proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Historia de Changchun

En 1791 comezou a colonización chinesa do que eran terras de pasto manchús. A un dos asentamentos, chamado Kuancheng na beira do río Yitong, foi trasladada en 1825 a administración da subprefectura de Changchun (creada en 1800; prefectura en 1889). O ferrocarril na disputa das potencias imperialistas
En 1898 os rusos, que comezaran a súa expansión polo nordeste chinés dende a metade do século XIX, estenden ata Changchun o ferrocarril de Manchuria (que acurtaba o traxecto do Transiberiano co Pacífico en Vladivostok). A estación disponse en Kuancheng e supón o arranque de feito da cidade moderna. Os rusos delimitaron unha área de dous quilómetros cadrados arredor da estación coma zona especial con gornición, oficinas administrativas e correos.
Outra potencia expansionista do momento, o Xapón, sentiu lesionados os seus intereses e, en 1904, declarou a guerra a Rusia. A derrota rusa trouxo coma consecuencia o dominio xaponés do sur de Manchuria coa fronteira entre ámbalas dúas partes na cidade de Changchun. De feito a estación de Kuancheng era o termo da liña rusa.
Os xaponeses construíron unha nova estación (1907) ao sur de Kuancheng que supuña o comezo do Ferrocarril do Sur de Manchuria ata Port Arthur (Dairen) cunha área de seu duns 5 km² (Toudaogou). A cidade creceu axiña coma nó ferroviario crucial da rexión. Capital de Manchukuo
En 1931 Xapón ocupou Manchuria e ao ano seguinte estableceu alí un estado monicreque chamado Manchukuo. A capital escollida (por ser nó de comunicacións e a súa posición central na rexión ademais de pouco desenvolvida ata entón) foi Changchun, rebautizada coma Hsinking. De seguido os xaponeses planificaron unha gran cidade que debía acoller a corte do emperador Pu-yi ("o último emperador"). De anchas avenidas partindo de prazas circulares con edificios oficiais ampulosos e modernas infraestruturas, pretendeu ser un modelo para o novo estado tutelado inda que o plan non foi completado. De feito o Xapón, antes da súa derrota na segunda guerra mundial e retirada do continente, investiu grandes capitais no desenvolvemento e industrialización de Manchuria, que permanece con ese carácter ata o de hoxe. En concreto Chanchung é un centro da industria do automóbil, ferroviaria e cinematográfica (a base foron as películas xaponesas de propaganda realizadas na cidade).
Historia de Cidade do Cabo

A historia urbana de Cidade do Cabo (Cape Town) deu comezo o 6 de abril de 1652 cando Jan van Riebeeck, ao servizo da Compañía Holandesa das Indias Orientais, fundou un asentamento no extremo suroeste do continente africano (chamado simplemente Kaabse Vlek ou Vlek aan Caap, o Lugar no Cabo) como base de fornecemento de navíos en tránsito cara ou dende as colonias asiáticas. Foi a primeira fundación europea en Suráfrica, a "cidade nai". Forte de Boa Esperanza
De seguida, na fronte costeira da baía da Mesa, construíuse un forte de adobe e madeira (Fort de Goede Hoop ("Forte de Boa Esperanza") ) e ao seu carón horta e xardíns da Compañía que o separaban das rúas e vivendas dos cidadáns libres. Axiña foi substituído por un en pedra máis ao leste (Castelo de Boa Esperanza, 1666-79 ). Dende o comezo a falla de man de obra supliuse con inmigración asiática e importación de escravos aloxados nun reduto de seu (1754, 5. 510 europeos e 6. 729 escravos).
O soar do primitivo forte demolido vaise converter en Praza de Armas (a Grand Parade, centro da cidade moderna). No seu lado occidental desenvólvese en cuadrícula a vila arredor da Gran Praza (1696, despois Greenmarket Square) e polo sur, cara ao interior (a Table Mountain ), a área máis representativa coa Praza da Igrexa, os xardíns da Compañía e os residenciais privados. Colonia británica
O verdadeiro crecemento como cidade tivo lugar no século XIX, xa en poder británico como capital da Colonia do Cabo (Cape Town ). A cuadrícula urbana seguiu estendéndose cara ao noroeste arredor dunha nova praza (Hottentotplein, hoxe Praza Riebeeck).
O descubrimento de ouro e diamantes (entre 1867 e 1886) nas remotas rexións do nordeste levou a perda da súa posición de cidade dominante, pero a cambio converteuse no principal porto para o crecente tráfico comercial que provocou a riqueza mineira. Os labores de construción de peiraos e a extensión portuaria no oeste da baía comezaron a transformación da fronte costeira que, con constantes recheos ata a época actual, ten afastado progresivamente o centro histórico do mar.
De resultas e xunto coa chegada do ferrocarril (1875, seguindo a costa) produciuse a industrialización da cidade con novas expansións urbanísticas ao nordeste do Castelo e na chaira oriental da baía. Século XX
En concreto, en 1935 un gran plan de recheos acadou 160 hectáreas de solo portuario para 1945, que tardarían trinta anos máis en encherse. Asemade nesa área despois da guerra foron implementados, de diante do centro histórico, un novo centro cívico, comercial e de negocios, áreas de aparcadoiros e unha nova estación ferroviaria. Unha epidemia de peste a comezos do século XX, da que foron culpados os nativos (os antigos escravos emancipados en 1834), desembocara na súa segregación (precedente das leis do apartheid de 1948) a poboados-gueto nos Chairos do Cabo (Cape Flats, ao sueste ), fóra da cunca histórica de desenvolvemento da vila. Así deu comezo a expansión metropolitana de Cape Town e tamén a súa separación étnica.
Historia de Galicia (Faro de Vigo)

Historia de Galicia é o título dunha obra temática, en lingua castelá, sobre a historia de Galicia, composta por catro tomos, obra de varios historiadores galegos, publicada por Faro de Vigo en 1991. Descrición
Estivo dirixida por Ramón Villares e a coordinada por Alfonso Mato e contou co patrocinio de Caixavigo e a Xunta de Galicia.
Contido
Tomo 1. De la Prehistoria a la alta Edad Media
Tomo 2. Baja Edad Media y comienzos de la Edad Moderna
Tomo 3. La época moderna
Tomo 4. La época contemporánea Autores
Luís Alonso Álvarez,
Xosé Armas Castro,
Aurora Artiaga Rego,
Xesús Balboa López,
Carlos Baliñas Pérez,
Xosé Ramón Barreiro,
Carlos Barros,
Xosé Carlos Bermejo Barrera,
Roberto Blanco Valdés,
Gérard Brey,
Xoán Carmona Badía,
Manuel Díaz Díaz,
Fausto Dopico Gutiérrez del Arroyo,
Carmen Fernández Casanova,
Camilo Fernández Cortizo,
Lourenzo Fernández Prieto,
Manuel Ángel Fernández Rodríguez,
Elisa Ferreira Priegue,
Xosé Filgueira Valverde,
Xosé Manuel García Iglesias,
Xosé García Oro,
Xesús Giráldez Rivero,
Xusto Beramendi,
Enrique Hervés Sayar,
Jesús de Juana López,
Fernando López Alsina,
Mar Llinares García,
Ramón Máiz,
Xan Moreno González,
Carmen Pallares Méndez,
Augusto Pérez Alberti,
José Manuel Pérez García,
Ermelindo Portela Silva,
Antonio Rodríguez Colmenero,
Pegerto Saavedra.
Ángel Sicart Giménez,
María Luisa Sobrino,
Marcos Valcárcel,
Xosé Carlos Valle Pérez,
Isaura Varela González,
José Manuel Vázquez Varela,
Ramón Villares,
Marc Wouters e
Magar (fotografía).
Historia de Galicia (Murguía)

Historia de Galicia é unha colección de libros en lingua castelá (cinco tomos) do historiador galego Manuel Murguía, publicada entre 1865 (Tomo I) e 1913 (Tomo V). Descrición
Co precedente da Historia de Galicia, publicada en 1838 polo introdutor do celtismo José Verea y Aguiar, Murguía pertence, xunto con Leopoldo Martínez Padín e Benito Vicetto, ó grupo de historiadores románticos. Todos eles procuraron vindicar os dereitos históricos de Galicia para o que escriben o pasado demostrando a antigüidade e a lexitimidade do especificamente galego en tódolos eidos.
Con todo, Murguía supera ós outros porque combina a feitura romántica do relato co baseamento en datos documentados ficando así ó día sobre a marcha das ciencias históricas en Europa. Contido
Tomo I
A MI ESPOSA ROSALÍA CASTRO
Historia de Galicia (Vicetto)

Historia de Galicia é unha colección de libros en lingua castelá (sete tomos) do historiador galego Benito Vicetto, publicada entre 1865 (Tomo I) e 1873 (Tomo VII), en Ferrol, no establecemento tipográfico de Nicasio Taxonera. Descrición
A obra narra a historia de Galicia cunha perspectiva propia do romanticismo da época, abranguendo un período temporal que vai da prehistoria até o reinado de Isabel II. Reedicións
Xa postumamente, reeditouse na imprenta de La Colonia Española de Montevideo, en dous volumes, en 1880 (v. 1) e 1882 (v. 2), o primeiro incluíndo os tomos I, II, III e IV e o segundo incluíndo os tomos V, VI e VII.
En 1979 foi editada en facsímile por Alvarellos Editora. Tamén en 1979, foi editada, conxuntamente coa Historia de Galicia de Manuel Murguía nun total de 14 volumes, pola editorial da Gran Enciclopedia Vasca, co patrocinio da Real Academia Galega.
Historia de Handan

Pola súa situación próxima ao berce da dinastía Shang foi lugar de asentamentos dende o segundo milenio antes da nosa era. A primeira mención escrita do lugar aparece no tempo das Primaveras e Outonos (719-476 aC) da dinastía dos Zhou Orientais. Capital de Zhao
Mais a súa entrada na historia data do 386 aC, no período dos Reinos combatentes, cando o mandatario Jinghou de Zhao traslada a súa capital á zona, construíndo unha nova cidade.
Inda en pleno estudo arqueolóxico, semella unha interesante aproximación aos principios dos Ritos de Zhou do urbanismo chinés anterior a Changan. Tratábase dunha cidade dobre: A menor (ao suroeste da actual) era a cidade palaciana (Zhaowangcheng). Un complexo amurallado con forma de escuadra de máis de 5km2 dividido á súa vez en tres partes. Na occidental unha gran plataforma de 265x285m e 19m de altura contiña o pazo ou castelo (Longtai ). Outras plataformas aparecen na parte oriental así coma ruínas de templos. A disposición respectaba unha simetría axial.
A cidade comercial e residencial (Dabei) situábase baixo a moderna. De forma rectangular irregular e 4, 8x3, 2 km tamén dispuña doutra plataforma de 26m de altura (Congtai, hoxe parque central de Handan) que seica servía para contemplar as paradas de tropas, danzas e outras celebracións. O conxunto de ámbalas dúas cidades albergou a rica actividade económica cultural e política da capital durante 159 anos ata a súa conquista polo reino Qin no 228 aC. Pero durante toda a dinastía Han (206aC-220dC), Handan continuou a seres unha das maiores cidades do imperio, centro de artesanía, comercio, fundición de ferro e fabricación de metais (13, 6 km² e 150. 000h). Lento declinar
Foi despois, coa época turbulenta cando o colapso dos Han, que Handan comezou a declinares converténdose aos poucos nunha mera cidade de provincias pechada no recinto da vella cidade comercial Zhao, ata que, trala segunda guerra mundial, o réxime comunista chinés impulsou unha forte industrialización apoiada nos grandes xacementos de carbón da rexión.
Historia de Hong Kong

Cun solo pobre e montañoso e carente de auga doce, a única vantaxe do lugar era o excelente fondeadoiro protexido que procuraba a illa de Xianggang. Ata o século XIX soamente foi asentamento dunha aldea de pescadores e guarida de piratas.
Cara a 1821 os ingleses xa utilizaban o emprazamento para cargaren os seus navíos de opio. Foi xusto trala primeira guerra de tal, co tratado de Nanjing en 1842, que China cedeu a illa ao Reino Unido. Construíuse o primeiro asentamento e porto (Victoria Harbour), aos pés do pico homónimo.
Non satisfeitos co dominio dunha soa beira, trala segunda Guerra do Opio, en 1860, os ingleses conseguen a cesión da península de Kowloon. E no 1898, complétano coa cesión por cen anos dos Novos Territorios que é como a rexión administrativa especial chegou ata a devolución da soberanía a China en 1997.
As moi especiais características da súa situación xeográfica e política, favoreceron unha rápida expansión coma lugar de refuxio e inmigración masiva, especialmente trala segunda guerra mundial, apoiándose na industria téxtil con man de obra barata, e o porto, un dos de maior tráfico do mundo.
É preciso salientar dúas cousas: na actualidade, oficialmente Hong Kong é unha rexión especial dividida en distritos; é dicir, non hai cidade ningunha que se chame Hong Kong; de feito, non hai municipalidade ningunha coma tal en Hong Kong.
En segundo lugar, a pesar da súa enorme importancia e poboación, carece dunha ordenación urbanística, pois trátase dunha urbe dun moi recente de crecemento explosivo de aluvión. Como o terreo aproveitable é escaso, faise cara a arriba e en recheos, torres e rañaceos cunhas altísimas densidades. Soamente nos últimos anos, o deseño e altura dalgúns deles converten a Hong Kong nunha digna rival de Nova York.
Historia de Iocoama

A historia urbana de Iocoama ten a súa primeira mención en data de 1442, aínda que consta a súa existencia dende o século XI, coma unha pequena aldea de pescadores en terras pantanosas preto de Kanagawa, a terceira estación do Tokaido, principal vía de comunicación do Xapón dende o século XVII entre as dúas capitais, Edo (Tokyo) e Kyoto. O Xapón do período Edo era unha nación pechada cara ao mundo.
Así permaneceu ata 1853 cando o comodoro Matthew Perry, ao mando dunha frota de navíos de guerra dos EUA, arriba á badía de Iocoama demandando do shogunato Tokugawa a apertura de portos ao comercio exterior. Un tratado de paz e amizade asínase en 1854 establecendo Kanagawa coma primeiro porto. Pero as incomodidades que a proximidade do Tokaido podían supoñer para o confort dos comerciantes estranxeiros fixeron trasladar a Iocoama a construción do peirao. Daquela, o poboado contaba apenas cen casas.
En 1859 o porto de Iocoama deu inicio á historia propiamente urbana da vila, e con ela, á da modernización do Xapón da man do cosmopolitismo e os intercambios que acadou.
A nova cidade (en terreos de recheo arrebatados ao mar en 1667), arrodeada de canles para seguridade e vixilancia, compoñíase do asentamento dos estranxeiros ("Kannai") ao leste fronte aos peiraos, e o distrito comercial xaponés ao oeste, ao longo dunha rúa principal, a Honcho Dori. Cara ao interior, coma unha illa no medio do campo, Miyozaki, o barrio do lecer. Axiña o crecemento resulta espectacular e, trala rápida reconstrución despois do lume de 1866 que a destrúe parcialmente, máis ordenado (Nakadori, ampla avenida no barrio estranxeiro). Un dos maiores barrios chineses do mundo crece cun trazo diagonal pegado a Kannai e ao antigo distrito do pracer reconvértese en parque público. Os estranxeiros estenden os seus barrios ás alturas de Yamate (sueste).
En 1872, o primeiro ferrocarril do Xapón circula entre Iocoama e Shinagawa (Tokyo), poñendo de relevo a disposición da nova era Meiji (dende 1868) para a modernización do país.
Deseguido impleméntanse plans de forte industrialización da faixa costeira entre Iocoama e Tokyo (nova capital do Xapón). Ao mesmo tempo acompañados do conseguinte agrandamento da zona portuaria mediante sucesivos recheos.
En 1889 acadou oficialmente o estatuto de municipalidade e o réxime de extraterritorialidade dos barrios estranxeiros foi abolido.
En 1923, o gran terremoto que asolou a chaira de Kanto destrúe a urbe. Na reconstrución, os cascallos utilízanse para novos recheos, entre eles o novo parque Yamashita na ribeira do centro da cidade. En 1945 volve ser destruída polos bombardeos da aviación estadounidense.
A historia de recheos que dende o principio foi construíndo a Iocoama e o seu porto ten coma último capítulo ata o de agora o proxecto Minato Mirai 21. No nordés de Kannai, co obxectivo de abrir a cidade á fronte marítima, conta con varios rañaceos, entre eles o máis alto do Xapón (a Landmark Tower do 1993).
Cabe destacar tamén a renovación do máis antigo peirao coma terminal de cruceiros (Osanbashi do 2002), obra do arquitecto español Alejandro Zaera Polo.
Historia de Katowice

A historia de Katowice comeza con esta ententida como un conglomerado de aldeas agrícolas e comunidades mineiras e industriais (ata 70) que dende o século XII-XIII (a máis antiga Domb ou Dab) existían no que hoxe son os límites do concello. De 1360 data a primeira referencia de cinco máis (Bogucice ou Bogucka fundada no s. XIII, Rozdzienia, Szopienice Ligoty, Ottonowi Pilczy e Zaleze).
A riqueza da rexión en mineral de ferro (kuznice) vai marcar o seu destino. De 1397 data a mención máis antiga dunha primitiva explotación en Bogucice (Kuznica Bogucka), e en Zaleze (orixe no século XIII), seica no século XV desenvólvese alí tamén unha explotación cunha embrionaria siderurxia. Xa en 1612 e vinculado ao asentamento antedito de Rozdzienia aparece un poema "Officina ferraria: taller da fundición e innovación da nobre labor do ferro".
De 1598 data a primeira mención de Katowice propiamente coma unha villa nova en paralelo a beira do río Rawa en Bogucice. Revolución industrial
Na metade do século XVIII produciuse a anexión de Silesia por Prusia o que levou en adiante unha continua inmigración de alemáns a rexión. Dende 1788 a industria mineira inicia a súa andaina como tal coa apertura da primeira mina de carbón en Beategrube (1801) e Walanowice. Da súa man as fundicións; as primeiras, de cinc, Fanny e Franz, en 1822 en Bogucice.
Pero o momento decisivo para Katowice foi 1845, cando o ferrocarril de Silesia situou alí unha das súas estacións e despois as autoridades alemás a elixiron coma centro da xermanización da Alta Silesia (Kattowitz). En 1856 foi preparado un primeiro plan para a futura cidade que terminou o século coma centro administrativo e económico da industria mineira e do aceiro da Alta Silesia. Así, en 1865 Katowice establécese coma concello independente, en 1873 capital de distrito e no 1897 adquire o status de cidade capital.
O plan de 1856 (promovido polo empresario F. W. Grundmann e a cargo do arquitecto M. Nottebohn) establecía o que son as directrices básicas da cidade moderna: un eixo lonxitudinal leste-oeste entre o ferrocarril polo sur e o río Rawa ao norte. A praza central (Rynek co teatro da ópera) e unha praza oval-hexagonal ao oeste, centro dun primeiro ensanche. O eixo transversal norte-sur que atravesa as vías conduciría o desenvolvemento meridional da cidade no século XX.
A primeira guerra mundial favoreceu a expansión industrial da urbe especialmente do aceiro coa construción de novas plantas (huta) ao longo da beira norte do río. O crecemento no período de entreguerras, xa nunha Polonia independente, foi enorme e de resultas converteuse na primeira cidade polaca en incorporar os concellos suburbanos.
Porén, trala segunda guerra mundial houbo un estancamento pola ausencia de investimentos, inda que axiña recuperou o pulo de principal centro industrial polaco do que hoxe pretende afastarse co traslado da industria pesada e o asentamento de novas actividades.
Historia de Kinshasa

A rexión do Pool Malebo (antes Stanley Pool) foi dende antigo un importante lugar de intercambio comercial entre o alto Congo e a costa. Sinala o punto a partir do cal o río Congo é navegable augas arriba cara a selva e impracticable (polas cataratas Livingstone) augas abaixo cara a súa foz no Atlántico. Por todo iso as tribos Téké (Humbu e Mfinu) que a habitaban asentáronse nas súas beiras en varias aldeas-mercado.
Así, cando o explorador Henry M. Stanley chegou en 1878 ao lugar na súa travesía de África dende o leste existían xa na beira sur, xusto antes das cataratas, Nshasa (Kinshasa, 5000h), Ntambo (Kintambo, 3000h) e Lemba (capital política humbu, 300h) entre outras ata un total de 66 cunha poboación estimada duns 30000 h.
Stanley, co permiso dos indíxenas, decidiu establecer alí en 1881 un posto comercial con peirao, concretamente xunto a Kintambo, na baía de Ngaliema, que chamou Leopoldville polo rei belga Leopoldo II, para quen facía a expedición.
Seica Stanley fundou outro posto comercial ao carón de Nshasa, uns quilómetros ao leste, cara a onde no futuro a cidade se expandiría. Un avance decisivo para o crecemento foi a construción do ferrocarril entre Leopoldville e Matadi (1890-8), trescentos km augas abaixo onde o Congo volvía a seres navegable ata o mar, e que facilitaba enormemente o transporte de mercancías que ata o daquela facíase a pé.
De seguido, na segunda década do século XX a cidade crece no que será coñecido coma Leopoldville-Est, en torno a praza Leopold e ao longo do bulevar Alberto I. Entre 1920-30 convértese na capital do Congo Belga en substitución de Boma. As novas necesidades representativas levan a extensión urbana ao barrio de Kalina. completando o baleiro entre Leopoldville-Est e o vello Leopoldville (que será coñecido coma Leopoldville-Ouest). Todo iso será a cidade colonial porque os indíxenas residen en barrios segregados.
En 1966, trala independencia, os nomes coloniais son cambiados por outros autóctonos. Así a cidade toma ó da antiga aldea téké de Nshasa onde se sitúa agora o centro urbano (Leopoldville-Est). A capital do Zaire será chamada en adiante Kinshasa.
O crecemento dende entón ten sido enorme e en aumento na última década ata convertela nunha das maiores metrópoles de África. Resultado dunha continua emigración dende o rural e refuxiados dos permanentes conflitos bélicos do país, os problemas para aloxar a toda esa poboación inda non foron resoltos e Kinshasa ten unha interminable coroa de barrios de infravivenda rodeando a antiga capital colonial.
Historia de Shanghai

As orixes da historia urbana de Shanghai son tardías e humildes para se tratar dunha cidade chinesa: durante a dinastía Song, no século XI, aparece coma unha pequena e illada aldea de pescadores. A súa situación no medio do delta do río Yangtzé provocou o atraso. Localización que, paradoxalmente, co tempo vai resultar privilexiada e motivo da súa ascensión ata se converter nunha das maiores metrópoles do planeta. No ano 1553 (dinastía Ming), a entón pequena cidade rodéase dunha muralla para se defender dos piratas xaponeses que de cando en vez a atacan. Era naqueles tempos un porto de cabotaxe máis, a beira dun brazo do delta, o río Huangpu, preto da costa do Mar do Leste da China. A estrutura urbana é a tradicional malla ortogonal do urbanismo chinés aínda que a muralla que a rodea sexa circular.
Ata o século XIX, a cidade prospera co algodón que cultívase nos seus arredores. Fóa de murallas só crecen os arrabaldes portuarios cara ao río.
No 1842 vaise producilo acontecemento decisivo da historia de Shanghai: coa sinatura do Tratado de Nanjing que pon fin as guerras do opio, China debese abrir ao comercio exterior e facilitar o asentamento das potencias coloniais en cinco portos. O máis preeminente pola súa excepcional posición vai ser o de Shanghai. A primeira concesión, a británica, vaise desenvolver ao norte da cidade amurallada chinesa ata o río Wusong, pequeno tributario do Huangpu.
Desta maneira orixinal, coma un agregado de cidades, configúrase a Shanghai cosmopolita de comezos do século XX: a concesión francesa, a americana, a xaponesa e alemá, a internacional en fin. Todas bordeando o Huangpu pola beira oeste, onde se constrúen os peiraos do activo porto e, dando servizo a todos eles e facendo de fachada da cidade, aparece a grande avenida coñecida coma o Bund.
Xusto enfronte, na beira leste, unha zona de pendellos e fábricas, vaise producir o último acto do espectacular crecemento urbano de Shanghai. Como cidade abandeirada das transformacións da economía chinesa ao capitalismo, o distrito de Pudong estase a converter nestes últimos vinte anos nunha visión do futuro. Rañaceos, aeroporto, o tren mais rápido do mundo, de levitación magnética (maglev) e a exposición universal do 2010.
Historia de Shantou

Inda que propiamente a historia urbana de Shantou non comeza ata a metade do século XIX, a existencia dunha aldea de pescadores nos areais do extremo suroeste do Delta do Han na súa desembocadura no río Rong, data do século XII co nome de Ha Ling. Precisamente polos bancos de area no século XVI comeza a coñecerse coma Shashan Ping (1574). No século XVIII a dinastía Qing construíu na zona fortalezas e tamén un templo eríxese no lugar (Tin Hau). Arredor pronto xorde un mercado e un pequeno porto con estaleiro de reparacións (1809).
Todo estaba preparado para que en 1858, tralas Guerras do Opio e a firma do tratado de Tianjin, un dos portos elixidos para abrírese ao tráfico occidental fora o de Shantou (ou Swatow), con excelentes condicións naturais de augas profundas e protexidas na súa baía con vantaxe sobre do histórico de Chaozhou, augas arriba do río Han.
Os consulados estranxeiros foron abrindo as súas sedes (moitos en Queshi, ou Kakchio, na outra beira do río Rong ). A vila medrou coma segundo porto da rexión, so tras Cantón, acadando o estatuto de cidade e a independencia do distrito de Chenghai (1919 e 1921 respectivamente).
Desafortunadamente en 1922 un catastrófico tifón arrasouna (morreron 50. 000 dos seus 65. 000h) e o porto quedou entupido o que supuxo o seu atraso no desenvolvemento posterior. Inda así, nos anos trinta recuperou unha posición importante entre os portos do país, e en 1958 foi designada capital do distrito.
En1981 foi elixida unha das Zonas Económicas Especiais de apertura aos investimentos estranxeiros. O crecemento, aínda que no tan explosivo como no veciño Río das Perlas, está a conformar unha rexión metropolitana (chamada Chaoshan, con Jieyang e Chaozhou) de máis de dez millóns de habitantes.
En 1999 tendeuse unha das pontes colgantes maiores do mundo no seu tipo, entre as dúas beiras do río Rong (a Ponte Queshi).
Historia de Shenyang

Shenyang ocupou un lugar fronteirizo no extremo nordeste da China histórica. Así, a súa fundación atribúese a Qin Kai, xeneral do estado de Yan (rexión da actual Pequín) durante o Período dos Reinos Combatentes (cara ao 300 a. C. ). Establecida entón coma posto defensivo de vangarda do territorio de Yan, é nomeada Houcheng.
Durante a Dinastía Han (200 a. C. - 220 d. C. ) os límites da cidade aparecen xa ben definidos sendo en adiante centro administrativo, co nome de Shenzhou na Dinastía Tang (600 - 900); importante guarnición militar coa Dinastía Liao (século X) rodeada dun parapeto de terra; prefectura de Shen na Dinastía Jin (século XII) e unha das súas tres capitais; e Shenyang Lu no tempo da Dinastía Yuan (século XIII).
No período da Dinastía Ming (século XIV - XVII), co nome de Shenyang Zhongwei, a cidade arrodéase dunha muralla coa tradicional forma cuadrangular e ortogonal do urbanismo chinés. Século XVII
En 1625, o líder dos manchús Nurhaci a fai a súa capital no proceso de conquista do debilitado Imperio Ming. Reconstrúe reforzándoa a muralla da cidade pasando de catro a oito portas e inicia a construción dun pazo imperial para a dinastía que funda, a Qing. En 1634 a capital manchú recibe o nome de Mukden. Nurhaci dispón o seu pazo coa disposición típica das tendas manchús. Con todo, en 1631 o seu sucesor Huang Taiji, proxecta unha ampliación que copia xa a disposición da Cidade Prohibida de Pequín.
En 1644 a Dinastía Qing domina toda China e sucede no poder á de Ming. A capitalidade e corte trasládase a Pequín. Mukden e o seu pazo pasan a seren residencias secundarias ocasionais. Século XVIII
No século XVIII, o crecemento da cidade decide a erección dun segundo cinto amurallado exterior con oito portas. En 1780, tamén o pazo foi ampliado de novo por vontade do emperador Qianlong. Século XX
A súa tradición fronteiriza confírmase no comezo do século XX. O sur de Manchuria convértese no teatro da belixerancia entre as potencias emerxentes, o Imperio Ruso e o Imperio Xaponés, a costa dunha agonizante dinastía imperial chinesa. Así entre 1900 e 1905 a cidade cae baixo o control ruso. Lévase a cabo unha primeira industrialización co gallo da arribada do ferrocarril do sur de Manchuria e o do norte. As dúas estacións na cidade convértense en polos de expansión máis aló das murallas.
A caída definitiva da monarquía imperial chinesa supuxo un baleiro de poder que ocupou en Manchuria un señor da guerra, Zhang Zuolin quen dispuxo en Shenyang, tamén chamada Fengtian, a súa capital a partir de 1911. Foi o verdadeiro dinamizador da economía industrial manchú, construíndo na cidade fábricas de munición nos suburbios do norte e leste.
Entre 1931 e 1945, tralo chamado Incidente de Mukden, prodúcese a ocupación xaponesa e o establecemento do estado monicreque de Manchukuo. A industrialización prosegue na cidade ata se converter nun dos centros da industria pesada máis importantes da China, acentuándose trala toma do poder definitivo polos comunistas en 1948.
A tarefa actual da cidade é a de reconverter esa estrutura industrial xa obsoleta e non competitiva.
Historia de Sydney

Colonia penitenciaria
A historia urbana de Sydney comeza estritamente en 1788, co asentamento como colonia penitenciaria, fundado por Arthur Phillip para a coroa británica, nunha enseada (Sydney Cove) na beira sur do chamado Port Jackson (en realidade profunda e recortada baía ) na costa suroriental de Australia.
Basicamente, na beira oeste da enseada levantábanse os barracóns dos prisioneiros e na oriental os edificios do gobernador e oficiais coas súas propiedades de lecer.
Aínda que o terceiro gobernador, P. Gidley, xa fixera unha primeira contribución, foi durante o mandato (1810-21) do quinto gobernador de Nova Gales do Sur, Lachlan Macquarie, cando Sydney, de feito capital do territorio, se transformou de colonia penal en auténtica cidade co deseño dunha trama urbana e infraestruturas básicas (pontes, peiraos, fortes). A erección de numerosos edificios públicos que aínda hoxe ennobrecen a parte vella da cidade (The Rocks ) deixa constancia do seu labor. Primeira cidade de Australia
Ademais, a colonización do interior do país a partir de 1813, contribuíu ao incremento de poboación non penal da vila pola inmigración europea (de 2. 500h en 1800 a 12. 000 en 1820 e 39. 000 en 1851). Sobre terreos que xa o gobernador Macquaire reservara para o deporte, deseñouse o parque público (Hyde Park, 1856) da, xa oficialmente, primeira cidade de Australia (1842). A área verde estendeuse progresivamente ata acadar o antigo dominio pertencente á mansión do gobernador (hoxe Royal Botanic Gardens e Domain, que ocupan o leste da Sydney Cove). O desenvolvemento urbano continuou e apareceron os primeiros suburbios (Pyrmont ). Tamén os primeiros recheos para novos peiraos (porto en Darling Bay ao oeste) e o Circular Quay na Sydney Cove (que cubriu o primitivo arroio, 1837).
Porén, o gran pulo viría despois do descubrimento de ouro en 1851 a un cento de quilómetros ao oeste. En dez anos a poboación case que se triplicou, e para 1871 Sydney contaba con 134. 800 habitantes. O ferrocarril favoreceu a creación e dispersión de novos suburbios e a industrialización posterior (cun gran desenvolvemento portuario), no último cuarto do século XIX, que levárona a se converter nunha pequena metrópole (500. 000h en 1900 ). Século XX
O crecemento metropolitano continuou no século XX ata acadar o millón de habitantes en 1925. Fíxose imprescindible unir as dúas beiras de Port Jackson e, inda que en plena gran depresión, no 1932 inaugurábase a maxestosa Ponte da Baía (Sydney Harbour Bridge ).
En 1957-67 completouse a espléndida paisaxe urbana da cidade coa erección, na punta oposta da Sydney Cove (a leste, no cabo do Royal Botanic Gardens), da Ópera de Sydney do arquitecto nórdico J. Utzon, emblema da metrópole moderna e por extensión do país.
Historia de São Paulo

A orixe da historia urbana de São Paulo é o patio dun colexio xesuíta que, no 1554, na festividade da conversión de São Paulo, fundan uns misioneiros da Compañía para evanxelizar aos indios da rexión. Elixen un outeiro protexido polos vales de dous regatos: o Anhangabaú ao oeste e o Tamanduateí ao leste.
Ao arredor configúrase unha pequena vila que terá forma triangular: nos vértices, tres centros relixiosos, e tres rúas delimitadoras: rúa Direita, de leste a oeste, entre o Colexio e o convento de San Francisco ata o Anhangabaú; rúa Sao Bento, de sur a norte, entre S. Francisco e o convento de Sao Bento; e facendo de hipotenusa, a rúa XV de Novembro.
Así vai permanecer practicamente ata a segunda metade do século XIX cando, da man da expansión do cultivo do café pola rexión e o ferrocarril que o trasportaba ata o porto de Santos, na costa, a cidade de São Paulo vaise desenvolver freneticamente ata se converter nunha metrópoles.
Primeiro, oubo que salvar a orografía que a constreñía, e fíxose cos viadutos que caracterizan a actual urbe. Os primeiros, que salvan o Anhangabaú: o do Chá continuando a rúa Direita ata o Teatro Municipal; e o de Santa Efixenia, máis ao norte, dende Sao Bento ata a igrexa de Sta. Efixenia no barrio homónimo.
Despois a cidade medrou brutal e descontroladamente por mera xustaposición de barrios. O máis destacado por seren o corazón da actual cidade, o do suroeste, en torno a Avenida Paulista.
Historia de Tianjin

A historia de Tianjin comprende a historia da cidade de Tianjin e os acontecementos destacados nesa localización. Historia
Coa apertura da sección norte da Gran Canle en tempos da dinastía Sui (581-618), a poboación de Zhigu na beira do río Hai He adquire unha importancia repentina como praza comercial entre o Golfo de Bohai e o centro e sur da China, de resultas da cal comeza o seu desenvolvemento urbano.
Non será ata 1404 cando o emperador Yongle da dinastía Ming lle dará o pulo definitivo ao mandar construír un forte (gornición de ata 5600 soldados) no lugar que lle servira de vao do río na súa marcha cara a Pequín. Tamén arrodéase dunha muralla rectangular duns cinco quilómetros con catro portas.
Esa dobre circunstancia, lugar do vao do emperador (Tianjin, vao celestial) e a consolidación de Pequín coma capital do imperio chinés (ampliación da Gran Canle ata alí), converten a posición da cidade en estratéxica mesmo ata os nosos días. No século XVII a cidade perde progresivamente importancia militar á vez que a gaña coma centro comercial do norte da China. Artesáns na fabricación de armas e armaduras e construtores de embarcacións, erección de diques para previr riadas, garda do transporte de bens, favorecen un incremento notable da poboación e o desenvolvemento urbano.
Século XIX
Pero será o tratado de Tianjin tralas Guerras do Opio en 1858, o que dará a cidade un novo e forte pulo (ademais dun aspecto arquitectónico singular), ao se converter nun dos portos abertos ao tráfico exterior por imposición das potencias coloniais. Estas aséntanse mediante concesións ao longo do río, augas abaixo da vella cidade fortificada. A unión por ferrocarril con Pequín (1897) e Manchuria incrementou inda máis a súa importancia.
Entre as dúas guerras mundiais a proclamada República da China recuperou as concesións para a cidade, e dende 1979, coa política de apertura económica do goberno comunista, Tianjin ten experimentado un rápido crecemento da man do porto exterior no distrito de Tanggu. Todo o cal vai quedar pequeno fronte ao vasto desenvolvemento da zona económica especial de Binhai, 2500 km² ao longo da franxa costeira do municipio, que se pretende similar ao distrito de Pudong en Shanghai.
Historia de Xohanesburgo

Dende metade do século a rexión estaba a ser campo de prospección dos buscadores de ouro. Foi en 1886 cando en terreos da granxa Langlaagte, nos cerros do Witwatersrand, descubriuse un filón importante. Pronto unha auténtica febre do ouro atraeu ao lugar a ducias de mineiros que se estableceron en campamentos de tendas (Ferreira's Camp o primeiro; Marshall's Town despois).
A república boer (Zuid-Afrikaansche Republijk, ou República do Transvaal) á que pertencía o territorio tentou poñer orde enviando a dous comisionados (Johannes Joubert e Johann Rissik, de aí o nome da cidade) para elixir o lugar máis axeitado para establecer unha poboación. Acoutan un triángulo entre as granxas existentes, o chamado Randjeslaagte, ao norte de Marshall's Town e nordeste de Ferreira's Camp, sen auga e non adecuado para a actividade mineira, que no prexudicaba ningún interese.
A cuadrícula déixase en mans de Eduard De Villiers con experiencia previa no deseño de cidades mineiras. As constricións que tivo (o trazado existente de Marshall's Town no sur e as aínda poucas expectativas que o goberno de Transvaal tiña na actividade extractiva), deron lugar a un plan cativo de bloques pequenos e rúas estreitas que aínda hoxe sofre o centro da cidade.
Con todo, para 1896 a febre do ouro había atraído a xentes de todo o mundo (europeos e americanos), e en solo dez anos, o poeirento campamento de mineiros contaba xa con 100. 000 habitantes, sendo a maior cidade de Suráfrica. A enorme revalorización do territorio provocou a tensión e posterior guerra entre o goberno boer e os británicos (1899-1902), co resultado final do paso da soberanía de Xohanesburgo a estes últimos.
A disposición do intenso crecemento da cidade é realmente singular: sempre ao norte dos primeiros asentamentos e do Randjeslaagte, limitado polo sur como estaba pola banda leste-oeste das explotacións auríferas no Witwatersrand.
Xa dende 1903 pero especialmente a partir de 1910, a Unión Surafricana, despois República Surafricana, mantivo unha política degradante de segregación da man de obra maioritariamente de raza negra (apartheid), que tivo a súa translación urbana no confinamento destas inxentes poboacións en guetos. O máis grande e mundialmente famoso, Soweto (de South Western Townships).
Historia de don Servando

A Historia de don Servando é unha crónica manuscrita redactada en lingua galega entre 1625 e 1637. Trátase da obra máis extensa escrita en galego do seu tempo. O texto coñecese a través de múltiples copias, facilitadas inicialmente por José Pellicer de Ossau Salas y Tovar, nas que se introduciron profundas alteracións, especialmente lingüísticas, respecto ao orixinal, que se conserva no Arquivo da Catedral de Santiago de Compostela. Características
A obra é tamén coñecida como História gótica, ou polo título completo Historia de Don Servando, obispo de Orense, traducida en lengua gallega y adicionada por Don Pedro Seguino, obispo también de Orense, que vivía Era 1191. Año 1193. Trasladada de sus originales en letra gótica por don Joseph Pellicer de Touar, Señor de la casa de Pellicer. Cronista Mayor de su Magestad. Año de MDCXLVI.
Foi ideada por Juan Fernández de Boán y Araujo (1587-1639), entre 1625 e 1637, co fin de xustificar orixes nobres para ascender de escala social.
Ao tratarse dun falso cronicón, o seu valor como documento histórico é moi escaso. Pola contra, é unha fonte esencial para o estudo da lingua galega, ao tratarse dunha das poucas manifestacións conservadas do galego escrito no tempo dos Séculos Escuros. Edicións modernas
O texto apareceu publicado transcrito en Galicia. Revista Universal de este Reino, en catro entregas, a partir do número 5, do 1 de decembro de 1860. O estudo máis recente da obra foi feito por José Antonio Souto Cabo en 1997, como tese de doutoramento, e publicado por Ediciós do Castro no ano 2007.
Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum

A Historia de regibus Gothorum, Vandalorum e Suevorum (Historia dos reis dos godos, vándalos e suevos) é a historia dos godos, entre 265 e 624, escrita en latín por Isidoro de Sevilla. É unha relato moi condensado e, por mor da diversidade de fontes, ás veces, resulta moi contraditorio e mesmo, demasiado literario. Tras narra-la historia dos godos, continúa coa dos vándalos e, finalmente, cun relato separado referido á historia dos suevos. Fontes
Como fontes da súa obra, a principal foi a obra de Xerome de Estridón, que é continuación da de Eusebio de Cesarea no ano 378. A partir desa data, empregou principalmente a obra de Paulo Orosio (ata 417) e, para Hispania, a de Hidacio de Chaves (ata 469). Para a historia posterior, baseouse en Próspero de Tiro, continuador da obra de Xerome de Estridón entre o 405 e o 453, e en Víctor de Tunnuna, como principal testemuño para os anos 444 e 566 en África, e en Xoán Biclarense para a historia hispánica recente (565-590). Isidoro tamén usou unha crónica, parcialmente perdida, de Máximo de Zaragoza. Para os acontecementos en Hispania entre 590 e 624, Isidoro segue a se-la principal fonte para os historiadores actuais. Características
Isidoro comezou a súa historia cun prólogo, "Laus Spaniae", celebrando as cualidades de Hispania. Empregou a expresión "mater Spania" (nai Hispania). No resto da obra elaborou e defendeu a identidade gótica da Hispania unificada. Tamén, Isidoro utilizou a era hispánica para as súas citas.
A Historia compúxose en dúas versións, que se conservan. A primeira, probablemente escrita en 619, o ano da morte do rei Sisebuto, é a máis curta. A versión máis desenvolvida completouse probablemente no 624, o quinto ano do reinado de Suintila. Só a versión máis longa contén o "Laus Spaniae" e o "Laus Gothorum", unha loanza dos godos, que separa a historia dos godos (ata o reinado de Suintila) da dos vándalos. Da edición máis longa, a versión que serve de referencia é a realizada por Theodor Mommsen, que tamén, serviu de base para a súa primeira tradución ao inglés. Tamén existe unha tradución ao alemán.
Historia do azucre

A historia do cultivo da cana de azucre en Occidente está vencellado ao xurdimento das potencias económicas en Europa nos séculos XVI, XVII e XVIII. A cana de azucre no Brasil
A cana de azucre foi levada ao Brasil polos portugueses, que lla vendían aos neerlandeses, e estes redistribuíana no norte da Europa facendo un lucrativo comercio. Coa morte do herdeiro do trono portugués en 1578 e o posterior anexamento de Portugal á España do 1580, os Países Baixos, inimigos de España, decidiu ocupar a rexión do Pernambuco, principal produtora de cana de azucre no Brasil (entón baixo dominio de España, despois da unificación das coroas portuguesa e española). Os neerlandeses pasaron a financiar a compra de máquinas para os enxeños de produción de azucre e para os produtores brasileiros, así mesmo tamén a vender directamente o azucre de Pernambuco no resto da Europa. Feito isto, aumentaron os seus lucros.
Despois de que Portugal recuperara a súa independencia, no 1640, decidiu retomar as súas antigas colonias que foran ocupadas polos neerlandeses. Conseguírono en 1654 cando retomaron Pernambuco. Os neerlandeses fuxiron para as Antillas, pero levaron plantas de cana de azucre para comezar o cultivo nos seus novos territorios. Con isto, a produción brasileira pasou a ter concorrentes, e perdeu a lucratividade que o monopolio comercial representara para Portugal no século XVI.
O cultivo de cana de azucre no Brasil volveu a ter grande importancia no século XX, coa implantación en longa escala dun programa para utilizar o alcol como substituto da gasolina en motores de automóbiles. Na actualidade máis da metade dos automóbiles brasileiros funcionan con motores adaptados a un carburante que leva etanol (obtido da cana de azucre) até un 95 % e un 5 % de derivados do petróleo.
Historia do mundo actual

Para outras páxinas con nomes similares, véxase Actual.
Historia do mundo actual, historia inmediata, historia do presente ou historia do tempo presente son distintos nomes para unha disciplina historiográfica de recente creación e de utilización non xeneralizada no ámbito académico. Xorde por unha escisión da historia contemporánea, inevitabelmente dilatada polo paso do tempo.
Como nova área de coñecemento historiográfico nace pola necesidade de recuperar o sentido do termo contemporáneo como tempo coetáneo ao da experiencia vivida. A delimitación da historia do presente ou do mundo actual depende non só das vivencias das diversas xeracións que coexisten nun momento dado, senón da conciencia histórica e do uso público do pasado pola política, os grupos sociais e os medios de comunicación. Os estudos sobre a memoria histórica, de gran difusión na actualidade, están estreitamente vinculados.
Co uso de termos explicitamente ligados ao presente e ao inmediato insístese na súa aplicación preferentemente para referirse á máis recente actualidade, co que o seu obxecto está en permanente construción. A diferenza co periodismo, que se ocupa tamén da narración da actualidade consiste na aplicación da metodoloxía propia da ciencia histórica. O problema da obxectividade é o que máis facilmente pode afectar ao historiador da historia inmediata ou do tempo presente; aínda que tampouco ocorre que para épocas máis pretéritas se consiga totalmente, a pesar de que para elas debese operar a perspectiva e os intereses lonxincuos que dá o paso do tempo. Eric Hobsbawm argumenta que o historiador mantén unha relación moi persoal incluso co período non vivido directamente por el, pero que viviu de forma intermediada, influído pola súa familia ou outros testemuños (o que denomina zona de sombra). Para períodos máis afastados no tempo, a identificación cunha relixión, unha nación, unha civilización ou calquera outro trazo (que, aínda que careza de validez para o presente, pode ser incluso adoptado polo historiador) operaría no mesmo sentido.
Tales etiquetas historiográficas son tamén utilizadas para periodizar o segmento máis actual da Idade Contemporánea, cuxa determinación non suscitou un acordo xeneralizado entre os historiadores do período: poden referirse ao mundo posterior á caída do muro de Berlín (1989) e á desaparición do bloque comunista ligado á Unión Soviética, ou ao posterior aos atentados do 11-S, aínda que na súa orixe se acuñou (por historiadores franceses como Pierre Chaunu ou Jean-Pierre Azéma, ) para designar o mundo posterior á segunda guerra mundial (1945). Para as historias nacionais, como por exemplo a de España, tamén se utilizan distintas datas: 1939 (final da Guerra Civil Española) ou 1975 (morte de Francisco Franco).
Historia do nobre Ponto, que foi rei de Galiza e de Bretaña

Historia do nobre Ponto, que foi rei de Galiza e de Bretaña ou Ponthus e Sidoine, reis de Galiza e Bretaña (en francés Le roman de Ponthus et Sidoine) é unha narración en francés antigo e en prosa das aventuras de Ponthus, príncipe galego, polos reinos de Galicia, Bretaña e Inglaterra. Características
Trátase dunha obra anónima francesa escrita a finais do século XIV ou a comezos do XV, seguindo a tradición da literatura de cabalarías; non obstante, presenta un ideal moral e político a xulgar polas súas ensinanzas e mais un certo estilo didáctico. É unha conversión á prosa dos versos do Romance de Horn, do século XII, dun autor anónimo anglo-normando que se chamaría Tomás. Daquela "O Romance de Ponthus e Sidoine" foi popular e así o testemuñan os manuscritos conservados a día de hoxe tanto do texto como das súas traducións. Edicións
Catalóganse 28 manuscritos e 10 edicións, todos do século XV. Existen tamén varias traducións noutras linguas. Os manuscritos son bastante homoxéneos e teñen poucas diferenzas entre eles.
Hai varias traducións ó alto alemán medio realizadas durante o século XV. Unha realizada por Leonor de Escocia, arquiduquesa de Austria, entre 1449 e 1456. Unha copia da tradución alemá, conservada na biblioteca de Gotha, leva a data de 1465.
Outra versión conservouse en alemánico, posibelmente escrita na Antiga Confederación Suíza entre 1440 e 1460, e outra en fráncico, probabelmente escrita na rexión de Tréveris.
Unha tradución posterior ó neerlandés medio (Die historie van Ponthus ende die schoone Sidonie) conservouse nunha edición impresa por Niclaes vanden Wouwere en Anveres en 1564.
Ao galego foi traducido por Paulo Nogueira Santiago co título de Ponthus e Sidoine, reis de Galiza e Bretaña (Ed. Toxosoutos, 2006) e por Henrique Harguindey co título de Historia do nobre Ponto, que foi rei de Galiza e de Bretaña (Ed. Rinoceronte, 2016); esta último mereceu o premio de tradución na II Gala do Libro Galego. Legado
No álbum Un galicien en Bretagne Carlos Núñez réndelles homenaxe a estes dous heroes. Xosé Luís Méndez Ferrín inspírase neste romance medieval na súa novela Bretaña, Esmeraldina (1987).
Historia do xornalismo

A historia do xornalismo é o desenvolvemento, ó longo da historia, do xornalismo, entendido como unha actividade regular e continuada de recollida, elaboración e difusión de novas sobre os principais acontecementos que pasan no mundo, que levan a termo os xornalistas. A tendencia foi a do incremento do número de novas ó alcance dos cidadáns e da velocidade de transmisión. Dende finais do século XVII os xornais foron o principal medio de difusión da actividade dos xornalistas, ós cales se van engadir no século XVIII as revistas, no século XX a radio e a televisión, e no século XXI Internet.
A historia do xornalismo pódese separar en catro etapas; o antigo ou artesán (1609–1789), o moderno ou liberal (1789 – derradeiro cuarto do século XIX), o contemporáneo ou industrial (derradeiro cuarto do século XIX – derradeiro cuarto do século XX) e o que comeza co xurdimento de Internet, en 1994. Italia, Alemaña, Francia, Inglaterra, España e os Estados Unidos son, por esta orde, os países claves na aproximación académica da historia do xornalismo.