa outorgada conforme o artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e o artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
3. Normativa xeral.
a) Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión de infraestruturas e obras, aplicarase de conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa de aplicación.
b) Usos e actividades permitidos.
1º) As tarefas de mantemento e conservación das infraestruturas lineais existentes no espazo natural, así como a reposición de sinais, que non supoñan modificacións no seu trazado e largo.
2º) Consideraranse permitidos os traballos cotiáns necesarios para o mantemento das instalacións industriais existentes no espazo natural, sempre e cando non causen unha afección apreciable sobre os tipos de hábitat de interese comunitario ou sobre os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación.
c) Usos e actividades autorizables.
1º) As tarefas de mantemento e conservación das infraestruturas lineais existentes no espazo natural non consideradas como permitidas, que serán debidamente autorizadas polo órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza sempre e cando non supoñan modificacións no seu trazado e largo, se minimice todo posible impacto, se tenda a empregar técnicas o máis brandas posible, non se afecten os elementos clave para a conservación (hábitats, especies de interese) e se teñan en conta as determinacións establecidas no presente plan director.
2º) Os traballos de mantemento das instalacións industriais existentes no espazo natural que poidan causar unha afección apreciable sobre os tipos de hábitat de interese comunitario ou sobre os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación deberán ser debidamente autorizados conforme o artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e o artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
3º) As demolicións de obras e instalacións que non se axusten ás condicións establecidas na súa autorización ou que, encontrándose total ou parcialmente en estado ruinoso, poidan causar danos ou perigos ás persoas, a outros compoñentes e a elementos clave para a conservación do espazo ou ás funcións que estes desempeñen.
i) En todo caso, as liñas eléctricas aéreas de alta tensión con condutores nus situadas en zonas de protección segundo o Real decreto 1432/2008, do 29 de agosto, que sexan de nova construción ou que non conten cun proxecto de execución aprobado antes da entrada en vigor do devandito real decreto, así como as ampliacións, modificacións e reparacións de liñas eléctricas aéreas de alta tensión xa existentes, ás cales lle serán de aplicación as medidas de protección contra a electrocución e as medidas de protección contra a colisión recollidas no referido real decreto.
ii) As liñas eléctricas aéreas de alta tensión con condutores nus existentes con anterioridade á entrada en vigor do Real decreto 1432/2008, do 29 de agosto, situadas en zonas de protección, seranlles aplicadas, de forma obrigatoria, as medidas de protección contra a electrocución e, de forma voluntaria, as medidas de protección contra a colisión, establecidas todas elas no devandito real decreto.
4º) As accións sobre o solo que impliquen movementos de terra, como dragados, defensa de ríos e rectificación de canles, construcións en socalcos, desmontes, recheos e outras análogas, sempre e cando se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que segundo as súas características sexan sometidas ao procedemento de avaliación de impacto ambiental conforme a Lei 21/2013, do 9 de decembro.
5º) Por motivos de seguridade pública, o depósito temporal fóra das infraestruturas lineais viarias (ferrocarrís, autovías, autoestradas, estradas), debidamente autorizados, por motivos de seguridade pública, de obxectos que obstrúan a circulación destas, sempre e cando non causen afeccións de forma apreciable sobre o estado de conservación dos compoñentes clave da biodiversidade do espazo, e que tras levar a cabo unha axeitada avaliación das súas repercusións, a opción elixida sexa a solución alternativa que se vaia adoptar que mellor salvagarde os valores ambientais.
6º) A apertura de novas infraestruturas temporais por razóns estritas de saúde pública, seguridade, auxilio ou por accións directamente relacionadas coa xestión e conservación do lugar, causando a mínima afección sobre os recursos naturais e, de forma especial, sobre as augas, os solos, os tipos de hábitat do anexo I da Directiva 92/43/CEE, ou sobre os núcleos poboacionais de especies de interese para a conservación.
7º) As obras de reparación, conservación e rehabilitación que se consideren precisas para o mantemento en bo estado dos paseos marítimos ou fluviais existentes, sempre e cando sexan realizadas sen causar afeccións apreciables sobre os hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE ou as especies de interese de conservación, e se adecúen aos instrumentos para a protección, xestión e ordenación da paisaxe.
d) Usos e actividades prohibidos.
1º) A realización de novas infraestruturas, cando causen unha afección apreciable sobre os hábitats prioritarios ou sobre as áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, e a súa execución sexa contraria ao establecido no artigo 6 da Directiva 92/43 CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
2º) A implantación de novos parques eólicos con excepción, ao abeiro do artigo 31 da Lei 8/2009, do 22 de decembro, pola que se regula o aproveitamento eólico en Galicia e se crean o canon eólico e o Fondo de Compensación Ambiental, dos proxectos de repotenciación dos parques eólicos existentes executados ao abeiro do Decreto 138/2010, do 5 de agosto.
Artigo 61.
Uso público e actividades deportivas
1. Obxectivos.
a) Compatibilizar o uso público e as actividades recreativas e deportivas cos obxectivos de conservación do espazo natural e co desenvolvemento do medio rural.
b) Ordenar e facilitar o gozo do visitante baseado nos valores do espazo natural, de modo compatible coa súa conservación. Daranse prioridade e fomentaranse as actividades de paseo e contemplación. Neste sentido prestarase especial atención aos valores culturais, estéticos, educativos e científicos e daránselles prioridade sobre os de carácter meramente turístico, deportivo ou recreativo.
c) Achegar a poboación ao ámbito natural, co fin de aumentar a súa valoración sobre este medio, e lograr así unha maior sensibilización e implicación na súa conservación.
2. Directrices.
a) Promover coa Administración estatal, autonómica e provincial, así como cos concellos integrados na zona de influencia socioeconómica, o uso público, turístico e recreativo de carácter sustentable no espazo natural.
b) Impulsarase o uso público, como elemento dinamizador do desenvolvemento socioeconómico da poboación residente na área de influencia do espazo natural.
c) Adecuar a intensidade de uso do espazo á súa capacidade de acollida.
d) Realizarase un seguimento e avaliación das actividades de uso público e recreativo dentro do espazo natural que atenderá, especialmente, os efectos sobre o medio natural e a calidade da visita, aplicando, cando sexa adecuado, as oportunas medidas correctoras.
e) A normativa, tanto xeral como zonal, recollida no presente plan para o uso público e para as actividades recreativas, poderá adecuarse nos distintos espazos naturais, en función dos seus valores ambientais e da capacidade de carga destes, a través das especificacións consideradas nos seus correspondentes plans de ordenación dos recursos naturais, plans reitores de uso e xestión, plans de conservación ou plans de uso público, así como as que poidan ser establecidas a través doutras normativas ou medidas de conservación.
1º) As infraestruturas derivadas da planificación e xestión das actividades de uso público e actividades deportivas, deberán desenvolverse preferentemente na Zona 3 (Área de Uso Xeral), ou en zonas situadas fóra do espazo natural, así como en áreas habilitadas ou que poidan ser habilitadas na Zona 2 (Área de Conservación).
2º) Exceptúanse da consideración anterior aquelas actividades, instalacións, infraestruturas ou equipamentos, vinculados á formación, divulgación e educación ambiental, que sexan promovidos polo órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
3. Normativa xeral.
a) Poderán establecerse regulacións específicas en determinados espazos naturais a través dos seus respectivos plans de ordenación dos recursos naturais, plans reitores de uso e xestión, plans de conservación, plans de uso público, así como medidas cautelares e de protección para que o desenvolvemento das actividades de uso público nos espazos protexidos Rede Natura 2000 se realice de forma compatible cos obxectivos desta e cos usos e actividades tradicionais que se desenvolvan nestes espazos.
b) As vías existentes no espazo natural clasifícanse en relación co uso público do seguinte modo:
1º) Libre tránsito: viarios nos que se permite o uso de vehículos, cabalarías ou o tránsito peonil, de acordo coa normativa e disposicións sectoriais en materia de circulación e seguridade viaria. Inclúense dentro desta categoría:
i) As autovías, autoestradas e estradas de titularidade estatal, autonómica ou provincial, así como os seus viais de servizo, xunto coas rúas e camiños existentes nos núcleos habitados incluídos no espazo natural.
ii) As pistas agrícolas ou forestais, así como as vinculadas co mantemento de infraestruturas, reemisores ou outro tipo de instalacións que non estean suxeitos a limitacións específicas ou particulares por parte dos seus titulares ou dos órganos competentes.
2º) Tránsito restrinxido: aqueles viarios que, debido á súa natureza, ou en relación coas necesidades de racionalizar o tránsito de vehículos, cabalarías ou persoas, se sometan a unha regulación específica, incluíndo entre eles os seguintes:
i) Os viarios sobre os que o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza estableza unha regulación, temporal ou permanentemente, por necesidades de conservación dos recursos naturais, a través da correspondente orde.
ii) Os viarios de uso estritamente peonil (sendeiros e sendas peonís), nos cales se prohíbe o uso de vehículos, incluídos quads e motocicletas, e de cabalarías.
iii) Os sendeiros e camiños de ferraduras nos que se prohibe o uso de vehículos de motor, incluídos quads e motocicletas.
iv) Aqueles varios destinados exclusivamente ao tránsito dos vehículos vinculados coas actividades agrícolas, gandeiras ou forestais existentes no espazo natural, nos cales se prohíbe o tránsito de vehículos relacionados con actividades de uso público.
v) Aqueles viarios ou áreas restrinxidas ao uso público, delimitadas pola normativa sectorial.
Das limitacións establecidas neste punto, quedan exceptuados os vehículos de vixilancia, emerxencias e todos aqueles que conten coa autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza e se adecúen á normativa sectorial.
c) A circulación e aparcamento de vehículos no desenvolvemento de actividades de uso público (turístico, recreativo, deportivo, ocio, etc.) realizarase exclusivamente nas vías e áreas habilitadas para tal efecto. Excepcionalmente, o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá autorizar a circulación e aparcamento sobre hábitats de interese comunitario ou sobre os hábitats das especies de interese para a conservación, cando non se produza unha afección apreciable sobre os compoñentes clave do patrimonio natural e da biodiversidade.
d) A navegación con embarcacións deportivas ou de uso recreativo realizarase de acordo coas disposicións sectoriais, a normativa do presente plan e coas regulacións que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, co fin de garantir a conservación dos compoñentes clave do espazo natural e ordenar racionalmente o uso público.
e) Usos e actividades permitidos.
1º) O tránsito peonil, así como as actividades escolares e divulgativas, e en xeral, todas as de uso público sempre e cando se realicen de forma racional e respectuosa, acordes coa normativa do presente plan e coas regulacións que poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
2º) A circulación de vehículos polas vías de libre tránsito, así como o seu estacionamento nas áreas establecidas para tal efecto.
3º) O estacionamento temporal de caravanas nas instalacións habilitadas para tal efecto.
4º) As actividades deportivas en augas mariñas (excluídas as lagoas costeiras e as marismas) realizadas con embarcacións de remos, vela ou motor, sempre que se realicen de acordo coa normativa sectorial vixente. Co fin de compatibilizar o uso público coas necesidades de conservación de cada espazo natural, o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá establecer medidas de xestión e regulacións específicas para o seu desenvolvemento.
5º) Nas actividades de uso público realizadas dentro do ámbito territorial da Rede Natura 2000, os propietarios de animais domésticos de compañía deberán adoptar as medidas necesarias, acordes coa normativa de aplicación, para que o animal non provoque alteracións sobre as especies de interese para a conservación, así como sobre o resto de actividades de uso público e sobre os aproveitamentos existentes no espazo natural.
i) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá limitar temporal ou permanentemente a presenza de animais de compañía en áreas sensibles para a conservación da biodiversidade.
ii) Exclúense da consideración anterior os cans que forman parte das explotacións agrícolas e gandeiras existentes na área, así como no desenvolvemento das actividades cinexéticas, no desenvolvemento das tarefas vinculadas con estas actividades.
6º) Consideraranse actividades de uso público permitidas sempre e cando se realicen ao abeiro dos obxectivos e regulacións establecidos no presente plan, e coa normativa sectorial de aplicación:
i) O baño.
ii) A práctica do aeromodelismo, o uso de papaventos e dispositivos semellantes cando non afecten á tranquilidade das aves, e non se realicen no ámbito territorial das zonas húmidas ou zonas de descanso ou nidificación de aves.
iii) O uso do lume nas áreas e equipamentos habilitados para tal efecto.
iv) O emprego de embarcacións tradicionais, deportivas ou recreativas en encoros e estanques artificiais.
v) O fondeo e amarradura de embarcacións deportivas.
7º) O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá establecer regulacións específicas para garantir que o desenvolvemento das actividades do apartado 6º se realice acorde cos obxectivos de conservación dos hábitats e das especies de interese para a conservación.
8º) A realización de actividades de carácter deportivo, sociocultural e recreativo que se desenvolvan ao aire libre, dentro das áreas, infraestruturas ou equipamentos establecidas para o uso público, cando se realicen conforme os obxectivos e directrices establecidos no presente plan.
f) Usos e actividades autorizables.
1º) A realización de actividades de carácter deportivo, sociocultural e recreativo que se desenvolvan ao aire libre fóra das áreas, infraestruturas ou equipamentos establecidos para o uso público, sempre e cando non leven consigo afeccións apreciables sobre o estado de conservación dos hábitats ou das especies de flora e fauna silvestre.
2º) Para o desenvolvemento das seguintes actividades de uso público será necesaria autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, que á vista da solicitude poderá fixar condicións específicas para a súa realización ou, se é o caso, a súa prohibición cando poida afectar de forma apreciable o estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou os hábitats das especies de interese para a conservación:
i) As competicións de vehículos de motor, e especialmente os rallys, ou outro tipo de probas deportivas, cando discorran por vías de libre tránsito, e leven consigo perturbacións acústicas, aglomeración de espectadores, estacionamento fóra de áreas habilitadas para tal efecto de vehículos, ou equipamentos de apoio, coordinación ou servizos.
ii) A venda ambulante acorde coas normativas sectoriais e municipais.
iii) A realización de manobras militares motorizadas, cando non causen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais ou das poboacións de especies de interese para a conservación, ao abeiro do artigo 6 da Directiva 92/43 CEE e do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e dos obxectivos e directrices do presente plan.
3º) O desenvolvemento das seguintes actividades de uso público precisará de autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, que á vista da solicitude poderá fixar condicións específicas para a súa realización ou, no seu caso, a súa prohibición cando poida afectar de forma apreciable ao estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou aos hábitats das especies de interese para a conservación:
i) O desenvolvemento de competicións, concentracións, e demais actividades e eventos deportivos ou recreativos organizados de xeito colectivo, seguindo a normativa sectorial de aplicación, que non leven consigo de forma directa nin indirectamente, como resultado da aglomeración de persoas, vehículos, estruturas ou servizos, unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais ou das poboacións de especies de interese para a conservación.
ii) O voo de aeronaves (avionetas, globos aerostáticos, ás-deltas, parapente ou calquera outro artefacto voador), incluíndo as manobras de engalaxe e aterraxe, cando se realice a menos de 1.000 metros de altitude. Quedan excluídas da anterior especificación, o voo comercial e as misións eventuais de auxilio, vixilancia, salvamento, extinción de incendios ou outras cuestións de interese xeral que se consideren necesarias.
iii) O emprego de todo tipo de embarcacións para uso privado de carácter tradicional, con ou sen motor, en tramos fluviais, acordes coa normativa sectorial.
iv) O uso de embarcacións colectivas para fins turísticos ou recreativos en augas mariñas, en tramos fluviais ou en encoros acorde coa normativa sectorial.
v) O barranquismo, o
rafting
, as tirolinas, ou calquera outro tipo de deporte de risco que teña lugar nos espazos protexidos no ámbito de aplicación deste decreto.
vi) O
kite surf
e actividades náuticas semellantes, sempre e cando non causen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais ou das poboacións de especies de interese para a conservación, e non se realicen sobre lagoas costeiras.
vii) As actividades de espeleoloxía non vinculadas con tarefas de investigación ou conservación dos hábitats e da fauna cavernícola.
viii) A escalada e o alpinismo cando se realice sobre afloramentos rochosos e non leve consigo unha afección apreciable para o estado de conservación dos hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, ou sobre os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación.
ix) A realización de espectáculos de carácter lúdico ou recreativo de xeito temporal ao aire libre, sempre e cando non se realicen sobre áreas ocupadas por hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE nin por hábitats das especies de interese para a conservación.
x) O desenvolvemento de actividades profesionais de filmación ou gravación de especies de interese para a conservación ou das súas áreas prioritarias de conservación.
xi) A realización de manobras militares non motorizadas, cando non causen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais ou das poboacións de especies de interese para a conservación.
xii) A instalación de calquera tipo de sinalización, a excepción das establecidas en áreas urbanas e núcleos rurais que se rexerán pola normativa municipal correspondente, das recollidas nas normativas sectoriais, e das que poidan establecer os órganos competentes no mantemento das súas correspondentes infraestruturas.
xiii) Calquera outra actividade de uso público que poida xerar unha perda do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación.
4º) O uso con fins comerciais da imaxe, marca ou sinais de identidade gráfica do espazo natural deberá contar coa autorización do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
g) Usos e actividades prohibidos.
1º) Aqueles que se realicen vulnerando as disposicións contidas no presente plan e as regulacións e indicacións que para o desenvolvemento das actividades de uso público poida establecer o órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
2º) Co fin de garantir un estado de conservación favorable dos hábitats de interese comunitario ou das áreas prioritarias das especies de interese para a conservación, considéranse prohibidas as seguintes actividades:
i) As prácticas de supervivencia, paintball, e actividades semellantes.
ii) A acampada e o vivaqueo fóra das áreas habilitadas para tal efecto.
iii) A escalada e o alpinismo cando afecte elementos singulares da xea ou da biodiversidade.
iv) O uso de embarcacións recreativas ou deportivas en zonas húmidas lacunares e marismas, salvo autorización expresa por parte do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
v) A circulación de vehículos relacionada con actividades recreativas e de uso público, fóra das vías de libre tránsito ou das instalacións habilitadas para o seu efecto, especialmente de bicicletas, motocross, motocicletas, todoterreos e quads.
vi) O emprego de megáfonos, así como doutros aparellos de son que perturben a tranquilidade e a quietude da fauna e do propio espazo natural.
vii) O abandono ou depósito de lixo en áreas e recipientes non autorizados.
3º) A realización de calquera actividade ou proba de carácter deportivo ou recreativo, contraria ao especificado no presente plan, sen autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza.
Artigo 62.
Compoñentes culturais
1. Obxectivos.
a) Preservar o patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico existente no espazo natural e favorecer a súa investigación e posta en valor.
b) Difundir e divulgar os valores educativos do patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico do espazo natural, para o enriquecemento cultural da sociedade no seu conxunto, mediante o fomento da colaboración cos órganos competentes na materia.
c) Promover o estudo, recuperación e emprego dos coñecementos tradicionais que sexan de interese para a conservación do patrimonio natural e a biodiversidade.
2. Directrices.
a) De acordo coas normas, resolucións e principios do Convenio sobre a diversidade biolóxica e da Organización Mundial da Propiedade Intelectual:
1º) Preservaranse, manteranse e fomentaranse os coñecementos e as prácticas de utilización consuetudinaria que sexan de interese para a conservación e o uso sustentable do patrimonio natural e da biodiversidade.
2º) Promoverase que os beneficios derivados da utilización destes coñecementos e prácticas se compartan equitativamente.
3º) Promoverase a realización de inventarios dos coñecementos tradicionais, relevantes para a conservación e o uso sustentable da biodiversidade e xeodiversidade, con especial atención aos etnobotánicos e etnozoolóxicos.
b) Velarase polo correcto estado de conservación dos bens integrantes do patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico.
c) Regularase e controlarase o acceso dos investigadores aos elementos do patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico, co fin de proceder ao seu estudo.
d) Posibilitarase o acceso do público, na medida en que iso non afecte negativamente para a súa conservación, os elementos do patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico e integraranse, cando sexa posible, na rede de áreas recreativas.
e) Elaborarase a infraestrutura informativa e educativa precisa (sinalizacións, paneis explicativos, folletos, etc.) para a necesaria posta en coñecemento do público dos valores do patrimonio cultural, arqueolóxico e paleontolóxico do espazo natural.
f) Promoverase a realización de estudos descritivos das tipoloxías arquitectónicas tradicionais co obxecto de facilitar a súa rehabilitación e coñecemento e promoverase a protección e conservación das edificacións máis valiosas.
g) Fomentaranse as accións de revalorización, conservación e rehabilitación do patrimonio cultural do espazo natural, incluídas as festas populares e manifestacións folclóricas, en harmonía coa preservación dos recursos naturais.
h) Evitarase a alteración do estado de conservación dos hábitats de interese comunitario e das especies de interese para a conservación nas obras e proxectos de restauración ou mantemento do patrimonio arquitectónico.
3. Normativa xeral.
a) Con carácter xeral, e en materia de planificación e xestión dos compoñentes culturais, aplicarase en conformidade co artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e co artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, o disposto na normativa vixente na actualidade.
b) Os indicadores de acceso que conduzan aos compoñentes do patrimonio cultural e etnográfico e ao mobiliario informativo que se coloque neles, deberán ser coherentes co patrón formal e compositivo da sinalización do espazo protexido.
Artigo 63.
Actividades científicas e monitoraxe
1. Obxectivos.
a) Fomentar o coñecemento sobre a dinámica ou evolución dos compoñentes e dos procesos naturais no espazo natural.
b) Regular as actividades científicas e de monitoraxe do patrimonio natural e da biodiversidade no espazo natural co fin de evitar a afección aos seus compoñentes.
2. Directrices.
a) Favorecerase a realización de traballos de investigación relacionados coa biodiversidade e o patrimonio natural do espazo natural e as súas peculiaridades e fomentarase a investigación naqueles temas de interese para a xestión e conservación destes.
b) Todos os traballos científicos ou de investigación a realizar no ámbito do espazo natural utilizarán as técnicas e métodos menos impactantes posibles para o medio natural.
c) Limitarase a recolección de especimes e mostras biolóxicas ou de rochas, minerais e fósiles aos casos estritamente necesarios e estableceranse as condicións de captura ou recollida nas que se indiquen as cantidades, lugares, épocas e modo de realizalas.
d) Crearase un depósito bibliográfico con copias dos estudos e traballos realizados nos espazos naturais.
3. Normativa xeral.
a) As investigacións científicas serán efectuadas por persoal cualificado logo da avaliación dunha proposta técnica que conterá a información necesaria para avaliar a incidencia da actividade sobre o medio (paisaxe, medios ecolóxicos, hábitats protexidos e especies de interese para a conservación). O órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza poderá propoñer que a realización das actividades científicas se realicen nunha zona ou nunha área concreta do espazo natural ou, se é o caso, denegar a autorización para a súa execución.
1º) Neste sentido, prestarase especial atención ás actividades de marcación e anelamento de fauna silvestre, que deberán ser desenvolvidas ao abeiro da normativa sectorial.
b) Toda actividade científica ou de investigación, con incidencia nos compoñentes naturais e ambientais do espazo natural, deberá ser autorizada previamente polo órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza e adaptarase ás normas e condicionantes recollidos na devandita autorización.
1º) As actividades científicas ou de investigación que afecten especies de interese para a conservación ou a hábitats de interese comunitario deberán contar coa autorización expresa do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza, o cal poderá pedir logo da súa solicitude ou durante o transcurso da actividade, información detallada sobre os labores de investigación e establecer medidas preventivas ou limitacións sobre a recollida, captura, extracción ou sobre os métodos de estudo co fin de asegurar o mantemento do estado de conservación dos hábitats ou das especies obxecto da investigación.
2º) Soamente poderán ser outorgados permisos de investigación que afecten o estado de conservación de hábitats ou especies consideradas como de interese para a conservación, cando sexan estritamente necesarios para a xestión destes elementos e cando non existan alternativas para que os traballos de investigación se poidan realizar con outros métodos menos impactantes, ou en áreas non integradas no espazo natural.
3º) Para a realización de actividades científicas ou de investigación poderanse outorgar permisos especiais para o transporte de material e persoas polas vías de tránsito restrinxido. Igualmente, poderase autorizar a instalación dos campamentos e infraestruturas necesarias en áreas non habilitadas para tal fin, con carácter temporal e con impacto visual e ecolóxico mínimo.
4º) O responsable das investigacións realizadas nun espazo natural deberá proceder aos traballos necesarios para a restauración das condicións naturais que houbese con anterioridade.
c) As actividades de investigación ou monitoraxe non poderán deixar pegadas permanentes que vaian en detrimento dos valores naturais e culturais.
d) As actividades de investigación non poderán, en ningún caso, introducir especies ou subespecies, así como xenotipos diferentes aos existentes no espazo natural.
Artigo 64.
Categorías de zonificación
O presente plan establece 3 categorías de zonificación (Área de Protección, Área de Conservación, Área de Uso Xeral), cada unha das cales posúe unha definición, obxectivos e directrices acordes aos valores de conservación albergados na Rede Natura 2000 en función da expresión territorial dos compoñentes da biodiversidade.
Sen prexuízo doutras limitacións e prescricións que estableza a lexislación sectorial, proponse un réxime de ordenación e xestión específico para cada unha das 3 categorías de zonificación establecidas, que responde, en consecuencia, ás súas diferentes necesidades de conservación e xestión e a diferentes graos de aproveitamento dos recursos naturais, tendo unha especial consideración das necesidades daqueles concellos incluídos na súa totalidade ou nunha gran porcentaxe do seu territorio dentro dos espazos protexidos, ao abeiro do establecido no artigo 45.1.a) da Lei 42/2007, do 13 de decembro. Estas normas agrúpanse en función das actividades que poden ser levadas a cabo nos espazos protexidos Rede Natura 2000: ordenación do territorio e urbanismo, infraestruturas, uso público e actividades deportivas.
Artigo 65.
Zona 1: Área de Protección (Usos Tradicionais Compatibles)
1. Obxectivos.
a) Asegurar a conservación ou, se é o caso, restauración das paisaxes, ecosistemas, hábitats protexidos e áreas prioritarias para as especies silvestres de fauna e flora para lograr os obxectivos de conservación da Rede Galega de Espazos Protexidos e da Rede Natura 2000, evitando ou anulando a interferencia humana negativa sobre a dinámica do ecosistema.
b) Mantemento dos usos tradicionais por parte da poboación local, evitando aqueles que supoñan un risco grave para a conservación ou dinámica dos hábitats naturais e das poboacións de especies de flora e fauna de interese para a conservación.
2. Directrices.
a) Fomentarase a conservación e a restauración dos hábitats naturais e dos hábitats das especies de interese para a conservación, garantindo, en todo momento, o mantemento da súa naturalidade, así como da súa diversidade taxonómica e xenética.
b) Manterase ou, se é o caso, potenciarase, a dinámica natural dos ecosistemas e da vexetación presente nestas zonas seguindo unha política de mínima intervención.
c) Fomentarase a conservación e recuperación do bosque natural, substituíndo as formacións existentes de especies alóctonas por formacións nativas.
d) Arbitraranse medidas de carácter económico especiais para os enclaves rurais existentes nesta zona, mediante subvencións ou beneficios fiscais para o desenvolvemento dos diferentes sectores produtivos e a mellora na súa calidade de vida.
e) Fomentarase a conservación e restauración das paisaxes culturais e, de xeito especial, as vinculadas con valores históricos e cos sistemas de explotación tradicional e sustentable dos recursos naturais.
f) Velarase para que os aproveitamentos e labores de carácter tradicional que se realicen sobre os recursos naturais empreguen técnicas que minimicen os impactos e sexan de carácter sustentable.
g) Os aproveitamentos dos recursos biolóxicos da zona poderán someterse a melloras que permitan un aproveitamento máis eficaz destes, mantendo os criterios de sostibilidade e de eco-condicionalidade.
1º) Evitarase a existencia de grandes superficies continuas, cubertas polo mesmo tipo de vexetación de carácter sinantrópico.
2º) Fomentarase a conservación e recuperación do bosque natural, substituíndo as formacións existentes de eucaliptais, piñeirais e outras especies alóctonas por formacións nativas.
3º) Levarase a cabo unha xestión sustentable dos hábitats arborizados, prevalecendo o mantemento dun estado de conservación favorable destes.
Artigo 66.
Zona 2: Área de Conservación (Aproveitamento ordenado dos recursos naturais)
1. Obxectivos.
a) Manter ou, se é o caso, restaurar, as paisaxes, os ecosistemas, os hábitats protexidos e as áreas prioritarias para as especies de interese para a conservación, nun estado de conservación favorable.
b) Mantemento dos usos tradicionais por parte da poboación local, evitando aqueles que supoñan un risco grave para a conservación ou dinámica dos hábitats naturais e das poboacións de especies de flora e fauna de interese para a conservación.
c) Ordenación e regulación das actividades deportivas e recreativas de baixa incidencia ambiental, especialmente o sendeirismo, excursionismo e actividades afíns, sempre que non produzan deterioración apreciable de hábitats e especies.
2. Directrices.
a) Arbitraranse medidas de carácter económico especiais para os enclaves rurais existentes nesta zona, mediante subvencións ou beneficios fiscais para o desenvolvemento dos diferentes sectores produtivos e a mellora na súa calidade de vida.
b) Fomentarase a conservación e restauración das paisaxes culturais e, de xeito especial, as vinculadas con valores históricos e cos sistemas de explotación tradicional e ustentable dos recursos naturais.
c) Fomentarase a conservación e a restauración natural dos hábitats naturais e dos núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, garantindo, en todo momento, o mantemento da súa naturalidade, así como da súa diversidade taxonómica e xenética.
d) Velarase para que os aproveitamentos e labores de carácter tradicional que se realicen sobre os recursos naturais empreguen técnicas que minimicen os impactos e sexan de carácter sustentable. Para acadar o anterior fomentarase a aplicación e implementación de códigos de boas prácticas como criterios orientadores da xestión sustentable dos recursos naturais, así como promover e velar pola aplicación dos requisitos establecidos na normativa e programas de eco-condicionalidade.
e) Os aproveitamentos dos recursos naturais poderán someterse a melloras que permitan un aproveitamento máis eficaz destes, mantendo os criterios de sustentabilidade e de eco-condicionalidade:
1º) Evitarase a existencia de grandes superficies continuas, cubertas polo mesmo tipo de vexetación de carácter sinantrópico.
2º) Os mosaicos e sistemas de prados mesófilos (6510, 6520), debido ao seu carácter de hábitat de interese comunitario, serán receptores preferentes das actuacións de mellora. Potenciaranse accións que aumenten a diversidade estrutural e paisaxística mediante a aplicación de plans compatibles co medio.
3º) Potenciarase a instalación nas zonas de pasto de chantóns de frondosas susceptibles de aproveitamento por ramalleo, en marcos amplos ou irregulares.
4º) Fomentarase a conservación e recuperación do bosque natural, substituíndo as formacións existentes de eucaliptais, piñeirais e outras especies alóctonas por formacións nativas.
Artigo 67.
Zona 3: Área de Uso Xeral (Asentamentos e núcleos rurais)
1. Obxectivos.
a) Manter a naturalidade da área, evitando as perdas de elementos característicos do espazo natural.
b) Mantemento dos usos tradicionais por parte da poboación local, evitando aqueles que supoñan un risco grave para a conservación ou dinámica dos hábitats naturais e das poboacións de especies de flora e fauna de interese para a conservación.
c) Ordenación e regulación das actividades deportivas e recreativas de baixa incidencia ambiental, especialmente o sendeirismo, excursionismo e actividades afíns, sempre que non produzan deterioración apreciable de hábitats e especies.
2. Directrices.
a) Arbitraranse medidas de carácter económico especiais para os enclaves rurais existentes nesta zona, mediante subvencións ou beneficios fiscais para o desenvolvemento dos diferentes sectores produtivos e a mellora na súa calidade de vida.
b) Fomentarase a aplicación e implementación de códigos de boas prácticas como criterios orientadores da xestión sustentable dos recursos naturais, así como promover e velar pola aplicación dos requisitos establecidos na normativa e programas de eco-condicionalidade.
c) Os aproveitamentos dos recursos naturais poderán someterse a melloras que permitan un aproveitamento máis eficaz destes, mantendo os criterios de sustentabilidade e de eco-condicionalidade.
Artigo 68.
Ordenación do territorio e urbanismo
1. Normas específicas para a Zona 1: Área de Protección.
a) Usos e actividades permitidos.
1º) A execución dos traballos necesarios para manter os terreos, urbanizacións, edificacións e carteis en condicións de funcionalidade, seguridade, salubridade, ornato público e habitabilidade, segundo o seu destino e conforme as normas de protección do medio, do patrimonio histórico e da rehabilitación, polos seus propietarios. De igual modo, as obras que sexan precisas para adaptar as edificacións e construcións ao ámbito relativas ao acabado, conservación, renovación ou reforma de fachadas ou espazos visibles desde a vía pública, limpeza e valado de terreos edificables, e retirada de carteis ou outros elementos impropios dos inmobles cando sexan ordenadas polo concello correspondente.
2º) As obras de reconstrución, rehabilitación, conservación e reforma necesarias nas construcións e instalacións destinadas a actividades vinculadas coa explotación e co apoio á actividade agropecuaria, de primeira transformación de produtos agrogandeiros e forestais, así como nos serradoiros de madeira, existentes antes da entrada en vigor da Lei 9/2002, do 30 de decembro, en solo de núcleo rural, sempre que se manteña a actividade de explotación ou de apoio á actividade agropecuaria ou de serradoiro e se adopten as medidas correctoras pertinentes para garantir as condicións sanitarias e ambientais, sen prexuízo da licenza municipal urbanística e resto de autorizacións sectoriais que procedan.
3º) As tarefas de deslindamento e marcaxe dos terreos, parcelas e terreos situados no Dominio Público Marítimo-Terrestre e no Dominio Público Hidráulico.
b) Usos e actividades autorizables.
1º) As obras de reconstrución, rehabilitación, conservación e reforma necesarias nas construcións e instalación de apoio á actividade agropecuaria, serradoiros de madeira, así como de primeira transformación de produtos agrogandeiros e forestais existentes antes da entrada en vigor da Lei 9/2002, do 30 de decembro, sempre que manteñan a actividade de explotación ou apoio á actividade agropecuaria ou de serradoiro, adoptando as medidas correctoras oportunas para garantir as condicións sanitarias e ambientais, e cumpran as condicións de edificación fixadas polo artigo 42 e pola Disposición transitoria 11ª da citada Lei 9/2002, do 30 de decembro.
i) De igual modo, someterase a autorización, a ampliación das instalacións de apoio á actividade agropecuaria e destinadas a serradoiros de madeira existentes antes da entrada en vigor da Lei 9/2002, do 30 de decembro, a continuación das cales se permita cando se cumpran as condicións establecidas no artigo 42 e na disposición transitoria 11ª da Lei 9/2002, do 30 de decembro.
2º) A reconstrución e rehabilitación das edificacións tradicionais ou de singular valor arquitectónico que sexan autorizadas conforme o procedemento fixado polo artigo 41 da Lei 9/2002, do 30 de decembro. Tanto a reconstrución como a rehabilitación deberán respectar o volume edificable preexistente e a composición volumétrica orixinal, así como as condicións e criterios de edificación fixados pola citada Lei 9/2002, do 30 de decembro, e se é o caso, polo Plan de ordenación do litoral.
3º) As edificacións reconstruídas ou rehabilitadas poderán ser destinadas a vivenda e usos residenciais, a actividades turísticas e artesanais ou a equipamentos de interese público; así como a súa ampliación, mesmo en volume independente, sen exceder o 10% do seu volume orixinario, aínda que excepcionalmente, poderá exceder o 50% do volume da edificación orixinaria cando se cumpran as condicións xerais de edificación dos artigos 29 e 42 da Lei 9/2002, do 30 de decembro, e no seu caso, as condicións adicionais dos artigos 43 e 44 da mencionada Lei para outras actividades construtivas residenciais e non residenciais.
4º) As actividades de investigación e exploración mineira, dentro das condicións establecidas no seu outorgamento, as explotacións mineiras, actividades extractivas de recursos naturais e establecementos de beneficio vinculados ás actividades mineiras, sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan e se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE, ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e mediante os correspondentes plans de labores mineiras que serán sometidos a informe preceptivo polo órgano competente en materia de conservación da natureza.
5º) A construción de muros de contención e o peche ou valado de terreos gardando as distancias coas vías públicas que regulamentariamente se establezan na lexislación ou na planificación sectorial vixente, sempre que os peches e valados sexan preferentemente vexetais, con especies autóctonas, incluíndo tamén os feitos de madeira ou estacas de madeira e arame ou empregando o pastor eléctrico, sen que os realizados con material opaco de fábrica superen a altura de 1 metro, salvo en parcelas edificadas, onde poderán alcanzar 1,50 metros. En todo caso, deben realizarse con materiais tradicionais do medio rural no que se empracen, e non se permitirá o emprego de bloques de formigón ou outros materiais de fábrica, salvo que sexan debidamente revestidos e pintados na forma que regulamentariamente se determine. Ademais, os ditos muros realizaranse, de modo que permitan a permeabilidade dos hábitats e o fluxo ou circulación das especies de interese para a conservación, e que non favorezan polo tanto a fragmentación dos ecosistemas nin o illamento das poboacións, colocando os dispositivos necesarios para que cumpran a dita función.
6º) A apertura de novos camiños e pistas cando estea expresamente recollido no plan urbanístico ou nos instrumentos de ordenación do territorio, ou ben se trate de camiños rurais contidos nos proxectos aprobados pola administración competente en materia de agricultura, montes ou ambiente, ou ben sexan autorizados seguindo o establecido no artigo 41 da Lei 9/2002, do 30 de decembro. As novas aperturas de camiños ou pistas deberán adaptarse ás condicións topográficas do terreo, evitando no posible toda alteración da paisaxe, minimizando ou corrixindo o seu impacto.
7º) A instalación e posta en funcionamento dos sistemas de tratamento de augas cando quede garantida a integridade dos valores obxecto de protección e non exista posibilidade de situalos fóra do espazo, ademais de ser autorizados conforme o establecido no artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e no artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro.
8º) A instalación de establecementos de acuicultura, en conformidade cos criterios da Rede Natura 2000, do artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e do artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, adecuándose aos instrumentos para a protección, xestión e ordenación da paisaxe, e logo do informe favorable do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza sobre o cumprimento da lexislación sectorial autonómica, estatal e da Unión Europea que resulten de aplicación.
9º) En aplicación do disposto no artigo 39 punto 2 da Lei 9/2002, do 30 decembro, consideraranse autorizables polo órgano competente en materia de conservación da natureza ademais de sometidos á autorización do órgano competente en materia de urbanismo os seguintes usos construtivos, sempre que quede garantida a integración das edificacións coa paisaxe e os valores obxecto de protección, se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que tras levar a cabo unha axeitada avaliación das súas repercusións esta sexa a solución alternativa a adoptar que mellor salvagarde os valores ambientais, sempre e cando non sexan desenvolvidos directamente sobre tipos de hábitat prioritarios nin sobre núcleos de especies de interese para a conservación, e non afectará dun xeito significativo aos elementos da paisaxe que revistan unha importancia fundamental para os compoñentes da biodiversidade, nin tampouco á función de conectividade e permeabilidade dos ecosistemas:
i) Construcións e instalacións agrícolas destinadas ao apoio da agricultura de carácter tradicional, nos municipios con máis do 40% da súa superficie clasificada como solo rústico de especial protección de espazos naturais, sempre e cando se trate de edificacións non permanentes.
ii) As construcións e instalacións destinadas ao apoio da gandaría extensiva de carácter tradicional, así como instalacións apícolas, sempre e cando se trate de edificacións non permanentes.
iii) A reforma e modernización das construcións e instalacións destinadas ao apoio da gandaría intensiva establecidas antes da entrada en vixencia do presente plan.
iv) A reforma e modernización das construcións ou instalacións forestais destinadas á xestión forestal ou de apoio á explotación forestal, establecidas antes da entrada en vixencia do presente plan.
v) As rehabilitacións e reformas das construcións destinadas ao turismo no medio rural cando sexan potenciadoras do medio onde se sitúen, cumpran as condicións de edificación impostas pola lexislación vixente en materia de urbanismo e ordenación do territorio, e non se trate de terreos nos que tamén concorra a categoría de solo rústico de protección de infraestruturas.
vi) A reforma ou modernización das instalacións establecidas antes da entrada en vixencia do presente plan necesarias para os servizos técnicos de telecomunicacións, a infraestrutura hidráulica e as redes de transporte, distribución e evacuación de enerxía eléctrica, gas, abastecemento de auga e saneamento, cando non supoñan a urbanización ou transformación urbanística dos terreos polos que discorren.
vii) Construcións destinadas ás actividades extractivas, incluídas as explotacións mineiras, as canteiras e a extracción de áridos ou terras, así como os seus establecementos de beneficio sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan, e actividades complementarias de primeira transformación, almacenamento e envasamento de produtos do sector primario, sempre que garden relación directa coa natureza, extensión e destino do predio ou explotación do recurso natural.
viii) As infraestruturas de abastecemento, tratamento, saneamento e depuración de augas.
ix) A instalación, reforma ou modernización de pequenas instalacións non industriais de produción de enerxía renovable (fotovoltaica, solar térmica, biogás autónoma, ...) destinadas ao autoconsumo tanto de particulares como para o servizo das explotacións.
c) Usos e actividades prohibidos.
Todas as actividades prohibidas pola lexislación sectorial en relación ao solo urbano, solo de núcleo rural, solo rústico ordinario e solo rústico especialmente protexido, a excepción daquelas que sexan consideradas como permitidas ou autorizables de acordo ás determinacións establecidas no presente plan.
2. Normas específicas da zona 2: Área de Conservación.
a) Usos e actividades permitidos.
Todas aquelas actividades de urbanismo e ordenación do territorio consideradas como permitidas na Zona 1 (Área de Protección) da presente normativa.
b) Usos e actividades autorizables.
1º) Todas aquelas actividades de urbanismo e ordenación do territorio consideradas como autorizables na Zona 1 (Área de Protección) da presente normativa, con excepción da recollida no apartado 11º.
2º) No caso de terreos situados no litoral galego unicamente poderase autorizar a rehabilitación das edificacións de interese patrimonial ou etnográfico e demais construcións tradicionais preexistentes, sempre e cando non causen unha afección apreciable sobre o estado de conservación dos tipos de hábitat naturais ou das poboacións de especies de interese para a conservación.
3º) En aplicación do disposto no artigo 39 punto 2 da Lei 9/2002, do 30 de decembro, consideraranse autorizables polo órgano competente en materia de conservación da natureza ademais de sometidos á autorización do órgano competente en materia de urbanismo os seguintes usos construtivos, tanto temporais como permanentes, sempre que quede garantida a integración das edificacións coa paisaxe e os valores obxecto de protección, se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que tras levar a cabo unha axeitada avaliación das súas repercusións esta sexa a solución alternativa a adoptar que mellor salvagarde os valores ambientais, sempre e cando non afecten os tipos de hábitat prioritarios nin os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, nin afecten dun xeito significativo os elementos da paisaxe que revistan unha importancia fundamental para os compoñentes da biodiversidade, nin tampouco á función de conectividade e permeabilidade dos ecosistemas:
i) As construcións e instalacións agrícolas en xeral, tales como as destinadas ao apoio das explotacións hortícolas, almacéns agrícolas, talleres, garaxes, parques de maquinaria agrícola, viveiros e invernadoiros, ou outras análogas.
ii) As construcións e instalacións destinadas ao apoio da gandaría extensiva e intensiva, granxas, currais domésticos e establecementos nos que se aloxen, manteñan ou críen animais, e instalacións apícolas.
iii) As construcións ou instalacións forestais destinadas á xestión forestal e as de apoio á explotación forestal, así como as de defensa forestal, talleres, garaxes e parques de maquinaria forestal.
iv) As instalacións vinculadas funcionalmente ás estradas e previstas na ordenación sectorial destas, así como, en todo caso, as de subministración de carburante.
v) As rehabilitacións destinadas ao turismo no medio rural cando sexan potenciadoras do medio onde se sitúen, cumpran as condicións de edificación impostas pola lexislación vixente en materia de urbanismo e ordenación do territorio, e non se trate de terreos nos que tamén concorra a categoría de solo rústico de protección de infraestruturas.
vi) As instalacións necesarias para os servizos técnicos de telecomunicacións, a infraestrutura hidráulica e as redes de transporte, distribución e evacuación de enerxía eléctrica, gas, abastecemento de auga e saneamento cando non supoñan a urbanización ou transformación urbanística dos terreos polos que discorren.
vii) As instalacións de praia e actividades de carácter deportivo, sociocultural, recreativo e de baño, que se desenvolvan ao aire libre, coas obras e instalacións imprescindibles para o uso de que se trate, logo do informe favorable do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza sobre o cumprimento da lexislación sectorial autonómica, estatal e da UE que resulten de aplicación.
viii) Construcións destinadas ás actividades extractivas, incluídas as explotacións mineiras, as canteiras e a extracción de agregados ou terras, así como os seus establecementos de beneficio sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan, e actividades complementarias de primeira transformación, almacenamento e envasamento de produtos do sector primario, sempre que garden relación directa coa natureza, extensión e destino do predio ou explotación do recurso natural.
ix) As infraestruturas de abastecemento, tratamento, saneamento e depuración de augas; as infraestruturas de xestión e tratamento de residuos urbanos, de residuos producidos pola actividade agrícola e de subprodutos forestais, nos municipios con máis do 40% da superficie clasificada como solo rústico de especial protección de espazos naturais.
x) As instalacións non industriais de produción de enerxía renovable (fotovoltaica, solar, térmica, biogás autónoma, …) destinadas ao autoconsumo tanto de particulares como para o servizo das explotacións.
4º) As actividades de investigación e exploración mineira, dentro das condicións establecidas no seu outorgamento, as explotacións mineiras, actividades extractivas de recursos naturais e establecementos de beneficio vinculados ás actividades mineiras, sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan e se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e mediante os correspondentes plans de labores mineiras que serán sometidos a informe preceptivo polo órgano competente en materia de conservación da natureza.
c) Usos e actividades prohibidos.
Todas as actividades prohibidas pola lexislación sectorial en relación ao solo urbano, solo de núcleo rural, solo rústico ordinario e solo rústico especialmente protexido, a excepción daquelas que sexan consideradas como permitidas ou autorizables de acordo ás determinacións establecidas no presente plan.
3. Normas específicas da zona 3: Área de Uso Xeral.
a) Usos e actividades permitidos.
1º) Todas aquelas actividades de urbanismo e ordenación do territorio consideradas como permitidas na zona 2 (Área de Conservación) da presente normativa.
2º) Dentro do solo de núcleo rural considéranse permitidos os seguintes usos:
i) As obras de conservación, restauración, rehabilitación e reconstrución das edificacións tradicionais ou de especial valor arquitectónico existentes no núcleo rural, sempre que non impliquen variación das características esenciais do edificio nin alteración do lugar, do seu volume ou da súa tipoloxía orixinaria.
ii) As obras de conservación e restauración das edificacións existentes sempre e cando non supoñan a variación das características esenciais do edificio, nin a alteración do lugar, volume e tipoloxía tradicional.
b) Usos e actividades autorizables.
1º) Todas aquelas actividades de urbanismo e ordenación do territorio consideradas como autorizables na zona 2 (Área de Conservación) da presente normativa, con excepción das recollidas nos puntos 2º e 3º que se regulan a continuación.
2º) As obras de rehabilitación e ampliación en planta ou altura das edificacións existentes que non supoñan variación da súa tipoloxía, sen prexuízo do establecido na normativa urbanística vixente.
3º) En aplicación do disposto no artigo 39 punto 2 da Lei 9/2002, do 30 de decembro, consideraranse autorizables polo órgano competente en materia de conservación da natureza ademais de sometidos á autorización do órgano competente en materia de urbanismo os seguintes usos construtivos, tanto temporais como permanentes, sempre que quede garantida a integración das edificacións coa paisaxe e os valores obxecto de protección, se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 de decembro, e que tras levar a cabo unha axeitada avaliación das súas repercusións esta sexa a solución alternativa a adoptar que mellor salvagarde os valores ambientais, sempre e cando non afecten os tipos de hábitat prioritarios nin os núcleos poboacionais das especies de interese para a conservación, nin afecten dun xeito significativo os elementos da paisaxe que revistan unha importancia fundamental para os compoñentes da biodiversidade, nin tampouco á función de conectividade e permeabilidade dos ecosistemas:
i) Novas construcións destinadas a usos residenciais vinculados á explotación agrícola e gandeira, sen prexuízo de correspondente licenza municipal. Neste sentido, toda actuación urbanística deberá cumprir as condicións de edificación establecidas na Lei 9/2002, do 30 de decembro, así como as disposicións relativas aos desenvolvementos urbanísticos contidas no Plan de ordenación do litoral cando se trate de espazos que entren dentro do seu ámbito de aplicación.
ii) As construcións e instalacións agrícolas en xeral, tales como as destinadas ao apoio das explotacións hortícolas, almacéns agrícolas, talleres, garaxes, parques de maquinaria agrícola, viveiros e invernadoiros, ou outras análogas.
iii) As construcións e instalacións destinadas ao apoio da gandaría extensiva e intensiva, granxas, currais domésticos e establecementos nos que se aloxen, manteñan ou críen animais, e instalacións apícolas.
iv) As construcións ou instalacións forestais destinadas á xestión forestal e as de apoio á explotación forestal, así como as de defensa forestal, talleres, garaxes e parques de maquinaria forestal.
v) As instalacións vinculadas funcionalmente ás estradas e previstas na ordenación sectorial destas, así como, en todo caso, as de subministración de carburante.
vi) As construcións e rehabilitacións destinadas ao turismo no medio rural cando sexan potenciadoras do medio onde se sitúen, cumpran as condicións de edificación impostas pola lexislación vixente en materia de urbanismo e ordenación do territorio, e non se trate de terreos nos que tamén concorra a categoría de solo rústico de protección de infraestruturas.
vii) As instalacións necesarias para os servizos técnicos de telecomunicacións, a infraestrutura hidráulica e as redes de transporte, distribución e evacuación de enerxía eléctrica, gas, abastecemento de auga e saneamento cando non supoñan a urbanización ou transformación urbanística dos terreos polos que discorren.
viii) As construcións e instalacións para equipamentos e dotacións que deban situarse necesariamente no medio rural, como cemiterios, escolas agrarias, centros de investigación e educación ambiental e campamentos de turismo e pirotecnias.
ix) As instalacións de praia e actividades de carácter deportivo, sociocultural, recreativo e de baño, que se desenvolvan ao aire libre, coas obras e instalacións imprescindibles para o uso de que se trate, logo do informe favorable do órgano autonómico competente en materia de conservación da natureza sobre o cumprimento da lexislación sectorial autonómica, estatal e da Unión Europea que resulten de aplicación.
x) Construcións destinadas ás actividades extractivas, incluídas as explotacións mineiras, as canteiras e a extracción de agregados ou terras, así como os seus establecementos de beneficio sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan, e actividades complementarias de primeira transformación, almacenamento e envasamento de produtos do sector primario, sempre que garden relación directa coa natureza, extensión e destino do predio ou explotación do recurso natural.
xi) As infraestruturas de abastecemento, tratamento, saneamento e depuración de augas, de xestión e tratamento de residuos.
xii) As instalacións non industriais de produción de enerxía renovable (fotovoltaica, solar térmica, biogás autónoma, ...) destinadas ao autoconsumo tanto de particulares como para o servizo das explotacións.
xiii) Con carácter excepcional nos municipios con máis do 40% da súa superficie clasificada como solo rústico de especial protección de espazos naturais, as seguintes actividades:
a) O depósito de materiais que sexan propios do medio rural e das súas actividades relacionadas e debidamente autorizadas.
b) O almacenamento e parques de maquinaria vinculados directamente coa conservación, o uso e o gozo do medio natural, así como os propios do medio rural e das súas actividades relacionadas e debidamente autorizadas.
c) O estacionamento ou exposición de vehículos ao aire libre vinculados directamente coa conservación, o uso e o gozo do medio natural, así como os propios do medio rural e das súas actividades relacionadas e debidamente autorizadas.
4º) As actividades de investigación e exploración mineira, dentro das condicións establecidas no seu outorgamento, as explotacións mineiras, actividades extractivas de recursos naturais e establecementos de beneficio vinculados ás actividades mineiras, sempre e cando se adapten ao establecido no artigo 23.1 do presente plan e se desenvolvan de acordo ao artigo 6 da Directiva 92/43/CEE e ao artigo 45 da Lei 42/2007, do 13 decembro, e mediante os correspondentes plans de labores mineiros que serán sometidos a informe preceptivo polo órgano competente en materia de conservación da natureza.
c) Usos e actividades prohibidos.
1. Todas as actividades prohibidas pola lexislación sectorial en relación ao solo urbano, solo de núcleo rural, solo rústico ordinario e solo rústico especialmente protexido, a excepción daquelas que sexan consideradas como permitidas ou autorizables de acordo ás determinacións establecidas no presente plan.
Artigo 69.
Uso público e actividades deportivas
1. Normas específicas para a zona 1: Área de protección.
a) Usos e actividades prohibidos.
Consideraranse prohibidas todas as actividades recreativas e de uso público non recollidas como permitidas ou autorizables na normativa xeral do artigo 61.