CRITERIOS INTERPRETATIVOS REFERIDOS AO RÉXIME XURÍDICO APLICABLE ÁS EDIFICACIÓNS, CONSTRUCIÓNS E INSTALACIÓNS
ADMINISTRACIÓN LOCAL — Municipal — Pontevedra (Urbanismo e Patrimonio, 30/06/2016)

A Xunta de Goberno Local do Concello de Pontevedra, na sesión que tivo o lugar o día 13.06.2016, e de conformidade co ditame unánime da Comisión de Ordenación do Territorio, Urbanismo e Medio Ambiente, adoptou o seguinte ACORDO: 1º No DOG num.34, do 19 de febreiro do 2016, publicouse o texto íntegro da Lei 2/2016, do 10 de febreiro, do solo de Galicia, (en diante LSG), en vigor dende 19 de marzo do ano no que andamos.2º A nova lei introduce algunhas modificacións ao respecto do pautado pola derrogada LOUG (Lei 9/2002, do 30 de decembro, de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia, coas súas posteriores modificacións), ata entón vixente, sendo quizais as máis salientábeis, nunha primeira aproximación ao novo texto legal, as que atinxen á nova definición de soar do art.18.1 LSG, que esixe agora a urbanización, consonte coas aliñacións e rasantes, de “todas as vías ás que dean fronte”, o novo e chamativo concepto e réxime aplicable ás “edificacións existentes de carácter tradicional” definidas no artigo 40 LSG, ou o disposto na disposición transitoria primeira 2. b) de aplicación do réxime de solo rústico aos solos urbanizables sen planeamento de desenvolvemento aprobado sequera inicialmente.3º Mais a cuestión que máis dúbidas está producindo na práctica diaria, tanto nos técnicos e operadores xurídicos municipais coma nos propietarios e profesionais do sector da construción, é a do novo réxime que, para os edificios en situación de fóra de ordenación ou non plena compatibilidade co planeamento, configura o artigo 90 da nova LSG, que ten o seguinte teor literal: 1. Os edificios, construcións e instalacións erixidos con anterioridade á aprobación definitiva do planeamento urbanístico que resulten incompatibles coas súas determinacións por estaren afectados por viais, zonas verdes, espazos libres, dotacións e equipamentos públicos quedarán incursos no réxime de fóra de ordenación. Nestas construcións só poderán realizarse obras de conservación e as necesarias para o mantemento do uso preexistente, debendo renunciar expresamente os propietarios ao incremento do valor expropiatorio.2. O planeamento urbanístico determinará o réxime ao que deban someterse as edificacións, construcións e instalacións preexistentes á súa aprobación definitiva que non sexan plenamente compatibles coas súas determinacións, pero que non estean incursas na situación de fóra de ordenación, conforme o sinalado no punto anterior, e poderanse realizar, como mínimo, as obras sinaladas no punto anterior”. Así as cousas, amais dos edificios conformes co planeamento, trala entrada en vigor do referido precepto procede diferenciar dúas situacións para os edificios, construcións e instalacións erixidos con anterioridade á entrada en vigor do planeamento e incompatibles con este, en función do motivo da incompatibilidade: a) Fóra de ordenación: Por estaren afectados por viais, zonas verdes, espazos libres, dotacións e equipamentos. Semella que o réxime aplicable é o que suscita, en principio, menores dúbidas, sen prexuízo de que estimamos que procede matizar o seguinte: Nestes casos de edificios que se atopasen fóra de aliñación parcial, poderá formularse a posibilidade de modificar a condición de fóra de ordenación mediante a solicitude e autorización de obras de reestruturación parcial, con demolición da parte de edificación fóra de aliñación. Nestes supostos deberase presentar no trámite de licenza un proxecto de nova configuración do edificio ou construción coa nova fachada, asemade, a edificación reestruturada deberá cumprir -ademais da normativa de usos e demais de aplicación do plan-, a normativa xeral de edificación e, no seu caso, a de habitabilidade. Así as cousas, enténdense por obras de conservación aquelas que teñen por finalidade o mantemento das edificacións, construcións ou instalacións nas condicións legais para servir de soporte aos usos compatibles coa ordenación e en correctas condicións de seguridade, salubridade, accesibilidade universal e ornato, que conlevan a substitución ou transformación de materiais elementos ou partes dos mesmos, sen alterar a súa estrutura, a configuración arquitectónica e composición xeral exterior da edificación, nin tampouco implicar cambios volumetría nin incidir na estabilidade ou supoñer unha variación substancial da distribución. Inclúense, nas condicións transcritas e entre outras análogas, as reparacións de cornixas e corpos voados, a limpeza ou reposición de canles e baixantes, os revocos e pintura de fachada e carpinterías, ou a limpeza e reparación de cubertas, mesmo con substitución das tellas ou do material de cubrición, mais sen modificar ou afectar á estrutura portante nin implicar cambios de altura ou volume do inmoble. Tampouco poderán alterar as pendentes das augas da cuberta. b) Supostos de non plena compatibilidade co planeamento: Os restantes edificios, construcións ou instalacións que, non estando incursos en fóra de ordenación, non sexan plenamente compatibles coas determinacións do PXOU. O art.90.2 da LSG remite ao réxime que determine o planeamento urbanístico, polo que cómpre analizar as determinacións contidas non só no vixente PXOU, senón tamén no Planeamento de desenvolvemento, para configurar o réxime ao que se deban someter estas edificacións, construcións e instalacións. O PXOU ten algunhas referencias ao réxime de fóra de ordenación -hoxe quizais mellor referidas ao réxime aplicable aos supostos de non plena compatibilidade-. Neste senso, na súa Normativa II, que contén as fichas específicas dos rueiros de solo urbano, sinala expresamente que, aqueles rueiros ou ordenacións nos que se mantén a edificación existente, aparecen en moitos casos, incluídas entre o os distintos tipos contendo un símbolo ● como referencia, e así se indica nas características especiais. Referencia semellante e co mesmo símbolo contense ao respecto das naves-talleres existentes nos núcleos rurais, debendo diferenciar aqueles núcleos de recente formación ou en xeral aos que se lles aplica o réxime de solo urbano, respecto das que se sitúan en núcleos rurais tradicionais, aos que se lles aplica, amais das previsións do PXOU, o réxime de solo de núcleo rural da LSG. Deste xeito, aquelas edificacións, ordenacións ou rueiros dentro do solo urbano que conten co símbolo ●, cómpre entender que non estarían sometidas aos supostos de non plena compatibilidade, ao recoller o existente dentro da ordenación. Ao respecto das naves-talleres existentes nos núcleos rurais tradicionais, e seguindo a liña interpretativa adoptada pola Xunta de Goberno do 7/10/2013 en relación á LOUG, aplicaráselles, o réxime do solo de núcleo rural previsto na LSG xunto co disposto no PXOU, quedando sometidas ao réxime previsto no art.90.2 da LSG, interpretado segundo os presentes criterios. Deste xeito, á hora de determinar o réxime aplicable aos supostos de non compatibilidade plena de edificacións, construcións e instalacións situadas no eido do centro histórico, declarado conxunto histórico-artístico, construídas con anterioridade e non plenamente compatibles co Plan Especial de Protección, Reforma Interior e Conservación Artística, (PEPRICA), cómpre aplicar o disposto no artigo 22 das súas ordenanzas (BOP nº 105, do 3/06/2013) ou, no suposto de edificacións, construcións ou instalacións existentes no eido do PERI de Estribela, haberá que estar ao disposto no art.12 da súa normativa (BOP nº 90, do 9/05/2007). Neste senso o Decreto 28/1999, de 21 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento de disciplina para o desenvolvemento e aplicación da Lei do solo de Galicia, no artigo 48 dispón textualmente: 1. Os edificios e instalacións erixidos con anterioridade á aprobación definitiva do planeamento urbanístico que resultasen desconformes con este serán cualificados como fóra de ordenación.2. Agás que no propio planeamento se dispuxese outro réxime, non poderán realizarse neles obras de consolidación, aumento de volume, modernización ou incremento do seu valor de expropiación, pero si as pequenas reparacións que esixan a hixiene, ornamento e conservación do inmoble.3. Nembargantes, en casos excepcionais, poderán autorizarse obras parciais e circunstanciais de consolidación, cando non estivese prevista a expropiación ou demolición do predio no prazo de quince anos, contados desde a data en que se pretendese a súa realización”. Procede distinguir os seguintes supostos ao respecto dos edificios, construcións e instalacións construídos con anterioridade á entrada en vigor do planeamento urbanístico: a) Edificacións, construcións e instalacións conformes co planeamento: Cómpre estimar expresamente incluídas neste grupo, ademais dos supostos das existentes á entrada en vigor do planeamento que sexan conformes coa ordenación urbanística aplicable ou de plena compatibilidade co plan, os seguinte supostos: b) Edificacións, construcións e instalacións en situación de fóra de ordenación (art.90.1 LSG): Só poderán realizarse: A afectación pode ser parcial: Nestes supostos de parcial afectación admitiranse, ademais, as obras de reestruturación parcial con demolición da parte de edificación fóra de aliñación nas condicións anteriormente sinaladas. * En todos os casos, deberán renunciar expresamente as/os propietarias/os ao incremento do valor expropiatorio, o que se fará constar no rexistro da propiedade pola súa conta. c) Edificios, construcións ou instalacións preexistentes non plenamente conformes co planeamento, non incursas en situación de fóra de ordenación (art.90.2 LSG): No suposto de que se derrogue este precepto seguirán admitíndose as obras as obras de conservación e mantemento de uso preexistente. d) Edificios, construcións ou instalacións existentes que se atopen dentro de ámbitos clasificados como solo urbano non consolidado, solo urbanizable e terreos afectados a sistemas xerais mentres non se inicie o procedemento de xestión correspondente. Poderán autorizarse usos e obras de carácter provisional consonte ao disposto no artigo 89 da LSG. Naqueles supostos de edificacións situadas en ámbitos asistemáticos de solo urbano do PXOU e polo tanto non incluídas nas unidades de actuación do plan, que non reúnan as condicións establecidas no art.17. b) da LSG, amais dos usos e obras de carácter provisional, e ata que se proceda a delimitar o correspondente polígono, poderán autorizarse os usos e obras referidos na letra c) para edificios non plenamente compatibles (art.90.2 LSG), agás que se atopen incursos en situación de fóra de ordenación en cuxo caso será de aplicación o sinalado na letra b). e) Obras terminadas sen título habilitante nos que caducase a acción de reposición da legalidade, art.153.2 da LSG. Quedan suxeitas ao réxime previsto no art.90.1 ou 90.2 da LSG segundo proceda, interpretados consonte so sinalado nas alíneas b) e c)”. O que se notifica aos servizos e oficinas técnicas da área de urbanismo e se fai público para xeral coñecemento e efectos, mediante a súa publicación no BOP, na sede electrónica e web municipal http://www.pontevedra. gal, con comunicación aos colexios profesionais e asociacións representativas do sector, co prego de que os referidos criterios sexan difundidos entre os seus asociados. Pontevedra, 15 de xuño de 2016.—O Alcalde, Miguel Anxo Fernández Lores.—O Concelleiro Secretario da Xunta de Goberno Local, Raimundo González Carballo.