proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Pliosauroidea

Os pliosaurios eran un grupo de grandes réptiles plesiosaurios mariños. Viviron na era Mesozoica (posterior período xurásico). Tiñan o pescozo curto e a cabeza grande, con grandes aletas traseiras. Os seus tamaños oscilaban entre os dous e os 15 metros. Eran depredadores de grandes peixes e outros réptiles mariños. O primeiro exemplar foi atopado por Mary Anning, na costa xurásica de Lyme Regis, Inglaterra, na década de 1820. Moitos dos seus achados están expostos no Museo de Historia Natural de Londres.
A súa forma corporal suxire que nadaban e que comían baixo a auga. p29 DMS Watson suxeriu que os plesiosaurios se dividen en dous grupos. Os pliosaurios eran grandes depredadores que comían grandes presas en augas profundas. Os outros plesiosaurios eran de pescozo longo e cabezas máis pequenas. O seu método era como nadadores de superficie, principalmente comían coa cabeza por riba da auga, lanzándose para arrebatar peixes máis pequenos que se alimentaban de plancto.
Plistoceno

O Plistoceno é unha época xeolóxica, comprendida entre hai aproximadamente 1. 800. 000 e uns 11. 500 anos. Pertence ao período Neoxeno, da Era cenozoica, do eón fanerozoico. Sucede ao Plioceno e precede ao Holoceno, ambos os dous do seu período. Divídese nas idades do Plistoceno inferior, Plistoceno medio e Plistoceno superior, da máis antiga á máis recente. Características
No Plistoceno ocorreron as glaciacións máis recentes. O clima e as temperaturas mudaron drasticamente, e o período é hoxe estudado por paleontólogos na tentativa de comprender os climas da Terra no pasado. Os fósiles deste período son abondosos, ben preservados, e a súa datación é precisa. Entre eles, os foraminíferos, diatomáceas e pole de plantas son moi informativos sobre os paleoclimas. Os paleontólogos estudan actualmente, a través destes rexistros, a influencia das mudanzas climáticas sobre as biotas.
Megafauna
Moitos dos xéneros e mesmo especies que viven hoxe xurdiron entón. Houbo, porén, naquel período, un bo número de animais de gran porte hoxe extintos, como o mastodonte ou o tigre dente de sabre. Camelos e cabalos nativos existían na América do Norte. Un dos maiores animais do Plistoceno, cuxas biotas eran moi semellantes ás actuais, foi o mamut.
Durante o Plistoceno ocorreu a extinción dos grandes mamíferos e a evolución dos humanos modernos. Unha das teorías sobre esa extinción baséase, en parte, á caza pola especie Homo sapiens.
Plistoceno superior

Na escala de tempo xeolóxico, o Plistoceno superior é a idade da época do Plistoceno do período Neoxeno da era Cenozoica do eón Fanerozoico que está comprendida entre 126 mil e 11 mil e 500 anos atrás, aproximadamente. A idade plistocena superior sucede á idade plistocena media da súa época e precede á época holocena do seu período.
Plone

Plone é un sistema de xestión de contidos ou CMS polas súas siglas en inglés (Content Management System), baseado en Zope (que ten miles de desenvolvedores en todo o mundo) e programado en Python. É un desenvolvemento baseado en código aberto. Pode utilizarse como servidor intranet ou extranet, un Sistema de Publicación de documentos é unha ferramenta de traballo en grupo para colaborar entre entidades distantes.
Frecuentemente é utilizado tamén como CRM, aínda cando non foi deseñado como tal. O proxecto Plone comezou en 1999 por Alan Runyan, Alexander Limi, e Vidar Andersen.
Plurale tantum

Plurale tantum é un fenómeno léxico e morfolóxico que consiste en mencionar un obxecto coa forma plural, sexa referido a un ou a varios elementos. Isto adoita pasar cando o obxecto vai sempre en grupos (esquí) ou como se é un con dúas partes simétricas (pantalón, lente, tesoira, alicate). Esta circunstancia tamén acontece noutras linguas indoeuropeas, e por exemplo, o feminino colectivo galego procede do plural do neutro latino en -a: "leña" procede do latín legna, plural de legnum, "leño".
A expresión latina orixinal plurale tantum está en singular, e o seu plural é pluralia tantum.
Pluridisciplinariedade

A pluridisciplinariedade é a unión non integrativa de dúas ou máis disciplinas, pertencentes a un mesmo campo de coñecementos, que, aínda que tendo relación de obxecto, conservan os seus métodos e modelos propios como ocorre na multidisciplinariedade, pero na que se busca mellorar a relación metodolóxica entre elas. Como exemplo de relación pluridisciplinar podemos citar a existente entre a Física e a Química para o estudo de certos sistemas ou procesos. Isto implica a existencia de relacións de colaboración e complementariedade entre as diferentes disciplinas e a explicitación duns obxectivos comúns, sen a existencia dunha sistematización ou integración.
Como exemplo, en cambio, de multidisciplinariedade poderíamos citar o estudo do obxecto dunha obra de arte coma o Guernica desde as disciplinas da pintura, da historia e a historia da arte, da química, do cromatismo, etc. Categorías de relación entre disciplinas
Aínda que non foi contemplada por Jean Piaget na súa clasificación das relacións entre disciplinas, outros moitos autores si que o estableceron deste xeito, e foi obxecto de debate e estudo desde os primeiros anos do século XX xunto cos outros termos. Esta diferenza entre o multidisciplinar e o pluridisciplinar baséase na clasificación que estableceu Erich Jantsch no Seminario da OCDE de 1979 e nos que tamén aparecen os conceptos de disciplinariedade cruzada, interdisciplinariedade e transdisciplinariedade. Existían estudos previos con clasificacións similares como a de Ryszard Wasniowski de 1971.
Outro estudo importante sobre esta delimitación é o de Cesar Scurati en 1974 que reforza a contigüidade entre disciplinas como elemento diferenciador coa multidisciplinariedade.
Plurinacionalismo

O plurinacionalismo ou unha plurinacionalidade é a coexistencia de dous ou máis grupos nacionais dentro dunha mesma entidade política, goberno ou constitución. O expresidente ecuatoriano Rafael Correa definiu o plurinacionalismo como a coexistencia de diversas nacionalidades dentro dun estado con diferentes pobos, culturas e identidades que existen e son recoñecidos. No plurinacionalismo, a idea de nacionalidade é plural, o que quere dicir que está composto de diferentes nacións dentro dunha comunidade organizada. Derivado deste concepto, un estado plurinacional é aquel que conta coa existencia de múltiples comunidades políticas e asimetría constitucional. O uso da plurinacionalidade axuda a evitar a división de sociedades dentro dun estado ou país. Ademais, unha democracia plurinacional recoñece os múltiples pobos dentro da entidade política.
Pluripartidismo

O pluripartidismo é un sistema de partidos políticos onde unha gran cantidade de partidos políticos teñen amplas posibilidades de obter o poder executivo, así como o poder lexislativo atópase dividido entre unha gran cantidade de bancadas ó fraccións, en contraposición ao bipartidismo (a hexemonía de dous partidos políticos), ou o unipartidismo (a hexemonía dun só partido político). Países con sistemas políticos pluripartidistas hai moitos, como o caso de Francia, Italia, Portugal, Grecia, Chile, Guatemala, Ecuador, Bolivia, México, Rusia, a India e o Xapón. Así mesmo, aínda que tiveron sistemas bipartidistas ata hai pouco, actualmente teñen un sistema pluripartidista o Brasil, Colombia, Costa Rica, o Perú, o Uruguai e Venezuela
Existen dous xeitos de enfocar unha democracia pluripartidista e bipartidista: Bipartidismo: cando dous partidos políticos de ideoloxías opostas absorben a maioría abafadora dos votos, deixando espazo escaso a outros partidos. Neste sistema, os partidos minoritarios adoitan ser rexionalistas ou de ideoloxías extremistas. Os exemplos máis claros atopámolos en Estados Unidos (Demócratas e Republicanos).
Polipartidismo: onde varios partidos políticos (de 4 a 8, normalmente) se repárten os escanos, estando obrigados a realizar alianzas para acadar o poder. Este sistema é quizais máis realista no sentido de expresar a ideoloxía dos cidadáns, pero trae consigo maior risco de que ideoloxías antidemocráticas acaden o goberno. Algúns exemplos son Alemaña, Israel e Italia.
Centrismo: Entre varios partidos políticos hai un de centro que obtén a maioría dos votos, pero que xeralmente ten que levar a cabo coalicións co resto de partidos que adquiren máis ou menos votos segundo as tendencias do momento.
Plurivocidade

A plurivocidade, tamén coñecida polo termo polifonía literaria ou heteroxeneidade enunciativa, é unha modalidade narrativa consistente na existencia de varias personaxes narradoras nun mesmo texto. Este recurso literario permite ofertar diferentes perspectivas ao lector, podendo incluír ideas ou pensamentos de terceiras persoas. Orixe
O concepto de plurivocidade foi tomado da polifonía musical, na que nunha composición musical existen varían melodías que se tocan de xeito independente.
Foi desrito por vez primeira polo teórico ruso Mijail Bajtín para se referir ao que el consideraba a principal característica distintiva das novelas de Fiódor Dostoyevski. Nas novelas deste autor, cada personaxe expoñía o seu xeito de ver a vida, o que provocaba que o lector fose quen de coñecer tantas perspectivas fronte ao mundo coma personaxes existiran na novela. A novela de Dostoyevski máis representativa desta técnica literaria é Bratia Karamazovy. Segundo Batjín, a plurivocidade é a presenza doutros textos dentro dun texto. Autores
Na literatura universal varios autores empregaron este recurso literario. Posibelmente, o libro Ulises de James Joyce foi, sen el sabelo, un dos primeiros en utilizar a plurivocidade. A novela Don Quijote de la Mancha, de Miguel de Cervantes, así coma varias obras de William Shakespeare foron tamén algunhas das primeiras novelas europeas nas que se empregou esta técnica.
Máis adiante, varios autores modernistas empregaron a polifonía literaria nos seus escritos, coma Milan Kundera ou Hermann Broch.
Así, algúns exemplos de literatura polifínica son: Virginia Woolf — A señora Dalloway
James Joyce — Ulises
Melvin Burgess — Junk, Doing It
Alexander Prokhanov — 600 Years after the Battle
Irvine Welsh — Trainspotting
Malorie Blackman — Noughts & Crosses
Derek Walcott — Omeros
Eoin Colfer - Artemis Fowl)
Paulo Coelho — The Witch of Portobello
Aleksandr Solzhenitsyn — Cancer Ward, The First Circle The Red Wheel series
E. M. Forster - A Passage to India
Tad Williams - The Dragonbone Chair
Herman Wouk - The Winds of War, War and Remembrance, The Hope, The Glory
Roberto Bolaño — The Savage Detectives
Paul Auster — Sunset Park
Fred D'Aguiar — The Longest Memory
Alice Munro — Fiction
Plus ultra

Plus ultra é unha locución latina que significa "Máis aló" e é o lema de España. Orixe
Foi Carlos I de España (tamén coñecido como Carlos V do Sacro Imperio Romano Xermánico), quen o utilizou como o seu lema persoal como expresión do dinamismo do novo Imperio español.
Segundo os estudos de Earl Rosenthal, o lema provén da influencia do médico e conselleiro persoal de Carlos V, o humanista milanés Luigi Marliano. Este aconsellou ao novo duque e futuro emperador en 1515, cando acadou a súa maioría de idade e foi proclamado Gran Mestre da Orde do Vélaro de Ouro, poñer baixo a súa oficina o lema latino Plus ultra. Exploración marítima
Este lema empregouse para animar aos navegantes a desafiar e esquecer a antiga advertencia da mitoloxía grega, segundo a cal Hércules puxera dous piares no Estreito de Xibraltar, e críase que eran o límite do Mundo, a última fronteira que os navegantes do Mediterráneo podían alcanzar. Era o Non Terrae Plus ultra (Non existe terra máis aló) en referencia tamén a Fisterra, pero este lema perdeu o seu poder simbólico a raíz de que Cristovo Colón chegase ás Indias Occidentais cruzando o océano Atlántico en 1492. Lema
Desde entón, este foi o lema de España, a excepción de Unha, Grande e Libre, lema do franquismo. No actual escudo constitucional, o lema vén escrito ao redor das dúas Columnas de Hércules.
Plusvalía

Plusvalía, de acordo co marxismo, é a diferenza entre o valor de produción da forza de traballo do traballador e o valor xerado por esta forza de traballo. No capitalismo este excedente é apropiado polo capitalista e forma a base da acumulación capitalista. Introdución
Segundo a teoría do valor traballo cada mercancía encerra un valor correspondente ao tempo de traballo socialmente necesario requirido para a súa produción. No caso dun moble isto inclúe as horas do carpinteiro e as horas de traballo que foron necesarias para producir cada unha das mercancías involucradas no proceso de produción. No caso da mercancía "forza de traballo", o seu valor é tamén nese caso o necesario para o seu reposición, é dicir, para que o traballador poida seguir alimentándose e vestíndose o necesario como para volver ao traballo cada novo día.
Supoñendo que o traballo acumulado no alimento diario do traballador sexa de 4 horas e supoñendo, para simplificar, que esta sexa a súa única necesidade, podemos concluír que o valor da forza de traballo durante un día é de 4 horas. Pero o traballador pode producir máis que o que come. Se o capitalista obrígalle a estender a xornada laboral a 8 horas, existe un valor novo, un valor que non estaba incluído en ningunha outra compoñente do proceso de produción. Este valor novo (o plusvalía) é apropiado polo capitalista.
Entón, o plusvalía é a porción de traballo que os traballadores realizan que está máis aló do necesario para reproducir o valor da súa forza de traballo e que é apropiada polo capitalista. O plusvalía é un concepto indisolublemente unido á teoría do valor traballo e é central para a descrición que esta realiza da explotación baixo o capitalismo. Estes conceptos aparecen definidos e utilizados principalmente en O Capital e nos cadernos II e III dos Grundrisse. Taxa e masa do plusvalía
A masa de plusvalía é a cantidade de traballo excedente producida pola forza de traballo. Mídese por tempo. Por exemplo, se a xornada laboral é de 8 horas e en 4 horas o obreiro reproduce o valor da súa forza de traballo, a masa de plusvalía que se lle extrae é de 4 horas.
A taxa de plusvalía ou taxa de explotación defínese como o cociente entre a masa de plusvalía e o valor de reprodución da forza de traballo. A taxa mostra deste xeito o grao de explotación ao cal está sometida a forza de traballo. Seguindo o exemplo anterior, 4 horas de plustraballo / 4 horas de traballo necesario dan unha taxa de explotación do 100%. Plusvalía absoluto e relativo
O plusvalía absoluto e o plusvalía relativo son as dúas formas que posúe o capitalista de aumentar o grao de explotación. O plusvalía absoluto consiste en aumentar a masa de plusvalía mediante o alongamento da xornada de traballo. O plusvalía relativo consiste en aumentar a masa de plusvalía diminuíndo o valor da forza de traballo. Isto último conséguese mediante o aumento da forza produtiva do traballo. Cando a forza produtiva do traballo aumenta e a xornada laboral mantense constante, o tempo en que o obreiro traballa para reproducir a súa forza de traballo redúcese, e a masa de plustraballo aumenta.
Plutarco de Atenas

Plutarco de Atenas (Πλούταρχος Plutarkhos), nado sobre 350 e finado en 430, foi un filósofo neoplatónico grego que dirixiu a escola neoplatónica de Atenas ao comezo do século V. Foi coñecido como Plutarco o Grande. Traxectoria
Fillo de Nestorio, foi un ecléctico ou sincretista e foi mestre de Siriano de Alexandría, que despois o sucedeu á fronte da escola, e de Proclo de Licia. Crese que seguiu a Iámblico na súa doutrina da eficacia dos ritos teúrxicos para levar ao home á comuñón con Deus.
Obra
Escribiu algúns comentarios que se perderon sobre o Timeo de Platón e De ánima de Aristóteles. Morreu a avanzada idade o 430.
Plutarco, bispo de Bizancio

Plutarco (grego: Πλούταρχος), serviu como Bispo de Bizancio durante dezasete anos (89 - 105) sucedendo a Policarpo. Cando morreu, enterrárono na igrexa de Argyroupolis, como os seus predecesores.
A persecución de cristiáns feita polo emperador Traxano tivo lugar en 98, durante o bispado de Plutarco.
Plutocracia

Unha plutocracia (πλουτοκρατία, do grego ploutos 'riqueza' e cracia 'goberno') é unha forma de estado no que existen influencias desequilibradas na toma de decisións a favor dos que ostentan as fontes de riqueza.
Plutonio

O plutonio, de símbolo Pu, é un elemento metálico radioactivo que se utiliza en reactores e armas nucleares. O seu número atómico é 94. É un dos elementos transuránicos do grupo dos actínidos do sistema periódico.
Plutón (xeoloxía)

En xeoloxía, un plutón é unha masa de rocha magmática que, procedente de grandes profundidades, abriuse paso entre as rochas supraxacentes, consolidándose logo antes de chegar á superficie. Un plutón forma unha intrusión moi grande, de até varios quilómetros, dentro da rocha encaixante. A maioría das veces o magma solidificou a profundidades de até 10 km, circunstancia á cal se debe que só sexan visíbeis naqueles casos en que todo o manto de rocha que os cubría foi eliminado pola erosión. Os máis característicos son os sills, os batólitos e os lacólitos.
Pluviómetro

O pluviómetro é un instrumento usado nas estacións meteorolóxicas para a recollida e medición das precipitacións.
A cantidade de auga caída exprésase en milímetros de altura. O deseño básico dun pluviómetro consiste nun recipiente de entrada, chamado balancín, por onde a auga ingresa a través dun embude cara a un colector, onde se recolle a auga, medíndose visualmente cunha regra graduada ou mediante o peso da auga depositada. Así mesmo, o balancín oscila segundo o volume constante de auga caída, permitindo o rexistro mecánico ou eléctrico da intensidade da choiva caída. Está deseñado para estar colocado tamén sobre a superficie da terra.
A lectura adóitase facer cada 10 horas. Un litro caído nun metro cadrado significa unha altura dun milímetro. Para a medida de neve considérase que o espesor da neve equivale aproximadamente a dez veces o equivalente de auga.
Plácido Betanzos

Xosé Plácido Betanzos García, nado en Ribeira en 1952 e finado no mesmo concello o 2 de xuño de 2018, foi un político, profesor e escritor galego. Traxectoria
Militou sempre no BNG, co que botou máis dunha década como voceiro en Ribeira. Foi concelleiro de 1992 a 2002 e candidato á alcaldía de Ribeira en 1995 e 1999.
Exerceu no antigo Instituto Social de la Marina de Ribeira, un ano na Guarda e tamén no CIFP Coroso e o Leliadoura.
Na escrita tratou temas como o drama da emigración na comarca da Barbanza nos primeiros anos do século XX en Nova York ou sobre a violencia machista en Bágoas na chuvia. Obra
Coiteladas na alma (2009), Ed. EraDixital, 104 p. , ISBN 9788461326396
Paravea no inferno (2011), Ed. Fervenza, 73 p. , ISBN 9788496368514
Bágoas na chuvia (2016), Ed. Fervenza, 125 p. , ISBN 9788494537554
Plácido Fernández

Plácido Antonio Fernández de Arosa (tamén mencionado como Plácido Fernández Erosa nalgunhas publicacións dixitais, e na súa propia sinatura), nado en Santiago de Compostela o 15 de xaneiro de 1760 e finado o 3 de decembro de 1838, foi un pintor e gravador galego. Traxectoria
Fillo de Andrés Fernández Montero "Ollos mouros" e neto de "Guinchote", escultores, Plácido formouse con Xoán Antonio García de Bouzas. Pensionado por Xoán Antonio Cisneros de Castro e da Barrera, primeiro Conde de Ximonde, ingresou o 27 de abril de 1794 na Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Madrid, onde coincidiu co seu irmán Tomé, tamén pintor, e co seu paisano Gregorio Ferro, por entón tenente director da mesma.
Foi tamén profesor da Escola de Debuxo da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago, de 1806 a 1809.
Plásmido Ti

Un plásmido Ti (pTi) ou plásmido indutor de tumores (do inglés Tumor inducing) é unha molécula circular de ADN (plásmido) que xeralmente forma parte da dotación xenética de especies bacterianas do xénero Agrobacterium, principalmente Agrobacterium tumefaciens, que estes microorganismos usan para ceder material xenético ás plantas que infectan, o que orixina nelas a formación dun tumor. Non todas as cepas posúen o plásmido. Ademais, os plásmidos Ti pérdense cando Agrobacterium crece por riba dos 28 °C. Estas bacterias que perderon os plásmidos non inducen tumores nas plantas, polo que son avirulentas. Existen tamén en Agrobacterium rhizogenes os plásmidos Ri (root inducing), que inducen a formación de raíces pilosas. Os plásmidos Ti e Ri teñen pouca homoloxía de secuencias pero son funcionalmente bastante similares. Os plásmidos Ti clasifícanse en dous tipos diferentes baseándose no tipo de opinas producidas polos seus xenes. As opinas especificadas nos plásmidos Ti son a octopina, nopalina, succinamopina e leucinopina.
O plásmido Ti ten 196 xenes que codifican 195 proteínas. Tamén codifican un ARN estrutural. O plásmido ten unha lonxitude de 206. 479 nucleótidos, e o seu contido GC é do 56%. O 81% do plásmido codifica xenes. Non contén pseudoxenes.
A modificación por enxeñaría xenética deste plásmido é moi importatne para a creación de plantas transxénicas. Rexión de virulencia
Os xenes da rexión de virulencia están agrupados en operóns virABCDEFG, que codifican os encimas responsables de mediar a transferencia do ADN-T ás células das plantas. Contén os seguintes xenes: virA codifica un receptor que reacciona á presenza de compostos fenólicos como a acetosiringona, o sirinxealdehido ou a acetovanillona que emanan dos tecidos danados da planta.
virB codifica proteínas que producen estruturas de tipo poro/pilus.
virC codifican as proteínas VirC1 e VirC2.
virD1 e virD2 producen endonucleases que teñen como diana os extremos con repeticións directas presentes no segmento de ADN-T; virD4 é a proteína de acoplamento.
virE únese á febra T protexéndoa do ataque das endonucleases, e intercálase con lípidos para formar canais na membrana da planta a través dos cales pasa o complexo T, empezando polo extremo dereito.
virG activa a expresión de xenes vir unha vez que se une a unha secuencia consenso, despois de ser fosforilada por virA. Características
Agrobacterium denomínase ás veces o enxeñeiro xenético natural, pola capacidade de transformación que teñen os seus plásmidos Ti. Estes teñen as seguintes características:
Tamaño do plásmido: ~250 kbp.
Contén unha ou máis rexións de ADN-T, que son as que se integrarán no xenoma da planta.
Contén unha rexión que permite a transferencia conxugativa.
Contén rexións para a síntese de opinas e o seu catabolismo.
É responsable da xeración de tumores en plantas.
Pléiades (satélites)

Pléiades é unha serie de dous satélites de recoñemento franceses lanzados en 2011 e 2012. Características
Pléiades, tamén denominados Pléiades-HR, é o nome de dous satélites do CNES francés sucesores dos satélites SPOT para a observación e recoñemento terrestre. Pléiades é o compoñente de observación óptica de alta resolución do sistema italofrancés Orfeo, no que Italia aporta os satélites de observación por radar COSMO-Skymed.
Os satélites Pleiades teñen unha resolución de ata 70 cm en imaxes de tramos de ata 20 km de longo. Cada satélite ten unha masa de 970 kg, leva tres paneis solares que proporcionan ata 1000 W de potencia e foron inxectados en órbitas de aproximadamente 680 km de altura usando foguetes Soiuz ST-A Fregat.
Pneumocistidomicetos

Os pneumocistomicetos (Pneumocystidomycetes) son unha clase de fungos ascomicetos. Inclúe unha soa orde, Pneumocystidales, a cal contén unha soa familia monotípica, Pneumocystidaceae, que á súa vez contén o único xénero Pneumocystis, con catro especies, que contén o axente causante da pneumonía por Pneumocystis.
Pneumoloxía

A pneumoloxía é a especialidade médica responsábel das patoloxías das vías aéreas inferiores, isto é, traquea, bronquios, bronquíolos e pulmóns. Doenzas tratadas
Algunhas das enfermidades que máis adoitan ser tratadas por esta especialidade atópanse a apnea obstrutiva do sono, a enfermidade ou doenza pulmonar obstrutiva crónica (DPOC ou EPOC), os diferentes tipos de pneumonías, a fibrose quística, a tuberculose, micoses pulmonares, doenzas pulmonares intersticiais, trastornos vasculares dos pulmóns, doenzas autoinmunes de afectación pulmonar e as pneumoconioses.
Avaliación
Alén da avaliación clínica, os pneumólogos tamén son quen de realizar exames espirométricos para avaliar a función respiratoria.
Polo xeral, considérase unha especialidade da medicina interna, aínda que se relaciona intimamente coa medicina intensiva polo feito de trataren aos doentes que precisan ventilación mecánica. A cirurxía da zona respiratoria é realizada polos cirurxiáns torácicos. Os médicos especialistas neste eido denomínanse pneumólogos. Historia da pneumoloxía
Un dos primeiros descubrimentos importantes relevantes para o campo da pneumoloxía foi o descubrimento da circulación pulmonar. Orixinalmente, pensábase que o sangue que chegaba ao lado dereito do corazón pasaba a través de pequenos 'poros' no septo ao lado esquerdo para ser osixenado, como teorizou Galeno; porén, o descubrimento da circulación pulmonar desmente esta teoría, que xa fora aceptada desde o século II. O anatomista e fisiólogo Ibn Al-Nafis do século XIII teorizou con precisión que non había un paso "directo" entre os dous lados (ventrículos) do corazón. Cría que o sangue debía pasar pola arteria pulmonar, polos pulmóns e de volta ao corazón para ser bombeado bombeado polo corpo. Moitos cren que esta é a primeira descrición científica da circulación pulmonar.
Aínda que a medicina pulmonar só comezou a evolucionar como especialidade médica na década de 1950, William Welch e William Osler fundaron a organización matriz ou "nai" da Sociedade Torácica Americana (American Thoracic Society), a Asociación Nacional para o Estudo e a Prevención da Tuberculose. En España, a Lei de especialidades de 1977 dividiu a especialidade de "pulmón e corazón" en cardiólogos e neumólogos.
O coidado, tratamento e estudo da tuberculose pulmonar é recoñecida ás veces como unha disciplina de seu. Cando a especialidade comezou a evolucionar, fixéronse varios descubrimentos que vinculaban o sistema respiratorio e a medición de gases no sangue arterial, atraendo cada vez máis médicos e investigadores ao campo en desenvolvemento.
Pneumotórax

O pneumotórax é a entrada de aire no espazo (virtual no san) interpleural: entre a pleura visceral e a parietal.
Orixina un colapso pulmonar de maior ou menor magnitude, coa súa correspondente repercusión na mecánica respiratoria e hemodinámica do paciente, onde a orixe pode ser externa (perforación na caixa torácica) ou interna (perforación nun pulmón). Pola descrición da súa dor, en localización e intensidade, pode ser confundido cunha anxina de peito ou un infarto de miocardio.
Aínda que non supón un gran risco -coa debida atención hospitalaria- para a vida da persoa, o diagnóstico debe ser rápido e a súa atención case inmediata, xa que ademais do colapso pulmonar e a debida perda de osíxeno, a formación dun pneumotórax a tensión (onde o aire entra no espazo interpleural pero non sae) pode ser fatal en moi pouco tempo, ó ir comprimindo o outro pulmón e o corazón. Etioloxía
Segundo a causa que desencadee o pneumotórax, pode ser: Traumático: A causa do pneumotórax débese a un traumatismo (xa sexa aberto ou pechado) que provoca a entrada de aire entre as dúas capas da pleura. Estes, á súa vez poden clasificarse en iatroxénicos (por procedementos médicos) e en non iatroxénicos. Por exemplo, o que puidese causar unha costela rota ó rachar a pleura.
Espontáneo: O pneumotórax aparece sen ningún traumatismo previo. Podemos distinguir entre pneumotórax espontáneo primario (se non hai doenza pulmonar subxacente) ou pneumotórax espontáneo secundario (se o paciente sufría algún tipo de neumopatía previa). Hai que descartalo sempre ante calquera dor torácica ou dispnea de aparición brusca. A clínica e a exploración poden ser moi inaparentes. A aparición destes neumotórax adoita darse coa formación dunhas burbullas na pleura visceral (bulas), que rompan de súpeto orixinándoos.
O paciente do pneumotórax espontáneo adoita presentar un perfil de alta estatura, superior ós 180 cm, complexión delgada, pulmóns grandes e alongados, e unha idade de entre 20 e 30 anos, a maior incidencia segundo menor é a idade neste rango, e cun risco case 5 veces maior en homes. Ademais, afeccións como a asma poden axudar á formación destes, así como o tabaco chega a multiplicar por 22 o risco de que se produzan en homes e por 9 en mulleres. Clasificación
Segundo o grao de afectación pulmonar, denomínase: Laminar
Moderado
Masivo
A tensión
Pneumoultramicroscopicossilicovulcanoconiose

A Pneumoultramicroscopicossilicovulcanoconiose é unha rara doenza causada pola aspiración de cinzas volcánicas. A palabra resumida é Pneumoconiose.
O afectado por esta doenza chámase pneumoultramicroscopicossilicovulcanoconiótico, que é a palabra máis longa de varios idiomas, entre eles o portugués.
Etimoloxía
Pneumática

Denomínase pneumática á técnica que ten como obxectivo o estudo e aplicación do aire comprimido para producir os efectos mecánicos desexados.
O aire comprimido que se emprega industrialmente procede do contorno onde se traballa. Úsase aire comprimido ata unha presión de 6 e 12 bares, respecto da presión atmosférica. Magnitudes e unidades
As magnitudes empregadas na pneumática son a presión e o caudal. Presión é a forza exercida perpendicularmente polo aire por unidade de superficie. Exprésase como: p
F S {\displaystyle p
{F \over S}} onde F é a forza exercida (en N no SI), S a superficie onde actúa a presión (en m2 no SI) e p é a presión do aire (en Pa no SI).
Caudal é a cantidade de fluído (neste caso, aire a presión) que atravesa a sección dun condutor na unidade de tempo. Exprésase como: C
V t {\displaystyle C
{V \over t}} onde V é o volume do fluído (en m3 no SI), C o caudal (en m3/s no SI) e t o tempo (en s no SI). Na práctica, acostúmase utilizar maioritariamente litros por segundo (L/s) e metros cúbicos por hora (m3/h). Circuíto pneumático
Os circuítos pneumáticos constan basicamente de: Conversor: compresor.
Acumulador: depósito de aire.
Elementos de protección: secador e filtros.
Elementos de control: válvulas.
Receptor: cilindros.
Aire comprimido
O aire comprimido pode usarse de dúas maneiras distintas: Como elemento de mando e control, permitindo abrir e pechar determinadas válvulas.
Como enerxía motriz. Ao entrar o aire comprimido no interior dun cilindro, pode desprazar o seu émbolo e barra cara a adiante e cara a atrás, facer xirar un motor pneumático (coma se fose un ventilador) ou mover unhas pinzas pneumáticas.
O aire que se utiliza procede do contorno onde se encontre instalado o compresor. Xeralmente conterá po, óxidos, partículas de xofre e outras substancias, ademais de auga. Hai que tratar de eliminar todo iso para que non afecte ao normal funcionamento dos distintos elementos de que consta a instalación pneumática. Pneumática na industria
O emprego da pneumática na industria supuxo a automatización da maioría dos procesos industriais.
Po (materia)

O po é o nome xenérico para as partículas sólidas con diámetro menor aos 500 micrómetros (500 μ) e, en forma máis xeral, ás pequenas partículas de materia.
Na Terra, o po que se encontra na atmosfera provén de varias fontes como, por exemplo, do solo, levantado polo vento, das erupcións volcánicas, dos incendios e da contaminación atmosférica.
O po disperso no aire considérase un aerosol, e pode ter efectos sobre as propiedades e comportamento da atmosfera fronte á radiación solar e efectos significativos no clima.
O po é responsábel das pneumoconioses, enfermidades do pulmón producidas pola inhalación de determinadas partículas en suspensión (de asbesto: asbestose, de sílice: silicose etc. ).
O riscos destas doenzas determinaron a adopción, nos países desenvolvidos, dunha serie de leis que regulan as condicións ambientais nos lugares de traballo.
PoSAT-1

PoSAT 1, acrónimo de Portugal Satellite 1, foi o primeiro satélite artificial de Portugal, lanzado o 26 de setembro de 1993 mediante un foguete Ariane 4 desde o Centro Espacial de Kourou. Características
PoSAT 1 foi un pequeno satélite experimental deseñado para obter imaxes desde órbita, determinar a súa propia posición mediante GPS e probar novas técnicas de compresión de datos. Foi construído pola Universidade de Surrey (Reino Unido) dentro dun programa colaborativo entre un consorcio educativo e industrial portugués (o Consorcio PoSAT) e a universidade, xestionado a través da compañía de transferencia tecnolóxica desta última, Surrey Satellite Technology.
O satélite levaba tres instrumentos a bordo: Sistema de Imaxes da Terra (EIS): un sistema de dúas cámaras con CCD cun procesador para comprimir as imaxes a bordo antes de envialas a terra. Unha das cámaras tiña unha resolución de 2 km, mentres que a outra a tiña de 200 m.
Sensor estelar: baseado na mesma tecnoloxía que EIS pero optimizada para obter imaxes das estrelas e determinar a posición do satélite.
Experimento de navegación GPS.
Experimento de raios cósmicos: para detectar a radiación da contorna especial arredor do satélite e medir os seus efectos na electrónica de a bordo.
Experimento de procesamento dixital de sinal: composto por dous procesadores usados como módem programable para optimizar as comunicacións con terra.
Comunicacións de gardar e enviar: un sistema de almacenamento de datos a bordo e envío a petición cara terra usando o protocolo AX25, permitindo a estacións de terra con equipamento sinxelo e barato utilizar o satélite como enlace entre diferentes puntos da Terra.
Pobo

Un pobo é unha pluralidade de persoas consideradas en conxunto, como un grupo étnico ou como unha nación. Colectivamente, por exemplo, os xudeus moitas veces chámanse "o pobo xudeu", os xitanos europeos constitúen a maior parte do "pobo romaní", e os árabes de Palestina gañaron o apelativo de "pobo palestino". Pero, por outra banda, tamén se fala de "pobo estadounidense" ou "pobo francés" como os respectivos corpos de cidadáns, que son a orixe e razón de ser da república, sen ningunha connotación de tipo étnico. Na política
En xeral, as repúblicas gobérnanse, ou proclaman que se gobernan, en nome do pobo. Tanto a República Romana como o Imperio Romano tiveron por lema a expresión latina SPQR (Senatus Populusque Romanus, "o Senado e o Pobo de Roma"). Este lema quedou fixado, por exemplo, nos estandartes das lexións, e cando os emperadores chegaron a conseguir o status de poder absoluto, seguiron exercendo a súa autoridade no nome do Senado e do Pobo romanos.
Nos estados democráticos modernos, o pobo é o conxunto dos cidadáns, obxecto e destino, e teoricamente tamén suxeito, das políticas do estado. O pobo foi o protagonista da Revolución Francesa ou, cando menos, dos seus episodios de máis sona. A Constitución dos Estados Unidos comeza dicindo "Nós, o pobo, .. .".
Unha república popular é a denominación máis típica dos estados de partido único de ideoloxía marxista, onde os líderes do partido din que gobernan en nome do pobo.
O populismo é outro termo "paraugas" que contén diversas tendencies políticas para explicar que representan o pobo, a miúdo no senso de que serven ó pobo chan en oposición á elite, e malia que os partidos políticos se chaman "partido popular" adoitan ser de tendencia conservadora e reaccionaria.
Pobo búlgaro

Os búlgaros, grupo étnico eslavo sur que sobre todo viven na Bulgaria. Búlgaros eran un nome herdado de pobos de Asia Central hoxe designados co nome de protobúlgaros. Entran na historia na Antigüidade tardía, con outros pobos migratorios, establecéndose entre o Danubio e os montes Haemus, no territorio dun Imperio romano de Oriente xa feble por outras invasións, a finais do século V. Liberados sobre o ano 632, crean daquela a Antiga Gran Bulgaria (Η παλαιά μεγάλη Βουλγαρία en crónicas bizantinas) baixo o khan Kubrat. Os protobúlgaros
Os protobúlgaros migran das estepas do norte do Cáucaso e do mar de Azov. Propuxéronse moitas teorías sobre as súas orixes: as máis recentes líganos aos pobos que habitaban a Asia Central e de lingua irania, todos cuxos soberanos portaban nomes iranios. Con todo, algúns elementos turcófonos se foron xuntando a ele sen diversas épocas.
Crese que os protobúlgaros estableceron un imperio na beira do mar Caspio no século II. Este disgregouse, ao que parece, en razón do poderío dos kházaros no século VII. Os protobúlgaros dispérsanse entón cara a Europa Central. Así, a partir desta “Gran Bulgaria” das orixes, por ondas migratorias, constituíronse estados búlgaros máis ou menos duradeiros: no alto Volga (chaira do Oka) que durou cinco séculos.
na actual Macedonia do Norte, pois unha parte dos protobúlgaros seguiu o khan dos ávaros (en realidade falsos ávaros e próximos aos protobúlgaros, que non deben ser confundidos cos ávaros do Cáucaso falantes do ávaro moderno) na actual chaira húngara.
e finalmente, na chaira ao sur do Danubio ondeo seu estado deu en converterse na actual Bulgaria. Formación da etnia búlgara
Na chaira ao sur do Danubio, onde os protoeslavos deran entrado grazas ás invasións dos ávaros no século VI, os protobúlgaros fundan un primeiro reino no século VII, baixo o reinado do khan Asparukh. Este fai recoñecer a súa autoridade aos protoeslavos, moito máis numerosos, a cambio da súa axuda contra o emperador Constantino IV. Tras a súa vitoria, en 681, Asparukh atópase á cabeza das tribos protoeslavas.
Ao principio a aristocracia guerreira búlgara goberna apoiándose nos xefes (knias) destas última se pon en marcha as estruturas dun poder central do cal se ignora case todo. Con todo, os protobúlgaros do Danubio acaban por se asimilaren aos protoeslavos no plano cultural.
A fusión completa entre os dous elementos étnicos é especialmente froito da conversión deste primeiro reino búlgaro ao cristianismo, no século IX, coa instigación de Boris I (852–889).
Así, se Bulgaria e os búlgaros actuais deben o seu nome a este pobo, na lingua búlgara actual, unha lingua eslava, un número relativamente pequeno de palabras provén da lingua dos protobúlgaros.
Pobo palestino

Os palestinos (árabe: الفلسطينيون, al-Filasṭīniyyūn, hebreo: פָלַסְטִינִים
), tamén coñecidos como pobo palestino (árabe: الشعب الفلسطيني, ash-sha‘b al-Filasṭīnī), ou árabes palestinos (árabe: العربي الفلسطيني, al-'arabi il-filastini), son un grupo etnonacional que abrangue os modernos descendentes dos pobos que viviron en Palestina durante séculos, incluíndo xudeus e samaritanos, e que hoxe son cultural e lingüisticamente árabes. Malia os diversos conflitos e éxodos (como o de éxodo de 1948), case a metade da poboación palestina no mundo segue a residir na Palestina histórica, que comprende Cisxordania, a Franxa de Gaza e Israel. Nesta área combinada, no ano 2005, os palestinos constituían o 49% de tódolos habitantes, que abrangue toda a poboación da Franxa de Gaza (1, 865 millóns), a maioría da poboación de Cisxordania (arredor de 2785000 contra os 500000 xudeus de nacionalidade israelí), e o 20, 8% da poboación de Israel. Moitos palestinos son refuxiados ou desprazados internamente, e representan máis dun millón de persoas na Franxa de Gaza, tres cuartos dun millón en Cisxordania, e un cuarto de millón en Israel. Da poboación palestina que vive fóra de Palestina, coñecida como diáspora palestina, máis da metade son apátridas sen cidadanía. Entre 2, 1 e 3, 24 millóns de palestinos na diáspora viven na veciña Xordania, máis dun millón viven entre Siria e o Líbano, un cuarto de millón en Arabia Saudita, e medio millón en Chile, sendo a maior concentración de palestinos fóra do Mundo árabe.
Pobo protoindoeuropeo

O termo protoindoeuropeos refírese ós individuos pertencentes a unha etnia ou grupo de etnias da Idade do Cobre e a primeira Idade do Bronce, que falaban variantes da lingua protoindoeuropea e compartían unha cultura material e patróns culturais semellantes.
A cultura indoeuropea alcanzou certas vantaxes sobre outros pobos, como a gandaría equina, o carro ou a agricultura do trigo, e expandiuse até abarcar o espazo entre o círculo polar ártico, o sur de Portugal e a India. Estes pobos expresábanse nunha lingua con características similares ás que se falan hoxe na maior parte de Europa, Irán e a India, incluíndo linguas mortas como o latín ou o hitita.
A falta de escrita durante o período protoindoeuropeo privou ós historiadores de datos, pero algúns arqueólogos, como Marija Gimbutas, aventuran a hipótese dos kurgáns, segundo a cal o eixo común ás culturas indoeuropeas sería un conxunto de xentes seminómades que atopou os seus fundamentos materiais no cabalo, a roda, o desenvolvemento do metal, a agricultura e a gandaría.
Entre as características culturais comúns ós protoindoeuropeos áchase unha relixión común politeísta con varios deuses celestiais. Posiblemente posuísen algunhas vantaxes tecnolóxicas que lles permitiron expandirse á conta doutros pobos, aínda que algúns autores argumentan sobre unha base arqueolóxica que a expansión foi pacífica.
A cultura comparada permite conxeturar que posuían tradición poética, que usaron para cantar as fazañas dos seus deuses e heroes que parece ser antiquísima. A cultura indoeuropea parece constituír a raíz da civilización europea antiga, así como da civilización indoirania antiga.
Pobo tártaro

Os tártaros (en tártaro Татарлар Tatarlar) é un nome colectivo que se aplica aos pobos turcos da Europa Oriental e Siberia. O nome deriva de Ta-ta ou Dada, unha tribo de orixe mongol que habitaban no noroeste da actual Mongolia no século V.
Utilizose por primeira vez para describir aos pobos que dominaron partes de Asia e Europa baixo o liderado mongol no século XIII. Estendeuse o uso despois para incluír a case calquera invasor nómade de orixe asiática, tanto de Mongolia como do occidente de Asia.
Antes da década de 1920, os rusos utilizaban a palabra Tatar para designar a numerosos pobos, desde os turcos azerís ás tribos de Siberia. Na actualidade, a maior parte dos tártaros viven no centro e o sur de Rusia (a maioría en Tatarstán).
A finais do século XX supoñían máis de 10 millóns de individuos. Unha boa parte dos tártaros son musulmáns sunníes pero tamén hai tártaros cristiáns ortodoxos.
O dominio ruso supuxo —en boa parte— a súa asimilación e rusificación.
Un paso importante para restablecer o réxime estatal do polo tártaro foi a proclamación da autonomía en 1920. O 30 de agosto de 1990 foi aprobada a Declaración da soberanía estatal da República de Tatarstán.
O nome de tártaros, dado aos invasores, estendeuse posteriormente para ser aplicado a outros membros da mesma póla turca en Rusia, incluso até o punto de que a maioría dos habitantes da meseta de Asia quedou definida baixo o nome xenérico de Tartaria. Este nome case desapareceu da literatura xeográfica, pero permanece o nome de tártaros no sentido limitado ao que se aludiu máis arriba. Os actuais habitantes tártaros de Eurasia forman tres grandes grupos: Os Tártaros de Crimea, en Crimea, Ucraína, Bulgaria, Rusia, Lituania, Polonia, Romanía Turquía e Norteamérica.
Os Tártaros do Cáucaso.
Os Tártaros de Siberia.
Debido á magnitude das migracións e mesturas entre diferentes pobos e á laxa utilización do adxectivo "tártaro", na actualidader cóntanse como tártaros xentes que van desde o aspecto mongoloide nun extremo até o caucasoide no outro.
Poboación (bioloxía)

En bioloxía unha poboación é un conxunto de individuos da mesma especie que ocupan unha área concreta nun momento determinado.
As poboacións poden estudarse dende dous puntos de vista: a distribución no tempo e a distribución no espazo dos organismos. Dinámica das poboacións
Estuda a distribución nos tempos a través dos seguintes parámetros: natalidade. Relación entre o número de nacementos por unidade de tempo e o tamaño da poboación.
mortalidade. Relación entre o número de mortes por unidade de tempo e o tamaño da poboación.
inmigración. Relación entre o número de individuos procedentes doutras poboacións por unidade de tempo e o tamaño da poboación.
emigración. Relación entre o número de individuos que deixan a poboación por unidade de tempo e o tamaño da poboación.
Para calcular o tamaño dunha poboación emprégase a taxa de crecemento, que é a relación entre a variación do número de individuos e o colectivo inicial. A taxa de crecemento máxima ou teórica chámase potencial biótico. Distribución espacial
Os organismos dunha poboación poden distribuírse no espazo de tres formas: ao azar, por especies que non forman grupos, en ambientes uniformes
uniforme, en ambientes desfavorables onde se establecen relacións de competencia
en grupos ou agregados, porque representa unha vantaxe para a supervivencia nun medio heteroxéneo.
Poboación biolóxica

A poboación biolóxica é un conxunto de organismos e individuos da mesma especie que conviven nun mesmo espazo e tempo, e que comparten certas propiedades biolóxicas, que producen unha alta cohesión reprodutiva e ecolóxica do grupo.
Poboación de dereito

A poboación de dereito (ou de iure) é, para un determinado momento (xeralmente un ano censal), a poboación composta por persoas empadroadadas nun lugar onde exercen os seus dereitos civís, mesmo se non viven aí. Distinción entre poboación de dereito e poboación de feito
Trátase dunha distinción de carácter xurídico-administrativo. É habitual que ambas as poboacións, dereito e feito, non coincidan en número.
Poboación de dereito
A poboación de dereito é a empadroada nun lugar, poboación residente, e determina, entre outros aspectos, o lugar onde pode exercer dereitos políticos, como o voto.
Dentro da poboación de dereito estabelécese a diferenza entre a poboación presente e a poboación ausente.
Poboación de feito
Fálase de poboación de feito cando se atende á localización real dunha persoa, normalmente cando se fai un reconto de poboación como o censo, independentemente de se está empadroada ou non no lugar en que se atopa.
Dentro da poboación de feito, estabelécese diferenza entre os residentes e os transeúntes, que son aqueles que aparecen no reconto pero que en realidade son poboación de dereito noutra localidade.
Poboación de feito

A poboación de feito (ou de facto) é, para un determinado momento (xeralmente un ano censal), a poboación composta por presentes e transeúntes. Adoita ser o denominador nos principais algoritmos para calcular taxas. Distinción entre poboación de feito e poboación de dereito
Trátase dunha distinción de carácter xurídico-administrativo. É habitual que ambas as poboacións, feito e dereito, non coincidan en número.
Poboación de feito
Fálase de poboación de feito cando se atende á localización real dunha persoa, normalmente cando se fai un reconto de poboación como o censo, independentemente de se está empadroada ou non no lugar en que se atopa.
Dentro da poboación de feito, estabelécese diferenza entre os residentes e os transeúntes, que son aqueles que aparecen no reconto pero que en realidade son poboación de dereito noutra localidade.
Poboación de dereito
A poboación de dereito é a empadroada nun lugar, poboación residente, e determina, entre outros aspectos, o lugar onde pode exercer dereitos políticos, como o voto.
Dentro da poboación de dereito estabelécese a diferenza entre a poboación presente e a poboación ausente.
Poboación mundial

A poboación humana mundial é o número total de persoas que viven en todo o mundo nun momento específico. Está determinada polos nacementos e os falecementos dos individuos, así como pola súa esperanza de vida.
A poboación mundial pasou dos case 1000 millóns no ano 1800 a máis de 6000 millóns no ano 2000, e o 30 de outubro de 2011 acadáronse os 7000 millóns.
As estimacións da ONU (baseadas en estatísticas) calcularon aproximadamente que o 30 de outubro de 2011, o planeta alcanzaría a cifra de 7000 millóns de habitantes. Segundo estimacións da ONU no ano 2008, cada minuto nacen entre 323 e 358 bebés en todo o mundo.
É usual que en artigos científicos, ensaios, e outro tipo de escritos, sexa tomada a expresión en toda a humanidade como equivalente a en toda a poboación mundial. Contador de poboación/Reloxo de poboación
Un reloxo de MDB poboación é un contador que recolle o aumento ou descenso da poboación nun territorio.
Algúns contadores da poboación mundial son os seguintes: Reloxo de poboación mundial - U. S. Census Bureau
Reloxo de poboación mundial -World Clock
Contador de poboación - IES San Roque (Badaxoz)
Estatísticas Mundiais en tempo real Poboación por continente