proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Dereitos civís e políticos

Os dereitos civís e políticos, ou dereitos civís, son os dereitos que protexen as liberdades individuais do seu quebrantamento ilegal (represión) por parte do poder (sexa o dos gobernos ou o de calquera outro axente político público ou privado). Garanten a capacidade do cidadán para participar na vida civil e política do Estado en condicións de igualdade, e sen discriminación por raza, xénero, nacionalidade, cor, idade, afiliación política, etnia, relixión, orientación sexual, identidade de xénero ou discapacidade; e inclúe dereitos individuais como a privacidade e as liberdades de pensamento, expresión, relixiosa, prensa, reunión e circulación.
Os dereitos políticos inclúen a xustiza natural no dereito, como os dereitos do acusado a un xuízo xusto, e dereitos de participación na sociedade civil e na política como a liberdade de asociación, o dereito de reunión, o dereito de petición, a lexítima defensa e o dereito ao voto.
Os dereitos civís e políticos forman a parte orixinal e principal dos dereitos humanos internacionais. Comprende a primeira parte da Declaración Universal dos Dereitos Humanos de 1948. A teoría das Tres xeracións de dereitos humanos considera este grupo de dereitos como "dereitos de primeira xeración", e a teoría dos dereitos positivos e negativos considéraos polo xeral como dereitos negativos.
Dereitos do neno

Os Dereitos do Neno (ou Dereitos da Infancia) son dereitos que posúen os nenos, nenas e adolescentes polo simple feito de nacer. Son inalienables, irrenunciables, innatos e imprescindibles para unha boa infancia. Antecedentes
A primeira declaración de dereitos do neno, de carácter sistemática, foi a Declaración dos Dereitos do Neno de 1924, redactada por Eglantyne Jebb fundadora da organización internacional Save the Children, que foi aprobada pola Sociedade de Nacións o 26 de decembro de 1924.
As Nacións Unidas aprobaron en 1948 a Declaración Universal dos Dereitos Humanos que, implicitamente, incluía os dereitos do neno, porén, posteriormente chegouse ó convencimento de que as particulares necesidades dos nenos debían estar especialmente enunciadas e protexidas.
Por iso, a Asemblea Xeral da ONU, aproba en 1959 unha Convención sobre os Dereitos do Neno, que constaba de 10 principios, concretando para os nenos os dereitos contemplados na Declaración Universal dos Dereitos Humanos. Seis anos antes decidira que o Fondo Internacional de Emerxencia das Nacións Unidas para os nenos (UNICEF) continuara os seus labores coma organismo especializado e permanente para a protección da infancia (denominándoo oficialmente Fondo das Nacións Unidas para a Infancia). Categorías
Os dereitos do neno poden dividirse nas seguintes categorías: Dereitos á supervivencia: que buscan protexer e garantir o dereito á vida e a satisfacer as súas necesidades máis básicas, coma o alimento, o abrigo e a protección da saúde.
Dereitos ó desenvolvemento: que buscan protexer e garantir o desenvolvemento pleno (físico, espiritual, moral e social), coma o dereito á educación, á cultura, ó xogo e á liberdade de pensamento, conciencia e relixión.
Dereitos á protección: que buscan protexer e garantir que non sexan obxecto de abusos, neglixencia e explotación, coma o dereito ó nome, (identidade), nacionalidade e coidado.
Dereitos á participación: que buscan protexer e garantir a súa participación nas decisións que lles afectan e nas actividades das súas comunidades locais e países, coma a liberdade de expresión.
Dereitos a ser escoitado: que buscan protexer e garantir o seu respecto polos demais. Por que se non escoitas a un neno, este tampouco escoitará aos demais (é para a súa educación). Dereitos do Neno e lexislación interna
Aínda que a lexislación e o sistema xurídico de cada país adoitan ser diferentes, case a totalidade dos países entenden as necesidades dos nenos como sumamente importantes, por iso consagran medidas especiais para a súa protección. Protección da que non só se ocupa unha lei simple senón que, habitualmente, é a mesma Constitución.
Entre os dereitos que se protexen constitucionalmente atópanse os seguintes: Dereito á educación
Dereito a unha familia
Dereito á atención de saúde preferente
Dereito a non ser obrigados a traballar
Dereito a ser escoitados
Dereitos fundamentais

Os dereitos fundamentais son un grupo de dereitos que foron recoñecidos cun alto grao de protección contra a intrusión. Estes dereitos identifícanse especificamente nunha Constitución ou atópanse baixo o debido proceso legal. Non obstante, hai casos de violación destes dereitos en todo o mundo e as Nacións Unidas estimaron un total de 357 asasinatos e 30 desaparicións forzadas de defensores dos dereitos humanos, xornalistas e sindicalistas en 47 países en 2019. O Sustainable Development Goal 16 subliña o vínculo entre promover os dereitos humanos, que é unha parte integral da Axenda 2030 e manter a paz. Listaxe de dereitos
Algúns dereitos recoñecidos universalmente como fundamentais, é dicir, contidos na Declaración Universal dos Dereitos Humanos, no Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos ou no Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais da Organización das Nacións Unidas inclúen: Dereito de autodeterminación
Dereito á liberdade
Dereito ao debido proceso legal
Dereto á libre circulación
Dereito á intimidade
Dereito á liberdade de pensamento
Dereito á liberdade de culto
Dereito á liberdade de expresión
Dereito á liberdade de reunión
Dereito á liberdade de asociación Colisión de dereitos fundamentais
Supoñendo que non hai xerarquía entre as diferentes normas constitucionais, non hai conflito entre as normas constitucionais no plan normativo. Por exemplo, non hai conflito entre as normas que garanten o dereito á liberdade de prensa e o dereito á privacidade. O que pode ocorrer é que o seu impacto nunha determinada situación xere unha colisión entre dereitos fundamentais.
Segundo Canotilho, "considérase que existe unha auténtica colisión de dereitos fundamentais cando o exercicio dun dereito fundamental por parte do seu titular choca co exercicio do dereito fundamental por outro titular".
Tendo en conta que non hai dereitos fundamentais absolutos, para resolver unha colisión entre dereitos fundamentais é necesario facelos compatibles. Isto pódese facer empregando o principio de proporcionalidade ou empregando un acordo práctico. Coa aplicación do acordo práctico, o exercicio combinado dos dereitos fundamentais pode producirse coa redución do ámbito de aplicación de ambos (colisión coa redución bilateral) ou, se a aplicación da primeira técnica non é posible, o exercicio combinado destes mediante a relativización de só un deles (colisión coa redución unilateral). Mesmo pode ocorrer que a realización simultánea de dereitos en colisión sexa imposible, xa que o exercicio dun deles exclúe o outro, producíndose así unha colisión excluínte.
Derek Barton

Derek Harold Richard Barton, nado o 8 de setembro de 1918 en Gavesend (Inglaterra) e finado o 16 de marzo de 1998, foi un químico británico que gañou o Premio Nobel de Química en 1969. Traxectoria
Estudou na Universidade de Londres, licenciouse de Química orgánica en 1942 e ata 1944 traballou en proxectos para o goberno, entre 1944 e 1945 traballou en Birmingham, nomeado profesor axudante do departamento de química do Imperial College da Universidade de Londres. En 1949 foi profesor visitante en Harvard. En 1953 foi profesor de Birkbeck College (Universidade de Londres), en 1955 da Universidade de Glasgow e en 1957 do Imperial College.
En 1950 demostrou que as moléculas orgánicas podían atribuírse unha conformación química preferida baseándose nos resultados achegados por diversas investigacións, en especial as de Odd Hassel. Usando esta nova técnica de análise conformacional posteriormente determinou a xeometría de moitas outras moléculas.
Derek Walcott

Derek Walcott, nado o 23 de xaneiro de 1930 en Castries (Santa Lucía) e finado o 17 de marzo de 2017 na mesma illa, foi un escritor en lingua inglesa procedente de Santa Lucía. Gañador do Nobel de Literatura no ano 1992, destaca especialmente como poeta e como autor dramático. Traxectoria
Na súa obra, vinculada ao realismo máxico, ten unha especial relevancia a mestizaxe cultural, producindo versións propias dos vellos mitos europeos. Considérase un dos representantes da literatura poscolonial. A súa escrita é barroca e emprega un inglés que recolle moitas das súas variantes caribeñas. En 1953 emigrou a Trinidad e Tobago, onde fundou o Obradoiro de Teatro de Trindade e comezaría a escribir as súas primeiras obras dramáticas. Hoxe é catedrático de literatura e composición da Universidade de Boston. Escolma de obras
Dream on monkey mountain (teatro, 1970)
Another Life (1973)
Sea Grapes (1976)
The star-apple kingdom (1979)
The fortunate traveller (1981)
Midsummer (1984)
The Arkansas testament (1987)
Omeros (1990)
The Bounty (poemas, 1997)
Derek and the Dominos

Derek and the Dominos foi un supergrupo de blues rock formado na primavera de 1970 polo guitarrista e cantante Eric Clapton, o teclado Bobby Whitlock, o baixista Carl Radle e o batería Jim Gordon, que participaran xunto a Clapton en Delaney, Bonnie & Friends
Derio

Derio é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 5. 458 habitantes (2011).
Deriva xenética

A deriva xenética ou deriva xénica é unha forza evolutiva que actúa xunto coa selección natural mudando as características das especies no tempo. É un efecto estocástico que emerxe do rol do mostraxe aleatorio na reprodución. Trátase dun cambio aleatorio na frecuencia de alelos dunha xeración a outra. Normalmente dáse unha perda dos alelos menos frecuentes e unha fixación (frecuencia próxima ao 100%) dos máis frecuentes, resultando unha diminución na diversidade xenotípica da poboación.
Como a selección, actúa sobre as poboacións, alterando a frecuencia dos alelos (frecuencia alélica) e a predominancia dos caracteres sobre os membros dunha poboación, e cambiando a diversidad xenética do grupo. Os efectos da deriva acentúanse en poboacións de tamaño pequeno (como pode ocorrer no efecto de pescozo de botella ou o efecto fundador), e resultan en cambios que non son necesariamente adaptativos.
A deriva xenetica tende a formar unha poboación homocigótica, é dicir tende a eliminar os xenotipos heterocigóticos. Ademais, xa que en cada poboación poden ser distintos os alelos que se perden e fíxanse, a deriva fai que dous ou máis poboacións da mesma especie tendan a diferenciarse xeneticamente.
Derivación (lingüística)

Derivación en morfoloxía é un procedemento de formación de palabras, especialmente frecuente en linguas flexivas. Mediante este procedemento, a unha raíz ou base se lle engaden afixos, que poden ser: prefixos
sufixos
infixos
interfixos
circunfixos
Derivada

A derivada é unha operación realizada ás funcións dentro do cálculo infinitesimal (ou cálculo diferencial e integral) polo cal se busca un cálculo que relacione a variación (aumento o diminución) do valor dependente da función segundo o valor da variable independente, é dicir, canto aumenta y por cada aumento de x. Para que unha función sexa derivable nun punto x a {\displaystyle x_{a}\, } ten que ser continua na súa contorna pola dereita e pola esquerda e ter o mesmo límite polos dous lados. Nese caso defínese a derivada coma o resultado de: f ′ ( x a )
lim h → 0 f ( x a + h ) − f ( x a ) h
lim h → 0 f ( x a − h ) − f ( x a ) − h {\displaystyle f'(x_{a})
\lim _{h\to 0}{\frac {f(x_{a}+h)-f(x_{a})}{h}}
\lim _{h\to 0}{\frac {f(x_{a}-h)-f(x_{a})}{-h}}\, } Do mesmo xeito pódese definir o valor da función derivada para calquera punto do dominio de f ( x ) {\displaystyle f(x)\, }, na cal se expresa o valor da derivada para tódolos puntos continuos do dominio: f ′ ( x )
lim h → 0 f ( x + h ) − f ( x ) h
lim h → 0 f ( x − h ) − f ( x ) − h {\displaystyle f'(x)
\lim _{h\to 0}{\frac {f(x+h)-f(x)}{h}}
\lim _{h\to 0}{\frac {f(x-h)-f(x)}{-h}}\, } Exemplos da definición
Derivada dunha función polinómica: Derivada da función logaritmo: Regla da cadea
Regra da cadea para unha función composta:
Se f ( x )
h ( g ( x ) ) {\displaystyle f(x)
h(g(x))}, daquela f ′ ( x )
h ′ ( g ( x ) ) ⋅ g ′ ( x ). {\displaystyle f'(x)
h'(g(x))\cdot g'(x). } Exemplos de aplicación
lim 2x+1 x->2 Utilidade
O uso da derivación ten valido para explicar ou determinar multitude de situacións da física ou da xeometría. Un pequeno exemplo pode ser a seguinte táboa: onde se pode comprobar que o valor de dimensión espacial N se corresponde coa derivada do valor de dimensión espacial N+1 da mesma figura.
Outro caso na física sería o valor da posición, velocidade e aceleración dunha partícula expresadas en función do tempo, que son cada unha derivada da anterior: posición p
p 0 + v 0 t + 12 a 0 t 2 velocidade v
v 0 + a 0 t aceleración a
a 0 {\displaystyle {\begin{matrix}{\text{posición}}&p
&p_{0}+&v_{0}t+&{\frac {1}{2}}a_{0}t^{2}\\{\text{velocidade}}&v
&&v_{0}+&a_{0}t\\{\text{aceleración}}&a
&&&a_{0}\end{matrix}}}
Derivada formal

En matemáticas, a derivada formal é unha operación sobre elementos dun anel polinómico ou dun anel de series formais de potencias que imita a forma da derivada do cálculo. Aínda que parecen similares, a vantaxe alxébrica dunha derivada formal é que non se basea na noción de límite, que en xeral é imposíbel de definir para un anel. Moitas das propiedades da derivada son certas para a derivada formal, mais algunhas, especialmente as que fan enunciados numéricos, non o son.
A diferenciación formal úsase en álxebra para comprobar as raíces múltiples dun polinomio. Definición
Dado un anel R {\displaystyle R} (non necesariamente conmutativo) e sexa A
R [ x ] {\displaystyle A
R[x]} o anel de polinomios sobre R {\displaystyle R}. (Se R {\displaystyle R} non é conmutativa, esta é a álxebra libre sobre unha única variábel indeterminada. )
Entón a derivada formal é unha operación sobre elementos de A {\displaystyle A}, onde se f ( x )
a n x n + ⋯ + a 1 x + a 0, {\displaystyle f(x)\,
\, a_{n}x^{n}+\cdots +a_{1}x+a_{0}, } entón a súa derivada formal é f ′ ( x )
D f ( x )
n a n x n − 1 + ⋯ + i a i x i − 1 + ⋯ + a 1. {\displaystyle f'(x)\,
\, Df(x)
na_{n}x^{n-1}+\cdots +ia_{i}x^{i-1}+\cdots +a_{1}. } Na definición anterior, para calquera número enteiro non negativo i {\displaystyle i} e r ∈ R {\displaystyle r\in R}, i r {\displaystyle ir} defínese como de costume nun anel: i r
r + r + ⋯ + r ⏟ i veces {\displaystyle ir
\underbrace {r+r+\cdots +r} _{i{\text{ veces}}}} (con i r
0 {\displaystyle ir
0} se i
0 {\displaystyle i
0} ).
Esta definición tamén funciona aínda que R {\displaystyle R} non teña unha identidade multiplicativa (é dicir, R {\displaystyle R} é un rng). Propiedades
Pódese comprobar que: A diferenciación formal é linear: para dous polinomios calquera f(x), g(x) en R[x] e elementos r, s de R temos ( r ⋅ f + s ⋅ g ) ′ ( x )
r ⋅ f ′ ( x ) + s ⋅ g ′ ( x ). {\displaystyle (r\cdot f+s\cdot g)'(x)
r\cdot f'(x)+s\cdot g'(x). } A derivada formal cumpre a regra do produto: ( f ⋅ g ) ′ ( x )
f ′ ( x ) ⋅ g ( x ) + f ( x ) ⋅ g ′ ( x ). {\displaystyle (f\cdot g)'(x)
f'(x)\cdot g(x)+f(x)\cdot g'(x). } Observe a orde dos factores; cando R non é conmutativo isto é importante. Teña en conta que a derivada formal non é un homomorfismo de aneis, porque a regra do produto é diferente de dicir (e non é o caso) que ( f ⋅ g ) ′
f ′ ⋅ g ′ {\displaystyle (f\cdot g)'
f'\cdot g'}. No entanto, trátase dun homomorfismo (mapa linear) de R-módulos, segundo as regras anteriores.
Dermatite seborreica

A dermatite seborreica é unha doenza da pel que ataca o coiro cabeludo e, eventualmente, a face e o torso, provocando a abundancia de oleosidade no coiro cabeludo, desescamación, e manchas vermellas. Proceso
Cando ataca o coiro cabeludo, é máis coñecida como caspa. Pénsase que é provocada pola levedura Malassezia furfur en persoas de baixa capacidade imunitaria e pel graxenta. O fungo pode desenvolverse asintomaticamente, nas persoas afectadas sintomaticamente este fungo esperta unha resposta desfavorábel da epiderme, que se torna inflamada, e desprende escamas de pel, nunha tentativa frustrada de se librar da infección.
Tratamento
Parece ser que todo tratamento é paliativo e non acaba ao cento por cento coa doenza. O tratamento recomendado é o uso do ketoconazol, na forma de cremas ou xampús. Xampús con piritiona de zinc e sulfato de selenio poden axudar no tratamento. Aínda que os remedios para casos de sintomatoloxía leve poden ser a través de medicinas que non precisan receita é recomendábel acudir ao dermatólogo antes de comezar un tratamento deste tipo.
Dermatofitose

As dermatofitoses ou tiña son infeccións fúnxicas da pel. As descricións da doenza remóntanse á Idade Antiga. Sintomas
Normalmente producen pel vermella e escamosa, proído e erupcións circulares. A perda de cabelo pode ocorrer na zona afectada. Os síntomas comezan entre 4 e 14 días despois da exposición ao fungo. A condición pode afectar varias áreas da pel ao mesmo tempo. Causas
A dermatofitose pode ser causada por preto de 40 fungos diferentes. Os máis comúns son os dos xéneros Trichophyton, Microsporum ou Epidermophyton.
Factores de risco
Entre os factores de risco están o uso de vestiarios públicos, deportes de contacto como a loita, a sudación excesiva, o contacto con animais, a obesidade e a inmunodeficiencia. Transmisión
As infeccións poden transmitirse por outros animais ou entre persoas. En moitos casos, o diagnóstico baséase na aparencia da pel e os síntomas. O diagnóstico pódese confirmar mediante cultivo microbiolóxico ou observación microscópica dunha mostra de pel. Prevención
A prevención consiste en manter a pel seca, non andar descalzo en lugares públicos e non compartir obxectos persoais. Tratamento
O tratamento normalmente consiste na aplicación de pomadas antifúnxicas como clotrimazol ou miconazol. Cando a enfermidade afecta o coiro cabeludo, poden ser necesarios antifúngicos orais como o fluconazol. Prevalencia
En todo o mundo, cerca do 20% da poboación está infectada con dermatofitose nun momento dado. As infeccións da ingua son máis comúns nos homes, mentres que as infeccións do corpo e do coiro cabeludo afectan a ambos os sexos por igual. As infeccións do coiro cabeludo son máis comúns en nenos, mentres que as infeccións da ingua son máis comúns entre os anciáns.
Dermatoloxía

A dermatoloxía é unha especialidade médica que se ocupa do diagnóstico e tratamento clínico e cirúrxico das doenzas que acomente ao maior órgano do corpo humano, a pel, a cal ocupa unha área duns 2 metros cadrados nun individuo adulto. A especialidade engloba tamén as doenzas que afectan aos anexos cutáneos, isto é, cabelos e unllas, así como tamén as mucosas (boca e xenitais).
Outra denominación é a de dermatoveneroloxía, xa que a especialidade ten unha grande importancia no contexto das doenzas de transmisión sexual (venéreas).
A historia da dermatoloxía moderna comeza en Europa, entre os séculos XV e XVI, onde varios clínicos comezaron a se interesar polos problemas cutáneos. O primeiro libro de texto de dermatoloxía foi escrito en 1797, polo doutor Robert Willian. De feito, a Medicina comezou a salientar a cada vez máis a importancia da pel no organismo.
A dermatoloxía actúa en todos os procesos fisiopatolóxicos que envolven a pel: dende infeccións, até reaccións autoinmunes e inflamatorias, e tamén tumores.
Dermatán sulfato

O dermatán sulfato ou sulfato de dermatán é un heteropolisacárido pertencente ao grupo dos glicosaminoglicanos, que se atopa principalmente na pel, pero tamén nos vasos sanguíneos, válvulas cardíacas, tendóns, pulmóns e noutros tecidos.
Está formado por unha unidade disacárida repetida constituída por unha N-acetilgalactosamina sulfatada no carbono 4 e un ácido L-idurónico (substituído algunhas veces polo ácido glicurónico), que están unidas por enlace O-glicosídico α-1, 3. O ácido idurónico orixínase por epimerización do ácido glicurónico. Tamén se poden atopar na molécula restos de galactosa e xilosa. A molécula non está ramificada e está unida a proteínas formando proteoglicanos. Sintetízase no aparato de Golgi e excrétase fóra da célula.
Antes, o dermatán sulfato denominábase condroitín sulfato B, pero esta denominación xa case non se usa. Función
O dermatán sulfato pode intervir na coagulación sanguínea como anticoagulante, enfermidades cardiovasculares, carcinoxénese, infeccións, curación de feridas, e fibrose. Patoloxía
O dermatán sulfato acumúlase anormalmente en varios dos trastornos chamados mucopolisacaridoses, como na enfermidade de Hurler, causada por un defecto no encima lisosómico alfa-L-iduronidase, e excreción urinaria excesiva de heparán sulfato e dermatán sulfato.
Un exceso de dermatán sulfato na válvula mitral da autrícula esquerda do corazón é característica da dexeneración mixomatosa das valvas da válvula, que orixina finalmente o prolapso da válvula mitral e insuficiencia cardíaca. Este prolapso crónico aparece principalmente en mulleres de máis de 60 anos, e pode predispoñer ao paciente a unha calcificación anular mitral.
Derme

A derme ou o derma é a segunda capa da pel situada debaixo da epiderme. Está entre a epiderme e o tecido subcutáneo, que é un tecido conectivo que amortece o corpo das tensión mecánicas. A derme dá á pel as súas características consistencia e resistencia. Divídese en dúas rexións, a máis superficial, adxacente á epiderme, denomínase derme papilar, e a máís profunda e grosa é a derme reticular. A derme está estreitamente unida á epiderme por medio dunha membrana basal. Os compoñentes estruturais da derme son o coláxeno, fibras elásticas, e matriz extrafibrilar (antes chamada substancia fundamental). Tamén contén mecanorreceptores que perciben as sensacións de tacto e calor, folículos pilosos, glándulas sudoríparas, glándulas sebáceas, glándulas apócrinas, vasos linfáticos e vasos sanguíneos. Os seus vasos sanguíneos proporcionan nutrientes e eliminan os refugallos procedentes das células dérmicas e epidérmicas (aínda que non entran na epiderme). Compoñentes da derme
A derme está composta por tres grandes tipos de células:
fibroblastos, macrófagos, e adipocitos.
Ademais destas células, a derme está composta por compoñentes da matriz extracelular como coláxeno (que proporciona resistencia), elastina (que proporciona elasticidade), e glicosaminoglicanos. Capas
Estrato papilar
A rexión papilar está composta por tecido conectivo areolar laxo. Recibe este nome polas proxeccións chamadas papilas, que se estenden cara á epiderme e conteñen redes terminais de capilares sanguíneos e corpúsculos de Meissner táctiles.
Estrato reticular
A rexión reticular está debaixo da papilar e xeralmente é máis grosa. Está composta de tecido conectivo irregular denso, e recibe o seu nome polas densas concentracións de fibras de coláxeno, elásticas, e reticulares que discorren ondulantemente por ela. Estas fibras proteicas danlle á derme as súas propiedades de resistencia, extensibilidade e elasticidade. Tamén están localizadas nesta rexión as raíces dos cabelos, as glándulas sebáceas e sudoríparas, os receptores táctiles, uñas, e vasos sanguíneos.
Desalojo

Desalojo foi un grupo galego de rock orixinario da Pobra do Caramiñal, que comezou a súa andaina polo 2003 e realizou o seu derradeiro concerto o 7 de xaneiro de 2017. Durante a súa carreira a banda publicou dous álbums de estudio, Papeles Mojados (2011), e Despierta (2014).
Desaparafusador

Un desaparafusador é unha ferramenta que se utiliza para apertar e afrouxar parafusos e outros elementos de máquinas que requiren pouca forza de apertado e que xeralmente son de diámetro pequeno. Historia
Os desaparafusadores documentados máis antigos foron utilizados en Europa na Idade Media. Foron inventados no século XV, en Alemaña ou Francia. Os nomes orixinais da ferramenta en alemán e francés foron schraubendreher e tournevis, respectivamente. A primeira documentación coñecida da ferramenta atópase no Housebook of Wolfegg Castle, un manuscrito medieval escrito entre 1475 e 1490. Desaparafusador de estrela
En 1933, Oregonian J. P. Thompson inventou un "parafuso encaixado cruciforme", pero non atopou promotores para a súa proposta. A súa invención languideceu ata que o enxeñeiro Henry Phillips, a quen lle gustou a idea, comprou os dereitos de patente para o deseño de Thompson. Phillips recoñeceu as vantaxes da forma de cruz ou estrela encaixada da cabeza do parafuso: o desaparafusador encaixaba na cabeza destes parafusos mellor que cun desaparafusador de cabeza plana e un parafuso rañurado; tamén permitía máis forza de torsión con menos esforzo. Desaparafusador eléctrico
O desaparafusador eléctrico está provisto dun motor, que pode estar no interior do mango. A punta do desaparafusador adoita ser intercambiable e levar accesorios para empregalo con porcas. Estes desaparafusadores diminúen o tempo de traballo e poden previr lesións no pulso. Compoñentes
Un desaparafusador consta normalmente de tres partes ben diferenciadas: Mango: elemento por onde se suxeita, é dun material illante e de forma adecuada para transmitir forza de torsión, ademais de ergonómica para facilitar o seu uso e aumentar a comodidade.
Cana: barra de metal que une a punta co mango. Pode dispor dun aloxamento onde se colocan puntas intercambiables ou ter a punta forxada e endurecida na mesma peza. Frecuentemente son de aceiro para ferramentas, con cromo, vanadio e ás veces tamén molibdeno. O seu diámetro e lonxitude varía en función do tipo de desaparafusador.
Punta: é a parte que se introduce no parafuso. Dependendo do tipo de parafuso usarase un tipo diferente de cabeza, o cal varía acorde á necesidade. Hai innumerables tipos de cabezas de desaparafusador e todas cun mesmo propósito. Algúns dos tipos de puntas máis frecuentes son: plana ou de pa, de estrela de catro puntas, de estrías ou de cruz (Phillips e Pozzidriv) e de estrela de seis puntas (Torx), ademais das hexagonais ocas (chave de vaso) ou macizas (chave Allen) ou cadradas. Desaparafusadores especiais
Os desaparafusadores de precisión son de reducido tamaño e teñen no extremo do mango un plano xiratorio para facilitar o seu manexo cunha soa man. Son empregados en actividades tales como a reloxaría ou outras que requiren traballar con parafusos pequenos como poden ser a electrónica ou o mantemento xeral dos equipos.
Un buscapolos é un desaparafusador cunha lámpada de alta reactancia integrada no seu mango para comprobar que un condutor está conectado a unha fase da rede de corrente alterna.
Desaparicións

Desaparicións (en inglés: The Missing) é un filme estadounidense de 2003 dirixido por Ron Howard. Baséase na novela de 1996 The Last Ride, escrita por Thomas Eidson. O filme está ambientado no ano 1885, no Territorio de Novo México e salienta polo uso real do apache chiricahua por varios actores, moitos dos cales tiveron que dedicar moito tempo en estudalo. O filme foi producido por Revolution Studios, Imagine Entertainment e Daniel Ostroff Productions e distribuído por Columbia Pictures.
Estreouse en galego o 9 de abril de 2009 a través da TVG. Personaxes
Tommy Lee Jones como Samuel Jones/Chaa-duu-ba-its-iidan
Cate Blanchett como Magdalena "Maggie" Gilkeson
Evan Rachel Wood como Lilly Gilkeson
Jenna Boyd como Dot Gilkeson
Aaron Eckhart como Brake Baldwin
Val Kilmer como Tenente Jim Ducharme
Sergio Calderón como Emiliano
Eric Schweig como Pesh-Chidin/El Brujo
Elisabeth Moss como Anne
Steve Reevis como Two Stone
Jay Tavare como Kayitah
Simon Baker como Honesco
Deryle J. Lujan como Naazhaao
David Midthunder como Happy Jim
Clint Howard como Sheriff Purdy
Ray McKinnon como Russell J. Wittick
Max Perlich como Issac Edgerly
Desargues (cráter)

Desargues é un cráter de impacto na Lúa. Está situado no hemisferio occidental na cara visíbel da Lúa preto do bordo norte. Debido a esta localización, o escorzo da perspectiva fai que o cráter pareza alongado cando se ve desde a Terra, e é difícil distinguir os detalles. Nomenclatura
Está nomeado na honra do arquitecto, enxeñeiro e matemático francés Gerard Desargues (1593 – 1662) que influíu en Blaise Pascal, e este cráter está ao sur do cráter Pascal.
Inicialmente, o cráter Desgargues fora catalogado como Anaximander C (por Anaximandro de Mileto) na listaxe de Mary Blagg e a nomenclatura orixinal da IAU de Formacións Lunares Nomeadas, de 1935. O nome foi asignado oficialmente pola Unión Astronómica Internacional (IAU). O nome "Desargues" foi proposto como substituto no Atlas Lunar Rectificado de 1963 e foi oficialmente aprobado en 1964. Características
Este cráter foi moi erosionado e erosionado co paso do tempo, deixando un bordo baixo e irregular que foi remodelado por impactos posteriores. Ten unha protuberancia destacada ao nordeste e outra algo máis pequena ao longo do bordo sur. Este último aparece como unha pegada dun cráter pantasma na superficie, que se atopa parcialmente por riba do bordo sur e cun resto do seu bordo norte situado no chan do cráter.
O chan do cráter é liso e probabelmente foi cuberto posteriormente por fluxos de lava ou depósitos de material caído ou expulsado. Cráteres satélite
Os cráteres, que reciben o nome de satélites, son pequenos cráteres situados dentro ou preto do cráter principal. A súa formación ocorreu normalmente independentemente disto, pero reciben o mesmo nome que o cráter principal coa adición dunha letra maiúscula. Nos mapas da Lúa, é unha convención identificalos colocando esta letra no lado do centro do cráter satélite máis próximo ao cráter principal. O cráter Desargues ten os seguintes cráteres satélite:
Desautomatización

A desautomatización é, en teoría literaria, poética e lingüística, un concepto creado pola teorías do Formalismo ruso, en concreto de Víctor Sklovski, e defínese como un proceso polo cal o espírito creador do individuo irrompe na linguaxe rebelándose contra o seu carácter colectivo e socializado, rompendo a relación estatuída e convencional da linguaxe. Exemplos e características
Pode ser, por exemplo, unha inversión: no canto de dicir "Mortadelo e Filemón", dicir "Mortamón e Filedelo", ou dicir, no canto de "E así e todo", "e todo e así"; tamén pode ser a rotura ou complicación dunha frase feita etc. .. En suma, un xogo creativo coa linguaxe que posibilita a súa arriquecemento e a súa consideración artística. Considérase, pois, que a desautomatización, extrañamento, alienación ou desvío lingüístico é uns dos compoñentes básicos da linguaxe estilizada ou artística, da literariedade, da literatura.
Descarga (arquivos)

Descargar ou baixar arquivos (en inglés: Download) é a acción informática polo cal un arquivo que non está no ordenador dun usuario pasa a estalo mediante unha transferencia de datos cunha rede dende outro ordenador ou calquera aparato electrónico que si o alberga. Protocolos e métodos
A continuación preséntanse os protocolos, a nivel de aplicación do modelo TCP/IP, e métodos ou modelos máis utilizados pola descarga de arquivos por Internet.
Protocolos (a nivel de aplicación)
HTTP: Protocolo estándar para o intercambio de documentos de hipertexto e multimedia utilizado polos navegadores para visualizar as páxinas web.
FTP: Protocolo estándar para intercambiar ficheiros entre ordenadores con calquera sistema operativo.
Métodos
Cliente - Servidor: O servidor ofrece uns recursos (neste caso, arquivos informáticos) os cales o cliente require.
P2P (peer-to-peer): É un sistema de comunicación por Internet que non ten clientes nin servidores fixos, senón unha serie de nodos que se comportan ao mesmo tempo como clientes e como servidores dos outros nodos da rede.
Descentralización

A descentralización pódese entender como proceso (desde o centralizado) ou como forma de funcionamento dunha organización. Supón transferir o poder, (e coma tal, o coñecemento e os recursos) dun goberno central cara a autoridades que non están xerarquicamente subordinadas. A relación entre entidades descentrais son sempre horizontais non xerárquicas. Unha organización ten que tomar decisións estratéxicas e operacionais. A centralización e a descentralización son dúas maneiras opostas de transferiren poder na toma de decisións e de mudaren a estrutura organizacional das empresas de forma concordada. Formas de descentralización do Estado
Descentralización horizontal. É aquela que dispersa o poder entre institucións do mesmo nivel, como por exemplo as decisións sobre o gasto dun ministerio que se pode distribuír entre varios, ou o conxunto de competencias de cada estado nun conxunto confederal.
Descentralización vertical. A diferenza da anterior, permite que algúns poderes do goberno central se deleguen cara niveis de administración inferiores (locais ou territoriais de calquera índole) e pode adquirir as formas de desconcentración, delegación, devolución e privatización.
Descentralización administrativa. Supón o traslado de competencias da administración central do estado a novas persoas xurídicas de dereito público, dotadas dun patrimonio propio. Aínda que o poder central ten un control moi limitado sobre as actividades das entidades documentadas.
Descentralización política. Nela os poderes, competencias e funcións administrativas, normativas e de goberno, trasládanse a un órgano cunha base territorial determinada (nación, estado, rexión, territorio, localidade, comuna etcétera).
Descentralización funcional. Consiste no recoñecemento ao órgano correspondente de competencias específicas ou delimitadas só a un sector de actividade; é dicir, o Estado asigna unha función técnica ou de servizos a unha entidade xestora que dispón de personalidade xurídica e patrimonio propio. Un exemplo pode ser unha empresa pública.
Descentralización territorial. Entraña o traspaso de poder decisorio a órganos cuxo ámbito de actividade o xurisdición constitúe un territorio ou unha localidade.
Descentralización mixta. As dúas formas anteriores pódense combinar e dar paso a unha descentralización política cunha base territorial, como é o caso dos gobernos territoriais, ou ben a unha funcional e territorial, como sucede cunha empresa estatal nunha provincia.
Descentralización fiscal.
Descolonización de América

A descolonización de América refírese ao proceso polo cal as colonias europeas no continente americano se independizaron das potencias coloniais que conquistaran os seus territorios. A descolonización de América iniciou un proceso de descolonización mundial que se completou no século XX dando orixe aos Estados modernos.
Descolonización de datos

A descolonización de datos é o proceso de desvincular os modelos hexemónicos e coloniais e os seus marcos epistemolóxicos da recollida, o uso e a difusión de datos relacionados cos pobos e nacións indíxenas, e no seu lugar dar prioridade e centrar os paradigmas, marcos, valores e prácticas de datos indíxenas. . En 2019, Nick Couldry e Ulises Mejías empregaron o termo "colonialismo de datos" no seu libro *El costo de la conexión* para referirse á práctica de extraer información de xeito que repitan ou imiten as prácticas históricas do colonialismo na extracción de recursos naturais. A descolonización dos datos está guiada pola crenza de que os datos pertencentes aos pobos indíxenas deben ser propiedade e estar controlados por eles, un concepto que está estreitamente relacionado coa soberanía dos datos, así como coa descolonización do coñecemento.
Descompoñedor

Os descompoñedores son organismos que se alimentan de materia orgánica morta dos ecosistemas e constribúen á súa descomposición natural. Son seres heterótrofos que converten os compostos orgánicos dos que se alimentan en compostos inorgánicos (sales, gases), que poden volver ser utilizados polos seres vivos, polo que xogan un papel moi importante nos ciclos bioxeoquímicos da natureza. Os descompoñedores máis típicos absorben substancias orgánicas do seu ambiente por osmotrofia (a través das súas paredes) e descompóñenas directamente nos seus metabolismos, sen utilizaren aparatos dixestivos, e estes son especies de bacterias, arqueas e fungos, mentres que os pequenos animais descompoñedores, como por exemplo, miñocas ou artrópodos, que comen e dixiren nos seus aparatos dixestivos os residuos orgánicos, reciben o nome máis específico de detritívoros. Algúns protistas tamén funcionan como descompoñedores. Xeralmente se exclúen dos descompoñedores aos animais necrófagos ou preeiros (larvas de mosca, escaravellos, voitres, hienas etc. ), pero os restos deixados por estes son descompostos polos descompoñedores.
As bacterias saprótrofas poden descompoñer case calquera tipo de materia orgánica. As bacterias saprófitas son moi abundantes nos solos, onde pode haber 40 millóns de bacterias por gramo de solo.
En moitos ecosistemas os principais descompoñedores de residuos orgánicos son fungos saprótrofos. Os fungos poden penetrar coas súas hifas na materia en descomposición acelerando a súa descomposición. Os fungos liberan encimas para descompoñer a materia orgánica e mesmo teñen encimas capaces de degradar a lignina da madeira, o que os fai os principais descompoñedores dos bosques.
Descontinuidade (xeoloxía)

En xeoloxía o termo descontinuidade (ou superficie de descontinuidde) úsase para designar os límtes, especialmente no interior da Terra, entre capas con rochas de densidades diferentes (as denominadas descontinuidades de densidade ou descontinuidades sísimicas), pero tamén para designar diferentes facies sedimentarias.
Distínguense catro descontinuidades no interior da Terra: Descontinuidade de Conrad
Descontinuidade de Mohorovičić
Descontinuidade de Gutenberg
Descontinuidade de Lehmann
Tamén hai catro descontinuidades relativas a capas de rochas distintas:
Neste caso, descontinuidade é o do contacto ou límite entre as unidades litoestratigráficas, marcada por un significativo hiato, ou sexa, un período en que houbo erosión ou non deposición, e que se denomina máis específica e apropiadamente discordancia, e que pode clasificarse como: Descontinuidade angular: Inicialmente houbo un depósito dun material que foi litificado ou non, e que sufriu abalos sísmicos cambiando a súa configuración inicial. Posteriormente, houbo unha nova deposición que xerou novas rochas diferentes.
Descontinuidade litolóxica: Descontinuidade dunha capa de rocha sedimentaria sobre unha rocha metamórfica ou ígnea.
Descontinuidade erosiva: Durante o hiato ocorren diversos procesos erosivos, formando unha superficie de erosión. Posteriormente os sedimentos da rocha máis nova se depositan normalmente.
Desconinuidade paralela: Sucesión de sedimentos paralelos sen superficie erosiva, que só pode ser identificada coa análise do contido fosilífero.
Descontinuidade de Conrad

A descontinuidade de Conrad, así denominada na honra do sismólogo austro-estadounidense Victor Conrad (1876-1962), designa, na codia continental, o límite inferior da capa de sial, que a separa do sima. Características
Esta descontinuidade non é un límite estrito, non se detecta en todas as zonas da Terra e pouco se sabe dela. Ademais non parece coincidir co punto de cambio xeoquímico entre as rochas máis lixeira do sial e as máis densas do sima, polo que moitos xeólogos non a consideran ou, en todo caso, considérana como unha descontinuidade menor.
No seu lugar, algúns estudosos fixaron, arbitrariamente, no punto no que a codia ten unha densidade media de 2800 kg/m3 (2, 8 g/cm3).
Tanto sial como sima son termos obsoletos, cuñados por Eduard Suess, para designar ás rochas que forman a parte fundamental da codia continental, situadas, as primeiras, máis claras e lixeiras, sobre as máis escuras e densas, que afloran ademais nos fondos oceánicos. Ambos os conceptos perderon significación hoxe e, aínda que describen unha situación real, cun sial descontinuo xacendo sobre un sima continuo, non teñen cabida nas teorías modernas que describen a estrutura da Terra e explican o seu dinamismo.
Estes conceptos eran moi importantes, porén, na teoría da deriva continental, proposta por Alfred Wegener, quen imaxinaba aos continentes, erroneamente, como masas de sial deslizándose sobre o sima.
Descontinuidade de Gutenberg

A descontinuidade de Gutenberg é a superficie de descontinuidade que marca a separación entre o manto inferior e núcleo externo da Terra, situada a uns 2900 km de profundidade.
Caracterízase porque as ondas sísmicas S non poden atravesala, e porque as ondas sísmicas P diminúen bruscamente a súa velocidade, pasando de 13 a 8 km/s.
Baixo este límite é onde se xeran as correntes electromagnéticas que dan orixe ao campo magnético terrestre, grazas á acción convectiva do rozamento entre o núcleo externo, formado por materiais ferromagnéticos e o manto.
Leva o nome do seu descubridor, Beno Gutenberg, sismólogo alemán, que a descubriu en 1914.
Descontinuidade de Lehmann

A descontinuidade de Lehmann, tamén chamada descontinuidade de Wiechert-Lehmann-Jeffrys, é o límite entre o núcleo externo, fluído, e o núcleo interno, sólido, da Terra.
Foi descuberta en 1936 pola sismóloga danesa Inge Lehmann.
Está situada a unha profundidade media de 5155 km, dato que non se estableceu con precisión até o principio da década de 1960.
Outra descontinuidade máis superficial á que tamén se lle deu o nome de descontinuidade de Lehmann por ser igualmente descuberta por ela está situada a uns 220 km de profundidade. A esa profundidade prodúcese un abrupto incremento das velocidades das ondas P e S, a unha profundidade de aproximidamente 220±30 km. Obsérvase debaixo dos continentes, pero xeralmente non por debaixo dos océanos. Para explicar esta descontinuidade propuxéronse varias teorías.
Descordo

O descordo é un subxénero da lírica, consistente nunha composición caracterizada polas discordancias formais. Exemplos
Un descordo espectacular é o descordo do trobador Raimbaut de Vaqueiras, titulado Eras quan vey verdeyar, no cal o 'desacordo' xorde nas linguas: a primeira cobra está escrita en provenzal, a segunda en italiano, a terceira en francés, a cuarta en gascón e a quinta en galego-portugués, e ademais estas linguas reaparecen en dous versos dos dez que constitúen a última.
O único descordo coñecido en lingua galegao-portuguesa é "Agora me quer’eu ja espedir", de Nuno Eanes Cerzeo, con tres partes diferenciadas. Dunha banda catro estrofas de hendecasílabos, de cinco versos a primeira e seis as outras tres; doutra banda nove estrofas a modo de codia con finda, á súa vez con dúas partes distinguidas. No último verso emprega a metaliteratura, ao expresar o xénero da peza coa frase "e meu discord' acabarei". .
Un exemplo contemporáneo deste xénero é o "Mester de vixilia", de Arcadio López-Casanova.
Descrición

A descrición é un sistema de elocución no que se realiza unha representación por medio da palabra, da pintura ou doutra arte, de calquera aspecto da realidade, desde os que poidan ser máis concretos ata aqueles máis abstractos.
Un procedemento didáctico para definir e caracterizar a modalidade descritiva é a comparación con aqueles textos pertencentes a outras modalidades, en concreto a narración e o diálogo: O texto narrativo é aquel que mostra ou relata sucesos, accións (verídicas ou falsas), procesos que avanzan a través do tempo e que se producen nun lugar determinado.
O diálogo é a presentación directa de palabras ditas por persoas, persoeiros ou personaxes.
A descrición pode caracterizarse como representación de persoas, espazos, sentimentos, situacións, entes, experiencias etc.
O que describe pretende provocar no receptor unha imaxe semellante á impresión real que el recibiu no seu momento. O texto descritivo é un tipo de escrito que ten o propósito básico de informar acerca de como é ou foi algo.
Algúns tipos de descrición: Descrición de persoas: prosopografía e etopeia
Descrición dunha época: cronografía
Descrición de paisaxes: topografía
Tipos de descrición segundo a actitude: Descrición denotativa: Prodúcese cando o autor adopta unha actitude imparcial fronte ó que describe, limitándose a detallar con precisión as características que mellor definen ó obxecto. Participa das características da descrición técnica.
Descrición connotativa: O autor da descrición adopta unha postura subxectiva. Manifesta suxestións. Adoita darse en textos literarios e é frecuente o léxico poético.
Poética: Pártese dunha descrición denotativa á que se engade unha actitude lírica e unha intensa preocupación literaria polo resultado da descrición.
Rítmica: Inmersa nunha narración, dise daquela descrición que non ralentiza o dinamismo do texto en que se intercala, debido a que o ritmo narrativo e o descritivo son parecidos.
Descrición do Reino de Galicia

Descrición do Reino de Galicia é unha obra en lingua castelá de Bartolomé Sagrario de Molina redactada en 1549 e publicada en Mondoñedo en 1550 co título orixinal de Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del. Trátase dunha descrición do Reino de Galiza redactada polo devandito licenciado Molina, un dos primeiros licenciados en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e malagueño de orixe. A obra foi traducida ao galego e publicada en 2003 por Editorial Toxosoutos. Temática
Trátase dunha descrición exhaustiva do reino, redactada en castelán, onde se fala dos corpos de santos ou reliquias, ríos, poboacións, portos e monumentos que atesoura o reino. Tamén fala das orixes e feitos de armas máis destacados das liñaxes galegas imperantes na época.
É considerado o primeiro libro galego moderno, tanto pola súa temática, unha reivindicación de Galicia levantada nun momento de auxe da galegofobia; como por ser iniciativa dun editor non relixioso, Agustín de Paz, nun tempo en que só a igrexa promovía libros. Estrutura e estilo
Está estruturada en cinco partes e presentada en verso e en cadansúa páxina un comentario en prosa que amplía o texto versificado. É importante pola súa antigüidade e por ser un dos primeiros textos en que nesta época se reivindica a defensa e dignidade de Galiza fronte ao desprezo e o proceso de periferización en que se ía inserindo.
Descripción circunstanciada de la costa de Galicia, y raya por donde confina con el inmediato reino de Portugal

A Descripción circunstanciada de la costa de Galicia, y raya por donde confina con el inmediato reino de Portugal é un texto do ilustrado coruñés José Cornide Saavedra, redactado en 1764. Contido
No documento, Cornide describe as principais parroquias da costa galega, desde Ribadeo até A Guarda, e da fronteira con Portugal, desde o río Miño e pola Raia até Manzalvos. Céntrase especialmente en cuestións militares, como a presenza de fortalezas, a capacidade dos portos e o reconto de soldados. O libro estrutúrase en dez capítulos que corresponden a outros tantos partidos militares: Ribadeo, Viveiro, Ferrol, A Coruña, Camariñas, Muros, Pontevedra, río Miño, Raia Seca e Monterrei. Edicións
O manuscrito orixinal do libro consérvase no Arquivo do Reino de Galicia. Trátase dun volume encadernado en pergamiño, con 113 folios numerados máis outro inicial. O texto permaneceu inédito até 1991, en que foi publicado por Ediciós do Castro con edición de Xosé Luís Axeitos.
Descritor de ficheiro

En informática, un descritor de ficheiro é unha clave abstracta para acceder a un ficheiro. Utilízase xeralmente este termo para os sistemas de explotación POSIX. Na terminoloxía de Microsoft Windows e no contexto da biblioteca stdio. h, prefírese o termo de filehandle, ben entendido que tecnicamente este é un obxecto diferente.
No POSIX, un descritor de ficheiro é un enteiro, e máis especificamente do tipo int de C. Existen tres descritores de ficheiro POSIX estándar para todos os procesos que non sexan daemon: Xeralmente, un descritor de ficheiro é unha clave á unha estrutura de datos residente no kernel, que contén detalles de todos os ficheiros abertos. En POSIX, esta estrutura de datos recibe o nome de "táboa de descritores de ficheiros", e cada proceso ten a súa. A aplicación que lanza un usuario pasa ao kernal a clave abstracta por medio dunha chamada ó sistema, e o kernel terá acceso ao ficheiro a nome da aplicación, que se baseará na clave.