Planctomicetos

Os planctomicetos (Planctomycetes) son un filo de bacterias esencialmente acuáticas, que se atopan en mostras de augas mariñas, salobres e doces, ou en chans. Reprodúcense por xemación. En estrutura, son organismos de forma oval e teñen unha especie de prolongación fina chamada talo ou pedúnculo situado no seu extremo non reprodutor, que lles axuda a fixarse durante a reprodución. Estes filamentos que forman parécense aos que forman os fungos e por esta característica foron nomeados Planctomycetes, que significa 'fungos flotantes' (pero non son fungos).
Cavalier-Smith postulou que os Planctomycetes estaban dentro do clado das Planctobacteria do gran clado Gracilicutes. Modernamente estableceuse o taxon Planctomycetota, que está incluído no superfilo PVC xunto con Verrucomicrobiota, Chlamydiota, Lentisphaerota, Kiritimatiellaeota, e Candidatus Omnitrophica. O filo Planctomycetota está composto polas clases Planctomycetia e Phycisphaerae. Considéranse sinónimos os taxons "Planctomycetes" Garrity e Holt 2001 e "Planctomycetota" Whitman et al. 2018. Estrutura
Os organismos que pertencen a este grupo carecen de peptidoglicano nas súas paredes celulares. O peptidoglicano é un importante heteropolímero presente na maioría das paredes celulares das bacterias que serve como un compoñente básico da súa estrutura. En Planctomycetes as paredes están feitas de glicoproteínas ricas en glutamato, polo que son máis ben do tipo das capas S. Como non teñen peptidoglicano son insensibles á penicilina. Teñen apéndices con forma de talo (prostecas), que serven para a fixación.
Os Planctomycetes teñen estruturas internas que son máis complexas do que normalmente se agardaría nos procariotas. Algúns planctomicetos teñen membranas internas. Presentan dous compartimentos separados por membranas, que son o pirelulosoma ou riboplasma, que contén os ribosomas e proteínas relacionadas, e por fóra del está o parifoplasma sen ribosomas en situación periférica. Carecen de núcleo no sentido eucariota, pero o material xenético (zona do nucleoide) pode ás veces, como ocorre en Gemmata, estar rodeado por unha dobre membrana especial, e toda a estrutura está dentro do compartimento do pirelulosoma ou riboplasma. Algúns planctomicetos que oxidan amoníaco en anaerobiose aínda teñen outro compartimento máis que contén encimas, o anamoxosoma. Só o grupo dos Epixenosomas, un grupo de bacterias relacionadas con Verrucomicrobia, teñen unha estrutura máis complexa entre as bacterias.
Este compartimento nuclear dalgúns planctomicetos apoia a teoría da orixe autóxena do núcleo eucariota (orixinado por membranas internas), fronte á teoría endosimbiótica (formado pola endosimbiose con outra célula), aínda que isto non quere dicir que os planctomicetos estean emparentados cos eucariotas.
O material xenético do nucleoide está máis concentrado ca o doutras bacterias, que xeralmente está moi espallado por todo o centro da célula.
Recentemente, viuse que a especie de Planctomycetes Gemmata obscuriglobus pode captar grandes moléculas do exterior por un proceso que lembra á endocitose que presentan os eucariotas. Xenoma
A secuenciación do ARN mostra que os planctomicetos están relacionados cos Verrucomicrobia e posiblemente con Chlamydiae. Varias vías metabólicas esenciais non están reguladas por operóns, o cal é pouco usual en bacterias. Atopáronse varios xenes por comparación das secuencias, que son similares a xenes atopados en eucariotas. Un exemplo é unha secuencia xénica de Gemmata obscuriglobus, que ten unha homoloxía significativa coa do xene da integrina alfa-V, unha proteína que é importante na transdución de sinais transmembrana en eucariotas. Ciclo de vida
O ciclo biolóxico de vida de moitos planctomicetos presenta alternancia entre unha fase de células sésiles e outra de células flaxeladas nadadoras. As células sésiles experimentan xemación formando as células flaxeladas, que nadan durante un tempo antes de que se asentan e se unen para empezar a reprodución. Filoxenia
No cladograma móstrase a taxonomía actualmente aceptada deste grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia baseada no ARNr 16S da LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree. Notas:
♠ Cepas atopadas no NCBI pero non na LSPN.
♪ Procariotas dos que non existen cultivos puros (axénicos) illados ou dispoñibles, é dicir, que non se puideron cultivar ou que o cultivo non dura moito tempo.