proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Marcador de secuencia expresada

Un marcador de secuencia expresada ou EST (sigla do inglés Expressed Sequence Tag) é unha curta subsecuencia dunha secuencia de ADNc. Os ESTs poden utilizarse para identificar xenes que se transcriben e no descubrimento de xenes, e para a determinación de secuencias. A identificación dos EST progresou rapidamente nos últimos anos, e hai xa aproximadamente 72, 6 millóns de ESTs dispoñibles nas bases de datos públicas (por exemplo GenBank, maio de 2011, de todas as especies).
Os EST son producidos por unha secuenciación dun ARNm clonado (por exemplo secuenciando varios centos de pares de bases dun extremo dun ADNc tomado dos clons dunha biblioteca de ADNc). A secuencia resultante é un fragmento de baixa calidade, xeralmente de 500 a 800 nucleótidos, que é a lonxitude de secuenciación dos secuenciadores automáticos máis habituais. Como eses clons consisten en ADN que é complementario do ARNm, os ESTs representan porcións de xenes expresados. Nas bases de datos pódese presentar tanto como secuencia de ADNc/ARNm ou complemento reverso de ARNm, a cadea molde.
Os EST poden asignarse a localizacións específicas no cromosoma utilizando técnicas de mapeo físico, tales como o mapeo híbrido por radiación ou a hibridación fluorescente in situ (FISH). Por outra parte, se o xenoma do organismo do cal se obtivo o EST foi secuenciado poden aliñarse as secuencias EST con este xenoma.
No estudo do xenoma humano sóubose da existencia de miles de xenes baseándose soamente en evidencias de EST. Neste sentido, os EST convértense nun instrumento para afinar as transcricións preditas deses xenes, o que leva á predición dos seus produtos proteicos, e finalmente, da súa función. Ademais, a situación na que se obteñen os EST (tecido, órgano, estado de enfermidade, como por exemplo, cancro) proporciona información sobre as condicións nas que o xene correspondente está actuando. Os EST conteñen suficiente información para permitir o deseño de sondas precisas para chips de ADN que logo se poden utilizar para determinar a expresión de xenes.
Algúns autores usan o termo "EST" para describir xenes dos que non se ten moita información.
Unha revisión da importancia dos EST, as súas propiedades, métodos para analizalos e as súas aplicacións en distintas áreas da bioloxía analízanse no seguinte artigo:
Marcador tumoral

Os marcadores tumorais son unha serie de substancias que poden detectarse, dependendo do tipo de marcador, en sangue, ouriños, feces ou outros tecidos do organismo e cuxa presenza nunha concentración superior a determinado nivel pode indicar a existencia dun cancro. Aínda que unha concentración anormal dun marcador tumoral poida suxerir a presenza de cancro, isto, en por si, non é suficiente para diagnosticalo. Xeralmente a súa utilidade redúcese a sospeitar o diagnóstico ou valorar a evolución dun tumor detectado por outros procedementos. A maior parte dos marcadores tumorais poden ser producidos tamén polas células normais, polo que existen falsos positivos. Ademais, algunhas doenzas non cancerosas provocan que os niveis de certos marcadores tumorais medren. Noutras ocasións, o resultado do test é negativo e aínda así existe un tumor maligno (falso negativo). A interpretación do resultado, tanto positivo como negativo para un determinado marcador tumoral pode chegar a revestir gran complexidade, polo que é imprescindible o asesoramento médico. Clasificación
As substancias que se poden empregar como marcadores tumorais son moi heteroxéneas dende o punto de vista bioquímico e poden clasificarse nos seguintes grupos: Antíxenos oncofetais como o antíxeno carcinoembrionario, alfa-fetoproteína e gonadotropina coriónica humana.
Glicoproteínas como o antíxeno prostático específico, o CA 125, CA19-9, CA 15-3 e CA72. 4
Enzimas como a lactato deshidroxenase (LDH) e fosfatase alcalina.
Hormonas como as catecolaminas.
Proteínas como a tiroglobulina.
Marcatosa

Marcatosa é un terçon tradicional do Val de Arán, utilizado como circunscrición territorial para as eleccións ao Consello Xeral de Arán. Correspóndese coa parte norte do concello de Vielha e Mijaran: Vilac, Aubèrt, Betlan, Mont, Montcorbau, Arròs e Vila.
Formouse no século XVI ao dividirse en dous o antigo terçon de Vielha. Dende a restauración da estrutura administrativa tradicional do Val de Arán en 1990, elixe 1 dos 13 conselleiros do Consello Xeral de Arán.
Marcel Achard

Marcel-Augustin Ferréol, nado en Sainte-Foy-lès-Lyon (departamento de Ródano) o 5 de xullo de 1899 e finado en París o 4 de setembro de 1974, foi un actor e dramaturgo francés, Marcel Achard pseudónimo de.
En 1917 estableceuse en París, onde traballou como xornalista. Obras
Voullez-vous jouer avec moâ (1924)
Jean de la Lune (1929)
Domino (1931)
Mademoiselle de Panama (1942)
Nous irons à Valparaiso (1949)
Le Moulin de la Galette (1951)
Le Mal d'amour (1955)
La Bagatelle (1958)
L'Idiote (1960)
Marcel Breuer

Marcel Lajos Breuer, máis coñecido como Marcel Breuer, nado en 21 de maio de 1902 en Pécs, Hungría e finado o 1 de xullo de 1981 en Nova York, Estados Unidos, foi un arquitecto e deseñador estadounidense de orixe húngaro.
Formou parte da primeira xeración de estudantes que se formaron na Bauhaus, unha escola vangardista de arquitectura e deseño que conxugaba a teoría e a práctica nun estilo didáctico que primaba os obradoiros de base artesanal. O seu traballo destacou especialmente no deseño de mobiliario, con moitas pezas e obxectos da súa autoría aínda producidos e comercializados hoxe en día. O seu traballo revolucionou o mercado do moble. Bauhaus
Licenciouse en Weimar (primeira sede da Bauhaus) en 1924 e pasou a ensinar na escola até 1928 (cando xa estaba instalada en Dessau).
Como profesor na Bauhaus, realizou unha serie de experimentos no deseño de mobles. Foi alí onde deseñou e executou os primeiros prototipos da cadeira Wassily, cuxo nome se di que é unha homenaxe ao seu colega Wassily Kandinsky, tamén profesor, pero tamén que foi chamada así décadas despois polo fabricante italiano Gavina.
Wassily é hoxe unha das cadeiras de autor máis famosas do mundo.
Co auxe do nazismo, Breuer mudouse a Londres e uniuse á oficina FRS Yorke do grupo MARS. Obra
Marcel Breuer emigrou aos Estados Unidos en 1937, onde traballou até o final da súa vida, sendo considerado por algúns críticos como un dos "últimos verdadeiros arquitectos funcionalistas".
Nos Estados Unidos, traballou co seu antigo profesor Mies van der Rohe, proxectando rañaceos. A obra de Breuer pódese inserir completamente no que moitas veces se chama o estilo internacional. Foi nomeado director da facultade de arquitectura da Universidade Harvard (sendo o responsable de formar toda unha xeración de arquitectos americanos, á que pertencía, por exemplo, Philip Johnson).
Faleceu en Nova York en 1981.
Principais proxectos
Proxectou numerosos edificios residenciais nos EUA, entre eles: Breuer House I (residencia do primeiro arquitecto), Lincoln, Massachusetts, 1939.
J. Ford House, Lincoln, Massachusetts, 1939.
Chamberlain Cottage, Wayland, Massachusetts, 1940.
Geller House, Lawrence, Long Island, Nova York, 1945.
Breuer House II (2a residencia de arquitectos), Nova Canaán, Connecticut, 1948.
The Ariston, Mar del Plata (Arxentina), 1948.
Dexter Ferry Cooperative House do Vassar College, Poughkeepsie, Nova York, 1951
Starkey House, Duluth, Minnesota, 1955.
Os seus principais proxectos foron: Whitney Museum of American Art, Nova York, Estados Unidos
Sede da UNESCO, París, Francia (xunto con Pier Luigi Nervi e Bernard Zehrfuss).
Embaixada de Australia, París, Francia.
Edificio de oficinas HUD, Washington, D. C. , EUA
Litchfield High School, Litchfield, Connecticut.
Marcel Duchamp

Marcel Duchamp, nado o 28 de xullo de 1887 e finado o 2 de outubro de 1968, foi un artista e pintor dadaísta e surrealista francés, cuxa obra exerceu unha forte influencia na evolución da arte de vangarda do século XX. Tamén foi xadrecista.
Marcel Gotlib

Marcel Gotlib, ou simplemente Gotlib, pseudónimo do historietista francés Marcel Gotlieb, nado en París en 1934.
Gotlib é fillo de emigrantes xudeus húngaros. Pasou parte da súa infancia nun orfanato e comezou a debuxar na adolescencia. Estudou debuxo publicitario na escola de Artes e Oficios da capital francesa, e en 1959 publicou os seus primeiros traballos como ilustrador. Traballou nas revistas Record e Pilote, e foi cofundador de L'Écho des Savanes (con Nikita Mandryka e Claire Bretécher) e da importante Fluide Glacial. En 1991 recibiu o gran premio do Festival de Banda Deseñada de Angoulême. É un dos historietistas europeos de maior renome. O seu personaxe máis coñecido é Gai-Luron, e tamén son célebres as súas historietas curtas, agrupadas na serie Rubrique-à-Brac.
Gotlib fai un cómic provocador, de carácter humorístico, cun debuxo detallista que descompón e amplifica os movementos dos protagonistas (o que deu en chamarse "debuxo excesivo").
Marcel Pagnol

Marcel Pagnol, nado en Aubagne o 28 de febreiro de 1895 e finado en París o 18 de abril de 1974, foi un comediógrafo francés. Marcel Pagnol foi académico de Francia desde 1946. Traxectoria
Deuse a coñecer en 1925 coa comedia antimilitarista Les marchands de la gloire. Tres anos máis tarde obtivo un grande éxito con Topaz, unha comedia sobre os politiqueos contemporáneos chea de ironía. Seguiulle a triloxía marsellesa Marius (1929), Fanny e César (as dúas de 1931). As comedias de Marcel Pagnol son de tipo naturalista e popular, suavizado mediante a caricatura benévola e toques sentimentais.
A partir de 1931 dedicouse fundamentalmente ao cinema, adaptando textos para numerosas películas. Adaptou tamén libros autobiográficos: La gloire de mon père (1958), Le château de ma mère (1958) e Le temps des amours (póstumo, 1977).
Marcelino Calviño Pato

Marcelino Calviño Pato, nado en Santiago de Compostela cara a 1900 e finado na Coruña en 9 de marzo de 1938, foi un carpinteiro e sindicalista galego. Traxectoria
Instalado na Coruña como carpinteiro. Membro da Sección de carpinteiros do ramo da construción da CNT e da FAI. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado e formou parte dunha rede clandestina de militantes confederais. Detido no verán de 1937, foi xulgado por rebelión militar o 30 de outubro xunto con José Brandariz Ramos, Jaime Baella Pérez, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Jesús López Casado, Felisardo Brandariz Souto, Manuel Lantes Fernández, Juan Aguiar Brandariz, Juan Couso Martín e Roberto Seoane Ferreiro, e condenado a pena de morte. Foi fusilado o 9 de marzo de 1938 xunto con Cándido Sánchez Rodríguez, José Brandariz Ramos, Jaime Baella Pérez, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Jesús López Casado e Felisardo Brandariz Souto. Vida persoal
Casou con Purificación García Fernández e foi pai de Carmen, Amparo, Hortensia e José Calviño García.
Marcelino Castro Prieto

Marcelino Castro Prieto, nado en Xermade cara a 1898, foi un político galego. Traxectoria
Veciño de Roupar. Foi concelleiro de Xermade durante a ditadura de Primo de Rivera e pertenceu á Unión Patriótica. Na Segunda República foi elixido alcalde de Xermade, aínda que a súa elección foi anulada por cuestións legais. Foi presidente do comité de Izquierda Republicana de Xermade. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu para evitar a súa detención. Logrou exiliarse en Cuba, arribando á illa en febreiro de 1937. Retornou a Roupade en 1940.
Marcelino Fernández Prada

Marcelino Fernández Prada, coñecido como O Poliño, nado en San Xulián (A Rúa) o 20 de setembro de 1895 e finado en Lugo o 8 de xuño de 1944, foi un político socialista galego. Traxectoria
Industrial e mestre de obras. Chegou á Coruña en 1928 procedente de Nova York, permanecendo varios días detido. Estableceuse en San Clodio (Ribas de Sil) e foi elixido alcalde do concello o 12 de abril de 1931 ao proclamarse a Segunda República cargo no que permaneceu ata o 22 de xullo de 1936. Socialista convencido, fundou a Agrupación Socialista Agraria filial da UGT e foi o seu primeiro presidente. Representou á Agrupación Socialista de San Clodio no Congreso Extraordinario do PSOE de 1931. Participou na folga xeral revolucionaria de 1934, e foi procesado por delito contra os medios de comunicación por medio de explosivos con Álvaro Novas Rodríguez e Eduardo Amador Corzo. Foi detido na Rúa a mediados de outubro con Álvaro Novas Rodríguez, Miguel Álvarez Domínguez, Domingo Yáñez Losada e Modesto Álvarez Vázquez. Estivo expatriado en Francia con Álvaro Novas Rodríguez, onde permaneceu ata pouco antes das eleccións de febreiro de 1936. Nestas eleccións foi candidato do PSOE por Lugo, pero non foi elixido. Foi recibido e homenaxeado en San Clodio de Ribas de Sil a finais de febreiro de 1936. En abril de 1936 foi elixido compromisario do PSOE por Lugo para a elección do Presidente da República.
Fixo fronte ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Permaneceu agochado primeiro no monte e logo no seu domicilio ata que foi detido pola Garda Civil en 1939. Pasou polas cadeas de Ourense e Lugo, e foi condenado á pena de morte en consello de guerra celebrado o 31 de xullo de 1941. Foille conmutada a pena pola de trinta anos de reclusión perpetua, concedéndolle a liberdade condicional o 27 de xullo de 1943. A conmutación da pena foi posible grazas á mobilización da súa muller, María Arias González, quen se entrevistou con distintas autoridades e trasladouse a Madrid, entre outros lugares, para facer seguimento do sumario. Tamén foi xulgado por responsabilidades políticas en 1941, aínda que o seu expediente foi sobresido por carecer de bens. No cárcere de Lugo escribiu Mis memorias, dirixidas á súa familia, entre o 1 de agosto e o 20 de outubro de 1941, cando cría que sería executado. Alí refuta as acusacións dirixidas a el, "que considera mentiras instigadas polo cacique do pobo Leopoldo Rodríguez e dirixentes locais de Falanxe cos que estaba posto a mal desde tempos pasados. O seu testemuño é un documento importante que acredita a evolución da represión, moito máis cruenta ao principio (circunstancia da que todos eran conscientes), a forma de vida no cárcere, o enorme sufrimento dos represaliados aínda en momentos tardíos e de maior lenidad como o ano 1941. "
Trasladouse a Lugo, onde comezou novamente coa súa actividade industrial no sector da construción, falecendo nesta cidade o 8 de xuño de 1944, polos seus problemas de saúde, produto das condicións de vida no cárcere. .
Marcelino García Villar

Marcelino García Villar, nado en Soutolongo (Lalín) o 28 de setembro de 1904 e finado na mesma parroquia o 8 de novembro de 1970, foi un avogado e político galego. Traxectoria
Estudou no Seminario de Lugo, que abandonou en 1925 para facer o bacharelato examinándose por libre en Ourense e na Coruña. En 1930 foi elixido secretario do Centro Republicano de Lalín. Participou xunto con Manuel Ferreiro na reunión constitutiva da Federación Republicana Gallega en marzo de 1931. Logo da proclamación da República foi nomeado vocal da Xunta Xestora provisional do Concello de Lalín. Foi nomeado oficial do Concello en 1932 e ao ano seguinte recadador do Imposto de Utilidades. Neses anos comezou a carreira de Dereito, examinándose por libre en Madrid e Murcia. No bienio negro foi destituído como recadador. En novembro de 1935 foi elixido presidente da Casa da República de Lalín.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ante o temor a unha morte segura. Permaneceu agochado en Barcia e máis tarde en Millerada, onde chegou a poñer escola. En 1945 presentouse ás autoridades en Pontevedra, pero ante o temor a ser detido, volveu fuxir. Presentouse novamente en 1948, pero por medo a unha condena volveu agocharse. Durante os anos de fuxido continuou os estudos de Dereito, examinándose por libre na Universidade de Salamanca para conseguir a licenciatura en 1952. Foi detido en 1957 e ao ser posto en liberdade pasou outra vez á clandestinidade. A súa última detención foi en 1965. A partir dese ano viviu na casa familiar de Soutolongo onde morreu en 1970.
Marcelino Losada Loureiro

Marcelino Losada Loureiro, nado en Maceira (Covelo) en 1901 e finado en México en 1979, foi un médico e político galego. Traxectoria
Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela en 1926. Foi médico de Maceira. Foi nomeado axente executivo de contribucións do concello de Covelo en febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado na corte do gando polo crego Jesús Domínguez Cambra, párroco de Melón, coa colaboración do seu primo José María Alonso Cambra pasou a Portugal e despois á zona republicana. Na guerra civil foi alférez, tenente e finalmente capitán médico (en setembro de 1938) na Escola Popular de Guerra de Cataluña.
Pasou a Francia, e logo puido exiliarse co seu irmán Hermenegildo en México, chegando a Veracruz no buque Ipanema en xullo de 1939. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938, e foi sancionado en 1940 con seis anos de inhabilitación e a perda total dos bens embargados. En México exerceu a súa profesión co seu irmán e abriron unha clínica médico-cirúrxica na cidade de México. Tamén estivo en contacto co grupo dos socialistas galegos no exilio.
Marcelino Otaduy Vázquez

Marcelino Otaduy Vázquez, nado en Ferrol cara a 1898 e finado en Madrid en 1990, foi un policía e avogado galego. Traxectoria
Fillo de Marcelino Otanduy Aróspide, dono dunha pastelería en Ferrol que despois trasladou a Santiago de Compostela, e María Vázquez. Axente de policía destinado en Donostia en 1925, pasou a Santiago de Compostela en 1930. Foi destinado a Madrid en setembro de 1932, e volveu a Compostela en marzo do ano seguinte. Foi destinado en comisión de servizos a Irún en xullo de 1934, e a Goián en outubro dese ano. A principios de 1936 estaba destinado en Pontevedra, e no verán dese ano en Ourense.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi xulgado en consello de guerra presidido por Ambrosio Feijoo Pardiñas no que actuou como fiscal Joaquín Otero Goyanes o 23 de marzo de 1937, con Anselmo López García, Marcial García Barros, Manuel Suárez Castro, Eduardo París Villar, Antonio Taboada Nóvoa e Higinio López Barrio. Foi condenado por auxilio á rebelión a doce anos e un día de prisión. Rematou a carreira de Dereito a principios dos anos cuarenta. En 1942 abríronlle expediente de responsabilidades políticas e satisfeita a sanción, recuperou a libre disposición dos seus bens en maio de 1942. No franquismo exerceu como avogado en Madrid. Finou en Madrid en 1990. Vida persoal
Casou en Compostela con Concepción Rodríguez en 1948.
Marcelle Natureza

Marcelle Natureza é un parque zoolóxico localizado no municipio lucense de Outeiro de Rei que xurdiu como iniciativa dun particular que foi convertendo unha granxa de avestruces nun núcleo zoolóxico[cando? ] mediante a introdución paulatina de diferentes especies. [Cómpre referencia]
No parque pódense atopar especies da fauna autóctona, nas que destacarían o lobo ibérico, o xabarín e o oso pardo europeo; así coma especies exóticas coma bisontes, linces boreais, suricatas, avestruces, dromedarios, canguros, mapaches, capibaras ou armadillos entre outras. Especies
En setembro de 2014 estas eran as especies existentes no parque (nome vulgar galego e nome científico entre parénteses):
Mamíferos
Antílope negro da India (Antílope cervicapra)
Bisonte americano (Bison bison)
Asno común (Equus asinus)
Asno africano (Equus asinus)
Capuchino pardo ou caí pardo (Cebus apella)
Cabra anana (Capra aegagrus hircus)
Capibara (Hydrochoerus hydrochaeris)
Cebra de Burchell (Equus quagga burchellii)
Cervo do Canadá ou cervo wapiti (Cervus elaphus canadiensis)
Cervo do padre David (Elaphurus davidianus)
Chital ou cervo pintado (Axis axis)
Dromedario (Camelus dromedarius)
Elán común (Taurotragus oryx)
Emú (Dromaius novaehollandiae)
Gacela do Atlas (Gazella cuvieri)
Gamo (Dama dama)
Guanaco austral (Lama guanicoe guanicoe)
Iñacoso (Kobus ellipsiprymnus)
Lémure de cara branca (Eulemur albifrons)
Lince boreal (Lynx lynx)
Llama (Lama glama)
Lobo ibérico (Canis lupus signatus)
Macaco cinomolgo ou macaco cangrexeiro (Macaca fascicularis)
Muflón (Ovis musimon)
Oso pardo (Ursus arctos)
Poni farabella (Equus caballus)
Porco espiño (Hystrix cristata)
Raposa ou golpe (Vulpes vulpes)
Reno (Rangifer tarandus)
Sitatunga (Tragelaphus spekii)
Suricata (Suricata suricatta)
Ualabí de Bennett, ualabí de pescozo vermello (Macropus rufogriseus)
Xabaril ou porco bravo (Sus scrofa)
Xeneta (Genetta genetta)
Aves
Pavón (Pavo cristatus)
Marabú africano (Leptoptilos crumeniferus)
Pato de Carolina (Aix sponsa)
Lavanco (Anas platyrhynchos)
Ganso doméstico (Anser anser)
Avestruz (Struthio camelus)
Cisne branco (Cygnus olor)
Bufo real (Bubo bubo)
Ñandú (Rhea americana)
Réptiles
Pitón verde arborícola (Morelia viridis`)
Tartaruga de esporón xigante (Geochelone sulcata)
Tartaruga leopardo (Geochelone pardalis)
Iguana verde ou iguana común (Iguana iguana)
Marcello Malpighi

Marcello Malpighi, nado en Crevalcore (preto de Boloña) o 10 de marzo de 1628 e finado en Roma o 30 de novembro de 1694, foi un anatomista e biólogo italiano, considerado o fundador da Histoloxía. Traxectoria
Comezou os seus estudos de medicina na Universidade de Boloña en 1649. En 1653 á idade de 25 anos obtivo o doutoramento en medicina e filosofía. En 1656 exerceu como Profesor Auxiliar de Anatomía na mesma universidade, pero ao pouco tempo trasladouse á Universidade de Pisa como profesor de medicina teórica. En Pisa permaneceu durante catro anos, tras os cales regresou a Boloña onde de novo exerceu como profesor de medicina dedicándose ao ensino da medicina práctica. En 1662 viaxa a Messina onde foi titular da cátedra de prima medicina. Catro anos despois regresa á súa primitiva universidade, na cal permaneceu durante os vinte e cinco anos seguintes.
En 1691 viaxa a Roma ao ser nomeado médico do papa Inocencio XII. Morreu tres anos despois no Palacio do Quirinal.
A súa vida privada estivo marcada polas continuas pelexas e inimizades entre a súa familia e pola intensa rivalidade mantida co seu colega de Pisa, Giovanni Borelli. A súa obra
É considerado como o fundador da Histoloxía (ciencia que estuda os tecidos orgánicos). Tiña unha gran capacidade de observación, encomendándose ao estudo microscópico de plantas, insectos, tecidos animais, embrións e órganos humanos.
A súa principal achega foi a observación dos capilares, comunicacións arterio-venosas do pulmón e ramificacións bronquiais, recollida na súa obra De Pulmóns (1691).
Entre 1665 e 1666 estudou a estrutura do ril, fígado e bazo, describindo minuciosamente, o ovillo glomerular e os folículos esplénicos que levan o seu nome. Estes traballos foron recollidos baixo o título De viscerum estrutura: exercitatio anatómica en 1669.
Investigou tamén o papel das papilas linguales e cutáneas na fisioloxía do gusto e do tacto, respectivamente e a capa máis profunda da pel, que leva o seu nome (Epístolas anatómicas, 1662).
En embrioloxía, e grazas ao uso do microscopio, Malpighi foi o primeiro en presentar unha evidencia visible da constitución detallada dun embrión en etapas temperás de desenvolvemento. Malpighi interpretou as súas observacións como unha proba a favor do preformacionismo.
Tamén se dedicou ao estudo minucioso dos insectos, sobresaíndo as súas descricións do verme da seda, onde describiu o aparello para secretar a seda e o órgano ovipositor (Diss. Epit. De Bombice, 1668).
No campo da microscopía vexetal, despuntou polo esmerado e exacto das súas ilustracións, descubrindo estomas, capilares e flores. Están recompilados na súa obra Anatomía Plantarum (1675-1679).
A maior parte da súa obra esta redactada en latín, seguindo o costume deses anos. Desde 1667, mantivo unha estreita relación coa Royal Society de Londres, institución á que pouco antes de morrer enviou todo o seu labor científico, cartas e debates.
Marcelo Odebrecht

Marcelo Bahia Odebrecht, nado en Salvador, Brasil, o 18 de outubro de 1968, é un enxeñeiro civil e empresario brasileiro. Entre 2008 e 2015, foi presidente de Odebrecht, actualmente chamada Novonor, unha das maiores empresas de enxeñería e construción de América. É fillo de Emílio Alves Odebrecht.
Pola súa participación á fronte de Odebrecht, o 8 de marzo de 2016 foi condenado pola Audiencia Federal brasileira por delitos relacionados coa trama de corrupción descuberta na Operación Lava Jato. Traxectoria
Marcelo é fillo do matrimonio de Emílio Alves Odebrecht (fundador de Braskem) e Regina Bahia, e neto de Norberto Odebrecht (fundador da Construtora Norberto Odebrecht, radicada en Baía) e de Yolanda Alves. Ten tres irmáns. É descendente directo do inmigrante alemán Emil Odebrecht, que chegou ao estado brasileiro de Santa Catarina na segunda metade do século XIX.
Odebretch estudou Enxeñería Civil na Universidade Federal de Bahia. Está casado e ten tres fillas. Sucedeu ao seu pai coma CEO da empresa familiar en 2008 que en 2015, xa era a maior compañía construtora de América Latina.
Operación Lava Jato
Malia o xeito de facer negocios da empresa, nunca tivo problemas coa xustiza até chegar á Operación Lava Jato. O 19 de xuño de 2015, foi detido preventivamente no marco da Operación Lava Jato. Entre as diversas acusacións que se lle imputaron, Marcelo estaba acusado, xunto coa construtora Andrade Gutiérrez, de pagar máis de 700 millóns de reais en subornos para conseguir contratos de milleiror de millóns de dólares en varios niveis de goberno. Otávio Marques de Azevedo, CEO de Andrade Gutierrez, tamén detido na mesma ocasión, xunto con outros dez acusados, incluídos altos executivos de Odebretch.
O 8 de marzo de 2016, foi condenado a 19 anos e 4 meses de prisión polos delitos de corrupción, branqueo de capitais e asociación criminal. En maio de 2016, o xuíz Sergio Moro rexeitou outra denuncia contra el, por falta de probas, na que se lle acusaba de pagar subornos para evitar ser citado ante o CPI de Petrobras.
En novembro de 2016, o Tribunal Supremo Federal mantivo a prisión preventiva de Marcelo Odebrecht, rexeitando a petición de declaración presentada pola defensa do empresario. Pouco despois, o 1 de decembro de 2016, asinou un acordo de delación premiado xunto co seu pai Emílio Alves Odebrecht e comprometeuse a pagar, a través de Odebrecht (actual Novonor), 8. 600 millóns de reais como indemnización por estar implicado en actos de corrupción.
O 5 de novembro de 2017, saíu á luz a presenza de Marcelo Odebretch, xunto co seu pai e o seu irmán, nos Paradise Papers.
O 19 de decembro de 2017, despois de dous anos e medio no cárcere, o empresario Marcelo Odebrecht saíu de prisión e comezou a cumprir a súa condena de arresto domiciliario. En abril de 2022, a súa condena foi reducida de 10 a 7 anos e medio polo maxistrado Edson Fachin. O 28 de abril de 2023, completou a súa condena despois da realización de traballos comunitarios.
Marchamp

Marchamp é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Marchena

Marchena é unha cidade da provincia de Sevilla, Andalucía, España. No ano 2008 contaba con 19. 497 habitantes. A súa extensión superficial é de 379 km² e ten unha densidade de 51, 55hab/km². Os seus coordenadas xeográficas son 37º 20' N, 5º 25' W. Atópase situada a unha altitude de 150 metros e a 60 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.
Marchena foi declarada Conxunto Histórico-Artístico en 1966.
Marcial Rodríguez Cebral

Marcial Rodríguez Cebral, nado en Santiago de Compostela e finado en Madrid o 19 de setembro de 1970, foi un avogado e diplomático galego. Traxectoria
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Publicou algúns relatos en Cuentos Nuevos. En 1926 ingresou como oficial no Ministerio de Gobernación. Na II República ingresou na carreira diplomática e foi vicecónsul de España en Marsella e Porto. Posteriormente foi nomeado Cónsul Xeral de España na República Arxentina. Vida persoal
Casou con María Dolores de Rojas Gippini. O seu neto é o músico Julián Hernández Rodríguez-Cebral, líder da banda viguesa de rock Siniestro Total.
Marcial Vázquez Vázquez

Marcial Vázquez Vázquez, nado nos Arcos (Amoeiro) o 25 de outubro de 1882, foi un político galego. Traxectoria
Carpinteiro radicado na parroquia de Fontefría. Integrouse na primeira Agrupación Socialista de Amoeiro, que se constituíu en abril de 1930. Na Segunda República foi concelleiro de Amoeiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 os falanxistas levárono co seu irmán Sindo ao Pazo de Miranda coa intención de trasladalos posteriormente ao cárcere de Celanova e matalos. Salváronse grazas á intervención do propietario do pazo, Antonio Miranda Cabo, que intercedeu por eles ante o Gobernador Militar de Ourense Luís Soto Rodríguez.
Marcian Hoff

Marcian Edward "Ted" Hoff Jr. , nado o 28 de outubro de 1937 en Rochester, Nova York, é un enxeñeiro informático estadounidense. Traxectoria
Comezou a traballar en Intel en 1968, e en 1969 traballou na arquitectura do primeiro microprocesador desta compañía, o Intel 4004.
Marco Antistio Labeón

Marco Antistio Labeón, nado no -43 e finado no 10 ou 11, foi un xurista romano contemporáneo de Augusto, discípulo de Gaio Trebacio Testa e fundador da escola proculeiana, antes que o seu rival Capitón, quen o considera legum atque morum populi romani iurisque civiles adprime doctior. Traxectoria
Labeón é, en efecto, o xurista máis insigne dos primeiros anos do Principado; con el iníciase a etapa clásica central, ou de apoxeo, do Dereito romano. O seu pai (Pacuvio Labeón), xurista tamén, fora un fervoroso republicano, amigo de Bruto, e un dos primeiros en se conxurar contra Xulio César, morrendo pola súa propia man trala derrota de Filipos. Labeón permaneceu fiel ao ideal republicano herdado do seu pai; por esta razón, apenas ascendeu no cursus honorum: o ano 18 formou parte da comisión encargada por Augusto de facer unha nova lista de senadores (lectio senatus); obtivo a pretura, pero rexeitou o consulado que lle ofreceu Augusto, dedicándose de maneira total á súa vocación de xurista.
Escritor fecundo e orixinal, versado en gramática, literatura, filosofía e dialéctica, Labeón deixou unha obra inmensa, en máis de 400 libros, dos que se conservan referencias a través doutros xuristas (Ulpiano, Paulo, Xuliano), que citaban as súas opinións, o que permite apreciar a autoridade e o influxo das súas obras na xurisprudencia posterior. Obras
Libri de iure pontificio.
Responsa.
Epistulae.
Pithana.
Marco Lucchesi

Marco Lucchesi, nado en Río de Xaneiro o 9 de decembro de 1963, é un poeta, novelista, ensaísta, editor e tradutor. Gañou o Premio Jabuti, a Pantera d'Ouro da cidade de Lucca e o Premio George Bacovia de Bucarest en Romanía. É o actual presidente da Academia Brasileira de Letras. Obras publicadas
Publicou, entre outras obras: Teatro alquímico (1999)
Sphera (2004)
A memória de Ulisses (2006)
Meridiano celeste & bestiário (2006)
Ficções de um gabinete ocidental (2009)
O dom do crime (2010)
Nove cartas sobre a divina comédia (2013)
A sombra do amado (2000)
A Ciência Nova (1999)
Poemas à Noite
Saudades do Paraíso (1997)
O sorriso do caos. (1997)
Bizâncio (1998)
A Ilha do dia anterior (1995)
Baudolino (2000)
O bibliotecário do imperador (2013)
A flauta e a lua (Poemas de Rûmî) (2016)
O carteiro imaterial (ensaios, 2016)
Rudimentos da língua laputar (lingua artificial) (2016)
"Catálogo da biblioteca do excelentíssimo senhor Marquês Umbelino Frisão" (pseudobiblia) (2017)
Rebis (2017)
Marco Mattiacci

Marco Mattiacci, nado en Roma en 1969 ou 1970 é un director deportivo italiano, director do equipo de Fórmula 1 Scuderia Ferrari desde o 14 de abril de 2014. Ata a data do seu nomeamento, exercía de presidente e CEO de Ferrari en Norteamérica. Substituíu a Stefano Domenicali no posto. Traxectoria
Marco Mattiacci empezou a traballar en Jaguar en 1989, cando Ford se fusionou coa compañía. No ano 1999 foi contratado por Ferrari para aumentar vendas en rexións concretas. Ocupou as máis diversas posicións en diferentes rexións do globo, ata que en 2010 foi nomeado CEO de Ferrari en Norteamérica.
Primeiro encargóuselle crear a rede suramericana. Despois enviárono a Oriente Medio; alí montou a área de distribución. Logo pasou por Finlandia e Rusia, e a principios do 2000 encargouse do relanzamento da marca Maserati nos Estados Unidos. Posteriormente enviárono a Asia: catro anos na China para desenvolver o mercado, recuperar o mercado xaponés das mans dos importadores privados e desenvolver toda a rexión do Pacífico. Finalmente trasladárono a EUA co cargo de CEO para todo o continente, a área máis grande da firma, onde teñen ao redor de 40. 000 clientes nese país, e o desafío de desenvolver Latinoamérica (o Brasil, México, Chile e a Arxentina).
Marco convertible

O marco convertible (en bosníaco: konvertibilna marka) é a moeda oficial de Bosnia e Hercegovina. Estableceuse como tal nos acordos de Dayton de 1995. O seu nome provén do marco alemán, moeda coa que mantivo unha taxa de cambio de 1 a 1 até 2002. Dende entón mantén un cambio fixo co euro de 0, 51129 euros por marco.
Porén, na zona sur de Bosnia e Hercegovina, e debido á maioría de poboación croata, utilízase tamén a kuna croata.
Marco teórico

Un marco teórico é o encadramento dun traballo científico no que se debe meter un conxunto de información, datos etc. que en principio teñen aparencia diversa, para o seu tratamento sistemático.
Marcos Ana

Fernando Macarro Castillo, máis coñecido polo pseudónimo Marcos Ana, nado en Alconada (Salamanca) o 20 de xaneiro de 1920 e finado en Madrid o 24 de novembro de 2016, e preso político español. Encarcerado ós 19 anos de idade no ano 1939 e liberado no ano 1961 grazas á actividade de Amnistía Internacional, foi o preso político que pasou máis tempo no cárcere da ditadura franquista, cun total de 23 anos de presidio. [Cómpre referencia] Obra
Poemas desde la cárcel. Brasil. 1960. España a tres voces. Buenos Aires: Ediciones Horizonte. 1961. En colaboración con Luis Alberto Quesada e Jesús López Pacheco
Las soledades del muro. Akal. 1977. Decidme cómo es un árbol. Memoria de la prisión y la vida. Barcelona: Umbriel. 2007. ISBN 978-84-89367-40-1. Poemas de la prisión y la vida. Barcelona: Umbriel testimonios. 2011. ISBN 978-84-92915-07-1. Vale la pena luchar. Espasa libros. 2013. ISBN 978-84-67039-80-1.
Marcos Bagno

Marcos Bagno, nado en Cataguases o 21 de agosto de 1961, é un profesor, lingüista e escritor brasileiro. É membro correspondente da Real Academia Galega dende 2017. Traxectoria
É profesor do Departamento de Linguas Estranxeiras e Tradución da Universidade de Brasilia, doutor en filoloxía e lingua portuguesa pola Universidade de São Paulo, tradutor, escritor con diversos premios e máis de 30 títulos publicados entre literatura e obras técnico-didácticas. Especialista en sociolingúística, autor de literatura infanto-xuvenil e mais de obras pedagóxicas sobre o ensino de portugués no Brasil. En 2012 súa obra As Memórias de Eugênia quedou en terceiro lugar do Premio Jabuti na categoría xuvenil, e o ano seguinte, o libro infantil Marcéu recibiu o Premio Literario da Fundación Biblioteca Nacional Glória Pondé na categoría xuvenil. Escribe unha columna sobre cuestións de linguaxe na revista Caros Amigos.
Prexuízo lingüístico
Entre os temas recorrentes tratados polo autor está o prexuízo lingüístico, do que é unha autoridade recoñecida. En 2011, o Ministerio da Educación distribuíu en milleiros de escolas públicas o libro Por uma Vida Melhor, no que defende o uso das variantes lingüísticas, afirmación criticada por parte da prensa, mais defendida polo autor. Obras
A invenção das horas (contos) (1988)
O papel roxo da maçã (infantil) (1989)
Rua da Soledade (contos) (1995)
A Vingança da Cobra (Infanto-xuvenil) (1995)
A Língua de Eulália (novela sociolingüística) (1997)
Pesquisa na escola: o que é, como se faz (1998)
Preconceito linguístico: o que é, como se faz (1999)
Dramática da língua portuguesa: tradição gramatical, mídia & exclusão social (2000)
Português ou brasileiro? Um convite à pesquisa (2001)
Norma linguística (org. ) (2001)
Linguística da norma (org. ) (2002)
Língua materna: letramento, variação & ensino (org. ) (2002)
O espelho dos nomes (infantil) (2002)
A norma oculta: língua & poder na sociedade brasileira (2003)
Murucututu, a coruja grande da noite (infantil) (2005)
Nada na língua é por acaso: por uma pedagogia da variação linguística (2007)
Não é errado falar assim! Em defesa do português brasileiro (2009)
As caraminholas de Barrigapé (infantil) (2009)
Vaganau (poesía) (2010)
Gramática: passado, presente e futuro (2010)
Gramática, pra que te quero? Os conhecimentos linguísticos nos livros didáticos de português (2011)
Festa no meu jardim (infantil) (2011)
O tempo escapou do relógio (infantil) (2011)
As memórias de Eugênia (novela) (2011)
Gramática pedagógica do português brasileiro (2012)
Conversa de gatos (infantil) (2012)
Gramática de bolso do português brasileiro (2013)
Sete erros aos quatro ventos: a variação no ensino de português (2013)
Marcéu (infantil) (2013)
Língua, linguagem, linguística (2014)
Pororoca, pipoca, paca e outras palavras do tupi (con Orlene L. S. Carvalho) (2014)
Gramática brasileña para hablantes de español (con Orlene L. S. Carvalho) (2015)
Dicionário crítico de sociolinguística (2017)
Marcus Lucius Annaeus Seneca

Marco Lucio Anneo Séneca (Marcus Lucius Annaeus Seneca), tamén coñecido coma Séneca o vello, nado en Corduba no 54 a. C. e finado cara ao 39, foi un orador romano e escritor. Traxectoria
Naceu nunha familia influente da orde ecuestre. O seu praenomen é descoñecido, aínda que se acepta a conxectura de Rafael de Volterra de chamalo Marco. Durante unha longa estancia en Roma, Séneca acudiu ás lecturas de oradores e retóricos famosos, mentres se preparaba para unha carreira como avogado. o seu orador ideal foi Cicerón, desaprobando o costume da súa época polos floreos oratorios.
Durante a guerra civil romana, permaneceu en Corduba, o que lle privou de escoitar os discursos de Cicerón, sendo probable que as súas simpatías, do mesmo xeito que ocorreu con outros moitos cordobeses, estivesen con Pompeio.
Tivo tres fillos coa súa esposa Helvia de Corduba: L. Annaeo Novato, adoptado polo amigo do seu pai o orador Xuño Galio, e posteriormente chamado Lucio Xuño Galio; Lucio Anneo Séneca, o filósofo e Marco Anneo Mela, pai do poeta Marco Anneo Lucano.
Ao morrer antes de que o seu fillo fose exiliado por Claudio no ano 41, e as últimas referencias nos seus escritos son inmediatamente posteriores á morte de Tiberio, estímase que morreu no ano 39. Obras
A unha idade avanzada, a petición dos seus fillos, preparou, de memoria, unha colección de distintos temas escolares e o seu tratamento por oradores gregos e romanos. Estes presentáronse en dez libros de controversias (casos legais imaxinarios), nos que se discuten setenta e catro casos, dándose a opinións dos retóricos sobre cada caso desde distintos puntos de vista, a súa división en distintas preguntas simples (divisio) e, finalmente, os mecanismos para facer aparecer o negro como branco e as circunstancias atenuantes (cores).
Cada libro tiña un prefacio como introdución, no cal as características dos retóricos individuais eran discutidos dun xeito animado. O traballo está inconcluso, pero as partes en branco poden ser llanadas de certa forma coa axuda dos epitomes realizados nos séculos IV e V para o uso das escolas. Elementos románticos foron utilizados na colección de anécdotas e contos chamada Gesta Romanorum. Nos libros I, II, VII, IX e X tense tanto o orixinal como o epítome. Nos restantes unicamente disponse dos epítomes. Ata coa axuda dos mesmos, só sete prefacios están dispoñibles.
As Controversiae estaban complementados polos Suasorie (exercicios de oratoria), na que se discutía sobre as cousas que se debería ou non facer. A totalidade da obra forma o estudo máis importante sobre a historia da oratoria moderna.
Séneca tamén foi o autor dun traballo histórico sobre a Historia de Roma, desde o inicio da guerra civil ata case a súa propia morte, que foi publicado polo seu fillo. Do mesmo coñécese parte pola obra de Lucio Anneo Séneca De vita patris, cuxo inicio foi descuberto por Barthold Georg Niebuhr. A autoría dos traballos do pai foi outorgada ao fillo durante a idade media, ata que foi vindicado por Rafael de Volterra e Xusto Lipsio.
Mare

Normalmente na xeoloxía planetaria, reciben o nome de mare (plural: maria, palabra procedente do latín que significa mar, mares), grandes planicies de albedo escuro de forma máis ou menos circular que existen nos astros (exceptuando a Terra) do Sistema Solar, no caso da lúa de Saturno, Titán, estas chairas serían lagos de hidrocarburos, achegándose así máis ó que en realidade significa o termo mar na nosa lingua.
Mare Australe

Mare Australe ("mar austral") (38, 9° S; 93, 0° E) é un mar lunar localizado ao sueste da Lúa. Ten 603 km de diámetro. A conca austral formouse no período Pre-Nectárico e o material interno no Ímbrico Superior.
A diferenza da maioría dos mares lunares, Mare Australe ten unha superficie irregular que se caracteriza por unha serie de impactos de cráteres. Exemplos destes son os cráteres Jenner e Lamb cheos de lava basáltica.
Mare Ingenii

Mare Ingenii (Mar do Enxeño) é un mar lunar que se atopa no hemisferio sur da cara oculta da Lúa.
Ten un diámetro de 318 quilómetros, e unha área duns 36. 000 quilómetros cadrados (similar a superficie de Taiwán.
Foi descuberto pola misión espacial soviética Luna 3, en 1959.
O mar atópase na conca Ingenii. O material da conca é do período Pre-Nectárico, e o do mar é do período Ímbrico Superior. Dentro do mar pódese distinguir o cráter Thomson, unha gran conca circular, tamén cuberta por material basáltico. O cráter gris claro ao sur do mar é Obruchev. Cara ao nordés atópase o cráter Van De Graaff.
Mare Moscoviense

Mare Moscoviense (Mar de Moscovia ou Mar de Moscova) é un mar lunar. Situado na conca Moscoviense, é un dos poucos mares ao lado oculto da Lúa. Ten un diámetro de 277 quilómetros, e unha área de 19600 quilómetros cadrados.
Como a maioría dos mares lunares, foi formado polo impacto dun asteroide contra a Lúa, e a posterior inundación do cráter formado con lava, a que, ao solidificarse, formou un interior chairo e escuro de basalto. A gran diferenza de alturas entre o mare e o terreo circundante pode, talvez, explicar a pobreza en mares ao lado oculto; poucos impactos terían a enerxía suficiente como para fracturar a capa de roca máis grosa deste hemisferio e provocar vulcanismo. A capa basáltica do mar é bastante delgada, aproximadamente 1, 5 km, o que apoia esta teoría.
O material da conca é do período Nectárico, mentres que o material do cráter é do período Ímbrico Superior. A conca posúe unha irregularidade gravitacional (mascon).
A rexión foi orixinalmente bautizada como Mare Moscovrae despois de que a sonda Luna 3 reenviase as primeiras imaxes do lado escuro da Lúa.
O cráter Komarov atópase ao sueste do mar, e o cráter Titov está na rexión norte.
Mare aux Songes

Mare aux Songes (en francés Mare-aux-Songes, en inglés Mare aux Songes swamp), é unha zona pantanosa situada preto do mar no distrito de Grand Port, no sueste da illa de Mauricio. Características
Trátase dun pantano, que foi antigamente un lago, cun gran depósito de sedimentos que fan del un importantísimo sitio paleontolóxico que contén numerosos subfósiles de animais extintos recentemente.
É famoso porque en 1865 un mestre de escola, George Clark, encontrou abundantes ósos de subfósiles de dodo (Raphus cucullatus), despois de telos buscado durante trinta anos, estimulado pola monografía de Strickland & Melville sobre as aves.
O sitio tamén contén ósos de dúas especies de tartarugas xigantes Cylindraspis triserrata e C. inepta, así como doutras vinte especies de vertebrados.
En total, o sitio contén ósos de 500000 vertebrados que morreron durante o holoceno nun período comprendido entre os 4235 e os 4100 anos atrás. Esta diminución masiva sería o resultado dunha seca extrema.
Mareas en Común

Mareas en Común foi un proceso de confluencia política entre candidaturas locais de toda Galicia nacidas antes das eleccións municipais do 2015.
O proceso iniciouse o 16 de xaneiro do 2016, na Estrada, onde se congregaron ata 38 candidaturas de diferentes denominacións e formatos (agrupacións de electores, partidos instrumentais, partidos locais) que se autoreferenciaban como espazos cidadáns abertos diferentes ás alternativas políticas clásicas ata o momento. Durante os meses de xaneiro a xuño do 2016 os encontros das "mareas" sucedéronse ao longo do país (Ourense, Lugo, Marín, Pobra do Caramiñal, Pontevedra, etc. ) tentando artellar unha rede de movementos locais que facilitase o nacemento dun espazo común onde tivesen cabida tamén as organizacións políticas que apoiaban en moitos concellos estas candidaturas (Anova, Esquerda Unida e Podemos, principalmente). O 5 de xullo os alcaldes da Coruña (Xulio Ferreiro), Compostela (Martiño Noriega) e Ferrol (Jorge Suárez) lanzaban un manifesto chamando á confluencia das partes implicadas. Como resultado, o 30 de xullo, no auditorio Mar de Vigo celebrábase o primeiro plenario do que se daría en chamar En Marea, que se constituía desde ese momento como partido instrumental. Logo da ruptura de En Marea con Podemos e Esquerda Unida, Mareas en Común é unha marca que emprega a coalición En Común nas súas candidaturas. En Marea pretendeu impedir o emprego desa denominación alegando posible confusión, mais a Xunta Electoral denegou esa pretensión.
Marek Belka

Marek Marian Belka ( ˈmarɛk ˈbɛlka ), nado o 9 de xaneiro de 1952 en Łódź, é un economista, primeiro ministro de Polonia desde o 2 de maio de 2004 ata o 31 de outubro de 2005. Pertence á Alianza da Esquerda Democrática.
Desde o 10 de xuño de 2010 é o presidente do Banco Nacional de Polonia, despois de ter sido Director do Departamento Europeo do FMI.
Margaret Boden

Margaret Ann Boden, nada en Londres o 26 de novembro de 1936 e finada en Brighton o 18 de xullo de 2025, foi unha profesora de investigación de ciencia cognitiva no departamento de informática na Universidade de Sussex, onde o seu traballo abarcou os campos de intelixencia artificial, psicoloxía, filosofía, ciencia cognitiva e informática.
Margaret Burbidge

Margaret Burbidge, nada en Davenport ( Inglaterra) o 12 de agosto de 1919 e finada en San Francisco o 5 de abril de 2020, de solteira Eleanor Margaret Peachey, foi unha astrónoma, astrofísica e profesora de universidade británica, gañadora do Premio Mundial de Ciencias Albert Einstein e unha das pioneiras da astronomía moderna. Aportacións científicas
En 1957, Burbidge foi unha das autoras do traballo científico Síntesis de los elementos en las estrellas, artigo publicado na revista Reviews of Modern Physics que sentou as bases para comprender a formación de tódolos elementos do Universo. Os outros autores foron Geoffrey Burbidge, Fred Hoyle (coñecido por crear, de xeito despectivo, o nome de big-bang) e o físico estadounidense William Alfred Fowler, gañador do Premio Nobel de Física en 1983. Ademais, Burbigde investigou sobre cuásares e no campo das galaxias, co seu esposo, Vera Rubin e ol astrónomo Kevin H. Prendergast.
A principios dos anos 60, uniuse á Universidade de California San Diego, onde colaborou no desenvolvemento do espectrómetro que acabou formando parte do telescopio espacial Hubble. Xunto ao seu equipo, e este instrumento, Burbidge descubriu que a galaxia do Cigarro tiña un burato negro supermasivo no centro.