proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Categorización

A categorización é a habilidade de clasificar os elementos da realidade externa e interna. Tendo en conta que presupón que a lingua non está separada do individuo, da súa capacidade de cognición e das súas actividades, reflicte e participa do funcionamento destes. Características
Na semántica tradicional aceptouse que os esquemas categorizadores se establecen en función de condicións necesarias e suficientes, pero a semántica cognitiva defende outros parámetros: o criterio fundamental é a prototipicidade. Segundo a teoría dos prototipos, a inclusión dun concepto nunha categoría responde á semellanza que garda con boa parte dos elementos deste grupo. Non é imprescindible que sexa con todos e que todos cumpran unhas determinadas características para a inclusión, e isto permite distinguir uns membros máis prominentes e representativos da categoría (en oposición á representatividade igualitaria de tódolos elementos nas categorías consideradas tradicionalmente). Estes mellores representantes chámanse prototipos e defínense consonte modelos cognitivos idealizados (Lakoff 1987), que son modelos mentais constituídos por un conxunto de supostos que son causa e/ou efecto dunha representación parcial da realidade (cosmovisión). Mesmo tendo carácter parcial, son os modelos considerados para caracterizar as categorías e establecer a representatividade.
Para definir un concepto (por exemplo, nai), débese situar no contexto conceptual dunha sociedade, onde existen certas expectativas (CASADA, EMBARAZADA, CUN FILLO E QUE O COIDA). Pero isto non se corresponde exactamente coa realidade senón só co exemplo prototípico. Inda así existen casos que non se axustan totalmente ós presupostos e tamén se inclúen no modelo cognitivo, podéndose analizar o seu grao de axeitamento á categoría. Os criterios condicionantes dunha categoría coinciden exactamente coa realidade en casos puntuais e o resto dos elementos serán considerados "non prototípicos" e máis "periféricos", máis afastados dos significados "centrais" ou prototípicos (MEDIAS NAIS, NAIS ADOPTIVAS OU DE ALUGUER). A estrutura do modelo non é máis que un produto do modelo cognitivo e os seus elementos defínense e organízanse en diferentes niveis de prototipicidade en función da afinidade ó modelo de coñecemento: as MEDIAS NAIS non son as NAIS BIOLÓXICAS pero adoitan estar CASADAS co pai biolóxico e COIDAN ó neno;
as NAIS ADOPTIVAS tampouco son as NAIS BIOLÓXICAS pero COIDAN ó neno: son máis periféricas por que é menos frecuente estaren CASADAS co pai biolóxico;
as NAIS DE ALUGUER son NAIS BIOLÓXICAS peron non COIDAN ó neno nin están CASADAS CO PAI;
Isto pode resumirse con este cadro: Disto dedúcese que non hai unha serie de requisitos mínimos para definir todos os elementos constituíntes dunha categoría, o que evidencia a imposibilidade de definir unha categoría en base a condicións necesarias e suficientes.
Categorías (Aristóteles)

Categorías (grego antigo: Κατηγορίαι, Katēgoriai, ou περὶ τῶν κατηγορίων, perì tṓn katēgoríōn; lat. : Categoriae) é unha obra do filósofo Aristóteles. Nela, o autor propón unha clasificación mediante dez xeitos de predicar. Coñécense tamén como predicamentos ou xeitos do ser. Contido
O termo categoría provén de ámbitos xurídicos, onde se empregaba o verbo kategorein para acusar a alguén. É desde Aristóteles cando o verbo kategorein obtén un novo significado. Daquela, categoría abandona o seu sentido de ataque para tomar un sentido máis neutral e xerar o sentido de predicación. O texto Categorías é así unha teoría onde se "acusa" a realidade. Xa que logo, Aristóteles confecciona diversos xéneros de predicados: "eu acuso esta mesa de ser branca" ou ben "eu acuso a Sócrates de ser un animal racional". Por esta razón teremos diversas perspectivas para facermos as nosas acusacións.
Neste tratado, Aristóteles divide as expresións lingüísticas en expresións sen combinación ou sen ligazón (por exemplo "home", "corre" ou "triunfa") e con combinación (por exemplo "home corre" ou "home triunfa"). As expresións sen ligazón non afirman nin negan nada por si mesmas, senón só ligadas a outras expresións. Así mesmo, as expresións sen ligazón (ou sen combinación), son simplemente termos ou categorías. Aristóteles nomea 10: Substancia: como "o home" ou "o cabalo".
Cantidade: como "dúas ou tres varas".
Calidade: como "branco".
Relación: como "dobre" ou "maior".
Lugar: como "no liceo" ou "no mercado".
Tempo: como "onte" ou "hoxe".
Posición: como "sentado" ou "deitado".
Posesión: como "armado" ou "desarmado".
Acción: como "corta" ou "camiña".
Paixón: como "é cortado" ou "é queimado".
Como neste tratado Aristóteles non sempre separa claramente as expresións lingüísticas dos seus respectivos obxectos, parece que clasifica á vez a realidade nos correspondentes tipos de obxectos e de calidades. Esta división é, segundo a súa concepción, a máis xeral e completa posible. E posto que en último termo non está claro se se trata dunha clasificación da linguaxe, da realidade ou de ambas, a obra tematiza aspectos lóxicos e filosófico-lingüísticos, así como problemas da clasificación fundamental de todo o existente.
As "Categorías" son incluídas tradicionalmente entre as obras lóxicas de Aristóteles. Constitúen, na lista transmitida dos seus escritos -que non procede do propio Aristóteles - o comezo do chamado Organon. Como ocorre coa maior parte dos escritos aristotélicos, tampouco parece que o texto das "Categorías" estivese destinado á publicación, senón que pertencería aos chamados escritos esotéricos, que é posible que fosen orixinalmente notas ou guións de leccións e agrupacións de materiais de Aristóteles.
As "Categorías" circulaban en tempos helénicos precedidas da Isagoge (introdución) que o neoplatónico Porfirio lles fixo (Introductio in Praedicamenta). Unificadas como un todo (a Isagoge e as Categorías) foron tema obrigado no desenvolvemento da lóxica medieval.
Categorías de risco en lactación

A categoría de risco de lactación materna é un xeito de identificar os riscos potenciais para un bebé a partir de fármacos que pasan ao leite materno; moitos medicamentos considéranse seguros. O concepto deriva da necesidade de equilibrar os beneficios dos medicamentos para a nai fronte aos riscos potenciais para o lactante. Non todos os fármacos seguros durante o embarazo son necesariamente seguros durante a lactancia. Características
Mecanismo de transferencia
Os fármacos transfírense ao leite materno a través dun proceso de difusión pasiva. As substancias pasan do plasma materno aos lactocitos que recobren o alvéolo e, eventualmente, ao leite.
Consideracións
Evítense fármacos non esenciais.
Prefíranse fármacos con vida media curta, alta unión a proteínas e baixa biodispoñibilidade oral.
Téñase especial precaución con bebés prematuros ou de baixo peso.
Óptese por fármacos con historial de uso seguro.
Categorización
As categorías de risco están marcadas con L1, L2, L3, L4 e L5. Estas indican desde os fármacos seguros para a lactancia até os totalmente contraindicados, por esa orde.
A información actualízase regularmente e baséase en aspectos farmacocinéticos e estudos científicos recentes. Un exemplo é o traballo do farmacólogo Dr. Thomas Hale.
Categorías farmacolóxicas no embarazo

A categoría de risco no embarazo é unha forma de identificar os posibles riscos inducidos por fármacos para o feto e, así, definir o potencial dun medicamento ou droga para causar defectos no nacemento ou morte fetal. As categorías da lista determináronse aplicando as definicións da Food and Drug Administration (FDA) dos Estados Unidos para os datos clínicos dispoñíbeis. A EMA ten guías específicas para a avaliación de medicamentos utilizados durante a gravidez e a lactancia. Fondo
A FDA tomou varias medidas para mellorar a capacidade dos médicos de darlle ás mulleres embarazadas tratamentos eficaces e medicamentos seguros. Por exemplo, a FDA adestra regularmente aos seus revisores para interpretar e extrapolar os estudos reprodutivos en animais aos riscos para a saúde humana. Patrocinados na súa maioría por empresas, estes estudos identifican mulleres que usan determinadas drogas e despois analizan os resultados do embarazo.
Na Unión Europea, a Axencia Europea de Medicamentos (EMA) tamén estableceu directrices específicas para a investigación e avaliación de medicamentos utilizados durante a gravidez e a lactancia. Ambas axencias traballan en colaboración con outras entidades sanitarias e de investigación para asegurar que os medicamentos son seguros e eficaces para todos os grupos de poboación, incluídas as mulleres embarazadas. O sistema de categorización de risco durante o embarazo baseado en letras é unha característica específica da FDA dos Estados Unidos, mentres que outras axencias reguladoras como o MHRA do Reino Unido (após o Brexit), a TGA de Australia, a PMDA do Xapón, o CFDA da China, o Roszdravnadzor de Rusia etc. teñen os seus propios métodos de avaliación e comunicación do risco. Categorías
As categorías están marcadas coas letras A, B, C, D e X e representan desde a seguridade do medicamento a utilizar durante o embarazo ata aqueles que están totalmente contraindicados.
Catena

En astronomía, unha catena é unha cadea de cráteres de impacto sobre a superficie dun corpo astronómico, coma o especifica a Unión Astronómica Internacional na súas regras de nomenclatura planetaria.
Pénsase que as catenas son producidas polo impacto dun corpo que foi fragmentado por forzas gravitatorias, nunha cadea de corpos menores que seguen aproximadamente a mesma traxectoria, ou por actividade volcánica, ou tamén poden ser cráteres secundarios dun impacto maior. Un exemplo é o impacto contra Xúpiter do cometa Shoemaker-Levy 9. Durante as misións do programa Voyager a Xúpiter, foron detectadas 13 catenas en Calisto e 3 en Ganímedes.
Téñense atopado cadeas de cráteres na Lúa, a miúdo radiando de cráteres máis grandes, polo que se cre que poidan tratarse de impactos secundarios producidos polo material expulsado no intre da colisión, ou por actividade volcánica produto da fisura resultante.
Catenae

Catenae (en latín: cadeas) é un tipo de comentario que consiste na unión de extractos de varios autores para elaborar unha explicación da Biblia.
Catenaria

Este artigo trata sobre as matemáticas, para o tendido eléctrico dos trens e tranvías vexa Catenaria (ferrocarril).
Chámase catenaria á curva que describe un fío (calquera corpo longo e flexíbel: corda, cadea, cabo) suspendido polos seus extremos e baixo a acción do seu propio peso. A palabra catenaria deriva do latín catenarĭus, que significa propio da cadea.
En matemáticas chámase catenaria a curva que adopta unha cadea ideal perfectamente flexíbel, con masa, suspendida polos seus extremos e sometida á acción dun campo gravitatorio uniforme. A involuta da catenaria é a tractriz. Se o peso propio por unidade de lonxitude é p, e a tensión é T, nun elemento diferencial de lonxitude en equilibrio: T → + p → d l
T → + d T → {\displaystyle {\vec {T}}+{\vec {p}}dl
{\vec {T}}+d{\vec {T}}} partindo desta expresión e utilizando un sistema de coordenadas no que a é a ordenada do punto máis baixo da curva, chégase á expresión: y
a ⋅ cosh ⁡ ( x / a ). {\displaystyle y
a\cdot \cosh(x/a). } chamada ecuación da catenaria.
O valor de a: a
( T o P ). {\displaystyle a
\left({\frac {T_{o}}{P}}\right). } Onde T o {\displaystyle T_{o}} é a compoñente horizontal da tensión, que é constante e coincide coa tensión total no punto mais baixo da curva e p é o peso por unidade de lonxitude.
A súa ecuación foi obtida por Gottfried Leibniz, Christiaan Huygens e Johann Bernoulli en 1691, en resposta ao desafío de Jakob Bernoulli. Huygens foi o primeiro en utilizar o termo catenaria nunha carta dirixida a Leibniz en 1690, e David Gregory escribiu, ese mesmo ano, un tratado sobre esta curva.
Catepanato

Un catepanato (en grego κατεπανίκιον katepaníkion) era o termo bizantino para describir o territorio baixo o control dun catepán. Usouse para describir dous tipos diferentes de divisións administrativas: Desde ca. 971 até finais do século XI referíase a grandes circunscricións que comprendían varios themas e que era mandadas por un dux ("duque") ou catepán. En galego, estas divisións denomínanse normalmente "ducado" (en grego doukaton) ou "catepanato" (en grego katepaníkion).
Na época dos Paleólogos os catepanatos eran provincias moito máis pequenas que comprendían unha cidade fortificada e os seus arrededores, ou unha illla, baixo un κεφαλή, cefalé, "cabeza") e, por tanto, tamén había unha denominación cefalato). Historia e características
Este novo termo empezou a usarse na segunda metade do século XIII e deriva da lingua coloquial. En consecuencia, nunca chegou a ser un título establecido ou rango da xerarquía imperial bizantina, pero segue a ser un termo descritivo. En esencia, o kephalē substituíu no último período a dux como o gobernador civil e militar dunha unidade administrativa territorial, coñecida como katepaníkion.
Estas provincias eran pequenas en comparación cos anteriores themata, e podían ir desde unhas poucas vilas circundantes á sede do kephalē, a un kastron ("fortaleza"), até todo un arquipélago (por exempolo, as illas de Exeo. Este nome tamén foi adoptado polo Segundo Imperio Búlgaro (como кефалия, kefalía) e o Imperio serbio (como кефалиja, kefalija).
No século XIV, os kephalái superiores foron denominados "cabezas universais" (katholikài kephalái) e supervisaban un grupo de provincias baixo os seus respectivos merikài kephalái ("xefes parciais").
Os antigos eran xeralmente parentes do emperador bizantino ou membros dos clans aristocráticos superiores. Coa crecente descentralización do Imperio e a creación de entidades semiindependentes (Despotados), estes cargos desapareceron a finais do século XIV.
Catepán

Un catepán ou catapán (en grego κατεπάνω, katepánō ', "o situado na parte superior", ou o "superior") era un cargo militar e administrativo do Imperio Bizantino.
O termo foi latinizado como capetanus/catepanus, e parece que se hibridou coa palabra do latín medieval capitaneus (derivada do latín clásico caput, "cabeza").
Este termo híbrido deu lugar á palabra galega capitán, e ás equivalentes noutros idiomas: Captain, Kapitan, Kapitän, el Capitán, il Capitano, le Capitaine, Kapudan Paxá etc. ) Historia
O termo catepán aparece por primeira vez no século IX cando se empregou, co sentido xenérico de "responsábel", para denominar dúas clases de funcionarios: os xefes dos basilikoi anthrōpoi ("homes imperiais"), unha clase de funcionarios de baixo nivel, e os xefes dos destacamentos de mariños Mardaites do Thema naval de Cibyrrhaeots, no sur de Asia Menor.
Porén, a raíz das grandes conquistas orientais da década de 960, o título adquirira un significado máis específico. As novas zonas de fronteira dividíronse en pequenos themata, agrupados en grandes territorios rexionais encabezados por un dux ("duque") ou katepanō (catepán). Estes foron os ducados/catepanatos en Antioquía, que abarcaba a fronteira suroriental desde o norte de Siria, Mesopotamia ao leste do Éufrates até Chaldía, no nordeste. Durante o reinado do emperador Basilio II (976-1025), ampliouse a fronteira oriental e o catepanado de Iberia se estableceu en 1022.
No oeste, o máis famoso catepanato, o Catepanato de Italia, no sur da península, está testemuñado no Escorial Taktikon, lista de Oficinas bizantinas recompilada ao redor de 971-975; e, despois da conclusión vitoriosa das guerras bizantino–búlgaras, tamén se rexistra un catepanato de Bulgaria. . Así mesmo, menciónase tamén un Catepanato de Serbia, que foi coñecido como Catepanato de Rascia.
Despois das catastróficas perdas territoriais sufridas durante o século XI, a Oficina desaparece no sentido de "comandancia xeral militar", pero mantensee nun nivel máis local: durante os períodos finais dos Commenos e dos Paleólogos, o termo katepaníkion vén denotar zonas administrativas de baixo nivel, tanto en Asia Menor (incluíndo o Imperio de Trebisonda) como Europa. Estas eran pequenas subdivisións dos anteriores themas e consistían en pouco máis que unha capital fortificada (o kastron) e o seu territorio circundante. Na época dos Paleólogos os catepanatos estaban gobernados por un κεφαλή, kephalē, ("cabeza"), que tiña a suprema autoridade civil e militar dentro dos seus límites. Como moitas outras institucións bizantinas, o capatenato como subdivisión administrativa tamén foi adoptado no Segundo Imperio búlgaro.
Caterina Cornaro (ópera)

Caterina Cornaro ossia La Regina di Cipro (en galego Catalina Cornaro ou A raíña de Chipre) é unha traxedia lírica ou ópera nun prólogo e dous actos con música de Gaetano Donizetti e libreto en italiano de Giacomo Sacchèro, baseado no libreto de Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges para a ópera La reine de Chypre (1841) de Halévy. Baséase na vida de Caterina Cornaro (1454-1510), raíña de Chipre de 1474 a 1489. Estreouse no Teatro San Carlo de Nápoles o 12 de xaneiro de 1844.
Esta ópera rara vez se representa na actualidade; nas estatísticas de OperabaseArquivado 14 de maio de 2017 en Wayback Machine. aparece con só 1 representación no período 2005-2010. Personaxes
Caterina Vitale

Caterina Vitale, nada en 1566 e finada en 1619, foi a primeira muller farmacéutica e química en Malta e a primeira muller farmacéutica da Orde dos Cabaleiros Hospitalarios. Traxectoria
Caterina era orixinaria de Grecia. Casou con Ettore Vitale, farmacéutico dos Cabaleiros Hospitalarios; á súa morte en 1590, herdou a súa farmacia e a tarefa de proporcionar medicamentos á Sacra Infermeria. Describírona como unha empresaria exitosa que se fixo moi rica e era coñecida por ser unha benfeitora dos carmelitas. Morreu en Siracusa en 1619 e o seu corpo foi levado á Valeta e enterrado na igrexa carmelita.
Cateto

Os catetos son os dous lados menores dun triángulo rectángulo, que conforman o ángulo recto característico de dito triángulo. O lado oposto ao ángulo recto, de maior lonxitude, chámase hipotenusa. A denominación de catetos e hipotenusa aplícase só aos lados dos triángulos rectángulos exclusivamente. Propiedades dos catetos
Teorema de Pitágoras
O cadrado da lonxitude da hipotenusa é igual á suma do cadrado das lonxitudes dos catetos. c² b² + a²
Na figura, os lados 'a' e 'b' son os catetos e 'c' a hipotenusa.
Proxeccións ortogonais
A lonxitude da hipotenusa é igual á suma das proxeccións ortogonais de ambos catetos.
O cadrado da lonxitude dun cateto é igual ao produto da súa proxección ortogonal sobre a hipotenusa pola lonxitude desta.
a² c · n
b² c · m
É dicir, o volume dun cateto a é media proporcional entre as lonxitudes da súa proxección n e a da hipotenusa c. c/a a/n
c/b b/m
Na figura, a hipotenusa é o lado c e os catetos son os lados a e b. A proxección ortogonal de a é n, e a de b é m. Razóns trigonométricas
Mediante razóns trigonométricas pódese obter o valor dos ángulos agudos do triángulo rectángulo. Respecto dun ángulo, un cateto denomínase adxacente ou contiguo, se conforma o ángulo xunto coa hipotenusa, e oposto se non forma parte deste ángulo a razoar. Coñecida a lonxitude dos catetos b {\displaystyle b\, } e a {\displaystyle a\, }, a razón entre ambos é: b a
tan ⁡ ( β ) {\displaystyle {\frac {b}{a}}
\tan(\beta )\, } a tanxente do ángulo. Polo tanto, a función trigonométrica inversa é: β
arctan ⁡ ( b a ) {\displaystyle \beta \
\arctan \left({\frac {b}{a}}\right)\, } sendo β {\displaystyle \beta \, } o valor do ángulo oposto ao cateto b {\displaystyle b\, }.
O ángulo oposto ao cateto a {\displaystyle a\, }, denominado α {\displaystyle \alpha \, }, por tratarse dun triángulo rectángulo, terá o valor: α {\displaystyle \alpha \, } 90º – β {\displaystyle \beta \, } pois a suma dos ángulos de calquera triángulo plano é sempre de 180º.
Catfishing

Na linguaxe de Internet, o catfishing é unha actividade na cal unha persoa crea un perfil falso para ser empregado nas redes sociais con fins perversas. Este termo foi empregado por vez primeira en 2012, a partir da emisión do documental Catfish. O catfishing podería englobarse dentro do romance scam, tamén denominado fraude do amor por Internet, na que delincuentes suplantan a identidade virtual doutras persoas, empregando fotografías alleas, para establecer unha relación a través de Internet coas vítimas. A través desta relación, que pode xurdir de foros, páxinas de citas ou mesmo redes sociais comúns, os delincuentes tentan roubar información persoal e até mesmo cantidades económicas.
Segundo algúns sociólogos, o desenvolvemento do catfishing podería ser unha forma de explorar a identidade sexual en Internet. Por exemplo, no programa da MTV Catfish, baseado no documental do mesmo nome, unha rapaza chamada Sonny comezou a chatear cun modelo chamado Jamison, que finalmente resultou ser un perfil falso creado por Chelsea, unha rapaza que empregou unha identidade virtual alternativa para interactuar con outras mulleres en Internet.
Catharanthus roseus

Catharanthus roseus é unha especie de Catharanthus nativa e endémica de Madagascar. Entre os seus sinónimos inclúense Vinca rosea (o basónimo), Ammocallis rosea, e Lochnera rosea. Descrición
É un arbusto ou planta herbácea sempre verde, que alcanza unha altura de 1 m. As follas son de ovais a oblongas, de 2, 5 a 9 cm de lonxitude e de 1 a 3. 5 cm de anchura, de cor verde brillante, sen pelos, cun nervio central pálido e un curto peciolo de 1 a 1, 8 cm de lonxitude; disponse en pares opostos. As flores constan dunha corola de até 5 centímetros de diámetro formada por cinco pétalos, unidos na súa base a un tubo que pode ser tan longo como o diámetro corolino. O cáliz está formado por cinco sépalos lineares, curtos, de menos de 1 cm de lonxitude. Nas plantas silvestres a corola é de cor rosada claro, máis raramente brancas, coa base dos pétalos máis escura. As variedades ornamentais poden mostrar tons máis intensos de rosa ou combinacións de tons.
O froito está formado por dous folículos de 2 a 4 cm de longo e 5 mm de ancho, dehiscentes por unha sutura lonxitudinal na súa cara interior. As sementes teñen un papo que lles axuda na súa dispersión anemócora.
Catharina Svanborg

Catharina Svanborg, nada en 1949, é unha microbióloga sueca que é máis coñecida polos seus traballos sobre as proteínas do leite humano. Traxectoria
Svanborg fixo o seu exame de matrícula na escola mixta superior de Gotemburgo. En 1978, defendeu o seu doutoramento en medicina na Universidade de Gotemburgo e é profesora de microbioloxía - inmunoloxía clínica - na Universidade de Lund e médica xefa no Hospital Universitario de Skåne, así como membro da Real Academia Sueca de Ciencias.
A investigación de Svanborg xirou arredor das proteínas do leite materno humano, sobre todo da alfa-lactoalbúmina e dunha forma especial dobrada desta chamada HAMLET.
En 2006–2008, foi inspectora na Göteborgs nation en Lund.
En 2006, compartiu co profesor Lars Björck o premio de medicina da Torsten och Ragnar Söderbergs stiftelses (fundación Torsten e Ragnar Söderberg).
En 2008, foi nomeada Profesora Visitante na Universidade de Tennessee en Memphis, así como no Imperial College de Londres.
Catión

Un catión é un ión con carga eléctrica positiva. Entre os catións máis habituais temos os catións metálicos formados cando un átomo dun metal perde algún dos seus electróns.
Así: cando un átomo de sodio perde un dos seus electróns dá lugar o catión sodio ou ión sodio, Na+.
Na → Na+ + 1 e-
Cando un átomo de calcio perde dous electróns dá lugar o ión calcio, Ca2+:
Ca → Ca2+ + 2 e-
Cando un átomo de aluminio perde tres electróns dá lugar o catión ou ión aluminio, Al3+:
Al → Al3+ + 3 e-
Existen tamén catións formados por máis dun átomo. Por exemplo o ión amonio é un catión formado por un átomo de nitróxeno e catro de hidróxeno que acumulan entre todos eles unha carga neta positiva, NH4+:
H+ + NH3 → NH4+
Catro Motores de Europa

Os Catro Motores de Europa é un consorcio creado en 1988 polas rexións de Baden-Württemberg (Alemaña) con centro en Stuttgart, Cataluña (España) con centro en Barcelona, Lombardía (Italia) con centro en Milán e Ródano-Alpes (Francia) con centro en Lión, para colaborar en diferentes campos económicos, sociais e da tecnoloxía.
Os presidentes das catro rexións firmaron o 9 de setembro de 1988 en Stuttgart o convenio para cooperar en temas como a educación e a formación profesional, e potenciar o rol das rexións en Europa.
Catro tigres asiáticos

Denomínanse tigres asiáticos, catro tigres asiáticos ou dragóns asiáticos ás economías altamente desenvolvidas de Hong Kong, Singapur, Taiwán e Corea do Sur que partindo dunha economía tradicional mantiveron elevadas taxas de crecemento económico e unha rápida industrialización entra a década de 1960 e a de 1990 e na actualidade son territorios desenvolvidos economicamente.
Foron economías que se centraron no desenvolvemento de bens para a exportación aos países industrializados, favorecida por unha man de obra barata, mentres deixaban nun lugar secundario o desenvolvemento do consumo interno, experimentando excedentes comerciais; tamén promoveron a educación en todos os niveis como método para aumentar a produtividade. E utilizaron estratexias agresivas para atraer capital estranxeiro. O seu modelo foi o Xapón, que co seu constante crecemento económico creou un mercado dinámico na zona circundante, e á súa vez, a experiencia destes países marcou a outros territorios da rexión que posteriormente seguiron o seu exemplo, coñecéndose como novos tigres asiáticos.
Cats That Look Like Hitler

Cats That Look Like Hitler (en galego, "Gatos Que Parecen Hitler") é unha páxina web satírica co único propósito de ensinar fotos de gatos que teñen un parecido con Adolf Hitler, ditador do Terceiro Reich dende 1933 a 1945. A estes gatos se lles chama comunmente en Internet coma "kitlers" (da palabra kitten ou gatito en Español e Hitler) con trazos físicos facilmente diferénciabeis dos outros: un pelaxe con manchas cunha grande e negra debaixo do seu nariz (que asemella ao bigote de Hitler) e outros trazos que tamén suxiren unha expresión parecida ás que tiña o ditador; algúns outros teñen marcas negras diagonais nas súas cabezas que tamén se parecen ao floco de Hitler. ..
O sitio foi fundado por Koos Plegt e Paul Neve en 2006 e se volveu rapidamente coñecido despois de ensinarse en varios programas de televisión a través de Europa e Australia.
Con todo, ao final Paul decidiu deixar o proxecto e agora o sitio só é administrado por Neve, tendo en febreiro de 2013 aprobadas unhas 7500 fotos de gatos, aínda que pouco despois parece que o sitio se abandonou, pois non recibe actualizacións desde abril de 2014. Na cultura popular
Os gatos son unha marca popular da cultura da Internet, e a páxina de Cats That Look Like Hitler pode ser considerado unha ramificación da cultura da fascinación dos gatos en Internet, o cal explicaría a súa popularidade, aínda que non sería o único motivo.
Foi mencionado en varias páxinas web gaming, sobre todo na agora defunta páxina australiana Total Gamer e tamén na páxina neozelandesa Edge Nightshow, nesta última sendo importante o comentario que fixo Brad Wattson sobre o seu gato 'Piggles' dicindo que era o kitler Nº1 no mundo.
Tamén foi mencionado en moitos xornais; en 2011 no The Daily Telegraph neste caso para falar dun kitler que era incapaz de ser adoptado polo seu parecido co ditador ou no The Times onde Ben Machell entrevistou a un dos donos destes gatos que habían no sitio web e para tentar explicar a creación e popularidade dos gatos en Internet, incluíndo á propia páxina Cats That Look Like Hitler.
Machell mencionou que a misteriosa natureza e personalidade dos gatos era un obxectivo perfecto para a proxección da personalidade e as emocións, e lembra tamén a relación dos exipcios cos gatos, o que podería explicar todo este fenómeno.
Catáfora

A catáfora é un recurso estilístico do compoñente morfosintáctico, que actúa por orde. Consiste na presentación anticipativa do que vai vir despois. É o contrario da anáfora e está relacionada coa cataforese.
Catálise

En química e bioloxía a catálise é a aceleración (incremento da velocidade) da reacción química por medio dunha substancia, chamada catalizador, que non é consumida na reacción. Esta verba é derivada do seu nome grego κατάλυσις.
O catalizador prové un mecanismo de reacción alternativo, no que a enerxía de activación é menor có do mecanismo orixinal de reacción. O catalizador participa na reacción pero non é un reaxente nin un produto da reacción que cataliza. Unha excepción son os procesos de autocatálise onde os produtos da reacción promoven a aceleración da reacción.
O concepto de catálise foi inventado pola química Elizabeth Fulhame e descrito nun libro de 1794, baseado no seu novo traballo en experimentos de oxidación-redución.
Catálogo astronómico

Un catálogo astronómico é unha lista de corpos celestes, xeralmente incluíndo as súas características principais. Hai catálogos de diferentes tipos de obxectos, aínda que os que utilizamos no curso son o de Messier e o Novo Catálogo Xeral, ámbolos dous de obxectos difusos (nebulosas, galaxias, cúmulos. .. ). Os obxectos desígnanse coas iniciais do catálogo seguidas dun número (p. ex. M42, NGC869).
Catálogo de Ikea

O Catálogo de Ikea é unha publicación publicitaria de periodicidade anual editada e publicada pola multinacional sueca Ikea. O folleto ten entre trescentas e catrocentas páxinas e amosa máis de dez mil artigos comerciais. Historia
Foi primeiramente publicado en 1951. A edición de 2013 publícase en 43 países. Co gallo da apertura da tenda de Ikea na Coruña repartíronse 600. 000 exemplares da edición de 2011 en Galiza dos cales 33. 000 foron da edición en galego. O catálogo titulábase na capa: Ikea, viva a república independente da miña casa. Desta edición en España repartíronse 9, 2 millóns de exemplares e no resto do mundo 197 millóns. En España o catálogo de Ikea está dispoñible en español, inglés, catalán, éuscaro e galego.
O catálogo de Ikea inclúe fotos dos novos produtos e habitacións totalmente decoradas con eles. As imaxes amosadas, ata o 75%, son xeradas por ordenador. O primeiro produto xerado virtualmente en 3D foi a cadeira Bertil en 2006. A primeira habitación xerada por ordenador data de 2010. Os modelos son creados mediante aplicacións coma 3DStudio Max ou V-Ray. Os render xerados por estes programas son tratados posteriormente con Photoshop para que semellen máis reais as imaxes e amosar pequenos defectos que as fagan máis cribles.
Catéter

En medicina, un catéter é un tubo que se pode introducir nun vaso sanguíneo para tratar doenzas ou realizar un procedemento médico cunha finalidade diagnóstica ou terapéutica, que permite a drenaxe ou a inxección de líquidos ou mesmo o acceso de instrumentos cirúrxicos. O primeiro catéter foi inventado nos Estados Unidos en 1752 por Benjamin Franklin, ao deseñar un catéter urinario para o seu irmán. Descrición
Un catéter é un tubo que se pode introducir nun corpo. Poden permitir a drenaxe, a administración de fluídos, o acceso por instrumentos cirúrxicos, e unha ampla variedade doutros usos, dependendo do tipo de catéter.
Os catéteres adoitan ser feitos de materiais flexibles como o plástico médico, o látex, ou a silicona. O tipo e tamaño do catéter a usar pode variar dependendo da natureza específica do procedemento ou tratamento. Para a maioría dos usos, o catéter é un tubo fino, suave e flexible, pero tamén pode ser de maior diámetro e consistencia máis dura. O catéter metálico chámase agulla. Introdución e usos
Os catéteres poden introducirse no corpo de varias maneiras. Por exemplo, un catéter venoso central, introducido a través dunha vea grande, pode usarse para administrar medicacións ou nutrición a un paciente, ou para recoller mostras de sangue para análises. Outros catéteres son chamados liña ou line en inglés (por exemplo catéter Hickman ou catéter de liña ou da liña Hickman tamén se chama liña Hickman).
O proceso de inserción dun catéter chámase cateterismo.
Os catéteres tamén se usan frecuentemente en medicina de diagnóstico. Por exemplo, un catéter cardíaco pode usarse para realizar un cateterismo cardíaco, no que se introducen contraste e un catéter no corazón dun paciente para visualizar as arterias coronarias e detectar bloqueos. Riscos
A seguridade e os riscos relacionados co uso de catéteres dependen do tipo específico de catéter e do procedemento concreto. Algunhas complicacións potenciais inclúen infeccións, danos aos vasos sanguíneos, e reaccións alérxicas ao material do catéter. Termo
O termo "catéter" é un neoloxismo que deriva do latín cathĕter, e este do grego καθετήρa, katheter que significa "algo que se envía abaixo ou dentro".
Na terminoloxía médica portuguesa existe unha distinción entre "catéter" e "sonda", tamén recollida en galego. O termo "sonda" empregase preferentemente cando o catéter se introduce a través dun orificio ou canle corporal natural, por exemplo sonda nasogástrica (introducida polas fosas nasais para chegar ao estómago), sonda vesical ou sonda de Foley (para a drenaxe da vexiga), ou sonda rectal.
Noutras linguas, os termos utilizados para "catéter" teñen a mesma orixem pero tamén poden variar. Por exemplo, en inglés, o termo "catheter" tamén se emprega de maneira xeral; en francés, utilízase o termo "cathéter" e en alemán "Katheter".
Catéter Hickman

Un catéter Hickman ou catéter da liña Hickman é un catéter venoso central tunelizado que se usa principalmente para a administración de quimioterapia ou outros medicamentos, así como para a extracción de sangue para a súa análise. Algúns tipos utilízanse principalmente con fins de aférese ou diálise. Tamén se utilizaron na nutrición parenteral total (NPT). As liñas Hickman poden permanecer no seu lugar durante períodos prolongados e úsanse cando se require acceso intravenoso a longo prazo.
Os catéteres venosos a longo prazo estiveron dispoñibles en 1968, e o deseño foi mellorado polo doutor John W. Broviac (n. 1942), un nefrólogo con sede en East Lansing, Míchigan, en 1973. Robert O. Hickman, de quen recibe o nome do sistema, modificou aínda máis os principios en 1979 cun túnel subcutáneo e un manguito de Dacron (polietileno tereftalato) que formaba unha barreira contra a infección. O doutor Robert O. Hickman (1927-2019) foi nefrólogo pediátrico no Seattle Children's Hospital de Seattle. Inserción
As liñas de Hickman insírense baixo anestesia local con ou sen sedación por un nefrólogo, un radiólogo intervencionista ou un cirurxián, ou con anestesia xeral. A inserción implica dúas incisións, unha na vea xugular ou outra vea ou suco próximo, e outra na parede torácica. No primeiro lugar da incisión, créase un túnel desde alí até o último lugar da incisión, e o catéter é empuxado a través deste túnel até que "sae" da última incisión. A zona de saída é onde sae o lumen (simple, dobre ou múltiple) da parede torácica. A continuación, o catéter da entrada insírese de novo a través do sitio de entrada e avanza ata a vea cava superior, preferiblemente preto da unión desta e a aurícula dereita do corazón. A incisión de entrada está suturada. O catéter na saída está asegurado por medio dun "manguito" xusto debaixo da pel, e a luz (lumen/lumina) mantense no seu lugar doutro xeito mediante unha gasa estéril centrada na incisión de saída, que tamén serve para evitar unha posible contaminación. Durante todo o procedemento, utilízanse ultrasóns e raios X para determinar a posición do catéter.
As complicacións potenciais da colocación desta liña inclúen hemorraxia e pneumotórax durante a inserción e trombose ou infección en fases posteriores. Polo tanto, os pacientes cunha liña de Hickman requiren lavados regulares do catéter con solución salina normal, para evitar que a liña se bloquee por coágulos de sangue. Evitar a contaminación no lugar de saída e asegurarse de que o lume se lave con frecuencia é especialmente importante para os pacientes oncolóxicos, xa que poden ter inmunocomprometido como resultado da quimioterapia citotóxica. A pirexia (febre) é un dos síntomas da contaminación. Este síntoma e outros, incluíndo a observación de inchazo ou sangrado na zona de saída, indican que o paciente debe buscar atención médica o antes posible.
Caudal (fluído)

En dinámica de fluídos, o caudal é o volume de fluído que pasa por determinado elemento na unidade de tempo en determinado sistema ou elemento. Exprésase na unidade de volume dividida pola unidade de tempo (ex: m³/s).
No caso de concas de ríos, os caudais adóitanse expresar en metros cúbicos por segundo ou miles de metros cúbicos por segundo. Son variables no tempo e no espazo e esta evolución pódese representar cos denominados hidrogramas. Fórmula
Dada unha área A, e un fluído con velocidade uniforme v e un ángulo θ (respecto da perpendicular á superficie), entón o fluxo é ϕ
A ⋅ v ⋅ cos ⁡ θ. {\displaystyle \phi
A\cdot v\cdot \cos \theta. } No caso particular de que o fluxo sexa perpendicular á área A (sendo θ
0 e cos ⁡ θ
1 {\displaystyle \cos \theta
1} ), logo o fluxo é: ϕ
A ⋅ v. {\displaystyle \phi
A\cdot v. } Se a velocidade do fluído non é uniforme ou a área non é plana, o fluxo debe calcularse por medio dunha integral: ϕ
∬ S v ⋅ d S {\displaystyle \phi
\iint _{S}\mathbf {v} \cdot d\mathbf {S} } onde dS é a superficie descrita por: d S
n d A, {\displaystyle d\mathbf {S} \mathbf {n} \, dA, } con n (vector unitario) normal á superficie e dA a magnitude diferencial da área.
Se se ten unha superficie S que pecha un volume V, o teorema da diverxencia establece que o fluxo ao través da superficie é a integral da diverxencia da velocidade v nese volume: ∬ S v ⋅ d S
∭ V ( ∇ ⋅ v ) d V. {\displaystyle \iint _{S}\mathbf {v} \cdot d\mathbf {S}
\iiint _{V}\left(\nabla \cdot \mathbf {v} \right)dV. } O caudal na enxeñería civil
O caudal dun río é fundamental no dimensionamiento de: Presas hidráulicas
Obras de control de avenidas
Caudillismo

O caudillismo é o exercicio do poder político caracterizado pola agrupación dunha comunidade en torno ao caudillo. En xeral, os caudillos son líderes políticos carismáticos ligados a sectores tradicionais da sociedade (como militares e grandes terratenentes) e que basean o seu poder no populismo. Moitas veces, os líderes son chamados caudillos cando permanecen no goberno por máis tempo do convencional.
O caudillismo presénta se como forma de exercicio de poder diverxente da democracia representativa. No entanto, nin todos os caudillos son ditadores: ás veces poden exercer forte liderado autocrático e carismático mantendo formalmente a normalidade democrática. Caudillo
O caudillo é o líder dun grupo humano que exerce o seu poder de maneira autoritaria, e as relacións persoais do líder con seus adeptos é estreita e emocional. En xeral, ten orixes entre representantes das elites tradicionais, como terratenentes e militares. É común entre os caudillos a tendencia a se perpetuar no poder, sexa por consecutivas reeleccións ou por mandato vitalicio. Seu carisma, aínda que non sempre é transferíbel no caso da súa morte, pode ser estendido para parentes, como esposa e fillos (como Papa Doc e seu fillo Baby Doc no Haití e Perón e súas esposas Evita e Isabelita na Arxentina). O caudillo pode exercer o poder en todo un país ou só nunha rexión ou provincia (asemellándose ao coronelismo no Brasil).
Fóra do contexto latinoamericano, houbo tamén caudillos na África (como o ugandés Idi Amin) e na Europa (como o húngaro Almirante Horthy). O Xeneral Francisco Franco, ditador de España entre 1939 e 1975, era tratado oficialmente como Caudillo.
Na cultura e no imaxinario popular, a figura do caudillo está asociada a individuos brutos, violentos, corruptos, culturalmente ignorantes e extremamente apegados a valores tradicionais (como a relixión). América Latina
A idea de caudillo xurdiu na América Latina para designar líderes conservadores que asumían o poder por medio de golpes de Estado e implantaban ditaduras personalistas. En moitos casos, eran militares ou grandes propietarios de terras. O xurdimento de caudillos era favorecido pola propia estrutura social das ex-colonias españolas e portuguesas, nas cales os terratenetes detiñan gran poder político (a exemplo do coronelismo no Brasil). O sistema caudillista favoreceu a implantación de ditaduras militares ao longo dos séculos XIX e XX, como ocorreu na Arxentina, Bolivia, o Brasil, Chile, Haití, o Perú e o Uruguai.
Causalidade

A causalidade en filosofía parte do feito de que todo suceso se orixina por unha causa. Condicións
Para que un suceso A sexa a causa dun suceso B tense que cumprir tres condicións: Que A aconteza antes que B.
Que sempre que aconteza A aconteza B.
Que A e B estean próximos no espazo e no tempo.
O observador, tras varias observacións chega a xeneralizar que posto que ata agora sempre que ocorreu A deuse B, no futuro ocorrerá o mesmo. Así se establece unha lei.
Como no seu día dixo Hume, nunca hai observacións suficientes para relacionar A con B.
En Kant a causalidade é unha das categorías a priori do entendemento, e entón non provén do costume (como dicía Hume) senón ten un carácter necesario e universal. Isto permite que a ciencia se apoie sobre o principio de causalidade sen deixar de ser necesaria e universal.
Cavalleria rusticana

Cavalleria rusticana (en galego Cabaleirosidade rústica) é unha ópera verista nun acto con música de Pietro Mascagni e libreto en italiano de Giovanni Targioni-Tozzetti e Guido Menasci baseada nun conto de Giovanni Verga. Foi estreada o 17 de maio de 1890 no Teatro Costanzi de Roma. Cavalleria rusticana segue a ser unha das óperas máis populares; nas estatísticas de OperabaseArquivado 14 de maio de 2017 en Wayback Machine. aparece no posto n. º 27 das cen óperas máis representadas no período 2005-2010, seendo a 16. ª en italiano e a primeira de Mascagni.
Foi presentada nunha dobre función con Pagliacci de Ruggero Leoncavallo. As dúas óperas son demasiado curtas como para podelas representar xuntas nunha soa función. De feito, dende 1903 -cando se interpretou por primeira vez en Nova York- en tódolos escenarios do circuíto operístico mundial adóitanse interpretar xuntas nun programa dobre chamado Cav/Pag.
Ambientada na Sicilia de finais do século XIX, ten como protagonistas un rapaz que volta do servizo militar (Turiddu) e unha xove (Santuzza), que teñen un idilio (encendido por parte dela; de despecho por parte del, porque viu que se romperan os seus plans de voda con Lola, a promesa de toda a súa vida, que agora está casada con outro home).
O famoso intermezzo, foi empregado na banda sonora da película O padriño III, o desenlace da cal ten lugar tamén durante unha representación desta ópera no Teatro Massimo de Palermo. Tamén a obra é representada no tema principal do filme de Martin Scorsese Touro salvaxe.
Cavan

Cavan (en irlandés An Cabhán) é a principal vila e o centro administrativo do condado de Cavan, na provincia do Ulster (Irlanda). A vila está situada na parte norte das midlands, cerca da fronteira con Irlanda do Norte. Historia
A familia O’Reilly (o nome é hoxe en día moi común na rexión) construíu en Cavan un castelo a finais do século XIII. Un mosteiro franciscano foi construído tamén na zona contra esa época. No século XV, o señor Owen O'Reilly fixo construír un mercado que atraeu mercadores de Dublín e de Drogheda. En 1610, o rei de Inglaterra Xacobe I dona unha carta á vila.
Cave canem

Cave canem é unha expresión latina, co significado de "coidado co can". O texto aparece na entrada dalgunhas casas romanas, gravada nun mosaico cun can atado por unha cadea.
Cavidade abdomino-pélvica

A cavidade abdomino-pelviana é unha cavidade do corpo conformada pola cavidade abdominal e a cavidade pelviana. No seu interior están o estómago, o fígado, o bazo, a vesícula biliar, os riles e a maior parte do intestino delgado e intestino groso. Tamén contén a vexiga urinaria e órganos reprodutivos internos.
Cavidade paleal

Tipicamente, o corpo dos moluscos está formado pola cabeza e o tronco, no que se distingue unha masa visceral no dorso e un pé en posición ventral. Os tegumentos que revisten dorsalmente a masa visceral, máis ou menos sobesaínte, que contén os órganos internos, forman unha membrana, denominada manto ou palio, que pode segregar unha cuncha calcaria. Cavidade paleal dos moluscos
A cavidade paleal ou cavidade do manto é unha cámara que se forma pola expansión laminar do manto repregada interiormente e que circunda todo o animal para adherirse ao pé orixinando unha canle denominada suco paleal, situada na parte posterior do corpo (da parte anterior deste suco sobresae, cando está presente, a cabeza).
Na cavidade paleal desembocan os nefridios, os gonóporos e o ano (cuxos órganos correspondentes están aloxados no saco visceral. Así mesmo, é onde se aloxan os osfradios (órganos quimiorreceptores).
Pero a función máis importante da cavidade paleal é a de ser a sede dos intercambios respiratorios, xa que contén as branquias, aquí chamadas ctenidios, órganos constituídos por un septo axil sobre o que se insiren unhas lamelas transversais (a xeito de peite, de aí o seu nome) que se alternan a dereita e esquerda. Nos escafópodos e nos gasterópodos pulmonados terrestres faltan os ctenidios e, daquela, a cavidade do manto fuciona directamente como órgano respiratorio.
Bivalvos e cefalópodos
A circulación da auga permite achegar o oxíxeno para a respiración e a expulsión da urina e os gametos. A auga circula dentro da cavidade paleal grazás ás células ciliadas do manto nos bivalvos. Nos cefalópodos o manto que rodea a cavidade paleal está, á súa vez, rodeado de potentes músculos capaces de efectuaren contraccións repentinas e sincrónicas que expulsan a auga a presión.
Gasterópodos terrestres
Nos gasterópodos terrestres (como os caracois), a cavidade paleal está en contacto co exterior a través dun orificio estreito, chamado pneumostoma, que permite evitar a deshidratación. A superficie interna da cavidade paleal está moi vascularizada e o intercambio gasoso hematose prodúcese a través do epitelioe, e músculos moi potentes permiten a ventilación, de maneira que actúa aquí a cavidade paleal actúa como un pulmón. (Non é un órgano homólogo dos vertebrados terrestres). Outro tipo de cavidade paleal
Nos braquiópodos existe unha cámara, tamén chamada ás veces cavidade paleal, onde se retrae o lofóforo, pero que non é homóloga da dos moluscos; de feito, braquiópodos e moluscos experimentaron unha sorprendente evolución converxente.
Cavidade torácica

A cavidade torácica é o espazo interior do tórax e está dividida en tres partes: dúas cavidades pleurais e o mediastino. Está protexida pola caixa torácica.
As cavidades pleurais están completamente separadas unha da outra e, cos pulmóns, ocupan a maior parte da cavidade torácica. Os pulmóns e as súas membranas de revestimento, chamadas pleura, ocupan as partes laterais da cavidade torácica.
O espazo entre as rexións pleuropulmonares, chamado mediastino, esténdese no sentido cranio-caudal da abertura torácica superior ao diafragma. O mediastino contén: o corazón, as partes torácicas dos grandes vasos e outras estruturas importantes (por exemplo, as partes torácicas da traquea, do esófago, o timo, a parte do sistema nervioso autónomo e o sistema linfático.
Cavitación

Cando un líquido flúe ao través dunha rexión onde a presión é menor ca súa presión de vapor, o líquido ferve e forma burbullas de vapor.
Estas burbullas transpórtaas o líquido ata chegar a unha rexión de maior presión, na que o vapor regresa ó estado líquido de súbito, implosionando ("esmagándose") bruscamente as burbullas. Este fenómeno chámase cavitación.
Se as burbullas de vapor se atopan próximas ou en contacto cunha parede sólida cando cambian de estado, as forzas exercidas polo líquido ó esmagar a cavidade deixada polo vapor dan lugar a presións localizadas moi altas, ocasionando picaduras sobre a superficie sólida.
O fenómeno xeralmente vai acompañado de ruído e vibracións, dando a impresión de que se tratara de grava que golpea nas diferentes partes da máquina.