proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Nanoarqueotas

Os nanoarqueotas (Nanoarchaeota) son un filo (e tamén un reino) do dominio Archaea que foi especialmente creado para clasificar a especie Nanoarchaeum equitans, descuberta en 2002, que ten unhas relacións de parentesco inseguras.
Nanoarchaeum equitans é unha célula esférica diminuta, de só 400 nm, que vive sobre a superficie doutras arqueas máis grandes específicas do xénero Ignicoccus, en chemineas hidrotermais oceánicas (hipertermófila). Ten o xenoma máis pequeno entre as arqueas (uns 0, 5 Mb). Como esta especie tiña unha secuencia de ARNr 16S tan peculiar era indetectable polos métodos usuais de estudos ecolóxicos baseados na PCR. O exame inicial desta secuencia indica que o organismo pertence moi probablemente ao dominio Archaea. O organismo puido ser cultivado e ao comparar esta secuencia de ARNr coas dos filos principais de arqueas, Euryarchaeota e Crenarchaeota, aprécianse diferenzas tan grandes como a diferenza que hai entre eses dous filos, polo que se lle asignou un novo filo, chamado Nanoarchaeota.
Porén, outro grupo de investigadores en 2005 comparou outras mostras de secuencias xenómicas de proteínas ribosómicas e outros marcadores e sostén que a especie está máis próxima ao filo Euryarchaeota, concretamente ao grupo das Thermococcales, pero que sufriu unha rápida evolución e transferencia lateral de xenes, polo que non se xustificaría a creación do novo filo.
Nanociencia

A nanociencia é unha disciplina dedicada ao estudo dos fenómenos físicos, químicos e biolóxicos que ocorren a escala nanométrica. Está a experimentar un enorme pulo desde fins da década de oitenta e sobre todo na actualidade, dando lugar á aparición de multitude de novos instrumentos e dispositivos de dimensións e precisión nanométricas, a denominada nanotecnoloxía.
Nanocompartimento de encapsulina

Os nanocompartimentos de encapsulina ou gaiolas da proteína encapsulina son orgánulos bacterianos esféricos duns 30 nm de diámetro que interveñen en varios aspectos do metabolismo, en particular o secuestro de ferro, que serven para protexer as bacterias do estrés oxidativo. En canto á súa estrutura e función son bastante similares ás ferritinas. Están compostos de varias proteínas encapsulina diferentes, incluíndo a proteína da cuberta EncA e as proteínas internas EncB, EncC e EncD. As súas estruturas foron estudadas en gran detalle utilizando cristalografía de raios X e microscopía crioelectrónica.
As encapsulinas purificadas de Rhodococcus jostii poden ensamblarse e desensamblarse cos cambios de pH. No estado ensamblado, o compartimento potencia a actividade do seu cargamento, un encima peroxidase. Uso como plataforma para a bioenxeñaría
Recentemente, os nanocompartimentos de encapsulina empezaron a suscitar un considerable interese dos bioenxeñeiros debido ao seu potencial para a entrega dirixida a diana de fármacos, proteínas e ARNm a células específicas de interese.
Nanohaloarchaeota

As nanohaloarqueotas (Nanohaloarcheota) son un novo filo candidato do dominio das arqueas. Son arqueas de pequeno tamaño hiperhalófilas, que viven en lagos hipersalinos. A reconstrución por ensamblaxe metaxenómica de moitas librarías secuenciadas por análise filoxenética multilocus das augas hipersalinas do lago Tyrrell en Australia de mostras de xenomas arqueanos, levou a crear o grupo das Nanohaloarchaea (nanohaloarqueas), ás que inicialmente se lles deu categoría de clase dentro das Euryarchaeota.
Análises máis detallados posteriores fixeron que foran propostas como un filo separado, as Nanohaloarchaeota, que comprenderían a única clase das Nanohaloarchaea. As Nanohaloarchaeota forman parte do clado DPANN, xunto cos novos filos candidatos Diapherotrites, Parvarchaeota, Aenigmarchaeota, e Nanoarchaeota, cuxas iniciais forman o acrónimo DPANN.
Nanoquímica

A nanoquímica é unha rama da nanociencia relacionada coa produción e reaccións de nanopartículas e os seus compostos.
Está relacionada coas propiedades e características asociadas con ensamblaxes de átomos ou moléculas sobre unha escala que varía de tamaño dos bloques individuais até as do material aglomerado.
O profesor Geoffrey Ozin, da Universidade de Toronto, está considerado como o pai da nanoquímica. O seu visionario artigo "Nanochemistry - Synthesis in Diminishing Dimensions". estimulou a todo un novo campo: propoñía que os principios da química poderían aplicarse á síntese de materiais de "abaixo cara a arriba" "sobre calquera escala de lonxitude" mediante os "principios de construción de bloques xerárquicos", isto é, utilizando bloques de construción de escala nano/molecular "programados" con información química que os autoensamblaría espontaneamente, dunha maneira controlada, en estruturas que abarcan un amplo intervalo de escalas de lonxitude.
A nanoquímica é unha das tantas aproximacións que a nanociencia ten cara ao deseño, caracterización e racionalización das propiedades e estrutura dun material nanoestruturado. Esta ciencia emprega metodoloxías da síntese química e a química de materiais para obter nanomateriais con tamaños, formas, propiedades superficiais, defectos e propiedades autoensamblantes específicos, deseñados para cumprir con usos e funcións específicas.
Nanosegundo

Un nanosegundo (ns) é unha unidade de tempo no Sistema Internacional de Unidades (SI) igual a unha milmillonésima parte dun segundo, é dicir, ⁠1/1000000000 de segundo, ou 10−9 segundos.
O termo combina o prefixo SI nano-, que indica un submúltiplo 1 mil millonésimo dunha unidade SI (por exemplo, nanogramo, nanómetro, etc. ) e segundo, a unidade principal de tempo no SI.
Un nanosegundo é a un segundo, como un segundo é a aproximadamente 31, 69 anos.
Un nanosegundo é igual a 1000 picosegundos ou 1/1000 microsegundos. As unidades de tempo que oscilan entre 10−8 e 10−7 segundos exprésanse normalmente como decenas ou centos de nanosegundos.
As unidades de tempo desta granularidade atópanse habitualmente en telecomunicacións, láseres pulsados ​​e aspectos relacionados da electrónica. Medidas comúns
0, 001 nanosegundos – un picosegundo
0, 96 nanosegundos – intervalo entre paquetes de Ethernet de 100 Gigabits
96 nanosegundos – intervalo entre paquetes Gigabit Ethernet
1 nanosegundo – tempo de ciclo dunha onda electromagnética cunha frecuencia de 1 GHz (109 hertz)
1 nanosegundo – lonxitude de onda electromagnética de 1 nanosegundo de luz. Equivalente a unha banda de radio de 0, 3 m
1 nanosegundo – precisión temporal en Go
1, 016703362164 nanosegundos (por definición) – tempo que tarda a luz en percorrer aproximadamente 30 centímetros no baleiro
3, 3356409519815 nanosegundos (por definición) – tempo que tarda a luz en percorrer 1 metro no baleiro
8 nanosegundos – retardo de propagación típico dos chips lóxicos da serie 74HC baseados na tecnoloxía HCMOS, empregados habitualmente para a electrónica dixital a mediados da década de 1980
10 nanosegundos – un shake, tempo aproximado dunha xeración dunha reacción nuclear en cadea con neutróns rápidos
10 nanosegundos – tempo de ciclo para unha frecuencia de 100 MHz (108 hertz), lonxitude de onda de radio de 3 m (banda VHF, FM)
10 nanosegundos – vida media do litio-12
12 nanosegundos – tempo de vida medio dun mesón K cargado
20–40 nanosegundos – tempo da reacción de fusión nunha bomba de hidróxeno
30 nanosegundos – vida media do carbono-21
77 nanosegundos – un sexto (unha sexaxésima parte dunha sexaxésima parte dunha sexaxésima parte dunha sexaxésima parte dun segundo)
100 nanosegundos – tempo de ciclo para unha frecuencia de 10 MHz e unha lonxitude de onda de radio de 30 m (onda curta)
294, 4 nanosegundos – vida media do polonio-212
333 nanosegundos – tempo de ciclo da radiofrecuencia de onda media máis alta, 3 MHz
500 nanosegundos – tempo T1 do cúbit de fase Josephson (véxase tamén Cúbit) en maio de 2005
1000 nanosegundos – un microsegundo
Nanoóptica

A nanoóptica é o campo emerxente da óptica dedicado ao estudo dos fenómenos ópticos que ocorren a escala nanométrica. Está a experimentar un importante pulo -encadrado coa efervescencia xeral no eido da nanociencia e a nanotecnoloxía- desde fins da década de oitenta e sobre todo na actualidade.
Nantua

Nantua é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Nao (robot)

Nao é un robot humanoide programable e autónomo, desenvolvido por Aldebaran Robotics, unha compañía de robótica francesa con sede en París subsidiaria do grupo Softbank. O desenvolvemento do robot comezou en 2004 co lanzamento do Proxecto Nao. O 15 de agosto de 2007, Nao substitúe ó can robot Aibo de Sony como a plataforma estándar para a Robocup ("Robot Soccer World Cup"), un concurso internacional de robótica. Nao utilizouse en RoboCup 2008 e 2009, e o NaoV3R foi elixido como a plataforma para o SPL en RoboCup 2010.
A Edición Académica de Nao foi desenvolvida para as universidades e laboratorios con fins de investigación e educación. Foi lanzado ás institucións en 2008, e púxose a disposición do público antes de 2011. O robot xa entrou en uso en numerosas institucións académicas de todo o mundo, incluíndo a Universidade de Toquio, o IIT Kanpur da India e a Universidade do Rei Fahd de Petróleo e Minerais de Arabia Saudita. En decembro de 2011, Aldebaran Robotics lanzou a Nao Next Gen, con software mellorado, unha CPU máis potente e cámaras de alta definición.
Naoki Urasawa

Naoki Urasawa (浦沢 直樹, Urasawa Naoki, nado o 2 de xaneiro de 1960 en Fuchū, Tokyo) é un artista manga xaponés. Traballos
Beta! !
Ginger, a princesa do judo
Pineapple Army
Dancing Policeman
Master Keaton
NASA
Happy!
Monster
Jigoro!
20th Century Boys
Pluto
Billy Bat
Mangari Michi
Master Keaton Remaster
Naoko Takeuchi

Naoko Takeuchi (武内 直子, Takeuchi Naoko), nada na cidade de Kofu, na prefectura de Yamanashi, o 15 de marzo de 1967, é unha artista xaponesa de manga. É coñecida polas series manga Codename: Sailor V (1991–1997) e Sailor Moon (1991–1997).
Gañou o segundo premio de Banda Deseñada Nakayoshi de Newcomers por Yume ja Nai no Ne (1985) e o premio de Novo Artista por Love Call (1986). O seu seguinte manga Sailor Moon, converteuse nun dos manga máis exitosos e populares do mundo, con máis de 35 millóns de copias vendidas internacionalmente. En 1993, gañou o premio de Manga Kodansha pola serie. Fóra do Xapón, as adaptacións anime de Sailor Moon foron máis exitosas que o manga e considéranse que axudaron a popularizar a animación xaponesa no mundo occidental. Traxectoria
Primeiros anos
Takeuchi naceu en Kofu, Yamanashi, filla de Kenji e Ikuko Takeuchi. Ten un irmán máis novo, Shingo. Takeuchi usou os nomes dos seus familiares para as personaxes da súa obra Sailor Moon. Estudou a secundaria en Kofu; no instituto, levaba un uniforme sailor, e uniuse aos clubs de astronomía e manga. Estas experiencias influenciaron tamén Sailor Moon, así como outras das súas obras, como Love Call ou Rain Kiss. Foi nesta época que decidiu ser mangaka; porén, a presión do seu pai por atopar un traballo máis estable levouna a estudar Química na universidade. Tras graduarse, fíxose farmacéutica licenciada.
Napier, Nova Zelandia

Napier, ou Ahuriri en maorí é unha cidade de Nova Zelandia situada na rexión de Baía de Hawke, no leste da Illa Norte. Contra o 2010 a súa área tiña unha poboación de 58. 000 habitantes.
Naranjito

Naranjito foi a mascota da Copa Mundial de Fútbol organizada por España no ano 1982. Características
A mascota foi creada polos publicitarios María Dolores Salto e José María Martín Pacheco, en Sevilla. O personaxe representaba unha laranxa, froito típico da zona do País Valenciano e Andalucía, vestida co uniforme da selección de fútbol de España e cun balón deste deporte debaixo do brazo esquerdo.
Narcisismo

O narcisismo é o amor excesivo cara a un mesmo, que fai que o orgullo cegue a valoración real e desprece aos demais. Foi catalogado como unha enfermidade mental, malia que en pouca proporción é un trazo da personalidade de todos os individuos. Forma parte da chamada tríade escura. Etimoloxía
A palabra provén do personaxe mitolóxico de Narciso, un mozo moi belo e insensíbel ao amor das mulleres que morreu ao afogarse, admirando o seu propio reflexo nunha fonte. Metamorfoseouse na flor do mesmo nome. Características
A persoa narcisista ten un autoconcepto equivocado dela mesma, que lle provoca unha carencia de empatía co resto, posto que se considera superior ou máis importante e en consecuencia non presta a atención debida aos outros. Presenta unha hipersensibilidade ás críticas, que sempre considera infundadas ou froito da envexa e valora as relacións sociais segundo o grao de recoñecemento que fagan da súa valía. O narcisista non sofre remorsos ou vergoña cando actúa mal, posto que sempre atopa xustificación para as súas accións e a miúdo demostra o seu egoísmo con palabras ou actos. Tipos de narcisismos
Varios estudosos clasificaron os tipos de comportamento narcisista. En primeiro lugar hai que distinguir entre o narcisista exhibicionista ou clásico e o narcisista introvertido, que busca constantemente a aprobación allea sen expresalo porque considera que a merece e que se relaciona fortemente co complexo de inferioridade. Segundo Theodore Millon tamén hai que diferenciar se a persoa presenta ou non trazos paranoicos. O momento onde se desenvolve o trastorno tamén afecta á súa clasificación: a maioría de narcisismos xorden durante a nenez ou a adolescencia, cando se forxa o carácter, pero hai un tipo que está ligado ao suposto éxito na vida e que aparece en persoas de mediana idade de boa posición económica, que se vanten xustamente do status adquirido. Por último, cando o narcisismo non se aplica só a un individuo senón a un grupo (un etnocentrismo esaxerado) denomínase narcisismo colectivo e está na súa orixe de varias formas de discriminación social, como o racismo.
Narciso Aloguin Benedito

Narciso Aloguin Benedito, nado en Barcelona o 18 de xaneiro de 1884 e finado en Tortosa en 1949, foi un mestre e político catalán. Traxectoria
Despois do bacharelato, fixo maxisterio na Escola Normal de Tarragona e obtivo o título de mestre elemental en abril de 1908. Exerceu como mestre en Pinell de Brai (Terra Alta) (1908-1913), La Galera (Montsià) (1913-1915) e Vizcaínos (Burgos) (1917-1918). Mentres tanto continuou a súa formación e obtivo o título de mestre superior na Escola Superior de Maxisterio de Madrid en xullo de 1918. Foi trasladado á Escola Normal das Illas Canarias en novembro de 1918, onde exerceu como profesor numerario de física, química, historia natural e agricultura.
Foi profesor da Escola Normal de Guipúscoa, da que foi nomeado director en marzo de 1933. En 1934 pasou á Escola Normal de Lugo como profesor de matemáticas, da que tamén foi director dende xuño de 1936. Era ademais profesor axudante de debuxo no Instituto de Lugo. Militante de Izquierda Republicana, foi elixido vogal de IR de Lugo en xuño de 1934. Logo das eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro de Lugo. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Madrid. Foi suspendido de emprego e soldo en novembro de 1936, e separado definitivamente do servizo e baixa na escala en febreiro de 1937. Pasou a guerra na zona leal e marchou a Francia. Reingresou no servizo activo como profesor de Escola Normal por decreto da República en febreiro de 1938. Ao rematar a guerra regresou a Lugo e abríronlle expediente de responsabilidades políticas; como consecuencia foi condenado a catro anos de inhabilitación e pago dunha multa de 150 pesetas. Revisado o seu expediente de depuración, reincorporouse ao servizo activo por Orde ministerial de 23 de maio de 1947, e o 4 de agosto dese ano foi sancionado e trasladado fóra da provincia de Lugo, sen poder solicitar vacantes durante un ano e inhabilitado para cargos directivos e de confianza. Incorporouse á Escola Normal de Pontevedra en decembro de 1947. Morreu dous anos despois. Vida persoal
Casou con Ana Roig Artola e foi pai de Teresa, Santiago, Narciso (finado en 1940), Juan Luis e Ramón Aloguin Roig.
Narciso Pascual Pascual

Narciso Pascual Pascual, nado o 11 de agosto de 1917 en Sarreaus (Tioira, Maceda) e finado en Guadalaxara o 6 de decembro de 1936, foi un relixioso católico latino galego, mártir na guerra civil, beatificado polo papa Francisco o 13 de outubro de 2013. Traxectoria
Aos 14 anos entrou na escola apostólica do santuario da Nosa Señora dos Milagres do Medo, onde cursou dous cursos de humanidades. Porén, a falta de éxito nos estudos levouno a decidir ingresar como irmán na Congregación da Misión; anos despois o seu irmán Pedro seguiría os seus pasos como relixioso.
Completou os seus estudos no colexio central de Guadalaxara, e rematado o postulantado foi enviado ao seminario interno da orde en Madrid, ingresando no mesmo o 26 de novembro de 1933. En 1935 foi enviado a Cuenca para completar os estudos de teoloxía. O 27 de novembro de 1935 emitiu os voto, na festa da Virxe da Medalla Milagrosa.
En 1936, antes do estoupido da guerra e logo de varias ameazas, o superior do seminario ordenoulles aos seminaristas que marchasen, mais o irmán Pascual permaneceu en Cuenca, refuxiándose na casa dunha familia amiga. Alí andou oculto até que, ao pouco, se trasladou a Madrid para maior seguridade. Logo de recuperarse na capital foi enviado a Guadalaxara, onde foi feito prisioneiro cos seus compañeiros e foi fusilado o 6 de decembro de 1936, aos 19 anos. Culto
Está aberta a súa causa de canonización pola vía do martirio como parte do grupo de Fortunato Velasco Tobar e 13 compañeiros da Congregación da Misión. Xunto a Narciso Pascual, a causa inclúe a Tomás Pallarés Ibáñez, Salustiano González Crespo, Luis Aguirre Bilbao, Leoncio Pérez Nebreda, Andrés Avelino Gutiérrez Moral, Antoni Carmaniú Mercader, Fortunato Velasco Tobar, Pelayo José Granado Prieto, Amado García Sánchez, Gregorio Cermeño Barceló, Ireneo Rodríguez González, Vicente Vilumbrales Fuente e Ricardo Atanes Castro.
Os foros competentes da causa (as dioceses onde foron martirizados) son as dioceses de Teruel e Albarracín, Urgell, Sigüenza-Guadalaxara, e a aquidiocese de Oviedo.
A causa de canonización de Narciso Pascual comezou coa apertura do proceso informativo o 12 de outubro de 1960. Dito proceso informativo finalizou o 22 de xaneiro de 1963. O solicitante da causa é a súa sociedade, a Congregación da Misión. A súa causa foi unificada coa do resto de compañeiros o 23 de xaneiro de 1986 e enviada á Congregación para as Causas dos Santos.
O 5 de xullo de 2013 o papa Francisco promulgou o decreto que recoñecía o martirio de Narciso Pascual e compañeiros, e a cerimonia de beatificación tivo lugar o 13 de outubro do mesmo ano en Tarragona, e foi presidida polo cardeal Angelo Amato. A súa festividade é o 6 de novembro. No martiroloxio romano os beatos son lembrados deste xeito:
Narciso Tomé

Narciso Tomé, nado en Toro (provincia de Zamora) en 1690 e finado en Toledo en 1742, foi un arquitecto e escultor castelán. Traxectoria
Xunto a seu irmán Diego esculpiu en 1715 a fachada da Universidade de Valladolid. En 1721 foi nomeado mestre maior da catedral de Toledo, substituíndo a Teodoro Ardemans. Para a Sé toledana construíu, axudado polos seus fillos, o célebre Transparente (1721-1732), un dos mellores exemplos do barroco / rococó español.
Narcissus pseudonarcissus

Narcissus pseudonarcissus é unha especie botánica da familia das Amarilidáceas. Descrición
É unha planta perenne e bulbosa, co bulbo globular de cor branca no seu interior e negruzca na súa cuberta. As follas radicais e lineais de cor verde escura de 35 cm de lonxitude. A inflorescencia máis alta que as follas, é erecta e ten no seu extremo unha fragrante flor de cor amarela dourada, acanalada e composta por seis segmentos agudos, O froito é unha cápsula. Hábitat
É unha planta nativa de Europa central e setentrional e medra nos bosques húmidos. Na Península Ibérica esténdense polos Pireneos e o Cantábrico. Propiedades
Contén narcitina ou narcisina que ten propiedades eméticas. Recomendouse para casos de epilepsia e afeccións de tipo espástico. Observouse unha actividade favorable no tratamento de tumores e na leucemia.
As doses excesivas desta planta provoca o vómito e son laxantes. Taxonomía
Narcissus pseudonarcissus foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 1: 289. 1753. Etimoloxía Narcissus, nome xenérico que fai referencia ao mozo narcisista da mitoloxía grega Νάρκισσος (Narkissos), fillo do deus río Cephissus e da ninfa Leiriope, que se distinguía pola súa beleza. O nome deriva da palabra grega: ναρκὰο, narkào ( narcótico) e refírese ao cheiro penetrante e embriagante das flores dalgunhas especies (algúns sosteñen que a palabra deriva da palabra persa نرگس e que se pronuncia Nargis, que indica que esta planta é embriagadora). pseudonarcissus: epíteto latino que significa "falso narciso". Sinonimia Ajax pseudonarcissus (L. ) Haw. , Monogr. Narciss. : 2 (1831).
Narcissus albescens Pugsley
Narcissus alpestris Pugsley
Narcissus confusus Pugsley
Narcissus hispanicus Gouan
Narcissus leonensis Pugsley
Narcissus macrolobus (Jord. ) Pugsley
Narcissus major Curtis
Narcissus moschatus L.
Narcissus nevadensis Pugsley
Narcissus nobilis (Haw. ) Schult. & Schult. f.
Narcissus pallidiflorus Pugsley
Narcissus portensis Pugsley
Narcissus tortuosus Haw.
Subespecies Narcissus pseudonarcissus subsp. bicolor (L. ) Baker, Handb. Amaryll. : 4 (1888).
Narcissus pseudonarcissus subsp. calcicarpetanus (Fern. Casas) Fern. Casas, Fontqueria 4: 27 (1983)
Narcissus pseudonarcissus subsp. leonensis (Pugsley) Fern. Casas & Laínz, Fontqueria 6: 50 (1984).
Narcissus pseudonarcissus subsp. minor (L. ) Baker, Handb. Amaryll. : 4 (1888).
Narcissus pseudonarcissus subsp. moschatus (L. ) Baker, Handb. Amaryll. : 4 (1888).
Narcissus pseudonarcissus subsp. nobilis (Haw. ) A. Fern. , Bol. Soc. Brot. , II, 25: 182 (1951).
Narcissus pseudonarcissus subsp. pallidiflorus (Pugsley) A. Fern. , Bol. Soc. Brot. , II, 25: 182 (1951).
Narcissus pseudonarcissus subsp. pseudonarcissus.
Narcissus pseudonarcissus subsp. pugsleyanus Barra & G. López, Anais Jard. Bot. Madrid 39: 298 (1982 publ. 1983).
Narcolepsia

A narcolepsia (do grego nárke, «entumecemento, estupor», e lepsis, «posesión»), tamén coñecida como síndrome de Gelineau, é unha doenza autoinmune cuxa prevalencia na poboación é moi baixa. Caracterízase pola presenza de accesos de somnolencia irresistible durante o día. Pode causar cataplexía (parálise ou debilidade extrema bilateral dun conxunto muscular), alucinacións hipnagóxicas (visións fugaces na transición vixilia-sono) ou hipnopómpicas (transición sono-vixilia); mesmo pode haber parálise do sono, e interrupción do sono nocturno. De acordo con estudos epidemiolóxicos, a prevalencia deste trastorno neurolóxico do sono na poboación adulta sitúase entre un 0, 02 e un 0, 16 %, afectando en forma semellante a homes e mulleres. Inmunoxenética: asociación MHC-narcolepsia
O carácter xenético da narcolepsia xa se intuíu dende a primeira observación de Westphal en 1877, pois a nai do seu paciente padecía os mesmos problemas que o fillo. A causa desta doenza é descoñecida, aínda que todos os pacientes estudados presentan haplotipos HLA específicos, o que suxire unha orixe xenética. A narcolepsia aparece coa mesma frecuencia en ambos os sexos; algúns pacientes teñen antecedentes familiares do trastorno. Recoñeceuse un vínculo significativo entre este e alelos específicos do complexo maior de histocompatibilidade (MHC). Obsérvase unha asociación especialmente forte con HLA-DR2, é dicir, co alelo 2 do locus HLA-DR. Os individuos co marcador DRB11501 (alelo máis específico do antíxeno DR2) teñen unha probabilidade de desenvolver a enfermidade moi superior á dos que carecen do mesmo: estabeleceuse que tal probabilidade é cen veces maior nas persoas con DR2 respecto daquelas sen DR2 (risco relativo aproximado). Máis recentemente, as investigacións centráronse noutros alelos específicos de HLA (sobre todo, DQB10602 e DQA10102), os cales tamén predispoñen para a enfermidade (e fano en forma máis significativa que DR2).
Así mesmo, reportáronse achados consistentes cun patrón de herdanza dominante (con penetrancia incompleta) dun hipotético xene de susceptibilidade para a enfermidade. Sinaláronse, en particular, tres loci do mapa xenético asociados coa narcolepsia: En 21q22. 3 — NLC1A, Narcolepsy candidate region gene 1A.
En 17q21 — HCRT, OX Hypocretin.
En 4p13-q21 — NRCLP2 Narcolepsy 2.
Porén, a verdadeira causa da enfermidade segue sen coñecerse, e pénsase que deben intervir outros factores. A homocigosidade para o alelo DQB10602 aumentaría a susceptibilidade para padecer a doenza pero non a súa gravidade. Tampouco se puido verificar para este trastorno un comportamento fisiopatolóxico similar ó das enfermidades autoinmunes clásicas, malia que estas se asocien menos ó HLA que a propia narcolepsia.
Narcótico

Os narcóticos ou estupefacientes son unhas drogas que, por definición, provocan sono ou estupor e, na maioría dos casos, inhiben a transmisión de sinais nerviosas asociadas á dor. O grupo dos narcóticos comprende gran variedade de drogas con efectos psicoactivos, aínda que terapeuticamente non se usan para promover cambios no humor, como os psicotrópicos, senón por outras propiedades farmacolóxicas: analxesia, anestesia, efectos antitusivos, antidiarreicos etc.
Emporiso, estas drogas son a miúdo desviadas do circuíto legal e empregadas como euforizantes. Algúns narcóticos son anestésicos como éter, cloroformo e ciclo-propano; pero na meirande parte son axentes da clase dos opioides. En xeral son substancias controladas, incluídas na Convención única sobre estupefacientes.
Naro 1

Naro 1, antes coñecido como KSLV 1 (Korea Space Launch Vehicle 1) foi un lanzador lixeiro de Corea do Sur usado desde o Centro Espacial Naro. Naro 1 foi o primeiro lanzador orbital surcoreano, consistente nunha primeira etapa rusa case idéntica á URM 1 usada nos foguetes Angara pero cun motor RD-151, menos potente que o RD-191 usado no foguete ruso. A segunda etapa é un foguete de propelente sólido desenvolvido por Corea do Sur con control nos tres eixos. Naro 1 era capaz de lanzar satélites moi lixeiros e dos tres intentos de lanzamento so un tivo éxito. O seu sucesor foi o foguete Nuri.
Narodnost

Narodnost (народност, "carácter nacional" en ruso) era un dos requisitos da literatura do realismo socialista. A literatura debía expresar a idiosincrasia nacional a través dun "estilo nacional". O termo implicaba tamén o protagonismo de personaxes "populares", polo que se enfatizaba a presenza da literatura e a lingua populares e a importancia coa que estas podían contribuír ás formas máis elevadas de literatura.
Narración

Unha narración é un sistema de elocución que supón o relato oral, escrito e/ou visual dunha sucesión de feitos que se producen ao longo dun tempo determinado que, normalmente, dá como resultado a variación ou transformación, no sentido que sexa, da situación inicial.
Ten un significado distinto segundo se considere desde un punto semiolóxico ou lingüístico: mentres que desde a perspectiva semiolóxica a narración pódese realizar con calquera clase de signos, a lingüística considera que un "texto narrativo" responde a unha clasificación baseada na estrutura interna onde predominan secuencias narrativas. Estas secuencias constrúense mediante o signo lingüístico (o que deixa fóra o carácter narrativo que puidese presentar un cadro ou unha imaxe, tal como por exemplo "A liberté guidant lle peuple" de Eugène Delacroix). Concepto
Narrar é relatar sucesos que se xeran nun espazo e nun tempo determinado. A narración é un acto comunicativo no cal un narrador envía a un receptor unha mensaxe na cal se produce unha acción que implica a uns personaxes. Esa comunicación transmítese a través dunha organización sintáctica (un discurso) no cal estes elementos se integran.
A narración non é exclusiva dos textos narrativos e dificilmente un texto presenta exclusivamente unha modalidade narrativa sen que outra modalidade estea presente: Non se concibe a narración sen elementos descritivos. Peculiaridades da narración
O texto narrativo, en contraposición coa descrición, exposición e argumentación, posúe as seguintes peculiaridades: Achega unha temporalidade que posúe carácter estruturador.
A acción narrativa é un elemento primordial.
Adoita ir acompañado doutras formas de expresión, diálogo, descrición.
Predominancia de determinados procedementos lingüísticos:
O tempo que acostuma predominar no texto narrativo é o perfecto, inda que en menor medida aparecen o imperfecto -tempo máis adecuado para a descrición- e o presente. En ocasións úsase o presente histórico coa intención de achega-lo pasado ó lector.
Preferencia pola predicación e o uso da subordinación temporal, inda que a organización xeral sexa coordinativa.
Uso de conectores temporais (adverbios, frases nominais, frases preposicionais e cláusulas subordinadas, que funcionan como complementos circunstanciais de tempo, .. .)
Preeminencia do verbo Textos reais e textos ficticios
Segundo a maneira de representa-la realidade pódese diferenciar entre textos reais e textos ficticios:
Narracións de feitos reais: Cóntase algo vivido polo emisor ou por outras persoas;
Coincidencia entre emisor e autor;
Axústase ás leis do mundo real;
Non se establece diferenza entre historia e discurso que a narratoloxía establece como necesaria para os textos literarios;
Narración de feitos ficticios ou narración literaria: Cóntanse feitos inventados, aínda que poden estar baseados en sucesos reais;
O autor está presente no plano da realidade, e o emisor (narrador) no plano da ficción (no plano do texto);
O mundo da ficción non ten por que se axustar as leis que operan na realidade;
É crucial e definitoria a oposición entre historia e discurso;
Narración e publicidade

A publicidade, se ben moitas veces ten finalidades expositivas ou argumentativas e pretende a descrición dun produto, recorre á narración ó permitir esta, mediante pequenas historias, fundamentar con verosimilitude a utilidade e virtudes do anunciado e mesmo exemplificar as consecuencias da súa carencia.
Por motivos procedementais, a narración publicitaria achégasenos máis mediante os medios que permiten captar a imaxe en movemento ca en xornais, carteis, valados e outros medios impresos. Con todo, a imaxe fixa pode ter un aspecto durativo que implique unha explicación ou suxira un percorrido temporal. Características da Narración publicitaria
Emprego de slogans
A trama narrativa e mínima e sintética, pois o relato desenvólvese en moi curto espazo de tempo, e o ritmo narrativo, rápido.
A trama vese determinada por
O tipo de produto.
O público ó cal vai dirixido.
É frecuente unha estrutura argumental do tipo:
Personaxes en conflito.
Solución mediante o produto que se pretende promocionar-
Os personaxes son planos, algunhas veces colectivos, ou caricaturescos, ou tipo (véxase Personaxes en Wikibooks)
Presenza de valores e antivalores sociais (racismo, sexismo, machismo. .. )
O espazo é simbólico: achega valores e está en estreita relación co público ó que vai dirixido o produto
Narrador

Na vida cotidiá, un narrador é unha persoa que conta unha historia de forma oral ou escrita.
Na literatura, un narrador é un ser ficticio (pode ser un personaxe) que conta a historia nunha obra narrativa. A todo narrador correspóndelle un narratario. O resto deste artigo trata especialmente deste concepto.
O narrador é a instancia narrativa que regula a modalidade da información. Non podería haber relato se non houbese narración. O narrador non se identifica nin co autor real nin co ideal. Nin sequera o narrador-autor que aparece en tantas novelas é o autor real biograficamente caracterizado e individualizado, senón un tipo de narrador especial, unha invención -en verdade moi próxima a un álter ego- do autor ideal. Así pois, é o narrador, o que ás veces desde o relato dialoga co lector, quen recorre a enunciados metanarrativos, quen expresa reflexións, suxire relacións ou acontecementos.
Cando hai un narrador secundario no discurso denomínase paranarrador (un narrador conta que un paranarrador narra algo). Ó paranarrador correspóndelle un paranarratario, aquel ó que o paranarrador lle conta a historia (un narrador conta a un narratario que un paranarrador narra algo a un paranarratario).
Narrador extradiexético

O narrador extradiexético é aquel narrador ou narratario (aquel ó cal o narrador se dirixe) que non está presente como personaxe na historia que está relatando. Oponse ao narrador intradiexético. Exemplo en obras
En A esmorga de Blanco Amor o Cibrán é un narrador intradiexético mentres que o xuíz é un narratario extradiexético pois non está presente nos actos que o Cibrán conta.
Narrador intradiexético

O narrador intradiexético é aquel narrador ou narratario (aquel ó cal o narrador se dirixe) que está presente como personaxe na historia que está relatando. Oponse ao narrador extradiexético. Exemplo en obras
En A esmorga de Blanco Amor o Cibrán é un narrador intradiexético mentres que o xuíz é un narratario extradiexético pois non está presente nos actos que o Cibrán conta.
Narrador protagonista

O narrador protagonista é unha técnica narrativa usada na narración, no proceso de conversión da historia en relato, caracterizada por unha focalización interna e por un narrador intradiexético que é o actante principal dos sucesos acontecidos ou por acontecer.
Esta perspectiva reforza a verosimilitude do relato posto que pon en contacto a persoa lectora cuns feitos que o narrador afirma que viviu.
Un tipo de narrador intradiexético é o autodiexético, aquel que, coma no caso das autobiografías, refire as experiencias da súa propia vida.
Narrador testemuña

O narrador testemuña é unha técnica narrativa que aparece naqueles relatos que teñen unha focalización externa. A focalización externa é unha perspectiva que se adopta na narración dos feitos e que se dá cando todo o que conta o narrador é visto dende fóra, polo que encontramos unha ausencia de coñecemento do pensamento dos personaxes e do que ocorreu no pasado ou acontecerá no futuro. O narrador di menos do que saben os personaxes e estes actúan ante o narrador sen que sexa quen de coñecer os seus sentimentos.
A utilización deste tipo de narrador favorece a verosimilitude.
Narratio

En retórica considérase que o acto expositivo do discurso ante o auditorio se divide en catro partes: Exordium (presentación), narratio (exposición), argumentatio (argumentación) e peroratio (conclusión con finalidade conativa). A narratio consiste na exposición dos feitos que constitúen a causa. Ha de ser, ó tempo, clara e verosímil.
Narrativa (Ir Indo)

Narrativa é unha colección literaria da editorial galega Ir Indo que botou a andar en 1990. Ten máis de cincuenta títulos de literatura, case todos en lingua galega. Descrición
Inclúe, mormente, primeiras edicións de orixinais en galego de autores contemporáneos, mais tamén traducións ao galego de escritores foráneos.
Narrativa hipertextual

A narrativa hipertextual supón a aplicación do concepto de hipertexto ao campo literario. Cuestións xerais
En sentido xeral o concepto de hipertextualidade fai referencia á relación que un texto B ten co seu predecesor A. Así, a Eneida de Virxilio e o Ulises de Joyce son hipertextos que remiten á Odisea de Homero. Porén, na actualidade a aparición da linguaxe HTML (HyperText Markup Language) volve este concepto moito máis amplo.
Deste xeito, as diferentes relacións vólvense múltiples, danse bifucacións ad infinitum. Isto é o que Gilles Deleuze e Félix Guattari denominaron rizoma, concepto que sería aplicado pola teoría do hipertexto para describir a estrutura de Internet, que funciona grazas a entradas enlazadas de xeito non xerárquico mediante as denominadas ligazóns, links, nodos, enlaces ou lexia. Este último termo, lexia (do fr. lexie) foi acuñado por Roland Barthes en relación cos fragmentos de texto, non con Internet. Sería Landow quen aplicaría este concepto a Internet. Características da narrativa hipertextual
Inicio múltiple.
Traxectoria que varía en función do inicio e que se bifurca.
O final non é conclusivo nin fechado e depende da traxectoria que se seguise.
O autor pode ser individual ou múltiple.
O lector tamén é diferente porque é interactivo e, ao interactuar coa obra, vólvese en parte autor dela. É o que se denominou wreader (escrilector, lectoautor) ou prosumidor (produtor+consumidor).
Combínase o texto con outros elementos coma a imaxe ou o son, por iso dicimos que as obras son obras multimedia.
Facer crítica deste tipo de obras non é doado, pero debemos ter en conta tódolos elementos que contén, non só o texto.
Narratoloxía

A narratoloxía é a disciplina da crítica literaria que se ocupa do estudo interno da narrativa en sentido sincrónico e paradigmático, é dicir, tomando os textos como entidades estruturais observables mediante un aparello teorético que permite a análise en atención ós principios (universais) que rexen a construción dun texto. Os narratólogos ocúpanse con temas como a caracterización, o tempo narrativo vs. tempo narrado, a trama ou argumento, os narradores-focalizadores vs. narratarios-focalizarios, o espazo, niveis narrativos etc. A disciplina desenvolveuse sobre todo dende os traballos de Gérard Genette e Mieke Bal, que traballaron na creación dunha terminoloxía adecuada para o tratamento de textos literarios, narracións fílmicas, cómics. .. No campo da aplicación da narratoloxía ós textos antigos cabe destacar o trabajo de I. de Jong, R. Nünlist ou F. Létoublon.
Naruto Shippūden 4: The Lost Tower

Naruto Shippūden 4: The Lost Tower (劇場版 NARUTO-ナルト-疾風伝 ザ・ロストタワー Gekijōban Naruto Shippūden: Za Rosuto Tawā) é un filme de animación xaponés diixido por Masahiko Murata que se estreou no 2010. É o sétimo filme baseado no manga e anime Naruto escrito por Masashi Kishimoto. Sinopse
Asignado a unha misión para capturar a Mukade, Naruto Uzumaki intérnase nas ruínas históricas, onde se libera un misterioso poder, causando unha luz que envolve a Naruto, enviándoo cara ao pasado, 20 anos atrás. Cando Naruto esperta, entra en contacto co Cuarto Hokage, o seu pai, Minato Namikaze.
Nasa

Este artigo trata sobre a arte de pesca; se anda á procura da páxina dedicada á National Aeronautics and Space Administration, vexa NASA. A nasa é unha arte de pesca na que se emprega unha armazón de forma cilíndrica ou troncocónica, de madeira ou metal, recuberta por un pano de rede, cunha boca en forma de funil pola que entra marisco ou peixes, que se deposita no mar para posteriormente recollela. Utilízase en Galiza e no Cantábrico.
As nasas somérxense prendidas dun cabo e cébanse con calquera tipo de carnada de peixe ou vísceras de animais. As nasas arríanse dúas veces ao día para retirar as posíbeis capturas. Os crustáceos máis pescados son a centola, o lumbrigante, a nécora, o santiaguiño e a lagosta. Úsase tamén para o polbo.
No Uruguai tamén se utilizan nasas para a pesca de peixes (ollomol). Teñen forma de campá con dúas bocas. Pola inferior entra a captura e pola superior retírase.
Galería de imaxes
Nasal velar

O nasal nelar ou ene velar é un tipo de fonema consoante (nasal, oclusivo e velar). Foneticamente é común en moitas linguas, cunha alofonía típica de /n/ antes de consoantes velares como as consoantes /g/ e /k/ por exemplo (en castelán por exemplo domingo é pronunciado [d̪o̞ˈmĩŋɡo̞]. Presenza no galego
En lingua galega, alén do -n- antes de /g/ e /k/, por exemplo en domingo ou áncora, o son nasal velar correspóndese en galego coa pronuncia do -nh- en unha, algunha, ou do -n final en camión, avión. En castelán, tanto europeo como de América Latina o -n final correspóndese co /n/ e non co ene velar, salvo cando é pronunciado con acento fonético doutras linguas. Algunhas palabras de orixe galego-portuguesa na lingua xaponesa ou coreana conservan o ene velar final, por exemplo 빵 (pan) é pronunciado /ppaŋ/. Representación
O símbolo deste son no Alfabeto Fonético Internacional é ŋ, e o seu símbolo equivalente X-SAMPA é N. O símbolo AFI é a n minúscula cun gancho esquerdo que sobresae da parte inferior dereita da letra. Características
O seu modo de articulación é oclusivo, o que significa que se produce ao obstruír o fluxo de aire no aparello vocal.
O seu punto de articulación é velar, o que significa que se articula co dorso da lingua contra o padal brando.
O tipo de fonación é sonora, o que significa que as cordas vocais vibran durante a articulación.
É unha consoante nasal, o que significa que permite que o aire escape polo nariz.
é unha consoante central, o que significa que se produce deixando que a corrente de aire flúe polo medio da lingua en lugar dos lados.
O mecanismo do aire é egresivo, o que significa que se articula expulsando o aire dos pulmóns a través do aparello vocal.
Nasalización

A nasalización é un proceso fonético polo cal un son que normalmente é oral se pronuncia co veo do padal baixado, de xeito que, en maior ou menor medida, o ar tamén escapa a través do nariz. Nasalización no galego
No galego común actual só hai restos de nasalidade vocálica. A lingua antiga nasalizaba a vogal anterior a -N- intervocálico, e esta desaparecía. Mais logo o galego aproximouse ao castelán, apartándose do portugués, que é hoxe o romance que posúe maior cantidade de fonemas nasais. O galego moderno, ou eliminou a nasalidade pura e simplemente (GENUCULU > xeonllo), ou transformou a devandita nasalidade en n (xeonllo). Así temos outro xogo de alternancias: gado/gando, coello/coenllo, mollo/monllo. O sufixo -ANU deu nalgúns sitios -ã, e modernamente perdeuse a nasalidade, de xeito que tamén se dá a alternancia irmá/irmán, ma/man.
Ás veces foi a perda dunha consoante distinta de -N- a que produciu a nasalización ou a aparición dun n. No caso de póla/ponla, esquecer/esquencer, ou sella/senlla.
En todos estes casos, como se deixa ver, a nasalidade pertence á fonética histórica.
No galego actual non hai vogais nasais como fonemas, hai vogais nasalizadas por consoantes nasais contiguas. Falouse, coma dun caso especial, o caso de influencia do n velar intervocálico. É un n final de sílaba ao que se engade un son vocal. O n forma sílaba coa vogal anterior. O son vocal posterior pode ser o a signo de feminino, ou o e paragóxico. Na ortografía actual márcase cun h a separación de sílabas u oclusión glotal. A vogal anterior fica máis ou menos nasalizada. É o caso de unha e os seus compostos algunha, ningunha, por unha parte; e o de formacións ocasionais coma corazonhe (corazón), por outra. Dialectalmente, rexístranse outros casos.
As formas verbais ás que se engaden os pronomes enclíticos o, a, os, as cando aquelas rematan en n, como fan, din, ten, pon, fun, etc. , asimilan o seu n co l- histórico -hoxe perdido- dos pronomes; de xeito que fan-los cambiouse en fan-nos, sendo velar o primeiro n e alveolar o segundo. Finalmente, o n velar conservouse só coma unha nasalización da vogal anterior. Hoxe escribimos ás veces fano, tena, dinos, ponas, mais as vogais anteriores ao n son dende logo nasais ou, cando menos, están nasalizadas. Por iso algúns escritores marcaron e marcan a nasalidade con outro n: fannos, tenna, etc.
Ás veces o n velar que resulta intervocálico é o final dun prefixo IN-. Os derivados que fórmanse así, toman na ortografía, despois do n, un g en lugar dun h: IN-ORDINE > engorde; o que rexistra unha variante da pronuncia.
Nash Motors

A Nash Motors foi unha industria automobilística independente dos Estados Unidos de América fundada en Kenosha no ano 1916 por Charles W. Nash e extinta no 1954.
Nasrin Sotoudeh

Nasrin Sotoudeh (en persa: نسرین ستوده), nada en Langarud o 30 de maio de 1963, é unha avogada polos dereitos humanos iraniana. Representou activistas e políticos da oposición iraniana encarcerados tralas disputadas eleccións presidenciais iranianas de xuño de 2009 e os presos condenados a morte por crimes cometidos cando eran menores. Entre os seus clientes estiveron a xornalista Isa Saharkhiz, a premio Nobel da Paz Shirin Ebadi e Heshmat Tabarzadi. Tamén representou mulleres arrestadas por aparecer en público sen hijab, o que é un delito punible en Irán. Traxectoria
Sotoudeh foi arrestada en setembro de 2010 acusada de difundir propaganda e conspirar para prexudicar a seguridade do estado e foi encarcerada en illamento na prisión de Evin. En xaneiro de 2011, as autoridades iranianas condenaron a Sotoudeh a 11 anos de prisión, ademais de prohibirlle exercer a avogacía e abandonar o país durante vinte anos. Máis adiante ese ano, un tribunal de apelación reduciu a súa condena a seis anos e a prohibición da práctica a dez anos.
En xuño de 2018, foi detida de novo e, o 12 de marzo de 2019, condenada a prisión en Teherán, tras ser acusada de varios delitos relacionados coa seguridade nacional. Mentres un xuíz de Teherán dixo á Axencia de Noticias da República Islámica que estivo encarcerada durante sete anos, outras fontes informaron de que a pena máxima incluía dez anos de prisión e 148 lategazos, xunto con outros seis vereditos e penas que sumaban un total de 38 anos agrupados. Non obstante, a condena foi reducida posteriormente a 10 anos en total.
En 2021, foi nomeada entre as 100 persoas máis influentes do mundo pola revista Time. Foi liberada cun permiso médico en xullo de 2021. Filmes
Sotoudeh aparece no filme Taxi do director Jafar Panahi, cando senta no coche de Panahi de camiño a visitar un cliente encarcerado. Nasrin Sotoudeh foi o tema do documental de 2020 Nasrin, filmado en segredo en Irán sobre as "batallas en curso de Sotoudeh polos dereitos das mulleres, a infancia e as minorías".
Natalia Aszkenazy

Natalia Aszkenazy, máis tarde coñecida como Natalia Drohojowska, nada en Moscova o 5 de xuño de 1915 e finada en Nova York en 1988, foi unha diplomática e conferenciante polaca durante a segunda guerra mundial. Traxectoria
Natalia Aszkenazy naceu en Moscova, filla dun banqueiro baseado en Varsovia. Foi educada en Inglaterra, Francia, Italia e Suíza, antes de asistir á Universidade de Xenebra, onde estudou economía e política.
Tras un breve período na Cidade de Nova York traballando para a Cruz Vermella, Aszkenazy traballou en prensa e relacións públicas na embaixada polaca en Washington D. C. de 1939 a 1941. Foi agregada da embaixada polaca en Moscova de 1941 a 1943. Foi descrita en 1941 como "a única muller no corpo diplomático en Moscova". Durante a segunda guerra mundial deu conferencias nos Estados Unidos sobre as súas experiencias como muller diplomática e sobre as esperanzas na posguerra do pobo polaco. A súa aprencia elegante comentábase tanto como o contido dos seus discursos. Tamén deu unha conferencia nunha celebración do aniversario da constitución polaca en 1944, en Os Ánxeles.
Como esposa dun diplomático, mantivo correspondencia coa poeta chilena Gabriela Mistral. Foi tamén benfeitora da pequena cidade de San Sebastián Chimalpa en México, donando libros e un pozo en 1950. Familia
Natalia Aszkenazy casou cun conde polaco, o tamén diplomático Jan Drohojowski (1901–1979), en 1943. O seu marido traballaba para o goberno de Polonia no exilio en Londres; foi máis tarde enviado a México, Nicaragua e Exipto, antes de converterse nun escritor. O seu fillo Adam (Pancho) Drohojowski naceu en México en 1947.
Natalia Costas Lago

Natalia Costas Lago é enxeñeira de Telecomunicacións e dende 2004 traballa como Técnico Superior de Comunicacións para o Centro de Supercomputación de Galicia. Traxectoria
Natalia Costas é enxeñeira de Telecomunicacións pola Universidade de Vigo e mestrado en Seguridade da Información pola Universidade de Deusto. Tivo contacto coa informática dende pequena grazas a súa familia. Dende 2004 traballa no Centro de Supercomputación de Galicia, no mantemento e operación da Rede de Ciencia e Tecnoloxía de Galicia (RECETGA) e dos servizos TIC. Colaborou, achegando coñecemento nas áreas de comunicacións e de infraestruturas e servizos de altas prestacións, en proxectos de innovación como SIGAIM, PASITO, Nuba ou MHScaE.
Está involucrada en iniciativas que promoven a presenza das mulleres nas TIC, como o programa Unha enxeñeira ou científica en cada cole.