10/06/2013 | Administración Autonómica
Xunta de Galicia
Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza
Decreto 83 /2013 do 6 de xuño polo que se aproba a fusión voluntaria dos municipios de Oza dos Ríos e Cesuras e se constitúe o municipio de Oza-Cesuras

A Constitución Española de 1978, nos seus artigos 137, 140 e 141, garante a autonomía local e a existencia como entidades locais en todo o territorio nacional dos municipios e das provincias, recoñecendo igualmente o carácter de entidades locais ás illas nos arquipélagos balear e canario. A configuración territorial do noso Estado é a que deu en chamalo o “estado das autonomías”, e nel rexe o principio de competencia entre as distintas normativas do Estado e das Comunidades Autónomas. Esta distribución competencial, aínda que presente ao longo de todo o articulado do Texto Constitucional de 1978, concrétase fundamentalmente en dous preceptos, o 148 e o 149; e para a nosa comunidade no Estatuto de Autonomía de Galicia no seu artigo 27. A Carta Magna no seu artigo 148.1.2 establece que: “As Comunidades Autónomas poderán asumir competencias nas seguintes materias: As alteracións dos termos municipais comprendidos no seu territorio e, en xeral, as funcións que correspondan á Administración do Estado sobre as Corporacións locais e cuxa transferencia autorice a lexislación sobre Réxime Local” e pola súa banda, o artigo 149.1.18 no que se regulan as competencias exclusivas do Estado prevé no punto 18 coma competencia exclusiva para o Estado a relativa ádeterminación de: “As bases do réximexurídico das Administraciónspúblicas e do réxime estatutario dos seus funcionarios que, en todo caso, garantirán aos administrados un tratamento común ante elas; o procedemento administrativo común, sen prexuízo das especialidades derivadas da organización propia das Comunidades Autónomas; lexislación sobre expropiación forzosa; lexislaciónbásica sobre contratos e concesións administrativas e o sistema de responsabilidade de todas as Administraciónspúblicas.” Ao abeiro do previsto no artigo 148.1.2 da CE, a Comunidade Autónoma de Galicia asumiu no seu Estatuto de Autonomía a competencia exclusiva en materia de alteración de termos municipais, en concreto a través do seu artigo 27.2, que regula a competencia exclusiva da Comunidade Autónoma de Galicia nunha serie de materias, entre as que se atopa a relativa a “Organización e réximexurídico das comarcas e parroquias rurais como entidades locais propias de Galicia, alteracións de termos municipais comprendidos dentro do seu territorio e, en xeral, as funcións que sobre o Réxime Local correspondan á Comunidade Autónoma ao abeiro do artigo 149.1.18 da Constitución e o seu desenvolvemento”e promulgou a Lei 5/1997, de 22 de xullo, de Administración Local de Galicia, que dedica a súa sección primeira do Capítulo I do seu Título I (artigos 12 a 39) ás alteracións dos termos municipais. En base ao exposto, a competencia en materia de alteración de termos municipais é autonómica e se recolle nos preceptos sinalados (148.1.2 CE e 27.2 EEAA Galicia), pero en virtude do xogo dos artigos 137, 140 e 149.1.18 da Constitución esta competencia vese limitada por unha serie de mínimos ou principios básicos que son de aplicación a todos os municipios do estado independentemente da comunidade autónoma en que estean. En conclusión, o estado preserva uns mínimos que protexe en todo o ámbito estatal, derivados da autonomía local constitucionalmente protexida, e faino coa lexislación básica, pero máis aló disto, a competencia de alteración de termos é exclusiva e plena das Comunidades Autónomas. O exposto lévanos a acudir a diferentes normativas na tramitación do expediente de fusión de municipios, concretamente a nivel estatal á Lei 7/1985, do 2 de abril, Reguladora das Bases do Réxime Local e o Real Decreto 1690/1986, do 11 de xullo, polo que se aproba o Regulamento de Poboación e Demarcación das Entidades Locais, e a nivel autonómico á Lei 5/1997, de 22 do xullo, de Administración Local de Galicia. En particular, en canto ao réxime de maiorías para a adopción polos concellos do acordo de fusión, e de acordo co criterio destes, o presente decreto aplica a regulación da lexislación básica de réxime local, que ten orixe na reforma operada mediante a Lei 57/2003, do 16 de decembro, de medidas para a modernización do goberno local. Para o Tribunal Constitucional esta normativa ten, efectivamente, carácter básico ex artigo 149.1.18 CE, dado que a regulación dos aspectos esenciais do modelo de autonomía local garantido en todo o Estado atinxe ao funcionamento democrático dos órganos de goberno das Corporacións locais. En concreto, os preceptos relativos ao quórum e maiorías necesarias para a adopción dos acordos dos órganos colexiados superiores son aspectos que definen precisamente un modelo de democracia local. Este criterio é o mantido, nas Sentenzasdo Tribunal constitucional331/1993, do 12 de novembro,66/2011, do 16 de maio, e159/2012, do 17 de setembro de 2012. No actual escenario de crise económica que afecta a todas as Administracións e da que non son alleos os Concellos de Galicia, a Administración Autonómica vese na obriga de impulsar medidas innovadoras relativas á xestión eficaz e eficiente dos recursos dispoñibles. Xa o propio artigo 103 da CE no ano 1978 impoñía a obriga á Administración de actuar de acordo cos principios de eficacia e coordinación, principios que deben presidir aínda máis intensamente hoxe en día as actuacións administrativas. Dende a perspectiva do máximo respecto á actual estrutura territorial da nosa Comunidade e á diversidade municipal, non podemos obviar o recoñecemento de que a planta municipal actual, froito dun deseño cuxas raíces se atopan no século XIX, está suxeita a revisión e reordenación pola evolución social, económica e demográfica que se ten experimentado na nosa Comunidade. A dita reordenación non se pode establecer con carácter xenérico e idénticos criterios para todos os municipios, como acontecería no caso de forzar fusións contrarias á vontade municipal, senón que a mellor opción pasaría polo fomento, no seu caso, de fusións voluntarias de municipios, cando dende o máis absoluto respecto á autonomía local se adopten as decisións libremente. Considerando que a fusión voluntaria entre os municipios de Oza dos Ríos e Cesuras baséase e xustifícase en consideracións de orde xeográfica e económica e na estimación por ambos os dous municipios de que da alteración se derivarán importantes vantaxes en canto a prestación de servizos. Considerando que concorren razóns de conveniencia e de oportunidade que aconsellan a fusión iniciada polos Concellos de Oza dos Ríos e de Cesuras, xa que, segundo, estiman os concellos interesados, o novo municipio, xurdido da fusión, estará en disposición de garantir unha prestación de servizos máis eficaz e eficiente sen mingua da calidade da democracia local. Considerando que tanto a posición histórica da Deputación da Coruña, caracterizada por presentar reiteradamente proxectos de redución do número de municipios e por favorecer as incorporacións singulares que se lle propuxeron, como as políticas seguidas maioritariamente nos Estados da Unión Europea, avalan a fusión ou a incorporación a outros dos pequenos municipios, en aras ao fortalecemento da viabilidade social e financeira e da autonomía local dos municipios resultantes destes procedementos, conseguindo deste xeito a redución do gasto sen mingua da calidade dos servizos nin da participación dos cidadáns nos asuntos públicos. Para dar cumprimento ao disposto no artigo 38.2 da Lei 5/1997, do 22 de xullo, de Administración Local de Galicia, o texto do Decreto recolle o nome do novo municipio; o núcleo en que se situará a capitalidade; os novos límites dos termos municipais afectados; a poboación e parroquias dos termos municipais afectados; e a aprobación das estipulacións xurídicas e económicas acordadas. En canto ás estipulacións xurídicas e económicas, o texto do Decreto aproba as acordadas para levar a cabo a alteración dos termos municipais e coherentes coa natureza da operación como fusión, caracterizada fundamentalmente pola subrogación do novo concello en todos os dereitos, bens e obrigas dos antigos concellos de Cesuras e Oza dos Ríos. Deben diferenciarse, así, estas estipulacións que regulan a fusión ou son efectos xurídicos dela, das declaracións de intencións ou previsións pro futuro dos concellos fusionados, e que teñen un contido, polo tanto, que non rexe, condiciona ou determina o proceso de fusión. Estas declaracións ou previsións non se recollen como parte do presente decreto por non ser contido propio del. A nova corporación municipal nace deste modo con plena autonomía administrativa e potestade de autoorganización de acordo co sistema xeral da Lei 5/1997. Polo demais, a disposición adicional do decreto, prevé o nomeamento da Comisión Xestora, que se ocupará de rexer e administrar o novo municipio ata as vindeiras eleccións locais, de acordo co disposto na Lei 5/1997, do 22 de xullo, de Administración Local de Galicia. Consta no expediente a observancia dos requisitos procedimentais esixidos para a fusión pola Lei 7/1985, de 2 de abril, de bases de réxime local, e pola Lei 5/1997, de 22 de xullo, de Administración Local de Galicia: O expediente iniciouse, con carácter voluntario, polos Concellos de Oza dos Ríos e Cesuras con base en consideracións de orde xeográfica e económica e na estimación de que da alteración se derivarán importantes vantaxes en canto á prestación de servizos. En ambos concellos acordouse someter o proxecto e documentación da unión voluntaria á información pública e participación cidadá por un prazo de vinte días hábiles, con carácter previo e independente ao inicio do procedemento de fusión. Constan os acordos dos plenos das dúas Corporacións de data de 15 de xuño de 2012 que foron obxecto de publicación no Diario Oficial de Galicia núm 119. e Boletín Oficial da Provincia núm.118 en data de 22 de xuño de 2012. Unha vez rematado o prazo de presentación de alegacións e ao abeiro do artigo 32 da Lei 5/1997, de 22 de xullo, de Administración local de Galicia, os concellos interesados adoptaron, con data do 30 de agosto de 2012, os correspondentes acordos de inicio coas maiorías requiridas pola normativa aplicable. No Diario Oficial de Galicia núm.170 e no Boletín Oficial da Provincia núm.170, do 6 de setembro de 2012, publicouse o citado acordo en virtude do cal se resolvían as alegacións presentadas e se daba publicidade ao acordo de inicio do expediente de fusión dos citados municipios, sometendo o citado acordo a información pública por un prazo de trinta días. Finalizado o período de información pública, os Concellos adoptaron, con data do 11 de xaneiro de 2013, un novo acordo, ao abeiro do artigo 34 da Lei 5/1997, de 22 de xullo, de Administración local de Galicia, coas maiorías requiridas pola normativa aplicable. Posteriormente, e de conformidade co artigo 34 da Lei 5/1997, de 22 de xullo, de Administración local de Galicia, deuse audiencia no prazo dun mes á Deputación Provincial de A Coruña. Consta certificación do acordo favorable da Deputación de A Coruña ao expedinte da fusión en data de 22 de febreiro de 2013. Por último, a entón Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, consellería competente en materia de réxime local, elevou o expediente á Comisión Galega de Delimitación Territorial, a cal evacuou o seu informe favorable en data 12 de marzo de 2013. Na súa virtude, tramitado o expediente de fusión nos devanditos termos, por proposta do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, no exercicio da facultade outorgada polo artigo 34 da Lei 1/1983, do 22 de febreiro, reguladora da Xunta e da súa Presidencia, modificada polas Leis 11/1988, do 20 de outubro, 2/2007, do 28 de marzo e 12/2007, do 27 de xullo, de acordo/oído ao Consello Consultivo de Galicia e logo de deliberación do Consello da Xunta de Galicia, na súa reunión do día 6 de xuño de dous mil trece, DISPOÑO: Artigo 1. Se aproba a fusión voluntaria dos municipios de Oza dos Ríos e Cesuras, que se unen para dar lugar a un novo municipio, desaparecendo os dous municipios fusionados. Artigo 2. O novo municipio resultante da fusión recibirá a denominación de Oza-Cesuras. Artigo 3. A capitalidade do novo municipio radicará no núcleo de Oza, da parroquia do mesmo nome do actual termo municipal da Oza dos Ríos. Artigo 4. O novo municipio terá coma límites territoriais os correspondentes na actualidade aos municipios fusionados en relación a outros limítrofes, desaparecendo a liña divisoria entre Cesuras e Oza dos Ríos. Os límites territoriais serán os recollidos no anexo deste Decreto. Artigo 5. A poboación e parroquias do novo municipio serán as correspondentes ás dos municipios fusionados. Artigo 6. Apróbanse as seguintes estipulacións xurídicas e económicas para levar a cabo a alteración dos termos municipais: 1. O novo concello se subroga en todos os dereitos, bens e obrigas dos antigos concellos de Cesuras e Oza dos Río.2. As fórmulas de administración dos bens e xestión de servizos serán as que acorde o Concello que se constitúa no novo municipio, conforme o establecido na normativa xurídica vixente. No entanto, os contratos e convenios asignados polas corporacións de Cesuras e Oza dos Ríos conservarán a súa vixencia ata a súa extinción en legal forma.3. Ata que se produza a correspondente unificación normativa, as ordenanzas e demais normas aprobadas polos Concellos de Cesuras e Oza dos Ríos seguirán vixentes nos seus respectivos ámbitos territoriais.4. O persoal dependente de cada un dos concellos fusionados pasarán, con todos os seus dereitos e obrigas, a formar parte do persoal do novo concello. A situación dos funcionarios con habilitación de carácter estatal rexerase pola súas normas específicas. Disposición adicional De conformidade co previsto no artigo 39 da Lei 5/1997, do 22 de xullo, de Administración Local de Galicia, mediante Orde da Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza procederase ao nomeamento dunha Comisión Xestora, cuxo número de membros será igual ao de concelleiros segundo a poboación resultante do novo concello. A devandita Comisión Xestora ocuparase de rexer e administrar o novo municipio ata as vindeiras eleccións locais. Disposición transitoria En tanto non se constitúa a Comisión Xestora á que se refire a disposición adicional, ao abeiro do disposto no artigo 194.2 da Lei Orgánica 5/1985, do 19 de xuño, de réxime electoral xeral, os membros dos concellos fusionados continuarán nas súas funcións soamente para a administración ordinaria. En ningún caso poderán adoptar acordos para os que legalmente se requira unha maioría cualificada. Disposición derradeira A presenta resolución de aprobación surtirá efectos dende a súa publicación no Diario Oficial de Galicia. Santiago de Compostela, seis de xuño de dous mil trece Alberto Núñez Feijóo Presidente AlfonsoRuedaValenzuela Vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza ANEXO: PLANO DO CONCELLO OZA-CESURAS