proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Bolo alimentario

Na dixestión, o bolo alimentario (do latín bolus, 'bóla') é unha masa de alimentos (nos animais que mastigan) que foi esmagada polas moas no porceso de mastigación e mesturada con saliva.
Durante o proceso de insalivación o bolo alimentario remata de se formar.
A formación do bolo alimentario persegue aumentar a relación superficie-volume das partículas dos alimentos e así facilitar a acción dos enzimas dixestivos sobre estas e, por outra parte, facilitar a súa deglutición.
Ao chegar ao estómago, en contacto co zume gástrico, convértese en quimo.
Bolsa adiposa de Bichat

A bolsa adiposa de Bichat é unha bolsa de tecido graxo localizada na faciana, por diante do óso cigomático.
Unha peculiaridade das bolsas ou bolas de Bichat é que son o último tecido graxo a ser consumido. Polo tanto, a desaparición deste tecido indica un grao severo de inanición. [Cómpre referencia]
Bolsa de Londres

London Stock Exchange (LSE) é a bolsa de valores localizada en Londres, Inglaterra. Fundada en 1801, é unha das bolsas de accións máis grandes do mundo, con moitos valores de ultramar, así como compañías británicas. Remonta a súa historia a 1697, cando John Castaing, colocado nunha oficina no Coffee-House of Johnatan, publicou os prezos das accións e as materias primas. Mercado
Unilever: ULVR
Bolsa de Rathke

A bolsa de Rathke é unha estrutura embriolóxica que ten como resultado a formación da glándula pituitaria anterior ou adenohipófise, un órgano pertencente ao sistema endócrino.
A formación desta estrutura comeza coa invaxinación do ectoderma situado no teito da boca, en fronte da membrana bucofarínxea. Dita invaxinación vai paseniñamente aumentando de tamaño até se fusionar coa hipófise posterior ou neurohipófise para formar a hipófise do individuo adulto.
A orixe do termo provén do médico Martin Rathke, que lle deu nome. Desenvolvemento
A bolsa de Rathke, e por conseguinte a glándula pituitaria anterior, deriva do ectoderma.
Malia comezar a súa formación invaxinándose dende o teito da boca, finalmente perde dita conexión e faise independente, dando lugar á hipófise anterior. A parede anterior da bolsa de Rathke prolifera para formar a meirande parte da pars distalis e da pars tuberalis da adenohipófise. A parede posterior dará lugar á pars intermedia. Relevancia clínica
A bolsa de Rathke pode dar lugar ao desenvolvemento de quistes de características benignas. Tamén é posíbel o desenvolvemento dun craneofarinxioma, un tipo de cancro que afecta ao sistema nervioso central.
Bolsa de estudos

Unha bolsa de estudos é unha achega económica que se concede a aqueles estudantes ou investigadores co fin de levar a cabo os seus estudos ou investigacións.
As achegas económicas poden provir de organismos oficiais (en España, bolsa de estudos MEC do Ministerio de Educación e Cultura, bolsas de estudos das administracións autonómicas etc. ) ou de organismos privados, xa sexan bancos e caixas de aforro, fundacións, empresas etc.
As bolsas de estudos poden ser xerais, para realizar os estudos ordinarios, ou poden pertencer a programas específicos, para intercambios no estranxeiro, ou entre distintas universidades dentro dun mesmo país, como as bolsas de estudos séneca para financiar a mobilidade de estudantes dentro do programa SICUE ou entre diversos países europeos (as chamadas Erasmus, ou do resto do mundo, por exemplo), para prácticas en empresa etc.
As bolsas de estudos para prácticas proliferaron nos últimos anos, en gran medida substituíndo outro tipo de contratos que requirirían mellores condicións de traballo e maiores soldos, xurdindo así a figura do bolseiro.
O obxectivo destas principalmente é o de dar a oportunidade a un alumno ou grupo de alumnos que non teñen a posibilidade de financiar os seus estudos e que aquel que lle outorga a bolsa de estudos considera que ten capacidades destacadas e que non debería perder a oportunidade de formarse.
Bolsa de estudos Guggenheim

A Bolsas de estudos Guggenheim (en inglés: Guggenheim Fellowship) é un subsidio outorgado pola John Simon Guggenheim Memorial Foundation dende 1925 a profesionais avanzados en tódolos campos do saber (ciencias naturais, ciencias sociais, humanidades e artes), excepto as artes escénicas. A fundación foi creada polo empresario, político e filántropo estadounidense Simon Guggenheim e a súa muller, Olga Hirsh, en memoria do seu fillo John, que faleceu en 1922 debido a unha mastoidite.
As bolsas outórganse en dous concursos anuais: un aberto aos cidadáns e residentes permanentes dos Estados Unidos de América e o Canadá;
e outro aberto aos cidadáns e residentes permanentes de América Latina e o Caribe. Artes incluídas e excluídas
Aínda que as artes escénicas están excluídas, os compositores, directores de cine e coreógrafos son elixibles. As bolsas de estudos non están abertas a estudantes nin a institucións, só a ''profesionais avanzados en media carreira'' como, por exemplo, autores publicados. As persoas que resulten elixidas e subsidiadas poden gastar o diñeiro libremente, xa que o propósito é outorgarlles ''bloques de tempo nos cales poidan traballar con tanta liberdade creativa como fora posible'', pero tamén deben estar ''suficientemente libres dos seus deberes regulares''. Requírese amais que os postulantes envien referencias así coma un currículum vítae e un portfolio.
Bolsa de suicidio

Unha bolsa de suicidio, chamada tamén bolsa de saída, é un dispositivo que consiste nunha bolsa de plástico cun cordón, utilizado para efectuar suicidios. Características
En xeral, úsase xunto cun gas inerte, como o helio ou o nitróxeno, o que evita o pánico, a sensación de afogamento e a loita, mesmo en estado de inconsciencia (resposta de alarma hipercápnica), causados pola privación de osíxeno en presenza de dióxido de carbono. Tamén fai que o método de suididio sexa difícil de descubrir se a bolsa e a lata de gas son retirados antes de chegar a morte.
Menciónase por primeira vez no libro de Derek Humphry Final Exit (1991), onde se describe como unha bolsa de plástico resistente e transparente, cunhas dimensións de 22 X 36 polgadas (560 X 910 mm), que se coloca na cabeza e se asegura "cunha cinta pequena, que se amarra ao redor do colo e se suxeita con velcro nos extremos, ou unha cinta grosa, que se amarra ao redor do colo con velcro cosido nos extremos, ou mesmo [con] lazos que se poidan amarrar con facilidade. Cunha goma elástica grande ou uns pantis ligados ao redor do colo firmemente, pero sen apertar, é suficiente. Non ten que ser completamente hermética".
Bolsa de valores

A bolsa de valores, ás veces simplemente bolsa, é un mercado onde se venden ou compran activos financeiros, como accións, obrigacións etc. Tamén se pode dicir que estas compravendas se realizan sobre a lei da oferta e a demanda.
A bolsa de valores é un estabelecemento privado onde os seus membros realizan negociacións de compravenda de accións de sociedades ou compañías anónimas, así como títulos ou bonos públicos e privados, certificados, títulos de participación e unha variedade de instrumentos de investimento. As bolsas de valores fomentan o aforro e o investimento a longo prazo, fortalecendo o mercado de capitais e impulsando o desenvolvemento económico e social dun país.
Os participantes nas operacións das bolsas, son especialmente os demandantes de capital (empresas, organismos), os oferentes de capital (aforradores, investidores) e os intermediarios. A negociación nas bolsas de valores efectúase a través de intermediarios que son membros da bolsa, coñecidos usualmente co nome de corretores, sociedades de corretaxe de valores, casas de bolsa, axentes de bolsa ou comisionistas, consonte ás denominacións que lles asignan as leis de cada país. Historia
A primeira bolsa moderna foi creada en Ámsterdam a comezos do século XVII, en 1602, aínda que se citan precedentes anteriores. A comezos do século XIII, comerciantes de Bruxas reuníanse na casa dun tal Van der Burse. En 1309 estas xuntanzas informais institucionalizaronse e o lugar converteuse na "Bolsa de Bruxas" (en francés burse é bolsa). A idea espallouse con rapidez por Flandres e outras terras próximas, de xeito que logo foron abertas "Bolsas" en Gante e Ámsterdam.
Actualmente estas institucións existen en innúmeros países, sendo a máis importante do mundo, ata agora, a Bolsa de Nova York, que recentemente iniciou a súa transformación para se converter nunha rede electrónica de negociación similar ao mercado Nasdaq, tamén norteamericano, que se atopa nun proceso para obter a autorización necesaria para transformarse nunha bolsa de valores. A Bolsa de Madrid data de 1831, a de Bilbao de 1881 e a de Barcelona de 1915, mentres moito máis recente é a de Valencia (1981) Salvo países excesivamente pequenos, ou de réxime comunista, como Cuba ou Corea do Norte, a maioría dos países teñen unha bolsa.
Bolsa de Ámsterdan

A Bolsa de valores de Ámsterdan é o nome orixinal da bolsa de valores situada en Ámsterdan. O 22 de setembro de 2000 fusionouse coa Bolsa de valores de Bruxelas e a Bolsa de París formando Euronext, sendo agora coñecida como Euronext Amsterdam. Historia
A Bolsa de valores de Ámsterdan é considerada como a máis antiga do mundo. Foi fundada en 1602 pola compañía holandesa das indias orientais (Verenigde Oostindische Compagnie, ou "VOC") para facer tratos coas súas accións e bonos. Posteriormente foi renomeada como Amsterdam Bourse e foi a primeira en negociar formalmente con activos financeiros.
A Bolsa de Ámsterdan tamén funcionou como mercardo dos produtos coloniais. Publicaba semanalmente un boletín que servía de punto de referencia nas transaccións.
Bolígrafo

Un bolígrafo é un instrumento para a escritura similar a un lapis en canto a tamaño e forma. Consta dunha cámara interna, chea de tinta viscosa, que se distribúe pola punta a través dunha pequena esfera de metal (0, 7 mm a 1 mm de diámetro); a tinta sécase de modo inmediato tralo contacto co papel. Pola súa característica de ser barato e confiable ocupou o lugar da pluma estilográfica, tamén denominada pluma fonte. Historia
Foi inventado en 1938 polo inventor e xornalista húngaro (nacionalizado arxentino) László Bíró (1899 - 1985), con axuda do seu irmán Georg. Na Arxentina, o 29 de setembro, día do seu nacemento, conmemórase o Día do Inventor.
En 1940 ambos emigraron á Arxentina e o 10 de xuño formaron a compañía Biro Meyne Biro. En 1943 Biro licenciou o seu invento a Eversharp Faber, dos Estados Unidos, na entón extraordinaria suma de 2000000 de dólares, e en 1951 a Marcel Bich, de Francia. Este último desenvolveu, baixo a marca BIC, un bolígrafo de baixo custo que contribuíu enormemente á popularización do invento.
En 1945 a Forza Aérea dos Estados Unidos fixo un pedido de 20. 000 unidades. Biro non patentara o seu invento nos Estados Unidos, o que provocou forte competencia. No mesmo ano Milton Reynolds desenvolveu o seu propio modelo, e Franz Seech inventou a tinta que seca en contacto co aire, coñecida comercialmente como paper mate.
A sociedade formada por Biro e os seus socios crebou, aqueixada por falta de financiamento e por novos inventos que non tiveron éxito comercial. Un antigo provedor, Francisco Barcelloni, independentemente dos desenvolvementos de Bich, intentou entusiasmar a Biro para fabricar un bolígrafo de baixo custo. Non logrou convencelo e instalouse pola súa conta; mellorou o fluxo de tinta e ensaiou unha bóla de tripla dureza. Posteriormente, Barcelloni contratou a Biro para a dirección da nova fábrica. Outras denominacións
En moitos países europeos, Australia e Nova Zelandia, os bolígrafos son coñecidos como biros; na Arxentina, como lapicera ou birome. Este último é o nome orixinal do invento, composto dos apelidos de Biro e o seu socio e amigo Meyne, quen o axudou a escapar da persecución nazi. Descrición
Hai dous tipos básicos de bolígrafo: o desbotable e o recargable. Os bolígrafos desbotables están feitos de plástico e non se volven a utilizar unha vez que a tinta se esgota; os recargables son de metal ou plástico e son de maior calidade e prezo.
Bolívar venezolano

O bolívar é a moeda oficial de Venezuela, e leva ese nome en honra do artífice da independencia do país. Cada bolívar dívidese en 100 céntimos, e o seu código ISO é VEF. Os bolívares son emitidos polo Banco Central de Venezuela e producidos na Casa da Moeda de Venezuela.
Bolómetro

Un bolómetro (do grego: βολόμετρον "bolometron", ou medidor (-μετρον) de cousas lanzadas (βολο-)) é un instrumento científico empregado para medir a cantidade total de radiación electromagnética que emite un obxecto en tódalas lonxitudes de onda. A medición faise recollendo unha medida da temperatura por un detector iluminado pola fonte emisora a estudar.
Foi inventado polo astrónomo estadounidense Samuel Pierpont Langley arredor do ano 1880, para o estudo da radiación infravermella do Sol.
A magnitude bolométrica dunha estrela é a súa luminosidade na totalidade do espectro electromagnético. Funcionamento
Un bolómetro consiste nun corpo que absorbe calor conectado a un sumidoiro de calor (un obxecto mantido a temperatura constante) ao través dun material illante. Deste xeito calquera radiación externa absorbida polo detector aumenta a súa temperatura por riba da do sumidoiro de calor que actúa de referencia. A radiación absorbida mídese a partir do contraste de temperatura entre o detector e a referencia do sumidoiro. Tipos de bolómetros
Os bolómetros pódense clasificar pola súa estrutura en: bolómetros simples, onde o termómetro actúa coma absorbente, a temperatura mídese por medio da variación da resistencia do absorbente (metálico) en función da súa temperatura.
bolómetros compostos, onde o termómetro e o detector son dispositivos diferentes.
bolómetros tea de araña (ou SWB polo seu acrónimo en inglés), nestes bolómetros o detector, ou absorbente, sitúase no centro dunha estrutura semellante a unha tea de araña, a posición do termómetro e os cables eléctricos definen unha dirección privilexiada que os fai pouco eficientes para captar a polarización da fonte.
bolómetros sensibles á polarización (ou PSB polo seu acrónimo en inglés), o absorbente sitúase nunha cuadrícula cunha dirección privilexiada, o seguinte bolómetro sitúase na dirección perpendicular ao anterior, polo que sempre se analizan os datos por parellas.
Aínda que poden medir a intensidade de calquera tipo de radiación electromagnética, e que na actualidade existen outros dispositivos máis sensibles para medir a meirande parte do espectro lumínico, continúan a empregarse para o estudo das lonxitudes de onda submilimétricas (de 200 µm - 1 mm), por ser os dispositivos máis sensibles de detección. Nestas lonxitudes de onda úsanse bolómetros arrefriados a temperaturas de arredor de 0, 1 graos por riba do cero absoluto, tipicamente entre 50 e 300 milikelvin (100 millonésimas de grao Celsius, equivale a captar dende a Terra a calor desprendida por unha cafeteira situada na Lúa).
Exemplos de bolómetros empregados en astronomía submilimétrica: O Observatorio Espacial Herschel, o Telescopio James Clerk Maxwell, o Observatorio estratosférico de Astronomía Infravermella (SOFIA), os empregados no instrumento de alta frecuencia do satélite Planck, os empregados no telescopio BOOmerANG, os dos telescopios BICEP1 e BICEP2.
Bom Jesus da Lapa

Bom Jesus da Lapa é un municipio brasileiro de Baía, situado a 796 km da capital, Salvador. No ano 2004 tiña unha poboación estimada en 57. 248 habitantes. Posúe unha área total de 4. 148, 5 Km². As súas actividades económicas están baseadas na agricultura, pesca e o turismo.
Boma

Boma é unha cidade portuaria da República Democrática do Congo na provincia do Bas-Congo. Foi a capital do Congo Belga de 1886 a 1929. Na actualidade[cando? ] ten cuns 300. 000 habitantes.
Bomba de ariete

A Bomba de ariete é un artiluxo mecánico empregado para elevar fluídos empregando a enerxía cinética do propio fluído e o principio físico do golpe de ariete. A bomba non necesita enerxía externa e funciona de xeito continuo. As súas orixes están no século XVIII. Funcionamento
O líquido, xeralmente auga, flúe por un conduto ou tubaría metálica ata unha válvula que pecha o paso creando unha onda de choque que se transmite polo propio fluído ata unha válvula antiretorno que enche con líquido unha campá na que existe aire. Este aire contráese pola presión do fluído. A válvula antiretorno evita que o fluído saia desta campá. O aire ao expandirse só ten como saída cara a unha tubaría que permite elevar o fluído. Tras o golpe de ariete a válvula volver a abrir deixando que o fluído volva a saír pola válvula de peche. O ciclo continúa entre 60 e 90 veces por minuto.
Bomba de cobalto (medicina)

Para o armamento, véxase Bomba de cobalto (armamento) A bomba de cobalto (abreviado, BCO) é un aparello de radioterapia empregado para o tratamento dalgunhas doenzas, especialmente diferentes tipos de cancro. A súa denominación provén polo uso de: Isótopo radioactivo de cobalto 60 para o tratamento de ditas enfermidades.
Pistón pneumático (bomba), para o desprazamento do isótopo.
A desintegración acontece segundo a seguinte fórmula: 60 C o
60 N i + β + 2 γ {\displaystyle 60Co
60Ni+\beta +2\gamma \, \! } A vida media deste radionúclido é de 5, 27 anos. A blindaxe do cabezal absorbe a radiación beta, polo que esta non é útil. O que interesa é a radiación gamma, cuxa enerxía media é de 1, 33 MeV (megaelectronvoltios).
Nos últimos anos as bombas de cobalto veñen quedando obsoletas e sendo substituídas polos aceleradores de partículas, ao seren estes máis precisos.
Bomba hidráulica

Unha bomba é unha máquina hidráulica xeradora que transforma a enerxía (xeralmente enerxía mecánica) coa que é accionada en enerxía hidráulica do fluído incompresíbel que move. O fluído incompresíbel pode ser líquido ou unha mestura de líquidos e sólidos como pode ser o formigón antes de fraguar ou a pasta de papel. Ao incrementar a enerxía do fluído, auméntase a súa presión, a súa velocidade ou a súa altura, todas elas relacionadas segundo o principio de Bernoulli. En xeral, unha bomba utilízase para incrementar a presión dun líquido engadindo enerxía ao sistema hidráulico, para mover o fluído dunha zona de menor presión ou altitude a outra de maior presión ou altitude.
Existe unha ambigüidade na utilización do termo bomba, xa que xeralmente é utilizado para referirse ás máquinas de fluído que transfiren enerxía, ou bombean fluídos incompresíbeis, e polo tanto non alteran a densidade do seu fluído de traballo, a diferenza doutras máquinas como o son os compresores, cuxo campo de aplicación é a pneumática e non a hidráulica. Pero tamén é común atopar o termo bomba para referirse a máquinas que bombean outro tipo de fluídos, así como o son as bombas sen carga ou as bombas de ar. Historia
A primeira bomba coñecida foi descrita por Arquimedes e coñécese como parafuso de Arquimedes, descrito por Arquimedes no século III a. C. , aínda que este sistema fora utilizado anteriormente por Senaquerib, rei de Asiria no século VII a. C.
No século XII, Al-Jazari describiu e ilustrou diferentes tipos de bombas, incluíndo bombas reversíbeis, bombas de dupla acción, bombas de vacuo, bombas de auga e bombas de desprazamento positivo. Tipos de bombas
Bombas centrífugas
Bombas de desprazamento positivo
Bombas Aspirantes
Bombas Prementes ou Bombas Aspirantes-Prementes
Bombacha

As Bombachas, é unha palabra que nalgúns países de fala hispana se aplicou a diversos tipos de roupa feminina para a parte inferior do corpo. Desenvolvéronse no século XIX como unha alternativa saudable e cómoda aos pesados ​​​​e constritivos vestidos que usaban as mulleres. Historia
As bombachas incorporáronse á roupa das mulleres a comezos da década de 1850 cando a feminista e sufraxista estadounidense Amelia Bloomer as adoptou como parte do seu uniforme. Amelia Bloomer apareceu en público cos bloomers (nome das bombachas en inglés acompañadas dunha túnica curta e un cinto. Era un pantalón axustado na parte inferior da perna e moi ancho dende o xeonllo. Amelia rebelouse contra a moda da saia baleirada por unha crinolina que consideraba incómoda e inmodesta.
Amelia deulle o nome a estes pantalóns en inglés que se coñecen como Bloomers. Roupa interior
Os calzóns holgados das mulleres que se abrochan xusto por debaixo ou por riba do xeonllo tamén se coñecen como "bragas". Foron máis populares desde a década de 1910 ata a década de 1930, pero seguiron sendo usadas por mulleres maiores durante varias décadas despois. Moitas veces, o termo bombachas utilizouse indistintamente coas pantaletas que usaban mulleres e nenas a mediados do século XIX e a roupa interior de finais do XIX e principios do século XX.
Bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki

Os bombardeos atómicos de Hiroshima e Nagasaki foron uns ataques nucleares que tiveron lugar o 6 e 9 de agosto de 1945 contra o Imperio do Xapón, obra dos Estados Unidos de América despois de que os dirixentes xaponeses decidiran ignorar o ultimato de Potsdam. Finalmente, despois de seis meses de intenso bombardeo sobre outras 67 cidades xaponesas, a bomba nuclear "Little Boy" lanzouse en Hiroshima o luns 6 de agosto de 1945, seguida o 9 de agosto por "Fat Man", lanzada sobre Nagasaki. O cesamento das hostilidades foi efectivo 6 días despois, o 15 de agosto. A segunda guerra mundial finalizou oficialmente menos dun mes máis tarde pola sinatura do acto de capitulación do Xapón o 2 de setembro de 1945. Son os únicos bombardeos nucleares que tiveron lugar en tempo de guerra.
O número de falecidos é difícil de cuantificar e só se dispoñen de estimacións. As bombas asasinaron a cando menos 140. 000 persoas en Hiroshima e 90. 000 en Nagasaki, deica a fin de 1945 (no propio día do bombardeo calcúlanse uns 70. 000 mortos en Hiroshima e 40. 000 en Nagasaki). A isto engádense os falecementos aparecidos máis tarde debido a diversos tipos de cancros e de patoloxías, atribuídas á exposición á radiación liberada polas bombas. En total, contabilizando o día do bombardeo, calcúlase que nos 5 anos seguintes os mortos superaron os 200. 000 en Hiroshima e os 140. 000 en Nagasaki. Practicamente a totalidade de falecidos eran civís.
Os superviventes das explosións, os hibakusha, tornáronse o símbolo dunha loita contra a guerra e as armas atómicas a través do mundo. Máis tarde Xapón adoptaría os tres principios anti-nucleares de non posesión, non produción, e a prol do desarmamento mundial de armas atómicas.
Bombardeo intenso tardío

O bombardeo intenso tardío (coñecido tamén como cataclismo lunar, último bombardeo intenso ou LHB polas súas siglas en inglés) é un período, ao redor de hai entre 3800 e 4100 millóns de anos, no que a Lúa e outros corpos do sistema solar interior sufriron frecuentes impactos moi violentos de grandes asteroides. Este período é o causante da maior parte dos cráteres que actualmente se observan tanto na Lúa coma en Mercurio. Esta teoría é unha explicación tanto do lento arrefriamento terrestre coma da idade dos impactos lunares.
Bombo (entroido)

O bombo de Entroido é un instrumento de percusión empregado nas comarcas galegas de Viana, Terra de Trives e Valdeorras. Características
Durante as celebracións do entroido, nas comarcas montañosas do leste galego, a veciñanza das distintas vilas e aldeas conforman as formacións musicais denominadas folións. Estes grupos de veciños desfilan baixo o ritmo da percusión dos bombos, aos que acompañan o bater de diferentes útiles de traballo como gadañas e sachos, e os boteiros, as máscaras propias da zona.
Descoñécese a orixe e antigüidade deste costume, mais, tanto polo gran tamaño coma polo primitivo xeito de construción, fabricábanse antigamente baleirando o tronco dun castiñeiro, os bombos de entroido cóntanse entre os máis antigos que se conservan en Galiza. Teñen un diámetro que varía entre o metro e os 60 centímetros, e unha altura duns 40 ou 50. Cóbrense con parches de pel de carneiro tensados con arrochos de coiro. Habitualmente levan varios bordóns na pel inferior que se estiran introducindo unha cuña de madeira entre eles e o corpo do bombo. Tócanse pendurados do ombreiro do tocador cunha correa mentres se percute cunha ou dúas mazas de madeira de buxo ou castiñeiro.
Bongó

O bongó é un instrumento musical de pel ou tamén chamado de parche que se toca coas mans. Tócase moito polos países de África. Os timbais pertencen a súa familia. Case nunca se levan en orquestras.
Bonn

Bonn, ás veces escrito en galego Bon, é unha cidade do oeste de Alemaña, situada no Land do Renania do Norte-Westfalia. Ten unha poboación de 331. 885 habitantes (estimación de 2021).
Foi capital da Alemaña do Oeste desde 1949 a 1990, logo foi sede do goberno alemán ata o 1998, cando se iniciou a transferencia de parte das oficinas administrativas para Berlín. É un importante núcleo cultural, político e comercial. Ten incorporadas outras dúas pequenas cidades: Bad Godesberg e Beuel, coas que forma unha única aglomeración urbana. Ocupa o 19° posto na clasificación das cidades máis populosas de Alemaña aínda que está moi influenciada pola proximidade da cidade de Colonia.
Bono (músico)

Paul David Hewson, máis coñecido como Bono, nado o 10 de maio de 1960, é un músico irlandés, vocalista e líder da banda de rock U2 e activista político, especialmente comprometido coa causa humanitaria en África e a favor da cancelación da débeda externa dos países do terceiro mundo, labor recoñecido entre outros polos seus nomeamentos consecutivos ao Premio Nobel da Paz no 2005 e 2006. Bono naceu e creceu en Dublín (Irlanda) onde coñeceu a súa futura esposa, Ali Hewson, e os futuros membros de U2. Bono escribe tódalas letras da banda, moitas veces empregando temas sociais, relixiosos e políticos. Durante os seus primeiros anos as letras de Bono contribuíron ao ton espiritual e rebeldía de U2. Como a banda madureceu, as súas letras tornáronse máis inspiradas por experiencias persoais compartidas cos membros da banda.
Bonome

Santiago Rodríguez Bonome, chamado Bonome de nome artístico, nado en Santiago de Compostela en 1901 e finado en Francia en 1995, foi un escultor en madeira e ceramista. Traxectoria
Fillo de Evaristo Rodríguez Brea e Antonia Bonome Pérez. Traballou desde moi novo no taller de ebanistería e aos 13 anos entra no obradoiro de imaxinería relixiosa de José Rivas, ao pé da catedral. Aos 18 anos pasa ao obradoiro de Enrique Carballido.
En 1924 marchou para Madrid onde expuxo no Centro Galego, e logo na Exposición Nacional da Coruña. En 1925 expuxo no Centro Galego de Bos Aires e de 1926 a 1927 en Barcelona, na Bienal de Venecia, en Monza e na Habana.
En 1929 chegou a París, e en 1931 expuxo na sala Leblanc-Barbedienne, que se converteu no seu editor. A segunda guerra mundial trouxo un profundo cambio na vida do artista que virou cara á fabricación de obxectos de decoración fundidos, e logo cara á cerámica artística. Obras
Algunhas das súas obras encóntranse en Tokyo, Filadelfia, distintos lugares de Francia, Suíza, Alemaña, e España, ben en museos ou en coleccións particulares: esculpiu bustos do embaixador de España en Francia, Quiñones de León; do presidente do goberno da república española, exiliado en París, o galego Manuel Portela Valladares; do arquitecto Antonio Palacios, de Valle-Inclán, de Isabelle Mallet (creadora da semana da beleza en París), do pintor Néstor de la Torre; o mausoleo de Alejandro Pérez Lugín; "La Femme de l'Idole" (A muller do ídolo) (Centro Georges Pompidou, París); "l'Agriculture et le Travail" (A agricultura e o traballo) (edificio do Ministerio de Traballo, Madrid); "La Douleur" (A dor); Jeanne d'Arc (Xoana de Arco). Vida persoal
Casou en 1940 con Simone Grottard, con quen tivo dúas fillas.
Bonsai

O bonsai é unha árbore en miniatura. O seu cultivo e poda é tradición no Xapón. Orixe
A arte dos bonsais orixinouse na China hai uns dous mil anos, como obxecto de culto para os monxes taoístas. Para eles era símbolo de eternidade, a árbore representaba unha ponte entre o divino e o humano, entre o ceo e a terra.
Durante séculos a posesión e o coidado dos bonsais estivo ligado aos nobres e ás persoas da alta sociedade. Segundo a tradición, aqueles que podían conservar unha árbore en testo tiñan asegurada a eternidade. Así foi como os monxes dispoñían as árbores pequenas en vasillas ao longo das escaleiras dos templos e ata eran obxecto de adoración.
No sur da China a arte do bonsai consistía en transmitir todas as características dunha árbore desenvolta na natureza a unha árbore pequena, cultivada en testo. Buscábase reproducir estas árbores segundo os existentes nas altas montañas polo cal utilizaban só exemplares que existían nos montes e que xa posuían formas especiais na súa intensa loita contra as adversidades climáticas.
Foi levado ao Xapón hai uns 700 anos onde evoluciounou á arte actual. Desafortunadamente, moitos dos espécimes máis antigos desapareceron durante a segunda guerra mundial.
Un bonsai non é unha planta xeneticamente empequenecida. Mantense pequena dándolle forma e podando o tronco, as follas e as raíces. Un bonsai mantido correctamente sobrevivirá o mesmo tempo que unha árbore normal da mesma especie. Porén, o bonsai precisa de moitos coidados, polo que un bonsai mantido de forma inapropiada probablemente morrerá.
Boogaloo

O boogaloo, formado a partir dos termos boogie e woogie, é un ritmo latino mestura de guaxira e o rock. Características
Cantado tanto en inglés coma en castelán, foi desenvolvida principalmente nos Estados Unidos entre 1963 e 1969. Foi creado por José Calderón e fíxose famoso en todo o mundo co pianista Pete Rodríguez, co tamén pianista Ricardo Ray, coa orquestra de Joe Cuba así como tamén coa de Johnny Colón, e mais con La Lupe.
Un dos boogaloo que subiu ás listas de éxitos foi o Watusi de Ray Barretto, que despois foi utilizado na banda sonora do filme J. F. K.
Bordo converxente

Un bordo converxente ou destrutivo é o bordo de choque entre dúas placas tectónicas. Cando no bordo converxente unha das placas da litosfera afúndese debaixo da outra consumíndose no manto fálase de subducción. Este tipo de bordos leva á formación de cordilleiras e está asociado con zonas de actividade volcánica e sísmica orixinadas pola fricción das dúas placas. Tipos de bordos converxentes
Segundo o tipo de placa implicado, pódense distinguir tres clases de bordos converxentes:
Converxencia oceánica-continental
Unha placa con codia oceánica choca cunha placa con codia continental a cal, ao ser máis lixeira, "flota" sobre a oceánica que se afunde (subduce) no manto. Ao alcanzar unha profundidade duns 100 km desencadéase a fusión parcial, que orixina un fluxo ascendente de magma (roca fundida) que orixina plutones e volcáns que crecen sobre o continente. Fórmanse así arcos volcánicos continentais e grandes fosas oceánicas, ambos os dous paralelos á costa. O punto de intersección das dúas placas chámase zona de subducción e alí fórmase unha fosa oceánica onde se van acumulando sedimentos nunha estrutura chamada prisma de acreción.
Este tipo de bordo converxente é o que se dá na costa pacífica de América do Sur, onde a Placa de Naza, totalmente oceánica, deriva cara ao leste e choca coa Placa Suramericana que deriva cara ao oeste; o magma ascendente formou a Cordilleira de Ándelos, con centos de volcáns activos e unha intensa actividade sísmica.
Converxencia oceánica-oceánica
Cando dúas placas con codia oceánica chocan. Unha placa subduce baixo a outra iniciándose a fusión e a actividade volcánica como na converxencia oceánica-continental. Estes arcos están situados a 100-300 km da fosa submarina que se forma no punto de subducción. Son exemplos de arquipélagos orixinados así as Aleutianas, as illas Marianas, Tonga, Xapón e as illas da Sonda, e as fosas asociadas a eles.
Converxencia continental-continental
Cando unha placa oceánica en subducción contén tamén litosfera continental, a subducción continuada acabará unindo os dous bloques continentais que, dado que ambos flotan na astenosfera, chocarán. Iso plega e deforma os sedimentos acumulados ao longo da marxe continental orixinando unha nova cordilleira composta por rocas sedimentarias e metamorfizadas.
Este tipo de fenómeno produciuse cando a India "embestíu" Asia e formou a elevación da cordilleira do Himalaia. Outros sistemas montañosos importantes, como os Pireneos, os Alpes e os Urales tamén se orixinaron durante colisións continentais.
Bordo diverxente

En tectónica de placas un bordo diverxente é o límite entre dúas placas litosféricas contiguas que se separan. Conforme as placas diverxen, novo material ascende por procesos magmáticos desde o manto terrestre, creándose nova litosfera, polo que tamén recibe o nome de bordo construtivo.
Os bordos diverxentes máis activos son os responsables das dorsais mediooceánicas, onde o eixo do rift mediooceánico marca o límite entre as placas contiguas, e é onde se forma nova codia oceánica que se incorpora simétricamente a cada unha delas. A extensión que ocorre no rift produce fallas normais ou extensivas, que delimitan chanzos e grabens ou fosas tectónicas paralelos á dirección da dorsal.
Do mesmo xeito que os bordos converxentes, os bordos diverxentes están asociados a actividade volcánica e sísmica. Nas dorsais prodúcese a maior parte do vulcanismo terrestre, e a maior parte de láva que se verte desde a geosfera, pero é un vulcanismo de tipo fluído que permanece ademais oculto baixo o océano. Os terremotos ocorren en asociación con fállas normais recentes que definen o rift, e tamén con fállas transformantes, das que as zonas que constitúen límite de placa están, na súa maior parte, nas propias dorsais, e son a sede dos sismos de maior magnitude que ocorren no océano.
Ademais de límites diverxentes, existen outros dous tipos de límites de placas: os converxentes ou subducción e os pasivos.
Bordura

O bordo, bordura ou bordadura é un termo usado en heráldica para indicar unha franxa ou lista adherida á marxe interior do escudo, da que segue a sinuosidade. Ampla, en teoría, aproximadamente un módulo (1/7 do ancho do escudo).
O termo é usado maiormente para indicar a peza honorábel que consiste nunha franxa que rodea o escudo e ten un sexto do seu ancho. No brasonamento cítase como último elemento. Moitas veces está cargado de figuras, por exemplo no escudo de Portugal, cargado de castelos de ouro. Atributos heráldicos
acantonado cando teña as catro esquinas de distintos esmaltes
bisantado cando está espallado de bezantes
composto cando consta dunha soa fila de caixas de esmalte alternadas
cuneata cando a liña de separación ten dentes longos
dentata cando a liña de separación ten dentes de lonxitude máis curta
asediado cando a liña de división ten ameas
scaccata cando se enche con cadrados alternados de esmaltes en varias filas
acanalado cando a liña de separación ten semicírculos contiguos
trianguladas cando se enchen de triángulos de esmaltes alternados
Boreal

Boreal é a localización orientada cara ó norte, tamén chamada ártico ou setentrional. O nome procede do étimo en latín borealis, e polo tanto en contraposición ó austral. A súa orixe procede de que era o lugar de onde procedía o vento chamado Bóreas.
O hemisferio boreal é o hemisferio norte, a zona da Terra (ou corpo celeste do que se estea a tratar) por riba do ecuador.
Borgoña-Franco Condado

Borgoña-Franco Condado (en francés: Bourgogne-Franche-Comté) é unha das 18 rexións administrativas de Francia. A súa conformación actual é debedora da reforma territorial de 2014, mediante a cal se fusionaron as rexións de Borgoña e do Franco Condado, as súas predecesoras. A nova entidade rexional configurouse oficialmente o 1 de xaneiro de 2016, tralas eleccións rexionais de decembro de 2015.
A rexión ten unha superficie de 47784 km2 e arredor de 2820940 habitantes (segundo datos de 2015). A cidade máis poboada e capital da rexión é Dijon. Está formada por 8 departamentos: Côte-d'Or, Doubs, Haute-Saône, Jura, Nièvre, Saône-et-Loire, Territoire de Belfort e Yonne.
Boris Chertok

Boris Ievseievich Chertok, nado o 1 de marzo de 1912 en Lodz (Unión Soviética) e finado o 14 de decembro de 2011, foi un enxeñeiro participante no programa espacial soviético. Traxectoria
Chertok naceu en 1912 en Lodz, fillo dun contable. A súa familia tivo que migrar a Moscova antes de que Boris cumprira os dous anos. Comezou a súa carreira aos 17 anos como electricista. A pesar da súa falta de formación comezou a traballar nunha fábrica de aviónica en 1930, recoñecéndoselle talento para iso e comezando a súa formación universitaria paralelamente ao seu traballo. En 1935 xa era xefe dunha oficina de deseño, xogando un importante papel no desenvolvemento da electrónica usada nas expedicións polares soviéticas. Graduouse en 1940 e comezou a traballar en sistemas de control e guiado na oficina de V. F. Bolkhovitinov.
En abril de 1945 foi asignado ao grupo que analizaría a tecnoloxía alemá de foguetes despois da segunda guerra mundial. Traballou en Alemaña ata xaneiro de 1947, entrando en contacto con Korolev por primeira vez. Chertok foi asignado á instituto NII-88 de Korolev en agosto de 1946, pasando a ser xefe delegado de sistemas de control e guiado de foguetes e naves espaciais. Traballou nos sistemas de control do primeiro mísil balístico intercontinental, o R-7, e das primeiras naves tripuladas, Vostok, Voskhod e Soiuz. Foi o responsable do sistema KORD de control dos motores do foguete N-1 e máis tarde, ata a súa xubilación en 1992, foi deseñador xefe adxunto na empresa estatal Energia. Faleceu o 14 de decembro de 2011.
Boris Podolsky

Boris Podolsky, nado como Boris Iakovlevich Podolskii (en ruso: Борис Яковлевич Подольский) en 1896 en Taganrog e finado en 1966 nos Estados Unidos de América, foi un físico ruso-americano que traballou con Albert Einstein e Nathan Rosen, e con eles concibiu o Paradoxo Einstein-Podolsky-Rosen que estimulou o debate sobre a interpretación da mecánica cuántica.
Borjomi

Borjomi (en xeorxiano ბორჯომი) é unha cidade de 10. 546 habitantes (2014) da provincia de Kartli, Xeorxia, famosa pola súa industria de auga mineral, ademais de ser unha cidade turística polos seus mananciais e pola súa proximidade a diversas pistas de esquí.
Bormánico

Bormánico, tamén chamado Borvo ou Bormo (en galo: *Borwō, Bormō), foi un antigo deus da relixión celta asociada coa curación e coas fontes de auga adorado polos galos e os galaicos. Ás veces foi identificado co deus grecorromano Apolo, aínda que o seu culto mantivo un alto grao de autonomía durante o período romano. Nome
O teónimo galo Boruō quere dicir fonte quente ou fonte cálida. Procede da raíz verbal protocelta *berw- ('ferver, preparar'; cf. irlandés antigo berbaid, galés medio berwi), do protoindoeuropeo *bʰerw- ('ferver, preparar'; cf. latín ferueō ser intensamente quente, ferver, sánscrito bhurváni axitado, salvaxe). O río Bhearú (río Barrow) de Irlanda tamén se vinculou a esta raíz celta. Unha variante apofónica *bʰreh₁w, deu orixe a varias palabras indoeuropeas para "fonte, primavera", incluíndo o grego phréar (φρέαρ), o armenio ałbiwr, o xermánico *brunnōn e o latín Furrina (*Frūrina).
A variante Bormō podería ter xurdido da lenición, unha diferenza de sufixos ou da disimilación. Os derivados coñecidos inclúen Bormanicus (Caldas de Vizela), de *Borwānicos, e Bormanus ou Borbanus (Aix-en-Diois, Aix-en-Provence), dun anterior *Borwānos. Tamén se atopou en Utrecht unha deusa chamada Boruoboendoa, quizais reflectindo o galo *Buruo-bouinduā ou *Buruo-bō-uinduā.
Os topónimos Bourbon-l'Archambault, Bourbon-Lancy, Bourbonne-les-Bains, Boulbon, Bormes, Bourbriac, La Bourboule e Worms derivan de Borvo ou de Bormo. Os nomes de varios ríos pequenos en Francia tamén proceden do teónimo, incluíndo Bourbouillon, Bourban e Bourbière.
Bornita

A bornita ou erubescita é un mineral do grupo dos sulfuros. É un sulfuro de ferro e cobre, de cor cobre manchado con iridescencias púrpuras, polo que se lle dá o alcume de mineral pavo real.
Desde 1725 foi mencionado en estudos de minería, pero non foi até 1845 cando lle puxo nome o mineraloxista austríaco Ignaz von Born (1742–1791). Ambiente de formación
A bornita fórmase nas intrusións ígneas, formándose como mineral primario de cobre nos filóns pegmatíticos e hidrotermais asociados a cámaras magmáticas. Tamén pode aparecer de forma secundaria, nas zonas de oxidación dos depósitos asociada á malaquita. Localización e extracción
Extráese pola súa importancia industrial como mena do cobre e encóntrase en depósitos porfíricos xunto con outra mena de cobre máis abundante e común, a calcopirita. Tanto a calcopirita como a bornita son substituídas por calcocita e covelita nos depósitos enriquecidos en cobre.
Tamén aparece diseminada en rochas ígneas máficas e en materiais sedimentarios cupríferos, algúns depósitos de gran riqueza en bornita como os que se encontran en México e nos Estados Unidos. Tamén hai grandes depósitos no Perú e Chile.
Borrasca

Unha borrasca ou área da baixa presión é unha zona onde a presión atmosférica é inferior á da rexión circundante. As borrascas asócianse xeralmente con ventos fortes e elevación atmosférica. Aparecen representadas nos mapas de isobaras coa letra "B".
Esta elevación adoita producir ceos cubertos por mor do declive térmico cando o aire se satura, e poden minimizar a temperatura diúrna tanto no verán coma no inverno.
Nos centros de baixas presións os ventos circulan no sentido contrario ás maneciñas do reloxo no hemisferio norte e en sentido contrario no hemisferio sur (efecto de Coriolis), converxendo nas proximidades do centro de baixa presión. As borrascas son depresións de moita menos extensión que os anticiclóns fixos e son case sempre móbiles, trasladándose de oeste a leste. Formación
Prodúcense cando existe unha masa de aire pouco denso (cálido e/ou húmido) en contacto coa superficie terrestre que comeza a elevarse empuxada por unhas correntes térmicas ascendentes. Como consecuencia da elevación, no lugar que previamente ocupaba a masa, créase un baleiro no que o aire pesa menos (ten menos presión). Daquela, o aire frío dos arredores móvese orixinando un vento que sopra dende o exterior cara ó centro da borrasca. Tipos
As borrascas extratropicais ou borrascas ondulatorias, chamadas así por deberse a ondulacións das frontes polares.
As depresións térmicas, debidas ao quecemento do solo e que non teñen frontes.
Os ciclóns tropicais que se forman en latitudes baixas.
A fricción do vento coa superficie da terra ten dous efectos: Redución da forza do vento.
Inclinación de 10 a 20 graos respecto ás isobaras cara a dentro do centro das baixas presións. Manifestacións
Tornado - É un violento remuíño de aire que xira en sentido contrario ás agullas do reloxo. A diminución de presión no interior é tan grande que orixina enormres gradientes de presión, que se compensan coa forza centrífuga e fan xirar os ventos a tal velocidade que crean unha especie de baleiro que se compensa con correntes ascendentes de aire. A estación da súa maior frecuencia é no verán.
Trombas mariñas - Son tornados no mar, aínda que moito menos violentos. Para a súa formación abonda con dúas masas de aire, unha fría e outra quente, con suficiente contraste de temperatura.
Bors

Bors (tamén Bohort, ou Boores) é o nome de dous cabaleiros, pai e fillo, personaxes das lendas sobre o Rei Artur. O pai, Bors de Gaunes, é o rei da Galia durante a ascensión ó trono de Arturo. É irmán do rei Ban. O seu fillo, Sir Bors o Mozo, chegou a ser un dos mellores Cabaleiros da Mesa Redonda de Camelot, sendo un dos tres Cabaleiros que atopa o Santo Graal. Rei Bors de Gaunes
Irmán do rei Ban, o rei Bors de Gaunes é tío de Lanzarote do Lago e Heitor de Maris. Casou con Evaine, irmá de Elaine, a esposa de Ban; e tivo dous fillos, Bors e Lionel. Xunto con Ban, Bors de Gaunes converteuse nun dos primeiros cabaleiros aliados do Rei Artur, na súa guerra contra o rei Claudas. Bors morre na guerra con Claudas, e os seus fillos son criados en cativerio. Sir Bors o Mozo
Sir Bors e o seu irmán Lionel viviron moitos anos na corte do rei Claudas, ata que se rebelaron, asasinando a Dorin, fillo de Claudas. Antes de que este puidese tomar represalias son rescatados pola Dama do Lago, que os leva a onde estaba o seu primo Lanzarote do Lago, para vivir con el. Os tres primos uníronse á Táboa Redonda en Camelot.
Nas diversas versións das lendas artúricas, sempre se considera a Sir Bors como un dos mellores cabaleiros de Camelot, que acada a súa maior gloria na Demanda do Santo Graal. Xunto con Perceval e Galahaz, Bors é un dos tres cabaleiros que atopan a Graal no castelo de Corbinec, e posteriormente na illa de Sarras. Bors é o único dos tres que regresa vivo a Camelot, para narrar a aventura do Graal ó Rei Artur. De acordo a algunhas versións, Sir Bors o Mozo morre en Terra Santa, como cruzado, e mesmo se afirma que transmitiu a historia do Graal a Hugo de Payens (1070-1136), o primeiro Gran Mestre dos Templarios.
Bortziriak

Bortziriak (en castelán: Cinco Villas) é unha comarca e subzona do noroeste de Navarra. Está formada por cinco concellos e forma parte do meiriñado de Pamplona.
Limita ao norte con Lapurdi (Francia), ao leste con Baztanaldea, ao sur con Malerreka, e ao oeste con Leitzaldea e coa comarca vasca de Bidasoa Beherea (Guipúscoa). A comarca é atravesada polo río Bidasoa, que forma un val.
Está composta polos concellos de Arantza, Bera, Etxalar, Igantzi e Lesaka.
Bosque de coníferas temperado

Un bosque de coníferas temperado é un bioma terrestre definido polo Fondo Mundial para a Natureza (WWF polas súas siglas en inglés). Os bosques de coníferas temperados atópanse predominantemente en áreas con veráns cálidos e invernos fríos, e varían en canto aos seus tipos de flora. Nalgúns, dominan as árbores perennes de follas aciculares, mentres que noutros predominan árbores perennes de folla ancha ou unha mestura de ambos os tipos de árbores. Un tipo de hábitat distinto, o bosque de coníferas tropical, dáse en climas máis tropicais.
Os bosques de coníferas temperados son comúns en áreas costeiras de rexións que teñen invernos suaves e fortes precipitacións, ou en climas continentais máis secos ou en áreas de montaña. Nestes bosque viven moitas especies de árbores, como os piñeiros, cedros, abetos e sequoias. O sotobosque tamén contén unha ampla variedade de plantas herbáceas e arbustivas. Os bosques de coníferas temperados manteñen os maiores niveis de biomasa de calquera ecosistema terrestre e son notables polos enormes tamaños das árbores en rexións de bosque pluvial temperado.
Estruturalmente, estes bosques son bastante simples, e xeralmente constan de dúas capas ou estratos: un dosel arbóreo e un sotobosque. Porén, algúns bosques poden conter un estrato de arbustos. Os bosques de piñeiros manteñen un estrato no chan de herbáceas que pode estar dominado polas graminoides e non graminoides, que poden favorecer incendios forestais ecoloxicamente importantes. A diferenza disto, as condicións húmidas atopadas nos bosques pluviais temperados favorecen a dominancia dos fentos e algunhas herbáceas non graminoides. As comunidades forestais dominadas por árbores de gran tamaño (por exemplo, as sequoias Sequoiadendron gigantea e Sequoia sempervirens), que son fenómenos ecolóxicos pouco comúns, aparecen no oeste de América do Norte, suroeste de América do Sur e na rexión de Australasia en áreas como o sueste de Australia e norte de Nova Zelandia.
A ecorrexión Klamath-Siskiyou do oeste de América do Norte alberga ensamblaxes de especies diversas e pouco comúns e presenta notables endemismos en taxons de plantas e animais.