ORDE do 8 de xuño de 2004 pola que se convoca o programa de gratuidade de libros de texto en centros sostidos con fondos públicos para os niveis obrigatorios e gratuítos para o curso escolar 2004-2005.
CONSELLERÍA DE EDUCACIÓN E ORDENACIÓN UNIVERSITARIA — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 10/06/2004

A Lei orgánica 8/1985, do 3 de xullo, reguladora do dereito á educación (BOE do 4 de xullo) establece, no seu artigo 1, que todos os españois teñen dereito a unha educación básica que lles permita o desenvolvemento da súa propia personalidade e a realización dunha actividade útil á sociedade.
A Lei orgánica 10/2002, do 23 de decembro, de calidade da educación (BOE do 24 de decembro) dispón, no seu artigo 9, que o ensino básico comprende a educación primaria e a educación secundaria obrigatoria, establecendo, así mesmo, o seu carácter obrigatorio e gratuíto.
O Estatuto de autonomía de Galicia, no seu artigo 31, dispón que é competencia plena da Comunidade Autónoma de Galicia o regulamento e administración do ensino en toda a súa extensión, niveis e graos, modalidades e especialidades.
Mediante o Real decreto 1763/1982, do 24 de xullo (BOE do 18 de agosto), procedeuse ao traspaso das funcións e servizos da Administración do Estado á Comunidade Autónoma de Galicia en materia de educación.
A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria adquiriu o compromiso ante a sociedade de iniciar, no ano 2003, un proceso que camiñe cara á gratuidade dos libros de texto no ensino obrigatorio e nos centros sostidos con fondos públicos, cos seguintes obxectivos:
a) Enmarcarse dentro do principio de gratuidade nas etapas obrigatorias, como un servizo fundamental á sociedade por parte dos poderes públicos.
b) Favorecer a igualdade de oportunidades, de xeito que o alumnado da nosa comunidade autónoma poida ter acceso á principal ferramenta pedagóxica que se utiliza na aprendizaxe, que son os libros de texto.
c) Inculcar no alumnado valores de solidariedade, de conservación do material para a súa reutilización por outros e de coidado do ben colectivo como propio.
Con esta finalidade publicouse a Orde do 6 de xuño de 2003 (DOG do 12 de xuño), pola que se convocaba o programa de gratuidade de libros de texto, iniciándose a súa aplicación no curso escolar 2003/2004, de xeito experimental.
Á vista da experiencia acumulada durante o primeiro curso de implantación, resulta recomendable introducir algunhas modificacións que permitan optimizar a aplicación e o desenvolvemento do programa, mantendo o seu carácter experimental.
De acordo co indicado con anterioridade, esta consellería dispón a implantación progresiva do programa de gratuidade de libros de texto, a través do réxime de préstamo, de acordo coas dispoñibilidades orzamentarias, e con criterios educativos e de organización que permitan un axeitado funcionamento deste servizo educativo.
En exercicio das competencias atribuídas no Decreto 454/2003, do 26 de decembro, polo que se establece a estrutura orgánica da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria (DOG do 19 de xaneiro de 2004), esta consellería
DISPÓN:
Primeiro.-Obxecto e ámbito de aplicación.
1. A presente orde ten por finalidade regular o programa de gratuidade de libros de texto que se desenvolverá a partir do curso escolar 2004/2005.
2. O programa de gratuidade será de aplicación a todos os centros sostidos con fondos públicos da Comunidade Autónoma de Galicia, para que faciliten ao alumnado de ensino obrigatorio, mediante o sistema de préstamo, os libros de texto das distintas áreas establecidas para os citados niveis educativos.
3. Non se inclúen no programa de gratuidade aqueles libros que, por diversas circunstancias, non poidan ser reutilizados polos alumnos durante catro cursos escolares.
Segundo.-Beneficiarios.
Serán beneficiarios do programa todos os alumnos que cursen o ensino obrigatorio en centros sostidos con fondos públicos da Comunidade Autónoma de Galicia, segundo o previsto no punto terceiro desta orde.
Terceiro.-Implantación do programa no curso escolar 2004-2005.
No curso escolar 2004/2005 implantarase o programa de gratuidade de libros de texto, de xeito experimental, en 2º curso de educación secundaria obrigatoria e procederase á reposición dos libros de texto de 6º curso de educación primaria naqueles centros acollidos ao programa na convocatoria do curso 2003-2004.
Cuarto.-Adhesión e renuncia ao programa.
1. Todos os centros sostidos con fondos públicos da Comunidade Autónoma de Galicia que impartan 2º curso de educación secundaria obrigatoria ou vaian impartilo no curso escolar 2004/2005 enténdense adheridos a este programa agás que manifesten expresamente a súa renuncia.
2. Aqueles centros que non se acollan ao programa dispoñen de prazo ata o 30 de xuño para comunicar a súa renuncia, segundo o modelo establecido como anexo I a esta orde.
Quinto.-Permanencia dos libros de texto.
A elección dos libros de texto para utilizar no programa de gratuidade manterase durante un período mínimo de catro anos e a súa aprobación efectuarase de acordo coa normativa vixente.
Sexto.-Constitución da comisión de seguimento.
Cada centro educativo incorporará ao seu Regulamento de réxime interior os criterios básicos para o funcionamento deste programa. No seo do consello escolar de cada centro poderase, así mesmo, constituír
unha comisión de seguimento, integrada por representantes de distintos sectores da comunidade educativa, coa finalidade de coordinar todas as actuacións necesarias para o desenvolvemento do programa.
Sétimo.-Reposición de 6º curso de educación primaria
1. Os centros adheridos ao programa no curso escolar 2003/2004 poderán solicitar a reposición dos exemplares de libros de texto de 6º curso de educación primaria que sexan necesarios para o curso escolar 2004/2005, como consecuencia de:
a) Incremento do número de alumnos acollidos ao programa neste nivel educativo con respecto aos que se adheriron no curso escolar 2003/2004.
b) Exemplares que, debido ao seu grao de deterioración, non poidan ser utilizados polos alumnos no curso escolar 2004/2005.
2. Os exemplares de reposición serán adquiridos polo director do centro, debendo utilizar o anexo II, cubrindo unicamente os datos do centro e os dos libros de texto, facendo constar, así mesmo o número de exemplares de cada área. O importe das facturas deberase incluír no anexo IV.
Oitavo.-Procedemento para a adquisición dos libros de texto e o seu aboamento.
Para a adquisición e pagamento dos libros de texto, previstos no punto terceiro desta orde, seguirase o seguinte procedemento:
a) Entrega da autorización para a adquisición dos libros de texto.
Antes do remate das actividades lectivas, os centros adheridos ao programa facilitarán ao alumnado os impresos para a adquisición dos libros de texto, por triplicado, segundo o modelo establecido como anexo II a esta orde.
b) Adquisición dos libros de texto nas librarías.
Os pais, nais ou titores legais e ordinarios, así como as persoas ou institucións que ostenten a garda e protección dos menores, teñen de prazo ata o 31 de xullo para presentar, na libraría da comunidade autónoma que libremente decidan, os tres exemplares do anexo II, debidamente asinados por eles.
A libraría quedará en posesión de dous dos exemplares e o terceiro será devolto ás familias, coa sinatura e o selo da libraría.
c) Entrega dos libros e das facturas nos centros.
As librarías entregarán en cada centro educativo, entre os días 1 e 10 de setembro, ambos inclusive, os libros de texto solicitados e as facturas, acompañados dun dos exemplares do anexo II de cada alumno. O outro exemplar do anexo II quedará en posesión do libreiro.
d) Envío da documentación polos centros.
O prazo para que os centros envíen a documentación, á Dirección Xeral de Centros e Ordenación Educativa da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, remata o día 20 de setembro.
A documentación que deberán achegar é a seguinte:
1. Anexo III (certificación de alumnos acollidos ao programa).
2. Anexo IV (certificación de facturas).
Quedarán baixo a custodia da secretaría dos centros, á disposición dos órganos de fiscalización e control competentes, os anexos II, as facturas orixinais e os xustificantes de pagamento, así como calquera outra documentación que se derive da aplicación do establecido nesta orde.
e) Aboamento do importe da adquisición dos libros aos centros.
Unha vez revisados os anexos III e IV, por parte da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria iniciaranse os trámites para o pagamento das contías correspondentes a cada un dos centros educativos.
f) Aboamento dos importes ás librarías.
O centro educativo, unha vez recibido o importe deste programa procederá, de xeito inmediato, ao aboamento das contías ás librarías correspondentes.
g) Incorporación de novos alumnos ao longo do curso.
As incorporacións ao centro de novos alumnos que se queiran acoller ao programa, con posterioridade ao prazo establecido para o envío dos anexos III e IV, serán tramitadas segundo o procedemento indicado nos parágrafos anteriores deste mesmo artigo, e serán agrupadas para a súa tramitación do seguinte xeito:
1. A partir do 15 de novembro comezarase coa tramitación das solicitudes presentadas e recibidas ata esa data.
2. A partir do 1 de abril iniciaranse os trámites para o pagamento das solicitudes presentadas e recibidas entre o 16 de novembro e o 31 de marzo.
3. As solicitudes presentadas despois do 1 de abril non serán tramitadas.
Noveno.-Procedemento para a adquisición de fondos bibliotecarios.
1. Co fin de potenciar a utilización das bibliotecas escolares e fomentar a lectura destinarase, aos centros que se acollan ao programa, un importe máximo de 3 euros por cada alumno matriculado en 2º curso de educación secundaria obrigatoria.
2. Non obstante, os centros poderán adquirir libros para a biblioteca do centro por importe de 100 euros, se a contía resultante do establecido no parágrafo anterior fose inferior a esta cantidade.
3. Un mínimo do 50% do importe total que lle corresponda a cada centro deberá empregarse na adquisición de libros editados en lingua galega.
4. Os directores deberán adquirir os libros destinados á biblioteca do centro, e relacionar os importes das facturas no mesmo anexo IV, tendo de prazo ata o 20 de setembro para remitilo.
5. Se os importes non son incluídos no anexo IV, enténdese que o centro renuncia a adquisición destes libros, non podendo, con posterioridade reclamar contía ningunha por este concepto á Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
Décimo.-Prazos para a comunicación e a corrección de erros.
1. Unha vez enviada a documentación non se admitirán correccións nos importes comunicados no anexo IV, para a realización dos correspondentes pagamentos.
2. Calquera erro ou omisión detectado con posterioridade poderá ser corrixido, de oficio ou a instancia do centro afectado, e o importe correspondente será aboado nos mesmos prazos establecidos para as incorporacións de novos alumnos ao longo do curso escolar, indicados no punto oitavo letra g), ou, de ser o caso, reintegrado.
3. Non obstante, e de acordo co establecido no punto noveno desta orde, a non comunicación dos importes destinados a adquisición de libros para a biblioteca nos prazos establecidos (ata o 20 de setembro, inclusive), constituirá a renuncia a estes e, polo tanto, as solicitudes presentadas con posterioridade non se aboarán.
Décimo primeiro.-Alumnos con necesidades educativas específicas.
Co obxecto de incluír no programa de gratuidade aos alumnos que, estando matriculados no curso obxecto de gratuidade, presentan necesidades educativas específicas, poderán adquirirse con cargo a este programa os libros de texto que utilicen estes alumnos, aínda que non se correspondan cos aprobados polo órgano competente do centro para o citado nivel educativo, logo de informe motivado ao respecto do departamento de orientación ou órgano equivalente dos centros privados concertados, que quedará arquivado na secretaría do centro xunto co resto da documentación do programa. O importe das facturas correspondentes a estes libros deberá facerse constar no anexo IV.
Décimo segundo.-Presentación da documentación.
Os centros elevarán as solicitudes e a documentación que constitúe o programa de gratuidade de libros de texto, nos prazos indicados, á Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, Dirección Xeral de Centros e Ordenación Educativa, edificio administrativo San Caetano, bloque II, 2º andar, 15781 Santiago de Compostela (A Coruña).
Os centros concertados poderán presentar a citada documentación en calquera dos rexistros a que se refire o artigo 38.4º da Lei 30/1992, do 26 de novembro, de réxime xurídico das administracións públicas e do procedemento administrativo común (BOE do 27 de novembro), modificada pola Lei 4/1999, do 13 de xaneiro (BOE do 14 de xaneiro). Se a solicitude fose remitida por correo certificado, presentarase en sobre aberto para que sexa datada e selada polo funcionario de correos.
Décimo terceiro.-Da propiedade e conservación dos libros.
1. O centro ao recibir os libros de texto procederá ao seu inventario e préstamo, debendo ser convenientemente identificados como propiedade deste, podendo dispoñer deles os alumnos en calidade de préstamo.
2. Concluído o curso escolar os libros de texto serán reintegrados e depositados polos alumnos nos centros, coa finalidade de ser revisados e determinar o seu grao de conservación e a súa posible reutilización durante o curso seguinte, segundo o procedemento establecido polo centro.
3. Os alumnos beneficiarios das presentes axudas quedarán obrigados a conservar en perfecto estado os libros de texto entregados e a devolvelos ao centro ao finalizar o curso escolar. O incumprimento destas obrigas quedará suxeito ao establecido no Real decreto 732/1995, do 5 de maio, polo que se establecen os dereitos e deberes dos alumnos e as normas de convivencia nos centros (BOE do 2 de xuño) e poderá dar lugar á non concesión da correspondente axuda para o curso seguinte.
Décimo cuarto.-Financiamento do programa.
1. A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria financiará o programa con cargo ás aplicacións 07.03.323.A.480.0 por importe de 4.914.482,95 euros e 07.03.323A.628.1 por importe de 105.000 euros do orzamento de gastos da consellería para o ano 2004 e con cargo á aplicación 07.03.323A.480.0 por importe de 245.724,15 euros con cargo ao orzamento de 2005.
Non obstante, dado o carácter universal da axuda, se o importe establecido no parágrafo anterior non fose suficiente, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria establecerá as medidas necesarias para garantir a gratuidade dos libros para tódolos alumnos acollidos ao programa, dentro das dispoñibilidades orzamentarias.
2. Segundo o artigo 9 do Decreto 201/2003, do 20 de marzo, polo que se desenvolve a autonomía na xestión económica dos centros docentes públicos non universitarios (DOG do 4 de abril) a contía que corresponda a cada centro suporá unha modificación do seu orzamento, sendo o seu carácter finalista.
3. A xustificación deberá axustarse ás normas vixentes sobre autonomía de xestión económica.
4. Os centros privados concertados recibirán os importes correspondentes de acordo co establecido nos artigos 28 a 32 do Decreto 287/2000, do 21 de novembro, polo que se desenvolve o réxime de axudas e subvencións públicas da Comunidade Autónoma de Galicia (DOG do 11 de decembro) e no artigo 78.5º do Decreto lexislativo 1/1999, do 7 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei de réxime financeiro e orzamentario de Galicia (DOG do 5 de novembro), expresando a súa conformidade como entidades colaboradoras na epígrafe correspondente do anexo III a esta orde.
Décimo quinto.-Recursos.
Contra esta orde, que esgota a vía administrativa, os interesados poderán interpoñer recurso potestativo de reposición no prazo dun mes, contado a partir do día seguinte ao da publicación desta orde no Diario Oficial de Galicia, perante o conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria, segundo o disposto na Lei 4/1999, do 13 de xaneiro, de modificación da Lei 30/1992, do 26 de novembro, de réxime xurídico das administracións públicas e do procedemento administrativo común, ou ben poderán presentar directamente recurso contencioso-administrativo, perante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, no prazo de dous meses contados a partir do día seguinte ao da publicación, conforme se establece na Lei 29/1998, do 13 de xullo, reguladora da xurisdicción contencioso-administrativa (BOE do 14 de xullo).
Disposicións adicionais
Primeira.-Materiais curriculares elaborados polos centros.
1. Os centros educativos poderán substituír a adquisición dos libros de texto para unha ou varias áreas por materiais curriculares elaborados polo correspondente departamento do centro, por un importe máximo de 18 euros por alumno e materia.
2. O importe destinado á elaboración e posta á disposición dos alumnos destes materiais deberá acreditarse mediante factura. O importe destas facturas deberase facer constar no anexo IV.
3. Estes materiais deberán ser reutilizables polos alumnos durante catro anos ao igual que os libros de texto.
4. A autorización da substitución do libro de texto por materiais curriculares corresponderá ao órgano competente do centro para a aprobación dos libros de texto.
5. O director do centro deberá certificar que os importes das facturas se corresponden cos materiais curriculares que se poñen á disposición dos alumnos, así como, que non se supera o importe máximo establecido por alumno, quedando arquivada esta documentación na secretaría do centro xunto co resto da documentación do programa de gratuidade.
Segunda.-Incompatibilidades.
As axudas concedidas a través do programa de gratuidade de libros de texto establecido na presente orde serán incompatibles con calquera outra axuda que se conceda para o mesmo fin, comprometéndose os beneficiarios ao reintegro á Administración de calquera outro importe recibido para a mesma finalidade.
Terceira.-Centros privados concertados cun mesmo número de identificación fiscal como centro educativo e como libraría.
Aqueles centros privados concertados que estean dados de alta cun mesmo número de identificación fiscal para a actividade docente e como libraría poderán acreditar a adquisicións dos libros de texto mediante as facturas emitidas polas editoriais subministradoras dos libros. Neste caso, o director do centro engadirá ás correspondentes facturas das editoriais certificación na que se faga constar que os importes destas correspóndense co importe dos libros de texto para o programa de gratuidade. Esta documentación quedará arquivada na secretaría do centro. O importe das correspondentes facturas deberase facer constar no anexo IV.
Cuarta.-Lexislación aplicable.
Para o non previsto nesta orde rexerá o disposto nos artigos 78 e 79 da Lei de réxime financeiro e orzamentario de Galicia, aprobada polo Decreto lexislativo 1/1999, do 7 de outubro (DOG do 5 de novembro), no Decreto 287/2000, do 21 de novembro, polo que se desenvolve o réxime de axudas e subvencións públicas da Comunidade Autónoma de Galicia (DOG do 11 de decembro) e na Lei 38/2003, do 17 de novembro, xeral de subvencións (BOE do 18 de novembro).
Disposición transitoria
Única.-Os centros que non se acollan ao programa de gratuidade de libros de texto en 2º de educación secundaria obrigatoria non poderán adherirse no curso citado ata que transcorran catro anos desde a súa implantación.
Disposición derrogatoria
Única.-Esta orde deixa sen efectos a Orde do 6 de xuño de 2003 pola que se convoca o programa de gratuidade de libros de texto en centros sostidos con fondos públicos para os niveis obrigatorios e gratuítos e se establecen as súas normas de organización e funcionamento (DOG do 12 de xuño).
Disposicións derradeiras
Primeira.-Atribúese ao director do centro docente e ao seu equipo directivo, no ámbito das súas competencias, as funcións e responsabilidades propias da prestación do programa de gratuidade de libros de texto para que se estenda ao conxunto de alumnos establecidos na presente orde
Segunda.-Autorízase a Dirección Xeral de Centros e Ordenación Educativa para ditar as resolucións necesarias para a aplicación e o desenvolvemento do establecido nesta orde.
Terceira.-A presente orde entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 8 de xuño de 2004.
Celso Currás Fernández
Conselleiro de Educación e Ordenación
Universitaria