DECRETO 115/2002, do 7 de marzo, polo que se establece o currículo do ciclo formativo de grao medio de artes plásticas e deseño de ebanistería artística, correspondente á familia profesional de artes aplicadas da escultura, así como o acceso ó dito ciclo formativo.
CONSELLERÍA DE EDUCACIÓN E ORDENACIÓN UNIVERSITARIA — I. DISPOSICIÓNS XERAIS — 09/04/2002

A Lei orgánica 1/1990, do 3 de outubro, de ordenación xeral do sistema educativo, determina no seu artigo cuarto que se entende por currículo o conxunto de capacidades terminais, contidos, métodos pedagóxicos e criterios de avaliación de cada un dos niveis, etapas, ciclos, graos e modalidades nos que se organiza a práctica educativa. Sobre esta base efectúase unha dobre repartición competencial; atribúelle por unha parte ó Goberno fixa-los aspectos básicos do currículo que constituirán as ensinanzas mínimas en todo o Estado coa finalidade de garantir unha formación común de tódolos alumnos e a validez dos títulos correspondentes e, por outra, atribúelles ás administracións con competencia en materia educativa o establecemento do currículo do que formarán parte as ditas ensinanzas mínimas.
Polo tanto, unha vez publicado o Real decreto 676/1993, do 7 de maio, polo que se establecen as directrices xerais sobre os títulos e as correspondentes ensinanzas mínimas de formación profesional, definidas as ensinanzas mínimas correspondentes ó título de técnico de artes plásticas e deseño de ebanistería artística polo Real decreto 1385/1995, do 4 de agosto, e tendo en conta o establecido no Real decreto 389/1992, do 15 de abril, sobre os requisitos mínimos dos centros que impartan ensinanzas artísticas, procede establece-lo currículo do dito ciclo formativo para o ámbito de competencia da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
Cómpre asegurar no alumnado unha formación artística de calidade e garanti-la cualificación dos futuros profesionais das artes plásticas e deseño. Por iso, o currículo inclúe, ademais dos coñecementos académicos vinculados á ensinanza máis tradicional, outros aspectos inherentes á formación profesional e que permitan a incorporación dos mozos á vida activa, cun grao de formación que lles permita adaptarse ás modificacións que poidan producirse ó longo da súa vida e que contribúa á formación permanente dos cidadáns ó tempo que atende as demandas de cualificación do sistema productivo e tendo en conta as necesidades de desenvolvemento económico e social da Comunidade Autónoma de Galicia e a súa dimensión no fomento do noso patrimonio cultural.
As ensinanzas de artes plásticas e deseño están constituídas por un conxunto de ciclos formativos cunha organización modular variable, tanto na duración destes como na diversidade de áreas de coñe
cemento teórico-práctico en función dos distintos campos profesionais. As capacidades terminais dos distintos módulos profesionais, definidos neste decreto, describen o comportamento conxunto do alumnado en termos de resultados avaliables que se requiren para acada-los aspectos básicos da competencia xeral. Estes aspectos básicos aseguran unha cualificación común do titulado, garantía do título en todo o Estado e de correspondencia europea das cualificacións outorgadas ós alumnos.
Os contidos curriculares non teñen que ser interpretados como unidades temáticas nin, por tanto, necesariamente organizados na mesma orde na que aparecen nesta norma, precisando, polo tanto, dunha ulterior concreción por parte do equipo de profesores que, coa necesaria flexibilidade, programarán interdisciplinarmente as secuencias de aprendizaxe, destacando nos ámbitos artísticos, técnicos e naqueles específicos do ámbito profesional do alumno, os contidos de maior significación cara ó desenvolvemento cualificado das actividades profesionais. Esta concreción ten que referirse principalmente ás liñas xerais de aplicación dos criterios de avaliación, á metodoloxía e as actividades de carácter didáctico. Finalmente, cada profesor, no marco deste proxecto, realizará a súa propia programación, recollendo os procesos educativos que se propón desenvolver na aula.
Os criterios de avaliación establecen o tipo e grao de aprendizaxe que se espera que acaden os alumnos nun momento determinado, respecto das capacidades indicadas nos obxectivos xerais e nos específicos de cada módulo. O nivel de cumprimento destes obxectivos, en relación cos criterios de avaliación fixados, debe ser medido con flexibilidade, tendo en conta as características e posibilidades dos alumnos.
A incorporación ós ciclos formativos de fases de formación práctica e da obra final é un elemento fundamental na construcción deste modelo formativo. A colaboración de profesionais, entidades e institucións, contribuirá á concreción de proxectos educativos que anticipen solucións reais no mundo laboral.
Para completa-lo currículo, o centro docente dispón dun determinado número de horas lectivas que, xunto co módulo de formación en centros de traballo, permitirán a súa adaptación tendo en conta as características do alumnado ás necesidades de desenvolvemento económico, social e de recursos humanos do seu contorno socioproductivo.
Asemade, o presente decreto regula o acceso a este ciclo formativo, por medio dunha proba específica que deberá avalia-los coñecementos e as aptitudes necesarias para cursar con aproveitamento as ensinanzas correspondentes a este ciclo, ó tempo que establece os requisitos de acceso a estes estudios.
En virtude de todo iso, por proposta do conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria, tralo informe do Consello Escolar de Galicia, logo de deli
beración do Consello da Xunta de Galicia na súa reunión do día sete de marzo de dous mil dous,
DISPOÑO:
I. Título, perfil e currículo
Artigo 1º.-Identificación do título.
1. Este decreto regula o currículo das ensinanzas do ciclo formativo de grao medio de artes plásticas e deseño de ebanistería artística, pertencente á familia de artes aplicadas da escultura, correspondente ó título de técnico de artes plásticas e deseño de ebanistería artística, de acordo co establecido no punto 3º do artigo 4 da Lei orgánica 1/1990, do 3 de outubro, de ordenación xeral do sistema educativo, e integra o establecido no Real decreto 1385/1995, do 4 de agosto, polo que se regulan as ensinanzas mínimas do dito ciclo formativo.
2. A denominación, nivel de formación profesional e duración deste ciclo formativo son ás que se establecen no punto 1 do anexo deste decreto.
Artigo 2º.-Ámbito de aplicación.
Este decreto será de aplicación no ámbito territorial de xestión da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
Artigo 3º.-Perfil profesional.
A competencia e as capacidades profesionais, as tarefas máis significativas e o campo profesional, que definen o perfil profesional do título, son os que se establecen no punto 2 do anexo deste decreto.
Artigo 4º.-Currículo do ciclo formativo.
1. Para os efectos do disposto neste decreto, enténdese por currículo do ciclo formativo de grao medio de artes plásticas e deseño de ebanistería artística o conxunto de capacidades terminais, contidos e criterios de avaliación que regularán a práctica docente neste ciclo formativo, as fases de formación práctica en empresas, estudios e talleres, así como a obra final.
2. Os obxectivos xerais do ciclo formativo de grao medio de artes plásticas e deseño de ebanistería artística son os que se establecen no punto 3.1 do anexo deste decreto.
3. As capacidades terminais, contidos e criterios de avaliación dos módulos correspondentes ó ciclo formativo ó que se refire o presente decreto, a súa distribución en cursos e os tempos lectivos, así como a obra final e a fase de prácticas en empresas, estudios ou talleres son os que se establecen nos puntos 3.2, 3.3 e 3.4 do anexo deste decreto.
II. Ordenación académica e impartición
Artigo 5º.-Ordenación académica das ensinanzas.
1. As presentes ensinanzas organízanse en módulos; fases de formación práctica en empresas, estudios ou talleres e obra final.
2. Para os efectos do disposto neste decreto, o concepto módulo considerarase equivalente ós termos materia teórica, materia teórico-práctica e cla
ses prácticas ós que se refire o Real decreto 389/1992, do 15 de abril, polo que se establecen os requisitos mínimos dos centros que impartan ensinanzas artísticas.
Artigo 6º.-Admisión do alumnado.
Os criterios de admisión do alumnado para acceder a este ciclo formativo en centros sostidos con fondos públicos son os que se expresan no punto 4.1. do anexo deste decreto.
Artigo 7º.-Avaliación.
1. A obtención do correspondente título requirirá a avaliación positiva das distintas capacidades nas que se estructura o ensino impartido no centro educativo: dos módulos, das fases de formación práctica en empresas, estudios ou talleres, así como da obra final.
2. A organización e avaliación da fase de formación práctica en empresas e da obra final é a que se expresa no punto 4.2 e 4.3 do anexo deste decreto.
Artigo 8º.-Profesorado.
As especialidades do profesorado con atribución docente nos módulos que compoñen este título son as que se expresan no punto 4.4 do anexo deste decreto.
Artigo 9º.-Espacios e instalacións.
Os requisitos de espacios e instalacións que deben reuni-los centros educativos para a impartición deste ciclo formativo son os que se determinan no punto 4.5 do anexo deste decreto.
Artigo 10º.-Relación numérica profesor/alumno.
De conformidade co establecido no artigo 44 do Real decreto 389/1992, do 15 de abril, polo que se regulan os requisitos mínimos dos centros que impartan as ensinanzas artísticas, manterase unha relación numérica profesor/alumno, que se determina no punto 4.6 do anexo deste decreto.
Artigo 11º.-Correspondencias.
1. A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria poderá recoñece-la correspondencia coa práctica laboral dos módulos que se indican no punto 4.7 do anexo deste decreto.
Así mesmo, poderá quedar total ou parcialmente exento da fase de formación práctica en empresas, estudios e talleres quen acredite experiencia laboral no campo profesional directamente relacionada con este ciclo formativo.
Artigo 12º.-Acceso ó bacharelato e validacións.
O punto 4.8 do anexo deste decreto recolle a modalidade de bacharelato á que dá acceso este título, así como os módulos do ciclo formativo que poden ser obxecto de validación con materias de bacharelato.
A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria determinará as validacións entre módulos deste ciclo cos doutros ciclos formativos de grao medio de artes plásticas e deseño da familia profesional de artes aplicadas da escultura ou, se é o caso, de diferente familia profesional
Artigo 13º.-Distribución horaria.
1. Os módulos profesionais deste ciclo formativo organizaranse segundo se establece no punto 4.9 do anexo deste decreto.
2. As horas de libre disposición que se inclúen neste punto serán utilizadas polos centros educativos para reforzar, nos módulos asociados ás unidades de competencia, as capacidades da formación profesional de base ou de formación profesional específica, para lles dar resposta ás características do alumnado, e ter en conta as necesidades de desenvolvemento económico, social e de recursos humanos do seu contorno socioproductivo.
Artigo 14º.-Proxecto curricular.
1. Os centros docentes concretarán e completarán o currículo do ciclo formativo de grao medio de artes plásticas e deseño de ebanistería artística mediante a elaboración de proxectos curriculares para o dito ciclo.
2. O proxecto curricular de centro deberá conter unha adecuación dos obxectivos xerais deste ciclo ás características do alumnado, criterios metodolóxicos de carácter xeral en relación co proceso de avaliación, así como en materia de diversificación curricular.
3. O proxecto curricular do centro incluirá, así mesmo, a distribución das capacidades terminais, contidos e criterios de avaliación do ciclo formativo, incluídos os programas de cada materia. A dita distribución non deberá variar para un mesmo grupo de alumnos ó longo do dito ciclo.
4. O proxecto curricular do centro formará parte da programación da súa actividade docente e incorporarase á programación xeral correspondente.
5. Os profesores desenvolverán programacións da súa actividade docente de acordo co currículo e co proxecto curricular do centro.
Disposición transitoria
Única.-Ata que se determinen as novas especialidades docentes, a competencia do profesorado pertencente ós corpos de profesores e mestres de taller de artes plásticas e deseño para a impartición de cada módulo queda definida pola súa pertenza ás especialidades que se indican no punto 4.4 do anexo deste decreto. Non obstante, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, no seu ámbito de competencia e durante o mesmo período transitorio, poderá autoriza-la impartición de determinados módulos a aqueles docentes que, no momento da promulgación deste decreto, se encontrasen impartindo materias equivalentes da anterior ordenación, sempre que acrediten preparación para isto.
Disposicións derradeiras
Primeira.-Autorízase o conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria para dicta-las disposicións necesarias para a aplicación e desenvolvemento do establecido neste decreto.
Segunda.-Este decreto entrará en vigor o día seguinte ó da súa publicación no Diario Oficial de Galicia.
Santiago de Compostela, sete de marzo de dous mil dous.
Manuel Fraga Iribarne
Presidente
Celso Currás Fernández
Conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria
ANEXO
1. Identificación do título.
-Denominación: técnico de artes plásticas e deseño de ebanistería artística.
-Nivel: grao medio de artes plásticas e deseño.
-Duración: 1.600 horas.
2. Perfil profesional.
2.1. Competencia xeral:
* Realizar obras con rigor técnico e sensibilidade expresiva, interpretando proxectos de profesionais de nivel superior, coordinando os aspectos técnicos e artísticos, así como os procesos tecnolóxicos inherentes á súa actividade profesional e aspectos organizativos, económicos e xurídicos que incidan nas relacións laborais e no ámbito empresarial.
2.2. Capacidades profesionais:
* Interpretar con rigor e sensibilidade artístico-plástica a información proxectual que se lle subministre, xa sexa gráfica ou xa corpórea, escrita ou oral, referente ós distintos procesos de traballo distintivos deste taller.
* Analizar toda a información técnica dispoñible sobre máquinas, ferramentas e útiles propios da súa actividade para a súa aplicación práctica.
* Realizar, individualmente ou en equipo, as pezas e os procesos de traballo, aténdose ás especificacións dos planos, deseños ou esbozos dun proxecto, empregando adecuadamente as técnicas e os útiles que lle son propios, tanto de tipo manual, como automático.
* Colaborar en equipos de traballo coordinados por técnicos superiores, co fin de establecer e realiza-los procesos, as técnicas e as ferramentas máis adecuadas para a realización dun proxecto.
* Describi-las tecnoloxías tradicionais e actuais dentro do campo de acción desta especialidade co fin de que poida adaptarse constantemente ós novos procedementos.
* Responsabilizarse dos medios que utiliza para o desenvolvemento do seu traballo.
* Ser capaz de organiza-lo propio taller, tanto nunha actividade asalariada como nunha autónoma ou en cooperativa, tendo en conta todos aqueles factores artísticos, técnicos, económicos e de seguridade no traballo que son imprescindibles.
2.3. Tarefas máis significativas:
* Selecciona-lo material máis adecuado para a realización dun proxecto, con capacidade de asesorar
sobre os procesos de realización, permanecendo fiel ás directrices recibidas.
* Prepara-las ferramentas, as máquinas e os útiles necesarios para a realización dun proxecto.
* Verifica-las pezas durante o proceso de realización e executa-la súa montaxe e o seu repaso derradeiro.
* Aplica-las pátinas e os recubrimentos protectores necesarios para un bo acabado.
* Responsabilizarse do mantemento sistemático de máquinas, utensilios e ferramentas, con capacidade de efectuar traballos simples de reparación.
* Adquiri-los coñecementos elementais para facer rendible o seu traballo.
2.4. Campo profesional:
O profesional deste nivel exercerá a súa actividade en empresas e talleres de carácter artesanal e artístico, xa sexan públicos ou xa privados, pequenos, medianos ou grandes, relacionados co campo profesional da ebanistería artística.
Pode tamén exercer como profesional independente ou asociado en cooperativa.
3. Currículo.
3.1. Obxectivos xerais do ciclo formativo:
* Analizar e desenvolve-los procesos básicos de realización de obxectos volumétricos conseguidos mediante técnicas de ebanistería.
* Utiliza-las tecnoloxías tradicionais e actuais propias desta especialidade.
* Utiliza-los sistemas de reproducción de prototipos mediante técnicas de ebanistería.
* Interpretar con rigor e sensibilidade artístico-plástica a información proxectual que se lle subministre, xa sexa gráfica ou xa corpórea, escrita ou oral, referente ós distintos procesos de traballo distintos desta especialidade.
* Resolve-los problemas artísticos e tecnolóxicos que se presenten durante o proceso de realización.
* Recoñecer con detalle as especificacións técnicas dos equipos e a maquinaria utilizada, e organiza-las medidas para o seu mantemento periódico preventivo.
* Analiza-lo marco legal, económico e organizativo que regula e condiciona a actividade profesional no campo da ebanistería.
* Aplicar métodos de análise de tempos e conveniente aproveitamento de recursos ós plans de xestión do traballo.
3.2. Capacidades terminais, contidos e criterios de avaliación dos diversos módulos:
3.2.1. Módulo 1: historia da cultura e da arte: artes aplicadas da escultura:
Capacidades terminais
* Aplicar coñecementos humanísticos á evolución estética das artes aplicadas nos distintos períodos da historia.
* Recoñecer distintas morfoloxías nas artes aplicadas ó longo da historia e diferencialas visualmente.
* Analiza-las achegas e as innovacións tecnolóxicas que se reflicten na aparición dos distintos materiais, así como as solucións novas na concepción e no deseño artístico.
Contidos
* Concepto de cultura, de arte e de arte aplicada. Cultura e sociedade. Concepto de deseño, arte e artesanía. Deseño industrial e artes aplicadas.
* O mundo antigo. Principais sociedades e civilizacións. Evolución das artes aplicadas da escultura en Mesopotamia, Exipto, Grecia e Roma. A transición á Idade Media.
* O mundo medieval: estructuras sociais, políticas e económicas e o seu reflexo nas artes. A época das invasións. O Islam e Bizancio. As artes no período feudal: o Románico. O Humanismo do Gótico. As novas técnicas artesanais.
* A época moderna. O nacemento do estado moderno. O Humanismo e a ampliación do marco xeográfico. As artes aplicadas da escultura no Renacemento.
* O novo concepto político e social no Barroco: o estado absoluto. As artes nas súas principais variantes nacionais. Principais estilos e deseñadores. A estética rococó como dexeneración do barroco. O século XVIII: o Despotismo Ilustrado. Neoclasicismo e recuperación arqueolóxica. As manufacturas reais.
* A época contemporánea. Cambios socioeconómicos: a Revolución Industrial. Cambios políticos: o paso do antigo ó novo réxime. A xeneralización do deseño industrial e a época das grandes exposicións. As artes aplicadas no século XIX. As vangardas de principios de século e a súa influencia.
* Busca de relacións entre os feitos históricos, situándoos adecuadamente no tempo e no espacio e valorando a súa significación e as súas consecuencias posteriores na sociedade.
* Elaboración de esquemas gráficos e mapas para ordenar, contextualizar e secuenciar feitos históricos.
* Análise das relacións entre as manifestacións e sensibilidades culturais e o seu contexto e acontecementos históricos.
* Análise da evolución dos medios de comunicación e novas tecnoloxías aparecidas e a súa implicación no desenvolvemento da historia e da sociedade.
* Identificación, clasificación e contraste dos diferentes períodos históricos.
* Espírito de investigación en causas e efectos dos acontecementos históricos e a súa influencia no desenvolvemento das artes aplicadas e o deseño.
Criterios de avaliación
* Recoñece-los distintos períodos históricos e as súas influencias nos feitos artísticos.
* Usa-la terminoloxía adecuada.
* Analiza-los estilos artísticos, cos seus principais representantes e as obras máis importantes.
* Recoñecer e valora-los materiais, os procedementos, as técnicas e as súas posibilidades expresivas.
3.2.2. Módulo 2: debuxo artístico:
Capacidades terminais
* Elixir adecuadamente os materiais, as técnicas e os útiles de debuxo para empregar, en función dos resultados que se pretenden obter.
* Aplicar correctamente os materiais e as técnicas de debuxo.
* Aplicar correctamente nas composicións os elementos de análise visual e as súas relacións.
* Realizar esbozos de obxecto do contorno, de memoria ou imaxinados.
* Interpretar correctamente planos e proxectos relacionados coa especialidade.
* Realizar proxectos de deseño de obxectos propios da especialidade, con tódalas súas partes, para que queden perfectamente definidos para a súa fabricación industrial ou artesanal.
* Elixir adecuadamente as cores para utilizar nos obxectos que se deseñan.
* Darlles acabado en cor ós proxectos dos obxectos.
Contidos
* Os materiais de debuxo. Particularidades específicas de cada un deles.
* Técnicas de debuxo.
* As formas: figuración, estilización e abstracción.
* Proporción.
* A liña. O volume, claroscuro, a luz e a sombra.
* As formas na natureza. O mundo vexetal e o animal. O corpo humano.
* Debuxo de adorno: formas xeométricas, orgánicas e abstractas.
* O obxecto artístico-artesanal. A linguaxe proxectual da ebanistería artística.
* A cor aplicada ó volume.
* Aplicación correcta de técnicas e materiais de debuxo de liña e de mancha sobre diferentes soportes.
* Realización adecuada de bosquexos, apuntamentos rápidos e exercicios de retentiva.
* Análise e síntese das formas en repouso e en movemento, mediante diferentes recursos expresivos: de liña e mancha.
* Análise e síntese adecuada do debuxo de adorno en formas xeométricas, orgánicas e abstractas.
* Aplicación das formas da natureza no debuxo nas artes plásticas e deseño.
* Adestramento do ollo, da man e da memoria visual.
Criterios de avaliación
* Representa-las formas con abstracción da liña e da mancha.
* Aplicar adecuadamente as técnicas e os utensilios utilizados na expresión gráfica.
* Aplicar contidos compositivos: proporción, relacións espaciais e relacións tonais.
* Utiliza-los procedementos básicos do debuxo.
* Utiliza-lo claroscuro e a cor na representación do volume.
* Aplicar e resolver graficamente problemas xurdidos na práctica da ebanistería artística.
* Presentar correctamente os traballos.
3.2.3. Módulo 3: volume:
Capacidades terminais
* Realizar composicións en relevo aplicando as técnicas de modelado, talla e baldeirado.
* Elixi-los materiais idóneos para obte-la maior expresividade da composición e manexalos adecuadamente.
* Realizar composicións volumétricas derivadas dos volumes simples, por división, deformación, seriación, etc; aplicando os principios compositivos: simetría, equilibrio, ritmo, proporción, etc.
* Construcción de formas tridimensionais exentas mediante calquera técnica, coas armazóns adecuadas á súa forma e dimensións.
* Realizar composicións volumétricas inspiradas na natureza, a través de series de simplificación sucesiva da forma.
* Realizar esbozos volumétricos, de decoración de pezas da especialidade.
Contidos
* Os distintos materiais, ferramentas e técnicas.
* O relevo baixo, medio e alto.
* A forma exenta. Armazóns.
* Modelado, talla e construcción.
* Iniciación ó baldeirado.
* A composición na creación volumétrica.
* As formas na natureza. Formas orgánicas, xeométricas e abstractas.
* A maquetación.
* Os materiais: plásticos (barro, escaiola, etc.), pétreos, orgánicos (madeira), sintéticos (plásticos, cementos, etc.), metálicos (ferro, aluminio, etc.), etc.
* Manexo adecuado dos diferentes tipos de materiais e ferramentas.
* Selección e aplicación dos diferentes procedementos volumétricos.
* Construcción de formas exentas e relevos a nivel básico experimentando cos principios compositivos: simetría, equilibrio, ritmo e proporción.
* Aplicación das formas da natureza na ornamentación volumétrica de pezas utilizables nas artes aplicadas da escultura.
Criterios de avaliación
* Utilizar correctamente os elementos que interveñen na composición, para a creación de formas volumétricas, dotadas de interese plástico.
* Aplica-los diferentes procesos escultóricos aprendidos, o uso das súas ferramentas e os materiais propios.
* Realiza-los procesos de baldeirado e moldeado, a nivel básico.
* Interpreta-la realidade con visión analítica e sintética aplicada ó estudio de formas volumétricas.
* Resolver de distintas maneiras e con orixinalidade os problemas formais que se presenten.
3.2.4. Módulo 4: debuxo técnico:
Capacidades terminais
* Utilizar correctamente os materiais, os métodos e as técnicas necesarias para a representación xeométrica no plano.
* Aplica-lo debuxo xeométrico á representación de formas planas relacionadas coa especialidade.
* Realiza-los trazados gráficos básicos utilizando métodos informáticos.
* Identificar e empregar correctamente os convencionalismos utilizados no debuxo técnico e na normativización.
* Representar graficamente, mediante os sistemas máis adecuados, pezas tridimensionais sinxelas do contorno e da especialidade.
Contidos
* Os útiles de debuxo. Formatos normalizados.
* Trazados básicos: perpendiculares e paralelas, triángulos, cuadriláteros, polígonos regulares, circunferencias e arcos, tanxenciais e enlaces, óvalos, ovoides e espirais, cónicas (elipse, hipérbole e parábola), arcos e molduras.
* Semellanzas e proporcionalidade. Escalas.
* Rotulación.
* Proxección cilíndrica e cónica. Introducción ós sistemas de representación.
* Sistemas obxectivos de representación: sistema diédrico (bosquexo e seccións), perspectivas paralelas (axonometrías, cabaleiras, militares, etc.). Sistema acoutado e proxeccións estereográficas.
* Sistemas subxectivos de representación, sistema cónico e perspectiva lineal, simplificacións.
* Normas de acotación e símbolos convencionais en superficies e cortes.
* Representación bidimensional mediante programas informáticos.
* Representación tridimensional mediante programas informáticos.
* Debuxo de formas xeométricas planas.
* Representacións gráficas nos diferentes sistemas: axonométrica, cabaleiras, diédricas, planos acoutados e cónicos.
* Representación de detalles constructivos, símbolos convencionais en superficies e cortes.
Criterios de avaliación
* Debuxar obxectos cos sistemas de representación máis idóneos.
* Selecciona-lo sistema de representación adecuado para un problema xeométrico.
* Aplicar programas informáticos na representación gráfica das artes plásticas da escultura.
3.2.5. Módulo 5: materiais e tecnoloxía: artes aplicadas da escultura:
Capacidades terminais
* Identificar, comparar, medir e calcular dimensións e magnitudes dos materiais relacionados coas artes aplicadas da escultura.
* Analiza-los conceptos e os procesos tecnolóxicos propios desta actividade artesá-profesional, para a súa posterior aplicación.
* Aplica-los coñecementos dos diversos materiais utilizados nas artes aplicadas da escultura.
* Clasifica-los materiais de acordo coas súas características e propiedades.
* Utiliza-la análise e a estratexia lóxico-racional para a eficaz realización dos proxectos do sector.
* Potenciar materiais autóctonos, tecnoloxías e materiais novos.
Contidos
* Medidas e cálculo de magnitudes. Instrumentos.
* Corpos e superficies xeométricas.
* Proporcionalidade. Escalas.
* Útiles, máquinas e ferramentas.
* Materiais. Propiedades. Procesos de obtención, elaboración e transformación.
* Tecnoloxía dos procesos.
* Novos materiais e tecnoloxías.
Criterios de avaliación
* Describi-los materiais utilizados nas artes aplicadas da escultura e as súas propiedades.
* Aplicacións das materias específicas das artes aplicadas da escultura.
* Usar correctamente unha linguaxe científico-técnica e unha terminoloxía específica.
3.2.6. Módulo 6: taller de ebanistería:
Capacidades terminais
* Aplica-las técnicas de ebanistería artística con habilidade e destreza de correcta execución.
* Identificar e manexa-las ferramentas no taller e os seus materiais habituais, establecendo unha relación biunívoca entre ámbolos dous.
* Planifica-los traballos de ebanistería artística e describi-los materiais e ferramentas utilizados e os acabados para cada un dos elementos.
Contidos
* Os diferentes materiais e as súas características aplicados na ebanistería artística e os seus diversos tipos, as calidades estéticas e os comportamentos.
* As ferramentas manuais de uso frecuente en ebanistería artística: utilidade, preparación, conservación, uso e precaucións.
* A maquinaria empregada na ebanistería artística: mantemento, uso e precaucións.
* Unións fixas e desmontables: coñecemento e realización das máis importantes. Ensamblaxes: realización das máis importantes ensamblaxes.
* Laminados e curvados.
* Patronaxe e silueteado necesario para a correcta execución artística de calquera peza.
* Trazado e símbolos convencionais do trazado das pezas segundo a súa situación no obxecto final.
* Cubicación e traza da peza para a realización dun moble.
* Elementos accesorios imprescindibles nun moble. Ferraxes e complementos.
* A talla. Ferramentas e procesos.
* Utilización dos diferentes tipos de ferramentas e materiais relacionados coa ebanistería artística.
* Utilización dos símbolos convencionais do trazado en mobles.
* Confección de silueteado e patróns.
* Cubicación, cálculo e trazado necesario para a realización dun moble.
* Selección e colocación de accesorios dun moble.
* Realización das diferentes fases do proceso da talla: debastamento, configurado e acabado.
* Disposición positiva para a organización, limpeza e uso adecuado do taller.
* Prepara-la ferramenta e a maquinaria do taller de ebanistería artística.
* Actitude preventiva ante a maquinaria.
Criterios de avaliación
* Habilidade e destreza no uso de materiais, ferramentas, maquinaria e técnicas propias do taller de ebanistería artística.
* Organización e realización de exercicios individuais.
* Realización de tarefas en equipo.
3.2.7. Módulo 7: recuperación do moble:
Capacidades terminais
* Identifica-la calidade artística do moble e o estado de conservación en que se encontra.
* Aplicar técnicas, materiais e ferramentas para a recuperación do moble.
* Planificar procesos e aplicacións de materiais na recuperación do moble.
* Recoñece-los diferentes tipos de acabados en pezas de ebanistería.
Contidos
* Procesos de limpeza e decapados de madeiras, metais, materiais pétreos, celuloides, cristais e téxtiles.
* Tratamentos curativos, preventivos e protección da madeira.
* Tinquiduras e pigmentos.
* Pátinas, avellentamentos, veladuras e outros efectos en madeira e metais.
* Fondos de preparación e acabados en madeira e metal.
* Copia e substitución de pezas.
* Métodos manuais e aerográficos.
* Adhesivos, masillas e estucos tradicionais.
* Dourados e policromado.
* Aplicación correcta de materiais e técnicas para o correcto tratamento e protección da madeira.
* Clasificación de tinquiduras e pigmentos e a súa aplicación.
* Clasificación e aplicación de pátinas, avellentamentos e veladuras.
* Aplicación dos diferentes fondos de preparación e acabados en madeira e metal.
* Aplicación de diferentes procesos de acabados: manuais, aerográficos e dourados.
* Valoración e aprecio da calidade artística do moble e do estado de conservación en que se encontra.
* Predisposición á investigación dos novos procesos e materiais na recuperación do moble.
* Minuciosidade e precisión na execución e na reposición de elementos dun moble.
Criterios de avaliación
* Distinguir e aplica-los sistemas ou procesos na recuperación do moble.
* Aplicar materiais na protección, preparación e acabado dun moble.
* Execución e reposición de elementos do moble.
* Aplicación correcta de técnicas para o avellentamento dun moble.
3.2.8. Módulo 8: proxecto integrado:
Capacidades terminais
* Recoñece-la relación entre técnica, forma e función.
* Desenvolver adecuada e completamente un proxecto de ebanistería.
* Identificar e describi-las distintas fases dun proxecto e proceso de producción.
* Aplicar na realización de mobles os coñecementos adquiridos: debuxo, historia, volume e tecnoloxía.
* Investigar e actualiza-los coñecementos tecnolóxicos no proceso proxectual.
Contidos
* Racionalización das fases dun proxecto: documentación, elaboración de bosquexo, resolucións gráficas artístico-técnicas e maquetación.
* Conceptos compositivos. Aplicación.
* Nocións básicas de estructuras físicas.
* Técnica, forma e función.
* Antropometría e ergonomía aplicada.
* Realización de proxectos:
-Recompilación de información, tipoloxías, historia e investigación.
-Realización de bosquexos gráficos.
-Representación gráfico-técnica.
-Construcción de maquetas.
* Rigor na realización das fases do proxecto.
* Busca de solucións creativas.
* Actitude receptiva e positiva, ante diferentes criterios e puntos de vista.
Criterios de avaliación
* Argumentar e defender razoadamente as propostas persoais.
* Trazar e construír con soltura formas bidimensionais e tridimensionais aplicadas á linguaxe proxectual.
* Recompila-la información e propor solucións innovadoras para a realización do proxecto.
* Realiza-las fases do traballo con orde e lóxica.
* Presenta-lo proxecto dentro das marxes de tempo e desenvolvelo con limpeza e boa factura.
3.2.9. Módulo 9: formación e orientación laboral:
Capacidades terminais
* Describi-lo marco legal do traballo e identifica-los dereitos e as obrigas que derivan das relacións laborais.
* Adquiri-la sensibilización necesaria acerca da saúde laboral mediante a determinación de actuacións preventivas e de protección.
* Identifica-los procedementos de inserción na realidade laboral como traballador autónomo e por conta allea, así como as iniciativas para o traballo por conta propia.
* Recoñece-las actitudes e as capacidades cada vez máis necesarias para o acceso e a permanencia no emprego: colaboración, participación, flexibilidade e dispoñibilidade.
* Localiza-los organismos e institucións, autonómicos, estatais e comunitarios, que prestan apoio á iniciativa empresarial e ó autoemprego, distinguindo as axudas económicas e subvencións que se poden solicitar en cada caso.
* Adquiri-los coñecementos necesarios para xestionar e administrar unha pequena ou mediana empresa do sector: organización, localización, financiamento, producción, comercialización e a súa rendibilidade.
* Distingui-los instrumentos xurídicos, empresariais e profesionais propios da especialidade co obxecto de coñece-los dereitos e asumi-las obrigas que derivan do labor profesional.
Contidos
* Normativa básica e regulamentación específica.
* Saúde laboral. Prevención ante os riscos profesionais.
* O proceso de procura de emprego. Técnicas de procura activa. Fontes de información e emprego.
* Conceptos básicos de economía e mercadotecnia.
* Iniciativas para o traballo por conta propia: tipos de empresas, plan de viabilidade e constitución dunha empresa. Institucións e organismos que prestan axuda e asesoramento.
* Administración e xestión dunha pequena empresa do sector. Obrigas xurídicas e fiscais.
* Dereito aplicado á especialidade: lexislación en materia de obras de arte. Propiedade intelectual e propiedade industrial.
Criterios de avaliación
* Verifica-la asimilación dos conceptos fundamentais que se inclúen nos bloques temáticos.
* Contrasta-lo interese por asumir adecuadamente o papel laboral.
* Desenvolver actitudes axeitadas que faciliten a inserción, a permanencia e a promoción no mundo do traballo.
* Argumenta-la importancia da saúde persoal e colectiva.
* Actitude emprendedora e creativa diante das propias necesidades e aspiracións.
* Valora-la utilización correcta dunha terminoloxía específica.
3.3. Fase de prácticas en empresas, estudios ou talleres:
Os seus obxectivos serán:
* Asumi-la realidade profesional para completa-la formación académica, realizando un cometido laboral de responsabilidade acorde co seu nivel.
* Tomar contacto co mundo do traballo e co seu sistema de relacións sociais, laborais e técnicas.
* Contrasta-los coñecementos adquiridos no centro educativo coa realidade empresarial e laboral.
* Adquirir coñecementos complementarios útiles para a práctica profesional, tanto sobre a organización e coordinación do traballo, propio da especialidade como sobre a situación e relacións do mercado laboral.
* Adquiri-los coñecementos técnicos sobre útiles, ferramentas, aparellos e máquinas que, pola súa especialización, custo ou novidade, non están ó alcance do centro educativo.
* Participar de forma activa nas fases do proceso productivo, baixo a titoría ou dirección correspondente.
* Aplica-los coñecementos e as habilidades que se adquiriron na formación teórica e práctica do alumno e alumna nos centros docentes.
* Integrarse no mundo laboral e no sistema técnico-social da empresa.
3.4. Obra final:
A obra final ten como obxectivo comprobar que o/a alumno/a asimilou e ten a capacidade de integrar, sincretizar e aplica-los coñecementos teórico-prácticos e artísticos das ensinanzas cursadas no centro e, en consecuencia, de desempeña-la actividade profesional no campo desta especialidade e nivel cursados.
Nesta familia profesional a obra final consistirá na realización dun ou de varios obxectos pertencente ó campo das artes aplicadas da escultura, xa sexa como peza illada ou xa como conxunto.
A obra final terá o seguinte contido:
* Información e comunicación.
-Memoria, onde se realizará unha análise dos procesos e fases de realización do obxecto, así como, polo menos, dos seguintes aspectos:
-Aspectos funcionais.
-Aspectos artísticos.
-Aspectos técnicos: materiais e procesos necesarios para a realización do producto final.
-Aspectos económicos: cálculo dos custos necesarios para a realización do producto final e rendibilidade e óptimo aproveitamento dos medios.
-Testemuño gráfico das diversas etapas do traballo conducentes á realización da obra e dos debuxos e dos bosquexos realizados.
* Realización da obra á que se refire o proxecto ou da maqueta, en función da entidade do proxecto e das especificacións do tribunal.
-Representación gráfica: planos, detalles e instalacións. Incluirá unha memoria gráfica das diversas etapas da realización.
-Estudio económico: medicións e orzamentos.
-Programación e planificación da obra.
4. Ordenación académica e impartición.
4.1. Admisión do alumnado:
4.1.1. Acceso con requisitos académicos:
Para acceder ó ciclo formativo de grao medio ó que se refire este decreto, será preciso estar en posesión do título de graduado en educación secundaria ou ter superados os estudios equivalentes a aquel título, segundo o establecido nos anexos I e II do Real decreto 986/1991, do 14 de xuño, polo que
se aproba o calendario de aplicación do novo sistema educativo, modificado polo Real decreto 173/1998, do 16 de febreiro, e superar unha proba de acceso específica.
4.1.2. Exencións da proba de acceso específica:
Estarán exentos de realiza-la proba de acceso prevista no artigo 6º do presente decreto:
* Aqueles aspirantes que estean en posesión do título de técnico ou técnico superior de artes plásticas e deseño nunha especialidade da mesma familia profesional á que pretenda acceder.
* Aqueles aspirantes que tivesen superados os tres cursos comúns correspondentes ó plan de estudios de artes aplicadas e oficios artísticos que establece o Decreto 2127/1963, do 24 de xullo (BOE do 6 de setembro) e que se desenvolve pola Orde do 27 de decembro de 1963 (BOE do 23 de xaneiro de 1964).
* Aqueles aspirantes que superasen os dous cursos comúns do plan experimental de ensinanzas artísticas da Comunidade Autónoma de Galicia establecido polo Decreto 179/1988, do 7 de xullo (DOG do 18 de xullo).
4.1.3. Acceso sen requisitos académicos:
Non obstante o disposto nos puntos anteriores, será posible acceder ó ciclo formativo establecido neste decreto sen estar en posesión do título de graduado en educación secundaria, superando unha proba na que demostre tanto madureza intelectual, acreditada a través do dominio das capacidades lingüísticas, de razoamento e de coñecementos fundamentais da etapa educativa anterior relacionados coa ensinanza á que aspira, como as habilidades específicas necesarias para cursar con aproveitamento as ensinanzas correspondentes.
A dita proba será regulada pola Consellería de Educación e Ordenación Universitaria.
4.2. Fase de prácticas en empresas, estudios ou talleres:
A fase de formación práctica en empresas, estudios ou talleres, poderá consistir tanto na realización de prácticas en entidades de titularidade pública ou privada como en traballos profesionais academicamente dirixidos e integrados no currículo, así como aqueles efectuados no marco de programas de intercambio estatal ou de carácter internacional.
A fase de prácticas en empresas, estudios ou talleres realizarase unha vez superados a totalidade dos módulos. Excepcionalmente, o equipo docente do ciclo poderá autoriza-la súa realización simultánea coas actividades de recuperación a aqueles alumnos e alumnas que teñan un máximo de dous módulos sen superar, sempre que quede garantido que non se produce mingua na capacidade das tarefas de recuperación.
A avaliación faraa o profesor titor ou a profesora titora do centro educativo, e nela colaborará a/o responsable de formación do alumnado designada polo centro de traballo no período de estancia nel. A cualificación final estará expresada en termos de apto ou non apto. Será realizada polo titor do ciclo.
4.3. Obra final:
4.3.1. Fases de entrega e avaliación:
* Anteproxecto. Unha vez aprobados os módulos e a fase de formación práctica en empresas, estudios ou talleres, o alumno presentará un proxecto da obra final da súa especialidade, dirixido por un profesor titor, ante un tribunal avaliador. O anteproxecto deberá reflectir a grandes trazos o contido da obra que se vaia realizar.
* Aceptación. Para a aceptación do anteproxecto o tribunal avaliador terá en conta os seguintes aspectos:
-O seu interese global, tendo en conta a proposta estética, a orixinalidade da formulación e a súa adecuación á demanda real do producto de que se trate.
-A posibilidade de realización efectiva da obra final, nos prazos establecidos e tendo en conta os medios e as instalacións con que se conta.
No suposto de non aceptación, o tribunal ofertaralle unha proposta alternativa ó alumno.
* Inscrición. Formalizarase unha vez aceptado o anteproxecto.
* Elaboración e prazo de execución. O proceso de realización da obra final desenvolverase dentro do último trimestre do curso no que se superasen os módulos do ciclo formativo.
* Avaliación. A obra final avaliarase globalmente. Cualificarase entre 0 e 10 puntos. Para a avaliación positiva requírese unha cualificación igual ou superior a cinco.
O número máximo de convocatorias para a superación da obra final é de dúas. No suposto de que se dera algunha circunstancia que impedise o normal desenvolvemento do proxecto, a/o director do centro, con carácter excepcional, poderá autorizar unha convocatoria extraordinaria.
Os tribunais considerarán na avaliación das obras finais a súa capacidade ou o interese pedagóxico para servir como pauta ou referencia ós demais alumnos e alumnas. Para tal efecto, incluirán no seu calendario de actividades a organización de exposicións das obras finais.
4.3.2. Titoría e tribunal avaliador:
A titoría da obra final será por conta do titor do ciclo formativo ou dun membro do equipo docente. Neste último caso actuará como relator o titor.
A aceptación da proposta da obra final e a súa avaliación, así como a determinación específica dos prazos, procesos e pautas para a realización, entrega e avaliación das obras corresponderalle a un tribunal integrado por:
Presidente: o director do centro ou o profesor en quen delegue.
Secretario: o do propio centro, que actuará con voz pero sen voto, levantará acta das sesións, e encargarase de facilitar e coordina-la utilización dos
medios que, de se-lo caso, o centro poña ó dispor dos alumnos para a realización dos proxectos, no período establecido para a súa execución.
Vocais: polo menos tres, nomeados polo director, dos que dous membros serán profesores do ciclo. O director poderá designar ademais un profesional de recoñecido prestixio no campo correspondente ó ciclo formativo e alleo ó centro educativo.
4.4. Especialidades do profesorado con atribución docente nos módulos profesionais do ciclo formativo de ebanistería artística:
Os funcionarios do corpo de profesores de artes plásticas e deseño e do corpo de mestres de taller de artes plásticas e deseño impartirán con carácter preferente os módulos deste ciclo, de conformidade coa atribución de módulos a especialidades que figura na columna (A) do presente anexo.
Non obstante, co fin de lograr un óptimo aproveitamento dos recursos dispoñibles no centro, na súa organización, os devanditos módulos poderán ser impartidos por funcionarios e funcionarias doutras especialidades, de conformidade co que figura na columna (B), sen que iso derive efectos na adscrición de especialidade.
Nº
Módulos
Especialidade do profesorado
(A)
(B)
1
Historia da
Profesor APD de:
cultura e da arte
-Cultura xeral cerámica-Historia da arte-Historia da arte e da cerámica
2
Debuxo artístico
Profesor APD de:
Profesor APD de:
-Debuxo artístico-Colorido e procedementos pictóricos-Composición decorativa, pintura e escultura relixiosa-Decoración sobre pastas cerámicas-Análise de forma e cor-Procedementos pictóricos-Técnicas de colorido aplicado á cerámica-Debuxo publicitario-Composición ornamental e proxectos-Composición ornamental-Estilización artística e colorido-Decoración elemental cerámica
-Teoría e práctica do deseño-Proxectos de arte decorativa-Deseño de figurinos-Corte e confección
3
Debuxo técnico
Profesor APD de:
-Debuxo lineal
4
Volume
Profesor APD de:
-Modelado e baldeirado-Imaxinería castelá-Modelaxe de figuras-Moldes-Adorno e figura
5
Formación e
Profesor APD de:
orientación laboral
-Dereito usual-Organización industrial
6
Taller de ebanis-
Mestre de taller APD de:
tería
-Ebanistería artística-Ebanistería e maquetería-Ebanistería
7
Materiais e tecno-
Profesor APD de:
loxía: artes aplica-
das da escultura
-Matemáticas-Coñecemento de materiais
8
Recuperación do moble
9
Proxecto integrado
4.5. Espacios e instalacións:
As condicións de espacio e instalacións que deben reuni-los centros educativos son as que fixa o Real decreto 389/1992, do 15 de abril, polo que se regulan os requisitos mínimos dos centros que imparten ensinanzas artísticas.
Para os efectos do disposto no artigo 40.1º, parágrafos k), l), m), do real decreto anteriormente citado, os módulos do presente ciclo formativo clasifícanse nos seguintes apartados:
* Teóricos:
-Historia da cultura e da arte: artes aplicadas da escultura.
-Materiais e tecnoloxía: artes aplicadas da escultura.
-Formación e orientación laboral.
* Teórico-prácticos:
-Debuxo artístico.
-Debuxo técnico.
-Volume.
-Proxecto integrado.
* Talleres específicos:
-Recuperación do moble.
-Taller de ebanistería.
Espacio formativo
Superficie
Grao de utilización
Aula teórica
45 m
20%
Aula teórico-práctica
80 m
30%
Taller de ebanistería
60 m
45%
4.6. Relación numérica profesor/alumno:
De conformidade co establecido no artigo 44 do Real decreto 389/1992, do 15 de abril, polo que se regulan os requisitos mínimos dos centros que impartan as ensinanzas artísticas, manterase unha relación numérica entre profesor e alumno non superior a 1/15 nos módulos seguintes: taller de ebanistería e recuperación do moble. Ó resto dos módulos aplicaráselle a ratio máxima 1/30.
En función da dispoñibilidade de cada centro e sempre que sexa posible, tenderase a aplica-la relación 1/15 nos módulos impartidos nas aulas teórico-prácticas.
4.7. Correspondencias:
Poderán ser obxecto de correspondencia coa práctica laboral os seguintes módulos:
* Taller de ebanistería.
* Formación e orientación laboral.
Así mesmo, poderá quedar total ou parcialmente exento da fase de formación práctica en empresas, estudios e talleres, quen acredite experiencia laboral no campo profesional directamente relacionado con este ciclo formativo.
4.8. Acceso ó bacharelato e validacións:
4.8.1. Modalidades do bacharelato ás que dá acceso este título:
* Bacharelato de artes.
4.8.2. Módulos do ciclo formativo que poden ser obxecto de validación con materias do bacharelato:
Módulo profesional
Materia do bacharelato
Volume
Volume
Debuxo técnico
Debuxo técnico
Debuxo artístico
Debuxo artístico I
4.9. Distribución horaria.
* Os módulos profesionais deste ciclo formativo organízanse do seguinte xeito:
Horas totais
Denominación dos módulos
1º, 2º e 3º trimestre
65
Materiais e tecnoloxía: artes aplicadas da escultura
95
Historia da cultura e da arte: artes aplicadas da escultura
130
Debuxo artístico
160
Volume
315
Taller de ebanistería
130
Debuxo técnico
65
Horas de libre disposición
960
Total
4º, 5º e 6º trimestre
195
Taller de ebanistería
130
Recuperación do moble
65
Proxecto integrado
65
Formación e orientación laboral
455
Total
120
Obra final
65
Formación práctica en empresas, estudios ou talleres
185
Total
CONSELLERÍA DE CULTURA, COMUNICACIÓN SOCIAL
E TURISMO