DECRETO 236/2006, do 23 de novembro, polo que se declara ben de interese cultural, coa categoría de zona arqueolóxica, a necrópole de Santa Mariña, situada nos concellos do Incio, Samos e Sarria, provincia de Lugo.
CONSELLERÍA DE CULTURA E DEPORTE — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 22/12/2006

A Necrópole de Santa Mariña esténdese polo monte do mesmo nome, na confluencia de tres concellos: O Incio (parroquia do Viso), Samos (parroquia de Formigueiros) e Sarria (parroquia de Loureiro).
A necrópole foi construída ao longo dun amplo intervalo temporal, que se pode situar entre o Neolítico Final e o Bronce Inicial (entre o IVº e o IIº milenio a.C.), erixíndose como unha das máis relevantes concentracións de arquitecturas tumulares de todo o NW peninsular. Este carácter notable vén dado non só polo elevado número de elementos que a conforman senón tamén pola heteroxeneidade ou diversidade que presenta tanto nas súas dimensións e nos restos das antas que resultan hoxe en día visibles coma na ocupación do espazo funerario, que implica, entre outras cousas, que en varios casos a construción dun monumento se realice practicamente sobre a periferia da masa tumular doutro, ou a existencia dunha localización xerárquica no caso de tres elementos, desde os que son percibidos a metade dos integrantes da necrópole.
Están identificados un total de 44 depósitos ou elementos arqueolóxicos, dos que corresponden 40 deles a monumentos tumulares ou medorras, nome este último co que se designa na zona esta categoría de depósitos, tres a gravados rupestres e un elemento adscribible cando menos á época moderna (Camiño Real).
A Dirección Xeral de Patrimonio Cultural, por Resolución do 14 de abril de 2005 (Diario Oficial de Galicia do 19 de maio), incoa expediente para a declaración de ben de interese cultural a favor da Necrópole de Santa Mariña e da súa contorna.
A tramitación do expediente levouse a cabo segundo o establecido na Lei 8/1995, do 30 de outubro, do patrimonio cultural de Galicia, e demais disposicións vixentes.
Tendo en conta o disposto no artigo 12 da Lei 8/1995, do 30 de outubro, do patrimonio cultural de Galicia, por proposta da conselleira de Cultura e Deporte, e logo da deliberación do Consello da Xunta de Galicia na o seu reunión do día vinte e tres de novembro de dous mil seis,
DISPOÑO:
Artigo 1º
Declarar ben de interese cultural, coa categoría de zona arqueolóxica, a necrópole de Santa Mariña,
situada nos concellos do Incio, Samos e Sarria, provincia de Lugo.
Artigo 2º
A zona afectada pola declaración é a comprendida na delimitación que se describe no anexo I e que se recolle no plano do anexo II.
Artigo 3º
Este decreto será notificado ao Rexistro Xeral de Bens de Interese Cultural do Estado, ao Rexistro de Bens de Interese Cultural de Galicia, aos concellos do Incio, Samos e Sarria e aos demais interesados no expediente.
Artigo 4º
Este decreto será publicado no Diario Oficial de Galicia e no BOE.
Disposición derradeira
Este decreto entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, vinte e tres de novembro de dous mil seis.
Emilio Pérez Touriño
Presidente
Ánxela Bugallo Rodríguez
Conselleira de Cultura e Deporte
ANEXO I
A zona de protección da Necrópole de Santa Mariña no Incio, Samos e Sarria (Lugo) queda definida do seguinte xeito:
Área de protección integral: vén definida por un polígono irregular que engloba a totalidade da penechaira terminal da serra de Santa Mariña, así como o tramo superior da ladeira, ata as cabeceiras de valgada. Arranca do sector suroccidental do monte de Santa Mariña, concretamente a 200 m ao NW do elemento nº 1 (punto I); discorre paralelo ao regato de Viloira, pola súa marxe esquerda, uns 668 m (punto II), para a continuación ascender cara ao NW, a 210 m ao NW do elemento nº 42, uns 300 m (punto III); de aquí diríxese cara ao NE uns 1.237 m situándose a uns 250 m ao NE do elemento nº 26 (punto IV); a partir deste punto descende cara ao SE uns 931 m discorrendo a uns 190 m ao NE do elemento nº 37 (punto V) e a uns 220 m tamén ao NE, do elemento nº 39 (punto VI). Volve descender, esta vez cara ao S, uns 245 m (punto VII) atravesando a pista que cruza a serra de Santa Mariña lonxitudinalmente (Camiño Real Bermún-Freixo) e situándose a uns 240 m ao SE do elemento nº 40; a partir deste
punto atravesa lonxitudinalmente todo o monte de Santa Mariña, polo tramo superior da aba meridional do monte, nun tramo de 2.437 m (punto VIII), dirixíndose desde aquí uns 182 m cara
ao N, cortando o sector occidental do Camiño Real Bermún-Freixo ata o enlace co punto I.
Área de protección exterior: correspóndese cunha superficie delimitada na súa práctica totalidade por elementos físicos equiparables tanto na realidade física que se observa como na cartografía. O itinerario resultante da delimitación proposta componse de 12 puntos, cuxa orixe (punto 1) se localiza na estrada local LU-642, a 223 m do cruzamento coa estrada que leva de Pacios (Bardaos-O Incio) a Loureiro (Loureiro-Sarria); desde aquí diríxese cara ao NE, atravesando todo o sector noroccidental da serra, polo tramo intermedio da aba (punto 2), ata unirse coa estrada LU-641 (punto 3), durante un percorrido de 2.537 m; continúa sobre a estrada sinalada (punto 4) durante un tramo aproximado de 1.854 m (punto 5), uns 100 m antes de chegar ao lugar de Veiga de Abaixo (Santa Mª do Mao-O Incio).
A partir de aquí diríxese cara ao SW nun pequeno tramo de 210 m, ata enlazar co río Mao (punto 6), continuando polo curso do río indicado uns 1.517 m lineais (punto 7), e uns 257 m pola marxe dereita do curso fluvial (punto 8) ata volver enlazar co río, xusto no punto no que se sitúa a ponte da pista (punto 9) que comunica os lugares de Buxán e Santa Cristina (O Viso-O Incio). Desde este último punto continúa pola pista sinalada, durante uns 682 m ata alcanzar o cruzamento cun camiño que comunica o sector sudoccidental da serra de Santa Mariña co lugar de Buxán e o val do río Mao (punto 10), continuando polo camiño indicado uns 419 m ata chegar ao cruzamento co camiño que une o lugar de Goó (Goó-O Incio) co sector suroccidental do monte Santa Mariña (punto 11). Desde este último punto segue a estrada LU-642 durante 905 m ata unirse co punto 1.