ORDE do 9 de novembro de 2009 pola que se acorda retrotraer o expediente de tramitación das directrices de ordenación do territorio ao inicio do proceso de tramitación ambiental-avaliación ambiental estratéxica.
CONSELLERÍA DE MEDIO AMBIENTE, TERRITORIO E INFRAESTRUTURAS — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 19/11/2009

A Lei 10/1995, do 23 de novembro, de ordenación do territorio de Galicia, ten por finalidade establecer os obxectivos fundamentais e crear os instrumentos necesarios para a coordinación da política territorial e a ordenación do espazo da Comunidade Autónoma de Galicia, co obxecto de favorecer a utilización racional do territorio galego e protexer o medio natural, mellorar a calidade de vida e contribuír ao equilibrio territorial.
Entre os instrumentos creados polo dita lei figuran as directrices de ordenación do territorio de Galicia, que se configuran como un instrumento de carácter global, expresión da política territorial, que deben constituír o marco xeral de referencia establecendo as pautas espaciais de asentamento das actividades, de acordo coas políticas sociais, económicas e culturais emanadas da comunidade, integrando, se é o caso, as emanadas dende o Estado, así como as propostas que xurdan desde as entidades locais.
A formulación e aprobación das directrices de ordenación do territorio axustarase ao procedemento establecido no artigo 10 da Lei 10/1995, de ordenación do territorio de Galicia. As directrices definen o modelo territorial de Galicia de acordo coas políticas territoriais da Unión Europea e tomando como referencia:
a) O desenvolvemento económico equilibrado e sustentable, para que Galicia se aproxime aos niveis de renda e de riqueza das rexións máis desenvolvidas.
b) A cohesión social e a mellora da calidade de vida da poboación, de xeito que todas as persoas dispoñan dun nivel axeitado de servizos e de oportunidades.
c) E a utilización racional do territorio e a sustentabilidade ambiental, mediante a xestión responsable dos recursos naturais e a protección do ambiente.
Así, de conformidade co disposto no artigo 10.1° da Lei 10/1995, o Consello da Xunta de Galicia, o 29 de febreiro de 1996, acordou iniciar o procedemento de elaboración das directrices de ordenación do territorio, que se publicaron no Diario Oficial de Galicia número 45, do 6 de marzo de 1997. Consonte o disposto nos números 2°, 3° e 4° do citado artigo 10, a consellería competente en materia de política territorial elaborou o avance das directrices, que foi remitido a todas as consellerías, á Administración do Estado, ás administracións locais e a máis de 500 entidades públicas e privadas para que achegasen cantas observacións, propostas e alternativas estimasen oportunas.
Con data do 30 de abril de 2006 entrou en vigor a Lei 9/2006, do 28 de abril, sobre avaliación dos efectos de determinados plans e programas no ambiente (BOE nº 102, do 29 de abril) que transpuxo a Directiva 2001/42/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 27 de xuño de 2001. A avaliación ambiental estratéxica (AAE) é un instrumento de prevención para integrar os aspectos ambientais na toma de decisións de plans e programas públicos que poidan ter efectos significativos sobre o ambiente, ben directamente a través das súas propias determinacións, ben porque establezan o marco para a futura autorización de proxectos legalmente sometidos a avaliación de impacto ambiental.
Analizadas as observacións e suxestión presentadas, a daquela Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes redactou as directrices de ordenación do territorio.
A Lei 6/2007, do 11 de maio, de medidas urxentes en materia de ordenación do territorio e do litoral de Galicia (DOG do 16 de maio), establece no seu artigo 5 que, de conformidade co disposto nos artigos 3 e 4 da Lei 9/2006, do 28 de abril, sobre avaliación dos efectos de determinados plans e programas no ambiente, serán obxecto de avaliación ambiental estratéxica os instrumentos de ordenación do territorio regulados na Lei 10/1995, do 23 de novembro, de ordenación do territorio.
Pola súa banda, o artigo 7 da Lei 6/2007, do 11 de maio, establece que o proceso de avaliación ambiental estratéxica dos instrumentos de ordenación do territorio se tramitará simultaneamente co procedemento legalmente previsto para a súa aprobación, establecendo así un mecanismo que integra os dous procedementos, o de aprobación dos instrumentos de ordenación do territorio e o de avaliación ambiental estratéxica.
As formalidades do procedemento administrativo constitúen por si mesmas unha garantía básica da que non se pode prescindir no actuar administrativo sen grave detrimento do principio de seguridade xurídica, sobre todo cando se trata, como neste caso, de formalidades directamente encamiñadas a asegurar as posibilidades de audiencia previa e defensa dos interesados.
O procedemento administrativo está inspirado por un principio xeneral pro accione que postula a favor da maior garantía e da interpretación máis favorable ao exercicio do dereito de acción e de intervención do cidadán, máis neste ámbito de acceso de información en materia ambiental, e de intervención dos interesados nel, na medida que os seus dereitos e intereses se vexan afectados.
Téndose producido unha incorrecta actuación administrativa no que se refire á tramitación ambiental das directrices de ordenación do territorio, o máis procedente é aplicar a doutrina relativa á retroacción dos actos administrativos co fin de paliar os prexuízos que se ocasionasen aos interesados.
Visto o anterior, e o informe emitido o 28 de outubro de 2008, pola asesoría xurídica desta conselleria, sobre a tramitación das directrices de ordenación do territorio, estimase procedente retrotraer o expediente ao inicio do proceso de tramitación ambiental, emendando así os defectos da tramitación das directrices de ordenación do territorio.
En virtude das atribucións que me confire a Lei 10/1995, do 23 de novembro, de ordenación do territorio de Galicia, e o Decreto 83/2009, do 21 de abril, polo que se fixa a estrutura orgánica dos departamentos da Xunta de Galicia, e o Decreto 316/2009, do 4 de xuño, polo que se establece a estrutura orgánica da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas,
DISPOÑO:
Primeiro.-Retrotraer o expediente ao inicio do proceso de tramitación ambiental-avaliación ambiental estratéxica (AAE).
Segundo.-Deixar sen efecto a Orde do 15 de setembro de 2008, publicada no DOG número 180, do 17 de setembro, pola que se aprobaron inicialmente as directrices de ordenación do territorio.
Santiago de Compostela, 9 de novembro de 2009.
Agustín Hernández Fernández de Rojas
Conselleiro de Medio Ambiente, Territorio
e Infraestruturas