INSTRUCIÓN 1/2006, do 13 de xaneiro, da Dirección Xeral de Industria, Enerxía e Minas, de interpretación e aplicación do Real decreto 1853/1993, do 22 de outubro, polo que se aproba o Regulamento de instalacións de gas en locais destinados a usos domésticos, colectivos ou comerciais.
CONSELLERÍA DE INNOVACIÓN E INDUSTRIA — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 08/02/2006

O Regulamento de instalacións de gas en locais destinados a usos domésticos, colectivos ou comerciais e as súas instrucións técnicas complementarias (ITC) aprobado polo Real decreto 1853/1993, do 22 de outubro, precisan ser concretados nalgúns dos seus preceptos que, aínda cando se aplican a casos similares, poderían prestarse a diferentes interpretacións.
A Dirección Xeral de Industria, Enerxía e Minas, consciente do problema presentado, vén analizando estas cuestións nas reunións que, de forma periódica, mantén coas delegacións provinciais. Como consecuencia de todo isto xorde o seguinte conxunto de medidas orientadas a unificar os criterios de interpretación da antedita norma en toda a comunidade autónoma.
Por todo o anterior a Dirección Xeral de Industria, Enerxía e Minas dita esta instrución para a súa aplicación na tramitación dos procedementos de instalacións de gas que se poñan en servizo desde a data da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
1. Condutos de evacuación dos produtos da combustión.
No punto 5.2.2.4. da instrución técnica complementaria (ITC) MI-IRG 05 establecese que os condutos de evacuación dos produtos da combustión dos aparellos que dispoñan deles deberán ter as dimensións, trazado e situación axeitados, [..] deberán desembocar no exterior do edificio ou nun patio de ventilación, preferentemente a través dun shunt ou equivalente ou dunha cheminea xeral.
Os produtos da combustión dos aparellos deben ser evacuados de forma que non provoquen riscos nin molestias para as persoas, polo que a evacuación ten que ser por puntos axeitados para acadar este obxectivo.
No seu momento a norma non estableceu un criterio de obrigatoriedade, xa que sería difícil de levar a efecto nas moi diferentes circunstancias e excepcións que poderían darse, principalmente en edificios xa construídos. No entanto, está claro que, no caso xeral, se decantase cara o shunt ou cheminea.
O proxecto de edificios novos debe prever as instalacións precisas para que se cumpran todas as normas regulamentarias aplicables, polo que, neste caso, debemos interpretar que este criterio de preferencia de evacuación de gases de combustión se adoptará dunha maneira estrita. Por iso, os fumes evacuaranse ao exterior mediante shunt ou cheminea que deberán dispor dunha desembocadura que será levada á cuberta do edificio.
No caso de existiren dificultades técnicas que fagan inviable a instalación do sistema mencionado no parágrafo anterior, o proxectista ou o instalador deberán xustificar tecnicamente a solución adoptada ante a delegación provincial correspondente.
2. Instalación de caldeiras de calefacción individuais de circuíto aberto en locais destinados a cociña.
A experiencia adquirida nestes últimos anos no exercicio das actividades de supervisión e inspección de instalacións, puxo de manifesto a existencia de certos problemas de seguridade na evacuación dos gases procedentes da combustión de quentadores e caldeiras de circuíto aberto cando coexisten no mesmo recinto con cambotas extractoras de fumes con saída ao exterior.
En efecto, o funcionamento simultáneo da cambota e a caldeira pode provocar unha depresión no local, cando se dá unha insuficiente entrada de aire do exterior. Isto provoca un retorno dos fumes de combustión do aparello de gas a través do cortatiros, co grave perigo de intoxicación para as persoas que se poidan atopar no recinto.
Por iso é preciso que nos locais en que concorran estas circunstancias os subministradores de gas comproben que existe compatibilidade entre ambas as instalacións antes da súa posta en marcha.
3. Deseño das instalacións receptoras de gas. Modalidade de situación de tubos.
O punto 1º do anexo I do Real decreto 1853/1993 que aproba el Regulamento de instalacións en locais destinados a usos domésticos, colectivos ou comerciais, establece no seu segundo parágrafo que os tubos de gas «deben discorrer por zonas comunitarias ou polo interior da vivenda, local colectivo ou comercial que alimentan. Cando nalgún tramo da instalación non pode iso cumprirse, deberá adoptarse neles a modalidade de situación aloxadas en vaíñas ou condutos».
Tal precepto foi interpretado por algúns instaladores e as propias compañías distribuidoras como que basta con que os tubos se coloquen en vaíñas ou condutos para que poidan pasar por un local, normalmente comercial, e sen que sexa para a súa propia alimentación, cando podería discorrer perfectamente pola zona comunitaria.
Esta interpretación non parece a máis axeitada polo seguinte:
1º O paso dunha liña de gas por unha propiedade allea supón unha servidume que de acordo co artigo 530 do Código civil, establece un gravame, é dicir, unha limitación de dereitos e unha imposición de obrigacións, que neste caso no teñen xustificación. O dereito contempla esta servidume regulamentaria de forma restritiva, sobre todo no caso de que se poida pasar pola zona comunitaria, que, precisamente por ser e pertencer ao común dos propietarios aos cales poden servir as instalacións de subministración de gas, deberán soportar o gravame.
2º A subministración de gas debe ser mantida en, niveis de seguridade e continuidade que poderían verse afectados se o titular do predio servente se negase ou puxese dificultades de acceso ao local no caso de avaría, posto que, loxicamente, a súa reparación podería interromper ou dificultar a actividade que nel se desenvolve. Podería incluso chegar a exixir compensacións económicas polos prexuízos ocasionados, o que se evitaría totalmente se o paso se fixese por zonas comunitarias.
3º Existe incluso unha competencia desleal entre instaladores posto que, fronte aos que, aplicando correctamente o regulamento, ofrecen solucións xeralmente complexas e custosas, outros ofrecen unhas solucións moito máis baratas pasando polas zonas non comúns.
O propio regulamento considera a posibilidade de que non se poida pasar polas zonas comunitarias. No entanto, en obras ou edificios novos, a Lei 38/1999, de ordenación da edificación, no seu artigo 10 punto 1 establece que o proxectista do edificio é o axente que, por encargo do promotor e con suxeición á normativa técnica e urbanística correspon
dente, redacta o proxecto. Así mesmo, establécese que poderán redactar proxectos parciais ou partes que o complementen outros técnicos, de forma coordinada co autor deste. É dicir, o proxecto xeral debe prever a existencia dos diversos tipos de instalacións de que vai dispor o edificio e consideralas ao deseñar o edificio para que se cumpran todas as normas regulamentarias aplicables, e entre elas, o punto 1 do anexo I do Real decreto 1853/1953.
Polo tanto, non hai escusa posible para edificacións novas. Para as existentes en cuxo deseño puido non considerarse a existencia da subministración de gas, o Regulamento prevé unha solución sempre que non se poida pasar os tubos pola zona de uso común, o que exixe unha xustificación técnica a considerar pola Administración.
Polo tanto, de acordo co anterior, entendo que en toda obra ou edificio de nova construción, a instalación de tubos de gas deberá discorrer pola zona comunitaria, salvo aqueles tramos internos da vivenda, local colectivo ou comercial que alimentan.
Nos edificios xa existentes en que tecnicamente no se poidan pasar os tubos polas zonas comunitarias, deberá solicitarse a conformidade da Administración competente presentado a xustificación de tal imposibilidade e a solución adoptada, que deberá cumprir cos requisitos que establece o Real decreto 1853/1993.
Antes da posta en servizo da instalación, a compañía distribuidora comprobará que aquela cumpre co Regulamento, e solicitará a conformidade da Administración se observa que algún dos tubos de gas, que no sexan para a propia subministración do local que atravesan, pasan pola zona non comunitaria. No caso de instalación antirregulamentaria ou cando, sendo preceptivo, non se presentase a mencionada conformidade, negará a subministración e porao en coñecemento da Administración.
Santiago de Compostela, 13 de xaneiro de 2006.
Anxo Ramón Calvo Silvosa
Director xeral de Industria, Enerxía e Minas