Goiabeira

A goiabeira (Psidium guajava L. ) é unha pequena árbore froiteira tropical, nativa de toda a América, agás Canadá. O froito é coñecido como goiaba ou guaiaba.
No Brasil é coñecida polo nome de araçá.
Presenta tres variedades: Psidium guajava var. cujavillum (Burman) Krug & Urb. 1894
Psidium guajava var. guajava
Psidium guajava var. minor Mattos 1976 Distribución e hábitat
É un arbusto ou arboriña natural da América tropical. Moi cultivada para a produción de froitos, en pomares domésticos ou comerciais, medra espontaneamente en todo o Brasil. Hoxe atópase brava noutras zonas tropicais do planeta, coma en África do Sur. É considerada planta invasora nos EUA. Descrición
Pequena árbore semidecidua de até 6 m de altura. Tronco tortuoso, pólas novas cuadrangulares e pubescentes. A madeira é dura, a casca, lisa, con taninos e de cor cinsenta, escama con frecuencia e presenta manchas.
Follas ovais, opostas, sinxelas, cartáceas, de até 12 cm de longo e cor verde clara. Flores pequenas, brancas, solitarias ou en pequenos acios, formadas na primavera.
Os froitos son bagas verdes ou amarelas de pela rugosa, con polpa suculenta doce acidulada aromática, branca, rósea, avermellada ou arroxada, con moitos "carozos" (sementes). Madurecen no verán. Os catro sépalos da flor persisten na extremidade da goiaba.
Na natureza, a goiaba é case sempre atacada polo bicho da goiaba, larva da mosca do xénero Anastrepha. Usos
As goiabas consómense principalmente frescas ou en forma de doces (goiabada), compotas, xeleas, zumes e sorbetes. Úsanse moito na industria.
Son ricas en vitamina C, con de 180 a 300 miligramos de vitamina por 100 gramos de froita (mais cá laranxa ou o limón). Ten cantidades razoábeis de vitaminas A e do complexo B, alén de sales minerais, como calcio, fósforo e ferro.
Uso medicinal
En etnofarmacoloxía a raíz é usada para diarreas na infancia. A infusión, en gargarexos ou gargarismos, é usado para inflamacións da boca e da gorxa ou en lavaduras de úlceras e na leucorrea.
As follas teñen un aceite volátil rico en sesquiterpenos, entre eles o bisaboleno, alén do dietoximetano e dietoxetano que dan o aroma dos froitos. O principal compoñente do aceite das sementes é o ácido linoleico.
O extracto acuoso do "ollo" (gromo) da goiabeira ten unha intensa actividade contra Salmonela, a Serratia e Staphylococcus, grandes responsábeis das diarreas de orixe microbiana. A actividade é máis forte na variedade de polpa vermella, e máis fraca nas follas adultas e na casca. A polpa é usada para tratar parasitos intestinais coma Giardia lamblia e lombrigas (Enterobius vermicularis). Sinonimia
Myrtus guajava (L. ) Kunze 1898
Psidium cujavus L. 1754
Psidium pomiferum L. 1762
Psidium pyriferum L. 1762
Psidium cujavillus Burm. f. 1768
Psidium angustifolium Lam. 1789
Psidium pumilum Vahl 1791
Psidium vulgare Rich. 1792
Psidium sapidissimum Jacq. 1798
Psidium pumilum var. guadalupense DC. 1828
Psidium aromaticum Blanco 1837, nom. illeg.
Psidium pyriferum var. glabrum Benth. 1840
Psidium fragrans Macfad. 1850
Psidium intermedium Zipp. ex Blume 1850
Psidium prostratum O. Berg 1856
Guajava pumila (Vahl) Kuntze 1891
Guajava pyrifera (L. ) Kuntze 1891
Syzygium ellipticum K. Schum. & Lauterb. 1900
Psidium igatemyense Barb. Rodr. 1903.