proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Andrei Borisenko

Andrei Ivanovich Borisenko, nado en Leningrado o 17 de abril de 1964, é un cosmonauta ruso que participou na misión Soiuz TMA-21 con destino á Estación Espacial Internacional. Pasou un total de 337, 37 días no espazo. Traxectoria
Gradouse no Instituto Militar de Mecánica de Leningrado. Traballa en RKK Energia desde 1989 como enxeñeiro. Tras ser rexeitado como candidato a cosmonauta en 1992, foi aceptado o 29 de maio de 2003, comezando o seu adestramento en xuño dese mesmo ano e finalizando en xuño de 2005 con éxito. Viaxou ao espazo por primeira vez o 4 de abril de 2011, estando na Estación Espacial Internacional ata o 16 de setembro. Repetiu a experiencia entre outubro de 2016 e abril de 2017.
Andrei Gromiko

Andrei Gromyko, nado en Starye Gromiki (Belarús) o 18 de xullo de 1909 e finado en Moscova o 2 de xullo de 1989, foi un político e diplomático soviético, ministro de asuntos exteriores da URSS durante máis de 25 anos, e despois presidente do præsidium do Soviet Supremo. Traxectoria
En 1939 entrou no comisariado do pobo para asuntos estranxeiros como xefe do departamento de América. Enseguida comeza a ascender chanzos chegando a ser conselleiro na embaixada da URSS nos Estados Unidos de 1939 a 1943, despois embaixador nese mesmo estado de 1943 a 1946. Participou na maior parte das conferencias internacionais da época (Dumbarton Oaks, Ialta, Potsdam, Helsinqui etc. ). De 1944 a 1975, salienta coma hábil negociador e proba que ten un grande talento para defender a política estranxeira do seu estado.
En 1946, pasa a ser embaixador da URSS no Consello de seguridade da ONU. Pasa a ser membro do comité central do partido comunista en 1956 e entra no Politburo en 1973. En 1983, é o primeiro vice-presidente que despois será designado presidente do praesidium do Soviet Supremo en 1985. Debe dimitir deste posto, e foi excluído do Politburo en 1988, porque representaba a facción conservadora do partido comunista.
Está soterrado no camposanto de Novodevitchi en Moscova.
Andrej Karpathy

Andrej Karpathy, nado o 23 de outubro de 1986, é un informático eslovaco - canadense que foi director de intelixencia artificial e piloto automático en Tesla. Foi cofundador e traballou anteriormente en OpenAI, onde se especializou en deep learning e visión artificial. Traxectoria
Foi o autor e o instrutor principal do primeiro curso de deep learning en Stanford, 231n: Convolutional Neural Networks for Visual Recognition. Converteuse nunha das clases máis concorridas de Stanford, pasando de 150 estudantes en 2015 a 750 en 2017.
Karpathy é membro fundador do grupo de investigación de intelixencia artificial OpenAI, onde foi investigador científico de 2015 a 2017. En xuño de 2017 converteuse en director de intelixencia artificial de Tesla e respondía ante Elon Musk. Foi nomeado un dos Innovators Under 35 de 2020 pola MIT Technology Review. Despois de tomarse un período sabático de varios meses en Tesla, anunciou que deixaba a empresa en xullo de 2022. En febreiro de 2023, realizou vídeos de YouTube sobre como crear redes neurais artificiais.
O 9 de febreiro de 2023 informouse de que Karpathy anunciara o seu regreso a OpenAI.
Un ano despois, o 13 de febreiro de 2024, un portavoz de OpenAI confirmou que Karpathy deixara OpenAI. Ese mesmo ano, foi nomeado unha das 100 persoas máis influentes da IA ​​pola revista Time.
O 16 de xullo de 2024, Karpathy anunciou na súa conta de X que creara unha nova empresa de educación en IA chamada Eureka Labs. O seu primeiro produto foi o curso de IA, LLM101n. Tamén ten unha iniciativa educativa máis ampla, a serie Zero to Hero sobre os fundamentos do LLM. A empresa tamén defende os asistentes de ensino en IA, un concepto que foi criticado debido a preocupacións sobre a privacidade dos datos e á eliminación da conexión persoal entre profesor e alumno.
En febreiro de 2025, Karpathy acuñou o termo vibe conding para describir como as ferramentas de IA permiten aos afeccionados construír aplicacións e sitios web, simplemente escribindo indicacións.
Andrej Kiska

Andrej Kiska, nado en Poprad o 2 de febreiro de 1963, é un empresario, filántropo e político eslovaco, que foi presidente de Eslovaquia de 2014 a 2019.
Gañou como independente en segunda volta as eleccións presidenciais de marzo de 2014 fronte a Robert Fico, asumindo o seu posto o 15 de xuño. Para as eleccións de 2019 decidiu non presentarse, e foi sucedido no cargo por Zuzana Čaputová. Traxectoria
Kiska estudou na Universidade Técnica de Eslovaquia enxeñería, especializándose en microlectrónica, tras rematar os seus estudos comezou a traballar na súa cidade natal, despois da Revolución de Veludo marchou a vivir en 1990 aos Estados Unidos. . Volveu ao seu pais en decembro de 1991 e con outros membros da súa familia fundou a compañía de ourivería Triangel filial dunha empresa duns amigos estadounidenses dedicándose primeiro a realización dunha liña de alfaias propias sen éxito dedicándose logo á importación dos Estados Unidos de pedras preciosas, pero sen moito éxito. En 1996 fundou TatraCredit dedicada á merca a fabricantes de materiais electrónicos de consumo para venderllos aos seus cliente a prazos, aumentando a gama de produtos a outros bens, como mobles ou xoguetes e en 1999 fundou Quatro. En 2006 foi un dos fundadores da asociación filantrópica Dobrý anjel para a axuda ás familias con dificultades financeiras por enfermidade grave dun dos seus membros e o seu presidente ata que deixou o posto en maio de 2013 para concorrer ás eleccións.
Andrest

Andrest é unha comuna francesa do departamento do Altos Pireneos, na rexión da Occitania. Ten 6, 19 km² e 1. 420 habitantes.
Andrew Haydon Park

O parque Andrew Haydon é un parque situado no río Ottawa, nos arredores da cidade de Otava, a capital do Canadá. Espazos
Concertos
O parque conta cun palco onde é habitual celebrar concertos ao vivo e céilís.
Áreas infantís
En 2017 inauguráronse novas áreas infantís dentro do recinto do parque, que custaron aproximadamente 365. 000 dólares canadenses. Historia
Problema dos gansos
Historicamente, os cans estaban prohibidos no parque e no veciño parque de Dick Bell. En 2009, a cidade permitiu cans con correa como proxecto piloto dun ano. Isto fíxose para solucionar o "problema dos gansos" que era provocado polo exceso de gansos do Canadá que no verán excretaban por toda a herba e camiños. Desde entón, esta norma foi prorrogada indefinidamente.
Normativa
Están permitidos os cans con correa, pero está prohibido achegarse a menos de cinco metros de todas as zonas de xogo e piscinas infantís.
Fauna
Ademais dos gansos do Canadá, patos, gansos de cabeza negra e limícolas tamén frecuentan o parque.
Sucesos
En 2013, un home duns 20 anos foi atopado ferido e espido no parque, o caso foi investigado pola policía.
Andrew Huxley

Andrew Fielding Huxley, nado en Hampstead, Londres, Reino Unido, o 22 de novembro de 1917 e finado en Grantchester, Cambridgeshire, o 30 de maio de 2012, foi un fisioloxista e biofísico británico, Orde de Mérito do Reino Unido e Membro da Royal Society.
Recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina en 1963 polo seu traballo xunto con Alan Lloyd Hodgkin sobre a base dos potenciais de acción dos nervios, os impulsos eléctricos que habilitan a actividade dun organismo de ser coordinada por un sistema nervioso central. Hodgkin e Huxley compartiron o premio ese ano xunto a John Carew Eccles, quen é lembrado pola súa investigación sobre a sinapse. Os descubrimentos de Hodgkin e Huxley leváronos a hipotetizar a existencia dos canles de iones, que só foron achados décadas máis tarde.
Andrew Rayel

Andrei Rața, nado en Chișinău o 21 de xullo do 1992, é un músico moldovo de xénero trance, máis coñecido co nome de Andrew Rayel. Discografía
Álbums
Find Your Harmony (2014)
Andrew S. Tanenbaum

Andrew Stuart nado en Nova York o 16 de marzo de 1944, é un profesor universitario de computación na Universidade Libre de Ámsterdam (Países Baixos), tamén coñecido como "Andy" Tanenbaum (ás veces chamado ast).
Tanenbaum é máis coñecido por ser o creador de Minix. Minix é unha réplica gratuíta e moito máis sinxela do sistema operativo UNIX, feita con motivos educativos. Tamén é autor de varios libros de computación. Traxectoria
Licenciouse en física no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT), en 1965. En 1971 fixo o doutoramento en física na Universidade de California, Berkeley. Vive nos Países Baixos coa súa muller. En 1987 crea o sistema operativo Minix, un sistema similar a Unix e baseado nel, gratuíto e para uso educativo. Anos máis tarde sería unha das bases do inicio a Linux. En 1992 protagonizou unha conversa con Linus Torvalds polos distintos puntos de vista no que se basearía o futuro da informática e os sistemas operativos. Na súa opinión deberán ser mininúcleos e Towars é partidario dos monolíticos núcleos nos futuros sistemas operativos. Entón dixo o mítico: LINUX is obsolete (en galego, LINUX está obsoleto). Dende 2004 é profesor de Arquitectura de ordenadores e sistemas operativos na Universidade Libre de Ámsterdam (Vrije Universiteit Amsterdam). Libros
Tenenbau é autor de libros de informática e telecomunicacións empregados en universidades e centros de ensino: Redes de computadores (Computer Networks), ISBN 0-13-066102-3
Sistemas operativos: deseño e implementación (Operating Systems: Design and Implementation), ISBN 0-13-638677-6
Sistemas operativos modernos (Modern Operating Systems), ISBN 0-13-031358-0
Structured Computer Organization, ISBN 0-13-148521-0
Distributed Systems: Principles and Paradigms, ISBN 0-13-088893-1
Andrew Smith (zoólogo)

Sir Andrew Smith, nado en Hawick (Roxburghshire) o 3 de decembro de 1797 e finado o 12 de agosto de 1872, foi un cirurxián, médico militar, explorador etnólogo e zoólogo escocés.
Está considerado como o pai da zooloxía en Suráfrica, porque describiu numerosas especies dun amplo grupo de animais na súa principal obra, Illustrations of the Zoology of South Africa. Traxectoria
O seu primeiro traballo foi como cirurxián de a bordo na mariña británica, a cuxo servizo se incorporou en 1816. Posteriormemnte estudou medicina na Universidade de Edimburgo, obtendo o grao de doutor en 1819.
Suráfica (1820-1837)
En 1820 foi destinado á Colonia do Cabo e enviado a Grahamstown para supervisar a atención médica dos soldados europeos e os do Copo do Cabo. Foi nomeado cirurxián do distrito de Albany en 1822, onde estableceu o primeiro dispensario gratuíto para doentes indixentes de Suráfrica.
Dirixiu unha expedición científica ao interior da actual Suráfrica. Os traballos realizados pola expedición foron plasmados no libro Illustrations of the Zoology of South Africa (Ilustraciones da Zooloxía de África do Sur).
Smith encontrouse co naturalista Charles Darwin na segunda viaxe do HMS Beagle, cando recalou na Cidade do Cabo en maio de 1836, mostrándolle diversas formacións rochosas. Darwin estableceu unha ampla correspondencia con Smith acerca do por que os grandes animais de Suráfrica vivían con pouca vexetación, mostrando que a falta de vexetación luxuriosa non explicaba a extinción das xigantescas criaturas cuxos fósiles Darwin achara en Suramérica. Darwin frecuentemente menciona a Smith nos seus escritos, e apoiouno para que fose admitido como membro da Royal Society en 1857.
Correspondencia con Charles Darwin
Ao longo da súa vida intercambiou correspondencia con Charles Darwin. 16 de marzo de 1839
19 de febreiro de 1842
1862
1867
26 de febreiro de 1871
17 de abril de 1871
16 de maio de 1871
18 de xullo de 1871
Inglaterra (1837-1872)
En xaneiro de 1837 Simth volveu ao Reino Unido, e pouco despois empezou a publicar os cinco volumes que compoñen as súas Illustrations of the Zoology of South Africa (1838–50). Ascendeu rapidamente na escala do Servizo Médico Militar, e foi cirurxián e oficial médico principal en Fort Pitt, Kent, en 1841.
En 1844 casou coa súa ama de chaves Ellen Henderson e converteuse á fe católica. En 1845 foi o axudante de Sir James McGrigor, director xeral do Servizo Médico do Exército, sucedendo neste cargo a McGrigor en 1853 cando este se retirou. Foi o responsábel da organización de servizos médicos durante a guerra de Crimea, en medio de graves acusacións de ineficiencia e incompetencia en The Times e da enfermeira Florence Nightingale. Unha comisión de investigación exonerouno e recibiu honores nas universidades e sociedades científicas. A súa má saúde obrigouno a renunciar en 1858, ano en que foi nomeado comendador da Orde do Baño. Abreviatura
A abreviatura Smith emprégase para indicar a Andrew Smith como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Andria Zafirakou

Andria Zafirakou, nada o 8 de decembro de 1978 en Londres, é unha profesora británica gañadora do Premio Global ao Ensino de 2018. É profesora de Artes e Téxtiles na escola comunitaria de Alperton, no noroeste de Londres. Traxectoria
Zafirakou medrou no noroeste de Londres nunha familia de orixe greco-chipriota e formouse en Brent e Camden. Toda a súa experiencia docente se desenvolveu na escola comunitaria de Alperton e foi ascendida a xefa de departamento de Arte ao ano da súa chegada ao centro. Trátase dunha escola de secundaria cunha poboación escolar de orixe moi diversa. Na zona de Brent onde se atopa fálanse arredor de 130 linguas diferentes e Zafirakou aprendeu frases básicas usadas polo alumnado en 35 delas, entre as que se inclúen o hindi, o gujarati e o támil, nun esforzo por estabelecer ligazóns co seu alumnado e as familias. “Ao conseguir que os alumnos se abrisen sobre a vida das súas casas, descubrín que moitos dos meus estudantes proceden de casas ateigadas onde varias familias comparten unha única propiedade. ”“A miúdo están tan abarrotadas e son tan barulleiras que algúns estudantes me din que teñen que facer os deberes no cuarto de baño para estar sós e poder concentrarse. ”“O incríbel é que sen importar os problemas que teñan na casa, sen importar o que lles falta na súa vida ou que lles fai dano, a nosa escola é súa. ” Zafirakou organizou clases extra durante o día e as fins de semana, tamén para proporcionar aos seus alumnos un lugar tranquilo onde estudar. Filosofía docente
“Ensinar consiste en construír relacións. No canto de preocuparse de ensinar o currículo ou manter un ambiente de clase estrito, constrúe relacións en primeiro lugar. Involucra os rapaces, conecta con eles, descubre o que lles interesa. Constrúe a relación, constrúe esa confianza e todo o demais acontecerá. ” Cando un rapaz chega a unha nova e aterradora escola secundaria e a profesora o saúda na súa lingua materna xa o gañou, a os pais tamén, polo que virán á escola cando sexa preciso. Zafirakou comezou coa arte como un método de comunicación non lingüístico e sen barreiras, presentando en primeiro lugar a arte da cultura do alumnado antes de relacionalo coa arte occidental e os movementos artísticos que se recollen no currículo nacional británico.
Androcentrismo

O androcentrismo é o punto de vista, segundo o cal o home varón é o centro e a medida do mundo. Está relacionado co universalismo masculino. Enmarca as capacidades do ser masculino como motor individual e universal do devir da humanidade. Por iso, coida o momento ou configuración da mente masculina clásica como referente universal en oposición ó inmóbil, ó inmutable e ó estático. O androcentrismo silencia e invisibiliza o pensamento, a experiencia e as representacións feitas polas mulleres. A muller existe soamente en relación con algún home ou como un obxecto para eles. Un exemplo de visión androcéntrica do mundo é a síndrome de Pitufina.
O termo comezou a ser empregado no debate científico por Charlotte Perkins Gilman que fixo unha descrición das prácticas androcéntricas, así como dos problemas que xurdían delas, en The Man-Made World or, Our Androcentric Culture, publicado en 1911. Así, o androcentrismo enténdese como unha práctica social onde os axentes compoñentes asumen roles funcionais universalizados. Segundo Perkins Gilman, tanto os modelos vitais masculinos como as actitudes masculinas afírmanse como universais, mentres que as das mulleres son consideradas complementarias. A propia visión androcéntrica do mundo mestura "androcentrismo" con "antropocentrismo", e "home" con "humano". Etimoloxía
A palabra "androcentrismo" provén do grego antigo ανδρο, andro-, "home, macho", e χεντρον, kentron, "centro".
Androceo

En botánica, o androceo é a estrutura reprodutora masculina que consta do conxunto dos estames dunha flor, que son os produtores de pole. É un dos verticilos fértiles das plantas anxiospermas.
Androfobia

A androfobia —do grego ἀνήρ, ἀνδρός aner, andrós, «varón» e -φοβία -fobía sufixo que significa «temor», «aversión»— é unha fobia que produce un rexeitamento anormal e persistente aos varóns e todo o relacionado co masculino. Non debe ser confundida coa misantropía —rexeitamento aos seres humanos— nin coa misandria —aversión aos varóns—.
Androlla

A androlla é un embutido cárnico elaborado con costela de porco, pemento, sal e allo. Consómese normalmente cocida acompañada de cachelos e verdura ou dun cocido, aínda que tamén se pode preparar asada no forno ou grellada.
Este manxar típico do sueste Ourense e de Lugo e do Bierzo ten a súa festa na vila de Viana do Bolo coincidindo tódolos anos co domingo de entroido e na vila da montaña lucense Navia de Suarna. Preparación
A androlla emprega o anaco de maior diámetro do intestino groso (corresponde co cego) para servir de recipiente para o produto. No recheo, este embutido usa principalmente costela e carne, se ben tamén pode levar cachos de coiro. Con todo isto, semella que nalgunhas zonas o recheo eran as propias tripas gordas adubadas cunha salsa picante. Etimoloxía
A denominación androlla vén do francés andouille, como se coñece na Bretaña e Normandía a un embutido moi similar. A denominación francesa, xa existente na Idade Media, provén do latín vulgar inductile, do verbo latino inducere 'introducir', que se refire 'ao que é introducido' (no botelo neste caso). Da palabra francesa deriva tamén a 'nduja italiana, típica na rexión de Calabria.
Androxinia

A androxinia é a cualidade pola cal un ser presenta cualidades masculinas e femininas ao mesmo tempo. A palabra é de orixe grega, e está formado por andrós (home) e gyné (muller). Deriva do grego Androgynos. Orixe do termo
O termo foi mencionado por primeira vez por Platón, que na súa obra O banquete menciona un ser especial que reunía no seu corpo o sexo masculino e o feminino ou outras combinacións. Segundo relata o mito, estes seres intentaron invadir o Monte Olimpo, lugar onde vivían os deuses. Zeus, anoxado ao se decatar disto, lanzoulles un raio, partíndoos pola metade. Desde entón, quedaron divididos e os homes e as mulleres andan na procura da outra metade. Este mito dá explicación á homosexualidade e heterosexualidade na antigüidade, xa que segundo o relato había andróxinos compostos por dúas metades homes e dúas metades mulleres. A interpretación do amor como unha forza que empuxa a unha persoa a buscar o seu complemento psicolóxico na relación de parella con outra persoa (a súa "alma xemelga").
André Charles Boulle

André Charles Boulle, nado o 11 de novembro de 1642 en París e finado o 29 de febreiro de 1732 na mesma cidade, foi un ebanista, escultor e decorador francés.
Le joailler du meuble (o "xoieiro de mobles"), converteuse nun dos ebanistas preeminentes no campo da marquetaría, tamén chamada incrustación. Boulle foi "o máis notable de todos os ebanistas franceses". Jean Baptiste Colbert recomendouno a Lois XIV de Francia, como "o artesán máis hábil da súa profesión". Ao longo dos séculos transcorridos desde a súa morte, o seu nome e o da súa familia relacionáronse coa arte que perfeccionou, a incrustación de sapoconcho, latón e peltre en ébano. Galería
André Jacob Roubo

André Jacob Roubo, nado en 1739 e finado en 1791, foi un carpinteiro, ebanista e autor francés. Roubo naceu e morreu en París, e era fillo e neto de mestres ebanistas. Roubo escribiu varios libros moi influentes sobre a madeira, un logro que foi especialmente notable dada a súa pobre formación e métodos autodidactas. A súa carreira alcanzou o seu punto álxido en 1774 cando publicou o seu tratado de obra mestra sobre a madeira, titulado L'Art du Menuisier. Este traballo abarcaba practicamente todos os métodos e oficios asociados ao traballo da madeira. Outro dos legados de Roubo que aínda se usa hoxe en día é un deseño para un banco de traballo, que foi moi popular entre os carpinteiros modernos. Unha rúa de París, a rue Roubo, recibiu o seu nome en 1850. Atópase no distrito 11, unha zona habitada por fabricantes de mobles.
André Martinet

André Martinet, nado en Saint-Alban-des-Villards o 12 de abril de 1908 e finado en Châtenay-Malabry o 16 de xullo de 1999, foi un lingüista francés. Traxectoria
Catedrático de inglés, sostén en 1937 as súas dúas teses doutorais: A xeminación consonántica de orixe expresiva nas linguas xermánicas e A fonoloxía da palabra en danés.
De 1938 a 1946, é director de estudos na École pratique des hautes études. A continuación dirixe a International Auxiliary Language Association en Nova York (1946-1948), onde contribúe á elaboración da interlingua. Ensina na Universidade de Columbia, onde é nomeado director do departamento de lingüística (1947-1955) e chega a ser director da revista Word.
En 1955 volve ao seu posto na École pratique des hautes études e ocupa a cátedra de lingüística xeral na Sorbona, e logo na Universidade de París V. É presidente da Sociedade Europea de Lingüística (1966-1999), funda a Sociedade de Lingüística Funcional e a revista La Linguistique.
Influenciado pola Escola de Praga, inaugura a visión funcionalista da sintaxe (Langue et Fonction, 1962). É o autor dunha vintena de obras importantes en lingüística diacrónica (Économie des changements phonétiques, 1955) e en lingüística xeral. A súa obra máis coñecida, Éléments de linguistique générale (1960) foi traducida a 17 linguas e ten influenciado a toda unha xeración de lingüistas en todo o mundo. É tamén autor de: Syntaxe générale (1985), Fonction et dynamique des langues (1989). Ten deixado unha autobiografía intelectual: Mémoires d'un linguiste, vivre les langues (1993).
André Michel Lwoff

André Michel Lwoff, nado en 1902 en Ainay-le-Château e finado en París en 1994, foi un microbiólogo francés. Traxectoria
Entrou no Instituto Pasteur cando só tiña 19 anos. En 1932 concluíu o seu doutoramento, coa axuda da Fundación Rockfeller. En 1965 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina polos seus estudos sobre como os virus infectan as bacterias.
Andréi Túpolev

Andréi Nikolayevich Túpolev (en ruso: Андрей Николаевич Туполев), nado en Pustomázovo, Óblast de Tver, no 29 de outubro de 1888, en finado en Moscova, no 23 de decembro de 1972, foi un deseñador e construtor de avións ruso. Traxectoria
Carreira aeronáutica
A partir de 1929, foi un deseñador preeminente, cando traballou no Instituto Central de Aerohidrodinámica de Moscova (TsAGI), onde máis dun centenar de avións, principalmente bombardeiros, (entre eles o Tupolev Tu-26 e o Tupolev Tu-2) e avións de liña como o Tupolev Tu-134, o Tupolev Tu-154 e o supersónico Tupolev Tu-144.
Arresto
Tupolev foi arrestado en 1937 xunto con outro famoso deseñador de avións, Vladimir Petliakov, acusado de crear un partido fascista. En 1939 foi trasladado a unha prisión de Bolxevo nas proximidades de Moscova, nun sharashka (campo especial), onde tamén foron presos varios dos seus colegas. Oficialmente foi condenado a dez anos, pero en 1944 foi posto en liberdade grazas aos "servizos prestados". No cárcere proporcionáronlle o necesario para "prestar servizos á Patria en perigo", principalmente servizos de enxeñería mecánica e aeronáutica.
Rehabilitación
A súa plena rehabilitación non chegou até unha década despois da morte de Stalin. Recibiu entre outras condecoracións e honras a Orde de Georgi Dimitrov, Orde Suvórov, Premio Lenin e Heroe do Traballo Socialista.
Familia
O seu fillo Alekséi Túpolev tamén foi un famoso deseñador de avións de liña, participando en proxectos como o Tupolev Tu-144. Andrei morreu en Moscova de morte natural ao lado do seu neto Steffanov Tupolev, fillo do seu fillo Aleksei. Os seus restos repousan no cemiterio de Novodevichy. Steffanov Tupolev é actualmente piloto de probas e deseñador do Tu-334 e Tu-414, así como do avión de carga Tupolev Tu-330.
Andrés Allegue Dopico

Andrés Allegue Dopico, nado en Pontedeume o 25 de abril de 1911 e finado o 10 de marzo de 1993, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Dependente de comercio, afiliado ao Sindicato de Dependientes de Comercio da Coruña da CNT. En 1935 era secretario do sindicato de representantes comerciais da CNT da Coruña e membro do comité local da CNT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado na Coruña polo achado de armas e explosivos no local da CNT na causa 332/36 xunto con Cipriano Alvite Alonso, José Boedo López e Eladio Muíños Díaz. O seu caso foi sobresido e foi posto a disposición do Delegado de Orde Pública. Integrouse na Central Nacional Sindicalista. En 1937 incorporouse ao exército sublevado, loitando como soldado até o fin da guerra. En 1944 foi contactado por Juan García Durán, Félix Álvarez Arganzúa e Fernando López Mantiñán para reorganizar a CNT. Foi vogal do Comité Rexional e despois secretario do Comité Rexional galego da CNT. Detido nunha redada en marzo de 1947, foi procesado na causa 156/47 e condenado en consello de guerra en Vigo en 1948 a cinco anos de prisión. Cumpriu condena na Colonia Penitenciaria Militarizada de Dos Hermanas onde foi trasladado o 20 de setembro de 1948. Saíu en liberdade condicional o 17 de setembro de 1949. Despois da súa liberación emigrou a Venezuela. Vida persoal
Casou na Coruña con Carmen Varela Roca en 1935 e foi pai de María del Carmen, Alejandro, Olga e Berta Allegue Varela.
Andrés López Vázquez

Andrés López Vázquez, coñecido como Muiñeiro, nado en Vilamartín de Valdeorras cara a 1896, foi un muiñeiro e político galego. Traxectoria
Muiñeiro en Cernego. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Ourense por adhesión á rebelión, foi condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en febreiro de 1937; satisfeita a sanción, recobrou a libre disposición dos bens en 1941.
Andrés Pardo Argüeso

Andrés Antonio Pardo Argüeso, nado en Bergondo o 14 de outubro de 1918 e finado en Esteribar o 6 de xuño de 1938, foi un serrador e político galego. Traxectoria
Fillo de Ramón Pardo e Celsa Argüeso. Serrador. Militante do Sindicato de Bergondo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra na Coruña por auxilio á rebelión o 29 de xaneiro de 1937 na causa 854/1936 xunto con Gerardo Gómez Lorenzo, José Antonio López Vázquez e Antonio Pardo López, foi condenado a 30 anos de reclusión perpetua. Ingresou no Forte de San Cristovo o 14 de xuño de 1937. Participou na fuga masiva do penal do 22 de maio de 1938 e foi capturado e asasinado o 6 de xuño en Esteribar.
O seu irmán Manuel Pardo Argüeso foi un guerrilleiro antifranquista morto en Oroso o 8 de xaneiro de 1948, logo de disparar ao brigada de Artillaría Juan Raña Martínez. En represalia pola morte do militar, a súa nai Celsa Argüeso foi asasinada en Bergondo o 2 de marzo.
Andrés Santiago Suárez Suárez

Andrés Santiago Suárez Suárez, nado en Luaña (Brión) o 6 de outubro de 1939 e finado en Madrid o 22 de outubro de 2005, foi un economista e escritor galego, membro da American Economic Association e da American Finance Association. Traxectoria
Cursou Peritaxe e Profesorado Mercantil na Escola Superior de Comercio da Coruña e Ciencias Políticas, Económicas e Comerciais na Universidade Complutense de Madrid, na que se doutorou con premio extraordinario en 1969. Foi catedrático da Universidade de Alacant, catedrático e decano da Facultade de Economía da Universidade de Málaga e conselleiro do Tribunal de Contas do Reino (1982-1991) por designación das Cortes. Desde 1973 foi catedrático de Ciencias Económicas e Empresariais da Universidade Complutense de Madrid. Dirixiu o Departamento de Economía da Empresa da Universidade Nacional de Educación a Distancia. Obra escrita publicada
Publicou máis de dúas ducias de libros e numerosos artigos en revistas sobre temas relacionados coa economía e a administración de empresas.
Entre as súas obras máis coñecidas están: Decisiones óptimas de inversión y financiación en la empresa, 1976.
Curso de introducción a la economía de la empresa, 1986.
Diccionario de economía y administración, 1992.
Diccionario terminológico de economía, administración y finanzas, 2000.
Nueva economía y nueva sociedad. Los grandes desafíos del siglo XXI, 2001.
Capitalismo y multinacionales, 2004.
Obra en galego
O problema económico e humán de Galicia, Caixa Vigo, 1978.
Luaña. Mitos, costumes e creencias dunha parroquia galega, Editorial Galaxia, 1979.
A regueifa, Edicións Castrelos, 1982
O raposo Careto, Ediciós do Castro. 1983, literatura infantil. Recoñecementos
Foille concedido o título de doutor honoris causa polas universidades de Sevilla, Santiago de Compostela (en 2001) e Rey Juan Carlos.
Andrés Suárez Rodríguez

Andrés Suárez Rodríguez, nado cara a 1890 e finado en Santiago de Compostela en xuño de 1951, foi un político galego. Traxectoria
Fillo do comerciante compostelán Ramón Suárez Loureiro e Juana Rodríguez Raso. Republicano compostelán, asistiu a sinatura do pacto de Lestrobe. Foi elixido concelleiro nas eleccións de abril de 1931 e foi sexto tenente-alcalde. En xullo de 1931 foi elixido tesoureiro do Partido Republicano Radical Socialista de Santiago de Compostela. Foi cesado como concelleiro en 1934. Foi elixido secretario do grupo local de Santiago de Compostela de Unión Republicana na reunión constitutiva de febreiro de 1935, e presidente en xaneiro de 1936.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e procesado por masón. En 1944 incoáronlle un expediente de responsabilidades políticas. En maio de 1945 foi sancionado cunha multa de 500 pesetas por escándalo e palabras hostís ao Réxime xunto con Manuel Calvo Guerra, Javier Lago Barreiro, Francisco Veiga Lago, Heliodoro Toubes Santos e Agustín Amenedo Reboredo. Vida persoal
Casou con Carmen Rivas Sanmartín e foi pai de Concepción (finada en 1942), Teresa, Maruja, Ramón, Andrés, Luis, Manuel e Carmen Suárez Rivas.
Andrés Vázquez Martínez

Andrés Vázquez Martínez, nado en Burgás (Xermade) cara a 1883 e finado en Santiago de Compostela o 1 de xaneiro de 1947, foi un comerciante e político republicano galego. Traxectoria
Comerciante en Vilalba. Pertenceu á directiva de La Unión Comercial Villalbesa. Durante a Segunda República foi concelleiro de elección popular como republicano federal e elixido primeiro tenente-alcalde de Vilalba. Logo da inhabilitación do alcalde Jesús Ramil Cillero a finais de 1931, actuou como alcalde interinamente dende o 2 de xaneiro de 1932, cesando cando Jesús Ramil foi reposto en 1933. Integrouse en Izquierda Republicana sendo vogal da Agrupación municipal (1934). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 emigrou a Cuba en decembro de 1936. Foi expedientado e sancionado por responsabilidades políticas. Finou en Santiago de Compostela o 1 de xaneiro de 1947. Vida persoal
Casou con Antonia Peña Prieto e foi pai de Delia e Manuel Vázquez Peña.
Andrés de Solanes

Andrés de Solanes, finado en Vitoria en 1635, foi un escultor español do século XVII, membro da chamada Escuela Castellana e discípulo de Gregorio Fernández. Traxectoria
Foi un dos oficiais de confianza do mestre Gregorio Fernández, converténdose en mestre de escultura, co seu propio taller, activo entre 1626 e 1642, e con capacidade para contratar obras, aínda que sempre considerou ao escultor de Sarria como o seu mestre de referencia.
Solanes figura como membro da Confraría Penitencial da Sagrada Paixón de Cristo de Semana Santa de Valladolid para a que realizou varios traballos, entre eles participou no proxecto dun paso procesional do Santo Enterro encargado pola confraría d'A Piedade, así como a entrega en 1629 do paso d'A Oración da Horta para a confraría da Santa Vera Cruz.
Outras obras nas que interveu son a escultura do Retablo Maior do Convento de San Pablo de Valladolid e nos retablo do Convento de Aranzazu, en Vitoria, cidade na que expira no ano 1635.
Andrés de Urdaneta

Andrés de Urdaneta y Cerain, nado en Ordizia posiblemente en 1508 e finado en Cidade de México o 3 de xuño de 1568, foi un militar, cosmógrafo, mariño, explorador e relixioso español. Participou nas perigosas expedicións de García Jofre de Loaísa e Miguel López de Legazpi, e acadou fama universal por descubrir e documentar a ruta a través do océano Pacífico dende Filipinas até Acapulco, coñecida como Ruta de Urdaneta ou tornaviaje.
Andrón de Teos

Andrón de Teos (grego antigo: Ἄνδρων, latín: Andron) foi un escritor grego nado en Teos. Traxectoria
É autor dun periplo, que probabelmente sexa a mesma persoa á que se refiren Estrabón e Estevo de Bizancio, entre outros. Tamén pode que fose o autor da obra Περὶ Συγγενειῶν (Sobre o parentesco).
Anecúmene

Coñécese como anecúmene (do grego ἀν- "non" e οἰκουμένη "habitado") ás zonas da Terra que outrora foron descoñecidas por unha cultura, ou ben, na actualidade, onde o ser humano non vive nin procrea de forma permanente. Son, pois, aqueles lugares deshabitados ou con escasa poboación, e contraponse ás áreas permanentemente ocupadas denominadas ecúmene. Algunhas destas zonas son os grandes indlandsis dos polos; os desertos, con 1 a 10 hab/km²; e a zona húmida cálida (selva tropical), con 2 hab/km².
Aneis de Saturno

Os aneis de Saturno son os aneis planetarios arredor do planeta Saturno, unhas estruturas que poden ser observadas mesmo con pequenos telescopios de afeccionados á astronomía. Consisten nun vasto agrupamento de partículas que varían en tamaño dende o microscópico até obxectos de grandes dimensións semellantes a un autobús e incluso maiores. Estas partículas orbitan ao redor do planeta nun balance delicado entre a atracción gravitacional de Saturno e as forzas centrífugas. Predominantemente compostas por xeo de auga, as partículas inclúen tamén unha fracción menor de material rochoso. Ademais, identificouse tamén a presenza dun composto de cor avermellada de natureza, indeterminada aínda pola comunidade científica; a posibilidade de que compostos orgánicos complexos estean presentes segue sendo a ser obxecto de investigación. Adicionalmente, hai claros notables nos aneis, como a "lacuna" ou "fenda de Encke", causada pola influencia gravitacional da lúa Pan no Anel A. A máis coñecida destas divisións é a "División Cassini", nomeada en honra ao astrónomo Giovanni Domenico Cassini, quen a descubriu no ano 1675. Trátase dun baleiro relativo situado entre os Anel A e B, e a súa existencia debeuse a resonancias orbitais asociadas con satélites naturais do planeta.
Os aneis de Saturno fornecen abundantes datos sobre como se formou e evolucionou este sistema planetario, revelando detalles sobre os procesos físicos semellantes aos que ocorren nos discos protoplanetarios, que son as rexións onde os planetas comezan a tomar forma.
Aneis olímpicos

Os aneis olímpicos son o principal símbolo dos xogos olímpicos. Este símbolo está composto por cinco aneis entrelazados de cores azul, negra, vermella, amarela e verde.
A bandeira olímpica está composta polo símbolo dos aneis olímpicos sobre fondo branco. Ademais hai outros símbolos olímpicos como o facho olímpico, o credo olímpico, o himno olímpico e outros. Orixe dos aneis
Pierre de Coubertin ―na Revue Olympique de agosto de 1913―, informou a respecto do símbolo que utilizaría en 1914 o Congreso Olímpico de París:
Así mesmo, na revista do Comité Olímpico Internacional Olympic Magazine, de novembro de 1992, o historiador estadounidense Robert Barney comenta que a idea dos aneis de Pierre de Coubertin veu do emblema da «Unión Francesa de Sociedades de Deportes Atléticos» de dous aneis entrelazados (como o clásico emblema significando unha parella en matrimonio) coas cores azul e vermella sobre fondo branco adoptando as cores da bandeira de Francia organismo fundado pola unión de dúas asociacións deportivas francesas e que dirixiu até 1925 o Movemento Olímpico en Francia, a cal dirixía, e das ideas do psicólogo Carl Gustav Jung que comenta que o círculo representa a continuidade e tamén o ser humano. Bandeira olímpica
A bandeira olímpica está en proporción 2: 3, e o seu uso está estritamente regulado polo Comité Olímpico Internacional, do mesmo xeito ca o dos aneis.
A bandeira olímpica ízase en todas as cerimonias de apertura dos Xogos Olímpicos, dende os Xogos Olímpicos de Anveres 1920 até a actualidade. Simboloxía dos aneis
A teoría máis difundida e máis probábel, é que os cinco aneis representen os cinco continentes que participan das olimpíadas, sendo estes: Oceanía, Américas, África, Europa e Asia. Porén, o COI rexeita esta idea, e en 1951, o Comité Executivo suprimiu, por falta de probas que o sustentase, a mención que existía até entón na Carta Olímpica da asociación dos cinco aneis de cores aos cinco continentes.
Tampouco é certo que o deseño dos aneis proveña dunha pedra atopada en Delfos. Usos dos aneis
Segundo o COI, existen diversos tipos de usos para os símbolos olímpicos: As medallas olímpicas levan os cinco aneis. Apareceron por vez primeira nos Xogos Olímpicos de París 1924, reaparecendo nos eventos ecuestres realizados en Estocolmo durante os Xogos Olímpicos de 1956. Desde os Xogos Olímpicos de Montreal 1976 utilízanse regularmente nos Xogos de Verán. Nos Xogos de Inverno, utilízanse desde os Xogos Olímpicos de Sankt-Moritz 1928.
Os emblemas olímpicos, tanto dos diferentes logos dos xogos como nos emblemas dos 204 comités olímpicos nacionais.
Os carteis oficiais dos Xogos Olímpicos. O primeiro en que aparecen os aneis é o cartel dos Xogos Olímpicos de Sankt-Moritz 1928 e, no caso dos Xogos de Verán, desde os Xogos Olímpicos dos Ánxeles 1932.
Nos souvenirs e obxectos publicitarios dos xogos. Utilizáronse por vez primeira nos Xogos Olímpicos de Chamonix 1924.
En selos postais e filatelia, desde os Xogos Olímpicos de Ámsterdam 1928.
No escudo da cidade de Lausana (Suíza) declarada como capital olímpica desde 1993, por ser colexio do Comité Olímpico Internacional desde 1913.
Anel

O anel é un símbolo que se utiliza na celebración dunha voda. Simboliza o compromiso entre os noivos. Tamén recibe o nome de Alianza. Rito matrimonial
O costume establece que os noivos deben entregarse mutuamente aneis como símbolo de alianza matrimonial, colocándollos na cerimonia nupcial. O anel matrimonial colócase tradicionalmente na man esquerda, no dedo anular.
Con todo, trátase simplemente dun costume que non é esencial na celebración do matrimonio: a súa ausencia non invalida o consentimento dado na cerimonia e, polo tanto, o matrimonio celebrado sen o intercambio dos aneis sería perfectamente válido.
Anel (diacrítico)

Un anel ou kroužek é un signo diacrítico que se pode colocar sobre ou baixo algunhas letras. Non se debe confundir co punto superior ou co punto inferior. Anel superior
A letra A cun anel (Å) é considerada unha letra independente en dinamarqués, noruegués e sueco, nos que representa os fonemas /ɔ/, /oː/ ou /ɔː/.
En chamorro Å representa o fonema /ɑ/.
En emiliano-romañolo Å representa o fonema /ʌ/.
O anel emprégase sobre algunhas vogais en valón.
En checo, no que recibe o nome de kroužek, consérvase por motivos históricos. Emprégase sobre a vogal "u" en checo (ů) para denotar un u longo [uː], como en stůl [stuːl] («mesa»). Non aparece ao comezo das palabras, onde se prefire empregar o til agudo, que é a forma xenérica do checo para representar as vogais longas ú [uː].
Usos non lingüísticos
A letra Å é o símbolo do ángstrom.
En Matemáticas indica o interior dun conxunto: se A
[0, 4], entón Å
(0, 4). Anel inferior
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o anel inferior para indicar un son xordo. No Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita indica unha consoante silábica. Medio anel
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o diacrítico medio anel (◌̹ / ◌̜) para indicar unha vogal arredondada.
Anel esclerótico

O anel esclerótico é o anel de óso que se encontra nos ollos de varios grupos de animais vertebrados, agás en mamíferos e crocodilianos. Estes aneis poden estar compostos dun único óso ou de varios óso pequenos xuntos. Crese que os aneis escleróticos cumpren un papel de soporte do ollo, especialmente en animais cuxos ollos non son esféricos, ou que viven debaixo da auga. O anel esclerótico é resultado da osificación da parte anterior da cartilaxe esclerótica formada a partir das cápsulas ópticas embrionarias.
Coñécense aneis escleróticos fósiles de gran variedade de animais extintos, como os ictiosauros, pterosauros e dinosauros, aínda que frecuentemente non quedan preservados. Galería de imaxes
Anel vaxinal

O anel vaxinal (tamén coñecido como anel intravaxinal ou sistema de liberación vaxinal), cuxa denominación comercial é NuvaRing, é un método anticonceptivo hormonal de longa duración consiste nun anel de plástico flexible (copolímero Etilvinilacetato) duns 5 centímetros de diámetro que, colocado na vaxina, libera hormonas femininas idénticas á pílula anticonceptiva (etonoxestrel e etinilestradiol) en doses baixas e constantes e que, absorbidas pola mucosa da vaxina, impiden a ovulación. A súa eficacia, semellante á pílula anticonceptiva, é do 99, 7%. Método de uso
O anel vaxinal é de uso mensual acompañado ó ciclo sexual feminino ou ciclo menstrual. Introdúcese na vaxina, no primeiro día do ciclo; déixase inserido durante tres semanas (21 días) tras as cales se retira e refuga co obxecto de descansar durante unha semana (7 días) deixando para que a menstruación teña lugar. Despois debe introducirse outro novo.
O anel non se move nin cae grazas ás paredes vaxinais, aínda que pode producirse nalgúns casos. O anel vaxinal permanece na vaxina durante as relacións sexuais, agás durante a semana de descanso. A maioría de parellas non o perciben durante as súas relacións sexuais. Antes de comezar o seu uso pode ser conveniente a consulta médica. Dependendo dos países pode requirirse a prescrición médica.
Anemia

A anemia é unha condición patolóxica en que a capacidade do sangue de transportar osíxeno para os tecidos está anormalmente reducida, ben pola redución de hemacias, ben pola redución de hemoglobina. A etimoloxía da palabra, procedente do grego, significa sen sangue (ἀναἷμαia). Detección
A detección da anemia debe ser a través dunha análise clínica. Os síntomas e signos da anemia correlaciónanse coa súa intensidade e a velocidade da súa instauración. Outros factores que puideran influír son a idade do paciente, o seu estado nutricional, ou a existencia de insuficiencia cardíaca ou insuficiencia respiratoria previa.
Os síntomas que se observan na anemia aguda inclúen: debilidade (astenia), palpitacións e falta de aire asociado ao esforzo (dispnea). Tamén poden aparecer síntomas cardiovasculares como taquicardia, dispnea de esforzo marcada, anxina de peito, claudicación intermitente. Por veces prodúcense cambios de carácter que se manifestan como irritabilidade, desinterese, tristeza e abatemento.
Na perda súbita de sangue por hemorraxia aguda, sobre todo se é voluminosa e se perde o 40% do volume sanguíneo que equivale a dous litros de sangue, predominan os síntomas de inestabilidade vascular por hipotensión, e aparecen signos de shock hipovolémico, como confusión, respiración de Kussmaul, sudación e taquicardia.
Na anemia crónica de longa evolución, frecuentemente os pacientes adáptanse á situación e notan moi poucos síntomas non sendo que se dea un descenso brusco nos niveis de hemoglobina.
Valores considerados normais
Os rangos de normalidade son moi variables en cada poboación, en función de factores medioambientais e xeográficos. A nivel do mar atoparemos valores normais máis baixos de hemoglobina, e a grande altura os valores normais son máis elevados, pois a menor presión parcial de osíxeno obriga o organismo a optimizar o seu transporte. Ademais, hai variacións dependendo do xénero, con valores menores de hemoglobina nas mulleres e máis altos nos varóns.
Estes niveis son algo arbitrarios por existiren límites amplos dentro dos valores considerados normais. Por exemplo, un suxeito podería ter unha diminución de 1 a 2 g/dl na súa hemoglobina, e malia isto estar dentro da normalidade. Dieta
O consumo de alimentos ricos en ferro é esencial para a prevención da anemia por deficiencia de ferro. É importante diferenciar entre alimentos que conteñen ferro de orixe animal e de orixe vexetal. Os alimentos con ferro de orixe animal teñen un aproveitamento mais eficiente (en torno de 30%) e os de orixe vexetal (en torno a 10%). Hai tamén unha importante relación da absorción do ferro coa dieta, con factores que contribúen á súa maior absorción (pH ácido do estómago, vitamina C, proteína da carne) e os que a prexudican (cereais, tés, cafés, refrixerantes, proteína do leite e do ovo).
Anemia megaloblástica

A anemia megaloblástica é un trastorno sanguíneo caracterizado por anemia, con glóbulos vermellos máis grandes do normal, xeralmente é resultado dunha deficiencia de ácido fólico ou de vitamina B12.
Na anemia megaloblástica prodúcese unha diminución no número de eritrocitos ou glóbulos vermellos e un aumento de tamaño dos mesmos debido a unha deficiencia das substancias que interveñen no proceso de formación dos eritrocitos, como é a vitamina B12. Causas
As deficiencias de vitamina B12 e de ácido fólico son as causas máis comúns. Outras causas son: leucemia
mielofibrose
mieloma múltiple
fármacos quimioterápicos
consumo excesivo de alcol
trastornos hereditarios Síntomas
perda do apetito
diarrea
formigueo e entumecemento de manos e pés
palidez
cansazo
dores de cabeza
úlceras na boca e na lingua
cambio da coloración da pel Tratamento
O tratamento da anemia megaloblástica vai depender da causa da mesma, polo tanto o principal obxectivo sería atopar esa causa. Baixo o tratamento adecuado, este trastorno ten un bo prognóstico.
Anemia perniciosa

A anemia perniciosa (tamén coñecida coma Anemia aquílica macrocítica, Anemia perniciosa Conxénita, Anemia perniciosa xuvenil, Deficiencia de vitamina B12 (malabsorción)) é un tipo de anemia megaloblástica que é causada pola carencia de vitamina B12 que pode afectar a persoas que seguen unha dieta estritamente vexetariana ou, principalmente, a aqueles que presentan deficiencias do factor intrínseco, un produto químico segregado pola mucosa da membrana do estómago que facilita a absorción da vitamina, que é necesaria tamén para a formación dos glóbulos vermellos.
A vitamina B12 é necesaria para que as células nerviosas e sanguíneas funcionen de maneira axeitada, de tal forma que a súa deficiencia pode ocasionar unha ampla variedade de síntomas, incluíndo fatiga, dificultade para respirar, sensación de formigueo, dificultade para camiñar e diarrea.
Non se coñece o motivo da ausencia do factor intrínseco, aínda que pode deberse a unha deficiencia xenética ou a unha enfermidade autoinmune. Afecta principalmente aos adultos entre os 50 e 60 anos de idade, aínda que tamén se pode presentar unha forma xuvenil da enfermidade nos nenos, a anemia perniciosa, polo xeral, non aparece antes dos 30 anos. Pode afectar a todos os grupos raciais, mais a incidencia é maior nas persoas con descendencia escandinava ou europea nórdica. Síntomas
Os seguintes síntomas poden ser indicio dunha anemia perniciosa: dificultade para respirar.
fatiga.
palidez.
perda do apetito.
úlceras na boca.
reflexo de Babinski positivo.
perda dos reflexos tendinosos profundos.
deterioración do sentido do olfacto.
cambios de personalidade("tolemia megaloblástica").
frecuencia cardíaca rápida.
problemas na lingua.
marcha inestable (sobre todo na escuridade). Complicacións
As persoas con anemia perniciosa poden presentar pólipos gástricos, se o tratamento se retarda poderían producirse defectos neurolóxicos persistentes.
Ademais, a deficiencia de vitamina B12 incide sobre o aspecto de todas as células epiteliais, por isto, unha muller que non se trate podería obter un falso positivo na citoloxía vaxinal. Tratamento
Obxectivos do tratamento: corrixir a anemia e as posibles alteración epiteliais.
reducir os trastornos neurolóxicos e previr a súa aparición.
normalizar os depósitos de vitamina B12.
As inxeccións mensuais de vitamina B12 resultan o tratamento definitivo para corrixir a deficiencia, así mesmo, unha dieta equilibrada é esencial para proporcionar outros elementos como o ácido fólico, o ferro e a vitamina C para o desenvolvemento de glóbulos saudables.