proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Consuelo Gil

Consuelo Gil Roësset, que tras o seu matrimonio engadiu de Franco, nada en Madrid en 1905 e finada na mesma cidade o 26 de setembro de 1995, foi unha editora española. Entre as revistas que produciu destacan Chicos (1938-1955), Mis Chicas (1941-1950) ou El Gran Chicos (1945-1950). Foi tamén directora da revista Mujer e creou a Editorial Gilsa. Era irmá da escultora Margarita Gil Roësset, considerada membro da Xeración do 27, e sobriña da pintora María Roësset Mosquera. Traxectoria
Filla do enxeñeiro militar Julián Gil Clemente e de Cecilia Margot Roësset Mosquera, «preocupáronse de que as súas fillas recibisen unha educación o máis completa posíbel, máis parecida á que recibían os nenos da época que á que se lles ofrecía ás nenas. » Amais de Consuelo (1905) e Marga (1908) tiveron outros dous fillos, Pedro (1910) e Enrique (1912). As fillas estudaron nas Ursulinas e aprenderon piano, violín e francés, segundo os canons educativos da época.
Con seis anos empezou a aprender debuxo e pintura con José María López Mezquita. Polas tardes, xunto á súa irmá Margarita, o pai impartíalles clases de física e matemática na casa. Coa axuda das ilustracións da súa irmá, con trece anos xa publicara El niño de oro en Madrid e "Rose des Bois en París.
En 1926 contraeu matrimonio con José María Franco Bordons, músico e compositor. Escribiu poemas que el musicou como Canciones de niños.
Sendo xa nai, estudou na Universidade Central de Madrid e foi «unha das poucas mulleres universitarias da época». Converteuse en catedrática de inglés e impartiu clases nesa mesma universidade. Tamén traduciu varias obras do inglés e do francés.
Actividade editorial
Pouco antes de estalar a Guerra civil española, Gil trasladárase a Donostia cos seus tres fillos de veraneo. Alí centralizouse a produción editorial da zona sublevada. Colaborou en La Ametralladora e en Pelayos e dirixiu a revista Mujer. En 1938 fundou, xunto co empresario catalán Juan Baygual, a revista Chicos. Amais de dirixila, levaba as seccións de correspondencia co público lector, El Club de Chicos e Mis Chicas, as cales asinaba cos pseudónimos de L. de Villadiego e Madriña. Lanzou logo a publicación Mis Chicas, a primeira revista para nenas da posguerra, amais de Chiquitito (1942) e El Gran Chicos (1945). Porén, posteriormente centrouse en Chicas, dirixida a lectoras de máis idade.
En 1942, cando se puido recuperar a propiedade privada, creou a Editorial Gilsa (Consuelo Gil S. A. ). Comprou a revista Chicos e desde ela xestionou a edición de moitas destas publicacións e doutras novas. Incorporou a cor e mantivo no cadro de persoal a Emilio Freixas, quen chegara en 1939 e permaneceu dez anos na revista. Máis adiante incorporou a Jesús Blasco e aos seus irmáns Alejandro e Pilar. En 1945 entra na editora Mariano Zaragüeta: Terminada a guerra volveu a Madrid onde impartiu clases no Instituto Lope de Vega. Mostrou «gran interese pola pedagoxía infantil, e logo se deu de conta da importancia da banda deseñada como ferramenta de apoio á educación dos máis pequenos».
Consumismo

O consumismo acostuma facer referencia tanto á acumulación, compra ou consumo de bens e servizos considerados non esenciais, como ao sistema político e económico que promove a adquisición competitiva de riqueza como signo de status e prestixio dentro dun grupo social. O consumo a grande escala na sociedad contemporánea compromete seriamente os recursos naturais e o equilibrio ecolóxico.
Contagem

Contagem é un municipio brasileiro do estado de Minas Xerais. A súa poboación era estimada en 603650 habitantes o 2007.
Fai parte da Rexión Metropolitana de Belo Horizonte.
Contaminación do espazo

A contaminación do espazo basicamente é debida ós refugallos espaciais, que, entorpecen o uso do espazo e, debido ás grandes velocidades que se manexan, son perigosos dende dimensións ínfimas. Mais tamén aparecen casos como os 180000 kg de residuos que se estima teñen quedado xa na Lúa.
Dende o comezo da aventura espacial, téñense posto en órbita máis de 6000 lanzamentos, que teñen deixado máis de 56000 obxectos de tamaño que se pode rastrexar en órbita, a máis da contaminación na parte alta da atmosfera, que linda co espazo profundo. Así, debido só ós lanzamentos con fallo de Starlink, calcúlase que dende finais de 2024 tense engadido unha tonelada de aluminio diario á estratosfera terrestre (tres veces superior á entrada natural por meteoritos). Os óxidos derivados do aluminio poden alterar o equilibrio térmico das capas altas da atmosfera e o equilibrio climático.
A contaminación espacial está medrando ó medrar tamén o ritmo de lanzamentos.
Ná década de 2020 creouse un grupo para preservar o espazo da contaminación, chamado Space Environmentalism, que tenta, entre outras cousas, regular o uso do espazo cunha visión medioambiental.
Contaminación luminosa

A contaminación luminosa (contaminación lumínica ou polución luminosa) é a emisión de fluxo luminoso de fontes artificiais nocturnas en intensidades, direccións ou rangos espectrais innecesarios para a realización das actividades previstas na zona en que se instalan as luces. Entre outros efectos, reduce a visibilidade da maioría das estrelas causando problemas ós observatorios astronómicos e perturbando algúns ecosistemas. Historia
Dende comezos dos anos 80 existen diferentes movementos organizados de xente preocupada por este problema e que intentan promover campañas de redución da contaminación luminosa. A IDE (International Dark-Sky Assotiation) foi fundada en 1988. A contaminación luminosa afecta ás zonas máis densamente poboadas pero incluso cantidades reducidas de contaminación luminosa poden causar problemas. Amais da contaminación luminosa existe tamén a contaminación do espectro de radio causada polo incremento das telecomunicacións.
A contaminación luminosa detéctase principalmente como o brillo ou resplandor de luz no ceo nocturno producido pola reflexión e a difusión da luz artificial nos gases e nas partículas do aire polo uso de luminarias ou excesos de iluminación, así como a intrusión de luz ou de determinadas lonxitudes de onda do espectro en lugares non desexados. Un claro exemplo desta contaminación é o resplandor que rodea ós aeroportos debido á gran cantidade de luz necesaria para alumar as súas instalacións en horario nocturno.
A redución da contaminación luminosa foi acometida nalgunhas cidades por medio da instalación de sistemas de iluminación nocturnos máis adecuados que difunden unha menor cantidade de luz cara ó ceo e permiten reducir custos de electricidade.
Un impacto luminoso cada vez maior é producido polos satélites artificiais, en particular despois do comezo da posta en órbita das constelacións de satélites no 2023. Medición
O brillo do firmamento nocturno mídese en mag/arcsec2.
O ceo máis escuro posíbel ten un valor máximo de arredor de 22 mag/arcsec2; unha noite de luar, arredor de 18 (40 veces máis luminoso); áreas densamente poboadas, de 17 (100 veces máis luminoso) e menos.
Téñase en conta que é unha medición dunha área diminuta do ceo, de xeito que a maior escuridade corresponderá normalmente co cénit e pode aumentar bastante conforme baixamos cara ao horizonte, e variar coa orientación.
MeteoGalicia dispón de 14 estacións meteorolóxicas con medición de brillo do ceo nocturno.
Contaxe

Na estatística, a contaxe son un tipo de datos estatísticos que describen cantidades contábeis, datos que só poden tomar os números naturais, os valores enteiros non negativos {0, 1, 2, 3, .. .} e onde estes enteiros xorden de contar e non dun ranking. O tratamento estatístico dos datos de reconto é distinto do dos datos binarios, nos que as observacións só poden tomar dous valores, normalmente representados por 0 e 1, e dos datos ordinais, que tamén poden consistir en números enteiros mais onde os valores individuais caen nunha escala arbitraria e só a clasificación relativa é importante. Variábeis de contaxe
Un tramo individual de datos de contaxe adoita denominarse variábel de contaxe. Cando tal variábel é tratada como unha variable aleatoria, as distribucións de Poisson, binomial e binomial negativa úsanse habitualmente para representar a súa distribución. Relacionar os datos da contaxe con outras variábeis
Aquí a variábel da contaxe trataríase como unha variábel dependente. Métodos estatísticos como os de mínimos cadrados e análise da varianza están deseñados para tratar con variábeis dependentes continuas. Estes poden adaptarse para tratar os datos de contaxe utilizando transformacións de datos como a transformación da raíz cadrada, pero estes métodos teñen varios inconvenientes; son aproximados no mellor dos casos e estiman parámetros que moitas veces son difíciles de interpretar.
Por exemplo, a distribución de Poisson pode ser a base para algunhas análises de datos de contaxe e neste caso pódese utilizar a regresión de Poisson.
Contedor televisivo

Un contedor televisivo é un programa de televisión de longa duración que contén outros programas ou microespazos (sketches). Creouse para evitar que os espectadores cambiasen de canle ó rematar un programa.
Os contedores máis habituais son os magazines, que mesturan faladoiro, informativo, publicidade, concursos ou consellos en programas de longa duración, divididos, segundo sexan matinais, de tarde ou noite (usualmente con máis presenza de elementos cómicos). Outro contedor frecuente é o programa infantil, que usa uns personaxes que fan de fío condutor entre diversas series (de debuxos animados ou con actores reais). Estes personaxes poden introducir espazos propios como concursos, explicacións de traballos manuais, xogos ou programas educativos.
Continuidade uniforme

Dados dous espazos métricos ( X, d X ) {\displaystyle (X, d_{X})} e ( Y, d Y ) {\displaystyle (Y, d_{Y})}, e M ⊆ X {\displaystyle M\subseteq X} entón unha función f: M → Y {\displaystyle f: M\to Y} dise uniformemente continua en M se para calquera número real ϵ > 0 {\displaystyle \epsilon >0} existe δ ϵ > 0 {\displaystyle \delta _{\epsilon }>0} tal que para todo x 1, x 2 ∈ M {\displaystyle x_{1}, x_{2}\in M} con d X ( x 1, x 2 ) < δ {\displaystyle d_{X}(x_{1}, x_{2})<\delta }, tense que d Y ( f ( x 1 ), f ( x 2 ) ) < ϵ {\displaystyle d_{Y}(f(x_{1}), f(x_{2}))<\epsilon }.
No espazo euclidiano R {\displaystyle \mathbb {R} }, unha función f: R → R {\displaystyle f: \mathbb {R} \to \mathbb {R} } é uniformemente continua nun intervalo A {\displaystyle \ A} se para calquera ϵ > 0 {\displaystyle \epsilon >0} existe algún δ ϵ > 0 {\displaystyle \delta _{\epsilon }>0} tal que para todo x, y ∈ A {\displaystyle x, y\in A} se cumpre que se | x − y | < δ {\displaystyle |x-y|<\delta }, entón | f ( x ) − f ( y ) | < ϵ {\displaystyle |f(x)-f(y)|<\epsilon } Unha función uniformemente continua difire dunha función continua na dependencia de δ {\displaystyle \delta }, pois no primeiro caso só depende de ϵ {\displaystyle \epsilon }, mentres que no segundo tamén depende do punto considerado. De aí a denominación de "uniforme". Exemplos
A función 1/x con x>0 é continua pero non é uniformemente continua
A función x é uniformemente continua en calquera intervalo compacto (i. e. pechado e limitado).
Continuo

A palabra continuo provén do latín continŭus. Filosofía
En filosofía, suscita o problema de se a realidade é continua, (unha única realidade) ou descontinua (multiplicidade de realidades). Problema que xa na antigüidade suscitou varias aporías que dan lugar a variedade de formas de pensamento ao longo da historia; formas diversas de monismos e pluralismos, e a posibilidade ou imposibilidade do cambio ou movemento. Matemáticas e física
Unha función, variable ou sistema é continuo, en contraposición a discreto, se entre dous puntos calquera existe unha infinidade de puntos e se, ademais, ten a propiedade de completitude; é dicir, se a distancia entre os dous puntos tomados mide d, para cada número entre 0 e d podemos atopar un punto cuxa distancia do primeiro mida exactamente a ese número. . É o caso, por exemplo, dos números reais, así como o espazo-tempo, segundo a relatividade.
Topoloxía
En topoloxía, un continuo é un espazo topolóxico conexo e compacto. Os continuos naceron como un intento de caracterizar as funcións continuas como aquelas que transformaban continuos en continuos. A idea non callou, pero o termo seguiu usándose, pois en numerosas áreas da matemática utilízanse conxuntos compactos e conexos. Algúns autores esixen, ademais, que se cumpra a propiedade de Hausdorff.
Desde o punto de vista topolóxico, en física fálase de continuo para referirse a un subconxunto conexo do espazo euclídeo. Música
Continuo é sinónimo de baixo continuo, un recheo harmónico da liña do baixo executado por dous instrumentos, moi común en obras do período barroco. Historia
Os continuos ou cabaleiros continuos eran uns cargos palatinos xenuínos das casas reais ibéricas durante a Baixa Idade Media, que en ocasións chegaron a resistir até o século XVII, como cargo honorífico.
Continuo terra-planta-atmosfera

O continuo ou continuum solo-planta-atmosfera (SPAC, polas súas siglas en inglés, soil-plant-atmosphere continuum) é a vía pola que a auga se move dende o solo a través das plantas até a atmosfera. O termo "continuo" salienta a conexión ininterrompida de auga ao longo desta ruta. Na atmosfera, o potencial hídrico é baixo, mentres que dentro das follas é relativamente maior (é dicir, menos negativo). Este contraste crea un gradiente de difusión a través dos poros (estomas) das follas, que extrae auga das mesmas en forma de vapor.
A medida que o vapor de auga sae da folla, máis moléculas de auga se evaporan desde a superficie das células do mesofilo para substituír as moléculas perdidas, xa que a auga no aire dentro das follas mantense a presión de vapor de saturación (é dicir, isto ocorre porque o aire dentro das follas sempre ten tanto vapor de auga como é posíbel). A auga que se perde na superficie celular é reposta pola auga do xilema, que debido ás propiedades de cohesión e tensión do H2O, atrae moléculas adicionais de auga desde as raíces cara á folla.
Este proceso subliña a contigüidade e interdependencia dos elementos do continuo solo-planta-atmosfera. Compoñentes
O transporte de auga por esta vía prodúcese en diferentes compoñentes, e son definidos de varias formas, segundo a disciplina científica: Física do solo: Esta disciplina entende a auga no solo como algo que se pode medir en función da súa tensión, é dicir, a enerxía necesaria para mover a auga a través do solo.
Fisioloxía de plantas e animais: Neste campo, a auga nos organismos se describe en termos de déficit de presión de difusión, que é a diferenza entre a cantidade de auga que un organismo necesita e a que realmente ten.
Meteoroloxía: Aquí, a auga na atmosfera é descrita usando a presión de vapor ou a humidade relativa, que nos di que tanta auga hai no aire comparada coa máxima cantidade de auga que o aire pode conter a esa temperatura.
A SPAC integra estes compoñentes e defínese como: .. .concepto que recoñece que o campo con todos os seus compoñentes (solo, vexetais, animais e a atmosfera ambiental tomados xuntos) constitúe un sistema dinámico fisicamente integrado no que os diversos procesos de fluxo que implican enerxía e materia ocorren de forma simultánea e independente como enlaces na cadea. Isto caracteriza o estado da auga en diferentes compoñentes do SPAC como expresións do nivel enerxético ou potencial hídrico de cada un. A modelización do transporte de auga entre compoñentes depende do SPAC, así como os estudos de gradientes de potencial hídrico entre segmentos.
Conto

O conto ou relato curto é unha narración breve na que se relata unha historia ficticia. Ademais da súa brevidade, o conto ten outras características estruturais que o diferencian da novela, se ben a fronteira entre un conto longo e unha novela curta é doada de definir.
Hai dous grandes tipos de contos: o conto popular e o conto literario. Conto popular
O conto popular dise que é tan antigo coma a humanidade. Ten algunha característica común coa lenda, aínda que esta última se atopa máis ben relacionada cunha persoa ou unha comunidade determinada, cun monumento, un lugar ou un acontecemento cuxa orixe pretende explicar (lendas etimolóxicas). O conto popular caracterízase polo seu anonimato. O feito de tratarse dunha forma de literatura popular de transmisión forma oral fai que sufra modificacións, que dan lugar a diferentes versións dun mesmo relato.
Os contos populares veñen sendo recollidos desde a antigüidade e célebres autores como Apuleio ou Giovanni Boccaccio incluíronnos nas súas obras.
O primeiro gran compilador de contos tradicionais foi Charles Perrault a finais do século XVII, mais el adaptounos para a lectura dos nenos da súa época. Os irmáns Grimm recolleron contos alemáns en 1812 por motivos etnográficos.
O conto tradicional pode clasificarse, segundo os estudos de Antti Aarne e Stith Thompson en: Contos marabillosos, con elementos sobrenaturais.
Contos realistas.
Contos relixiosos.
Ademais podemos incluír como outras categorías os contos de burlas e os contos mnemotécnicos. Conto literario
O conto literario é o que se transmite mediante a escritura. Os contos de transmisión escrita están xeralmente en prosa. O autor adoita ser coñecido. Ó estar fixado por escrito, o texto non sofre as modificacións que son frecuentes no conto popular. Este tipo de conto é de procedencia oriental. De orixe medieval e oriental, As mil e unha noites é a primeira grande compilación de contos que se coñece. Unha das primeiras manifestacións en lingua castelá foi El conde Lucanor, que reúne 51 contos de diferentes orixes, escrito polo infante Don Juan Manuel no século XIV. Subxéneros
Dentro dos contos tamén hai subxéneros: Conto de terror
Conto poético
Conto de ciencia ficción
Conto de fantasía
Conto infantil
Conto de fadas
Conto dramático
Conto ilustrado
Conto fantástico Etimoloxía da palabra conto
O vocábulo conto provén de contar, o que se di a viva voz. De aquí deriva o conto popular, que era tamén anónimo, extenso, con numerosos personaxes, tramas complexas, clímax narrativo e efectos múltiples. E sobre todo, con desenlaces inesperados.
Conto de fadas

Os contos de fadas ou contos marabillosos son unha forma de cultura popular de tradición oral, xeralmente parte da literatura infantil e xuvenil. Orixe
A orixe do nome para o xénero son os contos escritos por Madame d'Aulnoy, como La bonne petite souris e outros aos que chamou contes de fées, literalmente "contos de fadas". Porén, os seus contos están no límite do que se considera "para adultos" ou "para nenos", con elementos de ambos.
Malia estaren presentes en todas as culturas, os contos de fadas non foron recollidos por escrito até comezos do século XVIII, na famosa colectánea dos irmáns Grimm; algún deles teñen versións noutras culturas, como O ourizo e a lebre que é similar á fábula da lebre e as tartarugas de Esopo, da Antiga Grecia. Estrutura
Na súa forma escrita, os contos de fadas son narrativas en prosa sobre as fortunas e desgrazas dun heroe ou heroína que, logo de ter pasado por varias aventuras de natureza máis ou menos sobrenatural, vive feliz por sempre xamais. Entre os ingredientes da historia hai normalmente maxia, encantamentos, disfraces e conxuros que con frecuencia ofrecen interpretacións sutís sobre a psicoloxía e natureza humanas. Exemplos
As mil e unha noites, escrita arredor do século IX, contiña algunhas destas historias marabillosas. As tres coleccións principais de contos de fadas na literatura europea son: Os contos da Nai Gansa (Contes de ma mère l'Oye, 1697) de Charles Perrault;
Contos de Grimm (Kinder- und Hausmärchen, 1812, 1814, 1822) dos Irmáns Grimm;
Contos de Fadas (Eventyr, 1835), de Hans Christian Andersen.
Moitos escritores modernos teñen creado historias neste xénero literario, como William Thackeray, Charles Kingsley ou Oscar Wilde.
Contos do Castromil

Contos do Castromil é o nome dunha colección de trinta relatos curtos, doutros tantos autores, iniciativa da empresa de autocares Castromil, que os puña, de balde, a disposición dos seus clientes. Descrición
En 1992, 1993 e 1994, co patrocinio da Xunta de Galicia, a iniciativa da Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, e editados por Ir Indo, distribuíronse 450000 exemplares. A dirección literaria estivo a cargo de Xosé González Martínez, Xoaquín Monteagudo, Paulino Novo e Xosé M. Rodriguez Abella.
Autores
Os vinte e nove autores dos títulos que compoñen a colección non cobraron polos seus textos, porén todos eles recibiron un carné que lles permite viaxar sen pagar en calquera das liñas do Castromil, igual co que no seu día tivera Ramón Otero Pedrayo.
Os nomes e títulos son os seguintes:
Contos sen fronteiras

Contos sen fronteiras é un libro de relatos curtos publicado pola Xunta de Galicia no ano 2007 que recolle historias de Xavier Frías Conde, Oli, Eva Mejuto e Antonio Yáñez Casal. Foi editado en conmemoración do Día Internacional do Libro Infantil e pertence á colección Lagarto Pintado. Ademais, cada relato presenta unha ilustración creada por Patricia Castelao. Relatos
"A historia de Carpatín, o monstro come xiz", por Xavier Frías Conde.
O relato é dun monstro que non é aceptado na súa aldea polo que decide ir ao mundo dos humanos. Instálase no cuarto da limpeza nunha escola e descobre o xiz, un alimento que lle encanta. Ante a masiva diminución do xiz, o director da escola reduce o seu uso, polo que o protagonista pasa fame. Un día descóbreo unha nena chamada María, e o monstro vaise asentando na escola e consegue cantar no coro. Unha vez, antes de cantar, comeu xiz e saíulle unha forte voz que asustou a todos. Desta forma decidiu volver ao seu mundo e aterrar a todos cantando. "O cágado e o lagarto", por Eva Mejuto.
Este conto é unha historia que relata unha nena chamada Rita a súa amiga chamada Sara, para que poida durmir. Esta narración contoulla no pasado unha coidadora dun orfanato. Sara córtalle todo o rato a Rita porque quere coñecer detalles da súa vida, así que ela acaba falando do seu pasado. "O meu amigo Ash" por Oli.
A historia trata dun neno inmigrante que chega a Galicia e se fai amigo dun neno chamado Ash. A medida que a trama transcorre coñécense detalles da vida do rapaz do Senegal e as diferenzas de costumes entre os dous. Insístese no axiña que o rapaz aprende o galego, e ao mesmo tempo, os seus compañeiros palabras da súa lingua natal ou algunha lenda do seu pobo. "O rei de Litonia", por Antonio Yáñez Casal.
A derradeira narración é dun rei que non ten conto, e quere buscar un pero non o atopa. Nin os seus súbditos, nin os seus conselleiros, nin se queira no estranxeiro. Un bo día faláronlle ao monarca dun ladrón de cousas que un non conta, e este decidiu chamarlle para que lle roubara un relato. Pero en vez diso, o ladrón levouse a súa obsesión polo seu conto. Deste modo, os seus vasalos libres da obsesión do soberano comezaron a redactar esta historia.
Contra naturam

Contra naturam é unha locución latina que significa literalmente “contra a natureza”. Esta locución latina, que propiamente serve para denunciar o que é contrario ás leis da natureza, utilízase, sobre todo, nun contexto moral para denunciar aquelas relacións sexuais afastadas dos bos costumes, que se estigmatizan desde determinadas posicións ideolóxicas como contrarias ao que é natural. Nesta consideración estarían desde a homosexualidade ata a zoofilia, pasando polo incesto, sadismo, e un longo etcétera de prácticas supostamente desviadas.
Como ocorre con outras expresións latinas, adoita utilizarse incorrectamente en numerosas ocasións. Na fala corrente é habitual suprimir o [m] do acusativo latino, de modo que o máis normal é escoitar falar de comportamentos ou accións contra natura, sendo esta unha forma incorrecta, xa que a preposición contra rexe en latín o caso acusativo.
Este latinismo tamén se utiliza en contextos filosóficos, científicos ou xurídicos con sentido propio, afastados de valoracións morais.
Contra proferentem

O principio de interpretación contra proferentem, tamén denominado interpretatio contra stipulatorem, estabelece que cando non é posíbel facer unha interpretación literal dun contrato por causa de cláusulas ambiguas ou contraditorias, a interpretación non deberá beneficiar á parte que ocasionou a escuridade.
Este principio existe tanto no Common Law como no Dereito español, onde está recollido no artigo 1. 288 do Código Civil de España e no artigo 6. 2 da Lei de Condicións Xerais da Contratación de España.
Contrabaixo

O contrabaixo é un instrumento musical de corda fretada que pertence á familia do violín, sendo o instrumento máis grande e co rexistro máis grave de entre todos os desta familia. Conta con catro cordas que, ao contrario do que ocorre con tódolos demais instrumentos da familia, afínase por cuartas ascendentes e non por quintas ascendentes, sendo a afinación das mesmas de grave a agudo Mi, La, Re e Sol, aínda que tamén existen contrabaixos de cinco cordas nos que se engade unha corda máis grave que a cuarta afinada en Do ou Si. Xeralmente emprégase un arco para fregar as cordas e facelas vibrar, o que produce o son, se ben tamén se poden puntear as cordas cos dedos (pizzicato).
Contrabando

O contrabando é a entrada, a saída e a venda clandestina de mercadorías prohibidas ou sometidas a dereitos nos que se defrauda ás autoridades locais.
Tamén se pode entender como a compra ou venda de mercandorías evadindo os aranceis. O contrabando como conduta humana
A conduta humana denominada contrabando inscríbese no marco do dereito penal económico. A economía das nacións necesita ter control sobre as súas importación e exportacións, por canto fai á vida dun país. Desta forma, considérase que comete contrabando aquel que exerce accións ou omisións, mediante unha conduta engañosa, co obxecto de lograr que determinada mercadoría eluda o control do servizo aduaneiro. En Galicia
En Galicia foi famoso o contrabando na raia con Portugal, destacando, na posguerra, o de café, cobre e mesmo bacallau; durante a segunda guerra mundial, o de wolfram e, en tempos máis modernos, o de gando vacún. Por outra parte, cabe destacar no último terzo do século XX, o de tabaco que, posteriormente, derivou ao narcotráfico. O contrabando na actualidade
Na actualidade, a desaparición de moitos monopolios estatais e a apertura de fronteiras á práctica totalidade dos produtos e ao liberalizatse gran parte dos mercados reduciu a incidencia e relevancia desta figura xurídica en moitos países do mundo.
Porén, o contrabando aínda adoita darse en produtos regulados por monopolios estatais e máis concretamente naqueleos fortemente gravados fiscalmente, o que implica que haxa unha gran diferenza entre o prezo económico real e o prezo final de mercado do produto. Esta diferenza é a que orixina a marxe que converte en atractivo o delito. Os casos máis comúns son os hidrocarburos e o tabaco, así como o alcohol, aínda que este en menor medida.
Contracción de Lorentz

A contracción de Lorentz é, segundo a teoría da relatividade, a contracción do tamaño dun corpo a medida que a súa velocidade se achega a velocidades comparables coa da luz. Orixinalmente foi introducido por Hendrik Lorentz como unha forma de explicar a ausencia de resultados positivos no experimento de Michelson-Morley. Posteriormente foi deducido por Albert Einstein no contexto da relatividad especial.
A contracción de Lorentz vén descrita pola seguinte expresión: L 1
L 01 − ( v c ) 2, {\displaystyle L_{1}
L_{0}{\sqrt {1-\left({\frac {v}{c}}\right)^{2}}}, } onde L0 é a distancia medida por un observador estacionario e L1 é a distancia medida por un observador que se despraza a unha velocidade v sendo c a velocidade da luz.
A contracción de Lorentz tamén pode entenderse como o efecto da dilatación temporal e como o aumento da masa inercial dun corpo ou partícula.
Contracción muscular

A contracción muscular é o proceso fisiolóxico no que os músculos desenvolven tensión e se acurtan ou estiran (ou ben poden permanecer da mesma lonxitude) por razón dun previo estímulo de excitación. Estas contraccións producen a forza motora de case todos os animais superiores, por exemplo, para desprazar o contido da cavidade á que recobren (músculo liso) ou moven o organismo a través do medio ou para mover outros obxectos (músculo estriado).
As contraccións son controladas polo sistema nervioso central, o cerebro controla as contraccións voluntarias, mentres que a medula espiñal controla os reflexos involuntarios.
Contracepción

A contracepción ou control da natalidade é o uso dalgún tipo de método anticonceptivo coa finalidade de evitar a concepción. A palabra contracepción vén do latín contra (ídem) e conceptio ou concipere 'concibir', 'formación dun novo ser'. A Organización Mundial da Saúde define a contracepción como o uso de axentes, dispositivos, métodos ou procedementos para reducir a probabilidade de concepción ou para evitala. Os procedementos empregados deben ser temporais e reversibles, se non é de esterilización (castración, vasectomía e ligadura de trompas).
A contracepción é un tema controvertido politicamente e eticamente, en moitas culturas e relixións e, aínda que é moito menos controvertido que o aborto, hai grupos que se opoñen a el. A oposición non é heteroxénea: algúns son de oposición a calquera forma de contracepción agás a abstinencia, outros son a oposición a calquera forma de contracepción que eles consideran "non natural" e, finalmente, outros aceptan calquera forma de contracepción que impide a fecundación do óvulo, pero opóñense a calquera método que impida que un óvulo xa fecundado se adhira ó útero.
Contradición

En lóxica, unha contradición é unha incompatibilidade entre dúas ou máis proposicións. Por exemplo, as frases "chove e non chove" e "nin chove nin trona, mais chove e trona" expresan contradicións lóxicas. Táboa de verdade
Na lóxica proposicional, unha contradición defínese como unha fórmula que resulta ser falsa para calquera interpretación, é dicir, para calquera asignación de valores de verdade ás súas fórmulas atómicas. Por exemplo:
Para unha función dunha variábel: p V F {\displaystyle {\begin{array}{|c|}\hline p\\\hline V\\F\\\hline \end{array}}} e unha función desa variábel: p ∼ p p ∧ ∼ p V F F F V F {\displaystyle {\begin{array}{|c|c|c|}\hline p&\thicksim p&p\land \thicksim p\\\hline V&F&F\\F&V&F\\\hline \end{array}}} O que dá falso para todos os valores de p {\displaystyle p}.
Unha función de dúas variábeis: p q V V V F F V F F {\displaystyle {\begin{array}{|c|c|}\hline p&q\\\hline V&V\\V&F\\F&V\\F&F\\\hline \end{array}}} A seguinte táboa mostra unha contradición: p q ( p ∨ q ) ∼ ( p ∨ q ) ( p ∨ q ) ⇔ ∼ ( p ∨ q ) V V V F F V F V F F F V V F F F F F V F {\displaystyle {\begin{array}{|c|c|c|c|c|}\hline p&q&(p\lor q)&\thicksim (p\lor q)&(p\lor q)\Leftrightarrow \thicksim (p\lor q)\\\hline V&V&V&F&F\\V&F&V&F&F\\F&V&V&F&F\\F&F&F&V&F\\\hline \end{array}}} Dada esta definición, toda contradición é a negación dunha tautoloxía, e toda tautoloxía é a negación dunha contradición. Seguindo o exemplo anterior, negando a contradición obtemos unha tautoloxía: p q ( p ∨ q ) ∼ ( p ∨ q ) ( p ∨ q ) ⇔ ∼ ( p ∨ q ) ∼ ( ( p ∨ q ) ⇔ ∼ ( p ∨ q ) ) V V V F F V V F V F F V F V V F F V F F F V F V {\displaystyle {\begin{array}{|c|c|c|c|c|c|}\hline p&q&(p\lor q)&\thicksim (p\lor q)&(p\lor q)\Leftrightarrow \thicksim (p\lor q)&\thicksim ((p\lor q)\Leftrightarrow \thicksim (p\lor q))\\\hline V&V&V&F&F&V\\V&F&V&F&F&V\\F&V&V&F&F&V\\F&F&F&V&F&V\\\hline \end{array}}} Lóxica de proposicións
Sendo P {\displaystyle {\mathcal {P}}} o conxunto de proposición, e a, b, c, d … {\displaystyle a, b, c, d\dots } proposicións de P {\displaystyle {\mathcal {P}}}, pódese definir a operación nularia: contradición, pola cal sen argumentos ou independentemente dos argumentos, a unha variábel a {\displaystyle a\, } de P {\displaystyle {\mathcal {P}}} asígnaselle o valor falso. ⊥: ∅ ⟶ P ( ) ↦ a
⊥ ( )
F {\displaystyle {\begin{array}{rrcl}\bot: &\varnothing &\longrightarrow &{\mathcal {P}}\\&()&\mapsto &a
\bot ()
F\end{array}}} Nos diagramas de Venn de enriba, pódense ver para: ningunha, unha e dúas variábeis o resultado falso. Unha contradición é calquera expresión lóxica ou booleana equivalente a un resultado falso, para todos os valores das súas variábeis, independentemente do número de variábeis que teña dita expresión ou función.
Contradique

Un contradique é un dique que se constrúe preto do dique principal dun porto principal, co obxecto de reforzalo.
É unha infraestrutura de grande importancia, especialmente para os chamados portos exteriores (non abrigados nunha ría, golfo ou baía), xa que mellora o abrigo da dársena, diminuíndo a incidencia da ondada, feito que facilita as operacións dos buques dentro do porto.
Contraexemplo

En lóxica, especialmente na súa aplicación nas matemáticas e na filosofía, un contraexemplo é unha excepción a unha regra xeral proposta, é dicir, un caso específico da falsidade dunha cuantificación universal ("para todos").
Por exemplo, considere a proposición "todos os escritores dominan a expresión oral". Como esta proposición di que unha determinada propiedade (expresión oral) é válida para todos os escritores, con atopar un só escritor que non domine a expresión oral probará a súa falsidade. Neste caso, un escritor mudo é un contraexemplo de "todos os escritores dominan a expresión oral".
O número 2 é o único contraexemplo da proposición "todos os números primos son números impares ". Algunhas proposicións pódense negar cun número maior de contraexemplos, incluíndo un número infinito de contraexemplos. Por exemplo: "Todos os números impares son primos" ten infinitos contraexemplos: todos os impares múltiplos de 3, 5, 7, etc. En matemáticas
En matemáticas, os contraexemplos adoitan utilizarse para probar os límites dos posibles teoremas. Para usar contraexemplos para demostrar que algunhas conxecturas son falsas, os investigadores matemáticos evitan os camiños sen saída e aprenden a modificar as conxecturas para producir teoremas probables. En filosofía
En filosofía, os contraexemplos adoitan usarse para argumentar que unha determinada posición filosófica non é aplicable a certos casos. A diferenza dos matemáticos, os filósofos non poden probar as súas afirmacións sen dúbida, polo que outros filósofos son libres de estar en desacordo e tentar poñer outros contraexemplos en resposta. Obviamente, o primeiro filósofo pode argumentar que o suposto contraexemplo non se pode aplicar realmente.
Contraforte

En arquitectura, un contraforte é unha forma prismática, especie de columna, acaroada a un muro, que serve para reforzar os puntos de apoio de arcos ou trabes, ou ben ao mesmo muro ou parede pola parte exterior dun edificio. Os pesados contrafortes das construcións románicas contrastan cos estilizados das góticas.
No gótico aparece un contraforte composto, que consta de botarel e arcobotante.
Contraforte (xeografía)

En xeografía e xeoloxía denomínase contraforte a unha ramificación de montañas de escaso desenvolvemento, unidas a ambos os lados dunha cordilleira. Definición
En xeoloxía os contrafortes poden ser: Unha aresta secundaria dunha montaña que se apoia case perpendicularmente sobre a aresta principal.
Unha ramificación lateral dunha cadea de montañas ou dunha cordilleira; os contrafortes case sempre se encontran nunha posición perpendicular, ou polo menos oblicua, á dirección da cordilleira principal. Trátase dun ramal que se separa dunha cadea maior.
Unha ramificación secundaria dunha cadea de montañas.
Unha cadea montañosa que arranca da principal. Concepto
Un contraforte é un grupo de pequenas montañas que derivan dun sistema orográfico maior (cordilleira ou serra), e que xeralmente son máis baixas que este sistema, e tamén e chama así á parte dunha montaña formada por unha aresta secundaria que se apoia contra unha aresta principal.
As cordilleiras da Terra teñen unha estrutura arbórea máis ou menos definida, na que varias ramificacións teñen en común un eixe principal. As ramificacións son as serras que representan os contrafortes, e o eixe é a cordilleira principal.
Por analoxía co contraforte en arquitectura, tamén se chama así o bordo resultante da erosión dunha montaña. Exemplos
Exemplos moi evidentes de contrafortes na xeografía son: En Europa, os Prealpes ao bordo dos Alpes, serie de cadeas e grupos montañosos que flanquean por ambos os lados o principal arco alpino, formando os contrafortes dos Alpes, por oposición aos macizos centrais. Distínguense dos Alpes tanto pola prevalencia da súa estrutura calcaria como, por regra xeral, pola menor altura e rugosidade, polo conseguinte desenvolvemento modesto dos glaciares e pola prevalencia das formas da montaña media. ou en Cataluña, a serra da Albera, que é a continuación da cadea de montañas dos Pireneos, e un dos últimos contrafortes desta cordilleira, e o principal contraforte oriental deles, aínda que a súa baixa altitude e a erosión fan que teñan características moi diferentes ás do eixo central dos Pireneos.
En Suramérica son típicos os contrafortes do flanco occidental dos Andes peruanos. Os contrafortes andinos representan para a costa peru a interrupción de vales e desertos debido á presenza de cadeas de cerros ou cordilleiras que van en sentido perpendicular ao litoral e á cordillera occidental dos Andes.
Tamén son importantes, en Asia, os do Himalaia, que forman parte dun complexo orográfico maior: o sistema dos Himalaias, un conxunto composto polas cordilleiras do Himalaia, o Karakorum, o Hindu Kush e diversas outras subcordilleiras que se estenden a partir do nó do Pamir e as súas subcordilleiras adxacentes. En xeomorfoloxía
En xeomorfoloxía, rama da xeoloxía, tamén se denominan contrafortes aos promontorios que se proxectan, en disposición máis ou menos perpendicular, dunha escarpa ou dunha cordilleira.
Contraste (visión)

O contraste defínese como a diferenza relativa de intensidade entre un punto dunha imaxe e o seu contorno. Todos os obxectos percíbense polos contrastes de cor e luminancia que mostran as distintas partes da superficie en cuestión e en relación co fondo no que aparece o obxecto.
Para niveis suficientemente altos de iluminación, o ollo normal é sensíbel ás cores, mentres que para niveis baixos de iluminación, os obxectos percíbense principalmente polo contraste de luminancias que presentan en relación co fondo.
Un exemplo sinxelo é o contraste entre un obxecto de brillo constante sobre un fondo de brillo constante. Se ambas as superficies teñen a mesma luminosidade, o contraste será cero e o obxecto será indistinguible tanto física como sensorialmente do fondo. A medida que aumenta a diferenza de luminosidade, o obxecto será perceptivamente distinguíbel do fondo unha vez que se alcance o limiar de contraste, que é arredor do 0, 3% de diferenza de luminosidade (por exemplo: Legge & Kersten, 1987).
En belas artes, o termo non se aplica só ao cromatismo ou intensidade lumínica, senón á oposición intencionada entre diversos elementos dun conxunto, de maneira que resalten as súas calidades peculiares de forma evidente. En pintura, estas calidades ademais de luz e cor poden ser de volume, forma, etc.
Contraventá

Unha contra ou contraventá é unha porta pequena que se pon detrás das fiestras para impedir o paso da luz.
As contras van incorporadas pola parte exterior do muro (Francia, País Vasco, Cataluña. .. ) ou a rentes da parede interior da casa (Galicia, Reino Unido), fíxanse ao muro mediante gonzos ou bisagras. Teñen unha función semellante á persiana mediterránea: impedir o paso da luz ou a calor.
En Galicia é a forma de impedir o paso da luz no interior das casas nas vivendas tradicionais. Aos poucos foi sendo substituída pola persiana mediterránea. As contras galegas son de madeira, ábrense en dous batentes cara ao interior da casa, xa que é a fiestra a que fica a rentes do muro exterior para que a auga esvare pola fachada. Este tipo de disposición da contra e da ventá dáse noutras zonas de climas semellantes como o Reino Unido. En zonas algo menos chuviosas como o resto de España, Francia ou Alemaña a contra sitúase por fóra protexendo a fiestra que está no interior da soleira. Materiais
Os materiais máis comúns de fabricación das contras son os seguintes: PVC
Aluminio
Madeira tratada (tradicional). Estrutura
Pola súa estrutura, as contras poden ser: Opacas
De batentes fixas
De batentes móbiles, que se activan por un mecanismo que as inclina en dous posíbeis sentidos
Tamén poden ser dunha soa batente, de varias follas prefolla ou de varias follas pregábeis.
Control (filme de 2007)

Control é un filme inglés dirixido por Anton Corbijn no 2007, baseado na vida do cantante de Manchester Ian Curtis. Elenco
Sam Riley como Ian Curtis, a principal figura da película e vocalista de Joy Division.
Samantha Morton como Deborah Curtis, muller de Ian Curtis, que casaron moi novos. O filme mesmo está baseado nas memorias de Deborah coa súa experiencia de Ian Curtis e Joy Division.
Alexandra Maria Lara como Annik Honoré, unha xornalista belga e empregada da embaixada belga. Tivo un affaire con Ian Curtis despois dunha entre coa banda, exacerbando a tensión entre Ian e Deborah.
Toby Kebbell como Rob Gretton, o manager da banda.
Joe Anderson como Peter Hook, o baixo de Joy Division.
Craig Parkinson como Tony Wilson, o propietario de Factory Records, selo que distribuíu a Joy Division.
James Anthony Pearson como Bernard Sumner, o guitarrista e teclado da banda.
Harry Treadaway como Stephen Morris, o batería de Joy Division.
Andrew Sheridan como Terry Mason, o representante do grupo antes da chegada de Rob Gretton.
Robert Shelly como Twinny, un roadie da banda.
Matthew McNulty como Nick Jackson
Ben Naylor como Martin Hannett, produtor e cofundador de Factory Records con Tony Wilson.
John Cooper Clarke como el mesmo, un artista. No filme representa o seu poema "Evidently Chickentown" nunha recreación dun concerto dos 1970.
Lotti Closs como Gillian Gilbert, moza de Stephen Morris e ocasionalmente guitarrista nos concertos de Joy Division.
Nicola Harrison como Corinne Lewis, unha muller con epilepsia que Ian Curtis coñeceu no seu traballo, inspiroulle a canción "She's Lost Control".
Herbert Grönemeyer, como médico.
Control biolóxico

O control biolóxico é un método de control de pragas, enfermidades e doenzas que consiste en utilizar organismos vivos con obxecto de controlar as poboacións doutro organismo. Características
Hai que ter en conta que o seu uso tivo significados diferentes ao longo do tempo; así, os fitopatólogos tenderon a usar o termo para denotar métodos de control que inclúen rotación de cultivos, alteracións do pH do chan, uso de emendas orgánicas etc; outros investigadores diferencian un control biolóxico clásico do control biolóxico moderno onde se inclúen as técnicas de control por interferencia. Con todo, a definición máis aceptada na actualidade é a que utilizaron tradicionalmente os entomólogos: É un método agrícola de control de pragas (insectos, ácaros, malezas, enfermidades das plantas etc. ) que usa depredadores, parasitos, herbívoros ou outros medios naturais. Pode ser un compoñente importante do control integrado de pragas e é de grande importancia económica para a agricultura.
Control de Tráfico Centralizado

O Control de Tráfico Centralizado, coñecido polas súas siglas como CTC, é -segundo a propia definición do Regulamento de Circulación Ferroviaria español- o sistema que permite realizar desde un posto central, o accionamento remoto das instalacións dun conxunto de estacións e traxectos, ordeando os movementos e coordinando a circulación dos trens e manobras.
As redes ferroviarias poden estar ao amparo dun CTC ou deixar o control do tráfico aos gabinetes de circulación localizados nas estacións ao longo da liña. Historia
En España
O primeiro tramo controlado por un CTC foi o tramo en vía única entre as estacións de Brañuelas e Ponferrada, no ano 1954. O mando do CTC situábase na estación de Ponferrada.
Os CTC máis modernos executan automaticamente a apertura de itinerarios aos trens, de xeito que os técnicos se dedican exclusivamente á regulación do tráfico. Excepción feita das grandes terminais, onde a apertura dos sinais esixe a continua intervención do Xefe do CTC.
En Galiza
Todas as liñas ferroviarias galegas son telemandadas desde o CTC da estación de Ourense, agás a liña de alta velocidade Ourense-Santiago, controlada desde o Centro de Regulación e Control de alta velocidade de Madrid-Atocha e a liña de largo métrico Ferrol-Xixón, gobernada desde El Berrón.
Control de tráfico aéreo

O servizo de control do tráfico aéreo, tamén coñecido polas súas siglas en inglés ATC (Air Traffic Control) préstase polos países asinantes do tratado de Chicago que deron orixe á creación da OACI/ICAO nos termos especificados polas normas desta organización internacional.
O espazo aéreo divídese en rexións de información de voo, coñecidas como FIR (Flight Information Region) e cada país faise responsable do servizo nas comprendidas na súa 'área de responsabilidade'. En moitos casos esta área de responsabilidade excede as augas territoriais dun país a fin de que o espazo aéreo comprendido sobre as augas internacionais sexa provisto dun servizo de información. O espazo aéreo no que se presta o servizo de control aéreo chámase 'espazo aéreo controlado'. A Unidade encargada de dar servizo de control ao tráfico aéreo nestas áreas recibe o nome de Centro de Control de Área. Debido ao amplo espazo aéreo que manexan, están divididos en Sectores de Control, cada un responsable dunha parte do espazo total ao seu cargo. Cando un avión está a piques de saír dun sector é traspasado ao seguinte sector en forma sucesiva, ata a aterraxe no seu destino. Actualmente, a maior parte das rutas aéreas están cubertas por radares, o que permite facer un seguimento permanente aos voos.
Nas rexións de información de voo atópanse as áreas terminais (TMA) dos aeroportos importantes e entre elas discorren as aerovías, corredores polos que circulan as aeronaves. Outros elementos son as áreas prohibidas, restrinxidas ou perigosas que son zonas onde o voo de aeronaves vese restrinxido en diferentes medidas e por causas diversas.
As normas que regulan a circulación aérea no espazo aéreo controlado recóllense no Regulamento de Circulación Aérea.
Control dos pais

Os controis dos pais son funcións que poden incluírse nos servizos de televisión dixital, ordenadores e videoxogos, dispositivos móbiles e software que permiten aos pais restrinxir o acceso ao contido aos seus nenos. Estes controis creáronse para axudar aos pais a restrinxir certos contidos que poden ver os seus fillos. Estes contidos poden ser susceptibles de restricción por considerarse pouco axeitados para a súa idade, nivel de madurez ou sentir que está dirixido a un público adulto. Os controis dos pais divídense en catro categorías: filtros de contido, que limitan o acceso ao contido inadecuado á idade; controis de uso, que limitan o uso destes dispositivos, como pór límites de tempo ao uso ou prohibir certos tipos de uso; ferramentas de xestión de uso do ordenador, que obrigan ao uso de certo software; e monitoreo, que pode rastrexar a localización e a actividade cando se usan os dispositivos.
Control numérico computerizado

Control numérico computerizado, control numérico ou CNC (computer numerical control) é un sistema informático para máquinas programables e controladas por ordenador. As orixes desta tecnoloxía están nos anos 40 e 50 do século XX. Foron máquinas modificadas para empregar controis analóxicos e dixitais. Nun principio por medio de tarxetas perforadas.
Este sistema supuxo unha revolución nas máquina ferramenta, equipos industriais para fabricación programables.
O uso principal é en máquinas fresadoras e tornos. E tamén en máquinas de corte 2D e 3D. Programación
A linguaxe de programación CNC está normalizada segundo DIN 66025/ISO 6983. Chamado G-code, tamén coñecido como RS-274. Fabricantes
Existen multitude de fabricantes de maquinaria CNC, pero só uns poucos fabricantes de controis: Fagor Automation — 8037, 8055, 8060, 8065, 8070.
FANUC — 0i-MD, 0i-TD, 0i-PD, 0i Mate-MD, 0i Mate-TD, 30i-MODEL B.
Fidia — nC 12R, nC 15, C10, C20, C40;
HAAS
Heidenhain — TNC 128, TNC 320, TNC 620, TNC 640, MANUALpus 620, CNC PILOT 640;
Mitsubishi Electric — C70, M70V, M700V;
Rexroth Bosch Group — IndraMotion MTX micro, IndraMotion MTX standard, IndraMotion MTX performance, IndraMotion MTX advanced;
Siemens — Sinumerik 802D, 808D, 810D, 840D.