proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Zona glomerulosa

A zona glomerulosa ou glomerular da glándula adrenal é a capa máis superficial do córtex adrenal, está situada xusto debaixo da cápsula renal. As súas células son ovoides e están dispostas en grupos ou arcos (glomus en latín significa 'bóla'). Tínguense moi ben porque os seus núcleos se concentran densamente. Producen a hormona aldosterona. En resposta ao aumento dos niveis de potasio, a presenza de renina ou a diminución do fluxo sanguíneo nos riles, as células da zona glomerulosa producen e segregan o mineralocorticoide aldosterona ao sangue como parte do sistema renina-anxiotensina. Aínda que unha produción sostida de aldosterona require unha entrada persistente de calcio a través de canles de Ca2+ activadas por voltaxe baixa, as células da zona glomerulosa illadas considérase que non son excitables, e teñen voltaxes de membrana rexistrados que están demasiado hiperpolarizados como para permitir a entrada polas canles de Ca2+. Con todo, nos ratos as células da zona glomerulosa en preparacións de cortes adrenais xeran espontaneamente oscilacións no potencial de membrana de baixa periodicidade; esta excitabilidade eléctrica innata das células da zona glomerulosa proporciona unha plataforma para a produción dun sinal reiterado das canles de Ca2+ que pode ser controlado pola anxiotensina II e o potasio extracelular, os dous maiores reguladores da produción de aldosterona.
A aldosterona regula a concentración no corpo de electrólitos, principalmente de sodio e potasio, ao actuar sobre o túbulo contornado distal dos nefróns dos riles para: incrementar a reabsorción de sodio,
aumentar a excreción de potasio, e
aumentar a reabsorción de auga por medio de osmose.
O encima aldosterona sintase (tamén chamada CYP11B2) actúa neste lugar. A expresión de proteínas específicas de neuronas nas células da zona glomerulosa dos tecidos adrenocorticais humanos foi predita e atopada por varios autores e suxeriuse que a expresión de proteínas como a molécula de adhesión celular neural (NCAM) nas células da zona glomerulosa reflicte o carácter rexenerativo destas células, as cales perderían a inmunorreactividade NCAM despois de moverse á zona fasciculada. Porén, xunto con outros datos sobre propiedades neuroendócrinas das células da zona glomerulosas, a expresión de NCAM pode reflectir unha diferenciación neuroendócrina destas células. Detectáronse canles de calcio dependentes de voltaxe na zona glomerulosa do córtex adrenal humano, o que indica que os bloqueadores de canle de calcio poden influenciar directamente a biosíntese adrenocortical de aldosterona in vivo.
Zona reticular

A zona reticular (zona reticularis) é a capa máis interna do córtex adrenal, e está situada debaixo da zona fasciculada e sobre a superficie da medula adrenal. As súas células están dispostas en cordóns que se proxectan en diferentes direccións, dándolle unha aparencia reticulada á que debe o seu nome.
As células da zona reticular producen os precursores dos andróxenos, como a deshidroepiandrosterona (DHEA) e a androstenediona a partir de colesterol. A DHEA é despois convertida en DHEA-sulfato pola acción do encima sulfotransferase, SULT2A1. Estes precursores non sofren máis transformacións nas células do córtex adrenal se estas carecen do encima 17beta hidroxiesteroide deshidroxenase (como ocorre en humanos), senón que son liberadas ao torrente sanguíneo e captadas polos testículos e ovarios para producir testosterona e estróxenos, respectivamente.
A hormona hipofisaria ACTH regula parcialmente a secreción de andróxenos adrenal, e tamén o fai a CRH.
Nos humanos a capa reticular non contén o encima 17 alfa-hidroxilase; este encima hidroxila a pregnenolona, que é despois convertida en cortisol por unha oxidase de función mixta. En roedores, a falta de 17alfa-hidroxilase ten como resultado a síntese de corticosterona en vez de cortisol.
Zondoma

Zondoma é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión Norte. A súa capital é a cidade de Gourcy. Departamentos
A provincia divídese en catro departamentos: Bassi
Boussou
Gourcy
Tougo
Zonificación

Zonificación, en sentido amplo, indica a división dunha área xeográfica en sectores homoxéneos conforme a certos criterios, como por exemplo a capacidade produtiva, tipo de construcións permitidas, intensidade dunha ameaza, grao de risco. .. entre outros moitos. Tipos de zonificación
Cómpre distinguir que se nos referimos a recursos naturais renovables, a zonificación, é a clasificación de usos que se realiza dentro das unidades territoriais nun distrito de manexo integrado dos mesmos, conforme a unha análise previa das súas aptitudes, características e calidades abióticas, bióticas e antrópicas.
Agora ben, son catro os tipos de zonificación dentro dun territorio: Zonificación de cultivos: Determinación dos cultivos que deben establecerse en determinadas áreas.
Zonificación das chairas de inundación: Plano que define as zonas principais de áreas con inundacións potenciais, usualmente acompañado por recomendacións ou restricións tendentes a previr danos por inundacións.
Zonificación ecolóxica económica: A zonificación ecolóxica económica, tamén denominada zonificación ecolóxica, pode definirse como un proceso de sectorización dunha área complexa, en áreas relativamente homoxéneas, caracterizadas de acordo a factores físicos, biolóxicos e socioeconómicos e avaliados en canto ao seu potencial de uso sustentable e restricións ambientais. Vista así, a zonificación económica ecolóxica constitúe un instrumento para expor a ocupación racional dos espazos, redireccionando as actividades humanas non compatibles coa oferta ambiental do ámbito en cuestión. Os seus resultados poden utilizarse para diversos fins como: a planificación de áreas naturais protexidas, desenvolvemento dunha agricultura sustentable, determinación da aptitude das terras para determinados usos, desenvolvemento de plans de ordenamento territorial, etc. Zonificación urbana: A zonificación urbana é a práctica de dividir unha cidade ou municipio en seccións reservadas para usos específicos, xa sexan residenciais, comerciais e industriais. A zonificación ten como propósito canalizar o crecemento e desenvolvemento ordenado dunha área. Zonificar é un poder de goberno. Non se compensa por restricións ou limitacións que a zonificación impoña sobre as propiedades.
Zooarqueoloxía

A zooarqueoloxía ou arqueozooloxía é a disciplina que se encarga do estudo dos restos animais que se atopan en contextos arqueolóxicos. Historia e características
Pode aplicarse ao estudo de todos os períodos da historia, nos cales os seres humanos se relacionaron cos animais. Esta relación fai referencia tanto ao consumo destes, como ao uso dalgúns produtos (ósos, cornos, cunchas etc. ) como materia prima para a fabricación de instrumentos, así como forza de traballo (tracción, apoio na caza etc. ). O obxectivo final do estudo é achegar información sobre as sociedades humanas a través dos restos faunísticos que estes deixaron.
Os estudos arqueofaunísticos inclúen tanto peixes (ictiofauna), moluscos (malacofauna), aves (avifauna), mamíferos (macrofauna ou microfauna), así como todo tipo de taxons animais que tiveran algún tipo de relación cos seres humanos, ou co proceso de formación dun sitio arqueolóxico.
Zoofilia

A zoofilia (do grego zoon, "animal", e philia, "afinidade") ou bestialismo é unha parafilia que consiste na atracción sexual dun humano cara a un animal irracional. As persoas que senten esta afinidade ou atracción sexual son coñecidas como zoófilos. Bestialidade refírese á actividade sexual entre especies entre humanos e animais non humanos. Debido á falta de investigación sobre o tema, é difícil concluír como é a prevalencia da bestialidade. Pola súa banda, un estudo estimouse que a zoofilia prevalece no 2% da poboación en 2021. Historia
A perspectiva histórica sobre a zoofilia e a bestialidade varía moito, desde a era prehistórica, onde aparecen representacións da bestialidade na arte rupestre europea, ata a Idade Media, onde a bestialidade castigábase coa execución. En moitas partes do mundo, a bestialidade é ilegal segundo as leis de maltrato animal ou as leis que tratan a sodomía ou crimes contra a natureza. Características
Dende unha perspectiva psicanalítica, o animal debe ser considerado un "obxecto de transición" para superar o complexo de Edipo.
Na preadolescencia poden darse xogos masturbatorios e ata o coito con animais, sobre todo en rapaces que viven en zonas rurais. Estas experiencias adoitan ser transitorias, pois o número de adultos que as manteñen é moi reducido. Nestes casos non se pode falar de individuos zoófilos.
A zoofilia semella aparecer en situacións de carestía sexual, en ocasións entre oligofrénicos. Frecuentemente os actos zoofílicos van asociados ao consumo de alcohol e non poucas veces acompañados dun comportamento sádico. A zoofilia non é legalmente punible en Europa, salvo cando implica un sufrimento para o animal.
Zoolóxico humano

Os zoolóxicos humanos, tamén chamadas exposicións etnolóxicas, foron unha serie de exhibicións levadas a cabo durante os séculos XIX e XX arredor de humanos erradamente considerados como nun estado primitivo, e describen unha actitude cultural de supremacía racial. Seguiron o modelo implantado por Carl Hagenbeck, promotor das exhibicións humanas realizadas no Xardín de Aclimatación de París, e realizáronse dende a década de 1870, até principios da década de 1930. Foi popularizado pola publicación en 2002 da obra Zoolóxicos humanos, escrito por varios historiadores franceses especialistas do fenómeno colonial.
As exposicións coloniais foron a ocasión de presentar ao público da metrópole unha mostra dos diferentes pobos colonizados, postos en escena, en situación forzada nun ambiente reconstruído.
Eufemisticamente tamén eran coñecidos como «exposicións etnolóxicas» ou «cidades de negros», salientando as diferenzas culturais entre as nacións occidentais e as non europeas. Estes zoos etnográficos foron criticados por alevosamente degradantes da condición humana, e por racistas.
Zoolóxicos e acuarios de Galicia

En Galicia pódense atopar media ducia de zoolóxicos e acuarios. O máis antigo é o zoo de Vigo, coñecido como Vigozoo, que abriu as súas portas en 1971.
Zoonose

Unha zoonose é calquera doenza infecciosa que poida ser transmitida ó home a partir dos animais, sexan domésticos ou salvaxes. A palabra deriva das palabras gregas zoon (animal) e nosos (doenza). Moitas doenzas graves pertencen a esta categoría. Exemplos
Exemplos coñecidos de zoonoses son: rabia, salmonelose, toxoplasmose, hidatidose, leptospirose, leishmaníase, xiardíase etc.
As doenzas causadas por seres como moscas e pulgas tamén se clasifican como zoonoses.
Zooplancto

Tradicionalmente dividiuse a comunidade planctónica en fitoplancto ou plancto vexetal e en zooplancto ou plancto animal.
Denomínase zooplancto á fracción do plancto constituída por seres que se alimentan por inxestión, de materia orgánica xa elaborada. Intégrana protozoos, é dicir, protistas diversos, fagótrofos que engloban o alimento fagocitándoo, e tamén por larvas de animais máis grandes, como esponxas, vermes, equinodermos, moluscos ou crustáceos e doutros artrópodos acuáticos, así como formas adultas de pequeno tamaño de crustáceos como copépodos ou cladóceros, rotíferos e fases xuvenís de peixes.
Son heterótrofos que oupan na cadea trófica as primeiras posicións de consumidores, alimentándose dos produtores primarios (compoñentes do fitoplancto), de organismos descompoñedores (como bacterias) ou doutros compoñentes do zooplancto. Algúns se alimentan de residuos orgánicos particulados.
En moitos casos os integrantes do zooplancto gardan unha gran proximidade sistemática con outros do fitoplancto, ás veces incluso son do mesmo xénero. Por exemplo, moitas algas unicelulares flaxeladas simultanean ou alternan a fotosíntese coa inxestión de alimentos orgánicos. Integrantes do holoplancto
Protozoarios
Foraminiferos: Teñen unha casca de carbonato de calcio con perforacións por onde xorden prolongamentos para capturar o seu alimento. Son heterótrofos.
Radiolarios: Móvense por pseudópodos. Posúen un esqueleto de sílice e teñen simetría radial.
Ciliados: Presentan no seu corpo unha multitude de pequenos filamentos denominados cilios. Os ciliados mariños encóntranse xeralmente sobre as algas, nos sedimentos, e tamén sobre a pel dos peixes e no intestino de ourizos de mar[Cómpre referencia].
Tintínidos: Posúen unha cuberta orgánica, unha testa e, ao igual que os outros ciliados, móvense utilizando os cilios.
Pluricelulares
Medusas: Unha medusa pode ser un estado de desenvolvemento doutro pluricelular sésil, é dicir, que non ten mobilidade, polo que se relaciona co bentos, ou ser un organismo libre adulto. Logra a súa flotación grazas á súa forma de paracaídas. O seu corpo está formado fundamentalmente por auga (até o 98 %).
Sifonóforos: Entre outras especies, as do xénero Physalia (fragata portuguesa).
Copépodos: Son crustáceos que constitúen case o 70 % do zooplancto. Posúen dous pares de antenas (como todos os crustáceos), e o tórax está dividido en seis segmentos, cada un cun par de apéndices aplanados, e o abdome presenta cinco segmentos desprovistos de apéndices.
Eufausiáceos: Nalgunhas latitudes forman o que se coñece co nome de krill (principal alimento das baleas). Integrantes do meroplancto ou plancto temporal
Larvas de invertebrados (non crustáceos nin equinodermos)
Trocófora (moluscos, poliquetos)
Veliger (moluscos)
Larvas de crustáceos
Nauplio, zoea, megalopa, cipris etc.
Larvas de equinodermos
Pluteus
Zootecnia

A zootecnia é o conxunto de ciencias e técnicas empregadas para mellorar as potencialidades dos animais domésticos e domesticábeis, coa finalidade de incrementar o seu rendemento na obtención de produtos ou servizos de todo tipo para beneficio humano (carne, leite, ovos, la, forza de tracción etc. ).
Trátase dunha ciencia multidisciplinar que deriva directamente da bioloxía como unha zooloxía aplicada, na que se integran as aplicacións particulares de varias áreas de coñecemento: a xenética animal, a fisioloxía, a selección reprodutiva, a nutrición, a etoloxía e a epidemioloxía. A zootecnia da produción de animais é indisociábel da agronomía e o seu principal obxectivo é "producir o máximo, no menor tempo, tendo en conta o benestar animal".
Zooterapia

A zooterapia ou terapia asistida con animais (TAA), (en inglés: Animal-assisted therapy, AAT), é unha actividade cuxo obxectivo é escoller, adestrar e certificar animais, que sexan de apoio en tratamentos e terapias para pacientes de tódalas idades, con doenzas que os debilitan e afectan no eido social, emocional e cognitivo. As especies máis empregadas son cans, gatos, cabalos, aves, coellos e golfiños.
Non existe base científica para o tratamento do autismo, outro tipo de discapacidade intelectual ou enfermidades mentais. O emprego de mascotas como axudantes de terapias convencionais remóntase a 1792 en Inglaterra, onde se trataron doenzas mentais. Posteriormente, en 1867, os animais de compañía interveñen no tratamento de epilépticos en Alemaña. En 1944, a Cruz Vermella Americana organizou, no Centro para Convalecentes da Forza Aérea de Nova York, o primeiro programa terapéutico de rehabilitación dos aviadores.
Zorra

Unha zorra (proponse que veña dun antigo verbo zorrar, que tería o significado de 'arrastrar') é un instrumento de transporte sobre a neve que consta de dous patíns, esquís ou raís paralelos onde se apoia e se desliza sobre o xeo ou a neve empuxados habitualmente (ás veces tirado) por unha forza exterior, e unidos por unha plataforma horizontal onde se monta a carga. Están habitualmente feitos de madeira, e os deslizadores* están revirados para enriba para non afundirse e chantarse na neve.
A denominación procede dun arcaísmo e dialectalismo recuperado para o uso moderno: aínda en uso nos Ancares para un útil semellante, a verba trineo semellante á portuguesa é un galicismo.
Tamén é un carro baixo e forte de catro rodas empregado para transportar grandes pesos.
Zoundwéogo

Zoundwéogo é unha provincia de Burkina Faso, localizada na rexión Centro-Sur. A súa capital é a cidade de Manga. Departamentos
A provincia divídese en sete departamentos: Bere
Binde
Gogo
Gombousougou
Guiba
Manga
Nobere
Zubin Mehta

Zubin Mehta (en hindi ज़ूबिन मेहता), nado o 29 de abril de 1936 en Mumbai (actualmente na India e daquela pertencente ao Imperio Británico), é un director de orquestra indio. É director vitalicio da ha-Tizmoret ha-Filharmonit ha-Yisre'elit (Orquestra Filharmónica de Israel). Traxectoria
Zubin Mehta naceu o 29 de abril de 1936 en Mumbai no seo dunha familia parsi, descendente dos zoroastros que saíran de Persia no século XVII fuxindo do islam. Mehta era fillo de Tehmina Mehta e do violinista e director de orquestra indio Mehli Mehta, que en 1935 fundou a Bombay Symphony Orchestra e que fora director musical da American Youth Symphony nos Ánxeles, California (Estados Unidos). A relación da súa familia coa música académica occidental fixo posible que Mehta, a pesar de que a música occidental fora unha rareza na India, medrara escoitándoa constantemente, ben nos ensaios da orquestra ou nos do grupo de cámara que tiña seu pai e que adoitaban ensaiar no salón da súa casa. Foi precisamente de seu pai de quen recibiu as súas primeiras ensinanzas musicais, recibindo clases de piano e violín, ao mesmo tempo que estudaba nas ecolas xesuítas de St. Mary's School e St. Xavier's College.
Zugspitze

O Zugspitze é unha montaña situada na cadea dos Alpes, no macizo de Wetterstein, nos Alpes bávaros. É a cima máis elevada da Alemaña, con 2962 metros. O Zugspitze sitúase exactamente sobre a fronteira xermano-austríaca, mais o cume está dentro de Alemaña. Forma parte do distrito de Garmisch-Partenkirchen.
O Zugspitze fica nunha rexión de deportes invernais, dispondo dun pequeno glaciar, o Schneeferner, que está en retroceso nos últimos anos.
Sitio moi turístico, a cima é doadamente accesíbel por medio do Ferrocarril do Zugspitze e polos teleféricos a disposición, tanto na parte alemá como na parte austríaca.
As temperaturas medias do cume atinxen os -11, 2 °C en xaneiro e os 2, 0 °C no mes de xullo. A capa de neve, como media, alcanza os 385 cm en marzo. Xeoloxía
Entre o Sonnenspitze, o Wetterstein (onde se levanta o Zugspitze) e o Daniel, coexisten tres tipos de rochas encamadas unhas sobre as outras até o erguemento do macizo. Estas montañas preséntanse agora como unha balconada sobre o val do río Inn. Case todos estes tipos de rochas se formaron no remoto pasado no fondo do mar e están compostas de material calcario e dun seu derivado, a dolomita. Xunto con estas rochas áchase tamés gres, silicatos e toba volcánica.
En comparación coa idade da Terra (4. 500 millóns de anos), as rochas presentes aquí son relativemente novas. Un primeiro grupo data de 250 a 130 millóns de anos de antigüidade (Triásico e Xurásico), mentres que un segundo grupo data de arredor de "tan só" 10. 000 anos (glaciación de Würm).
Zulema a Astróloga

Zulema a Astróloga, nada en 1190 e finada no século XIII, foi unha astrónoma de Al-Andalus. Traxectoria
Zulema pertencía a unha familia andalusí de Mallorca e sábese que vivía en Madinat Mayurqa en 1229, ano da conquista cristiá. Era a nai de Alí de la Palomera, quen axudou o rei Jaime I de Aragón na súa conquista da illa. Pero, sobre todo, era unha astrónoma de renome, chamada "a sabia" dende as primeiras crónicas. A Crónica de Bernat Desclot relata como o seu fillo Alí dixo ao monarca aragonés: «Señor, sabede con certeza que esta terra é túa e está ao teu servizo, que miña nai me rogou que viñese a ti e cho contase; que é unha muller moi sabia, e soubo na súa arte da astronomía que ti conquistarás esta terra». Despois da conquista, a familia de Alí de la Palomera foi autorizada a permanecer na illa.
Este episodio quedou reflectido na toponimia de Andratx e na tradición popular. Na torre medieval de San Telmo, por exemplo, propiedade da familia de Alí, dise que a súa nai escrutaba as estrelas desde as ameas. O poeta Pere d'Alcàntara Penya i Nicolau (Palma, 1823-1906) recolleu unha lenda popular da zona de Andratx e, en 1871, transformouna nunha poesía historicista co título: "n'Alis de la Palomera". Neste poema, por primeira vez, a astróloga recibe o nome de Zulema. Ao redor dos mesmos anos, Tomàs Forteza i Cortès (1838-1898) volveu falar da nai de Alí como unha sabia astróloga e dedicou unha composición a eses acontecementos.
Zumaia

Zumaia (en castelán Zumaya, non oficial) é un municipio do País Vasco, pertencente á provincia de Guipúscoa. Está situado a carón do mar e da baía onde conflúen os ríos Urola e Narrondo. Polo norte limita co mar Cantábrico, e polo sur coas dúas Arroas (Arroa goia e Arroa behea), con Ibañarrieta e con Zestoa. Ao leste está o barrio de Askizu e Getaria. Ao oeste atópase Elorriaga, Itziar e Deba.
A súa poboación no 2008 era de 9099 habitantes, que se concentran principalmente no seu núcleo urbano, mais tanto dentro como fora do casco existen barrios dispersados, como poden ser San Miguel de Artadi e Oikia.
O alcalde do concello a partir do 2011 é Iñaki Agirrezabalaga Alkorta, membro de Bildu.
Zumba

Zumba é unha disciplina fitness creada a mediados dos anos 1990 polo colombiano Alberto "Beto" Pérez, enfocada por unha banda a manter un corpo saudable e por outra a desenvolver, fortalecer e dar flexibilidade ao corpo mediante movementos de baile combinados cunha serie de rutinas aeróbicas. Zumba utiliza dentro das súas rutinas os principais ritmos latinoamericanos, como o son a salsa, o merengue, a cumbia, reggaetón e a samba. En cada sesión de Zumba, chegar a queimar de 50 a 300 calorías. [Cómpre referencia]
O zumba pódese practicar a calquera idade e en calquera momento, xa que existen distintas modalidades: Zumba Kids, Zumba Gold, Zumba Basic, Zumba Step, Zumba Toning, Aqua Zumba, Zumba Sentao, entre outras. Orixes de zumba
Termo acuñado por Beto Pérez, creador da disciplina e a marca “Zumba”. Beto quixo chamarlle "rumba", pero este nome xa estaba collido para o xénero musical cubano e podía crear confusión. Así que el e o seu socio comezaron a probar iniciais ata que lles gustou "sumba", pero Beto Pérez decidiu escribilo con "z" porque lle gustaba o personaxe Zorro cando era neno.
O Zumba é unha franquía ou nome comercial que representa unha actividade aeróbica para clases dirixidas, utilizando pasos, estilo e música similares aos ritmos latinoamericanos. Unha sesión de Zumba consiste nunha sucesión de cancións que suman os 60 minutos da clase. Para desenvolver os exercicios, aprovéitanse da estrutura da canción (verso, refrán, instrumental etc. ). Desta forma dáse coherencia ao "baile" que o fai máis entretido. Utiliza un "Estilo libre coreografiado" como método de ensino. Cada estrutura ensinada repítese durante unha mesma secuencia da canción, alternando con outras secuencias e vólvese a repetir cando estas sexan iguais.
Por exemplo: Podemos facer unha combinación de pasos no refrán e ir repetindo mentres dure este e cada vez que apareza este refrán: "azucre! ". Como todo exercicio de intensidade moderada - alta quéimanse calorías e a intensidade está medida polos factores coreográficos e a dedicación do executante. O éxito do Zumba vén dado sobre todo polos investimentos en publicidade e mercadotecnia, xa que desde os comezos do aeróbic utilizouse este estilo como elemento nas clases. Os centros que non utilizan o Zumba, usaron outras actividades non rexistradas, como "Aeróbic Latino", "ritmos latinos" etc. [Cómpre referencia]
Hai que distinguir as clases impartidas en estilo libre coreografado das de estilo coreografado. Aínda que ambas se poden utilizar na mesma sesión, a primeira alterna diversos pasos durante un período, repetíndoos en determinadas secuencias, pero sen implicar unha coreografía. A segunda, en cambio, está baseada nas progresións un produto final de duración determinada denominado coreografía final". Beneficios
Queima de calorías
Tonificante muscular
Liberación tensións
Sociabilizade
Aumento da tolerancia á acumulación de ácido
Estimulante do humor
Zume (botánica)

O zume, ou saiba, é o líquido transportado polos tecidos de condución das plantas (xilema ou floema), equivalente do sangue nos animais. O zume está constituído por auga, sales minerais, azucrea e outras substancias orgánicas con que se nutren as plantas e que extraen do solo a través das raíces. Outros líquidos exsudados polas plantas, tales como látex, ceras, resinas ou mucilaxe, moitas veces son incorrectamente denominados zume. Características
O zume transportado polo xilema (denominado zume bruto) consiste principalmente de auga, elementos minerais, reguladores de crecemento e outras substancias que se achan en disolución. O transporte deste zume é basípeto, é dicir, dende as raíces da planta até as follas polos tubos leñosos. No século XX existiu unha gran controversia sobre o mecanismo de transporte do zume bruto na planta. Actualmente, considérase que toda a evidencia sustenta a teoría da cohesión-tensión.
O zume tansportado polo floema (denominado zume elaborado) está composto principalmente por auga, azucres, fitorreguladores e minerais disoltos. O transporte do zume no xilema prodúcese desde as fontes (o lugar onde os carbohidratos se producen e almacenan) cara aos destinos (lugares da planta onde os carbohidratos se utilizan). A hipótese de fluxo de presión é o mecanismo xeralmente aceptado para explicar o transporte floemático.
Zume gástrico

O zume gástrico é o conxunto das substancias que contieñen enzimas e participan na dixestión, como son o cuspe, a bile ou fel, o zume pancreático ou o zume intestinal. [Cómpre referencia]
O zume gástrico é un líquido de cor clara, producido polo estómago e segregado en abundancia por numerosas glándulas microscópicas diseminadas pola súa mucosa. As súas principais compoñentes son: Auga
Ácido clorhídrico e sales de cloro (NaCl, KCl)
Enzimas: pepsina, renina gástrica07-12-2012[Cómpre referencia], lipase gástrica e amilase gástrica.
Para se protexer da acedía destes zumes, as células do estómago segregan mucus nas paredes do estómago e así evitan posibles danos, xa que a mucina é resistente á proteólise. Formación e funcións
As células parietais producen ácido clorhídrico (HCl); este activa a enzima zimoxénica pepsinóxeno — liberada polas células principais— favorecendo a súa conversión a pepsina.
O ácido clorhídrico só forma o 1% dos zumes gástricos.
Por mor da presenza do ácido clorhídrico, o pH toma un valor entre un e dous. Este medio acedo facilita a degradación (hidrólise) das proteínas para as converter en unidades máis cativas (aminoácidos e pequenos péptidos). Xunto á pepsina, outras proteases dixestivas de importancia son a tripsina e mais a quimotripsina, producidas no páncreas e vertidas ao duodeno.
Así mesmo, a renina gástrica[Cómpre referencia] transforma a caseína (proteína do leite) nunha proteína solúbel 07-12-2012[Cómpre referencia] para a acción da pepsina. Pola súa banda, a lipase gástrica actúa sobre certos lípidos.
Polo xeral élle difícil dixerir féculas.
Grazas á acción dos zumes gástricos, o bolo alimenticio (masa formada polos alimentos mastigados e mesturados coa saliva) pasa a formar unha substancia mesta denominada quimo.
Zunido

Chámase zunido, acúfeno ou tinnitus (do latín médico tinnitus) a unha sensación auditiva cuxa fonte non procede dun estímulo externo ao organismo. É un síntoma asociado a varias formas de perda auditiva pero tamén a outras enfermidades, xeralmente asociado a traumatismos físicos. Trátase dun fenómeno perceptivo que consiste en notar golpes ou pitos no ouvido que non están orixinados en fonte externa ningunha. Causas
Este zunido suponse que se produce polo aumento da actividade das áreas cerebrais que interveñen na audición, e aparece asociado a trastornos do aparello auditivo. Non se limita a un tilintineo, pode percibirse en forma de pitos, zunido grave ou agudo, rouco, sibilancia, ruído branco, estrondo ou cantar de grilos, entre outros sons.
A forma máis habitual ten a súa orixe en lesións do oído interno, a cóclea, por exposición delongada a sons por riba do volume límite para a saúde humana, 85 decibelios. Outras causas poden ser as infeccións e as lesións, así como o uso dalgúns medicamentos. Mecanismos cerebrais
Os estudos de neuroimaxe indican que o tinnitus está asociado a cambios na actividade cerebral, especialmente en áreas relacionadas coa audición e a percepción sensorial. As rexións en azul están implicadas na modulación do son, mentres que as áreas en verde están relacionadas tanto coa percepción auditiva como coa emoción vinculada ao tinnitus.
Zurgena

Zurgena é un concello da provincia de Almería, España que se encontra situado na conca baixa do río Almanzora. No ano 2005 contaba con 2. 288 habitantes distribuídos en 72 km² o que dá unha densidade de 31. 8 hab/km². Está situada a unha altitude de 248 metros e a 95 quilómetros da capital da provincia, Almería. Crúzao o río Almanzora
A poboación divídese entre a capital do concello e os casaríos La Alfoquía, Los Carasoles, El Cucador, Los Llanos del Peral, Los Puntales, Los Menchones, Las Cabreras e Palacés.
Zurro

O zurro, xurro, ludro ou zudre é un produto líquido constituído por unha mestura de dexeccións sólidas e líquidas e de produtos de alimentación animal, en cantidades variables, xeralmente cun contido de auga superior ó 85% en peso.
A almacenaxe de zurro en depósitos non axeitados, o seu uso como fertilizante en épocas inadecuadas, dadas as características físico-químicas do solo en cada estación, ou a vertedura directa ós cursos fluviais e á rede pública poden provocar accidentes ou a contaminación das augas superficiais e subterráneas.
Zuzzu

Zuzzu foi rei probabelmente de Kanis (Kaniš ou Kanish) que levaba o título de rubaum e gran rei de Alahzina. Atopouse un selo deste rei. O seu rabi simmiltim (xefe da corte) chamábase Eštar-ibra e seguindo o costume era probabelmente o seu fillo.
Neste tempo Kaniš foi destruída, probabelmente ao cabo do seu reinado, polo rei de Salatiwara ou Šalatiwara. Con Kanis vai desaparecer a última colonia asiria en Anatolia. Poucos anos despois Kanis foi unha das principais cidades do Imperio Hitita (Imperio Hitita Antigo).
Zwickau

Zwickau é unha cidade alemá, no Land de Saxonia, situada nun val ao pé dos montes Metálicos, na beira esquerda do Zwickauer Mulde.
A súa poboación é de algo máis de 100000 habitantes.
Encóntrase ao suroeste de Dresde e de Chemnitz, e ao sur de Leipzig. Pódese chegar a ela polas autoestradas A72 e A4, ademais de por ferrocarril. Historia
A cidade encóntrase situadada na rexión histórica coñecida como Lusacia. Foi destruída polos bombardeos dos aliados durante a segunda guerra mundial. Economía
A tradición da industria automotriz na rexión remóntase a antes da segunda guerra mundial.
Volkswagen fabrica en Zwickau os seus modelos "Polo", "Golf" e "Passat".
Daimler tamén construíu antigamente unha fábrica nas aforas.
En Zwickau foi onde se creou, en 1909, a marca Audi.
Zéro de conduite

Zéro de conduite é unha película de 1933 dirixida polo director francés Jean Vigo. Estreada por primeira vez o 7 de abril de 1933, estivo prohibida desde entón en Francia ata o 15 de febreiro de 1946.
A película trata exhaustivamente as experiencias escolares de Vigo para retratar un sistema educativo institucional e represivo no que teñen lugar actos de rebelión surrealistas. O título refírese á cualificación que o rapaz obtén e que lle impide saír o domingo. Tamén amosa a influencia da obra de teatro Ubu Roi, de Alfred Jarry.
Aínda que a película non tivo un éxito inmediato, demostrou posuír unha influencia duradeira. François Truffaut rendeu unha homenaxe a Zéro de conduite na súa película Les Quatre Cents Coups copiando, practicamente fotograma a fotograma, a escena na que unha liña de escolares que corren por París vai perdendo un a un os seus membros debido ás atraccións da cidade. A película if. .. ., de Lindsay Anderson, é na súa totalidade unha reinvención menos caprichosa de Zéro.
Zócolo (construción)

O zócolo (do latín socculus, "baseamento") en arquitectura e construción é a parte inferior dunha construción que ten como función elevar os baseamentos ao mesmo nivel ou cota.
Adoitan construírse de pedra tallada con elevadas prestacións aos esforzos de compresión, é por esta razón polo que predomina o granito. O zócolo está soportado directamente sobre os alicerces dos edificios, antigamente consistía nun paralelepípedo pétreo que se asentaba inmediatamente sobre o chan.
Nas columnas denomínase zócolo (ou baseamento) á peza cilíndrica sobre a que se soporta, é por esta razón pola que se emprega como sinónimo de pedestal.
Złoty

O zloty ou złoty [pronunciado 'zwɔtɨ] (en plural złote ['zwɔtɛ] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e złotych ['zwɔtɨx] para os demais) é a moeda de curso legal de Polonia. A palabra significa literalmente dourado en polaco e fai referencia ás antigas moedas de ouro chamadas así. Grosz vén da palabra alemá Groschen. Divídese 100 grosz ['grɔʃ] (grosze ['grɔʃɛ] para os números rematados en 2, 3 ou 4 -agás 12, 13 e 14- e groszy ['grɔʃɨ] para os demais). O seu código ISO 4217 é PLN e abréviase Zł Historia
No século XIV e o século XV chamábaselle złoty a calquera moeda de ouro estranxeira das que circulaban por Polonia (especialmente os ducados de Alemaña e Rutenia). En 1496, o Sejm (a cámara baixa polaca) creou unha moeda nacional equivalente a 30 groschen de Praga, que en polaco se denominou grosz ou tamén, polski złoty ("dourado polaco").
Durante a segunda metade do século XVIII, baixo o reinado de Estanislau II Poniatowski, oficializouse o złoty como unidade monetaria polaca. Substituído polo rublo ruso entre 1850 e 1917, e polo marco polaco entre 1917 e 1924), o złoty foi reintroducido en 1924 logo da hiperinflación e o caos monetario que houbo nos anos que seguiron á primeira guerra mundial. O troco fixado foi de 1 złoty
100 groszy
0, 1687 gramos de ouro; 1 złoty 1. 800. 000 marcos polacos.
Logo de varias desvalorizacións, en 1950 introduciuse un novo złoty (PLZ), sendo a equivalencia 100 dos antigos por cada novo złoty. En 1995, tamén debido á hiperinflación, a coma decimal moveuse 4 lugares. Así, 10. 000 vellos złotys (PLZ) 1 novo złoty (PLN).
Polonia entrou na Unión Europea en maio do 2004, se ben non está claro que a adopción do euro se vaia materializar a curto prazo. Billetes
No 2005 circulan os billetes coas denominacións seguintes: Moedas
Emitidas polo Banco Nacional de Polonia (Narodowy Bank Polski), circulan moedas coas denominacións de:
¡Basta Ya!

¡Basta Ya! era unha iniciativa cidadá española que inicialmente estivo formada por persoas de diversas ideoloxías, co triplo propósito de opoñerse ao terrorismo en calquera das súas formas, apoiar as vítimas, e defender o Estado de dereito, a Constitución Española[Cómpre referencia] e o Estatuto de Autonomía do País Vasco[Cómpre referencia]. En 2010 era contraria ao nacionalismo vasco[Cómpre referencia] e á política antiterrorista do PSOE[Cómpre referencia]. Historia e características
Pese ao carácter universalista dos seus ideais, a organización ten a súa razón de ser na oposición ao terrorismo de ETA. ¡Basta Ya! caracterízase polo seu carácter activista[Cómpre referencia], posto que non só defenden os mencionados ideais, senón que tamén os promoven mediante a convocatoria de manifestacións e actos de protesta.
No ano 2000 recibiu do Parlamento Europeo o Premio Sajarov, premio concedido a persoas ou organizacións que dedicaron as súas vidas ou accións á defensa dos dereitos humanos e as liberdades. En maio de 2007, coa colaboración moitos dos seus membros, xurdiu no seu seo unha plataforma, a Plataforma Pro, cuxo obxectivo era a creación dun novo partido político español como alternativa ao PP e ao PSOE, partido plasmado en Unión Progreso y Democracia. Membros
Coñecidos membros da plataforma son Jon Juaristi, Joseba Pagazaurtundua (asasinado por ETA no 2003), Maite Pagazaurtundua, Arcadi Espada, Carmen Igresias, Javier Urquizu, Iñaki Ezkerra, Agustín Ibarrola, Rosa Díez, Mikel Azurmendi e Fernando Savater.
¡¡Revolución!!

¡¡Revolución! ! foi un periódico editado en Pontevedra entre 1931 e 1932. Historia e características
Subtitulado Órgano de la Sociedad Obrera de Cultura de Pontevedra y portavoz del proletariado organizado, apareceu o 7 de novembro de 1931. Periódico semanal que aparecía os sábados editado polo Centro Obrero de Pontevedra. Na Sociedad Obrera de Cultura coexistían socialistas, comunistas e libertarios, pero dende decembro o periódico só reflicte as posicións comunistas. Nun comezo foron redactores os anarcosindicalistas Desiderio Comesaña Prado e Francisco Iturralde Cabeza de Vaca, pero a partir do número 4 xa so colaboran militantes obreiros e agrarios do PCE como Manuel García Filgueira, Domingo Costas Baamonde e Manuel Gama Casalderrey. Contiña abundante información sindical.
¿Quen teme a Virginia Woolf?

¿Quen teme a Virginia Woolf? (inglés: Who's Afraid of Virginia Woolf? ) é un filme dramático estadounidense de 1966, dirixido por Mike Nichols. O guión é unha adaptación da obra teatral homónima, escrita por Edward Albee.
En 2013, foi seleccionado para a súa preservación no National Film Registry da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos como "cultural, histórica ou esteticamente significativa".
Foi emitido na TVG o 17 de maio de 1986. Argumento
Martha e George forman un matrimonio de mediana idade, intelectuais, que se aman e se odian. Despois dunha festa na casa do pai de Martha, o presidente da universidade en que George dá clases, a parella volve á súa residencia e, bastante embriagados, acollen a Nick e Honey, unha parella de mozos que tamén estaba na festa e que vive lonxe. Nick é tamén profesor na universidade.
Avergoñados polo clima tenso entre George e Martha, que acaban de ter unha violenta discusión, os mozos comezan a beber tamén xunto aos seus anfitrións. Martha insinúase abertamente a Nick e humilla a George que, despeitado, "inventa" un "xogo da verdade", inducindo as persoas ao seu arredor a confesaren detalles íntimos. Elenco
Elizabeth Taylor como Martha
Richard Burton como George
George Segal como Nick
Sandy Dennis como Honey Premios
O filme foi o segundo (tras Cimarron) en ser candidata aos premios Oscar en todas as categorías nas que podía ser elixíbel (filme, director, actor, actriz, actor e actriz secundarios, guión, dirección artística, fotografía, son, deseño de vestiario, música e montaxe). Os catro actores foron candidatos ao Oscar e gañárono Elizabeth Taylor (mellor actriz) e Sandy Dennis (mellor actriz secundaria). Tamén gañou os premios á mellor fotografía en branco e negro (Haskell Wexler), mellor dirección artística en branco e negro e mellor vestiario en branco e negro.
Nos premios da BAFTA gañou os de mellor filme, mellor actor británico (Richard Burton) e mellor actriz británica (Elizabeth Taylor). Taylor recibiu tamén o New York Film Critics Circle Awards á mellor actriz.
¿Qué es filosofía?

¿Qué es filosofía? é un libro de carácter filosófico escrito por José Ortega y Gasset e publicado en 1930 na súa propia editorial, Revista de Occidente. Contido
En febreiro de 1929, Ortega comezou un curso titulado ¿Qué es filosofía? na Universidade de Madrid. O peche desta Universidade por causas políticas e a súa posterior dimisión obrigárono a continuar o curso no teatro. No diario La Nación de Buenos Aires publicou as súas primeiras leccións nas cales reproduciu algunhas cousas das súas conferencias en Amigos del Arte e na Facultade de Filosofía e Letras de Bos Aires. Anteriormente, a finais do ano 1930 e comezos de 1931, neste mesmo diario publicou unha serie de artigos titulados ¿Por qué se vuelve a la filosofía? nos cales anticipaba algunhas partes das leccións 2ª e 3ª do curso ¿Qué es filosofía? .
Á beira do abismo

Á beira do abismo (en inglés: Man on a Ledge) é un filme estadounidense de 2012 dirixido por Asger Leth. Está protagonizado por Sam Worthington, Jamie Bell, Elizabeth Banks, Edward Burns, Anthony Mackie, Genesis Rodriguez e Ed Harris. A rodaxe produciuse na cidade de Nova York no alto do edificio The Roosevelt Hotel de Manhattan. O filme recibiu valoracións polo xeral negativas da crítica e recadou 47 millóns de dólares fronte ao seu orzamento de 42 millóns de dólares.
Estreouse en galego o 18 de maio de 2022 a través da TVG. Personaxes
Sam Worthington como Nicholas “Nick” Cassidy / Joseph “Joe” Walker
Jamie Bell como Joseph “Joey” Cassidy
Elizabeth Banks como Lydia Mercer
Ed Harris como David Englander
Anthony Mackie como Michael “Mike” Ackerman
Genesis Rodriguez como Ángela "Angie" María López
Kyra Sedgwick como Suzanne “Suzie” Morales
Edward Burns como Jack Dougherty
Titus Welliver como Dante Marcus
Felix Solis como Nestor
William Sadler como o conserxe do hotel, quen máis tarde revelou que era Franklin "Frank" Cassidy
Pooja Kumar como Nina, asistente de Englander
Ábaco

O ábaco é un instrumento de cálculo que consiste nun cadro de madeira, mármore ou pedra calcaria que leva bólas enfiadas en arames. Empregado antes da introdución do sistema numeral árabe, utilizado aínda polas persoas con problemas visuais. Tipos
Ábaco romano
O ábaco romano levaba dúas series de oito arames na que enfiaban as bólas, representando de dereita a esquerda as onzas, as unidades, as decenas, os centos, seguindo ata o millón.
Ábaco chinés
O ábaco chinés (算盤 ou 筭盤, suànpán), antecedente do ábaco moderno, apareceu arredor do 2500 a. C. . En cada arame conten dúas bolas na parte superior e cinco na inferior.
Ábaco (arquitectura)

Para a arquitectura clásica, o ábaco era unha peza cadrada en forma de tablilla que, colocada sobre o equino, coroa o capitel servindo de asento ao arquitrabe, á vez que protexe a decoración de devandito capitel. Na orde dórica, está formado por unha peza prismática, na xónica enrólase en espiral é e na corintia simplifícase e se estiliza.
Nas estruturas modernas, por exemplo de formigón armado, denomínase por similitude formal (non funcional) ábaco á zona do forxado próxima a un alicerce, reforzada estruturalmente para transmitir correctamente as cargas ao mesmo, e para resistir as solicitaciones que se concentran nese punto (cortantes e momentos negativos).
Ábsida de Santa María de Melide

A ábsida central de Santa María de Melide é unha pintura mural renacentista do século XVI que pertence ao conxunto da igrexa de Santa María de Melide.
A súa iconografía é unha teofanía coa Santa Trindade: o "pai" aparece co "fillo" crucificado e enriba del a pomba do Espírito Santo. As representacións dos tetramorfos aparecen nas catro esquinas. Nun friso inferior temos seis apóstolos cos seus nomes e atributos. Na parte superior da bóveda de canón aparecen catro anxos con inscricións. Galería
Ácido 1,3-difosfoglicérico

O ácido 1, 3-difosfoglicérico (1, 3-DPG) ou ácido 1, 3-bisfosfoglicérico (1, 3-BPG) é unha molécula moi importante no metabolismo, que intervén na súa forma desprotonada como 1, 3-difosfoglicerato na glicólise e no ciclo de Calvin da fotosíntese.
É un ácido carboxílico de 3 carbonos, que leva dous grupos fosfato, un esterificado no carbono 3 e o outro unido ao grupo carboxilo do carbono 1, e un grupo OH no carbono 2 en posición D. O fosfato unido ao carboxilo forma un enlace de alta enerxía. Na glicólise e gliconeoxénese
O 1, 3-difosfoglicerato (1, 3-DPG) fórmase na glicólise pola fosforilación (por adición dun fosfato inorgánico) do D-gliceraldehido 3-fosfato (G3P), en reacción catalizada pola gliceraldehido 3-fosfato deshidroxenase, na que se produce a redución dunha molécula do coencima NAD+ a NADH + H+. É a única reacción da glicólise na que se forma poder redutor (o NADH). Seguidamente, o 1, 3-difosfoglicerato formado vaise transformar en 3-fosfoglicerato (3PG). O grupo fosfato unido ao carboxilo de alta enerxía permite que na reacción se desprenda e fosforile a unha molécula de ADP, orixinando ATP, o que é unha fosforilación a nivel de substrato na que se produce enerxía na glicólise. A reacción está catalizada pola fosfoglicerato quinase. O 1, 3-difosfoglicerato tamén intervén na gliconeoxénese realizando reaccións inversas ás da glicólise. No ciclo de Calvin
As reaccións que sofre o 1, 3-difosfoglicerato no ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese son inversas ás que realiza na glicólise, coa diferenza que o coencima que intervén agora é o NADPH + H+ en vez do NAD+.
O 3-fosfoglicerato foi o primeiro composto estable que se formou no ciclo despois da fixación do CO2. A partir del orixínase o 1, 3-difosfoglicerato, que inicia a ruta para formar as triosas-fosfato do ciclo, orixinando primeiro gliceraldehido 3-fosfato. No transporte de osíxeno polo sangue
No metabolismo humano aproximadamente unha molécula de 1, 3-difosfoglicerato de cada cinco é desviada da glicólise nos eritrocitos pola difosfoglicerato mutase (ou bisfosfoglicerato mutase), que cataliza a súa isomerización a 2, 3-difosfo-D-glicerato (2, 3-DPG): O 2, 3-difosfoglicerato actúa estabilizando a forma desoxi da hemoglobina, o que favorece a liberación do osíxeno, facendo o transporte deste polo sangue máis eficaz. Na medida en que a taxa de 1, 3-difosfoglicerato tende globalmente a aumentar cando os niveis de osíxeno atmosférico diminúen, a taxa de 2, 3-difosfoglicerato crece proporcionalmente, de maneira que a curva de afinidade da hemoglobina polo osíxeno se axusta a fin de optimizar o transporte deste gas polo sangue cando a presión parcial de dito gas tende a baixar.
Ácido 2-fosfoglicérico

O ácido 2-fosfoglicérico ou ácido 2-fosfo-D-glicérico (2PG) é un composto orgánico moi importante no metabolismo, xa que intervén (en forma desprotonada) na glicólise. É un ácido carboxílico de 3 carbonos, que leva un grupo COOH no carbono 1, un grupo fosfato esterificado no carbono 2 e un grupo OH unido ao carbono 3. No metabolismo intervén o enantiómero D. Pola súa estrutura química pode considerarse un derivado do ácido glicérico.
A súa forma desprotonada (COO-) é o 2-fosfoglicerato, que é a forma na que está a pH fisiolóxico e na que intervén no metabolismo Intervención na glicólise e gliconeoxénese
O 2-fosfoglicerato orixínase na glicólise a partir do 3-fosfoglicerato (3PG). A reacción é unha isomerización catalizada pola fosfoglicerato mutase, que cambia o grupo fosfato do carbono 3 ao carbono 2.
Seguidamente, o 2-fosfoglicerato formado transfórmase en fosfoenolpiruvato (PEP) en reacción catalizada pola enolase, que é a penúltima reacción da glicólise. Na reacción requírense dous catións magnesio e consiste nunha deshidratación na que se perde o gupo OH e se forma un dobre enlace. En estudos do metabolismo bacteriano comprobouse que intervén na modificación covalente da enolase.
Ademais, induce a fosforilación de proteínas nos illotes de Langerhans.
Na gliconeoxénese o 2-fosfoglicerato intervén realizando reaccións inversas ás que realiza na glicólise.