proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Francisco Soliño

Francisco Soliño Pintos, nado en Pontevedra o 13 de marzo de 1893, foi un mestre, avogado e político galego. Traxectoria
Dirixiu o semanario La Causa. Foi nomeado presidente da Federación Agrícola Provincial de Pontevedra en marzo de 1913. Foi mestre en Santa Cristina de Cobres, de onde foi separado do servizo por un ano en 1925. Pasou despois a exercer en Alcabre en 1929. Na República formou parte da Xunta directiva da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo, e militou no Partido Republicano Radical Socialista, do que foi elixido representante de Vigo no comité provincial en 1932. En decembro de 1934 foi nomeado secretario de Unión Republicana de Pontevedra. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de emprego e soldo. En 1940 abríronlle expediente de responsabilidades políticas. No franquismo exerceu como avogado en Vigo. Vida persoal
Casou en Mourente con Peregrina Santos Montes en outubro de 1913.
Francisco Sá Carneiro

Francisco Manuel Lumbrales de Sá Carneiro, nado no Porto o 19 de xullo de 1934 e finado en Camarate o 4 de decembro de 1980 foi un avogado e político portugués, fundador e líder do Partido Popular Democrático / Partido Social Demócrata, e Primeiro Ministro de Portugal, durante preto de once meses, en 1980. Morreu en estrañas circunstancias nun accidente de aviación, canda a súa compañeira a dinamarquesa Snu Seidenfaden.
Francisco Tilve Rodríguez

Francisco Tilve Rodríguez, nado en Pontevedra en 1883 e finado na mesma cidade a principios de agosto de 1963, foi un xornalista e político galego. Traxectoria
Ebanista de profesión, afiliouse ao PSOE en 1901, con 18 anos. Foi correspondente de El Socialista e director de Nueva Aurora. Amigo de Pablo Iglesias Posse, con quen mantivo correspondencia, realizou unha intensa actividade sindical e política, foi Secretario da Federación Agraria (1923) e Secretario e Presidente da Agrupación Socialista de Pontevedra. Foi elixido concelleiro en Pontevedra nas eleccións de abril de 1931 que trouxeron a República e foi candidato nas eleccións a Cortes de 1933. Presidiu o primeiro congreso provincial socialista de Pontevedra en 1934.
Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 26 de xullo. Xulgado, foi condenado a oito anos de reclusión e inhabilitación absoluta, ingresando no cárcere provincial e despois na Illa de San Simón. En liberdade dende abril de 1938, volveu ser detido o 1 de outubro de 1939 por posesión de material “marxista”, ingresando no cárcere da Parda en xaneiro de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Finou en Pontevedra a principios de agosto de 1963.
Francisco Vilaboa Buela

Francisco Vilaboa Buela, nado en Arca (A Estrada) o 8 de decembro de 1903, foi un mecánico e político galego. Traxectoria
Chofer e mécanico do Carballal. Afiliado a Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar o 3 de maio de 1937, foi condenado a 30 anos de reclusión. Posteriormente conmutáronlle a pena a 3 anos de prisión menor. Estivo preso na illa de San Simón e foi trasladado ao Forte de San Cristovo en outubro de 1937. Participou na fuga da prisión o 22 de maio de 1938, sendo capturado e reingresando ao día seguinte. Saíu en prisión atenuada o 26 de novembro de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1940. Volveu traballar como chofer de ómnibus; en 1957 sufriu un accidente na Fosagrada.
Francisco Villar Liébana

Francisco Villar Liébana, nado en Torredonjimeno, Xaén, o 23 de maio de 1942, é un lingüista español especializado en indoeuropeo e paleohispanística, autor de varios traballos fundamentais nestes eidos. É catedrático de lingüística indoeuropea na Universidade de Salamanca. Traxectoria
Discípulo de Francisco Rodríguez Adrados, ten levado a cabo numerosos estudos sobre a Hispania prerromana, contribuíndo entre outras cousas á comprensión dos Bronces de Botorrita (os máis importantes testemuños da lingua celtibérica e, máis amplamente, das linguas célticas continentais) e ao desenvolvemento dos estudos sobre as linguas da Hispania antiga: as chamadas linguas paleohispánicas, do tarteso ao lusitano. Por outra banda ten feito achegas ao desenvolvemento da indoeuropeística, en especial profundando na vertente lingüística da teoría kurgánica proposta por Marija Gimbutas e contrastando por consecuencia coa hipótese anatolia para o proceso de indoeuropeización, avanzada, no ámbito arqueolóxico, por Colin Renfrew; outros campos nos que ten investigado van desde a dialectoloxía indoeuropea á reconstrución dos procesos de indoeuropeización de Eurasia, con particular atención ás contribucións provenientes dos estudos de xenética histórica de Luigi Luca Cavalli-Sforza.
Entre as súas numerosas obras destaca Los Indoeuropeos y los orígenes de Europa: lenguaje e historia, editado en 1991, traducido a varias linguas e que se converteu en texto de referencia para a indoeuropeística contemporánea. Obras
(en castelán) Lenguas y pueblos indoeuropeos, 1971.
(en castelán) Origen de la flexión nominal indoeuropea, Madrid, Instituto "Antonio de Nebrija", 1974.
(en castelán) Dativo y locativo en el singular de la Flexion Nominal Indoeuropea, Salamanca, Ediciones universidad de Salamanca, 1981.
(en castelán) Ergatividad, acusatividad y genero en la familia linguistica indoeuropea, Salamanca, Ed. Universidad de Salamanca, 1983.
(en castelán) Los indoeuropeos y los orígenes de Europa. Lenguaje e historia, Madrid, Gredos, 1991 (19962).
(en castelán) Estudios de celtibérico y de toponimia prerromana, Salamanca, Universidad, 1995.
(en castelán) Indoeuropeos y no indoeuropeos en la Hispania prerromana. Las poblaciones y las lenguas prerromanas de Andalucia, Cataluña y Aragon según la información que nos proporciona la toponimia, Salamanca, Universidad de Salamanca, 2000.
(en castelán) El 4º bronce de Botorrita (Contrebia Belaisca): arqueología y linguistica, Salamanca, Ediciones Universidad de Salamanca, 2001.
(en castelán) Vascos, Celtas e Indoeuropeos. Genes y lengua (con Blanca M. Prosper), Salamanca, Ediciones Universidad de Salamanca, 2005 ISBN 84-7800-530-7.
Francisco Vázquez Rey

Francisco Vázquez Rey, coñecido como O Ferreiro de Campaña, nado en Campaña (Valga), foi un industrial e político galego. Traxectoria
Mecánico de profesión, tiña un taller en Campaña. Na II República foi concelleiro de Valga e tenente de Alcalde. Afiliado a Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e trasladado á prisión de Compostela. Foi xulgado por responsabilidades políticas en 1941. Cando saíu da cadea fuxiu para América, onde faleceu.
Francisco Vázquez de Coronado

Francisco Vázquez de Coronado y Luján nado en Salamanca en 1510 e finado en Cidade de México o 22 de setembro de 1554, máis coñecido simplemente como Coronado, foi un conquistador castelán. Traxectoria
Viaxou por Novo México e outras partes dos actuais Estados Unidos entre 1540 e 1542. Chegou ao Vicerreinado de Nova España acompañando ao primeiro vicerrei don Antonio de Mendoza. Na cultura popular
No filme Indiana Jones e a última cruzada menciónase a «Cruz de Coronado», unha cruz de ouro e xoias cun anaco da Santa Cruz na que Xesuscristo foi crucificado, que Hernán Cortés lle ofreceu a Coronado.
Franco Condado

Franco Condato (en arpitano: Franche-Contât, en francés: Franche-Comté, en francocontés: Fraintche-Comtè) é unha rexión no leste de Francia, situada entre a Borgoña francesa e Suíza. Conformada por catro departamentos, a súa capital (chef-lieu) é a cidade de Besançon. Orixe do nome Franco Condado
O nome de Franco Condado non aparece oficialmente até 1478, falándose anteriormente do Condado de Borgoña. Distínguese da Borgoña ducal ou Borgoña francesa (o Ducado de Borgoña), e a diferenza da cal recibe tamén as denominacións históricas de Borgoña condal ou Borgoña española.
A tradición conta que o conde borgoñón Rexinaldo III de Borgoña se negou en 1478 a render tributo ao Sacro Imperio, feito que lle deu o sobrenome de «Franco Conde»; de aí viría o nome de Franco Condado. Xeografía
A superficie da rexión é de 16. 190 km² e a súa poboación é duns 1100000 habitantes.
O Franco Condado é unha rexión de auga, bosques de abetos (o 40 % da superficie da rexión está cuberta de bosques) e de grandes espazos protexidos, como, por exemplo, os parques rexionais do Alto Jura.
Comprende a maior parte do macizo do Xura e, no norte, parte do Ballon d'Alsace, última cima do extremo sur dos Ballons dos Vosgos. A altura máxima é o pico Crêt Péla, de 1. 500 m. Divisións
A rexión do Franco Condado divídese en catro departamentos Doubs
Jura
Alto Saona
Territorio de Belfort
Franco Modigliani

Franco Modigliani, nado en Roma o 18 de xuño de 1918 e finado en Cambridge, Massachusetts o 25 de setembro de 2003, foi un economista italiano, naturalizado estadounidense. Foi galardoado co Premio Nobel de Economía en 1985. Traxectoria
Modigliani naceu en Roma no seo dunha familia de orixe xudía. Deixou a capital italiana en 1939 a causa das leis raciais fascistas contra os hebreos. Refuxiouse nos Estados Unidos, onde colleu a súa cidadanía en 1946. Teorías
Modigliani, xunto con Merton Miller, formulou o denominado Teorema de Modigliani-Miller sobre as finanzas empresariais, que explica que en determinadas condicións o valor dunha empresa permanece igual, ora che sexa financiada a través da captación de capitais no mercado accionario (emisión de accións), ora sexa financiada a través da adquisición de débeda (emisión de obrigacións). Porén os supostos do teorema fanno inverificábel desde o punto de vista empírico, mais con todo segue a ser un achado científico importante porque ten orixinado unha enorme literatura, aínda florecente, que busca explicar baixo que diversas condicións o resultado non é válido.
Modigliani foi tamén o creador da hipótese do ciclo vital, que explica como o aforro e o consumo mudan durante a vida dunha persoa. Os consumidores, segundo Modigliani, tende a efectuar as súas escollas de consumo non en base ao xuro corrente, senón en base ás súas expectativas de xuro e consumo total futuro. Por iso, os individuos tenden a aforrar nalgunhas fases da súa vida para logo gastar o diñeiro acumulado noutras fases, por exemplo durante a xubilación.
Franco a cabalo

O franco a cabalo (en francés: franc à cheval) foi unha moeda de ouro medieval, a primeira moeda francesa denominada "franco", introducida por Xoán II na segunda metade do século XIV. Historia
O franco a cabalo emitiuse por vez primeira para financiar o rescate de Xoán II "o Bo" (1350-1364), que resultara apreixado polos ingleses na batalla de Poitiers, durante a Guerra dos Cen Anos. En 1360, mediante o Tratado de Brétigny acadouse a súa liberación logo dun pagamento en moedas de ouro por valor de tres millóns de escudos.
A moeda creouse con tal fin o 5 de decembro de 1360 e comezou a utilizarse a partir de febreiro de 1361, co valor dunha libra tornesa, feito polo que se comezou a coñecer indistintamente como "franco" ou como "libra". Canto á orixe da denominación "franco", hai dúas hipóteses: a primeira pona en relación coa lenda da moeda, IOHANNES DEI GRATIA FRANCORV[M], e a segunda relaciónase co feito de que fose concibida para liberar (deixar "franco") o monarca. Posteriormente, a moeda foi cuñada tamén en Francia a nome de Carlos V (1364-1380), Carlos VII (1422-1461), Henrique III (1574-1589) e Henrique IV (1589-1610), así como nos Países Baixos, entre outros por Lois II de Flandres (1346-1384). Caracterización
O franco a cabalo era unha moeda de ouro de 24 quilates, cun diámetro de 29 mm un peso de 3, 88 gramos ou, o que é o mesmo, 63 pezas por marco. Anverso: Xoán II "o Bo" a cabalo galopando cara á esquerda, con flores de lis na coroa e coa espada no alto; as proteccións do cabalo tamén con flores de lis. O conxunto está rodeado pola lenda en latín: IOHANNES DEI GRATIA - FRANCORV REX ("Xoán, pola graza de Deus, rei dos francos").
Reverso: cruz con flores de lis, cun cuadrilóbulo central e inserida noutro cuadrilóbulo decorado con palmas e catro trevos. Lenda circular en latín + XP'C* VInCIT* XP'C* REGNAT* XP'C* INPERAT ("Cristo vince, Cristo reina, Cristo manda").
Franco a pé

O franco a pé (en francés: franc à pied) foi unha moeda de ouro medieval francesa, introducida por Carlos V na segunda metade do século XIV. Historia
Logo do éxito do primeiro franco de ouro, chamado franc à cheval ("franco a cabalo"), cuñado baixo o reinado de Xoán II (1350-1364), o seu fillo e sucesor, Carlos V (1364-1380), emitiu tamén o seu propio franco de ouro en 1365.
Este franco de ouro, coñecido como franc à pied, creouse o 22 de abril 1365, cun peso teórico de 3, 82 gramos de ouro fino (64 pezas por marco); é dicir, algo máis lixeira ca a do seu antecesor, que pesaba 3, 88 gramos de ouro fino (63 pezas por marco).
Ambos os dous tipos de francos de ouro foron amplamente imitados polos mandatarios de territorios veciños, sinaladamente na Provenza e nos Países Baixos. Caracterización
Anverso: Carlos (1364-1380) coroado e con espada e "man da xustiza", baixo un arco gótico flanqueado por flores de lis. Arredor, a lenda KAROLVS x DI x GR FRANCOR x REX ("Carlos, pola graza de Deus, rei dos francos").
Reverso: Cruz ornamentada cun cuadrilóbulo no centro, cantonada con coroas e flores de lis, e con trevos nos extremos. Arredor, a lenda XPC* VINCIT x XRC REGNAT XRC* IMPERAT ("Cristo vence, Cristo reina, Cristo manda").
Franco belga

O franco belga (con código BEF segundo a norma ISO 4217) foi a moeda oficial en Bélxica ata a entrada en vigor do euro no ano 2002. A taxa de conversión é 1 € 40, 3399 Francos Belgas. Historia
A conquista de moitos países da Europa Occidental polas tropas napoleónicas fixo que o franco francés circulase amplamente por estes territorios. En Flandres o franco substituíu o thaler, que á súa vez foi substituído polo florín holandés cando se formou o Reino Unido dos Países Baixos.
Tras independizarse de Holanda, o novo Reino de Bélxica adoptou o seu propio franco en 1832, equivalente ao franco francés. Posteriormente seguíronlle Luxemburgo en 1848 e Suíza en 1850. Italia, xa unificada, adoptou a lira cunha base similar á de 1862. En 1865, Francia, Bélxica, Suíza e Italia crearon a Unión Monetaria Latina, á que se unirían Grecia e España en 1868. Cada país tería a súa propia moeda cun valor de 4, 5 g de prata ou 290, 322 mg de ouro, todas intercambiables entre si. Na década dos 70 o valor do ouro fixo que a situación mantivésese estable ata 1914.
En 1926 Bélxica, do mesmo xeito que Francia, experimentou unha depreciación e un descenso do consumo, seguidos da introdución dunha nova divisa de ouro para transaccións internacionais, o belga, equivalente a 5 francos, polo que o país abandonou a unión monetaria que deixou de existir a finais do mesmo ano. O belga fixou a súa paridade coa libra esterlina cunha taxa de cambio de 35 belgas (175 francos) por libra, polo tanto creouse un novo patrón de ouro de 1 belga
209, 211 mg de ouro. Con todo a unión belga-luxemburguesa mantívose en 1921, establecendo as bases para unha unión económica plena en 1932. En 1935 o franco belga depreciouse un 28% ata os 150, 632 mg de ouro e a paridade entre os francos belga e luxemburgués revisouse a 1 LUF
1¼ BEF.
Trala ocupación alemá en maio de 1940, o franco fixouse á moeda alemá, cun valor de 0, 10 pfennig, que se reduciron a 0, 08 pfennig en xullo. Trala liberación en 1944, o franco uniuse aos Acordos de Bretton Woods, cun cambio inicial de 43, 77 BEF 1 USD establecido o 5 de outubro. Esta taxa cambiouse a 43, 8275 BEF en 1946 e despois a 50 BEF trala depreciación de líbraa esterlina en setembro de 1949. A última depreciación que sufriu o franco belga foi en 1982. Linguas
Inicialmente as moedas e os billetes tiñan a súa denominación en francés. Con todo, as moedas coa denominación en holandés apareceron en 1869. Algunhas cuñaxes posteriores levan as lendas en ambas as linguas. Cando os dous idiomas aparecían na mesma cara dunha moeda, cuñábanse dúas versións distintas: unhas coa denominación en francés na dereita e en holandés á esquerda, e viceversa. Os primeiros billetes bilingües apareceron ao redor de 1880, e ata 1992 introduciuse o alemán nas denominacións. Algunhas cuñaxers de moedas conmemorativas levan tamén o idioma alemán na denominación.
Franco congolés

O franco congolés e a moeda oficial da República Democrática do Congo. Normalmente abréviase como FC e o sei código ISO é CDF. Cada franco congolés divídese en 100 centimes (céntimos). Historia
Durante o dominio colonial belga introduciuse o denominado franco do Congo Belga, quun franco belga. Dende 1916, o franco colonial tamén circulaba en Ruanda de Burundi. En 1960, trala independencia do país, pasou a ser coñecido simplemente como franco congolés. O franco foi a moeda do país ata 1967, cando foi substituída polo zaire a razón de 1. 000 francos por zaire, mais entre 1960 e 1963 Katanga emitiu o seu propio franco.
Logo dunha forte desvalorización da moeda, en 1993 o antigo zaire substituíuse polo novo zaire a razón de 3000000 zaires vellos por un novo. O franco congolés pasou a empregarse novamente en 1997, en substitución do novo zaire a razón de 100. 000 novos zaires por franco. Moedas e billetes
Moedas
As moedas contan con variados deseños, mais dende o seu restablecemento deixaron de acuñarse, sendo substituídas polos billetes. As moedas que aínda están en circulación equivalen a 25 e 50 céntimos, e a un franco, e están realizadas en metais non preciosos para vender aos coleccionistas estranxeiros.
Billetes
A emisión de 1997 incluíu billetes de 1, 5, 10, 20 e 50 céntimos, e de 1, 5, 10, 20, 50 e 100 francos. Os billetes de 200 francos foron emitidos por primeira vez no ano 2000, seguidos dos de 500 francos no 2002.
En 2010, o Banque Centrale du Congo emitiu 20 millóns de billetes de 500 francos para conmemorar o 50 aniversario da independencia de Bélxica.
Franco francés

O franco (representado polo símbolo ₣ ou máis común F) foi a antiga moeda da Francia. Entre 1369 e 1641, foi o nome que recibía unha livre tournois ou libra de Tours. Foi reintroducida (en formato decimal) en 1795 e foi a moeda nacional ata a introdución do euro en 1999, para propósitos estatísticos e en 2002, de maneira oficial. Historia
Antes da Revolución Francesa
O franco foi introducido polo rei Xoán II de Francia no 1360. O seu nome vén da inscrición Johannes Dei Gratia Francorum Rex (Xoán pola graza de Deus Rei dos Francos) e o seu valor foi establecido como 1 libra de Tours. Os francos foron acuñados máis tarde baixo o reinado de Carlos V de Francia, Henrique III de Francia e Henrique IV de Francia.
Lois XIII de Francia deixou de producilos en 1641, substituíndoos polo escudo francés (écu) e mailo Louis d'or, malia con isto, o termo franco continuou en uso.
Revolución Francesa
O franco decimal foi establecido como moeda oficial pola Convención Revolucionaria Francesa no 1795 como a unidade decimal (1 franco
10 décimos
100 céntimos) ou 4. 5g de prata fina. Isto foi lixeiramente inferior á libra francesa de 4. 505g pero o franco quedou establecido en 1796 en 1. 0125 libras.
Imperio Francés e a Restauración
No 1803 o franc germinal (nomeado así polo mes Germinal do calendario republicano francés foi establecido, creando un franco de ouro que contiña 290. 32 mg de ouro. Con isto a relación entre ouro e prata quedou establecida en 1: 15. O sistema perdurou ata 1864, cando as moedas de prata excepto a de 5 francos pasaron de ter o 90% de prata ó 83% sen que cambiasen os pesos.
Unión Monetaria Latina
Francia foi un membro fundador da Unión Monetaria Latina (UML) no 1865. A moeda común foi baseada no franco xerminal, o nome de franco comezou a ser usado en Suíza e Bélxica, aínda que outros países mantiveron os seus propios nomes para a moeda. En 1873 a UML estableceu que 1 franco 0, 290322581 g de ouro.
Primeira guerra mundial
A primeira guerra mundial puxo en dúbida a forza do franco francés, debido aos gastos ocasionados pola propia guerra, a inflación e a reconstrución do país financiada en parte mediante a impresión dunha cantidade maior de diñeiro. Todo isto reduciu o poder de compra do franco nun 70% entre 1915 e 1920 e un 43% entre 1922 e 1926. Despois dunha breve volta ó estándar de ouro entre 1928 e 1936, a moeda seguiu perdendo valor, ata valer en 1959 menos dunha cuarta parte do que valía no 1936.
O novo franco
En xaneiro de 1960 o franco francés foi revaluado ós 100 francos xa existentes. As moedas dun e dous francos continuaron circulando coma céntimos, facendo 100 deles un nouveau franc (NF). A inflación continuou erosionando o valor da moeda respecto á doutros países.
Cando o euro substituíu o franco no 1999, este tiña menos dun oitavo do valor orixinal de 1960. O seu uso finou en xaneiro de 2002 cando se introuciron as moedas e billetes de xeito oficial. Circulación
Francia (agás Nova Caledonia, Polinesia Francesa, e Wallis e Futuna). Mónaco. Andorra (coa peseta española).
Franco malgaxe

O franco malgaxe (código da ISO 4217: MGF -Malagasy Franc-) foi a moeda oficial de Madagascar até o 1 de xaneiro de 2005. Cada franco dividíase en 100 céntimos. Historia
O franco malgaxe foi introducido o 1 de xullo de 1925 polo goberno francés como moeda da daquela colonia francesa de Madagascar. A emisión da moeda correspondíalle ao Banco de Madagascar (Banque de Madagascar), cuxo nome se convertería en Banco de Madagascar e as Comores' cando as Illas Comores se converteron nun territorio francés separado de Madagascar. O 26 de decembro de 1945 creouse o franco CFA, unidade monetaria común para os territorios africanos franceses. Nesa data, o franco CFA de Madagascar e Comores, que tiña o valor común do franco CFA, aínda que cos seus propios billetes e moedas, substituíu ao franco malgaxe como moeda oficial.
Independencia de Madagascar
Trala proclamación da independencia de Madagascar, o banco central empezou a emitir novas moedas e billetes en 1963, co seu valor ligado ao do franco CFA. En 1972, baixo o goberno militar do Xeneral Gabriel Ramanantsoa, Madagascar abandonou a zona CFA, estabelecendo un novo franco malgaxe.
Dende entón, o franco malgaxe sufriu numerosas desvalorizacións até converterse nunha moeda de cotización flotante. O 1 de xaneiro de 2005, o ariary, unidade de contar tradicional equivalente a cinco francos (similar ao antigo peso ou duro da peseta), converteuse na moeda oficial de Madagascar, aínda que tamén circulan francos.
Franco ruandés

O franco ruandés (en kiñaruanda Ifaranga y'u Rwanda, e en francés Franc Rwandais) é a moeda de Ruanda dende 1960. O seu código ISO 4217 é RWF, e o seu símbolo actual é FRw, , tamén RF ou R₣; . Subdivídese en 100 centimes, mais actualmente non se emprega a moeda fraccionaria. Historia
O franco converteuse na moeda de Ruanda en 1916, cando Bélxica ocupou a antiga colonia alemá, e o franco do Congo Belga pasou a substituír a rupia da África Oriental Alemá. Ruanda empregou a moeda do Congo Belga ata 1960, ano no que se introduciu o franco de Ruanda e Burundi. Catro anos máis tarde, en 1964, Ruanda comezou a emitir os seus propios francos.
Existen plans para introducir unha moeda común, o novo xilin da África Oriental, para os cinco estados membros da East African Community a finais do 2012. Billetes
En 1964, os billetes emitidos polo Banco Central de Ruanda-Urundi foron reutilizados estampándolles un selo propio de Ruanda. Estes billetes tiñan denominacións de 20, 50, 100, 500 e 1. 000 francos. A estes seguíronlles novas emisións propias nas mesmas denominacións. En 1977 substituíronse os billetes de 20 e 50 francos por moedas, e en 1978 engadiuse o billete de 5. 000 francos. No 2007 introduciuse un novo billete de 2. 000 francos.
Tralo xenocidio de Ruanda en 1994, imprimíronse novas series de billetes eliminando os antigos escudos de armas do país e outras insignias que recordaran o antigo réxime.
A última serie de billetes emitidos á a seguinte: Moedas en circulación
En 1964 introducíronse moedas de 1, 5 e 10 francos, a primeira e última en cuproníquel e a de 5 francos de broncealuminio. En 1969 substituiuse o níquel por aluminio nas denominacións de 1 franco, e en 1970 engadíronse moedas de ½ e 2 francos, tamén de aluminio. En 1974 reduciuse o tamaño das moedas de 10 francos, e en 1977 acuñáronse novas denominacións de 20 e 50 francos de latón.
Ao igual que cos billetes, acuñáronse novos deseños eliminando os símbolos e insignias das emisións anteriores a 1994. A última serie de moedas acuñada detállase a continuación: A composición da moeda de 1 franco é dun 98% de aluminio e un 2% de magnesio, mentres que as moedas de 5 e 10 francos son de bronce. Os compoñentes das moedas de 20 francos e 50 francos son aceiro e níquel prateado. No 2008 entrou en circulación a moeda bimetálica de 100 francos composta de aceiro inóxidable con núcleo chapado en cobre e anel de níquel.
Franco suízo

O Franco suízo (Código ISO 4217: CHF) é a moeda de curso legal na Suíza e Liechtenstein. Aínda que o seu peso na economía mundial non pode ser comparado ao do euro ou ao do dólar, a estabilidade do país ao que pertence faina ser tida en conta como unha "moeda refuxio", sobre todo despois da apreciación respecto da moeda europea desde abril até setembro de 2000. O seu valor rolda os dous terzos de euro.
O franco (alemán: Franken, francés: franc, italiano: franco, en romanche: franc) divídese en 100 céntimos (alemán: Rappen, francés: centimes, italiano: centesimi, romanche: rap). O nome do país "Confederación Suíza" atópase escrito en latín nalgunhas moedas (Confoederatio Helvetica), do cal deriva as súas siglas ISO, para preservar a neutralidade entre as distintas comunidades lingüísticas. Historia
O franco suízo é o resultado da unión monetaria realizada entre os cantóns suízos en 1850, substituíndo as moedas cantonais e rexionais. O seu valor inicial era igual ao do franco francés. Entre 1865 e 1927 a Unión Monetaria Latina unía tamén o Franco francés, a Lira italiana, o Franco belga e o franco suízos (seguidos da Dracma gregas e a Peseta española), que podían teoricamente ser utilizados indiferentemente en cada un dos catro países.
No 1919, cando Liechtenstein aboliu a unión aduaneira coa Austria, é adoptado o franco suízo como moeda oficial no principado. Moedas
Aquí atópase a lista das moedas actualmente en circulación: 10 céntimos.
20 céntimos.
½ franco (50 céntimos).
1 franco.
2 francos.
5 francos.
Existen moedas conmemorativas de 5, 20, 100 e 200 francos e poden ser utilizadas para transaccións comerciais, aínda que excepcionalmente. A moeda de 2 céntimos foi abolida no 1970. O Banco Nacional Suízo propuxo a abolición das moedas de 5 céntimos, posto que a súa fabricación custa 6 céntimos e non é aceptada nas máquinas automáticas.
Longa duración
As pezas máis vellas aínda en circulación son as de 10 céntimos, que desde 1879 se atopan en circulación e ás cales non se lles cambiou o motivo. Hoxe todas están feitas dunha aliaxe de cobre e níquel, fóra das dun céntimo (bronce) do mesmo xeito que a de 5 céntimos (bronce de aluminio).
As moedas de 50 céntimos, 1, 2 e 5 CHF eran de prata até 1968. O tamaño das moedas de 5 CHF foi reducida no 1936 despois da desvalorización do franco suízo. Billetes
Os billetes de banco actuais teñen seis valores, no anverso amósase un persoeiro artístico do país e no reverso, en representación gráfica, un par das súas obras máis destacadas. Esta serie, que entrou en circulación entre 1995 e 1998, puxo fin á anterior, que contiña un billete de 500 francos en lugar do de 200 francos. No 2005 o Banco Nacional Suízo anunciou que comezara o desenvolvemento da novena serie de billetes.
Frank Borman

Frank Frederick Borman II, nado o 14 de marzo de 1928 en Gary (Indiana), e finado en Billings (Montana) o 7 de novembro de 2023, foi un astronauta estadounidense que participou nas misións Gemini 7 e Apollo 8. Pasou un total de 19, 90 días no espazo. Traxectoria
Gradouse en ciencias na Academia Militar de West Point en 1950 e obtivo un máster de ciencias polo Instituto Tecnolóxico de California en 1957. Tamén completou o programa de xestión avanzada da Escola de Negocios de Harvard en 1970.
Foi seleccionado pola NASA cando traballaba como instrutor na Escola de Pilotos para Investigación Aeroespacial na Base Edwards da Forza Aérea, en California. Borman participou na investigación do accidente do Apollo 1 que lle custou a vida aos seus ocupantes. Retirouse en 1970.
Frank Giroud

Frank Giroud, nado en Tolosa o 3 de maio de 1956 e finado o 13 de xullo de 2018, foi un guionista de cómic francés. Traxectoria
Estudou na École Nationale des Chartes. Obtivo o seu meirande éxito con Louis La Guigne. Tamén destacan as súas colaboración no mundo da música, sobre para a cantante Juliette no álbum Assassins sans couteaux. Premios
1999: Premio Bloody Mary por Azrayen tomo 1 (con Christian Lax)
2002: Premio Max et Moritz ao mellor guionista internacional
2006: Premio Albert-Uderzo Xabaril o mellor álbum adulto por Quintett, Tome 3: L'histoire d'Elias Cohen
Frank Miller

Frank Miller, nado en Olney (Maryland) o 27 de xaneiro de 1957, é un debuxante de novelas gráficas e guionista de cinema estadounidense. Estivo casado até o ano 2005 coa colorista e ilustradora de historieta Lynn Varley.
Frank Sherwood Rowland

Frank Sherwood Rowland, nado o 28 de xuño de 1927 en Delaware, Ohio (Estados Unidos) e finado o 10 de marzo de 2012, foi un profesor de química estadounidense na Universidade de California, Irvine. A súa investigación dedícase á química atmosférica e á cinética química, foi condecorado co Premio Nobel de Química en 1995. Traxectoria
Rowland recibiu o seu BA a partir da Universidade Wesleyana de Ohio en 1948. Logo obtivo o seu M. S. en 1951 e o seu doutoramento en 1952, na Universidade de Chicago. Ocupou cargos académicos na Universidade de Princeton (1952-56) e na Universidade de Kansas (1956-64) antes de converterse nun profesor de química na Universidade de California, Irvine, en 1964. En Irvine a principios do decenio de 1970 comezou a traballar con Mario J. Molina. Rowland foi elixido para a Academia Nacional de Ciencias en 1978, e serviu como presidente de Asociación Americana para o Avance da Ciencia (AAAS) en 1993.
O seu traballo máis coñecido é o descubrimento de que os clorofluorocarbonos contribúen co esgotamento do ozono. Teoría de que os gases de compostos orgánicos artificiais combínanse coa radiación solar e descomponse na estratosfera, liberando átomos de cloro e moléculas de monóxido de cloro que individualmente son capaces de destruír un gran número de moléculas de ozono. A investigación de Rowland, publicada por primeira vez na revista Nature en 1974, iniciou unha investigación científica do problema. A Academia Nacional de Ciencias recoñeceu a validez das súas conclusións en 1976, e en 1978 os aerosois a base dos CFCs foron prohibidos nos Estados Unidos.
Recibiu o Premio Nobel de 1995 en Química, xunto con Mario J. Molina do MIT e Paul J. Crutzen do Instituto Max Planck de Química en Mainz, Alemaña. O Edificio de Ciencias Físicas na Universidade de California, Irvine, que o tivo nos seus laboratorios durante moitos anos, pasou a denominarse Salón de Rowland na súa honra nese mesmo ano.
Frank Wilczek

Frank Wilczek, nado en Mineola (Nova York) o 15 de maio de 1951, é un físico teórico estadounidense. Traxectoria
Recibiu, xunto con David Gross e H. David Politzer o Nobel de Física no 2004, pola descuberta da liberdade asintótica na teoría da interacción forte.
Actualmente ocupa a cátedra Herman Feshbach de física no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT).
Frankfort, Kentucky

Frankfort é a capital do Estado de Kentucky, nos Estados Unidos de América. No ano 2000 tiña 27. 741 habitantes.
Frankfurt do Oder

Frankfurt an der Oder, comunmente escrito en galego e portugués como Frankfurt do Oder ou do Óder, é unha cidade do estado alemán de Brandeburgo, preto da fronteira con Polonia.
Frankfurt an der Oder é unha cidade independente (Kreisfreie Städte) ou distrito urbano (Stadtkreis), é dicir, ten status de distrito (Kreis). Historia
Orixes
Frankfurt an der Oder ten unha rica historia a partir da Idade Media. Foi fundada na primeira metade do século XIII, que coincide co período de maior actividade da Ostsiedlung. Situada á beira do río Oder, a cidade xogou un papel importante como centro de comercio durante o período do Sacro Imperio Romano-Xermánico.
Idade moderna
Na cidade fundouse unha universidade, a Viadrina, que funcionou de 1506 até o 1811, ano en que foi trasladada a Breslau (hoxe Wrocław, Polonia). A palabra Viadrina provén do latín (o río "Oder" é Viadra) e significa que se atopa xunto ao Oder; o nome latino para a cidade era Francofvrtum ou Francofortum ad Viadrum.
Idade contemporánea
Durante a Segunda guerra mundial, Frankfurt an der Oder sufriu danos significativos, pero reconstruíuse e modernizouse nas décadas seguintes, mantendo elementos da súa arquitectura tradicional como a Igrexa e o antigo Rathaus (casa do Concello). Ensino
A Universidade Europea Viadrina, refundada en 1991, é un dos piares educativos da cidade. O nome da institución indica o seu enfoque internacional e atrae a estudantes de toda Europa, contribuíndo ao seu carácter multicultural. Esta universidade é especialmente recoñecida polos seus programas en dereito, ciencias económicas e culturais. Economía
Frankfurt an der Oder posúe unha economía diversificada que inclúe desde a manufactura até a alta tecnoloxía.
A súa proximidade con Polonia fomentou a colaboración transfronteiriza en varios sectores económicos. Ademais, a cidade é un destino turístico que ofrece unha variedade de atractivos.
František Chochola

František Chochola, nado en Kolín, Bohemia Central, o 15 de abril de 1943, e finado en Hamburgo o 6 de xullo de 2022, é un escultor, medallista, ilustrador e deseñador de medallas de orixe checa e naturalizado alemán. Traxectoria
Chochola completou os seus estudos superiores de Escultura na Academia de Belas Artes e Escola de Artesanía de Bechyně entre 1959 e 1963.
Despois do servizo militar traballou primeiro como operario nunha factoría e despois como escenógrafo nun teatro, antes de atopar un emprego como restaurador no Museo de Kolín. A partir de 1968 comezou a traballar por conta propia como escultor, medallista e ilustrador de libros en Praga e en Kolín. Tras o final da Primavera de Praga, emigrou a Hamburgo en 1971.
Chochola acadou a nacionalidade alemá en 1992.
En Alemaña, en 1999 deseñou a súa primeira moeda por encarga do Bundesbank, e pouco despois gañou o concurso, xunto con Ettore Lorenzo Frapiccini, para o deseño de todas as moedas da serie circulante do euro da República de San Marino, que se puxeron en circulación en 2002. A partir dese ano encargouse tamén do deseño dun bo número de moedas conmemorativas en euros emitidas por Alemaña.
En 2002 foi galardoado co premio de gravado Johan Veit Döll, outorgado conxuntamente pola cidade de Suhl e a Sociedade Alemá da Medalla de Arte.
František Chochola finou en Hamburgo o 6 de xullo de 2002 aos 79 anos, e foi soterrado no cemiterio Ohlsdorf.
Franxa de Caprivi

A Franxa de Caprivi (en inglés Caprivi Strip; en alemán Caprivizipfel) é un estreito corredor terrestre en forma de mango de tixola de cerca de 450 km de lonxitude e largura media de 30 km, situado no nordeste de Namibia e que permite unir a Rexión de Caprivi co resto do territorio namibio.
Denomínase así na honra do conde Leo von Caprivi de Caprera de Montecuccoli, chanceler do Imperio alemán entre 1890 e 1894. Historia
Antecedentes
A Faixa de Caprivi creouse polo Tratado de Helgoland-Zanzíbar asinado o 1 de xullo de 1890 entre o Imperio alemán e o Reino Unido da Gran Bretaña e Irlanda. O tratado permitía á colonia alemá da África Suroccidental Alemá (Deutsch-Südwestafrika), como entón era chamada Namibia, o acceso a un dos grandes ríos africanos, o Zambeze e, consecuentemente, ao océano Índico, onde se encontraba a outra colonia alemá, a da África Oriental Alemá (Deutsch-Ostafrika), hoxe a parte continental de Tanzania. Aínda que máis tarde, o río demostrou ser unha ruta inaccesíbel para o océano Índico, debido a que non é navegábel debido ás cataratas Victoria.
Este tratado tamén incluía unha cláusala pola que se cedía a Alemaña a illa de Helgoland, no mar do Norte.
No século XX
A partir de 1972, a Franxa de Caprivi foomou parte do bantustán de Kavangoland e, en 1990, logo da independencia de Namibia, foi incluída en dúas das novas rexións de Kavango do Leste, ao oeste, e Zambeze, ao leste.
Durante a Guerra Civil de Rodesia do Sur (1970–1979) durante as operacións do Congreso Nacional Africano contra o goberno do apartheid en África do Sur (1965–1994), a rexion de Caprivi foi utilizada por diversos grupos armados.
Conflito de Caprivi
O conflito de Caprivi foi un conflito armado en Namibia entre o Exército de Liberación de Caprivi (ELC), un grupo rebelde que pretendía secesión da Franxa de Caprivi, e o goberno namibio. A súa principal acción ocorreu o 2 de agosto de 1999, cando o ELC lanzou un ataque en Katima Mulilo, ocupando a estación da radio estatal e atacando unha comisaría de policía, un posto fronteirizo en Wanella e unha base do exército.
As forzas armadas do goberno impediron a tentativa de secesión en poucos días. Importancia
A zona é rica en minerais, flora e fauna numerosa e variada, que inclúe grandes mamíferos, como elefantes, hienas, búfalos, antílopes e leopardos.
Nela sitúase o Parque nacional Nkasa Rupara, a maior extensión pantanosa protexida do país.
O acceso ao río Zambeze confírelle potencial para o establecemento de rutas comerciais até a África austral, pero as dificultades que impón o río, os rápidos e as cataratas, ademais da inestabilidade política, adiou o desenvolvemento económico e comercial da rexión.
Franz Bopp

Franz Bopp, nado en Maguncia o 14 de setembro de 1791 e finado o 23 de outubro de 1867, foi un filólogo e lingüista alemán. A obra de Bopp
Foi Franz Bopp quen, polos seus traballos sobre o indoeuropeo, xustificou a lingüística comparada e quen fundou, por medio do ensino e polas súas publicacións, unha nova disciplina científica: a gramática comparada. Franz Bopp ademais probou a pertenza das linguas célticas ao indoeuropeo. Houbo que agardar aos primeiros anos do século XIX para que alemáns como Franz Bopp ou os irmáns Jacob e Wilhelm Grimm, e paralelamente, unha figura máis illada e menos coñecida, o danés Rasmus Rask, abordasen un dominio até entón case inexplorado, que aproveitan os datos que ofrecen ao observador atento as semellanzas entre as linguas denominadas clásicas (grego, latín), as linguas xermánicas, as linguas eslavas, o persa e, sobre todo, o idioma antigo da India, o sánscrito, cuxo coñecemento agora se difunde. A este conxunto engádenselle, progresivamente, as linguas célticas, as linguas bálticas, o armenio e o albanés, e logo, son coñecidas, xa no século XX, o hitita e o tocario.
Bopp foi autor dunha obra titánica, plena dun saber que pasma á maioría da xente común: a súa "Gramática comparada das linguas indoeuropeas que comprende o sánscrito, o zendo, o armenio, o grego, o latín, o lituano, o antigo eslavo, o gótico e o alemán" (1833-1849).
Rexeitou a idea de que todas as linguas procedesen do sánscrito, pensando máis ben nunha lingua común máis antiga. Prescindiu do misticismo nacionalista que pexaba en ocasións a investigación filolóxica alemá, estudando de forma moderna as linguas, por si mesmas, como obxecto e como medio de coñecemento. Por outra banda, Bopp, xuntamente con Schlegel, é autor do concepto moderno de flexión.
Entre 1821 e 1864, Franz Bopp foi profesor en Berlín de sánscrito, de literatura oriental e de lingüística xeral. Era membro correspondente do Instituto de Francia en Berlín. Publicacións principais
Über das Conjugationssystem der Sanskritsprache in Vergleichung mit jenem der griechischen, lateinischen, persischen und germanischen Sprachen, Frankfurt am Main, 1816.
Vergleichende Grammatik des Sanskrit, Zend, Griechischen, Lateinischen, Litauischen, Gotischen und Deutschen (Gramática comparada das linguas sánscrita, zenda, grega, latina, lituana, eslava, gótica e alemá), Berlín, (1833-1849).
Grammaticocritica linguae sanscriticae, 1829.
Über die keltischen Sprachen, Berlin, 1839.
Glossarium sanscritum, 1840.
Über die Verwandtschaft der malaiisch-polynesischen Sprachen mit dem Indogermanischen, Berlín, 1841.
Über die kaukasischen Glieder des indo-europäischen Sprachstammes, Berlín 1847
Über die Sprache der alten Preußen, Berlín, 1853.
Vergleichendes Accentuationssystem, Berlín, 1854.
Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen, Berlín, 1855.
Franz Jägerstätter

Franz Jägerstätter, nado en Radegund (Austria) o 20 de maio de 1907 e executado en Berlín o 9 de agosto de 1943, foi un labrego austríaco contrario ao nazismo, e abandeirado da obxección de conciencia. Traxectoria
Marcado dende a súa infancia pola súa condición de fillo extramatrimonial, foi criado pola súa avoa materna Elisabeth Hubert, sendo o seu primeiro nome Franz Hubert. Seu pai natural morreu na primeira guerra mundial. Foi finalmente adoptado polo esposo da súa nai de quen tomou o apelido. Cando este enfermou, púxose á fronte da súa granxa. De carácter violento, viuse envolto en liortas e pelexas ata o punto de ser arrestado en 1934. Imbuído do ambiente católico da Austria rural, tivo unha filla natural en 1933 (Hildegard Auer), o que lle ocasionou incomprensións veciñais. Traballou na mina e ocupouse do sostemento material da nai e o seu fillo. En 1936 casou con Franziska Schawaninger coa que tivo tres fillas.
Unha viaxe de noivos a Roma exacerbou o seu sentimento relixioso, comezando a practicar un Igrexa Católica radical contrario ao nacionalsocialismo. En 1938 significouse por ser o único veciño do súa vila en votar en contra contra o Anschluss, ou unión entre Alemaña e Austria. A súa posición crítica levouno a abandonar a Asociación Nacional de Agricultores Austríacos, a non contribuír nas colectas a prol da causa nazi e a rexeitar axudas do Goberno.
Comezada a segunda guerra mundial, negouse a ser recrutado. Aduciu que repudiaba a guerra, que non podía xurar fidelidade a Hitler e que non compartía os ideais nazis que consideraba anticristiáns. Na súa comunidade foi considerado un antipatriota desleal a Alemaña e a Austria e un pusilánime. Acusárono de non querer defender a Austria contra o comunismo e o exército roxo. O seu párroco, Joseph Karobath tentou convencelo de que a súa posición se trataba de prexuízos ideolóxicos, aínda que tamén el acabou confinado por predicar no púlpito contra os ideais nazis. O novo párroco, Furthauer, pese a todo, fixo a Jägerstätter sancristán o cal continuou significándose como un opositor ao III Reich. O bispo de Linz aconselloulle en van que declinara a súa actitude.
En 1943, Franz Jägerstätter foi arrestado e encarcerado en Linz entre marzo e maio. Abriuse contra el un proceso por desmoralización e insubmisión que o levou á capital do Reich para ser xulgado. Foi torturado, sentenciado o 14 de xullo e decapitado o 9 de agosto de 1943 en Berlín.
Foi beatificado por Bieito XVI o 26 de outubro (día nacional de Austria) de 2007.
Franz von Paula Schrank

Franz von Paula Schrank, nado o 21 de agosto de 1747 en Neuburg am Inn e finado o 22 de decembro de 1835 en Múnic, foi un xesuíta, botánico e naturalista alemán. Traxectoria
Comezou a frecuentar o Colexio Xesuíta de Passau con nove anos, entrando aos quince ma Compañía de Xesús. Pasou o primeiro aoo do seu noviciado en Viena e o segundo en Ödenburg (hoxe Sopron en Hungría), onde seguiu os cursos dun misioneiro vindo do Brasil, o que lle fai interesarse na historia natural. Estudou logo en Raab, Tyrnau (hoxe Trnava, Hungría) e en Viena.
Ensinou no Colexio de Linz a partir de 1769. Ao suprimirse a súa orde trasladouse a Passau, onde foi ordenado sacerdote en decembro de 1774, obtendo o seu doutoramento en teoloxía en 1776, en Viena.
Nese ano de 1776 prepara Beiträge zur Naturgeschichte e foi nomeado profesor de matemáticas e física no Liceo de Amberg, e logo profesor de retórica en Burghausen.
En 1784 era profesor de elocuencia, e ensinaría botánica económica e economía rural na Universidade de Ingolstadt, para máis tarde ser conselleiro eclesiástico en Landshut.
En 1809 a Academia de Ciencias de Múnic elíxeo como membro coa condición que tome ao seu cargo op xardín botánico que se creara na cidade, cargo que ocupará até a súa morte. Obras pricipais
Beiträge zur Naturgeschichte, Augsburgo, 1776
Vorlesungen über die Art die Naturgeschichte zu studieren, Ratisbona, 1780
Enumeratio insectorum Austriæ indigenorum, Viena, 1781
Anleitung die Naturgeschichte zu studieren, Múnic, 1783
Naturhistorishce Briefe über Österreich, Salzburg, Passau und Berchtsgaden (dous vols. , Salzburgo, 1784-1785
Anfangsgründe der Botanik, Múnic, 1785
Baiersche Reise …, 1786
Verzichniss der bisher hinlaneglich bekannten Eingeweidewürmer, nebts einer Abhandlungen über ihre Anverwandschaften, Múnic, 1787
Bayerische Flora, Múnic, 1789
Primitiæ floræ salisburgensis, cum dissertatione prævia de discrimine plantarum ab animalibus, Frankfort, 1792
Abhandlungen einer Privatgesellschaft vom Naturforschern und ökonomen in Oberteutschland, Múnic, 1792
Anfangsgründe der Bergwerkskunde, Ingolstadt, 1793
Reise nach den südlichen Gebirgen von Bayern, in Hinsicht auf botanische und ökonomische Gegenstände, Múnic, 1793
Flora monacensis, Múnic, 1811-1820
Plantæ rariores horti academici Monacensis descriptæ et iconibus illustratæ, 1819
Sammlung von Zierpflanzen, 1819
Estudou igualmente os insectos (incluíndo os arácnidos, daquela considerdos como insectos) fisioloxía vexetal e micoloxía, así como o movemento dos infusorios. Abreviaturas
A abreviatura Schrank emprégase para indicar a Franz von Paula Schrank como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.
A abreviatura Schrank emprégase para indicar a Franz von Paula Schrank como autoridade na descrición e taxonomía dos animais.
François Englert

O barón François Englert, nado en Bruxelas, Bélxica, o 6 de novembro de 1932, é un físico teórico belga, profesor emérito da Universidade Libre de Bruxelas (ULB), onde é membro do Servizo de Física Teórica. Tamén é Profesor Sackler por Designación Especial na Escola de Física e Astronomía da Universidade de Tel Aviv, Israel, e membro do Instituto de Estudos de Quantum na Universidadr Chapman, California. En outubro de 2013 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto a Peter Higgs, polo descubrimento do Mecanismo de Higgs. Primeiros anos
François Englert é un sobrevivente do Holocausto, nacido no seo dunha familia xudía. Durante a ocupación alemá de Bélxica, na segunda guerra mundial, tivo que ocultar a súa identidade xudía vivindo en orfanatos e fogares para nenos nas diferentes cidades belgas de Dinant, Lustin, Stoumont e, por último, Annevoie-Rouillon, onde foi liberado polo Exército dos Estados Unidos. Carreira académica
Graduouse como enxeñeiro eléctrico-mecánico en 1955 da Universidade Libre de Bruxelas (ULB), onde obtivo o seu doutoramento en ciencias físicas en 1959. Desde 1959 até 1961, traballou na Universidade Cornell, primeiro como investigador asociado de Robert Brout e logo como profesor adxunto. A continuación, regresou á ULB, onde se converteu nun profesor universitario e uniuse alí por Robert Brout. A partir de 1980 encabezaron o grupo de física teórica. En 1998 converteuse en Emeritus. O mecanismo Brout-Englert-Higgs
En colaboración con Robert Brout, propuxo o mecanismo de Brout-Englert-Higgs para explicar a masa de partículas elementais. Un mecanismo similar foi proposto simultaneamente por Peter Higgs a cuxo nome se asocia o bosón de Higgs, tamén chamado bosón de Brout-Englert-Higgs.
O Mecanismo Brout-Englert-Higgs é o fundamento da teoría electrodébil de partículas elementais e sentou as bases dunha visión unificada das leis básicas da natureza. Premios e condecoracións
Concedéuselle, xunto con Robert Brout e Peter Higgs, o Premio de Altas Enerxías e Partículas da Sociedade Europea de Física en 1997 e o Premio Wolf de Física en 2004 polo mecanismo que unifica a curto e longo alcance interaccións a través da xeración masiva de bosóns vectores gauge. Fixo importantes contribucións á física estatística, teoría cuántica de campos, a cosmoloxía, a teoría de cordas e supergravidade.
En 2013 foi galardoado co Premio Nobel de Física e o Premio Príncipe de Asturias de Investigación Científica e Técnica xunto a Peter Higgs e o CERN.
Por real Decreto, o 8 de xullo de 2013 François Englert foi ennobrecido como barón polo rei Alberte II de Bélxica.