proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Apolipoproteína A4

A apolipoproteína A4 (ApoA4), tamén chamada apolipoproteína A-IV (apoA-IV, apoAIV) é unha proteína do plasma sanguíneo que está codificada en humanos no xene APOA4 do cromosoma 11. Xene
O xene APOA4 encóntrase no cromosoma 11 humano en estreito ligamento cos xenes APOA1 e APOC3. O APOA4 contén 3 exóns separados por dous intróns e é polimórfico, aínda que a maioría dos polimorfismos nas secuencias dos que se informou ocorren no exón 3. Os SNPs non sinónimos mellor validados e estudados son unha substitución glutamina → histidina no codón 360 e unha substitución treonina → serina no codón 347; tamén se identificou un polimorfismo de secuencia na 3'UTR do terceiro exón. A análise comparativa de secuencias do xene entre especies suxire que o xene APOA4 se orixinou a partir do APOA1 por medio dunha duplicación xénica acontecida aproximadamente hai 270 millóns de anos. Función
O principal produto de tradución do xene APOA4 é unha preproteína de 396 residuos, que sofre un procesamento proteolítico para render a a apolipoproeína 4 (APOA4), unha glicoproteína enlazada por O madura de 376 residuos. Na maioría dos mamíferos, incluíndo os humanos, a síntese da APOA4 prodúcese exclusivamente no intestino; porén en ratos e ratas tamén hai síntese hepática. A APOA4 segrégase á circulación sanguínea na superficie de partículas de quilomicrons de nova síntese. A absoricón de graxas intestinal incrementa moitísimo a síntese e secreción de APOA4. Aínda que a súa función principal no metabolismo lipídico humano non foi definitivamente establecida, encontrouse que a APOA4 intervén nas seguintes accións: activa a lecitina-colesterol aciltransferase e a proteína de transferencia de ésteres do colesterol in vitro;
xoga un papel na regulación do apetito e a saciedade en modelos de roedores;
mostra propiedades antioxidantes e antiateroxénicas in vitro e en modelos de roedores;
modula a eficiencia do transporte lipídico transcelular en enterocitos e o hepático in vitro.
Non se informou de que se atopase deficiencia da APOA4 humana. Interaccións
A APOA4 presenta interaccións con GPLD1.
Apolipoproteína C

En bioloxía molecular, a apolipoproteína C é unha familia de catro apolipoproteínas de baixo peso molecular, denominadas C-I (ou C1), C-II (ou C2), C-III (ou C3) e C-IV (ou C4), que son compoñentes que se encontran na superficie de lipoproteínas como os quilomicrons, VLDL, e HDL. En situación de xexún, as apolipoproteínas C están principalmente asociadas coas HDL. Durante a absorción das graxas da dieta, as apoplipoproteínas C redistribúense preferentemente na superficie de lipoproteínas ricas en triglicéridos como os quilomicron e as VLDL.
Apolipoproteína C4

A apolipoproteína C4 (tamén chamada apolipoproteína C-IV ou apo C-IV entre outros nomes) é unha proteína que nos humanos está codificada no xene APOC4 do cromosoma 19. Función
APOC4 é un membro da familia de xenes da apolipoproteína C. Exprésase no fígado e ten unha estrutura proteica predita característica das proteínas dos outros xenes da familia. APOC4 é un xene de 3, 3-kb que consta de 3 exóns e 2 intróns; está localizado a 0, 5 kb do extremo 5' do xene APOC2.
Apollo 1

Apollo 1 (tamén chamado Apolo/Saturno-204 ou AS-204) é o nome da misión Apollo programado para o seu lanzamento o día 21 de febreiro de 1967. Planificouse para ser a primeira misión tripulada do programa Apollo. Perante un ensaio de probas na plataforma de lanzamento (no complexo de lanzamento 34 de Cabo Canaveral) o 27 de xaneiro de 1967, produciuse un incendio na cabina de mando, causando a morte aos tres membros da tripulación (Virgil "Gus" Grissom, Edward H. White e Roger B. Chaffee) e resultando destruído o módulo. O nome da misión Apollo 1, que fora escollido pola tripulación para significar que era a primeira tripulada, foi oficialmente retirado pola NASA en conmemoración deles o 24 de abril de 1967.
Inmediatamente despois do incendio, a NASA convocou o Consello de Revisión de Accidentes para determinar a causa do incendio. Aínda que a fonte do lume non chegou a ser identificada, as mortes dos astronautas foron atribuídas a unha ampla gama de erros na construción do módulo, que sería redeseñado para as seguintes misións. A fase tripulada do proxecto atrasouse uns 20 meses, ata a misión Apollo 7, para corrixir os problemas detectados (atmosfera de oxíxeno 100% puro a alta presión na cabina -altamente inflamable-, amoreamento de cablaxe, materiais non ignífugos, plásticos etc. .. ).
Apollo 11

O Apollo 11 foi unha misión espacial tripulada dos Estados Unidos cuxo obxectivo foi lograr que un ser humano camiñase na superficie da Lúa. A misión enviouse ao espazo o 16 de xullo de 1969, aluando o 20 de xullo dese mesmo ano e ao día seguinte logrou que 2 astronautas (Armstrong e Aldrin) camiñasen sobre a superficie lunar. O Apollo 11 foi impulsado por un foguete Saturno V desde a plataforma LC 39A e lanzado ás 13: 32 UTC do complexo de cabo Kennedy, en Florida (Estados Unidos). Oficialmente coñeceuse á misión como AS-506. A misión está considerada como un dos momentos máis significativos da historia da Humanidade e a Tecnoloxía. Tripulación
A tripulación do Apollo 11 estaba composta polo comandante da misión Neil A. Armstrong, de 38 anos; Edwin E. Aldrin Jr. , de 39 anos e piloto do LEM, alcumado Buzz; e Michael Collins, de 38 anos e piloto do módulo de mando. Tecnoloxía de transmisión
A retransmisión de imaxes dende a superficie da Lúa representou un reto técnico que había que lle sumar ó envío dos sinais de control e coordinación a e dende a Lúa e a e dende o módulo en órbita. Para logralo, necesitouse dende o deseño de novas cámaras para o módulo no chan, a cargo de Westinghouse, e para o módulo en órbita, a cargo de RCA Corporation, para resistir as condicións da viaxe, a máis de reconverter o sinal dende 320 liñas e 10 imaxes por segundo (frames per second, FPS) a 525 e 30 FPS da televisión comercial daquela. Outros detalles
A denominación das naves, privilexio do comandante, foi Eagle para o módulo lunar e Columbia para o módulo de mando.
O comandante Neil Armstrong foi o primeiro ser humano que pisou a superficie da Lúa, o 20 de xullo de 1969 ás 2: 56 (hora internacional UTC) ao sur do Mar da Tranquilidade (Mare Tranquillitatis), seis horas e media despois de aluar. Este fito histórico retransmitiuse a todo o planeta desde as instalacións do Observatorio Parkes (Australia). Inicialmente o paseo lunar ía ser retransmitido a partir do sinal que chegase á estación de seguimento de Goldstone (California, Estados Unidos), pertencente á Rede do Espazo Profundo, pero ante a mala recepción do sinal optouse por utilizar o sinal da estación Honeysuckle Creek, próxima a Camberra (Australia). Esta retransmitiu os primeiros minutos do paseo lunar, tralos cales o sinal do observatorio Parkes foi utilizado de novo durante o resto do paseo lunar. As instalacións do MDSCC en Robledo de Chavela (Madrid, España) tamén pertencentes á Rede do Espazo Profundo, serviron de apoio durante toda a viaxe de ida e volta.
O 24 de xullo, os tres astronautas lograron unha perfecta amaraxe en augas do océano Pacífico, pondo fin á misión.
Apollo 15

Apollo 15 foi a novena misión tripulada do programa Apolo (denominado oficialmente AS-510), foi lanzado o 26 de xullo de 1971 mediante un foguete do tipo Saturno V, en dirección á Lúa. Nela participaron os astronautas David R. Scott, James B. Irwin e Alfred M. Worden.
Foi a primeira das misións do tipo J, é dicir, con modificacións na astronave que permitía unha duración do voo de ata 14 días.
Pouco logo de comezar a órbita lunar número 12, o módulo de descenso conseguiu aluar a 26, 08º N 3, 66º E (a só un centenar de metros do punto teórico na rexión de Hadley-Apeninos, no Mare Imbrium) levando como tripulantes a David R. Scott -comandante-, Alfred M. Worden e James B. Irwin.
Tras aluar, Scott realizou un recoñecemento do terreo a través do zapón superior do módulo lunar, durante 33 min. Tras descender do módulo de aluaxe "Falcon", os astronautas Scott e Irwin empregaron por primeira vez un LRV (Vehículo Explorador Lunar ou Lunar Roving Vehicle, fabricado pola compañía Boeing e a Delco Electronics de General Motors) que percorreu unha distancia total de 27, 9 quilómetros.
Durante as 77 h e 55 min de permanencia na superficie do noso satélite, aproveitaron 18 h e 35 min para realizar tres paseos lunares (EVA).
A primeira saída (EVA-1) cunha duración de 6 h e 32 minutos serviu para explorar co rover lunar o bordo da grieta Hadley, instalando unha estación científica, chamada ALSEP, e estudar o chan para rexistrar a temperatura, o fluxo de calor e a condutibilidade térmica.
A segunda saída (EVA-2) supuxo estudar durante 7 h e 13 minutos a fronte da cordilleira dos Apeninos e a recolleita de 46 quilogramos de rochas variadas.
A terceira saída (EVA-3) de 4 h e 50 minutos serviu para realizar experimentos co ALSEP, explorando tamén a grieta Hadley.
Antes de abandonar a superficie lunar, recolleron novas mostras de rochas lunares ata completar os 88 kg, ademais de instalar instrumental xeofísico que supoñía deixar nos biosbardos 549 kg de material, así como un pequeno modelo que representaba a un astronauta cunha placa gravada que contiña o nome dos 14 cosmonautas soviéticos e americanos mortos nos ensaios ou durante os voos espaciais. A engalaxe televisouse por primeira vez mediante unha cámara instalada no rover lunar (LRV).
Mentres isto sucedía, desde o módulo de mando (CM) bautizado "Endeavour", o seu compañeiro Alfred Merril Worden realizaba máis experimentos e fotografías con cámaras de raios X e raios gamma. Worden tamén realizou o primeiro paseo espacial no ceo profundo.
Tamén situou en órbita un subsatélite para efectuar fotografías, e durante o regreso saíu ao espazo (a 315. 423 km da Terra) para recoller a película fotográfica xa exposta, nunha EVA de 38 min de duración.
A misión finalizou coa amaraxe no océano Pacífico, sendo os astronautas recolleitos polo portahelicópteros "Okinawa" o 7 de agosto de 1971, tras efectuar 74 órbitas á Lúa e unha viaxe de 295 h, 11 min e 53 s de duración.
Apolo

Apolo (en grego antigo: Ἀπόλλωνος; Apóllōnos) é un dos deuses olímpicos na relixión grega clásica e na Roma antiga, presente nas mitoloxías grega e romana. Apolo é a divindade nacional dos gregos, e foi recoñecido como o deus do tiro con arco, a música e a danza, a verdade e a profecía, a curación e as enfermidades, o Sol e a luz, a poesía e moito atributos máis. Un dos deuses gregos máis importantes e complexos, era fillo de Zeus e de Leto, e irmán xemelgo de Artemisa, deusa da caza. Visto como o deus máis fermoso e o ideal dos kouros (efebo, ou un mozo imberbe e atlético), Apolo é considerado o máis grego de todos os deuses. Apolo é coñecido na mitoloxía etrusca (influenciada pola grega) como Apulu.
Asentouse no santuario de Delfos, tras dar morte a serpe Pitón, e estableceu alí o seu principal oráculo como deus da adiviñación e a mántica. É tamén o deus da música, a medicina e a poesía e como tal preside o coro das nove Musas, que viven no monte Helicón. A súa beleza era extraordinaria, aínda que ningún mortal o vira nunca, xa que a luz que desprendía deixaba cego a quen o mirara. É tamén o nome que recibiu a misión da NASA que levou ó home á Lúa (Apollo program).
Apolodoro de Atenas

Apolodoro de Atenas (grego antigo: Ἀπολλόδωρος Apollódōros), nado en Atenas c. -180 e finado en Pérgamo -119, tamén chamado Apolodoro o Gramático, foi un gramático, historiador e mitógrafo grego. Traxectoria
Nado en Atenas, estableceuse en Alexandría, onde foi alumno de Aristarco de Samotracia, e floreceu (floruit) cara ao -140. No ano -146 abandonou Alexandría e estableceuse en Pérgamo. Faleceu cara ao -119.
Os antigos atribuíronlle erroneamente un epítome de mitoloxía en prosa titulado Βιβλιοθήκη (Bibliothḗkē), tamén coñecido como Biblioteca mitolóxica, onde se tentaban conciliar as distintas versións que ofrecían de cada mito os poetas. A obra conservouse só en parte, pero é unha das fontes principais para o estudo da mitoloxía grega. Ao parecer trátase dunha recompilación anónima feita en realidade no século I ou II. A este Scriptor Bibliothecae (‘escritor da Biblioteca’) adóitaselle chamar o «Pseudo-Apolodoro» para o diferenciar de Apolodoro de Atenas. Outras referencias tradicionais simplemente indican «Biblioteca e Epítome».
Si que foi autor dun tratado Sobre os deuses e un opúsculo sobre o Catálogo de naves inserido n' A Ilíada que foi utilizado como fonte na Xeografía de Estrabón. Son importantes tamén unhas Crónicas en versos iambos onde se establecía a cronoloxía da historia de Grecia desde a caída de Troia até o -144, porque alí aparecen datos únicos sobre os arcontes de Atenas. Escribiu ademais varias obras de gramática e crítica.
Obra
Só se conservan fragmentos dos seus escritos, principalmente a través dos escolios a Homero. A seguinte é unha lista incompleta das obras das que nos chegou polo menos o título: Χρονικά (Chronika, "Crónicas"), en 4 libros. Historia do mundo desde a Toma de Troia até o -119 en trímetros iámbicos.
Περὶ θεῶν (Peri theōn, "Acerca dos deuses"), en 24 libros.
Περὶ τοῦ νεῶν καταλόγου, "Sobre o Catálogo das Naves de Homero", en 12 libros.
Περὶ τῶν Αθήνησιν ἑταιρίδων, "Sobre as cortesás atenienses".
Περὶ Ἐπιχάρμου, "Sobre Epicarmo" en 10 libros.
Περὶ Σώφρονος, "Sobre Sofrón".
Ἐτυμολογίαι, "Etimoloxías".
Edicións
Felix Jacoby: Die Fragmente der griechischen Historiker. Teil 2, 1929, reed. 1962, n. º 244.
Apolodoro de Casandrea

Apolodoro de Casandrea (latín: Apollodorus, grego antigo: Ἀπολλόδωρος) foi un tirano de Casandrea, anteriormente chamada Potidea, na península de Palene, no século -III. Traxectoria
Cando chegou ao poder fíxoo como aliado do pobo, pero cando tivo o posto asegurado, acadou a tiranía e desfíxose dos seus cómplices, comezando un goberno tiránico no ano -279, como di Diodoro Sículo, con gran crueldade e actuando rapidamente contra todos os seus opoñentes, dun xeito que non se podía comparar con ningún outro tirano. Naquel momento foi considerado un dos tiranos máis odiados e detestábeis, como di Polibio e lembra Séneca.
Conseguiu o apoio dos galos de Breno, que se dirixían cara ao sur, pero non foi quen de manter o seu cargo e finalmente Antígono II Gónatas entrou na cidade, derrocouno e executouno, segundo Polieno o Macedonio, Claudio Elias e Pausanias.
Apolodoro de Cirene

Apolodoro (en grego Άπολλόδωρος, en latín Apollodorus) foi un gramático grego procedente de Cirene que é frecuentemente citado por outros gramáticos, como por un escolástico de Eurípides, pola Suídas, polo Etymologicum Magnum ou por Ateneo de Naucratis. Traxectoria
Segundo Ateneo escribiu unha obra ou catálogo sobre os distintos tipos de vasos e copas (Ποτήρια), e segundo Natalis Comes, outra sobre mitoloxía grega, que probabelmente sexa unha confusión co Apolodoro da Biblioteca mitolóxica.
Apolonia del Santísimo Sacramento

Apolonia Lizárraga y Ochoa de Zabalegui, nada en Lezaun o 18 de abril de 1867 e finada en Barcelona o 8 de setembro de 1936, máis coñecida polo seu nome relixioso Apolonia del Santísimo Sacramento, foi unha relixiosa Carmelita da Caridade española, superiora xeral en cargo da súa congregación, cando estalou a Guerra Civil española, na que morreu mártir pola súa fe. Foi beatificada polo papa Bieito XVI o 28 de outubro de 2007. Traxectoria
Apolonia Lizárraga naceu na poboación de Lezaun, que por entón pertencía ao concello de Deierri, en Navarra. Ingresou no noviciado das Carmelitas da Caridade de Vedruna en Vitoria, o 16 de xullo de 1886 e emitiu os seus primeiros votos o 17 de xullo de 1888, desde entón coñecéuselle co nome o de Apolonia del Santísimo Sacramento.
Exerceu diversos cargos na súa congregación, desde profesora nos colexios de Trujillo (Cáceres) e Villafranca de los Barros (Badaxoz), até superiora da comunidade de Sevilla e reitora do colexio de Vich. Finalmente foi elixida superiora xeral do instituto en 1925, cargo que ocupou até 1936, ano no que sufriu o martirio. Como superiora xeral preocupouse pola expansión do instituto, chegando a fundar as casas de Buenos Aires na Arxentina; Vigo, León, Murcia e Alcoi en España; e outras catro en Francia.
Cando comezou a guerra en 1936, Apolonia adicouse a buscar refuxio para as relixiosas da súa congregación, co fin de salvarlles a vida, especialmente ás novizas e ás enfermas. Ela mesma escondeuse en casas de diversas amigas. En setembro dese mesmo ano foi detida e encarcerada na checa de San Elías (Barcelona). A tarde do 8 de setembro a relixiosa, segundo algunhas testemuñas que estiveron con ela detidos na checa, foi serrada e descortizada e os seus restos foron botados como cebo para os porcos. Ao parecer ese era o destino de moitos dos detidos da checa de San Elías. Culto
Foi beatificada polo papa Bieito XVI o 28 de outubro de 2007, na cerimonia presidida por el mesmo, na praza de San Pedro da Cidade do Vaticano. En devandita celebración o pontífice subiu aos altares uns 498 mártires da Guerra Civil Española do século XX.
A actual checa de San Elías, hoxe é unha cripta da parroquia Santa Inés. Nela mantense o recordo dos mártires da Guerra que aí estiveron, entre eles Apolonia. A súa festa celébrase o 6 de novembro.
Apolonio Biblas

Apolonio Biblas (latín: Apollonius Biblas, grego: Άπολλώνιος Βιβλᾶς) foi un médico grego que probabelmente viviu no século III. Traxectoria
Escribiu un libro despois da morte de Zenón, en resposta a un traballo deste último sobre o significado de certas indicacións (χαρακτῆρες) atopados ao final dalgúns capítulos do libro de Hipócrates sobre epidemias. Parece probábel que non fose a mesma persoa que Apolonio Empírico. O seu nome estaba relacionado coa palabra Βιβλιακός, e foille dado porque lle gustaban moito os libros.
Apolonio Díscolo

Apolonio Díscolo (gr. Ἀπολλώνιος ὁ δύσκολος, «Apolonio o difícil»), foi un lingüista grego do século II. É considerado o fundador do estudo metódico da gramática, ao ser autor de varios tratados que dotaron por primeira vez á gramática grega dunha base científica. Prisciano chamouno grammaticorum princeps ("príncipe dos gramáticos"). Traxectoria
Viviu en Alexandría en condicións de extrema pobreza e escribiu numerosas obras, das cales só se conservan catro: o tratado Sobre a Sintaxe e os breves ensaios titulados Sobre os Pronomes, Sobre a Conxunción e Sobre os Adverbios.
Este Apolonio, que se gañou o sobrenome de dýskolos («difícil») polo conciso e denso das súas explicacións, foi o máis importante tratadista de sintaxe na tradición filolóxica antiga. Só a Tékhnē grammatiké (Τέχνη Γραμματική) de Dionisio Tracio (século -I) rivalizou en prestixio con esta Sintaxe. Pero son dúas obras de distinto nivel e estilo. A obra de Apolonio é un tratado sintáctico de estudo amplo, crítico, e bastante persoal, sobre os conceptos fundamentais da construción gramatical. Que é a oración, as súas partes, as funcións dos pronomes, os significados das formas verbais e outros temas sintácticos, son estudados aquí a fondo, con moitos exemplos, en boa medida homéricos, de acordo co labor filolóxico habitual nos círculos alexandrinos. Apolonio ten indicios de sorprendente modernidade, ademais de recoller e criticar a tradición anterior. O gramático Prisciano, baseouse para os seus textos nos escritos de Apolonio.
A súa obra raramente se traduciu a outros idiomas (só unha vez ao alemán, ao inglés e ao francés). En español, a única edición traducida, con introdución e comentario podémola atopar na Editorial Gredos.
Apolonio de Antioquía

Apolonio de Antioquía (en grego antigo Άπολλώνιος Ἀντιοχεύς) foi un médico grego pertencente á seita dos empíricos, unha das seitas ou correntes da medicina grecorromana. Traxectoria
Probabelmente viviu no século -II e foi posterior a Serapión de Alexandría e anterior a Menodoto de Nicomedia. Foi pai doutro doutor homónimo coñecido por Apolonio Empírico.
Apolonio de Atenas

Apolonio, fillo de Néstor, foi un escultor grego de Atenas, que viviu no século I a. C. Obras
Atribúenselle dúas obras: o Torso do Belvedere (Museos Vaticanos) e o Puxilista de bronce (Roma, Museo Nacional), atribuída ao autor por razóns estilísticas.
É o creador do famoso Torso do Belvedere, hoxe no Museo Pío-Clementino, un dos Museos do Vaticano. A estatua foi descuberta no que foron os xardíns do Teatro de Pompeio, no Campo de' Fiori (campo das flores) durante o papado de Xulio II (1503-1513). A designación desta escultura como representación de Hércules foi dada por Winckelmann (probablemente erroneamente), se ben a interpretación como "un heroe" é máis aproximada.
Apolonio de Rodas

Apolonio de Rodas, nado en Alexandría no 295 a. C. e finado posiblemente en Rodas no 215 a. C. , foi un poeta grego, autor do poema épico Argonáuticas. Traxectoria
A tradición dubida entre se naceu en Alexandría ou en Naucratis, pero é máis probable o primeiro, aínda que a súa familia procedía da segunda. Chámase de Rodas porque alí pasou a maior parte da súa vida e porque case con total seguridade adoptou a cidadanía rodia. Realizou estudos en Alexandría, tendo como mestre ao poeta Calímaco e como compañeiro de escola ao físico e astrónomo Eratóstenes, destinado a sucedelo na dirección da famosa Biblioteca de Alexandría. Cando tiña uns trinta anos foi nomeado por Tolomeo II Filadelfo bibliotecario para suceder ao célebre gramático Zenódoto de Éfeso. Ao mesmo tempo recibiu o encargo de educar ao fillo de Tolomeo Filadelfo, o futuro Tolomeo III Everxetes.
Durante os vinte anos que estivo no cargo compuxo o seu famoso poema épico Argonáuticas ou A viaxe dos argonautas, que narra a viaxe da nave Argos, dirixida por Xasón e tripulada por todo tipo de heroes míticos, cara a Cólquida, en busca do vélaro de ouro.
Tamén escribiu numerosos libros sobre gramática. Discutiu por entón co seu mestre Calímaco, que era un inimigo declarado dos poemas narrativos e extensos. Iso, e a inimizade da raíña Berenice, coa que se casara o seu alumno, chegado ao fin ao poder, motivaron a súa caída na corte do rei e a súa marcha cara a Rodas, onde morreu.
Outra tradición afirma que a súa primeira composición do poema Argonáuticas provocou as burlas dos seus colegas en Alexandría. Por iso, exiliouse a Rodas, onde reescribiu de novo a obra coa que alcanzou fama e recoñecemento.
Sobre a súa inimizade co seu mestre Calímaco, non se poñen de acordo os estudosos.
Apolófanes de Seleucia

Apolófanes de Seleucia (en grego Ἀπολλοφάνης; en latín Apollophanes) foi un médico que estaba ao servizo persoal do rei seléucida Antíoco III o Grande, segundo Polibio, quen di que tiña unha influencia considerábel.
Apomorfía

En bioloxía sistemática e, en particular, en cladística, unha apomorfía é un trazo ou carácter biolóxico evolutivamente novidoso, unha novidade evolutiva derivada doutro trazo pertencente a un taxon ancestral filoxenéticamente próximo. Apomorfía e plesiomorfía
O concepto de apomorfía oponse ao de plesiomorfía, que se refiere aos trazos historicamente máis antigos, dos cales derivan as apomorfías.
A distinción entre apomorfía e plesiomorfía non é absoluta, senón relativa a un nivel determinado da xerarquía sistemática: No contexto dos mamífeross como subtaxon dos tetrápodos, o martelo do oído medio é unha apomorfía. En relación con este óso, a cartilaxe articular dos anfibios (unha parte do maxilar inferior da que deriva a bigornia) é un carácter plesiomórfico.
Se consideramos aos animais como un conxunto, a columna vertebral é unha apomorfía que caracteriza ao subtaxon dos vertebrados. Pero se queremos caracterizar a posesión de columna vertebral nun paxaro en relación ao taxon dos vertebrados, entón o trazo é plesiomórfico. Sinapomorfías e autapomorfías
Cando se somete a análise un dendrograma, cladograma ou filograma, as apomorfías observadas (caracteres que difiren do taxon antepasado) pódense subdividir en dous subgrupos: Sinapomorfías: aquelas apomorfías compartidas por dous ou máis grupos.
Autapomorfías: aquellas apomorfías que só aparecen nun grupo.
A orixe de novidades morfolóxicas é un dos asuntos máis debatidos en bioloxía evolutiva. Etimoloxía
O termo apomorfía está formado polos elementos do latín científico apo-, calco do grego antigo ἀπο-, derivado do adverbio ἀπό apó, "á parte", "lonxe", e -morfía, tirado da voz do grego antigo μορφή morphḗ, "forma". Literalmente: "forma separada".
Aponeurose

Unha aponeurose é unha capa fibrosa que recobre algúns músculos e tendóns. Teñen unha cor prateada, brillante. Son facilmente despregables do tecido que recobren. As aponeuroses están máis presentes na rexión ventral do abdome, na rexión dorsal e lumbar. Tamén na palma da man e na planta do pé.
Aporofobia

A aporofobia (do grego άπορος (á-poros), sen recursos, indixente, pobre; e φόβος, (-fobos), medo) é unha fobia que representa o medo á pobreza ou aos pobres. Aínda que tamén pode interpretarse como a repugnancia ou hostilidade ante o pobre, o sen recursos ou o desamparado. Características
O neoloxismo foi acuñado pola filósofa Adela Cortina nunha serie de publicacións nos anos 90 para poder diferenciar esta actitude da xenofobia, que só se refire ao rexeitamento ao estranxeiro, e do racismo, que é a discriminación por grupos étnicos.
A diferenza clave entre aporofobia e xenofobia ou racismo segundo algúns autores, está no feito de que hai sociedades que non lles importa aceptar a inmigrantes ou a membros doutras etnias a condición de que estas conten con bos recursos económicos, fama ou outros bens.
Con todo, a aporofobia e xenofobia están relacionadas no feito de que moitas veces, a inmigración prodúcese desde países pouco desenvolvidos economicamente cara a países desenvolvidos, onde ademais das diferenzas culturais, os inmigrantes pobres son vistos como un problema de seguridade e asóciaselles comunmente con actos criminais e outros problemas.
Apotema

A apotema dun polígono regular é a liña que partindo do centro xeométrico da figura é perpendicular a un dos seus lados. No caso dos triángulos, é máis habitual chamala altura. Explicación
Dadas as propiedades xeométricas dun polígono regular, a apotema pode tamén ser definida como o segmento de recta que une o centro do polígono co punto central dun dos seus lados. A lonxitude da apotema é tamén o raio do círculo que pode ser inscrito no polígono. Pola mesma lóxica, para un círculo dado e unha corda, a apotema é o segmento de recta ao longo do cal se mide a distancia entre o punto medio da corda e o centro do círculo. Fórmula
Nun n-polígono regular con apotema r, raio do círculo circunscrito R e lonxitude dun dos lados z: r
z 2 tan ⁡ ( π / n )
R cos ⁡ ( π / n ) {\displaystyle r
{\frac {z}{2\tan(\pi /n)}}
R\cos(\pi /n)} A fórmula da área A dun polígono regular de perímetro p sería: A
p r 2 {\displaystyle A
{\frac {pr}{2}}}. Etimoloxía
A palabra apotema deriva do francés apothème (1751), neoloxismo creado a partir do radical apoth- de apóthesis, que significa acción de colocar ao lado, de depositar, con influencia do grego hypóthema, base, para o sufixo -ema (f. hist. 1789 apotema).
Apoxeo

Apoxeo (do grego apos
lonxe, e gaia
Terra) é o punto da órbita elíptica que percorre un corpo (natural ou artificial) arredor da Terra, cando dito corpo se encontra máis lonxe do centro da mesma. O punto oposto, o máis preto ó centro da Terra, chámase perixeo. No caso dun planeta orbitando ó Sol, empréganse os termos análogos afelio e perihelio.
Apoxeo tamén se denomina ó período de maior auxe ou esplendor de algo.
App Store (macOS)

A App Store (tamén coñecida como macOS App Store) é unha plataforma de distribución dixital de aplicacións para macOS, desenvolvida por Apple Inc. Foi anunciada o 20 de outubro de 2010 no evento Back to Mac e lanzouse oficialmente o 6 de xaneiro de 2011. Apple comezou a recibir solicitudes de aplicacións de desenvolvedores rexistrados o 3 de novembro do 2010.
Mac App Store lanzouse o 6 de xaneiro do 2011 como parte da actualización gratuíta 10. 6. 6 de Mac OS X Snow Leopard. Despois de 24 horas de lanzamento, Apple anunciou que había máis dun millón de descargas.
O 4 de xuño de 2018, Apple anunciou unha nova versión da App Store para macOS Mojave. Características
Do mesmo xeito que as App Store para o iPhone e para o iPad, a Mac App Store mantívose sempre actualizada. Os desenvolvedores teñen a posibilidade de agregar novas funcións a súas aplicacións para mellorar o seu funcionamento ou agregar novas funcións. Esta plataforma é un modelo adaptado que provén da App Store para dispositivos iOS e que permite aos usuarios: Comprar, descargar e instalar - A habilidade de comprar, descargar e instalar aplicacións.
Volver a descargar - Instalar aplicacións previamente compradas outra vez nos equipos de Apple.
Actualizar - A posibilidade de actualizar unha ou varias aplicacións ao mesmo tempo. Restriccións
Ao igual que a App Store móbil, a Mac App Store é regulada e supervisada por Apple. As aplicacións deben pasar por un proceso de aprobación antes de estar dispoñibles. Apple non acepta: Programas que cambien a interface nativa ou o comportamento do sistema.
Programas que non cumpran coas normas de interface da Apple Macintosh Human Interface.
Programas similares en aparencia ou funcionamento a produtos de Apple (Mac App Store, Finder, iTunes, iChat etc. .)
Programas similares a outros que se atopen dispoñibles na App Store.
Programas que conteñan ou mostren contido para adultos.
Programas que instalen compoñentes compartidos (extensións de kernels, complementos de navegador, complementos para QuickTime etc. .)
Programas que provexan de contidos ou servizos.
Versións beta, demos e probas.
Programas que utilizan tecnoloxías obsoletas como Java o PowerPC software (o cal require Rosetta). Clasificación das aplicacións
Do mesmo xeito que en iOS, Apple clasifica as aplicacións en todo o mundo en función do seu contido e determina o grupo de idade apropiado, macOS permite o bloqueo de aplicacións inaceptables nas preferencias do sistema. As seguintes son as clasificacións: Véase tamén App Store (iOS)
iTunes Store
Appaloosa

O appaloosa é unha raza de cabalo que se caracteriza pola súa pelaxe con manchas de cores, chamada leopardo. Existe unha gran variedade de tipos de corpos dentro da raza, que derivan da influencia de varias razas de cabalo ó longo da súa historia. Cada patrón na pelaxe do cabalo é o resultado xenético de varios patróns superpostos sobre unha das varias capas base recoñecidas. A cor en patróns dos appaloosa é de especial interese para o estudo da xenética na cor da pelaxe dos cabalos. Criada segundo as normas dunha asociación fundada en Idaho, nos Estados Unidos, no ano 1938: Appaloosa Horse Club. Esta asociación quería preservar os cabalos do pobo nez perce case extintos. Hai outras razas de cabalos con esta pelaxe "appaloosa". Nalgúns casos coa cor exclusiva e noutros coa pelaxe ocasional ou frecuente a carón doutras cores. O AraAppaloosa é a raza que xurdiu do cruzamento do cabalo árabe co cabalo appaloosa.
Appenzell Exterior

O cantón de Appenzell Exterior (en alemán: Appenzell Ausserrhoden, francés: Appenzell Rhodes-Extérieures, en italiano: Appenzello Esterno, en romanche: Appenzell Dador) é un cantón da confederación Suíza.
Apple Music

Apple Music é un servizo de streaming de son e vídeo desenvolvido por Apple Inc. Os usuarios poden seleccionar música para reproducir no seu dispositivo baixo demanda ou escoitar as listas de reprodución existentes. O servizo tamén inclúe as estacións de radio irmás Apple Music 1, Apple Music Hits e Apple Music Country, que se transmiten en directo a máis de 200 países as 24 horas do día. O servizo anunciouse o 8 de xuño de 2015 e lanzouse o 30 de xuño de 2015. Os novos subscritores reciben unha proba gratuíta dun mes ou seis meses coa compra de produtos seleccionados antes de que o servizo requira unha subscrición mensual.
Orixinalmente un servizo de música estritamente, Apple Music comezou a expandirse ao vídeo en 2016. O executivo Jimmy Iovine afirmou que a intención do servizo é converterse nunha "plataforma cultural" e Apple quere que o servizo sexa un "punto de venda único para a cultura pop". A compañía está a investir moito na produción e compra de contido de vídeo, tanto en vídeos musicais como en vídeos de concertos que rodean os lanzamentos musicais, así como en series e longametraxes.
A versión orixinal de Apple Music para iOS recibiu críticas mixtas, con críticas dirixidas a unha interface de usuario considerada "non intuitiva". Non obstante, foi eloxiado pola súa selección de listas de reprodución, unha ampla biblioteca de cancións e a súa integración con outros dispositivos e servizos de Apple. Con iOS 10, a aplicación foi redeseñada e recibiu críticas positivas pola nova interface, navegación mellorada e un maior énfase nas bibliotecas dos usuarios. Apple Music gañou popularidade rapidamente despois do seu lanzamento, superando o fito dos 10 millóns de subscritores en só seis meses. Aínda que Apple non revela a cantidade de subscritores de pago, a empresa de investigación Midia Research estimou que en novembro de 2021 foi de 78 millóns. En outubro de 2022, Apple Music alcanzou o fito dos 100 millóns de cancións no seu catálogo de streaming en outubro de 2022.
Applet

Un applet é un compoñente dunha aplicación que se executa no contexto doutro programa, por exemplo un navegador web. O applet debe executarse nun contedor, que o proporciona un programa anfitrión, mediante un plugin, ou en aplicacións como teléfonos móbiles que soportan o modelo de programación por applets.
A diferenza dun programa, un applet non pode executarse de maneira independente, ofrece información gráfica e ás veces interactúa co usuario, tipicamente carece de sesión e ten privilexios de seguridade restrinxidos. Un applet normalmente leva a cabo unha función moi específica que carece de uso independente. O termo foi introducido en AppleScript en 1993.
Exemplos comúns de applets son as Java applets e as animacións Flash. Outro exemplo é o Windows Media Player utilizado para despregar arquivos de vídeo incrustados nos navegadores como o Internet Explorer. Outros plugins permiten mostrar modelos 3D que funcionan cun applet.
Un Java applet é un código Java que carece dun método main, por iso utilízase principalmente para o traballo de páxinas web, xa que é un pequeno programa que é utilizado nunha páxina HTML e representado por unha pequena pantalla gráfica dentro desta.
Por outra banda, a diferenza entre unha aplicación Java e un applet radica en como se executan. Para cargar unha aplicación Java utilízase o intérprete de Java (pcGRASP de Auburn University, Visual J++ de Microsoft, Forte de Sun de Visual Café). En cambio, un applet pódese cargar e executar desde calquera explorador que soporte Java (Netscape, Mozilla Firefox, Google Chrome. .. ).
Application Specific Standard Product

Application Specific Standard Product (ASSP) é un circuíto integrado que pon en funcionamento unha función específica a aplicar nunha aplicación xeralmente estandarizada. É o contrario ao Application Specific Integrated Circuit, que combina un grupo de funcións deseñado por ou para un consumidor. O ASSP utilízase en todas as industrias, desde as automotrices ata as de comunicación.
Applications Technology Satellite 1

Applications Technology Satellite 1 ou ATS 1 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 7 de decembro de 1966 mediante un foguete Atlas-Agena D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. Características
ATS-1 probou diferentes tecnoloxías: Probou novos conceptos en deseño de satélites, propulsión e estabilización.
Tomou imaxes de alta calidade da cuberta nubosa e enviou datos meteorolóxicos procesados a través doutro satélite.
Proporcionou medidas in situ do contorno aeroespacial.
Probou sistemas de comunicación mellorados.
O satélite estabilizábase mediante xiro e tiña unha estrutura de aluminio recuberta de células solares que producían 180 vatios de potencia. Usaba baterías de níquel-cadmio cunha capacidade de 12 amperios-hora, un sistema de mantemento da posición que usaba hidracina, dous sensores solares e dous acelerómetros. A carga útil incluía detectores de ións, espectrómetros, unha cámara, un experimento de comunicacións en banda C (usado para emisións internacionais de televisión) e un sistema de comunicacións mediante VHF.
Applications Technology Satellite 2

Applications Technology Satellite 2 ou ATS 2 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 6 de abril de 1967 mediante un foguete Atlas-Agena D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. Características
ATS-2 probou diferentes tecnoloxías: Probou novos conceptos en deseño de satélites, propulsión e estabilización.
Tomou imaxes de alta calidade da cuberta nubosa e enviou datos meteorolóxicos procesados a través doutro satélite.
Proporcionou medidas in situ do contorno aeroespacial.
Probou sistemas de comunicación mellorados.
O satélite tiña forma de cilindro de 1, 42 metros de diámetro e 1, 83 metros de altura. A enerxía eléctrica proporcionábaan dous paneis solares que alimentaban un par de baterías recargables de níquel-cadmio. O satélite dispoñía de catro pértegas extensibles que podían alongarse ata os 28, 2 metros de lonxitude para proporcionar estabilización por gradente gravitatorio.
O sistema de telemetría consistía en catro transmisores de 2, 1 vatios de potencia, dous transmitindo en 136, 47 MHz e os outros dous en 137, 35 MHz, ademais dun experimento de comunicación por microondas.
Durante o lanzamento a segunda etapa do foguete fallou, deixando o satélite nunha órbita elíptica que acabou por facer que o satélite reentrara na atmosfera o 2 de setembro de 1969. Con todo, obtivéronse datos útiles dalgúns dos instrumentos, máis notablemente do experimento de raios cósmicos e partículas.
Applications Technology Satellite 3

Applications Technology Satellite 3 ou ATS 3 é un satélite artificial xeoestacionario dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 5 de novembro de 1967 mediante un foguete Atlas-Agena D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. A NASA proclama que é o satélite de comunicacións activo máis antigo. Características
ATS-3 levaba a bordo 11 experimentos, dos cales 8 eran experimentos de enxeñería relacionados con navegación, comunicacións e o control e operación de naves e equipamento. Dous dos outros experimentos eran experimentos de obtención de imaxes para producir imaxes diúrnas en tempo real da atmosfera terrestre. Os experimentos restantes a investigacións ionosféricas.
O satélite tiña forma de cilindro de 180 cm de altura e 142 cm de diámetro. A alimentación eléctrica era proporcionada por dous paneis solares e dúas baterías recargables de níquel-cadmio. Resultados
O satélite serviu como enlace en operacións de rescate, incluíndo o terremoto de México de 1985 e a erupción do Monte Santa Helena en 1980. Nos anos 1970 o satélite foi usado para fotografar a cuberta nubosa, en especial furacáns en formación no hemisferio occidental. Baixáronse 1200 fotos, aproximadamente unha cada 25 minutos, e da parte diúrna.
Applications Technology Satellite 4

Applications Technology Satellite 4 ou ATS 4 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 10 de agosto de 1968 mediante un foguete Atlas SLV-3 desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. Características
ATS-4 probou diferentes tecnoloxías: Probou novos conceptos en deseño de satélites, propulsión e estabilización.
Tomou imaxes de alta calidade da cuberta nubosa e enviou datos meteorolóxicos procesados a través doutro satélite.
Proporcionou medidas in situ do contorno aeroespacial.
Probou sistemas de comunicación mellorados.
O satélite tiña forma de cilindro de 1, 42 metros de diámetro e 1, 83 metros de altura. A enerxía eléctrica proporcionábaan dous paneis solares que alimentaban un par de baterías recargables de níquel-cadmio. O satélite dispoñía de catro pértegas extensibles que podían alongarse ata os 28, 2 metros de lonxitude para proporcionar estabilización por gradente gravitatorio.
O sistema de telemetría consistía en catro transmisores de 2, 1 vatios de potencia, dous transmitindo en 136, 47 MHz e os outros dous en 137, 35 MHz, ademais dun experimento de comunicación por microondas.
O satélite levaba a bordo dous motores de ións de cesio para medir o seu pulo e a compatibilidade electromagnética con outros subsistemas da nave. Os propulsores medían 5 cm de diámetro e foron deseñados para funcionar a 0, 02 kW de potencia, proporcionando 89 mN de forza cun impulso específico de 6700 segundos. A voltaxe de entrada no motor era de 3000 voltios e a cantidade de propelente a bordo era de 0, 05 kg. En probas previas en terra o récord de funcionamento era de 2245 horas. No ATS-4 o motor funcionou só 10 horas debido á finalización prematura do experimento pola posta en órbita incorrecta do satélite. O experimento cos motores iónicos supuxo a primeira proba orbital deste tipo.
Durante o lanzamento a segunda etapa do foguete non chegou a encenderse, deixando o satélite nunha órbita de aparcadoiro que acabou por facer que o satélite reentrara na atmosfera o 17 de outubro de 1968. Con todo, obtivéronse datos útiles dalgúns dos instrumentos.
Applications Technology Satellite 5

Applications Technology Satellite 5 ou ATS 5 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 12 de agosto de 1969 mediante un foguete Atlas SLV-3C Centaur D desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. Características
ATS-5 probou diferentes tecnoloxías relacionadas coas comunicacións e a observación da Terra. Tamén levaba experimentos sobre partículas e campos eléctricos e magnéticos.
Debido a un problema co satélite, o sistema de estabilización por gradente gravitatorio non se desplegou e a nave quedou estabilizada mediante xiro, a unhas 71 revolucións por minuto, afectando negativamente ós experimentos que necesitaban a estabilización por gradiente. A misión foi declarada infrutuosa, aínda que algúns dos experimentos proporcionaron datos útiles.
Applications Technology Satellite 6

Applications Technology Satellite 6 ou ATS 6 foi un satélite artificial dos Estados Unidos adicado a probar novas tecnoloxías e lanzado o 30 de maio de 1974 mediante un foguete Titan IIIC desde o Centro Espacial Kennedy, en Florida, Estados Unidos. Características
A misión principal de ATS-6 foi despregar unha antena direccionable de alta ganancia en órbita para proporcionar comunicacións mediante o sinal de televisión a receptores terrestres e medir e avaliar o funcionamento da antena.
Como misión secundaria, adicouse a realizar experimentos sobre control aéreo, comunicacións por láser e fotografado da Terra.
O satélite levaba a bordo un motor de ións de cesio para medir o seu pulo e a compatibilidade electromagnética con outros subsistemas da nave. O propulsor medía 8 cm de diámetro e foi deseñado para funcionar a 0, 15 kW de potencia, proporcionando 4, 5 mN de forza cun impulso específico de 6700 segundos. A voltaxe de entrada no motor era de 5600 voltios e a cantidade de propelente a bordo era de 3, 6 kg. En probas previas en terra o récord de funcionamento era de 2614 horas. No ATS-6 o motor funcionou 92 horas debido á finalización prematura do experimento por problemas co sistema de alimentación do propelente.
Apraxia

A apraxia é un trastorno neurolóxico caracterizado pola incapacidade para levar a cabo accións, propósitos ou ordes, a pesar de ter a capacidade física e a vontade de realizalas.
Difire da dispraxia en que son debido a un erro na construción interna de secuencias de movemento para acadar un acto intencional e específico, e non a perda dunha acción previamente adquiridos, como no caso de apraxia.
Polo xeral, o tratamento para os individuos con apraxia inclúe neuropsicoloxía, terapia ocupacional, fisioterapia (dentro da fisioterapia neurolóxica, a apraxia é un dos casos en que estaría indicada a aplicación do concepto Bobath), terapia da fala e inmunoglobulina intravenosa (IVIG).
Aprendendo a conducir

Aprendendo a conducir (en inglés: Learning to Drive) é un filme estadounidense de 2014 dirixido por Isabel Coixet e escrito por Sarah Kernochan. Baséase nun artigo do New Yorker escrito por Katha Pollitt, e está protagonizado por Patricia Clarkson no papel Wendy, unha exitosa crítica literaria que toma leccións de condución co instrutor Darwan (Ben Kingsley) logo de fracasar o seu matrimonio con Ted (Jake Weber) o cal a obriga a ser máis autosuficiente. É a segunda colaboración entre Ben Kingsley, Patricia Clarkson e Isabel Coixet.
Estreouse en galego o 10 de xaneiro de 2018 a través da TVG. A directora de dobraxe foi Charo Pena. Personaxes
Patricia Clarkson como Wendy Shields
Voz da dobraxe galega de Charo Pena.
Ben Kingsley como Darwan Singh Tur
Voz da dobraxe galega de Tacho González.
Grace Gummer como Tasha
Jake Weber como Ted
Sarita Choudhury como Jasleen
John Hodgman como Car Salesman
Samantha Bee como Debbie
Matt Salinger como Peter
Daniela Lavender como Mata
Michael Mantell como pai de Wendy
Avi Nash como Preet
Bryan Burton como o estudante condutor
Nora Hummel como o examinador de condución
Aprendizaxe automática

A aprendizaxe automática (en inglés: machine learning) é un subcampo da enxeñaría e da ciencia da computación que evolucionou do estudo de recoñecemento de padróns e da teoría da aprendizaxe computacional en intelixencia artificial. En 1959, Arthur Samuel definiu a aprendizaxe automática como o "campo de estudo que da aos computadores a habilidade de aprender sen seren explicitamente programados". A aprendizaxe automática explora o estudo e construción de algoritmos que poden aprender dos seus erros e facer previsións sobre datos. Estes algoritmos operan construíndo un modelo a partir de entradas co fin de facer previsións ou decisións guiadas polos datos no canto de simplemente seguindo inflexíbeis e estáticas instrucións programadas. Mentres que na intelixencia artificial existen dous tipos de raciocinio (o indutivo, que extrae regras e padróns de grandes conxuntos de datos, e o dedutivo), a aprendizaxe automática só se ocupa do indutivo. Tipos de aprendizaxe automática
A aprendizaxe automática pode clasificarse en tres tipos principais: supervisada, non supervisada e por reforzo. Ademais, a aprendizaxe profunda (deep learning) é unha subdisciplina da aprendizaxe automática que se centra no uso de redes neuronais con varias capas (deep ou "profundas") que simulen o comportamento do cerebro humano para o procesamento de datos e a detección de padróns para a toma de decisións. A aprendizaxe supervisada implica adestrar un modelo con datos etiquetados, onde as respostas correctas son coñecidas e o algoritmo aprende a predícelas.
A aprendizaxe non supervisada implica descubrir patróns en datos sen etiquetar, onde as respostas correctas non son coñecidas.
A aprendizaxe por reforzo implica aprender a tomar decisións a través da experimentación e recompensa, onde as respostas correctas non son coñecidas de antemán, pero o modelo aprende a través da experiencia.