ORDE do 3 de outubro de 2011 pola que se declara provisoriamente espazo natural de interese local a paraxe Loio-Ruxidoira, no concello de Paradela (Lugo).
Consellería do Medio Rural — III. Outras disposicións — 14/10/2011

O Concello de Paradela propuxo á Consellería do Medio Rural a declaración como espazo natural de interese local (ENIL en diante) da paraxe denominada Loio-Ruxidoira, no termo municipal de Paradela (Lugo). O concello acompañou a súa solicitude dunha memoria e mais do acordo do concello. A memoria cumpre e axústase ao establecido no artigo 3.3 do Decreto 124/2005, do 6 de maio, e o Acordo do concello do 26.12.2008 contén o compromiso formal de poñer en práctica as medidas de conservación e de elaborar o plan de conservación.
Na tramitación do expediente observáronse as normas establecidas no artigo 17 da Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza, a Lei 30/1992, do 26 de novembro, de réxime xurídico das administracións públicas e do procedemento administrativo común (BOE n.º 258, do 27 de novembro), modificada pola Lei 4/1999, do 13 de xaneiro (BOE n.º 16, do 19 de xaneiro e BOE n.º 30, do 4 de febreiro de 1999, LRXPAC), e o Decreto 124/2005, do 6 de maio, que regula a figura de espazo natural de interese local e a figura de espazo privado de interese natural.
A Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza, recoñece o ENIL como unha das categorías en que se clasifican os espazos naturais protexidos. O artigo 17 desta lei establece que por petición do concello e logo de informe da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, a Consellería do Medio Rural poderá declarar como ENIL aqueles espazos integrados no seu termo municipal que polas súas singularidades sexan merecentes dalgún tipo de protección dos seus valores naturais.
A declaración dun ENIL é competencia da Consellería do Medio Rural, mentres que a responsabilidade e competencia da súa xestión será municipal. Así mesmo, a declaración dun ENIL non leva implícita a súa inclusión na Rede galega de espazos naturais protexidos.
A regulación dos espazos naturais de interese local recollida na Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza, foi desenvolvida polo Decreto 124/2005, do 6 de maio, polo que se regula a figura do espazo natural de interese local e a figura do espazo privado de interese natural. O artigo 4 deste decreto recolle a posibilidade que ten a Consellería do Medio Rural de declarar, de xeito provisional, un ENIL por un prazo non superior a dous anos, debendo presentar dentro deste prazo os promotores, como requisito imprescindible para a declaración do ENIL, o plan de conservación deste espazo.
Na tramitación emitiron informes o Servizo de Conservación da Natureza en Lugo, a Subdirección Xeral de Ordenación do Territorio e Urbanismo, a Dirección Xeral de Montes, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (Presidencia (OU) e Comisaría de Aguas (LU)) e notificouse o procedemento a
Gas Natural-SDG, S.A.
, interesado no procedemento na súa calidade de concesionario do aproveitamento do dominio público hidráulico do encoro de Belesar.
Dos informes recibidos resulta que:
– O espazo é merecente da protección dos seus valores naturais, conforme di o informe preceptivo do 13.10.2008 do Servizo de Conservación da Natureza en Lugo, pola súa elevada diversidade asociada ao río Loio, aos bosques de especies autóctonas, á existencia de castiñeiros e carballos centenarios, a un bosque de ribeira extenso e continuo ao longo de río, así como á existencia de elementos de interese patrimonial (mosteiro) e de uso público (ruta de sendeirismo PRG-14).
– O informe favorable do 3.7.2009, da Dirección Xeral de Montes certifica que a declaración non se ve afectada por ningún monte en convenio, consorcio ou de utilidade pública.
– O informe preceptivo da Subdirección Xeral de Ordenación do Territorio e Urbanismo, do 2.12.2009, pon de manifesto que os usos permitidos e autorizables que figuran na memoria son os asociados á condición de solo rústico contida no Plan Xeral de Ordenación Municipal de Paradela, sen que se presente, de conformidade co artigo 3.3 de Decreto 124/2005 e co artigo 38 da Lei 9/2001, relación de novos usos permisibles, aproveitamento dos recursos naturais do espazo natural ou de actividades que se poidan desenvolver, limitacións necesarias para a conservación do espazo ou normas de uso relativas ao uso público, ás actividades científicas ou educativas.
– O informe da Presidencia da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil en Ourense fai consideracións que serán tidas en consideración na planificación e xestión do espazo:
1. Na planificación e xestión do espazo natural cómpre ter en conta a planificación hidrolóxica existente na bacía (Plan Hidrolóxico Norte I) e o réxime de concesión de autorizacións e concesións recollido na Lei de augas e no Regulamento do dominio público hidráulico (RDPH).
2. A apertura de camiños e movemento de terras, aínda vías de saca de madeira no dominio público hidráulico e a súa zona de policía requirirá de autorización previa do organismo de bacía.
4. Nas actividades de tempo libre observarase o disposto no artigo 82 do RDPH cando se trate de acampadas colectivas.
5. Respecto da navegación e flotación terase en conta o disposto na sección terceira, capítulo II, título II do RDPH (artigo 55 a 68).
6. O peche de leiras non poderá afectar a zona de servidume para uso público.
– A Comisaría de Augas da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil en Lugo, o 17.11.2009 informa dunha autorización de explotación no encoro de Belesar, para produción de enerxía hidroeléctrica, de 1964. A concesión administrativa fíxose a favor de
Unión Fenosa Generación
, que na actualidade ten
Gas Natural Generación Hidráulica
, a cal foi notificada do procedemento o 2.12.2009, e formulou alegacións.
O 19.2.2010 (DOG n.º 34), mediante Resolución do 22 de xaneiro, someteuse a información pública o expediente e a proposta de declaración do ENIL Loio-Ruxidoira, e recibíronse dúas alegacións: a) Alegación de
Gas Natural SDG, S.A
e b) Alegación de
Hidroeléctrica A Carixa, S.L
. do grupo
Norvento Enerxía
.
– As alegacións de
Gas Natural SDG, S.L.
refírense á existencia dunha concesión de aproveitamento de augas do río Miño entre Portomarín e a confluencia do río Sil; á existencia dunha autorización que leva implícita un aumento do caudal máximo instantáneo e á existencia dunha nova solicitude en trámites. Tamén se indica que a declaración do ENIL non debería supor unha limitación á explotación do encoro en funcionamento e solicitan que o instrumento de planificación recolla de maneira expresa, no réxime de usos e entre as actividades permitidas, as de produción, transporte e distribución de enerxía.
– A alegación de
Hidroeléctrica A Carixa, S.L.
, acredita unha solicitude de concesión de marzo de 2005 e a publicación no BOP o 30.6.2005 da apertura do concurso de proxectos en competencia. Respecto do réxime de usos permitidos e prohibidos, suxiren que o instrumento de planificación fundamente e xustifique o réxime de usos do ENIL.
O 4 de xuño de 2010 remitiuse ao Concello de Paradela, para o seu coñecemento e efectos oportunos, unha copia dos informes emitidos polas administracións públicas xunto coas alegacións recibidas, co obxecto da súa incorporación na toma de decisións.
O 28 de setembro de 2010 o Concello de Paradela presentou unha proposta de plan de conservación do espazo natural de interese local Loio-Ruxidoira e solicitou a declaración definitiva do ENIL.
Unha vez que a declaración definitiva do ENIL estará suxeita á tramitación e aprobación previa do plan de conservación por decreto da Xunta de Galicia, esta orde ten por obxecto declarar, de xeito provisorio, o lugar de Loio Ruxidoira, no concello de Paradela, como ENIL, unha vez constatadas as singularidades que presenta e que o fan merecente da protección dos seus valores naturais.
Polo exposto, no uso das atribucións que me confire o artigo 34.6 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, reguladora da Xunta e da súa Presidencia,
Primeiro.
Proposta de declaración provisoria
.
Declárase provisoriamente e por un prazo máximo de dous anos como espazo natural de interese local o espazo Loio-Ruxidoira, no termo municipal de Paradela, por proposta do Concello de Paradela (Lugo).
Segundo.
Plan de conservación
.
1. Durante o prazo da declaración provisoria de Loio-Ruxidoira como ENIL e como requisito imprescindible para que se produza a súa declaración definitiva como espazo natural protexido, o Concello de Paradela debía achegar á Consellería do Medio Rural o plan de conservación deste espazo, o que xa fixo no 28 de setembro de 2010. Este borrador ten que ser revisado e adaptado ao contido desta orde e demais normativa de conservación da natureza.
2. Conforme dispón o artigo 40 da Lei 9/2001, a Consellería do Medio Rural tramitará a proposta e formulará o plan de conservación, que será elevado ao Consello da Xunta para a súa aprobación mediante decreto.
3. O plan de conservación que se elabore deberá ter en conta a normativa estatal en materia de auga e, en particular, as consideracións feitas polo organismo de bacía que a seguir se detallan:
a) Na planificación e xestión do espazo natural cómpre ter en conta a planificación hidrolóxica existente na bacía (Plan Hidrolóxico Norte I).
b) O réxime de autorizacións e concesións será o recollido na Lei de augas e no Regulamento do dominio público hidráulico (RDPH).
c) A apertura de camiños e movemento de terras, aínda vías de saca de madeira no dominio público hidráulico e a súa zona de policía, requirirá de autorización previa do organismo de bacía.
d) Nas actividades de lecer observarase o disposto no artigo 82 do RDPH cando se trate de acampadas colectivas.
e) Respecto da navegación e flotación terase en conta o disposto na sección 3.ª, cap. II, título II do RDPH (artigo 55 a 68).
f) O peche de leiras non poderá afectar a zona de servidume para uso público.
4. O instrumento de planificación do ENIL, ao deseñar o réxime de usos, terá en consideración que o río Loio desemboca na cola do embalse de Belesar e que se trata dunha explotación en funcionamento, así como a existencia de cargas e gravames derivados das concesións debidamente autorizadas.
5. O plan de conservación deberá observar os preceptos xerais contidos na Lei 9/2001 e no Decreto 124/2005, que desenvolve esta categoría de espazo natural, establecendo un réxime de usos e medidas de xestión proporcionais aos fins perseguidos e aos requirimentos dos valores naturais dos ENIL. O plan establecerá o réxime de usos, as actividades permitidas e as limitacións (artigo 6.3) de xeito que se permitan todos os usos e actuacións que tradicionalmente se viñeran efectuando nese espazo e que deron lugar ao seu estado actual (disposición adicional segunda), sen que se estableza a prohibición expresa de novas actividades, sen prexuízo das autorizacións sectoriais necesarias para o exercicio da actividade e, se for o caso, da necesidade de avaliación ambiental, conforme o artigo 45 da Lei 42/2007, do patrimonio natural e da biodiversidade.
Terceiro.
Límites
.
A extensión e límites do espazo natural de interese local de Loio-Ruxidoira son os sinalados no anexo I desta orde.
Cuarto.
Réxime de protección preventiva
.
A declaración provisoria do ENIL de Loio-Ruxidoira levará á aplicación do réxime de protección preventiva recollido no artigo 25 da Lei 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza.
Os aproveitamentos e os usos dos bens e recursos incluídos dentro do ENIL de Loio-Ruxidoira levaranse a cabo de maneira que resulten compatibles coa conservación dos valores que motivaron a súa declaración.
Quinto.
Xestión
.
1. Será responsabilidade e competencia do concello de Paradela a xestión do espazo natural Loio-Ruxidoira.
2. O concello comprométese a consignar con cargo aos orzamentos xerais municipais de cada ano as cantidades necesarias para garantir a conservación do espazo e abordar as medidas de xestión necesarias.
Sexto.
Efectos
.
1. A declaración provisoria de Loio-Ruxidoira como ENIL non leva implícita a súa inclusión na Rede galega de espazos naturais protexidos.
2. A declaración provisoria de Loio-Ruxidoira como ENIL non implicará a asignación de recursos económicos da Xunta de Galicia para a súa xestión e conservación.
3. A zona obxecto desa declaración contén terreos clasificados como de dominio público hidráulico da Demarcación Hidrográfica do Miño-Sil, á cal pertence o río Loio. A declaración como ENIL non implicará a cesión do dominio público nin a súa utilización significará a cesión das facultades demaniais da Administración do Estado, todo isto sen prexuízo dos aproveitamentos hidráulicos actuais derivados das concesións outorgadas en favor de terceiros como os saltos de Belesar e Os Peares, con destino á produción de enerxía eléctrica e vixente ata o 3 de marzo de 2063.
Sétimo.
Extinción
.
1. Mediante orde do conselleiro do Medio Rural poderase poñer fin aos efectos da declaración provisoria de Loio-Ruxidoira como ENIL se desapareceren as causas que motivaron a protección deste espazo e non foren susceptibles de recuperación ou restauración.
2. Tamén se producirá a extinción dos efectos da declaración provisoria de Loio-Ruxidoira como ENIL no suposto recollido no punto segundo desta orde.
Oitavo.
Recurso
.
Contra esta orde, que pon fin a vía administrativa, pode interpoñerse recurso potestativo de reposición ante esta Consellería do Medio Rural no prazo dun mes, contado desde o día seguinte ao da súa publicación, segundo o disposto nos artigos 116 e 117 da Lei 30/1992, do 26 de novembro, de réxime xurídico das administracións publicas e do procedemento administrativo común, ou interpoñer directamente o recurso contencioso-administrativo, no prazo de dous meses contado desde a súa publicación, ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia.
Disposicións derradeiras.
Esta orde entrará en vigor o día seguinte á súa publicación no
Diario Oficial de Galicia
.
Santiago de Compostela, 3 de outubro de 2011.