proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Đào, phở và piano

Đào, phở và piano é un filme vietnamita de 2023 escrito e dirixido por Phi Tiến Sơn. O elenco está composto por Doãn Quốc Đam, Cao Thùy Linh, Trần Lực, Trung Hiếu, Tuấn Hưng, Nguyệt Hằng e Anh Tuấn, e recrea os últimos días da batalla de Hanoi en 1946.
Foi escollido como candidato de Vietnam para o Óscar ó mellor filme internacional na 97ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.
Đỗ Mười

Đỗ Mười, nado en Thanh Trì o 2 de febreiro de 1917 e finado en Hanoi o 1 de outubro de 2018, foi un político vietnamita. Traxectoria
Foi Secretario Xeral do Partido Comunista de Vietnam entre 1991 e 1997, substituíndo a Nguyen Van Linh. Foi Primeiro Ministro de Vietnam desde o 22 de xuño de 1988 até o 8 de agosto de 1991.
Ŋ

O eng ou engma ( Ŋ, ŋ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino, empregada para representar unha consoante velar nasal. Historia
No Fyrsta Málfræðiritgerðin, tratado do século XII sobre a fonética do antigo nórdico e do antigo islandés emprega o carácter g para representar o son n velar. Xa en 1619 Alexander Gill “o Vello” utiliza un n minúsculo cun gancho semellante ao do g no seu libro Logonomia Anglica. No caso da letra maiúscula emprega G cun trazo. Desde entón, lingüistas coma William Holder ou Benjamin Franklin continuaron a empregar o símbolo para representar ese fonema.
Os antigos impresores, que non dispoñían do símbolo adoitaban empregar un G maiúsculo rotado ou ben a letra grega eta ( ƞ ). Uso
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o símbolo [ŋ] para representar a consoante velar nasal, como no galego “unha” ([ˈuŋa̝]) ou “non” ([ˈnoŋ]).
O ŋ é unha letra do alfabeto africano de referencia. A letra é empregada en máis de cen linguas africanas, entre elas no wólof, no ewe, no luganda, no basaa, no bambara ou no fula.
No o'odham, en Norteamérica e nos dialectos norte, inari, skolt, ter e ume das linguas saamis, en Europa tamén empregan a letra para representar o mesmo fonema.
No yolŋu, de Australia representa o fonema [ɲ].
Ōban

O ōban (大判) era unha moeda xaponesa de ouro con forma de placa ovoide, aparecida na segunda metade do século XVI. Foi a moeda de maior valor facial do sistema monetario Tokugawa, e estivo en uso ata 1862. Historia
Os primeiros ōban —coñecidos como Tenshō ōban (天正大判) por corresponderen á era Tenshō (1572-1592)— foron cuñados pola familia Gotō baixo as ordes de Toyotomi Hideyoshi en 1588.
Esta moeda tiña o peso e o valor de 10 ryō, o que a facía equivalente a 10 moedas-placa koban (小判), cun peso de 165 gramos. O seu tamaño era de arredor dos 17 centímetros pola súa parte máis longa. Dado o seu elevado valor, o ōban non debeu xogar papel ningún na circulación monetaria ordinaria, e o seu uso limitaríase ao ambiente dos señores feudais e da nobreza cortesá, a modo de peza de ostentanción, agasallo ou ofrenda. É frecuente que apareza con inscricións en tinta chinesa relativas ao seu valor e coa sinatura do responsable da ceca, en tanto que con punzóns se gravaba a marca de ceca, a data e a lei da aliaxe, así como o emblema imperial.
Ōita

Ōita (大分市, おおいたし, Ōita-shi) ou Ooita é un concello e cidade da prefectura de Ōita no Xapón, capital da súa prefectura. Está situado na parte leste da rexión de Kyūshū, na illa de Kyūshū. Ten 501, 28 km² de superficie, unha poboación de 469. 504 habitantes (2009) e unha densidade de poboación de 937 hab. /km².
O concello de Ōita limita cos concellos de Beppu, Yufu, Taketa, Bungoōno e Usuki. Universidades
Universidade de Ōita (大分大学) - Universidade estatal. Cidades irmandadas
Aveiro, Portugal. Austin, Texas, EUA. Personaxes de sona
Tomiichi Murayama (村山 富市, むらやま とみいち, 1924 - ) - Político, último líder do Partido socialista do Xapón, 1º líder do Partido Socialdemócrata do Xapón, e 81º primeiro ministro do Xapón.
Arata Isozaki (磯崎 新, いそざき あらた, 1931 - 2022) - Arquitecto.
Œ

Œ (en minúscula œ) é unha ligadura formada polas letras o e e. Na época medieval usouse para representar o ditongo grego οι e nalgunhas poucas palabras non gregas, uso que continúa en inglés e francés.
O alfabeto fonético internacional úsao para representar a vogal redondeada frontal medio aberta. Empregouse para transliterar a runa odal (en inglés antigo ēðel, "casa ancestral"). Uso
A práctica habitual en latín era escribir as letras por separado, mais a ligadura empregouse en textos medievais e modernos, en parte pola redución de œ á vogal |e| no latín tardío.
En francés, œ chámase e dans l'o ("e no o"). En palabras como cœur ("corazón") ou sœur ("irmá") pronúnciase |œ| mentres que noutras como o plural œufs ("ovos") se pronuncia |ø|.
Nalgúns sistemas de representación do lombardo lese |œ|.
O inglés recibiu préstamos do latín e do francés coa ligadura, mais na actualidade é raro que se escriba. O inglés americano adoita substituíla por e, polo que diarrhœa converteuse en diarrhea, aínda que hai excepcións, como phoenix. No inglés británico habitualmente se mantén o o pero non a ligadura (diarrhoea).
Na ortografía moderna do antigo nórdico úsase para representar a vogal longa |øː|.
Świeszyno

Świeszyno ([ɕfjɛˈʂɨnɔ]; en alemán: Schwessin) é unha aldea de Gmina Miastko, condado de Bytów, Voivodato de Pomerania, no norte de Polonia. Situación
Atópase a uns 21 kilometres (13 mi) ao suroeste de Bytów e 68 kilometres (42 mi) ao suroeste de Gdańsk (capital do voivodato de Pomerania). Historia
De 1975 a 1998 a aldea estivo no Voivodato de Słupsk. Demografía
Ten unha poboación de 152 habitantes. O profesor Ernst Pöppel naceu nesta aldea.
Świętochłowice

Świętochłowice é unha cidade-condado do sur de Polonia, que conta con 55. 527 habitantes (2005). Ata 1999 estivo integrada no voivodato de Katowice, actualmente forma parte do voivodato de Silesia. Foi parte de Alemaña ata 1922, e entre 1939 e 1945.
Şada

Şada (tamén coñecida como Sada, Shada, Shadakend ou Shadi) é unha vila e concello do distrito de Shahbuz, no Nakhichevan, Azerbaidján. A súa poboación é de 161, sendo este o concello menos poboado do distrito. Situación
Şada atópase en Nakhichevan, Azerbaidján, entre as montañas de Gora Tagnya e Aitsdzorskiy Khrebet, a poucos quilómetros da fronteira con Armenia.
Żarczyce Duże

Żarczyce Duże é unha localidade do concello de Małogoszcz, no condado de Jędrzejów, voivodato de Świętokrzyskie (Polonia). Está a 4 km ao suroeste de Małogoszcz. Ten unha poboación de 540 habitantes.
Żory

Żory é unha cidade-condado de Polonia, pertencente ao voivodato de Silesia. Sitúase a aproximadamente 30 km ao suroeste de Katowice, a capital do voivodato.
A cidade-condado ten unha superficie de 65 km2, e unha poboación total de 59. 960 habitantes (2013).
Žamberk

Žamberk é unha cidade do distrito de Ústí nad Orlicí na rexión de Pardubice, República Checa. Demografía
Ten cunha poboación estimada a principios do ano 2018 de 6066 habitantes. Xeografía
Atópase no nordeste da rexión, na parte sur dos Sudetes centrais, preto do río Orlice —afluente esquerdo do alto río Elba—, e da fronteira con Polonia e as rexións de Hradec Králové e Olomouc. Cultura
Žamberk ten unha rede de museos municipais, entre eles a casa museo de Václav Prokop Diviš, creador da máquina meteorolóxica, que se pode considerar o primeiro pararraios.
Ɔ

O o aberto ( Ɔ, ɔ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. É semellante a un o aberto pola esquerda. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional o símbolo [ɔ] representa a vogal semiaberta posterior, como en galego “sorte” ([ˈsɔɾte̝]).
O Ɔ forma parte do alfabeto africano de referencia. É unha letra empregada en moitas linguas africanas, como o aja, o lingala, o ewe e o ioruba. Letras semellantes
O maia iucateco empregou o Ɔ como consoante en publicacións anteriores ao século XX. A ortografía actual utiliza o dígrafo dz.
O antisigma, letra creada polo emperador Claudio para substituír a bs e ps ten forma de C inverso.
Ə

O Ə, en minúscula ə, é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Uso
O ə emprégase na actualidade no azerí para representar o fonema [æ]. Esta letra foi utilizada en todas as versións do alfabeto latino, agás entre 1991 e 1992, cando se empregou ä. Con este mesmo sentido é empregado en checheno.
O alfabeto africano de referencia inclúe o carácter ə, mais a versión maiúscula da letra é Ǝ, un E do revés. Unhas trinta linguas africanas empregan este carácter, entre elas o kanuri e o yamba.
É unha letra do colville-okanagan.
Emprégase en vakhí.
No Alfabeto Fonético Internacional o símbolo ə representa a vogal semipechada central non arredondada, chamada en inglés “schwa”.
Ɛ

O épsilon latino ou e aberto ( Ɛ, ɛ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Está baseada na letra grega épsilon. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional o símbolo [ɛ] representa a vogal semiaberta anterior, como en galego “terra” ([ˈtɛra̝]).
Forma parte do alfabeto africano de referencia representando o mesmo fonema, polo que aparece como letra en máis dun cento de linguas africanas coma o aja, o ewe, o kpelle ou o kabiyé.
Emprégase no chipewyan cando se escribe co alfabeto latino.
No bérber escrito en alfabeto latino emprégase para representar a consoante aproximante farínxea sonora antigamente representada cun acento circunflexo. Escolleuse esta letra pola súa semellanza coa letra árabe ‘ayn ( ع ).
Ɣ

O gamma latino ( Ɣ, ɣ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Está baseada na letra grega gamma. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional representa a consoante velar fricativa sonora.
Forma parte do alfabeto africano de referencia representando o mesmo fonema, polo que aparece como letra en alfabetos de linguas africanas coma o aja, o dagbani o dinka, o ewe, o bandi, o kpelle, ou o gɛn-mina.
No kabiyé é unha vogal que pode ser muda ou soar como “[w]+vogal” cando é marca de infinitivo.
Emprégase tamén no cabilo cando se escribe no alfabeto latino.
Forma parte do alfabeto da lingua colville-okanagan.
Emprégase en vakhí.
Ɩ

O iota latino ( Ɩ, ɩ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Está baseada na letra grega iota. Uso
O iota latino foi empregado polo Alfabeto Fonético Internacional para representar a vogal case pechada semifrontal non arredondada. Desde 1989 o símbolo é [ɪ].
Forma parte do alfabeto africano de referencia. Por isto, foi adoptado por alfabetos de varias linguas africanas, coma o kabiyé, o bisa ou o sissala.
Ʃ

O esh ( Ʃ, ʃ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. A súa forma é semellante ao s longo ( ſ ) e ao símbolo de integración ( ∫ ). Historia
A versión maiúscula da letra foi tomada da letra sigma do alfabeto grego. A versión minúscula foi introducida por Isaac Pitman en 1847 no seu Phonoypic Alphabet. Uso
O ʃ formaba parte do alfabeto do Africa Institute. En 1978 incluíuse no alfabeto africano de referencia, empregando tan só a letra minúscula, e no ASG, alfabeto para as linguas de Gabón creado en 1989.
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o [ʃ] para representar o fonema fricativo palatal xordo, como en galego “xantar” ([ʃanˈtaɾ]).
Ʊ

O ípsilon latino ( Ʊ, ʊ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Está baseada na letra grega omega. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional representa a vogal semipechada semiposterior arredondada.
Forma parte do alfabeto africano de referencia.
Emprégase no anii.
Símbolo do mho (a unidade inversa do ohm), en desuso, empregándose actualmente o S de siemens no seu lugar para medir a condutancia eléctrica (1 Ʊ 1 S). Unicode
A maiúscula e a minúscula están situadas en U+01B1 e U+028A no Unicode, respectivamente.
Ʒ

O ezh (Ʒ ʒ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Historia
O ʒ ten a súa orixe na letra z do alfabeto latino, como se escribía nas cursivas medievais. O seu uso como símbolo fonético vén do English Phonotypic Alphabet, obra de 1847 de Isaac Pitman. Uso
O Alfabeto Fonético Internacional emprega o símbolo [ʒ] para representar a consoante fricativa palatal sonora. Con este valor é empregado en varias linguas.
O ʒ é unha letra do alfabeto africano de referencia, no que a versión maiúscula é unha versión reflectida da letra grega Σ (sigma maiúsculo). A letra aparece no alfabeto do aja empregado en Benín e no dagbani.
O saami de Skolt e o saami de Ter empregan as letras ʒ e ʒ con caron (Ǯǯ) para representar, respectivamente, os fonemas [dz] e [dʒ].
Emprégase en vakhí.
O uropi, lingua artificial creada por Joël Landais emprega esta letra co valor fonético [ʒ], podendo ser substituída polo número 3. Usos non lingüísticos
No Unicode aparece recollido como símbolo do dracma, unidade de medida empregada en medicina e xoiaría.
Ɂ

ʔ (en superíndice, ˀ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. Se non está dispoñible o símbolo adoita empregarse o signo de interrogación (? ). Uso
O símbolo é empregado para indicar unha consoante oclusiva glotal. Úsase así no Alfabeto Fonético Internacional.
Aparece tamén no alfabeto de varias linguas africanas, como o abidji, o senufo e o dagara.
Tamén aparece en linguas norteamericanas, como o chipewyan, o nez perce, e o colville-okanagan.
Algunhas linguas, como o colville-okanagan, empregan tamén o símbolo inverso ( ʕ ), que no Alfabeto Fonético Internacional representa a consoante aproximante farínxea.
Ʌ

O v inverso ( Ʌ, ʌ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. É un v xirado 180º. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional emprégase a minúscula desta letra para representar a vogal semiaberta posterior non arredondada.
No tepehuán emprégase esta letra para indicar ese mesmo fonema. Igualmente emprégase no temne de Serra Leoa. e no nankina de Papúa-Nova Guinea.
No oneida representa unha vogal nasal.
Emprégase no wounmeu de Panamá e Colombia, no que pode aparecer con diacríticos (til e diérese).
Foi utilizado nalgunhas ortografías do chol para representar o fonema [ɨ], se ben é máis habitual o uso de ä.
Emprégase tamén no manga, na lingua kanuri de Nixeria, e no ibibio
ʻokina

O ʻokina ( ʻ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. A palabra ʻokina é o nome usado para esta letra en hawaiano. Uso
O ʻokina é empregado en varias linguas austronesias para representar a consoante oclusiva glotal, sendo en ocasións substituído por un apóstrofo ou un acento grave. Pode aparecer con formas distintas: As linguas que utilizan este símbolo son o hawaiano, o tongano (onde se lle chama fakauʻa), o samoano, o rarotongano, o tahitiano (ʻeta) e o wallisiano.
ẟ

O delta latino ( ẟ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. É semellante á letra grega delta. Historia
O delta latino deriva da letra d manuscrita (“d insular”).
Unha proposta para incluír varios caracteres medievais no Unicode chamaba a esta letra LATIN SMALL LETTER SCRIPT D pero finalmente foi chamada como LATIN SMALL LETTER DELTA ao ser incluída no 2008. Uso
Emprégase esta letra nas transcricións do galés medieval para representar o son [ð], representado no galés moderno polo dígrafo "dd".
Tamén aparece no alfabeto do vakhí, no que se usa como maiúscula a letra grega delta maiúscula ( Δ ).
Ɑ

O alfa latino ( Ɑ, ɑ ) é unha letra suplementaria do alfabeto latino. O alfa latino minúsculo é semellante á letra grega alfa minúscula ou á letra latina a tamén minúscula. Uso
No Alfabeto Fonético Internacional o símbolo [ɑ] representa a vogal central posterior, mestres o símbolo [a] representa a vogal central anterior.
O ɑ é unha letra do alfabeto africano de referencia e no alfabeto xeral das linguas do Camerún. Entre as linguas que inclúen esta letra no seu alfabeto atópanse o fe'efe'fe e o mbembe.
A lingua muyang emprega Ɑ e ɑ en lugar de A e a.