proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Estatero de ouro exipcio

O estatero de ouro (lingua exipcia: nfr-nb –Nefer-nub–; "ouro fino") foi a primeira moeda cuñada no Antigo Exipto, arredor do ano 360 a. de C. , durante o período do faraón Teos (361 ou 360 - a 359 ou 358 a. de C. ), da XXX Dinastía. Historia
Coa introdución do estatero de ouro, para o pagamento dos salarios aos mercenarios gregos que estaban ao seu servizo, Teos puxo a primeira pedra do seu propio circulante no Antigo Exipto. Posteriormente, tamén Nectanebo II (360-342 a. de C. ) emitiu estateros de ouro ao seu nome.
Reinado de Teos
Estatero de peso equivalente ao do dárico persa (arredor de 8, 42 gramos), cun bufo na esquerda, deseñado segundo o modelo ateniense, e un papiro na dereita.
Estatero co peso dun tetradracma, cun bufo á esquerda e unha póla de oliveira na dereita no anverso e coa inscrición en demótico exipcio: "Teos. .. Faraón", no reverso.
Reinado de Nectanebo II
Estatero co peso do dárico (arredor de 8, 42 gramos). Anverso cun cabalo brioso na dereita e reverso con xeroglíficos: nfr-nb.
Estetero pequeno, cun peso de arredor de 2, 56 gramos e un diámetro de 14 a 15 milímetros, coa probable representación dunha gacela saltando. Atribúeselle a Nectanebo II, aínda que tal atribución non está confirmada.
Estatocisto

Os estatocistos son os órganos do equilibrio dos invertebrados acuáticos, como os bivalvos, os cnidarios, os equinodermos, os cefalópodos e os crustáceos.
Unha estrutura similar encóntrase tamén nas especies do xénero Xenoturbella.
Teñen unha estrutura en forma de saco, cun epitelio de células ciliadas, un líquido e estatólitos no seu interior. Estes últimos son masas calcarias que, ao desplazárense pola acción da gravidade e o movemento propio do animal, premen sobre o epitelio ciliado, o cal, mediante conexións nerviosas, manda a información ao centro elaborador da posición na que se encuentra.
O seu equivalente en vertebrados corresponde aos otólitos, situados no oído interno, polo que neles fálase dun sistema estato-acústico. Etimoloxía
O termo estatocisto está fomado polos elementos estato-, do latín científico staticus, tirado do grego antigo στατικός ‎statikós, de ἱστάναι ‎histánai, 'poñer de pé', e -cisto, do grego κύστις kýstis, 'vexiga'. Outros artigos
Estatólito (zooloxía)
Otólito
Estator

O estator é toda a parte dun motor eléctrico que se mantén fixa, é dicir, que non rota. O seu nome vén do feito de ser a parte estática do motor, a súa función depende do tipo de máquina eléctrica de que se trate. Nas máquinas asíncronas e nas máquinas síncronas pequenas, é nel, xuntamente coas bobinas, onde se forma o campo magnético capaz de inducir no rotor unha corrente.
Está formado basicamente por ferro tratado termicamente e dotado de rañuras (tamén chamadas canais). No seu interior están situadas as bobinas e na súa face externa obsérvase que posúe aletas para mellor disipación da calor.
Estatua de Atenea Prómakhos

Atenea Promakhos foi unha estatua de bronce realizada por Fidias na Acrópole de Atenas. Promakhos significa que combate en primeira liña de batalla. Calcúlase que medía uns 15 metros de altura, en base ao pedestal onde estaba situada esta estatua e que aínda se conserva entre en Erecteion e o Partenón. Outros autores atribúenlle só sete metros de altura. Calcúlase que se necesitaron aproximadamente tres toneladas de bronce para a súa realización e uns 180 traballadores. Historia e características
Esta estatua foi realizada para conmemorar a vitoria dos atenienses sobre o exército persa, pois Pausanias, o xeógrafo grego di sobre ela que foi realizada co décimo do botín dos Medos de Maratón, e que no seu escudo se labrou entre outras cousas, a loita de Centauro e Lapitas, deseñada polo pintor Parrasio e realizada polo gravador Mis. A seguir engade Fidias realizouna probabelmente despois da Atenea Lemnia e con anterioridade á Atenea Parthenos de marfil e ouro. En 465 a estatua foi trasladada a Constantinopla e foi situada no foro de Constantino.
Nicetas Coniates, historiador bizantino do século XIII, é o único testemuño que dá detalles sobre ela: En 1203 foi destruída por unha multitude que cría que servía para lles facer sinais aos cruzados que atacaban a cidade. Non se conserva na actualidade ningunha copia segura dela aínda que si algunhas representacións en moedas e vasos, de onde se deduce que cunha man sostiña o escudo e probabelmente coa outra suxeitaba a lanza como para protexer a cidade dun ataque ou talvez sostiña un bufo.
Ás veces relaciónase á chamada Atenea Médicis, unha estatua localizada hoxe no museo do Louvre, París, coa Atenea Promakhos.
Estatua de Dioniso e Ampelos

A estatua de Dioniso e Ampelos é unha escultura de vulto redondo realizada en mármore branco moi degradado que representa ao deus grego Dioniso ebrio asistido polo sátiro Ampelos, tema mitolóxico derivado de modelos gregos. Trátase dunha peza única dentro da plástica romana galega, polo material empregado e polo seu estilo clasicista. Atopouse no castro da Muradella, en Mourazos (Verín). Datada no século III, consérvase no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Historia
Atopouse no Castro da Muradella, no que eran evidentes os signos de romanización con ampla presenza de ímbrices, tellas e ladrillos, ademais de fragmentos doutra escultura, no contexto dunha villa datada no século III. A escultura sería un elemento decorativo dunha das estancias desta vivenda.
A valoración do lugar do achado é de moito interese xa que representa a evidencia da existencia, nun ambiente totalmente rural, de xentes con coñecementos e gustos pola cultura clásica, ben fosen xentes foráneas ou ben nativos cun alto grao de romanización.
Forma parte dos fondos do museo desde o 4 de abril de 1964, data do seu depósito. Descrición
A peza chegou ata os nosos días moi erosionada por causa da humidade do ambiente no que estivo soterrada.
O grupo escultórico representa dúas figuras masculinas núas. Considérase que representa unha escena onde un Dioniso ebrio é asistido polo sátiro Ampelos (a vide), tema mitolóxico derivado de modelos helenísticos e moi difundido.
A Dioniso - Baco, a figura de maior tamaño, fáltalle a cabeza e o brazo dereito desde pouco máis abaixo do ombro. O seu contorno describe un lixeiro S, transmitindo a sensación dun indolente abandono e que xunto cun suave rimo de liñas, o esbozo dos pectorais e o pequeno avultamento do órgano sexual enchen a figura de sensualidade.
Descansa o corpo sobre a perna esquerda presentando a dereita un pouco adiantada e lixeiramente flexionada, coa cadeira de acentuada curvatura. Apoia case sen forzas o seu brazo esquerdo no ombro esquerdo de Ampelos.
Ampelos, ao mesmo tempo que ergue a cabeza en actitude vixiante, cingue por detrás co seu brazo dereito a Baco apoiando a súa man aberta nas súas costas procurando manter o equilibrio do deus.
Ambas as figuras conseguen a estabilidade apoiándose nun groso tronco pegado á perna esquerda do deus e sobre o que senta en descarada pose o sátiro.
Interpretacións
Antonio García Bellido defende que se trata dunha interpretación dun modelo de bronce, en base á presenza do tronco que obriga a forzar a posición do sátiro, e inspirado nun relevo ou pintura como resultas do estudo do xeito de resolver a parte traseira do conxunto.
En base a estas hipóteses Balil sostén que non estamos en presenza dunha obra pertencente á arte culta senón ante un exemplar dalgún taller de Hispania e que chegou a Galicia como peza importada a través do intercambio comercial.
Estatua do Cristo Redentor

O Cristo Redentor ou Cristo de Corcovado é unha estatua de 30, 1 metros cun pedestal de 8 metros de Xesús de Nazaret cos brazos abertos, situada a 709 metros sobre o nivel do mar, na cidade de Río de Xaneiro, no Brasil, especificamente na cima do cerro do Corcovado. Foi inaugurado o 12 de outubro de 1931, despois de aproximadamente cinco anos de obras. Historia
En 1921, no marco da conmemoración polo centenario da independencia do Brasil, xurdiu a idea de facer unha grande estatua dun Cristo Redentor monumental, cos brazos apertos. Cinco anos despois comezaría a obra de máis de mil toneladas de cemento armado que combina enxeñaría, arquitectura e escultura e que rechamantemente, dadas as características do proxecto e a época da súa construción, non se cobrou ningunha vida durante a súa execución.
O enxeñeiro brasileiro Heitor dá Silva Costa é o escollido para dirixir os traballos. Vai rodearse do escultor francés Paul Landowski a quen confiará a construción do monumento. A súa realización presentouse en 1922 pero a obra realmente comezou en 1926. Isto é o resultado das numerosas modificacións que concirnen ao proxecto pero tamén dificultades de financiamento.
A pedra utilizada para o monumento de 38 metros de altura (estatua e pedaña) é a esteatita ("pedra-xabón"), pola súa resistencia aos efectos do tempo e das variacións climáticas. En 1928, a construción experimentoualgunhas modificacións. A armazón metálica foi substituída por unha estrutura en formigón armado. Ademais, a forma da estatua foi traballada para darlle unha forma de cruz.
Hoxe en día, aos seus 700 metros de altura sobre o nivel do mar, o Cristo Redentor é o miradoiro panorámico máis famoso do Brasil e a icona carioca máis fotografada polos turistas que visitan ese país.
A estatua foi inaugurada o 12 de outubro de 1931 en presenza dun cardeal[quen? ] e en presenza dun xefe de Goberno provisional[quen? ]. A estatua coñeceu traballos pola visita do Papa Xoán Paulo II en 1980 logo en 1990.
Para mellorar as visitas, unha escaleira mecánica e un ascensor panorámico foron construídos en 2003. Trátase do monumento do Río de Xaneiro máis visitado con 1, 8 millóns de visitadores ao ano.
Características da estatua
O peso aproximado da cabeza é de 30 toneladas
A cabeza mide 3, 75m
A man mide 3, 20m
Cada man pesa 8 toneladas
A distancia entre os extremos das mans é de 28 m,
A lonxitude da túnica é de 8, 5m
Pesa 1. 145 toneladas
A superficie da pedaña é de 100 m².
Estatua menhir

Unha estatua menhir é unha estatua esculpida no interior dun menhir, ou máis precisamente, un monumento megálito formado por un só bloque esculpido nun busto redondo ou en baixorrelevo e que representa unha figura humana. Foron creadas no neolítico. Atópanse con máis frecuencia no sur e oeste de Francia, en Cataluña, Córsega, Cerdaña, Italia e os Alpes. Tamén se coñece un grupo da Idade de Ferro en Liguria e Lunigiana. Os guerreiros galaicos puideron ser unha evolución dun concepto similar.
Estatuas de guerreiros galaicos

As estatuas de guerreiros galaicos, tamén chamadas estatuas de guerreiros galaico-lusitanos, lusitano-galaicos, lusitanos ou da cultura castrexa, son unha serie de esculturas prerromanas de pedra, de tamaño natural que se atoparon no noroeste da Península Ibérica. As figuras, descubertas principalmente en Galicia e no norte de Portugal, foron interpretadas por Thomas G. Schattner como deidades guerreiras protectoras, vestidas na forma típica dos guerreiros galaicos. Características
A datación dos guerreiros galaicos ou lusitanos segue sendo discutida. Considérase a estela de São João de Ver, na que só está claramente formada a cabeza, como un predecesor. Os inicios da creación destas esculturas dátase nos séculos IV ou V a. C, como moi tarde no século III a. C.
Nas estatuas aparecen representados torques que se corresponden con achados da zona. Os seus puñais son idénticos aos atopados en achados arqueolóxicos da Idade de Ferro da Península. É dicir, trátase de representacións de guerreiros locais, que non teñen modelos romanos. As inscricións latinas mostran que aínda se erguían ou estaban en uso en época romana, mais dificultan a datación. As estatuas foron atopadas nos castros da cultura castrexa e foron interpretados como guerreiros ou deuses. A súa función como deidade suxírea o achado de Sanfins, tan valioso como raro, no que a muralla defensiva lembra á atopada na escavación arqueolóxica de Glauberg. É probábel que fosen pensadas para situarse sobre un túmulo funerario, representando a un heroe ou nobre, ao estilo céltico indoeuropeo, de feito mostran unha notable similitude coas esculturas celtas do Europa central, como o guerreiro de Hirschlanden. Existe unha boa colección destas figuras no Museo Nacional de Arqueoloxía de Lisboa e en museos locais de Guimarães, Sanfins e Viana do Castelo. No Museo Municipal de Viana do Castelo atópase a estatua de guerreiro de São Paio de Meixedo, tamén coñecida como «estatua de Viana» ou «do Páteo dá Morte», unha das tres pezas descritas por Emil Hübner en 1861.
Estatuas e retratos de monarcas hispanos

A maioría destas estatuas son parte da serie de estatuas dedicadas a todos os monarcas de España que foron esculpidas en pedra branca, mandadas facer para a decoración do Palacio Real de Madrid no reinado de Fernando VI.
Nun principio a idea era que adornasen a cornixa do palacio. Os autores son Olivieri e Felipe de Castro. Parece ser que nunca chegaron ao seu destino e instaláronse en distintos lugares da cidade (Praza de Oriente, O Retiro, Porta de Toledo e nos Xardíns de Sabatini) algunhas outras leváronse a outras provincias. As dos monarcas do reino de Navarra enviáronse a Pamplona, e están colocadas no Paseo de Sarasate. Listaxe de estatuas e retratos, monarcas hispanos
Hispania foi o nome dado por Roma a toda a Península Ibérica, non soamente a unha fracción territorial que agora está ocupada por España, senón que tamén foi o nome compartido por dúas provincias diferenciadas, fundadas por Roma: Hispania Citerior (próxima, oriental) e Hispania Ulterior (distante, occidental). A Hispania Ulterior foi máis tarde dividida noutras dúas rovincias adicionais, Bética aproximadamente a actual Andalucía) e a Lusitania (que incluía non soamente o Portugal de hoxe, senón tamén unha gran porción de España, e de aí o nome sinónimo para a nación portuguesa.
Estatuto

A palabra estatuto pódese referir a unha variedade de normas xurídicas que teñen como atadallo común o regular as relacións de certas persoas que teñen en común a pertenza a un territorio ou sociedade. Polo xeral, os estatutos son unha forma de dereito propio.
Estatuto da Raíña Ana

O Estatuto da Raíña Ana (nome completo en inglés: An Act for the Encouragement of Learning, by Vesting the Copies of Printed Books in the Authors or Purchasers of such Copies, during the Times therein mentioned), promulgado pola raíña Ana de Gran Bretaña o 10 de abril de 1710, constitúe un antecedente histórico de grande importancia no ámbito dos dereitos de propiedade intelectual. Foi a primeira norma legal que recoñeceu o que se coñece no dereito anglosaxón como copyright. Esta normativa foi enfocada a corrixir os problemas existentes nese momento arredor da reprodución e a venda de obras literarias, e recoñécelle ao autor o seu dereito de propiedade.
O que se pretendía era eliminar os monopolios que se crearan e brindarlles aos autores o recoñecemento como titulares da súa obra e, por conseguinte, dos dereitos que dela derivan, entre estes, o de autorizar a reprodución e poder escoller o editor que as realice.
Este estatuto foi derrogado pola Lei do Copyright de 1842. Dereitos e prazos
No estatuto da raíña Ana determinouse que os autores das obras literarias tivesen o dereito para explotar a súa obra e, xa que logo, a escoller o editor co cal quixesen traballar.
O que se pretendía era eliminar os monopolios dos editores, pero foron eles mesmos os quen propuxeron ter un prazo de protección de 14 anos, prorrogables a outros 14 anos se o autor aínda estavese vivo. A outra opción que tiña o autor era que, transcorridos os 14 anos, podía escoller outro editor.
Doutra banda, as obras impresas anteriormente á expedición do estatuto, gozaban dun prazo de protección único de 21 anos, a partir da data de aprobación.
Estatuto de Baiona

O Estatuto de Baiona, Carta de Baiona ou Constitución de Baiona considérase unha carta outorgada, xa que non foi elaborada polos representantes do Estado, xurada polo irmán de Napoleón Bonaparte, Xosé I Bonaparte, a quen el confiou o territorio español ocupado, o 8 de xullo de 1808 na cidade de Baiona (Francia).
Establecía como rei de España a Xosé I Bonaparte e o cambio da monarquía absoluta por unha monarquía constitucional, de ideas napoleónicas.
Organizaba España como unha monarquía hereditaria que o monarca ocupaba o centro do poder político, pero coa obrigación de respectar os dereitos cidadáns proclamados no seu texto. Naceu nun contexto complexo, ditado fóra do territorio nacional e cun marcado carácter afrancesado, apadriñado polos liberais moderados. A causa da súa orixe e proceso non pode considerarse unha constitución, senón unha carta outorgada cuxo proxecto foi presentado por Napoleón a 65 deputados españois que só puideron deliberar sobre o seu contido. Non existiu vontade previa de elaborar un documento constitucional, o texto foi imposto e aceptado por unhas Cortes reducidas convocadas no territorio francés. Creación da Carta de Baiona
Historicamente a súa creación realizouse da seguinte maneira: Carlos IV abdica en favor do seu fillo Fernando VII.
Fernando VII abdica en favor de Napoleón.
Napoleón ordena ao Duque de Berg que convoque unha asemblea en Baiona.
Entre o 15 e o 30 de xuño de 1808 elabórase unha "constitución".
O 7 de xullo de 1808 Napoleón abdica en favor do seu irmán Xosé.
O 8 de xullo de 1808 promúlgase coa seguinte estrutura:
Poder lexislativo: iniciativa real que promulga logo de oír ás cortes.
Poder executivo: corresponde ao rei e os seus ministros. O rei ordena e os ministros son os responsables.
Poder xudicial: é independente pero o rei elixe os xuíces.
Estatuto de Roma

O estatuto de Roma é un tratado que estabeleceu a Corte Penal Internacional, adoptado o 17 de xullo de 1998 en Roma, Italia. Historia e características
As primeiras bases do futuro Estatuto de Roma foron estabelecidas en xullo de 1994 pola Comisión de Dereito Internacional, mais non foi até 1995 que as primeiras negociacións comezaron nas Nacións Unidas (ONU). Tras dúas reunións da Asemblea Xeral das Nacións Unidas, decídese crear un Comité preparatorio (tamén chamado de PrepCom) que tiña como obxectivo propor un proxecto de Estatuto. O PrepCom tivo dúas reunións en 1996, tres en 1997 e unha última en 1998, cando un proxecto de Estatuto foi presentado.
Capítulos
O Estatuto de Roma está dividido en 13 capítulos, que á súa vez están divididos en diversos artigos. Velaí unha presentación do asunto dos distintos capítulos: Capítulo 1: Define o que é a CPI
Capítulo 2: Define as competencias da CPI
Capítulo 3: Define as competencias das distintas partes non incluídas na CPI
Capítulo 4: Define a composición da CPI
Capítulo 5: Define o papel das distintas partes da CPI
Capítulo 6: Define os principios segundo os cales deben se desenvolven os xuízos
Capítulo 7: Define as penas aplicabades aos individuos declarados culpábeis
Capítulo 8: Define os procedementos de chamamento e de revisión dos xuízos
Capítulo 9: Define os principios de cooperación das distintas partes coa CPI
Capítulo 10: Define os procedementos de execución das penas
Capítulo 11: Define os principios de funcionamento da Asemblea dos Estados membros
Capítulo 12: Define as modalidades de financiamento da CPI
Capítulo 13: Define a data de entrada en vigor da CPI, así como a de a revisión de seu estatuto
Estatuto dos Xudeus

O Estatuto dos Xudeus (inglés: Statute of Jewry), foi un estatuto emitido por Henrique III de Inglaterra en 1253, en resposta a antisemitas sentimentos en Inglaterra medieval. Mediante o estatuto tratouse de segregar os xudeus, incluíndo a imposición do uso das estrelas amarelas. Non está claro ata que punto esta lexislación estivo en vigor.
Estatística descritiva

A estatística descritiva é a disciplina que describe as principais características dunha serie de datos ou os describe cuantitativamente. Distínguese da inferencia estatística en que a estatística descritiva supón un resumo dos datos sen empregalos para extraer información sobre a poboación. A estatística descritiva non se basea na teoría da probabilidade. Uso da análise estatística
A estatística descritiva permite resumir de xeito sinxelo a forma e as observacións que se fixeron. Este resumo pode ser cuantitativo ou visual, empregando diagramas, e ser a base da descrición inicial dos datos ou suficientes por si sos para unha investigación particular. Por exemplo o porcentaxe de acertos en baloncesto é unha estatística que describe a actuación dun xogador ou dun equipo.
O uso da estatística descritiva ten unha longa historia, xa que as táboas de poboación e de datos económicas foron a primeira parte da estatística que apareceu. Máis recentemente formuláronse novas técnicas na análise de datos, como os diagramas de caixas.
No mundo dos negocios a estatística descritiva aporta un resumo moi útil de gran cantidade de datos. Por exemplo, os investidores e os brokers manexan datos históricos para tratar de comprender o comportamento dos seus investimentos e tomar mellores decisións no futuro.
Análise unidimensional
A análise unidimensional estuda a descrición da frecuencia da distribución dunha variable, incluíndo os parámetros de centralización (media, mediana e moda), de dispersión (desvío estándar e varianza) e de posición (cuartís e percentís). A forma da distribución pode ser descrita con parámetros como o apuntamento e a curtose. As características da distribución dunha variable poden ser representadas con gráficas e táboas.
Análise bidimensional
Cando un estudo trata sobre máis dunha variable, a estatística descritiva pode empregarse para describir a relación entre un par de variables. Neste caso inclúense o traballo coas táboas de continxencia e os diagramas de dispersión, ademais da medida da dependencia.
A principal razón para diferenciar a análise bidimensional da unidimensional é que consiste non só nunha descrición, senón no estudo da relación entre dúas variables diferentes.
As medidas cuantitativas para determinar a dependencia entre variables inclúen a correlación (como o r de Pearson ou o rho de Spearman) e a covarancia. A matemáticas na análise de regresión tamén reflicte a relación entre as variables. O emprego de logaritmos fai as gráficas máis simétricas e semellantes á distribución normal, sendo entón máis doados de interpretar intuitivamente.
Estatística multivariante

Os métodos estadísticos multivariantes e a análise multivariante son ferramentas estatísticas que estudan o comportamento de varias variables ó mesmo tempo, incluíndo a dependencia dunhas fronte a outras. Úsanse principalmente para buscar as variables menos representativas para poder eliminalas, simplificando así modelos estatísticos nos que o número de variables sexa un problema e para comprender a relación entre varios grupos de variables. Algúns dos métodos máis coñecidos e utilizados son a Regresión lineal e a Análise discriminante.
Pódense sintetizar dous obxectivos claros: Proporcionar métodos nos que a finalidade é o estudo conxunto de datos multivariantes que a análise estatística uni e bidimensional é incapaz de conseguir.
Axudar ó analista ou investigador a tomar decisións óptimas no contexto no que se encontre tendo en conta a información dispoñible polo conxunto de datos analizado.
Existen diferentes modelos e métodos, cada un co seu tipo de análise: Métodos de Dependencia:
Un Estudo de regresión permítenos descubrir ata que punto unha variable pode ser prevista coñecendo outra. Utilízase para intentar predicir o comportamento de certas variables a partir doutras, como por exemplo os beneficios dunha película a partir do gasto en mercadotecnia e do gasto en produción.
A Análise da Correlación canónica intenta analizar a posible existencia de relación entre dous grupos de variables.
Unha Análise discriminante pódenos dar unha función discriminante que pode ser utilizada para distinguir entre dous ou máis grupos, e deste modo tomar decisións.
Unha análise multivariante da varianza (MANOVA), estendendo a análise da varianza (ANOVA), cobre os casos nos que se coñeza a existencia de máis dunha variable dependente sen poderse simplificar máis o modelo.
A Regresión loxística permite a elaboración dunha análise de regresión para estimar e probar a influencia dunha variable sobre outra, cando a variable dependente ou de resposta é de tipo dicotómico.
Métodos de Interdependencia:
A Análise de compoñentes principais (PCA) procura determinar un sistema máis pequeno de variables que sinteticen o sistema orixinal.
A Análise clúster clasifica unha mostra de entidades (individuos ou variables) nun número pequeno de grupos de forma que as observacións pertencentes a un grupo sexan moi similares entre si e moi disimilares do resto. A diferenza da análise discriminante, descoñécese o número e a composición de ditos grupos.
Métodos Estruturais: Analizan as relacións existentes entre un grupo de variables representadas por sistemas de ecuacións simultáneas nas que se supoñen que algunhas delas (denominadas constructos) mídense con erro a partir doutras variables observables denominadas indicadores. Os modelos utilizados constan, polo tanto, de dúas partes: un modelo estrutural que especifica as relacións de dependencia existente entre as constructos latentes e un modelo de medida que especifica como os indicadores relaciónanse cos seus correspondentes constructos.
Estatólito (zooloxía)

Nos invertebrados, especialmente nos acuáticos, os estatólitos son estruturas calcarias que se encontran dentro dos estatocistos, que son os órganos do equilibrio destes animais. como os bivalvos, os cnidarios, os equinodermos, os cefalópodos e os crustáceos. Función
Estas pequenas estruturas, cando se moven por efecto da gravidade ou polo movemento propio do animal, pousan sobre o epitelio ciliado do estatocisto, o cal, mediante conexións nerviosas, manda a información ao centro elaborador das sensacións informando sobre a posición na que se encontra.
O seu equivalente nos vertebrados son os otólitos, situados no oído interno, polo que neles fálase dun sistema estato-acústico.
O funcionamento dos estatólitos é moi elemental: cando o animal xira ou cando cambia a súa orientación, a forza gravitatoria actúa sobre o estatólito, que se despraza por gravidade e fai que toque e estimule algunhas células sensoriais das moitas que tapizan a superficie interna do estatocisto. Entón a célula estimulada produce unha resposta e así o animal mantense informado da súa posición e da súa orientación en relación á anterior.
Os estatocistos están presentes principalmente en animais depredadores, nadadores libres e escavadores, pero non se encontra na maioría dos animais parasitos, nos moi pequenos, nos sésiles ou nos intersticiais.
Esteatopixia

A esteatopixia é un alto grao de acumulación de graxa nas nádegas e arredor delas, que é característica dalgunhas poboacións humanas. A graxa pode estenderse tamén ás coxas, ata os xeonllos, se ben a parte principal estará sempre nas nádegas. A esteatopixia é unha das características xenéticas dos khoisan, unha raza negra do sur de África, pero tamén dos pigmeos do centro do continente. Afecta particularmente as mulleres, se ben tamén, aínda que en menor medida, se ten observado nos homes. Ademais, de forma xeral en calquera das razas humanas, as mulleres teñen maior propensión á acumulación de graxa nas nádegas.
Entre os khoisan, a esteatopixia enténdese como un sinal de beleza, que comeza na infancia pero que se desenvolve sobre todo a raíz do primeiro embarazo. Adoita ir acompañada do denominado frontal hotentote, é dicir, duns labios vaxinais estremadamente longos, que se poden estender uns catro centímetros por fóra da vulva.
Historicamente, semella que a esteatopixia foi nun tempo unha característica dun amplo grupo de poboacións humanas que se estendían dende o golfo de Adén ata o Cabo de Boa Esperanza, das que os khoisan e os pigmeos son os últimos sobreviventes. Ademais destes dous pobos, tamén pode aparecer entre os básteres e entre as mulleres dos negritos das Andamán.
Pero os restos atopados das primeiras poboacións humanas poderían indicar que a esteatopixía era unha característica moito máis común e que estaba amplamente distribuída. Así, algunhas figuras de marfil atopadas en covas do sur de Francia presentan un gran desenvolvemento das coxas e tamén unha peculiar prolongación dos labios vulvares. Porén o tipo común de Venus, é dicir, das esculturiñas con forma de muller que se teñen interpretado como invocacións á maternidade, presentan grandes nádegas, pero en ángulos maiores cós habituais das nádegas con esteatopixoa (120º, mentres que non se considera esteatopixia con ángulos maiores de 90º entre o cu e o lombo).
As vantaxes de adaptación da esteatopixia son dispoñer dunha maior superficie para radiar calor, co que é máis sinxelo manter a homeostase conforme o principio de Allen. Ademais, as acumulacións de graxas son moi importantes para poder manter unha vida reprodutiva constante en todos os meses, mesmo en zonas, como é o caso, onde a estación seca pode facer minguar drasticamente a posibilidade de inxirir alimentos.
Esteban Fernández Temprano

Esteban Fernández Temprano, nado na Coruña o 13 de decembro de 1877 e finado en Madrid o 5 de xuño de 1952 foi un tipógrafo, xornalista e político galego. Traxectoria
Membro da Agrupación Socialista da Coruña, da que foi elixido presidente en 1904. Colaborou en El Socialista. Presentouse ás eleccións municipais como candidato socialista en decembro de 1909 e novembro de 1911, pero non saíu elixido. Na súa imprenta editábase La Voz del Obrero, do que foi o primeiro director. Participou no Congreso Regional Obrero de Vigo en marzo de 1911, que deu lugar á Federación Sindical Solidaridad Obrera de Galicia.
Trasladouse a Viveiro coa súa familia en 1912, chamado por Benigno López Muñoz para que dirixira os seus talleres tipográficos, e o semanario Heraldo de Vivero, que tamén dirixiu. Tamén colaborou en Landro. En 1926 fundou e dirixiu La Voz del Pueblo. Publicou algunhas colaboracións en La Voz de Galicia.
En 1928 representou ao Ramo da Construción de Vivero no XVI Congreso da UGT e ese ano trasladouse a Madrid para traballar como tipógrafo. Foi detido ao rematar a guerra civil e despois de saír en liberdade traballou como corrector de probas na imprenta Rivadeneyra (1949) ata a súa morte. Vida persoal
Casou con Purificación Oreña Martínez en 1908.
Esteban Quiñones Nistal

Esteban Quiñones Nistal, nado en San Cristóbal de la Polantera cara 1908, foi un mestre e político español. Traxectoria
Sobriño de Alfredo Nistal Martínez. Participou na creación do Círculo recreativo de San Cristóbal de la Polantera. Na Segunda República Española militou en Unión Republicana e foi xestor do Concello. Cando tiña 28 anos de idade produciuse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e o seu pai, Eladio Quiñones Blanco, foi asasinado por falanxistas. Foi mobilizado en 1937 para integrarse no exército franquista, pero desertou por temor a sufrir represalias. Primeiro agochouse nun tobo da súa su casa e despois fuxiu á Pobra do Brollón, onde a súa irmá Felicidad, tamén mestra, casara cun veciño de Nogueiras que pertencía a unha familia de labregos acomodados. Agochouse e salvou a vida coa axuda dos irmáns Gumersindo e Remedios de Vilarmao caseiros da familia do seu cuñado. Ás veces agochábase na súa casa, pero por precaución moitas noites ía ao Burato dos Mouros, a boca dunha antiga mina situada na aba do castro de San Lourenzo. Gumersindo cargaba con el para cruzar o río que tiñan que atravesar para chegar ao castro, para que non pasase a noite cos pés mollados.
En 1940 decidiu entregarse voluntariamente no goberno militar de Lugo. En xuño de 1941 o xuíz instrutor de Lugo considera que Esteban incorreu nunha falta grave de deserción en tempo de guerra, e imponlle un correctivo de catro anos de recarga no servizo militar. O 7 de marzo de 1942, e mentres o proceso segue o seu curso, decrétase a prisión atenuada no seu domicilio e despois prisión preventiva na cadea militar de León. Xulgado o 22 de outubro de 1942, acusado de auxilio á rebelión, foi condenado a cadea perpetua, que despois foille conmutada a doce anos de prisión. Cando saíu en liberdade vixiada foi desterrado e viviu en Cereixa. En 1945 foi indultado. Durante uns anos viviu de dar clase en Nogueira e despois empregouse como contable nunha empresa familiar do barrio da Estación, onde a súa muller coidaba dunha pequena granxa de porcos. Vida persoal
Casou con Remedios, a muller que o acolleu en Vilarmao.
Esteban da Gama (1505–1576)

Esteban da Gama (en grafía portuguesa, Estêvão da Gama) (ca. 1505 - 1576), foi un navegante, explorador, e administrador colonial portugués, gobernador da Costa de Ouro portuguesa (unha colonia na costa occidental africana, hoxe Ghana, 1529-? ) e da India portuguesa (1540-42). Biografía
Foi o segundo fillo de Vasco da Gama e de Catalina de Ataíde, irmán de Cristóvão dá Gama, e levaba o nome do seu avó paterno, Estevão da Gama e do seu tío, Estevão da Gama, o irmán máis vello do seu pai (morto na soada viaxe de regreso do que logo sería o Estado da India de 1497-99 que dirixiu o seu pai).
Foi co seu pai á India onde desempeñou o cargo de capitán maior. Substituíu o seu irmán Pablo de Gama como capitán de Malaca en 1538, servindo baixo as súas ordes desde 1534.
Época de gobernador
En 1540 foi designado polo rei Xoán III de Portugal como gobernador da India portuguesa (1540-42), polo seu valor no cargo anterior. Cando se converteu en gobernador, efectou unha campaña contra a frota do paxá de Exipto. Comandou a frota que entrou no mar Roxo, coa intención de atacar á frota otomá do porto de Suez, deixando Goa o 31 de decembro de 1540 e chegando a Adén o 27 de xaneiro de 1541. A frota chegou a Massaua o 12 de febreiro, onde Gama deixou un número de navíos e continuou cara ao norte. Ao chegar a Suez, descubriu que os otománs souberan moito tempo antes do seu asalto, o que frustrou o seu intento de queimar as naves varadas. Gama viuse obrigado a volver sobre os seus pasos a Massaua, aínda que facendo unha escala para atacar o porto do Tor, na península do Sinaí.
Unha vez de volta en Massawa Gama atopou aos homes que deixara inquietos xa que foran convencidos polo autodenominado patriarca galego Xoan Bermudes de que debían de proporcionar axuda militar ao asediado Emperador de Etiopía. Gama accedeu ás súas demandas e desembarcou 400 homes, 130 soldados escravos e subministracións suficientes para eles en Massaua e o próximo porto de Arqiqo, deixándoos a cargo do seu irmán Cristóvão dá Gama, antes de partir para a India o 9 de xullo.
Regreso a Portugal e morte
Despois de deixar o cargo, volveu a Portugal onde foi elixido gobernador de Lisboa, pero declinou o cargo para tentar ser novamente gobernador da India.
Estegosauro

O estegosauro (Stegosaurus, do grego "lagarto con tellado") é un xénero de dinosauros tireóforos estegosáuridos, que viviron a finais do período Xurásico, hai aproximadamente entre 156 e 144 millóns de anos, no Kimeridgiano e o Titoniano, no que hoxe é América do Norte e Europa. Debido ás súas distintivas espiñas da cola e placas, Stegosaurus é un dos máis recoñecidos dinosauros, xunto con Tyrannosaurus, Triceratops, Velociraptor e Apatosaurus. O nome de Stegosaurus significa "réptil con tellado" e deriva do antigo grego στέγος, stegos- ("tellado ou teito") e σαῦρος, -sauros ("lagarto"). Polo menos tres especies foron identificadas na porción superior da Formación Morrison no oeste dos Estados Unidos e son coñecidas polo menos por 80 individuos entre todas.
Esteiro do Tambre

O Esteiro do río Tambre é un espazo natural declarado zona especial de conservación (ZEC) que ampara o tramo final do río Tambre e a súa desembocadura na ría de Muros e Noia.
Esta zona protexida é o esteiro do interior da ría e a illa de Meán. É unha zona intermareal de lama e area con vexetación de carrizos de Phragmites australis e Zostera noltii e onde no inverno se concentran moitas aves na súa migración. Neste espazo hai dunas móbiles en formación e algunhas xa fixas, onde medra a vexetación, como Malcolmietalia. Neste esteiro hai lagoas costeiras, furnas, calas e baías de pouca profundidade. Rodeando a cabeza do esteiro hai bosques de Alnus glutinosa e Fraxinus excelsior e carballos, o Quercus robur e Quercus pyrenaica.
Estela (monumento)

Estela é a denominación dun monumento, usualmente un monólito (pero tamén poden ser circulares, rectangulares etc. ), con inscricións. Teñen forma de lápida, pedestal o cipo (miliario), que se erixe sobre o solo e pode ter unha función conmemorativa, funeraria, relixiosa, máxico-curativa ou xeográfica. Características
Normalmente son monolíticas, de diversos materiais pétreos e variados tamaños, podendo algunhas alcanzar grandes dimensións.
Nas estalas inscribíanse textos, signos, símbolos e figuras nas que se descríban o por que da súa situación e significado, constituído polo tanto importantes documentos para arqueólogos e historiadores, apoiados por especialistas en epigrafía. As estelas conmemorativas, de carácter funerario, erixíronse desde datas remotas, por pobos de diversas culturas, rexións e relixións, e seguen usándose actualmente. Etimoloxía
O termo deriva do grego antigo στήλη stḗlē, plural, στήλαι, stḗlai, que pasou ao latín stela, -ae, plural, stelae.
Estela da Fame

A Estela da Fame é un texto de trinta e dúas columnas gravado na cara leste dunha das rochas superiores dun amoreamento rochoso no extremo sur da illa de Séhel (moi próxima a Asuán, no Alto Exipto). Descubriuna en 1889 Charles Wilbour e foi traducida por Brugsch (1891), Pleyte (1891), Morgan (1894), Sethe (1901), Barguet (1953) e Lichtheim (1973).
O texto dátase no ano 18 do reinado de Zoser (Dinastía III), aínda que sen dúbida foi gravada en época moi posterior (seguramente en época tolemaica). Narra a preocupación do monarca pola fame que asolou o país ao non chegar as augas do Nilo ao nivel necesario para regar os campos. Diante disto, o faraón fixo chamar a Imhotep e preguntoulle polas causas de tal desgraza. Este aconselloulle suplicar o seu cesamento ao "Señor das Fontes do Nilo", o deus creador Khnum, pois el estaba molesto e non deixaba que río correse. De aí que se gravasen en tan afastado lugar.
A estela trata os seguintes aspectos: descrición da fame, visita á biblioteca de Hermópolis, revelacións de Imhotep, o soño de Zoser e un decreto real. Entre as columnas situadas entre a 6 e a 22 fálase de métodos construtivos; da columna 11 a 18 Imhotep enumera diversas rochas e minerais da rexión de Elefantina, e da columna 18 á 20 descríbese o soño do rei.
Estela de Aristión

A Estela de Aristión é unha escultura grega que data do -510. Creouna o escultor Aristocles de Sición con mármore do Pentélico e amosa restos de policromía. Atopárona en Velanideza, preto de Maratón, na Ática, en 1839. Descrición
A Estela de Aristión ou Estela de Maratón é unha estela funeraria que hoxe se atopa no Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas (NAMA, inventario núm. 29) e que data do ano -510. A obra é unha das mellores esculturas da Grecia tardoarcaica. Está tallada en mármore do Pentélico e mide 2, 02 m de altura. Atopárona coa base de 0, 24 m de altura. Fáltalle a parte superior da cabeza e o casco ático. Na parte superior da base hai unha inscrición, que indica o nome do defunto en xenitivo: Ἀριστίονος, Aristíonos, que significa "de Aristión".
"Tanto as proporcións como a pose lembran os curos do final da escultura arcaica". Aristión aparece representado como un hoplita barbudo de perfil, mirando cara á dereita. Vai vestido cun quitón sobre o que leva unha armadura. Esta está decorada con motivos xeométricos en forma de zigzag e grecas, mentres que no ombreiro leva a imaxe dunha estrela. O personaxe leva casco na cabeza e protectores nas pernas. Na man esquerda sostén unha lanza, e a dereita esténdese ao longo do corpo. Os restos de pintura conservados indican que estaba pintada de vermello, amarelo e azul. Esta estela é un dos últimos exemplos da escultura arcaica ateniense.
Sabíase que o escultor Aristocles de Sición tiña a súa firma nalgunhas bases, pero a súa única obra famosa é esta estela.
Estela de Nicer

A estela de Nicer Clutosi é unha estela funeraria da Idade Antiga. Características
Foi atopada en 1932 no concello asturiano de Veiga. Fai referencia a Nicer, fillo de Clutoso, príncipe dos Albións. Está exposta no Museo Arqueolóxico de Asturias, en Oviedo. Non existe acordo sobre a súa datación. O feito de que a persoa á que fai referencia fose dunha tribo prerromana podería datalo cara ao século I. A aparición do crismón cristián que coroa a epígrafe indica que podería ser posterior, inda que estes engadíanse normalmente durante a Idade Media aos monumentos e estelas da época romana.
A inscrición da estela é a seguinte:
Estepa (bioma)

A estepa é un bioma que comprende un territorio chan e extenso, de vexetación herbácea, propio de climas extremos e escasas precipitacións. Tamén se asocia a un deserto frío para establecer unha diferenza cos desertos tórridos. Estas rexións áchanse lonxe do mar, con clima árido continental, unha grande amplitude térmica entre verán e inverno e precipitacións que non chegan ós 500 mm anuais. Predominan as herbas baixas e matogueiras. O solo contén moitos minerais e pouca materia orgánica; tamén hai zonas da estepa cun alto contido en óxido de ferro o que lle outorga unha tonalidade avermellada á terra. Tipos de estepas
Estepa asiática
A estepa está asociada cun clima continental semiárido caracterizado por veráns calorosos e invernos fríos e secos.
Debido ás duras condicións climáticas, as estepas están habitadas por unha escasa variedade de especies animais, mandas de herbívoros como os cabalos. Tamén hai unha gran variedade de roedores e aves corredoras; adoitan migrar en busca de auga. Entre os animais adaptados a este tipo de bioma están os seguintes: aguia das estepas, antílope saiga, avetarda, cabalo de Przewalski, grúa damisela, marmota das estepas, a rata toupa cega Spalax menor e a tartaruga rusa (Testudo horsfieldii).
A vexetación desta zona é de tipo xerófila, é dicir, plantas adaptadas á escaseza de auga, con raíces profundas. Entre as plantas están as seguintes: asento negro, poa pratensis, gagea, herba crestada, ranúnculo.
Estepa norteamericana
En América do Norte, as Grandes Chairas estréitanse desde o sur do Canadá ata o norte de México, nos estados estadounidenses de Colorado, Kansas, Montana, Nebrasca, Novo México, Dacota do Norte, Oklahoma, Dacota do Sur, Texas e Wyoming. Son un tipo de estepa que se caracteriza por un clima menos severo que o das estepas asiáticas.
A estepa norteamericana está habitada por cans da pradería, bisontes americanos e outros.
A vexetación da estepa norteamericana está dominada por praderías e pasto que crece a baixa altura.
Estepa subtropical
En Europa, algunhas rexións ao redor do mar Mediterráneo teñen un clima e vexetación similar á doutras estepas, como en Sicilia (Italia), Zaragoza ou Almería (España). Así como a pampa magallánica e o Norte Chico en Chile, tamén teñen un clima similar ao dunha estepa.
Estepa puneña ou deserto andino
A temperatura varía moito: os días son moi calorosos e as noites, moi frías. Entre as plantas típicas de Púnaa está o cardón, un cacto que alcanza varios días sen tomar auga. Os seres vivos están adaptados a este clima extremo e teñen unha pelame que os illa da calor do día e do frío da noite. Outros, como as chinchillas, fan covas para protexerse. Tamén hai aves, como o ñandú de Darwin e o cóndor andino, en perigo de extinción.
Estepa mamut

A chamada estepa mamut ou estepa dos mamuts foi o bioma máis común do planeta Terra durante o Último Máximo Glacial (hai uns 20. 000 anos), estendéndose desde a Península Ibérica até o norte de Norte América, actual Canadá, por toda Eurasia e dende o Ártico até o sur da China. Caracterizábase por un clima frío e seco. A flora estaba dominada por herbas e arbustos (Artemisia, Cyperaceae, etc. ) con manchas de bidueiro anano e alerce, e a fauna por bisontes, cabalos e mamuts (véxase a megafauna do Plistoceno) da que toma o nome o bioma Este ecosistema, que ocupaba grandes áreas no norte do globo, durou uns 100. 000 anos antes de desaparecer hai uns 12. 000 anos. Vestixios
Durante o Holoceno, as especies adaptadas ao medio árido extinguíronse ou reduciron moito o seu hábitat. O clima frío e seco do Último Máximo Glacial persiste hoxe na rexión do extremo oriental entre os montes Saian e os montes Altai (Eurasia central). Os paleobiomas reconstruídos recentemente, xunto co estudo dos poles, suxeriron que as áreas de Altai-Saian poden considerarse como un vestixio eficaz das estepas mamuts cuxo medio permanece inalterado desde 40000 anos, constituíndose como unha "Reserva do Último Máximo Glacial". A rexión, tanto no Plistoceno como hoxe, soporta a supervivencia de grandes herbívoros e carnívoros nun contexto de estepa, deserto e montañas non intercalados con bosques. Ningunha das especies de mamíferos do Plistoceno sobrevive en bosques temperados, taiga ou tundra. A meseta de Ukok no sur de Altai e o lago Har-Us nuur no oeste de Mongolia conservaron tanto renos como saiga tatarica da Idade do Xeo.
Esterano

O esterano, tamén chamado ciclopentanoperhidrofenantreno ou gonano, é unha molécula complexa procedente dun hidrocarburo policíclico que se pode considerar produto da saturación do fenantreno asociado a un anel de ciclopentano. Posúe 17 átomos de carbono. Desta base estrutural derivan os esteroides, que son a molécula base para multitude de moléculas de orixe lipídico, como os esterois (colesterol), ácidos biliares e hormonas esteroideas como as sexuais.
As substancias que derivan deste núcleo amosan grupos metilo -CH3, nas posicións 10 e 13 para integrar os carbonos 18 e 19; xeralmente existe unha cadea lateral no carbono 17, a lonxitude de dita cadea e a presenza de metilos no carbono 10 e 13 determina as diferentes estruturas destas substancias.
Ten a mesma estrutura química básica cós esteroides, por exemplo o colesterol, o cal é un compoñente importante das membranas plasmáticas eucariontes e atópase en menor medida nas membranas dos orgánulos. O colesterol é moi importante, xa que tamén é o precursor de todas as hormonas esteroides e dos ácidos biliares.
Esterase

Unha esterase é un encima hidrolase que divide moléculas de ésteres formando un ácido e un alcohol nunha reacción química cunha molécula de auga chamada hidrólise.
Existre unha ampla variedade de encimas esterases que se diferencian na súa especificidade de substrato, a súa estrutura proteica e función biolóxica. Clasificación das esterases da Comisión de Encimas (EC)
Acetilesterase (EC 3. 1. 1. 6), que escinden grupos acetilo.
Colinesterase.
Acetilcolinesterase, inactiva o neurotransmisor acetilcolina.
Pseudocolinesterase, ampla especificidade de substratos, atopada no plasma sanguíneo e no fígado.
Pectinesterase (EC 3. 1. 1. 11), clarifica zumes de froitas.
EC 3. 1. 2: Tiolester hidrolases.
Tioesterase.
Ubiquitina carboxi-terminal hidrolase L1
EC 3. 1. 3: Monoéster fosfórico hidrolases
Fosfatase (EC 3. 1. 3. x), hidrolizan monoesteres de ácido fosfórico dando un ión fosfato e un alcohol.
Fosfatase alcalina, retira grupos fosfato de moitos tipos de moléculas, como nucleótidos, proteínas e alcaloides.
Fosfodiesterase (PDE), inactiva o segundo mensaxeiro AMPc
Fosfodiesterase tipo 5 específica de GMPc, inhibida polo sildenafilo (Viagra)
Frutosa bisfosfatase (3. 1. 3. 11), converte a frutosa-1, 6-bisfosfato en frutosa-6-fosfato na gliconeoxénese.
EC 3. 1. 4: Diéster fosfórico hidrolases.
EC 3. 1. 5: Monoéster trifosfórico hidrolases.
EC 3. 1. 6: Éster sulfúrico hidrolases (sulfatases).
EC 3. 1. 7: Monoéster difosfórico hidrolases.
EC 3. 1. 8: Triéster fosfórico hidrolases.
Exonucleases (desoxirribonucleases e ribonucleases)
EC 3. 1. 11: Exodesoxirribonucleases que producen 5'-fosfomonoésteres.
EC 3. 1. 13: Exorribonucleases que producen 5'-fosfomonoésteres.
EC 3. 1. 14: Exorribonucleases que producen 3'-fosfomonoésteres.
EC 3. 1. 15: Exonucleases activas tanto con compostos ribo- coma con desoxi-.
Endonucleases (desoxirribonucleases ed ribonucleases).
Endodesoxirribonuclease.
Endorribonuclease.
ou desoxi- ou ribo-