proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Heterocromía

A heterocromía (en anatomía coñecida como hetrochromia iridis ou heterochromia iridum) é unha anomalía dos ollos na que un iris é de diferente cor do outro (heterocromía total ou heterocromia iridum) ou unha parte dun iris é dunha cor distinta ao do resto (heterocromía parcial ou heterocromía iridis) resultado dun relativo exceso ou escaseza de pigmentación dentro do iris. Tipoloxías
A heterocromia iridum preséntase con pouca frecuencia e pode ser conxénita ou adquirida, como resultado dalgunhas enfermidades. A forma conxénita é a máis rara, aínda que se presenta de forma habitual nos cans de raza Husky siberiano, Antigo can pastor inglés ou Bobtail, Dálmata, Dogo alemán, Pastor australiano entre outros, igualmente preséntase con frecuencia nos gatos.
A forma conxénita é a que ocorre desde o nacemento e pode estar asociada con algunhas enfermidades raras, como a neurofibromatosis, a síndrome de Waardenburg ou a Síndrome de Horner.
A forma adquirida pode deberse a un trauma, depósito de pigmentos ou a algunhas enfermidades. Ata se describiron casos de cambio espontáneo. Cultura popular
Aínda que é considerado como un famoso caso de heterocromía adquirida, o cantante David Bowie non a ten. Debido a un golpe que tivo no instituto, non percibe ben a profundidade e a súa pupila está permanentemente dilatada, pero o seu iris continúa sendo de cor azul.
Heterodúplex

Heterodúplex é un termo de xenética que indica a estrutura híbrida dunha molécula de ácido nucleico, e refírese á área formada por dúas cadeas procedentes de moléculas diferentes. Un exemplo de heterodúplex é o que se crea ao final da transformación bacteriana na que se insire un filamento exóxeno no cromosoma bacteriano da célula aceptora que crea o complementario.
Heteroglotónimo

O heteroglotónimo é o nome dado a unha lingua por parte de quen non a fala. Trátase dun exónimo para o nome dunha lingua.
Ao igual cós autoglotónimos poden chegar a ter valor despectivo, como no caso da lingua polaca para os alemanfalantes (Niemiecki, que significa orixinariamente "o mudo"), ou o caso da lingua asturiana, tamén coñecida como bable, termo que deriva do son onomatopeico "bla bla bla".
Hai certas linguas cun elevado número de heteroglogónimos de diferentes orixes léxicas, especialmente en casos de linguas de pequenas nacións indíxenas en contacto con outras nacións máis poderosas, de cuxa lingua adoita proceder o heteroglotónimo. Este é o caso do ostyak e vogul, nome dado en ruso á lingua mansi e lingua janti, dúas linguas urálicas.
Outras linguas con heteroglotónimos son o alemán (allemand en francés, Tysk en sueco, Niemiecki en polaco, tedesco en italiano e German en inglés) ou o italiano (Wloski en polaco).
O nome que en galego se lle dá á lingua alemá procede da antiga tribo xermánica dos alamanni, se ben os alemáns usan para referirse á súa lingua o autoglotónimo Deutsch.
Heteropatriarcado

O heteropatriarcado é un sistema sociopolítico no que o xénero masculino e a heterosexualidade teñen supremacía sobre outros xéneros e sobre outras orientacións sexuais.
Desde a visión feminista, o termo patriarcado fai alusión ao pai como posuidor do poder dentro da xerarquía familiar, e polo tanto, á subordinación das mulleres ao poder dos homes. Coa aparición da teoría queer entre os anos 1980 e 1990 e o cuestionamento da heterosexualidade obrigatoria e do binarismo de xénero, esta dominación non soamente descríbese en termos de sexo ou de xénero (o predominio do home sobre a muller, ou o masculino sobre o feminino) senón tamén en termos de sexualidade (a heteronormatividade, ou o heterosexual arriba doutras orientacións sexuais e o cisxénero sobre outras identidades).
Heterorhabditis bacteriophora

Heterorhabditis bacteriophora é unha especie de nematodo entomopatóxeno; estes nematodos son coñecidos comunmente como nematodos beneficiosos. Son microscópicos e utilízanse en xadinaría como unha forma de control biolóxico de pragas. Utilízanse no control de formiga, pulgas, avelaíñas, escaravellos, moscas, gurgullos e outras pragas.
Estes nematodos entran nas larvas dos seus insectos hóspede pola boca, ano ou aberturas respiratorias e empezan a alimentarse. Para reproducírense os nematodos liberan bacterias do xénero Photorhabdus que viven no seu tracto dixestivo. As bacterias multiplícanse rapidamente na larva dos insectos e acaban matándoa. Os nematodos usan despois o cadáver da larva para crecer e reproducirse. Invstigación de sistemas biolóxicos
Estes nematodos poden criarse in vitro, e son de grande interese para os biólogos moleculares e evolutivos que investigan sistemas parasitos e simbióticos. Heterorhabditis bacteriophora foi seleccionado polo National Human Genome Research Institute como especie a secuenciar. A cepa endogámica H. bacteriophora TTO1 foi secuenciada usando a tecnoloxía Roche 454, e obtívose unha ensamblaxe dun esbozo do xenoma de 77 Mb de alta calidade en 2013.
Heterorhabditis heliothidis

Heterorhabditis heliothidis é un nematodo do xénero Heterorhabditis.
É un parasito de insectos como o escaravello da pataca ou as avelaíñas do xénero Crambus, entre outros.
Estudáronse os seus mecanismos de virulencia no lepidóptero Galleria mellonella.
Utilízase no control biolóxico de pragas; por exemplo, foi probado contra o gurgullo Otiorhynchus sulcatus, a mosca doméstica en granxas de polos.
Pode ser producido en masa en medios de cultivo artificiais consistente en caldo nutriente, extracto de lévedo e aceite vexetal.
Heterosexualidade obrigatoria

A heterosexualidade obrigatoria refírese á concepción social de que a heterosexualidade é a inclinación natural dos seres humanos e que, por tanto, pode ser adoptada de maneira independente das posibles preferencias sexuais de cada persoa. Consecuentemente, calquera que difira desta orientación é considerado desviado e depravado. É unha idea asumida e reforzada pola sociedade patriarcal.
Adrienne Rich popularizou o termo nos anos 1980 co seu ensaio Heterosexualidade obrigatoria e existencia lesbiana. Nel denunciaba os sesgos do feminismo cando relegaba ao lesbianismo, do mesmo xeito que facía cos feminismos negros, a “un fenómeno marxinal ou menos natural, como unha mera preferencia sexual ou como unha imaxe especular das relacións heterosexuais ou homosexuais masculinas”. A análise feminista da época non só non cuestionaba a heterosexualidade como unha institución que constituía outro eixe de opresión, senón que asumía que as mulleres eran naturalmente heterosexuais. Ademais, argumentaba que esta asunción responde en realidade a unha homofobia herdada de preceptos relixiosos, médicos, económicos e sociais tradicionais.
Doutra banda, Adrienne Rich analiza como dos poucos estudos que abordaban o lesbianismo, algúns tendían a dar unha explicación ao mesmo pero sen darlla á heterosexualidade, partindo da premisa de que a heterosexualidade é natural e necesaria e non necesita explicación. Outros simplemente incluían a sexualidade lesbiana baixo a homosexualidade masculina, invisibilizando as particularidades das mulleres lesbianas. Ademais, frecuentemente asumíase que o lesbianismo era unha opción elixida tras un rexeitamento aos homes ou a relacións insatisfactorias con estes.
Ademais, engade que a heterosexualidade é un requisito para as mulleres no mundo laboral, onde se enfrontan constantemente a acoso sexual, facendo que un comportamento heterosexual afable ante o acoso dos homes convértase nun requisito para manter o posto de traballo.
Aínda que nun primeiro momento o concepto de heterosexualidade obrigatoria foi concibido en relación á situación das mulleres lesbianas, hoxe en día utilízase igualmente para referirse a como os homes homosexuais enfróntanse á presunción de heterosexualidade por parte da sociedade.
Heterónimo

En crítica literaria, os heterónimos son os diversos nomes (diferentes de pseudónimos) asumidos por un mesmo escritor. Ao contrario dos pseudónimos, os heterónimos constitúen unha personalidade independente. O creador do heterónimo é chamado "ortónimo". Os máis coñecidos heterónimos son os do poeta portugués Fernando Pessoa: Alberto Caeiro, Álvaro de Campos ou Ricardo Reis. Tamén son destacables Ossian de James Macpherson, Heriberto Bens de Méndez Ferrín, Scardanelli de Hölderlin. ..
Na gramática tradicional, as palabras heterónimas son as que teñen raíz diferente mais que forman xuntas unha estrutura semántica, como os nomes de parentesco (nai, pai, nora, xenro etc. ) os nomes de cor, os graos militares etc.
Hettanxiano

O Hettanxiano é unha división da escala temporal xeolóxica, é a primeira idade do Xurásico Inferior, primeira época do período Xurásico. Esta idade esténdese de 199, 6 ± 0, 6 até 196, 5 ± 1, 0 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Hettanxiano sucede o Rhaetiano do Triásico Superior e precede o Sinemuriano.
O seu nome procede da cidade de Hettange-Grande no noroeste de Francia na fronteira con Luxemburgo e deullo o paleontólogo suízo Eugène Renevier en 1864.
Heulandita

A heulandita é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é Ca(Al2Si7O18)·6H2O e que pertence á subclase dos tectosilicatos. Forma parte do grupo mineral das ceolitas. Características
A heulandita aparece frecuentemente en forma de cristais tabulares de diferente grosor. Preséntase en cavidades de rochas volcánicas (en basaltos) e en ocasións en gneises e filóns hidrotermais, asociándose en ocasións á escolecita.
Outros silicatos a destacar son a mica, o feldespato e a olivina.
Heurística

A heurística é unha forma de traballar para resolver os problemas, aprender, ou facer descubrimentos que usa métodos prácticos, que non garante unha solución ideal ou perfecta, aínda que suficiente para os obxectivos inmediatos. Deste xeito é posible obter resultados aceptables nun tempo máis curto, e neste sentido pode ser considerado como atallo simplificador. Son exemplos deste método as estimacións fundamentadas, aproximacións, opinións intuitivas, o sentido común e a categorización.
A heurística é un trazo característico do ser humano. Dende este punto de vista, pode ser descrito como a arte e a ciencia do descubrimento e a invención, ou de resolver problemas a través da creatividade e o pensamento lateral ou pensamento diverxente.
A etimoloxía de "heurística" é a mesma que a da palabra eureka! , a exclamación que é atribuída a Arquímedes nun episodio tan famoso como apócrifo. A palabra "heurística" aparece en máis dunha categoría gramatical. Cando se usa como un substantivo, que identifica a arte ou a ciencia de descubrimento e unha disciplina que pode ser investigado formalmente. Cando aparece como un adxectivo, refírese a máis cousas específicas, tales como estratexias heurísticas, regras heurísticas ou siloxismos e conclusións heurísticas. É evidente que estes dous usos están intimamente relacionados, xa que a heurística é xeralmente proposta de estratexias heurísticas que guía o descubrimento. Matemáticas
En matemáticas, a heurística existe dende a antiga Grecia. Porén, a formalización e o alto grao de rigor en matemáticas restoulle importancia ó estudo do descubrimento, considerándoo de interese para a psicoloxía. Aínda que existe o campo da teoría da demostración, isto non ten nada que ver con atopar patróns de demostración ou regras para atopar as probas de teoremas.
Hevea brasiliensis

A hevea, tamén coñecida coma árbore do caucho (Hevea brasiliensis), coñecida en portugués na Amazonia orixinaria coma árvore-da-borracha ou seringueira, é unha árbore da familia das euforbiáceas de 20 a 30 m de altura (excepcionalmente 45 m). O toro é recto e cilíndrico de 30 a 60 cm de diámetro, de madeira branca e lene. As súas follas son compostas trifoliadas, alternas, de 16 cm de lonxitude, de 6 a 7 cm de largo; deixa caer parcialmente as follas durante a estación seca, antes da cal as follas da copa da árbore tórnanse de cor avermellada. As flores son miúdas e reunidas en amplas panículas. Produce froitos desde os 4 anos, cada un dos cales é unha gran cápsula de 4 cm de diámetro que se abre en valvas, con sementes ricas en óleos.
O seu látex é branco ou amarelado e abundante até os 25 anos de idade da árbore. Del fabrícase o caucho, despois de sangrar o toro fendendo incisións angulares en V. Este látex contén 30 a 36% de hidrocarburo do caucho, 0, 5% de cinzas, 1, 5% de proteínas, 2% de resina e 0, 5% de quebrachitol. O caucho tamén pode obterse do látex doutras árbores do xénero Hevea (v. g. H. guianensis Aubl. 1775 e H. pauciflora Müll. Arg. 1865).
Esta árbore é orixinaria da conca hidrográfica do río Amazonas, onde existía en abundancia e con exclusividade, características que xeraron o auxe ou febre do caucho, período da historia suramericana de moita riqueza e puxanza para empresarios que se asentaron na rexión amazónica e á vez de desastre para a poboación indíxena que sufriu exterminios e escravitude, até se apoderaren os ingleses do lucrativo negocio, cando o botánico Henry A. Wickham tirou ilegalmente do Brasil sementes desta árbore, en 1876, para establecer plantacións en Malaisia, Birmania, Ceilán e África subsahariana. Contra o 1914 a cantidade de caucho obtido de plantacións xa superaba a extraída de árbores bravas.
O traballador que extrae o látex de caucho é chamado no Brasil seringueiro.
A posesión das áreas naturalmente ricas en hevea existentes daquela na zona do Acre provocou a inicios de século XX a guerra do Acre entre Bolivia, o Brasil e mesmo Perú. Sinonimia
Caoutchoua J. F. Gmel.
Micrandra Benn. & R. Br.
Siphonanthus Schreb. ex Baill.
Siphonia D. Richard ex Schreb.
Siphopnicna F. Jansen ex Schreb.
Hewlett-Packard

"HP" redirixe aquí; se quere ver o artigo sobre a popular serie de novelas, véxase Harry Potter. Hewlett-Packard, comunmente coñecida como HP é unha das compañías tecnolóxicas máis importantes do mundo. Fundada en 1939 ten a súa sede central en Palo Alto (California, EUA). Ten presenza nos campos da informática, impresión e imaxe dixital ademais de vender software e servizos.
Hexagrama (moeda)

O hexagrama (en grego: ἑξάγραμμα, hexagramma) foi unha moeda bizantina de prata creada por Heraclio en 615, co valor dun doceavo de sólido, que circulou no século VII no Imperio Bizantino. Historia
Bardante algunhas emisións cerimoniais do século VI, o sistema monetario das últimas épocas do Imperio Romano e dos inicios da época bizantina carecía de moedas de prata, principalmente por mor da gran flutuación do seu prezo en relación ao ouro.
Non foi ata 615, baixo o emperador Heraclio (610-641), cando se retomou a cuñaxe de moeda de prata, para cubrir as necesidades da guerra contra os persas. A materia prima para estas emisións viña principalmente da confiscación de obxectos de prata da Igrexa. Polo seu peso, estas novas moedas foron bautizadas como hexagrama, xa que pesaban seis grammata (6, 84 gramos), en tanto que o seu valor era equivalente á doceava parte do sólido de ouro.
A única lenda que caracterizaba o hexagramma era Deus adiuta Romanis ("Deus axude aos romanos"), o que se entende como unha manifestación da desesperación do imperio neste tempo.
A moeda mantivo o seu uso regular baixo o sucesor de Heraclio, Constante II (641-668) e continuou máis esporadicamente en tempos de Constantino IV (668-685). A partir de aí, só se cuñou ocasionalmente con carácter cerimonial ata Teodosio III (715-717). En 720, o emperador León III (717-741) substituíu esta moeda de prata por outra nova, denominada miliaresion.
Hexemonía

A hexemonía (do grego antigo: ἡγεμονία mando, primacía) é a supremacía que unha poboación, unha nación ou bloque de nacións pode ter, grazas ao seu maior potencial económico, militar ou político, e que exerce sobre outras poboacións, aínda que estas non a desexen. Isto pode ser un dominio directo, como a través do poder militar, pero pode ser un dominio indirecto, como cando unha nación pode ditar os termos do comercio á súa vantaxe.
Por hexemonía mundial enténdese o dominio do mundo por parte dunha soa nación ou un grupo de nacións. Historia
O termo "hexemonía" orixinouse na Grecia antiga; o verbo hexemonizar significa etimoloxicamente "dirixir, continuar". O problema da hexemonía foi estudado na antiga Grecia por Xenofonte no Helenico (​​libro VI, cap. 3-5 respecto á hexemonía tebana, e no libro VII).
Os estados gregos individuais eran independentes pero formaban parte dunha Liga Anfionia, e as decisións relacionadas coa política exterior (é dicir, a paz e a guerra), xa que afectaban a toda a liga, eran responsabilidade da liga no seu conxunto. non do estado único. . A rapidez coa que había que tomar as decisións militares, porén, esixía que a dirección da guerra estivese en mans dun só estado, o estado hexemónico. Outros exemplos son a Liga do Peloponeso de Esparta (séculos VI a IV a. C. ); a efémera Liga de Delian da Atenas clásica. A posterior Liga de Corinto estivo dirixida non por un estado, senón por Filipo II de Macedonia. Tal hexemón era un rei ou gobernante con poder persoal.
Unha relación hexemónica normalmente descríbese como menos que un imperio, pero máis que unha potencia rexional. Isto significa que un hexemón pode non tomar o control doutras nacións, pero ten o poder de influír moito no que fan. Por outra banda, un hexemón global é máis poderoso que, por exemplo, Irán é no Oriente Medio. Outros significados
A hexemonía expresábase sobre todo no mando militar: os estados aliados colocaban as súas tropas e parte dos recursos económicos ás ordes dos maxistrados ou soberanos do Estado hexemónico, conservando a súa autonomía, teoricamente. De feito, na época clásica a hexemonía de Esparta e Atenas era tamén de tipo filosófico ou espiritual, xa que as dúas nacións representaban cada unha ideais de vida moi diferentes.
No ámbito militar, a hexemonía é o obxectivo teórico xeral da estratexia.
Por analoxía co significado de hexemonía na antiga Grecia, o termo indica a dominación total dun grupo sobre outros grupos, con ou sen ameaza de forza, na medida en que as perspectivas culturais se adaptan de tal xeito a favorecen o grupo hexemónico (dominante).
Fálase de hexemonía política ou de grupo hexemónico para referirse a aquel grupo cuxas propostas gozan dun nivel de aceptación preeminente entre as clases dirixentes; o tema da hexemonía política e cultural é a base do pensamento de Antonio Gramsci un dos pais do Partido Comunista de Italia (PCI).
Hexemonía cultural

A hexemonía cultural é un concepto da filosofía marxista que designa a dominación da sociedade, culturalmente diversa, pola clase dominante, cuxa cosmovisión —crenzas, moral, explicacións, percepcións, institucións, valores ou costumes— convértese na norma cultural aceptada e na ideoloxía dominante, válida e universal. A hexemonía cultural xustifica o status quo social, político e económico como natural e inevitable, perpetuo e beneficioso para todo o mundo, en lugar de presentalo como un construto social artificial que beneficia unicamente á clase dominante.
En filosofía e socioloxía, o termo hexemonía cultural ten connotacións derivadas da palabra grega ἡγεμονία, que indica liderado e goberno. En política, hexemonía é o método xeopolítico de dominación imperialista indirecta, no que o estado hexemónico goberna a outros estados subordinados, baixo a ameaza de intervención como un medio implícito de poder, máis que pola forza militar directa (invasión, ocupación ou anexión).
A hexemonía cultural é un termo desenvolvido por Antonio Gramsci para analizar as clases sociais e a superestrutura. Propuña que as normas culturais vixentes dunha sociedade son impostas pola clase dominante (hexemonía cultural burguesa), de maneira que non deberían percibirse como naturais ou inevitables, senón recoñecidas como unha construción social artificial e como instrumentos de dominación de clase. Esta práctica sería indispensable para unha liberación política e intelectual do proletariado, reivindicando e creando a súa propia cultura de clase.
Hexesias de Salamina

Hexesias de Salamina (en latín Hegesias, en grego antigo Ἡγησίας), chamado Hegesinus por Focio, foi un poeta grego nado en Salamina ao que se lle atribúe a autoría dos Cantos Ciprios que iniciaban o ciclo troiano no que se chama ciclo épico, obra. que por outra banda se atribúe tamén, se cadra con máis fundamento, a Estasino ( Stasinus ), segundo Ateneo de Naucratis.
Hialocito

Os hialocitos, tamén chamados células vítreas, son células do corpo vítreo do ollo, o cal é a cavidade chea de xel transparente (humor vítreo) situada no espazo situado entre o cristalino e a retina do ollo. Os hialocitos aparecen na parte periférica do corpo vítreo, e poden producir ácido hialurónico e coláxeno, que pasan ao humor vítreo e forman fibrilas de coláxeno enlazadas coa hialurona. Os hialocitos son células con forma estrelada cun núcleo oval.
O desenvolvemento de corpo vítreo no embrión ocorre en tres etapas: primaria, secundaria e terciaria. Durante a etapa primaria, que ten lugar entre as semanas 3 e 6, os compoñentes básicos empezan a formarse a partir da capa de células embrionarias do mesénquima. Os hialocitos probablemente se desenvolven a partir do vítreo primario vascular.
Hiato aniónico

O hiato aniónico, ou anion gap en inglés é a diferenza entre os anións e os catións medidos no soro plasmático.
Adoita empregarse en medicina para tentar dilucidar a causa dunha acidose metabólica. Fórmula bioquímica
Malia que varios autores inclúen o ion potasio no cálculo do hiato aniónico, as concentracións baixas deste no soro fan que na actualidade estea aceptada a omisión deste polo anódino efecto que ten no resultado final. Así as cousas, a ecuación ficaría do seguinte xeito: Anion GAP [Na+] − ([Cl-] + [HCO3−])
Onde: [Na+] é a concentración sérica do ion sodio;
[Cl-] é a concentración sérica do ion cloruro;
[HCO3−] é a concentración sérica de bicarbonato.
Hibernia

Hibernia é o nome en latín da illa da Irlanda. Etimoloxía do nome
Literalmente quere dicir: "Terra do inverno".
Tamén se di que o nome pode deberse a unha latinización do nome Ivernii, unha das tribos celtas que habitaba Irlanda no tempo dos romanos. Hibernia e Roma
Hibernia nunca foi incorporada formalmente ao Imperio Romano.
A crenza popular é que os romanos nin invadiron nin influíron de xeito notable Irlanda, aínda que se sabe que expedicións de tribos irlandesas chegaron ás provincias romanas de Britania (Gran Bretaña) e Galia (Francia).
Os testemuños escritos son escasos, aínda que suxestivos. Non se atoparon calzadas romanas, nin probas de ningunha invasión. Aínda así, no sueste de Irlanda apareceron cemiterios de estilo romano e grandes cantidades de achados romanos.
Está xeralmente aceptado que Cesar "invadiu" Gran Bretaña. Aínda que o seu exército deixou poucas probas que descubrir, permaneceu alí só un par de anos e fracasou no seu intento de incorporar Hibernia ao Imperio Romano. A única proba que se ten da invasión romana de Hibernia é o libro de César, A Guerra das Galias, do ano 54 a. dC.
Os outros poucos textos do período que se conservan xunto coa arqueoloxía, suxiren certa interacción entre a Britania romanizada e Irlanda. Sen un novo achado arqueolóxico ou a aparición dalgún texto perdido, os detalles de devandita interacción permanecen aínda suxeitos a debate.
Hibernáculo

Un hibernáculo é un lugar no que un animal busca refuxio, como un oso que usa unha cova para hibernar. A palabra pódese usar para describir unha gran variedade de abrigos utilizados por moitos tipos de animais, incluíndo insectos, sapos, lagartos, serpes, morcegos, roedores e primates de varias especies.
Tamén se denominan así os refuxios artificiais que ás veces se constrúen para protexer a algúns animais. Etimoloxía
Hibernáculo e un termo da linguaxe científica tirado do latín hibērnacŭlum, plural hibērnacŭla, "tenda para os cuarteis de inverno das lexións romanas"). Neste sentido emprégase no inglés desde 1770. Importancia para a conservación da natureza
Un mellor coñecemento e protección destes hábitats particulares é de grande importancia para a bioloxía da conservación e a salvagarda de moitas especies en perigo de extinción. Por exemplo, algunhas comunidades saproxilófagas requiren grandes cantidades de madeiras mortas de diversas especies; este tipo de hábitat é cada vez máis raro nos bosques cultivados. Bolboretas invernantes
En alemán emprégase a palabra hibernarium para designar tamén o caso das follas e da seda que empregan algunhas eirugas de bolboretas para pasaren o inverno (antes de desenvolver o último estadio larval).
Hibiscus syriacus

Hibiscus syriacus chamada vulgarmente hibisco de Siria, rosa de Sharon ou roseira de Siria, é unha especie de planta floral caducifolia. Cultívase como flor ornamental en moitas partes do mundo, sendo común atopala en xardíns de Galiza, incluso coma árbore nas rúas das cidades. Descrición
É unha planta orixinaria de Asia, que pode acadar entre 2 e 4 metros de altura. Xeralmente cultívase en lugares onde os veráns son moi cálidos polas súas atractivas flores. Estas poden ser de varias cores: brancas, rosadas, vermellas, violetas, etc. Cada flor ten unha curta vida (ao redor dun día), mais como a planta produce moitas sempre poden apreciarse varias. O período de floración vai desde a primavera até o outono.
Hibiscus syriacus é a flor nacional de Corea do Sur, aparecendo en diversos emblemas nacionais. No himno nacional deste país compárase a Corea con esta flor. O nome da flor en coreano é mugunghwa (Hangul: 무궁화; Hanja: 無窮花).
Esta planta pódese propagar por esgallos ou sementes. Taxonomía
Hibiscus syriacus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum2: 695. 1753. Etimoloxía
Hibiscus: nome xenérico que deriva da verba grega: βίσκος ( hibískos ), que era o nome que deu Dioscórides (aC. 40-90) a Althaea officinalis.
syriacus: epíteto xeográfico que alude á súa localización en Siria. Sinonimia
Hibiscus acerifolius Salisb.
Hibiscus floridus Salisb.
Hibiscus rhombifolius Cav.
Ketmia arborea Moench
Ketmia syriaca (L. ) Scop.
Ketmia syrorum Medik.
Hibridación ADN-ADN

O termo hibridación ADN–ADN refírese xeralmente a unha técnica de bioloxía molecular que mide o grao de semellanza xenética entre conxuntos de secuencias de ADN. Utilízase normalmente para determinar a distancia xenética entre dous organismos. Foi moi utilizada en filoxenia e taxonomía. Método
Primeiro márcase o ADN dun organismo, despois é mesturado con ADN non marcado co que se quere comparar. A mestura de ambos incúbase para deixar que as febras de ADN se disocien e despois se volvan a reasociar, formando híbridos de ADN de dobre cadea. As secuencias hibridadas cun alto grao de semellanza vanse unir con máis facilidade e máis firmemente, e cumprirá máis enerxía para separalas, é dicir, para separalas hai que quentalas a maior temperatura que as secuencias que non son similares, un proceso chamado "fusión do ADN".
Para avaliar o perfil de fusión dun ADN hibridado, o ADN bicatenario únese a unha columna de cromatografía e a mestura é quentada en varios pasos. En cada paso de quentado, lávase a columna; as secuencias que se "funden" (separan) comveértense en monocatenarias e son arrastradas polo lavado da columna. As temperaturas ás que o ADN marcado sae da columna reflicten a cantidade de semellanza entre secuencias que hai (e a mostra de auto-hibridación serve de control). Estes resultados combínanse para determinar o grao de simellanza xenética entre organismos. Uso en zooloxía
Cando se compara o ADN de varias especies desta maneira, os valores de semellanza xenética obtidos permiten situar as especies nunha árbore filoxenética, o que é unha posible estratexia para realizar unha sistemática molecular. Charles Sibley e Jon Ahlquist foron os pioneiros desta técnica, e utilizaron a hibridación ADN–ADN para examinar as relacións filoxenéticas das aves (taxonomía das aves de Sibley-Ahlquist) e primates. Uso en microbioloxía
A hibridación ADN–ADN é un método para distinguir especies bacterianas, no cal un valor de semellanza menor do 70% indica que as cepas comparadas pertencen a distintas especies.
En 2014, suxeriuse usar un limiar de semellanza do 79% para separar subespecies bacterianas. Substitución pola secuenciación do xenoma
Os críticos deste método consideran que esta técnica é inadecuada para a comparación de especies estreitamente emparentadas, xa que calquera intento de medir as diferenzas entre secuencias ortólogas entre organismos queda impedida pola abafadora hibridación de secuencias parálogas no xenoma dun organismo. A secuenciación de ADN e a posterior comparación computacional das secuencias é agora o método xeralmente usado para determinar a distancia xenética entre especies, aínda que a técnica clásica aínda se usa en microbioloxía para axudar a identificar bacterias.
A estratexia moderna é levar a cabo a hidridación ADN–ADN in silico (no computador) usando xenomas secuenciados total ou parcialmente. A ferramenta GGDC desenvolvida por DSMZ é a ferramenta máis precisa coñecida para calcular valores análogos DDH. Entre outras melloras algorítmicas, resolve o problema das secuencias parálogas ao filtralas coidadosamente das coincidencias entre as dúas secuencias xenómicas.
Hic et nunc

Hic et nunc é unha locución latina que significa literalmente ″aquí e agora″. Emprégase para resaltar que hai que ter en conta que se está no momento presente.
Hidden Figures

Hidden Figures é un filme biográfico estadounidense de 2016 dirixido por Theodore Melfi e escrito por Melfi e Allison Schroeder. Baséase no libro de non ficción do mesmo nome de Margot Le Shetterly. Taraji P. Henson no papel de Katherine Johnson é unha matemática afroamericana que calculou as traxectorias de voo do proxecto Mercury e o voo á Lúa do Apolo 11 (1969). No filme tamén participan Octavia Spencer, Janelle Monáe, Kevin Costner, Kirsten Dunst e Jim Parsons. O filme estreouse nos Estados Unidos de América o 25 de decembro de 2016. En España a estrea produciuse o 20 de xaneiro de 2017 coa dobraxe en castelán (Figuras ocultas). Sinopse
O filme conta a historia da matemática afroamericana Katherine Johnson e as súas dúas colegas, Dorothy Vaughan e Mary Jackson, quen, mentres estaba a traballar na división segregada de Computadores de Área do oeste de Langley Research Center, axudaron á NASA na Carreira Espacial. Utilizando os seus cálculos, John Glenn converteuse no primeiro astronauta norteamericano en facer unha órbita completa da Terra.
Deste xeito, as tres mulleres conseguen converterse nas primeiras mulleres afroamericanas en alcanzar metas até entón imposíbeis. Ademais do xa citado logro de Katherine Johnson, cómpre salientar que Dorothy Vaughan conseguiu ser a primeira supervisora dos servizos de IBM na Axencia, mentres que Mary Jackson se converteu na primeira muller en ser enxeñeira aeroespacial dos Estados Unidos. Elenco
Taraji P. Henson como Katherine Johnson, unha xenio das matemáticas
Octavia Spencer como Dorothy Vaughan
Janelle Monáe como Mary Jackson
Kevin Costner como Al Harrison, director do Grupo de Tarefa Espacial
Kirsten Dunst como Vivian Mitchell
Jim Parsons como Paul Stafford
Glen Powell como John Glenn
Mahershala Ali como Jim Johnson
Karan Kendrick como Joylette Coleman, a nai de Katherine
Rhoda Griffis como bibliotecaria branca
Maria Howell como Señora Summer
Aldis Hodge como Levi Jackson
Paige Nicollette como Eunice Herrero
Gary Semanas como reporteiro de rolda de prensa
Saniyya Sidney como Constance Johnson Recepción
Premios e nomeamentos
Hideki Shirakawa

Hideki Shirakawa (白川英樹), nado o 20 de agosto de 1936 en Tokyo, Xapón, é un químico e profesor universitario xaponés galardoado co Premio Nobel de Química do ano 2000. Traxectoria
Doutor en Química polo Instituto Tecnolóxico de Tokyo en 1966. Ese mesmo ano ocupou a praza de profesor asociado no Instituto de Ciencias dos Materiais na Universidade de Tsukuba (Xapón). Desde 1982 é profesor numerario desa mesma institución, aínda que actualmente coa cátedra de profesor emérito.
Ademais, é parente de Naoko Takahashi, a gañadora do ouro do maratón feminino dos Xogos Olímpicos de Sidney 2000. Investigacións científicas
As súas investigacións no campo dos polímeros, especialmente do acetileno, leváronlle ao descubrimento, cando ocupaba a praza de investigador asociado no laboratorio de Química do Instituto Tecnolóxico de Tokyo, das propiedades condutoras deste material ao ser contaminado con trazas doutras substancias.
Os descubrimentos de Shirakawa interesaron ao químico neozelandés Alan MacDiarmid e ao físico estadounidense Alan J. Heeger, cos que iniciou unha frutífera relación científica e investigadora que deu como resultado a publicación conxunta do artigo Síntese de polímeros orgánicos condutores da electricidade: derivados halógenos do poliacetileno (CH) n, no prestixioso Journal of Chemical Society no verán de 1977, no cal anunciaban o descubrimento do poliacetileno.
En 2000 recibiu o premio Nobel de Química, galardón que compartiu cos seus compañeiros de investigación Alan J. Heeger e Alan G. MacDiarmid, polo descubrimento e desenvolvemento dos polímeros condutores.
Hideki Yukawa

Hideki Yukawa (湯川秀樹, ゆかわ ひでき, Yukawa Hideki), nado en Tokyo o 23 de xaneiro de 1907 e finado en Kyoto o 8 de setembro de 1981, foi un físico xaponés, galardoado co premio Nobel de Física en 1949 por formular a hipótese dos mesóns, baseada en traballos teóricos sobre forzas nucleares. Traxectoria
Naceu o 23 de xaneiro de 1907 na cidade xaponesa de Tokyo.
Realizou os seus estudos na Universidade Imperial de Kyoto, onde se graduou en 1929, e, tras ocupar praza de lector, trasladouse á Universidade Imperial de Osaka.
Doutoramento en 1938, conseguiu finalmente a súa praza de titular definitiva ao ano seguinte na Universidade de Kyoto.
Morreu nesa cidade o 8 de setembro de 1981. Investigacións científicas
Especializado en física atómica e familiarizado coas ferramentas cuánticas, propuxo en 1935 unha orixinal teoría que explicaba a natureza das forzas nucleares fortes facendo uso dunha partícula, o mesón, cuxa masa situar entre os valores de protón e electrón como medio de intercambio, unha teoría análoga á vixente en electrodinámica cuántica, que explica a interacción entre cargas eléctricas por medio do intercambio de fotóns.
Ao descubrirse en 1937 unha destas partículas - o pión - entre os raios cósmicos, a comunidade científica internacional comezou a tomar en serio a súa hipótese. Aínda que posteriormente descubríronse novos mesóns que facían inviable o seu modelo, a teoría de mesóns fixo avanzar notablemente a física de partículas subatómicas, e segue sendo utilizada con fins de cálculo aproximado en moitos casos.
En 1947 foi profesor nas Universidades de Princeton e Columbia, e en 1953 director do Instituto de Investigación de Física Fundamental de Kyoto. Desde o ano 1947 as súas investigacións en partículas subatómicas versaron sobre a teoría dos campos non locais. Así mesmo formulou a captura electrónica, na cal un electrón de baixa enerxía de hidróxeno pode ser capturado polo núcleo.
En 1949 foi galardoado co Premio Nobel de Física pola formulación da hipótese dos mesóns, baseada en traballos teóricos sobre forzas nucleares.
En 1955, xunto con outros dez científicos e intelectuais, asinou o Manifesto Russell-Einstein en pos dun desarmamento nuclear.
En 1957 participou na primeira Conferencia Pugwash de Ciencia e Asuntos Mundiais en calidade de delegado científico do Xapón. Recoñecementos
En honra súa nomeouse ao asteroide (6913) Yukawa descuberto o 31 de outubro de 1991 por Kin Endate e Kazuo Watanabe.
Hidra Austral

Hydrus ou Hidra macho é unha constelación austral. É unha das 12 constelacións creadas por Pieter Dirkszoon Keyser e Frederick de Houtman entre os anos de 1595 e 1597, e a súa primeira aparición é no libro Uranometria de Johann Bayer no 1603.
Non debe confundirse con Hydra. A constelación de Hydra representa á Hidra de Lerna da mitoloxía grega, unha serpe-mostro de auga que lle podían medrar varias cabezas cando unha delas era cortada. Estrelas
Estrelas con nome propio:
α Hyi "Cabeza de Hydrus" 2, 86
Estrelas con designación de Bayer:
β Hyi 2, 82 – nearby; γ Hyi 3, 26; δ Hyi 4, 08; ε Hyi 4, 12; Ζ Hyi 4, 83; θ Hyi 5, 51; η1 Hyi 6, 77; η2 Hyi 4, 68; ι Hyi 5, 51; κ Hyi 5, 99; λ Hyi 5, 09; μ Hyi 5, 27; Ν Hyi 4, 76; π1 Hyi 5, 57; π2 Hyi 5, 67; σ Hyi 6, 15; τ1 Hyi 6, 33; τ2 Hyi 6, 05 Mitoloxía
Dado que foi creada no século XVII e dada a súa posición austral non foi visible para as culturas antigas, polo que non ten mitoloxía asociada.
Hidracina

A hidracina é un composto químico líquido incoloro a temperatura e presión ambiente, irritante, corrosivo, inflamable e con olor a amoníaco.
Na súa forma sólida é de cor branca. A súa fórmula é N2H4 e obtense por reacción entre amoníaco, cloro e hidróxido sódico. É lixeiramente soluble en amoníaco e metilamina. É soluble en auga, metanol, etanol e etilenodiamida. Obtense mediante o proceso Raschig. Un dos seus usos principais é como propelente para foguetes, sobre todo como monopropelente (usado en solitario) en satélites para manter a súa órbita e en manobras de control de altitude, como no caso de SEOSAT-Ingenio. O seu uso en grandes foguetes caeu en desuso a favor da dimetilhidracina asimétrica (UDMH).
Hidroavión

Un hidroavión ou avión anfibio é un aeroplano de ás (planos) fixas con casco, o que lle permite "aterrar" na auga (amarar).
Diferénciase dos avións con flotadores en que usan unha fuselaxe deseñada para manterse sobre a auga, que garante a súa flotabilidade. Os hidroavións poden estabilizarse con flotadores baixo as súas ás, ou con proteccións flotantes que saen da fuselaxe chamadas sponsons.
Os hidroavións foron algúns dos avións máis grandes da priemira metade do século XX, superados só en tamaño polos bombardeiros desenvolvidos na segunda guerra mundial. A súa vantaxe radica no uso da auga en vez das custosas pistas de aterraxe terrestres, facendo deles a base para as aeroliñas internacionais no período de entreguerras. Tamén se usaron comunmente para tarefas de patrulla marítima e para labores de rescate. A aparición do hidroavión produciuse despois de que o The Daily Mail ofrecese un gran premio en metálico para un avión con alcance transoceánico en 1914. Isto levou á colaboración entre construtores británicos e estadounidenses que desenvolveron o Curtiss Model H.
Despois da segunda guerra mundial, o seu uso decaeu progresivamente, en parte debido ao investimento en aeroportos durante a guerra.
No século XXI os hidroavións úsanse para diversas tarefas, como o de lanzar auga nos incendios forestais, o transporte aéreo a arquipélagos, e o acceso a zonas subdesenvolvidas ou sen estradas.
Moitos hidroavións modernos usan sistemas combinados de aterraxe, dispoñendo tamén dun tren estándar para poder aterrar en pistas convencionais.
Hidrobioloxía

A hidrobioloxía, ou bioloxía acuática, é a parte da bioloxía que se ocupa do estudo dos ambientes acuáticos. Divisións
Estes ambientes, dependendo do seu grao de salinidade, divídense en dous grandes apartados: Limnoloxía, que se encarga do estudo das augas continentais ou doces, que se caracterizan por teren unha baixa concentración de sais.
Oceanografía, que estuda os ambientes acuáticos con alta concentración de sais (esteiros, mares e océanos). Importancia
Os ecosistemas acuáticos ocupan a maior parte do globo terrestre, e están encuentran constituídos por unha serie de elementos abióticos e bióticos que interactúan entre si de forma harmónica para optimizar a funcionalidade do conxunto. As comunidades biolóxicas acuáticas están formadas por diversos grupos de organismos asociados e relacionados de acordo con características biolóxicas comúns e que, na maioría dos casos, son particulares dos diferentes hábitats acuáticos presentes nunha rexión. Entre estas comunidades, as máis notorias ou de maior relevancia ecolóxica corresponden ao fitoplancton, zooplancton, bentos e necton (na súa maioría peixes). Estes organismos viven en estreita relación co medio físico acuático, do cal son dependentes en case a totalidade dos casos (con excepción dalgunhas poucas especies). As comunidades acuáticas son xeralmente utilizadas como indicadores en diversas investigacións, xa que se converten en instrumentos moi útiles de medición para un gran número de impactos ambientais xerados por proxectos de diversa índole, ou polo aumento da biomasa dalgunhas especies.
Hidrodinámica

A hidrodinámica estuda a dinámica de fluídos non compresibles. Por extensión, dinámica de fluídos.
As ecuacións que describen a dinámica destes fluídos son as ecuacións de Navier-Stokes. Son a expresión matemática da conservación de masa e de cantidade de movemento.
No caso de fluídos non viscosos, tamén chamados fluídos coloidais, redúcense ás ecuacións de Euler.
Daniel Bernoulli foi un matemático que realizou estudos de dinámica.
Hidrofílidos

Os hidrofílidos (Hydrophilidae) son unha familia de escaravellos principalmente acuáticos. Os hidrofílidos acuáticos son notables polos seus longos palpos maxilares, que son máis longos que as súas antenas. Varias das antigas subfamilias de hidrofílidos foron recentemente elevadas á categoría de familia: Epimetopidae, Georissidae (
Georyssinae), Helophoridae, Hydrochidae e Spercheidae (
Sphaeridiinae).
Con raras excepcións, as larvas son predadoras, mentres que os adultos poden ser vexetarianos ou predadores ademais de preeiros. Moitas especies de hidrofílidos poden producir sons.
Hai 2835 especies en 169 xéneros. Algunhas especies do xénero Hydrophilus son consideradas pragas para os viveiros de peixes. Outras especies son voraces consumidores de larvas de mosquitos e teñen o potencial de funcionr como axentes para o control biolóxico.
Hidrograma

O hidrograma é un gráfico que mostra a variación no tempo dalgunha información hidrolóxica tal como o nivel da auga, o caudal, a carga de sedimentos. .. para un río, un regato ou unha canle. Tipicamente representa o caudal fronte ao tempo. Isto é equivalente a dicir que é o gráfico da descarga (L3/T) dun fluxo en función do tempo. Estes poden ser hidrogramas de tormenta e hidrogramas anuais, os que á súa vez se dividen en perennes e intermitentes.
Permite observar: As variacións na descarga a través dunha tormenta ou a través do ano hidrolóxico
O pico de escoamento (caudal máximo da avenida).
O fluxo de base ou achega das augas subterráneas ao fluxo.
As variacións estacionais dos caudais se se grafica nun período de tempo dun ou varios anos.
Os hidrogramas son útiles, entre outras cousas, para comparar os tempos de descarga e caudais pico de varias correntes ou cuncas hidrográficas, para así coñecer as diferenzas entre as súas capacidades de resposta ante avenidas. Tipos
Hidrograma unitario
É a curva básica de resposta a unha unidade de precipitación que describe a forma na que unha cunca devolve un ingreso de choiva distribuído no tempo. Baséase no principio de que a dita relación entrada-saída é lineal, é dicir, que poden sumarse linealmente. Constrúese con base nun "Hidrograma en S", que, á súa vez, se constrúe detallando varias tormentas e os seus hidrogramas reais producidos.
Os seguintes pasos utilízanse na aplicación do método do hidrograma unitario: Síntese dunha choiva de deseño, a partir dunha análise de intensidade-duración-frecuencia de chuvascada de curta duración.
Determinación dun índice de infiltración característico da cunca.
Cálculo da choiva de exceso a partir da choiva total de deseño e da infiltración esperada.
Determinación do hidrograma unitario da cunca.
Aplicación da choiva de exceso ao hidrograma unitario.
Interpretación dos resultados para estimar o caudal pico de crecente.
O método está limitado a cuncas homoxéneas.
Cálculo dun hidrograma
Para o cálculo dun hidrograma unitario, que é unha constante da cunca e representa o efecto de todos os factores físicos que a caracterizan, e debido á inexistencia de medias de caudal na cunca, óptase por utilizar un método sintético de cálculo, exactamente o método de Mockus.
Hidrograma Sintético
É un hidrógrama unitario estimado con base en fórmulas que inclúen parámetros físicos da cunca en estudo como área, lonxitude do leito principal, pendente media e outros. Son os hidrogramas sintéticos máis coñecidos o triangular do USDA, o de Schneider e o de Clark.
Hidrolase

As hidrolases son unha clase de encimas que catalizan reaccións químicas de hidrólise, nas cales unha molécula de auga ataca e rompe un enlace, e que seguen a seguinte reacción xeral: R-R' + H2O ⇌ R-OH + R'-H
Entre elas encóntranse as esterases, que hidrolizan enlaces éster, as peptidases, que hidrolizan enlaces peptídicos, as glicosidases, que hidrolizan enlaces glicosídicos, ou as fosfatases, que hidrolizan produtos fosfatados, separando un fosfato.
As hidrolases en xeral non necesitan a colaboración de coencimas para realizaren a súa catálise. Son activables por catións.
As hidrolases son abundantes nos lisosomas da célula. As hidrolases lisosómicas son hidrolases ácidas, xa que requiren un pH arredor de 5 para a súa activación. Están pechadas dentro da membrana impermeable para elas do lisosoma, xa que a súa liberación súbita no citoplasma pode lisar a célula. Dentro do orgánulo realizan a dixestión celular. Nomenclatura
Os nomes sistemáticos das hidrolases fórmanse así: substrato + hidrolase. Porén, os nomes comúns xeralmente son do tipo substrato + ase. Por exemplo, unha nuclease é unha hidrolase que rompe os enlaces entre os nucleótidos dun ácido nucleico. Clasificación
As hidrolases están clasificadas no grupo EC 3 de acordo co número EC da clasificación dos encimas. Para clasificalas en subclases hai que basearse no tipo de enlace que rompen. As subclases son: EC 3. 1. Rompen enlaces éster (esterases, nucleases, fosfodiesterases, lipases, fosfatases)
EC 3. 2. Rompen enlaces entre azucres (ADN glicosilases, glicósido hidrolases)
EC 3. 3. Atacan enlaces éter.
EC 3. 4. Rompen enlaces peptídicos (Proteases/peptidases)
EC 3. 5. Hidrolizan enlaces carbono-nitróxeno diferentes dos enlaces peptídicos.
EC 3. 6. Rompen enlaces anhidro de ácidos (helicases e a GTPase)
EC 3. 7. Hidrolizan enlaces carbono-carbono.
EC 3. 8. Rompen enlaces haluro
EC 3. 9. Hidrolizan enlaces fósforo-nitróxeno.
EC 3. 10. Rompen enlaces xofre-nitróxeno.
EC 3. 11. Atacan os enlaces carbono-fósforo.
EC 3. 12. Hidrolizan os enlaces xofre-xofre.
EC 3. 13. Rompen enlaces carbono-xofre.
Hidroloxía

Denomínase hidroloxía (do grego ὕδωρ (hidro): auga, e λόγos (logos): estudo) á ciencia xeográfica que se dedica ó estudo da distribución, espacial e temporal, e as propiedades da auga presente na atmosfera e na codia terrestre. Isto inclúe as precipitacións, as escorras, a humidade do solo, a evapotranspiración e o equilibrio das masas glaciares. Por outra banda, o estudo das augas subterráneas corresponde á hidroxeoloxía. Características
Denomínase hidrografía ó estudo de todas as masas de auga da Terra e, en sentido máis estrito, á medida, recompilación e representación dos datos relativos ó fondo do océano, as costas, as mareas e as correntes, de maneira que se poidan plasmar sobre unha carta hidrográfica. Non obstante esta diferenza, os termos utilizaranse case como sinónimos, xa que a parte da hidrografía que interesa aquí é aquela que crea relevo, polo tanto, a que está en contacto coa superficie terrestre, e por iso mesmo a que é obxecto dunha análise hidrolóxica.
A circulación das masas de auga no planeta son responsables da modelaxe da codia terrestre, como queda de manifesto no ciclo xeográfico. Esa influencia maniféstase en función da distribución das masas de rochas coherentes e deleznables, e das deformacións que lles afectaron, e son fundamentais na definición dos diferentes relevos.
Lembremos que un río é unha corrente de auga que vai por un leito dende as terras altas ás terras baixas e verte no mar ou nunha rexión endorreica (río colector) ou a outro río (afluente). Os ríos organízanse en redes. Unha conca hidrográfica é a área total que verte as súas augas de escorras a un único río, augas que dependen das características da alimentación. Unha conca de drenaxe é a parte da superficie terrestre que é drenada por un sistema fluvial unitario. O seu perímetro queda delimitado pola divisoria ou interfluvio. Os trazados dos elementos hidrográficos caracterízanse pola adaptación ou inadaptación ás estruturas litolóxicas e tectónicas, pero tamén a estrutura xeolóxica actúa no dominio das redes hidrográficas determinando a súa estrutura e evolución.