proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Observatorio de Collurania-Teramo

O Osservatorio Astronomico di Collurania-Teramo "Vincenzo Cerulli" é un observatorio astronómico italiano, xestionado polo Istituto Nazionale di Astrofisica, que se atopa nas proximimades de Téramo. Historia
O observatorio fundouno o astrónomo Vincenzo Cerulli, que se propuxo entre 1890 e 1891 crear o observatorio Collurania (de Collis Uraniæ) nos outeiros fronte á cidade de Téramo, nuns terreos propiedade da familia. Máis tarde o edificio tomaría o nome da localidade.
As observacións realizadas, utilizando un telescopio Cooke, comezan en 1896 e adícanse principalmente á observación do planeta Marte e as súas chamadas "canles", cuxo descubrimento en 1877 por Giovanni Virginio Schiaparelli provocaba animadas discusións astronómicas naquel tempo.
Observatorio de Tartu

O Observatorio de Tartu (en estoniano: Tartu Observatoorium) é o maior observatorio astronómico de Estonia. O 1 de xaneiro de 2018, o Observatorio de Tartu uniuse de novo á Universidade de Tartu, e o observatorio é agora un instituto da universidade. Está situado no outeiro de Tõravere, a uns 20 km ao suroeste de Tartu, na parroquia de Nõo, no condado de Tartu. O antigo Observatorio de Tartu, situado no centro da cidade de Tartu, é coñecido internacionalmente pola súa conexión con Friedrich Georg Wilhelm von Struve e o Arco Xeodésico de Struve, do que é o primeiro punto de referencia. Historia
Orixe
O Observatorio de Tartu foi fundado na Universidade Imperial de Dorpat (despois denominada Universidade de Tartu) que se volvera reabrir no 1802. O edificio do observatorio completouse en 1810 no outeiro de Toome en Dorpat. Os instrumentos foron instalados en 1814 por von Struve, quen posteriormente comezou as observacións. En 1824, chegou un refractor Fraunhofer de 9", o telescopio acromático máis grande do mundo da época. Cando von Struve comezou a montar o seu arco xeodésico en 1816, a porta do observatorio converteuse no seu primeiro punto. En 1946, o rebautizado Observatorio de Tartu foi separado da universidade e quedou baixo a xestión da Academia de Ciencias de Estonia. As autoridades comezaron a buscar a nova base de observación en 1950 e, a tal efecto, asignouse unha parcela de terreo no outeiro de Tõravere comezando a construción en 1958.
Novo edificio
En 1963, rematouse o novo edificio do observatorio e unha parte dos astrónomos do antigo observatorio mudáronse a el e o telescopio reflector de 50 cm tivo a primeira luz. En 1964, celebrouse unha conferencia internacional e o Observatorio de Tartu pasou a chamarse Observatorio von Struve. Posteriormente, en 1974, entrou en funcionamento o telescopio de 1, 5 metros. En 1995, o nome do observatorio pasou a ser Observatorio de Tartu e pouco despois, en 1998, se instalou un reflector de 0, 6 metros e, en 2013, un telescopio robótico moderno de 0, 3 metros. O antigo edificio do observatorio agora serve principalmente como museo e forma parte dun centro público de educación científica. Varios científicos notables estiveron, nalgún momento, asociados co Observatorio de Tartu como, por exemplo: Friedrich Georg Wilhelm von Struve, Johann Heinrich von Mädler, Thomas Clausen, Ernst Julius Öpik, Grigori Kuzmin e Jaan Einasto. Equipamentos
O observatorio ten tres telescopios principais. O reflector Cassegrain de 1, 5 metros, que é o telescopio óptico máis grande do norte de Europa e que se emprega para observacións espectroscópicas. O segundo e terceiro telescopio son reflectores de 0, 6 metros e 0, 31 metros para observacións fotométricas. Tamén hai un campo para unha colección de instrumentos meteorolóxicos no recinto do observatorio. O Observatorio de Tartu tamén conta con laboratorios para a calibración radiométrica precisa da radiación infravermella de onda curta a próxima a UV; probas de baleiro, vibracións, temperatura e compatibilidade electromagnética.
Observatorio espacial

Un observatorio espacial ou telescopio espacial é un telescopio no espazo exterior usado para observar obxectos astronómicos. Os primeiros telescopios espaciais operativos foron o estadounidense OAO 2 en 1968 e o soviético Orion a bordo da estación espacial Saliut 1 en 1971. Os telescopios espaciais evitan o filtrado e distorsión da radiación electromagnética causada pola atmosfera e a contaminación luminosa que afectan aos observatorios terrestres. Divídense en dous tipos: satélites que cartografían o ceo completo e satélites que estudan obxectos ou partes concretas do ceo. Historia
Wilhelm Beer e Johann Heinrich Mädler discutiron xa en 1837 as vantaxes dun observatorio na Lúa. En 1946 o astrofísico teórico Lyman Spitzer propuxo poñer un telescopio no espazo. A proposta de Spitzer consistía nun gran telescopio que non estivese limitado pola atmosfera terrestre. Despois de meter presión durante os anos 1960 e 1970 para que fose construído, a visión de Spitzer materializouse finalmente no telescopio Hubble, lanzado o 24 de abril de 1990 durante a misión STS-31. Vantaxes
A astronomía desde observatorios terrestres está limitada polo filtrado e a distorsión da radiación electromagnética causada pola atmosfera. Un telescopio en órbita evita tanto a distorsión como a contaminación das fontes lumínicas terrestres, co que a súa resolución angular é normalmente moi superior á dos observatorios terrestres cunha apertura similar. De tódolos xeitos esta vantaxe redúcese en observatorios terrestres que usan óptica adaptativa.
A astronomía baseada no espazo é máis importante nos rangos de frecuencia que están fora da fiestra óptica e da fiestra de radio, os dous únicos rangos do espectro electromagnético que non están atenuados en exceso pola atmosfera. Por exemplo, a astronomía de raios X é practicamente imposible desde a superficie terrestre e só pode practicarse desde o espazo con telescopios como o Chandra da NASA e o XMM-Newton da ESA. A luz infravermella e ultravioleta tamén son bloqueadas en gran parte pola atmosfera. Desvantaxes
Os telescopios espaciais son moito máis caros de construír que os telescopios terrestres e debido á súa localización son moi difíciles de manter. O telescopio espacial Hubble podía ser mantido polos transbordadores espaciais, pero é a excepció ná regra.
Obsesión

A obsesión consiste na perturbación do ánimo caracterizada por pensamentos que producen temor, medo, preocupación, por un tipo de condutas diferentes segundo o tipo de pensamento que o asalta, pese ós esforzos de librarse del.
O termo provén da palabra latina "obsessĭo", traducido como asedio. Tipos
Dende o punto de vista psicolóxico, é posible recoñecer numerosos tipos de obsesións.
Ter obsesión pola comida, por exemplo, pode levar a quen a pacede a sufrir enfermidades como bulimia e anorexia, facendo imposible modificar o peso desta persoa de forma saudable.
No plano amoroso, pode provocar incluso traxedias, xa que o ser obsesivo, habitualmente, acostuma intentar posuír á persoa idealizada e estar disposto a todo con tal de apropiarse dela. Este tipo de persoas, adoitan ter unha baixa autoestima.
E por último, o que parece ser o tipo máis habitual dos tres, coñecido coma a síndrome anancástica, unha desorde mental que se asocia coa orde e a limpeza. A persoa que o padece, ordena o ordenado, limpa o xa limpo, e non tolera que algo non se atope no seu lugar. A xente que padece esta síndrome, acostuma ser de mentalidade ríxida e intolerante e moi dados a respectar as normativas relacionadas coa organización. A obsesión como enfermidade
Os síntomas desta enfermidade inclúen o exceso de lavado ou limpeza; acaparamento e extrema preocupación con pensamentos sexuais, violentos ou relixiosos; ou rituais como abrir e pechar unha porta un número de veces antes de entrar ou saír dunha habitación. Estes síntomas consomen a maior parte do tempo e con frecuencia, causan angustia emocional e financeira.
Os actos realizados por este tipo de persoas poden semellar paranoicos e psicópatas; porén, está comprobado que en xeral, recoñecen que as súas obsesións son irracionais, e por este motivo, poden chegar a estar máis angustiados.
Este trastorno afecta a nenos e adolescentes, así como adultos. Aproximadamente a metade dos adultos con obsesión, reportan un indicio desde a infancia, o que suxire unha continuidade dos trastornos de ansiedade durante toda a vida.
Obsidiana

A obsidiana é unha rocha ígnea cunha composición química de silicatos alumínicos e unha gran porcentaxe (máis do 70%) de óxidos silicios. A súa composición é parella ao do granito e á da riolita. A obsidiana non é cristalina, senón un vidro, un vidro volcánico, e aínda que non é un mineral, ás veces clasifícase como un mineraloide. A súa dureza na escala de Mohs é de 5-5'5 e a súa densidade é de aproximadamente 2'6.
A súa cor é negra, podendo variar segundo a composición das impurezas da verde moi escura á clara, á arrubiada, e posuír vetas en branco, negro e vermello. O ferro e o magnesio coloréana de verde escuro a marrón escuro. Como todos os vidros e algúns outros tipos de rochas, a obsidiana creba con fractura concoidal.
A obsidiana é usada como ornamento. En certas culturas da Idade de Pedra, era moi valorada, porque con ela se podían facer coitelas moi afiadas. Pode golpearse con pedras máis duras para modificar a súa forma. A obsidiana tamén se pode puír para crear espellos rústicos.
As culturas mesoamericanas usaron amplamente a obsidiana para crear ferramentas e adornos. Tamén a usaron para crear armas, como o maqualhuitl ou macana e puntas de lanzas e frechas; porque ao ser moi filosa perforaba e cortaba a pel e a carne con facilidade. Incluso se descubriron instrumentos cirúrxicos precolombianos feitos deste material. Actualmente, utilízanse coitelas de obsidiana nas cirurxías cardíacas e oculares, pois o seu fío é moito máis delgado que o dos escalpelos de aceiro.
Obsolescencia

A obsolescencia é a caída en desuso de máquinas, equipos e tecnoloxías motivada non por un mal funcionamento do mesmo, senón por un insuficiente desempeño das súas funcións en comparación coas novas máquinas, equipos e tecnoloxías introducidos no mercado.
Pode deberse a diferentes causas, aínda que todas elas cun contexto netamente económico: A imposibilidade de encontrar repostos adecuados.
A obsolescencia é tamén consecuencia directa das actividades de investigación e desenvolvemento que permiten en tempo relativamente breve fabricar e construír equipos mellorados e con capacidades superiores ás dos precedentes. O paradigma, neste caso, constitúeno os equipos informáticos capaces de multiplicar a súa potencia en cuestión de meses.
Igualmente prodúcese en mercados e tecnoloxías substitutivas, nas que a opción dos consumidores pode facilmente polarizarse a favor dunha delas en detrimento das restantes. Obsolescencia planificada
Ás veces, os comerciantes, de forma deliberada, introducen a obsolencencia na estratexia do seu produto, co obxectivo de xerar a longo prazo un volume de vendas baseado en reducir o tempo de uso en repetidas compras. Nun sector altamente competitivo esta estratexia pode ser un risco xa que sempre é posible que os consumidores compren os produtos doutras marcas competidoras. Consecuencias da obsolescencia
A continua substitución de equipos xera importantes cantidades de residuos, coa problemática ambiental que iso comporta.
Obsolescencia programada

A obsolescencia programada (tamén chamada obsolescencia planificada) é unha práctica empresarial consistente na determinación, planificación ou programación da fin da vida útil dun produto ou servizo de modo que se volva obsoleto, non funcional, inútil ou inservible tras un período de tempo calculado de antemán. Características
A programación da obsolescencia por parte do fabricante ou empresa ten lugar durante a fase de deseño do produto ou servizo. A obsolescencia programada ten un potencial considerable e cuantificable para beneficiar ao fabricante, dado que o produto vai fallar nalgún momento, obrigando á persoa consumidora a adquirir, xa sexa do mesmo provedor ou dunha empresa da competencia, mediante a compra dun modelo máis novo similar ao anterior.
Para a industria, a obsolescencia programada estimula positivamente a demanda alentando ao sector consumidor a mercar de forma artificialmente acelerada novos produtos se desexa seguir utilizándoos.
Existe o risco dunha reacción adversa por parte do sector consumidor ao descubrir que o fabricante promoveu durante o deseño que o produto se volvese obsoleto máis rapidamente, facendo que os consumidores cambien á competencia, baseando a elección na durabilidade e calidade do produto.
A obsolescencia programada é efectiva nunha alta diversidade de produtos. Foi desenvolvida por vez primeira na década de 1920, cando a produción en masa empezaba a forxar un novo modelo de mercado, no que a análise detallada de cada parte do mesmo pasou a ser un factor fundamental para acadar o éxito.
A elección de fabricar produtos que se volvan obsoletos de maneira premeditada pode influír enormemente na decisión de certa empresa sobre a arquitectura interna de produción. Así, a compañía ten que sopesar se utilizar compoñentes tecnolóxicos máis baratos satisfai ou non a proxección de vida útil que están interesados en darlle aos produtos. Estas decisións forman parte dunha disciplina académica coñecida como enxeñaría do valor.
O emprego da obsolescencia programada non sempre é fácil de determinar, complicándose ao aparecer outros factores relacionados, como a constante competencia tecnolóxica ou a sobrecarga de funcións, que se ben poden expandir as posibilidades de uso do produto en cuestión, tamén poden facelo fracasar rotundamente. Desfeitos e contaminación
O obxectivo da obsolescencia programada é o lucro económico inmediato, polo que o coidado e respecto do medio ambiente pasa a un segundo plano. Cada produto que se volve obsoleto, supón contaminación, polo que é un evidente problema do actual sistema de produción e económico, ao non axustarse en absoluto á harmonía e equilibrio da natureza.
Obstetricia

A obstetricia (ou tocoloxía), palabra que chega do verbo latino obstare "agardar, estar á espera", é unha rama das ciencias da saúde que se ocupa do embarazo, parto e puerperio, comprendendo tamén os aspectos psicolóxicos e sociais da maternidade. As profesionais da saúde especializadas en atender os partos normais chámanse matronas, comadroas ou parteiras.
Obstrución de Manin

En matemáticas, no campo da xeometría aritmética, a Obstrución de Manin (debida a Yuri Manin) está ligada a unha variedade X sobre un corpo global, que mide o fracaso do principio de Hasse para X. Se o valor da obstrución é non-trivial, daquela X pode ter puntos sobre todos os corpos locais mais non sobre o corpo global. Manin utilizou o grupo de Brauer X para definilo.
Para as variedades abelianas, a obstrución de Manin corresponde co grupo de Tate-Shafarevich e explica plenamente o fracaso do principio local a global (baixo a suposición de que o grupo Tate-Shafarevich é finito). No entanto, hai exemplos, debidos a Alexei Skorobogatov, de variedades con obstrución de Manin trivial que teñen puntos en todas as partes localmente e porén non teñen puntos globais.
Obxectividade

Para ver a aplicación na Wikipedia, véxase Wikipedia: Punto de vista neutral.
A obxectividade ou o punto de vista neutral trátase dun xeito de participar na xeración de coñecemento dende unha perspectiva gnoseolóxica científica, e relativamente desideoloxizada. Nada que o sentido común non poida acadar.
Obxectivismo (poesía)

Obxectivismo poético ou poesía obxectivista é como se acostuma a ser chamada a poesía elaborada por un grupo de poetas pertencentes á segunda xeración do modernismo anglófono, que aparecen a partir de 1930. Foron influenciados por poetas como Ezra Pound, que foi un dos seus propagadores, e William Carlos Williams, próximo ao grupo.
Os principios básicos da poética obxectivista foron definidos polo poeta e o seu principal teórico Louis Zukofsky. A poesía obxectivista trata o poema como algo palpable, como un obxecto, marcado pola intelixibilidade e o ton sincero, sen afastarse da lingua habitual e sen eludir o mundo real, que debe ser claramente observado polo poeta.
A maioría dos poetas adheridos a esta estética eran dos Estados Unidos. Ademais de Zukofsky e Williams, o grupo tamén incluía aos estadounidenses Charles Reznikoff, George Oppen, Carl Rakosi e Lorine Niedecker, así como o inglés Basil Bunting.
En Nova York, Louis Zukofsky, Charles Resnikoff e George Oppen fixeron un primeiro contacto que, como William Carlos Williams, pretendían dilapidar o imaxismo (imagism) poundiano do que consideraban dilucións producidas e difundidas por Amy Lowell, que entón estaba á fronte dese movemento.
Das discusións ao redor desta proposta, xurdiu a semente do movemento obxectivista -termo iniciado por Zukofski en dous ensaios - "Program Objectivist, 1931" e "Sincerity and Objectification" - enxertado ao final do número da prestixiosa revista Poetry.
En febreiro de 1931, o grupo lanzouse nas páxinas de "Poetry", que Zukofski, a través de Pound, editou a favor (e en contra) de Harriet Monroe. Ademais de Williams e os tres fundadores do Obxectivismo, estiveron presentes nesta edición Carl Rakosi e Busil Bunting, e outros poetas como Kenneth Rexroth e Robert McAlmon.
A poética do obxectivismo tivo unha forte influencia na poesía estadounidense posterior, incluídas as asociadas co Rexurdimento de San Francisco.
Obxectivo

O termo obxectivo refírese ao fin que se quere atinxir, e nese sentido é sinónimo de albo tanto como fin a atinxir (lugar ou obxecto) como punto de mira dunha arma ou proxectil.
A definición clara de obxectivos é de extrema importancia en varios eidos de actuación humanos, a nivel administrativo e de xestión, orientando a acción dos individuos. En educación, por exemplo, a definición de actividades curriculares debe ser feita tendo en conta os obxectivos definidos no programa curricular dos alumnos.
Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel

Os Obxectivos de Desenvolvemento Sostíbel (ODS) son un grupo de obxectivos relativos ó desenvolvemento internacional futuro. Foron creados polas Nacións Unidas e promovidos coma Obxectivos Globais para o Desenvolvemento Sostíbel. Substituíron os Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio que caducaron na fin de 2015. Os ODS abarcan de 2015 a 2030. Hai dezasete obxectivos e 169 metas específicas para estes obxectivos. Obxectivos
En agosto de 2015, 193 países acordaron os seguintes 17 obxectivos: Pobreza cero: rematar coa pobreza en todas as súas formas, en todo o mundo.
Fame cero: eliminar a fame, acadar a seguridade alimentaria, mellorar a nutrición e promover a sostibilidade na agricultura.
Boa saúde: garantir unha vida saudábel para todos e procurar o benestar da poboación de todas as idades.
Educación de calidade: garantir o acceso para todos a unha educación de calidade, equitativa e inclusiva, e proporcionar oportunidades de formación ó longo da vida.
Igualdade de xénero: acadar a igualdade entre os xéneros e apoderar a todas as nenas e mulleres.
Auga limpa e saneamento: garantir o acceso á auga e ó saneamento para todos e promover a súa xestión sostíbel.
Enerxía renovábel e accesíbel: garantir o acceso seguro e estable a unha enerxía renovábel e sostíbel para todos.
Bos empregos e economía: promover un crecemento que poida ser sostido e sostíbel que inclúa a todas as persoas, acadar o pleno emprego e garantir un traballo digno para todos.
Innovación e boas infraestruturas: promover a construción de infraestruturas resilientes, a industrialización sostíbel e a innovación.
Reducir a desigualdade: acadar unha redución da desigualdade, tanto entre países como dentro deles.
Comunidades e cidades sostíbeis: acadar unhas cidades e poboacións seguras, inclusivas, resilientes e sostíbeis para todos.
Uso responsábel dos recursos: promover e acadar uns patróns de produción e de consumo que sexan sostíbeis.
Medidas climáticas: adoptar medidas de carácter urxente que sirvan para combater o cambio climático e as súas consecuencias.
Océanos sostíbeis: acadar un uso sostíbel dos océanos e dos recursos mariños, de cara á súa conservación e desenvolvemento sostíbel.
Usos do solo sostíbeis: protexer e restaurar os ecosistemas terrestres, acadar un uso e xestión sostíbeis dos bosques, reverter os procesos de desertización e degradación do solo, e deter a perda de biodiversidade.
Paz e xustiza: construír sociedades pacíficas, xustas e inclusivas para todos, garantir o acceso universal á xustiza e traballar por unhas institucións efectivas e responsábeis de cara a un desenvolvemento sostíbel.
Sociedades para o desenvolvemento sostíbel: robustecer as medidas para a implantación e promover unha sociedade global comprometida coa consecución dun desenvolvemento global sostíbel.
Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio

Os Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio foron fitos acordados no ano 2000 por todos os países, que debían permitir unha maior igualdade no mundo en 2015, segundo as Nacións Unidas. Historia
Estes obxectivos especificáronse en fitos para medir o seu logro. Os obxectivos foron: Erradicar a pobreza extrema e a fame
Conseguir a educación primaria universal
Promover a igualdade de xénero
Reducir a mortalidade infantil
Mellorar a saúde na maternidade
Loita contra a Sida, a malaria e outras enfermidades
Fomentar o desenvolvemento sostible
Desenvolver unha asociación global para o desenvolvemento
Substitución
En 2015, estes obxectivos foron substituídos polos novos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible.
Obxecto (programación)

Un obxecto, no paradigma de programación orientada a obxectos, defínese como a unidade que en tempo de execución realiza as tarefas dun programa. Tamén a un nivel máis básico defínese como a instancia dunha clase. Estes obxectos interactúan uns con outros, en contraposición á visión tradicional na cal un programa é unha colección de subrutinas (funcións ou procedementos), ou simplemente unha lista de instrucións para o computador. Cada obxecto é capaz de recibir mensaxes, procesar datos e enviar mensaxes a outros obxectos de xeito similar a un servizo.
No mundo da programación orientada a obxectos (POO), un obxecto é o resultado da instanciación dunha clase.
Obxecto astronómico

Un obxecto astronómico é unha entidade física significativa, unha asociación ou estrutura da que a ciencia confirmou a súa existencia no Universo. Iso non significa necesariamente que a ciencia actual non refute a súa existencia no futuro (dependendo dos coñecementos astronómicos existentes nese momento). Algúns obxectos astronómicos, como Themis ou Neith, á luz dos estudos máis recentes, considérase que non existen. Outros, coma Plutón ou Ceres, son de natureza totalmente diferente do previsto con anterioridade pola ciencia. Nestes casos, a comunidade científica chega a un consenso con respecto a súa clasificación. Os obxectos astronómicos baseados en probas científicas indirectas considéranse obxectos hipotéticos.
Un obxecto astronómico pódese confundir facilmente cun corpo celeste (son os obxectos que están no ceo). O termo "corpo" indica un obxecto simple, coma un planeta, aínda que tamén podemos considerar o cinto de asteroides un obxecto astronómico. A Terra non é un obxecto ou corpo celeste (non esta no noso ceo, senón embaixo del), pero si é un obxecto ou corpo astronómico (obxecto de estudo pola astronomía).
Obxecto matemático

Un obxecto matemático é un concepto abstracto que xorde nas matemáticas. Na linguaxe habitual das matemáticas, un obxecto é calquera cousa que foi (ou podería ser) formalmente definida e co que se pode facer razoamentos dedutivos e demostracións matemáticas. Normalmente, un obxecto matemático pode ser un valor que se pode asignar a unha variábel e, polo tanto, pode estar implicado en fórmulas.
Os obxectos matemáticos que se atopan habitualmente inclúen números, conxuntos, funcións, expresións, obxectos xeométricos, transformacións doutros obxectos matemáticos e espazos. Os obxectos matemáticos poden ser moi complexos; por exemplo, os teoremas, as demostracións e incluso as teorías considéranse obxectos matemáticos na teoría da proba. Lista de obxectos matemáticos por rama
Teoría de números
números, operacións,
Combinatoria
permutacións, desarranxos, combinacións
Teoría de conxuntos
conxuntos, conxuntos de particións, funcións e relacións
Xeometría
puntos, liñas, segmentos de liña,
polígonos (triángulos, cadrados, pentágonos, hexágonos, .. .), círculos, elipses, parábolas, hipérbolas,
poliedros (tetraedros, cubos, octaedros, dodecaedros, icosaedros, ), esferas, elipsoides, paraboloides, hiperboloides, cilindros, conos.
Teoría de grafos
grafos, árbores, nós, arestas
Topoloxía
espazos e variedades topolóxicas.
Álxebra linear
escalares, vectores, matrices, tensores.
Álxebra abstracta
Grupos,
Aneis, módulos,
Corpos, espazos vectoriais,
Reticulas de grupos e retículas de orde.
Obélix

Obélix é un dos personaxes de ficción da serie de banda deseñada Astérix, creado por René Goscinny e Albert Uderzo. É o mellor amigo de Astérix a quen acompaña en tódalas súas aventuras, agás na primeira, Astérix o galo.
É un galo alto e gordo, fabricante e repartidor de menhires. Posúe un pequeno can chamado Ideafix ou Idéfix. Obélix está dotado dunha forza extraordinaria, xa que cando era un neno caeu na marmita na que Panorámix preparaba a poción máxica (en Como caeu Obélix na marmita do druída cando era cativo), facendo que os efectos da mesma teñan carácter permanente, debido a isto, e para a súa desgraza, nunca lle deixan probar un pouco dela porque os efectos secundarios serían terribles, como se pode ver no libro Le mauvais coup d'Obelix (O mal trago de Obélix en galego), onde tras beber a marmita enteira Obélix se converte en pedra. Orixe do nome
A orixe do nome de Obélix pode provir de obelisco, unha columna de pedra que celebraba o sol para os antigos exipcios. Unha segunda posibilidade, é que o nome de Obélix proveña de obèle ou a cruz tipográfica en francés, un signo tipográfico usado nos manuscritos antigos ​​para anotar unha pasaxe cuestionable. De feito, o nome do seu compañeiro Astérix provén doutro símbolo semellante, o asterisco, usado para sinalar unha remisión. O emprego destes nomes de símbolos por parte de Goscinny pódese explicar polo feito de que a súa familia posuía unha imprenta. Obras onde aparece Obélix
Banda deseñada
Tódolos álbums da serie Astérix.
Adaptacións
Televisión
Deux Romains en Gaule (Pierre Tchernia, 1967)
Jacques Morel dá a súa voz a Obélix por vez primeira neste telefilme que mestura as personaxes animadas de Astérix e Obélix con decorados da vida real.
Cinema
Filmes de animación
Varios actores de dobraxe prestaron a súa voz a Obélix: Astérix o galo (Belvision, 1967) con Jacques Morel
Astérix e Cleopatra (Belvision, 1968) con Jacques Morel
As doce probas de Astérix (René Goscinny e Albert Uderzo, 1976) con Jacques Morel
Astérix e a sorpresa do César (Gaëtan Brizzi e Paul Brizzi, 1985) con Pierre Tornade
Astérix en Bretaña (Pino Van Lamsweerde, 1986) con Pierre Tornade
Astérix e o golpe do menhir (Philippe Grimond, 1989) con Pierre Tornade
Astérix en América (Gerhard Hahn, 1994) con Pierre Tornade
Astérix et les Vikings (Stefan Fjeldmark e Jesper Møller, 2006) con Jacques Frantz
Astérix: Le Domaine des Dieux (Alexandre Astier e Louis Clichy, 2014) con Guillaume Briat
Astérix: Le Secret de la potion magique (Alexandre Astier e Louis Clichy, 2018) con Guillaume Briat
Filmes de acción en vivo
No cinema, o personaxe de Obélix estivo encarnado polo actor francés Gérard Depardieu nas catro adaptacións cinematográficas das historias de Astérix. Astérix et Obélix contre César (1999)
Astérix et Obélix: Mission Cléopâtre (2002)
Astérix aux Jeux Olympiques (2008)
Astérix et Obélix: Au service de sa Majesté (2012)
Ocaso

Un astro está no ocaso cando atravesa o plano do horizonte pasando do hemisferio visible ao non visible -nas latitudes meridionais-, é dicir, cando a súa altura é cero en relación á liña do horizonte, pasando de positiva a negativa. No caso do Sol chámase solpor e determina o fin do día. O antónimo de ocaso é orto.
Na Grecia clásica as deusas do solpor eran as Hespérides (a súa nai Nicte; noutra versión Hesperis ou Hesperius; ou o seu pai Hesperus ou Hesperos son a personificación da Noite), mentres que Aurora era a deusa do amencer.
Tecnicamente o ocaso comeza cando o limbo inferior da esfera helíaca toca e desaparece tanxente ao horizonte oeste local, e remata cando o limbo superior da esfera helíaca desaparece tanxente ao horizonte oeste local.
O crepúsculo que ocorre despois do solpor é coñecido informalmente como "entre lusco e fusco" (entre o día e a noite).
As estrelas circumpolares ao estar situadas nas latitudes homónimas (circumpolares) non teñen ocaso nin orto. En relación ao Sol nas latitudes polares prodúcese unha noite de seis meses (non se ve o Sol no ceo) e un día doutros seis (o Sol esta sempre por riba do horizonte), isto é, o orto ou o ocaso coincide cos equinoccios (de primavera e outono), e o mediodía ou a medianoite coincide cos solsticios de verán e inverno. Así, no polo norte o orto prodúcese co equinoccio de primavera, o mediodía co solsticio de verán, o ocaso co equinoccio de outono, e a medianoite co solsticio de inverno (no polo sur é a inversa).
Co transcurso do ano, o Sol vai cambiando o lugar por onde se pon nas latitudes medias. Nos equinoccios ponse polo oeste, sendo os dous únicos días do ano que sucede este fenómeno.
En primavera e verán para o hemisferio norte ponse entre o oeste e o norte (declinación positiva); en outono e inverno o seu ocaso é entre o oeste e o sur (declinación negativa). Simultaneamente, para o hemisferio sur é outono e inverno (ocaso entre o oeste e o norte) ou primavera e verán (ocaso entre o oeste e o sur). Efectos da refracción atmosférica
A refracción da luz solar ao chegar á atmosfera terrestre fai que chegue a luz cando o Sol xa non se atopa no horizonte real, facendo que vexamos poñerse o sol cando realmente está a 0, 83º por debaixo do horizonte real.
Medido dende o mediodía local, o ocaso caracterízase polo ángulo horario Φ, onde: cos ⁡ ϕ
− tan ⁡ λ tan ⁡ δ {\displaystyle \cos {\phi }
-\tan {\lambda }\tan {\delta }\, } sendo λ a latitude do lugar (do observador), e δ a declinación solar (nese intre). No orto acontece nun ángulo horario -Φ.
O termo crepúsculo vespertino é unha descrición verbal do mesmo fenómeno físico xusto despois da posta de Sol, alongando a duración do día despois do solpor.
Occator (cráter)

Occator é un cráter de impacto situado en Ceres que contén a chamada "Mancha 5", a mancha máis brillante de tódolos puntos brillantes observados pola sonda espacial Dawn. Era coñecida como "Rexión A" nas imaxes terrestres tomadas polo Observatorio W. M. Keck en Mauna Kea.
O cráter recibiu o seu nome en referencia a Occator, deus da grade e axudante de Ceres. O nome foi aprobado oficialmente pola UAI o 3 de xullo do 2015.
O 9 de decembro de 2015, varios científicos informaron que as manchas brillantes sobre Ceres, incluíndo as do cráter Occator, podían estar relacionadas cun tipo de sal, en particular cunha forma de salmoira que contería hexahidrato de sulfato de magnesio (MgSO4. 6H2O); tamén se achou que as manchas están asociadas a arxilas ricas en amoníaco. Máis recentemente, o 29 de xuño de 2016, varios científicos informaron que o punto brillante estaría composto principalmente de carbonato de sodio (Na2CO3), o que implica que a actividade hidrotermal sería a probable causa da creación dos puntos brillantes.
A mancha no centro do cráter chámase Cerealia Facula, e o grupo de manchas ao leste chámanse Vinalia Faculae. Panorámicas
Animacións
Occidente

Occidente (do latín occĭdens, "lugar da caída do Sol") significa oeste, e en xeral refírese a un conxunto de culturas. Existen distintas acepcións sobre o significado do Mundo Occidental: Na súa acepción máis restritiva, abrangue a Europa Occidental xurdida durante a Idade Media.
Na súa acepción ampla, inclúe a toda a cultura grecorromana, e incluso as primeiras civilizacións de Mesopotamia, como os sumerios e o Antigo Exipto.
O concepto de Occidente adoita contrapoñerse ao concepto das civilizacións de Oriente (leste, en latín).
Occipicio

O occipicio é o termo anatómico para se referir á parte da cabeza que se sitúa na zona inferior e posterior. Importancia clínica
O traumatismo do occipicio pode ocasionar crebadura da base do cranio. Un occipicio prominente é característico da trisomía 18 (a síndrome de Edwards), asociado a micrognacia (queixada pequena), pavillóns auriculares de implantación baixa e retardo mental. Asóciase tamén á trisomía 9. A identificación da localización do occipicio fetal é importante no paristallo. Esta rexión emprégase ademais como punto de reparo anatómico durante a medición do perímetro cefálico, empregando unha fita métrica que se estende desde o occipicio até o arco superciliar.
Ocelo (mimetismo)

Un ocelo é unha mancha arredondada e moitas veces multicolor, con aparencia dun ollo, que presentan algunhas especies de peixes, bolboretas, réptiles e aves. A súa función biolóxica asóciase co mimetismo. Desenvolvemento dos ocelos
O estudo do desenvolvemento dos ocelos foi un dos campos máis sobresalientes da bioloxía do desenvolvemento e a evo-devo. Fred Nijhout mostrou que a posición dos ocelos se decide no estadio de eiruga e que os patróns concéntricos son inducidos por un organizador (chamado foco) localizado no centro do ocelo en desenvolvemento.
Estudados desde as orixes da ciencia biolóxica, os fenómenos de asimilación de formas ou de enmascaramentos destinados á protección de individuos ou de especies quedaron englobados baixo o termo de mimetismo a raíz da publicación en 1817 dun compendio de entomoloxía dos británicos W. Spence e W. Kirloy.
Notábeis investigadores do século XIX, como Henry Walter Bates e Alfred Russel Wallace, realizaron posteriormente achegas que permitiron o desenvoilvemento dos estudos sobre o fenómeno.
O mimetismo é a propiedade de determinados organismos de reproduciren no seu aspecto e cor o doutras especies diferentes ou o do ambiente en que viven, o que lles proporciona unha vantaxe selectiva fronte ás especies que carecen deste mecanismo. Así, algúns insectos non picadores presentan unha coloración en bandas negras e amarelas típicas de certas avespas, feito que lles garante a protección fronte a un bo número de predadores que asocian ditos caracteres cromáticos cos dunha especie que resulta perigosa e á que é preferíbel non molestar.
O artificio non evita que unha determinada cantidade de individuos da especie que posúe mimetismo morra vítima dos predadores no período xuvenil destes últimos, cando aínda non aprenderon a diferenciar cales son as especies adecuadas para a súa alimentación e cales non convén atacar.
Ocelo (xeoloxía)

En xeoloxía denomínase ocelo a estruturas ou corpos esféricos ou elipsoidiais de feldespatos en forma policristalina. Tenden a ser do tamaño de ovos de aves.
Adoitan seren considerados como o resultado dun proceso de inmiscibilidade, aínda que isto púxose en cuestión.
Os ocelos son típicos dos lamprófiros.
Ochrobactrum

Ochrobactrum é un xénero de bacterias gramnegativas da familia Brucellaceae. O xénero foi descrito por Holmes en 1988 e propúxose a especie Ochrobactrum anthropi como especie tipo. Traballos posteriores recoñeceron dentro do xénero outras 18 especies: Ochrobactrum anthropi
Ochrobactrum ciceri
Ochrobactrum cytisi
Ochrobactrum daejeonense
Ochrobactrum endophyticum
Ochrobactrum gallinifaecis
Ochrobactrum grignonense
Ochrobactrum guangzhouense
Ochrobactrum haematophilum
Ochrobactrum intermedium
Ochrobactrum lupini
Ochrobactrum oryzae
Ochrobactrum pecoris
Ochrobactrum pituitosum
Ochrobactrum pseudintermedium
Ochrobactrum pseudogrignonense
Ochrobactrum rhizosphaerae
Ochrobactrum thiophenivorans
Ochrobactrum tritici
As bacterias deste xénero son bacilos gramnegativos curtos rectos ou lixeiramente curvados cunha forma de labarada no extremo. As células teñen unha lonxitude entre 0, 6 e 1, 2 microns. Non forman esporas e son aerobias estritas ou fermentativas.
Os xenomas da maioría das especies de Ochrobactrum son complexos e constan de dous cromosomas circulares independentes a miúdo asociados con plásmidos.
Oclocracia

Oclocracia ou goberno do xentío (do grego ὀχλοκρατία, do latín ochlocratia) segundo a visión aristotélica clásica é unha das tres formas específicas de dexeneración das formas puras de goberno, en concreto da politeia. Ás veces o termo confúndese con tiranía da maioría dado que están intimamente relacionados. Non hai que confundir o concepto de «xentío» coa noción de «multitude» promovida fundamentalmente por Spinoza, que durante a Idade Media diferenciouse da distinción de «pobo» e «xentío» promovido por Hobbes e imperante ata os nosos días. A diferenza básica é que baixo a distinción de Hobbes o conxunto de cidadáns queda simplificada nunha unidade como corpo único con vontade única (xa sexa que un mero xentío reúna os requisitos necesarios para ser considerada como pobo), mentres que o concepto de multitude refusa desa unidade conservando a súa natureza múltiple. A partir desta distinción, etimoloxicamente, a democracia é o goberno do pobo que coa vontade xeral lexitima ao poder estatal, e a oclocracia é o goberno do xentío, é dicir, o xentío, masa ou gentío é un axente de produción biopolítica que á hora de abordar asuntos políticos presenta unha vontade viciada, evicciosa, confusa, injuiciosa ou irracional, polo que carece de capacidade de autogoberno e polo tanto non conserva os requisitos necesarios para ser considerada como «pobo».
Oco poplíteo

O oco poplíteo, comunmente chamado sofraxe, é unha rexión anatómica do membro inferior humano situada detrás do xeonllo, entre a coxa e a perna. É un espazo romboidal con catro límites e un contido. Límites
Supero-externo: Músculo bíceps crural.
Supero-interno: Músculos semimembranoso e por riba o semitendinoso.
Infero-externo: Músculo gastrocnemio externo e plantar delgado.
Infero-interno: Músculo gastrocnemio interno. Contido
De profundo a superficial (anterior a posterior): Ligamento posterior do xeonllo
Arteria poplítea, ramo terminal da arteria femoral superficial.
Vea poplítea, que desemboca na vea femoral.
Nervio ciático-poplíteo externo
Vea safena externa ou maior, que desemboca na vea poplítea.
Ocre

Ocre (do latín ojra, e este do grego ὤχρα, ojra, de ὠχρός, ojros, ‘amarelo’) é o nome da cor amarela escura ou amarela tirando a vermella típica da arxila da cor do óxido de ferro e de distintas tonalidades que adoita adoita ser amarelada, alaranxada ou avermellada.
«Ocre» é tamén a denominación da cor dos minerais terrosos amarelados produto da oxidación de menas metalíferas onde non intervén o ferro, como o ocre de antimonio, de bismuto ou de níquel.
O ocre tense empregado tradicionalmente como pigmento para pintura artística e para pintura corporal, e o seu uso remóntase á Prehistoria. Composición e características
Xeoloxicamente, os ocres son depósitos secundarios que poden aparecer constituíndo o solo, ou como camadas superficiais e altamente oxidadas de menas dalgún mineral impregnadas cunha substancia pigmentada daquel; polo xeral esas substancias son óxidos ou hidróxidos de ferro. O miúdo tamaño das partículas pigmentadas do ocre permite pulverizalo até un grao moi fino sen que perda a súa cor.
Dentro dos ocres naturais, os vermellos conteñen hematita, mentres que os amarelos ou «limonitas» conteñen goethita ou minerais do grupo da xarosita. Polo común preséntanse mesturados con cuarzo, arxilas, xeso, micas, feldespatos etc. , aínda que tamén os hai sumamente puros. O óxido e o hidróxido de ferro están presentes na maioría dos ocres asociados a menas de ferro e de cobre, que constitúen depósitos primarios. Os depósitos secundarios, que son os solos ricos en óxido e hidróxido de ferro, poden cubrir grandes extensións, pero o ocre que conteñen adoita ser menos puro. Tamén as augas subterráneas ricas en ferro poden dar lugar á formación de ocre ao se filtraren cara a zonas húmidas, brañas, lagos e cursos de auga efémeros.
Nun sentido amplo, os solos ricos en óxidos de ferro son tamén ocres, e poden ser utilizados como fonte do pigmento.
Ocres non ferrosos
Desde o punto de vista da clasificación dos pigmentos, os ocres son xeralmente os de óxidos de ferro, pois os de óxido de manganeso considéranse parte do grupo das terras de Siena e sombras naturais. Os ocres que resultan da oxidación doutras menas metalíferas tamén son tecnicamente ocres, pero teñen pouca aplicación como pigmento e son menos frecuentes.
Propiedades
Os ocres teñen excelentes propiedades como pigmentos: son estábeis e resistentes á luz, á humidade e á lixivia, aínda que vulnerábeis aos ácidos. Non son tóxicos.
Localización
Os pigmentos que entran na denominación de «ocres» atópanse en numerosas localidades de todo o mundo. Algúns dos países que salientan pola súa produción de ocres son Francia, España, Chipre, Irán, Italia, Australia e os Estados Unidos.
Octante

O octante é un instrumento de reflexión inventado polo inglés John Hadley en 1731 para observar a altura dos astros sobre o horizonte do mar. O arco do octante consta de corenta e cinco graos ou unha oitava parte do círculo, de onde vén a súa denominación.
A idea de aplicarlle o principio da reflexión á medida de ángulos tívoa Robert Hooke en 1684. Non obstante, o seu procedemento foi modificado despois por Newton, e Hadley non fixo máis que poñer estas ideas en práctica.
Octante (constelación)

Octans ou Octante é unha constelación discreta presentada por Nicolas Louis de Lacaille. É, fundamentalmente, coñecida por se-lo lugar onde fica o polo sur celeste.
A súa estrela Sigma Octantis (σ Oct) é a estrela máis próxima ó polo que pode ser vista a simple vista, pero é tan feble, que é practicamente inútil coma estrela polar para efectos da navegación. Afortunadamente, a constelación Crux, A Cruz do Sur, sinala o polo.
A constelación é circumpolar ó Polo Sur Celeste, así que pode ser vista nos ceos do Hemisferio Sur durante as noites de calquera mes do ano. A ascensión recta e mes de maior visibilidade dadas son para as tres estrelas máis brillantes, as cales son as máis altas no ceo durante as noites de novembro. Historia
Dado que Octans foi presentada no século 17 e se sitúa preto do polo sur, non foi coñecida polas culturas clásicas, así que non ten mitoloxía relacionada. Estrelas
Estrelas con nome propio:
(σ Oct) 5, 45 Polaris Australis
Estrelas con designación de Bayer:
α Oct 5, 13; β Oct 4, 13; γ1 Oct 5, 10; γ2 Oct 5, 72; γ3 Oct 5, 29; δ Oct 4, 31; ε Oct 5, 09; ζ Oct 5, 43; θ Oct 4, 78; η Oct 6, 19; ι Oct 5, 45; κ Oct 5, 56; λ Oct 5, 27; μ1 Oct 5, 99; μ2 Oct 6, 51; ν Oct 3, 73; ξ Oct 5, 32; π1 Oct 5, 65; π2 Oct 5, 65; ρ Oct 5, 57; τ Oct 5, 50; υ Oct 5, 76; χ Oct 5, 29; φ Oct 5, 47; ψ Oct 5, 49; ω Oct 5, 88
Octavio García

Octavio García Fernández, nado en Vilachá Pedrosa (Veiga, Becerreá) cara a 1882 e finado no mesmo lugar o 29 de setembro de 1953, foi un avogado e político galego. Traxectoria
Foi fiscal municipal de Becerrea en 1905, e xuíz municipal de Becerreá en 1907. Militante do Partido Liberal, foi elixido deputado provincial polo distrito da Fonsagrada-Becerreá en 1915. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Becerreá en 1924. Permaneceu no cargo ata 1927. Foi un dos asinantes do manifesto anticaciquil dirixido ao distrito de Becerreá en maio de 1930 con Mauro Fernández, Faustino Cela e José de Boado. Na República foi alcalde de Becerreá. Militou en Izquierda Republicana, da que foi directivo en Lugo. Foi nomeado xestor da Deputación provincial de Lugo polo distrito de Becerreá-Fonsagrada en decembro de 1935 e elixido presidente da Comisión xestora da Deputación o 30 de decembro. Continuou no cargo até marzo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de decembro e ingresou na cadea de Lugo. Estivo detido sen procesamento xudicial ata o 11 de marzo de 1938 e foi condenado ao desterro en Soria. Foi sancionado polo Tribunal de Responsabilidades Políticas ao pago dunha multa de 50. 000 pesetas e cinco anos de inhabilitación. Finou en Vilachá Pedrosa o 29 de setembro de 1953. Vida persoal
Casou en Becerreá con Ana Fernández Poy en 1920, e foi pai de Serafín e María García Fernández.
Octopina

A octopina é un derivado dos aminoácidos arxinina e alanina. Foi o primeiro composto que se descubriu da clase de compostos químicos aos que se chamou opinas. A octopina recibe o seu nome do polbo Octopus octopodia, xa que se extraeu por primeira vez do músculo dese animal, en 1927.
A octopina foi illada do tecido muscular de invertebrados como o polbo, a vieira Pecten maximus e Sipunculus nudus, onde funciona como un análogo do ácido láctico. Tamén a produce a bacteria Agrobacterium, e promove a formación de tumores nas plantas.
A octopina fórmase por condensación redutiva do ácido pirúvico e a arxinina por acción do encima dependente do NADH octopina deshidroxenase (ODH). A reacción é reversible, polo que se poden rexenerar a arxinina e o piruvato.
Ocultismo

O ocultismo designa un conxunto de correntes espirituais e místicas propias de Occidente, de orixes non claras e que se desenvolveu principalmente no século XIX, aparecendo como detentores de doutrinas secretas da Antigüidade e da relixión do Libro. Algunhas grandes figuras do ocultismo marcaran a época como os irmáns Fox, Helena Blavatsky, fundadora da teosofía, Allan Kardec, e máis tarde Georges Ivanovitch Gurdjieff. O termo designa tanto o corpus de doutrinas, como as prácticas propias dos adeptos deste movemento.
Con todo é delicado arriscar unha definición de ocultismo que teña valor xeral. Isto débese á gran multiciplidade de correntes, de autores e organizacións que se proclaman ocultistas. A semellanza de certas relixións, caracterízase pola pluralidade orixinal de correntes reunidas baixo a súa denominación, correntes que á súa vez se dividiran por numerosos cismas, póndose en cuestión unhas a outras e negándose mutuamente a lexitimidade. A discreción dos secuaces complican máis o asunto.
Oculus Rift

O Oculus Rift é unha liña descontinuada de dispositivos de realidade virtual desenvolvidos por Oculus VR, unha empresa de realidade virtual fundada por Palmer Luckey á que se lle recoñece amplamente a reactivación da industria da realidade virtual. Foi o primeiro auricular de realidade virtual en ofrecer unha experiencia realista a un prezo accesible, utilizando novas tecnoloxías para aumentar a calidade e reducir o custe en ordes de magnitude en comparanza cos sistemas anteriores. O primeiro modelo da liña foi o Oculus Rift DK1, lanzado o 28 de marzo de 2013. O derradeiro modelo foi o Oculus Rift S, descontinuado en abril de 2021.
O Rift pasou por varios modelos de preprodución antes do lanzamento do Oculus Rift CV1, o primeiro Oculus Rift destinado ao público en xeral. Dous deles, o DK1 a principios de 2013 e o DK2 a mediados de 2014, tiñan a intención de proporcionar aos desenvolvedores de contido unha plataforma de kit de desenvolvemento para crear contido para o posible lanzamento de Rift para o consumidor. Porén, os dous kits de desenvolvemento foron adquiridos por moitos entusiastas dos xogos que desexaban obter unha vista previa da tecnoloxía. O Rift foi lanzado oficialmente para o consumidor en marzo de 2016 co Oculus Rift CV1, e finalmente foi substituído en marzo de 2019 polo Oculus Rift S. A biblioteca de software Oculus Rift aínda é compatible co seu sucesor, o Oculus Quest.