proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Máquina hidráulica

Unha máquina hidráulica é unha variedade de máquina de fluído que emprega para o seu funcionamento as propiedades dun fluído incompresible ou que se comporta como tal, debido a que a súa densidade no interior do sistema non sofre variacións importantes.
Convencionalmente especifícase para os gases un límite de 100 mbar para o cambio de presión; de modo que se este é inferior, a máquina pode considerarse hidráulica. Dentro das máquinas hidráulicas o fluído experimenta un proceso adiabático, é dicir, non existe intercambio de calor co contorno. Clasificación
As máquinas hidráulicas pódense clasificar atendendo diferentes criterios.
Segundo a variación de enerxía
Nos motores hidráulicos, a enerxía do fluído que atravesa a máquina diminúe, obténdose enerxía mecánica, mentres que no caso de xeradores hidráulicos, o proceso é o inverso, de xeito que o fluído incrementa a súa enerxía ao atravesar a máquina.
Atendendo ao tipo de enerxía fluidodinámica que se intercambia a través da máquina temos: Máquinas nas que se produce unha variación da enerxía potencial, como por exemplo, o parafuso de Arquimedes.
Máquinas nas que se produce unha variación da enerxía cinética, como por exemplo, aeroxeradores, hélices ou turbina pelton. Estas denomínanse máquinas de acción e non teñen carcasa.
Máquinas nas que se produce unha variación da entalpía (presión), como por exemplo, as bombas centrífugas. Estas máquinas denomínanse máquinas de reacción.
Segundo o tipo de intercambio
Tendo en conta a forma coa que se intercambia a enerxía dentro da máquina, temos: Máquinas de desprazamento positivo ou volumétricas. Trátase dun dos tipos máis antigos de máquinas hidráulicas e baséanse no desprazamento dun volume de fluído comprimíndoo. O exemplo máis claro deste tipo de máquinas é a bomba de aire para bicicletas. Subministran un caudal que non é constante, para evitalo en ocasións únense varias para lograr unha maior uniformidade. Estas máquinas son apropiadas para subministracións de alta presión e baixos caudais.
Segundo a envoltura
Atendendo á presenza ou non de carcasa: Máquinas non entubadas como poden ser as máquinas de acción.
Máquinas entubadas.
Segundo o movemento
Existen outros criterios, como a división en rotativas e alternativas, dependendo de se o órgano intercambiador de enerxía ten un movemento rotativo ou alternativo, esta clasificación é moi intuitiva pero non atende ao principio básico de funcionamento destas máquinas.
Na seguinte táboa amósase un resumo da clasificación das máquinas hidráulicas (l
líquido, g
gas). Compoñentes
Bombas
Válvulas de control
Actuadores
Depósitos
Acumuladores
Tubos e mangueiras
Xuntas e peches
Intercambiadores
Fluído hidráulico
Sistemas de filtración
Parafusos
Máquinas asíncronas

As máquinas asíncronas son un tipo de máquinas eléctricas nas que se teñen dous campos magnéticos xirantes con distinta velocidade de rotación. Partes
Unha máquina asíncrona é composta basicamente de dúas partes: Estator (parte estática) e Rotor (parte móbil). O espazo entre o estator e o rotor é denominado entreferro. O estator é composto de chapas finas de aceiro magnético tratadas termicamente para reducir ao mínimo as perdas por correntes parasitas e histerese. Estas chapas teñen o formato dun anel con rañuras internas (vista frontal) de tal maneira que poidan ser aloxados enrolamentos, os cales por súa vez, cando en operación, deberán crear un campo magnético no estator. O rotor tamén é composto de chapas finas de azo magnético tratadas termicamente, co formato tamén de anel (vista frontal) e cos enrolamentos aloxados lonxitudinalmente. Principio de funcionamento
Ao aplicar ao estator un sistema trifásico equilibrado prodúcese un campo magnético xirante (teorema de Ferraris) en sincronismo coa frecuencia da rede eléctrica.
A velocidade co campo xirante depende da frecuencia da rede e do número de pólos: n
− f × 60 p {\displaystyle n
-{\frac {f\times 60}{p}}} Onde n é a velocidade do campo en rotacións por minuto, f a frecuencia da rede (en Europa 50 Hz e p o número de pares de pólos)
Ao estar o circuíto do rotor fechado comezan a circular por el correntes inducidas que se opoñen á variación de fluxo (Lei de Lenz), estas correntes fan que se produza unha forza no rotor tendente a que este xire en sincronismo co campo xirante, porén, se se alcanzase este sincronismo deixaria de haber variación de fluxo e polo tanto non habería corrente nin forza, polo que o motor nunca alcanza o sincronismo e ten un "escorregamento" s s
n − n e n {\displaystyle s
{\frac {n-n_{e}}{n}}} onde n é a velocidade do campo xirante e ne a velocidade do rotor.
Se outra máquina arrastra o rotor até unha velocidad superior a ne a máquina comezaría a funcionar como un xerador producindo enerxía eléctrica.
O uso fundamental da máquina asíncrona é como motor, aplicación na que é predominante e vai desprazando aos outros tipos de motores eléctricos pola súa robustez e simplicidade construtiva. Circuíto equivalente
As máquinas síncronas modelizanse co circuíto da figura, onde:
Usando un circuíto reducido ao primario, Xe é a reactancia do estator
Re é a resistencia do estator
Xr é a reactancia do rotor
Rr é a resistencia do rotor R r ′
( 1 s − 1 ) R r {\displaystyle R'_{r}
\left({\frac {1}{s}}-1\right)R_{r}} modeliza a potencia transmitida no eixo da máquina
Máquinas eléctricas

Son máquinas eléctricas aquelas nas que un dos tipos de enerxía, a que alimenta a máquina ou a que se obtén dela, é a electricidade. Todas as máquinas modernas están baseadas na Lei de indución de Faraday e polo tanta válense do feito de que un campo magnético variábel produce un campo eléctrico. Dividense nos seguintes tipos: Máquinas de corrente continua
Transformadores
Máquinas de campo xirante
Máquinas síncronas
Máquinas asíncronas Concepto
Un máquina eléctrica é un dispositivo reversíbel que opera seguindo: A Lei da indución electromagnética { e ( t )
− d Φ d t E →
l ( v → × B → ) {\displaystyle {\begin{cases}e(t)
-{d\Phi \over dt}\\{\vec {E}}\
l({\vec {v}}\ \times {\vec {B}}\ )\end{cases}}} e a da acción electrodinámica F →
l ( i → × B → ) {\displaystyle {\vec {F}}\
l({\vec {i}}\ \times {\vec {B}}\ )}
Mária Telkes

Mária Telkes, nada en Budapest o 12 de decembro de 1900 e finada o 2 de decembro de 1995, foi unha física e química húngara, pioneira e inventora que traballou en tecnoloxías de enerxía solar. Trasladouse aos Estados Unidos de América logo de obter o seu doutoramento en fisicoquímica. Carreira
Telkes traballou como biofísica nos Estados Unidos, e de 1939 a 1953, investigou sobre a enerxía solar no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts.
Telkes é coñecida por inventar o primeiro xerador termoeléctrico en 1947, e deseñou o primeiro sistema de calefacción solar para a Casa Solar de Dover, Massachusetts deseñada por Eleanor Raymond, e o primeiro refrixerador termoeléctrico en 1953.
Foi unha prolífica inventora de dispositivos termoeléctricos, incluíndo unha unidade portátil de desalinización para uso en botes salvavidas, que utilizan enerxía solar e condensación para obter auga potable por destilación solar.
Telkes é considerada unha das fundadoras dos sistemas de almacenamento de enerxía solar, por ese motivo foi chamada a "raíña solar". Mudouse a Texas nos 70 e asesorou moitas compañías pioneiras no campo da enerxía solar. Premios
1952 Premio Society of Women Engineers.
1977 American Solar Energy Society - Premio Charles Greeley Abbot
2012 National Inventors Hall of Fame
Mártires de Arad

Os mártires de Arad foron os 13 xenerais húngaros do exército revolucionario de Lajos Kossuth executados o 6 de outubro de 1849 na cidade de Arad en Transilvania, actualmente pertencente a Romanía, despois que as tropas do Imperio Austríaco e o Ruso esmagaran a Revolución Húngara (1848-1849) restablecendo o goberno dos Habsburgo na zona. Antecedentes
Nun discurso pronunciado o 3 de marzo de 1848, pouco despois que chegaran ao país noticias sobre a revolución en París, Lajos Kossuth demandou un goberno parlamentario para Hungría e un goberno constitucional para o resto do Imperio. O movemento revolucionario comezou o 15 de marzo de 1848 e despois dunha exitosa campaña na primavera de 1849 declarou a independencia de Hungría o 19 de abril de 1849, en maio as forzas revolucionarias controlaban todo o país agás Buda, á que logo dun asedio de tres semanas conseguiron conquistar. Con todo as esperanzas dunha vitoria definitiva víronse frustradas pola intervención de Rusia e Kossuth tivo que dimitir o 11 de agosto de 1849 en favor de Artúr Görgey, pensando que era o único xeneral capaz de salvar Hungría. Pero o 13 de agosto Görgey capitulou en Világos aos rusos. Julius Jacob von Haynau, gobernador de Hungría ordenou a execución de treces líderes militares do exército húngaro en Arad e do primeiro ministro, conde Lajos Batthyány en Pest. Eses treces xenerais recibiron a consideración de mártires e heroes nacionais tras a independencia de Hungría en 1918 por promoveren as ideas da liberdade e a independencia do pobo húngaro Xenerais
Arisztid Dessewffy (1802 – 1849)
Ernő Kiss (1799 – 1849)
Ernő Poeltenberg (1814- 1849)
György Lahner (1795 – 1849)
Ignác Török (1795 – 1849)
János Damjanich (1804 – 1849)
József Nagysándor (1804 - 1849)
József Schweidel (1796- 1849)
Károly Knezić (1808- 1849)
Károly Leiningen-Westerburg (1819- 1849)
Károly Vécsey (1807- 1849)
Lajos Aulich (1793 – 1849)
Vilmos Lázár (1815- 1849)
Mártires de Brens

Os mártires de Brens foron un grupo de oito veciños de Cee e da bisbarra da Costa da Morte, todos operarios e nalgúns casos dirixentes sindicais da Fábrica de Brens, pertencente na altura á empresa Sociedade Hidroeléctrica do Pindo, e que foron fusilados o 9 de decembro de 1936 polo réxime franquista pola súa militancia política e sindical, e especialmente por liderar unha folga sindical en oposición ao Golpe de Estado do 18 de xullo, e en defensa do goberno da República, da propia fábrica e da liberdade do pobo.
O grupo estaba formado por Norberto Recamán Lago, Florentino Canosa Barreiro, José Lago Fernández, Teófilo Mejuto Leis, Perfecto Trasmonte Costa, Jesús Chouza Figueiras, Manuel García Castiñeira e Domingo López Domínguez. Outras persoas relacionadas cos feitos foron, entre outras, Jacobo González Mosquera, Avelino Trillo Casal (de Berroxe), Cándido Lema Santos (de Fadibón), José Díaz Cernadas, Manuel López, Domingo Trillo (de Berroxe) e Roberto Mayán.
As causas abertas contra a maioría dos acusados, e a maioría da información que conservamos do suceso, débense a sucesivas declaracións e informes do daquela xefe da fábrica Eduardo Garrone de Cristóforis, colaborador do golpe. Folga de xullo do 36
Ante as noticias da insurrección militar, dirixentes sindicais e operarios da fábrica de Brens comezan a organizar a defensa civil, con diversas iniciativas entre as que estivo unha folga sindical organizada o 21 de xullo de 1936 en contra do golpe militar e en defensa da factoría e do pobo de Cee. Segundo o propio Garrone, esa noite Norberto Recamán comparece nas instalacións chamando ao cadro de persoal a armarse e prepararse para a folga. Axiña corre a voz entre os operarios, que secundan a iniciativa. Eduardo Garrone de Cristóforis, cidadán italiano e na altura xefe da fábrica, comezou inmediatamente a colaborar cos insurrectos delatando aos participantes na reacción ao golpe militar e mesmo proporcionando aos golpistas os perfiles persoais, laborais e ideolóxicos detallados para poderen desmantelar a cúpula sindical da factoría e represaliar aos dirixentes da folga. Elabora un relato dos feitos describindo os seus operarios coma indesexábeis, perigosos, revolucionarios, exaltados ou marxistas, segundo o contexto, constatando non só a súa disposición a converterse en delator dos seus propios empregados senón tamén a súa afinidade ideolóxica cos alzados. Ademais de encabezar a maioría dos seus escritos cun Viva España, chega a expresar ao xuíz a súa decepción pola conduta dun deses obreiros, Jacobo González, quen chegara á factoría recomendado por amigos coruñeses, derechistas, que lo creían de los suyos (sic). Fusilamento dos dirixentes sindicais
En base ás informacións de Garrone o mando golpista instruíu unha causa militar con número 1. 112 que detería e remataría sentenciando á morte aos oito operarios considerados dirixentes da folga, e que serían fusilados o 9 de decembro de 1936 ás sete da mañá no Polvorín de Adurmideiras, sito nas proximidades da Punta Herminia, na cidade da Coruña.
Mártires de Sobredo

O 28 de novembro de 1922, Cándida Rodríguez González, embarazada e veciña de Pazos de Reis, Joaquín Besada, de Soutelo, e Venancio González Romero, de Budiño, máis coñecidos como os Mártires de Sobredo, foron asasinados a tiros por defender un veciño contra o pago dos foros segundo acordo do Congreso Agrario. Historia
Nesta época era de obrigado cumprimento que o campesiñado realizase o pago dunha renda anual aos señoríos por cultivar as súas propias terras. As sociedades agrarias loitaban contra este réxime que estaba establecido, isto provocaba que vivisen nunha agricultura de subsistencia. Houbo varias revoltas, unha delas tivo gran repercusión na zona Occidental de Galicia, en Sobredo (lugar da parroquia de Guillarei, Tui). Todo comezou o día 28, cando unha masa de persoas de todas as parroquias da contorna, preto de dúas mil persoas, tras escoitar que as campás das igrexas avisaban da chegada do xuíz e da Garda Civil, deixou de traballar no campo e foi cara a Sobredo facendo unha manifestación na defensa dun veciño da comarca de Tui, a quen por negarse a pagar os foros, un xuíz trataba de requisarlle todos os seus bens.
Tódolos veciños que estaban loitando contra esta inxuria e pola abolición dos foros quedaron reprimidos pola Garda Civil, quen mediante disparos disolveu a revolta provocando varias persoas feridas e deixando tres sen vida. Dende ese intre, as vítimas convertéronse nun símbolo dunha sociedade agraria duramente torturada e foron tamén símbolo da loita e da forza pública. Dez anos máis tarde, en 1932, ergueuse a obra de Camilo Nogueira Martínez para conmemorar o décimo aniversario dos feitos. Poucos anos despois foi dinamitada tras o golpe de estado do 18 de xullo de 1936, ao mesmo tempo que o réxime disolveu as sociedades agrarias. En 1988 comezou a reconstrución do monumento de Camilo Nogueira. Dende entón celébrase cada ano o aniversario desta reconstrución que reinvindica, á súa vez os acontecementos daquel 28 de novembro. Conmemoracións
Cada ano os institutos de educación secundaria, IES Pedras Rubias, de Salceda de Caselas, IES San Paio, de Tui, e IES Pérez Tizón de Tui van cara ó lugar dos feitos e organizan unha cerimonia na que recitan algúns poemas de autores e autoras galegos como Eduardo Pondal ou Rosalía de Castro, acompañados dunha banda sonora realizada polo propio alumnado. Tamén facendo unha ofrenda floral.
Máscara N95

Unha máscara N95 é unha máscara de respiración de filtro de partículas que cumpre a norma N95 do Instituto Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo (NIOSH) clasificación de filtración de aire, polo que filtra polo menos o 95% de partículas no aire, aínda que non son resistentes ao aceite como a P95. É a máscara respiratoria máis común con filtro de partículas. Este tipo de máscara protexe contra partículas, pero non gases nin vapores.
Os N95 considéranse funcionalmente equivalentes a certos respiradores regulados en xurisdicións fóra dos Estados Unidos, como o FFP2 da Unión Europea e o KN95 da China. Non obstante, úsanse criterios lixeiramente diferentes para certificar o seu rendemento, como a eficiencia do filtro, o axente de proba e o caudal e caída de presión permitida.
A máscara N95 require unha fina malla de fibras de polímero sintético, tamén coñecida como tecido de polipropileno non fiado, que se produce a través dun proceso altamente especializado chamado fusión que sopla que forma a capa de filtro interna que filtra partículas perigosas. Uso
Nos Estados Unidos, a Administración de Saúde e Seguridade no Traballo (OSHA) esixe que os profesionais sanitarios que realicen actividades con pacientes sospeitosos ou confirmados de ter unha infección por COVID-19 usen protección respiratoria, como un N95. A diferenza da máscara respiratoria, unha máscara cirúrxica non ten un selo hermético e polo tanto non protexe ao seu usuario de partículas transportadas no aire como o virus.
Máscara ecolóxica

Máscara ecolóxica, ecobranqueamento, lavado verde ou lavado de imaxe verde é unha forma de propaganda na que se realiza mercadotecnia verde de maneira enganosa para promover a percepción de que os produtos, obxectivos ou políticas dunha organización son respectuosos co medio ambiente co fin de aumentar os seus beneficios. .
Máser

Un máser (do inglés maser) é un amplificador de microondas para a emisión estimulada de radiación, un amplificador similar a un láser pero que funciona na rexión de microondas do espectro electromagnético e serve para recibir sinais moi débiles. Os máseres úsanse na tecnoloxía (en particular, nas comunicacións espaciais), na investigación física e tamén como xeradores cuánticos de frecuencia estándar. Termo
A palabra deriva do acrónimo inglés MASER para Microwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation. Na Unión Soviética foi proposto simultaneamente, pero o termo en todas as linguas provén do inglés. En ruso foi transcrito como mа́зер.
Os máseres modernos poden deseñarse para xerar ondas electromagnéticas non só en frecuencias de microondas senón tamén en frecuencias de radio e infravermellos. Por este motivo, Charles Townes suxeriu substituír "microondas" pola palabra "molecular" como primeira palabra no acrónimo (sería Molecular Amplification by Stimulated Emission of Radiation). Fondo
O seu funcionamento baséase no fenómeno de emisión estimulada de radiación, enunciado por Albert Einstein en 1916. Na Universidade de Columbia, Estados Unidos, Charles Hard Townes propuxo a súa existencia en 1953, ao mesmo tempo que Nikolai Basov e Aleksandr Prokhorov na URSS. O primeiro foi construído en 1954. En 1964, Prokhorov, Basov e Townes foron galardoados co Premio Nobel de Física "polos traballos fundamentais no campo da electrónica cuántica, que levaron á creación de osciladores e amplificadores baseados no principio láser-máser".
Funcionamento
Cando unha molécula ou átomo está nun estado enerxético axeitado e pasa preto dunha onda electromagnética, isto pode inducilos a emitir enerxía en forma doutra radiación electromagnética coa mesma lonxitude de onda que reforza a onda que pasa e desencadea unha fervenza de fenómenos que levan a aumentar moito a intensidade do impulso orixinal.
Na natureza
Inicialmente, despois da invención, críase que o máser era unha creación puramente humana, pero máis tarde os astrónomos descubriron que algúns obxectos astronómicos funcionan como máseres. Nas enormes nubes de gas, de miles de millóns de quilómetros de tamaño, xorden as condicións para a xeración e a radiación cósmica serve como fonte de bombeo. Nalgunhas nubes de materia interestelar excitadas pola radiación das estrelas próximas, ocorre o mesmo fenómeno, que leva á formación dun intenso feixe de radiación cunha lonxitude de onda ben definida. Esta emisión de radiación dos máseres astrofísicos denomínase a miúdo como "emisión superradiante" para distinguila dos máseres de laboratorio. Os máseres extremadamente poderosos, asociados con núcleos galácticos activos, coñécense como megamáseres, e son até un millón de veces máis poderosos que os máseres estelares. Aplicacións
Os máseres úsanse como dispositivo de temporización nos reloxos atómicos e como amplificadores de microondas de ruído extremadamente baixo en radiotelescopios e estacións terrestres de comunicación de naves espaciais no espazo profundo.
Mástique

O mástique é unha resina obtida do lentisco (Pistacia lentiscus). A resina véndese no mercado en forma de gotas ou lágrimas arredondadas, de arredor de 5 mm de diámetro.
É amarela clara, bastante brillante, ficando máis opaca co tempo. Pode ser quebradiza, mais amolece coas baixas temperaturas. O mástique fresco disólvese en alcol e esencia de terebintina, formando un verniz perfectamente claro, sendo insolúbel nas esencias minerais. A cidade grega de Mastichochoria é coñecida coma un importante centro produtor do mástique.
Emprégase xeralmente na construción, para reencher ocos, tapar xuntas estáticas ou con lixeiro movemento tales como: xuntas de carpintaría (madeira, aluminio e PVC) de obra, vidros, entre outras utilidades.
O mástique utilízase na gastronomía turca coma base do sorbete dondurma.
Mátyás Rákosi

Mátyás Rákosi (nado o 14 de marzo de 1892 como Mátyás Rosenfeld – finado o 5 de febreiro de 1971) foi un político húngaro de orixe xudía líder de Hungría dende 1945 ata 1956 como Secretario Xeral do Partido Comunista Húngaro.
Rákosi naceu en Ada de pais xudeus, no que daquela era a Hungría (actualmente Serbia). Serviu no exército Astro-Húngaro na primeira guerra mundial ata ser capturado na Fronte Oriental. Devolto a Hungría, alí participa no goberno de Béla Kun; trala súa caída escapou á Unión Soviética. Ó volver en 1924 a Hungría Rákosi foi caturado, e en 1940 trala súa liberación regresou á Unión Soviética, onde se proclamou líder do Comintern. Dende alí regresou a Hungría, esta vez co Exército Vermello.
Unha vez que se instalou un goberno comunista en Hungría, Rákosi foi designado o Secretario Xeral do Partido Comunista Húngaro. Seguiu unha corrente autoritaria, consolidando o poder na súa persoa.
Rákosi describíase a si mesmo como "o mellor discípulo húngaro de Stalin". Tamén inventou o termo "tácticas do salame" (eliminar a oposición cachiño a cachiño).
Secretario Xeral do Partido Comunista Húngaro en 1945. Impuxo normas autoritarias no país, pero non logrou un desenvolvemento económico acertado. En agosto de 1952 foi nomeado tamén Primeiro Ministro de Hungría, pero o 13 de xuño de 1953, para acougar a Josip Broz Tito, foi forzado a cede-lo seu cargo como Primeiro Ministro a Imre Nagy, mentres que continuaba como Secretario Xeral do partido. Posteriormente sería tamén relegado deste cargo baixo presión do Politburo soviético en xuño de 1956 (pouco despois do discurso secreto de Nikita Khrushchev), e foi substituído por Ernő Gerő. Foi entón cando marchou de novo á Unión Soviética, onde morreu en Gorky en 1971.
Máximo Ramos

Máximo Ramos López, nado na Graña (daquela pertencente ao Concello de Serantes, hoxe ao de Ferrol) o 4 de setembro de 1880 e finado en Madrid o 25 de febreiro de 1944, foi un debuxante, escenógrafo, muralista, publicista, ilustrador, gravador e pintor galego. Traxectoria
Fillo de mariño, Máximo, orfo xa de mozo, non quixo seguir a profesión do pai. Colaborou en El Correo Gallego daquela inda en Ferrol. En 1907 trasladouse á Coruña. En 1910 emigrou a América, traballando de cartelista e escenógrafo, percorrendo México, Cuba (colaborando con Galicia Gráfica e Labor Gallega), os Estados Unidos, Guatemala e a Arxentina.
De volta en España traballou para La Ilustración Española y Americana (da que foi director artístico en 1913), Diario Ferrolano, Prensa Española (Blanco y Negro e ABC), La Esfera, Nuevo Mundo, Flechas y Pelayos e Fotos. Publicou a novela Mientras llega la hora (Talleres Jesús López, Madrid, 1916), onde amosou a súas convicións ideolóxicas e aspiracións políticas revolucionarias con debuxos intensos e escritos breves que fixeron medrar a súa fama de anarquista.
A súa obra está presente nas coleccións de institucións como, entre outras, a Deputación da Coruña, o Museo de Pontevedra, a Colección Afundación, o Museo Municipal Quiñones de León, o Museo de Belas Artes da Coruña, a Real Academia Galega ou o Museo ABC. Recoñecementos
O Premio de Gravado Máximo Ramos, celebrado desde 1984, así como unha rúa do Concello de Ferrol, levan o seu nome.
Máximo común divisor polinómico

En álxebra, o máximo común divisor (frecuentemente abreviado como MCD) de dous polinomios é un polinomio, do máis alto grao posíbel, que é un factor de ambos os dous polinomios orixinais. Este concepto é análogo ao máximo común divisor de dous enteiros.
No caso importante de polinomios dunha variable sobre un corpo o MCD pode ser calculado, como para o MCD enteiro, polo algoritmo de Euclides o que utiliza a división polinómica. O MCD polinómico está definido agás a multiplicación por unha constante invertible.
A semellanza entre o máximo común divisor de enteiros e o máximo común divisor de polinomios permite estender aos polinomios univariantes todas as propiedades que se poden deducir do algoritmo de Euclides e da división euclidiana. Ademais, o MCD de polinomios posúe propiedades específicas que o converten nunha noción fundamental en diversas áreas da álxebra. Normalmente, as raíces do MCD de dous polinomios coinciden coas raíces comúns de ambos, o que permite obter información sobre as raíces sen necesidade de calculalas explicitamente. Por exemplo, as raíces múltiples dun polinomio son as raíces do MCD entre o polinomio e a súa derivada, e cálculos adicionais de MCD permiten obter a súa factorización libre de cadrados, que produce polinomios cuxas raíces son as raíces dunha determinada multiplicidade do polinomio orixinal.
O máximo común divisor pode definirse e existe, en xeral, para polinomios multivariantes sobre un corpo, sobre o anel dos enteiros, e tamén sobre un dominio de factorización única. Existen algoritmos para o seu cálculo sempre que se dispoña dun algoritmo de MCD no anel dos coeficientes. Estes algoritmos proceden por recorrencia sobre o número de variables, reducindo o problema a unha variante do algoritmo de Euclides.
Son unha ferramenta fundamental na álxebra computacional, pois os sistemas de álxebra computacional utilízanos sistematicamente para simplificar fraccións. Por outra banda, gran parte da teoría moderna do MCD de polinomios desenvolveuse precisamente para responder ás necesidades de eficiencia destes sistemas.
Máximo térmico do Paleoceno-Eoceno

O máximo térmico do Paleoceno-Eoceno (MTPE, PETM en inglés), chamado tamén máximo térmico do Eoceno inicial ou máximo térmico do Paleoceno superior, foi un súbito cambio climático que marcou o fin do Paleoceno e o comezo do Eoceno, hai 55, 8 millóns de anos. Trátase dun dos períodos de cambio climático máis significativos da era Cenozoica, que alterou de súpeto a circulación oceánica e atmosférica, provocando a extinción de moitos xéneros de foraminíferos bentónicos, e causando grandes cambios nos mamíferos terrestres que marcaron a aparición das liñaxes actuais.
En só 20000 anos, a temperatura media terrestre medrou en 6°C, cun corresponente aumeno do nivel do mar, así como un quecemento dos océanos. Malia que o quecemento puido ser desencadeado por moitas causas, crese que as principais foron a forte actividade volcánica e a emisión de gas metano que se atopaba almacenada nos clatratos dos sedimentos oceánicos, e que puideron intensificar o quecemento ó liberaren á atmosfera grandes cantidades de carbono empobrecido no isótopo carbono-13. Ademais, as concentracións atmosféricas de CO2 aumentaron de forma significativa, deturpando o ciclo e causando a elevación da lisoclina, así como unha escaseza de osíxeno nas profundidades oceánicas que finalmente provocou a maioría das extincións mariñas.
Mäntyharju

Mäntyharju é un municipio de Finlandia situado na rexión de Savonia do Sur. En 2018 a súa poboación era de 5924 habitantes. A superficie do termo municipal é de 1210, 98 km2, dos cales 230, 11 km2 son auga. O concello ten unha densidade de poboación de 6, 04 hab. /km².
Heinävesi limita cos municipios de Hirvensalmi, Mikkeli e Pertunmaa na súa mesma rexión, Heinola en Päijänne Tavastia, Kouvola pertencente á rexión de Kymenlaakso, e Savitaipale na rexión de Carelia do Sur.
O concello é unilingüe en finés.
Mærsk Mc-Kinney Møller

Arnold Mærsk Mc-Kinney Møller, nado o 13 de xullo de 1913 e finado no Rigshospitalet de Copenhaguen o 16 de abril de 2012, foi un magnate dinamarqués dos envíos e un home de negocios. Traxectoria
Foi o fillo de Arnold Peter Møller, fundador da AP Moller-Maersk e da americana Chastine Estelle Roberta Mc-Kinney. Estivo casado co seu amor do instituto Emma Neergaard Rasmussen dende 1940 até a súa morte no ano 2005; Con ela tivo tres fillas Leise (1941), Kirsten(1944) e Ane(1950).
Møller converteuse nun socio da AP Moller-Maersk Grupo en 1940. No ano 2004, regalou ao pobo dinamarqués a ópera de Copenhaguen, deseñada por Henning Larsen, para a que doou aproximadamente 400 millóns de dólares, co que se construíu en menos de 3 anos.
Médico de cabeceira

A expresión médico de cabeceira ou médico de familia fai referencia ao exercicio da medicina na atención primaria. É un profesional sanitario que exerce nun centro de saúde ou nun consultorio; sendo o médico máis próximo a unha determinada poboación e, en moitas ocasións, o único facultativo dispoñíbel para os seus habitantes.
Segundo a WONCA, o médico xeral/de familia é o "médico que ofrece ós individuos e familias atención sanitaria persoal, primaria, continua e integral". Valores e misión
A actividade sanitaria busca alongar a vida, evitar o sufrimento e axudar a morrer con dignidade.
Valores xerais da atención clínica
A dignidade no trato co paciente e os seus familiares
A cortesía e empatía na entrevista clínica
A calidade científica, técnica e humana
O compromiso de seguimento da dor e do sufrimento
O mantemento e a mellora de habilidades, coñecementos e actitudes dos profesionais
O uso adecuado dos recursos.
Con iso lógrase unha atención clínica efectiva que facilita unha política sanitaria de prestación de servizos segundo necesidades de pacientes e poboacións.
Médicos Sen Fronteiras

Médicos Sen Fronteiras (MSF) (en francés: Médecins sans frontières) é unha Organización non gobernamental fundada en Francia o 20 de xullo de 1971 por un grupo de médicos. A organización foi fundada na idea de que todo o mundo ten dereito a unha asistencia médica, independentemente da súa nacionalidade. Organización
MSF é a maior organización privada de axuda humanitaria do mundo. Cun orzamento total de 365 millóns de euros e 2, 2 millóns de doadores, MSF enviou ao redor de 3. 000 profesionais a 77 países durante o período de actividades 2002-2003. A asistencia que MSF proporciona baséase nas necesidades das poboacións. A análise e a acción de MSF están libres de calquera presión política, económica, militar ou relixiosa.
MSF non toma partido por ningunha das partes enfrontadas nun conflito. Vela que a asistencia beneficie ás vítimas, non os verdugos, pero non asume a neutralidade como un silencio cómplice en caso de violacións graves de dereitos humanos ou do Dereito Internacional Humanitario. Orixe e obxectivos
Dedícase principalmente á axuda de poboacións en situación precaria e as vítimas de conflitos, fame e catástrofes de orixe natural. A súa experiencia médica comezou na guerra de Biafra (1968 - 1969) dentro do dispositivo da Cruz Vermella. Entón non era senón no marco de Cruz Vermella, a ONG máis gobernamental (máis aínda que agora), na que se podía actuar
En 1991 foi galardoada, xunto Medicus Mundi, co Premio Príncipe de Asturias da Concordia e en 1999 recibiu o premio Nobel da Paz. O comité Nobel de Noruega concedeullo por ser pioneira no traballo humanitario en varios continentes.
Hoxe en día, conta con máis dun millón e medio de socios, dous mil voluntarios traballando en programas humanitarios en setenta países e outros mil en labores administrativas. Prevén e tratan algunhas enfermidades como a tuberculose, o SIDA e a meninxite. Carta Magna de Médicos Sen Fronteiras
Médicos Sen Fronteiras é unha asociación privada con vocación internacional. A asociación reúne maioritariamente os membros do corpo sanitario e así mesmo está aberta a outros profesionais útiles á súa misión.
Todos subscriben sobre o honor os seguintes principios: Médicos Sen Fronteiras aporta a súa axuda ás poboacións en situación precaria, ás vítimas de catástrofes de orixe natural ou humano e de conflitos armados, sen discriminación de raza, relixión, filosofía ou política.
Ao actuar na máis estrita neutralidade e imparcialidade, Médicos Sen Fronteiras reivindica, en nome da ética médica universal e do dereito á asistencia humanitaria, plena e enteira liberdade no exercicio da súa función.
Médicos Sen Fronteiras comprométese a respectar os principios deontolóxicos da súa profesión e a manter unha independencia total de todo poder, así como de toda forza política, económica ou relixiosa. Os voluntarios miden os riscos e perigos das misións que cumpren e non reclamarán para se mesmos nin para os seus achegados compensación algunha, salvo a que a asociación sexa capaz de proporcionarllos.
Ménsula

Unha ménsula, do latín mensula é un adorno que sobresae dunha superficie, xeralmente vertical, e que serve para soportar un arco abovedado, unha cornixa, unha figura, busto, vaso etc. Amplamente utilizado en estruturas de formigón, en obras de construción civil. Terminoloxía
As ménsulas de pedra ou madeira que sobresaen da parede para soster unha viga ou outros elementos por un extremo, en ocasións decorada con figuras humanas, animais, vexetais ou xeométricas, en especial cando coincide co extremo da trabe chámanse canzorros. Ás veces "canzorro" tense empregado como sinónimo exacto de ménsula, aínda que é tamén sinónimo de zapata ou zapatón. . Unha ménsula con máis altura ca voo denomínase cartela.
Mércores

O mércores, corta feira, ou cuarta feira é o terceiro día da semana. O termo "mércores" vén do latín Mercurii (dies) ou día de Mercurio, deus romano do comercio e mensaxeiro dos deuses, e os termos "corta feira" e "cuarta feira" proceden do latín quarta feria (ou feria quarta).
Mércores de Cinsa

O Mércores de Cinsa ou Cinza é o primeiro día da Coresma no calendario católico, protestante, e anglicano. Sucede 46 días antes da Pascua cristiá, aínda que se considera que a Coresma ten 40 días de duración, xa que non se contan os domingos.
Este día cae en diferentes datas ano a ano, de acordo á data móbil de Pascua. Pode acontecer entre o 4 de febreiro e o 10 de marzo. Datas do Mércores de cinsa do 2000 ao 2020
2000 - 8 de marzo
2001 - 28 de febreiro
2002 - 13 de febreiro
2003 - 5 de marzo
2004 - 25 de febreiro
2005 - 9 de febreiro
2006 - 1 de marzo
2007 - 21 de febreiro
2008 - 6 de febreiro
2009 - 25 de febreiro
2010 - 17 de febreiro
2011 - 9 de marzo
2012 - 22 de febreiro
2013 - 13 de febreiro
2014 - 5 de marzo
2015 - 18 de febreiro
2016 - 10 de febreiro
2017 - 1 de marzo
2018 - 14 de febreiro
2019 - 6 de marzo
2020 - 26 de febreiro Liturxia do Mércores de Cinsa
Este día, que é para os católicos día de xaxún e abstinencia, igual que o Venres Santo, realízase a colocación da cinza aos fieis que asisten a Misa. Estas cinzas elabóranse a partir de quéimaa dos ramos do Domingo de Ramos do ano anterior, e son bendicidas e colocadas sobre a cabeza ou a fronte dos fieis como signo da caducidade da condición humana, como signo penitencial (xa usado desde o Antigo Testamento) e de conversión, que debe ser a nota dominante durante toda a Coresma.
Mérignat

Mérignat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Método axiomático-dedutivo

O método axiomático-dedutivo é o tipo de método característico das ciencias formais (lóxica e matemáticas), que foi inventado polo matemático grego Euclides. No século XVII, o filósofo e matemático René Descartes, impresionado pola seguridade e firmeza das matemáticas, chegou a pretender adoptar o método axiomático-dedutivo como o método universal de todo auténtico saber. Características
O método axiomático baséase na pura dedución lóxica. A xustificación e/ou fundamentación da verdade nos enunciados lóxicos e matemáticos establécese por derivación necesaria doutros enunciados xa establecidos, e non por comprobación experimental, como sucede no método hipotético-dedutivo-experimental, pertencente ás ciencias empíricas. Así, os teoremas dos cálculos formais dedúcense como necesarios dende outras verdades xa previamente asentadas, segundo operacións, regras e sistemas ben definidos anteriormente.
Todo isto supón que que na orixe de calquera cálculo formal ten que haber uns principios ou enunciados básicos que xa non se poden derivar de ningún outro e que os aceptamos como verdadeiros sen necesidade de demostración. A estes primeiros enunciados indemostrables que serven de base para deducir todos os demais teoremas chámaselles postulados ou axiomas.
A única condición esixible a un cálculo formal é que os axiomas non xeren contradición ningunha, de modo que un sistema formal terá validez lóxica necesaria e universal sempre que sexa consistente (que non produza enunciados contraditorios).
Un sistema formal non trata de ningunha realidade concreta, aínda que naturalmente se aplique a diversos campos da realidade e que se utilice para resolver problemas reais.
Para a xustificación última (o que se chama "contexto de xustificación") non se remite á experiencia, senón a regras escritas de derivación co único requisito da non contradición.
Método bóla trazo

En combinatoria, o método bóla trazo (tamén chamado estrelas e barras, paus e pedras, , bólas e barras e puntos e divisores) é unha axuda gráfica para deducir certos teoremas combinatorios. Pode empregarse para resolver diversos problemas de contaxe, como por exemplo determinar cantas formas hai de colocar n bólas indistinguíbeis en k caixas distinguíbeis. A solución a este problema concreto vén dada polo coeficiente binomial ( n + k − 1 k − 1 ) {\displaystyle {\tbinom {n+k-1}{k-1}}}, que é o número de subconxuntos de tamaño k − 1 que se poden formar a partir dun conxunto de tamaño n + k − 1.
Por exemplo, se hai dúas bólas e tres caixas, o número de formas de colocar as bólas é ( 2 + 3 − 13 − 1 )
( 42 )
6 {\displaystyle {\tbinom {2+3-1}{3-1}}
{\tbinom {4}{2}}
6}. A táboa amosa as seis formas posíbeis de distribuír as dúas bólas, as cadeas de estrelas e barras que as representan (coas estrelas indicando bólas e as barras separando unhas caixas doutras), e os subconxuntos que corresponden a esas cadeas. Como se precisan dúas barras para separar tres caixas e hai dúas bólas, cada cadea contén dúas barras e dúas estrelas. Cada subconxunto indica cales dos catro símbolos na cadea correspondente son barras.
Método comunicativo de ensino de linguas

O Método Comunicativo é unha abordaxe no ensino de linguas que pon a énfase na interacción como medio de estudo e como fin último. Pon o foco no sentido, isto é, no significado, na interacción entre os falantes, nas súas intencións e funcións lingüísticas. O ensino da gramática dos modelos tradicionais é abandonado ou permanece nun segundo plano.
Os aprendentes de linguas nos contextos en que se usa o método comunicativo practican a lingua meta a través da interacción con outros estudantes e co profesor ou instrutor. Úsanse xeralmente "textos auténticos" (escritos na lingua meta con propósitos adicionais ós da mera aprendizaxe lingüística), tanto na aula coma fóra da aula.
Os estudantes conversan acerca de experiencias persoais cos seus compañeiros e os profesores tratan temas fora do ámbito da gramática tradicional co fin de promover as en todos os tipos de situacións.
O obxectivo do método comunicativo é crear condicións que axuden na adquisición dun desempeño real nunha nova lingua a través da práctica con actividades que simulan unha interacción verdadeira sobre tópicos reais, e en ocasións mesmo conflitivos.
Nas clases en que se adopta este método, o profesor actúa como coordinador e facilitador da aprendizaxe, provendo materiais e situacións para que o estudante pense e interactúa na lingua meta. Entre as actividades que se levan a cabo nas aulas téndese a facer tarefas en pares ou grupos, normalmente colaborativas.
Un aspecto importante deste método é que se concentra na capacidade do alumno en transmitir as súas ideas e experiencias.
Método da hematoxilina ácida fosfotúngstica

O método da hematoxilina ácida fosfotungstica de Mallory, ou PTAH (siglas inglesas de Mallory's phosphotungstic acid haematoxylin) é unha técnica para a demostración, principalmente, de fibrina, estriacións musculares e moitas estruturas do sistema nervioso central.
Este método de tinguidura foi introducido por Mallory no ano 1900 para colorear selectivamente as estriacións musculares e a fibrina. A pesar da antigüidade da técnica aínda non se descubriu o seu mecanismo químico, no cal existe unha tinguidura diferencial polícroma entre as dúas estruturas. Fundamento
O fundamento desta tinguidura consiste na reacción entre a hemateína (produto da oxidación da hematoxilina) e o ácido fosfotungstico, producindo unha solución ácida forte que contén tanto ións azuis (máis estables) coma vermellos. A coloración das partículas vermellas PTA, máis grandes que as azuis, estaría limitada ás estruturas máis permeables, como son as fibras de coláxeno. As menos permeables tínguense coas partículas azuis.
Utilízase músculo esquelético ou cardíaco, tecido con contido en fibrina, ou codia cerebral. É preferible fixar con Zenker que con formol. As seccións deben ser de 4 micrómetros para músculo e de 6 para cerebro. Reactivos
Hematoxilina ácida fosfotungstica
hematoxilina 1gr
ácido fosfotungstico 20gr
auga destilada 1l
Permanganato potásico 0. 25%
Ácido oxálico 5% Procedemento
desparafinar e hidratar
oxidar con permanganato potásico 0, 25%, 5 min.
lavar con auga destilada
aclarar con ácido oxálico, ata eliminar a cor
tinguir coa hematoxilina ácida fosfotúngstica, toda unha noite a temperatura ambiente
deshidratar rápido, aclarar e montar
A deshidratación debe ser rápida, xa que tanto a auga como o alcohol poden eliminar a tinguidura. Pódense recortar tempos utilizando unha estufa a 56 °C (2 horas en total, aproximadamente).
Resultados
estriacións musculares, fibras da neuroglía: azul escuro
fibrina: azul escuro
núcleos: azul
mielina: azul claro
coláxeno, osteoide, cartilaxe, fibras elásticas: marrón escuro/vermello
citoplasmas: marrón rosáceo pálido
Método da raia

A raia, risco, trazo ou cor do po dun mineral é a cor do po producida cando se desliza con forza por unha superficie non meteorizada, e fornece así un método para clasificalo. En contraste coa cor aparente do mineral, que para a maioría pode variar considerablemente, o ronsel de po finamente moído ten xeralmente unha cor máis uniforme e característica, e polo tanto é unha ferramenta diagnóstica importante na identificación de minerais. Cando non se produce ningunha raia aparente, dise que é branca ou transparente. A raia é especialmente importante para os materiais opacos ou con cor, pero é menos útil para os silicatos, moitos dos cales teñen unha raia branca e son moi difíciles de pulverizar.
A cor aparente pode variar moito debido ás impurezas ou a que a estrutura macroscópica do cristal está deturpada. Unha pouca cantidade de impurezas que absorban unha determinada lonxitude de onda poden modificar drasticamente as lonxitudes de onda reflectidas polo espécime, e así modificar a cor aparente. Con todo, cando o espécime se esborrexe para producir a raia rómpese en cristais orientados aleatoriamente, polo que as impurezas pequenas non afectan grandemente á absorción da luz.
A superficie ó longo da que se raia o mineral chámase placa de raiado, e fabrícase normalmente de azulexo de porcelana non tratada. En ausencia desta placa de raiado, a base non vidrada dun pote ou recipiente de porcelana ou o dorso dun azulexo brillante pode valer. Ás veces, unha raia descríbese máis fácil e axustadamente cando se compara coa raia doutra placa.
Debido a que o ronsel deixado procede do mineral pulverizado, a raia pode facerse só con minerais que sexan menos duros cá placa, que ten arredor de 7 na escala de Mohs. No caso de materiais máis duros, a cor do po pode determinarse triturando unha mostra cun martelo, que logo se freta contra a placa. A maioría dos minerais máis duros presentan unha raia branca bastante pouco útil.
Algúns minerais presentan unha raia cunha cor bastante semellante á cor natural do mineral, mentres que outros amosan sorprendentes cambios de cor. A fluorita sempre produce unha raia branca aínda que o cristal sexa púrpura, azul, amarelo ou verde. A hematita, de cor natural aparentemente negra, dá unha raia vermella que é a causa do seu nome (que en grego significa 'sangue'). A galena, de aparencia semellante ó hematite, ten unha raia gris.
Método de Hall para bilirrubina

O método de Hall utilizase para diferenciar un pigmento, a bilirrubina, que é o principal pigmento da bile, que se orixina pola degradación das células vermellas do sangue.
Existe un método para diferenciar conxuntamente a bilirrubina e a hematoidina (Método de Gmelin) pero o verdadeiro método para diferenciar a bilirrubina é o método de Hall.
A intensidade da cor da tinguidura é proporcional á cantidade de bilirrubina que hai na mostra, pero se se encontraron restos de drogas e outras substancias será máis difícil a determinación da bilirrubina. Fundamento
A acción oxidante do reactivo de Fouchet converte a bile en biliverdina, de cor verde, a cal, se foi transportada ó fígado e alí reducida, coñécese como bilirrubina. O rango de cor varía entre verde oliva e verde esmeralda, dependendo da concentración de pigmento bílico presente. Tecido control e diana
O conduto biliar común obstruído é positivo para esta técnica. O tecido, para mellores resultados, debe estar fixado en formol 10%, e seccionado a 4 microns. Reactivos
Reactivo de Fouchet.
12, 5gr ácido tricloroacético.
50cc auga destilada.
5cc cloruro férrico 10%.
Mesturar ben o tricloroacético e a auga, e engadir o cloruro férrico.
Solución de Van Gieson.
1cc fucsina ácida 1%.
45cc ácido pícrico saturado. Procedemento
Desparafinar e hidratar os cortes.
Colocar na solución de Fouchet, 5 minutos.
Lavar con auga destilada, 2 cambios de 2 minutos en cada cubeta.
Contrastar con Van Gienson, 3 minutos.
Lavar con auga destilada, 30 segundos.
Deshidratar, aclarar e montar.
Resultados
Bilirrubina: verde.
Coláxeno: vermello.
Músculo e células epiteliais: amarelo.
Método de Mowry

O método de Mowry é unha técnica descrita por Robert W. Mowry para a demostración de mucopolisacáridos ácidos. Fundamento
Certas mucinas do tecido conxuntivo son capaces de absorber o hidróxido férrico coloidal, poñendo o ferro de manifesto por medio do azul de Prusia. Esta técnica combínase na actualidade co PAS. Cómpre realizar seccións dobres posto que en determinadas ocasións esta tinguidura se ve dificultada por outras substancias diferentes ós mucopolisacáridos, que se ven atraídos polas partículas metalicasacaridos, perdendo a súa utilidade histoquímica. Emprégase extensivamente no estudo de neoplasias epiteliais renais, así como granulomas na pel. Preparación da mostra
Os mellores resultados obtéñense cando a preparación está fixada en formol, incluída en parafina e seccionada a 6 micrómetros. Reactivos
Os reactivos necesarios para a realización desta técnica son os seguintes: Solución hidrato de ferro acético (Solución Stock)
250cc auga destilada en ebulición.
4, 4cc solución acuosa de cloruro férrico 39%.
Solución de traballo
4cc sol. stock.
1cc ácido acético 12%.
3cc auga destilada.
Solución ferrocianuro clorhídrico (mesturar a partes iguais)
ferrocianuro potásico 2%.
ácido clorhídrico 2%. Procedemento
A técnica de tinguidura é como segue: desparafinar e hidratar mostras.
enxaugar en ácido acético 12%, 30 seg.
solución de traballo, 1 hora.
4 baños en ácido acético 12%, 3 min. cada un.
solución ferrocianuro clorhídrico, 20 min.
auga corrente, 5 min.
diferenciar con vermello nuclear, 5 min.
lavar con auga destilada.
deshidratar, aclarar e montar.
Resultados
Mucopolisacáridos ácidos: azul.
Núcleos: vermello.
Citoplasma: amarelo.