Linguas do mundo

Un idioma (do latín idiōma, e do grego ἰδίωμα, 'peculiaridade, idiosincrasia, propiedade') é un sistema de comunicación verbal ou xestual propio dunha comunidade humana. Na práctica, os idiomas son un conxunto de sistemas moi similares entre si, chamados dialectos ou máis propiamente variedades lingüísticas, mutuamente intelixibles. A determinación de se dúas desas variedades son parte ou non do mesmo idioma é máis unha cuestión socio-política que lingüística. Orixes das linguas do mundo
Con respecto á orixe das linguas do mundo, algúns estudos defenderon a monoxénese e outros a polixénese, é dicir, uns sosteñen que todas as linguas proveñen dunha única lingua orixinal, mentres que outros argumentan que a linguaxe orixinouse en varios lugares de maneira independente. En lingüística, a diversidade trata de explicarse mediante os procesos de cambio lingüístico. Familia indo-europea
Linguas xermánicas
occidentais: inglés, frisón, alemán, yiddish, neerlandés, afrikaans, luxemburgués.
nórdicas: escandinavo dinamarqués, sueco, noruegués, feroés, islandés.
orientais: gótico.
Linguas célticas
antigas: galo, lepóntico, gálata, celtibérico.
modernas: bretón, galés, irlandés, gaélico escocés, manxés, córnico.
Linguas itálicas
latín, osco, umbro, .. .
do latín proceden as linguas románicas: galego, portugués, español/castelán, catalán, occitano, francés, rético, friulano, italiano, sardo, dálmata, romanés.
Linguas baltoeslavas
Linguas eslavas:
orientais: ruso, belaruso, ucraíno
occidentais: polaco, checo, eslovaco, caxubo, sorbio
meridionais: croata, búlgaro, macedonio, esloveno, serbio, bosníaco, montenegrino
Linguas bálticas:
lituano, letón, prusiano.
Linguas indoiranias
Linguas iranias
antigas: persa antigo, avéstico, pélevi.
modernas: kurdo, persa, baluchi, taxico;
Linguas indias
antigas: sánscrito, védico
hindi, urdú, bengalí, assamés, oriá, marathi, guxarati, sindi, panxabí, caxemir/dardo, nepalés, singalés;
Lingua grega
Lingua micénica, grego clásico, grego moderno,
Lingua albanesa
albanés
Linguas paleo-balcánicas
macedonio antigo, dacio, tracio, ilírico, mesapio, peonio, frixio.
Lingua armenia
armenio
Lingua tocaria
tocario e tocario B
Linguas anatolias
Do II milenio antes da nosa era: hitita, luvita, palaíta.
Do I milenio antes da nosa era: luvita, milio, pisidio, cario, lidio, sidético, licio Familias fino-úgrica, altaica e linguas caucásicas
Fino-úgrica
finés, estoniano, húngaro, saami
Altaica
linguas turcas: turco, azerí, uzbeko, turcomán, kazá.
mongol, manchú, tungusco.
Caucásica
norte-caucásicas: abaza, abkhazo, ávaro, checheno, kabardino
sul-caucásicas: xeorxiano, mingreliano Familia camito-semítica ou afro-asiática
Linguas semíticas
hebreo, árabe, amhárico, tigriña, etíopes; acadio/asirio/babilonio, arameo, siríaco, fenicio, cartaxinés
Linguas exipcias
Exipcio, copto
Linguas bérberes
kabile, chleuh, zenaga, linguas tuaregs
Linguas cuxíticas
somalí, afar, gala, bedja
Linguas chadianas
hausa Familia nilótica
Nilótico central
dinka, nuer, chiluque, acholi, masai, nandi.
Sudanés central
baguirmi, moru.
Sahariano central
kamuri. Familia níxero-congolesa
atlántico-occidental
abua, timmeo, bulon, ulof, fulbé
mandinga
kpelle, loma, mendé, malinké, bambara
kwa
abé, abidji, aburé, akan, kposo, baulé, ewe, fon, ioruba, igbo, nupe, basa, kru
gur
mosi
linguas centrais
efik, tiv
linguas bantús
abo/bankon, abón/abong, abanyom, suahili, congo, luba, ngala, chona, ngamya, ganda, kykuyu, kamba, bemba, zulú, xhosa, suazi, tswana
khoisa
sandawe, hatsa, bosquimán, hotentote Linguas da Asia oriental e da Polinesia
Familia sino-tibetana
tibetano-birmanés: tibetano, birmana, garo, bodo, naga, kachi, achang.
chinés: chinés mandarín, min, hakka, cantonés.
Familias do xaponés e coreana
xaponés, ryukyu; coreano
Familia kra-dai
tailandés, laosiano, chan
Familia malaio-polinesia
occidentais ou indonesias: abung, achinés, adabe, malaio, indonesio, xavanés, sundanés, madurai, batak, balinés, dayak, macasar, tagal, vigaya, iloko, chamorro, malgaxe
orientais: micronesio, polinesio (hawaiano, tahitiano, samoano, maorí), melanesio (fixiano)
Familia dravídica
abujmaria, telugu, támil, kannará, malaiala, brahoui, gondi, khurukh, kuí; linguas munda (santali, khasi, nicobarés, palaungue, wa
Familia austroasiática
mon, khmer, vietnamita Linguas de Nova Guinea
Familia Sepik Ramu
ramu: abu
Familia Trans-Nova Guinea
abui, abun, adang Linguas americanas
Familia algonquina
atlánticas: abnaki, massachusetts/algonquino, powhatan, delaware, mohagan, penobscot, pasamaquoddy, micmac
algonquino-central: fox, cree, monomini, ojibwa
occidentais: potawatomi, ilinois, chawni, pés negros, arapaho, cheyenne
Familia natchez-muskogee
creek, alabama, chikasaw, lingua choctaw, natchez
Familia iroquesa
cherokee, tuscarora, huron, erie, oneida, seneca, onondaga, cayuga, conestoga
Familia síux
biloxsi, ofo, tutelo, katawba, datoka, mandan, winnebago, chiwere (iowa, missouri), dheguiba (omaha, ponca, osage, kansa, quapaw, arkansa), hidatsa, crow
Familias caddo
caddo, wichita, pawnee, tunica, ychi, hoka
Familia esquimó-aleutiana
aleutiano, inuit, iupik
Familia mosan
salish: bella coola, chehalis, kalispel
wakash: nukta, kwakʼwala, bella bella
chimakuan: chimakum, quileuta
Familia maia
mam, ʼeqchiʼ, quiché, kaqchikel, poqomam, poqomchiʼ, ixil, tzeltal, tzotzil, tojolabʼal, ch’ol, chontal, ch’orti’, iucateca, huasteca
Familia uto-azteca
náhuatl, shoshone, painté, tübatulabal, hopi, papago, pima, tarahumara, cora, huichol, comanche.
Familia na-dené
sarsi, chipewyan, haída, tlingit, apache (navagho), hupa, chasta, costa, matole
Familia arauaca
achagua, guahibo, culina, calipur, kampa
Familia aimará
aimará, jaqaru
Familia caribe
pemón, akawaio, hixkaryána, caribe
Familia tupi-guaraní
aché
Outras familias norte- e centro-americanas
wintun, maidu, miwok, costanoan, chinook, karok, chimariko, yana, tonkaya, tlapanec
mixe, zoque, popoloca, totonaque, tepehua, huava, poteca, chatino, mixteca, cuicateca, trique, amusgo, mazateca, chocho, ixcateca, popoloca, otomi, mazahua, pama, tarasca