proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Alén Space

Alén Space é unha empresa galega do sector do NewSpace, localizada en Vigo. Está dedicada ó desenvolvemento en todas as etapas, software e hardware, deseño e construción de satélites artificiais. Historia
A historia de Alén Space comeza no 2007 por medio dunha iniciativa do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial (INTA) para o lanzamento dun nanosatélite. Grazas a isto fundaríase a Agrupación Estratéxica Aeroespacial da Universidade de Vigo, composta por un equipo de varios departamentos e liderada por Fernando Aguado, e daría inicio o deseño e a fabricación de Xatcobeo, que no ano 2012 converteuse no primeiro nanosatélite español.
Isto marcaría o inicio de novos proxectos como os satélites Humsat-D lanzado no 2013 e o Serpens lanzado no 2015 en colaboración coa Oficina de Nacións Unidas para Asuntos do Espazo Exterior (UNOOSA) e pola Axencia Espacial Europea (ESA).
No 2017 co financiamento do Programa Ignicia da Axencia Galega de Innovación (GAIN) da Xunta de Galicia fundásese a empresa aeroespacial Alén Space.
No ano 2018 entrou na clasificación das 100 startups máis importantes do 2018 segundo a organización South Summite gañou o premio Cinco Días á innovación.
No ano 2019 recibiu unha rolda de investimento de 1 millón de euros por parte de CDTI e BeAble Capital.
No ano 2020 foi elixida como Best Space Startup nos Premios South Europe Startup Awards (SESA).
Neste mesmo ano 2020 Sateliot, operador de telecomunicacións satelital baixo unha arquitectura 5G, anunciou unha alianza con Alén Space para o desenvolvemento da carga útil dos seus primeiros nanosatélites co obxectivo de realizar o primeiro lanzamento a fináis do ano 2020 A tecnoloxía que irá a bordo deste nanosatélite está composta por unha tarxeta SDR (Radio Definida por Software), onde se procesan os sinais recibidos e xéranse a que se transmiten a terra. Ademais dunha placa de acondicionamento de radiofrecuencia e unha antena despregable que permitirá a comunicación cos dispositivos terrestres. .
No 2021 forma parte dunha colaboración coa Universidade de Oviedo e a Universidade de Vigo cun proxecto para a ESA para explorar as covas lunares. Satélites desenvolvidos
Xatcobeo (2012)
Humsat-D (2013)
DustCube (2015-16)
Serpens (2015)
Lume-1 (2018)
3B5GSAT de Sateliot (2021)
Alén da vida

Alén da vida (en inglés: Hereafter) é un filme estadounidense dirixido por Clint Eastwood que se estreou no 2010. Estreouse en galego na TVG o 3 de maio de 2015. Sinopse
Narra paralelamente a historia de tres personaxes que tiveron algún tipo de contacto coa morte: unha xornalista da televisión francesa (Cécile de France), que estivo a piques de morrer durante o tsunami que asolou o sueste asiático no Nadal de 2004; un neno (George McLaren) de Londres que perde a persoa que máis quería nun terrible accidente, e un norteamericano (Matt Damon) co don de poder comunicarse cos mortos. Personaxes
Matt Damon como George Lonegan
Cécile de France como Marie Lelay
Frankie e George McLaren como Marcus e Jason
Lyndsey Marshal como Jackie, a nai de Marcus e Jason's mother
Thierry Neuvic como Didier
Jay Mohr como Billy Lonegan
Bryce Dallas Howard como Melanie
Mylène Jampanoï como Reporteira Jasmine
Marthe Keller como a doutora e a directora do hospicio en Suíza
Derek Jacobi como El mesmo
Niamh Cusack como nai de adopción de Marcus
George Costigan como pai de adopción de Marcus
Richard Kind como Christos Andryo
Jean-Yves Berteloot como Michel
Steven R. Schirripa como Carlos
Jenifer Lewis como Candace
Mathew Baynton como Recepcionista Galardóns e nomeamentos
2010: Premios David di Donatello: Mellor filme estranxeiro.
Alén de Ancos

Alén de Ancos é un grupo galego de música folk nado en Ferrol en 2007. A súa música mestura temas da música tradicional galega coa influencia da música celta de Irlanda ou Escocia. Compoñentes e instrumentos
Pablo Díaz: gaita, low whistle, tin whistle e voz.
Rubén Gómez: guitarra.
Aitor Rodríguez: bodhrán e caixón flamenco.
Iago Casal: teclado e voz.
Carlos Caaveiro: uilleann pipe, low whistle e tin whistle.
Dolores Melgar: pandeireta.
Fausto Escrigas: saxo soprano, low whistle e tin whistle.
Alén do tempo

Alén do tempo (en inglés: The Time Traveler's Wife) é un filme estadounidense de romance e ciencia ficción baseado na novela homónima de Audrey Niffenegger. Dirixido por Robert Schwentke, está protagonizado por Eric Bana, Rachel McAdams e Ron Livingston. Conta a historia de Henry DeTamble (Bana), un bibliotecario de Chicago cunha desorde xenética paranormal que o fai viaxar no tempo aleatoriamente ó tempo que tenta construír unha relación romántica con Clare Abshire (McAdams), que se converterá no futuro na súa muller. Personaxes
Eric Bana como Henry DeTamble, un bibliotecario de Chicago.
Alex Ferris como Henry con seis anos.
Rachel McAdams como Clare Abshire DeTamble, unha artista.
Brooklynn Proulx como Clare con seis anos.
Ron Livingston como Gomez, amigo de Henry e Clare.
Jane McLean como Charisse, amiga de Clare.
Stephen Tobolowsky como Dr. Kendrick.
Arliss Howard como Richard DeTamble, pai de Henry.
Hailey McCann como Alba DeTamble con nove anos.
Tatum McCann como Alba con catro anos.
Michelle Nolden como Annette DeTamble, nai de Henry. r
Maggie Castle como Alicia Abshire, irmá de Clare.
Fiona Reid como Lucille Abshire, nai de Clare.
Philip Craig como Philip Abshire, pai de Clare
Brian Bisson como Mark Abshire, irmán de Clare.
Alérxeno

Un alérxeno é unha substancia que pode inducir unha reacción de hipersensibilidade alérxica en persoas susceptíbeis que teñan estado en contacto previamente co alérxeno. Esta reacción de hipersensibilidade involucra o recoñecemento do alérxeno como substancia "estraña" e allea ao organismo no primeiro contacto. En exposicións posteriores, o sistema inmunolóxico reacciona á exposición de forma excesiva, coa liberación de substancias que alteran a homeostase do organismo, o que dá lugar aos síntomas propios da alerxia. Xeralmente esta hipersensibilidade está predisposta xeneticamente nalgúns individuos ou familias.
Alí Bey

Domènec Francesc Jordi Badia i Leblich, nado en Barcelona o 1 de abril 1766 e finado en Damasco en 1818, foi un espía, arabista e aventureiro catalán, coñecido tamén como Alí Bey el-Abbassi. Traxectoria
Fillo de Pedro Badía e Catalina Leblich. En 1778 trasladouse a Cuevas de Almanzora (Vera, provincia de Almería) a causa do nomeamento do seu pai como contador de guerra e tesoureiro do partido xudicial de Vera. Alí, comeza a interesarse polo mundo musulmán debido ao ambiente mourisco que predominaba por aquel entón naquela comarca. En 1792 múdase, xunto á súa esposa Mariquita, a Córdoba para desenvolver o seu traballo como Administrador de Rendas de Tabaco. En Córdoba estuda árabe e interésase pola aerostación. Esta última levouno á bancarrota e, en 1793, decide marchar á Corte con toda a súa familia.
No ano 1803, por encargo de Manuel Godoy (Primeiro Ministro de Carlos IV), emprendeu unha longa viaxe por territorios musulmáns, facéndoo camuflado como notable musulmán descendente dos Abbasíes e baixo o nome de "Ali Bey el-Abbasí". As súas viaxes levárono a Marrocos, Alxeria, Libia e diversas rexións do Imperio Otomán (Exipto, Arabia, Siria, Turquía e Grecia), visitando rexións nas que nunca antes estivera un occidental.
En 1808, en plena guerra de independencia despois dunha conversación con Carlos IV que o decepciona profundamente, preséntase a Napoleón para prestarlle os seus servizos. Este desconfía ao comezo, porén máis tarde envíao xunto cunha carta de recomendación ao seu irmán José I.
O 5 de abril de 1810, é nomeado prefecto da cidade de Córdoba por José I, ostentando este cargo por espazo de 15 meses ata o 14 de xullo de 1811.
En 1818, tras cambiar o seu antigo nome polo de "Alí Othman" diríxese a Damasco. Con todo é descuberto polos servizos de intelixencia ingleses que o envelenan.
Home dunha ampla cultura, deixou escrita unha narración das súas viaxes e magníficos debuxos titulada Viaxes en Marrocos, Trípoli, Chipre, Arabia, Siria e Turquía, nos que xunto con descricións pormenorizadas das cidades que visitou, plasmou as súas observacións sobre xeografía, botánica, zooloxía, entomoloxía, xeoloxía e meteoroloxía. Un dos episodios máis destacables da súa viaxe é a peregrinación a A Meca, sendo o primeiro europeo en pisar estas rexións e en entrar no santuario da Kaaba.
As súas viaxes foron lidas en toda Europa e promoveron a curiosidade pola cultura islámica. Admirárono, aínda que con certas reticencias, Sir Richard Francis Burton, quen realizou unha proeza semellante, e Alexander von Humboldt.
Alícuota

A alícuota é a parte que está contida nun todo un número exacto de veces. En ocasións funciona como termo sinónimo de parte proporcional. En matemáticas
Parte alícuota, divisor propio dun enteiro
Suma alícuota, a suma das partes alícuotas dun enteiro
Secuencia alícuota, unha secuencia de enteiros onde cada número é suma alícuota do número anterior. En música
Cordas alícuotas, o uso de cordas que non se tocan pero que resoan simpaticamente coas notas tocadas.
Rexistro alícuota, un rexistro de órgano que engade armónicos ou sobretons en lugar do ton primario En ciencias
Alícuota dunha mostra, en química e outras ciencias, é a porción exacta ou a cantidade total dun líquido ou sólido. Alícuota en laboratorio, en xeral é a parte que se toma dun volume ou masa iniciais, para ser usada nunha proba, cuxa composición e propiedades físico-químicas representan as da substancia orixinal.
Alícuota en farmacia, un método para medir ingredientes por debaixo da sensibilidade da escala por dilución proporcional con ingredientes coñecidos inactivos
Alícuota do xenoma, o problema de reconstruír un xenoma ancestral a partir dos xenomas de descendentes poliploides Outros usos
Alén do significado xeral, por exemplo, repartir algo en partes iguais ou proporcionais, alícuota, ten significados tamén nos eidos da pesca e acuicultura, no dereito e administración pública ou no sistema público de agrimensura en varios países,
Alóctono

Alóctono (en grego: allos, "outro", chthon, "terra"), fai referencia a calquera ente (biolóxico ou non) que non é indíxena do lugar onde se atopa. Bioloxía e ecoloxía
En ecoloxía e en bioloxía, fai referencia a aqueles nutrientes ou materiais que se incorporaron a un ecosistema desde o exterior do mesmo, ou ben aquelas especies que foron introducidas de forma artifical no ecosistema. Son de especial interese as especies invasoras polos problemas que representan, orixinando en moitos casos fortes perdas económicas. Estas perdas orixínanse na perda de servizos ambientais pola diminución ou extinción de especies autóctonas e polas pragas no campo da agronomía como no caso do coello. Porén, estas perdas non están restrinxidas a estes campos, posto que as especies alóctonas tamén son capaces de causar graves problemas en ámbitos como o da enxeñería, coma no caso do mexillón cebra. Paleontoloxía
En tafonomía, dise que un resto ou un fósil é alóctono cando foi trasportado fóra do lugar ou área onde foi producido. Os mecanismos poden ser por resedimentación na fase biostratinómica ou reelaboración na fosildiaxenética. Xeoloxía
En xeoloxía, aplícase ós materiais que se orixinaron noutros lugares diferentes. En sedimentoloxía refírese a que os compoñentes dunha rocha ou formación sedimentaria foron arrincados da formación orixinal para resedimentarse noutra rexión: os flyschs son depósitos alóctonos. Ese desprazamento pode deberse a arrastres producidos polos glaciares ou ríos, grandes correntes submarinas, por rodamento por gravidade nas ladeiras entre outros procesos. Na xeodinámica refírese a fragmentos de codia terrestre que foron transportados por procesos tectónicos tales como mantos de corremento, cabalgamentos ou grandes desprazamentos de rumbo. Os Alpes e o Himalaia presentan numerosos bloques alóctonos e ó redor do océano Pacífico recoñecéronse varias zonas alóctonas. Linguas e poboacións
O termo alóctono referido unicamente a linguas faladas nun territorio ou etnias presentes nun territorio, refírese ó feito que ditas linguas ou etnias desenvolvéronse historicamente fóra de dito territorio e só en tempos recentes ou historicamente documentados asentáronse ou desprazáronse a un territorio diferente do territorio onde se desenvolveu historicamente a lingua ou etnia. Neste sentido oponse a autóctono ou indíxena.
Alófono (fonética)

En fonética, chámanse alófono aqueles sons que ó seren conmutados (intercambiados o un polo outro) non provocan variacións no significado no ámbito do monema (ou da palabra), é dicir, non son pertinentes semanticamente. Características
Un exemplo típico de alofonía en galego é o que existe entre as dúas realizacións do fonema /d/ na palabra "dado". Aínda que ámbolos dous se recoñecen normalmente como idénticos, e a ortografía identifícaos co mesmo carácter, presentan unha diferenza fonética considerable na fonación: a posición da punta da lingua no primeiro dos casos (o oclusivo sonoro escrito en AFI como [d]) atópase debaixo dos incisivos superiores, mentres que no segundo "d" (o fricativo [ð]) atópase detrás dos mesmos e xunto ao padal, co que permite a expulsión de aire polos costados da boca.
Este é un exemplo particular da alofonía das oclusivas sonoras ([b], [d] e [g]) coas fricativas ([β], [ð] y [ɣ]) en galego, en que as variacións no son -aínda que sexan tan grandes como as que existen entre outros fonos que si se opoñen fonoloxicamente- non alteran o significado da palabra en que están inseridas.
Outro exemplo: as vogais pódense nasalizar; é dicir, pronunciar expulsando o aire asemade pola boca e o nariz no canto de só pola boca; sen que por iso representen un fonema distinto. Noutros idiomas, pola contra, estas diferenzas si poden estar recoñecidas fonoloxicamente (como a que hai entre vogais orais e nasais no francés ou no guaraní).
Un último exemplo: En chinés mandarín, o [l] e o [r] (que corresponden aproximadamente aos sons de "polo" e "poro") son alófonos (non provocan variación no significado ó seren conmutados), mentres que o [r] se distingue de [ɹ] ("poro" / "porro"), en certas posicións que en galega hai alofonía.
Ama de leite

Unha ama de leite, ama de cría ou nutriz é unha muller que aleita a un lactante que non é o seu fillo. Hoxe en desuso na meirande parte de Occidente, o emprego de amas de cría foi común ata o século XIX para alimentar a nenos cuxas nais non podían ou non desexaban facelo. Servizos
O recurso dunha ama de leite podía estar motivado por razóns físicas, coma no caso de produción insuficiente de leite, en partos múltiples nos que unha soa persoa non pode satisfacer os requisitos da lactación, ou sociais; a profesionalización da lactación permitía á nai dedicarse a outras ocupacións, como era o caso, por exemplo, das elites romanas. Por outra banda, permitía acurtar o período entre embarazos, xa que o sistema endócrino inhibe normalmente a concepción mentres a nai está aleitando. Ademais, tamén permitía librarse dunha tarefa socialmente percibida como pouco axeitada polas clases superiores.
Noutras sociedades, a tarefa non estaba restrinxida ás profesionais, senón que era parte do coidado dos meniños compartido entre tódalas nais do grupo. A profesionalización da cría, en termos sociolóxicos, foi un dos medios que permitiu ás mulleres adiñeiradas liberarse do rol de coidado doméstico que caracteriza ó sexo feminino nas sociedades patriarcais.
A creación de fórmulas máis completas de leite en po, adaptado ó aparello dixestivo do neno, levou á desaparición da figura da ama de leite nos países desenvolvidos.
Amadeo Varela Rodríguez

Amadeo Varela Rodríguez, nado en Guanacoa (Cuba) en 1913 e finado en Ourense en 2002, foi un mestre, avogado e político galego. Traxectoria
Retornou cos seus pais a Galicia en 1921. Estudou maxisterio na Escola Normal de Ourense. Mestre en Seixalbo (Ourense). Militou nas Mocedades Galeguistas e colaborou en Nós. Foi un dos promotores da revista Espartaco.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi acusado de galeguista e comunista, expedientado e suspendido. Foi mobilizado e coincidiu na fronte de Asturias con Celso Emilio Ferreiro. En 1941 foi reposto. Fixo a carreira de dereito e abriu bufete na rúa do Progreso de Ourense en 1946. Dende 1959 fixo artigos compilatorios da actividade xurídica en Ourense. Foi colaborador e difusor de Vieiros en Galicia, o que lle custou o apercibimento por parte das autoridades, que lle abriron expediente sancionador en 1966. Organizou a homenaxe a Celso Emilio Ferreiro con motivo da súa marcha a Venezuela en 1966. Participou no I Congreso de Dereito Galego na Coruña en outubro de 1972. Vida persoal
Casou con Consuelo Carid Vázquez e foi pai de Víctor, Zayda, Jorge, Celia e Fernando Varela Carid. Tivo 11 netos.
Amadeu Ferreira

Amadeu José Ferreira, nado en Sendim o 29 de xullo de 1950 e finado en Lisboa o 1 de marzo de 2015, foi un profesor, avogado e escritor portugués que traballou pola revitalización lingüística do mirandés. Traxectoria
Formado academicamente no ámbito do Dereito, tamén publicou textos como Homicídio Privilegiado e Direito dos Valores Mobiliários, o seu traballo principal céntrase na lingua mirandesa. Na súa produción poética figuran Cebadeiros, Ars Vivendi / Ars Moriendi e Norteando. En prosa publicou La bouba de la Tenerie / Tempo de Fogo, Las Cuntas de Tiu Jouquin, Lhéngua Mirandesa - Manifesto an Forma de Hino e Ditos Dezideiros / Provérbios Mirandeses.
Traduciu obras de varios tipos ao mirandés. Traduciu as obras de Horacio, Virxilio e Catulo, e os clásicos da literatura portuguesa como Os Lusíadas de Luís de Camões, e Mensagem de Fernando Pessoa. Tamén traduciu os catro Evanxeos canónicos e dous volumes de Astérix.
Dentro do eido cultural e lingüístico, presidiu a Asociación da Lingua e Cultura Mirandesa (en mirandés: Associaçon de la Lhéngua i Cultura Mirandesa), así como a Academia de Letras de Trás-os-Montes. Tamén foi vicepresidente da Comisión do Mercado de Valores Mobiliarios portuguesa, membro do Consello Xeral do Instituto Politécnico de Braganza e profesor convidado da Facultade de Dereito da Universidade Nova de Lisboa. En 2004 foi nomeado comendador da Orde do Mérito da República Portuguesa. Foi deputado na II lexislatura da Asemblea da República.
Faleceu de cancro na cidade de Lisboa, onde residiu desde 1981 ata a data da súa morte.
Amadou Hampâté Bâ

Amadou Hampâté Bâ, nado en Bandigara en 1900 ou 1901 e finado en Abidjan en 1991, foi un etnólogo e escritor maliano. Traxectoria
Naceu no seo da aristocracia peul, foi discípulo do mestre sufí. Tierno Bokar. Entre 1922 e 1932 traballou na administración colonial de Alto Volta e ata 1942 en Bamaco, ano no que entrou no Instituto Francés da África Negra en Dakar. Logo da independencia de Malí fundou o Instituto de Ciencias Humanas de Bamaco (1960) e foi membro do Consello Executivo da UNESCO (1962-1970). En 1966 participou na elaboración dun sistema unificado para a transcrición das linguas africanas. Obra
L'Empire peul du Macina (1955, edición definitiva 1984)
Vie en enseignement de Tierno Bokar, le sage de Bandiagara, 1957
Kaïdara, peul tale, 1969
L'étrange destin du Wangrin', 1973
L'Éclat de la grande étoile, 1974
Jésus vu par un musulman, 1976
Petit Bodiel (conte peul) et version en prose de Kaïdara, 1977
Njeddo Dewal mère de la calamité, 1985
La poignée de poussière, contes et récits du Mali, 1987
Amkoullel, l'enfant peul, 1991 (memorias)
Oui mon commandant! , 1994 (memorias)
Amadou-Mahtar M'Bow

Amadou-Mahtar M'Bow, nado en Dakar o 20 de marzo de 1921 e finado o 24 de setembro de 2024, foi un profesor e político senegalés. Foi Director Xeral da UNESCO entre 1974 e 1987. Traxectoria
Realizou os seus estudos en París, volvendo ao Senegal para exercer como profesor de Xeografía e Historia. Ocupou o cargo de director do Departamento de Educación Básica do seu país entre 1952 e 1957. Ministro de Educación e Cultura entre 1957 e 1958 e de Educación Nacional trala independencia (1966-1968) así como de Xuventude e Cultura (1968-1970).
Formou parte do Consello Consultivo da UNESCO en 1966. En 1974 foi nomeado Director Xeral, cargo que ocupou durante dous mandatos, até 1987.
Amager

Amager é unha illa de Dinamarca situada no estreito de Oresund, situada entre os cantóns de Kalvebod e de Drogden. A parte setentrional está ocupada por parte da aglomeración metropolitana de Copenhaguen a cuxo centro está unida por dúas pontes.
A illa ocupa unha superficie de 96 km² e alberga unha poboación de 160. 064 habitantes (2006).
Amaknak

Amaknak ou Umaknak (en aleutiano: Amaxnax̂) é unha illa de 6'5 km² situada na baía de Unalaska, ao norte da Illa Unalaska nas Illas Aleutianas, no sueste de Alasca, Estados Unidos. Nela encóntrase Dutch Harbor, que forma parte da cidade de Unalaska, á que está unida por medio dunha ponte.
Amalia Abad Casasempere

Amalia Abad Casasempere, nada en Alcoi o 11 de decembro de 1897 e finada na mesma localidade o 21 de setembro de 1936, foi unha mártir católica, morta durante a Guerra civil española. Traxectoria
Era viúva, e nai de dúas fillas, sendo moi activa no servizo relixioso, chegando a esconder a dúas relixiosas na súa casa, durante o período de persecución. Foi, por iso, presa e executada a tiro de fusil, polos milicianos, sendo beatificada polo papa Xoán Paulo II o 11 de marzo de 2001 xuntamente con 232 outros mártires da Guerra Civil.
Amalie Dietrich

Koncordie Amalie Dietrich, (nada Nelle) nada o 26 de maio de 1821 e finada o 9 de marzo de 1891, foi unha naturalista alemá, coñecida polo seu traballo en Australia, onde pasou dez anos obtendo mostras para o Museo Godeffroy de Hamburgo.
Amambay

Amambay é unha subdivisión administrativa de Paraguai. A capital do Departamento é a cidade de Pedro Juan Caballero. Distritos
Bella Vista
Capitán Bado
Pedro Juan Caballero
Amando Guiance Pampín

Amando Faustino Guiance Pampín, nado en Pontevedra o 13 de xuño de 1892 e finado na mesma cidade en 1979, foi un político socialista galego. Traxectoria
Traballou como obreiro ebanista. Acusado de militancia comunista, foi detido o 14 de abril de 1924 con Ramiro Paz Carbajal, Francisco Otero Juncal e Valeriano Barros. Na República afiliouse a Agrupación Socialista de Pontevedra o 23 de maio de 1931, da que foi elixido vicepresidente en xaneiro de 1932 e vicepresidente da Federación Provincial Socialista en novembro dese ano. Foi candidato do PSOE na provincia de Pontevedra nas eleccións xerais de 1933 pero non foi elixido. Membro do sector da esquerda do PSOE, foi membro do Comité Revolucionario de Pontevedra na revolución de outubro de 1934. Foi elixido deputado polo PSOE na provincia de Pontevedra nas eleccións xerais de 1936, dentro das listas da Fronte Popular.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi capturado polas tropas franquistas, xulgado en consello de guerra e condenado a morte o 13 de agosto de 1936, no mesmo proceso polo que foi condenado a morte Alexandre Bóveda. Foille conmutada a pena pola de trinta anos de cadea. Preso no campo de concentración da illa de San Simón, exerceu como practicante. Pasou despois á prisión de Alcalá de Henares e ao cárcere da Parda. Saíu en liberdade en maio de 1943. Estableceu un pequeno comercio de paquetería na rúa Echegaray. Vida persoal
Casou con Ángeles Dapena Mouriño en 1927.
Amando Losada

Amando Losada Díaz, nado en Segán (O Saviñao) o 24 de decembro de 1908 e finado en Escairón o 9 de xaneiro de 1980, foi un avogado e político galego. Traxectoria
Cursou o bacharelato no Instituto de Lugo e colaborou en Alborada e máis adiante en Heraldo de Galicia de Ourense. Licenciouse en Dereito en 1928, sendo un dos organizadores da Federación Universitaria de Estudiantes (FUE). Entre 1931 e 1936 exerceu a avogacía, foi oficial primeiro do concello do Saviñao, e coordinou a política e administración municipal na comarca de Terra de Lemos. Militou en Izquierda Republicana.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido a principios de agosto; foi encarcerado na prisión de Monforte o 31 de agosto de onde saíu o 14 de febreiro de 1938. Foi condenado en 1939 á pena de confinamento en Palas de Rei, onde residiu ata a súa morte.
O exercicio profesional levouno ao estudo e coñecemento das institucións do dereito galego, escribindo numerosos traballos, sobre todo na revista Foro Gallego, nos que analiza a compañía familiar galega, a aparcería, o dereito de labrar e posuír, as comunidades de augas e outras, destacando a súa comunicación sobre "O contrato do vitalizo", presentada no I Congreso de Dereito Galego (A Coruña, 1972). Tamén deixou un traballo inédito sobre o curso do río Miño.
Nos anos sesenta integrouse no Partido Socialista Galego. Foi vicepresidente da Comisión Mixta de Transferencias Xunta-Deputacións, membro do Consello de Cultura na provincia de Lugo e vogal da Comisión de Toponimia de Galicia. Obras
Guía del camino francés de la provincia de Lugo, con Eduardo Seijas Vázquez, 1966.
Artigos
"Evolución demográfica de Palas de Rei" (revista Lucus).
"Glosa del paisaje gallego" (Grial, 1955).
Artigo en Homaxe da Galicia Universal (Caracas, 1955).
"Los hospitales de peregrinos de Ulloa" (El Correo Gallego, 11-XI-1971). Premio Amando Losada
En 2003 o Consello da Avogacía Galega instituíu o Premio Xurídico Amando Losada para premiar un traballo xurídico en lingua galega entre avogados xoves e alumnos das escolas de práctica xurídica de Galicia.
Amanita

As amanitas (Amanita) é un xénero de fungos basidiomicetos da orde Agaricales. Contén arredor de 600 especies de fungos, e inclúe tanto algunhas das especies máis apreciadas como comestíbeis como varias das máis tóxicas do mundo (na súa maioría son tóxicas). A especie tipo do xénero é o rebentabois (Amanita muscaria), mentres que a considerada máis perigosa é a cacaforra da morte (Amanita phalloides). O 95% dos envelenamentos por consumo de fungos está provocado por especies que conteñen amatoxinas (que son propias, mais non exclusivas, deste xénero), cunha probabilidade de morte de entre o 10% e o 60%. O tóxico máis potente presente neste xénero, que tamén pode atoparse noutros cogomelos velenosos, é a amanitina. . As amanitas tóxicas adoitan denominarse en galego coma cacaforras.
Tamén contén o xénero moitos cogomelos comestíbeis e moi apreciados na gastronomía. Nunha ampla variedade de culturas, os cogomelos das diferentes especies comestíbeis de Amanita son apañados e procesados ou comercializados para o consumo. Son moi apreciadas especies como A. zambiana e outras especies carnosas en África Central, A. basii e outras semellantes en México, a amanita dos Césares ou raíña (A. caesarea) en Europa e A. chepangiana no sueste Sueste Asiático. Outras especies úsanse para darlles cor a ensaladas, como a vermella A. jacksonii, que se consome na costa leste de América do Norte, dende o Canadá deica México.
Moitas especies son de comestibilidade descoñecida, especialmente en países como Australia, onde os cogomelos son moi pouco coñecidos. En Galiza tampouco é moi común polo de agora o consumo de cogomelos, agás os comercializados nos mercados, porén é xa unha das zonas da península de maior consumo. Amanitas comúns en Galiza
Amanita caesarea, Amanita dos Césares, raíña;
Amanita citrina, francesiña;
Amanita gemmata, Cacaforra dourada, algúns autores considérano comestíbel, outros non;
Amanita muscaria, Rebentabois, bricabois ou amanita pinta;
Amanita ovoidea, Amanita branca;
Amanita pantherina, Cacaforra cincenta;
Amanita phalloides, Cacaforra da morte, amanita faloides, (mortal);
Amanita rubescens, Cacaforra viñosa, amanita do viño;
Amanita spissa, Amenita cincenta;
Amanita vaginata, Amanita cincenta estriada.
Amanita verna, Cacaforra tola (mortal);
Amanita virosa, Cacaforra fedorenta (mortal). As cacaforras na cultura popular galega
Cacaforra comida, nin herba nin manciña.
Unha cacaforra no cesto fai perder o resto.
Quen erra coas cacaforras pronto lle chega a hora.
Amaranthus hybridus

Amaranthus hybridus é unha especie herbácea pertencente á familia Amaranthaceae. Descrición
É unha herba anual, con talos erectos, glabros abaixo, tornándose subglabros ou escasamente pubescentes cara a arriba con tricomas de até 1 mm de longo, moi delgados e irregularmente dobrados; monoicas. Follas acuminadas ou agudas cara ao ápice coa punta obtusa, glabras, escasamente pubescentes só nos nervios, con tricomas delgados e irregularmente dobrados. Cimas frecuentemente cun número reducido de poliñas, inflorescencia compacta, partes espiciformes terminais no talo, nas ramas e nas axilas das follas superiores caulinares, as terminais con moitas ramas laterais con cimas densamente agregadas, cimas superiores das partes compactas con 1–4 flores estaminadas, bráctea angostamente triangular ou angostamente ovada, 2. 5–3 mm de longo, case hialina, nervio principal longamente excurrente, bractéolas máis longas que as flores, as 2 inferiores angostamente ovadas co nervio principal forte, as superiores similares; flores estaminadas con 5 tépalos desiguais, amplamente lanceolados, algo cimbiformes, o máis longo 2. 5–2. 9 mm de longo, os outros 2–2. 3 mm de longo, máis anchos preto da metade, acuminados no ápice, filamentos 0. 7–1. 4 mm de longo, anteras 0. 8–1 mm de longo; flores pistiladas con 5 tépalos desiguais, membranáceos; estigmas (2) 3, 0. 5–0. 7 mm de longo. Utrículo escarioso e delgado, frecuentemente liso ou algo rugulado só na metade superior, circuncísil; semente lenticular, 0. 9–1. 1 mm de diámetro, moi finamente reticulada, café escuro lustroso. Distribución e hábitat
Esta especie distribúese nas rexións tropicais e subtropicais e parte das rexións tépedas do mundo. Consta de dúas subespecies, unha das cales é cultivada. Taxonomía
Amaranthus hybridus foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 990. 1753. O Amaranthus hybridus descrito por Vell. é o Amaranthus cruentus de L.
Citoloxía Número de cromosomas de Amaranthus hybridus (Fam. Amaranthaceae) e taxóns infraespecíficos: 2n 32 Etimoloxía amaranthus: nome xenérico que procede do grego amaranthos, que significa "flor que non murcha".
hybridus: epíteto latino que significa "híbrido". Sinonimia
NOTA: Os nomes que presentan ligazóns son sinónimos noutras especies:
Amaranthus retroflexus

Amaranthus retroflexus é unha especie planta fanerógama da familia Amaranthaceae.
En Galicia está catalogada como especie exótica invasora. Descrición
É unha herba anual erecta que alcanza unha altura máxima de preto de 3 metros. As follas son de case 15 cm de longo nas grandes plantas, as máis altas no talo cunha forma de lanza e as máis baixas da planta de forma oval ou de diamantes. A planta é monoica, con plantas que levan tanto flores masculinas como femininas. A inflorescencia é un grande e denso acio de flores intercaladas con brácteas espiñentas de cor verde. O froito é unha cápsula de menos de 2 milímetros de longo cunha "tapa" que se abre para revelar un pequeno número de sementes negras. Distribución e hábitat
É nativa da América tropical, pero está moi estendida como unha especie introducida na maioría dos continentes nun gran número de hábitats. Taxonomía
Amaranthus retroflexus foi descrita por Carl von Linné e publicada en Species Plantarum 2: 991. 1753. Etimoloxía Amaranthus: nome xenérico que procede do grego amaranthos, que significa "flor que non murcha".
retroflexus: epíteto xeográfico Sinonimia
Amaranthus texidoris
Amaranthus bulgaricus
Amaranthus johnstonii
Amaranthus retroflexus var. retroflexus
Amaranthus retroflexus var. rubricaulis
Amarantáceas

A das amarantáceas (Amaranthaceae) é unha famila de plantas anxiospermas da orde das cariofilales.
Comprende ao rededor de 160 xéneros cunhas 2400 especies, a maioría delas son herbas ou subarbustos, pero inclúe tamén unhas poucas árbores e plantas rubideiras.
É unha familia amplamente estendida cuxo hábitat se encontra en rexións tropicais e subtropicais. A maior parte das especies son propias da África tropical e Norteamérica, pero algunhas son oriúndas das rexións temperadas.
Un gran número son populares plantas ornamentais de xardíns, en especial as especies de Alternanthera, Amaranthus, Celosia e Iresine.
Algúns dos seus membros máis coñecidos son especies dos xéneros Amaranthus e Salsola.
Moitas das especies son halófitas, é dicir, que prosperan en solos salinos.
Amarelo

O amarelo ou marelo é unha cor cunha lonxitude de onda comprendida entre as faixas 565 nm e 590 nm do espectro de cores visibles. Pódese considerar unha mestura entre as cores vermella e verde. O amarelo é a cor complementaria do azul; o pigmento amarelo absorbe a luz azul. O amarelo é unha das cores primarias.
Coordenadas aproximadas da cor
Uso, simbolismo e expresións coloquiais
É considerado o máis expansivo entre os matices, así como o que máis atrae aos ollos. A exploración do seu uso ten unha grande importancia na obra de Vincent van Gogh.
O amarelo era a cor símbolo do Emperador da China, e por consecuencia, da Monarquía chinesa.
En moitos países, os taxis son de cor amarela. Esta práctica, aparentemente comezou en Nova York, por mor de Harry N. Allen que pintou o seu vehículo de cor amarela, logo de saber que esta cor era a máis visible a distancia.
A cor amarela, no teatro seica dá mala sorte polo contratempo que tivo Moliere, que morreu ó ve-la súa obra Tartufo representada, e onde abundaban no decorado elementos desa cor.
A cor amarela tamén acostuma a se usar en moitos países nas "páxinas amarelas", que son directorios telefónicos de compañías. O marelo na cultura popular galega
Nin bo Xan, nin bo Pedro, nin boi marelo por riba do rego.
Cantigas
A do refaixo amarelo/ vai na popa do navío, / téndeme conta con ela, / que non se caia no río.
Aínda que estou aquí cantando, / triste está o meu corazón; / téñocho máis amarelo/ que unha casca de limón.
Maruxiña, Maruxiña, / a do refaixo amarelo; / se te atopo no camiño/ non che ha de valer ‘non quero’.
Miña nai e maila túa/ van á feira a Paradela/ vende-lo becerro branco/ e maila vaca amarela.
Amaterasu Patera

Amaterasu Patera é un patera (un cráter irregular), ou un cráter complexo con ladeiras escaleiradas, na lúa de Xúpiter, Ío. A súa temperatura foi estimada o 5 de marzo de 1979 en 218° kelvins. É un dos accidentes xeolóxicos máis escuros de Ío, e a medición do seu especro termal axudou a rexeita-la correlación entre o albedo e a temperatura dos puntos quentes de Ío. Este cráter aínda se volveu máis escuro dende a primeira vez que a sonda Galileo orbitou ó redor de Xúpiter. Ten uns 100 kms de diámetro é está situado a 38, 1° N 306, 5° W. O seu nome procede da mitoloxía xaponesa, onde Amaterasu e a deusa do Sol. Ó norte están Kinich Ahau Patera e Dazhbog Patera, e en dirección oeste está Manua Patera e Fuchi Patera.
Amateur Radio Emergency Service

A Amateur Radio Emergency Service ou ARES (Servizo Radio-Afeccionado de Emerxencia) é un corpo de voluntarios adestrados e autorizados para asistir como servizo público e comunicación de emerxencia nos Estados Unidos e o Canadá. Está patrocinada pola American Radio Relay League (Liga Americana de Transmisores de Radio) e a Radio Amateurs of Canada
Normalmente, a ARES está organizada por cidade e condado e está asociada co concello local ou co goberno do condado. O máis alto na estrutura de mando é o Section Emergency Coordinator (Coordinador da Sección de Emerxencias), ou SEC. Esta persoa é membro do Section Managers Cabinet (Gabinete da Sección de Administradores) responsábel das comunicacións de emerxencia. O SEC ten ás súas ordes ós District Emergency Coordinators (Coordinadores de Emerxencias do Distrito) ou DECs. Cada DEC ten un ou máis Emergency Coordinators (Coordinadores de Emerxencias), ou ECs, traballando para eles.
O EC é o responsábel da organización dun grupo local da ARES.
Amauta

Os amautas eran os encargados da educación dos incas durante a época do imperio.
Durante unha época inicial educaban ás elites sociais, entanto que despois a formación ampliouse ao resto das clases, sen chegar nunca a ser xeneralizada. Tiñan un papel semellante ao do bardo nas culturas celtas e encargábanse de transmitir a historia e cultura inca de xeración en xeración.
De acordo co cronista Frei Martín de Murúa a educación impartíase en "yachaywasi" (lugares do saber) sitos en Cuzco e os alumnos entraban nestas escolas cando facían os 13 anos. Os amautas aprendíanlle aos futuros gobernantes as regras morais, relixión, historia e forma de goberno do Imperio Inca. Tamén as súas estrañas matemáticas, e métodos agrarios. A maior parte dos iniciados remataban a educación cos 19 anos feitos.
Tamén había escolas femininas nas que aprendían as mozas de boas liñaxes malia ser estas menos frecuentes que as yachaywasis.
Amay

Amay (en Valón Ama) é un concello da provincia de Liexa, Valonia, Bélxica. En 2004 tiña 13. 152 habitantes. Historia
A rexión de Amay estivo xa habitada no neolítico, pero as primeiras referencias á cidade co seu nome actual datan do ano 636. Economía
Canteiras de pedra, cerámica, azulexos.
Amaya, Burgos

Amaya é unha localidade do municipio de Sotresgudo, na provincia española de Burgos. Segundo datos do Instituto Nacional de Estadística de 2008 conta con 50 habitantes. Administrativamente trátase dunha Entidade Local Menor dentro do municipio ao que pertence.
Amazon Alexa

Amazon Alexa é un asistente virtual desenvolvido por Amazon, utilizado por primeira vez nos altofalantes intelixentes Amazon Echo e Amazon Echo Dot creados en Amazon Lab126. Conta coa capacidade de interactuar a través da voz, reproducir música, crear listas de tarefas pendentes, establecer alarmas, reproducir podcasts, reproducir audiolibros e prover información en tempo real do clima, tráfico e noticias entre outros. Alexa pode tamén controlar varios dispositivos intelixentes tomando o rol de sistema de automatización do fogar (domótica). Os usuarios poden estender as habilidades de Alexa instalando "skills" (funcionalidades adicionais desenvolvidas por terceiros) que se asemellan a "apps".
A maioría dos dispositivos que incorporan Alexa permiten aos usuarios activar o sistema utilizando unha palabra de activación (por exemplo Alexa ou Echo); outros dispositivos (como a app de Amazon Alexa para Android e iOS) requiren que o usuario prema un botón en pantalla para activar o modo escoita de Alexa. Actualmente a interacción e comunicación verbal de Alexa só está dispoñible en inglés, alemán, francés, castelán e xaponés.
Cara a setembro de 2017, Amazon contaba con máis de 5000 empregados traballando en Alexa e produtos relacionados e constitúe un foco moi importante da estratexia de novos produtos da empresa.
Amazon Prime Video

Amazon Prime Video, ou sinxelamente Prime Video, é un servizo estadounidense de streaming e alugamento de vídeo de subscrición baixo demanda ofrecido por Amazon como servizo autónomo ou como parte da subscrición a Prime de Amazon. O servizo distribúe principalmente filmes e series de televisión producidas por Amazon Studios e MGM Holdings ou con licenza de Amazon, como Amazon Originals. Este servizo tamén conta con contido doutros provedores, complementos de contido, eventos deportivos en directo e servizos de compra e alugamento de vídeos.
Operando en todo o mundo, o servizo pode requirir unha subscrición completa a Prime para acceder. En países como os Estados Unidos, o Reino Unido e Alemaña, pódese acceder ao servizo sen unha subscrición a Prime completa, mentres que en Australia, o Canadá, Francia, a India, Turquía e Italia só se pode acceder a el a través dunha sitio web dedicado. Prime Video ofrece ademais un servizo complementario de contido en forma de canles, chamados Amazon Channels ou Prime Video Channels, que permiten aos usuarios subscribirse a servizos adicionais de subscrición de vídeo doutros provedores de contido dentro de Prime Video.
Amazonas (mitoloxía)

As amazonas (grego: Ἀμαζόνες, Amazónes, singular Ἀμαζών, Amazōn), eran unha nación de mulleres guerreiras na mitoloxía grega e na Antigüidade clásica. Heródoto situounas na rexión de Escitia, en Sarmatia (territorio moderno de Ucraína). Outros historiadores sitúanas en Asia Menor, ou tamén en Libia.
Raíñas notábeis das amazonas foron Pentesilea, que participou na Guerra de Troia, e a súa irmá Hipólita, cuxo cinto máxico, agasallo do seu pai Ares, foi o obxecto dun dos doce traballos de Heracles. As guerreiras amazonas foron representadas en batallas contra guerreiros gregos en amazonomaquias da arte clásica.
Amazonas de Dahomey

As amazonas de Dahomey ou mino (que quere dicir "as nosas nais") foron unha unidade militar composta completamente por mulleres fon do antigo Reino de Dahomey, na actual República de Benín, que durou até finais do século XIX. Foron chamadas así polos europeos e os historiadores por mor da súa semellanza coas míticas amazonas da antiga Anatolia e o mar Negro. Orixe
O rei Houegbadja (que gobernou dende 1645 até 1685), o terceiro rei de Dahomey, foi o que orixinalmente comezou o grupo que se convertería nas amazonas como un corpo de cazadoras de elefantes chamado o gbeto.
O fillo de Houegbadja, o rei Agaja (que gobernou dende 1708 até 1732) estabeleceu un grupo de gardacostas feminino armado con mosquetes. Os mercantes europeos rexistraron a súa presenza. Segundo a tradición, Agaja desenvolveu o equipo de gardacostas nunha milicia e utilizounas con éxito na vitoria de Dahomey sobre o reino veciño de Savi en 1727. O grupo de mulleres guerreiras recibiu o nome de mino, que quere dicir "as nosas nais" na lingua fon, por parte do exército masculino de Dahomey. Porén, outras fontes suxiren que foi a irmá máis vella do rei Agaja, a raíña Hangbe, a gobernante que estabeleceu a unidade, mais existen dúbidas sobre se a raíña Hangbe realmente existiu.
Durante o goberno do rei Ghezo (que gobernou dende 1818 até 1858), Dahomey volveuse cada vez máis militarista. Ghezo puxo grande importancia no exército, incrementando o orzamento e formalizando a súa estrutura. Mentres que as narrativas europeas refírense ás mulleres soldado como "amazonas", elas chamábanse a si mesmas ahosi (esposas do rei) on Mino (as nosas nais). Os europeos intercambiaron bens como coitelos, baionetas, armas de fogo e utensilios en troques de prisioneiros que Dahomey capturaba durante as súas guerras.
Amazonia (ecorrexión)

A Amazonia (en portugués brasileiro Amazônia, en portugués europeo Amazónia; en castelán: Amazonia ou Amazonía; en grego: Amazonie), coñecida a miúdo como Amazonas, polo nome do río Amazonas, é unha vasta rexión de América do Sur que inclúe a selva amazónica e a súa bacía circundante. As rexións de Güiana e Gran Chaco limitan con ela e tamén teñen bosques húmidos tropicais, polo que son coñecidas como parte da Amazonia. Extensión
A Amazonia é a selva tropical máis extensa do mundo. É unha rexión de 7. 000. 000 de quilómetros cadrados que se estende por nove países, principalmente no Brasil e o Perú, pero tamén abrangue parte de Colombia, Bolivia, Venezuela, Ecuador, Güiana, Suriname e a Güiana Francesa. Limita ao sueste coa ecorrexión do Cerrado, con algunhas zonas de transición onde os biomas de ambas ecorrexións se mesturan, especialmente en Estados como Mato Grosso, Pará, Tocantins e Goiás. Biodiversidade
É unha das ecorrexións máis biodiversas do mundo. Ademais, é un gran regulador do ciclo do carbono que afecta o cambio climático, aínda que, segundo a NASA, esa actividade está a minguar. Ao ritmo actual de deforestación, máis da metade da Amazonia poderíase converter nun bioma máis árido con características da sabana.
Amber Bondin

Amber Bondin, nada en Kalkara o 26 de maio de 1991, tamén coñecida como Amber, é unha cantante maltesa. Gañou a preselección maltesa para ir ao Festival de Eurovisión 2015 coa canción "Warrior". Ela conseguiu os 12 puntos dos televotos e de todos os grupos do xurado. Discografía
Sinxelos
Ambiente

Para a publicación semanal véxase Ambiente (O Carballiño). O ambiente (ou o medio), en ecoloxía, defínese como os elementos bióticos e abióticos que rodean aos organismos, ou ás poboacións, e que determinan a súa capacidade de supervivencia, o seu desenvolvemento e a súa evolución. O conxunto de condicións externas que afectan a esas condicións poden ser de tipo social e cultural, e nalgúns contextos, incluso políticas e económicas. As dimensións dos ambientes varían desde escalas microscópicas ao conxunto da terra e son incontables. Os ambientes pódense clasificar segundo as súas características, por exemplo, en ambientes mariños, atmosféricos ou terrestres. Cando se lle presta atención aos espazos ocupados polas especies, o termo ambiente adoita ser un sinónimo de hábitat.
Os espazos onde as actividades humanas tiveron un efecto de transformación importante do ambiente "natural", como a construción de cidades e urbanizacións ou transformado a terra en labradío intensivo, pódese definir como ambientes de antroposfera.
O "día mundial do ambiente" celebrase o 5 de xuño. Étimo
A palabra "ambiente" procede do latín ambiens, -ambientis, e esta de ambere, "rodear", "estar a ambos lados". A palabra "medio", como substantivo, procede do latín medium (forma neutra) e como adxectivo, do latín medius (forma masculina). O termo "medio ambiente" é redundante. Dominios
Os ambientes terrestres danse en catro grandes dominios onde se poden producir a interacción entre os organismos vivos con factores bióticos ou abióticos: a litosfera, a hidrosfera, a atmosfera e a biosfera. Nestes dominan os medios rochosos, acuosos, aéreos ou bióticos, respectivamente. Nalgúns casos defínese a criosfera como un ambiente propio, independente da hidrosfera, e a pedosfera (que é o conxunto de solos) como unha parte propia da litosfera. Interaccións entre a vida e os ambientes
As formas de vida que están presentes arestora estano porque conseguiron adaptarse, ou o estiveron conseguindo, as condicións de ambiente que ocupan. Factores abióticos como a temperatura, a luz, a humidade, os nutrientes dos solos ou outros, condicionan ás especies dentro do ambiente. Do mesmo xeito, as formas de vida modifican as condicións dos ecosistemas, coa produción de recursos ou a creación de novos nichos. Así, a liberación de oxíxeno á atmosfera foi un fito evolutivo que determinou os patróns bioxeoquímicos do planeta e modificaron os ambientes presentes no planeta. Deu pé a que aparecesen as plantas, e logo a vida animal, no evento da grande oxidación.
Ambigüidade

A ambigüidade na pragmática existe cando unha forma ten dous ou máis significados. Ambigüidade léxica
Ambigüidade en forma de morfema ou palabra. Dáse cando nun lexicón unha entrada permita máis dunha interpretación para unha soa palabra, é dicir, dáse cando unha mesma palabra admite dous ou máis significados distintos. Ofrece problemas de comprensión ó receptor, a única solución é recorrer ó contexto ou á situación.
Homonimia
As palabras soan igual pero os seus significados son diferentes. Hai unha coincidencia gráfica de dúas ou máis palabras que teñen significados distintos. Prodúcense por coincidencia dos significantes de diversos signos. Banco. -Establecemento público de creto, constituído en sociedade por accións.
Banco. -Establecemento médico onde se conservan e almacenan órganos, tecidos ou líquidos fisiolóxicos humanos para cubrir necesidades cirúrxicas, de investigación etc.
Banco. -Conxunto de peixes que van xuntos en gran número.
Homofonía
Palabras que se pronuncian igual pero a súa escrita e os seus significados son diferentes. Vaca - baca
Homografía
Palabras cuxa escrita e pronunciación son idénticas, aínda que os seus significados sexan distintos.
acha (anaco de madeira), acha (verbo). Ambigüidade estrutural
Dáse nunha oración ou frase cando ten dous ou máis significados debido á estrutura, xa sexa polo agrupamento ou a distinta función gramatical:
Ambigüidade de agrupamento
Oración que ten dúas estruturas posibles, por exemplo, o seguinte letreiro: Alúgase vivenda con garaxe / para mozas / con calefacción (¿as mozas teñen que ter calefacción? ) ou a secuencia Véndense zapatos de pel de señora.
Ambigüidade funcional
Dáse cando unha palabra ou frase completa dous ou máis relacións gramaticais, os morfemas e grupos son iguais para ambos significados: Pasarei só este verán aquí.
Ambisagrus

Na relixión galo-romana, Ambisagrus era un deus galo louvado en Aquileia, na Gallia Cisalpina, onde foi identificado con Jupiter Optimus Maximus. Ambisagrus era un deus celta da saraiba, a néboa, o vento e a chuvia.
O nome pode ser un composto do prefixo protocelta *ambi- ('arredor') e a raíz *sagro-.