proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Xenócrates de Calcedonia

Xenócrates de Calcedonia (en latín Xenocrates, en grego antigo Ξενοκρὰτης) foi un filósofo grego de Calcedonia, en Bitinia. Traxectoria
Naceu, segundo Dióxenes Laercio, no -396 e morreu no -314, aos 82 anos. Primeiro foi seguidor de Esquines o Socrático, e despois de Platón, a quen se di que acompañou a Siracusa. Á morte de Platón, foi con Aristóteles e os dous aconsellaron a Hermias de Atarneo, o tirano de Atarneo e Aso que os convidara á súa terra.
Ao seu regreso a Atenas, foi embaixador varias veces ante Filipo II de Macedonia e máis tarde, durante a Guerra de Lamia, ante Antípatro (rexente de Macedonia).
Segundo Plutarco, os atenienses do seu tempo apreciábano moito, pola súa graza, perseveranza, honestidade e benevolencia, e unha rectitude moral que o fixo admirar mesmo polos atenienses máis vellos. Fíxose escolarca da Academia Platónica en tempos de Demetrio de Falero antes da morte de Espeusipo, que enfermara, e ocupou o cargo durante 25 anos.
Escribiu varias obras, entre elas un libro de dialéctica (τῆς περὶ τὸ διαλέγεσθαι πραγματείας Βιβλία ι'
), tratados de ciencia (περὶ ἐπιστήμης α', περὶ ἐπιστημοσύνης α'
), sobre divisións (διαιρέσεις η'
), sobre especies (περὶ γενῶν καὶ εἰδῶν α'
), sobre ideas ( περὶ ἰδεῶν
), sobre o oposto (περὶ τοῦ ἐναντίου
), dous traballos sobre medicina (περὶ φύσεως ς' e φυσικῆς ἀκροάσεως ς'
), varias obras de relixión, sobre deuses (περὶ Θεῶν
), sobre o que non existe (περὶ τοῦ ὄντος,
), sobre o deus supremo (περὶ τοῦ ἑνός
), sobre o infinito (περὶ τοῦ ἀορίστου
), sobre a alma (περὶ ψυχῆς
), sobre as afeccións (περὶ τῶν παθῶν α'
), sobre a memoria (περὶ μνήμης
), sobre a felicidade (περὶ εὐδαιμονίας
), e a virtude (περὶ ἀρετῆς
). Algúns dos seus epigramas foron recollidos na Antoloxía grega.
Dirixiu algúns libros sobre a realeza a Alexandre Magno (στοιχεῖα πρὸς Ἀλέξανδρον περὶ βασιλείας
) e tamén escribiu sobre o Estado (περὶ πολιτείας α' e πολιτικός α'
), e o poder da lei (περὶ δυνάμεως νόηου ά
). Tamén deixou traballos sobre xeometría, aritmética e astroloxía.
Un sobriño seu co mesmo nome foi tamén filósofo autor dun discurso sobre a morte de Arsinoe, titulado λόγος Ἀρισινοητικός. .
Xeo

Xeo é o nome dado a calquera das 14 fases sólidas coñecidas da auga. Nun contexto non científico, úsase para describir unha desas fases, de cristal hexagonal, que é a fase que abonda mais. O seu aspecto é vítreo, semitransparente, incluso azul-branqueciño dependendo da presenza de impurezas tales como o ar. Características
En canto un sólido cristalino natural, o xeo considérase un mineral formado por óxido de hidróxeno.
A súa densidade é inferior á da auga, ficando en 0, 92; o seu punto de fusión é 0 °C (á presión estándar). A mesma masa da auga varía de volumes dependendo do estado (líquido ou sólido, o feito distintivo é que, ao contrario da maioría dos sólidos, o xeo no seu punto de fusión preséntase máis dilatado cá súa forma líquida a 4 °C. Isto permite que a capa de xeo de ríos/lagos permaneza na superficie e isole o resto da masa de auga, deste xeito non chega a conxelarse en moitos casos a totalidade do río/lago.
Fases do xeo
A forma cristalina que adopta o xeo en función da presión e temperatura pódese representar nun diagrama de fase: Diagrama de fase do xeo— a escala das presións é logarítmica Usos
O xeo emprégase con fins terapéuticos e na conservación de alimentos, entre outros usos.
Xeocronoloxía

A xeocronoloxía á a ciencia, dentro da xeoloxía, que se encarga de determinar a idade absoluta de rochas, sedimentos e fósiles, sempre cun certo grao de incerteza inherente aos métodos usados, que son varios e interdisciplinares.
A xeocronoloxía é diferente á bioestratigrafía, que se encarga de asignar as rochas sedimentarias a un período xeolóxico coñecido mediante a descrición, catalogación e comparación de asociacións animais e florais fósiles presentes na rocha. A biostratigrafía non proporciona directamente a idade dunha rocha, senón que a sitúa dentro do intervalo de tempo para o cal se coñece que esas asociacions fósiles existiron.
A xeocronoloxía é a principal ferramenta coa que conta a cronoestratigrafía para establecer a idade absoluta de todas as asociacións fósiles e determinar a historia xeolóxica da Terra e dos corpos extraterrestres. Métodos de datación
Datación radiométrica
Datación por luminiscencia
Datación dos restos
Correlación de horizontes guía
Xeodesia

A xeodesia é a disciplina científica que se ocupa das medidas e representación da Terra, o seu campo gravitatorio e fenómenos xeodinámicos, nun espazo en tres dimensións de tempo variable.
A xeodesia ocúpase principalmente da posición e o campo gravitatorio e os aspectos xeométricos das súas variacións temporais, aínda que pode tamén incluír o estudo do campo magnético terrestre.
A forma da Terra é en gran medida o resultado da súa rotación, que causa un avultamento ecuatorial, e a competición de procesos xeolóxicos coma a colisión de placas tectónicas e o vulcanismo, ós que se resiste ó campo gravitatorio da terra. Isto aplícase á superficie sólida (oroxenia; poucas montañas son máis altas de 10 km, poucas subducións submarinas son máis profundas ca iso. ) De forma simplificada, unha montaña tan alta coma, por exemplo, 15 km, produciría unha presión na súa base tan grande, debido á gravidade, que a roca pasaría a estado plástico, e a montaña retrocedería a unha altura duns 10 km nun tempo xeolóxico insignificante. (En Marte, cunha gravidade superficial menor, o volcán máis grande, o monte Olimpo, ten 27 km de altura, unha altura que non podería manter na Terra. ) A gravidade afecta de forma similar á superficie líquida e á atmosfera terrestre. Por esta razón, o estudo do campo gravitatorio da Terra é considerado como unha parte da xeodesia, chamada xeodesia física.
Xeofísica

A xeofísica é unha ciencia centrada na comprensión da estrutura, composición e dinámica do planeta Terra. Consiste basicamente na aplicación de coñecementos e medidas da física ao estudo da Terra, especialmente pola reflexión sísmica, refracción, gravidade, magnetismo, electricidade, electromagnetismo e métodos radioactivos.
Divídese nalgunhas sub-áreas de coñecemento: Sismoloxía (terremotos e ondas elásticas)
Métodos sísmicos
Xeodesia (o campo gravitacional terrestre, ben como seu tamaño e a súa forma)
Métodos potenciais
Métodos eléctricos
Métodos magnéticos
Xeofísica de pozo
Xeofísica espacial
Xeognosia

Xeognosia (do grego γῆ gē, 'Terra', e γνῶσις gnōsis, 'coñecemento, ciencia') foi a denominación que durante o século XIX se lle deu á rama da ciencia xeolóxica que tiña como obxecto o estudo da estrutura da Terra, a orixe e disposición das capas rochosas e dos fósiles as súas mutuas relacións.
O termo xeognosia foi cuñado polo pioneiro da mineraloxía Abraham Gottlob Werner nos anos finais do século XVIII.
Actualmente a xeognosia está incorporada á xeoloxía, sendo, en xeral, considerada como a orixe da actual xeoloxía estrutural.
Xeografía ambiental

A xeografía ambiental é a rama da xeografía que describe os aspectos xeográficos das interaccións entre os seres humanos e o mundo natural. Require unha comprensión da dinámica da xeoloxía, meteoroloxía, hidroloxía, bioxeografía, ecoloxía e xeomorfoloxía, así como as formas polas que as sociedades humanas conceptualizan o medio ambiente. Características
A xeografía ambiental representa un conxunto moi importante de ferramentas analíticas para avaliar o impacto da presenza humana sobre o medio ambiente a través da medición do resultado da actividade humana no relevo e ciclos naturais.
A xeografía ambiental é unha das tres ramas da xeografía: ambiental, física e humano. A xeografía ambiental concéntrase na relación entre o ser humano e o mundo que o rodea.
Xeografía astronómica

A xeografía astronómica ou areografía é o estudo da superficie de planetas sólidos como Venus, Marte e Mercurio. Tamén é o estudo dos satélites que certos planetas teñen, como é o caso da Lúa da nosa Terra. Aínda son estudos incipientes debido a falta, ou poucos datos que se ten sobre os planetas e satélites do Sistema Solar. A xeografía de Marte, con todo, é relativamente coñecida. Estes estudos xeográficos son realizados por equipos multidisciplinares.
Xeografía de España

España localízase no suroeste de Europa e comprende o 84 % da Península Ibérica. A súa superficie total é de 504782 km², deles 499542 km² é terra e 5240 km² auga.
Das fronteiras de España, 4964 km (88 %) é costa e 1917, 8 km terra (12 %). Comparte con Portugal unha fronteira de 1214 km, con Francia 623 km, con Andorra 63 km, con Marrocos 16 km e con Xibraltar 1, 2 km. A costa mediterránea abrangue 1660 km, a atlántica 710 km. Os Pireneos esténdense ao longo de 435 km entre o Golfo de Biscaia e o Mediterráneo. O estreito de Xibraltar separa España e Europa de Marrocos, no norte de África.
Fóra do territorio peninsular, España exerce a soberanía sobre as illas Baleares, as Canarias, Ceuta, Melilla, as illas Chafarinas, Peñón de Alhucemas e Peñón de Vélez de la Gomera.
Xeografía de Tonga

Tonga é un arquipélago localizado ao sur de Samoa. As súas 169 illas, das cales 36 están habitadas, divídense en tres grupos principais: Vava'ou, Ten'apai e Tongatapu, que forman unha liña norte-sur de 800 quilómetros de longo. Tongatapu, a illa máis grande e que alberga a capital Nukuʻalofa, cobre 257 km². Xeoloxicamente, as illas de Tonga son de dous tipos: a maioría teñen unha base de pedra calcaria que se orixinou a partir de formacións de coral levantadas; as demais consisten en pedra calcaria sobre unha base de orixe volcánica.
O clima é basicamente subtropical cun período cálido (de decembro a abril), durante o cal a temperatura sobe por riba dos 32 °C, e un período máis fresco (de maio a novembro), no que as temperaturas non acostuman superar os 27 °C. A temperatura sobe de 23 °C a 27 °C, e a precipitación anual varía de 170 a 297 centímetros se se viaxa desde Tongatapu para o sur para as illas do norte máis próximas ao Ecuador. A humidade media diaria é do 80%.
Ten unha área total de 748 km², dos que 718 km² son de terra e 30 de auga. Non ten fronteiras con outros países, e ten unha lonxitude de costas de 419 km.
Accidentes mariños:
plataforma continental:
200 m de profundidade
zona económica exclusiva:
200 mn (370. 4 km)
territorio mariño:
12 mn (22. 2 km)
Clima:
tropical; alterado por ventos alisios; estación cálida (de decembro a maio), estación fresca (de maio a decembro)
Terreo:
a maioría das illas teñen unha base de pedra calcaria que se orixinou a partir de formacións de coral levantadas; as demais consisten en pedra calcaria sobre unha base de orixe volcánica.
Elevacións do terreo:
punto máis baixo:
Océano Pacífico 0 m
punto máis alto:
lugar sen nome en Kao Island con 1. 033 m
Recursos naturais:
pescado, terreo fértil
Uso da terra:
terreo cultivábel:
24%
cultivo permanente:
43%
pastos permanentes:
6%
bosque e selva:
11%
outros:
16% (1993 est. )
Terras de regadío:
N/D km²
Perigos naturais:
ciclóns (de outubro a abril); terremotos e actividade volcánica en Fonuafo'ou (Illa Falcón) e Late'iki (Illa Mete)
Xeografía feminista

A xeografía feminista ou xeografía do xénero é a corrente da xeografía humana que se localiza en teorías, métodos e críticas do feminismo ó estudo do espazo xeográfico, humano e social.
Tamén é a encargada de examinar as formas en que os procesos socioeconómicos, políticos e ambientais crean, reproducen e transforman non só os lugares onde vivimos senón tamén as relacións sociais entre os homes e as mulleres que alí viven e, tamén, á súa vez como as relacións de xénero teñen un impacto en devandito procesos e nas súas manifestacións no espazo e a contorna. Obxectivo
A xeografía feminista ten por obxectivo fundamental completar a suposta parcialidade dos enfoques tradicionais, e analizar as variacións territoriais nas relacións de xénero, definir os patróns rexionais, desvelar en definitiva as interaccións entre xénero e territorio, salientando ó mesmo tempo a importancia básica de nivel socioeconómico. Eidos de estudo
Máis que unha subdisciplina específica da xeografía, adoita considerarse parte dunha aproximación posmoderna máis ampla, a partir das teorías de Michel Foucault, Jacques Derrida ou Judith Butler entre outros.
Outras influencias máis recentes inclúen críticas de teóricos postocolonialistas. As xeógrafas feministas intercambian experiencias vividas con experiencias de grupos a nivel local máis que desenvolver teorías sen traballo empírico.
Moitas xeógrafas feministas estudan os mesmos temas, pero sempre dende a óptica das divisións de xénero. Este concepto amplíase ademais con outros temas como son o xénero, a familia, a sexualidade, etc.
Xeografía litoral

A xeografía litoral é unha rama da xeografía que estuda a relación entre a terra e a auga e o clima na zona costeira (ademais doutros factores xeográficos). Zonas costeiras
As zonas costeiras son un tipo de espazo con características especiais, porque resultan da intersección de tres factores xeográficos, principalmente, como son o relevo, o clima e o mar, polo que a dinámica destes tipos de paisaxe resulta máis complexa. Esta interacción de factores, que inclúen a presenza ocasional doutros factores (como a presenza de esteiros, urbanizacións, verteduras, actividade humana, xeo, etc), poden facer o estudo aínda máis complexo.
A xeografía litoral estuda as paisaxes costeiras no seu conxunto e, en particular, a súa dinámica. Costa
A costa, sendo o punto de encontro entre a terra e a auga, é un ambiente en que ocorren constantemente a erosión (eliminación de material, debida ás ondas e mareas, correntes mariñas e vento) e sedimentación (depósito de material procedente de ríos próximos ou de franxas de litoral). A suma destes procesos é o balance de sedimentos na costa. O impacto deste balance de sedimentos sobre a forma da costa pode ser: Se o saldo é negativo e a erosión é predominante, a costa é alta, marcada por cantís e rochedos;
Se o saldo é positivo, con predominio dos fenómenos de depósito, a costa será baixa. Neste caso poden distinguirse dúas posibilidades: costas abertas, onde hai unha clara separación lineal entre a auga e a costa; ou costas protexidas, cando, despois dunha primeira liña de terra se abren espazos de auga máis ou menos ligadas ao mar (como as lagoas).
Praia
A parte da costa afectada pola acción das ondas é a praia, comprendida desde a base da praia (que tamén é o límite inferior da costa) ata o máis alto nivel alcanzado polas ondas nas tempestades máis violentas.
A praia pode dividirse en tres zonas: Zona emerxida: a porción da praia que é alcanzada pola auga só durante as ondas particularmente violentas, como as producidas nos temporais;
Zona intermareal: é a parte da praia alternativamente descuberta ou oculta baixo a auga, dependendo da ondada e das mareas. Está delimitada polos límites máximos e mínimos atinxidos pola auga durante as mareas máis altas e máis baixas,
Zona somerxida: é a parte do conxunto que está sempre cuberta de auga, se ben segue estando afectada pola acción da dinámica litoral.
A diferenza nas condicións de ondas que poden xurdir dunha praia significa que poden ter características físico-xeográficas moi diferentes. Dependendo da forma dunha liña costeira pódese falar de: península, istmo, cabo e golfo. A estrutura do litoral é moi variada e depende da terra, das augas que corren sobre el e da súa exposición a condicións meteorolóxicas diversas.
Xeografía matemática

A xeografía matemática, ten o seu foco na superficie da Terra, estudando a súa representación matemática e a súa relación coa lúa e o sol. Esta vocación dual non é contraditoria, porque a través do estudo dos fenómenos da superficie que ocorren produto da interacción co sol e a lúa pode ser mapeado en Ecuador, os trópicos, as liñas polares, coordenadas xeográficas e ata medir o tamaño da Terra.
Inclúe ramas como topografía, cartografía, Xeoestatística, Xeomática, fotogrametría, sensoriamento remoto, Procesado Dixital de Imaxes, análise espacial, Base de Datos Espaciais, Catastro Técnico, sistemas de información xeográficos (SIG), cartografía dixital e os sistemas de posición por satélite, como o GPS.
A Xeografía matemática é o berce da tradición espacial da xeografía, debido á súa preocupación pola situación e representación espacial da superficie da Terra. A Xeografía matemática ofrece un marco seguro para a localización, distribución e representación do espazo xeográfico en que están baseados resto das disciplinas xeográficas. Os xeógrafos tradición espacial usar o termo "espacializar" como sinónimo de "mapear" ou "cartografar".
A Xeografía matemática é unha rama da Xeografía que nace coa mesma Xeografía. O pai da Xeografía, Eratóstenes de Cirene, tamén é o pai da Xeografía matemática, este último no seu libro "Geographia" dedica a primeira sección do seu libro para o estudo dos fenómenos resultantes da interacción entre a superficie da terra e do sol e a lúa, xunto con estudos da súa forma, tamén se preocupa coa representación fiel da superficie da Terra. Na segunda parte do libro expón as súas medicións do tamaño da Terra.
Normalmente o contido da Xeografía matemática son os primeiros tratados, nun estudo introdutorio da xeografía, para cubrir a localización da Terra no universo e do sistema solar, movementos da terra, a influencia do sol e da lúa sobre a superficie (punto inevitable e esencial en ramas como a climatoloxía, hidroloxía) e á definición e comprensión dos sistemas de localización como a base para todo o estudo xeográfico.
Nos últimos tempos, a xeografía matemática tornouse máis relevante para o desenvolvemento da sistemas da información xeográfica (SIG). Modelaxe matemática de diversos fenómenos na superficie da Terra a través do SIX, abriu un importante campo da materia, o que permitiu unha maior interacción con outros ramos da xeografía como a hidroloxía, climatoloxía, xeomorfoloxía e xeografía económica.
Xeoloxía estrutural

A xeoloxía estrutural é a rama da xeoloxía que estuda a xeometría dos corpos rochosos, a súa distribución espacial, tridimensional, e os procesos de deformación que se producen nas estruturas xeolóxicas.
As estruturas geológicas poden ser primarias, que son aquelas orixinadas na formación das rochas sedimentarias e ígneas, tales como a estratificación sedimentaria e estruturas de fluxo en magmas, e tectónicas, que son orixinadas por deformación das rochas baixo a acción de forzas.
A xeoloxía estrutural inclúe características e superposicións con aspectos de xeomorfoloxía, metamorfismo e xeotecnia.
Co estudo da estrutura tridmiensional das rochas e as rexións, poden facerse deducións sobre a historia tectónica do lugar, antigos ambientes xeolóxicos e acontecementos deformacionais.
Xeoloxía histórica

A xeoloxía histórica é unha rama da xeoloxía que estuda as transformacións que sufriu a Terra dende a súa formación hai uns 4. 500 millóns de anos ata os nosos días.
Para establecer un marco temporal absoluto os xeólogos desenvolveron unha cronoloxía a escala planetaria dividida en eóns, eras, períodos, épocas e idades. Esta escala baséase nos grandes eventos biolóxicos e xeolóxicos. Escala de tempo xeolóxico
A maioría das cifras están en millóns de anos (Ma): En táboa
1) En América do Norte, o Carbonífero subdivídese nos períodos Mississippiano e Pennsylvaniano.
2) Descubrimentos feitos durante o pasado cuarto de século cambiaron substancialmente a forma de ver os eventos xeolóxicos e paleontolóxicos inmediatamente anteriores ó Cámbrico. A nomenclatura non se estabilizou. O termo Neoproterozoico é utilizado aquí, pero outros escritores poderían igualmente usar outros termos como 'Ediacariano', 'Vendiano', 'Varangiano', 'Precámbrico', 'Protocámbrico', 'Eocámbrico', ou poderían estender o período de duración do Cámbrico. Todos estes termos son considerados como un subconxunto do Proterozoico máis ca como un período entre o Paleozoico e o Proterozoico.
3) As datas son incertas mostrando unha leve diferenza coas fontes en común. Isto débese á incerteza da datación radiométrica e ó problema de que depósitos que son susceptibles de ser datadas radiometricamente non sempre son examinados no lugar exacto na columna xeolóxica que se desexa datar. Datas cun * son determinadas radiometricamente baseadas en acordos internacionais con GSSP. Tódalas datas danse para o fin da época en cuestión.
4) Os paleontólogos xeralmente fan referencia á etapa faunal en lugar dos períodos xeolóxicos. A nomenclatura de etapas é bastante complexa. Ver https: //web. archive. org/web/20020219025732/http: //flatpebble. nceas. ucsb. edu/public/harland. html para obter unha lista ordenada por Etapas faunais. Tamén ver GSSP.
5) Como uso común os períodos Terciario- Cuaternario e Paleoceno-Neoxeno-Cuaternario son considerados equivalentes a Mesozoico e Paleozoico. O termo 'Período|Era' (exemplo 'Neoxeno Período/Era') é ás veces usado no canto de 'Período'.
6) O tempo mostrado na columna "Anos atrás" é o que corresponde á fin da época na columna que di "Época".
7) O Precámbrico era tamén denominado Criptozoico.
Xeometría de Riemann

En xeometría diferencial, a xeometría de Riemann é o estudo das variedades diferenciais con métricas de Riemann; é dicir dunha aplicación que a cada punto da variedade, lle asigna unha forma cadrática definida positiva no seu espazo tanxente, aplicación que varía suavemente dun punto a outro. Isto dá ideas locais de (entre outras magnitudes) ángulo, lonxitude de curvas, e volume. A partir destas, poden obterse outras magnitudes por integración das magnitudes locais.
Foi proposta por primeira vez de forma xeral por Bernhard Riemann no século XIX. Como casos especiais particulares aparecen os dous tipos convencionais (xeometría elíptica e xeometría hiperbólica) da xeometría non euclidiana, así como a xeometría euclidiana mesma. Todas estas xeometrías trátanse sobre a mesma base, do mesmo xeito que unha ampla gama das xeometrías con propiedades métricas que varían de punto a punto.
Calquera variedade diferenciable admite unha métrica de Riemann e esta estrutura adicional axuda a miúdo a solucionar problemas de topoloxía diferencial. Tamén serve como un nivel de entrada para a estrutura máis complicada das variedades pseudo-Riemann, as cales (no caso particular de ter dimensión 4) son os obxectos principais da teoría da relatividade xeral.
Non hai introdución fácil á xeometría de Riemann. Os artigos seguintes poden servir como introdución: Teoremas clásicos na xeometría de Riemann
A seguir, unha lista non completa dos teoremas máis clásicos da xeometría de Riemann. A elección faise dependendo da súa beleza, importancia e simplicidade da formulación: Teorema de Gauss-Bonnet: A integral da curvatura de Gauss nunha variedade de Riemann compacta de 2 dimensións é igual a 2 π χ ( M ) {\displaystyle 2\pi \chi (M)}, aquí χ ( M ) {\displaystyle \chi (M)} denota a característica de Euler de M {\displaystyle M}.
Teorema de inmersión de Nash, tamén chamado teorema fundamental da xeometría de Riemann: Indican que cada variedade de Riemann pode ser isometricamente mergullada nun espazo euclidiano Rn.
Xeometría descritiva

A xeometría descritiva (tamén chamada xeometría mongeana ou método monge) é unha rama da xeometría que ten como obxectivo representar obxectos de tres dimensións nun plano bidimensional. Dito doutro xeito, É a ciencia, disciplina ou método gráfico-matemático que pretende representar, nun plano (o plano de debuxo) os corpos no espazo (figuras), resolvendo os problemas de tres dimensións, mediante o uso da xeometría. Ese método foi desenvolvido por Gaspard Monge e tivo grande importancia no desenvolvemento tecnolóxico desde súa sistematización. Existen diferentes sistemas de representación que serven a este fin, como a perspectiva cónica, o sistema de planos acoutados etc. pero quizais o máis importante é o sistema diédrico, tamén coñecido como sistema Monge, desenvolvido por Monge na súa primeira publicación no ano 1799. Fundamentos e propósitos da xeometría descritiva
Para representar xeometricamente é preciso realizar unha operación chamada proxección que consiste en referir debuxando o corpo do espazo nun plano. Toda representación en xeometría descritiva debe ser reversible, é dicir, a partir da proxección pódese formar o corpo no espazo representado. Isto pódese conseguir mediante varios medios chamados sistemas de representación.
Elementos de proxección
Cada obxecto colocado no camiño dos raios de luz produce unha silueta nun plano situado detrás. Se imaxinamos que o corpo é transparente ou de vidro, podemos ver a través dos seus bordos e vértices, e a silueta, ou contorno aparente, pódese representar con detalle. Esas siluetas, representadas no plano de debuxo, son o que coñecemos como proxeccións.
O centro de proxección é o punto do que parten as rectas que pasan polos puntos do obxecto e inciden sobre o plano. Pode ser un punto coñecido ou estar no infinito.
As rectas proxectantes son as que conteñen o centro de proxección, pasan por algún punto do obxecto e inciden no plano.
O plano de proxección é aquel no que inciden as rectas proxectantes dando lugar ao debuxo ou proxección do obxecto. Tipos de proxeccións
Nas proxeccións cilíndricas o punto de proxección é un punto impropio situado no infinito ( ∞ ), e as rectas proxectantes son paralelas entre si. En cartografía tamén define un tipo de proxección cartográfica chamada proxección de Mercator.
En xeometría descritiva, na proxección cilíndrica a proxección ten a mesma magnitude que o obxecto. Segundo sexa a inclinación dos raios co plano, a proxección cilíndrica pode ser ortogonal, onde os raios son perpendiculares ao obxecto (sistemas de representación diédrico e axonométrico) ou oblicua, onde os raios inciden cunha inclinación (perspectiva cabaleira).
Formas xeométricas
Clasificación das formas xeométricas elementais
Formas xeométricas planas: polígonos
recta
seccións cónicas
Formas xeométricas espaciais: superficies regladas
poliedros regulares
pirámide
cuña
prisma
superficies de revolución:
cilindro
cono
esfera
elipsoide
paraboloide
hiperboloide
superficies non regladas
Xeometría diferencial

En matemáticas, a xeometría diferencial é o estudo da xeometría usando as ferramentas da análise matemática. Os obxectos de estudo deste campo son as variedades diferenciábeis (tal e como a topoloxía diferencial) tanto como as nocións de conexión e curvatura (que non se estuda na topoloxía diferencial).
Na súa concepción moderna a xeometría diferencial podería confundirse coa álxebra multilineal.
Xeomática

A xeomática é a rama da xeografía que estuda as actividades de produción, colleita, almacenaxe, análise, transmisión e xestión de información xeográfica. Historia e características
Xurdiu desde a revolución cuantitativa da xeografía na metade da década de 1950. A xeomática implica o uso de técnicas espaciais tradicionais usadas en cartografía e topografía e as súas aplicacións nos ordenadores. Este sector se fixo máis utilizado con moitas outras materias utilizando técnicas como SIX e sensoriamento remoto. A xeomática tamén levou a unha revitalización dalgúns departamentos de xeografía, especialmente en América, onde o asunto estaba en declive durante a década de 1950. [Cómpre referencia]
Xeonllo

O xeonllo (tamén chamado xollo) é unha articulación de carga do membro inferior. Na articulación interveñen tres ósos: fémur, rótula e tibia. É unha articulación bicameral, con movementos de flexión - extensión e rotación interna - externa. Superficies articulares
As superficies articulares do xeonllo son: Caras anterior, inferior e posterior dos cóndilos femorais
Superficie posterior da rótula
Cara superior da epífise superior tibial
Entre o fémur e tibia interpóñense dúas cartilaxes, os meniscos. Á súa vez, estes meniscos presentan unha cara superior ou femoral e unha inferior ou tibial. O menisco externo ten forma de O, mentres que o interno ten forma de C. Entre ambas as cartilaxes colócase un ligamento. Articulacións do xeonllo
Son dúas: 1. Entre a canle troclear do fémur e a superficie posterior da rótula. É unha articulación troclear, con movementos de flexión-extensión.
2. Entre cóndilos femorais e pratos tibiais. Interpóñense os meniscos. É unha trocoide, con movementos de rotación. Ligamentos do xeonllo
1. Cápsula articular: percorre as superficies óseas e crea un espazo cheo de líquido sinovial. Atópase furada por diante pola rótula e por detrás polos ligamentos cruzados.
2. Ligamento anterior ou tendón rotuliano: orixínase na superficie anterior da rótula continuando o tendón cuadricipital. Chega ata a tuberosidade anterior da tibia.
3. Ligamentos laterais: o externo vai dende a cara cutánea externa do fémur ata o peroné. O interno vai en dous planos, do cóndilo interno ata a cara interna da tibia. Presenta un plano superficial, maior en extensión, e o fondo, que vai chegar menos lonxe pero é máis forte.
4. Ligamentos cruzados: van dende a cara posterior dos cóndilos femorais ata a tibia. Furan a cápsula articular. Van cubertos de vaiñas sinoviais individuais. Estabilizan a articulación.
Xeosfera

A xeosfera e unha parte estrutural da Terra que se estende dende a superficie ata o interior do planeta (uns 6. 740 km) Esta capa caracterízase por ter unha estrutura rochosa que serve de soporte ó resto dos sistemas terrestres (biosfera, atmosfera, hidrosfera e criosfera) situados estes sobre a súa parte máis superficial. Composición
Está composta por sobre todo por 3 tipos de elementos químicos: ferro, osíxeno e silicio, que xunto ao resto dos elementos forman as rochas e minerais que existen nesta capa. Distribución
Esta capa divídese en tres partes: codia, manto e núcleo.
Codia
E a parte máis superficial da Terra. Pódense distinguir dous tipos de codia: Codia continental: duns 70 km de grosor, a súa rocha máis abundante é o granito. Pódese observar nos continentes e illas.
Codia oceánica: duns 10 km de grosor. Na súa composición abunda o basalto.
Manto
Capa situada debaixo da codia. As rochas que o constitúen son ricas en osíxeno, magnesio, silicio e ferro. Encóntrase a temperaturas entre os 1. 500 e 3. 000 °C.
Núcleo terrestre
Ocupa o centro da Terra. Está constituído por rochas ricas en ferro e níquel. Está a unha temperatura duns 6000 °C. Podémolo dividir en dous tipos: Núcleo interno: esténdese ata o centro da terra e está en estado sólido.
Núcleo externo: pénsase que se atopa en estado líquido, alcanza as 3. 700 millas de profundidade e os seus compoñentes están sometidos a moita presión e temperatura.
Xeosmina

A xeosmina é un composto orgánico producido por certas actinobacterias, que ten un cheiro a terra, e é responsable do sabor a terra das remolachas e contribúe ao forte olor que hai no aire cando cae a chuvia despois dun período de tempo seco ou cando se levanta o solo cavando ou arando. Quimicamente, é un alcohol bicíclico derivado da decalina. O seu nome deriva do grego γεω- (geo-) "terra", e ὀσμή (osme) "cheiro". Produción
A xeosmina prodúcena as bacterias grampositivas do xénero Streptomyces, pertencente á orde Actinomycetales, e libérase cando estes microorganismos morren. As localidades nas que a subministración de auga depende de augas superficiais poden experimentar periodicamente episodios de sabor desagradable na auga cando se produce unha rápida morte nas poboacións destas bacterias, que fai que se libere xeosmina na auga. En condicións ácidas, a xeosmina descomponse en substancias inodoras.
En 2006, desvelouse a biosíntese de xeosmina por un encima bifuncional de Streptomyces coelicolor. Un só encima, a xeosmina sintase, converte o farnesil difosfato en xeosmina nunha reacción en dous pasos.
Streptomyces coelicolor é o modelo representativo dun grupo de bacterias que habitan o solo cun ciclo de vida complexo que implica o crecemento do micelio e a formación de esporas. Ademais da produción da xeosmina volátil, tamén producen outras moléculas complexas de interese farmacolóxico; a súa secuencia xenómica está dispoñible no Instituto Sanger. Efectos
A xeosmina é responsable do cheiro a terra despois da chuvia e do sabor térreo dalgúns vexetais. Aínda que o cheiro despois da chuvia nas tormentas se atribúe á xeosmina, o cheiro antes da chuvia débese ao ozono.
O olfacto humano é moi sensible á xeosmina e pode detectala a concentracións de tan só 5 partes por trillón.
A xeosmina é responsable do cheiro a barro de moitos peixes de auga doce importantes comercialmente como as carpas e os peixes gato. A xeosmina combínase co 2-metilisoborneol, que se concentra na pel graxa e nos tecidos musculares escuros. A xeosmina degrádase en condicións ácidas, polo que se utiliza o vinagre e outros ingredientes ácidos nas receitas de cociña deses peixes para reducir ese cheiro.
Xera

Xera é un grupo asturiano de música folk electrónica. Combina enxeñaría de son con propostas musicais sinfónicas baseadas no folk. Presentan un abano de estilos dentro da electrónica máis minimalista. Conviven teclados e piano con instrumentos tradicionais. Discografía
Álbums
Lliendes, publicado en decembro de 2006 baixo unha licenza Creative Commons.
Tierra, publicado en xullo de 2009 baixo unha licenza Creative Commons.
Llume, publicado en xuño de 2012 baixo unha licenza Creative Commons.
Raiz, publicado en novembro de 2013 baixo unha licenza Creative Commons.
Maquetas
Lliendes (promocional), publicado en 2005 baixo unha licenza Creative Commons.
Recompilatorios
Esbilla 05 (incluído no Anuariu de la música asturiana 2005 de Discos L'Aguañaz), co tema Valdescabres publicado en 2005 baixo unha licenza Creative Commons.
Llengües Vives 1996-2006, co tema Dúrmite publicado en 2006 baixo unha licenza Creative Commons.
Esbilla 06 (incluído no Anuariu de la música asturiana 2006 de Discos L'Aguañaz), co tema Inda publicado en 2006 baixo unha licenza Creative Commons.
Sonidos Eurofolk 2006 (incluído coa revista Interfolk), co tema Valdescabres publicado en 2007 baixo unha licenza Creative Commons.
Outros traballos
Banda sonora do documental "Aconcagua, más que un récord" (2007), producido por DosTorres Audiovisual.
Xeración Y

A Xeración Y, tamén coñecida como Xeración do Milenio, milenial ou Milénica, é a cohorte demográfica que segue á Xeración X. Non hai datas precisas respecto de cando a Xeración Y comeza e remata. Os comentaristas empregan as datas de nacemento desde 1980 até 1999. Etimoloxía
O termo Xeración Y empregouse por primeira vez no editorial de agosto de 1993 da revista estadounidense Advertising Age, co obxectivo de describir ós adolescentes daquela época. Definíronos como diferentes ós da Xeración X. Dende entón, a mesma revista referiu en máis dunha ocasión o ano de 1979, como data a partir da cal se pode considerar aos nados dentro desta xeración.
A Xeración Y fai alusión á xeración sucesora da Xeración X.
Coma ós membros da Xeración X, influídos pola cadea de televisión MTV, aos nados ao principio da Xeración Y tamén se lles coñece como Xeración MTV. Xeración Peter Pan
O sociólogo estadounidense Kathleen Shaputis etiquetara ós milenarios como o bumerang xeracional ou xeración Peter Pan, por mor da tendencia a atrasar algúns ritos na idade adulta por períodos máis longos que as xeracións precedentes. Estas etiquetas tamén foron unha referencia a unha tendencia cara ós membros que viven cos seus pais por períodos máis longos que as xeracións anteriores.
O Dr. Larry Nelson sinalou tamén que algúns mozos do milenio están a atrasar a transición desde a infancia até a idade adulta como resposta a erros cometidos polos seus pais. «En xeracións anteriores, casabas, iniciabas a túa carreira e facíalo inmediatamente. O que a xente nova está a ver hoxe é que ese enfoque levou a divorcios e a xente descontenta coas súas carreiras». Xeración Y no mundo
Movemento 15-M en España 2011.
Xeración Z

Xeración Z é un nome empregado para facer referencia ás persoas nadas despois da Xeración do Milenio. Aínda que non existe acordo xeral sobre as datas límites desta xeración, algúns autores danlle orixe na década de 2000 e da década do 2020, concordando en que dita xeración comeza co fin da burbulla económica até o día de hoxe. Por tanto, a xeración post-milenio componse actualmente de adolescentes e nenos. Características xerais
Xa que son persoas moito máis estruturadas que outras xeracións anteriores, poden ser adultos responsables e con alto valor social. Esta xeración adoptou a tecnoloxía a primeira instancia o que xerou unha dependencia en gran medida dela. Son máis inclinados ao mundo virtual. Se a xeración Z é moldeada adecuadamente, poden lograr moito máis que as súas xeracións anteriores utilizando os medios dixitais. Con todo, por outra banda fálase dunha escaseza de habilidades interpersoais así como tamén da non valoración á importancia dos valores da familia.
Son moi individualistas no seu carácter e cren na súa propia persoa. Ademais non cren vivir de acordo ás normas sociais. A súa sociedade existe en Internet onde se abre a súa mente e expresan as súas propias opinións.
A Xeración Z tende a ser mal oínte debido a que teñen menos en conta o que outros teñen que dicir e que non se presta atención aos demais. Isto pode ir na súa contra á hora de consolidar as súas propias familias. A educación e o traballo desempeñan un papel pouco importante nas súas vidas xa que non ven a educación como un medio de supervivencia. Para eles prevalece a intelixencia e o coñecemento sobre a tecnoloxía. O feito de nacer despois do auxe dixital dos anos 1990 fai que se adapten de maneira extraordinaria a futuras tecnoloxías como ningunha outra xeración (2015).
Fenda xeracional xeración Y - xeración Z
Segundo investigacións, esta xeración está menos orientada que a xeración Y, porén, teñen fortes opinións e suxestións. [Cómpre referencia] Psicólogos están a notar un drástico cambio de comportamento da xeración Y á xeración Z. Para a xeración Y, a énfase sempre foi profesional e de estudos, mentres que a xeración Z dálle menos importancia á carreira profesional e os estudos formais, sexan cales fosen. Na súa vida persoal pode haber falta de comunicación, e debido a esta falta de comunicación non poden ser moi eficaces para a educación das xeracións futuras por si mesmos. Tamén, e debido a iso, no momento en que a Xeración Z empece a traballar pode chegar a haber grande escaseza de profesionais especializados como médicos e científicos. [Cómpre referencia]
Xeración de 1950 de Literatura española

Denomínase Xeración dos 50 en España aos escritores en lingua castelá, fundamentalmente poetas que, superada a guerra civil, son considerados "fillos" desta e que unen a reivindicación social cunha nova lírica e preocupación pola linguaxe, así como incorporan reflexións metafísicas e filosóficas nas súas obras. Non obstante, non se rexen por unha liña academicista. Trátase dunha escrita de corte intimista, e están influenciados pola Xeración do 98, especialmente por Antonio Machado. Na segunda etapa desta xeración literaria, os novelistas consideran que o seu papel como escritores os obriga a denunciar as miserias e inxustizas sociais.
Entre os máis destacados membros desta xeración figuran José Manuel Caballero Bonald, Rafael Sánchez Ferlosio, Ángel González, Antonio Gamoneda, José Agustín Goytisolo, Carmen Martín Gaite, Alfonso Sastre ou Claudio Rodríguez, entre outros.
Xeración de antre dous séculos

A Xeración de antre dous séculos foi nomeada por Xosé Luís Méndez Ferrín e comprendía a tódolos escritores galegos nados entre 1869 e 1879. Estes escritores serían os protagonistas da transición da Literatura galega do século XIX ó século XX.
O nome foi tomado dunha obra de Xerardo Álvarez Limeses que xunto con Antonio Noriega Varela e Ramón Cabanillas, entre outros, formarían parte desta xeración.
Xerador eléctrico

Un xerador eléctrico é un tipo de máquina eléctrica cuxo obxectivo é conversión en enerxía eléctrica de calquera outra forma de enerxía (enerxía mecánica, química. .). Os xeradores implicados na produción industrial son principalmente máquinas síncronas, aínda que nalgunhas aplicacións especiais se poden utilizar outro tipo de máquinas.
O funcionamento dun xerador depende da indución electromagnética, estando a lei básica de indución electromagnética baseada na Lei de Faraday de indución. Un circuíto que xira en presenza dun campo magnético abarca un fluxo variábel, o que provoca unha corrente inducida. Tipos de xeradores que converten enerxía mecánica en eléctrica:
xerador síncrono.
xerador asíncrono.
xerador de corrente continua.
Un motor eléctrico desempeña a función inversa, ou sexa, converte enerxía eléctrica en enerxía mecánica e construtivamente son semellantes aos xeradores, pois se basean no mesmo principio de conversión.
O tipo mais común de xerador eléctrico é o dínamo (xerador de corrente continua) dunha bicicleta, utilizada para converter enerxía das rodas que xiran en electricidade que alimenta unha lámpada. Na produción industrial de enerxía, a enerxía mecánica (moitas veces proveniente dunha turbina hidráulica, a gas ou a vapor) é utilizada para facer xirar o rotor, o cal induce unha tensión nos terminais dos enrolamentos que ao seren conectados a cargas levan a circulación de correntes eléctricas polos enrolamentos e pola carga. Hai moitos outros tipos de xeradores eléctricos. Xeradores electrostáticos como a máquina de Wimshurst, e nunha escala maior, os xeradores de van de Graaff, son principalmente utilizados en traballos especializados que esixen tensións moi altas, máis cunha baixa corrente e potencias non moi elevadas.
Iso débese ao feito de que neses tipos de xerador, a densidade volumétrica de enerxía é pequena, ou sexa, para que se teña unha gran cantidade de enerxía sendo convertida é necesario un gran volume por parte da estrutura do xerador. Outras máquinas
Aínda que normalmente se reserva o nome xerador para as máquinas eléctricas hai outro tipo de aparellos que producen enerxía eléctrica. Tipos de xeradores que converten enerxía química en eléctrica:
Xeradores de célula de combustíbel
Pillas
Tipos de xeradores que converten directamente a enerxía luminosa do Sol en eléctrica:
Xeradores fotovoltaicos
Xeranilxeranilación

A xeranilxeranilación é unha forma de prenilación, que é unha modificación postraducional de proteínas que implica a unión dunha ou dúas unidades do isoprenoide de 20 carbonos lipófilo xeranilxeranilo procedentes do xeranilxeranil difosfato que pasan a un ou dous residuos de cisteína no C-terminal dunha determinada proteína. A prenilación (incluída a xeranilxeranilación) pénsase que funciona, polo menos en parte, como unha áncora nas membranas para as proteínas. O proceso da xeranilxeranilación pode ser catalizado pola xeranilxeranil transferase I (GGTase I) ou pola GGTase Rab (tamén chamada GGTase II). A GGTase I cataliza a adición dun grupo xeranilxeranilo á secuencia consenso C-terminal CAAL (bastante similar ás reaccións da farnesiltransferase), onde C
cisteína, A
calquera aminoácido alifático, e L leucina. A GGTase Rab engade un total de dous grupos xeranilxeranilo a dous residuos de cisteína na secuencia consenso C-terminal CXC ou XXCC. A fonte do grupo xeranilxeranilo é o xeranilxeranil difosfato, o cal é sintetizado pola GGPS1 dentro da vía biosintética isoprenoide.
Un exemplo disto pode verse na ancoraxe lipídica da familia GTPase Rho de moléculas de sinalización e a subunidade gamma de proteínas G heterotriméricas.
Xeranilxeraniol

O xeranilxeraniol é un alcohol diterpeno que xoga un papel en varios importantes procesos biolóxicos. É un intermediario na biosíntese doutros diterpenos e das vitaminas E e K. Utilízase na modificación postraducional chamada xeranilxeranilación. O xeranilxeraniol é unha feromona para diversos insectos, como o abesouro (Bombus).
O xeranilxeraniol é un potente inhibidor in vitro da bacteria Mycobacterium tuberculosis.
Xeraniol

O xeraniol é un monoterpenoide e un alcohol oloroso. É o compoñente principal dos aceites de rosa, palmarosa, e citronela (tipo Xava). Tamén aparece en pequenas cantidades no xeranio, limón, e moitos outros aceites esenciais. Ten o aspecto dun aceite claro amarelo pálido. e é insoluble en auga, pero soluble nos solventes orgánicos máis comúns. Ten un recendo a rosas e utilízase comunmente en perfumes. Utilízase nos aromas a melocotón, framboesa, pomelo, mazás vermellas, ameixas, lima, laranxa, limón, sandía, ananás, e arando. Uso
O xeraniol é un efectivo repelente de orixe vexetal dos mosquitos. Ademais, pode atraer ás abellas, xa que é producido polas glándulas odoríferas das abellas do mel para marcaren con el as flores que teñen néctar e localizaren as entradas ás súas colmeas.
Aínda que o xeraniol e outros compostos olorosos se atopan de forma natural no tabaco envellecido, o xeraniol aparece na lista de 599 aditivos engadidos ao tabaco para mellorar ao seu aroma elaborada en 1994 por varias compañías tabaqueiras. Bioquímica
O grupo funcional baseado no xeraniol (o xeraniol sen o seu OH terminal) denomínase xeranil. É importante na biosíntese doutros terpenos. É un subproduto do metabolismo do sorbato, o que fai que sexa un contaminante indesexado do viño se nel crecen bacterias. Reaccións
En solucións ácidas, o xeraniol convértese no terpeno cíclico alfa-terpineol. Saúde e seguridade
O xeraniol debería ser evitado polas persoas que teñen alerxias a perfumes. Compostos relacionados
Citral, o aldehido correspondente
Nerol, o isómero con dobre enlace
Rodinol, un alcohol terpénico relacionado
Xeranil pirofosfato
Xeranilxeranil pirofosfato
Xerardo Abad Conde

Non confundir con Gerardo Abad-Conde y Sevilla (1909-1988), xurista. Xerardo Abad Conde, nado en Ordes o 8 de agosto de 1881 e finado en Madrid o 10 de setembro de 1936, foi un político galego. Foi alcalde da Coruña a finais da década de 1910. Traxectoria
Marchou de neno a Cuba, regresando en 1889. Titulouse en Dereito e exerceu como avogado na Coruña. Desempeñou a cátedra de Lexislación Mercantil e Lexislación Marítima na Escola de Comercio da Coruña e na de Vigo e foi director da Escola Náutica da Coruña.
Pertenceu ao Partido Republicano Autónomo, do que xa era secretario en 1908, e despois ao Partido Radical de Alejandro Lerroux. Foi concelleiro na Coruña en varias etapas, e alcalde en 1918-19. Foi un dos participantes do Pacto de Lestrobe en marzo de 1930, onde foi designado polas súas calidades oratorias para asistir ao mitin de afirmación republicana que se ía celebrar en Madrid en setembro dese ano.
Ao proclamarse a Segunda República foi nomeado subsecretario do Ministerio de Comunicacións. Nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 presentouse pola Coruña, pero non resultou elixido; porén, na repetición das eleccións en Lugo, en agosto, foi nomeado deputado quitándolle o escano a Sanjurjo. En xullo de 1933 foi elixido vogal do Tribunal de Garantías Constitucionais e, a finais dese ano –ao non saír elixido nas eleccións xerais de 1933- foi nomeado presidente do Consello de Estado. A principios de 1935 foi nomeado ministro de Mariña nun dos gobernos de Lerroux, cargo que desempeñou durante tres meses. En agosto dese ano foi nomeado catedrático de Filosofía do Dereito da Universidade de La Laguna (Tenerife) pero renunciou ante as presións que recibiu.
En 1936 presentouse ás eleccións xerais de febreiro polo Partido Radical pero non resultou elixido. Logo do levantamento militar contra a República, foi detido e enviado ao cárcere de Porlier en Madrid, onde foi asasinado por gardas de asalto e milicianos o 10 de setembro.
Foi membro da loxa Suevia nº 4 da Coruña. Obra
Institutos náuticos oficiales. Situación del personal docente en 15 de abril de 1920, con apéndice de las disposiciones legales dictadas desde 1º. de julio de 1918 hasta la citada fecha (A Coruña, 1920).
El Salario (A Coruña, 1922).