proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Zenit-4MKM (satélite)

Zenit-4MKM ou Gerakl (índice GRAU 11F692M) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética. Características
Os satélites Zenit-4MKM foron unha versión mellorada dos Zenit 4MK e que debían substituílos. Estaban baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo e outro de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería que lles daban unha autonomía de ata 14 días. As órbitas típicas dos Zenit-4MKM estaban entre os 200 e os 300 km de altura. Ao igual que os Zenit-4MK e Zenit-4M, tiñan un módulo motor reacendible para manobrar en órbita. Lanzáronse 39 Zenit-4MKM mediante foguetes Soiuz U, con un único fallos.
Zenit-4MKT (satélite)

Zenit-4MKT ou Fram (índice GRAU 11F635) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética. Características
Os satélites Zenit-4MKT estaban, como o resto de satélites de recoñecemento Zenit, baseados nas cápsulas Vostok e, con 6100 kg de masa, consistían nun módulo de servizo, un módulo de propulsión e outro de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería e usaban unha cámara Priroda-3. As órbitas típicas dos Zenit-4MKT estaban entre os 200 e os 300 km de altura. Lanzáronse 27 Zenit-4MKT mediante foguetes Soiuz U entre 1975 e 1985, cun único fallo.
Zenit-4MT (satélite)

Zenit-4MT ou Orion (índice GRAU 11F629) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética. Características
Os satélites Zenit-4MT estaban, como o resto de satélites de recoñecemento Zenit, baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo e un módulo de reentrada de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería e paneis solares e usaban unha cámara topográfica SA-106. As órbitas típicas dos Zenit-4MT estaban entre os 200 e os 250 km de altura. Lanzáronse 23 Zenit-4MT mediante foguetes Soiuz M e Soiuz U entre 1971 e 1982, sen fallos.
Zenit-6U (satélite)

Zenit-6U ou Argon (índice GRAU 11F645) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética. Características
Os satélites Zenit-6U estaban, como o resto de satélites de recoñecemento Zenit, baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo, un módulo de propulsión e manobra e un módulo de reentrada reutilizable de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por batería, dándolle unha autonomía de ata 14 días. As órbitas típicas dos Zenit-6U estaban entre os 200 e os 400 km de altura. Lanzáronse 97 Zenit-6U mediante foguetes Soiuz U e Soiuz U2 entre 1976 e 1984, con tres fallos.
Zenit-8 (satélite)

Zenit-8 ou Oblik (índice GRAU 17F116) foi unha serie de satélites de recoñecemento militares da Unión Soviética e despois de Rusia. Características
Os satélites Zenit-8 estaban, como o resto de satélites de recoñecemento Zenit, baseados nas cápsulas Vostok e, con 6300 kg de masa, consistían nun módulo de servizo, un módulo de propulsión e manobra e un módulo de reentrada reutilizable de forma esférica contendo as cámaras e a película fotográfica que debía ser devolta a terra e revelada. Os satélites estaban alimentados por baterías, dándolle unha autonomía de ata 15 días, e usaban unha cámara Rubin-77 con película 380T. As órbitas típicas dos Zenit-6U estaban entre os 350 e os 420 km de altura. Lanzáronse 102 Zenit-8 mediante foguetes Soiuz U entre 1984 e 1984, cun único fallo.
Zenódoto de Alexandría

Zenódoto de Alexandría (en latín: Zenodotus, en grego antigo: Ζηνόδοτος) foi un gramático grego, que viviu despois de Aristarco. Traxectoria
Atacou as revisións que Aristarco fixera da Ilíada e da Odisea de Homero. Suídas chámao co epíteto ὁ ἐν ἄστει κληθείς ("chamado o da cidade").
Suídas asígnalle as seguintes obras: Πρὸς τὰ ὑπ᾿ Ἀριστάρχου ἀθετούμενα τοῦ ποιητοῦ.
Πρὸς Πλάτωνα περὶ θεῶν.
Περὶ τῆς Ὁμηρικῆς συνηθείας.
Λύσεις Ὁμηρικῶν ἀπορημάτων.
Εἰς τὴν Ἡσιόδου θεογονίαν.
Zenódoto de Malo

Zenodoto de Malo (en latín Zenodotus, en grego antigo Ζηνόδοτος ) foi un gramático mencionado por Suídas, quen tamén fala dun Zenódoto, discípulo de Crates de Malo. Traxectoria
Dado que este último era natural de Malo, poderían ser a mesma persoa e, con menos probabilidade, os dous serían os mesmos que Zenódoto de Alexandría, que nacera en Malo (Mallos), pero residía en Alexandría.
Zenódoto de Éfeso

Zenódoto ou Zanodoto de Éfeso (Ζηνόδοτος), gramático grego, crítico literario, e estudoso de Homero; primeiro bibliotecario da Biblioteca de Alexandría; alumno de Filetas de Cos; natural de Éfeso. Viviu durante os reinados dos primeiros dous tolomeos, e alcanzou a cima da súa reputación cara a 280 a. C. Traxectoria
Foi o primeiro director da Biblioteca de Alexandría e o primeiro editor crítico (διορθώτης diorthōtes) de Homero. Os seus compañeiros de tarefa foron Alexandre de Etolia e Licofrón de Calcis, a quen estaban encomendados os escritores tráxicos e cómicos, respectivamente, quedando para o propio Zenódoto Homero e os poetas épicos.
Aínda que se lle reprochou a súa arbitrariedade e un coñecemento insuficiente do idioma grego, o seu traballo constituíu unha sólida base para a crítica futura. Tras cotexar os diferentes manuscritos da biblioteca, refugou ou marcou os versos dubidosos, traspuso ou alterou liñas e introduciu novas lecturas. É probábel que fose responsábel da división dos poemas homéricos en vinte e catro libros cada un (utilizando maiúsculas para a Ilíada e minúsculas para a Odisea), e posibelmente fose o autor do cálculo dos días da Ilíada na Tabula Iliaca.
Non parece que escriba ningún comentario sobre Homero, pero as súas γλῶσσαι (glōssai, listas de palabras infrecuentes) homéricas probabelmente foron a fonte de explicacións de Homero atribuídas polos gramáticos a Zenodoto. Tamén deu leccións sobre Hesíodo, Anacreonte e Píndaro, se é que non publicou edicións deles. Foi chamado poeta épico pola Suda, e #atribúenlle tres epigramas da Antoloxía Palatina.
Parece tamén que existiron outros dous gramáticos do mesmo nome: Zenódoto de Alexandría, alcumado ὁ ἐν ἄστει (ho en astei—"o da cidade", i. e. Alexandría)
Zenodoto de Mallo, discípulo de Crates, quen como o seu mestre atacou a Aristarco de Samotracia.
Zepto-

Zepto- (símbolo z) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades, que indica un factor de 10−21, ou 0'000000000000000000001.
Adoptado en 1991, vén do latín septem, que significa sete, pola equivalencia de 1000−7.
Emprégase, por exemplo, na carga eléctrica dun electrón (zeptoculombios, zC). Un zeptomol de substancia contén 602 átomos.
Zero Dark Thirty

Zero Dark Thirty é un filme estadounidense dirixido por Kathryn Bigelow que se estreou no 2012. Sinopse
Logo de varios anos de traballo de investigación da CIA, que incluíu torturas a prisioneiros detidos en Afganistán, e grazas sobre todo á perseveranza e decisión da axente especial Maya (Jessica Chastain), o presidente Obama deu o visto e prace á operación militar que acabou coa vida de Osama bin Laden, líder de Al Qaida. "Zero Dark Thirty" fai referencia á hora: as 00: 30 da noite do 2 de maio de 2011, intre no que o comando dos marines penetrou na residencia de Bin Laden en Abbottabad, Paquistán, para dar caza ó home máis buscado da historia. Personaxes
Jessica Chastain como Maya, analista da C. I. A.
Jason Clarke como Dan
Joel Edgerton como Patrick
Jennifer Ehle como Jessica
Mark Strong como George
Kyle Chandler como Joseph Bradley
Édgar Ramírez como Larry
James Gandolfini como director da C. I. A.
Chris Pratt como Justin
Callan Mulvey como Saber
Fares Fares como Hakim
Reda Kateb como Ammar
Harold Perrineau como Jack
Stephen Dillane como conselleiro de seguridade nacional
Taylor Kinney como Jared
Mark Duplass como Steve
Frank Grillo como comandante oficial do Red Squadron
Fredric Lehne como The Wolf
Scott Adkins como John
Mark Valley como Piloto C-130
Ricky Sekhon como Osama bin Laden
John Barrowman como Jeremy
Christopher Stanley como vicealmirante Bill McCraven
Jessie Collins como Debbie Galardóns e nomeamentos
2012: Premios Oscar: Mellor montaxe de son (ex-aequo). 5 nomeamentos.
2012: Globos de Ouro: Mellor actriz dramática (Jessica Chastain). 4 nomeamentos.
2012: Critics Choice Awards: Mellor actriz (Chastain) e mellor montaxe. 5 nomeamentos.
2012: Premios BAFTA: 5 nomeamentos, incluíndo mellor filme e actriz.
2012: National Board of Review (NBR): Mellor filme, director e actriz (Chastain).
2012: Círculo de Críticos de Nova York: Mellor filme, dirección e fotografía.
2012: Satellite Awards: Mellor guión orixinal. 5 nomeamentos, incluíndo Mellor filme.
2012: Asociación de Críticos dos Ánxeles: Mellor montaxe.
2012: American Film Institute: Top 10 - Mellores filmes do ano
2012: Directors Guild of America (DGA): Nomeada a Mellor directora.
Zetta-

Zetta (símbolo Z) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que indica un factor de 1021, ou 1000000000000000000000, isto é, mil trillóns de algo.
Adoptado en 1991, vén do latín septem, que significa sete, por ser equivalente a 10007.
Outro prefixo do mesmo valor, Hepa, en desuso, foi introducido de xeito informal anos antes da promulgación de Zetta, proveniente do grego (hepta) (ἑπτά), que tamén quere dicir sete.
Na informática, zetta pode significar 270, en vez de 1021, especialmente cando se fala do byte (zettabyte). .
Zettelkasten

Zettelkasten (en plural: Zettelkästen) é un termo alemán que significa "caixa de notas", tamén traducido como "caixa de suxestións" e que se usa para describir un método de xestión do coñecemento e toma de notas. Este método utilízase no campo da investigación científica e nos estudos.
Unha das maiores clasificacións deste tipo é a do sociólogo e filósofo das ciencias sociais Niklas Luhmann, que comprende 90. 000 rexistros. Métodos
O método consiste en anotacións tomadas por separado, engadidas ao longo do tempo cando xorden acontecementos, pensamentos ou observacións, ou cando se adquiren novos coñecementos. As notas organízanse xerarquicamente, polo que se poden categorizar, e tamén conteñen metadatos, o que permite asocialas entre si.
Este método é máis eficaz con recursos informáticos e, en particular, utilizando software de xestión do coñecemento. Este método tamén se pode usar a través de fichas. Referencias literarias
O idilio de Jean Paul Leben des Quintus Fixlein (1796) ten o subtítulo aus funfzehn Zettelkästen gezogen.
No capítulo dous da novela filosófica de Robert M. Pirsig Lila: An Inquiry into Morals (1991), o personaxe principal describe un sistema de fichas de notas que está gardando para un libro. Aínda que a palabra alemá "zettelkasten" non se usa, o descritor "slips" úsase repetidamente (en oposición á ficha que aparece catro veces) e o sistema ten a forma e función xeral dun "zettelkasten" como usado habitualmente polos escritores.
En Paper Machines (2002), a historia de Markus Krajewski dos catálogos de tarxetas (zettelkataloge) e os ficheiros de tarxetas (zettelkästen), como ambos dispositivos de pensamento e precursores dos ordenadores actuais, Krajewski establece conexións con autores literarios como Jonathan Swift, Georg Christoph Lichtenberg, Gotthold Ephraim Lessing, Heinrich Heine, von Goethe e Vladimir Nabokov.
Zeya

Zeya, coñecido tamén como Mozhayets 2, foi un satélite artificial da Academia militar Mozhaisky lanzado o 4 de marzo de 1997 mediante un foguete Start-1. 2 desde o cosmódromo de Svobodniy. Características
Zeya foi un satélite con fins educativos e con varios obxectivos. Foi nomeado polo río Zeya, próximo ao cosmódromo desde onde foi lanzado o satélite. Foi á súa vez a primeira nave lanzada por un foguete Start-1. 2 e a primeira lanzada desde Svobodniy. A bordo levaba un equipo de radio afeccionado, un receptor GPS e outro GLONASS e un retrorreflector láser, co que foi usado para facer probas de comunicacións e experimentos xeodéticos. Zeya reentrou na atmosfera terrestre o 25 de outubro de 1999.
Zgjoi

Zgjoi é un filme kosovar de 2021 dirixido por Blerta Basholli, no seu debut como directora. O filme está protagonizado por Yllka Gashi, Çun Lajçi e Aurita Agushi. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance o 31 de xaneiro de 2021 e converteuse no primeiro filme da historia do festival en gañar os tres premios principais: o Gran Premio do Xurado, o Premio da Audiencia e o Premio ó mellor director, na competición de Cinema Dramático do Mundo. Foi escollido como candidato de Kosovo para o Óscar ó mellor filme internacional na 94ª edición dos premios, clasificándose na lista curta de decembro. Sinopse
Unha muller, Fahrije, cun marido desaparecido, vai en contra das expectativas misóxinas da sociedade para converterse nunha empresaria. Comeza a vender o seu propio ajvar e mel, recrutando outras mulleres no proceso. Personaxes
Yllka Gashi como Fahrije
Çun Lajçi como Haxhi
Aurita Agushi como Zamira
Kumrije Hoxha como Nazmije
Adriana Matoshi como Lume
Molikë Maxhuni como Emine
Blerta Ismaili como Edona
Zhang Zhong Jing

Zhang Zhong Jing, escrito ás veces Zhang Zhongjing, (chinés simplificado: 张机; chinés tradicional: 張機; pinyin: Zhāng Jī), nado en Nanyang cara ao ano 150 e finado no 219, foi un médico chinés, considerado como o Hipócrates da medicina chinesa tradicional.
Autor do tratado Shang Han Lun (ou Shang Han Bin Lun, "Sobre a enfermidade fría"), no que se expón unha das máis antigas descricións para o diagnóstico e o tratamento das enfermidades do frío, como o catarro ou os arrefriados, infeccións virais que afectan o tracto respiratorio.
O libro comprende 397 seccións con 112 prescricións con herbas.
Zhao Tingyang

Zhao Tingyang (en chinés simplificado: 赵汀阳; en pinyin: Zhào Tīngyáng), nado en Guangdong no 1961, é un filósofo político contemporáneo. É recoñecido por modernizar o antigo concepto chinés de tianxia (天下, "todo baixo o ceo"). Traxectoria
Zhao Tingyang graduouse pola Universidade Renmin da China e pola Academia Chinesa de Ciencias Sociais. Actualmente, é profesor no Instituto de Filosofía da Academia Chinesa de Ciencias Sociais e membro do Instituto de Investigación Berggruen da Universidade de Pequín. Foi tamén membro distinguido do Instituto Harvard-Yenching no ano 2013.
As súas principais áreas de investigación son a metafísica, a ética e mais a filosofía política. No ano 2005, publicou unha das súas obras máis recoñecidas Tianxia tixi (天下体系, "O sistema tianxia"). Segundo Zhao, o sistema tianxia presupón a inclusión de todas as persoas, e implica a aceptación da diversidade do mundo, poñendo a énfase na dependencia harmónica e recíproca e no goberno baseado na virtude como medios para unha paz duradeira. Obras
Libros
《美学和未来的美学》(A estética e a estética do futuro, 1990). Editorial de Ciencias Sociais de China.
《哲学的危机》(A crise da filosofía, 1992). Editorial de Ciencias Sociais de China.
《思想迷宫》(Os labirintos do pensamento, 1995). Editorial de Educación de Guangdong.
《天下体系》(O sistema tianxia, 2005). Editorial da Universidade Renmin. Tradución ao castelán: Tianxia: Unha filosofía para a gobernanza global (2021). Tradución de Manuel Pavón Belizón. Herder.
《天下的当代性》(O espírito contemporáneo do tianxia, 2016).
Artigos académicos
Zhao Tingyang. 2012. ‘The Ontology of Coexistence: From Cogito to Facio’. Diogenes 57: 4, (228): 27-36
Zhao Tingyang and Yan Xin. 2008. The Self and the Other: An Unanswered Question in Confucian Theory. Frontiers of Philosophy in China 3, (2): 163-176
Zhao Tingyang. 2009. Ontology of Coexistence. Diogenes 228, (4): 35-49
Zhao Tingyang. 2009. A Political World Philosophy in terms of All-under-Heaven (tian-xia). Diogenes 56, (1): 5–18, 140
Zhao Tingyang. 2006. Rethinking Empire from a Chinese Concept 'All-under-Heaven' (tian-xia). Social identities 12, (1): 29-41
Zhao Tingyang. 2007. ‘“Credit Human Rights”: A Non-western Theory of Universal Human Rights’. Social sciences in China XXVIII, (1): 14-26
Zhao Tingyang. 2005. On the Best Possible Golden Rule. Social sciences in China XXVI, (4): 12-22
Zhengzhou

Zhengzhou (en chinés 郑州市) é a capital e a cidade máis grande da provincia de Henan, República Popular da China. Localizada na marxe sur do río Amarelo, esta cidade-prefectura ocupa unha área de 7. 507 km² e, segundo o censo de 2010, conta cunha poboación de 8. 626. 505 habitantes. É unha das oito capitais antigas da China.
Zhitómir

Zhitómir (en ucraíno: Житомир, "Zhytomyr", [ʒɪˈtɔmɪr] (AFI); en polaco: Żytomierz) é unha cidade do norte da Ucraína occidental. É o centro administrativo da rexión e distrito homónimos, aínda que a cidade non pertence ao distrito de Zhitómir. Ten unha superficie de 65 km² e unha poboación aproximada de 271300 habitantes.
Zhongshan

(Non confundir con Zhenjiang ou Zhangjiang) Zhongshan, Zhongshán ou Zhongshán Xi (en chinés: 中山 ou 中山市; pinyin: Zhōngshān ou Zhōngshān shì, en cantonés transcrito Jung Saan) é unha cidade con status de prefectura na provincia de Guangdong, no sur da República Popular da China. Nome
O nome da cidade é un epónimo de Sun Yat-sen, tamén coñecido como Zhongshan. A cidade foi coñecida historicamente como Xiangshan ata 1925, despois da morte de Sun Yat-sen. Xeografía
Situado ao sur do delta do río Perla. A súa superficie é de 1800 km² e a súa poboación é de 3, 1 millóns de habitantes.
Divisións administrativas
A cidade de Zhongshan a nivel de prefectura non ten división a nivel de condado. O goberno da cidade xestiona directamente 24 divisións a nivel de cantón (6 subdistritos e 18 aldeas).
Zhores Ivanovich Alferov

Zhores Ivanovich Alferov (en ruso: Жорес Иванович Алфёров), nado en Viciebsk (R. S. S. de Belarús) o 15 de marzo de 1930, é un físico ruso de orixe belarusa. Recibiu o Premio Nobel de Física en 2000, xunto a Herbert Kroemer e Jack Kilby. Traxectoria
Traballa dende 1953 no Instituto Físico-Técnico Ioffe, dende 1989 foi vicepresidente da Academia de Ciencias da U. R. S. S. (dende 1991 de Rusia) e presidente do Centro Científico de San Petersburgo. Inventou e desenvolveu compoñentes rápidos para o seu uso en optoelectrónica e microelectrónica, baseándose en estruturas semicondutoras, coñecidas como heteroestruturas que posibilitou a construción de transistores rápidos. É deputado polo Partido Comunista Ruso.
Zhoubi suanjing

O Zhoubi suanjing (chinés tradicional: 周髀算經; chinés simplificado: 周髀算经; pinyin: Zhōubì suànjīng; Wade-Giles: Chou1-pi4 suan4-ching1) é un antigo tratado chinés de astronomía e matemáticas. O Zhoubi é especialmente recoñecido pola súa presentación da cosmoloxía chinesa e dunha variante do teorema de Pitágoras. Afirma conter 246 problemas inventados polo duque de Zhou e outros membros da súa corte, o que situaría a súa composición contra o século XI a. C. . Porén, a versión actual do texto non parece ser anterior á dinastía Han oriental (25-220), con adicións e comentarios de séculos posteriores. Título
O título orixinal da obra era, simplemente, Zhoubi 周髀. O carácter bi 髀 é un termo literario para o fémur, mais neste contexto refírese aos gnomon, un tipo de paus longos que se empregan para establecer o calendario e outros cálculos astronómicos. Por outra banda, o sinograma zhou 周 é ambiguo, polo que o título da obra pode ser traducido como "Sobre os gnomon e os camiños circulares do ceo", "O manual de interpretación de sombras dos Zhou" ou "Os gnomon da dinastía Zhou". O honorífico Suanjing, engadido posteriormente, significa "Clásico da aritmética", "Libro sagrado da aritmética", "Canon matemático" ou "Clásico das computacións". Datación
Atopáronse gnomon como os descritos na obra anteriores ao 2300 a. C. ; ademais, o duque de Zhou ao que se lle atribúe foi un nobre e rexente da primeira xeración da dinastía Zhou. Segundo a tradición, o Zhoubi procede da época do duque de Zhou, polo que sería o tratado chinés de matemáticas máis antigo coñecido. Non obstante, malia que algunhas pasaxes parecen datar do período dos Reinos Combatentes, a versión actual da obra menciona a Lü Buwei; xa que logo, non pode ser anterior ao século I ou II, durante a dinastía Han oriental. A mención máis antiga ao texto é o monumento dedicado ao astrónomo Cai Yong, do 178 d. C. . Tampouco aparece no apartado do Hanshu ou Libro dos Han dedicado aos calendarios, a astronomía e as matemáticas.
Zhuang Zi

Zhuangzi (chinés tradicional: 莊子; chinés simplificado: 庄子; pinyin: Zhuāngzǐ; Wade-Giles: Chuang1 Tzu3) foi un famoso filósofo da antiga China que viviu no século IV a. C. . O seu nome de nacemento era Zhuang Zhou (莊周, Zhuāng Zhōu). Naceu na cidade de Meng, no reino de Song (hoxe Shāngqiū 商邱, Henan). Considérase un dos pensadores taoístas máis importantes, xunto con Laozi.
Zhuangzi viviu durante a época clásica do pensamento chinés, o período dos Reinos Combatentes, no que floreceron as chamadas Cen Escolas. Foi contemporáneo de figuras como Mencio ou Hui Shi, co que sostivo frutíferas polémicas filosóficas. A súa obra tivo unha enorme influencia no desenvolvemento do budismo chan ou zen, varios séculos despois da súa morte. Tamén inspirou a literatos, como o poeta xaponés Matsuo Bashō. Traxectoria
A principal fonte sobre a vida de Zhuangzi é un breve fragmento do capítulo 63 do Shiji 史記 de Sima Qian, e a maior parte da información que contén parece provir de anécdotas narradas no propio Zhuangzi. Nesta biografía, o autor é descrito como un oficial de baixo rango da cidade de Meng (na actual Anhui), no reino de Song, que viviu nos tempos do rei Hui de Liang e do rei Xuan de Qi (finais do século IV a. C. ). Sima Qian indica que Zhuangzi estivo moi influenciado por Laozi, e que rexeitou unha oferta de traballo do rei Wei de Chu porque valoraba a súa liberdade persoal.
A existencia histórica de Zhuangzi foi posta en dúbida por diversos estudosos, entre os que se inclúe o estadounidense Russell Kirkland, quen afirma que non hai evidencia histórica sólida sobre esta figura, agás a dispoñible a través dun comentador do século III, Guo Xiang. O Zhuangzi
O libro que leva o seu nome, o Zhuangzi, foi escrito ao longo dos anos por diversos autores, que compartían estilo e afinidades intelectuais. Porén, atribúenselle con seguridade os sete primeiros capítulos (chamados 內篇 nèi piàn, "capítulos interiores"), que son cronoloxicamente anteriores ao resto da obra e parecen escritos pola mesma man. O resto da obra, os dezaseis "capítulos exteriores" (外篇, wài piàn) e os dez "capítulos misceláneos" (雜篇, zá piàn), pertencen aos seus discípulos ou a autores posteriores. Traducións
Zhuangzi (1996). Zhuang zi. Maestro Chuang Tsé. Tradución de Iñaki Preciado Idoeta. Kairós.
Zhuangzi (2005). Los capítulos interiores de Zhuang zi. Tradución de Pilar González España e Jean-Claude Pastor-Ferrer. Trotta.
Zibo

Zibo é unha municipalidade da provincia de Shandong no leste da China. Segundo o censo, en 2010 tiña 4. 530. 600 habitantes.
Ten unha superficie de 5. 938 km². Limítrofe ao oeste coa capital provincial Jinan, é froito da unión da antiga cidade de Zichuan (século II a. n. e. ) e a cidade mineira de Boshan (de aí o nome Zi-Bo), e que en 1954 anexionouse unha terceira cidade, Zhangdian, nó de comunicacións na chaira setentrional, onde pasou a residir a sede administrativa do municipio.
A riqueza mineira converteuna no século XX nun grande e diversificado centro industrial.
Zidani Most

Zidani Most é unha vila eslovena de arredor de 300 habitantes situada na confluencia dos ríos Sava e Savinja. O nome vénlle a partir dunha ponte moi próxima ao núcleo de poboación, sendo Ponte de pedra a tradución do esloveno Zidani Most. Conta cunha estación de trens de certa importante en Eslovenia, con paso de trens internacionais, cara a Austria ou Italia, entroutros países.
Zidantas I

Zidantas I, rei dos hititas, gobernou durante un período de tempo indeterminado, aproximadamente na década de -1550. Traxectoria
Xenro do seu antecesor, Hantilis I, participou no asasinato de Mursilis I que permitiu ao seu sogro alcanzar o poder. Transcorridos trinta anos de reinado de Hantilis I, asasinou a este e a algúns dos seus descendentes para alcanzar o trono hitita.
Non se coñece moito do seu reinado, xa que non quedaron probas documentais e foi rapidamente asasinado polo seu fillo, Ammunas.
Zifio caldeirón austral

O zifio calderón austral, Hyperoodon planifrons, é unha das dúas especies de cetáceos odontocetos do xénero Hyperoodon da familia dos zifíidos.
A especie foi definida en 1882 por William Henry Flower como Hyperoodon (Frasercetus) planifrons. O nome científico válido na actualidade é Hyperoodon planifrons Flower, 1882.
Flower fixo a descrición baseándose nun cranio desgastado pola auga que encontrou na illa Lewis, no arquipélago Dampier, situada n a entrada da baía Davis, na Antártida.
O zifio caldeirón austral observouse en moi poucas ocasións, e rara vez foi obxecto de caza, sendo probabelmente o zifio máis abundante nas augas antárticas. Os avistamentos zifios en augas tropicais e subtropicais pertencen na maioría a outra especie distinta, o Indopacetus pacificus. Descrición
Bastante corpulento, mide 7, 5 m de lonxitude cando é adulto. O seu fociño é alongado, formando un bico, de cor negra nos machos e gris nas femias. A aleta dorsal é relativamente pequena (de 30 a 38 cm) e está situada detrás do centro do lombo, e ten forma curvada (falciforme). A coloración do dorso é gris intenso, que as inferiores se fai máis clara. Distribución
O zifio caldeirón austral ten unha distribución circumpolar no océano Antártico. Encóntrase en todo o hemisferio sur, desde tan ao sur como as costas antárticas, e tan ao norte como até os 30 ºS, chegado ás costas de Suráfrica, Nova Zelandia, Australia e Suramérica, e do centro de Chile, no Pacífico, e do sur do Brasil, no Atlántico. Poboación
É o zifio máis avistado nas augas antárticas, sendo claramente abundan nelas. Kasamatsu e Joyce estimaron a presenza de 599300 cetáceos ao sur da converxencia antártica en xaneiro, os máis deles cales foron considerados como zifios caldeirón austrais. Esta estimación da abundancia probabelmente está subestimada, porque os métodos utilizados nas observacións non teñen xeralmente en conta o feito de que estes animais se mergullan durante longos períodos, e son discretos cando emerxen á superficie.
Non hai información sobre as tendencias da evolución da poboación global desta especie; porén, debido aos datos anteriormente citados, a UICN cualificou en 2008 a situación da especie como "LC" (pouco preocupante). Alimentación
O zifio caldeirón austral aliméntase principalmente de krill, luras e outros cefalópodos, pequenos peixes, gambas e outros crustáceos.
Zigomorfo

O adxectivo zigomorfo (do grego ζυγός zygós, "xugo", "liña (de soldados)" e μορφή morphé "aparencia", "forma"), aplícase, en botánica, aos órganos ou partes da planta (normalmente as flores) que posúen un plano de simetría bilateral, como as flores dalgunhas fabáceas (as Faboideae presentan flores zigomorfas, pero as pertencentes ás outras dúas subfamilias dentro de Fabaceae, é dicir, Mimosoideae e Caesalpinioideae, presentan flores actinomorfas) e as das orquídáceas.
Zigópteros

Os zigópteros ou cigópteros (Zygoptera) son unha suborde da orde Odonata, que comprende os cabalos do demo. Diferéncianse doutros odonatos porque as súas ás en descanso alíñanse xunto ao abdome, os dous pares de ás son iguais e os ollos están considerablemente separados. Características
Os zigópteros, como o resto de odonatos, son hemimetábolos (metamorfose incompleta) e o seu estadio ninfal é acuático. A femia pon ovos na auga, ás veces na vexetación mergullada, ou no alto en árbores, en cavidades que reciben auga de choiva. As ninfas son carnívoras, comendo larvas de mosquitos, Daphnia, e outros organismos acuáticos.
As branquias das ninfas son grandes e externas, ao final do abdome. Despois dun tempo importante na metamorfose, o adulto emerxe e come moscas, mosquitos, e outros insectos pequenos. Algunhas especies tropicais grandes aliméntanse de arañas.
Zihhariya

Zihhariya foi o teatro da sexta campaña do rei hitita Mursilis II no seu sétimo ano de reinado. Os seus anais din que foi contra os kaskas da montaña Tarikarimu á terra de Zihhariya, e asolou o país. Esta campaña foi probabelmente curta, pero foi a única que fixo en todo o ano. A súa situación é incerta, pero seguramente estaba ao leste ou sueste de Hattusa.
Zippasla

Zippasla foi un reino de Asia Menor situado ao sur da clásica Frixia, que recibía o seu nome do monte Zippasla. Historia e características
Das fontes hititas coñécese ao rei Madduwattas, que se enfrontou con Attarisiya, rei de Ahhiya (Aquea), pero foi derrotado e expulsado dos seus territorios xunto coa súa familia; perseguidos polos aqueos e falto de recursos, Madduwatas pediu axuda a Tudhaliyas II rei dos hititas, que aceptou axudalo e deulle carros de combate, xantar, viño e outras subministracións, e mesmo lle ofreceu o goberno da rexión do monte Hariyati, máis próxima a territorio hitita que Zippasla, pero Madduwatas non estaba interesado nesta terra senón que quería recuperar a súa; un exército hitita axudou a Madduwattas e expulsou os aqueos de Zippasla e repúxoo, pero como vasalo do gran rei hitita e con obriga de ser inimigo de Kupanta-Kurunta, rei de Arzawa contra o que Tudhaliyas II planeaba facer a guerra; Madduwattas tampouco podía establecer ningún contacto con Attarisiya de Ahhiya.
Pero Madduwattas atacou Kupanta-Kurunta pola súa propia iniciativa e foi derrotado completamente, e as forzas de Arzawa ocuparon Zippasla e fixeron moitos prisioneiros, incluíndo a familia real, e só Madduwattas e uns poucos seguidores deron escapado, e tivo que volver pedir axuda aos hititas. Tudhaliyas enviou a dous oficiais, Pinošeni e Puškurunuwa, con infantaría e carros de combate en axuda do seu vasalo; a batalla librouse preto da cidade de Sallawassi; os hititas atacaron e venceron, e coas forzas de Arzawa atoparon os prisioneiros e a familia de Madduwattas, todo o cal foi entregado a este. Kupanta-Kurunta escapouse so e con dificultade e Madduwattas reinstalouse no seu palacio a Zippasla.
Máis tarde, Madduwattas converteuse en rei de Arzawa por un enlace matrimonial coa filla do rei, e Arzawa e Zippasla formaron unha unidade.
Ziro

Ziro é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión Centro-Oeste. A súa capital é a cidade de Sapouy. Departamentos
A provincia divídese en tres departamentos: Bougnounou
Cassou
Sapouy
Zisi

Kong Ji, máis coñecido como Zisi (chinés tradicional e simplificado: 子思; pinyin: Zǐsī; Wade-Giles: Tzu3-ssu1), nado contra o 481 a. C. e finado cara ao 402 a. C. , foi un filósofo chinés, neto de Confucio, ao que se lle atribúe o Zhongyong, un dos Catro Libros. Traxectoria
Zisi era o fillo de Kong Li, así como o único neto de Confucio. Segundo a tradición, transmitiu as ensinanzas confucianas a Mencio e escribiu o Zhongyong ou "Doutrina do medio", un dos Catro Libros. Tamén se lle atribúen o Wuxing, o Biaoji, o Ziyi e mais o Fangji, que na actualidade son capítulos do Liji ou "Libro dos ritos". Porén, Zisi non puido coincidir no tempo con Mencio, polo que algúns autores suxiren que foi mestre de Shi Shuo, quen despois ensinaría a Mencio.
Namentres o seu avó distinguiu entre o coñecemento verdadeiro e o aparente, Zisi iniciou as súas disquisicións dende a noción da relatividade do coñecemento humano. Tentou analizar as accións humanas en base a diferentes tipos, e defendeu que as persoas sabias que son conscientes dos seus deberes morais e intelectuais poden copiar a realidade do universo neles mesmos.
Xunto con Mencio, Zisi foi obxecto das críticas de Xunzi, quen atacou sobre todo as doutrinas do Wuxing. Segundo Zhang Binglin (1868-1936), Zisi tratou de combinar as ensinanzas confucianas cos principios da numeroloxía chinesa. Pola súa banda, Li Xueqin (1933-2019) suxeriu que esta mestura de influencias está baseada no Shangshu. Influencia
No Lu Mu gong wen Zisi 魯穆公問子思 ("O duque Mu de Lu pregunta a Zisi"), un dos textos de Guodian, desenvólvese a noción de zhongchen 忠臣 ("oficial leal") a través dun diálogo ficticio entre o duque Mu (século IV a. C. ) e Zisi.
Ziziphus joazeiro

Ziziphus joazeiro é unha especie botánica de planta con flor da familia das Rhamnaceae, símbolo da caatinga do nordeste brasileiro; moi adaptada a clima caloroso, semihúmidos a semiáridos. Tamén se atopa en Bolivia e Paraguai. Taxonomía
Ziziphus joazeiro foi descrita por Carl Friedrich Philipp von Martius e publicado en Reise Bras. 581. , no ano 1828. Etimoloxía Ziziphus: nome xenérico que deriva, segundo unha fonte, do nome persa zizfum ou zizafun, aínda que a razón da súa aplicación é descoñecida, e outra fonte di que provén de zizouf, o nome árabe de Ziziphus lotus, unha árbore caducifolia arbustiva do Mediterráneo. Plinio o Vello aparentemente utiliza o nome en latín de Zizyphus para o azufaifo.
joazeiro: epíteto Sinonimia Ziziphus gardneri Reissek
Ziziphus guaranitica Malme
Ziziphus cotinifolia Reissek
Znojmo

Znojmo é unha cidade checa situada na rexión de Moravia do Sur, distrito de Znojmo‎. Xeografía
Situación
Está preto da fronteira coa Baixa Austria e a 55 km ao suroeste de Brno.
Transportes
Está conectado con Viena por ferrocarril e estrada. Está situado nunha rocha sobresaída na marxe esquerda do río Dyje e conserva varios exemplos de arquitectura medieval. Historia
Idade Media
A igrexa de estilo gótico de São Nicolau e a torre do Concello de estilo tardío son os lugares máis coñecidos. A Igrexa de San Nicolás foi construída en 1348 polo emperador Carlos IV e a Torre da Cámara de 75 metros data de arredor de 1446. Con vistas ao val de Dyje fóra da cidade medieval está o castelo de Znojmo, que data do século XI, cando foi fundado polos duques Přemyslidas.
A cidade real de Znojmo foi fundada pouco despois de 1226 por Otakar I de Bohemia na chaira que limita co castelo de Znojmo. Alí morreu o emperador Sexismundo de Luxemburgo en 1437, sendo enterrado no Gran Varadino.
Idade Contemporánea
Znojmo é coñecida por ser a cidade onde se asinou o armisticio despois da batalla de Wagram (1809) entre Napoleón Bonaparte e o arquiduque Carlos. Irmandamentos
Harderwijk, Países Baixos
Nové Zámky, Eslovaquia
Pontassieve, Italia
Retz, Austria
Ružinov, Eslovaquia
Strzegom, Polonia
Torgau, Alemaña
Trento, Italia
Zoco (mercado árabe)

Quizais estea buscando zoco (calzado rústico). Un zoco (do árabe سوق sūq) é a denominación que se dá en galego aos mercados tradicionais dos países árabes, especialmente os que se celebran ao aire libre e que, con frecuencia, teñen lugar un determinado día da semana ou nunha determinada época do ano, aínda que a palabra pode facerse extensiva a todo tipo de mercado tradicional. O significado de zoco está restrinxido respecto do orixinal árabe suq, que significa mercado. Localizacións
Os zocos xeralmente sitúanse nunha praza no centro das cidades, xa que en torno a el xiran moitas outras actividades, e como é un lugar moi concorrido para todo tipo de compra-venda de artigos variados, tamén xorden á par actividades secundarias de servizos para quen o visita, como son o transporte, garderías. .. Historia
Nalgúns lugares a actividade pode ser semanal ou diaria dependendo da poboación e os postos cos que conte. Moitas poboacións reciben o seu nome do mercado estacional que nelas se celebra, como por exemplo, a marroquí Suq al-Arbaa ("mercado do mércores") ou a española Zocodover (de سوق الدواب suq al-dawabb, "mercado das bestas de carga"). En al-Ándalus, e máis tarde nos reinos cristiáns hispanos, estableceuse un sistema de administración do mercado, a cuxa fronte estaba un funcionario chamado zabazoque, do que dependían os restantes, entre eles os almotacéns. Na literatura
Os zocos, tradicionalmente, non foron só lugares de compra e venda, senón espazos centrais da vida social. Por esta razón aparecen profundamente en toda a literatura tradicional como escenario no que se desenvolven as tramas ou parte delas. Na obra As mil e unha noites, aparece a historia de Gran de beleza no que o pai do protagonista, Chamseddin, é síndico do zoco do Cairo.
Zoisita

A zoisita é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo sorosilicatos e dentro destes é do tipo epídotos. Como o resto dos epídotos, é un mineral estruturalmente complexo que ten tanto tetraedros de silicato simples, SiO4, como tetraedros de silicato dobres, Si2O7. É o dimorfo ortorrómbico doutro mineral coa mesma fórmula, a clinozoisita (monoclínico).
Foi bautizada en 1805 por Siegmund Zois, barón von Edelstein, austríaco erudito que financiou expedicións de recolección de minerais. Sinónimos en desuso son illuderita, orthozoisita, saualpita ou unionita. Variedades
Até 1967 non se encontrou a variedade azul en Tanzania, a chamada tanzanita, a pesar de que non é outro mineral distinto, senón unha zoisita normal máis pura, que tallada fica como unha xema transparente brillante e de bela cor azul. A variedade thulita emprégase como pedra preciosa, pero non tallada, senón que se púe para perlas ou cabuxóns.
A variedade aniolita é verde e case sempre asociada a rubíes de grao medio, sendo usada como pedra ornamental. Nesta os rubís normalmente atópanse distorsionados e dispersos entre o hábito masivo da zoisita. Ambiente de formación
Aparece en rochas de metamorfismo rexional de grao medio, ecloxitas e rochas metamórficas de facies de xistos azules.
Normalmente aparece asociada aos seguintes minerais: calcita, biotita, hornblenda, cuarzo, corindón, andradita e outros minerais metamórficos, que son un criterio importante para identificar a zoisita (xa que é moi variable o hábito e a cor). Localización, extracción e uso
É coñecida dende hai uns dous séculos como pedra ornamental, se ben a súa distribución e uso son moi limitados. A tanzanita pode ser tallada e usada como pedra preciosa, mentres que outras variedades pulimentadas son semipreciosas.
Téñense localizadas cantidades notables en Tanga (Tanzania), Ducktown (Tennessee, Estados Unidos), Suíza, India e Austria.
Zombi

Un zombi (en crioulo haitiano: zonbi, e en francés haitiano: zombi) é un corpo morto que volve á vida mediante bruxería. O concepto está popularmente asociado co vodú haitiano, pero non forma parte das prácticas formais da relixión.
De acordo coas crenzas, un houngan, bokor ou feiticeiro vodú, sería quen de resucitar a un morto, que quedaría sometido en adiante á vontade da persoa que o devolve á vida.
Coloquialmente, e en senso figurado, zombi úsase para designar a quen fai as cousas mecanicamente como se estivese privado de vontade.
Zona de converxencia intertropical

A zona de converxencia intertropical, coñecida tamén polo acrónimo ZCIT, é un cinto de baixa presión que cingue o globo terrestre na rexión ecuatorial. Está formado, como o seu nome indica, pola converxencia de aire cálido e húmido de latitudes por riba e por baixo do ecuador. Esta rexión tamén se coñece como fronte intertropical ou zona de converxencia ecuatorial. En inglés coñécese polo acrónimo ITCZ (InterTropical Convergence Zone).
Zona de ribeira

A zona de ribeira é a zona de interacción entre a terra e un corpo de auga. Nela establécense plantas que bordean as marxes dos ríos chamadas vexetación de ribeira, caracterizada por plantas hidrófilas. As zonas de ribeira son significantes na ecoloxía, xestión ambiental, enxeñaría civil e debido ao seu papel na conservación dos solos e a súa biodiversidade, así como a influencia que ten sobre os ecosistemas acuáticos. As zonas de ribeira atópanse en moitos ecosistemas incluíndo pantanos, bosques ou zonas húmidas.
Zona de sombra sísmica

Unha zona de sombra sísmica é unha área da superficie da Terra na cal os sismógrafos non poden detectar un terremoto por medio das ondas sísmicas que atravesan o interior da Terra. Cando se produce un terremtoo, as ondas sísmicas irradian de forma esférica desde o seu foco. As ondas sísmicas primarias (P) orixinadas polo terremoto son refractadas fortemente polo núcleo externo fundido da Terra, o que fai que non se detecten entre os 104° e 140° (aproximadamente entre os 11570 e os 15570 km) medidos desde o epicentro do terremoto. Aínda que as ondas P sofren unha forte caída da súa velocidade e refracción, poden propagarse dentro do núcleo externo. Ao contrario, as ondas sísmicas secundarias (S) non poden pasar a través do núcleo externo líquido da Terra e non se detectan a máis de 104° (aproximadamente aos 11570 km) desde o epicentro.
A razón deste comportamento é que as ondas P e S están gobernadas polas diferentes propiedades do meterial polo que se propagan e por distintas relacións matemáticas. As tres propiedades que inflúen son: incompresibilidade ( k {\displaystyle k} ), densidade ( p {\displaystyle p} ) e rixidez ( u {\displaystyle u} ). A velocidade das ondas P é igual a ( k + 43 u ) / p {\displaystyle {\sqrt {(k+{\tfrac {4}{3}}u)/p}}}, mentres que a das S é igual a ( u / p ) {\displaystyle {\sqrt {(u/p)}}}, polo que a velocidade das ondas S depende totalmente da rixidez do material que atravesa. Os líquidos teñen rixidez cero, o que fai que a velocidade das ondas S sexa cero e, por tanto, non se poidan propagar. Porén, as ondas P só dependen parcialmente da rixidez e manteñen algo de velocidade (aínda que se reduce moito) cando atravesan líquidos. As análises sismolóxicas dos rexistros de diversos terremotos e das súas zonas de sombra levaron ao xeólogo Richard Oldham a deducir en 1906 a natureza líquida do núcleo externo terrestre.
Zona desmilitarizada

En terminoloxía militar, unha zona desmilitarizada ou zona neutral é unha área, polo xeral a fronteira ou límite entre dúas ou máis potencias militares (ou alianzas), onde a actividade militar non está permitida, polo xeral por medio dun tratado de paz, un armisticio ou outros acordos bilaterais ou multilaterais. A miúdo unha zona desmilitarizada atópase nunha liña de control e constitúe unha fronteira internacional de facto.
Algunhas zonas desmilitarizadas convertéronse tamén involuntariamente en zonas de conservación da vida silvestre, debido a que devanditos territorios son considerados demasiado perigosos para o asentamento e construción, e están menos expostos á perturbación humana ou a caza (Zona desmilitarizada de Corea).
En xeral, a palabra "desmilitarizado" significa ser convertido para un uso ou propósito non militar, ou retornado a un campo desmilitarizado. En tal sentido este termo é así utilizado nas ex-repúblicas soviéticas, tanto nos seus idiomas locais (mediante transliteración) como en idiomas occidentais.
A pesar de que moitas zonas desmilitarizadas son tamén territorio neutral, xa que a ningunha das partes se lle permite o seu control, mesmo para a administración civil, hai casos en que segue sendo unha zona desmilitarizada despois de terse realizado un acordo adxudicándolle o control completo a un estado, o cal renunciou ao seu dereito a estabelecer calquera forza ou instalación militar alí.
Tamén é posible que as partes acorden a desmilitarización dunha zona sen resolver aínda as súas reivindicacións territoriais en conflito, o que implica que devanditos conflitos serían resoltos unicamente por medios pacíficos (como o diálogo diplomático ou un tribunal internacional), ou mesmo poderían entrar nun punto "conxelado".
Zona económica exclusiva

A zona económica exclusiva (ZEE) ou o mar patrimonial é unha faixa marítima de 200 millas (370, 4 km) máis aló da liña base costeira (augas interiores). O seu baseamento está na Convención das Nacións Unidas sobre o Dereito no Mar de 1982.
No caso de Galiza as augas interiores son as rías e a extensión máis próxima de auga que queda entre os puntos máis afastados da costa unidos entre si. Dende esa liña base de costa as seguintes 12 millas (22, 2 km) son as chamadas augas territoriais. As doce millas seguintes a elas son as chamadas augas adxacentes. Na fixación destas faixas non se teñen en conta os baixos, rochas ou pequenas illas non habitables afastadas da costa e sen poboación (artigo 121). A liña de costa está delimitada pola baixamar segundo se indica nas cartas náuticas, artigo 5 da Convención do Mar. Zona económica exclusiva en Galiza
A ZEE en Galiza equivale a 7, 8 veces a súa superficie e supón preto do 30% da ZEE de España. Limita con dúas fronteiras nacionais: Francia e Portugal, e co océano Atlántico (mar aberto).
A separación con Francia está no límite entre Galiza e Asturias, en Ribadeo e non chega a 200 millas. E no sur no Miño con Portugal. Nesta zona a ZEE de Galiza ten 200 millas e incluso máis contando a plataforma continental estendida sobre a que o Goberno de España reclama a súa soberanía. Esta posibilidade de estender a reclamación territorial máis alá das 200 millas, pola existencia de plataforma continental, é o que xerou conflitos como a Guerra do fletán con Canadá en 1995. A xestión e administración da ZEE corresponde ao Goberno de España. Notas
Xurisdición 1: Zona en disputa con Francia e Portugal, por definir límites.
Xurisdición 2: Zona reclamada por España.
Dereitos nacionais
A ZEE dálle o dereito de soberanía ao estado para explorar, administrar, conservar e explotar os recursos naturais (artigo 56) incluída a explotación enerxética como no caso do Gran Burato ou na eólica off-shore.
Dereitos internacionais
Tódolos estados, teñan ou non litoral, teñen os seguintes dereitos na ZEE: Liberdade para navegar e sobrevoar (artigo 17).
Liberdade para tirar cables e tubos submarinos (artigo 58).
Liberdade para a pesca limitada e controlada polo estado litoral (artigos 61 e 62).
Zona fasciculada

A zona fasciculada ou fascicular (zona fasciculata) constitúe a zona media do córtex adrenal, e está situada debaixo da zona glomerulosa e encima da zona reticular. As células que a forman están organizadas en feixes ou fascículos, de aí o seu nome.
A zona fasciculata produce fundamentalmente glicocorticoides (principalmente cortisol nos humanos), que regulan o metabolismo da glicosa, especialmente en momentos de estrés (por exemplo, como parte da resposta de loita ou fuxida). É estimulada pola hormona adrenocorticotrípica (ACTH), que se libera da porción anterior da hipófise ou pituitaria e actúa sobre a glándula adrenal. Este tecido xera tamén unha pequena cantidade de andróxenos de efecto feble (por exemplo, a deshidroepiandrosterona). Con todo, a principal fonte de andróxenos é a zona reticular, que está debaixo. En certos animais como os roedores, a falta de 17alfa-hidroxilase ten como resultado a síntese de corticosterona en vez de cortisol.
Os tumores adrenais que producen gran cantidade de esteroides e hiperplasia da zona fasciculada dan lugar a un exceso de produción de cortisol e son a causa da síndrome de Cushing adrenal. Outro trastorno xenético chamado síndrome de McCune-Albright pode tamén presentar síndrome de Cushing en pacientes afectados.
Zona fótica

A zona fótica, nos ecosistemas mariños e lacustres é aquela na que penetra a luz solar. A súa profundidade varía moito, dependendo do turba que sexa a zona. Límite de profundidade
É chamada profundidade eufótica ou nivel de profundidade eufótica aquela na que a intensidade luminosa é reducida ao 1% da que penetrou na superficie, o límite por debaixo do cal non hai espazo para a fotosíntese. Algunha luz pode rexistrarse ata 700 ou máis metros de profundidade[Cómpre referencia], pero o límite da zona eufótica, con luz suficiente para a fotosíntese pode ser localizado a uns poucos decímetros en augas moi turbas de ríos e pantanos, ou a 200 m, que é o valor típico das augas oceánicas tropicais[Cómpre referencia], moi transparentes.