proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Azotobacter chroococcum

Azotobacter chroococcum é unha bacteria descuberta en 1901 por Martinus Beijerinck, que ten a capacidade de fixar o nitróxeno atmosférico e foi o primeiro fixador de nitróxeno de vida libre aerobio descuberto. Características
A. chroococcum é unha bacteria microaerófila, que pode fixar o nitróxeno en condicións aerobias. Para facelo produce tres encimas (catalase, peroxidase e superóxido dismutase) cos que "neutraliza" as especies reactivas do oxíxeno. Tamén forma o pigmento hidrosoluble castaño escuro melanina en alto nivel durante a fixación do nitróxeno, que se cre protexe o sistema da nitroxenase do oxíxeno. Usos
Fixéronse investigacións sobre as aplicacións potenciais de A. chroococcum para mellorar a produción agrícola. Polo menos un estudo mostrou un incremento significativo na produción das colleitas ligada á produción de "auxinas, citocininas e substanias de tipo GA" por A. chroococcum.
Azotobacter vinelandii

Azotobacter vinelandii é unha bacteria gramnegativa diazótrofa que pode fixar o nitróxeno cando crece aerobicamente. É un sistema manexable xeneticamente que se usa para a fixación do nitróxeno. Son bacterias doadas de cultivar.
A. vinelandii é un fixador de N2 de vida libre que produce moitas fitohormonas e vitaminas nos solos. Produce pigmentos de pioverdina fluorescentes.
O holoencima nitroxenase de A. vinelandii foi caracterizada por cristalografía de raios X tanto no estado unido a ADP tetrafluoroaluminato coma unido a Mg-ATP. . O encima posúe un cluster dos cofactores molibdeno ferro-sulfuro (FeMoco) como sitios activos, cada un dos cales leva dúas estruturas pseudocúbicas de ferro-sulfuro. Ploidía variable
A. vinelandii pode conter ata 80 copias do seu cromosoma por célula. Porén, isto só se observa en cultivos de crecemento rápido, mentres que nos cultivos feitos en medio sintético mínimo non é poliploide.
Aztlán

Aztlán é o fogar ancestral lendario dos Aztecas. Na lenda é representado como unha illa nun lago localizado no que agora é o norte de México (ou posiblemente o sueste dos Estados Unidos), desde o cal os primeiros aztecas emerxeron ó principio do cuarto mundo. A palabra Azteca, raramente usada polos Mexicas (outro nome dado ós aztecas) para describirse a si mesmos, deriva da palabra Aztekatl, que significa "de Aztlán". As características deste lugar teñen un rol que non vai máis aló da lenda da cal di que o deus Huitzilopochtli lles ordenou que partisen deste país.
O significado da palabra é lugar da brancura ou lugar das garzas (do náhuatl azta
paxaros brancos + tlan (tli)
arraigado (lugar de orixe).
Durante a conquista española de México, a historia de Aztlán gañou importancia e foi divulgada por Frei Diego Durán (1581) e outros como un paraíso, libre da enfermidade e da morte, que existiu nalgunha parte no norte afastado. Estas historias axudaron a iniciar expedicións dos españois no que agora é o suroeste dos Estados Unidos.
Aztlán tamén dá o seu nome a varios movementos políticos hispánicos nos Estados Unidos, tales como o Consejo revolucionario y Gobierno provisional de Aztlán y de Mecha, tamén coñecido como Movemento Estudiantil Chicano de Aztlán. Nesta conexión, refírese a miúdo a ambicións irredentistas de independencia ou unión con México para os estados do suroeste dos Estados Unidos, que México controlou antes do Tratado de Guadalupe Hidalgo en 1848.
Aztreonam

O aztreonam é un antibiótico pertencente á familia dos monobactams. É activo fronte a bacterias gram negativas aerobias. Dispón dunha formulación intravenosa e unha formulación inhalada (aztreonam-lisina). Foi comercializado baixo o nome de Azactam Espectro de acción
Aztreonam é unicamente activo fronte a bacterias gram negativas aerobias, incluíndo enterobacterias, Pseudomonas aeruginosa, Yersinia, Pasteurella multocida, Capnocytophaga, Plesiomononas, Aeromonas, Haemophilus influenzae e Neisseria. Os Microorganismos anaerobios e gram positivos adoitan ser resistentes. Mecanismos de resistencia
As beta-lactamases de expectro estendido (BLEE), as carbapenemasas A, C e D adoitan inactivar o aztreonam. A hiperproducción de ampicilinase C tamén reduce ou anula a actividade deste antibiótico. En cambio, aztreonam é resistente á Hidrólise por metalobetalactamase. Dosificación
A dose convencional por vía intramuscular ou intravenosa é de 1 ou 2 gramos cada 6 u 8 horas. A dose debe ser reducida na presenza de insuficiencia renal.
Azul

O azul é unha das tres cores-luz primarias, e cor-pigmento secundaria, resultado da superposición dos pigmentos ciano e maxenta. Atópase na faixa 470 nm do espectro de cores visíbeis.
Sinónimos: cerúleo, cárdeo, celeste, azur, zafiro. Tipos
Azul celeste: azul moi claro.
Azul cobalto, azul intenso, feito da materia colorante que resulta da mestura de aluminio e fosfato de cobalto. O azul cobalto emprégase moito en pintura.
Azul mariño, azul escuro.
Azul turquesa, azul claro tirando lixeiramente a verde. Uso, simbolismo e expresións coloquiais
O azul acostuma estar asociado á frieza, depresión, monotonía. E, por iso mesmo, tamén á paz, á orde, á harmonía. Entre os matices, é o menos expansivo aos ollos. Peixe azul
A denominación en base nutricional do grupo de peixes que contén máis dun 5% de graxa, a diferenza do magro ou branco, con só un 2%. Sangue azul
Dise da persoa de familia nobre ou real.
Azulexo

O termo azulexo, do árabe الزليج az-zulaiŷ (pedra pulida), designa unha peza de cerámica de pouca espesura, xeralmente cadrada, en que unha das faces é vidrada, resultado da cocedura dunha substancia á base de esmalte que se torna impermeábel e brillante. Esta face pode ser monocromática ou policromática, lisa ou en relevo. O azulexo é xeralmente usado en gran número como elemento asociado á arquitectura e á decoración en revestimento de superficies interiores ou exteriores polo seu valor decorativo e máis polas súas características termoaillantes e impermeabilizantes.
Azur (satélite)

Azur é o nome dun satélite artificial alemán lanzado en colaboración coa NASA o 8 de novembro de 1969 mediante un foguete Scout B desde a base Vandenberg das Forza Aérea. Características
A misión de Azur consistiu en obter datos sobre os cintos de radiación da Terra. Para iso adicouse a obter o espectro de enerxía dos protóns e electróns da zona interior dos cintos, a medir os fluxos de electróns con enerxía maior de 40 keV e direccións paralelas, antiparalelas e perpendiculares ás liñas de campo magnético sobre zonas aurorais e a medir protóns solares.
24 horas despois do lanzamento o sistema de mando do satélite empezou a experimentar problemas intermitentes que duraron toda a misión. A gravadora de cinta fallou o 8 de decembro de 1969. Antes do fallo, o equipo do proxecto estimou que se recollera entre o 85% e o 90% dos datos esperados ó inicio da misión. A telemetría do satélite fallou totalmente a principios de xullo de 1970, dando fin á misión. Instrumentación
Azur levaba sete instrumentos a bordo: Un magnetómetro de porta de fluxo.
Un telescopio de protóns e partículas alfa.
Un telescopio de protóns.
Un detector de electróns e protóns.
Un contador Geiger para electróns.
Un contador Geiger Mueller.
Un fotómetro auroral.
Azurita

A azurita, tamén malaquita azul (nos séculos XIX e XII tamén chamada chesilita por Chessy-les-Mines, Ródano, preto de Lión) é un mineral da clase dos carbonatos cuxa fórmula química é Cu3(CO3)2(OH)2 (contén un 69, 2% de cobre, un 25, 6% de CO2 e un 5, 2% de auga). Coñécese dende tempos antigos e mencionouse na Historia natural de Plinio o Vello baixo o nome grego de kuanos (κυανός: "azul profundo", raíz da cor ciano) e o nome latino caeruleum. Características
Aspecto
A azurita preséntase normalmente formando agregados cristalinos. Tamén o fai de forma masiva e de costras. Ten unha cor azul característica.
Lugares onde se atopa
A azurita atópase en zonas de oxidación, formada pola acción de solucións hidrocarbonatadas sobre sulfuros de cobre, case sempre en drusas, en asociación coa malaquita e coa cuprita.
Propiedades
A azurita é tóxica disolta en auga (aínda que moito menos que minerais con metais pesados). Non debe ser utilizada baixo ningunha circunstancia para adornar acuarios de auga salgada. Así mesmo, non existe perigo algún de envelenamento ó manexala coas mans. Usos da azurita
A azurita é utilizada coma fonte secundaria de cobre.
Xoiería
En ocasións é usada para a fabricación de xoias, pero a súa consistencia e tendencia a perder a súa cor e converterse en malaquita, limita a súa manexabilidade. Xa que a calor a destrúe con certa facilidade, a azurita debe ser traballada a temperatura ambiente.
Pigmento
Usada como pigmento (pigmento de azurita) desde a Idade Media ao século XX, moitas veces confundíndose coa lazurita, compoñente do lapislázuli de tonalidades parecidas e bastante máis caro. Tanto o nome de azurita como de lazurita e lapislázuli ("pedra de azur") derivan do Persa lazhward (لاژورد) a través do árabe. Outros carbonatos
A malaquita, a aragonita e a calcita son outros carbonatos coñecidos.
Azurita (pigmento)

A azurita é un pigmento azul da pedra do mesmo nome.
Outros termos para o pigmento son azur (unha das variantes), azur alemán, azul de montaña, pedra de Armenia ou cinza azul. Características
O característico azul intenso da azurita atópase na maioría das pinturas dos séculos pasados. Reducidos a un po moi fino e mesturados con aglutinantes axeitados, os minerais azuríticos transformáronse en pigmentos pictóricos. Do mesmo xeito, obtivéronse pigmentos verdes a partir de malaquita, outra variedade do mesmo mineral, o carbonato de cobre.
Dependendo dos depósitos e das impurezas inherentes, e dos métodos de moenda, derivaron nunha ampla gama de azul a azul-verde.
Os aglutinantes tamén tiveron un papel polo que o po mesturado co aceite dá un azul lixeiramente verdoso, mesturado con xema de ovo (témpera), vólvese verde agrisado. Historia
Moitos pigmentos pictóricos até o século XIX, vendidos baixo o termo lapislázuli ou azul ultramar, eran de feito só azurita, moito máis fácil de atopar e máis barata. O principal compoñente do lapislázuli é a lazurita, con L-, que comparte cor azul coa azurita (con outros matices de tonalidade), e seguramente etimoloxía, porén a súa composición química distinta. O lapislázuli era coñecido desde a antigüidade e importábase regularmente desde a Idade Media, principalmente desde o Afganistán; as análises químicas das pinturas medievais mostran que a azurita é unha das principais fontes de azul empregadas polos pintores medievais.
Azza Soliman

Azza Soliman (en árabe: عزة سليمان), nada en 1968, é unha avogada e militante dos dereitos das mulleres exipcias. Fundou o Centre for Egyptian Women's Legal Assistance. Soliman foi arrestada e perseguida en varias ocasións. No 2015 testificou no caso de morte da poetisa Shaimaa al-Sabbagh, asasinada pola policía exipcia nunha manifestación no Cairo. Soliman foi obxecto de vingazas e de medidas financeiras. Traxectoria
Naceu no 1968, nunha familia de cinco irmás mulleres, e estudou porque foi empuxada polo seu pai. Nunca se lle obrigou a levar hijab. Xa avogada, é unha das personalidades que loita polos dereitos humanos en Exipto. No 1995 funda o Centre for Egyptian Women's Legal Assistance (CEWLA), e dende 1997, o CEWLA pon en marcha programas de formación e de sensibilización xurídica sobre a cuestión da igualdade de sexos. Esta organización non gobernamental leva tamén estudos, organiza eventos sobre violencia contra as mulleres, os crimes de honor, a circuncisión, o khul, as novas interpretación xurídicas da xaria e o status dos cristiáns.
Dende o 2010, a situación social e política mellora tras a revolucón exipcia de 2011. Os cambios foron nos estamentos máis altos do Estado, e dificúltase ás mulleres participar nos movementos nas rúas, o cal reflicte o acoso que as mulleres estaban sufrindo.
No 2015, Soliman foi testemuña dun ataque por policías enmascarados nunha manifestación pacífica que conmemoraba o cuarto aniversario do movemento do 25 de xaneiro de 2011 ("xornada da cólera"). Tras observar polos seus propios ollos a morta, regresa voluntariamente ao despacho do Fiscal para testemuñar sobre a mesma de Shaima al-Sabbagh, de 31 anos. Soliman quéixase e acusa ao ministro do Interior e ás forzas de seguridade. Ao final do seu testemuño, o fiscal interroga e informa que tamén presenta unha queixa contra ela por "reunión ilegal" e "participación nunha manifestación de seguridade pública". No 2015 foi acusada por "protestas non autorizadas" e "violación da seguridade e orde pública". O 23 de maio de 2015, o Tribunal resolveu os cargos na súa contra, unha sentenza confirmada en outubro do mesmo ano polo Tribunal de Apelacións, a Corte apelou a primeira decisión.
No 2016, mentres Soliman planeaba viaxar a Xordania para recibir unha información en dereitos das mulleres no islam, a policía do aeroporto prohíbelle abandonar o territorio. Un tempo despois, entérase de que o seu banco conxelara as súas contas e as do seu bufete. Máis tarde foi detida e acusada de caer baixo unha nova lei sobre a organizacións non gobernamentais, que prohibe que estas ONX'S reciban subvencións do exterior. Organízase un movemento de solidariedade para axudala.
En abril de 2018 Azza Soliman recibe o Premio Pedro de Lemonauria, creado polo Colexio da Avogacía de Biscaia para distinguir entre persoas, colectivos ou institucións que testifican o seu compromiso en defensa da Xustiza e a promoción dos seus valores.
Azzi

Azzi foi un país ao norte do Éufrates e ao sur do país de Hayasa (da rexión de Trebisonda).
Pouco despois de -1400 a xente do país de Azzi invadeu a Capadocia oriental e serían combatidos polo rei hitita Tudhaliyas III (-1400 - -1380).
En tempo do rei Mursilis II (-1347 - -1320) Azzi estaba gobernado por un rei chamado Anniya que, segundo se supón, creou unha confederación política dos pobos (prearmenios) da fronteira oriental dos hititas, formando un reino que ía do río Iris (Ysehil Irmak) ao lago Van e do mar Negro a Ishuwa, mencionado polos historiadores como Hayasa-Azzi.
Anniya foi derrotado polos hititas (ver Hayasa) e talvez converteuse en vasalo ou o país foi anexionado. Se ben unha parte dos seus dominios quedaron baixo control hitita, o país de Azzi debía de manter ou recuperar a independencia, porque un rei de Azzi aínda se resistía aos hititas durante o reinado de Tudhaliyas IV, case un século despois (sobre -1240 / -1230).
Despois as noticias sobre Azzi desaparecen.
Aña

A aña, ou añas, son cantos de traballo asociados ás labradas veciñais da terras para a sementeira do millo. Musicalmente acompáñanse do ritmo obtido polo bater das pedras nos sachos. Características
O costume das labradas chegou até os anos setenta do século XX nas comarcas galegas do Condado e da Paradanta, e consta a súa existencia en Boqueixón, na Terra de Montes e na Serra do Suído.
Durante estes traballos de axuda mutua, dividíanse as tarefas manuais entre dous bandos de labregas que competían por rematar primeiro a súa parte. As vencedoras gañaban o dereito a "botala aña", isto é, iniciar unha serie de cantigas sarcásticas dedicados ás perdedoras, mentres se acompañaban da música producida polo bater das pedras nas ferramentas de labranza.
O nome de aña, cría femia da ovella, emprégase neste caso como sinónimo de animal ruín con poucas posibilidade de supervivencia, e dáselle o sentido de premio aldraxante para o bando derrotado. De feito, na temática das cantigas empregadas nas añas, abundan as referencias ao animal e a súa familia.
Nalgunhas zonas era tradición tamén que as vencedoras, que labraban un dos cabeceiros da leira enviasen un ramallo espetado no arado aos do cabeceiro perdedor. Entregado este ramo bailábase con el que, por extensión, recibe tamén o nome de aña. A asociación cultural Trépia de Pontevedra organiza desde o ano 2010 a "aña urbana", un encontro arredor dos bailes e cantares vencellado ao ciclo das labradas.
Aśoka (filme)

Aśoka (en hindi: अशोका) é un filme épico indio de 2001 dirixido e coescrito por Santosh Sivan. É unha versión dramatizada da vida temperá do emperador Aśoka, da dinastía Maurya, quen gobernou a maioría do subcontinente indio no século -III. Está protagonizado por Kareena Kapoor, Shah Rukh Khan, Hrishita Bhatt, Ajith Kumar (no seu único filme hindi) e Danny Denzongpa. Foi producido por Khan, Juhi Chawla e Radhika Sangoi. O guión foi escrito por Santosh Sivan e Saket Chaudhary, e o diálogo por Abbas Tyrewala. O filme foi estreado co título Ashoka The Great na India.
O filme foi amplamente distribuído no Reino Unido e en América do Norte, e foi escollido para a proxección no Festival Internacional de Cinema de Venicia e no Festival Internacional de Cinema de Toronto, onde conseguiu valoracións positivas.
B

O B (be) é a segunda letra do alfabeto galego, e representa os fonemas oclusivo bilabial sonoro /b/ e aproximante bilabial sonoro /β/. Usos
En química, B é a abreviatura do elemento químico boro.
A linguaxe de programación B na informática.
B-2C

B-2C é a designación dun motor foguete usados nos mísiles Atlas A. Características
Deseñado e construído por Rocketdyne, alimentábase con oxíxeno líquido e queroseno e producía un pulo de 1374 kN, cun impulso específico de 248 s ao nivel do mar. O propelente era movido cara ao motor mediante unha bomba alimentada por gas. Voou por primeira vez en 1958.
B. R. Ambedkar

Bhimrao Ramji Ambedkar, nado o 14 de abril de 1891 e finado o 6 de decembro de 1956), tamén coñecido como Dr. Babasaheb Ambedkar, foi un xurista, economista, político e reformador social indio, que inspirou o movemento budista dalit e fixo campaña contra a discriminación social cara aos intocables (dalit), ao tempo que apoiou os dereitos das mulleres e do traballo. Foi o primeiro ministro independente de Dereito e Xustiza da India, o artífice da Constitución da India e o pai fundador da República da India.
B/O Lura

O B/O Lura é un buque oceanográfico, un dos cinco que compoñen a frota do Instituto Español de Oceanografía. Ten a súa base no porto da Coruña, e adoita utilizarse en campañas de oceanografía e ecoloxía costeira, principalmente en augas de Galicia. Características
De casco é de madeira, ten unha eslora de 14, 30 m, unha manga de 4, 04 m e un calado máximo de 1, 83 m. É propulsado por un motor diésel de 160, 00 CV. Dispón dunha tripulación de 5 mariñeiros, e pode levar 5 individuos de persoal científico. Leva 5 camas (só para os tripulantes). A súa matrícula é 8ª CO 2/3-91.
Material de cuberta
Torno oceanográfico: cabo eléctrico 300, 4 mm diámetro, peso 500 kg
Guindastre hidráulico: 500 kg, lonxitude 3 m, cabo 7 mm, 300 m de lonxitude
Soporte para botellas Niskin e Nansen
Material de ponte
Radar: Sperry de 60 millas
Ecosonda: Skipper 802, 1000 m de profundidade
Piloto automático: Sperry 680
Comunicacións: 1 VHF, 1 om, 1 pr-27, 1 teléfono portátil (608176819)
Sistema de navegación: GPS RS 5310
Radiobaliza: Salvair IT-271
Receptor direccional: Gonio Crame-Finder ADF-2206
Laboratorio
Dispón dun pequeno local que se pode utilizar como laboratorio.
BARTOC

BARTOC, siglas para Basel Register of Thesauri, Ontologies & Classifications (en galego: Rexistro de Tesauros, Ontoloxías e Clasificacións de Basel) é unha base de datos de Sistemas de Organización do Coñecemento creada na Universidade de Basel, Suíza. O seu obxectivo principal é documentar nun único punto de acceso os sistemas de organización do coñecemento (KOS) como son as clasificacións, os tesauros e os rexistros de autoridades de xeito que teñan maior visibilidade, se destaquen as súas características e poidan buscarse e compararse, fomentando que se comparta o coñecemento. A diferenza doutros rexistros de terminoloxías, BARTOC inclúe calquera tipo de KOS de calquera área do coñecemento, en calquera lingua, sexa cal sexa o seu formato ou forma de acceso. De maneira complementaria xestiona tamén unha lista doutros rexistros terminolóxicos.
A creación de BARTOC veu motivada pola necesidade de crear unha bibliografía e tamén para o ensino relacionado coa alfabetización informacional Dende a súa posta en marcha en novembro de 2013, BARTOC vén recollendo información de máis de 2900 terminoloxías. Un estudo comparativo das tipoloxías e rexistros de terminoloxías confirmou que BARTOC contiña "un volume de metadatos relativamente suficiente".
A interface de busca de BARTOC está dispoñible en vinte linguas europeas e proporciona varias opcións de busca. BARTOC reúne ao seu redor un grupo de editores de toda Europa. BARTOC foi aprobado pola International Society for Knowledge Organization e coordina o seu desenvolvemento técnico co proxecto coli-conc. O sitio web de BARTOC website e a base de datos están baseadas en Drupal. Os seus contidos son accesibles baixo dominio público grazas á licenza de (PDDL).
BATSAT

BATSAT (acrónimo de Broadband Advanced Technologies Satellite), coñecido tamén como Teledesic T1, foi un satélite artificial de Teledesic lanzado o 26 de febreiro de 1998 mediante un foguete Pegasus XL desde a base Vandenberg da Forza Aérea. Características
BATSAT foi un satélite experimental e demostrador tecnolóxico previo para a constelación de satélites de comunicacións de Teledesic. Foi lanzado a unha órbita baixa (565 km de altura) desde a que se fixeron probas operativas simulando un satélite en produción. Entre os parámetros estudados co satélite estiveron o arrastre atmosférico á altura de operación do satélite, o control de potencia das ligazóns de radio, o retardo na propagación da radio en banda Ka debido á atmosfera, a sincronización co GPS, a estabilidade da ligazón láser e as interferencias causadas polo Sol e a Lúa. Despois de cumprir a súa misión, BATSAT reentrou na atmosfera terrestre o 9 de outubro de 2000.
BBC Mundo

BBC Mundo é un portal de Internet que ofrece noticias en español para os falantes de castelán de todo o globo pertencente á British Broadcasting Corporation.
A súa sede principal atópase no quinto piso do edificio Broadcasting House, en Londres, onde están situados os xornalistas de todo o Servizo Mundial da BBC. O servizo en español da BBC posúe tamén unha sala de redacción en Miami; oficinas en México e Buenos Aires; reporteiros en Washington, D. C. , Os Ánxeles, Cuba, Caracas e Bogotá; colaboradores en Santiago de Chile, Quito, Lima e Madrid; e a rede de correspondentes da BBC en Europa, Oriente Medio, África, Asia e Oceanía. BBC Mundo en Internet
O portal de noticias naceu en 1999 como un sitio dedicado a promover un debate semanal sobre un tema particular do acontecer mundial, como explica Julia Zapata, primeira editora do portal:
Eramos só dous de nós e non podiamos, nin se esperaba de nós, informar o que ocorría. Recordo que o escándalo Clinton/Lewinski sorprendeunos a metade da semana coa páxina promovendo un debate sobre un tema totalmente diferente, o que mostrou perfectamente o difícil que é non poder actualizar continuamente un sitio pertencente á BBC e seguir conservando credibilidade.
A BBC decide entón darlle prioridade o financiamento de sitios de Internet que puidesen informar 24 horas, os sete días da semana, e comeza con catro dos seus servizos de idiomas: Español, Ruso, Árabe e Chinés. BBC Mundo debeu entón contratar máis xornalistas e adestralos en xornalismo dixital, captura de fotos e vídeo, e edición de materiais audiovisuais.
Cos anos consolidámonos, crecemos editorialmente e aprendemos a experimentar dunha forma creativa. Isto permitiu que os servizos de idiomas da BBC en internet gañasen en 2007 o Webby Award, e BBC Mundo lograse ese mesmo ano o prestixioso premio Ortega e Gasset para o mellor xornalismo digital, opina Julia Zapata.
Menos dun mes logo de obter ese premio, o servizo latinoamericano da BBC, como outros servizos de idiomas da empresa británica, enfrontou serios cortes de orzamento que terminarían coa súa oferta radial en 2011, 73 anos despois da primeira transmisión en español.
BBC Radio

BBC Radio é un grupo radiofónico, pertencente á British Broadcasting Corporation que opera no Reino Unido baixo os termos dunha Carta Real desde 1927. O servizo ofrece emisoras de radio nacionais que cobren a maioría dos xéneros musicais, así como emisoras de radio locais que emiten noticias locais.
As emisoras nacionais, BBC Radio 1, 2, 3, 4 e 5 Live están todas dispoñibles a través do servizo analóxico así como dixital e por Internet en sitios como RealMedia, WMA e BBC iPlayer. O resto das estacións radiofónicas BBC Radio 1Xtra, 4 Extra, 5 Live Sports Extra e 6 Music, só emiten a través de plataformas dixitais.
BCP-2000

BCP-2000 (acrónimo de Ball Aerospace Commercial Platform 2000) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado orixinalmente para levar a bordo cámaras de alta resolución. Características
BCP-2000 pode acomodar diversos tipos de sensores para a exploración da Terra que necesiten alta precisión no apuntado. Un volume adicional baixo o bus, cunhas dimensións de 91 x 119 x 102 cm, pode albergar instrumentos adicionais ou tanques de propelente a maiores. Tamén hai sitio nos laterais, do lado dos paneis solares, para colocar pequenas cargas. A plataforma pode proporcionar ata 730 vatios de potencia en órbita e unha capacidade de almacenamento a bordo de 200 Gbit cunha taxa de transferencia de ata 576 Mbps. Os datos poden transmitirse a terra a velocidades de ata 320 Mbps en banda X.
O deseño redundante do bus fai que se lle calcule unha probabilidad de éxito maior do 86% para misións de 5 anos. A alimentación é proporcionada por un par de paneis solares con eixos articulados, cada un formado á súa vez por tres subpaneis. Tamén leva a bordo unha antena en banda X que pode moverse en dous eixos. A telemetría pode enviarse tanto en banda X como en banda S. O control de actitude, que usa hidracina, está deseñado para poder mover a nave rapidamente e con precisión e un GPS permite a localización precisa en órbita.
O bus é compatible cos lanzadores Delta II, Titan II, Antares, Athena e Kosmos 3M, aínda que é posible integralo noutros foguetes. Satélites co bus BCP-2000
CloudSat
ICESat
NOAA 20
Suomi NPP
QuickBird 1
QuickBird 2
QuikScat
SBSS 1
BCP-4000

BCP-4000 (acrónimo de Ball Aerospace Commercial Platform 4000) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado para satélites que fan uso de radar de apertura sintética (SAR). Características
BCP-4000 proporciona a potencia e estabilidade necesarias para satélites que fan uso do SAR. Foi usado por primeira vez en RadarSat 1, lanzado nun Delta 7920-10.
BCP-5000

BCP-5000 (acrónimo de Ball Aerospace Commercial Platform 5000) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado para satélites de detección remota. Características
BCP-5000 foi pensado para albergar sensores de detección terrestre, tanto ópticos como baseados en radar de apertura sintética (SAR), proporcionando a potencia, estabilidade e almacenamento de datos necesarios. En particular usa xiroscopios que permiten á nave xirar rapidamente para apuntar a obxectivos de maneira dinámica e estable. O bus é usado polos satélites WorldView. Satélites co bus BCP-2000
WorldView 1
WorldView 2
WorldView 3
BCP-600

BCP-600 (acrónimo de Ball Aerospace Commercial Platform 600) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado orixinalmente para misións de clase SMEX (Small Explorer Missions). Características
O bus BCP-600 foi pensado para poder ser usado en moi diferentes tipos de órbita e con calquera instrumentación que requira dun apuntado preciso. A base é un corpo aproximadamente cúbico de grafito e epoxi con paneis con celas hexagonais. Un espazo interior de 55 x 55 x 55 cm pode albergar tanto sensores como propelente adicional. O espazo sobre o corpo principal proporciona un volume duns 101 cm de alto por 112 cm de diámetro se se usa co lanzador Pegasus XL. A enerxía a proporcionan catro paneis solares que se abren radialmente, aínda que se poden configurar noutras posicións. Os paneis alimentan unha batería de hidruro de níquel de 20 A-h de capacidade.
O sistema de control e comando é redundante e o ordenador de a bordo pode ser reprogramado en órbita. O bus conta cun almacenamento de 2 Gbits de datos a bordo. As transmisións fanse en banda S, con velocidades cara terra de ata 2 Mbps e de recepción de ata 2 Kbps. A posición determínase mediante seguidores de estrelas redundantes, unidades de referencia inercial, sensores solares e magnetómetros. O control de posición usa catro volantes de inercia e tres xestores de torque. Tamén pode levar a bordo un sistema de propulsión baseado en hidracina, de 28 kg de capacidade. Satélites co bus BCP-2000
Geosat Follow On
Multispectral Thermal Imager
BCPL

BCPL é un acrónimo inglés de Basic Combined Programming Language (Linguaxe de Programación Básico Combinado). Foi deseñado por Martin Richards da Universidade de Cambridge en 1966 debido ás dificultades experimentadas coa linguaxe de programación CPL durante os anos 60. O primeiro compilador implementado foi escrito en 1967 mentres Richards visitaba o MIT. A linguaxe foi descrito por primeira vez nun proxecto presentado nunha conferencia informática en 1969. Anos despois, Dennis Ritchie utilizouno como base para desenvolver B (que á súa vez, máis tarde daría lugar ao popular linguaxe de programación C).
É un linguaxe de programación ordenado, potente e moi fácil de adaptar a diferentes arquitecturas. Popularizouse nos programas de arranque das computadoras (bootstraps en inglés) debido aos seus compiladores simples e compactos, algúns con capacidade para correr en só 16 kilobytes. Inclusive algúns sistemas operativos foron escritos total ou parcialmente en BCPL (TRIPOS e Amiga Kickstart entre outros).
A principal razón da capacidade de adaptación ás diferentes arquitecturas é a estrutura da súa compilador, o que foi dividido en dous partes. A cara visible do mesmo interpretaba o código fonte e xeraba código máquina para unha máquina virtual; a outra cara do compilador tomaba dito código máquina e traducíao ao código necesario para a arquitectura desexada. Non moito despois, este deseño de compiladores fíxose popular; pero o compilador de Richards foi o primeiro en definir unha máquina virtual para este propósito. Algúns das linguaxes que utilizan o mesmo formato son Xava e Pascal.
A linguaxe ten a peculiaridade de ter só un tipo de dato: a palabra (word en inglés) composta dunha cantidade fixa de bits elixidos xeralmente para coincidir co tamaño dunha palabra da arquitectura correspondente. A interpretación de calquera valor é determinado polos operadores utilizados para procesalos (+ utilizábaos como enteiros, ! como punteiros etc. ). Para poder lograr isto, a implementación carecía dun recoñecemento de tipos. A notación húngara foi desenvolvida para anotar información nos nomes das variables sobre o seu uso e tipo.
Parte da comunidade informática sostén que foi a primeira linguaxe de programación no que se desenvolveron os orixinais do clásico programa "Ola mundo" e o primeiro MUD.
En 1979 coñecíanse implementación para polo menos 25 arquitecturas diferentes; pero o seu uso decaeu para os comezos do novo milenio. O seu sucesor B foi fonte de inspiración para C, unha das linguaxes de programación máis utilizados na actualidade para programación de sistemas.
BER

BER son as siglas do inglés de bit error rate ou bit error ratio (taxa de bits errados) defínese como o número de bits recibidos de forma incorrecta respecto ao total de bits enviados nunha transmisión durante un intervalo de tempo especificado. Esta medida é unha información moi importante na calidade das comunicacións dixitais. Valores mínimos establecido pola ICT
A ICT, normativa de Infraestruturas Comúns de Telecomuniacións en España, establece uns valóres mínimos do BER nas transmisión de telecomuicacións para verificar a súa calidade. CBER 3E-2
VBER 2E-4
BER 1E-7 Exemplo
Supoñendo na seguinte secuencia de bits ao ser transmitida:
0110001011,
se chegou a seguinte secuencia:
0010101001,
Para determinar o BER se divide 3 (número de bits con erro) por 10 (número total de bits). A taxa de erro de bit neste caso é de 0, 30 ou 30%.
BFS

Siglas de BeOS File System (sistema de ficheiros de BeOS). Sistema de ficheiros creado por Dominic Gimpaolo para o sistema operativo BeOS. E un sistema de ficheiros de 64 bits dotado dun sistema para procurar ficheiros a partir da súa metainformación.
BIBSYS

BIBSYS é un provedor de sistemas bibliotecarios e de información para todas as bibliotecas universitarias e universitarios noruegueses, a Biblioteca Nacional de Noruega e unha serie de bibliotecas e institucións de investigación. BIBSYS foi organizada formalmente como unha unidade da Universidade Norueguesa de Ciencia e Tecnoloxía (NTNU), situado en Trondheim, Noruega. O consello de administración é nomeado polo Ministerio Noruegués de Educación e Investigación.
BIOS

BIOS é o acrónimo de Basic Input/Output System (Sistema Básico de Entrada e Saída, en inglés). É un firmware (programa informático gravado nun chip) que se encarga de xestionar o acendido dun ordenador mediante a comunicación co hardware e, como mínimo, o teclado e o monitor. As BIOS son específicas de cada placa nai e escríbense en linguaxe ensambladora, que é nativa ao CPU.
Ao acender o computador execútase unha rutina de arranque que está gravada nunha memoria (antigamente en memoria ROM, actualmente en EEPROM ou incluso en memoria flash) e que se coñece como BIOS. A BIOS realiza, entre outras, as seguintes operacións: Comproba se hai tarxeta gráfica
Comproba se se trata dun acendido simple ou se é un reinicio. (Neste último caso omite as comprobacións seguintes: )
Comproba canta memoria RAM hai e se hai teclado e rato, discos duros e disqueteiras
Mostra información na pantalla sobre o sistema
Localiza os controladores (drivers) para dispositivos especiais
Usa unha lista de dispositivos para decidir en que orde busca o que ten o sistema operativo.
Carrega o sistema operativo na memoria e pásalle o control. A partir deste momento, o sistema operativo faise responsábel da comunicación cos dispositivos e co usuario e de xestionar a memoria e a interacción entre os programas.
Curiosamente, BIOS é un substantivo feminino en galego, aínda que a palabra sistema sexa masculina.
BIROS

BIROS (acrónimo de Bi-spectral InfraRed Optical System), coñecido tamén como Firebird 2, é un satélite artificial alemá lanzado o 22 de xuño de 2016 mediante un foguete PSLV-XL desde o Centro Espacial Satish Dhawan, na India. Características
BIROS é un satélite lanzado coa misión de detectar incendios forestais desde órbita. É unha versión mellorada do satélite TET 1, co que comparte o sensor para detectar lume, e que usa o bus TET-X. BIROS leva a bordo tres cámaras de barrido, unha para o visible e as outras dúas para o infravermello, coas que detectar eventos de alta temperatura, como lume ou volcáns. Como cargas secundarias leva un terminal de comunicación óptica denominada OSIRIS (Optical Space Infrared Downlink System) para demostrar a capacidade de comunicación usando láser, chegando a velocidades de 1 Gbps, e o experimento de navegación óptica autónoma AVANTI (Autonomous Vision Approach Navigation and Target Identification), para o cal liberou o CubeSat BeeSat 4. BIROS ten unha masa de 130 kg.
BKA

BKA ou BKA 2, antes coñecido como BelKa 2, é un satélite artificial belaruso lanzado o 22 de xullo de 2012 mediante un foguete Soiuz FG Fregat desde o cosmódromo de Baikonur. Características
BKA é un satélite de observación terrestre que sustitúe ao satélite BelKa 1, perdido debido a un fallo no lanzamento, e polo que ás veces se coñece como BKA 2. É practicamente unha copia dos satélites rusos Kanopus-V e ten unha resolución de 2, 1 m, con catro canais espectrais, e usado para o estudo e observación de recursos para o país. O satélite ten unha masa de 473 kg.
BLEU

BLEU ( Bilingual Assessment Understudy, ou estudo de avaliación bilingüe ) é un algoritmo para avaliar a calidade dun texto traducido automaticamente dunha lingua natural a outra. A calidade considérase a correspondencia entre a saída dunha máquina e a dun humano: «canto máis se achegue unha tradución automática a unha tradución humana profesional, mellor é». Esta é a idea central de BLEU. Inventada en IBM en 2001, BLEU foi unha das primeiras métricas en ter en conta a correlación cos humanos sobre o un xuízo de calidade, e segue a ser unha das métricas automatizadas máis económicas e máis populares.
As puntuacións calcúlanse para segmentos traducidos individuais (xeralmente frases) comparándoos cun conxunto de traducións de referencia de boa calidade. Esas puntuacións fanse a media de todo o corpus para obter unha estimación da calidade global da tradución. Non se teñen en conta a intelixibilidade nin a corrección gramatical.
A saída de BLEU é sempre un número entre 0 e 1. Este valor indica o semellante que é o texto candidato aos textos de referencia, sendo os valores máis próximos a 1 os que representan textos máis semellantes. Poucas traducións humanas acadarán unha puntuación de 1, xa que isto indicaría que o texto candidato é idéntico a unha das traducións de referencia. Por este motivo, non é necesario acadar unha puntuación de 1. Debido a que hai máis oportunidades de coincidencia, engadir traducións de referencia adicionais aumentará a puntuación de BLEU.
BLITS

BLITS, acrónimo de Ball Lens In The Space, é un satélite artificial ruso lanzado o 17 de setembro de 2009 como carga secundaria a bordo dun foguete Soiuz 2-1b Fregat desde o Cosmódromo de Baikonur. Características
BLITS é un satélite pasivo, con forma de esfera de 170 mm de diámetro. Está construído de tal xeito que é retrorreflector, coa misión principal de validar o concepto de satélite esférico de vidro retrorreflector e obter datos científicos en xeofísica, xeodinámica e relatividade grazas a medicións desde terra mediante láser con precisión dun milímetro ou inferior.
O satélite está formado por dous hemisferios feitos con vidro de baixo índice de refracción e unha esfera interna feita de vidro de alto índice de refracción. Un dos hemisferios está recuberto cunha capa protectora de aluminio e verniz. A masa total do satélite é de 7, 53 kg.
Desde o 22 de xaneiro de 2013, BLITS é seguido como se fora dous obxectos en órbita, o que indica unha posible fragmentación en órbita, posiblemente debido a unha colisión.
BMP

BMP ou mapa de bits é un formato gráfico, estándar dos sistemas operativos Windows de Microsoft. É un dos formatos de imaxe máis simples de desenvolver e de utilizar para programar, non sofre perda e case todos os programas de edición de imaxes recoñecen o formato polo que é moi popular, ademais mantén gran cantidade de información na imaxe. Porén debido ao seu gran tamaño en relación á súa resolución non se poden empregar en páxinas Web.
BRICS

Os BRICS son unha asociación de países e grupo económico, político e social formado por Brasil, Rusia, a India, a China e Suráfrica, aos que se lle incorporan, a partir do 1 de xaneiro de 2024, Arxentina, Arabia Saudita, Emiratos Árabes Unidos, Irán, Exipto e Etiopía. Até a incoporación da República Surafricana en 2011, o grupo era coñecido como BRIC.
Todas estas nacións teñen en común unha gran poboación: a China e a India superan os 1100 millóns e o Brasil e Rusia os 150 millóns; un enorme territorio, case 38, 5 millóns de quilómetros cadrados, o que lles proporciona dimensións estratéxicas continentais e unha xigantesca cantidade de recursos naturais e enormes cifras que adoitan presentar de crecemento do seu PIB e de participación no comercio mundial nos últimos anos, o que os fai atractivos como destino de investimentos. México e Corea do Sur son os únicos países comparables aos BRICS, mais as súas economías excluíronse debido a que xa son membros da OCDE. Tódolos países BRICS forman parte do G20.
BT-4

BT-4 é a designación dun motor foguete desenvolvido por IHI Aerospace e usado polas naves HTV e Cygnus. Características
O motor BT-4 usa hidracina e tetróxido de nitróxeno como propelentes, inxectados a presión na cámara de combustión. Foi desenvolvido orixinalmente para ser usado na sonda LUNAR-A, finalmente cancelada. Úsase tamén nos buses de satélites A2100 e GeoStar-2. O propulsor foi deseñado baseándose no sistema de control de actitude do foguete N-1, unha versión dos foguetes Delta construída baixo licenza no Xapón nos anos 1970.
BTU

A BTU ou BTu é a unidade de enerxía do sistema imperial anglosaxón. É a abreviatura de British Thermal Unit. Emprégase principalmente nos Estados Unidos e ocasionalmente tamén se pode encontrar en documentación ou equipos antigos de orixe británica. Na maior parte dos ámbitos da técnica e da física foi substituída polo joule, que é a unidade correspondente do sistema internacional.
Unha BTU representa a cantidade de enerxía precisa para elevar un grao Fahrenheit a temperatura dunha libra de auga en condicións atmosféricas normais. Un pé cúbico de gas natural despide unha media de 1000 BTU, cun intervalo de valores de entre 500 e 1500 BTU.
Equivale aproximadamente a: 252 cal
1055, 056 J
12000 BTU/h
1 Tonelada de refrixeración
3000 frigorías/h.
BUSCatermos

O bUSCatermos é un buscador de terminoloxía desenvolvido polo Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Santiago de Compostela. Descrición
É un banco de terminoloxía multilingüe accesíbel a través de Internet.
Nun inicio naceu como un buscador de terminoloxía para a comunidade universitaria, mais, en 2012, abriuse ao libre acceso. Nese momento tiña información sobre 150000 conceptos con máis de 450000 entradas. Desde 2013, é posíbel consultalo desde teléfonos intelixentes e tabletas tanto no sistema operativo Android como no iOS.
Ba (mitoloxía)

Ba é un concepto da mitoloxía exipcia que designan os distintos compoñentes espirituais da alma humana ou aspectos da personalidade. Tradúcese frecuentemente como "alma". O ba está asociado á divindade e ao poder e os deuses teñen varios bas. Designa tamén a capacidade para tomar diferentes manifestacións, que son tamén, pola súa vez, bas, como o touro Apis de Ptah. O ba ten forma de ave con cabeza humana e o do defunto pódese mover libremente no mundo inferior e retornar á terra.
Ba Jin

Li Yaotang (en chinés tradicional: 李堯棠; en chinés simplificado: 李尧棠; pinyin: Lǐ Yáotáng; Wade-Giles: Li3 Yao2-t'ang2), máis coñecido como Ba Jin (en chinés: 巴金; pinyin: Bā Jīn; Wade-Giles: Pa1 Chin1), nado o 25 de novembro de 1904 e falecido o 17 de outubro de 2005, foi un dos escritores chineses máis lidos do século XX. A súa obra máis coñecida é Jia (en chinés: 家; tradución: “Familia”), de 1933. Tamén foi un destacado esperantista. O seu relato "Noites de Marsella" foi publicado en galego por Edicións Xerais, na escolma Flores e leña (1982). Traxectoria
Naceu en Chengdu, Sichuan no seo dunha familia de funcionarios que fixeran fortuna, o seu avó paterno gobernaba autocraticamente unha extense familia nunha mansión na cal vivían cinco xeracións e máis os criados, de pequeno ensinoulle a ler e escribier súa nai e logo profesores privados. Lector avido quedou impresionado polo pensamento de Kropotkin e Emma Goldman. En 1920 entrou na Escola de Idiomas local para estudar inglés, participou activamente no movemento estudantil e entrou nun grupo anarquista, en 1923 marchou a Sanghai para continuar os seus estudos pero acabou matriculándose en Nanjing onde se especializa en esperanto, en 1927 viaxa a París para estudar francés, participou na campaña internacional para salvar aos anarquistas Sacco e Vanzetti da pena de morte nos Estados Unidos, chegando a manter unha breve relación epistolar con Vanzetti, traduciu ensaios de pensadores anarquistas ao chinés e escribiu a súa primeira novela, Mièwáng (灭亡, "Destrución") que publicou por entregas nunha revista literaria, xa de volta na China, en 1929. En 1931 publicou Jia (家, "Familia") onde retrata a opresión a que se ven sometidos os membros dunha familia autocrática, baseándose na súa propia familia, a novela marcou a toda unha xeración que se viu retratada nela e xunto con Chūn (春, "Primavera", 1938) e Qiū (秋, "Outono", 1940) forma unha triloxía. Durante a Segunda Guerra Chinesa-Xaponesa Ba Jin participou en labores de propaganda contra os xaponeses e escribiu a triloxía Huǒ (火, "Lume") descrición da China resistente. Despois da derrota do Xapón e na guerra civil Ba Jin mantivo o seu pensamento anarquista polo que foi duramente criticado polo Partido Comunista pero tras o triunfo deste en 1949 decidiu permanecer no país e ingresar no Partido Comunista da China, foi deputado por Sichuan. Durante a Revolución Cultural foi perseguido e humillado, rehabilitado en 1977, foi presidente da Asociación de Escritores desde 1983. Esperantista convencido foi vicepresidente da Liga Chinesa de Esperanto. Traducións
En galego
"Noites de Marsella" (1982). En Varios autores, Flores e leña. Tradución directa ao galego de Fernando Pérez-Barreiro Nolla. Xerais. ISBN 9788475070667
En castelán
Familia (2014). Tradución directa ao castelán de Eulàlia Jardí Soler. Libros del Asteroide. ISBN 9788415625551
En catalán
Nits fredes (2013). Tradución directa ao catalán de Eulàlia Jardí Soler. Viena Edicions. ISBN 9788483307229
Primavera (2016). Tradución directa ao catalán de Eulàlia Jardí Soler. Viena Edicions. ISBN 9788483308820
Bab el-Mandeb

Bab-el-Mandeb (transcrito ás veces Mandab ou Mandib, ou con artigo "el-" coa forma literaria "al-", con ou sen trazos), que significa en árabe "Porta das Bágoas" ou "Porta das Lamentacións" (باب المندب), é un estreito marítimo localizado entre o Iemen, Península arábiga e Djibuti, ao norte de Somalia, no denominado Corno de África, que conecta o Mar Vermello co Golfo de Aden. Orixe do nome
O estreito deriva o seu nome dos perigos que agardan aos seus navegantes, ou, segundo unha lenda árabe, polas lágrimas vertidas a causa do sismo que separou Asia e África. Xeografía
A distancia entre ambas as dúas beiras do estreito é de arredor de 20 millas (30 km), a contar desde Ras Menheli, no Iemen, até Ras Siyan, en Xibouti. A illa de Perim divide o estreito en dúas canles, das cales a oriental, coñecida como Bab Iskender (Porta de Alexandre), ten un ancho de 2 millas (3 km) e uns 30 m de profundidade; entanto a canle occidental ou Dact el-Mayun, posúe un ancho de sobre 16 millas (25 km) e un calado de 310 m. Cerca da costa de Xibouti está situada un grupo de pequenas illotes coñecidos como os "Sete Irmáns". Existe unha corrente superficial cara ao mar Vermello na canle oriental, e por contra unha forte corrente de saída, en profundidade, na canle occidental.
O Bab el-Mandeb é unha ruta estratéxica entre o océano Índico e o mar Mediterráneo, vía mar Vermello e Canle de Suez. No 2006 estimábase que pasaron, en buques-tanques, uns 3, 3 m3 de petróleo diarios a través deste estreito, sobre un total de 43 m3/día. Algúns datos históricos
Consonte hipóteses recentes, o estreito de Bab el-Mandeb foi, posibelmente, testemuña das primeiras emigracións dos humanos modernos que abandonaron África, o que ocorreu hai uns 60000 anos Nesa época o nivel dos mares era moito máis baixo e o estreito era bastante menos profundo, o que facilitou a serie de emigracións que percorreron a costa sur desde Asia.
Segundo as tradicións da igrexa ortodoxa de Etiopía tewahedo, o Bab el-Mendeb veu pasar por el as migracións, cara a África, dos semitas falantes de ge'ez, que tiveron lugar arredor da mesma época que a do patriarca hebreo Xacob. Proxecto de ponte
O 22 de febreiro de 2008, foi anunciado que a compañía propiedade de Tarek bin Laden está a proxectar construír unha ponte, denominada Ponte do Corno, que cruzaría o estreito, ligando Iemen con Djibuti. O comezo das obras sería para o ano 2009.