proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Liña de Benrath

En termos lingüísticos a liña de Benrath (en alemán: Benrather Linie) é a isoglosa que divide os dialectos do alemán entre dialectos do baixo alemán, ao norte da liña, e os do alto alemán, ao sur.
Chámase así porque é unha liña imaxinaria que pasa por Benrath (un barrio do sur de Düsseldorf) e Aachen ata o leste de Alemaña, preto de Frankfurt an der Oder, na área de Berlín e Dessau. Tamén é coñecida como a liña maken-machen, porque ao sur dela o verbo "maken" (facer) transformouse en "machen" durante a segunda mutación consonántica do alemán. Esta mutación produciuse arredor do ano 500 d. C. nas falas ao sur desa liña, que foron as que deron lugar ao alto alemán actual. As falas xermánicas que estaban ao norte desa liña, que non se viron afectadas por esta segunda mutación, deron lugar ao baixo saxón, ao inglés, ao neerlandés e ao frisón.
Liña de Speyer

En lingüística, denomínase liña Speyer ou liña do Main unha isoglosa que separa os dialectos baixoalemáns e centroalemáns (ao norte), que desenvolveron unha pausa xeminada en palabras como Appel "mazá"; dos dialectos do sur (alemán superior), que desenvolveron unha consoante africada (Apfel), seguindo a segunda mutación consonántica do idioma alemán.
A isoglosa discorre de leste a oeste e atravesa a cidade de Speyer, seguindo aproximadamente o curso do río Main. En Alemaña a liña é tamén coñecida polo seu apelativo humorístico, Weißwurstäquator. Este nome, que se pode traducir como "ecuador da salchicha bávara" ou "salchicha branca" (Weißwurst), emprégase para salientar as diferenzas culturais entre o sur (principalmente a rexión de Baviera) e o resto do país.
Liña de comandos

A liña de comandos (Command Line Interface, "Interface de Liña de Comandos") é unha forma de interactuar cun ordenador a través de texto, é dicir secuencias de caracteres tecleados. Os comandos dánselle ao ordenador utilizando liñas de texto (ou sexa, secuencias de caracteres introducidos por medio do teclado), e a resposta tamén se recibe como texto. As interfaces de liñas de comandos apareceron cando se conectaron os teletipos aos ordenadores na década de 1950. En termos de interacción e resposta inmediata supuxeron un avance en relación ao uso de cartóns perforados.
Co uso dos monitores como dispositivos de interface, foise evolucionando cara ás interfaces gráficas de usuario (GUI), como as coñecidas de Mac OS X, X-Window e Windows a partir de 1984.
Porén, unha minoría significativa de usuarios informáticos aínda prefire o uso da liña de comandos, algúns debido a unha discapacidade visual, pero a maioría porque pensan que lles resultan máis produtivas. Utilízannas sobre todo os programadores e máis os administradores de sistemas, especialmente nos sistemas operativos baseados en Unix, así como na enxeñaría e na ciencia e moitos usuarios domésticos con coñecementos técnicos avanzados.
Na súa forma máis simple, unha liña de comandos mostra un indicador ou prompt, o usuario introduce un comando ou mandato e termina o comando coa tecla Enter; o computador executa o comando, fornecendo unha resposta ("saída") en texto. Un programa que fornece esta interface denomínase 'intérprete de liña de comandos, shell ou "consola". Como exemplos, os varios shells de Unix (sh, ksh, csh, tcsh, bash etc. ), o histórico CP/M e o command. com do DOS.
Algúns programas permiten utilizar tanto a GUI como a interface de liña de comandos, como o programa de CAD AutoCAD. Así, o Matlab, un programa de cálculo numérico para enxeñaría e ciencias ofrece unha interface gráfica para algúns cálculos, pero outros só son accesíbeis desde a liña de comandos.
Os comandos que se utilizan son habitualmente da forma: [faiAlgo] [como] [nosFicheiros] ou [faiAlgo] [como] < [ficheiroDeEntrada] > [ficheiroDeSaída] O "faiAlgo" pódese interpetar como un verbo, o "como" como un adverbio (por exemplo, executar o comando explicando todos os pasos ou só os importantes) e [nosFicheiros] como un obxecto. O '>' do segundo exemplo é un carácter de redirección, que lle indica ao intérprete de liña de comandos que envíe a saída do comando, non á pantalla, senón ao ficheiros que aparece a continuación. Outro carácter de redirección é a "canalización" (pipe, '|'), que indica que se use a saída dun comando como entrada do seguinte.
Liña divisoria

A liña divisoria ou barra de compás é unha liña perpendicular que se coloca no pentagrama. Utilízase para separar os compases.
Liña internacional de cambio de data

A liña internacional de cambio de data é unha liña irregular imaxinaria na superficie da Terra trazada sobre o océano Pacífico, próxima ó meridiano 180, que cando se cruza supón o cambio de data (exactamente un día). Pasar a liña de leste a oeste fai que a data cambie ó día seguinte (perda dun día). Ó revés fai gañar un día. A súa necesidade radica na forma de variar a hora, cara ó Leste (máis temperán), ó Oeste máis tarde (en relación ó meridiano de Greenwich). Esta liña pasa polo estreito de Bering entre Alasca e Siberia, polo que ambas teñen diferentes datas, pero a maioría do percorrido transcorre en medio do océano e non dificulta o mantemento de ningunha hora local. Cambio de data en Samoa e Tokelau
O 30 de decembro do ano 2011 tivo lugar un cambio da devandita liña internacional de cambio de data, tendo lugar un salto dun día en Samoa e en Tokelau (arquipélago dependente de Nova Zelandia): ó rematar o día 29 de decembro, Samoa e Tokelau pasaron directamente ó día 31 de decembro.
A razón destes cambios vén do comercio con Australia e Nova Zelandia. Anteriormente, estes dous países atopábanse ó outro lado do meridiano de cambio de hora, o cal dificultaba os negocios entre eles e os samoanos (había 21 horas de diferenza entre ámbalas dúas partes). Co cambio de data, ponse solución a este problema, sendo agora a data igual entre Australia, Nova Zelandia, Samoa e a dependencia neozelandesa de Tokelau.
Liña lateral

A liña lateral é un órgano sensorial dos peixes que serve para detectar o movemento e as vibracións na auga circundante, o que axuda a estes animais a evitar colisións, a orientarse en relación ás correntes de auga e a localizaren os depredadores e ás súas presas (e a estas, a fuxir daqueles).
As liñas laterais comunmente son visíbeis como tenues liñas que percorren cada lado do peixe, desde as proximidades do opérculo (estrutura que cobre as branquias) até a base da cola.
Algunhas veces partes deste órgano están modificadas para poder actuaren como electrorreceptores, órganos que detectan impulsos eléctricos. É posíbel que vertebrados como os tiburóns usen tamén as liñas laterais para detectaren campos magnéticos.
Por outra parte, a maioría das larvas e algúns adultos de anfibios que permanecen continuamente na auga tamén posúen este órgano, mentres que algúns crustáceos e cefalópodos teñen órganos similares. Referencias bibliográficas
Popper, A. N. e C. Platt (1993): "Inner ear and lateral line of bony fishes" in David H. Evans (ed. ) The Physiology of Fishes 1ª ed. CRC Press ISBN 978-0-8493-8042-6.
Schellart, Nico A. M. e René J. Wubbels (1998): "The Auditory and Mechanosensory Lateral Line System" in David H. Evans (ed. ) The Physiology of Fishes, 2ª ed. CRC Press. ISBN 978-0-8493-8427-1.
Liña xeográfica imaxinaria

As liñas xeográficas imaxinarias foron creadas para a división cartográfica. Liñas de Latitude
Trópico de Cáncer (23°30'N)
Paralelo 20° N (20°N)
Paralelo 10° N (10°N)
Ecuador (0°)
Paralelo 10° S (10°S)
Paralelo 20° S (20°S)
Trópico de Capricornio (23°30'S)
Liñas de Lonxitude
Meridiano de Greenwich (0º)
Liña xerminal

En bioloxía e xenética, a liña xerminal dun organismo multicelular é a poboación de células corporais que se diferencian ou son segregadas no proceso usual de reprodución e poden transmitir o seu material xenético á proxenie. As células da liña xerminal deromínanse células xerminais. Por exemplo, nos animais as células xerminais son os gametos como os espermatozoides e óvulos e as células das que derivan. Por tanto, son células xerminais os gametocitos (ovocito, espermatocito), que producen os gametos, e as que producen os gametocitos, chamadas gametogonias (espermatogonia, ovogonia). Nos organismos con reprodución sexual, as células que non forman parte da liña xerminal denomínanse células somáticas.
Como norma xeral o modo de transmitir o material xenético é un proceso de reprodución sexual; tipicamente é un proceso que inclúe cambios sistemáticos no material xenético, que se orixinan durante a recombinación, meiose e fecundación ou singamia por exemplo. Porén, hai moitas excepcións, como varias formas de apomixe, autogamia, automixe, clonación, ou partenoxénese.
As mutacións, recombinacións ou outros cambios xenéticos na liña xerminal poden transmitirse á descendencia, mentres que os cambios nas células somáticas non. Isto non se ten que aplicar a organismos que se reproducen somaticamente, como as esponxas e moitas plantas. Por exemplo, moitas variedades de Citrus, de Rosaceae e dalgunhas Asteraceae, como Taraxacum producen sementes por apomixe cando células somáticas diploides desprazan o óvulo ou o embrión en fases temperás.
O termo liña xerminal pode utilizarse tamén para indicar a liñaxe de células ao longo de moitas xeracións de individuos, por exemplo, a liña xerminal que liga calquera individuo co seu hipotético último antepasado universal, do cal descenden todos.
Liñas adicionais

As liñas adicionais son uns signos que se usan en notación musical para representar as alturas das notas que, por ser moi agudas ou graves, non caben dentro das cinco liñas e catro espazos do pentagrama regular e, por tanto, deben representarse por encima ou por debaixo do pentagrama.
Liñas de Fraunhofer

As liñas de Fraunhofer son as bandas de absorción do espectro solar que foron redescubertas no 1814 por Fraunhofer, o descubrimento orixinal atribúese hoxe ao químico inglés William Hyde Wollaston, que as viu por vez primeira o ano 1802.
O espectro continuo do Sol observado ao traverso dun prisma atopouse cuberto por un gran número de raias sombreadas ou practicamente negras: certas lonxitudes de onda faltan, ou son moi pequenas na luz do Sol. Fraunhofer elaborou un estudo sistemático da lonxitude de onda destas bandas, unhas 570 liñas asignando as principais bandas letras maiúsculas (da A a K), e para as mais febles letras minúsculas.
Este descubrimento marcou o nacemento da espectroscopia astronómica. Con posterioridade, cos traballos de Kirchoff e Bunsen, interpretaronse as liñas como o espectro de absorción dos elementos químicos presentes na atmosfera da estrela, servindo de análise quimico da estrela en cuestión. No caso da espectroscopia estelar dende a terra debese ter en conta a absorción do espectro por parte dos elementos químicos presentes na atmosfera terrestre (que teñen que ser eliminados do espectro da estrela), o que non e necesario na espectroscopia espacial. As liñas de Fraunhofer C-, F-, G'- e h- (de absorción) resultan ser un "negativo fotográfico" das Liñas de Balmer alfa, beta, gamma e delta do espectro de emisión do átomo de hidróxeno. As liñas D1 e D2 forman o coñecido "dobrete de sodio", con lonxitude de onda central (589, 29 nm) a que se asigna a letra "D".
Nótese que non hai consenso na literatura científica para algunhas denominacións; p. ex. , a liña "d" de Fraunhofer pódese referir a liña cyan do ferro nos 466, 814 nm, ou alternativamente a liña amarela do helio (tamén etiquetada D3) nos 587, 565 nm.
As liñas de Fraunhofer pódense usar para caracterizar as propiedades do índice de refracción e dispersión dos materiais ópticos.
Liñaza

A liñaza é a semente do liño (Linum usitatissimum). Úsase para consumo humano, por exemplo en infusións ou para elaborar o gofio (fariña tradicional da cociña canaria, elaborada a partir de grans de cereais torrados, especialmente de millo ou trigo). Da semente tírase o aceite de liñaza, que é rico en ácidos graxos das series Omega-3, Omega-6, e Omega-9. Este aceite úsase ademais na industria cosmética, na fabricación del linóleo e na dilución para tintura de teas. A calidade deste varía tanto coa calidade da materia prima empregada como cos procesos de prensado empregados para a súa extracción. Pódese diferenciar basicamente o aceite obtido en frío, de maior calidade, do obtido con axuda de temperatura. A calidade varía de diversos factores, entre eles o contido de mucilaxes.
Os aceites secantes empregados primordialmente en actividades artísticas son: o de liñaza, durmideira e de noces; todos eles con características no secado e emprego particulares. Como unha variación deste aceite atópase o aceite negro, cuxo descubrimento atribúese a Jan Van Eyck. Prodúcese cocendo o aceite de liñaza con carbonato de chumbo a un 10 por cento e dentes de allo como catalizador. Obtense un aceite mestoque se filtra cando se decanta o carbonato de chumbo, que aparece como cinsento plúmbeo. Este aceite negro pódese decolorar e converter en rubio, baténdoo con auga osixenada.
A liñaza ten propiedades nutricionais interesantes e efectos potencialmente beneficiosos para a saúde. Estas propiedades débense á súa composición química, como a gran cantidade de fibra dietética, ácidos graxos poliinsaturados e fitoquímicos como os lignanos. Un 25-30% da semente de liñaza componse de fibra dietética da cal unha terceira parte é fibra solúbel e o resto fibra insolúbel. Usos
O aceite de liñaza úsase na medicina alternativa como laxante lixeiro, por mor do se contido en ácido linólico.
En Bolivia, Perú e Colombia prepárase un refresco a base de liñaza moia, acompañada dun pouco zume de limón.
O aceite de liñaza tamén é apreciado nas dietas vexetarianas e/ou veganas, xa que é a principal fonte vexetal de ácidos omegas esenciais para o organismo.
Liño

O liño ou liñaceira (Linum usitatissimum) é unha planta herbácea que chega a atinxir un metro de altura e pertence á familia das lináceas. Abrangue un certo número de subespecies, integradas polos botánicos co nome de Linum usitatissimum L. Componse basicamente dunha substancia fibrosa, da cal se extraen as fibras longas para a fabricación de tecidos e dunha substancia leñosa. Produce sementes oleoxinosas e a súa fariña é utilizada para cataplasmas, usadas con fins medicinais. Historia
Non se coñece a data e o lugar nos que o home utilizou por primeira vez as fibras flexíbeis do liño para confeccionar o tecido, nin cando a planta comezou a ser cultivada. Desde 2. 500 anos a. C. o liño era cultivado no Exipto, e o Libro de Moisés refírese á perda dunha colleita de liño como unha “praga” ou desgraza, tal era a súa importancia na vida das poboacións. As cortinas e o Veo do Tabernáculo e as Vestes de Arón como oficiante eran en “liño fino retorcido”. A túnica de Cristo era de liño sen costuras. As zonas de cultivo
Encóntranse hoxe en día case exclusivamente en Europa. Bélxica e os Países Baixos fornecen as mellores calidades de liño. Tipos
Plántanse tres tipos de liño: Liño de fibras (liño para debullar), para a obtención de fibras téxtiles;
Da semente, para a obtención de aceite de liñaza, base da pintura ao óleo.
Liño de cruzamento, conseguido polo cruzamento do liño de fibras co de aceite; foi desenvolvido para dar un rendemento suficiente de fibras e aceite. En Galiza
O liño foi a fibra tradicional cultivada en Galiza e aínda que o seu cultivo case desapareceu, foi recuperado nos anos oitenta por iniciativa dos deseñadores galegos, especialmente por Adolfo Domínguez, pero a súa presenza segue a ser testemuñal.
En 2009 a cooperativa Feiraco tamén se sumou á recuperación do liño, como complemento natural para a alimentación das vacas. O liño na cultura popular galega
Liño bo, liño malo, todo frolece en maio.
Liño de Holanda, pesa e non anda.
Pró liño, sete voltas de rella e a caghalla da ovella.
Lión

Lión (en francés: Lyon, francoprovenzal: Liyon), é a terceira cidade máis grande e a segunda área urbana máis grande de Francia. Está situado na confluencia dos ríos Ródano e Saona, a uns 470 km ao sueste de París, 320 km ao norte de Marsella e 56 km ao nordés de Saint-Étienne.
A cidade de Lión propiamente dita tiña unha poboación de 516. 092 en 2017 dentro do seu pequeno territorio municipal de 48 km², pero xunto coa súa contorna e suburbios a área metropolitana de Lión tiña unha poboación de 2. 323. 221 ese mesmo ano a segunda máis poboada de Francia. Lión e 58 municipios suburbanos forman desde 2015 a Metrópole de Lión, unha autoridade metropolitana elixida directamente que agora se encarga da maioría das cuestións urbanas, cunha poboación de 1. 385. 927 habitantes en 2017. Lión é a prefectura darexión de Auvernia-Ródano-Alpes e sede do Consello departamental de Ródano (cuxa xurisdición, con todo, xa non se estende sobre a Metrópole de Lión desde 2015).
Antiga capital das Galias na época do Imperio Romano, Lión é a sede dun arcebispado Arquidiocese Católica Romana de Lión cuxo titular leva o título de Primado das Galias. Lión converteuse nun importante centro económico durante o Renacemento. A cidade é recoñecida pola súa cociña e gastronomía, así como polos monumentos históricos e arquitectónicos, como tales, os distritos de Lión vello, Fourvière, Presqu'île e as ladeiras da Croix-Rousse están inscritos na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO. Lión foi historicamente unha zona importante para a produción e tecido de seda. Lión xogou un papel importante na historia do cine, é onde Auguste e Louis Lumière inventaron o cinematógrafo. Tamén é coñecida polo seu festival de luces, a Fête des Lumières, que comeza cada 8 de decembro e dura catro días, o que lle valeu a Lión o título de "Capital das Luces".
Econmicamente, Lión é un centro importante para a banca, así como para as industrias química, farmacéutica e biotecnolóxica. A cidade contén unha importante industria de software con especial atención aos videoxogos, nos últimos anos impulsou un crecente sector de start-ups locais. Lión acolle a sede internacional da Interpol, a Axencia Internacional de Investigación sobre o Cancro, así como de Euronews. Segundo a Globalization and World Rankings Research Institute, Lión considérase unha cidade beta, desde 2018. Ocupou o segundo lugar en Francia e o 40 a nivel mundial na clasificacións de habitabilidade de Mercer en 2019. Historia
Foi fundada no 43 a. C. polos romanos coa designación de Lugdunum, era a capital da provincia da Galia. Cidade importante pola forte presenza de industrias e universidades. Aquí realizáronse dous concilios ecuménicos da Igrexa católica: Lión I (1245) e Lión II (1274).
En tempos de Francisco I, nos anos 1535, concedeuse unha licenza a dous comerciantes, Étienne Turquet e Barthélemy Naris, para desenvolver unha sedería en Lión. En 1540, este mesmo rei concede o monopolio da produción de seda francesa a esta cidade. Educación
EMLYON Business School
Institut polytechnique des sciences avancées
Llama

A llama (Lama glama) é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia Camelidae. Foi domesticado xa antes do Imperio Inca aínda que tal imperio levou a súa domesticación ao máximo xa que a parte de ser un animal para sacrificios, daba carne, la e era o único animal de tiro (se se exceptúan os cans das zorras innuit ou "esquimós") de toda América antes da chegada dos europeos a finais do século XV, os nativos pobos andinos lograron a actual llama por selección artificial, partindo de exemplares salvaxes de guanaco (Lama guanicoe), do cal, polo tanto, a llama deriva. Segundo recentes estudos de ADN, isto ocorreu, en principio de xeito independente en tempo e espazo, en sectores do sur do Perú, norte de Chile, noroeste da Arxentina ao igual tamén no oeste de Bolivia. Hoxe en día, é un animal abundante na Puna ou Altiplano dos Andes da Arxentina, Bolivia, Chile e o Perú.
Llanera

Llanera é un concello da Comunidade Autónoma do Principado de Asturias. Limita ao norte con Xixón e Corvera de Asturias, ao sur con Ovieu, ao leste con Xixón e Siero e ao oeste con Illas e Les Regueres. A súa capital, Posada de Llanera, está situada a 11 km de Oviedo, 20 de Avilés e 22 de Xixón.
Entre os servizos máis importantes deste concello destacan o ferrocarril de Renfe en Lugo de Llanera, Villabona e Ferroñes, o Instituto de Ensinanza Secundaria en Posada de Llanera, o seu importante sector industrial, cos polígonos de Silvota, Asipo e Parque Tecnolóxico de Asturias. Ademais do Centro Penitenciario de Asturias. Festas
Entre as súas festas máis destacadas están:
En maio, son as festas de San Isidro Labrador na localidade de Posada. En xullo son as festas da Cruz en Posada e as de Santiago Apóstolo en Arlos e Pruvia.
En agosto, celébrase en Lugo de Llanera as festas de Santa María, durante varios días culminando as festas co Martes do Bollu.
O entroido ten grande aceptación en Posada, aínda que tamén se celebra noutras localidades. Tamén hai xornadas gastronómicas, como a do bacallau en setembro e a dos produtos da horta e carne roxa en agosto.
Llanfair Pwllgwyngyll

Llanfair Pwllgwyngyll ou por motivos publicitarios Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch ( pronunciación [ɬanˌvairpuɬˈɡwɨ̞nɡɨ̞ɬ]), é unha vila da illa de Anglesey, en Gales. Atópase no Estreito de Menai, e a ponte Britannia comunícao coa cidade de Bangor, na outra beira do estreito. Esta localidade tamén é coñecida cos nomes alternativos de Llanfairpwll ou Llanfair PG, que o distinguen doutros lugares de Gales que tamén comezan por Llanfair. Topónimo
O nome da localidade non pode ser considerado un topónimo auténtico en lingua galesa. Foi xerado artificialmente na década de 1860, para outorgar á estación local a honra de ter inscrito o maior nome do Reino Unido, constituíndo un dos golpes publicitarios mais antigos.
Gorsafawddacha'idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion (68 letras), era o nome doutra estación de tren, nomeada para rivalizar co nome desta localidade.
O nome significa "Igrexa de Santa María no val da abeleira branca próximo a un remuíño rápido e da Igrexa de San Tisilio da gruta vermella".
A súa variante oficial de Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch consta como o topónimo máis longo do Reino Unido e o terceiro máis longo do mundo.
Nos sinais das estradas, a localidade encóntrase sinalada como Llanfairpwllgwyngyll. Nos mapas, encontra-se como Llanfair Pwllgwyngyll e os seus habitantes chámana Llanfairpwll ou soamente Llanfair.
Na localidade existe un club de fútbol de nome Clwb Pêl Droed Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch Football Club.
Lleu Llaw Gyffes

Lleu Llaw Gyffes (pronuncia galesa: [ˈɬəɨ ˈɬau ˈɡəfes], é unha figura da mitoloxía galesa que aparece na cuarta póla dos Mabinogion, Math fab Mathonwy. É o equivalente do Lugh irlandés e do Lugus galo. Mabinogion
Nacemento
Segundo o relato do Mabinogion o seu nacemento resulta dunha práctica máxica de Math sobre Arianrhod para probar a súa virxindade, pero esta falla e do seu ventre caen dous meniños, a Dylan ail Don veo todo o mundo pero ao outro Arinarhod méteo nunha cesta antes que ninguén o vexa. Máis tarde, o seu irmán Gwydion oe uns choros a rentes da súa cama e abre a cesta, descubrindo un meniño do tamaño dunha noz, ao que educa. Este nacemento interprétase como froito dunha relación incestuosa entre Arianrhod e Gwydion.
Maldición de Arianrhod
Gwydion preséntalle o fillo a Arinanrhod pero ela, furiosa pola vergoña do recordo da proba sobre a súa virxindade, négase a recoñecelo e mesmo a darlle un nome como se non existise e maldío cun tynged para que só ela lle poida dar nome. Gwydion non se rendeu, disfrazouse de zapateiro para que a súa irmá non o recoñecese e levou o neno canda el tamén disfrazado, o neno guíndalle unha pedra a un carrizo, dándolle na pata, entre o nervio e o óso, facendo que Arianrhod dixera: Ys llaw gyffes y medrwys y Lleu ef (O louro deulle con man hábil), o que fixo que Gwydion se descubrira afirmando, xa ten nome, Lleu Llaw Gyffes. Furiosa por esta argallada Arianrhod lánzalle outro tynged polo que só ela o poderá armar pero Gwydion discorre un novo plan para que involuntariamente Arinarhod o arme, entón ela chántalle un terceiro tynged polo que non poderá casar con muller nada dun home.
Blodeuwedd
Para eludiren o terceiro tynged Gwydion e Math crean a partir das flores de xesta, raíña dos prados e carballo a Blodeuwedd (faciana de flor) pero a muller ten un romance con Gronw Pebr e cóntalle como matar a Lleu Llaw Gyffes, este ao sentirse alcanzado por unha lanza arrebolada pola man de Gronw transfórmase en aguia. Gwydion vai na súa procura cantando unha serie de tres englyn e vólveo á súa forma humana, Gwydion e Math aténdeno na súa convalecencia ata que se recupera e pode enfrontarse con Gronw, ao que mata, Gwydion entrementres converte a Blodeuwedd nunha curuxa.
Llofriu

Llofriu é unha localidade do concello de Palafrugell, na provincia de Xirona (Cataluña). Tiña en 2009 unha poboación de 298 habitantes.
Atópase na zona norte do concello, afastada da costa, xunto ao macizo das Gavarres. O centro da localidade é a igrexa de Sant Fruitós, xa mencionada en 1121. Ao seu redor construíronse as casas, formando un núcleo que data do século XVII. O trazado das rúas é de orixe medieval.
Nunha das masías de Llofriu viviu durante moitos anos o escritor Josep Pla, que ademais está enterrado no cemiterio da localidade.
Lluís Bassat

Lluís Bassat i Coen, nado en Barcelona o 6 de outubro de 1941, é un publicista español. En 1975 fundou a axencia de publicidade Bassat & Asociados, en Barcelona, a cal máis tarde se chamou Bassat Ogilvy ao ser participada pola multinacional Ogilvy & Mather. En 2004 apareceu nunha lista dos «Homes máis influentes da publicidade». Malia a importancia que Lluís Bassat desenvolveu no eido da publicidade, tamén é coñecido por presentarse ás eleccións para a presidencia do Futbol Club Barcelona nos anos 2000 e 2003. Porén, en ámbalas dúas oportunidades perdeu.
Foi escollido pola canle La Sexta como o empresario encargado de dirixir o programa El aprendiz, unha secuela española do estadounidense The Apprentice, que foi presentado por Donald Trump. Traxectoria
Bassat é técnico de publicidade e diplomado en ciencias sociais e administración de empresas. Empezou vendendo televisores a domicilio mentres estudaba Ciencias Económicas e posteriormente realizou un mestrado en Dirección de Empresas en EAE Business School.
En 1975 fundou en Barcelona a axencia de publicidade Bassat & Asociados. Dende o comezo, un dos seus obxectivos era asociarse cunha grande organización multinacional, preferentemente, Ogilvy & Mather. En 1980, a compañía multinacional Ogilvy & Mather adquiriu unha participación de devandita empresa e creouse así o grupo Bassat Ogilvy Iberia, do que Bassat foi nomeado presidente en España e Portugal. Dende 1987 e durante oito anos desempeñou o cargo de asesor de publicidade, comunicación e imaxe da presidencia da Generalitat de Cataluña.
Foi presidente de Ovideo-Bassat-Sport, co cal creou e foi parte da organización das cerimonias de inauguración e peche dos Xogos Olímpicos de 1992.
O 18 de febreiro de 2015 amosouse contrario á independencia de Cataluña, alegando que unha Cataluña independente quedaría fóra da Unión Europea, con todas as consecuencias negativas asociadas segundo a súa opinión. Recoñecementos
No ano 2000 foi galardoado como o mellor publicitario español do século XX. Ademais, presidiu o xurado do Festival de Cannes e dos Clio; e foi gañador de máis de 400 premios publicitarios (Cannes, Nova York, San Francisco, Londres, Iberoamérica e España). En 2004, a páxina web Marketingdirecto. com realizou unha lista que contén as persoas consideradas como máis influíntes no eido da publicidade. Bassat liderou a clasificación das dez persoas máis influíntes.
En 2006, foi distinguido pola Universidade Europea de Madrid como doutor honoris causa. O 4 de novembro de 2021, foi distinguido pola Universidade de Vic, como doutor honoris causa. Obras
Bassat publicou os seguintes libros: El libro rojo de la publicidad (1993).
El libro rojo de las marcas (1999).
Confesiones personales de un publicista (2008).
Inteligencia comercial (2011).
La creatividad (2014).
Maestros del arte en el cartel (2004).
Lluís Llongueras

Lluís Llongueras Batlle, nado en Esparreguera (provincia de Barcelona) o 24 de maio de 1936 e finado o 29 de maio de 2023, foi un estilista catalán especializado en barbaría, e dono dunha cadea de barbarías que levan o seu nome.
Llywarch Hen

Llywarch Hen (que significa 'Llywarch o Vello') foi un príncipe do reino britónico de Rheged no século VI, unha familia reinante no Hen Ogledd ou 'Vello Norte' de Gran Bretaña (moderna Escocia meridional e Inglaterra setentrional). Era curmán do rei Urien Rheged e foi se cadra el tamén monarca da mesma rexión.
A súa vida foi obxecto dunha saga que se perdeu da que só sobreviviría a parte poética, unha serie de englynion. As palabras son postas na boca do mesmo Llywarch, malia seren compostas claramente algo máis tardiamente, posibelmente no século IX. Láiase da morte de Urien e volve a Rheged coa súa cabeza cortada. Outros britanos fixéronlle a guerra a Llywarch e logo viuse a vivir na pobreza. Aconséllanlle que fuxa a Powys e faino. Tamén aparece asociado ás veces con Llanfor, preto de Llyn Tegid en Gwynedd.
Nos poemas sobre Llywarch, coñecidos como Canu Llywarch Hen, dise que tivo vinte e catro fillos, pero varias fontes chegan a nomear ata trinta e nove, máis algunhas fillas. O Canu Heledd, que trata da caída dos reis da rexión de Pengwern, e a elexía Geraint fillo de Erbin, que trata da batalla de Llongborth, están tamén asociadas indirectamente con Llywarch.
Lo Barnechea

Lo Barnechea é un municipio e unha comuna chilena do Gran Santiago. A súa área é de 1. 024 km2 e en 2002, a comuna tiña un total de 74. 749 habitantes (INE 2002).
Lo-fi

Lo-fi (do inglés low fidelity) é un enfoque estético da música onde predomina o uso de medios de gravación de baixa fidelidade. O obxectivo é obter un son auténtico, algo menos producido. Moitos artistas lo-fi usan medios económicos de gravación como as cintas de casetes.
O termo low-fi deulle nome a un movemento dentro do underground estadounidense dos anos 80, formado por bandas que gravaban o seu material en equipos de catro pistas caseiros. Estes grupos flutuaban entre cancións sinxelas de rock ou pop ata estruturas de noise puro ou experimentación.
Inicialmente o material das bandas lo-fi movíanse a través de casetes gravados na casa, pero algúns selos independientes, como K Records, publicaron os seus traballos en vinilo. Algunhas bandas do xénero
Adam Green
American Analog Set
Animal Collective
The Apples in Stereo
Beck
Bonnie 'Prince' Billy
Bright Eyes
Casiotone For The Painfully Alone
Clap Your Hands Say Yeah
ColdCut
CocoRosie
Damien Jurado
Devendra Banhart
Elf Power
Elliott Smith
Fugazi
Guided By Voices
The Hives
Iron And Wine
The Kills
Chris Knox
Lou Barlow
The Magnetic Fields
Modest Mouse
Neutral Milk Hotel
Nick Drake
Of Montreal
Pavement
Sebadoh
The Shins
Smog
Sonic Youth
Stephen Malkmus
The White Stripes
Yo La Tengo
Loa

A loa ("louvanza" ou "loanza") é un tipo de prólogo teatral, especialmente do Século de Ouro, que pretende lograr o favor do público. Apareceron cos primeiros autos sacramentais e convertéronse logo en parte das obras seculares.
Na forma, estas pezas non presentan complexidade dramática, botándose en falta especificacións espaciais, temporais e elementos escénicos. Represéntanse diante do pano e en espazo neutro. Os seus personaxes son tipos convencionais coñecidos polo público, ou figuras alegóricas, caracterizadas por un mínimo de trazos.
A loa ten antecedentes xa na literatura dramática grega e romana. Cinco trazos, algúns coincidentes co entremés axudan a definir este xénero: Brevidade: (2 a 12 minutos)
Dependencia: carácter preliminar, precede e introduce a obra principal.
Entretemento realizado con diversos recursos cómicos.
Pragmatismo: realiza os cometidos de exordio no discurso co fin de crear silencio, captar a benevolencia e suscitar o interese do público. Exemplos
No teatro contemporáneo, a obra Romance do cristiano e do mouro da Franqueira, de Ramón Cabanillas, glorifica a través dun diálogo á Virxe María.
Loa loa

Loa loa é unha especie de verme nematodo, filiforme, parasito da África central e occidental, Habita principalmente nos bosques tropicais da África occidental, e ten a súa orixe en Etiopía.
A súa presenza no tecido celular subcutáneo nos humanos determina unha filariose (chamada tamén loíase, folariose loa loa e edema de Calabar) da pel e do ollo, transmitida a través das femias das moscas coñecidas como tabáns, do xénero Chrysops. Taxonomía
Descrición
A especie foi descrita en 1864 polo médico e parasitólogo británico Thomas Spencer Cobbold,
Sinónimo
Ademais de polo nome actualmente válido, coñeveuuse tgamén polo sinónimo: Filaria loa Cobbold, 1864 (protónimo)
Nota taxonómica
Na actualidade, algúns autores sitúan o xénero Loa, na clase Chromadorea, orde Rhabditida e familia	Onchocercidae. Distribución xeográfica e importancia
Estritamente limitada a unha gran franxa de territorio africano ao redor do golfo de Guinea, é unha filariase menor, debido ao seu baixo grao de patoxenicidade, a excepción dalgúns casos moi raros. Morfoloxía
Son pequenos vermes brancos, opalinos, coa cutícula grosa. Os femininos poden medir entre 4 e 7 cm de longo e 0, 5 mm de diámetro, mentres que os machos son considerabelmente menores (de 10 a 15 mm × 0, 4 mm). Ciclo de vida
Os adultos, moi móbiles, viven, frecuentemente máis de 20 anos, no tecido celular subcutáneo do home, movéndose sen cesar á velocidade de 1 cm/min. Teñen unha especial predilección polos ollos.
O ciclo evolutivo de Loa loa ten dous hóspedes: os humanos, que son o hóspede definitivo, e un tabán, as femias de Chrysops, que son hematófagas e pican nas horas de calor, son os vectores.
As filarias femininas xestantes emiten microfilarias de 300 micrómetros ao tecido celular, desde onde pasan á linfa e despois ao sangue; na periodcidade diúrna, están no sangue periférico a mediados do día, de aí o seu nome microfilaria diúrna. Son extraídos de alí por unha femia de Chrysops cando zuga o sangue, pasan á súa cavidade xeral e, converténdose en larvas infestantes, acumúlanse na probóscide, e escapan durante a seguinte picada, penetrando activamente polos tegumentos do novo suxeito e chegando ao tecido celular subcutáneo onde alcanzan o estadio adulto en 3 meses ou máis.
As microfilarias teñen, pois, unha periodicidade diúrna e están revestidas por unha vaíña o cutícula. Durante o día están circulando no sangue e de noite, durante a osúa fase non circulatoria, encóntranse nos pulmóns. Cando a mosca, que ten o hábito de picar de día, chucha o sangue dun hóspede infestado, pode inxerir a microfilaria, perdendo esta a súa envoltura e migrando do aparato dixestivo aos músculos torácicos do artrópodo. É alí onde as microfilarias se desenvolven en larvas, que migran á probóscide preparándose para infestar a un hospedador susceptíbel. Loa loa tamén pode encontrarse nos ollos, causando opacidade corneal e incluso cegueira.
Loaghtan manx

A loaghtan manx é unha raza de ovellas que ten orixe na Illa de Man. Ás veces tamén se coñece como loaghtyn ou loghtan. A súa pel é de cor marrón escura e a súa característica máis recoñecíbel é que adoita posuír dous pares de cornos e ocasionalmente tres pares.
A loaghtan manx descende dunha raza de ovellas primitivas que no pasado se podían atopar en Escocia, nas Illas Hébridas e nas Illas Shetland. O seu nome provén das palabras en lingua manx lugh dhoan, que significan rato marrón e que describen a cor da ovella. Críase principalmente para a produción de carne, que se considera unha delicia. A súa carne obtivo recentemente o recoñecemento de Denominación de orixe protexida pola Unión Europea.
Nos anos 1950 só quedaban 43 espécimes vivos. Grazas aos esforzos levados a cabo para a súa recuperación, hoxe en día hai arredor de 1. 500 femias reprodutoras rexistradas no Reino Unido. Aínda así, séguese a considerar como en risco de desaparición.
Loaiïngea

Loaiïngea é unha entidade de poboación neerlandesa de 70 habitantes en Súdwest Fryslân (Frisia) ao nordeste de Snits e que forma parte da denominada Snitser Fiifgea xunto con Gau, Goaiïngea, Offenwier e Skearnegoutum.
A aldea ata 1984 pertenceu ao antigo concello de Wymbritseradiel para pasar ao de Snits ao que pertenceu ata a súa disolución o 1 de xaneiro de 2011. A torre do reloxo do cemiterio está declarada Monumento Nacional desde 1949.
Lobamba

Lobamba é unha cidade africana, capital tradicional e sede do poder lexislativo de Eswatini, así como residencia da raíña nai.
Lobamba está situada no oeste do país, no Val de Ezulwini, a 16 km da capital Mbabane. A poboación é de aproximadamente 5. 800 habitantes. Construída en 1830 polo rei Sobhuza I, converteuse no kraal real, construíndose alí o Palacio do Estado de Embo, onde o rei recibe en audiencia. Tamén ten a súa sede na cidade o Museo Nacional Suaci e o Parlamento.
Lobby Europeo de Mulleres

O Lobby Europeo de Mulleres (LEM, EWL nas súas siglas en inglés European Women's Lobby) é unha ONG que traballa para promover os dereitos das mulleres e a igualdade entre mulleres e homes, que foi fundada en 1990. É a meirande organización de coordinación das asociacións de mulleres da Unión Europea (UE). En novembro de 2009, a membresía do LEM estendeuse ás organizacións dos 27 estados membros da UE e dos tres países candidatos, así como ós 21 organismos de eido europeo, o que representa un total de máis de 2. 500 organizacións.
Cunha Secretaría con base en Bruxelas (Bélxica), o LEM é unha das meirandes ONGs a nivel europeo, e traballa estreitamente con institucións europeas e organizacións da sociedade civil. A nivel internacional, o LEM ten status consultivo no Consello de Europa e no Consello Económico e Social das Nacións Unidas, e participa regularmente nas actividades da Comisión da Condición Xurídica e Social da Muller das Nacións Unidas (CSW).
A misión do LEM é traballar pola promoción e o respecto dos dereitos humanos das mulleres, apoiando a diversidade entre as mulleres e a igualdade entre mulleres e homes, e alertando de posibles retrocesos en dereitos.
Lobectomía

A lobectomía é a extirpación cirúrxica dun lobo dun órgano ou dunha glándula. Os órganos implicados adoitan ser o pulmón, o fígado ou o cerebro e, dentro das glándulas, a glándula tiroide. As indicacións destas operacións están frecuentemente relacionadas con cancros, quistes ou tumores benignos ou, máis raramente, con enfermidades infecciosas (en particular pulmonares ou hepáticas).
Cómpre non confundir con lobotomía, que é a incisión cirúrxica (abertura, normalmente pouco profunda) practicada nun lobo dun órgano ou dunha glándula. Etimoloxía
O termo está formado pola unión dos elementos da linguaxe científica lob- e -ectomía. O primeiro está tirado do grego antigo λοβός lobós, "lobo", e o segundo deriva do latín científico -ectomia, derivado á súa vez do grego antigo ἐκτομή ektomḗ "amputación " e do latín científico -ia "-ía", respectivamente. Tipos
Denomínanse segundo o órgano ou glándula extirpada: Lobectomía cerebral: é a extirpación cirúrxica dun lobo cerebral.
Lobectomía hepática ou hepatectomía: é a extirpación cirúrxica dun lobo do fígado.
Lobectomía pulmonar ou pneumonectomía: é a extirpación cirúrxica dun lobo pulmonar.
Lobectomía tiroidea ou tiroidectomía: é a extirpación cirúrxica dun lobo da glándula tiroide. Cando a ablación é da metade desta glándula denomínase hemitiroidectomía.
Lobo (anatomía)

Un lobo é, en anatomía, unha parte arredondada e ben delimitada de certos órganos, como o cerebro, o cerebelo, os riles, os pulmóns, o fígado ou a orella. Se é pequeno tamén se lle adoita chamar lóbulo. Exemplos de lobos
Cerebro
Véxase: Lobo (cerebro)
Entre os lobos do cerebro están: Lobo frontal
Lobo temporal
Lobo parietal
Lobo occipital
Lobo óptico
Cerebelo
Véxase: Lobo (cerebelo) Lobo floculonodular
Lobo anterior (cerebelo)
Lobo posterior (cerebelo)
Pulmón
Pulmón esquerdo: lobos superior e inferior.
Pulmón dereito: lobos superior, medio e inferior
Fígado
Véxase: Lobo (fígado) Lobo esquerdo do fígado
Lobo dereito do fígado
Lobo cadrado do fígado
Lobo caudado do fígado
Outros
O lóbulo da orella.
Os lobos testiculares.
Lobo (arquitectura)

En arquitectura o termo lobo fai referencia a un elemento decorativo formado por un segmento de círculo que se multiplica formando un conxunto ornamental. Estes conxuntos poden ser de 3 arcos (Trilobo), 4 arcos (Cuadrilobo ou Cuadrifolio), ou tamén polilobados cando presentan máis de 4 arcos de círculo. A utilización deste elemento en forma de trevo é variada podendo aparecer inscrito nunha circunferencia en óculos propios da arquitectura románica, en rectángulos ou outras formas poligonais. Na arquitectura gótica o seu uso multiplícase e evolucionan utilizándose lóbulos en decoracións con trazaría, revestindo as catedrais, aplicados a gabletes, nos intradorso de arcos, vitrais etc. Tamén no portugués estilo manuelino obsérvase unha ampla aplicación de lobos con 4 follas.
Lobo (cerebro)

Un lobo cerebral é unha das partes nas que se subdivide o córtex cerebral. Os lobos que conforman o cerebro son: Lobo frontal
Lobo parietal
Lobo occipital
Lobo temporal
Lobo frontal

O lobo frontal ou lóbulo frontal é un lobo cerebral do córtex cerebral. Nos seres humanos é unha parte altamente desenvolvia e dunha medida superior á do resto dos animais. Atópase situado por diante dos lobos parietais. Filoxenéticamente é o máis tardío e iso quere dicir que soamente está desenvolvido en animais máis complexos, en especial os homínidos. Desenvolvemento
Nos humanos, o lóbulo frontal alcanza a súa plena madurez cara ao final dos 20 anos, que marca a madurez cognitiva asociada á idade adulta. Porén, unha pequena cantidade de atrofia é normal no lobo frontal da persoa envellecida. Fjell, en 2009, estudou a atrofia do cerebro en persoas de 60 a 91 anos. Os 142 participantes sans foron escaneados mediante MRI. Os seus resultados comparáronse cos de 122 participantes con enfermidade de Alzheimer. Un seguimento un ano despois mostrou que houbo un descenso volumétrico marcado nos pacientes con alzhéimer e un descenso moito menor (un 0, 5% de media) no grupo san. Estes achados corroboran os de Coffey, que en 1992 indicou que o lóbulo frontal diminúe de volume aproximadamente un 0, 5-1% ao ano. Funcións
As súas funcións relaciónanse coa atención, a memoria a longo termo e a capacidade de planificar a propia acción mediante a elección e o establecemento dos obxectivos. Tamén é responsábel do mecanismo que permite comparar feitos ou corpos e chegar a conclusións sobre semellanzas e diferenzas entre eles. A afectación da área 44, chamada tamén área de Broca e contida dentro do lobo frontal, provoca unha afasia denominada afasia de Broca. Esta área encárgase da produción da linguaxe.
Lobotomía cerebral

A lobotomía cerebral é un tipo de psicocirurxía consistente na sección cirúrxica dun ou máis fascículos nerviosos dun lóbulo cerebral.
Se se produce a ablación completa dun lóbulo cerebral, denomínase lobectomía cerebral.
Tamén se denomina segundo o lóbulo ou lóbulos intervidos: temporal, parietal, frontal ou prefrontal —o máis frecuente, denominándose lobotomía prefrontal—, podendo ser nun só hemisferio ou en ambos os dous.
Loch

Un loch ou lough (proveniente do gaélico loch, pronunciado /ˈlɒx/, ou /ˈlɒk/ por aqueles que non poden articular /x/) é unha masa de auga semellante a un lago, aínda que tamén pode ser un brazo de mar, que pode ser tamén chamado firth, fiorde, ría, esteiro ou baía. A palabra loch significa lago en gaélico. Os entrantes de mar adóitanse chamar sea lochs (lagos mariños).
Moitos destes lagos (loches) están en Escocia e Irlanda, mais tamén poden se atopar en Hawai, preto de Pearl Harbor. Talvez o lago escocés de máis sona é o lago Ness, malia existiren outros exemplos de gran tamaño coma o lago Awe, lago Lomond e mais o lago Tay. Orixe do termo
É un hidrónimo de orixe gaélica e se aplica á meirande parte dos lagos de Escocia e a moitas rías do oeste e norte de Escocia. A palabra é de orixe indoeuropea, ccf. latín lacus, en inglés lake («lago»).
A ortografía da lingua das terras baixas de Escocia, como o escocés gaélico e mais o irlandés, representan o son /x/ con «ch», equivalente á gheada galega (en galego o son /x/ represéntase co grafema gh).
Moitos dos loughs no norte de Inglaterra tamén foran chamados previamente meres (unha palabra dialectal arcaica do inglés no norte do país sinónimo de lake aínda que adoita significar «lagoa ampla e pouco fonda») coma o Black Lough en Northumberland. Porén, a referencia a este último coma lochs ou loughs, mais que coma lakes ou inlets, é infrecuente.
Malia non existir unha definición estrita do tamaño, un pequeno lago (lagoa) adóitase chamar lochan (escrito así tamén en gaélico escocés; en Irlanda sería lochán).
Exemplos de lagos mariños (sea lochs, xeralmente rías ou fiordes) de Escocia son o lago Long, o lago Fyne, o lago Linnhe, o lago Eriboll, e mais o lago Tristan e Trisloch. O uso de loch
Algúns dos novos encoros hidroeléctricos téñense nomeado seguindo fielmente os hidrónimos gaélicos antigos e respectando o termo loch. Un exemplo é o lago Sloy e os lagos Laggan e Treig (que forman parte do proxecto hidroeléctrico Lochaber, preto de Fort William). Os loches de Escocia
Escocia conta con moi poucos corpos de auga naturais que se chamen lakes (lagos). O lago de Menteith, chámase así por unha anglicación do escocés Laich o Menteith é dicir, «anaco de terras baixas en Menteith». O nome cambiouse por mor á semellanza dos sons laich e lake. O lago dos Hirsel, o lago Pressmennan e mais o lago Louise son outros exemplos de corpos de auga chamados lakes.
A palabra loch (pronunciada coma lock) emprégase ademais para identificar aos ingleses, xa que estes, a diferenza dos escoceses, non saben pronunciar o son (x).
Lochieu

Lochieu é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Lochium Funis

Lochium Funis, a corda e a liña, é unha constelación menor creada por Johann Elert Bode que aparece por primeira e única vez no seu atlas estelar do 1801. As súas estrelas, na súa meirande parte de quinta magnitude, atopábanse próximas ás da actual Pyxis, o compás. Lochium Funis representa unha corda náutica e a liña de rexistro utilizada para medi-la distancia percorrida no mar, de aí a súa proximidade a Pyxis coma ó Navío Argos.
Locomoción

Locomoción (lit. "movemento de lugar") designa en xeral un medio de transporte de mercadorías ou persoas, e en particular aquel no que uns contedores (vagóns) dotados de rodas van circulando apoiados en raís): por iso o vagón que produce a enerxía que o move se chama locomotora.
A súa acepción xenérica asígnase a calquera sistema de transporte, sexa de tracción animal ou artificial, propia ou exóxena. Así, a locomoción humana pode ser a pé, a catro patas, a nado, choutando, á ra, do revés etc. A importancia do modo de locomoción na evolución humana é tal que existen teorías que o relacionan coa capacidade intelixente e cultural ou cos hábitos alimenticios dos prehomínidos, polo cal tería xurdido a bipedestración en épocas prehistóricas. Esta capacidade de bipedestración implicou tamén certas particularidades anatómicas e sociais: a disposición dos pés, das pernas, do cóccix, a forma da columna vertebral, as características migratorias ou a dieta do home poden ser diferentes do chimpancé ou dos pónxidos en boa medida debido á específica locomoción humana.