ORDE do 30 de setembro de 2004 pola que se establecen normas sobre tarifas e explotación dos servizos públicos regulares permanentes de uso xeral de transporte de viaxeiros por estrada.
CONSELLERÍA DE POLÍTICA TERRITORIAL, OBRAS PÚBLICAS E VIVENDA — III. OUTRAS DISPOSICIÓNS — 13/10/2004

A Orde do 4 de abril de 2002, da Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda, estableceu un novo sistema para a actualización de tarifas de servizos regulares permanentes de transporte de viaxeiros de uso xeral vinculado ao IPC xeral, introducindo un factor de ponderación en función do número de viaxeiros transportados que garanta o mantemento da ecuación reflectida nos estudos económicos da concesión.
A citada fórmula ten vocación de duración no tempo e deixa soamente como factor variable a determinar pola Administración o mínimo de percepción e o suplemento por aire acondicionado, respecto ao cal se articula un sistema de delegación na Dirección Xeral de Transportes en prol dunha maior axilidade para o futuro, ao tempo que se procede á actualización da tarifa por este concepto para compensar a perda de poder adquisitivo debida á inflación.
Noutra orde de cousas, faise necesario recoller nunha disposición o conxunto de regras que garantan un uso ordenado dos medios de transporte público na dobre vertente dos dereitos e das obrigas dos usuarios deles, ecollendo en gran parte usos de comercio que quedan deste xeito reforzados co albo de acadar unha maior calidade do servizo.
Adicionalmente, considérase nesta orde a incidencia que no réxime tarifario dos concesionarios pode ter a implantación dos plans de transporte metropolitano, respectando, obviamente, o equilibrio económico das mesmas.
Debe regularse, igualmente, a facturación que por parte dos concesionarios ten que se aplicar en concepto de encargos e exceso de equipaxes.
Na súa virtude, oído o Consello Galego de Transportes, esta consellería
DISPÓN:
Artigo 1º.-Mínimo de percepción en tarifas de servizos de transporte público regular permanente de uso xeral.
1. Establécense dous mínimos de percepción diferenciados, un para as empresas que ofrezan aboamentos multiviaxes con descontos e outro para as que non faciliten esta posibilidade aos usuarios.
2. Neste segundo suposto os concesionarios poderán aplicar un mínimo de percepción de 0,95 euros, IVE incluído.
Esta contía será incrementada, se é o caso, co canon de viaxeiros correspondente ás estacións de autobuses.
3. Autorízase un mínimo de percepción de 1,05 euros, IVE incluído, naqueles servizos en que os concesionarios, en substitución dese mínimo unitario, poñan ao dispor dos usuarios aboamentos multiviaxes, cunha duración dun mes e un número de viaxes mínimo de 30, sempre que se establezan os seguintes descontos mínimos:
3.1. 10% para os aboamentos de 30 viaxes simples por mes.
3.2. 15% para os aboamentos de 40 viaxes simples por mes.
3.3. 20% para os aboamentos de 50 viaxes simples por mes.
A contía de 1,05 euros será incrementada, se é o caso, co canon de viaxeiros correspondente ás estacións de autobuses.
Sobre as tarifas resultantes da aplicación do desconto non poderá engadirse incremento ningún polo concepto de canon de viaxeiros de estacións de autobuses.
4. A Administración poderá solicitar datos de explotación en relación con mínimos de percepción.
Artigo 2º.-Facturación por transporte de equipaxes e encargos.
1. As cantidades que se percibirán por excesos de equipaxe e por encargos serán de libre determinación por parte das empresas concesionarias.
2. Os usuarios de servizo de transporte regular de uso xeral poderán transportar en concepto de equipaxe, de forma gratuíta, dentro do prezo do billete que en cada caso corresponda, ata un máximo de 30 quilogramos.
3. Enténdese por equipaxe as roupas, bolsos, maletas ou vultos que acompañen o viaxeiro que posúa o billete. O peso máximo da equipaxe poderá limitarse a 50 quilogramos por razóns de límite de peso, capacidade ou características técnicas do vehículo.
4. Enténdese por encargos os obxectos ou vultos que se transporten estando confiados só á custodia do persoal da empresa concesionaria. O concesionario pode limitar a admisión de encargos por razóns de límite de peso, capacidade ou características técnicas do vehículo.
Artigo 3º.-Actualización de tarifas.
Os incrementos sucesivos dos mínimos de percepción, dos suplementos por aire acondicionado e das tarifas
por equipaxes e encargos poderán ser determinados pola Dirección Xeral de Transportes en función do incremento experimentado, polo índice xeral de prezos ao consumo.
Artigo 4º.-Revisión individualizada de tarifas.
Poderá solicitarse incremento de tarifas mediante o procedemento de revisión individualizada. Deberá presentarse ante a Dirección Xeral de Transportes unha solicitude acompañada do oportuno estudo económico da concesión e o cadro de desagregación de custos, que deberá axustarse ao que establece o anexo desta orde.
Artigo 5º.-Obriga de facilitar troco de moeda.
A obriga de proporcionar troco de moeda establécese nun máximo de 20 A.
Artigo 6º.-Implantación de áreas de transporte metropolitano.
A Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda, no marco dos convenios ou acordos subscritos por esta consellería con outras administracións ou entes públicos, poderá establecer ou prever o establecemento mediante calquera mecanismo admitido pola normativa reguladora dos transportes terrestres, de condicións específicas de prestación dos servizos metropolitanos nas denominadas áreas de transporte metropolitano (ATM) que se constitúan.
Para tal fin, e entre os referidos mecanismos, poderá promover a sinatura de contratos-programa con cada empresa concesionaria integrada nunha ATM nos cales se establecerán requisitos de bonificación de tarifas aos usuarios, imaxe corporativa e calidade do servizo, no marco dos artigos 19.4º e 20 da Lei 16/1987, do 30 de xullo, de ordenación dos transportes terrestres. Estes contratos-programa deberán respectar, en todo caso, o escenario orzamentario e de vixencia previstos nos acordos de creación das respectivas ATM e nos sucesivos adoptados por estas.
As empresas concesionarias de servizos de transporte que se integren nas referidas ATM deberán cumprir as condicións de rexistro e comprobación de datos de explotación establecidos, así como aquelas adicionais que estableza a administración de transportes ou se fixen nos correspondentes contratos-programa; entre os compromisos adquiridos deberá constar expresamente o de autorizar a entrega por parte da Administración autonómica da indicada documentación ao conxunto de administracións implicadas en cada ATM.
Artigo 7º.-Distintivos dos vehículos de transporte público regular permanente de uso xeral.
Os vehículos que realicen servizos de transporte público regular permanente de uso xeral deberán estar identificados, mentres realicen o servizo, mediante un rótulo, situado na parte frontal e lexible desde o exterior, no cal se indique o nome da empresa concesionaria, as letras e número asignados pola Administración para identificar a concesión de que se trate e a orixe e o destino da expedición que ese vehículo realiza.
A Dirección Xeral de Transportes poderá establecer nas ATM previstas no artigo anterior a obriga de rotular os vehículos que presten estes servizos coas cores, imaxe corporativa e condicións de publicidade que determine o órgano reitor da ATM.
Artigo 8º- Expedición de billetes.
A Dirección Xeral de Transportes poderá autorizar en estacións de autobuses a agrupación de despachos de venda de billetes de varias concesións ou a súa substitución por outros sistemas de expedición automatizado.
Artigo 9º- Acceso ao servizo.
O acceso ao autobús estará condicionado ao aboamento do prezo do servizo, excepto no suposto dos menores de cinco anos acompañados; a utilización do transporte por menores sen pagamento de billete non outorga dereito a ocupar asento con carácter preferente respecto a outros usuarios.
A empresa explotadora limitará o acceso cando:
a) Se alcanzase a ocupación máxima do vehículo.
b) Se porten obxectos que polas súas características ou tamaño interfiran no dereito ao transporte cómodo, eficaz e seguro do resto dos usuarios.
En calquera caso a determinación de regras para o efecto deberán efectuarse con carácter xeral, non discriminatorio e deberán estar explícitas no interior do vehículo.
Estas regras poderán ser modificadas ou condicionadas pola Administración que conceda o servizo cando se acredite a súa inadecuación ao interese público.
c) O usuario vaia acompañado de animais, coa excepción dos cans-guía utilizados por invidentes.
Artigo 10º.-Dereitos dos usuarios.
Os servizos de transporte deberán prestarse de conformidade coas condicións determinadas pola Administración que os conceda. De xeito particular respectaranse as seguintes regras:
a) Utilización de vehículos en adecuadas condicións técnicas e de limpeza.
b) Identificación na parte frontal, de forma lexible desde o exterior, do nome ou anagrama da empresa concesionaria, letras e números asignados pola Administración para identificar a concesión e orixe e destino da expedición que ese vehículo realiza.
c) Exposición no interior do vehículo, de forma visible e accesible, da lista de dereitos e obrigas dos usuarios, obriga de facilitar aos usuarios o libro de reclamacións así como o teléfono e enderezo a que remitir as denuncias dos usuarios, así como a posibilidade de efectuar reclamacións de contido económico ante a Xunta Arbitral de Transportes.
Artigo 11º.-Obrigas dos usuarios.
Sen prexuízo das obrigas establecidas na Lei 16/1987, do 30 de xullo, no Real decreto 1211/1990, e demais normativa de xeral aplicación, os usuarios dos servizos de transporte deberán respectar:
a) O acceso ao vehículo deberá realizarse pola porta dianteira e o abandono pola porta traseira ou central.
En función das circunstancias do servizo o condutor poderá autorizar excepcións, salvagardando, en todo caso, a seguranza da operación e ponderando a súa repercusión no resto dos ocupantes do vehículo.
b) Os pasaxeiros non poderán dirixirse ao conductor mentres estea o vehículo desprazándose, nin actuarán
de modo que interfiran na prestación do servizo, provoquen molestias ou perturben o seu uso polo resto dos usuarios.
Quedará á apreciación do condutor a decisión acerca da admisión ou expulsión de quen altere a prestación do servizo ou o pacífico desfrute polos usuarios.
c) Os asentos reservados deberán, en todo caso, cederse ás persoas con mobilidade reducida.
d) Os viaxeiros que accedan ao vehículo con vultos ou obxectos que, sen corresponderen estritamente á caracterización establecida no punto B do arigo 9º, dificulten ou entorpezan o tránsito polo interior do autobús, deberán desprazarse a espazos menos conxestionados, procurando non entorpecer o acceso ou abandono do vehículo, estando sometidos en todo momento ás instrucións que imparta o condutor; concretamente, os bolsos de man ou mochilas deberán levarse na man ou nos pés, ou no colo dos ocupantes cando vaian sentados, agás que o vehículo dispoña de lugares especialmente indicados para tal fin.
Artigo 12º.-Prohibicións aos ocupantes.
Os usuarios do servizo non poderán:
a) Fumar e beber bebidas alcohólicas. A posibilidade de comer poderá ser excluída, limitada ou condicionada pola empresa atendendo ás características do vehículo, á duración da viaxe e ao carácter dos alimentos. As limitacións deberán ser expostas ao público no interior dos vehículos.
b) Asomarse a través das xanelas.
c) Provocar ruídos.
d) Reservar asentos ou ocupar os destinados a persoas con mobilidade reducida.
e) Practicar a mendicidade ou realizar actividades de propaganda ou publicidade.
f) Obstruír o paso ou dificultar o acceso ou abandono do vehículo.
g) Ensuciar, pintar ou deteriorar o vehículo.
Artigo 13º.-Publicidade dos dereitos e obrigas.
Os titulares de servizos deberán, en todo caso, expoñer nun lugar visible e de forma lexible polo menos dous carteis plastificados de dimensións mínimas de 30x21 cm en que se recollan, literalmente, os dereitos e as obrigas dos usuarios.
Disposición adicional
No non regulado de forma expresa nesta orde será de aplicación o establecido na Orde FOM/3398/2002, do 20 de decembro, ou lexislación da Administración do Estado que a substitúa.
A Dirección Xeral de Transportes poderá establecer protocolos para o vertido informático de datos de explotación por parte das empresas concesionarias.
Disposición derrogatoria
Quedan derrogados os artigos 3 e 9 da Orde do 4 de abril de 2002, pola que se autoriza a modificación de tarifas de servizos públicos regulares permanentes de transporte de viaxeiros de uso xeral por estrada, de competencia da Xunta de Galicia, e calquera outra
disposición de igual ou inferior rango que se opoña ao previsto na presente orde.
Disposicións derradeiras
Primeira.-Facúltase a Dirección Xeral de Transportes para ditar cantas instruccións sexan precisas para a execución desta orde e da Orde FOM/3398/2002 do 20 de decembro, respecto ás concesións de competencia exclusiva da Xunta de Galicia.
Segunda.-Esta orde entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, 30 de setembro de 2004.
Alberto Núñez Feijoo
Vicepresidente primeiro e conselleiro
de Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda
ANEXO
Conceptos
Custos sen IVE
Custo total anual (Ca)
Custo por vehículo/km
Porcentaxe
(%)
Persoal (1)
Amortización (2)
Custo financeiro do investimento
Carburantes e lubricantes
Seguros
Reparación e conservación (3)
Pneumáticos
Peaxe de autoestradas
Varios (4)
Total custos
100
(1) Este concepto engloba, ademais dos custos de persoal de movemento, os relativos aos gastos xerais e de estrutura de persoal da empresa imputables á concesión incluíndo, en todos os supostos, os gastos de Seguridade Social. Non se inclúen os gastos de persoal de talleres, conservación e mantemento.
(2) Este punto inclúe a amortización do material móbil da concesión que non esgotase o prazo previsto para esta.
(3) Comprende os gastos de reparación e conservación do material, incluíndo os gastos de persoal de talleres no suposto de que estas actividades se efectúen nos talleres da empresa.
(4) Baixo o concepto de varios inclúense todos os custos non comprendidos nos outros conceptos, como licenza fiscal, taxas de estacións, alugueres, gastos de enerxía, etc.
II. Datos de tráfico (ocupación media de viaxeiros por vehículo):
Ocupación media de viaxeiros/vehículo=B
A.
Onde: A=total vehículos-kilómetro/ano.
B=total de viaxeiros-kilómetro/ano.
III. Custos por unidade de tráfico.
Custo vehículo-kilómetro = Custo total anual (Ca)
A Custo viaxeiro-kilómetro = Custo total anual (Ca)
A IV. Tarifas de aplicación.
-Tarifa partícipe empresa (Tp):
Tp=Ca+BE
B
Onde: CA: custo total anual.
BE=beneficio industrial (co máximo do 15% de (Ca).
B=total de viaxeiros-kilómetro/ano.
-Tarifa usuario (Tu).
Tu=(1+IVE[7%])Tp.