proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Mano Negra

A Mano Negra foi unha presunta "organización anarquista secreta e violenta" que actuou en Andalucía a finais do século XIX, á que se atribuíron asasinatos, incendios de colleitas e edificios. Historia
Aínda que os grupos anarquistas locais e a Federación de Traballadores da Rexión Española afirmaban que non tiñan nada que ver con dita organización, as forzas de seguridade, premidas polos terratenentes, levaron a cabo unha dura represión baseándose en catro crimes cometidos a finais de 1882 e os primeiros meses de 1883. O resultado foron quince campesiños detidos en San José del Valle (Cádiz), dos que sete foron executados na Praza do Mercado de Xerez da Fronteira o 14 de xuño de 1884. Foron Pedro Corbacho Lagos, Francisco Corbacho Lagos, Bartolomé Gago de los Santos, Manuel Gago de los Santos, Cristóbal Fernández Torrejón, José León Ortega i Gregorio Sánchez Novoa. Outros dezaoito procesados foron condenados a 17 anos de prisión. O suceso foi cuberto por Leopoldo Alas "Clarín" para o xornal local El Día, que tamén comentou a situación dos campesiños andaluces.
Non está claro se a Mano Negra existiu ou se foi un invento a modo de operación de bandeira falsa ou de imputación inxustificada do goberno de Sagasta para aplacar as revoltas nos campos do sur de España, como xa insinuou Vicente Blasco Ibáñez en La Bodega, a súa novela sociolóxica, en 1905.
Actualmente séguese revisando o caso, sobre todo por parte de colectivos, historiadores e xornalistas:
Manolo Prieto

Manuel Prieto Benítez, nado en El Puerto de Santa María, Cádiz o 16 de xuño de 1912 e finado en Madrid en 1991, foi un deseñador gráfico de publicidade e de libros co que obtivo diversos premios internacionais. Traxectoria
Formouse profesionalmente con Emeterio Melendreras na revista que este dirixía, Arte comercial. A súa obra gráfica máis coñecida é unha silueta do Touro de Osborne (1956), orixinariamente un anuncio do Grupo Osborne pero cun éxito tal que se converteu en patrimonio cultural e artístico dos pobos de España segundo mesmo sentenza xudicial.
Manon Lescaut (Puccini)

Manon Lescaut é unha ópera en catro actos con música de Giacomo Puccini e libreto en italiano escrito sucesivamente por varias persoas: Ruggiero Leoncavallo, Domenico Oliva, Marco Praga, Giuseppe Giacosa, Luigi Illica, Puccini e Giulio Ricordi. Está baseada na obra L'historie du chevalier des Grieux et de Manon Lescaut (1731) do Abade Prévost, que inspirou tamén a ópera Manon de Jules Massenet. O editor, Giulio Ricordi, e o propio compsitor tamén contribuíron ao libreto. Tan confusa foi a autoría do libreto que ninguén aparece acreditado na portada da partitura orixinal. Foi estreada o 1 de febreiro de 1893 no Teatro Regio de Turín.
Manon Lescaut foi o primeiro grande éxito do compositor. O seu editor non quería ningunha outra ópera sobre a novela do abade Prévost, xa que o compositor francés Jules Massenet xa escribira unha excelente. O que non sabían é que [[Daniel Auber|Auber tamén escribira a súa. Mais Puccini non fixo caso desta solicitude e continuou co seu proxecto.
Puccini colleu algúns elementos musicais empregados en Manon Lescaut de obras que el mesmo escribira con anterioridade. Por exemplo, el madrigal Sulla vetta tu del monte do segundo acto reflicte o Agnus Dei da súa Misa a catro voces de 1880. Outros elementos de Manon Lescaut proceden da súa composición para cordas: o cuarteto Crisantemi (xaneiro de 1890), tres Minuetos (probablemente de 1884) e un Scherzo (1883? ). O tema de amor procede da aria Mentia l'avviso (1883).
Manosidose

A manosidose é unha doenza conxénita e hereditaria que se inclúe dentro das glucoproteinoses e as doenzas por depósito lisosomal. Hai dúas variedades, a alfa-manosidose e a beta-manosidose. Alfa-manosidose
Está orixinada pola deficiencia da enzima alfa-manosidasa, a cal é precisa para realizar a degradación de diferentes oligosacáridos e glucoproteínas. A doenza preséntase de dous xeitos, o tipo 1 que é máis severo e comeza antes do primeiro ano de idade, e o tipo 2 que é de curso máis benigno e de comezo máis serodio. O defecto xenético débese a unha mutación nun xene que se atopa no cromosoma 19 humano. Beta-manosidose
Describiuse recentemente e os diagnósticos a nivel mundial son moi escasos. Está orixinada pola deficiencia da enzima beta-manosidase.
Mansa Konko

Mansa Konko é unha poboación de Gambia, ao norte de Soma. Foi durante un tempo centro administrativo baixo dominio británico.
En 1993 contaba cunha poboación de 240 habitantes.
Pertence á División Lower River, da cal é capital, e ao distrito de Jarra West.
Mansilla de las Mulas

Mansilla de las Mulas é un concello español da provincia de León. A súa poboación é de 1. 950 habitantes (INE 2011). Localidades
Mansilla de las Mulas
Mansilla del Esla
Villomar
Mantela

A mantela é unha prenda feminina popular en España. Xorde a partir do manto co que tradicionalmente se cubrían as mulleres. Este evolucionou até converterse nun elegante toucado de blonda (encaixe realizado con fío de seda), chantilly ou tule. É habitual nas procesións de Semana Santa, nas corridas de touros e outros eventos castizos, ademais de ser prenda cerimonial das madriñas en bautizos e vodas. Adoita complementarse cunha peita. Historia
Algúns estudos arqueolóxicos fixan a orixe da mantela na Península Ibérica na civilización ibérica, a partir do descubrimento de pequenas figuras prerromanas de mulleres con toucados moi similares.
No século XVII xa era habitual utilizar a mantela de encaixe como peza distinguida, ademais da de pano e o mantón de Manila. Con todo, o seu uso non se xeneralizou entre as mulleres da nobreza e alta burguesía até finais do século XVIII, como se aprecia en varios retratos de Francisco de Goya. O costume continuouno Isabel II de España e, xa no século XX, a Raíña Sofía. Tipos
Polo tecido
De blonda ou encaixe de seda, con grandes motivos florais realizados en seda máis brillante e ondulacións nos bordos ou "puntas de castañolas".
De chantilly, feita cun lixeiro tecido orixinario desta cidade francesa e bordado con distintos motivos.
De tule, tecido delgado e transparente confeccionado con seda, fío ou algodón. Usado a modo de imitación das mantelas de blonda e chantilly.
Pola xeografía
Mantela castelá
Mantela leonesa
Mantela aragonesa
Mantela andaluza
Por evento
De loito
De voda
Taurina
Branca de Resurrección
Mantemento de software

En enxeñaría de software, o mantemento de software é o proceso de melloría e optimización dun software xa desenvolvido (versión de produción), como tamén a reparación de defectos. O mantemento do software é unha das fases do proceso de desenvolvemento de software, e ocorre inmediatamente despois da entrada do software en produción. Esta fase inclúe: mudanzas no software para corrixir defectos e deficiencias que se atoparon durante a utilización polo usuario
novas funcionalidades para mellorar a aplicabilidade e usabilidade do software.
O mantemento do software inclúe innúmeras técnicas específicas; unha delas é a separación estática, a cal se usa para identificar todos os códigos do programa afectados por algunha variábel. Isto acostuma a ser útil en programas de refactoración de código.
A fase de mantemento de software é unha parte explícita do modelo en fervenza do proceso de desenvolvemento de software que se creou durante a fase de programación estruturada da ciencia da computación. O outro modelo principal, o modelo en espiral, foi desenvolvido durante a fase de orientación ao obxecto da enxeñaría de software, non fai ningunha mención explícita a fase de mantemento. Independentemente disto, esta actividade é importante, considerando o feito que dous terzos do custo do tempo de vida do sistema de software está relacionado co mantemento.
No ambiente de desenvolvemento de software formal, o equipo de desenvolvemento deberá ter algún mecanismo para documentar e depurar/rastrear os defectos e deficiencias. O software ponse operativo, incluso con algúns problemas, cando a organización o decide, sopesando o impacto das deficiencias e incluso dos posibeis defectos descoñecidos.
Os problemas coñecidos son normalmente rexistrados nun documento de consideracións operacionais ou notas de implantación de forma que os usuarios do software sexan capaces de evitar os problemas coñecidos e que se reproducirán cando o uso do software imposibilite certas funcións específicas.
Coa implantación do software, os usuarios do software descubrirán outros defectos e deficiencias non documentadas, unha vez que tales problemas sexan reportados á organización de desenvolvemento, pasaron a ser depurados.
As persoas envolvidas na fase de mantemento de software traballarán no problemas coñecidos, localizaranos, e prepararán novas versións do software, coñecidas como versións de mantemento, as cales actualizarán a documentación de problemas.
Mantenay-Montlin

Mantenay-Montlin é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Manto

O manto terrestre é a capa na estrutura da Terra que se atopa directamente debaixo da codia da Terra (separado dela pola descontinuidade sísmica de Mohorovicic) e sobre o núcleo externo (separado del pola descontinuidade sísmica de Gutenberg. O termo é aplicado tamén ás estruturas doutros planetas. O manto terrestre vai aproximadamente desde os 70 aos 2. 900 km de profundidade.
O manto superior vai dos 70 aos 800 km de profundidade, aproximadamente, e o manto inferior vai dos 800 aos 2. 900 km de profundidade, aproximadamente.
Manto (moluscos)

O manto, tamén denominado palio, é unha das tres partes en que adoita dividirse a anatomía dos moluscos (as outras dúas son a cabeza e o pé).
É a parte dorsal da parede do corpo que cobre a masa visceral.
É un órgano de orixe ectodérmica cuxas células epiteliais segregan carbonato cálcico e conquiolina, que orixinan espículas epidérmicas, placas ou a cuncha.
O manto es un órgano musculoso e ten, con frecuencia, o aspecto dunha capa (de aí o seu nome) xa que, en moitos grupos de moluscos, esténdese máis alá do corpo formando unha estrutura de dobre parede en forma de lapela que se adapta a usos moi diferentes como, por exemplo, a función de sifón. Nos cefalópodos a contracción do manto forza á auga a saír a través do sifón, o que impulsa ao animal, que se despraza así con gran rapidez. Noutros moluscos úsase para a locomoción, como unha especie de pé.
A maioría dos moluscos posúen no manto unha cavidade, situada primariamente en posición posterior, chamada cavidade do manto ou, máis frecuentemente, cavidade paleal, onde se aloxan as súas complexas branquias e os osfradios, e onde se abren o ano, os nefróporos e os gonóporos. Características
O manto está total ou parcialmente escondido no interior da cuncha; nas especies coa cuncha reducida, o manto é máis visíbel; nas limachas, que carecen de cuncha, o manto é totalmente visíbel.
Nos gasterópodos, o manto e a masa visceral sofren unha torsión de 90 a 180º de modo que a cavidade paleal se sitúa en posición lateral ou anterior.
Nos bivalvos, as células do manto almacenan glicóxeno, que serve como reserva de enerxía que se utiliza durante a marea baixa, cando se interrompe a subministración de nutrientes.
Nos cefalópodos, o manto recobre o corpo enteiro e forma unha prega que limita a cavidade branquial (os nautiloideos son tetrabranquios e os coleoideos son dibranquios). Esta pel está enteiramente cuberta de órganos coloreados, es cromatóforos, que, estimulados polo cerebro, permiten a estes animais cambiar mois rapidamente de cor. Debaixo das células pigmentadas existen células irisadas que reflicten a luz. A contracción brusca e simultánea dos músculos do manto permiten expulsar a auga da cavidade paleal e así propulsan cara a atrás ao (natación por retropopulsión).
Nos aplacóforos, molusques de pequeno tamaño, vermiformes e desprovistos de cuncha, o manto segrega pequenas espículas que poderian corresponder a un esbozo de cuncha.
Nos poliplacóforos, o casco dorsal está formado por oito placas calcarias articuladas rodeadas por un cinto igualmente segregado polo manto. Ao nivel do cinto, os tecidos paleais segregan tamén espículas calcarias, escamas calcarias ou serdas quitinosas (ou os tres tipos de estruturas). Formación da cuncha
O manto forma a cuncha dos moluscos e fai que creza en tamaño e grosor durante o desenvolvemento do animal. O material para formar a cuncha (carbonato cálcico e conquiolina) é segregado polas células epiteliais do manto.
Manua Patera

Manua Patera é un patera (un cráter irregular), ou un cráter complexo con ladeiras escaleiradas, na lúa de Xúpiter, Ío. Ten aproximadamente 110, 5 kms de diámetro e está situado a 35, 78° N 321, 73° O. O nome de Manua provén da mitoloxía hawaiana, onde Manua era o deus do Sol, este nome foi aprobado pola Unión Astronómica Internacional no 1979. Cara ó suroeste está Fuchi Patera, e cara ao leste está Amaterasu Patera.
Manual de estilo

Para o manual de estilo de Wikipedia, véxase Wikipedia: Libro de estilo.
Un manual de estilo, guía de estilo ou libro de estilo, é unha guía composta por un conxunto de criterios preceptuados, por normas para o deseño e a redacción de documentos, xa sexa para o uso xeral, ou para ser utilizados polos redactores de xornais ou outras organizacións que tamén publican textos. A posta en funcionamento dun manual de estilo permite publicar seguindo unha uniformidade de estilo. Os manuais de estilo son frecuentes no uso xeral e especializado, en medios escritos, orais e gráficos. E para publicacións de estudantes e académicos de diversas disciplinas como, a medicina, o xornalismo, a avogacía, o goberno, as empresas e a industria. O manual de estilo componse tanto de normas lingüísticas, como de estilo, para que a mensaxe sexa máis coherente, eficaz e correcta.
Neste tipo de obras adoitan incluír informacións de cuestións de índole lingüísticas (normas ortográficas e gramaticais e principais de dúbidas e erros de redacción), cuestións de tipo ético e deontolóxico (principios éticos que se relacionan coa liña editorial do medio) e cuestións de natureza profesional (tipografía, uso de titulares, uso de imaxes. .. )
Os libros de estilo establecen regras tales como o uso da tipografía e a ortografía. O principal obxectivo é dotar á publicación duns criterios homoxéneos e consistentes ao longo das diferentes partes da publicación e do tempo. Son normas para os redactores da publicación.
Algúns manuais de estilo céntranse no deseño gráfico como os manuais gráficos, e abarcan tópicos tales como a tipografía, as cores e espazos en branco. Os manuais de estilo de sitios webs en cambio, céntranse nos aspectos técnicos e visuais da publicación, a prosa, uso correcto da linguaxe, a gramática, a puntuación, a ortografía, e a estética. A estrita aplicación dos regulamentos do manual de estilo proporciona uniformidade no estilo e o formato dun documento.
Moitos manuais de estilo son revisados e actualizados periodicamente para adaptar cambios no uso e as convencións máis actualizados. Por exemplo, o manual de estilo de Associated Press é actualizado anualmente.
Manual de estilo Chicago

O Manual de Estilo de Chicago (CMS) é un libro de estilo moi reputado para o inglés americano, que regulamenta cuestións de estilo, preparación dos manuscritos e, en menor medida, uso. (Obsérvese que no mundo da publicación, estilo significa puntuación, uso de cursivas e negras, maiúsculas, táboas etc. , non estilo de prosa). De feito, debido ás súas análises agudas de cuestións moi intricadas da puntuación e o uso, utilízano as editoriais de todos os países anglófonos e recibe cada vez máis consideración como fonte de autoridade pola comunidade de editores en lingua inglesa en xeral.
O CMS utilízano habitualmente as editoriais e os editores como último recurso en asuntos de presentación adecuada de textos.
Publícao a Imprenta da Universidade de Chicago. A primeira edición, de 1906, intitulouse Manual de Estilo. En 2005 atópase xa na décimo-quinta edición. O CMS publícase en rústica e espérase unha edición dixital. O sitio web do CMS fornece unha columna de preguntas e respostas e a posibilidade de busca manual, permitida só para os membros.
Manualidades

As manualidades, en termos xerais, son traballos efectuados coas mans, con ou sen axuda de ferramentas. Tamén se denomina así ós traballos manuais realizados como actividades escolares polos propios alumnos.
Xeralmente denomínase así a aqueles labores nas que se busca unha realización persoal, unha creatividade caseira, ou na maioría dos casos unha forma de desconectar do traballo ou ben como entretemento para combater o tedio ou o aburrimento. Tipos de manualidades
Traballos con contas, miniaturas, abelorios, cordas, cortiza, plastilina, xeso, escaiola, marmolina, alabastrina, estaño, resina. ..
Pirogravado, bordados, palillos, punto de cruz, patchwork, macramé.
Decoupage, realizacións con masa de sal, faragulla de pan, papel maché, mosaicos, repuxado de coiro, exlibris, origami, papiroflexia, casas de bonecas, gravado ou pintado do vidro, cerámica artificial, lámpadas coa técnica Tiffanny´s ou o emplomado etc.
Repuxado en aluminio, en estaño, en prata. ..
Facer candeas, que poden ser aromáticas, con cera líquida ou decoracións no seu interior e/ou exterior.
Técnicas de artesanía como: albardonería, olaría, bambú, bixutería, caldeirería, cantaría, carpintaría, cerrallería, damasquinado, ebanistería, encadernación, forxa, fundición, guarnicionería, ferraría, marroquinería, ebanistería, ourivaría, pasamanería, prataría, policromía, serigrafía, talabartería, tapicería, taxidermia, tonelería. ..
A carpintaría en si mesma é unha rama das manualidades que representa unha arte en si mesma. Manualidades na escola
As manualidades ou traballos manuais son traballos que realizan os nenos na escola encamiñados a mellorar a súa educación, desenvolver a súa motricidade, a súa coordinación etc.
Os traballos manuais son actividades estéticas e físicas que realizan os nenos axudados de determinadas ferramentas e utensilios. Consisten estes traballos en encartar, trenzar, tecer, recortar, pegar, iluminar, picar e bordar tiras e cadrados de papel ou doutros materiais (cartón, cintas, teas, badana, palla etc. ) co que realizan os nenos caprichosas e variadas combinacións de formas e cores. Confeccionan sobres, fan varias figuras comúns e de adorno, constrúen e adornan caixas para diversos usos así como cestas, corpos sólidos e outros obxectos, arman edificios e confeccionan flores e aínda mobles en miniatura.
A isto hai que engadir o debuxo e o modelaxe mediante o que os escolares fan corpos xeométricos, pequenos monumentos arquitectónicos, figuras, froitas etc. Require este método exercicios prácticos que consisten en gran parte en facer coas mans os traballos manuais. En todos os ensinos que o consintan debe facerse traballar aos alumnos manualmente. Por exemplo, construíndo aparellos, corpos sólidos, deseñando mapas, manipulando herbas etc.
Manuel Abalo Lamas

Manuel Abalo Lamas, coñecido como Franxeiro, nado en Vilagarcía de Arousa, foi un político galego. Traxectoria
Peón en Vilagarcía. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión o 21 de xaneiro de 1937 con outros republicanos de Vilagarcía. Houbo de repetirse o consello de guerra por "omisión dun dos trámites". Foi condenado a 12 anos e un día de prisión. Saíu en liberdade provisional por conmutación da pena en agosto de 1939.
Manuel Amor Deus

Manuel Amor Deus, nado en Ferrol o 16 de febreiro de 1941 e finado na mesma cidade o 26 de xuño de 2007, foi un dirixente sindicalista comunista galego. Traxectoria
Criouse no barrio de Esteiro, o seu pai e o seu tío eran militantes do PCE. Con 14 anos entrou de aprendiz na Bazán. A mediados dos sesenta era oficial de segunda e converteuse en activista das Comisións Obreiras e do PCE. Dirixente de CCOO, como consecuencia das mobilizacións obreiras de 1972, xunto cos outros membros do xurado de empresa de Bazán Rafael Pillado e José María Riobó, foi encausado e sometido a consello de guerra. Pasou á clandestinidade e foi detido dous meses despois e encarcerado, permanecendo en prisión ata a morte de Franco.
Logo da legalización dos sindicatos foi elixido secretario xeral de CCOO de Galicia, permanecendo no cargo ata 1988 cando volveu ao seu traballo na Bazán. En 1992 deixou o traballo por unha incapacidade permanente total. Finou en Ferrol o 26 de xuño de 2007 vítima dun cancro de pulmón provocado polo amianto.
Manuel Balboa Rodríguez

Manuel Balboa Rodríguez, nado na Coruña o 29 de setembro de 1958 e finado en Madrid o 30 de xaneiro de 2004, foi un compositor musical galego. Traxectoria
Traballou como compositor de bandas sonoras en numerosas películas españolas, especialmente con José Luis Garci. Participou en La herida luminosa, El abuelo e en Canción de Cuna, sendo nomeado por esta última na VIII edición dos Premio Goya en 1994.
Tamén foi compositor de pezas para piano, orquestras e óperas. Obra
150 anos de música galega, 1979. Con Xoán Manuel Carreira.
Manuel Balboa 1958-2004: Obra completa para conjunto instrumental.
Manuel Banet

Manuel Banet Fontenla, nado na Coruña o 30 de maio de 1871 e finado na mesma cidade o 30 de setembro de 1962, foi un avogado, economista, notario e escritor galego. Traxectoria
Foi notario en Monforte de Lemos, Santiago de Compostela e A Coruña. Foi un dos fundadores da Real Academia Galega. Participou na I Asemblea Nacionalista celebrada en Lugo en 1918 e integrouse nas Irmandades da Fala. Colaborou en diversas publicacións rexionalistas como Revista Gallega e Eco de Galicia. En 1936 adscribiuse á Dereita Galeguista. Entre os seus traballos destacan A prol do estatuto (Santiago de Compostela, 1933) e o texto "O bilingüismo" (Boletín da Real Academia Galega, 1956).
Manuel Barros Chantada

Manuel Barros Chantada, coñecido como Rancheiro, nado en Meis o 28 de outubro de 1901 e finado en Buenos Aires o 12 de decembro de 1987, foi un canteiro e político galego. Traxectoria
Fillo de Manuel Ramón Barros Torres. Labrego. En maio de 1936 afiliouse á "La Fraternidad Obrera de Agricultores de Meis". Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na defensa da República colaborando na requisa de armas. Desprazado a Pontevedra, non chegou a capital ao ser informados da caída da cidade. De volta a Meis, tiveron un enfrontamento no Curro coa Garda Civil que lles inutilizou o automóbil. Fuxiu e agochouse até o 6 de novembro, cando foi chamado ao cuartel da Garda Civil de Cambados. Foi detido, déronlle unha malleira e abandonárono na beiravía dun camiño. Chamado a filas, incorporouse e foi destinado a Ferrol até que o 6 de xaneiro de 1937 foi asignado ao Rexemento de Infantaría Mérida 35 destinado na fronte de Asturias. Trasladado a Soto de las Regueras o 7 de outubro decatouse de que ía ser fusilado xunto co seu curmán Marcial Chantada Barros e decidiu pasarse ao exército leal.
Pasou a Trubia e despois a Xixón, para ser destinado finalmente a Pola de Siero. Foi ascendido a sarxento e destinado a Puerto Puntón. Cando recibiu a noticia da rendición de Asturias emprendeu a fuxida a Xixón e logrou embarcar aínda que non puido chegar a Francia, tendo que dar volta e atracar en Candás. De alí marchou andando a Xixón onde foi detido o día 22, e para evitar ser deportado deu unha identidade falsa. O 3 de decembro trasladárono á praza de touros, onde permaneceu até o 11 cando o trasladaron á fariñeira de Xixón. O 24 de febreiro foi trasladado á prisión de San Marcos en León. Foi xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión e condenado a 12 anos e un día de prisión. O 28 de xuño foi trasladado á prisión do mosteiro de San Pedro de Cardeña até o 28 de agosto que o levaron á prisión provincial de Soria dende onde foi transportado a La Muedra para traballar nas obras de construción da presa de La Cuerda del Pozo onde aprendeu o oficio de canteiro. Permaneceu alí até o 11 de maio de 1942 cando lle comunicaron a súa posta en liberdade. Regresou a Meis para visitar a súa familia. Volveu traballar á presa até o remate das obras en 1943 e despois trasladouse a Covaleda para traballar na construción de casas.
Retornou a Meis e agochouse nun refuxio habilitado na casa dos pais. Durante o tempo que estivo agochado imprimiu panfletos de propaganda antifascista nunha imprenta de man e fixo pintadas axudado por Manuel Abal Maquieira. Solicitou o indulto en base ao decreto de 9 de outubro de 1945 e foille concedido. En 1947 intentou emigrar a Venezuela, pero ao serlle denegado o visado de entrada polos seus antecedentes político, marchou á Arxentina. Alí casou con Basilisa González Álvarez. En 1972 visitou Meis e recuperou o caderno de notas escrito durante o seu cativerio. En base a el escribiu en 1980 Relato y memorias de un prisionero cautivo de facto del "General Franco". Finado en 1987, foi soterrado no Cemiterio de La Paz (Madrid). En xaneiro de 2011 as súas cinzas foron trasladadas ao cemiterio de San Salvador de Meis.
Manuel Barros Montero

Manuel Barros Montero, coñecido como Xabelón, nado en Redondela en 1920 e finado no mesmo concello en agosto de 2007, foi un mariñeiro e político galego. Traxectoria
Mariñeiro de Redondela. Militante do PCE. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Vigo por auxilio á rebelión o 16 de decembro xunto con José Pereira Míguez, Gustavo Otero Sestelo, Manuel Loureiro Pérez, Jesús Olimpio Giráldez Fernández, Francisco Darriba Pérez, Pompeyo Blanco Villar, Manuel Bouzas Puerta, Constante Carballido, Manuel Álvarez Castro, Manuel Martínez Barreiro, Leopoldo Garrido Leirós, Manuel Rodríguez Magariños, Jesús Gómez Casal e Manuel Blanco Camiña, foi condenado a 6 anos de prisión e multa mancomunada de 2 millóns de pesetas. Preso na illa de San Simón entre 1937 e 1938. Despois pasou á Prisión Provincial de Valladolid, de onde saíu en liberdade condicional en agosto de 1940. Foi elixido concelleiro de Redondela polo PCE nas eleccións municipais de 1983.
Manuel Basulto Jiménez

Manuel Basulto Jiménez, nado en Adanero (Ávila) o 17 de maio de 1869 e finado en El Pozo del Tío Raimundo (Madrid) o 12 de agosto de 1936, foi un prelado español e bispo de Xaén e Lugo. Foi un dos trece bispos asasinados polo bando republicano durante a Guerra Civil Española. Traxectoria
Fillo dun muiñeiro, realizou os seus estudos eclesiásticos na diocese de Ávila, e foi ordenado presbítero en 1892. Licenciouse en Dereito na Universidade de Valladolid. Foi cóengo maxistral de León e lectoral de Madrid. En 1909 foi elixido bispo de Lugo, e consagrado o 16 de xaneiro de 1910 polo nuncio Antonio Vico na igrexa dos Padres Paúles de Madrid. Foi nomeado senador en 1916.
En 1919 Bieito XV nomeouno bispo de Xaén, diocese da que tomou posesión por poderes o 14 de xuño de 1920, celebrando a súa primeira misa o 29 de xuño. No seu escudo rezaba o lema: Quien a Dios tiene, nada le falta. Martirio
O 2 de agosto de 1936 foi detido no seu domicilio do palacio episcopal xunto coa súa irmá Teresa Basulto e o esposo desta, Mariano Martín, así como o deán da catedral, Félix Pérez Portela. Encarcerado na catedral de Xaén, o 11 de agosto foi incluído na segunda expedición de “Trens da morte” que partiu de Xaén con destino á prisión de Alcalá de Henares. Esta expedición foi asaltada na estación de Santa Catalina (Madrid), e desviada. O bispo e 190 presos máis foron metrallados, e os seus cadáveres saqueados.
Dous dos superviventes, dixeron que o bispo caeu de xeonllos, exclamando: Está enterrado na cripta da igrexa do Sagrario da Catedral de Xaén. Proceso de beatificación
O 21 de xuño de 2010 a Congregación para as Causas dos Santos aprobou o carácter martirial da morte do bispo e os seus cinco compañeiros de martirio.
Manuel Becerra Bermúdez

Manuel Becerra Bermúdez, nado en Castro de Rei o 20 de outubro de 1820 e finado en Madrid o 19 de decembro de 1896, foi un matemático e político galego. Foi ministro con Amadeu I, Afonso XII e durante a Rexencia de María Cristina. Así mesmo, foi un destacado masón. Traxectoria
Afamado matemático, titulouse como enxeñeiro civil na Academia de Enxeñeiros Civís, e foi membro de número da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais. Politicamente destacou polas súas ideas progresistas e revolucionarias que o levaron a participar activamente na Revolución galega de 1846 o que lle valeu ser encarcerado en varias ocasións e ter que buscar refuxio no estranxeiro noutras.
En 1854 volveu participar nos movementos revolucionarios que deron lugar ao Bienio Progresista (1854-1856) e foi detido tras o golpe de estado do xeneral O'Donnell que lle puxo fin, desterrado a Bilbao e posteriormente exiliouse en Francia.
Manuel Becerra volveu á vida política do país con ocasión da Revolución de 1868 formando parte, como deputado, da Xunta Superior Revolucionaria entre o 5 de outubro e o 19 de outubro de 1868. Tras as eleccións de 1869 resultou elixido deputado en Cortes pola provincia de Lugo aínda que finalmente optou pola circunscrición de Madrid e como tal ocupou a carteira de ministro de Ultramar entre o 13 de xullo de 1869 e o 31 de marzo de 1870 durante a rexencia do xeneral Francisco Serrano Domínguez.
Tras volver resultar elixido deputado nas eleccións de 1871 e 1872 ocupará a carteira de ministro de Fomento entre o 19 de decembro de 1872 e o 12 de febreiro de 1873, xa baixo o reinado de Amadeu I.
Ocupará ese mesmo ministerio no primeiro goberno da Primeira República Española entre o 12 de febreiro e o 24 de febreiro de 1873 baixo a presidencia de Estanislao Figueras.
Coa restauración monárquica formou parte de tres dos gobernos presididos por Práxedes Mateo Sagasta como ministro de Ultramar: entre o 11 de decembro de 1888 e o 21 de xaneiro de 1890, entre o 21 de xaneiro e o 5 de xuño de 1890 e entre o 12 de marzo e o 4 de novembro de 1894. Vida masónica
Foi un destacado masón: Soberano Gran Comendador do Supremo Consello nos anos 1884-1889 e Gran Mestre do Gran Oriente de España. Vida persoal
Casou coa viuva María Ortiz de Dusana, nai de Rafael Coronel Ortiz.
Manuel Bernárdez

Manuel Bernárdez Filgueira, nado en Vilagarcía de Arousa en 1867 e finado en Montevideo en 1942, foi un xornalista, diplomático e editor uruguaio de orixe galega. Traxectoria
Fillo de Juan Ramón Bernárdez e Dolores Filgueira. Con seis anos abandonou Vilagarcía de Arousa e trasladouse a Arapey, ao norte do Uruguai. Obtivo a nacionalidade uruguaia pouco despois da maioría de idade.
Non foi á escola, formouse na casa. Na infancia escribiu poesía e prosa, publicou o seu primeiro traballo Confidencias a una joven amiga aos dezaoito anos. Nas seguintes tres décadas, traballou en diversas editoriais e periódicos nacionais e internacionais. Casou con Carmen Martínez-Thédy en 1894, con quen tivo catro fillos.
En 1898 converteuse en editor de El Diario en Buenos Aires; despois viaxou ao Brasil e escribiu un libro co título De Buenos Aires al Iguazú. Entre 1904 e 1905, Bernárdez escribiu sobre Arxentina, comentando o seu desenvolvemento económico: Viajes por la República Argentina, La nación en marcha, Jornadas del progreso argentino, hacia las cumbres.
En 1910 trasladouse ao Brasil en calidade de cónsul do Uruguai, e foi ministro do seu país en 1916. Morreu en 1942 en Montevideo. Obras
Claros de luna, 1886.
Memorias de campo, 1887.
Ave, Maria! .
La muerte de Artigas, 1891.
El Tratado de la Asunción, 1894.
De Buenos Aires al Iguazú, 1901.
El Brasil, su vida su trabajo, su futuro: itinerario periodístico, 1908.
Aspectos ejemplares de la nueva Bélgica: las grandes patrias chicas: páginas de una memoria, 1928.
Política y Moneda, 1931.
Tambos y Rodeos.
Manuel Blanco Mariño

Manuel Blanco Mariño, coñecido como o poeta obreiro, nado en Iria Flavia (Padrón) o 1 de decembro de 1929 e finado na mesma parroquia o 20 de setembro de 2021, foi un escritor galego. Traxectoria
En 1960 asentouse en Vilagarcía de Arousa, onde traballou como carpinteiro nos obradoiros de Renfe. Sindicalista, foi un poeta autodidacta. Borobó publicou en La Noche parte do seu poemario. Poeta social, Méndez Ferrín intégrao na chamada Promoción de enlace. Gañou o certame poético Rexurdimento. Obras
Sentimentos da Alma Galega, 2000. Vida persoal
Casou con Rosa Rey Angueira e foi pai de Rosa, Manolo, Luis, Isabel, Camilo, Carmen e Jose Blanco Rey.
Manuel Brañas Cancelo

Manuel Brañas Cancelo, nado en Serantes en 1909 e finado en Vigo o 19 de xaneiro de 2012, foi un militante galeguista. Traxectoria
Estudou na Escola de Maquinistas da Armada de Ferrol. Foi simpatizante do Partido Galeguista. Maquinista terceiro da Armada destinado no Polígono de tiro naval Janer e dende xullo de 1935 no canoneiro Cánovas del Castillo. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, por lealdade á república e ao goberno legal, negouse a integrarse no exército rebelde. Estivo preso no buque prisión Plus Ultra, acusado de desafecto á rebelión. Foi desterrado a Haro. En 1939 foi separado do servizo como terceiro maquinista da Armada. Despois da guerra colaborou con Isidro Parga Pondal na empresa Kaolines de Laxe e máis tarde traballou en Pescanova. Vida persoal
Casou en Vimianzo con Benedicta Pérez Lema en 1946, e foi pai de Manuel e Xosé María Brañas Pérez.
Manuel Buján Rivas

Manuel Buján Rivas, nado en Castelló de la Plana cara a 1915, foi un mestre e político español. Traxectoria
Cidadán arxentino. Veciño de Lérez. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra, rematando en 1935. Pertenceu á Casa del Maestro, da que foi vogal. Foi mestre en Vilanova de Arousa en 1936. Militante das Juventudes Socialistas, colaborou en La Hora.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo no Goberno civil formando parte do Comité de Defensa e formou parte das milicias populares. Posteriormente foi detido. Xulgado polo delito de rebelión en consello de guerra con Víctor Moldes, José Acuña, Claudio Magdalena, Albino Sánchez e Constantino Gómez o 16 e 17 de febreiro de 1937, foi condenado a morte. Foille conmutada a pena na Semana Santa de 1937. Estivo preso no Sanatorio Penitenciario de Segovia, de onde saíu en liberdade condicional en novembro de 1943. Marchou á Arxentina a finais de 1945.
Manuel Busto Magdalena

Manuel Busto Magdalena, nado en Barro, Pontevedra o 22 de novembro de 1957, é un pintor e ilustrador galego. Traxectoria
Estudou na Escola de Belas Artes de San Fernando de Madrid entre 1978 e 1983 e licenciouse en 1983 na Facultade de Belas Artes da Universidade Complutense. Foi profesor de ensino secundario dende 1984 ata o 2017, ano no que se retirou da docencia. Reside en Cambados. Recoñecementos
1999. VI Certame “Isaac Díaz Pardo”. Deputación da Coruña.
2000. 2º Premio, Concello de Cambre. A Coruña.
2001. 1º Premio, Eixo Atlántico, Portugal-Galicia.
2003. VIII Certame “Isaac Díaz Pardo”. Deputación da Coruña.
2005. Premio adquisición, MUFACE, Madrid Exposicións individuais
2011. Galería BORRÓN 4. Cambados (catálogo). Pontevedra.
2008. Galería BORRÓN 4. Cambados (catálogo). Pontevedra.
2006. Galería ARCANA. Vilagarcía. Pontevedra.
2002. Galería SARGADELOS. Pontevedra.
2001. Galería BORRÓN 4. Cambados. Pontevedra.
2000. Galería ARCANA. Vilagarcía. Pontevedra.
1999. Expo-Salnés. Cambados. Pontevedra.
1995. Mosteiro de Celanova. Celanova. Ourense.
1994. Adega do Faustino. Chaves. Portugal.
1992. Sala Museo M. Chaves. Chaves. Portugal.
1981. Sala de Cultura, (Pintura). Pontevedra. Ilustracións
2013. Endogamia 0. 2. Texto de Ramón Caride. Ed. Xerais.
2012. Deseño do libro homenaxe a Luís F. Silvoso. Debe/Haber.
2011. Exogamia 0. 3. Texto de Ramón Caride. Ed. Xerais.
2009. Portada de Ramón Cabanillas Enríquez. Biografía en imaxes. Maribel Iglesias. Editado por Candea e IES F. Asorey. Cambados.
2009. Unidade Didáctica, ”A Velliña Vella”. Texto Vicente Risco. Debuxos Manuel Busto. Fundación Vicente Risco. Deputación de Ourense.
2008. Tempos Novos. Texto de Ramón Caride. Nº128.
2000. Poemario Irlandés de Adolfo Caamaño. Ed. Espiral Maior.
1998. En un lugar del alma. Poemas e Relatos. Edita: Asociación Gallega de Astrología.
1997. Revista Rollo Klave. Corporación Semiótica Galega.
1986. Revista literaria e de arte Idromel. Pontevedra.
Manuel Caamaño Eiras

Manuel Caamaño Eiras, nado en Padrón cara a 1904, foi un chofer e político galego. Traxectoria
Fillo de Jaime Caamaño Comparada e irmán de Daniel Caamaño Eiras. Chofer de Padrón. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi inculpado en Santiago de Compostela por agresión á forza armada pero posto en liberdade por falta de probas. Foi multado en Santiago de Compostela en xuño de 1937 por deixar un camión abandonado. En novembro de 1938 incitou aos soldados do rexemento de Infantaría Zamora de Pontevedra que viaxaban en tren a sublevarse e non obedecer as ordes dos superiores. Detido, foi xulgado o 27 de xuño de 1939 e condenado a dous anos de prisión por un delito de sedición. Preso na Prisión de Pontevedra, saíu en liberdade provisional en abril de 1940. En febreiro de 1940 foille imposta a sanción de dez anos de inhabilitación absoluta e outros dez de desterro a máis de 200 quilómetros de Padrón.
Manuel Carreira Vérez

Manuel María Carreira Vérez, nado en Vilarrube (Valdoviño) o 31 de maio de 1931 e finado en Salamanca o 3 de febreiro de 2020, foi un teólogo, filósofo e astrofísico galego. Traxectoria
Nado en Valdoviño, pasou grande partre da súa infancia en Vilalba. Ingresou na Compañía de Xesús en 1948. Estudou na Universidade de Salamanca lingas clásicas e filosofía na Universidade Pontificia Comillas. No 1957 marchou ós EEUU, licenciándose anos máis tarde en Teoloxía. Ordenouse sacerdote no 1960, en West Waden (EEUU) e continuou a estudar física en Cleveland, doutorándse no 1971 en Washington cunha tese sobre os raios cósmicos titorada por Clyde Cowan. Dende ese ano, ensina Física e Astronomía en Washington e Cleveland, e Filosofía da Natureza na Universidade Pontificia de Comillas en Madrid, dividindo o ano escolar entre ámbolos dous países. Durante quince anos foi membro da directiva do Observatorio Vaticano, onde impartiu cursos e traballou no desenvolvemento de técnicas fotográficas para Astronomía. Asemade, asesorou á NASA e ten publicados varios libros.
Inventou un soporte para prismáticos, polo que se lle concedeu unha patente nos Estados Unidos, e un sistema óptico pregado, referenciado na edición de outubro de 2002 da revista Sky and Telescope. Obras
Reason, Science & Revelation (2014) con Julio A. Gonzalo.
Metafísica de la materia: Núcleos temáticos de Filosofía de la Naturaleza, materia no viviente (2001) ISBN 978-84-8468-034-5.
El hombre y el Universo ¿Somos fruto del azar? (2009) ISBN 978-84-92456-76-5
En torno al Darwinismo (2010) ISBN 978-84-936889-7-4 Premios e distincións
Medalla Castelao outorgada pola Xunta de Galicia en 1999.
Manuel Castro Gil

Manuel Castro Gil, nado en Lugo o 20 de xaneiro de 1891 e finado en Madrid o 3 de abril de 1963, foi un gravador e pintor galego. Traxectoria
Fillo do arquiveiro do concello de Lugo e de Gertrudis Gil, primo carnal do filántropo Álvaro Gil Varela. Iniciou os estudos de debuxo como alumno de Manuel Fole. En 1907 trasladouse a Madrid para estudar na Escola de Belas Artes de San Fernando, grazas a unha bolsa lle concedeu a Deputación de Lugo. Na Escola de San Fernando foi discípulo de Ferrant, Vera, Muñoz Degrain e Moreno Carbonero. Recibiu leccións de gravado de Carlos Verger e Esteve Botey. Colaborou en publicacións periódicas da época como Blanco y Negro e La Esfera. Asistiu aos parladoiros literarios de Ramón María del Valle Inclán e Ramón Gómez de la Serna. Participou na Exposición Rexional de Galicia de 1917 con varias paisaxes ao óleo. Ingresou no cadro de persoal da Fábrica Nacional de Moneda y Timbre. A Junta para Ampliación de Estudios concedeulle unha bolsa para viaxar a París, onde realizou unha exposición. Obtivo a medalla na Exposición Nacional de Bellas Artes de 1930. Expuxo en Nova York, México, A Habana, Buenos Aires. Foi director artístico da revista Galicia en Madrid. En 1934 foi nomeado profesor da Escola Nacional de Artes Gráficas.
Manuel Ceruelo

Manuel Ceruelo Ares, nado en Arzúa en 1913 e finado en Santiago de Compostela o 31 de agosto de 2003, foi un sindicalista e político galego. Traxectoria
Formouse nas Juventudes Libertarias ao final da ditadura de Primo de Rivera, e integrouse no Sindicato de Metalúrxicos durante a República, en 1936 desempeñaba postos directivos do sindicato. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 enrolouse no exército franquista para zafar do que lle agardaba, e con miras de pasar ao bando leal. Evadiuse á zona republicana na fronte de Araba, e loitou primeiro no Batallón Celta en Euskadi e logo no Batallón Galicia da CNT asturiana. Coa caída da fronte do Norte, foi detido e condenado a morte, conmutada logo por trinta anos que quedaron en seis. Ao saír da cadea en 1943 retornou a CNT compostelá e cando en 1946 Manuel Fandiño Ricart colleu a secretaría da CRG, Ceruelo pasou a formar parte do Comité. Coincidindo coa súa actuación no Comité da CRG cobixou e deu traballo no seu negocio de reparación de máquinas de escribir a José Luís Quintas Figueroa, un cenetista vigués que andaba escapado. Na primavera de 1947 unha xigantesca redada deu cabo da CNT en Galicia, Ceruelo foi detido. Foi reclamado polo Xulgado Militar de Vigo en xullo de 1947. Xulgado, foi condenado a nove anos, dez meses e trece días, que cumpriu nas cadeas de Vigo, Lugo e Santoña.
Cando en 1972 o albanel compostelán Manuel Amil Barcia, que fora secretario da CNT do interior entre 1941 e 1944, agonizaba en solitario en Pontevedra logo dunha vida de traballos e persecucións, recibiu a asistencia de Pazos, Ceruelo e outro compañeiro de Santiago, que o acompañaron nos seus derradeiros momentos.
A comezos dos anos setenta, o seu establecemento de material de oficina e reprografía da Rúa República del Salvador era moi frecuentado pola xuventude rebelde, porque era persoa de confianza para todo o que tivera que ver con minervas, vietnamitas e imprentas. Vida persoal
Casou con Carmen Nieves Calvelo, coa que tivo dúas fillas, Hildelina e María del Carmen Ceruelo Nieves.
Manuel Cobas Rodríguez

Manuel Cobas Rodríguez, nado en Lugo en 1902 e finado no mesmo concello en decembro de 1983, foi un político galego. Traxectoria
Dependente de comercio. Membro da UGT, foi secretario do sindicato de Comercio e presidente da Sociedad Instructiva Dependientes Comercio en 1933 e 1935. Afiliado á Agrupación Socialista de Lugo da que foi vogal, foi concelleiro de Lugo polo PSOE en 1936 e nomeado 4º Tenente-Alacalde. Participou nas reunións a favor do Estatuto de Autonomía. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi procesado. detido o 4 de abril de 1940. Xulgado na causa 200/40, foi condenado a prisión temporal. Saíu en liberdade o 15 de decembro de 1941. Nos anos corenta participou no intento de reorganización do PSOE en Lugo e na Coruña con Luis Fernández del Valle, José Mateo Mariñas Ferrero, Graciano Leivas Freire, Antonio Vidal Vilas e outros. Foi detido con Graciano Leivas o 25 de xullo de 1945 acusado de actividades clandestinas de tipo socialista. Permaneceron na Prisión Provincial de Lugo ata o 29 de agosto, cado foron trasladados á Prisión Provincial da Coruña. Acusados de rebelión, Cobas, Mariñas e Vidal foron condenados a seis meses e un día, e Luís Fernández del Valle foi condenado a nove meses de prisión. Cobas foi novamente trasladado á prisión de Lugo o 24 de maio de 1946, de onde saíu en liberdade o 26 de xuño dese ano.
Ingresou outra volta na prisión o 24 de febreiro de 1947 acusado de axudar á guerrilla, xunto a Carmen Ares Fernández. Procesado na causa 99/47 por "encubridores de bandoleros", foi xulgado en Lugo o 30 de xaneiro de 1948 xunto con Lino Carrera Falcón, Primitivo Rodríguez Otero, José Coronas Rodríguez, Aniceto Díaz Pereira, América Díaz Pereira, Fidel Díaz Pérez, José María Díaz Cortón, Faílde Fernández Teijeiro, Antonio Freire Sanjurjo, Carmen Freire Sanjurjo, Donato Freire Barja, Anunciación Grandela Novo, Modesto López Rodríguez, Francisco Pacio Rodríguez, Manuel Páxaro Seijas, Darío Peinó Jardín, Manuel Pérez Penelas, David Rico Seivane, Serafín Rico Seivane, Salvador Riopedre Río, José Benito Sanjurjo Onega e Josefa Teijeiro Linares. Foi condenado a un ano e seis meses de prisión menor. Saíu en liberdade condicional o 10 de abril de 1948. Pertenceu á organización socialista clandestina de Lugo nos anos sesenta, da que foi secretario.
Manuel Coto Chan

Manuel Coto Chan, nado en Couselo (Cuntis) en 1898 e finado na Estrada en 1946, foi un político galego. Traxectoria
Emigrou á Arxentina, onde traballou en diversos negocios. Retornou en 1926 e instalouse na Estrada onde abriu unha carnizaría na praza de abastos. Militou no Partido Republicano Radical Socialista do que foi nomeado presidente do comité da Estrada en agosto de 1931, e despois pasou ao PSOE. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido xunto con Higinio Carracedo Ruzo, Manuel Vázquez Otero e Manuel Pereira Rial acusados de cortar os fíos telegráfico e telefónico a noite do 5 ao 6 de outubro, deixando incomunicada a vila da Estrada; xulgados en novembro polo Tribunal de Urxencia, excepto Manuel Pereira que foi absolto, foron condenados a un ano, catro meses e un día de prisión, e en decembro foron trasladados á colonia penitenciaria do Dueso. Logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi indultado. En marzo de 1936 foi nomeado deputado provincial. Foi nomeado concelleiro da Estrada e elixido segundo tenente alcalde o 5 de maio de 1936 ao constituíuse a Comisión Xestora Municipal.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado de Orde Pública desempeñando o cargo até o día 22, cando os republicanos se disolven pacificamente. Avisado de que figuraba na lista dos falanxistas, escapou polo monte de Ferreiros cara a Couselo. O xuíz militar de Pontevedra emitiu unha requisitoria para a súa presentación xunto con Higinio Carracedo Ruzo, José Vila Carbón, Manuel Sanmartín Constela, Manuel Campos Vázquez, Eduardo Pazo Álvarez, José Torres Bermejo, Luciano Louzao e Manuel Pérez Carracedo o 27 de agosto. O xuíz da Estrada fixo publicar requisitorias na prensa a principios de setembro. A súa filla foi interrogada e acosada por falanxistas co fin de que confese o agocho do seu pai. O seu fillo ingresou no exército con 17 anos para tentar salvar ao pai. Manuel formou parte do Comité Popular Anti-fascista da Estrada ata que foi detido o 28 de novembro de 1938 con José Silva Rey na casa de Higinio Carracedo Ruzo na Somoza. Estivo preso na Estrada e foi xulgado en Pontevedra por rebelión militar e condenado a pena de morte, que foi conmutada por cadea perpetua. Ingresou no cárcere da Parda en Pontevedra, e despois pasou a El Dueso (Cantabria), e finalmente estivo no campo de concentración de Brunete, sometido a traballos forzados. Incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1939. Foi indultado en outubro de 1945, e retornou á Estrada coa saúde moi deteriorada. Faleceu ao ano seguinte. Vida persoal
Casou con Ramona Abal, de Barrantes.
Manuel Deschamps

Manuel Deschamps Martínez, nado en Sigrás (Cambre) en 1853 e finado en Canet de Mar (Barcelona) en 1923, foi un capitán de barco galego. Traxectoria
Deschamps, quen obtivo o título de piloto en 1872, entrou na Compañía Transatlántica seis anos despois. En 1898, dirixindo o Montserrat, burlou por tres veces o bloqueo estadounidense á illa de Cuba. Logrou atracar en Cienfuegos cargado de víveres e 500 soldados.
Trala guerra hispano-estadounidense seguiu a súa carreira como mariño mercante. Dirixiu, entre outros, o Santa Isabel na súa viaxe inaugural.
En 1998 os seus restos foron trasladados ao Panteón de Marinos Ilustres de San Fernando (Cádiz). É o único civil soterrado alí. Recoñecementos
Pola súa acción en Cuba recibiu a Gran Cruz do Mérito Naval, ademais dunha pensión.
O concello da Coruña bautizou en 1971 unha rúa co seu nome. Igualmente, o de Cambre púxolle o seu nome a unha praza.