RESOLUCIÓN do 8 de outubro de 2004, da Delegación Provincial de Pontevedra, pola que se dispón o rexistro, o depósito e a publicación, no Diario Oficial de Galicia, da sentenza da Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, sobre impugnación do convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais de Pontevedra.
CONSELLERÍA DE ASUNTOS SOCIAIS, EMPREGO E RELACIÓNS LABORAIS — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 19/11/2004

Vista a sentenza do 27 de xullo de 2004, ditada pola Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, recaída nos autos nº 13/2003, sobre impugnación de convenio colectivo.
Resultando que no BOP nº 164, do 27 de agosto e no DOG nº 157, do 14 de agosto de 2003, publicouse a resolución da delegación provincial da Consellería de Asuntos Sociais, Emprego e Relacións Laborais, de data 8-7-2003, na que se ordenaba inscribir no libro de rexistro de convenios colectivos de traballo, depositar na Sección de Mediación, Arbitraxe e Conciliación (SMAC) e publicar no BOP e
no DOG o convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais da provincia de Pontevedra.
Considerando que, de conformidade co establecido no artigo 164.3º do Real decreto lexislativo 521/1990, do 27 de abril, polo que se aproba o texto refundido da Lei de procedemento laboral, cando a sentenza sexa anulatoria, en todo ou en parte, do convenio colectivo impugnado, e este fose publicado, tamén se publicará no boletín oficial en que aquel se inseriu. Por todo o exposto, esta delegación provincial
ACORDA:
Primeiro.-Ordenar a inscrición da sentenza da Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, recaída nos autos nº 13/2003, no libro de rexistro de convenios colectivos de traballo obrante nesta delegación provincial, e notificación ás representacións económica e social da comisión negociadora.
Segundo.-Ordenar o seu depósito no Servizo de Relacións Laborais, Sección de Mediación, Arbitraxe e Conciliación.
Terceiro.-Dispoñer a súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Vigo, 8 de outubro de 2004.
Joaquín Macías Sánchez
Delegado provincial de Pontevedra
María Asunción Barrio Calle, secretaria da Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Certifica que no recurso de suplicación do que despois se fará mención, foi ditada por esta sala a seguinte resolución:
Autos número 13/2003 MAF
Antonio J. Outeiriño Fuente
Presidente
José Elias López Paz
José Fernando Losada Arochena
A Coruña, vintesete de xaneiro de dous mil catro
A Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, composta polos maxistrados citados e en nome de El-Rei ditou a seguinte sentenza:
«Vistos os presente autos sobre impugnación de convenio colectivo seguidos ante esta sala do social co nº 13/2003, entre as partes, como demandante, a Asociación Profesional de Empresas de Limpeza (Aspel), representada polo letrado Gonzalo Blanco Montero, e como demandados, a Asociación de Empresarios de Limpieza de Edificios y Locales de Pontevedra, representada por Paulino Díaz Lamela e asistida do letrado Pablo Luis Estévez Rodríguez, a cental sindical Unión Xeral de Traballadores (UGT), representada polo letrado Antonio Pousa Merens, a central sindical Comisións Obreiras (CC.OO.), representada polo letrado Pedro García Cacho, a central sindical CIG, representada polo
letrado Pedro Pereira Candal e o Ministerio Fiscal, José Luis Conde Salgado, sendo maxistrado relator Antonio Jesús Outeiriño Fuente.
Antecedentes de feito.
Primeiro.-Con data 3 de decembro de 2003 tivo entrada en esta sala do social a demanda presentada pola parte actora, na que tras expoñer os feitos e fundamentos de dereito que estimou pertinentes, rematou suplicando que se ditase sentenza de conformidade co pedido nela.
Segundo.-Admitida a trámite a devandita demanda, sinalouse para o acto de xuízo o día 22 de xaneiro pasado, no cal as partes demandadas se opuxeron á pretensión interposta e, tras a práctica da proba proposta e admitida, formularon as súas conclusións definitivas quedando os autos conclusos para sentenza.
Feitos que se declaran probados.
Primeiro.-Con data 29 de abril de 2003, tras o recoñecemento polas partes das súas respectivas representacións, constituíuse a comisión negociadora do convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais da provincia de Pontevedra coa finalidade de iniciar as deliberacións del, quedando formada por 14 representantes do banco social (5 por CIG, 5 por CC.OO. e 4 por UGT, máis asesores) e polo banco económico 4 participantes (2 pola asociación demandante Aspel e 2 pola Asociación Provincial de Empresarios de Limpiezas de Edificios y Locales de Pontevedra, máis un asesor voceiro).
Segundo.-Tras a celebración de sucesivas reunións nas que participaron todos os integrantes da comisión negociadora, tanto do banco social como do económico, con data 13 de xuño de 2003, celebrouse unha última reunión mediadora, na que despois dun amplo cambio de impresións os representantes da asociación demandante Aspel, se retiraron dela facendo expresa reserva dos seus dereitos en relación á impugnación do posible convenio colectivo que asinen o resto dos representantes na mediación.
Terceiro.-Por resolución da Delegación Provincial de Pontevedra do 8 de xullo de 2003, dispúxose o rexistro, depósito e publicación no Diario Oficial de Galicia, do convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais, sendo publicado no DOG nº 157, do 14 de agosto, figurando no texto da resolución que o pacto aparece subscrito, en representación da parte económica, pola Asociación Provincial de Empresarios de Limpieza de Edificios y Locales de Pontevedra, e da parte social polas centrais sindicais CC.OO., UGT e GIG, en data 1-7-2003.
Cuarto.-A asociación demandante impugna o devandito convenio solicitando a súa nulidade.
Fundamentos de dereito.
Primeiro.-A demanda interposta pola asociación profesional Aspel, solicita a nulidade do convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais da provincia de Pontevedra, por entender que a súa
sinatura unicamente por parte da asociación patronal codemandada fai que teña un vicio de nulidade, dado que -ao seu xuízo- a devandita patronal descoñeceu tanto a súa representatividade real no sector, como a concreta capacidade decisoria que lle correspondía na comisión negociadora, isto é, de dous bancos sobre catro, invocando expresamente infracción ao artigo 89.3º do ET.
E fronte a esta pretensión opóñense os codemandados alegando, en síntese, por un lado, que a Asociación de Empresarios de Limpieza de Edificios y Locales de Pontevedra representa a maioría dos traballadores do sector e, en todo caso, a comisión negociadora foi validamente constituída desde o momento en que a actora non manifestou oposición nin reserva ningunha, aceptando plenamente a lexitimación inicial. E, por outro lado, que a demandante abandonou as negociacións sen opoñerse nin votar en contra, polo que non pode facer valer a súa representación de acordo co criterio sentado pola STS do 13-2-2001, que aplica a doutrina dos actos propios.
Segundo.-En función do anterior, a cuestión central da litis concrétase a resolver se a asociación codemandada tiña lexitimación negociadora ou decisoria para subscribir e aprobar un convenio colectivo de eficacia xeral como o agora impugnado, á vista da composición da comisión negociadora no banco económico, integrada -segundo a acta de constitución achegada como proba documental- por catro participantes, dos que dous o foron pola asociación demandante Aspel e outros dous pola Asociación Provincial de Empresarios de Limpiezas de Edificios y Locales de Pontevedra. E a resposta, valorando a proba documental e testemuñal practicadas, ha de ser unha resposta negativa en función das seguintes consideracións:
1. É doutrina xurisprudencial consolidada (STS do 4 outubro 2001, RJ 2002M418 e 5 novembro 2002, RJ 2003\759, ditada en sala xeral) a que veu sinalando, ao ocuparse da lexitimación como requisito da negociación colectiva estatutaria ou de eficacia xeral, que ha de distinguirse entre a lexitimación inicial, prevista nos artigos 37.1º da Constitución, 82 e 87 do ET e 6 da LOLS, calidade que teñen os suxeitos que acrediten a representatividade de empresarios e traballadores, como orzamento necesario para negociar, pero que non resulta suficiente por si só, en canto a que o noso sistema positivo se sustenta sobre a base da representación proporcional, dado o número limitado de persoas físicas que poden negociar normalmente, segundo o disposto no artigo 88.3º do ET, fixando como máximo 15 membros para os convenios colectivos de ámbito superior á empresa e 12 nos demais. Iso supón que a lexitimación inicial debe estar completada coa denominada lexitimación plena, que se determina en cada
caso polo grao de representatividade acreditada para o suposto concreto, en función dos ámbitos do convenio que se vai negociar e da composición da comisión negociadora, de tal modo que soamente os lexi
timados inicialmente poden ocupar algún posto na mesa de negociación, e farano en proporción á súa representatividade real.
E o terceiro nivel de lexitimación refírese, en concreto, á capacidade de negociación, que é a que se cuestiona neste caso, consistente na calidade dos suxeitos que se pon a contribución á hora de adoptar acordos válidos, de maneira que soamente alcanzarán eficacia os pactos que estean avalados polo voto favorable da maioría de cada unha das dúas representacións, como establece o artigo 89.3º do ET, despois de ser reformado pola Lei 11/1994, do 19 maio. Esta maioría hai que entendela referida ao número de membros (a metade máis un) de cada unha das representacións con independencia da representatividade de cada un deles, dado que a exixencia dunha determinada representatividade se cinxe legalmente ao momento de establecer a lexitimación básica para negociar (artigo 87) e a requirida para configurar a comisión negociadora (artigo 88.1º).
Como sinala a citada STS do 5 de novembro de 2002, «... o que se contempla e valora é a decisión persoal de cada un dos compoñentes de cada unha das dúas representacións, e, sen atender á intensidade de representación que os levou respectivamente a formar parte da comisión negociadora. Como se dixo moi graficamente, a votación aquí personalízase ou individualízase, de modo que se atende ao número de compoñentes de cada representación para medir a suficiencia da votación favorable. Tal é a verdadeira exixencia contida no precepto, que omite toda remisión ao grao de representatividade concreta tida no ámbito do convenio colectivo, unha vez que se acreditou a condición cuxo cumprimento o levou a comisión negociadora».
2. E no suposto xulgado, tras o recoñecemento polas partes das súas respectivas representacións, esa comisión negociadora constituíuse o 29 de abril de 2003 quedando integrada por 14 representantes no banco social (5 por CIG, 5 por CC.OO. e 4 por UGT, máis asesores) e por 4 participantes no banco económico, dous pola asociación demandante Aspel e outros dous pola demandada Asociación Provincial de Empresarios de Limpiezas de Edificios y Locales de Pontevedra, sen que mediase impugnación ningunha, e sen que se opuxese a inxusta exclusión de ningún outro sindicato ou asociación patronal.
Exercido, así este dereito, chégase á fase de pacto, que é a recollida e rexida polo mencionado número 3 do artigo 89 do Estatuto, e na que unicamente ha de cuantificarse o número de compoñentes de cada unha das dúas representacións para medir a suficiencia da votación favorable; sendo así que dos catro compoñentes da representación empresarial, só os dous representantes da demandada Asociación Provincial de Empresarios de Limpiezas de Edificios y Locales de Pontevedra subscribiron o convenio, ao constar acreditado que os outros dous representantes da parte actora -Asociación Profesional de Empresas de Limpieza (Aspel)-, se retiraron dela «fa
cendo expresa reserva dos seus dereitos en relación á impugnación do posible convenio colectivo que asinen o resto dos representantes na mediación», e iso porque, como sinalou a testemuña sr. Valderrey da Huerga, «lles presentaron un acordo cerrado entre os sindicatos e a asociación provincial, polo que decidiron non subscribir o convenio manifestando que se reservaban o dereito de impugnalo, ausentándose no momento en que procedían a redactar a acta». É obvio, por tanto, que a maioría numérica dos que actuaron no banco económico non se produciu, incumpríndose así o requisito exixido legalmente para a válida adopción do acordo, pois a deficiente representatividade do banco empresarial determinou desde ese momento a falta de maioría suficiente para aprobar un convenio colectivo de eficacia xeral ou estatutaria, sen prexuízo da súa posible valor como pacto de eficacia limitada ou extraestatuaria, cuestión esta que a sala non pode abordar ao non ter sido obxecto de debate.
3. En íntima conexión co anterior, non resulta aceptable a alegación das partes demandadas relativa a que a actora abandonou as negociacións sen opoñerse nin votar en contra polo que non podía agora facer valer a súa representación de acordo co criterio sentado pola STS do 13-2-2001 (artigo 2.519), xa que a devandita sentenza contempla un suposto distinto, cal é a retirada inicial dunha asociación patronal no momento de constitución da comisión negociadora e a súa pretensión de regresar posteriormente cun maior grao de representación, o cal é distinto da actuación realizada pola actora, quen «en todo momento» participou -como integrante da comisión negociadora- nas sucesivas reunións que tiveron lugar cumprindo co disposto no artigo 89.1º parágrafo 3 do ET, e soamente ao final -na última reunión mediadora celebrada o 13 de xuño de 2003 decidiu retirarse dela, despois dun amplo cambio de impresións, «facendo expresa reserva dos seus dereitos en relación á impugnación do posible
convenio colectivo que asinen o resto dos representantes na mediación», e iso polas razóns que expuxo a testemuña que declarou no acto do xuízo e que han de interpretarse como de desconformidade co resultado da negociación.
A vulneración do disposto no artigo 89.3º ET ha de producir a nulidade do acordo infractor (tomado por soamente 2 representantes dos 4 designados polo banco empresarial), en tanto que non obtivo o quorum exixido para alcanzar a condición de convenio colectivo de eficacia xeral ou estatutaria coa que foi presentado á autoridade laboral e depositado, rexistrado e publicado por ela. A demanda, por tanto, ha de ser estimada no substancial. Polo exposto,
DECIDIMOS:
Que estimando no substancial a demanda de impugnación de convenio colectivo interposta pola Asociación Profesional de Empresas de Limpeza (Aspel), contra os demandados Asociación de Empresarios de Limpieza de Edificios y Locales de Pon
tevedra, as centrais sindicais Unión Xeral de Traballadores (UGT), Comisións Obreiras (CC.OO.), Confederación Intersindical Galega (CIG) e o Ministerio Fiscal, debemos declarar e declaramos a nulidade do convenio colectivo do sector de limpeza de edificios e locais da provincia de Pontevedra, publicado no Diario Oficial de Galicia do 14 de agosto de 2003, no que refire á súa calidade de pacto estatutario e de eficacia xeral.
Comuníquese a presente sentenza á Autoridade Laboral e publíquese no Diario Oficial de Galicia, de conformidade co establecido no artigo 164 da Lei de procedemento laboral.
Notifíquese esta resolución ás partes e á Fiscalía do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, aos que se fará saber que contra ela soamente cabe recurso de casación que se preparará por comparecencia ou por escrito das partes ou do seu avogado ou representante ante esta sala do social, dentro dos dez días seguintes á notificación desta sentenza, de acordo co disposto nos artigos 203 e seguintes da Lei de procedemento laboral. E unha vez firme expídase certificación para constancia no rolo que se arquivará neste tribunal, incorporándose o orixinal ao correspondente libro de sentenzas.
Así por esta nosa sentenza, pronunciámolo, mandámolo e asinámolo».
Seguen as sinaturas dos maxistrados designados no encabezamento da resolución así como a dilixencia de publicación dela, referendada polo secretario que subscribe. A presente resolución é firme.
O anterior concorda ben e fielmente co orixinal ao que me remito, e para que así conste para os efectos oportunos, expido e asino esta sentenza na Coruña o vinte e sete de xullo de dous mil catro.