proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Arte (pesca)

Unha arte de pesca (ou simplemente arte) é un mecanismo, instrumento ou ferramenta que se usa na actividade mariñeira. Malia ter moi diversas tipoloxías, esta denominación úsase colectivamente para todos aqueles medios que presenten esta función na actividade pesqueira, precisamente porque a actividade extractiva tamén presenta moitas modalidades (pesca marítima ou fluvial, marisqueo). Criterios de clasificación das artes de pesca
As artes de pesca poden agruparse segundo tres criterios principais: o tamaño (o cal implica a súa utilización manual ou mecánica), a forma da arte e o xeito de capturar o animal.
Segundo o tamaño poden ser: manipulables de pequeno tamaño, como o sacho e a nasa;
manipulables de tamaño mediano, como a fisga e o truel ou trueiro;
manipulables de gran tamaño pero de recolla manual, como o mediomundo e ás veces o chinchorro e a volanta;
non manipulables, como o cerco; Segundo a forma da arte poden ser: liñas e anzois, como o palangre;
redes, como o xeito ou o bou de vara;
caixas ou recipientes, como a nasa;
ferramentas activas, que poden ser:
arreboladizas, como o bicheiro;
de raspado, como a rasqueta;
con rede, como o truel;
Segundo o xeito de captura do animal poden ser: intervención activa do animal, como na nasa ou o anzol, onde é o propio animal o que cae no engado;
intervención pasiva do animal e pasiva do home, como nas artes de deriva;
intervención pasiva do animal e activa (selectiva) do home, como nas artes de arrastre ou de marisqueo; Clasificación das artes de pesca
Na columna da dereita, o código correspondente segundo a ISSCFG, o artigo do Decreto 424/1993 de 17 de decembro e a páxina onde se describe no libro de referencia de Manuel Fariña Castro (1998) Artes e aparellos de pesca empregados en Galicia: NOTA *: Os códigos asignados nas artes de marisqueo son aproximados, pois a clasificación ISSCFG aplícase só a artes de pesca. Con todo, se foren utilizados para captura dos organismos vivos no mar, o código dado sería o máis probable. Patrimonio léxico
As artes de pesca tradicionais amosan unha variación enorme nas súas denominacións. Unha mostra son o conxunto de rastros (gancha, raño, can de ameixa etc. ) que, malia teren unha función e uso semellantes, diferéncianse pola especie capturada. En contraste, en portugués dáse a denominación xenérica draga (v. referencias). A seguinte lista pretende fornecer unha mostra para mellor facerse unha idea das variacións diatópicas no contexto do galego, portugués e castelán:
Arte ASCII

A arte ASCII é un movemento artístico que emprega ordenadores para a súa presentación e consiste en imaxes debuxadas con caractéres definidos polo código ASCII. Pode crearse con calquera editor de texto. A maioría dos exemplos de arte ASCII requiren unha fonte de anchura fixa, coma as dunha máquina de escribir.
Arte abstracta

A arte abstracta é un estilo artístico que xurdiu arredor de 1910 e cuxas consecuencias múltiples fixeron del unha das manifestacións máis significativas do espírito do século XX.
A arte abstracta deixa de considerar xustificada a necesidade da representación figurativa e tende a substituíla por unha linguaxe visual autónoma, dotada das súas propias significacións.
Esta linguaxe elaborouse a partir das experiencias fauvistas e expresionistas, que exaltan a forza da cor e desembocan na chamada abstracción lírica ou informalismo, ou ben a partir da estruturación cubista, que dá lugar ás diferentes abstraccións xeométricas e construtivas. Abstracción lírica
A obra de Wassily Kandinsky ilustra a chamada abstracción lírica. Chegou, entre 1910 e 1912, a unha abstracción impregnada de sentimento, idealmente representativa das aspiracións dos artistas do grupo expresionista de Múnic Der Blaue Reiter, do que el mesmo formaba parte.
En Francia, Robert Delaunay elaborou, dende 1912, a partir das teorías de Chevreul sobre o contraste simultáneo das cores, as súas Fiestras e as primeiras Formas circulares cósmicas abstractas, mentres que Frank Kupka expoñía no Salón de Outono de 1912 Amorfa, fuga de dúas cores e en 1913 Planos verticais azuis e vermellos.
Na mesma época, en Rusia, Mikhail Larionov e Natalia Goncharova levaron ata a abstracción pura o seu método de transcrición do fenómeno luminoso, ó que lle chamaron raionismo.
Wassily Kandinsky foi un dos pioneiros da arte abstracta con obras como negro e morado. Abstracción xeométrica
A abstracción de Pieter Mondrian elaborouse a partir da retícula cubista, á que progresivamente reduciu a trazos horizontais e verticais que encerran planos de cor pura. Pola súa simplificación, a linguaxe do neoplasticismo, nome que deu á súa doutrina artística, satisfacía as esixencias de universalidade do artista.
En Francia, a abstracción de Fernand Léger (Contrastes de forme, 1913-1914) e a de Picabia (Udnie, 1913) empregaron formas cubistas sen renunciar á intensidade cromática.
En Rusia, tras ser o principal representante do cubo-futurismo, Kasimir Malevich rompeu radicalmente con tódalas vellas concepcións da arte ao pintar en 1915 Carré noir dando lugar ao suprematismo. Paralelamente, Vladímir Tatlin creou cos seus relevos abstractos unha das primeiras formulacións do que se chamaría o construtivismo.
Alexander Rodchenko, tras pintar os seus tres monocromos (Amarelo puro, Azul puro, Vermello puro, 1918) e O Lissitzky, aproveitaron o seu coñecemento da forma para ir avanzando cara a unha concepción utilitaria da arte que triunfou tamén na Bauhaus en Alemaña baixo o impulso de artistas como László Moholy-Nagy ou Josef Albers.
En paralelo á abstracción construtivista desenvolveuse unha abstracción chamada biomórfica, que naceu das formas creadas por Hans Arp a finais da década de 1910, retomadas por artistas como Joan Miró e Alexander Calder.
Arte africana

A arte africana é un conxunto de manifestacións artísticas producidas polos pobos da África negra ao longo da historia.
O continente africano acolle unha gran variedade de culturas, caracterizadas cada unha delas por un idioma propio, unhas tradicións e unhas formas artísticas características. Aínda que a grande extensión do deserto do Sáhara actúa como barreira divisoria natural entre o norte de África e o resto do continente, hai considerables evidencias que confirman toda unha serie de influencias entrámbalas dúas zonas a través das rutas comerciais que atravesaron África dende tempos remotos.
Hoxe, por exemplo, aparecen entre as culturas do sur do Sáhara moitas mostras de arte islámica, así como tamén formas arquitectónicas de inspiración norteafricana. Ademais, as investigacións apuntan a unha influencia recíproca entre estas zonas do sur coas tradicións artísticas e culturais daquelas rexións do norte de África máis próximas ao Mediterráneo. A arte de Exipto, unha das máis brillantes de África, ten importantes conexións artísticas e culturais coas civilizacións africanas ao sur do Sáhara.
Os colares africanos son fermosos, están cheos dun conxunto de cores combinadas. Cada colar ten un significado e o mesmo ocorre coas máscaras.
As artes africanas son fiel reflexo das ricas historias, filosofías, relixións e sociedades dos habitantes deste vasto continente. A arte africana, ademais da súa importancia inherente ás xentes que a produciron, inspirou tamén a algúns dos máis importantes artistas e movementos da arte contemporánea tanto de Europa como de América. Os artistas occidentais do século XX admiraron a importancia que se lle concede á abstracción na arte africana, estimulando con isto a súa falta de preocupación polo naturalismo.
A historia da arte africana remóntase aos tempos prehistóricos. Entre as formas artísticas máis antigas están as pinturas e gravados en pedra de Tassili e Ennedi, no Sáhara no (6000 adC e século I d. C. ).
Outros exemplos de arte primitiva témolos nas esculturas modeladas en arxila dos artistas da cultura Nok, ao norte de Nixeria, datadas entre o 500 adC e o 200 dC. ; tamén nos decorativos traballos en bronce de Igbo-Ukwu (séculos IX e X d. C. ), e nas magníficas esculturas en bronce e terracota de Ifé (do século XII ao XV d. C. ). Estas últimas amosan tal habilidade técnica e están representadas de forma tan naturalista que nun principio, aínda que erroneamente, considerouse que estaban inspiradas na Grecia clásica.
As ricas tradicións artísticas africanas continúan hoxe en día, tanto na súa liña máis tradicional como a través de novos e renovadores xeitos de expresión.
Arte celta

A arte celta é a arte asociada cos pobos coñecidos como celtas; aqueles que falaban linguas celtas en Europa dende o período da prehistoria ata a Idade Moderna, así como a arte de pobos antigos, cuxa lingua é incerta, pero que teñen semellanzas culturais e de estilo cos falantes de linguas celtas.
A arte celta é un termo difícil de definir, abarcando unha extensión enorme dende o punto de vista da xeografía, do tempo e das culturas. Comeza coa continuidade artística en Europa a partir da Idade de Bronce, e de feito a anterior etapa do Neolítico. Con todo, os arqueólogos xeralmente usan a denominación "celta" para referirse á cultura do Idade de Ferro a partir do ano 1000 a. C. en diante, até a conquista polo Imperio Romano da maior parte do territorio en cuestión, e os historiadores de arte tipicamente comezan a falar sobre "arte celta" só a partir do período de La Tène (entre o século V e o I a. C. ). A "arte celta antiga" é outro termo usado para este período, estendéndose en Gran Bretaña ata aproximadamente o 150 a. C. A arte da Alta Idade Media de Bretaña e Irlanda, que produciu o Libro de Kells e outras obras mestras, é chamado arte insular na historia da arte.
Arte cinética

A arte cinética é un estilo artístico que abarca obras onde o movemento ou a ilusión do movemento ten un papel destacado.
As primeiras manifestacións de arte cinética danse nos anos 1910 no Movemento Futurista e en certas obras de Marcel Duchamp. Máis adiante, Alexander Calder crea un tipo de escultura formada por arame e pequenas pezas metálicas suspendidas que se moven levemente.
Arte da Idade Media

A arte medieval ou historia da arte medieval ocupou unha basta extensión de tempo da historia da arte, uns 1000 anos, así como amplos territorios, como o oeste de Europa e o norte de África.
Os historiadores clasifican á arte medieval como un gran período artístico, aínda que dentro deste poderíanse facer varias subdivisións das que son exemplo: arte paleocristiá, arte prerrománica, arte románica, arte gótica, arte bizantina, arte islámica etc. Ademais cada "pobo" ou cultura da Idade Media tivo o seu propio estilo como a arte anglosaxoa ou a arte viquinga. A arte medieval produciuse en moitos medios, e as obras sobreviven en gran cantidade en esculturas, manuscritos iluminados, vidreiras, traballos en metal e mosaicos, todos os cales tiveron unha taxa de supervivencia máis alta que outros medios, como pinturas murais ao fresco, traballos en metais preciosos ou téxtiles, incluíndo tapices. Especialmente na primeira parte do período, as obras das chamadas "artes menores" ou artes decorativas, como a carpintería metálica, a talla de marfil, o esmalte vítreo e os bordados con metais preciosos, probablemente foron máis valoradas que as pinturas ou a escultura monumental. A arte medieval en Europa xurdiu da herdanza artística da Roma Antiga e das tradicións iconográficas da igrexa primitiva cristiá. Estas fontes mesturáronse coa vigorosa cultura artística "bárbara" do norte de Europa para producir un notable legado artístico. De feito, a historia da arte medieval pode verse como a historia da interacción entre os elementos da arte clásica, paleocristiá e "bárbara". Ademais dos aspectos formais do clasicismo, existía unha tradición continua de representación realista dos obxectos que sobreviviron na arte bizantina ao longo do período, mentres que en Occidente aparece de forma intermitente, combinando e ás veces competindo coas novas posibilidades expresionistas desenvolvidas en Europa occidental e no legado do norte de elementos decorativos. O período rematou coa recuperación renacentista das habilidades e valores da arte clásica, e o legado artístico da Idade Media foi entón menosprezado durante algúns séculos. Desde o renacemento do interese e da comprensión no século XIX, foi visto como un período de enormes logros subxacente ao desenvolvemento da arte occidental posterior.
Arte de arrastre de fondo

Unha arte de arrastre de fondo ou simplemente arte de fondo é calquera arte de pesca que exerza un buque pesqueiro que remolca unha rede con portas en contacto co fondo ou unha parella de buques que remolcan unha rede sen portas, coa finalidade de capturar especies demersais.
Esta técnica está prohibida nas augas interiores de Galicia. Baixo esta denominación colectiva están reguladas nos apartados a, b e c do artigo 82 do do Decreto 424/1993 do 17 de decembro (DOG nº 13 do xoves, 20 de xaneiro de 1994) o bou, a vaca e a parella, respectivamente.
Arte maior

Un verso de arte maior é aquel con nove ou máis sílabas. Por extensión, chámase composicións de arte maior ás feitas con estes versos.
Arte menor

Un verso de arte menor é aquel con oito ou menos sílabas. Por extensión, chámase composicións de arte menor ás feitas con estes versos.
Arte minoica

A arte minoica ou arte da antiga civilización minoica desenvolveuse entre o 3000 e o 1100 a. C. tanto na illa de Creta, como en diversas rexións do Exeo e o Mediterráneo, lougares onde a influencia minoica foi forte por mor do comercio intenso con potencias e pobos dos arredores. Arquitectura
Unha das achegas máis notábeis dos minoicos a arquitectura é súa columna exclusiva, que era maior no cume que na base. As columnas estaban feitas de madeira e eran xeralmente pintadas de vermello. Estaban montadas nunha base de pedra sinxela e cubertas cunha almofada, unha peza redonda en xeito de capitel. Durante o Minoico Medio os minoicos desenvolveron técnicas arquitectónicas revolucionarias como o uso de cantarías cortadas e a perforación de encaixes no cume de bloques de cantarías para a fixación de grandes vigas horizontais.
Debido a mitoloxía, moitos estudosos por anos loitaron para descubrir a localización do famoso labirinto do minotauro. Como Evans apuntou en súas primeiras impresións, Cnossos debería ser considerado como o labirinto, mentres que recentes investigacións apuntan a caverna de Escoteino, a 12 km de Cnossos, como o real labirinto. Usada para a someter os mozos a probas iniciativas, as súas galerías subterráneas descenden até 55 metros de profundidade dispóndose en 4 niveis con rutura de niveis e zonas sen saída; polo percorrido hai bloques calcarios esculpidos que representan cabezas monstruosas. No fin do circuíto hai un altar de pedra. Alén diso, segundo algúns autores, o nome "labirinto" (labýrinthos), por aproximación etimolóxica coa palabra labrys (machado dobre), apuntaría para a seguinte interpretación: labýrinthos ó contrario da súa interpretación literal podería ser encarado como "palacio do labrys". Frescos
Todos os frescos minoicos coñecidos son datados do período neopalacial. Foron atopados en Festo, Mália, Hagia Triada, Amnisos, Tílissos, e principalmente Cnossos, así como en Akrotiri, Agia Irini e Filácopi. Entre as representacións artísticas están procesións relixiosas, animais mariños (golfiños, peixes, polbos), terrestres (león, gato, macaco) e voadores (paxaros), flores e outras representacións botánicas, escenas de puxilismo e outras modalidades de loita, taurocatapsia (saltos sobre touros), seres mitolóxicos (grifóns) e deuses, persoas da sociedade, liteiras, etc. Os rostros dos homes eran pintados con vermello, mentres os das mulleres eran pintados de branco.
Arte moderna

Arte moderna é un termo referido á maior parte da produción artística dende finais do século XIX ata aproximadamente os anos 1970. Producións recentes son máis a miúdo denominadas arte contemporánea. A arte moderna ten un novo achegamento á arte, onde xa non é importante a representación literal (a través de pintura ou escultura). A invención da fotografía fixera esta función artística obsoleta. No seu lugar, os artistas comezaron a experimentar con novos puntos de vista, con novas ideas sobre a natureza, materiais e funcións artísticas, a miúdo en formas abstractas.
A noción de arte moderna está relacionada co modernismo. Durante as súas primeiras décadas, a arte moderna foi un fenómeno exclusivamente europeo. As primeiras sementes das ideas artísticas modernas viñeron de artistas que traballaban nos movementos romántico e realista. Máis tarde, representantes do impresionismo e postimpresionismo comezaron a experimentar con novos xeitos de representación da luz e o espazo a través do cor e a pintura. Nos anos previos á primeira guerra mundial, unha explosión de creatividade tivo lugar co fauvismo, cubismo, expresionismo e futurismo. A primeira guerra mundial trouxo consigo a fin desta fase, pero indicou o inicio dunha serie de movementos antiartísticos, como o dadá e o traballo de Marcel Duchamp e o surrealismo. Tamén grupos como de Stijl e Bauhaus acababan de comezar a desenvolver novas ideas sobre a interrelación das artes, arquitectura, deseño e educación artística.
A arte moderna foi introducida en América durante a primeira guerra mundial cando un número de artistas nos barrios de Montmartre e Montparnasse en París fuxiron da guerra. Francis Picabia (1879-1953), foi o responsable da chegada da arte moderna á cidade de Nova York. Así a todo, foi soamente tras a segunda guerra mundial cando os Estados Unidos se converteron no centro de atención dos novos movementos artísticos. Os anos 1950 e 1960 viron a aparición do expresionismo abstracto, arte pop, pop art e minimalismo; a finais dos anos 1960 e os anos 1970, apareceran Happening e Fluxus e Videoarte e land art, performance art, arte conceptual e fotorrealismo.
Nesta época, un número de artistas e arquitectos comezaran a rexeitar a idea de "moderno" e comezaron a crear obras tipicamente posmodernistas.
Dende a era de posguerra, menos artistas do que en etapas anteriores usaban pintura como medio principal. No seu lugar, xeneralizáronse as grandes instalacións. Dende os anos 1970, o media art converteuse nunha categoría por si mesmo, cun emerxente número de artistas experimentando coas novas tecnoloxías. A videoarte é o exemplo mellor coñecido.
Arte mudéxar

A arte mudéxar é a arte que practicaban os mudéxares e mouriscos. Tivo lugar do século XII ao XVI, e foi un fenómeno autóctono e exclusivamente hispánico; con todo non tivo pegada en Galicia, Asturias e Cantabria, pola pouca influencia mourisca nestas zonas. Aínda que tamén chegou ás Américas, ás colonias españolas. Basicamente, é un estilo cristián mais que incorpora influencias, elementos ou materiais de estilo hispano-musulmán. Estilo artístico
Nesta arte influíu a situación fronteiriza, sempre móbil. O estilo europeo ía penetrando na península e ía paseniñamente condicionado polo mudéxar. A posterior conquista do Al-Àndalus deu un mudéxar máis novo e con influencias directas da arquitectura tradicional. Unha figura de importancia no mudéxar é o albanel ou alarife (obreiro entendido coma mestre de construción) e o seu mundo, en contraposición coa cantaría e os pedreiros. O alarife utilitzaba azulexos, xeso, escaiola, cachotaría, madeira etc. A súa situación de vencido transfórmao en man de obra barata e en condicións de construír o que lle ordenen os seus clientes, que foron igrexas, sinagogas, fortificacións, pazos etc. Posteriormente os cristiáns aprenderon esta tradición. Sen crebar na modestia esta arte pretende dar toda a animación que pode unicamente usando os materiais mencionados. Entre os elementos típicos saloientan: grellas (tipo xadrez), espiñas de peixe, pequenos cantos, arcos cegos, redes de rombos (sebka). Escolas
Na arte mudéxar destacan tres escolas: Foco Leonés e Castelán: os máis antigos, con grandes influencias da arte románica. os seus edificios de azulexos ofrecen unha decoració con arcos cegos de medio punto, xogos de recadros con frisos con dentes de serra. Son moi numerosas as igrexas.
Aragón: cunha personalidade moi característica, sorprende o seu colorismo que recibe o uso de azulexos exteriores e os innumerábeis recursos que extraen das baldosas cerámicas. Cómpre salientar as orixinais torres das igrexas.
Andalucía: En Córdoba mantense o uso da pedra, mentres que en Sevilla predomina o ladrillo, as formas almohades e a construción de capelas funerarias. Principalmente esta escola está representada por igrexas, pazos e sinagogas.
No século XIX, xunto con outros estilos, rexorde a arte neomudéxar. Obras mudéxares salientábeis
Aragón
Torres de Teruel ou de Tarazona; Daroca (Zaragoza); Palacio da Aljafería (Zaragoza); e diversas igrexas en todo Aragón.
Comunidade Valenciana
Alfauir: Mosteiro de San Xerónimo de Cotalba, claustro mudéxar.
Valencia: Banys de l'Almirall, baños de arquitectura mudéxar.
Xèrica: Torre de la Alcudia, de inspiración mudéxar.
Castela
Igrexas arredor do río Douro.
Toledo: Igrexa de Illescas, Sinagoga do Transito, diversas casas.
Valladolid: Palacio de Tordesillas, en Tordesillas.
Ávila: Arévalo "La lugareja".
Segovia: Alcázar.
Burgos: Mosteiro de las Huelgas.
León
Sahagún, igrexa de San lourenzo, mosteiros.
Mosteiro de San Facundo en Oseja de Sajambre
Salamanca
Estremadura
Mosteiro de Guadalupe (Cáceres)
Andalucía
Sevilla: Alcázar, Casa de Pilatos, Giralda
Córdoba: Alcázar, Sinagoga
Arte móbel

A locución arte móbel, arte moble e tamén, ás veces, arte mobiliar, emprégase dentro do campo de estudo da arte prehistórica para designar a calquera obra de arte (en sentido amplo) realizada sobre un obxecto de dimensións limitadas e manexábeis, é dicir, que poden ser transportadas polo ser humano. Historia e características
O concepto de arte móbel está relacionado, por tanto, co de arte parietal, pero non é o mesmo concepto, xa que este non se pode trasladar porque está realizado sobre os muros ou as rochas (arte rupestre). Tampouco debe considerarse arte móbel as pezas de grandes proporcións como as estelas ou as estatuas-menhir do Neolítico e da Idade dos Metais.
Na arte móbel utilízanse as pedras, os ósos ou o marfil.
Consecuentemente, a arte móbel é moi diversa, xa que non só comprende creacións exclusivamente artísticas (como estatuíñas ou ornamentos), senón tamén obxectos funcionais, ferramentas e útiles decorados. Así, podemos encontrar a arte moble paleolítica que inclúe plaquetas gravadas, Venus paleolíticas, adornos, arpóns, azagaias, bastóns perforados ou propulsores decorados, por exemplo. No Epipaleolítico europeo son moi característicos tamén os cantos pintados Azilienses.
No Neolítico aparecen, ademais, obxectos de barro cocido (é dicir, vasillas decoradas, figuriñas de cerámica. .. ), ídolos, tecidos, esteiras con motivos xeométricos ou figurativos etc.
Na Idade dos Metais a todos estes elementos engadíronse obxectos metálicos, pezas suntuarias e rituais, broches e armas; todo elaborado con técnicas decorativas enormemente sofisticadas como a do nielo en prata, as filigranas, o repuxado, o damasquinado, o moldeo á cera perdida e outras.
Arte posmoderna

O posmodernismo en sentido artístico abrangue un gran número de correntes dende os anos 1950 ata a actualidade; é difícil precisar en xeral os límites entre as realizacións máis arriscadas do modernismo e as primeiras obras posmodernas, inda que algunhas artes; entre as que destaca a arquitectura; gozaron dun movemento posmoderno programático e organizado dende moi cedo. Os trazos máis notables da arte posmoderna son a valoración das formas industriais e populares, o debilitamento das barreiras entre xéneros e o uso deliberado e insistente da intertextualidade, expresada frecuentemente mediante a colaxe'. Arquitectura posmoderna
Probablemente o primeiro desenvolvemento artístico deliberadamente posmoderno tivo lugar na arquitectura[Cómpre referencia]. Os arquitectos vangardistas da primeira metade do século XX; a Bauhaus de Ludwig Mies van der Rohe e Walter Gropius, e os seus sucesores do chamado movemento internacional, Frank Lloyd Wright, Alvar Aalto ou Le Corbusier; buscaran deliberadamente rachar coas súas obras a estrutura do tecido urbano en que se inserían, preferindo salientar a funcionalidade, sinxeleza e pureza de liñas do edificio. O compromiso coa renovación das formas de vida na evolución da sociedade levaba ós modernistas a intervir radicalmente no mesmo concepto da vivenda, famosamente definida por Le Corbusier como "máquina para vivir", buscando o potencial emancipatorio da arquitectura na innovación. O posmodernismo arquitectónico dos anos 50 e 60 resentiuse destas intervencións; algunhas das cales tiveran resultados desastrosos; e intentou temperar os trazos de practicidade e as melloras estruturais e de materiais do modernismo co retorno a formas máis convencionais e familiares. O estilo resultante; unha colaxe de distintas tradicións, pero sobre todo un compromiso cos gustos populares e co establecido que resultase inaceptable para os rigorosos modernistas; foi vigorosamente defendido contra a estratexia modernista, e produciu obras de moito fuste, sobre todo nos Estados Unidos de América.
Arte postal

A arte postal é un tipo de arte que se adoita asociar a Ray Jonson (1927-1995), artista norteamericano, multifacético e inquedo, que estivo sempre relacionado cos principais creadores da súa época, dende músicos como John Cage, a escritores como Wiliam Carlos Wiliams. Características
A necesidade de traspasar calquera barreira no campo da creatividade, de retirar a súa produción do circuíto comercial e obvio, e de afondar cuestións propostas anteriormente polos dadaístas, surrealistas, expresionistas e por todos aqueles que fixeran ás vangardas históricas. Utilizando técnicas diversas, a arte postal, con data oficial de nacemento nos anos 50 (Correspóndanse Art School), e máis ca unha forma de arte e é máis que unha forma de comunicación. É unha maneira única de tentar responder a algunhas cuestións que atravesaron o século XX.
Ao subverter o papel reservado polo status quo a produción artística, arte postal pode ser considerada un dos poucos medios de troco de informacións artísticas e que escapou a lei da cultura de masas. É, antes doutra cousa, un medio expresivo de revalorización da comunicación interpersoal, unha practica saudabelmente anárquica contra o todo poderoso sistema dos medios. Unha práctica que moitos artistas do inicio do século XX, como Kurt Schwitters, Tristán Tzara, Marcel Duchamp e Marinetti xa utilizaran sen un programa de intencións definido e que acaba por ser definida finalmente cando Johnson asóciase ó Fluxus, movemento xurdido nos anos 60, coñecido por prácticas subversivas nos mais diversos campos artísticos, dando continuidade ás propostas dadaístas da divulgación da “realidade do non arte”.
A arte postal congrega grupos marxinais de operación artística, que buscan axita-las vías convencionais de correspondencia, transformando todo en arte e así, transformando por este medio a propia vida.
Arte prehistórica

A arte prehistórica é un fenómeno artístico de alcance xeográfico global e unha amplitude temporal suficiente como para afectar as épocas máis diversas. Abrangue as formas artísticas desenvolvidas durante a etapa da Prehistoria chamada Paleolítico. O concepto é moito máis amplo có fenómeno rupestre cuaternario, principalmente circunscrito á Europa occidental, e comprende amais as manifestacións da chamada arte paleolítica. Historia
Esta arte ten en Occidente os seus comezos aproximadamente sobre o ano 25. 000 a. C. , a principios do Paleolítico Superior, aínda que hai mostras de manifestacións artísticas anteriores propias da etapa Musteriana do Paleolítico Medio.
Acadou os seus momentos de maior importancia durante o período Magdaleniano, cara a uns 15. 000 a. C. Tendo grande importancia as manifestacións artísticas de tipo figurativo: pintura e escultura.
Aínda que cronoloxicamente, Europa debería ocupar o primeiro posto, e malia que moitas das expresións artísticas prehistóricas son relativamente cedas nalgunhas zonas do globo, onde sobreviviron pobos primitivos, a exposición realizarase seguindo a orde alfabética. Aínda que iso derive nun problema adicional: é lícito comparar manifestacións tan afastadas no espazo e no tempo? Neste sentido, a confrontación de equivalencias culturais, obviando os particularismos empíricos, permite obter xeneralizacións.
En base a iso, pódese apreciar que, nas artes plásticas e visuais dos pobos primitivos, o realismo é algo excepcional, fronte ao simbolismo, a abstracción, a estilización e o esquematismo, que parecen un constante mundial.
Outra posible xeneralización é que case toda a arte rupestre holocena desenvólvese no exterior, como máximo, en zonas rochosos, canóns e covas pouco profundas.
En terceiro lugar, o megalitismo e a construción de túmulos, en relación ao culto aos mortos, ou a necesidade de desenvolver unha arquitectura defensiva, a miúdo con construcións ciclópeas (cuxa motivación, excede, con moito, ás necesidades militares), tamén son constantes da arte prehistórica mundial.
Por último, está o feito de que, malia o innegable significado relixioso da arte prehistórica, esta non só se vencella ao mundo funerario ou mitolóxico, senón que os temas abranguen todos os eidos da vida social dos humanos (caza, guerra, traballos, cerimonias, xerarquías, sexo, familia, lecer. .. ) e, sobre todo, a medida que as sociedades humanas evolucionan, a glorificación do poder e dos poderosos.
Arte prerrománica

A arte prerrománica é a que se desenvolveu en Europa Occidental entre a época carolinxia ata a aparición da arte románica. O termo non define unha forma artística particular, senón calquera manifestación artística aparecida entre o período clásico romano e a arte románica. Historia
Carlomagno conseguiu unificar unha boa parte da Europa Occidental, cambiando o carácter da monarquía franca cara a unha concepción teocrática na que se fundía o civil e o relixioso como poderes que procedían de Deus e unha viraxe cara a arte clásica a través da arte paleocristiá e a arte bizantina. O programa cultural carolinxio contou coa contribución fundamental da orde bieita que creou grandes abadías que servían como focos culturais en torno á igrexa e a sala capitular e que se converteron tamén en núcleos de produción artística.
Xa que logo, o termo prerrománico aplicaríase a todo o lapso comprendido entre mediados do século V (caída do Imperio Romano de Occidente) e principios do século XI (expansión do románico). Aplicaríase a formas como a arte ostrogoda, longobarda, carolinxia ou a otoniana. Estivo representada na Península Ibérica pola Arte visigoda, a Arte asturiana[Cómpre referencia], a Arte mozárabe e a Arte de repoboación. En Cataluña, e con anterioridade á románica propiamente dita, aparece unha arquitectura que pode considerarse a súa antecesora nas formas e nas técnicas e que, para diferenciala da prerrománica, foi denominada seguindo as suxestións de Puig i Cadafalch "primeiro románico".
Os materiais construtivos utilizados foron máis ricos cá na arte merovinxia, con preferencia polo arco de medio punto sobre piares rectangulares ou cuadrangulares e a cuberta de madeira, aínda que tamén se empregou a bóveda de canón.
Arte rupestre de Terras de Pontevedra

O conxunto de arte rupestre de Terras de Pontevedra é un conxunto de xacementos e vestixios de arte prehistórica situado na zona central da provincia de Pontevedra, unha zona que destaca pola elevada presenza deste tipo de artes, unha das maiores concentracións de arte rupestre de toda Europa.
O seu nome fai alusión á mancomunidade de concellos que integran os concellos de Pontevedra, Campo Lameiro, Barro, Cotobade, Marín, Poio, Ponte Caldelas e Vilaboa. En todos eles atópanse numerosos vestixios neolíticos, e calcolíticos, alén doutros restos castrexos e romanos. En Terras de Pontevedra hai múltiples conxuntos de petróglifos, algúns deles, como os de Campo Lameiro, Mogor ou Poio, están declarados Ben de Interese Cultural. Características
Estes petróglifos son gravados rupestres prehistóricos que, en Galiza, conforman o denominado Grupo Galaico de Arte Rupestre e representan un fenómeno cultural singular. Aparecen principalmente nas Rías Baixas, sobre pedra granítica. Os investigadores chegaron ao consenso de que os petróglifos de Terras de Pontevedra foron realizados a finais do Neolítico, na transición entre a Idade do Cobre e a Idade do Bronce, é dicir, entre os anos 3. 000 e 2. 000 a. C.
Temas
A temática dos gravados situados en Terras de Pontevedra é variada. Pódense dividir en dous grandes grupos: o naturalista, onde se representan figuras antropomórficas, utensilios de caza e animais (especialmente cervos, cabalos ou cobras) e pegadas;
o xeométrico, onde predominan as formas e os debuxos abstractos, como cazos, combinacións circulares, labirintos ou espirais. Localizacións
Parque Arqueolóxico de Campo Lameiro
Gravados rupestres de Fentáns, Cerdedo-Cotobade
Petróglifos de Mogor, Marín, coñecidos popularmente como Labirintos de Mogor
Área arqueolóxica da Caeira, Poio
Área arqueolóxica de Tourón, Ponte Caldelas
Conxunto megalítico de Chan de Castiñeiras, Vilaboa
Arte rupestre do arco mediterráneo da Península Ibérica

O grupo de máis de 700 sitios de arte rupestre prehistórica da conca do Mediterráneo Ibérico, tamén coñecido como "arte levantina", declaráronse colectivamente Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1998. Os sitios atópanse no leste de España e conteñen a arte rupestre que data do Paleolítico Superior ou período Mesolítico (máis probable) da Idade de Pedra. A arte consiste en pequenas figuras pintadas de seres humanos e animais, que son os máis avanzados e xeneralizados sobreviventes deste período, seguramente en Europa e, posiblemente, no mundo, polo menos nos primeiros traballos. Destaca polo número de prazas incluídas, a maior concentración de tal arte en Europa. O seu nome refírese á Conca do Mediterráneo; No entanto, mentres algúns sitios están situados preto do mar, moitos deles están no interior de Aragón e Castela-A Mancha; tamén se refire a miúdo como Arte Levantine (que significa "de España do Leste", e non a rexión de Levante). Lista de sitios protexidos
É un conxunto de 758 abrigos rochosos, grutas, pequenas covas e desfiladeiros (conforme listaxe da Unesco) en que a representación figurativa atopou algunhas formas xeométricas que van desde escenas de caza, recolección, danza ou de guerra, incluíndo figuras humanas e animais.
Os sitios distribúense xeograficamente da seguinte forma entre 16 provincias nas 6 comunidades autónomas xa mencionadas: Andalucía: 69 sitios
Provincia de Xaén: 42 sitios.
Provincia de Almería: 25 sitios
Provincia de Granada: 2 sitios.
Aragón: 163 sitios
Provincia de Teruel: 67 sitioss.
Provincia de Huesca: 78 sitios.
Provincia de Zaragoza: 18 sitios.
Castela-A Mancha: 93 sitios
'Provincia de Albacete: 79 sitios.
Provincia de Cuenca: 12 sitios.
Provincia de Guadalaxara: 2 sitios.
Cataluña: 60 sitios
Provincia de Tarragona: 39 sitios.
Provincia de Lleida: 16 sitios.
Provincia de Barcelona: 5 sitios.
Comunidade Valenciana: 301 sitios
Provincia de Alacant: 130 sitios.
Provincia de Castelló: 102 sitios.
Provincia de Valencia: 69 sitios.
Rexión de Murcia: 72 sitios
A Comisión de Cultura do Parlamento de Andalucía, aprobou o 25 de maio de 2006 solicitar a inclusión da arte rupestre das provincias de Málaga e de Cádiz como parte da arte rupestre do arco mediterráneo da península Ibérica.
Arte visigótica

A arte visigótica é aquela que designa as expresións artísticas creadas polos visigodos, que entraron na Península Ibérica no ano 415 e se converteron no pobo dominante da rexión até a invasión musulmá no 711. Este período da arte ibérica se notabiliza pola arquitectura, artesanado (especialmente ourivaría) e a escrita visigótica. O impulso artístico provén da man de Santo Isidoro (As Etimoloxías) e maila unidade política e relixiosa de Recaredo. Contexto histórico
A división do Imperio Romano por Teodosio produciu a ruptura da unidade cultural do mundo antigo. A crise do mundo romano apareceu no século III, debido á gran crise económica que padecía o Imperio e maila presión dos pobos xermánicos, que remataron co seu asentamento nestes territorios, dando lugar á aparición dun horizonte cultural fragmentado con manifestacións artísticas moi diversas en cada rexión. Características xerais
A arte visigótica, a podemos atopar en forma de arquitectura, escultura e ourivaría, mais non en forma de pintura. A relixión xoga un papel fundamental, polo feito de que a arte e os espazos con finalidade política ou privada poden ser reutilizados da época hispanorromana, mais no aspecto relixioso hai unha ruptura total. As súas influencias son variadas, con aspectos da arte prerromana, grega, norteafricana, paleocristiá e bizantina. Arquitectura
O tipo de construcións son igrexas pequenas, situadas no campo e erguidas mediante perpiaños. As súas características principais sonː Preferentemente planta basilical ou de cruz grega, e ás veces unha mestura de ambas as disposicións. Espazos moi compartimentados.
Ábsida rectangular ao exterior. A cada banda podía existir un recinto destina a sancristía (prótese e diakonikón). A capela separábase do resto do templo mediante un iconostasio.
Arco de ferradura xeralmente sen clave, de extradorso vertical na zona peraltada, elevación de 1/3, e saimel e primeiras doelas de planos horizontais.
Emprego de columnas e piares como soportes. Capiteis corintios moi sinxelos ou troncocónicos invertidos, con grosos cimacios que ancoran nos muros.
Cubrición mediante bóvedas de canón ou de aresta, amais de cúpulas sobre os cruceiros.
Muros de perpiaños formados por grandes bloques prismáticos aparellados a soga e tizón en seco (more gothico), ocasionalmente alternando con ladrillo ao xeito romano.
Decoración a base de frisos de enrolamentos, cruces gammadas e temas vexetais e animais.
Pequenos pórticos aos pés ou nos laterais.
Algunhas das igrexas que pertencen a esta arte son: Igrexa de Santa Comba de Bande, Ourense.
Capela de San Xes de Francelos de Ribadavia, Ourense.
Mosteiro de San Pedro de Rocas de Esgos, Ourense.
Templo de Santalla de Bóveda de Lugo, Lugo.
Igrexa de San Juan Bautista de Baños de Cerrato, Palencia.
Cripta de San Antolín na catedral de Palencia, Palencia.
Igrexa de San Pedro de la Nave en San Pedro de la Nave-Almendra, Zamora.
Ermida de Santa María de Quintanilla de las Viñas, Burgos.
Capela de São Frutuoso de Braga, Portugal.
Artemidoro (médico)

Artemidoro (grego Άρτεμιδωρος, latín Artemidorus) foi un médico grego mencionado por Celio Aureliano que naceu en Side, en Panfilia. Foi discípulo do famoso médico e anatomista Erasístrato.
Viviu, segundo se pode deducir, entre os séculos -III e -II. Probabelmente sexa o mesmo médico chamado Artemidoro que menciona Galeno, aínda que certamente non é o mesmo Artemidoro οἰονιστής (adiviño) que Galeno cita noutro libro.
Artemidoro Capitón

Artemidoro Capitón (en latín Artemidorus Capito, en grego Αρτεμίδωρος ό Καπίτων) foi un médico e escritor grego que exerceu en Roma durante o reinado do emperador Hadriano (117 - 138). Traxectoria
Publicou unha edición das obras e receitas de Hipócrates, que Galeno di que era moi valiosa e que foi admirada polo emperador, pero acusouno de facer cambios considerábeis no texto, de alterar o significado das lecturas e de modernizar a linguaxe. Era parente de Dioscórides Pedacio quen tamén editou obras de Hipócrates e tamén o menciona Galeno.
Artemidoro Cornelio

Artemidoro Cornelio (latín: Artemidorus Cornelius) foi un médico grego nado en Perge, en Panfilia, ou segundo algunhas edicións de Cicerón en Pérgamo, en Misia. Traxectoria
Foi un dos axentes de Verres, a quen axudou no roubo do templo de Diana en Perge cando Verres era legado de Cneo Dolabella en Cilicia no ano -79 e despois en Sicilia durante o seu período como pretor entre o -72 e o -69, onde serviu como un dos xuíces (recuperatores) no caso de Ninfo. Crese que o seu nome orixinal era Artemidoro e que foi escravo e despois liberto de Cneo Dolabella e tomou o nome de Cornelio. Cicerón menciónao como Cornelius medicus nun lugar, como Artemidorus Pergacus noutro e como Artemidorus Cornelius nun terceiro, pasaxes que claramente se refiren sempre á mesma persoa.
Artemidoro de Éfeso

Para o oniromante grego do século II, vexa Artemidoro de Daldis
Artemidoro de Éfeso, do que se sabe que viviu a finais do s. II a. C. e principio do s. I a. C. , foi un cartógrafo e xeógrafo grego.
Visitou Italia (como embaixador na Roma), Hispania, Exipto, e gran parte dos países ribeiraos do mar Mediterráneo. Escribiu unha vasta obra xeográfica titulada Geographoumena en once libros. Engadiu moita información que sacou das obras das súas predecesores Agatárquidas, Eratóstenes etc.
O seu texto orixinal dificilmente parece estar detrás do contido do Papiro de Artemidoro, obxecto que se viu envolto nos últimos anos nunha dilatada polémica acerca da súa autenticidade; os argumentos a favor da autenticidade son cada vez como máis débiles por parte da comunidade científica. O papiro contén un mapa e numerosas ilustracións. Indentificouse cun mapa parcial da Península Ibérica, aínda que o seu estado inconcluso impide confirmar esta ou calquera outra identificación.
Artemio Precioso

Artemio Precioso García, nado en Hellín en 1891 e finado en Madrid en 1945, foi un escritor, editor e político español. Traxectoria
Creou varios periódicos en Hellín, fundou a Editorial Atlántida e dirixiu catro publicacións semanais. Dirixiu a colección "La Novela de Hoy" (1922-1932), que editou 526 novelas curtas. Tamén dirigió a revista de humor Muchas Gracias, onde publicaron humoristas gráficos e historietistas. O seu imperio editorial fundiu a consecuencia do conflito que o enfrontou con Miguel Primo de Rivera ao publicar un relato de Ramón María del Valle-Inclán no que satirizaba ao ditador. Este emprendeuna cos decadentistas españois: Artemio Precioso, Antonio de Hoyos Vinent, Álvaro Retana e Ramón María del Valle-Inclán. Os primeiros lograron fuxir a París, Valle-Inclán non. Coa proclamación da Segunda República afiliouse ao Partido Republicano Radical e foi nomeado gobernador civil de Toledo o 11 de febreiro de 1934, permanecendo no cargo até o 28 de xuño que pasou a ser gobernador civil de Lugo, permanecendo no cargo até o 27 de novembro. Foi nomeado novamente gobernador civil de Lugo o 1 de xaneiro de 1936 e cesado o 26 de febreiro. Obra
Escritor republicano, combativo e de pluma fácil e certera, ideólogo volteriano, practicou un tipo de literatura de fácil consumo, polo xeral erótica e decadente. As súas novelas, case sempre superficiais, de reducida extensión, teñen pouco interese e fondura. Entre as novelas curtas que escribiu entre 1922 e 1936 están: Rosa de carne, Vivir dos veces, La virgen casada, El doctor y su amiga, El crimen del otro, El hijo legal, El juego de la vida, Por qué engañan ellas, Pasión y muerte, Cuando el amor nace, El légamo de la tragedia, El millonario polígamo, El triunfo de Carmela, Judías verdes, Isabel Clara, La doble pasión, La muerte de un señorito juerguista, La que suiso ser libre, La tragedia del gordo, La verdadera mujer, La vida estéril (Tierra baldía), El crimen de un celoso, Memorias de un médico, ¡Lavó su honra! , Evas y manzanas, Los nuevos ricos de la moral etc.
Traduciu do francés obras de Emmanuel Bove, Maurice Constantin Weyer, Joseph Kessel e André Maurois, e do inglés o Volpone de Ben Jonson. Obras
Españoles en el destierro. La vida en Francia de Santiago Alba, Blasco Ibáñez, Sánchez Guerra, Unamuno, E. Ortega y Gasset, Carlos Espía, López Ochoa y Manteca, con diálogos, anécdotas, cartas y semblanzas de estos ilustres perseguidos. Madrid: Editorial Vulcano, 1930.
Flores de pasión. (Novelas y cuentos). Madrid: Editorial Atlántida. Vida persoal
Foi pai de Artemio Precioso Ugarte.
Artemis (satélite)

Artemis (acrónimo de Advanced Relay And Technology Mission) é un satélite de comunicacións xeosincrónico da ESA lanzado o 12 de xullo de 2001 desde o centro Espacial de Kourou mediante un foguete Ariane 5. Características
A misión de Artemis é de por un lado probar novas tecnoloxías e por outro proporcionar servizos de comunicacións. Leva tamén elementos do sistema EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service).
Tralo lanzamento un problema impediu que a última etapa do foguete situara o satélite na órbita xeoestacionaria, quedando nunha órbita de 590 x 17487 km e unha inclinación de 2, 94 graos. Para resolve-lo problema de achegar ata a órbita xeoestacionaria planificáronse unha serie de pasos consistentes no uso do motor químico de apoxeo conxuntamente co sistema de propulsión iónica de a bordo, concibido inicialmente só para manter a posición do satélite unha vez situado na órbita xeoestacionaria. Artemis acadou a súa órbita de traballo en 2003 e participou, entre outros experimentos, na comunicación mediante láser co satélite experimental xaponés OICETS (tamén coñecido como Kirari).
Artemisia Gentileschi

Artemisia Lomi Gentileschi, nada en Roma o 8 de xullo de 1597 e finada en Nápoles contra 1654, foi unha pintora caravaggista italiana coñecida como Artemisia. Filla do pintor toscano Orazio Gentileschi (1563-1639), viviu na primeira metade do século XVII. Agostino Tassi foi o seu mestre de debuxo. O seu pai, seguidor do naturalismo tenebrista de Caravaggio, cedeulle en herdanza o seu obradoiro, e influíuna cunha forte acentuación dramática, produto das obras de Caravaggio e cargada de efectos teatrais. Este elemento estilístico contribuíu á difusión do caravaggismo en Nápoles, cidade á cal se trasladou en 1630. Obra
Artemisia era a súa propia axente e administradora da súa obra, na que predominan as mulleres-símbolo, como por exemplo Lucrecia, Batxeba, Xudite ou Cleopatra, enfocadas dende un punto de vista feminino. Por exemplo, no seu cadro Susana e os vellos, un nu que pintou con dezasete anos, non escolle como era habitual o intre do baño de Susana, senón no que marcha arrepiada polas olladas luxuriosas dos vellos. Outro exemplo é a súa Xudite en Xudite decapitando Holofernes, nin nova, nin vulnerable ou feble, senón unha muller forte de mediana idade concentrada e que sabe o que fai, e que ademais é axudada por unha criada cómplice. A súa experiencia vital tivo unha grande influencia na súa produción. Tivo predilección por temas que xa pintaban Caravaggio, Rembrandt e Rubens. Recoñecemento
O documental Artemisia Gentileschi, la pintora guerrera recupera a súa figura.
Artemón de Casandrea

Artemón de Casandrea (latín: Artemon, en grego antigo: Ἀρτέμων) foi un escritor e gramático grego que probabelmente viviu despois do -316. Traxectoria
Menciónao Ateneo, que dá o nome de dúas das súas obras: Περὶ συναγωγῆς 'Perì synagogés' (ou segundo outros autores Περὶ αναγωγῆς 'Perì anagogés'), que quizais sería unha lista de libros ou unha lista de libros onde cada título tiña asignado o seu autor; e Περὶ Βιβλίων χρήσεως 'Perì biblíon khréseos', ou Περὶ χρήσεως τῶν περὶ τὰς συνουσίας ᾀδομένων 'Perì khréseos ton perì tàs synusías adoménon'. Pode ser el quen escribiu unha obra titulada περὶ Διονυσιακοῦ στημενος 'Perì Dionysiakû stemenos', que tamén é citada por Ateneo. Tamén lle atribúen unha obra sobre pintura (περὶ ζωγράφων 'Perì zográfon'). Algúns autores afirman que recolleu cartas de Aristóteles<ref>1. Artemon of Cassandria a: [[
Arteria

En anatomía, unha arteria é cada un dos vasos que levan o sangue desde o corazón ás demais partes do corpo. O nome procede do grego αρτηρία artēría, "tubo", "condución".
As arterias son condutos membranosos, elásticos, con ramificacións diverxentes, encargados de distribuír por todo o organismo o sangue expulsado en cada sístole das cavidades ventriculares.
Cada vaso arterial consta de tres capas concéntricas: Externa ou adventicia: de tecido conxuntivo
Media: composta por fibras musculares lisas e fibras elásticas
Interna ou íntima: constituída polo endotelio e unha capa conxuntiva subendotelial.
A nutrición destas túnicas ou capas corre a cargo dos vasa vasorum; a súa innervación, dos nervi vasorum (fenómenos vasomotores).