Hui Shi

Hui Shi (chinés simplificado e tradicional: 惠施; pinyin: Huì Shī; Wade-Giles: Hui4 Shih1; 370–310 a. C. ), tamén coñecido como Huizi (chinés simplificado e tradicional: 惠子; pinyin: Huìzǐ; Wade-Giles: Hui4 Tzu3; Mestre Hui), foi un filósofo chinés do período dos Reinos Combatentes. Figura representativa da Escola dos Nomes, Hui Shi é famoso polas súas dez teses, de carácter paradoxal, coas que intentou amosar o carácter relativo das distincións humanas. Dise que escribiu un código de leis, e chegou a ser primeiro ministro do reino de Wei. Filosofía
O Yiwenzhi (藝文志, "Rexistro das artes e das letras") atribúelle a Hui Shi unha obra filosófica non conservada, probablemente perdida con anterioridade á dinastía Tang (618-917 d. C. ). Por esta razón, coñécese a súa filosofía en gran medida a través doutros textos clásicos, como o Zhan Guo Ce (戰國策, "As estratexias dos Reinos Combatentes"), os Lüshi Chunqiu (呂氏春秋, "Anais de primaveras e outonos do mestre Lü"), o Han Feizi (韩非子, "O libro do mestre Han Fei"), o Xunzi (荀子, "O libro do mestre Xun") e, sobre todo, o Zhuangzi (莊子, "O libro do mestre Zhuang").
Como outros membros da Escola dos Nomes, a filosofía de Hui Shi caracterízase por defender a relatividade de conceptos como os de semellanza e diferenza (同異, tóngyì). Neste sentido, nos seus argumentos abundan as analoxías e os paradoxos.
As dez teses
No derradeiro capítulo do Zhuangzi, "Tianxia" (天下, "Todo baixo o ceo"), afírmase que Hui Shi sostivo dez opinións principais, coñecidas como "As dez teses" ou "Os dez paradoxos". Porén, o Zhuangzi non explica como Hui Shi defendía estas teses. Son as seguintes: O máis grande non ten nada para alén de si; chámase o Un da amplitude. O máis miúdo non ten ren dentro de si; chámase o Un do pequeno.
O que carece de grosor non pode acumularse; porén, ten unha extensión de mil lǐ 里.
O ceo está tan baixo como a terra; as montañas e os pantanos están ao mesmo nivel.
O sol do mediodía é o sol poñente. O que nace é o que morre.
As grandes semellanzas son distintas das pequenas; chámanse as pequenas semellanzas e diferenzas. As dez mil cousas son todas similares e todas diferentes; chámanse as grandes semellanzas e diferenzas.
O sur é ilimitado; porén, ten un límite.
Saín hoxe cara Yue e cheguei onte.
Os elos dunha cadea poden separarse.
Coñezo o centro do mundo: está ao norte de Yen e ao sur de Yue.
Deixa ao amor abrazar as dez mil cousas; o ceo e a terra constitúen un só corpo.
A pesar da súa diversidade, as teses pódense agrupar en catro grupos: Principios básicos (teses 1, 5 e 10). Estes enunciados, os únicos non paradoxais, resumen a doutrina ontolóxica de Hui Shi. A primeira tese presenta o concepto de relatividade do Un (a idea de "o máis miúdo" tense interpretado como unha noción atomista). A quinta tese asevera que a semellanza e a diferenza son tamén relativas, e que dúas cousas poden ser o mesmo dun xeito e distintas doutro. Finalmente, a décima tese, a única de carácter ético, suxire que, se consideramos todas as cousas coma unha, entón deberíamos tratalas a todas co mesmo amor.
Paradoxos infinitesimais e de relación da parte co todo (teses 2 e 8). A segunda tese presenta o paradoxo da divisibilidade infinita das cousas en puntos sen dimensión ("o máis miúdo" da primeira tese), que despois se acumulan para formar obxectos con dimensión. A oitaba tese é escura e parece non encaixar co resto. Fraser interpreta que, se consideramos os elos como puntos infinitesimais sen dimensión, deberían poder atravesarse entre eles.
Paradoxos do espazo (teses 3, 6 e 9). A terceira tese aplica o relativismo ás relacións espaciais: se "as dez mil cousas son todas similares e todas diferentes", entón hai unha certa escala ou perspectiva dende a cal a aparente distancia entre o ceo e a terra desaparece. Pola súa banda, a sexta e novena teses refírense á indicidade dos puntos cardinais.
Paradoxos temporais (teses 4 e 7). A cuarta tese pode explicarse grazas á multiplicidade de perspectivas: aínda que o sol pareza estar no cénit dende un lugar, para alguén máis ao leste estará a poñerse. De xeito similar, un ser vivo aproxímase cara a morte dende o seu nacemento. A tese séptica é escura, pero tamén semella estar relacionada coa relatividade do tempo.
Outros paradoxos
O mesmo capítulo do Zhuangzi atribúe vinte e un paradoxos máis a Hui Shi e outros membros da Escola dos Nomes, os cales empregaron nos seus debates. Comparados coas dez teses anteriores, son de máis difícil interpretación: O derradeiro enunciado, "Se cada día rompemos un pau pola metade, unha infinidade de eras non nos chegarían para esgotalo" é notable pola súa semellanza co paradoxo de Zenón de Elea sobre unha pista de carreiras infinitamente divisible. O paradoxo do filósofo grego afirma que debería ser imposible para calquera atleta gañar unha carreira, posto que para iso terían primeiro que chegar á metade da pista, e logo á metade da segunda metade, e así infinitamente.
Uso de analoxías
Un diálogo recollido no Shuo Yuan (說苑, 'O xardín da elocuencia') afirma que Hui Shi tendía a excederse no uso de analoxías ou exemplos ilustrativos (譬, pì). O filósofo xustificaba este hábito dicindo que a comunicación sería imposible sen analoxías: Esta postura filosófica suxire a afinidade de Hui Shi cos moístas, xa que compartían a doutrina semántica de que "a función dun nome é comunicar que un obxecto é coma os obxectos que un coñece por ese nome". Relación con Zhuangzi
Moitas das pasaxes do Zhuangzi retratan a Hui Shi coma un amigábel rival de Zhuangzi, que defende a postura contraria a este ou critica algunha opinión taoísta, moitas veces con humor. O máis coñecido dos seus diálogos fala sobre a subxectividade da felicidade: Segundo estas historias, ámbolos dous mantiveron a súa amizade até o final dos seus días. No propio Zhuangzi, o filósofo taoísta afirma o seguinte: "Dende que morriches, mestre Hui, non teño nada sobre o que pensar. Xa non me queda ninguén con quen falar". No Shuo Yuan, reflíctese unha idea semellante: "Tras a morte de Hui Shi, o mestre Zhuang gardou un fondo e escuro silencio, non tiña nada que dicirlle ao mundo". Traducións
En castelán
Gongsun Long (2001). Libro del maestro Gongsun Long o La Escuela de los nombres. Tradución e notas de Yao Ning e Gabriel García-Noblejas. Estudo preliminar de Pedro San Ginés Aguilar. Trotta.
En inglés
Varios autores (2019). The Mingjia and Related Texts. Tradución e notas de Ian Johnston e Wang Ping. The Chinese University of Hong Kong Press.