proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Albert Uderzo

Albert Uderzo, nado en Fismes o 25 de abril de 1927 e finado en Neuilly-sur-Seine o 24 de marzo de 2020, foi un debuxante e, posteriormente, guionista de historietas francés. A súa serie de maior sona é "Astérix", creada en 1959 co guionista René Goscinny. Traxectoria
Uderzo naceu en Normandía, ao pouco de trasladarse alí os seus pais dende Italia. Tomou o seu nome do pobo italiano de Oderzo (anteriormente chamado Uderzo), de onde procedía a súa familia. De neno soñaba con converterse en mecánico de avións, malia o seu talento artístico a moi curta idade. Naceu daltónico, e con dous dedos extra, que lle foron extirpados cirurxicamente. A súa vista mellorou moito dende entón.
Durante a segunda guerra mundial, o mozo Uderzo abandonou París e pasou un ano na Bretaña, ao oeste de Francia, traballando nunha granxa e axudando co negocio de mobles do seu pai. Moitos anos despois, cando Goscinny deixou a decisión de situar a aldea de Astérix nas súas mans, Uderzo elixiu rapidamente Bretaña.
Trala guerra, iniciou unha exitosa carreira como debuxante en París, creando personaxes como Flamberge e Clopinard, un homiño dunha soa perna que sempre triunfa contra todo prognóstico. Entre 1947 e 1948 crea outros cómics, como Belloy e Arys Buck. En 1950, debuxou varios episodios do personaxe de orixe británica Capitán Marvel Jr. para a revista Bravo! .
Con Goscinny
Tras uns cantos anos doutras creacións e viaxes, coñeceu a René Goscinny en 1951, facéndose amigos rapidamente, e decidindo colaborar xuntos na nova oficina parisiense da compañía belga World Press en 1952. A súa primeira creación foi Jehan Pistolet. En 1958 comezan o seu traballo en Oumpah-pah (que duraría ata 1962), así como algunhas outras series. En 1959 Goscinny e Uderzo convértense en editor e director artístico, respectivamente, da nova revista Pilote, dirixida a nenos maiores. No primeiro número aparecía por primeira vez Astérix no mercado francés, sendo un inmediato éxito.
Inicialmente trátase dun serial máis dentro de Pilote, pero en 1961 publicouse o primeiro álbum autónomo, Astérix o Galo. Para 1967, o cómic fíxose tan popular que os seus autores decidiron dedicarse en exclusiva a el, producindo uns dous álbums ao ano. Trala morte de Goscinny en 1977, Uderzo fíxose cargo ademais do guión, o que fixo que a produción se fixese moito máis lenta, aproximadamente un álbum cada catro anos. Malia iso, os créditos de cuberta seguen declarando os novos álbums como obra de "Goscinny e Uderzo". Polémica con Unix
A editorial propiedade de Uderzo, Les Éditions Albert René, denunciou ante a xustiza alemá o uso por parte de certas compañías informáticas de nomes terminados en "ix" (habitual en compañías que traballan con variantes de Unix), xa que consideraban que estaban danando as súas marcas "Astérix" e "Obélix" (versión dunha das empresas demandadas). Premios
Cabaleiro da Lexión de Honor, en 1985.
Alberte Permuy

Alberte Permuy Martínez, nado en Fene o 8 de xullo de 1955, é un deseñador gráfico galego.
Formouse como deseñador en Barcelona, e dende 1983 traballa nesa profesión en Santiago de Compostela. Entre as súas obras destaca Xubi, a mascota do Xacobeo dende 2010 ou identidades corporativas para a Xunta de Galicia, o concello de Santiago, entre outros. A súa obra expúxose en colectivas de deseño gráfico en Lisboa, Atenas, Xangai, Beixín, o MARCO de Vigo ou o Raíña Sofía madrileño.
Alberto Armesto García

Alberto Armesto García, nado en Maceda o 18 de xaneiro de 1920, foi un político galego. Traxectoria
Era zapateiro. En 1935 ingresou na Juventud Comunista de Ourense, e cando en 1936 se formaron as Juventudes Socialistas Unificadas, foi o seu secretario de propaganda. Foi atendido dunha ferida na perna no Cuarto de Socorro de Ourense o 18 de xullo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Foi detido o 25 de decembro. Xulgado o 22 de novembro de 1937, foi condenado a 24 anos de prisión. En 1939 estaba preso na Prisión Provincial de Ourense onde permaneceu até 1943. Intentou fugarse o 11 de setembro co médico Enrique Robles Soldevilla, e como castigo foi trasladado ao Penal de Castigo del Coto (Xixón). Estivo recluído no Penal del Coto ata que grazas ao indulto do 9 de outubro de 1945 saíu en liberdade provisional o 22 de novembro. Polas súas actividades políticas, foi decretada a súa detención o 15 de setembro de 1947. Fuxiu a Portugal a principios de outubro con Manuel López Santos e Francisco Doval Fernández. Detido, estivo preso no cárcere lisboeta de Forte de Caixas. Conseguiu o permiso para emigrar a Guatemala e en xuño de 1948 saíu para ese país vía Nova York e México. De alí pasou a Venezuela. As últimas novas que se teñen del sitúano como adiviño de certa fama no Perú.
Alberto Cabada

Alberto Cabada Fernández, nado en Sarria o 4 de xullo de 1966, é un matemático galego, decano da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela dende o 1 de maio de 2025. Traxectoria
Estudou no colexio Frei Luis de Granada de Sarria e realizou o bacharelato no instituto de Sarria. Licenciouse en matemáticas pola Universidade de Santiago de Compostela. Doutor pola mesma universidade coa tese El método monótono para problemas de frontera no ano 1992, dirixida por Juan José Nieto Roig.
Catedrático de Análise Matemática da USC, en 2025 foi elixido decano da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela, sucedendo a Elena Vázquez Cendón. .
A súa actividade investigadora céntrase principalmente no estudo cualitativo de solucións de Ecuacións Diferenciais Ordinarias, con especial fincapé nas propiedades das denominadas funcións de Green. É autor de numerosos artigos en revistas especializadas de matemáticas e computación.
Alberto Casal Rivas

Para outros persoeiros de nome semellante, véxase Alberto Casal Alberto Casal Rivas, nado en Becerreá en 1921 e finado en Gondomar o 6 de marzo de 2014, foi un notario e valedor das artes e da cultura galega. Traxectoria
Fillo e neto de notario, Alberto Casal marchou de pequeno seguindo o seu pai a diversos lugares de España. Licenciouse en Dereito e abriu despacho de notario en Vigo en 1950, cidade onde exercería durante toda a súa vida. O seu despacho estivo na Rúa Reconquista, 9, ao pé do local que ocupaba a Editorial Galaxia e na zona de maior actividade financeira da cidade.
Pero o labor de Casal foi relevante sobre todo no seu papel como promotor de proxectos e iniciativas culturais. Amigo de infancia de Álvaro Cunqueiro, participou na creación de Galaxia en 1950, pois foi no seu despacho onde se asinaron as actas de constitución. Conselleiro delegado de Faro de Vigo durante dúas décadas, animou a Cunqueiro a trasladarse á cidade olívica e incorporarse ao cadro de empregados do xornal. A Casal dedicoulle Cunqueiro o Merlín e familia (1955). Tamén foi conselleiro delegado durante catro décadas da empresa editora de El Correo Gallego.
En Vigo, Casal forma parte dun grupo de intelectuais, con Cunqueiro, Xosé María Castroviejo, Xosé María Álvarez Blázquez ou Darío Álvarez Blázquez que se reúnen con frecuencia, moi próximos ao grupo que xermolou arredor de Galaxia. Logo da súa xubilación instalouse en Gondomar. Obra
Saiban cantos estas cartas viren. .. Álvaro Cunqueiro e Alberto Casal (1955-1961), colección da correspondencia entre Cunqueiro e Casal, editada por Luís Cochón.
Alberto Fortes

Alberto Fortes López, nado en Pontevedra en 1964, é un escritor galego. Traxectoria
Fillo de Xosé Fortes Bouzán e irmán de Susana Fortes, Xabier Fortes e Ana Belén Fortes. É un escritor galego en lingua galega e castelá. Traballou de patrón de pesca de altura desde os 22 ata os 27 anos, despois de axente do Servizo de Vixilancia Aduaneira. Obras
Galego
O violín de Sarasate. Un caso de Sherlock Holmes (2002). Vigo: Ed. do Cumio. 96 páxs. ISBN 9788482891620.
O corsario. Vida e tempos de Juan Gago de Mendoza (2005). Vigo: Xerais. 128 páxs. ISBN 9788497823791.
O dobrón de a oito (2016). Vigo: Xerais. 192 páxs. ISBN 978-84-9914-966-0. ePub: ISBN 978-84-9914-968-4.
O verán de Lucenza (2020). Vigo: Xerais. 112 páxs. ISBN 978-84-9121-633-9.
A viaxe xeométrica de Domingo Fontán (2021). Santiago: Laiovento. 245 páxs. ISBN 978-84-8487-535-2.
Castelán
Amargas han sido las horas (1998). Península. 176 páxs. ISBN 9788483071168.
Navegantes, corsarios y piratas. Rías Baixas (1780-1850) (2001). Pontevedra: A. Fortes. ISBN 84-607-2149-3.
Memorial de a bordo (2003). El Cobre. 233 páxs. ISBN 9788496095281.
Tristemil (2007). E. Ronsel. 96 páxs. ISBN 978-84-85340-04-0.
Memorias de Ravachol (2007). Bueu: Paradela 10. 206 páxs. ISBN 978-84-611-4421-1.
Crónicas de San Domingos (2007). Bueu: Paradela 10. 130 páxs.
La memoria de las truchas (2011). Editorial Guiverny. ISBN 978-84-939449-0-2.
Los viajes de Shackleton a la Antártida (2022). A Coruña: El Viento. 152 páxs. ISBN 9788418227349.
La medida del meridiano. El viaje de Jorge Juan y Antonio Ulloa (2023). A Coruña: El viento. 504 páxs. ISBN 9788418227417.
Colectivas
Arquitectura da auga en Galicia, 2014, Editorial Guiverny.
Alberto Gende

Alberto Gende Díaz, nado en Carballo en 1972 e finado o 9 de marzo de 2012, foi un pintor e deseñador gráfico galego. Traxectoria
Estudou Artes Plásticas e Deseño na Coruña e dedicouse profesionalmente ao deseño gráfico campo no que produciu a imaxe de eventos da súa comarca, como o Festival Internacional Outono de Teatro (FIOT) ou o Festival Sereas e Piratas, así como para campañas de promoción do galego ou comerciais. Comezou a expoñer pintura en 2005. As súas obras foron premiadas no X Certame de Artes Plásticas Isaac Díaz Pardo (en 2007) e no IX Certame de Pintura Comarca do Sar, de Padrón, entre outros galardóns e exposicións colectivas. Entre as súas influencias el mesmo sinalaba a Robert Rauschenberg. En 2012, unhas semanas antes do seu falecemento, inaugurou a súa primeira exposición individual, titulada Pinturas ocultas, na súa vila natal.
Alberto Rodríguez Vázquez

Alberto Rodríguez Vázquez é un matemático galego na Universidade Libre de Bruxelas.
Forma parte da plataforma En defensa do mestrado de Matemáticas da USC. Biografía
Nado en Galicia, Rodríguez Vázquez desenvolveu a súa carreira académica e profesional en varias institucións de prestixio, facendo unha importante contribución ao desenvolvemento e a difusión das matemáticas no ámbito académico.
Realizou o seu grao en Matemáticas na Universidade de Santiago de Compostela, onde tamén completou o seu doutoramento na mesma institución supervisado por Díaz-Ramos e Domínguez-Vázquez sobre o estudo da simetría en subvariedades.
Ao longo da súa carreira, Rodríguez Vázquez traballou en diversas universidades e centros de investigación tanto en Galicia como no estranxeiro.
A súa traxectoria tamén inclúe importantes recoñecementos e premios no campo das matemáticas. [Cómpre referencia] Foi premio Vicent Caselles da Real Sociedade Matemática Española no ano 2024.
Un dos aspectos máis relevantes da súa traxectoria foi o seu papel activo na defensa do mestrado en Matemáticas da USC. Rodríguez Vázquez participou na organización de varias campañas e iniciativas para mellorar a calidade e visibilidade deste programa académico, defendendo a súa importancia como base para a formación de futuros matemáticos e a súa capacidade para adaptarse ás novas demandas da investigación e o mercado laboral.
Albertville

Albertville é unha comuna francesa, situada a carón do río Arly no departamento de Savoia e na rexión Ródano-Alpes. Actualmente ten 20. 000 habitantes.
Albertville fundouna en 1836 o rei Carlos Alberte de Sardeña ao xuntar as vilas de Conflans e de l'Hôpital. A vila, máis industrial ca turística, organizou os Xogos Olímpicos de inverno de 1992.
Albiense

O albiense ou albiano é, na escala de tempo xeolóxico, a sexta e última idade ou piso do cretáceo inferior. Descrición
Este piso estendeuse desde hai 113, 0 até hai 100, 5 millóns de anos aproximadamente.
Debe o seu nome ao río Aube (que deriva de Albion, despois Alba, nome latino do río), nome do que deriva tamén o topónimo Aube, departamento francés atravesado por este río.
Sucede ao aptiense e é anterior ao cenomaniense, do cretáceo superior.
O termo albiense foi proposto en 1842 por Alcide d'Orbigny para este piso do sistema cretáceo.
Algúns afloramentos representativos da idade albiana son dignos de mención: as capas fosfáticas e de limolitas de Argonne e Bray en Francia; o Flammenmergel do norte de Alemaña, os lignitos de Utrillas en España; as areíscas superiores de Nubia e as capas de Fredericksburg de Norteamérica.
Albinismo

O albinismo é unha condición xenética na que hai unha ausencia conxénita de pigmentación (melanina) de ollos, pel e pelo nos seres humanos e noutros animais (nas aves, tamén nas plumas), causada por unha mutación nos xenes.
Tamén pode aparecer nos vexetais, cando faltan outros compostos como os carotenos.
O albinismo é hereditario, a aparece coa combinación dos dous proxenitores portadores do xene recesivo.
Nos individuos non albinos, os melanocitos transforman o aminoácido tirosina na substancia coñecida como melanina. A melanina distribúese por todo o corpo dando cor e protección á pel, aos cabelos e ao iris do ollo. Cando o corpo é incapaz de producir esta substancia ou de distribuíla prodúcese a hipopigmentación coñecida como albinismo.
A melanina sintetízase tras unha serie de reaccións enzimáticas (ruta metabólica) polas cales se produce a transformación do mencionado aminoácido en melanina pola acción do enzima tirosinase.
Os individuos albinos teñen esta ruta metabólica interrompida, xa que o seu enzima tirosinase non presenta ningunha actividade, ou moi pouca (tan pouca que é insuficiente), de modo que non se produce a transformación, e estes individuos no presentan pigmentación.
Existen diferentes tipos de albinismo e, na especie humana, algúns individuos poden seren rubios ou tan só presentar ollos claros, pero non ter o pelo rubio. Por iso é incorrecto concluír que unha persoa albina teña todas as características.
A ONU instaurou o 13 de xuño o Día Internacional da Sensibilización sobre o Albinismo. Herdanza e tipos de albinismo
Herdanza
O albinismo é hereditario (cromosoma 11) e transmítese de forma autosómica recesiva.
Albinismo oculocutáneo
O albinismo oculocutáneo (OCA, polas súas siglas en inglés), tamén chamado tirosinase-negativo, caracterízase pola hipopigmentación da pel e o pelo, e as características oculares varían encontrándose en todos os tipos de albinismo, nistagmo, redución da pigmentación do iris, redución da pigmentación retinal, hipoplasia foveal asociada a redución da agudeza visual, redución da visión estereoscópica.
Os individuos con OCA1A teñen o pelo branco, a pel clara e o iris translúcido, que non escurecen coa idade. No momento do nacemento, os individuos con OCA1B teñen o pelo branco ou amarelo claro, que escurece coa idade, pel branca que desenvolve co tempo certo grao de pigmentación e iris azul, que cambia a gris ou verdoso co paso do tempo. A maioría da poboción subsahariana afectada de albinismo oculocutáneo tipo 2 presenta unha deleción en homocigose de 2, 7 kb no xene OCA2.
Albinismo ocular
O albinismo ocular, tamén coñecido como tirosinase-negativo, preséntase cando a carencia de melanina se percibe na pel, o cabelo e os ollos. As persoas afectadas presentan a pel e o cabelo de cor branca e os ollos dunha cor rosada. Presentan tamén unhas características manchas en forma de lúa nas mamilas, no pene e nos labios vaxinais debidas esencialmente ao déficit do enzima tirosinase que é o catalizador da reacción que xera eumelanina. Cando se expoñen ao sol non se broncean, e poden sufrir severas queimaduras.
Albita

A albita é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo tectosilicatos e dentro destes pertence aos feldespatos denominados plaxioclasios. É un aluminosilicato de sodio, que pode levar calcio ou potasio substituíndo ao sodio na rede cristalina, pero por definición de albita debe ter máis sodio (máis do 90%) que calcio e potasio xuntos (menos do 10%). Características
Presenta un aspecto de cristais ben formados albos, case sempre maclados. A macla de cristais aplanados xuntos crea o efecto de estriacións na superficie do cristal, sendo tan característica que se designa como macla de albita.
É o extremo con sodio de dúas series de solución sólida distintas. Por un lado a serie dos plaxioclasios, á cal se considera que pertence, cuxos extremos son a albita (plaxioclasio de sodio) e a anortita (plaxioclasio de calcio). Por outra parte a serie dos feldespatos potásicos, cuxos extremos son a albita (NaAlSi3O8) e o ortoclasio (KAlSi3O8), con toda unha serie de minerais intermedios con proporcións variables de sodio e potasio.
O seu nome procede do latín albus, que significa branco aludindo á súa cor máis usual. Sinónimos moi pouco usados son: hiposclerita, olafita e zigadita.
Unha variedade de albita é a cleavelandita, que aparece asociada á turmalina e forma cristais brancos tan extremadamente finos que ás veces son transparentes. Ambiente de formación
A serie de minerais feldespatos potásicos só existe cando o ambiente de cristalización se produce a alta temperatura. Cando a temperatura é baixa prodúcese a exsolución, na que a albita se separa do resto de masa mineral formando capas de albita no interior dos cristais de feldespato potásico. Ás veces estas capas brancas son visibles ao ollo humano e o espécime denomínase pertita.
A albita é un constituínte moi típico das rochas ígneas de tipo granito ou sienita. Os minerais aos que normalmente aparece asociada en ambos tipos de rocha son cuarzo, turmalina e moscovita.
Tamén se pode atopar nas rochas metamórficas, como as formadas baixo condicións de presión e temperaturas relativamente baixas, e en certas rochas sedimentarias. Localización, extracción e uso
Encontráronse importantes depósitos na península do Labrador e na península Escandinava. Tamén hai grandes depósitos de albita na rexión do monte Branco, na Suíza, no Tirol austríaco e en todo o norte da Italia.
Este sólido é usado na fabricación de vidro e cerámica, así como na industria de materiais refractarios.
Alboka

A alboka é un instrumento musical vasco tradicional, fabricado mediante un proceso manual. Está formado por dous cornos, o corpo de madeira e dous tubos que poden ser de diversos materiais. Por último, dispón de dúas fitak de lingüeta sinxela de cana, que se encargan de crear o son.
O seu son é semellante ao da gaita e, ao igual que esta, o son non é interrompido. O método utilizado para tocala é o da insuflación continua, co cal metendo aire na boca conséguese respirar sen deixar de tocar.
Albor Tholus

Albor Tholus é un volcán inactivo da rexión volcánica de Elysium, situada no planeta Marte. Fica ó sur dos volcáns próximos, Elysium Mons e Hecates Tholus. Albor Tholus ten 4, 5 km de altitude e ten un diámetro duns 160 km na súa base. A súa gran caldeira ten uns 30 km de diámetro e unha profundidade de 3 km, moi profunda en comparación coas caldeiras que se poden atopar na Terra. A altitude do nivel máis baixo da caldeira é a mesma cá da base do volcán; con todo, as pendentes orixinais de Albor Tholus puideron ser cubertas polos fluxos de lava do seu veciño máis grande, Elysium Mons. As avaliacións realizadas pola sonda Mars Express descubriron que os volcáns da rexións de Elysium estiveron activos durante longos períodos de tempo.
Albrecht Kossel

Ludwig Karl Martin Leonhard Albrecht Kossel, nado en Rostock o 16 de setembro de 1853 e finado en Heidelberg o 5 de xullo de 1927 foi un médico alemán. Traxectoria
Fillo de Albrecht Kossel, cónsul de Prusia e a súa esposa Clara. Estudou medicina na Universidade de Rostock e en 1872 continúa os seus estudos na Universidade de Estrasburgo, onde recibe leccións de Bary, Waldeyer, Kundt, Baeyer e Felix Hoppe-Seyler. Obtén a licenciatura en 1878.
Dirixiu o Instituto de Fisioloxía de Berlín. Máis tarde accede á Cátedra de Fisioloxía de Marburgo, sendo titular da mesma en Heidelberg, cidade onde falece en 1927.
Descubriu os acedos nucleicos. A este bioquímico alemán foille outorgado o Premio Nobel de Medicina en 1910 polas súas contribucións no desciframento da química de ácidos nucleicos e proteínas, descubrindo os ácidos nucleicos, bases na molécula de ADN, que constitúe a substancia xenética da célula.
A súa vocación investigadora introduciuno na área da fisioloxía celular e seguindo os descubrimentos de Miescher comezou a desenvolver unha serie de estudos que lle levaron a importantes conclusións sobre a síntese das proteínas, a destacar a importancia das encimas e a intuír o papel dos ácidos nucleicos na herdanza. Establece as bases da estrutura do ADN, ó estudar as nucleínas (nucleoproteínas) mostrando que consistían nunha porción proteica e outra non proteica (acedos nucleicos).
Posteriormente, describe os seus compoñentes, distinguindo entre adenina, citosina, guanina, timina e uracilo. Kossel estableceu as bases que conduciron a esclarecer a estrutura do ADN.
Albufeira

Albufeira é unha palabra de orixe árabe (البحيرة, al-buhayra, "o pequeno mar"). Trátase da denominación coa que se coñece unha lagoa litoral de auga salgada ou lixeiramente salobre, separada do mar por unha lingua ou cordón de areas pero en comunicación con este por un ou máis puntos. Formación e características
A súa formación adoita deberse á colmatación dunha antiga baía polas achegas de sedimentos mariños ou fluviais. Alí onde as mareas non son moi acusadas e a area se deposita nunha longa lingua próxima á costa fórmanse albufeiras longas e estreitas, separadas do mar por unha estreita barra de area ou terra paralela á beira. Nelas, e por mor dun fluxo lento e mais polo intercambio de augas co mar, as súas temperaturas son moito máis cálidas. Son, polo xeral, espazos cheos de vida con abundante vexetación acuática así como fauna ictícola que acode a desovar, amais de seren utilizadas decote por moitas aves migratorias para facer escala nas súas viaxes estacionais.
Album-oriented rock

O album-oriented rock ou album rock, a miúdo abreviado como AOR (en galego, rock orientado aos álbums), é un estilo musical dentro do rock melódico. Caracterízase polos seus traballados refráns e melodías, a súa harmonía vocal e instrumental. Bebe do rock pero coa comercialidade característica do pop. É un rock apto para case todos os públicos sen a aspereza do rock puro. Tamén se lle coñece como soft rock.
Tivo o seu auxe no período que vai desde 1985 ata 1993 aproximadamente. Neste período moitos grupos coñecidos tocaron este xénero para desvincularse del por motivos comerciais cando así llo ditaron as súas compañías de discos. Entre estes últimos destacan Bon Jovi, Def Lepard, Michael Bolton e White Snake. Os seus máis xenuínos representantes, entre outros, son o grupo norteamericano Journey e o canadense Harem Scarem.
Alburno

O alburno (Alburnus alburnus) é un peixe de auga doce da familia dos ciprínidos. Descrición
O seu corpo é alongado e plano. A cabeza é puntiaguda e a súa boca relativamente pequena está xirada para arriba. A aleta anal é longa e ten de 18 a 23 raios. A liña lateral é completa. Ten unha cor prateada brillante, e as aletas son puntiagudas e sen cor. A súa lonxitude máxima é de aproximadamente 25 cm. Especie invasora na Península Ibérica
Na Península Ibérica introduciuse esta especie de forma ilegal como peixe para alimentar a outras especies exóticas tamén invasoras predadoras, en especial o blackbass e o lucio. Debido ao seu potencial colonizador e a constituír unha ameaza grave para as especies autóctonas, os hábitat ou os ecosistemas, esta especie foi catalogada no Catálogo español de especies exóticas invasoras, aprobado polo Real Decreto 1628/2011, de 14 de novembro, e está prohibida en España a súa introdución no medio natural, posesión, transporte, tráfico e comercio. Distribución no mundo
Vive en Europa e Asia occidental. Aparece no norte do Cáucaso, Pireneos e Alpes, e cara ao leste desde a conca do río Volga e no noroeste de Turquía. Está ausente da maior parte das penínsulas do sur de Europa e da maioría das illas británicas, agás do sur de Inglaterra, aínda que foi introducido localmente (e converteuse en especie invasora) en España, Portugal, e Italia. Ecoloxía
Vive en grandes bancos e aliméntase de pequenos moluscos, insectos que caen á auga, larvas de insectos, vermes e detritos vexetais. Encóntrase en corentess e lagos. Prefire as augas abertas e encóntrase en gran número onde haxa un fluxo de comida procedente de estacións de bombeo ou detrás de represas.
Desove
Desova preto da beiras dos ríos en augas pouco profundas. Algunhas postas encontráronse en augas profundas. O substrato non é importante. Poñen de 5000 a 6500 ovos por femia, que fan eclosión en 5-10 días e as crías maduran en 2 ou 3 anos.
Importancia
É unha importante fonte de alimento para outros peixes predadores. É máis sensible á polución que outros ciprínidos, o que podería explicar o ser declive no noroeste de Europa. Usos
Tense utilizado como isco na pesca deportiva doutros peixes máis grandes. Antes, das súas escamas extraíase un material que se utilizaba para recubrir as perlas artificiais.
Alcaide

Un alcaide, castelán ou casteleiro era, na Idade Media, o gobernador ou o máximo xefe militar e oficial xurisdicional dun alcázar, castelo ou fortaleza. As súas facultades eran de diferente orde e estendíanse tanto á xurisdición civil, como a criminal, e tanto ao goberno militar, como ao político.
Posteriormente o título estendeuse a outras actividades de dirección de diferentes tipos de establecementos como, por exemplo, o funcionario que nun centro penitenciario tiña ao seu cargo a custodia e a seguridade dos presos e a organización do réxime do establecemento. Etimoloxía
O termo alcaide, o mesmo que alcalde, derivan do árabe hispano قاضي alqáḍi, e este do árabe clásico, قاضي al-qāḍī, "o condutor (de tropas)", e tamén "o xuíz" (no caso de alcalde).
Alcaide, Fundão

Alcaide é unha freguesía portuguesa do concello do Fundão. En 2016 tiña 607 habitantes, nunha superficie de 16, 72 km², cunha densidade de poboación era de 36, 3 hab. /km².
Pertenceu ao concello da Covilhã ata 1747. En 1801 tiña 1. 173 habitantes. Foi concello de seu, cunha única freguesía, ata principios do século XIX.
Alcalde, alcaldesa

Alcalde, termo derivado do árabe قاضي, qāḍī, que significa "xuíz", é un funcionario público que se atopa á fronte da administración local básica dun país ou forma parte dela.
Nos distintos países existe unha ampla variedade de regulacións legais ou consuetudinarias, tanto no relativo ás competencias e responsabilidades do alcalde como na forma en que é elixido.
Historicamente, en partes de Castela o alcalde tamén exercía tamén as funcións de xuíz. Os poboados que ostentaban ese privilexio tiñan o título de vila (ou de cidade). A administración municipal das outras poboacións estaba nas mans dun corrixidor. Por esta razón, as vilas tiñan dereito a erixir un rollo, lugar de axustizamento. Existiu ademais, no Reino de Castela, o cargo de Alcalde de Casa e Corte da súa Maxestade, funcionario xudicial que impartía xustiza na Sala de Alcaldes de Casa e Corte.
O cargo de alcalde ten unha duración normalmente de 4 a 6 anos e pode ser reelixido na maioría dos países. Habitualmente está ao cargo de velar polos intereses dos seus concidadáns, representándoos ante a autoridade xerárquica maior, ademais de impulsar políticas locais para mellorar a súa calidade de vida, como programas de saúde ou deporte, e combater contra a delincuencia, entre outras tarefas.
Alcaldes de Carballo

Esta é unha lista dos alcaldes de Carballo. Restauración
1898–1902: Pedro González Flórez
1902-1906: Manuel Varela Loureiro
1906–1908: Guillermo Castro Villamizar
1908-1909: Manuel Blanco Vila
1909–1912: Romualdo Varela Fachal
1912–1922: Manuel Varela Loureiro
1922-1923: Manuel Blanco Vila (en funcións)
1923: Benito Camarot Doldán (en funcións) Ditadura de Primo de Rivera
1924-1930: Guillermo Peinador Vega
1930: Benigno Collazo (en funcións)
1930: Manuel Esmorís Arijón (en funcións)
1930-1931: Manuel Rodríguez Mes Segunda República
1931: Francisco Bolón Moreira
1931–1934: José Monteagudo Rodríguez
1934: Gaspar Navaza Monteavaro (en funcións)
1934-1935: Ramón San Luis Romero
1936: Francisco Bolón Moreira
1936: José Monteagudo Rodríguez Franquismo
1936-1937: Julio Sánchez de Rueda
1937-1938: Joaquín Caamaño López (en funcións)
1938-1940: Manuel Cambón Sánchez
1940–1967: Gregorio Chillón de la Fuente
1967-1971: Jacinto Amigo Lera
1971-1975: Manuel Bello Pallas
1975-1979: Pastor Bazarra Sánchez Democracia
1979–1983: José Sánchez Vilas – UCD
1983–1987: José Sánchez Vilas – CP
1987–1991: José Sánchez Vilas – CPG
1991–1995: Manuel Varela Rey – IxC, PPdeG
1995–1999: Manuel Varela Rey – PPdeG
1999–2003: Manuel Varela Rey – PPdeG
2003–2007: Evencio Ferrero Rodríguez – BNG
2007–2011: Evencio Ferrero Rodríguez – BNG
2011-2015: Evencio Ferrero Rodríguez – BNG
2015-2019: Evencio Ferrero Rodríguez – BNG
Dende 2019: Evencio Ferrero Rodríguez – BNG
Alcaldes de Ferrol

O alcalde de Ferrol é a máxima autoridade política do Concello de Ferrol. De acordo coa "Lei Orgánica 5/1985", de 19 de xuño, do "Réxime Electoral Xeral" (actualmente en vigor) o alcalde é elixido pola corporación municipal de concelleiros, que á súa vez son elixidos por sufraxio universal polos cidadáns e cidadás de Ferrol con dereito a voto, mediante eleccións municipais celebradas cada catro anos. Na mesma sesión de constitución da corporación procédese á elección do alcalde, podendo ser candidatos todos os concelleiros que encabezan as correspondentes listas. É proclamado electo o candidato que obtén a maioría absoluta dos votos. Se ningún deles obtén esta maioría é proclamado alcalde o concelleiro que encabeza a lista máis votada.
A actual corporación municipal ferrolá está composta por 25 concelleiros e o alcalde da cidade, desde o 15 de xuño de 2019 é Ángel Mato do PSdeG-PSOE, quen resultando o segundo candidato máis votado nas urnas, accedeu á alcaldía ao contar co apoio na investidura dos seus 8 concelleiros, 3 de Ferrol en Común e 2 do BNG. Lista de alcaldes de Ferrol durante o período democrático
Esta é a lista de alcaldes da cidade desde a celebración das eleccións municipais españolas de 1979 até a actualidade:
Alcaldes de Lugo

O alcalde de Lugo é a máxima autoridade política do Concello de Lugo. De acordo coa Lei Orgánica 5/1985, de 19 de xuño, do Réxime Electoral Xeral (actualmente en vigor) o alcalde é elixido pola corporación municipal de concelleiros, que á súa vez son elixidos por sufraxio universal polos cidadáns e cidadás de Lugo con dereito a voto, mediante eleccións municipais celebradas cada catro anos. Na mesma sesión de constitución da corporación procédese á elección do alcalde, podendo ser candidatos todos os concelleiros que encabezan as correspondentes listas. É proclamado electo o candidato que obtén a maioría absoluta dos votos. Se ningún deles obtén esta maioría é proclamado alcalde o concelleiro que encabeza a lista máis votada. Eleccións municipais de 2023
Nas eleccións municipais de 2023 presentáronse as seguintes candidaturas, das que só tres conseguiron representación na corporación. Lara Méndez, do PSdeG-PSOE, foi escollida alaldesa cos votos do seu partido e do BNG. A actual corporación municipal lucense está composta por 25 concelleiros e o alcalde da cidade, dende 2025, é Miguel Fernández Méndez do PSdeG-PSOE. Paula Alvarellos accedeu á alcaldía cando Lara Méndez renunciou á acta de concelleira para se presentar ás eleccións de 2024 ao Parlamento de Galicia. Alvarellos faleceu en mazo de 2025 e foi sucedida na alcaldía polo actual rexidor.
Alcaldes de Monforte de Lemos

Esta é unha lista dos alcaldes de Monforte de Lemos dende o século XX. Restauración
Últimos anos do século XIX–1904: Emilio Mazaira Beltrán
1904–1908: Pedro Feijoo López
1908: Ramón Sánchez
1909: Evaristo Rodríguez Rodríguez
1909–1910: Tomás Somoza Caamaño
1910: Javier Rodríguez Sánchez
1910–1918: Evaristo Rodríguez Rodríguez
1918–1920: Emiliano Pérez Pérez
1920–1921: Pedro Juan Díaz López
1921–1922: Emiliano Pérez Pérez
1922–1923: Ángel García López
1923: Gabriel Rodríguez Barreira
1923–1924: Manuel Dapena Rodríguez
1924: Pedro Boo Pita
1924–1930: Antonio Dacal Rodríguez
1930: Agustín Fernández Vázquez
1930–1931: Emiliano Pérez González
1931: Alfonso Espinosa Feijoo Segunda República
1931: Juan Tizón (primeiro mandato)
1931–1933: Justo Mazaira Noguerol
1933–1935: Manuel Maseda Cadórniga
1935: Rosendo Vila Fernández
1935: Álvaro Rodríguez Pérez
1936: Juan Tizón (segundo mandato) Franquismo
1936–1937: Alfredo Hermida Losada
1937–1938: Julio Pérez Orozco
1938–1941: José Díaz López
1941–1947: Julio García Rodríguez
1947–1949: Francisco Arechaga Vázquez
1949–1958: Luís Rey Mariño
1958–1970: Guillermo Fernández Otero
1970–1977: Antonio Martínez Rodríguez
1977–1979: Pablo Fernández Álvarez Democracia
1979–1985: Celestino Torres (primeiro mandato)
1985–1987: José Castiñeira Puente
1987–1993: Celestino Torres (segundo mandato)
1993–1995: José Castiñeira Puente
1995–2003: Nazario Pin – PPdeG
2003–2015: Severino Rodríguez Díaz – BNG
2015–: José Tomé Roca – PSdeG-PSOE
Alcaldes de Pontevedra

Esta é unha lista dos alcaldes de Pontevedra. Anteriores á Restauración
Algúns dos alcaldes de Pontevedra desta época foron Claudio González Zúñiga en 1823, Valentín García Escudero na década de 1860 ou José Vilas García en 1870. Restauración
-1879: Nicolás María Feijóo Taboada
1879–1880: Alejandro Mon Landa
1883-1885: Antonio Vázquez Limeses
1885-1887: José López Pérez
1887-1890: Isidoro Martínez Casal
1890–1890: Inocencio Acevedo Caballero
1891–1893: Ángel Cobián Areal
1894-1895: Víctor Mendoza Muñoz
1895–1896: José Riestra López
1897-1897: Bernardo López Suárez
1897–1898: Carlos Casas Medrano
1898–1899: Pedro Martínez Casal
1899–1899: Ernesto Caballero Bellido
1900-1900: Víctor Mendoza Muñoz
1901–1902: Bernardo López Suárez
1902–1904: Ángel Limeses Castro
1904–1905: Bernardo López Suárez
1905-1909: Manuel Becerra Armesto
1909–1912: Javier Puig Llamas
1912-1914: Pedro Martínez Casal
1914-1915: Andrés Corbal Hernández
1915-1917: Luis Boullosa Mariño
A partir de 1917 modificouse a lei para que o alcalde das capitais de provincia fose elixido pola corporación municipal e non directamente polo goberno, sendo alcaldes os seguintes: 1918–1920: Javier Vieira Durán
1920–1920: Marcelino Candendo Paz
1920–1921: Avelino Silva Güimil
1921–1921: Marcelino Candendo Paz
1921-1923: José Paz Vidal
En 1922 o goberno de José Sánchez Guerra volveu escoller directamente o alcalde das capitais de provincia: 1923-1923: Juan Aboal
1924-1924: César García Solís
1924–1924: Eusebio Lerones Balbás
1924–1928: Mariano Hinojal Olmedo
1928–1928: Manuel Lesteiro Martínez
1928-1930: Remigio Hevia Marinas
1930-1930: Marcelino Candendo Paz
1930–1931: Manuel Casqueiro Paz Segunda República
1931–1934: Bibiano Fernández Osorio-Tafall
1934-1934: Ramón Segura de la Garmilla
1934–1936: Vicente Quintá Somoza
1936-1936: Tomás Abeigón Pazos
1936-1936: Bibiano Fernández Osorio-Tafall Franquismo
1936-1936: Manuel García Filgueira
1937–1937: Eladio Becerril González
1937–1939: Ernesto Baltar Santaló
1939–1942: Remigio Hevia Marinas
1943-1943: Luis de Toledo Freire
1943–1944: Luis Ponce de León Cabello
1944–1949: Calixto González Posada
1949–1952: Remigio Hevia Marinas
1952–1957: Juan Argenti Navajas
1957–1959: Prudencio Landín Carrasco
1959–1968: Xosé Filgueira Valverde
1968–1970: Ricardo García Borregón
1970–1974: Augusto García Sánchez
1974–1979: Joaquín Queizán Taboada Democracia
1979–1983: José Rivas Fontán – UCD
1983–1987: José Rivas Fontán – AP
1987–1991: José Rivas Fontán – Independentes de Galicia
1991–1995: Francisco Javier Cobián Salgado – PP
1995–1999: Juan Luis Pedrosa Fernández – PP
1999–2023: Miguel Anxo Fernández Lores - BNG
Alcaldes de Vilasantar

Esta é unha lista incompleta dos alcaldes de Vilasantar, dende o reinado de Isabel II ata a actualidade. Lista
Alcaloide

Chámaselles alcaloides (de álcali, co sufixo -oide, masculino) a aqueles metabolitos secundarios de plantas sintetizados a partir da vía do ácido shikímico, ou da vía do acetato. Os alcaloides verdadeiros derivan dun aminoácido, e son polo tanto nitroxenados. Son básicos (excepto colchicina), e posúen acción fisiolóxica intensa nos animais aínda a baixas doses, polo que son moi empregados en medicina. Exemplos coñecidos son a cocaína, a morfina, a atropina, a colchicina, a quinina, e a estricnina.
As súas estruturas químicas son variadas. Considérase que un alcaloide é, por definición, un composto químico que posúe un nitróxeno heterocíclico procedente do metabolismo de aminoácidos; de proceder doutra vía, defínese como pseudoalcaloide.
Xeralmente actúan sobre o sistema nervioso central, se ben algúns afectan ao sistema nervioso parasimpático e outros ao sistema nervioso simpático, por exemplo, a cocaína actúa impedindo a recaptación de dopamina da terminal sináptica, o que produce un maior efecto dos receptores dopaminérxicos.
A actividade biolóxica dos alcaloides é moi diversa, a máis estudada é a acción euforizante que presentan algúns como a cafeína ou a cocaína, se ben tamén existen alcaloides con efectos depresores do sistema nervioso central como a morfina.
Os métodos de extracción son moi variados, pero ultimamente está adquirindo forza a purificación por medio de fluídos supercríticos, concretamente con dióxido de carbono.
Para obter os alcaloides dos vexetais, extráense das partes da planta que os contén, con auga se están en forma de sales (solubles) ou con ácido clorhídrico diluído se están en forma insoluble.
En canto á súa detección, existen multitude de métodos: procedementos cromatográficos, reaccións coloreadas (reacción de Mayer, de Dragendorff, de Bouchardat. .. se ben non son específicas dos alcaloides: pode obterse un resultado positivo en presenza, por exemplo, de péptidos).
Alcance

O alcance en física é a distancia acadada por un tiro parabólico libre ideal en ausencia de rozamento por resistencia do aire e coa única influencia dunha velocidade inicial e a gravidade. O seu valor está en función do ángulo e da velocidade inicial, e pódese calcular como segue: Datos previos
Para os cálculos nun tiro parabólico destas características, tómase coma vector de posición inicial o da posición de tiro, e polo tanto: r 0 x
0 {\displaystyle r_{0x}
0\, } (1) e r 0 y
0 {\displaystyle r_{0y}
0\, } (2)
Tamén se sabe que no punto de alcance, a altura é igual á inicial, e polo tanto nula: r a y
0 {\displaystyle r_{ay}
0\, } (3)
Ademais, a descomposición do vector da velocidade inicial permíte saber que: v 0 x
v 0 cos ⁡ α {\displaystyle v_{0x}
v_{0}\, \cos \alpha } (4) e v 0 y
v 0 sin ⁡ α {\displaystyle v_{0y}
v_{0}\, \sin \alpha } (5)
Unha última premisa do problema é que a x
0 {\displaystyle a_{x}
0\, } (6), debido a que no movemento só exercen influencia
forzas verticais e non horizontais. Cálculo
Sabendo que o vector de posición en todo momento é: r y
r 0 y + v 0 y t + 12 a y t 2 {\displaystyle r_{y}
r_{0y}+v_{0y}\, t+{\frac {1}{2}}a_{y}\, t^{2}} simplemente debemos igualar a cero debido á altura de alcance nula (2): 0
r 0 y + v 0 y t + 12 a y t 2 {\displaystyle 0
r_{0y}+v_{0y}\, t+{\frac {1}{2}}a_{y}\, t^{2}} que é unha ecuación de segundo grao do tipo a t 2 + b t + c
0 {\displaystyle a\, t^{2}+b\, t+c
0}. Para resolvela búscanse os binomios que a fagan cero mediante a socorrida fórmula de resolución das ecuacións de segundo grao: t
− b ± b 2 − 4 a c 2 a
− v 0 y ± v 0 y 2 − 4 r 0 y 12 a y 212 a y {\displaystyle t
{\frac {-b\pm {\sqrt {b^{2}-4\, a\, c}}}{2\, a}}
{\frac {-v_{0y}\pm {\sqrt {v_{0y}^{2}-4\, r_{0y}\, {\frac {1}{2}}\, a_{y}}}}{2\, {\frac {1}{2}}\, a_{y}}}} e coma r a y
0 {\displaystyle r_{ay}
0\, } (3) obtense t
− v o y ± v o y 2 a y
− v o y ± v o y a y {\displaystyle t
{\frac {-v_{oy}\pm {\sqrt {v_{oy}^{2}}}}{a_{y}}}
{\frac {-v_{oy}\pm v_{oy}}{a_{y}}}} que ten dúas solucións, unha é t 0
0 {\displaystyle t_{0}
0\, } (a solución do punto inicial, pois a súa altura neste punto tamén é nula) e a outra é t a
− 2 v 0 y a y
2 v 0 y g {\displaystyle t_{a}
{\frac {-2\, v_{0y}}{a_{y}}}
{\frac {2\, v_{0y}}{g}}} (7). Para calcular a distancia horizontal de alcance só hai que substituír na ecuación de r 0 x {\displaystyle r_{0x}\, } este tempo: r a x
r 0 x + v 0 x t + 12 a x t 2 {\displaystyle r_{ax}
r_{0x}+v_{0x}\, t+{\frac {1}{2}}\, a_{x}\, t^{2}} onde se r 0 x
0 {\displaystyle r_{0x}
0\, } (1) e a x
0 {\displaystyle a_{x}
0\, } (6), substituíndo o valor de t a {\displaystyle t_{a}\, } de (7), os valores da descomposición da velocidade de (4) e (5) e
as fórmulas trigonométricas do ángulo dobre: r a x
v 0 x t
v 0 x − 2 v 0 y a y
v 0 cos ⁡ α − 2 v 0 sin ⁡ α a y
v 022 cos ⁡ α sin ⁡ α g
v 02 sin ⁡ 2 α g {\displaystyle r_{ax}
v_{0x}\, t
v_{0x}\, {\frac {-2\, v_{0y}}{a_{y}}}
v_{0}\, \cos \alpha \, {\frac {-2\, v_{0}\, \sin \alpha }{a_{y}}}
{\frac {v_{0}^{2}\, 2\, \cos \alpha \, \sin \alpha }{g}}
{\frac {v_{0}^{2}\, \sin 2\alpha }{g}}}
Alcanforeiro

O alcanforeiro, tamén coñecido como alcanforeira ou canforeira (Cinnamomum camphora), é unha árbore da familia das lauráceas que acada dimensións de até vinte e cinco metros de altura, de copa piramidal e follas alternas, orixinaria de Extremo Oriente, da madeira do cal se obtén o alcanfor por destilación.
Os alcanforeiros do Pazo de Rubiáns en Vilagarcía de Arousa (Pontevedra) figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia. Hábitat e distribución
A planta procede do Extremo Oriente, sendo moi común na China, no Xapón e en Taiwán. Cultívase tamén en numerosos países de clima cálido e nas rexións costeiras do Pacífico nos Estados Unidos. Descrición
É unha árbore grande que pode acadar os vinte e cinco metros de altura coas pólas febles. As folla son persistentes, alternas, pecioladas, de forma ovalada, coriáceas e acuminadas, de cor verde brillante e con tres nervios principais que presentan na súas axilas unhas pequenas glanduliñas. As flores son brancas amarelentas e aparecen en maio-xuño agrupadas en panículas corimbosas dispostas nas súas axilas. O froito é unha baga en forma de globo de cor arroibada que torna a negro cando vai chegando. Principios activos
O aceite de alcanfor ou cánfora obtense pola destilación da súa madeira. Propiedades
En grandes doses é narcótico e irritante, porén, en doses miúdas é sedante, antiespasmódico, diaforético, antihelmíntico e balsámico.
En aplicación externa pode aliviar as dores de cabeza e neuralxias. (preferentemente con alcol alcanforado).
Tamén se utiliza o alcol alcanforado para aliviar as dor de moas.
Cómpre utilizarse baixo control médico pois a súa intoxicación produce dor gástrica e vómitos, febleza e rixidez muscular. Os paxaros son moi sensíbeis aos seus vapores e se se expoñen a eles poden finar en só 15 minutos. Taxonomía
Cinnamomum camphora foi descrita por (L. ) J. Presl e publicado en O Prirozenosti rostlin, aneb rostlinar 2: 47. 1825. Etimoloxía Cinnamomum: nome xenérico que provén do grego Kinnamon o Kinnamomon, que significa madeira doce. Este termo grego probabelmente provén do hebraico quinamom, o cal ten orixe nunha versión anterior ao termo Kayu manis, que na linguaxe de Malaisia e Indonesia tamén quere dicir madeira doce.
camphora: epíteto latino que significa "alcanfor". Sinonimia Camphora camphora (L. ) H. Karst.
Camphora hahnemannii Lukman.
Camphora hippocratei Lukman.
Camphora japonica Garsault
Camphora officinarum Nees
Camphora officinarum Bauh.
Camphora officinarum var. glaucescens A. Braun
Camphora vera Raf.
Camphorina camphora (L. ) Farw.
Cinnamomum camphoriferum St. -Lag.
Cinnamomum officinarum Nees ex Steud.
Laurus camphora L.	basónimo
Laurus camphorifera Salisb.
Laurus gracilis G. Don
Ocotea japonica (Garsault) Thell.
Persea camfora Spreng.
Persea camphora (L. ) Spreng.
Alcatel-Lucent

Alcatel-Lucent é unha empresa francesa xurdida da fusión da francesa Alcatel e da norteamericana Lucent. A empresa adícase á fabricación de equipamento de telecomunicacións e ao deseño, instalación e mantemento de infraestruturas de telecomunicacións. É unha das principais empresas do sector no mundo xunto a Huawei, Ericsson e Cisco. A empresa ten unha importante presenza no mercado de equipos ADSL e FTTH.
O 2 de abril de 2006 Alcatel e Lucent Technologies anuncian a fusión pasando a chamarse Alcatel Lucent.
O 15 de abril de 2015, Nokia anunciaba a compra da empresa por 15. 600 millóns de Euros.
Alcañices

﻿Alcañices é unha vila e municipio (un dos 248) da provincia de Zamora. Atópase a 60 quilómetros ao noroeste da capital zamorana. Alcañices é a capital da bisbarra de Aliste e pertence á zona electoral de Zamora, coñecida na bisbarra por ser un dos grandes poboados antes de pasar a Portugal. O nome da localidade é de orixe árabe e quere dicir: "As Igrexas". Demografía e política
Actualmente (2007) ten unha poboación de 1. 052 habitantes. ﻿Na actualidade Alcañices entre as súas moitas actividades ao turismo rural, aínda que centra o seu economía na gandaría e no cultivo de hortalizas. Posúe algunha industria en carpintaría.
Alcester

Alcester é unha vila de mercado e parroquia civil de orixe romana, na confluencia dos ríos Alne e Arrow, en Warwickshire, Inglaterra. Sitúase a 13 km ao oeste de Stratford-upon-Avon. No censo de 2001 tiña unha poboación de 6. 214 habitantes.
Alchemy Records (EUA)

Alchemy Records foi un selo discográfico independente estadounidense da zona de San Francisco Bay, fundada por Mark Deutrom e Victor Hayden. Discografía parcial
1986 - Clown Alley - Circus of Chaos (VM101)
1986 - Sacrilege B. C. - Party With God (VM102)
1987 - The Melvins - Gluey Porch Treatments (VM103)
1987 - Rich Kids on LSD - Rock 'n Roll Nightmare (VM104) (Re-issued through Epitaph Records in 1993)
1987 - Neurosis - Pain of Mind (VM105) (relanzado por Alternative Tentacles en 1994 e por Neurot Recordings en 2000)
1987 - Poison Idea - War All The Time (VM106)
1988 - The Grim - Face of Betrayal (CHEM107)
1988 - Spiderworks - Self-titled (VM? ?? )
1988 - Sacrilege B. C. - Too Cool to Pray (VM? ?? )
1988 - Various Artists - Peace Through Chemistry (ALCHEMY 001)
1989 - Guillotine - Bring Down the Curtain (ALCHEMY 002)
1989 - Virulence - If This Isn't a Dream. .. (ALCHEMY 003)
1989 - Paranoia - Many Faces of Paranoia (ALCHEMY 004)
Alcidamas

Alcidamas foi un retórico e sofista grego do século IV a. C. . Traxectoria
Naceu en Elea (Asia Menor), foi discípulo e sucesor de Gorxias e profesor en Atenas ao mesmo tempo que Isócrates, de quen foi rival.
Consérvanse dúas declamacións co seu nome, Peri Sofiston, dirixida contra Isócrates, no que afirma a superioridade dos discursos improvisados e Odusseus (a súa autenticidade non foi certificada). Do resto da súa obra só quedan fragmentos.
Aristóteles criticou os seus escritos polo seu estilo pomposo e polo uso extravagante de epítetos e metáforas.
Alcipreste dos illós

O alcipreste dos illós ou alcipreste calvo ou máis formalmente taxodio (Taxodium distichum), é unha árbore conífera de folla caediza da familia das Taxodiáceas orixinaria do sueste dos Estados Unidos de América. É unha especie que se adapta moi ben aos medios húmidos: illós, grotos, brañas, encoros, lamazais etc. En Galiza atopámolo soamente coma especie ornamental nalgúns parques e xardíns públicos, especialmente na auga coma no Parque de Castrelos de Vigo. Os alciprestes dos illós do Xardín de Artime, en Vilagarcía de Arousa (Pontevedra), aparecen no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia. Hábitat
O alcipreste dos illós, que é a árbore emblema de Luisiana, é orixinaria do cuadrante sueste dos Estados Unidos. Considérase a miúdo como o símbolo dos illós e lameiros do sur. Ademais de Luisiana, atopámolo en Carolina do Sur, en Illinois, en Mississippi, na Florida e en Texas.
Esta árbore aprecia os lugares asollados e os terreos asolagados, lameiros, brañas ou regularmente anegados. Medra nas beiras dos grandes ríos coma o Mississippi. Foi introducido en Europa no ano 1640. Nos terreos máis secos, está acompañado do carballo dos illós (Quercus palustris).
A especie vivía así mesmo en Europa hai 8 millóns de anos, como o indica un excepcional achado, de xullo de 2007, preto de Bükkábrány, no departamento de Borsod-Abaúj-Zemplén en Hungría. Trátase dun grupo de árbores do mioceno cuxa madeira non se fosilizou e se conservou nunha mina de lignito. Descrición
Conífera caducifolia. Pode acadar os 40 metros de altura, copa piramidal, pólas horizontais, follas aciculares de 1 por 0. 1 cm, caedizas.
Cultivado na rexión do Delta do Paraná, sobre o bordo de arroios, como protector contra a erosión hídrica.
Boa madeira, textura fina e homoxénea, gran dereito e veado suave, Pe 0, 510 kg/dm³. Madeira mol, liviá, doada de traballar. Para construción de vivendas, trabes e tirantes.