proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Calor latente

A calor de cambio de estado é a enerxía requirida por unha substancia para cambiar de fase, de sólido a líquido (calor de fusión) ou de líquido a gasoso (calor de vaporización). Nótese que esta enerxía en forma de calor emprégase para o cambio de estado e non para un aumento de temperatura. Durante a mudanza de fase a temperatura da substancia non varía, aínda que si se modifica o seu estado de agregación.
Por exemplo, cando se lle aplica calor ao xeo, este vai aumentado a súa temperatura até que chega a 0 °C (temperatura de cambio de fase), a partir da cal, aínda que lle siga aplicando calor, a temperatura non cambia até que se funda de todo. Isto débese a que a calor emprégase na fusión do xeo. Unha vez fundido o xeo a temperatura volve subir até chegar a 100 °C; cando se mante estable a temperatura até que se evapore toda a auga.
Antigamente usábase a expresión calor latente para referirse á calor de fusión ou de vaporización. Latente en latín quere dicir escondido, e denomínase así porque, ao non notarse un cambio de temperatura mentres se produce o cambio de fase (a pesar de engadir calor), este quedaba como escondido. A idea provén da época na que se cría que a calor era unha substancia fluída denominada calórico.
Esta cualidade utilízase na cociña, en refrixeración, en bombas de calor e é o principio polo que a suor arrefría o corpo. Cálculo
Para calcular a calor latente dunha substancia L, basta dividir a cantidade de calor Q que a substancia precisa gañar ou perder para mudar de fase pola masa m da mesma. No Sistema Internacional de Unidades (SI), a unidade é kJ/kg (quilojoule por quilogramo). Outra unidade usual é caloría por gramo (cal/g). A calor latente pode asumir tanto valores positivos como negativos. Se for positivo quere dicir que a substancia está recibindo calor, se é negativo, está cedendo calor. L
Q m ⇒ Q
m. L {\displaystyle L
{Q \over m}\Rightarrow Q
m. L} Usaremos:
Lf - para calor latente de fusión.
Lv - para calor latente de vaporización.
Ls - para calor latente de solidificación.
Lc - para calor latente de condensación. Calor latente dalgunhas substancias
Auga:
de fusión: 333, 9 kJ/kg (79, 9 kcal/kg) a 0 °C;
de vaporización: 2257 kJ/kg (539 kcal/kg) a 100 °C.
Amoníaco:
de fusión: 753 kJ/kg (180 kcal/kg) a -77, 73 °C;
de vaporización: 1369 kJ/kg (327 kcal/kg) a -33, 34 °C.
Calor sensible

A calor sensible é aquela que recibe un corpo que fai que aumente a súa temperatura sen afectar a súa estrutura molecular e polo tanto o seu estado. En xeral, observouse experimentalmente que a cantidade de calor necesaria para quentar ou arrefriar un corpo é directamente proporcional á masa do corpo e á diferenza de temperaturas. A constante de proporcionalidade recibe o nome de calor específica.
O nome provén da oposición a calor latente, que se refire á calor "escondida", é dicir, aquela que se subministra pero coa que non "se nota" o efecto de aumento de temperatura, xa que por regra xeral a substancia á que se lle aplica aumentará a súa temperatura en apenas un grao centígrado, como ocorre nun cambio de fase de xeo a auga líquida ou desta a vapor. A calor sensible si se nota, posto que aumenta a temperatura da substancia, facendo que se perciba como "máis quente", ou pola contra, se se lle resta calor, "máis fría".
Para aumentar a temperatura dun corpo hai que aplicarlle unha certa cantidade de calor (enerxía). A cantidade de calor aplicada en relación coa diferenza de temperatura que se logra depende da calor específica do corpo, que é distinta para cada substancia.
A calor sensible pódese calcular nalgúns casos simples: Se o proceso se efectúa a presión constante: Q s
Δ H
m C p ( t 2 − t 1 ) {\displaystyle Q_{s}
\Delta H
mC_{p}(t_{2}-t_{1})} Onde H é a entalpía do sistema, m é a masa do corpo, C p {\displaystyle C_{p}} é a calor específica a presión constante (definida como a cantidade de calor requirida para aumentar nun grao a temperatura da unidade de masa dun corpo a presión constante), t 2 {\displaystyle t_{2}} é a temperatura final e t 1 {\displaystyle t_{1}} é a temperatura inicial do corpo. Se o proceso se efectúa a volume constante: Q s
Δ U
n C v ( t 2 − t 1 ) {\displaystyle Q_{s}
\Delta U
nC_{v}(t_{2}-t_{1})} Onde U representa a enerxía interna do sistema, n son os moles da substancia e C v {\displaystyle C_{v}} é a calor específica a volume constante. Os valores da calor específica varían tamén coa temperatura ambiente e o estado físico de agregación das substancias.
Calorimetría

A calorimetría é a parte da física que estuda os cembios de enerxía entre corpos ou sistemas cando estes cambios se dan en forma de calor.
Calor significa transferencia de enerxía térmica dun sistema a outro, ou sexa, podemos dicir que un corpo recibe calor, pero no que posúe calor.
A calorimetría é unha rama da termoloxía.
A calorimetría permite, por exemplo, medir a calor desprendida ou absorbida nunha reacción química, ou nun cambio físico, usando un instrumento chamado calorímetro.
Pero tamén se pode empregar un modo indirecto calculando a calor que os organismos vivos producen medindo a produción de dióxido de carbono e de nitróxeno (urea, en organismos terrestres), e do consumo de oxíxeno. ΔU cambio de enerxía interna
Como a presión non se mantén constante, a calor medida non representa o cambio de entalpía. Calorimetría a presión constante
A calor medida é igual ao cambio na enerxía interna do sistema menos o traballo realizado: q
Δ U − w {\displaystyle q
\Delta U-w\, } Como a presión se mantén constante, a calor medida representa o cambio de entalpía. q
Δ H
H f i n a l − H i n i c i a l {\displaystyle q
\Delta H
H_{\mathrm {final} }-H_{\mathrm {inicial} }\, }
Caloría

En física, unha caloría, símbolo cal, é a cantidade de calor (enerxía) necesaria para elevar en 1 grao Celsius a temperatura de 1 gramo de auga (a calor específica da auga é 1).
Unha caloría é equivalente, polo tanto, a 4, 18 Joule. Uso equívoco
Cando se usa caloría para referirse ao valor enerxético dos alimentos, en realidade expresa a cantidade de calor necesaria para elevar en 1 grao Celsius a temperatura de 1 quilogramo (equivalente a 1 litro) de auga. O correcto neste caso sería utilizar kcal (quilocaloría), porén o uso constante en nutrición fixo que se modificase a medida. Así, cando se di que unha persoa precisa de 2. 500 calorías, en verdade son 2500000 calorías.
A modo de exemplo, un gramo de glicosa proporciona 4 kcal (16, 7 kJ).
Calotipo

O calotipo é un método fotográfico, creado por William Fox Talbot, baseado nun papel sensibilizado con nitrato de prata e ácido gálico que tras ser exposto á luz era posteriormente revelado con ambas substancias químicas e fixado con hiposulfito. Este procedemento resulta ser moi próximo ó da fotografía de hoxe en día, xa que producía unha imaxe en negativo que podía ser posteriormente positivada tantas veces como se desexase. Para iso báñase o papel negativo en cera derretida para que se volva transparente e así tras sometelo a un foco de luz ou por contacto sobre outro papel idéntico se obtén unha imaxe en positivo.
O procedemento foi patentado no ano 1941 en Inglaterra o cal limitou sensiblemente a súa internacionalización, a diferenza doutros procedementos.
É coñecido tamén co nome de Talbotipo.
Caloviano

O Caloviano é unha división da escala temporal xeolóxica, a última idade ou piso do Xurásico Medio, segunda época do período Xurásico. Esta etapa esténdese de 164, 7 até 161, 2 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Calcoviano sucede o Bathoniano e precede o Oxfordiano do Xurásico Superior.
Calsphere

Calsphere (Calibration Sphere) foi unha serie de satélites artificiais dos Estados Unidos lanzados entre 1962 e 1967. Características
Os catro satélites Calsphere eran satélites pasivos de forma esférica construídos polo Laboratorio de Investigación Naval (Naval Research Laboratory, NRL) e de diferentes masas, desde os 1, 4 kg de Calsphere 1 aos 5 kg de Calsphere 4. Foron usados como obxectivos para calibración dos radares militares terrestres.
Caluga

A caluga é a parte posterior do pescozo, onde empeza a cabeza.
Nela únese a cabeza coa columna vertebral mediante as vértebras cervicais, que son sete na maioría dos mamíferos. En anatomía topográfica, delimítaa por riba unha liña que pasa polo occipicio (protuberancia do óso occipital) e por baixo outra que pasa pola apófise espiñosa da sétima vértebra cervical.
En galego recibe tamén os nomes de: brouca, cerviz, cocote, coliga, couquizo, e noca (este último do latín científico nucha, e á súa vez do árabe clásico nuẖā‘, medula).
Calvados

Calvados é un departamento de Francia, situado na rexión da Normandía, no norte do estado, identificado co número 14. Demografía
Nota: O 2 de decembro de 1968 produciuse unha modificación de límites entre Orne e Calvados, que resultou dunha ganancia de 21 habitantes por parte deste último departamento.
As principais cidades do departamento son (datos do censo de 1999): Caen: 113. 987 habitantes, 199. 490 na aglomeración.
Hérouville-Saint-Clair: 24. 025 habitantes, forma parte da aglomeración de Caen.
Lisieux: 23. 166 habitantes, 27. 629 na aglomeración.
En 1999, Calvados contabilizaba 648299 habitantes, sendo o trixésimo departamento máis poboado de Francia.
Calvert Watkins

Calvert Watkins, nado en Pittsburgh (Pensilvania) o 13 de marzo de 1933 e finado o 20 de marzo de 2013 nos Ánxeles, foi un filólogo e lingüista estadounidense. Traxectoria
Foi profesor emérito de lingüística e de Filoloxía clásica na Universidade Harvard e tamén “Professor-in-residence” na Universidade de California nos Ánxeles (UCLA).
A súa tese de doutoramento, Indo-European Origins of the Celtic Verb I. The Sigmatic Aorist (Dublin Institute for Advanced Studies, 1962), que reflectía as ideas estruturalista de Jerzy Kuryłowicz, foi a base dunha nova perspectiva na lingüística comparada das linguas célticas e ao estudo do sistema verbal das Linguas indoeuropeas.
Watkins completou as súas contribucións aos estudos sobre a gramática indoeuropea coa publicación da Indogermanische Grammatik III/1: Geschichte der Indogermanischen Verbalflexion (1969). O seu labor sobre o vocabulario e a poética indoeuropea ten producido ata hoxe un amplo número de artigos publicados relativos (entre outras cousas) ás linguas célticas, anatólicas, grega, itálicas e indoiranias, materiais utilizados no posterior libro How to Kill a Dragon: Aspects of Indo-European Poetics (Oxford University Press, 1995).
Ademais contribuíu, no seu ámbito de competencia das linguas indoeuropeas, á primeira edición do The American Heritage Dictionary of the English Language e publicou The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (ISBN 0-618-08250-6).
A súa parella foi a sanscritista Stephanie Jamison.
Calvià

Calvià é un concello de Mallorca, no arquipélago das Illas Baleares. Atópase na zona occidental da illa, xunto á serra de Tramuntana e a 24 km da cidade de Palma.
Tiña en 2015 unha poboación de 50. 328 habitantes, sendo o segundo concello máis poboado das Illas Baleares, por detrás de Palma e por diante de Eivisa. Está formado por 18 núcleos de poboación: Cas Català-Illetes, Badia de Palma, Calvià, Es Capdellà, Costa de la Calma, Costa d'en Blanes, Magaluf, Peguera, Palmanova, La Porrassa, Portals Nous, Santa Ponça, Castell de Bendinat, Galatzó, Portals Vells, Sol de Mallorca, Son Ferrer e El Toro.
Cunha oferta hostaleira de 230 establecementos, entre hoteis de luxo e casas rurais, portos deportivos, campos de golf, academias de tenis, zonas para practicar sendeirismo e unha pista de atletismo, é o municipio turístico de maior importancia da illa. Demografía
Evolución da poboación de Calvià dende a década dos 50 ata agora: Política
O repartimento de escanos quedou deste xeito:
Calymene

Calymene é un xénero de trilobites da orde Phacopida que que habitaron nos actuais América do Norte, norte de África e Europa principalmente no período Silúrico. Calymene está estreitamente relacionado con Flexicalymene, e ámbolos dous xéneros son frecuentemente atopados xuntos. Os trilobites Calymene son pequenos, polo xeral de 2 cm de lonxitude. O cefalón é a parte máis ancha do animal e o tórax adoita ter 13 segmentos. Especies e localizacións coñecidas
†Calymene breviceps, Indiana e Illinois.
†Calymene blumenbachii, Dudley, Inglaterra.
†Calymene brevicapitata, Gales.
†Calymene cambrensis, Gales.
†Calymene celebra, Illinois, Indiana e Wisconsin.
†Calymene clavicula, Oklahoma.
†Calymene daviesii, Radnorshire, Gales.
†Calymene duplicata, Gales e Irlanda.
†Calymene hopkinsoni, Gales.
†Calymene niagarensis, Estado de Nova York.
†Calymene parvifrons, Gales.
†Calymene senaria, Gales e Irlanda.
†Calymene tristani, Cornualla, Inglaterra.
†Calymene tuberculata, Gotland, Suecia.
†Calymene vogdesi, Ohio.
†Calymene sp. no Silúrico - Ordovícico de Marrocos.
Calypso (barco)

Calypso foi un buque de investigación de Jacques-Yves Cousteau, un dos máis importantes investigadores do océano. Construíuse orixinalmente como dragaminas de clase BYMS con casco de madeira, e despois equipouse cun laboratorio móbil. Xa en desuso, pódese ver nun museo en La Rochelle (Francia).
Calyptophractus retusus

Calyptophractus retusus, coñecido vulgarmente na literatura internacional como pichiciego grande, ou pichiciego chaqueño, é unha especie de mamífero placentario da orde dos cingulados, familia dos dasipódidos e subfamilia dos eufractinos, a única incluída no xénero Calyptophractus. Características, hábitat e distribución
É un armadillo de pequeno tamaño (aproximadamente duns 17 cm). É de cor parda amarelada, aínda que ten pelo branco nas partes laterais e no ventre. Como todos os armadillos, ten unha coiraza ósea na rexión dorsal.
Aliméntase de insectos. Habita en zonas areosas, e é un bo escavador. Encóntrase na rexión do Gran Chaco, no sueste de Bolivia, o oeste de Paraguai e o extremo norte da Arxentina. O seu hábitat natural son as matogueiras secas tropicais e subtropicais, e os pastos secos das terras baixas. A especie na actualidade está ameazada pola perda dos seus hábitats.
Calzón

O calzón ou cirolas é unha peza de roupa interior masculina, que cobre desde a cintura ata as coxas, e que pode estenderse dende as inguas ata os nocellos. Utilízanse para protexer os pantalóns ou outra roupa exterior do contacto continuo coa zona xenital, e a zona xenital, que é de pel delicada, do contacto continuo coa roupa exterior, que acostuma a ser máis áspera.
O seu nome provén das antigas calzas, que cubrían da cintura ás puntas dos pés. Destas calzas derivaron os nomes de moitas das pezas que se utilizan de cintura para abaixo, como calcetíns ou calzado.
Tipo de calzóns: o calzón tradicional, agora chamado bóxer.
o slip.
o calzón longo ou cirolas.
a Tanga.
o suspensorio.
Camaleón (constelación)

Chamaeleon ou Camaleón é unha constelación menor do Sur. A constelación foi unha das vinte constelacións creadas por Pieter Dirkszoon Keyser e Frederick de Houtman entre os anos de 1595 e 1597, e a súa primeira aparición foi no libro Uranometria de Johann Bayer de 1603. Estrelas principais
α Chamaeleontis, estrela branco-amarela, a máis brillante da constelación con magnitude 4, 05.
γ Chamaeleontis, estrela xigante vermella, a segunda máis brillante con magnitude 4, 09.
δ Chamaeleontis, designación de Bayer utilizada para dúas estrelas distintas: δ1 Chamaeleontis, unha xigante laranxa de magnitude 5, 46, e δ2 Chamaeleontis, subxigante branco-azulada de magnitude 4, 45. Están separadas algo máis de 4 minutos de arco.
ε Chamaeleontis, estrela dobre de magnitude 4, 88, onde as súas compoñentes están moi preto entre si, están a unha distancia de 1 segundo de arco.
θ Chamaeleontis, estrela dobre onde as compoñentes, de magnitudes 4, 35 e 12, 44, atópanse separadas 31 segundos de arco.
OTS 44, anana marrón cun disco protoplanetario.
Outras estrelas con designación de Bayer
β Cha 4, 24; ζ Cha 5, 07; η Cha 5, 46; ι Cha 5, 34; κ Cha 5, 04; μ Cha 5, 53; μ2 Cha 6, 60; ν Cha 5, 43; π Cha 5, 64
Estrelas con designación de Flamsteed
9 Cha 6, 05 Obxectos Notables do espazo profundo
NGC 3195 AR: 10h 09m 30. 0s Dec: -80°52'00" (Época 2000). Nebulosa planetaria entre δ Chamaeleontis e ζ Chamaeleontis.
En 1999, un cúmulo aberto próximo á nós foi descuberto centrado na estrela η Chamaeleontis. O clúster, máis coñecido coma o Cúmulo Enta Chamaeleontis ou Mamajek 1, ten unha idade de 8 millóns de anos, e está a unha distancia de 316 anos luz da terra.
A constelación contén un número variado de nebulosas moleculares (as nebulosas escuras de Chamaeleon) que forman a masa difusa ou de baixa densidade das estrelas T Tauri. O complexo nebular comprende entre 400 a 600 anos luz da Terra, é contén decenas de miles de veces a masa do Sol en gas e po.
Camarga

Camarga (Occitano: Camarga na grafía do IEO e Camargo na grafía mistralense; Camargue é a forma oficial, en francés) é unha comarca natural da Provenza, Francia, abrangue o territorio comprendido entre os dous brazos principais do río Ródano e o mar Mediterráneo, aproximadamente 930 km², administrativamente pertence ó departamento de Bocas do Ródano. En 1970 estableceuse un parque natural que abrangue 820 km².
Camargo, Cantabria

Camargo (Camargu en cántabro) é un municipio situado ao norte de Cantabria (España). Toponimia
Hai quen deriva[quen? ] o topónimo Camargo do prerromano Cabarcus, que é como se designaba ao individuo da tribo dos Cabarci que menciona Plinio o Vello no século I[Cómpre referencia]. Xeografía
O municipio atópase situado nun chairo da comarca de Santander e limita ao norte con Santander e Santa Cruz de Bezana, ao oeste con Piélagos, ao sur con Piélagos e El Astillero e ao leste coa Baía de Santander. Está situado na entrada da capital rexional, formando parte da súa área metropolitana.
Camarón de Mónaco

O camarón de Mónaco (Lysmata seticaudata) é unha especie de crustáceo malacostráceo decápodo carideo da familia dos hipolítidos que habita nas costas do océano Atlántico, desde as illas Británicas até Marrocos, incluíndo as galegas, nas das illas Azores, Madeira e Canarias, e no Mediterráneo (mares de Alborán, Adriático, Xónico, Exeo, Negro e de Mármara).
É obxecto de pesca comercial nalgunhas zonas do Atántico leste, o Mediterráneo e o mar Negro. Taxonomía
A especie foi descrita en 1816 polo naturalista nizardo Antoine Risso co nome de Palaemon cogngetii. Posteriormente foi reclasificada polo mesmo autor como Melicerta seticaudata, e actualmente está adscrita ao xénero Lysmata.
Camarón vermello

O camarón vermello (Alpheus glaber) é unha especie de crustáceo malacostráceo decápodos carideo da familia dos alfeidos, que habita nas costas do océano Atlántico nororiental, desde as illas Británicas até Marrocos, incluído as galegas, e no mar Mediterráneo (mares de Alborán, Adriático, Exeo, Xónico e Mármara). Taxonomía
A especie foi descrita en 1792 polo naturalista italiano G. Olivi, na súa obra Zoologia Adriatica ossia Catalogo ragionata degli Animali del Golfo e delle Laguna di Venezia; preceduto da una Dissertazione sulla Storia fiscia e naturale del Golfo; e accompagnato da Memorie, ed Osservazioni di Fiscia Storia naturale ed Economia, como Cancer glaber. Máis tarde foi reclasificada dentro do xénero Alpheus.
Camas

Camas é un municipio da provincia de Sevilla, Andalucía, España. No ano 2008 contaba con 25. 780 habitantes. A súa extensión superficial é de 12 km² e ten unha densidade de 2. 212, 18 hab/km². As súas coordenadas xeográficas son 37º 24' N, 6º 02' Ou. Atópase situado a unha altitude de 13 metros e a 4 quilómetros da capital de provincia, Sevilla.
Situado na comarca do Aljarafe, o seu territorio está delimitado por Santiponce, Valencina de la Concepción, Castilleja de Guzmán, Castilleja de la Cuesta, Tomares e Sevilla.
O territorio municipal caracterízase pola gran variación das súas cotas, tendo en conta que no seu enclave distínguense dúas zonas naturais netamente diferenciadas. Por unha banda, a Vega del Guadalquivir (oriente) e por outro a Altiplanicie do Aljarafe (occidente). A variación vai desde os 10 ó 12 m da Vega, con presenza de chans inundables polo Guadalquivir, ata os 100 m de altura media da cornixa do Aljarafe, alcanzando en Camas os Cerros de El Carambolo e Santa Brígida os 87 e 115 m respectivamente.
Cambio climático e xénero

O cambio climático e o xénero son un xeito de interpretar os impactos dispares do cambio climático sobre homes e mulleres, baseado na construción social dos roles e relacións de xénero. O cambio climático aumenta a desigualdade de xénero, reduce a capacidade das mulleres para ser independentes financeiramente, e ten un impacto negativo global sobre os dereitos sociais e políticos das mulleres, especialmente en economías fortemente baseadas na agricultura. En moitos casos, a desigualdade de xénero significa que as mulleres son máis vulnerables aos efectos negativos do cambio climático. Isto débese aos roles de xénero, especialmente no mundo en desenvolvemento, o que significa que as mulleres adoitan depender do medio natural para o seu medio de vida e ingresos. Ao limitar aínda máis o acceso xa restrinxido das mulleres a recursos físicos, sociais, políticos e fiscais, o cambio climático adoita poñer máis tensión nas mulleres que nos homes e pode aumentar a desigualdade de xénero existente. Tamén se identificaron diferenzas de xénero en relación coa sensibilización, a causa e a resposta ao cambio climático e moitos países desenvolveron e aplicaron estratexias e plans de acción para o cambio climático de xénero. Por exemplo, o goberno de Mozambique adoptou unha estratexia e un plan de acción para o xénero, o medio ambiente e o cambio climático a principios de 2010, sendo o primeiro goberno do mundo en facelo. A incorporación da perspectiva de xénero na análise dos efectos do cambio climático implica analizar as relacións de poder desiguais en outro conxunto de categorías de análise, como a raza, a clase e a etnia. Isto quere dicir que a análise non está centrada exclusivamente no binario home-muller.
As mulleres non son só vítimas do cambio climático. Son importantes axentes de cambio e unha parte central das estratexias de mitigación e adaptación ó cambio climático. As mulleres poden desempeñar un papel transformador nas respostas ó cambio climático. Ademais, as mulleres a miúdo teñen un rol de custodia e creación en prácticas de coñecemento tradicional, achegando para a conservación da biodiversidade e a riqueza xenética dos alimentos.
Cambio lingüístico

Cambio lingüístico é o proceso de modificación e transformación que, na súa evolución histórica, experimentan tódalas linguas en xeral, e as unidades lingüísticas de cada un dos seus niveis en particular.
O cambio lingüístico diferénciase da variación lingüística en que no primeiro as modificacións son diacrónicas e, polo tanto, estudadas pola lingüística histórica, mentres que no segundo caso, xa que as variacións son sincrónicas, son analizadas, entre outras disciplinas, pola sociolingüística.
Dous factores que interviñeron dende sempre no cambio lingüístico foron os préstamos e a analoxía.
Os cambios lingüísticos agrúpanse por conveniencia en tres niveis: o cambio fonético, o cambio morfosintáctico e o cambio léxico-semántico. Enfoque sociolingüístico
Na lingüística do século XIX, a linguaxe considerábase como un ser biolóxico co seu nacemento, desenvolvemento ou evolución, e morte. Cada fase do desenvolvemento está marcada por unha serie de cambios lingüísticos.
Nos últimos anos do século XX, así a todo, a sociolingüística introduciu novas teorías, grazas ós traballos de William Labov, os seus discípulos e seguidores, que achegaron modificacións radicais ós postulados clásicos do cambio lingüístico propugnados polos neogramáticos. Para Labov é axiomático que a fala de tódolos individuos sexa variable, isto é, manifeste máis dunha forma. Esta variabilidade é observable tamén nas comunidades das falas ás que pertencen os individuos. Con esta variabilidade estase poñendo de relevo que existe unha motivación social. Causas externas do cambio lingüístico
No cambio lingüístico chamamos causas externas ás que están motivadas por factores sociolingüísticos relacionados coa historia dos falantes da lingua, como os seus contactos con outras persoas doutras linguas, os factores demográficos e as súas influencias culturais. Causas internas do cambio lingüístico
As causas internas do cambio lingüístico son aquelas relacionadas coa estrutura da propia lingua e o equilibrio que toda lingua debe manter entre facilidade de produción e facilidade de comprensión. As causas internas maniféstanse na existencia de cambios lingüísticos que se presentan xuntos, así por exemplo a perda de certas consoantes finais en latín erosionou a flexión nominal e iso á súa vez fixo que, para seguir expresando sen ambigüidade as relacións sintácticas, a orde de palabras fose máis fixa (suxeito-verbo-obxecto).
A analoxía recoñecida como un dos motores do cambio lingüístico a nivel morfosintáctico é unha das causas internas mellor coñecidas. Para algúns lingüistas certas innovacións lingüísticas analóxicas débense ó proceso psicolóxico da abdución no cal un falante aplica a un feito lingüístico concreto unha suposta lei xeral.
Cambio semántico

Denomínase cambio semántico á variación de significado que sofren as palabras ó longo da súa historia.
A pesar de que o significado é o moi pouco resistente ó cambio, a evolución semántica do vocabulario lingüístico recibiu escasa atención ó ser imposible establecer leis semánticas constatables como acontece coa evolución fonolóxica. Causas do cambio semántico
As causas do cambio semántico poden ser: Lingüísticas: Unha das causas do cambio de significado é a frecuente asociación de dúas ou máis palabras. Isto é, entre as voces que acostuman a concorrer xuntas nun mesmo contexto, pode suceder que o significado dunha se transfira á outra. :REM NĀTA quería dicir orixinariamente 'calquera cousa' > 'nada, en absoluto' (A elipse de REM dá lugar ó actual nada. A elipse de NADA dá ren).
Causas históricas: Calquera cambio na realidade extralingüística constitúe un caso de cambio semántico ó non ir acompañado por un cambio de significante: coche: 'vehículo tirado por cabalos' > automóbil. Alguacil (<wasîr 'primeiro ministro') >med. 'gobernador dunha cidade' > 'maxistrado' > 'policía' > 'oficial menor da corte', 'mensaxeiro co concello'.
Causas sociais: Pode darse unha redución do significado ou unha ampliación por pasar a circunscribirse unha palabra a un ámbito máis reducido ou máis xeral: AFFECTARE 'dedicarse a algo' > 'adornar, embelecer' > afeitar. Armario ('armería') > armario
Causas psicolóxicas: Tabús e eufemismos. Por exemplo, aseo por latrina, ou o latín VULPES que foi substituído por motivos eufemísticos dando lugar a raposo en referencia ó rabo poboado.
Cambisol

Un cambisol é, na Base de Referencia Mundial para os Recursos do Solo, un grupo de solo que presenta polo menos un horizonte subsuperficial incipiente, o que se evidencia por cambios na estrutura ou na cor, polo contido de arxila ou carbonato etc.
Camborne, Cornualla

Camborne (Kammbronn en lingua córnica), é unha cidade e parroquia de Cornualla, Inglaterra. Xeografía
A súa poboación, segundo o censo de 2011 era de 20845 habitantes. O bordo norte da parroquia inclúe unha sección da South West Coast Path, Hell's Mouth e Deadman's Cove. Historia
Camborne foi antigamente unha das zonas mineiras máis ricas do mundo de estaño, en Cornualla e Devon, e onde estivo situada a Escola de Minas de Camborne.
Cambota

Unha cambota é un elemento construtivo de forma piramidal ou de campá invertida que se pon encima das cociñas co obxecto de dirixir o fume e os gases cara á cheminea, a xeito de funil.
Tradicionalmente estaban feitas de pedra ou de ladrillos, pero actualmente son moi habituais as metálicas con extracción forzada eléctrica. É un electrodoméstico máis dos que se poden atopar nas cociñas modernas. Materiais en que se fabrican
As cambotas poden ser feitas dunha variedade de materiais, tales como: Cobre
Aceiro
Cristal
Madeira
Aluminio
Aceiro inoxidábel
Latón
Plástico resistente á calor
Cambroeira

Ter en conta que co termo cambrón ou espiño cambrón desígnanse diferentes especies: "Crataegus monogyna" (estripeiro ou escambrón) ou "Pyrus cordata" (pereira brava). Tampouco confundir coa camariñeira ou camariña ("Corema album" (L. ) D. Don. ). Co termo cambroeira ou cambrón desígnanse as diversas especies de arbustos pertencentes ao xénero Lycium (da familia solanaceae), de 1 a 3 m de altura, moi ramificados, espiñentos, con follas lanceoladas ou oblongas, flores axilares, tubulares, solitarias ou en grupos reducidos, con corola a xeito de campá de cor vermella ou violácea, estames soldados a esta, e froitos en baga indehiscente, que medran nas sebes e nos bordos dos camiños. A polinización adoita ser entomófila ou mediante aves, grazas á presenza dun disco nectarífero intraestaminal.
Comprende 83 especies distribuídas en zonas subtropicais, xeralmente áridas e secas, por todo o globo. O froito dalgunhas especies emprégase na medicina tradicional chinesa coma menciña para os problemas de circulación sanguínea, recibindo o nome de gouqizi (枸杞子). En Galiza son raros. Especies
A distribución xeográfica da súa diversidade é tal que en América do Norte hai unhas 20 especies, 30 en América do Sur, 30 en África, 10 en Eurasia e unha en Australia.
Listaxe parcial:
Cambón

O cambón ou bimbastro é un aparello simple para extraer auga desde un pozo ou río. Consta dun poste vertical, de forma gallada (gancha, forquita), unha vara longa (pértega, cambón), atravesada con respecto ao anterior e que descansa sobre el (unida polo pecho), dotada dun peso nun extremo (polo xeral, unha pedra) e un gancho noutro extremo, no que se colga un recipiente que recolle a auga. Ao alzar o extremo da pértega co peso, baixa a punta co recipiente, que se afunde na auga; a manobra contraria levanta a auga que se verque nun estanque, canle etc. Tense calculado que un home só pode extraer uns 2. 500 litros de auga por día.
O cambón na Galiza foi sobre todo usado na zona de influencia climática mediterránea, como a provincia de Ourense. Aínda que agora está en desuso, até os anos da década de 1970 era corrente observalo en comarcas como Valdeorras, Viana, Verín ou no Bierzo. Nomes
A pesar de ter nomes vernáculos en varios idiomas europeos, é corrente ver na literatura especializada o seu nome árabe (habitualmente transcrito shaduf), así en francés cigognole ou en inglés crankshaft e winch. En galego un dos nomes máis espallados é o de cambón, pero úsase tamén balde, angarilla e bimbastro. Noutras zonas da Península Ibérica temos: en portugués cegonha, cegonho, burra, gastalho e outros; en castelán os máis estendidos son cigoñal, cigüeñal e aínda cigüeño; en catalán cigonya. Como se pode observar predomina a comparación cunha ave de longo pico, a cegoña, imaxe moi similar á doutro instrumento para erguer pesos, a grúa (aquí compárase co grou). Historia
O cambón aparece en representacións mesopotámicas desde comezos do terceiro milenio a. C. , polo que se supón que foi o centro de invención e difusión. Despois tamén figura no val do río Indo, cara ao 2500 a. C. . En Exipto algo máis tarde, durante o Imperio Medio. Onomástica en Galicia
Debido a que ten tamén outros significados (unha peza do carro; un pau que serve para apoiar a cabeza do carro; unha ferramenta de labranza (forqueta, angazo); unha peza para soster os caldeiros na lareira), Cambón aparece en Galicia como apelido, concentrado especialmente na Laracha, Carballo e Ponteceso, e no nome de Manuel García Cambón (nado en Negreira). Dálle nome tamén ó edificio do Centro de visitantes do Parque Nacional das Illas Atlánticas.
Como topónimo aparece tamén maioritariamente na provincia da Coruña, recollido de momento en Arteixo, Val do Dubra, Ames, Boqueixón e Melide, aínda que tamén na provincia de Ourense en Ribadavia e Manzaneda. En todos estes concellos son nomes de terras, aínda que con este nome tamén hai un accidente costeiro e unha poboación en Arteixo e unha localidade en Manzaneda.
Came Back Haunted

"Came Back Haunted" é unha canción da banda estadounidense de rock industrial Nine Inch Nails, publicada como primeiro sinxelo do seu álbum Hesitation Marks o día 6 de xuño do 2013. Trátase do primeiro sinxelo do grupo dende que está co selo Columbia Records. Música e letra
O tema contén partes formadas por capas de sintetizadores, patróns rítmicos industriais e unha liña de baixo electrónica, que son interrompidas por un ruptura instrumental conducida por guitarras. A canción remata cun outro vocal cun canto do título do tema.
Gary Graff de Billboard interpretou as letras da canción como un "recoñecemento da ausencia de Reznor" e unha presumible referencia ás súas expericncias realizando bandas sonoras de películas e no seu proxecto paralelo How to Destroy Angels.
CamelCase

CamelCase é nunha transformación gramatical, usada decote en linguaxes de programación, que consiste en xuntar as frases ou verbas compostas nun só termo, eliminando os espazos entre termos e aplicando maiúsculas á primeira letra de cada verba, para facilitar o seu uso e evitar conflitos en linguaxes onde os espazos posúen unha significación adicional non relacionada, vinculada ou non influente na súa consideración adicional de separador de termos nas linguaxes naturais. Dentro da práctica da programación considérase un aspecto de estilo na mesma.
Existen dous tipos de CamelCase: UpperCamelCase, cando a primeira letra de todas se atopa escrita en maiúsculas. Por exemplo: ExemploDeUpperCamelCase
lowerCamelCase, a primeira letra da primeira verba se atopa escrita en minúsculas e as primeiras letras das demais verbas se atopan escritas en maiúsculas. Por exemplo: exemploDeLowerCamelCase
Trátase dun estándar en programación e nas primeiras ferramentas wiki; tamén se usa ás veces para nomes comerciais. Fóra destes ámbitos non se usa con frecuencia: o primeiro caso coñecido foi na verba comercial CinemaScope, alleo a contextos de programación.
Un exemplo da súa utilización é a linguaxe de programación Java onde os nomes de clases se escriben seguindo as pautas dun UpperCamelCase, namentres que para os membros das clases úsase lowerCamelCase.
Camellia reticulata

Camellia reticulata, a camelia reticulada, é unha especie de Camellia nativa do suroeste da China, na provincia de Yunnan. A poboación silvestre está restrinxida aos bosques de montaña no oeste e centro de Yunnan. Atopámola en Galiza coma ornamental nalgúns arboredos, malia non ser tan abundante coma a camelia do Xapón. Descrición
É un arbusto ou árbore miúda, que pode acadar até os 10-15 metros de altura. As follas son elípticas a oblongo-elípticas, de 5–11 cm de longo e 4-5. 5 cm de largo. As veas das follas son escuras. As flores teñen 6–10 cm de diámetro, son de cor rosa suave a rosa forte, con 5-11 pétalos. Son terminais ou axilares; florea de xaneiro a marzo no sueste da China. O froito é unha cápsula de aproximadamente 3, 6 cm de longo e 4, 6 cm de diámetro. Usos
É o emblema floral de Yunnan. Tense cultivado ao longo da súa historia, tanto polo óleo de camelia como polo seu valor como planta ornamental. Árbores senlleiras
A camelia reticulada do Pazo de Oca figura no catálogo de Árbores senlleiras de Galicia elaborado pola Xunta de Galicia. Sinónimos
Camellia albescens Hung T. Chang
Camellia albosericea Hung T. Chang
Camellia albovillosa Hu ex Hung T. Chang
Camellia bailinshanica Hung T. Chang, et al.
Camellia bambusifolia Hung T. Chang, H. S. Liu & Y. Z. Zhang
Camellia borealiyunnanica Hung T. Chang
Camellia brevicolumna Hung T. Chang, H. S. Liu & Y. Z. Zhang
Camellia brevigyna Hung T. Chang
Camellia brevipetiolata Hung T. Chang
Camellia chunii (Hung T. Chang) Hung T. Chang
Camellia chunii var. pentaphylax Hung T. Chang
Camellia heterophylla Hu
Camellia jinshajiangica Hung T. Chang
Camellia kangdianica Hung T. Chang, et al.
Camellia kweichowensis Hung T. Chang
Camellia oligophlebia Hung T. Chang
Camellia paucipetala Hung T. Chang
Camellia pentapetala Hung T. Chang
Camellia pentaphylacoides Hung T. Chang
Camellia pentaphylax Hung T. Chang
Camellia pitardii var. yunnanica Sealy
Camellia stichoclada Hung T. Chang
Camellia subliberopetala Hung T. Chang
Camellia xichangensis Hung T. Chang
Camellia xylocarpa (Hu) Hung T. Chang
Desmitus reticulata (Lindl. ) Raf.
Thea reticulata (Lindl. ) Pierre
Yunnanea xylocarpa Hu
Camellia sasanqua

Camellia sasanqua é unha especie botánica de Camellia nativa dos bosques sempreverdes costeiros do sur do Xapón, en Shikoku, Kyūshū e moitas outras illas menores, tan ao sur coma Okinawa. Atópase usualmente medrando en altitudes duns 900 msnm. En Galiza atopámola coma ornamental, acadando algúns exemplares bos tamaño, con todo é máis pequena ca camelia común, con follas miúdas, flores sinxelas e recendentes, adoita rosear antes ca Camellia japonica, polo outono. Descrición
É un arbusto sempreverde de 5 m de altura. Follas largas, elípticas, de 3–7 cm de longo e 1, 2–3 cm de largo, cunha marxe finamente aserrada. Flores 5–7 cm diámetro, con 5-8 pétalos de cor branca a rosa escura. Historia e usos
Ao comezo do período Edo, os cultivares de Camellia sasanqua aparecen; o primeiro rexistro de cultivares desta planta foi feito por Ihei Itō (1695-1733). En xaponés distínguese a camelia común (椿、ツバキ, tsubaki) da sasanqua (山茶花, サザンカ, sazanka, literalmente «flor do té da montaña»). , e incluso nos haikus cada unha destas flores é un kigo que se asocia a unha estación distinta: a camelia común asóciase á primavera e a sasanqua ao inverno.
Camellia sasanqua non foi coñecida en Occidente até 1869, cando foi importada a Europa por mercadores alemáns. Despois introduciuse en Australia e nos Estados Unidos.
Ten unha longa historia de cultivo no Xapón por razóns prácticas máis ca decorativas, xa que as follas se usan para facer té, e coas sementes ou noces se fai aceite, usado en iluminación, lubrificación, cocedura, cosmética. O óleo de té ten un poder calorífico máis alto ca calquera outro óleo comestíbel dispoñíbel naturalmente no Xapón.
É a flor oficial da vila xaponesa de Saga. Árbore senlleira en Galiza
A Camelia 'sasanqua' do Pazo de Torres Agrelo en Redondela (Pontevedra) figura no Catálogo de Árbores Senlleiras elaborado pola Xunta de Galicia. Taxonomía
Camellia sasanqua foi descrita por Carl Peter Thunberg e publicado en Flora Japonica, .. . 273, t. 30, no ano 1784. Etimoloxía Camellia: nome xenérico outorgado en honra ao botanista e misioneiro xesuíta do século XVII, Jiří Josef Camel (tamén coñecido coma Camellus), que transportou plantas de camelias dende as Filipinas até Europa. Carl von Linné nomeou este xénero na súa lembranza.
sasanqua: epíteto derivado da palabra xaponesa sazanka, que significa "té da montaña". Sinonimia Camellia miyagii (Koidz. ) Makino & Nemoto
Camellia tegmentosa (Koidz. ) Makino & Nemoto
Sasanqua malliflora Raf.
Sasanqua oleifera Raf.
Sasanqua vulgaris Nees
Thea sasanqua (Thunb. ) Cels
Camelo bactriano

O camelo bactriano (Camelus bactrianus) é unha especie artiodáctila nativa das estepas de Asia Central. Das dúas especies de camelos que aínda existen, é a menos común. O camelo bactriano caracterízase por ter dúas xibas no lombo no canto dunha soa, en contraste co camelo dromedario. A súa poboación de 2 millóns de exemplares débese principalmente á forma domesticada da especie. Algunhas autoridades, principalmente a Unión Internacional para a Conservación da Natureza (IUCN), empregan o nome binomial Camelus ferus para o camelo bactriano salvaxe e reservan Camelus bactrianus para o domesticado. O seu nome provén da antiga rexión histórica de Bactria.
Camelot

Camelot é o nome da fortaleza do lendario Rei Artur, lugar desde o cal emprendeu moitas das batallas que realizou durante a súa vida. Referencias xeográficas
A súa situación concreta descoñecese actualmente e podería ser unha provincia romano-británica ficticia da Bretaña posromana. A cidade mencionouse a primeira vez no poema Lancelot, o Cabaleiro da Carreta de Chrétien de Troyes, onde non parece tan importante como chegaría a ser na lenda artúrica. Dado que a situación de Camelot segue sendo un misterio, a verdade sobre ela —se chegou a existir— aínda non se coñece. Entre os posibles lugares que poden corresponder con Camelot inclúense: O castelo de Cadbury.
O castelo de Tintagel.
Viroconium.
Caerleon-on-Usk, no sur de Gales.
O castelo de Dinerth, cerca do río Arth, ao oeste de Gales.
Aínda que o nome «Camelot» pode derivar de Camulodunum (nome romano da actual Colchester), fortaleza dos reis catuvellaunos e máis tarde capital provincial da Britannia romana, a súa localización en Essex (na Anglia oriental) sitúaa no rei anglosaxón equivocado. Na cultura popular
Camelot é un musical escrito por Alan Jay Lerner e Frederick Loewe, vagamente baseado na lenda d rei Artur tal como se adaptou na novela de T. H. White na súa novela homónima.
Camelot é unha película dirixida por Joshua Logan en 1967, interpretada por Richard Harris, Vanessa Redgrave e Franco Nero, que adapta para a pantalla grande o musical de Loewe e Lerner.
The Camulod Chronicles de Jack Whyte é unha serie de ficción histórica baseada na Bretaña romana e medieval e en torno á lenda artúrica.
Na película dos Monty Python Os cabaleiros da mesa cuadrada e os seus tolos seguidores Camelot é cualificado de «lugar estúpido» polo rei Artur e os Cabaleiros da Táboa Redonda deciden non ir.
Na serie de televisión Third Watch, os oficiais de policia alcuñan o seu distrito por «Camelot», debido á súa situación na esquina de King e Artur.
Camila Cabello

Karla Camila Cabello Estrabao, máis coñecida como Camila Cabello, nada en Benito Juárez, Cidade de México, México o 3 de marzo de 1997, é unha cantante e compositora cubana-mexicana que vive nos Estados Unidos. Ela é popularmente coñecida por ser membro do grupo Fifth Harmony, xunto a Lauren Jauregui, Normani Kordei, Ally Brooke e Dinah Jane. En solitario, Cabello lanzou dous sinxelos que fixeron o Billboard Hot 100 top 20: "I Know What You Did Last Summer" con Shawn Mendes e "Bad Things" con Machine Gun Kelly, a última chegando ao número catro. En maio de 2017, Cabello lanzou o sinxelo "Crying in the Club" e anunciou o seu primeiro álbum en solitario, Camila, con éxitos como Havana e Never Be The Same. En 2018 fixo o Never Be The Same Tour. Vida persoal
Comezou a saír co cantante canadense Shawn Mendes en xullo de 2019. A relación causou controversia, xa que ambos foron acusados de tentar formar unha relación para facer publicidade, pero Mendes insistiu en que "definitivamente non era un truco publicitario". A relación foi confirmada despois do lanzamento da súa canción "Señorita". En novembro de 2021, Cabello e Mendes anunciaron a súa ruptura. Discografía
Camila (2018)
Romance (2019)
Familia (2022)
TBA (2024)
Camille Jordan

Marie Ennemond Camille Jordan ([ʒɔʀdã]), nado en Lión o 5 de xaneiro de 1838 e finado en París o 22 de xaneiro de 1922, foi un matemático francés, coñecido tanto polo seu traballo fundamental na teoría de grupos como polo seu influente Cours d'analyse.
Camille Jordan non debe ser confundido co xeodesista Wilhelm Jordan (1842-1899, método de eliminación de Gauss-Jordan) nin co físico Pascual Jordan (1902-1980, álxebra de Jordan). Traxectoria
O seu pai Esprit-Alexandre Jordan (1800-1888), politécnico (1818), foi deputado por Saona e Loira (1871-1876) e a súa nai Joséphine era irmá do pintor Pierre Puvis de Chavannes. Era tamén bisneto do político Camille Jordan. Estudou na Escola Politécnica Superior (promoción de 1855). Foi enxeñeiro no corpo das minas e logo deu clases na mesma escola e sucedeu a Joseph Liouville no Collège de France, onde tiña fama de escoller notacións excéntricas.
O seu nome está asociado a unha serie de resultados fundamentais: O teorema de Jordan e a curva de Jordan á que se refire este teorema
Lemas de Jordan, empregados na análise complexa para o cálculo de integrais
Teorema de Jordan sobre o grupo simétrico
A forma canónica de Jordan e a redución de Jordan
O teorema de Jordan-Hölder, que é un resultado fundamental en grupos finitos e series de composicións
o teorema de Jordan-Schur sobre subgrupos de grupos lineares complexos
A medida de Jordan, que prefigura a teoría da medida
A desigualdade de Jordan
A función indicatriz de Jordan, unha función multiplicativa que xeneraliza a indicatriz de Euler.
Tamén foi el quen introduciu a noción de arco rectificable, de función con variación limitada ou de conxunto medíbel. Axudou a levar a teoría de Galois á corrente principal do pensamento. Tamén investigou os grupos de Mathieu, primeiros exemplos de grupos esporádicos. O seu Traité des substitutions, sobre os grupos das permutacións, foi publicado en 1870 e gañou ese mesmo ano o premio Poncelet. Foi orador convidado no Congreso Internacional das Matemáticas de 1920 en Estrasburgo.
Cando deixou a Escola das Minas de 1861 a 1885, era enxeñeiro encargado do control das canteiras en París. Obras
Cours d'analyse de l'Ecole Polytechnique; 1 Calcul différentiel (Gauthier-Villars, 1909)
Cours d'analyse de l'Ecole Polytechnique; 2 Calcul intégral (Gauthier-Villars, 1909)
Cours d'analyse de l'Ecole Polytechnique; 3 équations différentielles (Gauthier-Villars, 1909)
Mémoire sur le nombre des valeurs des fonctions (1861–1869)
Recherches sur les polyèdres (Gauthier-Villars, 1866)
Jordan, Camille (1870). Traité des substitutions et des équations algébriques. París: Gauthier-Villars. Honras
En 1881 foi elixido membro da Academia de Ciencias, que presidiu en 1916. En 1919 converteuse nun membro estranxeiro da Royal Society e tamén foi nomeado Oficial da Lexión de Honra.
A Universidade de Lión I deu o seu nome a un instituto de investigación matemática.
O asteroide 25593 Camillejordan recibiu o seu nome na súa honra.
Camille Jourdy

Camille Jourdy, nada en Chenôve en 1979, é unha guionista e debuxante de banda deseñada francesa. Traxectoria
Diplomada na Escola superior de arte de Épinal (ÉSAÉ) e na Escola superior de artes decorativas de Estrasburgo en 2005, na actualidade vive en Lión. A súa obra máis recoñecida é a serie de tres números Rosalie Blum. Realizou o cartel para a edición de 2011 do salón Viñetas desde o Atlántico que se celebra na Coruña. Obra
Rosalie Blum 1, 2 et 3 (Actes Sud BD, 2007, 2008 et 2009)
Léopold, Chien de Divan (Sarbacane, 2007)
Sophie la pie (Edigroup, 2005)
Une araignée, des tagliatelles et au lit (Drozophile, Quiquandquoi, 2004)
Camille Saint-Saëns

Charles Camille Saint-Saëns, nado en París o 9 de outubro de 1835 e finado en Alxer o 16 de decembro de 1921, foi un compositor, director de orquestra, organista e pianista francés de música clásica. Traxectoria
Foi un virtuoso pianista e tamén un excelente improvisador co órgano, ademais de escritor, caricaturista e viaxeiro. Saint-Saëns desempeñou un papel excepcional na renovación da música francesa, tanto no aspecto docente -tivo como alumnos, entre outros, a Gabriel Fauré e a André Messager-, como, sobre todo, pola súa actividade en favor da música nova: foi un dos fundadores da «Société Nationale de Musique», destinada a tocar e difundir a música francesa. Está considerado un elemento esencial da renovación da música francés, canda a Claude Debussy e a Maurice Ravel.