03/11/2022 | Administración LocalMunicipal
A Laracha
Determinación dos servizos mínimos na folga convocada polo persoal do ámbito dos servizos de axuda a domicilio

O artigo 28.2 da Constitución española recoñece, como dereito fundamental da persoa, o dereito á folga. O artigo 10 da Real Decreto-lei 17/1977, do 4 de marzo, sobre relacións de traballo dispón que, cando a folga declárese en empresas encargadas da prestación de calquera xénero de servizos públicos ou de recoñecida e inaprazable necesidade e concorran circunstancias de especial gravidade, a autoridade gubernativa poderá acordar as medidas necesarias para asegurar o funcionamento dos servizos. O Goberno, así mesmo, poderá adoptar a tales fins as medidas de intervención adecuadas. De conformidade cunha reiterada xurisprudencia constitucional (por todas, STC 2/2022, do 24 de xaneiro), a posibilidade establecida no art.28.2 CE de que se regulen as garantías precisas para asegurar en caso de folga o mantemento dos servizos esenciais da comunidade determina que o dereito de folga pode ser limitado cando o seu exercicio sexa susceptible de impedir ou obstaculizar o funcionamento de servizos que atenden a garantía ou o exercicio dos dereitos fundamentais, as liberdades públicas e os bens constitucionalmente protexidos. A consideración dun servizo como esencial non significa, con todo, a supresión do dereito de folga dos traballadores ocupados en tal servizo, senón a previsión das garantías precisas para o seu mantemento, o que implica a prestación dos traballos necesarios para a cobertura mínima dos dereitos, liberdades ou bens que o propio servizo satisfai, pero sen alcanzar o nivel de rendemento habitual. A determinación das garantías precisas para asegurar o mantemento dos servizos esenciais da comunidade non pode poñerse en mans de ningunha das partes implicadas no conflito colectivo que supón a folga, senón que debe ser sometida a un terceiro imparcial. A súa atribución á autoridade gubernativa é a maneira máis lóxica de cumprir o mandato constitucional, aínda que queda limitada por consideracións materiais –as garantías establecidas non poden baleirar de contido o dereito de folga ou pasar a idea do seu contido esencial– e formais –o control xurisdicional das devanditas decisións sobre o mantemento dos servizos esenciais–, de todo o cal se infere que o seu establecemento debe obedecer a un criterio restritivo. A decisión da autoridade gubernativa na determinación das garantías precisas para asegurar o mantemento dos servizos esenciais da comunidade, na medida en que implica unha limitación no libre exercicio dun dereito fundamental, debe ser obxecto de motivación tras unha ponderación e valoración dos bens ou dereitos afectados, do ámbito persoal, funcional ou territorial da folga, da duración e demais características desta medida de presión e, en fin, das restantes circunstancias que concorran no seu exercicio e que poidan ser de relevancia para alcanzar o equilibrio máis ponderado entre o dereito de folga e os restantes bens afectados (comunidade afectada, existencia ou non de servizos alternativos, etc.). A finalidade desta esixencia de motivación é a de que os destinatarios coñezan as razóns polas cales o seu dereito se sacrificou e os intereses aos que se sacrificou e para que, no seu momento, os órganos xudiciais poidan fiscalizar adecuadamente a corrección constitucional do acto do poder público valorando o seu razoable axuste ás circunstancias e a observancia da regra da proporcionalidade dos sacrificios. A necesaria conciliación entre o exercicio do dereito constitucional de folga e o mantemento dun servizo esencial como é a asistencia social domiciliaria, obriga a este Concello, dacordo con a normativa e xurisprudencia expostas, a fixar uns servizos mínimos indispensables para o funcionamento dos servizos esenciais que se concretan neste decreto. Con carácter indicativo da importancia e esencialidad do servizo de axuda a domicilio, cabe destacar que o artigo 4 do Real Decreto 1479/1988, do 9 de decembro, polo que se establecen as normas para garantir o mantemento dos servizos esenciais na Administración do Estado, establece que se consideran servizos mínimos os servizos de atención domiciliaria. Debemos considerar necesariamente que o servizo de axuda a domicilio, na súa modalidade de dependencia, ten por destinatarios a usuarios que, por motivos de saúde, non poden valerse por si mesmos para a satisfacción de determinadas necesidades básicas inaprazables, tales como a inxesta de medicamentos, bebida ou alimentación. Así mesmo, estes usuarios dependen do servizo para obter unha mobilidade mínima diaria (como levantarse da cama). Como é obvio, a falta de atención destas necesidades ten unha repercusión inmediata e directa sobre a saúde destas persoas, o que conduce de forma inexorable a unha ponderación entre o dereito fundamental de folga e o dereito á saúde e á vida, así como á súa dignidade como persoa. A día de hoxe, as tarefas asignadas ás traballadoras de axuda no fogar son as seguintes (artigo 4 da Orde do 22 de xaneiro de 2009 pola que se regula o servizo de axuda a domicilio): a) Atencións de carácter persoal na realización das actividades básicas da vida diaria tales como: -Asistencia para levantarse e deitarse. -Apoio no coidado e hixiene persoal, así como para vestirse. -Control do réxime alimentario e axuda, no seu caso, para alimentarse. -Supervisión, cando cumpra, das rutinas de administración de medicamentos prescritas por facultativos. -Apoio para cambios posturales, mobilizacións, orientación espazo-temporal. -Apoio a persoas afectadas por problemas de incontinencia. b) Atencións de carácter persoal na realización doutras actividades da vida diaria, tales como: -Acompañamento fose do fogar para acudir a consultas ou tratamentos. -Apoio na realización de xestións necesarias ou urxentes. c) Atención das necesidades de carácter doméstico e da vivenda, tales como: -Limpeza e mantemento da hixiene e salubridade da vivenda. -Compra de alimentos e outros produtos de uso común. -Preparación dos alimentos. -Lavado e coidado das pezas de vestir. -Coidados básicos da vivenda. Este tipo de atención poderá ser facilitado en parte, no seu caso, por programas específicos de lavandería ou alimentación a domicilio. d) Atencións de carácter psicosocial e educativo: e) Intervencións técnico-profesionais formativas e de apoio ao desenvolvemento das capacidades persoais, a afectividade, a convivencia e a integración na comunidade así como á mellora da estruturación familiar. Pola súa banda, Regulamento municipal do Servizo de Axuda non Fogar do Concello da Laracha regula ou contido do servizo non artigo 4, baseándose na Orde xa referida. A totalidade das funcións deben cualificarse como esenciais no suposto da modalidade de dependencia, así como naqueloutros supostos de libre concorrencia nos que existe en informe favorable dos Servizos Sociais á súa inclusión neste réxime pero nos que aínda non recaeu o recoñecemento autonómico, xa que estes supostos existe un acto administrativo (informe) dotado de presunción de veracidade, que acredita a situación de vulnerabilidade do usuario e, por tanto, da necesidade do servizo. Isto mesmo predícase respecto das prestacións de libre concorrencia de carácter temporal consecuencia dunha derivación dos servizos hospitalarios en tanto non se produce o restablecemento ou curación total do paciente e usuario. Neste caso, a situación de necesidade deriva dunha situación de vulnerabilidade temporal pero real e efectiva que, igualmente debe ser atendida. Nestes casos, a prestación necesaria para salvagardar os dereitos fundamentais de saúde e dignidade é do 100% da prestación recoñecida. Con todo, existe outros supostos; servizo de axuda a domicilio en modalidade de libre concorrencia, nos que non se dá tal circunstancia de necesidade imperiosa e inaprazable nin, en consecuencia, unha colisión frontal entre saúde e exercicio de dereito a folga. Nestes casos non procede un recoñecemento de servizos mínimos tan extensos, senón que pode limitarse ao 50% do horario semanal asignado a cada usuario, sempre que o horario resultante non sexa inferior a unha hora, por razóns obvias de operatividade. En consecuencia, RESOLVO: Primeiro: a fixación dos seguintes servizos mínimos: A convocatoria de folga realizada pola Federación de CIG-Servizos da Confederación Intersindical Galega (CIG) nos servizos de atención domiciliaria do Concello da Laracha entenderase condicionada ao mantemento dos seguintes servizos mínimos: - Garantirase o 100% dos servizos de dependencia, así como no servizo de libre concorrencia de todos aqueles usuarios cuxo Plan de intervención contemple tarefas de apoio persoal por déficit de Autonomía nas Actividades Básicas da Vida Diaria (necesidade de apoio para alimentación, aseo persoal e deitarse e levantarse) e que non conten con rede de apoio directa. - Garantirase un mínimo do 50% do horario semanal concedido a cada usuario de libre concorrencia ordinaria (non comprendida no parágrafo anterior). A determinación do persoal necesario en base ao establecido no anexo corresponderalle á empresa prestadora do servizo asistencial, e a súa fixación deberá estar adecuadamente motivada. A designación nominal dos efectivos que deben cubrir os servizos mínimos, que deberá recaer no persoal de feito rotatorio, será determinada pola dirección respectiva e notificada aos profesionais designados. O disposto nos artigos anteriores non significará ningún tipo de limitación dos dereitos que a normativa reguladora da folga recoñécelle ao persoal nesta situación nin tampouco sobre a tramitación e efectos das peticións que a motiven. O presente Decreto surtirá efectos o mesmo día da súa publicación no BOP da Provincia. A Laracha, 28 de outubro de 2022 O alcalde José Manuel López Varela