proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Territorio cromosómico

En bioloxía celular, os territorios cromosómicos son rexións do núcleo celular que están ocupadas preferentemente por determinados cromosomas. Cada cromosoma encóntrase no seu propio territorio.
Os cromosomas durante a interfase están en estado de fibras de cromatina, que son longas fibras formadas por ADN e histonas que están moi pregadas en zonas do núcleo, de modo que este descríbese ás veces como unha cunca de espaguetis. O concepto de territorio cromosómico afirma que malia esta aparente desorde, cada cromosoma ocupa unha rexión definida do núcleo, polo que en realidade o núcleo sería unha parte da célula moi organizada. A maioría dos eucariotas crese que presentan estes territorios cromosómicos, aínda que no lévedo de xemación Saccharomyces cerevisiae non se atoparon. Características
Os territorios cromosómicos teñen forma esferoidal con diámetros da orde de microns.
Os compartimentos nucleares desprovistos de ADN denomínanse compartimentos intercromatínicos e funcionan como túneles que comunican os territorios cromosómicos, que facilitan a difusión de moléculas ás rexións máis empaquetadas ocupadas polos cromosomas. Historia e apoio experimental
O concepto de territorio cromosómico foi proposto por Carl Rabí en 1885 baseándose en estudos en Salamandra maculata.
Pero o concepto non foi aceptado ata que modernamente se aplicaron técnicas de hibridación in situ fluorescente.
Os estudos de proximidade xenómica utilizando técnicas como a captura de conformación cromosómica deron tamén apoio ao concepto de territorio cromosómico ao mostraren que os contactos ADN-ADN teñen lugar predominantemente entre determinados cromosomas (non son ao chou como ocorrería se os cromosomas non ocupasen posicións determinadas no núcleo).
Territorio dependente

Os territorios dependentes son territorios que por diversas razóns non gozan dos privilexios de total independencia ou soberanía e, polo tanto, son gobernados por outros estados, chamados tamén metrópoles. Moitos deles poden ser considerados como colonias.
Os territorios dependentes contan cun sistema administrativo diferente ao da metrópole ou as unidades que conforman a metrópole (por exemplo, provincias e departamentos). Polo xeral gozan de menores dereitos administrativos e políticos que unha subunidade nacional (autonomía ou goberno local). Este tipo de administración varía segundo o nivel de dependencia do territorio. Así existen territorios completamente deshabitados.
A maioría destes estados dependentes corresponden a illas de baixa poboación que non poden soster un goberno autónomo. Lista de territorios dependentes
Territorio do Noroeste

O Territorio do Noroeste (en inglés Northwest Territory), foi un territorio dos Estados Unidos de América, anexionado como parte do acordo que puxo fin á Revolución Americana de 1776. Creouse oficialmente no Congreso Estadounidense o 13 de xullo de 1787. Na súa orixe, estendíase polos actuais estados de Ohio, Indiana, Illinois, Míchigan e Wisconsin, así como polo leste de Minnesota. A rexión tiña máis de 260. 000 quilómetros cadrados.
Terrores nocturnos

Os terrores nocturnos son unha parasomnia que sucede durante o Sono de Ondas Lentas.
Caracterízanse por despertares bruscos que se producen xeralmente no primeiro terzo do sono e iníciase cun grito de angustia. Aparece medo durante o episodio e signos de activación vexetativa coma taquicardia, taquipnea ou sudación. O individuo mostra falta relativa de resposta aos esforzos dos demais por tranquilizalo. Existe amnesia do episodio: o suxeito non pode describir o acontecido.
Terry Winograd

Terry Allen Winograd, nado en Takoma Park (Maryland) o 24 de febreiro de 1946, é un informático estadounidense, coñecido polas súas investigacións en intelixencia artificial. Foi profesor de Ciencias da Computación na Universidade Stanford. Fixo importantes contribucións á filosofía da mente e da intelixencia artificial polo seu traballo pioneiro en linguaxe natural, coa creación en 1972 do programa SHRDLU; cunha contorna de software moi simplificada (o que dende entón se chamou o mundo dos bloques), podía realizar múltiples interaccións (coller un cono e poñelo entre o cubo e a pirámide) obedecendo mandatos lingüísticos ("SHRDLU, colle o cono e pono entre o cubo e a pirámide"). Podíaselle preguntar sobre o historial de accións e a xustificación da súa conduta. Traxectoria
Terry Winograd está especializado no deseño da Interacción Home-Máquina (IHM) e no deseño de tecnoloxías para o desenvolvemento. Foi o fundador e director dos programas de ensino e da investigación en IHM do Grupo de Interacción Home-Máquina de Stanford. Foi un dos membros fundadores do corpo docente do Hasso Plattner Institute of Design de Stanford (a "d. school") e formou parte do corpo docente do Centro para a Democracia, o Desenvolvemento e o Estado de Dereito (CDDRL).
Winograd foi membro fundador e expresidente de Computer Professionals for Social Responsibility (Profesionais Informáticos pola Responsabilidade Social). Pertence a varios consellos editoriais de revistas, como Human Computer Interaction, ACM Transactions on Computer Human Interaction e Informatics. Escribiu ou colaborou en cinco libros dende 1972, sendo o máis recente Bringing Design to Software. Asesorou varias empresas creadas polos seus estudantes, incluíndo Google.
Winograd é un pensador citado en estudos modernos sobre lóxica e filosofía da información: Recoñecementos
En 2011 recibiu o Premio á Trayectoria Investigadora de ACM SIGCHI.
Terápsidos

Therapsida ou terápsidos, coñecidos tamén como réptiles mamaliformes, forman unha orde da clase Synapsida (sinápsidos) que atopamos en estado fósil. Os terápsidos son devanceiros dos mamíferos.
Xorden no período permiano, no final da Era Paleozoica, sendo descendentes dos réptiles pelicosauros (Pelycosauria). Moitas especies desapareceran no evento de extinción en masa acontecido no fin do período permiano, pero as especies superviventes conseguiron adaptarse e acadaron o seu apoxeo no período Triásico, xa na Era Mesozoica, cando dominaron o ambiente terrestre e se espallaron pola Panxea, ocupando moitos nichos ecolóxicos e dando orixe a moitas novas especies. Con todo, ao final do Triásico, houbo outra grande extinción e os terápsidos practicamente desapareceron e foron substituídos como grupo dominante polos emerxentes dinosauros (con quen non tiñan parentesco directo). Unhas poucas especies perduraron ata o final do período Cretáceo, cando finalmente desapareceron. Características
Os terápsidos posuían características similares aos mamíferos. Entre elas destacan a heterodontia (variacións no formato dos dentes); mecanismos de regulación da temperatura (homeotermia) e, nalgunhas especies máis evolucionadas, presenza de pelos. Os mamíferos xurdiron a partir de especies da suborde Cynodontia, no período Triásico.
De postura cuadrúpeda e alimentación carnívora e herbívora, segundo as especies, proliferaron durante as eras Paleozoica sendo dominantes durante o Permiano e Mesozoico (entre 250 e 190 millóns de anos atrás).
Ao contrario dos dinosauros, os terápsidos son pouco coñecidos polo público en xeral, mesmo sendo os devanceiros directos dos mamíferos e tendo un rexistro paleontolóxico bastante completo. Clasificación
Os terápsidos clasifícanse en dinocéfalos, anomodontes (herbívoros) e biarmosuquianos (carnívoros). ,______________________ Dicynodontia + ____| |, ________________ Cynodontia + |_____| |________________ Mammalia
Taxonomía
Clase Synapsida
ORDE THERAPSIDA *
Suborde Biarmosuchia *
Familia Biarmosuchidae
Biarmosuchus
Familia Eotitanosuchidae
Eotitanosuchus
Eutherapsida
Suborde Dinocephalia
Familia Estemmenosuchidae
Estemmenosuchus
Anteosauria
Familia Syodontidae
Familia Brithopodidae
Familia Anteosauridae
Tapinocephalia
Familia Titanosuchidae
Familia Tapinocephalidae
Neotherapsida
Suborde Anomodontia *
Superfamilia Venyukoviamorpha
Familia Venyukoviidae
Suminia
Infraorde Dicynodonta
Theriodontia *
Suborde Gorgonopsia
Familia Gorgonopsidae
Eutheriodontia
Suborde Therocephalia
Suborde Cynodontia *
Superorde Mammaliformes *
Clase Mammalia
Filoxenia
Synapsida |
Sphenacodontia |-Sphenacodontidae `-Therapsida |-? Tetraceratops `-+-Biarmosuchia | |-Eotitanosuchidae | `-? Phthinosuchidae `-Eutherapsida |-Dinocephalia | |-Anteosauria | `-Tapinocephalia `-Neotherapsida |-Anomodontia | |-Dromasauria | `-Dicynodontia `-Theriodontia |-Gorgonopsia | |-Lycaenops | `-Inostrancevia `-Eutheriodontia |-Therocephalia | `-Eutherocephalia | `-Bauria `-Cynodontia `-Mammalia
Tesela

A tesela é unha pequena peza de pedra, terracota ou vidro coloreado que se emprega para confeccionar un mosaico. A palabra provén do latín tessella que, á súa vez, procede do termo grego τεσσερες.
Os romanos elaboraban os mosaicos con estas pequenas pezas chamadas teselas, por iso é polo que se referisen a eles tamén como opus ou ars tessellatum. As teselas son pezas de forma cúbica, feitas de rochas calcarias ou materiais de vidro ou cerámicas, moi coidadas e elaboradas e de distintos tamaños. O artista dispúñaas sobre a superficie, como un crebacabezas, distribuíndo a cor e a forma e amoreándoas cunha masa de conglomerante.
No mundo grego foi moi frecuente e desde moi cedo (dende fins do século V a. C. ) o pavimento composto por coios de río (pedriñas que se atopan nas beiras) de tamaños e de cores distintas. Con estes coios facíanse debuxos sinxelos de temas xeométricos. A finais do século -III, as teselas substituíron estes coios polícromos.
Teselación

A teselación[Cómpre referencia] (do inglés tesselation, do latín tessellare) é a subdivisión dun plano bidimensional ou dun volume tridimensional en bloques poligonais (ou poliédricos), regulares ou irregulares, que cobren completamente o plano ou o volume. Definición
Expresado doutro xeito, a teselación ou teselaxe é o recubrimento dunha superficie bidimensional ou un espazo tridimensional, que ten, como unidades básicas, polígonos ou poliedros congruentes ou non congruentes, sen que existan espazos entre eles e así que a superficie total é igual ao espazo dividido. Tipos
Existen varios tipos de teselación. Abaixo amósanse algúns exemplos:
Regulares
Só hai tres patróns de teselación regulares: os que usan triángulos, cadrados e hexágonos, que ás veces son chamados "teselacións platónicas".
Semiregulares
Nota: só hai oito posibilidades.
Teses de Abril

As Teses de abril son unha serie de puntos expostos polo líder comunista Vladimir Ilyich Ulyanov, Lenin, tralo seu regreso á capital de Rusia, Petrogrado, en abril de 1917. Esta tese postulaba o paso á segunda fase da revolución: a conquista do poder por parte do proletariado e o campesiñado dos soviets. As Teses de Abril tiñan como base tres piares: "paz, pan e terra". Contexto histórico
Lenin regresou a Petrogrado a noite do 3 de abril de 1917, xusto ao mes seguinte de que a Revolución de Febreiro dese inicio, a cal trouxera consigo o establecemento dun Goberno provisional de carácter liberal. O 4 de abril, Lenin leu as súas famosas teses, primeiro nunha reunión de bolxeviques e logo noutra con delegados bolxeviques e menxeviques que asistían á Conferencia dos Soviets de deputados obreiros e soldados de toda Rusia.
Posteriormente, as teses se incluirían no artigo "As tarefas do proletariado na presente revolución", publicado o 7 de abril de 1917 no número 26 de Pravda. Lenin tras volver a Rusia desde o exilio en Suíza, decidiu redactar as teses de abril, polas que se chegaba ao poder sairía da guerra, daría a terra aos campesiños e daría o seu goberno aos obreiros. Contido das "Teses"
As teses trataron distintos temas como por exemplo, a actitude bolxevique cara á primeira guerra mundial, a súa actitude cara ao Goberno provisional e como Rusia debería ser gobernada no seu futuro, ademais do destino dos bolxeviques. As medidas propostas por Lenin incluían a non-cooperación co Goberno provisional (ao cal tachou de "burgués"); oposición á guerra mundial librada por intereses burgueses entre gobernos burgueses; e a abolición da policía, exército e burocracia estatal, que segundo el favorecían o dominio da burguesía rusa. Lenin tamén argumentou en contra das democracias parlamentarias e mostrouse favorable ao control do Estado por parte dos traballadores a través dos soviets.
Lenin tamén postulaba a idea de que chegara o tempo para os bolxeviques de considerar un cambio de nome para desvincularse das principais social-democracias de Europa, debido a que el sentía que este termo fora desvalorizado por algúns líderes socialdemócratas ao apoiar a participación dos seus respectivos países na guerra. Este foi un argumento desenvolvido por primeira vez no boletín de 1915 chamado "Socialismo e guerra", onde cualificaba aos socialdemócratas como social-chovinistas.
Moitos dos argumentos presentados por Lenin nas súas "Teses" ían directamente dirixidos tanto aos bolxeviques como tamén ao groso da poboación. Tras a revolución de febreiro, algúns líderes bolxeviques que regresaron do exilio, como Iosif Stalin e Lev Kámenev, defendían unha liña moito máis moderada, como que a participación de Rusia na guerra podía estar xustificada e que se debía cooperar cos liberais. Con todo, os argumentos de Lenin reflectían os pensamentos dos líderes bolxeviques que participaran nos acontecementos de febreiro, como Alexander Shlyapnikov. Lenin tivo éxito ao persuadir aos bolxeviques cos argumentos presentados nas "Teses de abril" e puxo os fundamentos ideolóxicos da actuación dos bolxeviques tras o seu ascenso ao poder durante a Revolución de Outubro.
Tesla (unidade)

Tesla (símbolo T) é a unidade de densidade de fluxo magnético (ou indución magnética) no SI, que equivale a: 1 T
1 V · s · m -2
1 kg · s -2 · A -1
1 M · A -1 m -1
1 Wb · m -2 Defínese como unha indución magnética uniforme que, esparexida sobre unha superficie de 1 metro cadrado, produce a través desta superficie un fluxo magnético total de 1 weber. Ou tamén, é a indución dun campo magnético que exerce unha forza de 1 N sobre unha carga de 1 C que se move a unha velocidade de 1 m/s dentro do campo e perpendicularmente ás liñas de indución magnética.
A unidade recibiu o nome de Nikola Tesla, científico serbio que contribuíu con importantes estudos no campo do electromagnetismo.
A unidade equivalente no Sistema Ceguesimal de Unidades (CGS) é o gauss: 1 T 10. 000 gauss
Tesouro Informatizado da Lingua Galega

O Tesouro Informatizado da Lingua Galega (TILG) é un recurso electrónico de busca en textos etiquetados en lingua galega. Características
Está levado a cabo polo Instituto da Lingua Galega en convenio coa Dirección Xeral de Política Lingüística e permite a busca léxica nunha enorme cantidade de obras galegas modernas (dende Ramón Otero Pedrayo e Álvaro Cunqueiro ata Manuel Rivas ou Suso de Toro) e antigas (dende a época de frei Martín Sarmiento).
Tesouro de Corcoesto

Tesouro de Corcoesto é unha película documental sobre o proxecto de minaría de ouro en Corcoesto. Datos
Está dirixida por Cora Peña e dura 98 minutos. Foi realizada cunha campaña de micromecenado e estreouse no ano 2015.
Tesouro de Ruffieu

O tesouro de Ruffieu é un pequeno tesouro de época romana descuberto en 1837 no lugar chamado Ruffieu, municipio de Nivolas-Vermelle, no departamento francés de Isère. Contido
O achado produciuse o 8 de maio de 1837 no lugar chamado Ruffieu, na ladeira oriental dun outeiro situado a 80 mestros da estrada Lión-Grenoble.
O tesouro é de tamaño modesto, mais presenta a interesante particularidade dunha inscrición na que se menciona o seu propietario, un soldado romano.
O conxunto de Ruffieu inclúe os seguintes obxectos: Seis áureos coas efixies de Hadriano, Heliogábalo, Alexandre Severo e Galieno, o máis recente datado en 254 ou 255 d. C.
Cinco aneis de ouro engastados con pedras semipreciosas, un deles de cornalina.
Unha cazola de prata cunha inscrición en tres liñas no reverso da asa, onde se nomea o seu propietario: C(ai) Didi Secundi / mil(itis) leg(ionis) II Aug(ustae) / |(centuria) Mari.
Unha segunda cazola, unha cunca e catro culleres, todo en prata.
Todo o conxunto está exposto no Gabinete de Medallas do Museo de Belas Artes de Lión, co número de inventario A 15452. Interpretación
O propietario, Caius Didius Secondus, era un soldado da Legio II Augusta da centuria Marius, normalmente destinado na Britania. O afastamento da súa gornición habitual a unha zona próxima aos Prealpes e a datación das moedas poderían explicarse polo enfrontamento entre Póstumo —usurpador na Galia e na Britania a partir de 260— e Galieno, emperador lexítimo en Italia.
Tesouro do Cabezo Redondo

O Tesouro do Cabezo Redondo é un achado áureo atopado na primavera de 1963 no Cabezo Redondo, poboado argárico situado a 2 km da cidade de Villena (Alacant). Está composto por 35 pezas de adorno persoal (un diadema, aneis, brazaletes, colgantes, contas de colar, espirais, cintas e un pequeno lingote de ouro) que alcanzan os 150 g de peso e pénsase que formaron parte dos materiais dun ourive, debido á presenza do lingote. Especulouse moito sobre a súa estreita relación co Tesouro de Villena.
Tesouro do Oxus

O tesouro do Oxus é unha colección de cento setenta obxectos de metalurxia en prata e ouro da época aqueménida, datados entre o -550 e o -330. Atópase case na súa totalidade no Museo Británico de Londres, agás algunhas pezas que se atopan no Victoria and Albert Museum desa cidade. Seguramente descubriuse entre 1876 e 1880 na beira norte do río Amu Daria (outrora coñecido como Oxus ou Oxo), no actual Tadjiikistán (antiga rexión histórica de Bactriana), e constitúe o tesouro mellor coñecido de obxectos de ouro e prata da época aqueménida. É de extraordinaria importancia non só pola calidade das súas pezas, senón porque constituíu a base do estudo da ourivaría aqueménida. O tesouro, composto por miniaturas de carros con cabalos, selos, figuras, brazaletes, aneis, moedas, xerras, placas votivas e obxectos persoais, vendeuse en bazares da India británica (no actual Paquistán) e reuniuno de novo o anticuario Augustus Wollaston Franks, quen o levou ó Museo Británico en 1897.
Tesouros novos e vellos

Tesouros novos e vellos é un libro de Álvaro Cunqueiro publicado en 1964 por Galaxia e reeditado en varias ocasións pola mesma editorial (4ª edición en 2011). Foi traducido ao castelán como Tesoros y otras magias. Características
Álvaro Cunqueiro pronunciou Tesouros novos e vellos como discurso de ingreso na Real Academia Galega no ano 1964. O discurso trata das lendas populares sobre mouros e tesouros escondidos, enraizadas na tradición galega.
Segundo Ramón Nicolás: Contido
Prólogo de Juan Rof Carballo
Título: Consellos pra atopar tesouros
"Discurso de ingreso do autor na Real Academia Gallega, i a resposta do numerario da mesma, D. Francisco Fernández del Riego"
Na dedicatoria comenta: Comeza o discurso co eloxio de Ramón Cabanillas que o precedeu no asento da Real Academia: Comeza o tema dos tesouros con: Os tesouros teñen vida coma as persoas: E están as fadas gardadoras dos tesouros: E tamén están os mouros gardadores: E os ananos: Cómpre saber o nome do tesouro: E a importancia dos encantos: E o que conteñen os tesouros: E despois de ir contando ducias de casos e historias de tesouros en Galicia e noutras partes, despois de citar autores galegos e alleos, vai concluíndo:
Remate
"Discurso de resposta do recipendiario, de Francisco Fernández del Riego".
Fai o eloxio de Cunqueiro e da súa obra. E confesa:
Tespias

Tespias (grego Θέσπιαι, Thespiai) foi unha cidade de Beocia ao pé do monte Helicón, mirando ao sur e ao golfo de Crisa, onde tiña o seu porto chamado Creúsa.
O seu deus principal era Eros. Natural da cidade foi a soada pola súa beleza física Friné quen regalou á cidade a estatua de Eros de Praxíteles, escultura que atraeu á cidade gran número de visitantes. Máis tarde a estatua orixinal foi substituída por unha imitación feita por Menodoro. Tamén había unha estatua de Eros feita por Lisipo, e unhas estatuas de Afrodita e de Friné, feitas por Praxíteles; no ágora había unha estatua de Hesíodo.
A cidade tiña un teatro e tres templos adicados a Afrodita Melanis, ás Musas e a Heracles. A cidade celebraba o festival de Eros (Erotida) e o das Musas (Museia) na montaña Helicón, cada catro anos.
O seu nome derivaba de Tespia, filla de Asopo, ou de Tespio, fillo de Erecteo, emigrante de Atenas. Historia
Foi unha das póleis máis importantes de Beocia, e (do mesmo xeito que Orcómeno dos Minias e Tanagra) enfrontouse a Tebas que pretendía someter toda Beocia á súa autoridade. Durante a Época Arcaica Tespias espallou o seu territorio absorbendo as póleis de Ascra (posiblemente a fins do século -VII) e máis tarde Tisbe (posiblemente a fins do século -VI).
Coa invasión de Xerxes I, Tespias e Platea foron as únicas cidades de Beocia que rexeitaron dar subministracións aos persas. Unha forza de 700 hoplitas de Tespias foron con Leónidas ás Termópilas e morreron na batalla.
Ante o avance persa os habitantes retiráronse ao Peloponeso e a cidade foi esnaquizada polo emperador persa Xerxes I. Ao ano seguinte uns 1800 soldados de Tespias combateron en Platea con armamento lixeiro. Expulsados os persas, a cidade foi reconstruída e algúns estranxeiros foron admitidos á cidadanía.
Na batalla de Delio (-424) Tespias loitou coa liga Beocia contra Atenas e todos os soldados morreron loitando, e cando ao ano seguinte foron acusados de favorecer a Atenas, Tebas atacou a cidade e destruíu as murallas.
En -414 o partido democrático tentou tomar o poder, mais o goberno oligárquico, con axuda de Tebas, impediuno, e os demócratas fuxiron a Atenas.
En -372 os tebanos destruíron outra vez as murallas de Tespias. Antes da batalla de Leuctra estaban á beira de Tebas, pero retiráronse sen loitar con permiso de Epaminondas. Segundo Diodoro Sículo e Xenofonte os habitantes foron expulsados de Beocia despois da batalla de Leuctra, seguramente pola retirada.
Máis tarde Tespias foi reconstruída, pero xa non xogou ningún papel na historia grega. Estrabón di que no seu tempo era unha das dúas cidades de Beocia de certa importancia (a outra era Tanagra), e Plinio o Vello di que era unha cidade libre. Segue sendo mencionada até o século VI.
Os restos da cidade atópanse preto da cidade de Lefka, á beira de Erimokastro ou Rimokastro. Estaba nunha chaira rodeada de outeiros polos dous lados, e tiña moita auga procedente do río Kanavari, que nace alí. Os antigos templos foron substituídos por igrexas que aínda conservan algún resto dos templos orixinais.
Tespis

Tespis foi o primeiro actor do que ten coñecemento escrito. Actuou no Teatro de Dioniso no ano 534 a. C. No escenario, Tespis falaba en primeira persoa, interpretando desta maneira a un personaxe. Ata entón, xa se narraran historias ante unha audiencia, pero sempre en terceira persoa e, ademais, de forma cantada.
Tessa Khan

Tessa Khan é unha avogada ambiental que reside en Reino Unido. Foi cofundadora e codirectora de Climate Litigation Network, que apoia casos legais relacionados coa mitigación do cambio climático e a xustiza climática.
Khan argumentou que gobernos nacionais favoreceron deliberadamente elevar os niveis de dióxido de carbono e dano causado á contorna, incluso como parte do caso climático de Irlanda, precedente de importancia mundial. . Traxectoria
Tessa Khan participou en campañas de promoción e defensa dos dereitos humanos.
En Tailandia traballou para unha organización sen fins de lucro que loitaba polos dereitos humanos das mulleres. Neste traballo convenceu a varias Comisións Nacionais de Dereitos Humanos para que aumentaran a protección extraterritorial dos dereitos humanos. Estes compromisos foron recollidos na Declaración de Bangkok sobre obrigas extraterritoriais.
Mentres estaba alí, en 2015, decatouse dun fallo xudicial da Haia que ordenaba ós Países Baixos reducir as súas emisións de gases de efecto invernadoiro. Inspirada polo caso, Khan mudouse a Londres para unirse ó equipo legal da Fundación Urgenda en 2016.
Khan cofundó a Rede de Litixios Climáticos coa Fundación Urgenda para apoiar casos climáticos en todo o mundo. Traballa como codirectora de Climate Litigation Network. A través da organización, axudou con éxito a grupos de activistas a demandar aos seus gobernos. Manexa casos en todo o mundo, incluídos Canadá, Países Baixos, Nova Zelandia, Noruega, Paquistán e Corea do Sur.
Apoiou casos nos Países Baixos e Irlanda que desafiaron con éxito a idoneidade dos plans gobernamentais para reducir as emisións. En decembro de 2019, no caso do Estado dos Países Baixos vs. Fundación Urgenda, o Tribunal Supremo dos Países Baixos ordenou ao goberno reducir a capacidade das centrais eléctricas de carbón e supervisar ó redor de 3000 millóns de euros en inversións para reducir as emisións de carbono. O éxito foi descrito por The Gardián como "o preito sobre o clima máis exitoso até a data. "
En agosto de 2020, no que se coñece como Caso Climático de Irlanda, a Corte Suprema de Irlanda ditaminou que o seu goberno debe elaborar un plan novo e máis ambicioso para reducir a emisión de carbono. Irlanda ocupa o terceiro lugar en emisións de gases de efecto invernadoiro per cápita entre os países da Unión Europea.
Tessa Khan recibiu o premio Climate Breakthrough en 2018. Time incluíuna na súa lista de 2019 das 15 mulleres que lideran a loita contra o cambio climático.
Test AUDIT

A proba para identificar trastornos co alcol (AUDIT), do inglés Alcohol Use Disorders Identification Test, é un cuestionario de dez elementos aprobado pola Organización Mundial da Saúde para detectar condutas perigosas relacionadas co consumo de alcol. Foi elaborado a partir dun estudo colaborativo feito pola OMS en diferentes países. Seleccionáronse para o AUDIT os mellores elementos dos aproximadamente 150 do estudo orixinal.
Emprégase de xeito común na sondaxe do consumo de alcol e problemas asociados. Ten utilidade en ámbitos como a atención primaria ou en centros hospitalarios. En función dos resultados, tamén pode ser útil para detectar o consumo abusivo e a alcolemia. As indicacións para a aplicación do AUDIT están traducidas a uns 50 idiomas. Descrición
O test AUDIT consta de dez preguntas: Preguntas 1-3: consumo de alcol: frecuencia, cantidade ou ocasións comúns de consumo, e que cantidade causa ebriedade.
Preguntas 4-6: posíbel dependencia do alcol.
Preguntas 7-10: consumo nocivo de alcol, incluíndo a preocupación expresada por persoas da contorna.
A puntuación en cada unha das preguntas varía entre 0 e 10 en función da resposta. O resultado do test, así, oscila entre 0 e 40 puntos. Segundo as respostas co estudo orixinal da OMS, a puntuación de 8 é a mínima para detectar un consumo de risco. Un resultado mínimo de 15 reflicte unha tendencia ao alcolismo, mentres que a partir dos 20 puntos considérase que existe unha dependencia severa. Con base na puntuación mínima de 8, o estudo orixinal da OMS reflicte unha certeza do 94% nos diagnósticos de consumo de risco.
O AUDIT foi elaborado co obxectivo de ser aplicado a nivel internacional. O estudo orixinal da OMS incluíu pacientes de seis países, en representación de distintas rexións do mundo e de diferentes sistemas políticos e económicos. Máis de 300 análises posteriores permitiron garantir a súa veracidade e utilidade en diversas circunstancias. O emprego do AUDIT pode ser útil na adolescencia, con persoas adultas novas e en mulleres. Porén, non semella tan preciso en persoas de idades máis maduras. En determinados casos, o AUDIT ten mostrado maior efectividade na detección de consumos de risco que as exploracións físicas ou as análises de sangue. O AUDIT-C
Existe unha versión abreviada do test, o AUDIT-C. Está composto polas tres primeiras preguntas do test orixinal, en relación específica coa cantidade de alcol consumida. É apropiado para unha médica ou médico confirmar posíbeis sospeitas de consumo de alcol.
Test de Apgar

O test de Apgar foi desenvolvido pola doutora norteamericana Virginia Apgar, pediatra e anestesista que abriu o campo da neonatoloxía. Foi publicado por primeira vez en 1953.
Trátase dun exame clínico que se lle realiza ao neonato despois do parto, onde o pediatra, o neonatólogo, o obstetra ou o enfermeiro cualificado realizan unha proba na que se valoran cinco parámetros para obter unha primeira valoración simple e clínica sobre o estado xeral do neonato nese momento.
O neonato é avaliado consonte cinco parámetros fisioanatómicos simples, que son o ton muscular, o esforzo respiratorio, a frecuencia cardíaca, os reflexos e a cor da pel.
A cada parámetro asígnaselle unha puntuación de entre 0 e 2, e sumando as cinco puntuacións obtense o resultado do test (cun máximo de 10).
O test realízase ao minuto, aos cinco minutos e, ocasionalmente, cada cinco minutos ata os 20 minutos despois de nacer, se a puntuación ata os cinco minutos é inferior a sete. A puntuación ao primeiro minuto avalía o nivel de tolerancia do neonato ao proceso do nacemento e o seu posible sufrimento, entanto que a puntuación obtida aos cinco minutos avalía o seu nivel de adaptabilidade ao medio e a súa capacidade de recuperación. Un neonato cunha puntuación máis baixa ao primeiro minuto que ao quinto obtén uns resultados normais e non implica anormalidade na súa evolución. Pola contra, se marca 0 puntos de Apgar débese avaliar clinicamente a súa condición anatómica para lle ditaminarlle estado de morte.
Actualmente segue a usarse como un test rápido, sinxelo e preciso para avaliar a vitalidade dos neonatos. Ten tamén unha certa capacidade de predición do prognóstico e a supervivencia, e o seu uso é práctica habitual hoxe en día en todos os centros de sanitarios que atenden partos. Parámetros e criterios de valoración
Os cinco criterios desta proba son os seguintes: Se o bebé está en boas condicións obterá unha puntuación de entre 7 e 10 puntos. Se obtén de 4 a 6 puntos, a súa condición fisiolóxica non está a responder adecuadamente e o neonato require unha valoración clínica e recuperación inmediata. Se é igual ou menor a 3, necesita atención de emerxencia, como medicamentos intravenosos e respiración asistida. Se a puntuación é 0, é moi probable que baixo un perfecto estudo clínico se lle ditamine o estado resolutivo de morte.
Grazas a este método, durante os máis de 50 anos que leva realizándose logrouse reducir a taxa de mortalidade e a taxa de morbilidad, ao avaliar o estado do bebé inmediatamente despois de nacer. Pódense valorar mediante esta proba (en embarazos non controlados) determinacións sobre certas síndromes e/ou signos patolóxicos. O resultado do test de Apgar é un dato de relevancia para a saúde pública infantil.
Test de Bechdel

O test de Bechdel, tamén coñecido como test de Bechdel/Wallace é un método para avaliar se un guión de película, serie, cómic ou outra representación artística cumpre cos estándares mínimos para evitar a fenda de xénero. Orixinouse no cómic Dykes to Watch Out For, obra de Alison Bechdel de 1985. A invención do test atribúese a Liz Wallace, unha amiga da autora do cómic. Método de avaliación
Na tira cómica «The Rule», un dos personaxes di que unicamente acepta ver unha película se cumpre cos seguintes requisitos: Na película aparecen polo menos dúas personaxes femininas.
Estas personaxes falan entre si nalgún momento.
A conversa entre elas trata de algo distinto a un home (o que non se limita a relacións románticas: por exemplo, dúas irmás falando do seu pai non pasa o test).
Unha variante esixe que, ademais, as dúas mulleres sexan personaxes con nome.
Estas simples regras, se se aplicasen á inversa, é dicir, aos homes, darían como resultado que practicamente todas as películas estreadas cumpren o requisito para os homes; pola contra, só unha minoría de películas pasan o test orixinal.
Existen outros test parecidos, como o chamado Principio da Pitufiña (en inglés, The Smurfette Principle) que analiza as películas nas que unicamente hai un personaxe feminino cun patrón de comportamento moi definido, que choca co comportamento do personaxe principal, que sería un home extremadamente masculino.
O uso do test de Bechdel xeneralizouse como unha forma sinxela de destacar a escasa presenza feminina na industria do cine. A pesar de ser un test pouco esixente, o resultado de aplicalo ás películas máis populares é destacable e existen numerosas webs de crítica de cine, proxectos feministas, e sitios web que realizan listas de películas conforme a se pasan ou non o test, con resultados que proban que se trata dun rumbo sistemático.
Test de Lilliefors

En estatística, o test de Lilliefors, chamado así por Hubert Lilliefors, profesor de estatística na Universidade George Washington, é un test de normalidade baseado no test de Kolmogorov–Smirnov. Úsase para contrastar a hipótese nula de que os datos proveñen dunha poboación normal, cando a hipótese nula non especifica o tipo de distribución normal, é dicir, cando non se especifica a esperanza e a varianza da distribución. O test
O test procede como segue: En primeiro lugar, estímanse a media e a varianza da poboación en base aos datos.
Logo, búscase a maior discrepancia entre a función de distribución empírica e a función de distribución acumulada (CDF) da distribución normal coa media estimada e a varianza estimada. Ao igual que no test de Kolmogorov-Smirnov, iso será o estatístico do test.
Por último, avalíase se a maior discrepancia é o suficientemente grande para ser estatisticamente significativa, o que levaría a rexeitar a hipótese nula.
Test de Rorschach

O test de Rorschach é unha proba psicolóxica na que se analizan as percepcións dos suxeitos sobre unhas manchas de tinta, e despois son analizadas empregando interpretación psicolóxica, complexos algoritmos, ou ambos. Algúns psicólogos utilizan esta proba para examinar as características de personalidade dunha persoa e o seu funcionamento emocional. Foi empregado para detectar trastornos do pensamento subxacentes, especialmente en casos onde os pacientes son reticentes a describir os seus procesos de pensamento abertamente. A proba ten o nome do seu creador, o psicólogo suízo Hermann Rorschach. Na década de 1960, o test de Rorschach foi o test proxectivo máis amplamente utilizado.
Test de Stamey

O Test de Stamey serve para a diagnose da prostatite crónica. Consiste na análise dos ouriños antes e despois da masaxe prostática. O positivo na procura bacteriana nos ouriños despois da masaxe prostática é indicativo dunha infección nas vías seminais.
Test khi cadrado

En estatística e estatística aplicada denomínase test khi cadrado (test χ²) a calquera test no que o estatístico empregado segue unha distribución χ² se a hipótese nula é certa. Algúns exemplos de tests χ² son: O test χ² de Pearson, que ten numerosas aplicacións:
O test χ² de frecuencias
O test χ² de independencia
O test χ² de bondade de axuste
O test χ² de Pearson con corrección por continuidade ou corrección de Yates
O test de Bartlett de homoxeneidade de varianzas
Testa

Na anatomía humana, a testa ou fronte é a parte ósea da cabeza encima dos ollos. Está constituída polo óso frontal.
Testamento de Afonso II de Portugal

O Testamento de Afonso II é un texto medieval datado en 1214, o documento oficial máis antigo escrito en galego. É o testamento político de Afonso II de Portugal, finado en 1223. O manuscrito consérvase na Torre do Tombo.
Testemuña de cargo (filme)

Testemuña de cargo (en inglés: Witness for the Prosecution) é un filme estadounidense de 1957 dirixido e coescrito por Billy Wilder e protagonizado por Tyrone Power, Marlene Dietrich, Charles Laughton e Elsa Lanchester. O filme, con elementos de cinema negro, representa un drama xudicial inglés. Ambientado en Old Bailey (Londres), baséase na obra teatral homónima de Agatha Christie e mostra o xuízo a un home acusado de asasinato. Reciciu seis candidaturas aos premios Óscar.
Foi estreada en galego pola Televisión de Galicia o 5 de xuño de 1993. Argumento
Sir Wilfrid Robarts (Charles Laughton), un consagrado avogado con mala saúde, acepta como cliente a Leonard Vole (Tyrone Power), a pesar das obxeccións da súa enfermeira privada, Miss Plimsoll (Elsa Lanchester), que di que o doutor o avisou en contra de asumir calquera caso criminal. Vole está acusado de asasinar a Mrs Emily French, unha rica e vella viúva que se namorara del, ata o punto de convertelo no principal beneficiario do seu testamento. Fortes evidencias circunstanciais apuntan a Vole como asasino, mais Sir Wilfrid cre que é inocente. Personaxes
Notas sobre o elenco
Testemuña de cargo foi o último filme que completou Power. Faleceu dun ataque cardíaco mentres estaba a rodar Solomon and Sheba.
Na vida real, Elsa Lanchester e Charles Laughton eran matrimonio.
Una O'Connor foi o único membro do elenco orixinal de Broadway que repetiu o papel no cinema. Foi tamén o seu último filme antes de retirarse da interpretación.
Testudo

Testudo, a tartaruga, é unha raramente mencionada constelación cunhas orixes incertas, aínda que é atribuída á súa creación ó astrónomo William Henry Smyth no século XVIII. A constelación de estrelas atopábase entre a cola de Cetus e Pisces, formada polas estrelas 20, 27, 29, 30 e 33 Piscium, que conforman un asterismo natural pero de brillo apagado. A estrela 20 Piscium era tomada coma a cabeza da tartaruga. Testudo nunca atopou aceptación, polo que raramente é mencionada polos astrónomos.
Tetanolisina

A tetanolisina é unha toxina producida pola bacteria Clostridium tetani. A súa función é descoñecida, pero crese que contribúe á patoxénese do tétano. A outra toxina producida por C. tetani é a tetanospasmina, que está claramente ligada ao tétano. A tetanolisina é sensible ao oxíxeno.
A tetanolisina pertence a unha familia de toxinas proteicas chamadas citolisinas activadas por tiol, que se unen ao colesterol. Está relacionada coa estreptolisina O e a θ-toxina de Clostridium perfringens. As citolisinas forman poros na membrana plasmática que permiten o paso de ións e outras moléculas cara ao interior da célula. O peso molecular da tetanolisina é de arredor de 55000 daltons.
Tetartemorion

O tetartemorion (en grego: τεταρτημόριον -tetartēmorion-; de tetartē, "cuarta", e morion, "fracción") era unha moeda da Antiga Grecia cuñada en prata, cuxo valor era igual á cuarta parte dun óbolo ou a vinte e catroava parte do dracma.
O seu peso segundo o padrón monetario ateniense era de entre 0, 15 e 0, 18 gramos.
A súa emisión producíase só en moi contadas ocasións, en parte debido ao reducido do seu tamaño, o que dificultaba a súa fabricación e facilitaba a súa perda durante o uso.
A súa tipoloxía habitual en Atenas consistía na cabeza de Atena nos anversos e unha lúa crecente nos reversos, aínda que se emitiu tamén noutras áreas de influencia grega, con diversos motivos nas súas faces. Á parte dos atenienses, coñécense principalmente exemplares de Colofón, Exina, Elis, Texea, Argos e Sición.
Tetarté

O tetarté (en grego: τεταρτη; de τεταρτος -tetartos-, "un cuarto") era unha moeda da Antiga Grecia, de ouro ou de prata, que tiña o valor da cuarta parte dun estatero de ouro ou dun estatero de prata, e un peso de arredor de dous gramos.
De maneira diferente ao trité, que gozou dunha ampla circulación, o tetarté foi un valor cuñado só en contadas ocasións.
O peso varía segundo o padrón monetario correspondente. A modo de exemplo, con esta denominación emitiuse en Licia unha moeda no ano 365 a. de C. , cun peso de ca. 2, 5 gramos, que amosa no seu anverso a cabeza dun león e no seu reverso unha tríscele. O tetaré como divisor do estatero
Esta é a relación de valor entre o tetarté e o resto dos divisores do estatero: Hemiestatero: medio estatero.
Trité: un terzo.
Tetarté: un cuarto.
Hecté: un sexto.
Hemitetarté: un oitavo.
Hemihecté: un doceavo.
Teteira de Utah

A teteira de Utah ou de Newell (en inglés Utah teapot ou Newell teapot) é un modelo de proba 3D que se converteu nun obxecto de referencia estándar e nunha broma interna na comunidade de gráficos por ordenador. É un modelo matemático dunha teteira común que parece sólida e parcialmente cilíndrica e convexa. Unha teteira de Utah considérase o equivalente a un programa "Ola mundo", como unha forma de crear facilmente unha escena 3D cun modelo algo complexo, que funciona como referencia xeométrica básica para a configuración da escena e da iluminación. Algunhas bibliotecas de programación, como OpenGL Utility Toolkit, inclúen funcionalidades dedicadas a debuxar teteiras.
O modelo de teteira foi creado en 1975 polo investigador de gráficos por ordenador Martin Newell, membro do programa gráfico pioneiro da Universidade de Utah.
Tethytheria

Tethytheria (tetiterios) é un clado de mamíferos que inclúe os actuais sirenios e proboscídeos, así como a orde extinta dos Embrithopoda.
Aínda que existe un forte apoio de estudos anatómicos e moleculares que permite considerar o clado Tethytheria como monofílico, as interrelacións entre os taxons incluídos nel seguen sendo discutidas. Os tetiterios comparten varias características, como órbitas oculares dirixidas á parte anterior e dentes das meixelas máis ou menos bilofodontos (con dobres cristas transversais nas coroas do dente). Os Proboscidea e Sirenia están ligados entre si polas súas características auditivas nos seus ósos petrosos, pero esta ligazón podería ser unha homoplasia. Os desmostilios, tradicionalmente considerados tetiterios, foron provisoriamente asignados aos Perissodactyla, xunto coa familia do Eoceno temperán Anthracobunidae, que era considerada un grupo irmán dos Tethytheria.
Pénsase que Tethytheria evolucionou a partir de primitivos mamíferos ungulados ("condilartos") nas costas do antigo océano de Tetis, de onde vén o nome de Tethytheria, 'bestas do Tetis'. Sistemática
Cladograma modificado a partir de Rose 2006 e Cooper et al 2014. Clasificación
Clasificación modificada a partir de Rose 2006. Suborde Tethytheria
Infraorde †Embrithopoda
†Phenacolophidae
†Arsinoitheriidae
Infraorde Sirenia
†Prorastomidae
†Protosirenidae (Dugongidae? )
Dugongidae
Trichechidae
Infraorde Proboscidea
†Phosphatheriidae (Numidotheriidae? )
†Numidotheriidae
†Moeritheriidae
†Barytheriidae
†Deinotheriidae
†Palaeomastodontidae
†Phiomiidae
†Hemimastodontidae
†Mammutidae
†Gomphotheriidae
Elephantidae
Tetra Brik

O Tetra Brik é un envase de cartón, plástico polietileno e aluminio, producido pola empresa sueca Tetra Pak. Ten forma de paralelepípedo e está composto por diferentes capas. O envase Tetra Brik é o máis coñecido e o máis vendido dos envases de Tetra Pak, até tal punto que algunhas persoas o consideran un nome xenérico, aínda que é unha marca rexistrada. O envase tetra brik pode atoparse tanto para produtos refrixerados como para produtos UHT baixo a denominación de Tetra Brik Aseptic. Historia
O envase Tetra Brik introduciuse no mercado en 1963, após un longo proceso de desenvolvemento baseado no anterior envase Tetra Classic, que tiña forma de tetraedro.
Malia a revolución que supuxo o envase orixinal para que non se dane o leite, a finais da década de 1950, Ruben Rausing e o equipo directivo de Tetra Pak déronse conta de que o envase necesitaba un deseño rectangular e hexaedro para continuar sendo competitivo. Despois de investir unha gran cantidade de diñeiro no seu desenvolvemento, en 1963 instalouse a primeira máquina de envasado Tetra Brik en Motala, no centro de Suecia.
O deseño rectangular do Tetra Brik pronto se converteu nun éxito de vendas en Suecia e en todo o mundo, por mor do seu uso eficaz do espazo e dos materiais e ao aumento da eficiencia na distribución e o almacenamento. Iso achandou o camiño para o éxito de Tetra Pak durante a década de 1970 e os anos sucesivos. Aspectos tecnolóxicos
Por construción, os Tetra Briks son embalaxes lixeiras e compactas que se poden abrir sen utensilios e permiten illar os alimentos e conservalos en condicións óptimas. Componse de capas superpostas e pegadas entre si, de interior a exterior: 2 capas de plástico.
1 capa de aluminio.
1 capa de cartón (procedente de celulosa virxe),
2 capas de plástico polietileno.
Normalmente, a súa forma é un prisma rectangular que, no caso dalgúns produtos refrixerados, está coroado con outro prisma triangular. Existen outras formas, entre elas unha con perímetro de oito lados e outra en forma de bolsa.
O peche é unha peza plana de aluminio ou plástico que se pode arrincar coa unlla (ás veces cunha arandela para permitir arrincalo co dedo) e pode incluír un tapón da raia que permita volver pechalo (especialmente en produtos refrixerados). Reciclaxe
Un dos usos máis comúns é o almacenamento de alimentos para un só uso. Isto provoca un gran volume de desperdicio, aínda que existe tecnoloxía para a súa reciclaxe en diversos países. Posto que as capas que o compoñen non poden separarse a reciclaxe do tetra brik é incompleta. A técnica máis común consiste en trituralo primeiro para separar o cartón (aproximadamente un 70% do peso); posteriormente a restante masa de plástico e aluminio pode pasar por un complexo proceso de quentado no que o plástico é queimado e serve para formar lingotes de aluminio. En España xa non é posíbel reciclalo ao 100%: a única planta que podía facelo tivo que pechar ao non ser rendíbel.
Tetrabucle

Os tetrabucles son un tipo de motivo de bucle en forquita de catro bases presente na estrutura secundaria do ARN no que rematan moitas dobre hélices. Hai moitas variantes do tetrabucle. Entre as publicadas están ANYA,
CUYG, GNRA,
UNAC
e UNCG.
No ARN ribosómico son comúns tres tipos de tetrabucles: GNRA, UNCG e CUUG, nos cales N pode ser uracilo, adenina, citosina ou guanina, e R é guanina ou adenina. Estas tres secuencias forman tetrabucles estables e conservados que xogan un importante papel na estabilidade estrutural e función biolóxica do ARNr 16S. GNRA
O tetrabucle GNRA ten un par de bases guanina-adenina, no que a guanina está en posición 5' respecto da hélice e a adenina na 3'. Os tetrabucles coa secuencia UMAC teñen esencialmente o mesmo pregamento no seu esqueleto que o tetrabucle GNRA, pero é menos probable que formen interaccións tetrabucle-receptor. Poden, por tanto, ser unha mellor elección para pechar talos (stems) cando se deseñan ARNs artificiais.
A presenza do tetrabucle GNRA proporciona unha estabilidade excepcional á estrutura do ARN. O GNRA aparece cunha frecuencia un 50% maior que outros tetranucleótidos debido á súa capacidade de soportar temperaturas 4 °C maiores que outras forquitas de ARN. Isto permítelles actuar como sitios de nucleación para o correcto pregamento do ARN. Os raros enlaces de hidróxeno entre a primeira guanina e a cuarta adenina, o amplo empillamento de bases nucleotídicas e os enlaces de hidróxeno entre o 2' OH dun azucre ribosa e as bases nitroxenadas fai que o tetranucleótido sexa termodinamicamente estable.
UNCG
O UNCG é favorable termodinamicamente e estruturalmente debido aos enlaces de hidróxeno, interaccións de Van der Waals, interaccións culómbicas e as interaccións entre o ARN e o solvente. Os tetrabucles UNCG son máis estables que os bucles de ADN coa mesma secuencia. O tetrabucle UUCG é o tetrabucle máis estable. Os tetrabucles UUCG e GNRA constitúen o 70% de todos os tetrabucles atopados no ARNr 16S.
CUUG
O tetrabucle CUUG ten a maior probabilidade de cambios conformacionais debido á súa flexibilidade estrutural. Ademais dos tres tetrabucles mencionados, este tetrabucle é o máis flexible, xa que o segundo uracilo non está restrinxido comparativamente. Tamén é moi estable termodinamicamente.
Tetraclinis

Tetraclinis é un xénero de coníferas, da familia das cupresáceas, que ten só unha especie, Tetraclinis articulata. É unha planta nativa do noroeste africano, onde medra na Cordilleira do Atlas de Marrocos, Alxeria e Tunisia. Hai dúas pequenas poboacións europeas en Malta (da que é árbore nacional) e preto de Cartagena, no sueste da Península Ibérica.
É unha árbore monoica relativamente pequena, de 6 a 15 metros, aínda que raramente chega ós 20 m, de crecemento lento. A súa copa é estreita, aovada ou cónica, xa que as súas ramas principais están ergueitas. O cono ten catro valvas ou escamas lignificadas e opostas.