Esquema corporal

O esquema corporal é un concepto empregado en varias disciplinas, incluíndo psicoloxía, neurociencia, filosofía, medicina deportiva e robótica. Pode referirse tamén a unha técnica de educación física ou a unha técnica de debuxo de persoas ou outros seres vivos.
Do latín schema, e este do grego σχῆμα, "figura", e do latín corpus, "corpo", en particular o tronco, e tamén "figura"; nalgunha acepción provén da adaptación do inglés postural schema e body schema. O modelo postural
O neurólogo Sir Henry Head definiuno orixinalmente como un modelo postural do corpo que organiza e modifica activamente as impresións producidas polos impulsos sensoriais entrantes de tal xeito que a sensación final da posición corporal ascende á conciencia cargada dunha relación con algo que pasou antes. Ao realizar un seguimento da posición dos membros, desempeña un papel importante no control da acción. Implica aspectos tanto dos sistemas central (procesos cerebrais) como dos sistemas periféricos (sensoriais, propioceptivos). Así, un esquema corporal pode considerarse a colección de procesos que rexistra a postura das partes do corpo no espazo. O esquema actualízase durante o movemento do corpo. Este é normalmente un proceso non consciente e úsase principalmente para a organización espacial da acción. Polo tanto, é unha representación pragmática das propiedades espaciais do corpo, que inclúe a lonxitude dos membros e os segmentos dos membros, a súa disposición, a configuración dos segmentos no espazo e a forma da superficie do corpo. O esquema corporal tamén xoga un papel importante na integración e uso de ferramentas por parte dos humanos.
Unha clara diferenciación do esquema corporal da imaxe corporal foise desenvolvendo gradualmente. Ligado aos conceptos de corpo e espazo, en 1963 o antropólogo estadounidense Edward T. Hall definiu a proxémica (do inglés proxemics) como o espazo persoal dun individuo nun medio social, definíndoo como o conxunto das observacións e teorías referentes ao uso que as persoas fan do espazo en tanto que produto cultural específico. Na educación física
O esquema corporal é a conciencia do corpo como medio de comunicación consigo mesmo e co ambiente. Piaget afirmaba que o neno ao nacer non diferencia o corpo do mundo exterior, e vai descubrindo por partes o seu corpo a través da acción, tomando conciencia progresiva da diferenciación e individualidade, dos demais e do mundo exterior
Un bo desenvolvemento do esquema corporal presupón unha boa evolución das habilidades motrices, das percepcións espaciais e temporais e da afectividade. O coñecemento adecuado do corpo inclúe a imaxe corporal e o concepto corporal, que se poden desenvolver con actividades que favorecen: O coñecemento do corpo no seu conxunto;
O coñecemento do corpo segmentado;
O control de movementos globais e segmentados;
Equilibrio estático e dinámico;
A harmónica expresión corporal. No debuxo
O esquema corporal é unha idea que temos sobre o corpo humano, as súas diferentes partes e sobre os movementos que podemos ou non podemos facer con el. É unha imaxe mental que temos do noso corpo en relación co medio e a contorna, nunha situación estática. Úsase para suxerir a postura na que se presentará o corpo representado. Tamén se aplica á representación de animais.
O xeito máis común é debuxar primeiro as liñas de dirección do personaxe, é dicir, as liñas que definen a dirección do seu tronco, cabeza e pescozo e extremidades. As articulacións adoitan representarse mediante círculos que conectan as diferentes liñas de dirección, mentres que o tronco pode representarse por un trapecio ou dous triángulos e a cabeza por un óvalo.
Sobre este esquema debúxase a silueta externa do corpo sostida polas figuras xa debuxadas. Posteriormente, o esquema elimínase deixando só a silueta, pois esta técnica é orientativa e non adoita aparecer no resultado final. Emprégase como base para bandas deseñadas, audiovisuais (na fase de guión gráfico ou storyboard) e como apuntamentos rápidos para cadernos de campo.