Antonio Machado

Antonio Machado Ruiz, nado en Sevilla o 26 de xullo de 1875 e finado en Collioure, Francia, o 22 de febreiro de 1939, foi un poeta español da xeración do 98. Traxectoria
Fillo de Antonio Machado Álvarez, naceu no seo dunha familia de tradición liberal, un ano despois que o seu irmán Manuel, tamén poeta. En 1883 trasladouse coa súa familia a Madrid, onde estudou na Institución Libre de Enseñanza, en 1889 pasou a estudar en institutos oficiais, a partir de 1885 coa morte do seu avó, catedrático de universidade, viuse obrigado a realizar diversos oficios. En 1899 viaxou co seu irmán Manuel a París e entrou en relación cos poetas simbolistas, Jean Moréas, Paul Fort e Paul Verlaine.
De volta a España traballou como autor teatral e obtivo o título de bacharelato. En 1901 publicou os seus primeiros poemas na revista Electra e ao ano seguinte fixo unha nova viaxe a París, onde coñeceu a Rubén Darío. En 1903 publicou o seu primeiro libro, Soledades e seguiu a colaborar con diversas publicacións: Helios, Blanco y Negro, Alma Española. En 1907 publicou a versión definitiva do seu primeiro libro: Soledades. Galerías. Otros poemas e aprobou as oposicións a profesor de francés con destino en Soria. O 30 de xullo de 1909 casou con Leonor Izquierdo.
En 1911 marchou cunha bolsa de estudos a París, pero ao lle ser diagnosticada tuberculose á súa dona volveu a España; ao ano seguinte apareceu Campos de Castilla e morreu a súa dona o 1 de agosto, tras o que Machado pediu o cambio de destino para Baeza. En 1915 comezou estudos de filosofía e letras na Universidade e apoiou os aliados na Primeira guerra mundial. En 1916 apareceu unha nova edición de Campos de Castilla con, entre outros, poemas dedicados a Leonor. Entre 1919 e 1931 foi profesor de francés en Segovia, alí participa na Liga de Dereitos Humanos local. En 1927 entrou na Real Academia Española e en 1931 trasladouse a vivir a Madrid. Activo defensor da República, logo do alzamento contra esta trasladouse a vivir a Valencia e en 1938 pasou a Barcelona. Coa desfeita da República Machado cruzou a fronteira francesa e morreu o 22 de febreiro de 1939 en Collioure. Obra
Por data de publicación:
Poesía
1903 - Soledades: poesías
1907 - Soledades. Galerías. Otros poemas
1912 - Campos de Castilla
1917 - Páginas escogidas
1917 - Poesías completas
1917 - Poemas
1918 - Soledades y otras poesías
1919 - Soledades, galerías y otros poemas
1924 - Nuevas canciones
1928 - Poesías completas (1899-1925)
1933 - Poesías completas (1899-1930)
1933 - La tierra de Alvargonzález
1936 - Poesías completas
1937 - La guerra (1936-1937)
1937 - Madrid: baluarte de nuestra guerra de independencia
1938 - La tierra de Alvargonzález y Canciones del Alto Duero
Prosa
1936 - Juan de Mairena (sentencias, donaires, apuntes y recuerdos de un profesor apócrifo)
1957 - Los complementarios (publicada en Buenos Aires por Editorial Losada).
1994 - Cartas a Pilar (edición de G. C. Depretis, en Madrid con Anaya-Mario Muchnik).
2004 - El fondo machadiano de Burgos. Los papeles de AM (Institución Fernán González, Burgos ).
Teatro
(con Manuel Machado) 1926 - Desdichas de la fortuna o Julianillo Valcárcel
1927 - Juan de Mañara
1928 - Las adelfas
1930 - La Lola se va a los puertos
1930 - La prima Fernanda
1932 - La duquesa de Benamejí
1932 - Teatro completo, I, Madrid, Renacimiento.
1947 - El hombre que murió en la guerra (homenaxe en Buenos Aires)
(adaptacións de clásicos, en colaboración) 1924 - El condenado por desconfiado, de Tirso de Molina (con José López Hernández).
1924 - Hernani, de Victor Hugo (con Francisco Villaespesa).
1926 - La niña de plata, de Lope de Vega (con José López Hernández).