Franca Ongaro

Franca Ongaro, nada en Venecia o 15 de setembro de 1928 e finada na mesma cidade o 13 de xaneiro de 2005, foi unha escritora e política italiana. Traxectoria
Despois dos seus estudos clásicos na súa cidade natal, os seus primeiros intereses centráronse principalmente na literatura (era a irmá do escritor Alberto Ongaro). Publicou varios contos para nenos, así como un extracto da Odisea (ilustrada por Hugo Pratt) e outro da novela Piccole donne, sobre o Corriere dei Piccoli, nos anos 1959 e 1963.
O coñecemento de Franco Basaglia, que se tornou no seu marido en 1953, e que no hospital psiquiátrico de Gorizia iniciaría a "revolución psiquiátrica" na segunda metade da década dos sesenta, cambiou a súa vocación como muller e como escritora. Os dous tiveron un fillo e unha filla, Alberta, que a pesar de ter serias deficiencias visuais se graduou en psicoloxía e continuou as actividades no ensino dos proxenitores. Co seu marido e co grupo de psiquiatras e intelectuais que se reuniron ao seu redor, escribiu, editou e traduciu os textos que serán a proba documental do traballo de apertura, que, desde Gorizia, comezou a abanear os alicerces da institución hospitalaria e que levou, no curso dos anos, á lei 180, que superou a experiencia dos manicomios en Italia.
Tras a morte do seu marido, que veu de súpeto, en 1980, colleu o seu legado, especialmente no ámbito político, a loita pola humanización da medicina psiquiátrica. De 1983 a 1992, foi, por dúas lexislaturas, senadora da Esquerda Independente, e neste cargo foi líder da batalla parlamentaria e cultural para a aplicación dos principios da reforma psiquiátrica, como autora do proxecto de lei para a aplicación da lei 180, a partir do cal xurdiu o texto básico do primeiro Proxecto obxectivo de saúde mental (1989). Tamén colaborou na elaboración de diversas disposicións rexionais para difundir máis a cultura do coidado do paciente psiquiátrico na maioría dos diferentes áreas do país.
Entre os moitos premios nacionais e internacionais, recibiu o premio Ives Pelicier da Academia Internacional de Lei e de Saúde Mental (xullo 2000) e o premio honoris causa en Ciencia política pola Universidade de Sassari (abril de 2001).
Déuselle o nome Franco Basaglia e Franca Ongaro Basaglia a un teatro do antigo hospital psiquiátrico, en 2011, en Trieste. Obras
A súa produción, persoal ou un par co home, estendeu a cuestións de filosóficas e sociolóxicas en medicina moderna e institucións de coidados de saúde, bioética, e a condición da muller, a práctica transformación das institucións.
En solitario (en volume e na colección)
Le parole della medicina, Einaudi, Turín (1979)
Salute/malattia, Einaudi, Turín (1982)
Manicomio perché? , Emme Edizioni, Milán (1982)
Una voce: riflessioni sulla donna, Il Saggiatore, Milán (1982)
Vita e carriera di Mario Tommasini burocrate scomodo narrate da lui medesimo, Editori Riuniti, Roma (1987)
Eutanasia, in "Democrazia e Diritto", nn. 4-5 (1988)
Eutanasia. Libertà di scelta e limiti del consenso, in Dameno, Roberta e Verga, Massimiliano (a cura di), Finzioni e utopie. Diritto e diritti nella società contemporanea, Guerrini, Milán (2001)
Con Franco Basaglia
Che cos'è la psichiatria, Einaudi, Turín (1967)
L'istituzione negata, Einaudi, Turín (1968)
Morire di classe, Einaudi, Turín (1969)
La maggioranza deviante, Einaudi, Turín (1971)
Crimini di pace, Einaudi, Turín (1975)
Ademais, editado por Einaudi a publicación dos dous volumes dos Scritti de Franco Basaglia (1981-'82), así como o volume biográfico: Franco Basaglia. L'utopia della realtà (2005).