proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Dialectos XML

Entre outras linguaxes XML atópanse: EBML: Xml binario.
GML: representación xeográfica.
MathML: ecuacións matemáticas.
SVG: imaxes vectoriais.
TEI: codificación de textos.
WDDX.
XBRL: información financeira.
XHTML: novo HTML en XML.
X3D Imaxes 3D.
Dialnet

Dialnet é un portal de Internet de difusión da produción científica hispana, que botou a andar no ano 2001, especializado en ciencias humanas e sociais. A súa base de datos, de acceso libre, foi creada pola Universidade da Rioxa e constitúe unha hemeroteca virtual que conten os índices das revistas científicas e humanísticas de España, Portugal e Latinoamérica, incluíndo tamén libros (monografías), teses de doutoramento, homenaxes e outro tipo de documentos. O texto completo de moitos dos documentos está dispoñible en liña.
No portal colaboran numerosas universidades españolas e hispanoamericanas que fan os volcados de sumarios de revistas. Tamén incorpora bases de datos con documentos noutras linguas. Estatísticas e servizos
Dialnet é un dos servizos de busca máis empregados no mundo académico e cultural hispano. Carga de teses doutoralis a texto completo
Ofrece un servizo de alertas, polo que o subscritor recibe por correo electrónico os sumarios das revistas das materias que desexe.
Permite o aloxamento de revistas en edición electrónica
Ofrece servizos específicos aos editores
Na clasificación do Laboratorio de Cibermetría do CSIC, Dialnet ocupa o primeiro posto entre os portais europeos e o cuarto posto a nivel mundial. Recoñecementos
Recibiu o premio Álvaro Pérez Ugena á Divulgación da Ciencia e da Comunicación, correspondente á edición de 2012.
Diamant A

Diamant A foi un foguete espacial francés en servizo entre 1965 e 1967. Características
Diamant A foi desenvolvido de maneira relativamente rápida grazas ó uso de etapas e sistemas xa dispoñibles para mísiles. En maio de 1962 o CNES seleccionou a DMA como director do proxecto, con SEREB (que se convertería máis tarde en Aérospatiale) como contratista principal.
O foguete creouse a partir do foguete de probas Saphir, substituíndo a carga por unha etapa adicional P-6, probada previamente no foguete suborbital Rubis.
Diamant B

Diamant B foi un foguete espacial francés en servizo entre 1970 e 1973. Características
Diamant B foi o sucesor de Diamant A, concibido para ser máis potente mediante o uso dunha primeira etapa cun 50% máis de propelente e un 33% máis de impulso, a mesma segunda etapa e unha terceira etapa máis grande. Orixinalmente se encargaron seis Diamant B, cos catro primeiros pensados para ser usados en probas do Sistema de Apoxeo-Perixeo do futuro foguete Europa 2. Finalmente as probas canceláronse e dos seis Diamant B encargados lanzáronse cinco, fallando dous deles.
Diamant B-P4

Diamant B-P4 foi un foguete espacial francés en servizo durante 1975. Características
Diamant B-P4 foi o sucesor do Diamant B. A mellora do Diamant B foi autorizada en xaneiro de 1972 coa adición dunha segunda etapa P4 Rita. A cofia, de maior diámetro que nas versións anteriores (1, 38 m) e desenvolvida incicialmente para o foguete británico Black Arrow, permitía cargas máis voluminosas. O Diamant B-P4 foi lanzado tres veces, todas con éxito.
Diamantes para a eternidade

Diamantes para a eternidade (en inglés: Diamonds Are Forever) é un filme británico e o sétimo da franquía de James Bond en ser producido por Eon Productions. É o sexto e derradeiro filme de Eon en ser protagonizado por Sean Connery, que interpreta o axente secreto do MI6.
Baséase na novela homónima de Ian Fleming publicada en 1956, e é o segundo dos catro filmes de James Bond dirixidos por Guy Hamilton. Personaxes
Sean Connery como James Bond
Jill St. John como Tiffany Case
Charles Gray como Ernst Stavro Blofeld
Jimmy Dean como Willard Whyte
Bruce Glover e Putter Smith como Mr. Wint e Mr. Kidd
Norman Burton como Felix Leiter
Joseph Furst como Profesor Doctor Metz
Lana Wood como Plenty O'Toole
Bruce Cabot como Bert Saxby
Bernard Lee como M
Lois Maxwell como Miss Moneypenny
Desmond Llewelyn como Q
Joe Robinson como Peter Franks
David Bauer como Morton Slumber
Marc Lawrence como Slumber Inc.
Sid Haig como Slumber Inc.
Leonard Barr como Shady Tree
Laurence Naismith como Sir Donald Munger
David de Keyser como Doctor
Ed Bishop como Klaus Hergersheimer
Lola Larson e Trina Parks como Bambi e Thumper
Diana Scultori

Diana Scultori, nada en Mantua en 1547 e finada Roma o 5 de abril de 1612, foi unha gravadora italiana tamén coñecida como Diana Mantuana e Diana Ghisi. É unha das primeiras gravadoras coñecidas, realizando principalmente gravados que reproducían de pinturas ou debuxos coñecidos, especialmente de Rafael e Giulio Romano, ou esculturas romanas antigas. Traxectoria
Foi unha dos catro fillos do escultor e gravador Giovanni Battista Scultori e irmá do artista Adamo Scultori, que era moitos anos máis vello ca ela. Ambos son a miúdo chamados "Ghisi" pola estreita asociación da familia con Giorgio Ghisi, un artista máis significativo, e unha interpretación errónea dunha observación de Vasari. Diana aprendeu a arte do gravado do seu pai, e probablemente do seu irmán. Aparece mencionada na segunda edición de Vidas dos artistas de Giorgio Vasari (1568).
En 1565 coñeceu o seu primeiro marido, o arquitecto Francesco da Volterra (Capriani). A parella mudouse a Roma en 1575. Unha vez en Roma, Diana utilizou o seu coñecemento dos negocios dentro do mundo da arte para promover a carreira do seu marido. O 5 de xuño de 1575, recibiu un privilexio papal para facer e comercializar a súa propia obra. Aproveitou a importancia da sinatura e da dedicación para a súa vantaxe. Tres anos despois (1578) deu a luz o seu fillo Giovanni Battista Capriani. Tanto Diana como Francesco convertéronse, de xeito simbólico, en membros da Arquiconfraría do Cordón de San Xosé durante a súa carreira artística.
A súa última estampa datada, de 1588, foi A sepultura sobre Paris Nogari. Despois da morte do seu marido, casou con Giulio Pelosi, outro arquitecto, en 1596, que era 20 anos máis novo ca ela. É improbable que fixera impresións posteriores a 1588, mais o motivo polo que parou continúa sen descubrirse. Morreu 24 anos despois en Roma o 5 de abril de 1612, aos 64 ou 65 anos. Varios dos seus gravados continuaron imprimíndose despois da súa morte.
Diana Trujillo

Lady Diana Trujillo, nada en Cali o 4 de xaneiro de 1981, é unha enxeñeira aeroespacial colombiana, líder da misión Curiosity da NASA. Actualmente lidera o equipo de enxeñeiros no Laboratorio de Propulsión a Chorro que está a cargo do brazo robótico do rover Perseverance. O 18 de febreiro de 2021, Trujillo foi a presentadora da primeira transmisión da NASA en español dunha aterraxe planetaria, para o rover Perseverance en Marte. Traxectoria
Asistiu ao Colexio Internacional Cañaverales Colexio Bilingüe. Emigrou aos Estados Unidos á idade de dezasete anos. Comezou clases de inglés no Miami Dade College e traballou como ama de chaves para pagar os seus estudos. Finalmente marchou á Universidade de Florida para continuar os seus estudos de enxeñaría. Foi a primeira muller hispana inmigrante no programa Academia da NASA e unha das dúas únicas persoas da súa cohorte empregada pola NASA. Mentres estaba na Academia da NASA, Trujillo visitou a Universidade de Maryland, onde axudou ao profesor Brian Roberts a investigar como operarían os robots no espazo. Graduouse cunha licenciatura en enxeñaría aeroespacial da Universidade de Maryland en 2007. A súa historia foi convertida nun libro de ciencia para nenos por Kari Cornell e Fatima Khan. Foi membro de Sigma Gamma Tau.
Trujillo uniuse á NASA en 2008, traballando no Goddard Space Flight Center no programa Constellation e o Jet Propulsion Laboratory en misións espaciais humanas e robóticas. Desempeñou moitos roles e foi a responsable de garantir que a mostraxe de Curiosity cumprise cos seus obxectivos científicos sen po á vez que mantiña a seguridade operativa. A ferramenta de eliminación de po tomoulle seis meses para desenvolverse, e cepilla o po da superficie de Marte para permitir que os científicos investiguen a superficie a continuación.
En 2009 foi nomeada enxeñeira de sistemas de telecomunicacións para Curiosity Rover. Trujillo foi responsable das comunicacións entre a nave espacial e os científicos na Terra. Tamén foi enxeñeiro de sistemas de terra de voo e líder de superficie de proba do sistema de vehículo de Marte. Ela estaba no Jet Propulsion Laboratory cando o rover aterrou en Marte. En 2014, Trujillo foi promovida a Xefe de Misión. Ese ano, foi incluída nos 20 latinos máis influentes na industria da tecnoloxía.
Participou en varias iniciativas para inspirar a mozas de América Latina a seguir unha carreira en ciencias e enxeñaría. Participou na discusión sobre Hidden Figures na Universidade do Sur de California xunto con Octavia Spencer e Pharrell Williams. É mentora da Fraternidad Brooke Owens, que creou co seu esposo Will Pomerantz de Virgin Galactic. Foi galardoada co Premio Bruce Murray do Laboratorio de Propulsión a chorro por Excelencia en Educación e Participación Pública. Apareceu na celebración de CBS '2018 do Mes da Historia da Muller.
Diana de Gales

Diana, princesa de Gales (de solteira Diana Frances Spencer), nada en Sandringham, Norfolk, o 1 de xullo de 1961 e finada en París o 31 de agosto de 1997, foi a primeira esposa do rei Carlos III do Reino Unido.
É coñecida internacionalmente como Lady Di. Durante o seu matrimonio co entón príncipe Carlos de Gales, herdeiro da Coroa Británica, tivo dous fillos, os príncipes Guillerme e Henrique. A súa polémica e fatídica morte, acaecida o 31 de agosto de 1997 no túnel da praza de l'Alma en París nun accidente de automóbil xunto á súa parella, o empresario exipcio Dodi Al-Fayed, converteuna nun mito da cultura británica e nun personaxe imprescindible da historia mundial recente. Tras divorciarse do seu marido, perdería a condición de A súa Alteza Real, aínda que conservou o título de princesa de Gales.
Dianteiro, dianteira

O dianteiro ou dianteira é unha posición de liña no fútbol, os xogadores que realizan este labor colócanse en posicións de ataque, próximos á portería rival e son no decurso dun partido os principais responsables de marcar os goles do seu equipo. As formacións modernas empregan entre un e tres dianteiros, pero o máis común é que haxa dous. Os adestradores adoitan colocar a un no medio campo (dianteiro centro), enfrontado á portería rival, mentres o outro (ou os outros) se coloca atrás deste ou nos laterais do campo (extremo esquerdo ou dereito), na procura de dar pases de gol ao outro dianteiro.
Diapasón

O diapasón é un aparello de música que da a altura (frecuencia) dunha nota-referencia (en xeral, o la) convencional para afinar o instrumento.
Pequeno e fácil de usar, está constituído por dúas láminas paralelas que vibran e emiten un son á frecuencia de referencia. O son amplifícase se se pon a base do diapasón sobre unha cavidade resoante, como a caixa dunha guitarra ou nunha mesa. Etimoloxía
O termo deriva do latín diapāson, rexistrado por primeira vez no tratado de Vitrubio, e provén á súa vez do grego διά + πασῶν ("a través de todas"), e χορδῶν –implícito–: "cordas", é dicir que se refere ao rexistro de todas as notas da voz e de instrumentos musicais. Polo tanto, literalmente significa "a través de todas [as notas]", para describir a escala diatónica, que comprende sete notas máis a repetición da primeira, comunmente chamada "oitava". Historia
Orixe histórica do concepto
Na Grecia antiga, o concepto asociábase coa harmonía das esferas de Pitágoras, que conectaba a música cos movementos dos corpos celestiais coñecidos na Antigüidade, incluída a Terra, formando unha escala musical que para eles era o diapasón (διάπασῶν). Vitruvio e Plinio o Vello empregaban o termo en relación coa construción de teatros e a acústica necesaria para unha clara audición das voces e a música. No século IV, o filósofo Calcidius menciona o termo ao comentar o Timeo de Platón, refírese a este como unha escala musical universal que resonaba con harmonía celestial.
Historia moderna do obxecto
Trinta anos despois de que Günther Christoph Schelhammer usase un garfo para diagnosticar a xordeira a finais do século XVII, o diapasón adquiriu a súa forma actual grazas ao trompetista inglés John Shore. A visión do diapasón como un instrumento para alcanzar a pureza e a harmonía tíñase estendido por Europa, até que, no s. XVIII, Shore redeseñou o diapasón para uso práctico na afinación de instrumentos.
En Londres, un dos centros da música barroca, Shore, após un accidente que o forzou a abandonar a trompeta, inventou o diapasón en 1711 para afinar o laúde. Rapidamente, o diapasón substituíu os tubos de madeira, pouco fiables polos cambios de temperatura e humidade, e estendeuse por toda Europa debido á súa capacidade de manter un ton constante.
A Conferencia Internacional de Londres de 1953 fixou a altura absoluta do la3 en 440Hz. Porén, un diapasón de referencia fora xa establecido en 1939 pola British Standards Institution e a Federación internacional de asociacións nacionais de estandarización (unha precursora da Organización Internacional para a Estandarización ou ISO) con 440Hz para o la3 a unha temperatura de 20º. Precisamente, a Royal Philharmonic Orchestra de Londres utilizaba para afinar unha frecuencia de 439 Hz. O estándar foi rapidamente adoptado pola BBC.
Diapausa

Diapausa é un estado fisiolóxico de inactividade, ou letargo, en estado embrionario ou postembrionario, dalgúns seres vivos, especialmente os insectos, produto dunha adaptación da especie a condicións de alimentación ou temperatura adversas, ou para sincronizaren a aparición dos adultos de toda a poboación, o que favorece a coincidencia dos sexos.
Os seus factores causantes e terminantes son ben específicos. Úsase a miúdo para sobrevivir en condicións ambientais desfavárabeis e predicíbeis, tales como temperaturas extremas, seca ou carencia de alimento. Etimoloxía
O termo diapausa, que quizais fose cuñado polo entomólogo William Wheeler en 1893, como diapause, en inglés, deriva do termo do grego antigo διαπαύσις diapaúsis, á súa vez derivado do verbo δια-παύομαι diapaúomai, "cesar por algún tempo", "facer pausa". Definición
Hai varias definicións e pode usarse en diversos contextos, pero úsase máis comunmente en artrópodos, especialmente en insectos. Unha das definiciones máis explícitas que cobre os trazos máis fundamentales é a seguinte:
A diapausa é un estado dinámico de baixa actividade metabólica mediado por neurohormonas. En asociación con isto hai unha redución de morfoxénese, aumento da resistencia aos extremos ambientais e redución ou alteración das actividades. A diapausa ocorre durante un estado do desenvolvemento predeterminado xeneticamente. A súa expresión completa segue un patrón específico para cada especie, xeralmente en resposta a estímulos ambientais que preceden ás condicións desfavorábeis. Unha vez iniciada a diapausa suprímense as actividades metabólicas aínda cando as condicións ambientais favorábeis continúen.
Un aspecto moi importante da diapausa é que non só é inducida por estímulos específicos, senón que tamén necesita estímulos específicos para terminar. Isto é esencial para diferenciar a diapausa doutros tipos de dormancia tales como a hibernación.
Os niveis de actividade durante os estadios de diapausa poden variar moito segundo as especies. A diapausa pode ocorrer nun estadio de inactividade completa, como na pupa ou no ovo, ou en estadios moi activos capaces de efectuar migracións considerábeis, tales como a bolboreta monarca, Danaus plexippus. Noutros grupos
Un fenómeno similar oourre coas sementes e outros estados de repouso de diversas plantas. Nos ovos de certos vertebrados hai un fenómeno coñecido ás veces como diapausa embrionaria ou implantación diferida, que non é directamente equivalente á diapausa dos artrópodos, aínda que en ambos os casos hai unha interrupción da actividade metabólica.
Diapherotrites

Diapherotrites é un novo filo candidato de microorganismos do dominio das arqueas.
Un nome sinónimo é División candidata DUSEL3 (iniciais de Deep Underground Science and Engineering Laboratory de Soudan, Minnesota). As Diapherorites forman parte do clado DPANN, xunto cos novos filos candidatos Parvarchaeota, Aenigmarchaeota, Nanohaloarchaeota e Nanoarchaeota, cuxas iniciais forman o acrónimo DPANN. A análise de tres xenomas de célula única recollidos en minas permitiron avaliar o metabolismo e ecoloxía deste filo. As súas capacidades catabólicas son limitadas, pero poden levar unha vida libre, transformando ribosa, polihidroxibutirato, e algúns aminoácidos en acetil-CoA, pero son auxotróficas para varios aminoácidos e cofactores. O seu xenoma presenta para moitos xenes anabólicos signos de transferencia horizontal de xenes desde o dominio das bacterias. Comprende o xénero candidato Iainarchaeum, coa especie Iainarchaeum andersonii.
Diapositiva

Unha diapositiva é unha fotografía que rexistra a luz directamente en positivo, isto é sen inversión de valores, sobre soporte transparente. A diapositiva proxectase por medio dun proxector de diapositivas nunha pantalla.
Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya

O Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya (DOGC) é o medio de publicación oficial das leis da comunidade autónoma de Cataluña e das normas, as disposicións de carácter xeral, os acordos, as resolucións, os edictos, as notificacións, os anuncios e outros actos da Administración e do Goberno de Cataluña, por tal de que se produzan os efectos xurídicos correspondentes.
O DOGC estrutúrase en cinco sesións básicas: Disposicións.
Cargos e persoais.
Concursos e anuncios.
Administración local.
Administración de xustiza.
O DOGC aparece diariamente de luns a venres non festivos, tanto a edición en catalán como en castelán. Actualmente ofrécese de forma universal e gratuíta en Internet. Historia
O DOGC ten os seus antecedentes históricos no Butlletí de la Generalitat de Catalunya, cuxo número 1 apareceu o 3 de maio de 1931 co establecemento da Generalitat de Cataluña, despois da instauración da Segunda República española como consecuencia das eleccións municipais do 12 de abril do mesmo ano.
A partir do 31 de decembro seguinte titulouse Butlletí Oficial da Generalitat de Catalunya, ata que, o 26 de agosto de 1936, pasou a chamarse Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya. O último número desta época foi publicado o 26 de xaneiro de 1939, o día da caída de Barcelona a mans das tropas franquistas.
Exiliados os membros do Goberno da Generalitat e os deputados do Parlamento de Cataluña, o órgano oficial deixou de aparecer. De todas as maneiras, a vontade de supervivencia no exilio manifestouse na edición de tres números que saíron coa mesma cabeceira do Diari Oficial, publicados polo presidente Josep Tarradellas en Francia. O número 1 leva data de xuño de 1956; o número 2, de maio de 1977; e o número 3, de agosto do mesmo ano. O texto completo do DOGC de 1931-1939 e o exilio é consultable en Internet.
Co restablecemento da Generalitat de Cataluña o 29 de setembro de 1977, iniciouse a segunda época da Generalitat contemporánea e retomouse a publicación do DOGC: o 5 de decembro de 1977 apareceu o primeiro número, coa publicación do Real Decreto 41/1977, de 29 de setembro, de restablecemento provisional da Generalitat de Cataluña, e o nomeamento de Josep Tarradellas como President e de Frederic Rahola como conselleiro da Presidencia e os decretos de estrutura do Goberno da Generalitat e nomeamento dos conselleiros. No número 2, do 12 de xaneiro de 1978, publicouse, entre outros, a Orde do Presidente da Generalitat de Cataluña pola cal se oficializaba o retomo da publicación do Diari Oficial, e facíase extensiva ao número 1, xa editado.
Ata o 31 de decembro de 2005 publicáronse no DOGC da segunda época (1977) un total de 391. 229 documentos.
O 29 de xuño de 2007 publicouse o último exemplar do DOGC impreso en papel. Desde esa data, publícase unicamente por Internet. Con todo, calquera cidadán pode solicitar sempre que o desexe unha copia en papel.
Diario Oficial de Galicia

O Diario Oficial de Galicia (DOG) é o diario oficial da Comunidade Autónoma de Galicia, onde se divulgan con carácter oficial as normas xurídicas e outros actos da administración e do goberno galego para que produzan os efectos xurídicos correspondentes. Historia
Naceu ao abeiro da administración autonómica, publicándose o primeiro número o venres 1 de decembro de 1978. Até 1982 denominouse Boletín Oficial da Xunta de Galicia. A partir do ano 2009, cando contaba con 800 subscritores, estudouse a posibilidade de deixar de imprimilo en papel. Finalmente, o artigo 13 do Decreto 198/2010 conferiulle á edición electrónica do DOG o carácter de "oficial, auténtico e único", e dende o 2 de maio de 2011, deixouse de imprimir en papel, existindo só a versión dixital dende entón. A Unidade Administrativa do Diario Oficial de Galicia está adscrita á Consellería de Presidencia e ten a súa sede no Edificios Administrativos de San Caetano en Santiago de Compostela.
Diario dun rebelde

Diario dun rebelde (en inglés: The Basketball Diaries) é un filme estadounidense dirixido por Scott Kalvert que se estreou en 1995. Baséase na novela The Basketball Diaries de Jim Carroll.
Estreouse en galego na TVG no outono de 1998. Sinopse
Crónica autobiográfica dun grupo de adolescentes, entre os que se atopa o escritor Jim Carroll, ós que as súas troulas están a piques de levalos polos escuros camiños da desesperación, xa que as súas accións fóra da clase ameazan con destruílos. Inhalando produtos de limpeza, ríndose con fotografías pornográficas, participando en pequenos furtos, os cinco amigos aínda non saben onde están os seus límites e iso cambiará as súas vidas para sempre. Personaxes
Leonardo DiCaprio como Jim Carroll
Lorraine Bracco como Mrs. Carroll
James Madio como Pedro
Patrick McGaw como Neutron
Mark Wahlberg como Mickey
Roy Cooper como Padre McNulty
Bruno Kirby como Swifty
Alexander Chaplin como Bobo
Juliette Lewis como Diane Moody
Michael Imperioli como Bobby
Ernie Hudson como Reggie
Manny Alfaro como Manny
Cynthia Daniel como Winkie
Brittany Daniel como Blinkie
Diarrea

A diarrea, tamén coñecida como cagarrela, cagarría ou furriqueira, é a evacuación frecuente de feces acuosas, o cal leva implícito unha baixa absorción de líquidos e nutrientes, podendo estar acompañada de dor, febre, náuseas, vómito, debilidade ou perda do apetito. De acordo coas cifras da Organización Mundial da Saúde, a diarrea é unha das principais causas de morte nos países do Terceiro Mundo.
A definición médica da diarrea é o aumento da cantidade de feces a máis de 200 g / 24 h. O paciente percíbeo como unha diminución na consistencia das feces que causa urxencia e molestia abdominal.
Diaxénese

En xeoloxía e oceanografía, a diaxénese refírese a calquera mudanza e alteración do sedimento após a súa deposición inicial, durante e despois da litificación, excluíndo alteración superficial (desgaste) e metamorfismo. Estas mudanzas acontecen en temperatura e presión relativamente baixas e resultan en alteracións mineralóxicas que orixinan rochas. Non hai ningunha fronteira nidia entre diaxénese e metamorfismo, mais o último ocorre en temperaturas e presión máis elevadas.
Após a deposición, os sedimentos son compactados e son enterrados baixo capas sucesivas de sedimentos e cimentados por minerais que se precipitan da solución. Os grans de sedimentos, rochas e fósiles poden ser substituídos por outros minerais durante a diaxénese. A porosidade xeralmente diminúe durante a diaxénese, agás en casos raros, como a disolución de minerais e dolomitización.
O estudo da diaxénese en rochas é usado para entender a historia tectónica a que foron sometidos e os tipos de fluídos que circularon a través deles. Dende o punto de vista comercial, tales estudos axudan a avaliar a probabilidade de atopar mineral economicamente viábel e varios depósitos de hidrocarburos.
O proceso de diaxénese tamén é importante na determinación da decomposición de tecido óseo.
Dicamba

O Dicamba é un herbicida de post-emerxencia contra herbas anuais de folla ancha que persiste activo no chan. Actúa a través de follas, brotes e raíces. Empregado no maínzo, trigo, cebada, avea, praderías de gramíneas e no céspede. É unha auxina sintética.
Diccionario de escritores en lingua galega

O Diccionario de escritores en lingua galega é unha obra escrita por Francisco Fernández del Riego, un dos principais artífices da editorial Galaxia. A primeira edición foi publicada no ano 1990, e houbo unha segunda, corrixida e aumentada, no ano 1992. É un dicionario sobre os principais escritores en lingua galega, baseado nun criterio idiomático, é dicir, menciona a todos os escritores que se expresaron en galego. Criterios de selección
Os criterios de selección dos autores e autoras que aparecen débense a diferentes motivos. A particularidade deste dicionario, débese principalmente á cuestión da fala. Non só en razón do idioma no que está redactado, senón porque del se exclúe a aqueles autores que sendo naturais do país e tratando temas galegos, se expresaron exclusivamente en lingua castelá. En función da calidade literaria que posúa cada autor, atribúeselle un espazo determinado. Case todos teñen un posto, por modestos que sexan o seu enxeño e saber. Non existe un criterio filolóxico, o concepto deste dicionario defínese, pois, segundo un criterio idiomático.
Abrangue a todos aqueles escritores que se expresaron en galego sobre calquera asunto e con calquera característica. Polo tanto, non se refire soamente á produción puramente artístico-literaria, senón que tamén se ocupa da que é a expresión lóxica das ideas e das súas relacións coas diversas manifestacións da cultura. Análise do libro
Canto ás partes, poden diferenciarse dúas. Por un lado, hai un breve limiar ao comezo, de dúas follas.
O libro organízase nun conxunto heteroxéneo de escritores e materias que na obra se reflicte, mais non tenta, por outra banda, ningunha finalidade crítica. Ofréceselle ao lector unha panorámica da cultura galega de onte a hoxe, na que aparece alfabetizada a nómina de autores, tanto literarios como científicos, ou grandes e pequenos, que traballaron coa ferramenta do idioma propio nas diversas ramas das letras e das ciencias. É bastante abundante a cantidade de nomes e de datos, moitos dos cales saen á luz por primeira vez. Intenta pór á disposición do público unha información sumaria sobre a vida e o labor de cada un dos autores que sobre o tema que sexa, se expresaron en galego. Mesmo por iso, vén ser como un conxunto de datos e noticias, un arquivo que sintetiza informacións sobre a existencia e os traballos (literarios-científicos e de pescuda), de todos aqueles que lle emprestaron un servizo á cultura de Galicia desde os vellos tempos até os nosos días.
Figuran nas páxinas que seguen centos de notas que nutren os artigos breves ou menos breves. Ao corpo principal da obra engádeselle un apéndice coa nómina doutros escritores que fixeron un labor máis limitado. O dicionario non é, nin pode ser por propia definición, unha obra de lectura seguida. O seu propósito redúcese ao que caracteriza a publicacións deste tipo: o de servir de información e de consulta.
Diccionario gallego

O Diccionario gallego é un dicionario bilingüe galego castelán de 10. 943 voces coas definicións en castelán, elaborado por Xoán Cuveiro Piñol e publicado en Barcelona en 1876. Constitúe o primeiro dicionario galego pancrónico. Elaboración
Para a elaboración do seu dicionario, Cuveiro tomou como base o único publicado con anterioridade, o de Francisco Javier Rodríguez Gil de 1863, engadíndolle novas entradas, especialmente procedentes do galego occidental, así como do galego medieval, constituíndo as voces arcaicas case o 25% das entradas. Con todo Cuveiro presenta unha escasa preparación lingüística, desprezando formas do galego popular como a gheada ou o seseo, facendo lecturas erradas das fontes e mesmo incluíndo como formas arcaicas simples castelanismos antigos ou dando entrada a formas castelás por descoñecer a forma galega.
Diccionario gallego-castellano (1884)

O Diccionario gallego-castellano é un dicionario bilingüe galego castelán de 10. 600 voces coas definicións en castelán, elaborado por Marcial Valladares e publicado en 1884 en Santiago de Compostela.
Comezou a papeletizar en 1850 e rematou en 1869. Valladares continuou recollendo léxico con posterioridade á publicación do seu Diccionario e consérvanse cinco apéndices: un asinado en 1886, dous sen data, un "Nuevo suplemento al Diccionario Gallego-Castellano" de 1896, e un "Nuevo Apéndice al Diccionario Gallego-Castellano" en 1902. A partir de todo isto, Antón Santamarina inclúe un total de 16. 082 voces no seu Diccionario de diccionarios. Elaboración
Para a elaboración do seu dicionario, Valladares tomou como base os dicionarios de Francisco Javier Rodríguez Gil e o de Cuveiro, pero mentres estes non incluían léxico común co castelán, Valladares comezou a introducilo por primeira vez nun dicionario galego, aínda que en grao mínimo, tamén lle engadiu voces procedentes do sur da provincia da Coruña e do norte de Pontevedra así como tamén outras tomadas de escritores contemporáneos, á vez que toma o castelán como o modelo para o galego. A diferenza do resto dos dicionarios galegos distingue ortograficamente as vogais medias abertas e pechadas.
Dicheirotrichus gustavi

Dicheirotrichus gustavi é unha especie de escaravello carábido. Sae das gretas ou buracos nas que se agocha para alimentarse nas marismas mareais salgadas despois do serán. Malia vivir en ambientes costeiros, non ten un ciclo de comportamento ligado ás mareas, simplemente corre á terra seca cando é sorprendido polas ondas do mar que se aproximan. Come larvas doutros escaravellos intermareais, como Bledius spectabilis, se non están protexidos por adultos.
Dicionario de Bioloxía galego-castelán-inglés

O Dicionario de Bioloxía galego-castelán-inglés é unha obra lexicográfica elaborada polo Seminario de Terminoloxía da Real Academia Galega e coordinada por Jaime Gómez Márquez, catedrático de Bioquímica e antigo decano da facultade de Bioloxía da Universidade de Santiago de Compostela, Ana María Viñas Díaz, profesora titular de Xenética desa universidade, e Manuel González González, catedrático de Filoloxía Románica da USC e coordinador científico do Centro Ramón Piñeiro. Características
Trátase dun texto de referencia que serve de axuda aos profesores, investigadores e divulgadores científicos para poderen expresar correctamente os principais termos da Bioloxía. Este dicionario trilingüe, publicado no ano 2010, abrangue toda a Bioloxía, desde as moléculas até os ecosistemas, e nel encóntranse termos relacionados coa Antropoloxía, a Bioquímica, a Bioloxía celular e a molecular, a Botánica, a Ecoloxía, a Fisioloxía, o Medio ambiente, a Microbioloxía, a Xenética e a Zooloxía.
Froito dun traballo interdisciplinario entre biólogos e filólogos, o dicionario xurdiu da idea, na Facultade de Bioloxía de Santiago de Compostela, oito anos antes da súa publicación, de deseñar unha ferramenta útil tanto para o ensino coma para a investigación e a divulgación da Bioloxía.
O Secretario Xeral de Política Lingüística, Anxo Lorenzo dixo, no acto de presentación desta obra, que «este dicionario constitúe unha peza máis do mosaico de linguaxes de especialidade que temos en galego», incidindo na importancia da difusión social da terminoloxía. Neste mesmo acto, o estudante de Bioloxía David Villar, corredactor da obra, explicou que o volume presentado viña encher un baleiro e resolver unha carencia, «sendo a primeira semente que se irá desenvolvendo ao longo dos anos coa realización de inventarios das especies en Galicia».
A obra foi unha iniciativa da Facultade de Bioloxía de Santiago co apoio da Consellaría de Educación e do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, e foi redactada por David Villar e Luis Valle, mentres que a revisión lingüística foi feita por Víctor Fresco e María Liliana Martínez.
Dicionario de pronuncia da lingua galega

O Dicionario de pronuncia da lingua galega é unha ferramenta que fornece un modelo de pronuncia para as palabras da lingua galega. Foi presentado en 2010 polo Instituto da Lingua Galega e a Real Academia Galega.
Está coordinado por Xosé Luís Regueira a partir do proxecto Dicionario fonético galego. Luís Iglesia Besteiro, Belén Regueira e Noemi Basanta fixeron a locución.
Dicionario de termos literarios

O Dicionario de termos literarios, tamén coñecido polo acrónimo DITERLI, é un proxecto do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades que se publicou en papel e posteriormente na rede e que achega un corpus léxico relacionado coa literatura. Tomos
Trátase dun proxecto en elaboración, e até o momento os volumes publicados só chegan, por orde alfabética, até os termos que comezan pola letra M. A última versión en rede data de setembro de 2022. Volume I (A-D), 1998
Volume II (E-H), 2003
Volume III (I-M), 2020.
Dicionario dos seres míticos galegos

O Dicionario dos seres míticos galegos é un ensaio enciclopédico escrito por Xoán Ramiro Cuba, Xosé Miranda e Antonio Reigosa que a modo de dicionario contén 710 entradas do patrimonio mitolóxico galego. É unha compilación dos protagonistas de lendas, mitos e contos populares galegos ordenados alfabeticamente. Orixinalmente publicado no ano 1999, conta con outras dúas edicións, no 2008 (2ª ed. ) e no 2022 (3ª ed. ). O texto está ilustrado por Lázaro Enríquez.
A obra está baseada nunha ampla bibliografía que abarca numerosos antropólogos e intelectuais galegos como Murguía, Risco, Cunqueiro, Ferrín etc, amais de pescudas dos propios autores nos concellos de Abadín, Begonte, Cangas, Chantada, A Fonsagrada, Lugo, Mondoñedo, Palas de Rei, Paradela, A Pastoriza, A Pontenova e Vilalba.
Dicionario electrónico

Un dicionario electrónico é un repertorio lexicográfico (véxase dicionario) accesible mediante a Internet. Segundo os criterios utilizados poden incluír maior ou menor información lingüística, existindo desde simples listaxes de palabras, a dicionarios con explicitación da categoría gramatical, inclusión da definición, repertorio fraseolóxico, organizados terminoloxicamente (como unha nomenclatura botánica ou zoolóxica como a Wikiespecies) ou con nomes propios.
Entre as utilidades coas que contan están: Suxestión de formas semellantes á buscada (normalmente propostas cando non aparece no repertorio);
Vencellos con sinónimos, antónimos e onomasiolóxicos;
Vencellos dende as propias palabras da definición;
Flexionador (de xénero, número e caso para substantivos e adxectivos ou conxugación de tempo verbal, modo verbal, aspecto ou voz para verbos);
Con interpretación das formas flexionadas preguntadas;
Editable polos usuarios (coma o Galizionario);
Dicionario etimolóxico galego

O Dicionario etimolóxico galego (título orixinal en alemán, Galicisches etymologisches Wörterbuch) é un dicionario etimolóxico do galego comezado nos anos sesenta polo romanista e etimólogo Harri Meier e aínda en proceso de elaboración. Elaboración
Na década de 1960 Harri Meier comezou a elaborar, xunto cos seus discípulos, entre outros a doutora Sigrid Buschmann, un dicionario etimolóxico do galego que case rematou en vida pero que non puido publicar.
No ano 2005, o Seminario de Filoloxía Románica da Universidade de Tubinga, onde o catedrático e estudoso do galego Johannes Kabatek reinaugurara pouco antes o Centro de Estudos Galegos, puido acceder, grazas á axuda de dous discípulos de Harri Meier, ó catedrático de Marburgo Dieter Woll e á doutora Sigrid Buschmann, ós ficheiros do dicionario e trasladalos a Tubinga. O material do profesor Harri Meier estaba case completo pero o problema que se atopou foi que todo o proxecto se atopaba en fichas soltas manuscritas.
O primeiro traballo a realizar consistiu na dixitalización de tódalas fichas. Despois deste traballo comezouse a crear unha base de datos engadindo algunha información adicional. Aínda que algunha información contida nas fichas non estaba actualizada coas últimas informacións lexicográficas optouse por conservala como documentación historiográfico-lingüística.
En abril de 2010 o dicionario contiña 5000 fichas electrónicas correspondentes a 20000 termos galegos.
Baseándose na base de datos creada están previstos unha serie de traballos que se irán desenvolvendo ao longo do tempo[cando? ].
Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa

O Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa (sen "Onomástico" na cuarta edición de 1987) é a meirande obra descritiva da onomástica da lingua portuguesa. Foi escrita polo filósofo e arabista José Pedro Machado. A primeira edición foi publicada en 1981. A última edición, de 2003, divídese en tres volumes que suman 1503 páxinas, sendo impresa en Lisboa pola editorial Livros Horizonte.
Dickinsonia

Dickinsonia é un enigmático organismo ediacarano que viviu hai preto de 560 a 550 millóns de anos. Tiña raias ou segmentos no corpo, era ancho e ovalado e atopáronse fósiles que chegan até un metro. A súa identidade é materia de controversia; algúns pensan que era un verme plano e segmentado, outros que era un coral brando, e algúns cren que era unha medusa, moitos mesmo argumentaron que eran liques, aínda que un estudo realizado no 2017 apunta a que tanto Dickinsonia como outros organismos ediacáridos similares figuran entre os primeiros animais. Etimoloxía
Dickinsonia foi descrita por primeira vez por Reg Sprigg, o descubridor orixinal da biota de Ediacara en Australia, quen puxo ó xénero o nome de Ben Dickinson, o daquela Director de Minas de Australia do Sur e xefe do departamento no que traballaba Sprigg. Descrición
Os fósiles de Dickinsonia coñécense só na forma de cuñaxe e moldes en capas de arenito. Os espécimes atopados van dende uns poucos milímetros até arredor de 1 metro de lonxitude, e son ovoides no seu contorno, e dunha fracción dun milímetro a uns poucos milímetros de espesor. Dickinsonia ten o corpo con simetría bilateral, segmentado, redonda ou ovalada en liñas xerais, lixeiramente ampliado a un extremo (é dicir contorno en forma de ovo). Os segmentos están inclinados radialmente cara ós extremos ancho e estreito, a anchura e a lonxitude dos segmentos aumenta cara ó extremo ancho do fósil. Os segmentos están separados por crista delgada ou rañura ó longo do eixo de simetría en metades dereita e esquerda. Pero metades de esquerda e dereita organízanse nun patrón alternativo de acordo a deslizarse simetría de reflexión, por tanto estes "segmentos" son isómeros.
Componse dun número de segmentos en forma de nervios que saen dunha fenda central ou crista; estas costelas interdixítanse, producindo unha simetría de planeo.
Os segmentos de Dickinsonia describíronse como "pneus", cámaras cheas dun líquido a alta presión ambiente, de forma análoga. Características nuns poucos exemplares foron interpretados como evidencia das fibras musculares lonxitudinais, e unha fibra medial do intestino, pero esta interpretación non alcanzou a aceptación.
Atopáronse rastros dos icnofósiles producidos por Dickinsonia, denominados Epibaion (E. costatus), pero a súa interpretación é demasiada insegura. Poden ser impresións do organismo mentres se apoiaba na superficie do sedimento quizais por un limo secretor, ou para a disolución dos microbios subxacentes co fin de os consumir.
Dicogamia

A dicogamia é un mecanismo de separación temporal nas flores hermafroditas para evitar a autofecundación. Os estames e estigmas dunha mesma flor non acadan a un tempo a madurez. Cando son os estames os que maduran primeiro, denomínase protrandia e cando pola contra maduran antes os estigmas referímonos a protoxinia.
Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology

Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (obra de 1849 aínda que publicado orixinalmente en 1844 cun título lixeiramente diferente) é unha enciclopedia/dicionario biográfico, editado por William Smith. O dicionario abrangue tres volumes e 3. 700 páxinas. É unha obra clásica da lexicografía do século XIX. A obra é unha compañeira do Dictionary of Greek and Roman Antiquities e do Dictionary of Greek and Roman Geography de Smith. Autores e alcance
O traballo recolle trinta e cinco autores ademais do editor, que tamén foi o autor dos artigos sen asinar. Os outros autores eran estudosos clásicos, principalmente de Oxford, Cambridge, Rugby School e da Universidade de Bonn, pero algúns eran doutras institucións. Moitas das entradas mitolóxicas foron obra do expatriado alemán Leonhard Schmitz, que axudou a popularizar a erudición clásica alemá en Gran Bretaña.
Con respecto ás biografías, Smith pretendeu ser abranguente. No prefacio, escribiu: Gran parte do valor do Dicionario consiste non só na profundidade e no detalle dos artigos individuais, senón nas copiosas e específicas citas a escritores gregos e romanos individuais, así como na erudición moderna dende o Renacemento até mediados do século XIX. Os artigos con frecuencia sinalan tradicións variantes, desacordos entre as autoridades e interpretacións dos estudosos modernos. Porén, debido aos sistemas de numeración variables empregados nas diferentes edicións de obras clásicas, e á dificultade para recoñecer os erros tipográficos nas citas, aínda se deben comprobar as fontes orixinais. Moitos dos artigos do Dictionary foron referidos en traballos máis recentes; así, por exemplo, Robert Graves foi acusado de extraer del as fontes das súas impresionantes referencias cando escribiu The Greek Myths.
Samuel Sharpe pensou que Edward Bunbury plaxiara o seu traballo, como escribira nunha entrada no seu diario no 3 de setembro de 1850: Uso e dispoñibilidade hoxe
A obra está agora de dominio público, e está dispoñible en varios lugares de Internet. Unha recensión da cuarta edición do Oxford Classical Dictionary, aclamada na súa primeira edición en 1949 como "o novo Smith", afirma que: O dicionario de Smith, porén, ten fallos substanciais. Troia e Knossos, por exemplo, "os editores aínda [as] consideraban. .. como fantasías de xoglares". Falta moito, sobre todo descubrimentos máis recentes (como a Constitución dos Atenienses de Aristóteles ou o desciframento da Lineal B) e material epigráfico. Por outra banda, o contexto no que se miran, analizan, reconcilian e comprenden os feitos antigos cambiou considerablemente nos séculos posteriores e, igualmente, as teorías modernas e as reconstrucións dos acontecementos tampouco están presentes, aínda que só fose porque foron publicadas décadas e séculos despois do Dicionario de Smith.
Dictionary of Greek and Roman Geography

O Dictionary of Greek and Roman Geography é o derradeiro dunha serie de dicionarios clásicos editados polo estudoso inglés William Smith (1813–1893), que segue a A Dictionary of Greek and Roman Antiquities e o Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. Publicouse por primeira vez en 1854 e reeditouse por última vez en 2005.
Como indicara Smith no Prefacio: "The Dictionary of Geography. .. está deseñado principalmente para ilustrar os escritores gregos e romanos, e para que un estudante dilixente poida lelos da xeito máis aproveitábel". O dicionario, editado en dous grosos volumes, ofrece unha cobertura detallada de tódolos países, rexións, vilas, cidades e características xeográficas importantes mencionados tanto na literatura grega e latina coma na Biblia. Conserva no título o de "grego e romano", en parte, por uniformidade, pero principalmente para indicar o obxecto principal da obra.
Dictionnaire des Antiquités grecques et romaines

O Dictionnaire des Antiquités grecques et romaines (Dicionario das Antigüidades gregas e romanas) de Charles Victor Daremberg e Edmond Saglio é un dicionario francés publicado en 10 volumes entre 1877 e 1919 pola editorial Hachette. O seu obxectivo era competir directamente cos Altertumswissenschaft das universidades alemás, que eran as donas indiscutíbeis en dito ámbito desde a década de 1810.
O título completo é Dictionnaire das antiquités grecques et romaines d'après les textes et les monuments contenant l'explication des termes qui se rapportent aux mœurs, aux institutions, à la religion, aux arts, aux sciences, au costume, au mobilier, à la guerre, à la marine, aux métiers, aux monnaies, poids et mesures, etc. , etc. , et en général à la vie publique et privée des anciens (en galego: Dicionario de Antigüidades gregas e romanas segundo os textos e os monumentos que conteñen a explicación dos termos relacionados cos costumes, as institucións, a relixión, as artes, as ciencias, o vestido, o mobiliario, a guerra, a mariña, os oficios, as moedas, os pesos e medidas, etc. , etc. , e en xeral á vida pública e privada dos antigos). Unha obra monumental
Segundo Élisabeth Deniaux, esta obra quedou obsoleta en moitos temas, pero segue rendendo grandes servizos polo seu carácter documental.
Se podemos considerar cada artigo do Dictionnaire das Antiquités grecques et romaines como fonte útil, sobre todo polo gran dominio das fontes textuais do(s) seu(s) autor(es), o seu contido debe ser criticado debido aos descubrimentos arqueolóxicos posteriores particularmente no campo da numismática ou da epigrafía. Ademais, as entradas problemáticas renováronse en profundidade grazas ás contribucións da socioloxía e a antropoloxía, disciplinas das cales os especialistas da Antigüidade integraron os seus métodos.
Esta obra posúe un incontestábel valor e pode compararse cos outros grandes dicionarios da Antigüidade que apareceron en Europa na mesma época. Outras grandes obras sobre a Antigüidade
Os alemáns, a partir de 1839, editaron a Pauly-Wissowa, unha enciclopedia monumental que consta de máis de cen volumes: a Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. En Italia apareceu a partir de 1885 o Dizionario epigrafico di antichità romane, de Ettore de Ruggiero. Nesa mesma época os anglosaxóns publicaron varios dicionarios concernentes ao campo da Antigüidade clásica, como o Dictionary of Greek and Roman Antiquities, e Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, ámbolos dous editados por William Smith.
Dictioteno

O dictioteno ou dictiato é unha prolongada fase de repouso que experimentan os ovocitos durante a ovoxénese. Afecta aos ovocitos primarios que iniciaron a meiose, que quedan detidos na profase I meiótica na fase da ovoxénese chamada ovatidoxénese. O dictioteno empeza durante a vida fetal tardía e prolóngase nos humanos ata a puberdade, momento en que un aumento da hormona LH xusto antes da ovulación fai que se reactive a meiose. Deste modo, aínda que a maioría dos ovocitos se producen nos fetos femininos antes do nacemento, estes pre-ovos permanecen no dictioteno polo menos ata a puberdade, e moitos permanecen así décadas, xa que cada mes a muller vai ovulando e reactivando ovocitos, ata que chegue ao final da súa vida fértil. Por tanto, o dictioteno pode ser un período de repouso moi prolongado. Cando remata o dictioteno o ovocito primario acaba a súa primeira división meiótica e convértese en ovocito secundario. Detención da tradución
Durante o dictioteno hai moito ARNm na célula, que foi transcrito, pero non se produce a súa tradución. Pouco antes da ovulación, o ovocito activa a tradución destes ARNm.
Mecanismo bioquímico
A imposibilidade de tradución dos ARNm no dictioteno explícase en parte pola unión de moléculas a determinados sitios dos ARNm, o que ten como resultado que os factores de iniciación da tradución non poden unirse a ese sitio. Dúas destas moléculas, que impiden a unión de factores de iniciación son a CPEB e a maskin, que se unen ao elemento de poliadenilación citoplasmático (CPE). Cando estas dúas moléculas se xuntan, despois a maskin pode unirse ao factor de iniciación eIF-4E, e así o eIF4E xa non pode interaccionar cos outros factores de iniciación e non é posible a tradución. Por outra parte, a disgregación do complexo CPEB/maskin permite a unión do eIF-4E ao factor de iniciación eIF-4G, e así a tradución pode comezar de novo, o cal contribúen á finalización do dictioteno e á subseguinte maduración do ovocito primario.
Dictyoglomi

Dictyoglomi é un pequeno filo de bacterias no que só se inclúe un xénero, Dictyoglomus, do que hai descritas dúas especies: D. thermopilus e D. turgidum. O D. thermophilus é moi termófilo, quimioorganótrofo, cunha parede de tres capas gramnegativa, e espertou moito interese porque produce o encima xilanase, que dixire o polisacárido xilano, formado principalmente pola pentosa xilosa. Pretratando a polpa de madeira con este encima, os produtores de papel poden branquear o papel usando moito menos cloro.
O nome procede do grego dictyon, rede, e do latín glomus, bóla.