Xaqueca

A xaqueca é unha dor de cabeza primaria caracterizada por cefalalxias recorrentes, de moderadas a graves. Normalmente a dor de cabeza afecta só a un lado, é de natureza pulsante e dura entre 2 e 72 horas. Os principais síntomas asociados son náuseas, vómitos e sensibilidade á luz (fotofobia), ao son (hiperacusia) e ao cheiro (osmofobia). A dor adoita empeorar coa actividade física. Aproximadamente un terzo das persoas con xaqueca ven un aura: unha alteración visual, sensorial, motora ou da linguaxe transitoria que precede á aparición dunha xaqueca. Nalgúns casos, a aura pode ocorrer sen ser seguida por xaqueca.
Pénsase que as xaquecas son causadas por unha combinación de factores ambientais e xenéticos. Aproximadamente dous terzos dos casos son familiares. O cambio dos niveis hormonais tamén pode desempeñar un papel, xa que as xaquecas afectan un pouco máis aos nenos que ás nenas antes da puberdade, pero preto de dúas ou tres veces máis mulleres que homes adultos. O risco de xaqueca xeralmente diminúe durante o embarazo. O mecanismo subxacente non se entende completamente. Non obstante, crese que implica os nervios e os vasos sanguíneos do cerebro.
O tratamento inicial recomendado consiste en evitar factores causantes e administrar analxésicos comúns como ibuprofeno ou paracetamol para as dores de cabeza, antieméticos para as náuseas. Nos casos en que os analxésicos non son eficaces, pódense utilizar triptanos ou ergotaminas. A inxestión de cafeína pode ser eficaz. Varios fármacos permiten previr a aparición de ataques, entre os que se atopan metoprolol, valproato e topiramato. As xaquecas afectan a preto do 15% da poboación mundial. Adoitan comezar durante a puberdade e son máis intensos na idade media. Nalgunhas mulleres a aparición diminúe despois da menopausa. A condición é unha das causas máis comúns de discapacidade. Unha das primeiras descricións médicas consistentes dos síntomas da xaqueca dáse no papiro Ebers, escrito no antigo Exipto ao redor do 1500 a. C. Epidemioloxía
As xaquecas afectan a preto do 15% da poboación mundial, ou preto de mil millóns de persoas. É máis común entre as mulleres (19%) que entre os homes (11%). En Europa, as xaquecas afectan entre o 12 e o 28% da poboación en cada momento da súa vida. Cada ano, o 6-15% dos homes adultos e o 14-35% das mulleres adultas experimentan polo menos un caso de xaqueca. A prevalencia da enfermidade é lixeiramente menor en Asia e África que nos países occidentais. As xaquecas crónicas afectan entre o 1, 4 e o 2, 2% da poboación. A prevalencia varía significativamente coa idade. A idade máis común de inicio da xaqueca é entre os 15 e os 24 anos e son máis frecuentes en persoas de entre 35 e 45 anos. A condición afecta ao 1, 7% dos nenos de 7 anos e ao 3, 9% dos nenos de entre 7 e 15 anos. Antes da puberdade, a condición é máis común entre os nenos. Durante a adolescencia, as xaquecas son progresivamente máis comúns entre as mulleres. Nos anciáns, a condición é dúas veces máis común entre as mulleres que entre os homes. Entre as mulleres, as xaquecas sen aura son máis comúns que as que teñen aura, aínda que a frecuencia é similar entre os homes. Os síntomas adoitan empeorar durante a perimenopausa, diminuíndo a súa gravidade despois. Aínda que en dous terzos dos anciáns os síntomas desaparecen, nun 3-10% dos casos son persistentes. Etimoloxía
A orixe da palabra xaqueca é árabe (الشقيقة, ax-xaquica). O termo migraña / migranha, presente no castelán e no portugués, e no inglés (migraine), provén do grego antigo ημικρανίον (hêmikraníon), "metade do cranio", pero non está presente no bUSCatermos como forma galega, nin no dicionario galego de termos médicos, nin en dicionarios de galego oficial (DRAG, Digalego, Dicionario de dicionarios da USC/UVigo), nin de galego reintegracionista (Estraviz etc. ). O termo cefalalxia úsase para designar calquera dor de cabeza, sexa ou non unha xaqueca.