Vladimir Voevodsky

Vladimir Alexandrovich Voevodsky (/ v ɔɪ v ɒ d s k i /; en ruso: Владимир Александрович Воеводский) nado en Moscova o 4 de xuño de 1966 e finado en Princeton (Nova Jersey) o 30 de setembro de 2017, foi un matemático ruso que se nacionalizou como estadounidense. No ano 2002 gañou a Medalla Fields polo seu traballo no desenvolvemento da noción de homotopía para variedades alxébricas e a formulación da noción de cohomoloxía. Traxectoria
Formación
Seu pai, Alexander, dirixiu un laboratorio de física experimental na Academia de Ciencias de Rusia e a súa nai Tatyana Voevodskaya, era profesora de química na Universidade de Moscova. Voievodski formouse na Universidade Estatal de Moscova entre 1983 e 1989. Estudou matemáticas pola súa conta e debido ao nivel das súas invetigacións foi invitado pola Universidade Harvard, sen pedir el a admisión.
Sendo alí estudante de primeiro ano o seu titor, George Shabat, presentoulle unha copia de "Esquisse d'un Programme" (en galego, "bosquexo dun programa"), que era unha proposta de investigación matemáticas para levala a cabo no futuro presentada polo francés de orixe alemá Alexander Grothendieck en 1984, ao solicitar unha praza no CNRS. O propio Vladimir Voevodsky afirmou que "aprendeu francés tan só para podela ler" e que comezou as súas investigacións a partir dela. Conseguiu o seu doutoramento en Filosofía e Matemáticas en 1992, en Harvard, dirixido por de David Kazhdan.
Traballou como profesor visitante na mesma universidade (1993-1996) e na Universidade de Northwestern en Illinois (1996-1998) para ocupar o posto de profesor numerario no Institute for Advanced Study, de Princeton.
Actividade profesional
En 1998 deu unha conferencia (A1-Homotopy Theory) no Congreso Internacional de Matemáticos en Berlín. O seu campo principal de traballo foi a xeometría alxébrica abstracta.
No 2002 recibiu a Medalla Fields polas súas investigacións e as achegas á matemática moderna desenvolvendo a noción de homotopía para as variedades alxébricas e formulou a noción de cohomoloxía motívica.
Foi autor, xunto con Andrei Suslin e Eric M. Friedlander, de Cycles, Transfers and motívica homology Theories, na que desenvolve a teoría da cohomoloxía motivacional con certo detalle. Estes traballos permitíronlle resolver en álxebra a conxectura de Milnor e a conxectura motívica de Bloch-Kato. Sobre esta última, presentou a proba da conxectura en xaneiro de 2009, nunha conferencia aniversario sobre Alexander Grothendieck organizada polo IHES (Institut des Hautes Études Scientifiques). ​
En 2009, construíu o modelo univalente da teoría de tipo Martin-Löf (ou teoría intuicionista) en conxuntos simpliciais. Isto conduciu a avances importantes na teoría de tipos e ao desenvolvemento de novos fundamentos univalentes das matemáticas nas que Voevodsky traballou nos seus últimos anos. Traballou na creación dunha biblioteca de Coq UniMath empregando ideas univalentes. ​
A súa derradeira contribución foi o axioma univalente ou axioma de univalencia, e traballaba na verificación de demostracións asistidas por ordenador cun programa informático que axudaba a detectar erros matemáticos involuntarios agochados nas demostracións dos matemáticos humanos mediante un procedemento que incorporaba as ideas de topoloxía e xeometría alxébrica na teoría de tipos.
En abril de 2016, a Universidade de Gotemburgo decidiu outorgarlle un doutoramento honorífico a Voevodsky.
Morte e legado
Vladimir Voevodsky traballou como profesor titular no Institute for Advanced Study, de Princeton até o día da súa morte. Morreu o 30 de setembro de 2017 na súa casa por causa descoñecida. Posteriormente, o 11 de outubro un médico afirmou que a causa da morte fora un aneurisma. Obras
Voevodsky, Vladimir, Suslin, Andrei, e Friedlander, Eric M. (2000). Cycles, transfers, and motivic homology theories. Annals of Mathematics Studies Vol. 143. Princeton University Press. ISBN 0-691-04814-2
Mazza, Carlo, Voevodsky, Vladimir e Weibel, Charles A. (2011) Lecture notes on motivic cohomology. Clay Mathematical Monnographs, Vol. 2. American Mathematical Soc. , ISBN 9780821853214