proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Chimaltenango

Chimaltenango é un municipio e cidade capital do departamento homónimo de Guatemala. Segundo o censo oficial de 2002, tiña unha poboación de 74. 077 habitantes.
O municipio cobre unha área de 212 km² e ten unha altitude de 1. 800 msmm. Obtivo o título de «vila» en 1825, e o de «cidade» en 1926.
As súas festas patronais celébranse no mes de xuño na honra de Santa Ana. Historia
O antigo nome de Chimaltenango era Bocob, e os seus poboadores orixinarios eran os caqchikeles. A actual localidade foi fundada por Pedro Portocarrero en 1526.
China (rexión)

Este artigo refírese á civilización chinesa. Para o estado político moderno referido como "China" no seu nome formal e que comprende a China continental, Hong Kong e Macau, véxase República Popular da China. Para o estado político moderno referido como "China" no seu nome formal e que comprende as illas de Taiwán, Penghu, Kinmen e Matsu, véxase República da China. Para outros usos, véxase China (homónimos). China (chinés tradicional: 中國; chinés simplificado: 中国; Pinyin: Jhongguó; Hanyu Pinyin: Zhōngguó; Wade-Giles (chinés mandarín): Chung¹kuo²) é unha rexión cultural, unha civilización antiga e, dependendo da perspectiva, unha entidade nacional ou multinacional que se estende por gran parte da Asia Oriental.
A última guerra civil chinesa (finalizada en 1949) conduciu á aparición de dúas entidades políticas que utilizan o nome "China": A República Popular da China, coñecida comunmente como China Popular, China Comunista ou simplemente China, que ten control sobre China continental e os territorios autogobernados de Hong Kong (desde 1997) e Macau (desde 1999).
A República da China, coñecida comunmente como China Nacionalista ou Taiwán, que ten control sobre as illas de Taiwán, Pescadores, Kinmen e Matsu.
China é o berce dunha das civilizacións continuas máis antigas do mundo, presente en estados e culturas que se remontan até seis milenios atrás. Posúe o sistema de escritura de uso continuo máis antigo e foi o lugar onde se produciron numerosos inventos de moita importancia, tanto é así que o erudito británico Joseph Needham denominou as "catro grandes invencións da China Antiga": o papel, o compás, a pólvora e a imprenta. Historicamente, a esfera cultural da China estendeuse a través do leste de Asia en todas as súas formas: a súa relixión, os seus costumes e o seu sistema de escritura foron adoptados en diversos graos polos seus veciños, tales como o Xapón, Corea e Vietnam.
A primeira evidencia de presenza humana na rexión encontrouse na cova de Zhoukoudian, e é un dos primeiros espécimes do Homo erectus, que é máis coñecido como o home de Pequín, e que se estima que viviu aproximadamente entre 300. 000 e 550. 000 anos atrás.
Chiniquodontoidea

Os Chiniquodontoidea son un clado da orde dos cynodontias que está incluída na infraorde Eucynodontia.
Chino Moreno

Chino Moreno, nado como Camilo Wong Moreno o 20 de xuño de 1973 en Sacramento (California), é o cantante do grupo estadounidense Deftones. Ten ascendencia ecuatoriana e mexicana. Tamén é membro dos proxectos paralelos Team Sleep, Crosses e Palms.
Chipset

O chipset é o conxunto de chips que integran a placa base dun ordenador. Nos sistemas de tipo Pentium fan referencia a dous chips, o northbridge e o southbridge.
Algunhas das funcións lóxicas que adoita integrar son: Soporte para o microprocesador.
Controlador de memoria para xestionar a memoria RAM e os diferentes niveis de memoria caché.
Control dos periféricos e do bus de entrada e saída.
Controlador dos dispositivos de almacenamento que cumprar co estándar IDE/ATAPI.
Controlador de Acceso Directo á Memoria.
Controlador de teclado.
Intel é o principal fabricante de chipsets, entre os outros fabricantes están VIA Tecnologies, AMD, SiS, Acer ou NVIDIA.
Chiqui-Chiqui

O Chiqui-Chiqui, é un baile agarrado galego de compás binario, derivado do pasodobre. Características
O Chiqui-Chiqui é un pasodobre de ritmo rápido propio da comarca do Baixo Miño. Nalgunhas zonas do país nomease á mazurca tamén con este nome.
Chirla

A chirla (Chamelea gallina, Linnaeus 1767; antes Venus gallina) é unha especie de molusco bivalvo mariño, pertencente á familia dos Venéridos (Veneridae), da orde Veneroida. Morfoloxía
Trátase dunha ameixa de pequeno tamaño (aínda que pode chegar a medir 4-4, 5 cm), de cuncha sólida, equivalva, co umbo desviado cara a parte posterior e un perfil basicamente triangular. Presenta numerosas estrías finas concéntricas. Ten tres dentes cardinais en cada valva e ningún dente lateral. O bordo interior da cuncha é dentado.
A cor é castaña clara, amarelenta ou abrancazada, normalmente con bandas radiais anchas e máis escuras. Hábitat e bioloxía
Está presente na costa europea do Atlántico, desde Noruega ata as Canarias e Madeira, pero é máis frecuente no Mediterráneo. Vive na franxa infralitoral, ata profundidades de 50 metros. Importancia pesqueira e comercial
En Galicia non é obxecto de pesca pero na costa do Mediterráneo é máis estimada, para sopas e arroces.
Co nome de chirla desígnanse tamén outros moluscos de pequeno tamaño, e aplícase localmente á Gaivota chorona cando é nova (en Cangas, segundo Aníbal Otero) ou á lagosta común pequena (en Bares, concello de Mañón).
Chisqueiro

Un chisqueiro, ou tamén chamado acendedor, é un aparello empregado para acender outra substancia que será a encargada de manter a chama por máis tempo. Historia
O primeiro chisqueiro, chamado Lámpada de Döbereiner, foi inventado polo químico alemán Johann Wolfgang Döbereiner no ano 1823 e foi producido até 1880.
Os primeiros chisqueiros (que mereceran tal nome) consistían nun tubo, duns 6. 8 milímetros de diámetro (xeralmente de latón), polo que discorría un fío de algodón. Noutro tubo paralelo había un coto mantido cun resorte e un parafuso contra unha roda estriada que, facéndoa xirar cun dedo, producía faíscas que acendían o fío. Unha vez empregada a brasa producida no fío, retraíase esta dentro do seu tubo cunha tapadeira amarrada cun arame, que apagaba a brasa por sufocación (falta de osíxeno para a combustión).
Os acendedores posteriores, non tiñan fío e estaban formados por un depósito que almacena o combustible (bencina, butano e outros), unha pedra que provoca a faísca por roce e un mecanismo para apagar a chama de xeito cómodo por falta de osíxeno.
Os actuais non empregan pedra, senón un sistema electrónico que produce unha chispa. Son moito menos lonxevos que os de pedra, pero moito máis baratos.
Unha variante destes é o de cociña, que non contén ningún combustible e só fai faiscas, que acende o gas da cociña ou aquecedor. Funciona ben cos gases propano e butano, mais non tan ben co gas natural, que ten unha temperatura de ignición máis alta, que non sempre alcanza a faísca.
Os chisqueiros de fío e gasolina chámanse normalmente Zippos, por mor da marca que os popularizou. Seguranza
Non debe permitirse que os nenos usen estes artefactos nin deben deixarse ao seu alcance, xa que a súa curiosidade lévaos a xogar con eles e causar accidentes graves.
Non deben usarse en lugares onde se almacenen substancias explosivas ou inflamábeis.
Non deben usarse en caso de escapes de gas. Chisqueiro nos automóbiles
Moitos automóbiles teñen un acendedor eléctrico formado por un cable polo cal pasa unha corrente de 15 a 20 amperios, a cal en poucos segundos quenta o acendedor. Unha vez se tórna cor encarnado, é quen de acender o tabaco.
Chito-ryu

Chito-ryu (kanji: 千唐流) é un estilo de karate que foi creado por Tsuyoshi Chitose e estabelecido formalmente en 1946. O seu nome é composto polos kanji "chi", o número mil, "to", China, e "ryū", que significa escola, ou sexa, dise que é un estilo chinés de mil anos. As técnicas deben ser practicadas de forma rápida, no comezo do movemento, e forte, ao fin del. Tamén é practicado o manexo de armas tradicionais de Okinawa, como tonfa e nunchaku. Kata
Chittagong

Chittagong (bengalí: চট্টগ্রাম, Chôṭṭôgramé) é unha cidade de Bangladesh, a segunda en importancia trala capital, Dacca, situada no sueste do país a ourelas do río Karnaphuli, preto da súa desembocadura no Golfo de Bengala fronte ao Delta do Ganxes. Centro comercial e industrial da rexión agrícola circundante, conforma unha metrópole que supera os catro millóns de habitantes.
Coñecido porto dende a antigüidade, formaba parte do reino birmano de Arakan (na costa occidental de Myanmar) ata a época colonial, na que portugueses primeiro (s. XVI) e a Compañía Británica das Indias Orientais (s. XVII) despois fixeron de Chittagong unha base portuaria de importancia na rexión.
O forte crecemento nas últimas décadas vai asociado a unha zona económica especial na perspectiva de constituires o futuro nodo de transportes das rexións interiores dos países veciños (nordeste da India, norte de Myanmar, suroeste da China).
Chloracidobacterium

Chloracidobacterium é un xénero de Acidobacteriota. Actualmente está asignado á familia Acidobacteriaceae, pero as evidencias filoxenéticas indican que pertencería a Blastocatellia.
É un grupo de bacterias fotosintéticas descuberto en 2007. A súa identificación ampliou de cinco a seis o número de filos bacterianos que poden realizar unha fotosíntese baseada na clorofila. "Candidatus Chloracidobacterium thermophilum"
O organimso "Candidatus Chloracidobacterium thermophilum" foi detectado inicialmente por análises bioinformáticos de secuencias metaxenómicas obtidas de tapetes microbianos recollidos dunha fonte termal do Parque Nacional de Yellowstone, EUA. Foi despois illado tras a inhibición das especies de Synechococcus nas mostras de tapetes microbianos, permitindo un cocultivo de C. thermophilum, Anoxybacillus sp. e Meiothermus sp. Despois, C. thermophilum foi cultivado en Midnight Medium (CTM) para conseguir un illamento puro. Unha secuenciación xenómica da bacteria revelou que non contiña xenes para encimas redutores de sulfato, aínda que era dependente dunha fonte de sulfato reducida. Especulouse que o organismo establecía unha relación mutualista cos cocultivos de Meiothermus sp. e Anoxybacillus sp. para poder así acceder a fontes de xofre reducido. Ademais, determinouse que era unha bacteria aerófila, moderadaemnte termófila, anoxixénca e fotoheterótrofa. ë dependente dunha fonte de xofre reducido, bicarbonato, L-lisina e vitamina B12 para illala en cultivo. Filoxenia
A taxonomía actualmente aceptada está baseada na LPSN e no National Center for Biotechnology Information (NCBI)
Chocallo

Denomínase chocallo, choca ou cinzarra á campaíña metálica, feita con chapa de ferro ou cobre, que pendura do pescozo dalgúns animais e que serve para saber onde paran e poder vixialos con maior facilidade. En Galiza, amais de nas vacas, tamén é habitual o emprego de chocallos en cabras, carneiros e outros ruminantes. Refraneiro
Quen perde o almallo, búscalle o chocallo.
Chocallo de prata e bois rombós son as boas señaes do labrador.
Chouco, chouco, chouco, os chocallos meus e as vaquiñas doutro.
Ao que ten pouco bois, antóxanselle os chocallos.
A boi vello, chocallo novo.
Boi sen chocallo pérdese polo atallo.
¿Sona o chocallo? Gado vén.
Onde vai o chocallo vai o fato.
Chong Yee-Voon

Chong Yee-Voon (en chinés tradicional: 鍾怡雯; en chinés simplificado: 钟怡雯; pinyin: Zhōng Yíwén), nada en Ipoh, Perak, o 13 de febreiro de 1969, é unha escritora malaia en chinés catedrática de filoloxía chinesa na Universidade Yuan Ze de Taiwán. Estudou na Universidade normal de Taiwán. Publicacións
《河宴》 (1995)
《垂釣睡眠》 (1998)
《聽說》 (2000)
《我和我豢養的宇宙》 (2002)
《飄浮書房》 (2005)
《野半島》 (2007)
《陽光如此明媚》 (2008)
《陳義芝編選》 (2010)
《麻雀樹》 (2014)
Chongqing

Chongqing (en chinés tradicional: 重慶; en chinés simplificado: 重庆; pinyin: Chóngqìng; Wade-Giles: Chʻung2-chʻing4) ou Chunquin é unha das catro municipalidades controladas directamente polo goberno central da República Popular da China, con estatuto de provincia. En 2020 tiña 32. 054. 159 habitantes.
Gran parte do concello, que ocupa unha superficie de arredor de 80. 000 km² (máis de 2, 6 veces a área de Galicia), é rural. A poboación da área urbana de Chongqing propio era "só" de 5090000 habitantes segundo datos de 2000.
Chongqing é denominado de modo simple: Yú, unha abreviación que foi aprobada polo Consello de Estado a data de 18 de abril de 1997. O nome abreviado procede dunha vella denominación de parte do río Jialing, que atravesa Chongqing e desauga no Yangtzé. Xeografía
Chongqing está situada sobre o río Yangtzé, xusto sobre o comezo do enorme lago artificial creado pola retención de augas do Encoro das Tres Gargantas. A aglomeración está construída na confluencia do Yangtzé e do seu tributario o Jialing. O centro da cidade érguese sobre a península formada por ambos os dous cursos de auga.
A topografía da cidade é moi particular: Chongqing está composta en realidade de outeiros pendentes, o que a fai a única grande urbe chinesa sen de bicicletas, pois as ladeiras son demasiado ásperas. Igualmente é a única na que o paso dos ríos que a atravesan se fai por medio de teleféricos. Desde a apertura internacional de Chongqing, sobre todo desde 1997, foron construídas numerosas pontes. O clima da cidade é de tipo subtropical húmido, e como no resto da Asia extremo-oriental a influencia do monzón é notábel. A media de precipitacións caídas na cidade no período 1961-90 foi de 1. 101 mm, pero están concentradas nos meses que van de abril a setembro. A media anual das temperaturas é de 19 °C. As temperaturas son cálidas nos meses estivais; en xullo e agosto as medias máximas poden superar os 32 °C e as mínimas medias non baixar de 24 °C. Por contra no mes máis frío, xaneiro, as temperaturas máis altas apenas soben de 6 °C, e as mínimas de 5 °C.
Chopinzinho

Chopinzinho é unha cidade e concello do Estado brasileiro do Paraná. Etimoloxía
O topónimo Chopinzinho deriva do río co mesmo nome, afluente do río Chopim, que leva o nome dun paxaro negro chamado en portugués Chopim ou Chupim, Molothrus bonariensis, antigamente abundante na rexión.
Choque

Un choque (shock) é unha síndrome clínica complexa e de múltiples causas, estado crítico no seo dunha enfermidade grave producida por unha redución da achega de osíxeno aos tecidos, que determina lesión celular, inicialmente reversible, e se se prolonga, dano irreversible. O factor común: a insuficiencia do sistema circulatorio para manter a perfusión e función celular.
O mantemento da perfusión de órganos vitais é fundamental para sobrevivir, polo que a hipoperfusión tisular provoca fallo multiorgánico, caracterizado inicialmente por: taquicardia, diminución da tensión arterial e da diurese, xunto con confusión. Clasificación do choque
Aínda que existen outros grupos de clasificación do choque, o enfoque clásico clasificounos en tres grupos fundamentais: Hipovolémico
Non traumático
Hemorraxia
Perda de líquidos
Traumático
Cardioxénico
Redución da función sistólica
Infarto agudo de miocardio
Miocardiopatias
Depresión miocárdica
Mecánico
Disfunción valvular
Aneurisma ventricular
Arrítmico
Embolismo pulmonar masivo
Taponamento pericárdico
Traumático
Taponamiento pericárdico
Pneumotórax a tensión
Contusión miocárdica
Vasoxénico
Choque séptico
Choque anafiláctico
Choque farmacolóxico
Choque neuroxénico Causas do choque
Hemorraxias: Prodúcese tras un 30% de perda de sangue.
Queimaduras: Perda de líquidos por ausencia da pel.
Fracturas múltiples.
Choque de civilizacións

O choque de civilizacións é o nome que recibe unha hipótese acerca das relacións internacionais. Tal como se coñece hoxe en día, foi formulada nun artigo de Samuel Huntington publicado na revista estadounidense Foreign Affairs en 1993, e transformado posteriormente nun libro en 1996.
Huntington inspirouse nas teses de diversos historiadores, sociólogos e antropólogos, sobre todo dos textos de Arnold J. Toynbee e Carroll Quigley. Para Huntington, de todos os elementos obxectivos que definen as civilizacións o máis importante adoitan ser as relixións. Así pois, con base na descrición deses autores e con fundamento na distribución das grandes relixións describe a existencia actual de nove civilizacións: subsahariana, latinoamericana, sínica, hindú, budista, nipoa, occidental, ortodoxa e islámica.
Segundo este autor, durante a guerra fría os países relacionábanse coas dúas superpotencias como aliados, satélites, clientes, neutrais ou non aliñados; porén, ao acabar a guerra os países relacionaríanse como Estados membro de cada civilización, como estados centrais, países illados, países escindidos ou países desgarrados. Para Huntington, as relacións entre estas variarán normalmente do distante ao violento, situándose a maioría das veces entre ambos os extremos, sendo a confianza e a amizade raras.
Desde a publicación do libro, o debate sobre as hipóteses de Huntington viraran ao redor da discusión e o debate político máis que ás evidencias empíricas, mais nun estudo da Universidade Stanford observouse que comportamentos de Internet no intercambio de correos electrónicos mostran tendencias a conformar as grandes agrupacións correspondentes ás civilizacións descritas por Huntington.
Diversos autores criticaron as teses de Huntington, na súa base ou tamén por detalles concretos. Salientan aquelas críticas que formularon o diálogo entre civilizacións e a alianza de civilizacións, pois pensan que a maior parte da humanidade prefire coexistir amigablemente.
Chorima

A chorima ou chorida é a flor do toxo. É unha flor moi olorosa de cáliz amarelo e pétalos de 13–20 mm de cor amarela clara. O froito é negro, dun tamaño arredor dos 15 mm, moi veludo e tóxico.
Existen numerosas variantes dialectais: charuma, cherumia, chirumia, chorida, chorimas, chourima, churida, churuma e chusmigo. Na fala mindoniense dise xorima.
Nunha canción do grupo galego Saraibas, a cal leva o mesmo nome co da flor, fáiselle unha oda resumindo claramente as súas características. Di así: "Chorima nosa chorima, tan amarela no monte, ti e-la fror dos galegos, dos de onte e dos de hoxe. Fror de toxo, fror de toxo, fror da galeguidade as raíces son a ialma a chorima a saudade. Arrecendes os toxales, non te quixeches na casa, ergueita brava e ceibe como os galegos de raza. Somente a nosa terra abona a túa semente, chorima ti sí es nosa, fúche-lo e sera-lo sempre". Galería de imaxes
Choro

O termo choro ou pranto refírese ao vertido de bágoas, acompañadas polo xeral de laios e saloucos, como reacción a un estado emocional. Foi definido como "un fenómeno secretomotor complexo que é caracterizado pola efusión de bágoas do aparato lacrimal, sen irritación algunha das estruturas oculares".
Estabeleceuse unha rede neural biolóxica entre o conduto lacrimal e as áreas do cerebro humano implicadas coa emoción. Crese que, agás o ser humano, ningún outro animal ten a capacidade de produción de bágoas en reacción a estados anímicos, aínda que é cuestionado por algúns científicos.
Christchurch

Christchurch (en maorí: Ōtautahi) é unha cidade de Nova Zelandia, situada na Illa Sur. En 2014, con 362. 000 habitantes, era a maior cidade da illa e a terceira área urbana de todo o país, despois de Auckland e Wellington.
Christella dentata

Christella dentata é unha especie de fento pequeno que se distribúe amplamente en Australia e nas illas do sur do océano Pacífico. A autoridade científica da especie é (Forssk. ) Brownsey & Jermy, tendo sido publicada en British Fern Gazette 10(6): 338. 1973. Distribución en Europa
Trátase dunha especie presente no territorio portugués, especialmente nos Azores e no arquipélago de Madeira.
Christiaan Barnard

Christiaan Neethling Barnard, nado en Beaufort West o 8 de novembro de 1922 e finado en Paphos o 2 de setembro de 2001, foi un médico surafricano. Efectuou o primeiro transplante de corazón o 3 de decembro de 1967. Traxectoria
Estudou Medicina na Universidade de Cidade do Cabo, e tras realizar a residencia no Hospital Groote Schuur de Cidade do Cabo in Cape, converteuse no médico dunha pequena poboación rural, Ceres, da provincia do Cabo Oriental, onde casou en 1948 cunha enfermeira. En 1951 volveu a Cidade do Cabo e traballou en dous hospitais. En 1956 especializouse en cirurxía cardiovascular na Universidade de Minnesota.
Xa de volta en Suráfrica, no Hospital Groote Schuur, realizou numerosos experimentos de transplantes de corazón en animais. O 3 de decembro de 1967 realizou o primeiro transplante de corazón en humanos, a operación fíxoa un equipo de trinta persoas e durou nove horas. O operado, Louis Washkanski, sobreviviu 18 días antes de morrer dunha pneumonía inducida polas medicinas inmunodepresoras que tiña que tomar. Barnard continuou realizando operacións de transplante de corazón, e xa a segunda operación, realizada a Philip Blaiberg o 2 de xaneiro de 1968, foi un éxito, ao sobrevivir á operación máis de 19 meses, e estimulou o realización de transplantes noutros países.
Christiaan Eijkman

Christiaan Eijkman, nado en Nijkerk, Países Baixos, o 11 de agosto de 1858 e finado en Utrecht, Países Baixos, o 5 de novembro de 1930, foi un fisiólogo neerlandés. Traxectoria
En 1875 empezou os seus estudos de medicina na Escola Médica Militar da Universidade de Ámsterdam, obtendo a licenciatura e converténdose en oficial médico militar. De 1879 a 1881, foi asistente de fisioloxía na devandita universidade. En 1883 trasladouse a Sumatra e, dous anos máis tarde, a Xava, onde foi contaxiado de paludismo, o que fixo que regresase a Holanda. Xa en Europa, traballa aspectos relacionados coa bacterioloxía con Robert Koch na Universidade de Berlín.
Durante a súa estancia en Xava (de 1886 a 1897), descubriu que as galiñas alimentadas con arroz sen casca desenvolvían polineuritis (enfermidade similar ó beriberi), en tanto que as que o comían con casca permanecían sas, chegando á conclusión de que a enfermidade podía deberse á falta de certas substancias non coñecidas, que máis tarde serían chamadas vitaminas. Este traballo de investigación, o primeiro dos realizados sobre as enfermidades por carencias na dieta, levou máis tarde ó descubrimento da vitamina B1 (tiamina).
Por estes descubrimentos, foi galardoado en 1929 co Premio Nobel de Medicina, compartido con sir Frederick Gowland Hopkins.
De regreso ó seu país, entre 1898 e 1928 foi profesor na Universidade de Utrecht.
Christiaan Hendrik Persoon

Christiaan Hendrik Persoon, nado na Colonia do Cabo (Cabo de Boa Esperanza, Suráfrica) o 31 de decembro de 1761 e finado en París o 16 de novembro de 1836, foi un micólogo da Colonia do Cabo que foi un dos fundadores da taxonomía micolóxica. Traxectoria
Foi o terceiro fillo dun inmigrante de Pomerania, Christiaan Daniel Persoon, e dunha nai holandesa, Wilhelmina Elizabeth Groenwald. A súa nai morreu pouco despois de que nacese. En 1775, á idade de 13 anos, enviárono a Europa para a súa educación. O seu pai morreu un ano despois en 1776.
Inicialmente foi estudante de teoloxía en Halle, mais despois cambiou os seus estudos á Medicina, que cursou en Leiden e despois en Gotinga. Obtivo o doutoramento da Deutsche Akademie der Naturforscher en Erlangen en 1799.
Trasladouse a vivir a París en 1803, onde pasaría o resto da súa vida, vivindo de alugueiro no piso superior dunha casa nun barrio pobre da cidade. Aparentemente estaba desempregado, solteiro, na pobreza e facía unha vida moi solitaria, aínda que mantiña correspondencia con botánicos de toda Europa. Debido ás súas dificiultades económicas, Persoon doou o seu herbario á Casa de Orange en troco dunha adecuada pensión vitalicia.
Carreira académica
A orixe do interese de Persoon pola Botánica non se coñece. A súa primeira obra foi Abbildungen der Schwämme (Ilustrations dos fungos), publicada en tres partes en 1790, 1791 e 1793. En 1794, introduciu o termo lirela (lirella) para os ascomas con sucos do lique do xénero Graphis. De 1805 a 1807, publicou dous volumes da súa Synopsis plantarum, unha obra popular que describía 20. 000 especies de todo tipo de plantas. Mais o seu traballo pioneiro fíxoo sobre fungos, sobre os cales publicou varias obras, comezando por Synopsis methodica fungorum (1801); este foi o seu punto de partida para a nomenclatura dos Uredinales, Ustilaginales e Gasteromycetes. Persoon describiu moitas especies políporas; a maioría procedentes das súas propias recoleccións en Europa central, aínda que varias outras eran especies tropicais que lle enviaban das coleccións feitas polo botánico francés Charles Gaudichaud-Beaupré durante as súas expedicións arredor do mundo. Estes últimos fungos están entre os primeiros políporos tropicais que se describiron cientificamente. En 1815, Persoon foi elixido membro correspondente da Real Academia Sueca das Ciencias.
Persoon foi un autor prolífico de novas especies de fungos, dos cales describiu formalmente 2269 ao longo da súa carreira. Recoñecemento
O xénero Persoonia, unha variedade de pequenas árbores e arbustos australianas, foi nomeada así na súa honra. A revista de filoxenia molecular e evolución fúnxica Persoonia é unha revista científica bianual sobre fungos que leva o seu nome, publicada conxuntamente polo Herbario Nacional dos Países Baixos e o Centro de Diversidade Fúnxica CBS.
A abreviación Pers. utilízase para indicar a súa autoría ao citar un nome botánico.
Christian Anfinsen

Christian Boehmer Anfinsen nado o 26 de marzo de 1916 en Monessen, Pensilvania, e finado o 14 de maio de 1995 en Randallstown, Maryland foi un químico norteamericano. En 1972 gañou o Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a ribonuclease, especialmente aos relativos á conexión entre a secuencia de aminoácido e a conformación bioloxicamente activa. Biografía
Naceu no seo dunha familia de orixe noruegués. Estudou química no Swarthmore College, onde se graduó en 1937, para posteriormente realizar un máster en química orgánica na Universidade de Pensilvania en 1939, e finalmente o doutoramento en bioquímica na Universidade Harvard en 1943.
Anfinsen quedou en Harvard como profesor asistente ata 1950, ano no que entrou a traballar no National Institute of Health, entidade dependente do Goberno Estatal estadounidense, e onde permaneceu ata 1981. Entre 1982 e 1995 foi profesor de bioloxía na Universidade Johns Hopkins. Investigacións científicas
En 1961 demostrou que a ribonuclease podía pregarse despois da desnaturalización mentres preservaba a actividade enzimática, suxerindo que toda a información requirida pola proteína para adoptar a súa conformación final ten o código na súa estrutura primaria.
En 1972 foille concedida a metade do Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a ribonucleasa, mentres que a outra metade do premio recaeu nos traballos de Stanford Moore e William Hovard Stein sobre o coñecemento dos principios da estrutura química e a actividade catalítica das encimas.
En 1979 Anfinsen converteuse ao xudaísmo ortodoxo.
Christiane Nüsslein-Volhard

Christiane Nüsslein-Volhard, nada en Magdeburg o 20 de outubro de 1942, é unha bióloga alemá, xunto con Eric Wieschaus, conduciu un espectacular e exitoso proxecto de mutaxénese a grande escala que iluminou o programa de desenvolvemento embriónico da mosca da froita (Drosophila melanogaster). Traxectoria
A bioloxía molecular é tradicionalmente feudo de pequenos laboratorios e experimentos que amosan principios ou exemplos de posible significación xeral. A norma son experimentos que mostran a actividade dun xene ou a acción dunha proteína. Por outra parte, a vixilancia de complexos biolóxicos son relativamente raros. Pero xenetistas como Nüsslein-Volhard foron máis ambiciosos, desenvolvendo coleccións de organismos mutantes que serven para fundamentar a investigación de procesos completos e ás veces, o traballo de moitos investigadores.
As moscas da froita foron longo tempo o cabalo de batalla da xenética polo seu pequeno tamaño, pequeno tempo de crecemento e complexidade vital. O rico conxunto de ferramentas e coñecemento preexistente continúa a fertilizar traballos posteriores. O que Nüsslein-Volhard e Wieschaus fixeron foi xerar mutacións aleatorias en xenes individuais e coller os representativos con descendentes amosando efectos letais durante o desenvolvemento embriónico (por exemplo, defectos de nacemento en moscas).
Desenvolveron unha vasta colección mutantes malformados, moitos con nomes descritivos como ourizo, aleixado e cogombro. O estudo deses mutantes e as súas interaccións levou a importantes novas percepcións do desenvolvemento temperá da Drosophila, de xeito especial os mecanismos que subxacen ós segmentos corporais, o que influenciou directamente estudos sobre segmentación en mamíferos, o que (de xeito menos obvio) é central no noso desenvolvemento e é aínda evidente na nosa columna vertebral. Recoñecementos
En 1995 recibiu o Nobel de Fisioloxía ou Medicina xunto a Edward B. Lewis e Eric Wieschaus. En 2022, foi nomeada doutora honoris causa pola Universidade Pompeu Fabra de Barcelona.
Christiania

Christiania é un auto-proclamado territorio autónomo de aproximadamente 850 residentes, cubrindo 34 hectáreas no municipio de Christianshavn na capital dinamarquesa Copenhaguen. Historia
Christiania é unha fonte de controversia dende a súa creación nunha vella área militar ocupada polas comunidades hippys en 1971. O seu comercio de cánabo foi tolerado polas autoridades até o ano 2004. Dende entón, medidas para normalizar a posición legal da comunidade conduciron a conflitos e negociacións, que hoxe en día seguen a ser un foco de discusión, con frecuentes redadas da policía na zona.
Status
Dun punto de vista oficial, Christiania é decote considerada unha comuna grande, pero a súa relación coas autoridades ten unha posición exclusiva ao ser regulada por unha lei especial, a Lei Christiania de 1989 mediante a cal ficou administrativamente separada do municipio de Copenhaguen.
Christina Aguilera

Christina Maria Aguilera, nada en 1980 en Staten Island, Nova York, é unha cantante estadounidense.
Filla dun militar de orixe ecuatoriana e dunha violinista de orixe irlandesa. Comezou presentando o programa infantil televisivo, The New Mickey Mouse Club, con Britney Spears e Justin Timberlake, en 1998 interpretou a canción principal do filme de Disney, Mulan e ao ano seguinte gravou o seu primeiro álbum, Christina Aguilera que entrou na lista dos máis vendidos. O seu seguinte álbum, "Stripped", contribuíu á continuación do éxito da cantante, proporcionándolle éxitos coma "Dirrty" ou "Can't Hold Us Down". En 2006 saíu o seu quinto álbum de estudio, "Back To Basics".
Christine Nöstlinger

Christine Nöstlinger, nada en Viena o 13 de outubro de 1936 e finada o 28 de xuño de 2018, foi unha escritora austríaca coñecida polos seus libros infantís. Recibiu un dos premios Astrid Lindgren do Consello das Artes Sueco en 2003, o principal premio de literatura infantil, pola súa contribución á "literatura moza e adulta no sentido máis amplo". Recibiu o premio Hans Christian Andersen pola súa "duradeira contribución á literatura infantil" en 1984 e ata 2012 era unha das tres persoas que recibiu ambos os premios internacionais. Traxectoria
Nöstlinger naceu en Viena e, segundo as súas propias palabras, foi unha nena salvaxe e rabiosa. Tras acabar o instituto quixo converterse en artista e estudo artes gráficas na Academia de Artes Aplicadas de Viena. Traballou uns anos como artista gráfica antes de casar co xornalista Ernst Nöstlinger, co que tivo dúas fillas.
A maioría da produción de Nöstlinger estivo dedicada á literatura infantil, mais tamén escribiu para a televisión, a radio e os xornais. Na súa obra centrouse nas necesidades da infancia, cun ton antiautoritario. Foi coñecida por discutir temas como a raza, o xénero, a sexualidade e a nacionalidade. Obra
O seu primeiro libro foi Die feuerrote Friederike, publicado en 1970, que ela mesma ilustrou.
Obra traducida ao galego
Das Austauschkind, 1982: Intercambio cun inglés, Planeta & Oxford.
Einer, 1971: Un, Edicións Xerais de Galicia.
Gretchen hat Hänschen-Kummer, 1983: Gretchen preocúpase, Oxford University Press.
Gretchen mein Mädchen, 1988: Gretchen, miña nena, Oxford University Press.
Gretchen Sackmeier. Eine Familiengeschichte, 1981: Unha historia familiar, Oxford University Press.
Liebe Oma, deine Susi, 1986: Querida avoa. .. A túa Susi, SM.
Liebe Susi, lieber Paul, 1998: Querida Susi, querido Paul, Editorial Galaxia.
Stundenplan, 1975: Horario de clase, Editorial Galaxia.
Christof Boehringer

Christof Boehringer, nado en 1934, é un numismático e arqueólogo clásico alemán. Traxectoria
Christof Boehringer é fillo do tamén arqueólogo e numismático Erich Boehringer (1897-1971).
Estudou Arqueoloxía Clásica e doutorouse na Universidade de Múnic en 1966. Logo exerceu como conservador da colección arqueolóxica e numismática do Instituto Arqueolóxico da Universidade de Gotinga desde 1967 ata a súa xubilación en 1999, aínda que segue vinculado a el na condición de "director académico xubilado".
Boehringer está especializado na moeda helenística e en diversos aspectos da numismática siciliana.
Na Universidade de Gotinga recibiu a súa habilitación para a docencia de Numismática Antiga en 1993. En 1988 foi profesor visitante nos seminarios de verán da American Numismatic Society. Recoñecementos
(2010): Medalla Huntington, da American Numismatic Society, de Nova York.
(2022): Jeton de Vermeil, da Société française de Numismatique. Publicacións
Esta é unha escolma dalgúns dos artigos publicados por Boehringer nas principais revistas numismáticas europeas do seu tempo, así como dos seus traballos monográficos máis salientables:
Artigos
(1978). "Bemerkungen zur sizilischen Bronzeprägung im 5. Jahrhundert v. Chr. ". En Schweizer Münzblätter, 111. Páxinas 49-65.
(1985). "Dokumentation des Schatzfundes von Pachino 1960 (IGCH 2090)". En Schweizerische Numismatische Rundschau, 64. Páxinas 43-48.
(1999). "Bronze, Silber, Gold: Überlegungen zu den nominalen einiger sizilischer Goldmünzen". En Revue Belge de Numismatique, 145. Páxinas 49-59.
(2006). "Zwei Fragen zur syrakusanischen Numismatik". En Revue Numismatique, 162. Páxinas 25-35.
(2011). "Monete in tomba: due tesoretti di argento dalla necropoli occidentale di Himera". En Annali dell'Istituto Italiano di Numismatica, 57. Páxinas 9-38.
Monografías
(1972). Zur Chronologie mittelhellenistischer Münzserien, 220-160 v. Chr. De Gruyter, Berlín. ISBN 9783110017632
(1979). Die Skulpturen der Sammlung Wallmoden. Göttingen Archäolog. Inst. Gotinga.
(1984). Syrakusanischer Münzstempel der Epoche des Agathokles (con O. P. di Floristella). NR, Wetteren.
(1995). Das alte Griechenland: Geschichte und Kultur der Hellenen (con A. H. Heinrich). Bertelsmann, Múnic. ISBN 9783570014776
(2003). Katalog der byzantinischen Münzen (con A. U. Sommer). Universitätsverlag, Gotinga.
Christophe Darbellay

Christophe Darbellay, nado o 7 de marzo de 1971 en Martigny, é un político suízo, presidente do Partido Popular Cristián Demócrata desde o 2 de setembro de 2006. Traxectoria
Pasou a súa infancia en Conthey e estudou secundaria en Sion. Formouse en agronomía na Escola Politécnica Federal de Zúric e traballou no sector privado en Berna e Lausana. Foi director da asociación de organizacións agrícolas romandas en 1997. En 1999 presentouse, sen éxito, a un escano no Consello dos Estados polo Partido Social Cristián. Nomeado subdirector da Oficina Federal de Agricultura o 17 de maiode 2000, cesando logo de acceder en 2003 ao Consello Nacional nas listas do PPCD. Elixido presidente do seu partido o 2 de setembro de 2006 substituíndo a Doris Leuthard.
Christophe Plantin

Christophe Plantin, tamén coñecido como Christoffel Plantijn en neerlandés, Christophorus Plantinus en latín, nado en Saint-Avertin, ca. 1520 e finado en Anveres o 1 de xullo de 1589, foi o principal impresor e editor europeo da segunda metade do século XVI, e iniciador do Officina Plantiniana ou Compás de Ouro, empresa familiar que se mantivo até o século XIX.
Xenial empresario, Plantin foi produto da situación política coa que sempre se mantivo escéptico. En todo momento, soubo adaptarse ás circunstancias, ó mesmo tempo padecendo as consecuencias e aproveitándose delas. Dende o punto de vista técnico e estético foi o máximo expoñente do renacemento flamengo na arte da imprenta, cumio das correntes alemá e francesa en tipografía, no gravado ilustrativo e no acabado artístico do libro.
Plantin, dende as súas orixes humildes, expandiu o seu negocio por Europa: instalou unha filial en París en 1567; Franciscus Raphelengius, o seu xenro, continuou a imprenta que Plantin instalou en 1583 en Leiden; mantivo un axente en España; e posteriormente creou unha filial en Salamanca. Tamén mantivo intensas relacións comerciais con libreiros de Holanda, Flandres, Brabante, Inglaterra, Escocia, Francia, Alemaña, Suíza, Italia, Portugal e España.
Home do seu tempo, e relacionado con numerosos intelectuais e eruditos, Plantin escribiu uns cantos poemas en francés de gran calidade, entre os cales destaca o soneto Le Bonheur de ce Monde; e prologou algunhas das súas edicións con dedicatorias a personaxes eminentes, poemas en latín cun estilo correcto pero demasiado formal.
Christopher Evelyn Blunt

Christopher Evelyn Blunt, nado en Londres, Inglaterra, o 16 de xullo de 1904, e finado o 20 de novembro de 1987, foi un banqueiro e numismático británico. Traxectoria
Blunt era o segundo fillo do reverendo Arthur Stanley Vaughan Blunt e de Hilda Violet Master. Os seus irmáns foron o escritor Wilfrid Jasper Walter Blunt e o historiador da arte e espía Anthony Frederick Blunt.
Blunt cursou os seus estudos secundarios no Marlborough College mais, ao contrario dos seus irmáns non chegou a recibir formación universitaria. En 1924 incorporouse á compañía bancaria Higginson & Co. , da que se converteu en socio en 1947. Durante a II guerra mundial, Blunt foi adscrito inicialmente ao cuartel xeral da forza expedicionaria británica e máis tarde ao cuartel xeral supremo da forza expedicionaria aliada. Blunt obtivo mencións en despachos en 1940, valorando os seus méritos en combate, e for recoñecido con diversas condecoracións, antes de retirarse da carreira militar en 1946 co rango de coronel. A figura de Blunt é moi salientable como numismático. En 1935 foi elixido director da British Numismatic Society, entidade que posteriormente presidiu entre 1946 e 1950. Do mesmo xeito, entre 1956 e 1951 ocupou o posto de presidente da Royal Numismatic Society, de Londres. Logo da súa xubilación na banca, concentrouse na súa colección de moedas e nos estudos numismáticos, centrados principalmente na moeda medieval das illas británicas e na moeda anglosaxoa. Unha das súas contribucións máis sobranceiras á numismática foi a súa dedicación, como editor xeral, á obra monumental Sylloge of Coins of the British Isles, entre os anos 1956 e 1987.
En 1990, o Museo Fitzwilliam, da Universidade de Cambridge, adquiriu a súa colección de 3. 663 moedas anglosaxoas, moedas medievais e fichas comerciais británicas, unha das coleccións privadas máis importantes no seu xénero.
No ámbito familiar, Blunt casou o 16 de outubro de 1930 con Elizabeth Rachel Bazley, con quen tivo dúas fillas (Anne Caroline e Judith Elisabeth) e un fillo (Simon Wilfrid). Recoñecementos
Como militar
1945: Orde do Imperio Británico.
1945: Lexión ao Mérito.
Como numismático
1936: membro electo da Sociedade de Anticuarios de Londres.
1950: Medalla Sanford Saltus, da British Numismatic Society.
1965: membro electo da Academia Británica.
1969: Medalla da Royal Numismatic Society, de Londres.
1973: Medalla Huntington, da American Numismatic Society. Premio Blunt
Ademais dos recoñecementos recibidos por Christopher Evelyn Blunt, a British Numismatic Society estableceu na súa honra o Premio Blunt. Trátase dun premio de periodicidade trianual outorgado individualmente a unha persoa, membro ou non da Sociedade, pola súa contribución destacada aos estudos numismáticos. O seu obxectivo é fundamentalmente apoiar os novos investigadores, motivo polo que se lles dá preferencia aos que teñan menos de 35 anos.
Estes son os investigadores galardoados co Premio Blunt desde a súa creación en 1987:
Christopher Lee

Christopher Frank Carandini Lee, nado o 27 de maio de 1922 en Londres e finado o 7 de xuño de 2015 na mesma cidade, foi un actor, cantante e militar británico. Con máis de 60 anos de carreira como intérprete, era coñecido pola súa voz profunda e impoñente e por dar vida a miúdo a personaxes malvados. Participou en máis de 200 películas desde o ano 1948 ata o 2015. A súa grande afección ao deporte, así como a súa altura (1, 96 metros), convertérono nun dos actores cun físico máis impresionante do panorama cinematográfico internacional. Vida persoal
Casou por primeira vez coa condesa sueca Henriette Ewa Agnes von Rosen, á que coñeceu na década de 1950. En 1961 casou coa modelo dinamarquesa Birgit "Gitte" Krøncke, coa que tivo unha filla: Christina Erika Carandini. A súa filla casou co galego Juan Aneiros, quen foi durante anos o representante, asistente persoal e máis tarde produtor discográfico do actor.
Chroicocephalus serranus

A gaivota dos Andes (Chroicocephalus serranus), chülle en mapudungun, de onde provén o nome de Chile, é unha especie de ave da orde das caradriformes e familia dos láridos, unha das integradas no xénero Chroicocephalus. Características
O macho adulto é branco, cun parche negro sobre os oídos e un bordo negro rodeando os ollos e coas puntas das ás negras.
Ten as patas e o peteiro de cor vermella escura.
Na época reprodutiva a cabeza do macho tórnase negra con medias lúas brancas detrás dos ollos. Historia natural
Xeralmente vese en grupos pequenos, próximos á auga e voando sobre páramos e terras crebadas. Aliméntase de insectos que atrapa polos prados, tamén de insectos que atrapa no voo.
Habita en lagoas, ríos e zonas húmidas de altura entre os 3000 a 4500 msnm, pero no inverno pode baixar a zonas de 2000 msnm ou incluso ao nivel do mar. Aniña en colonias dispersas e illadas, ás veces cerca de lagoas pequenas e afastadas. A súa distribución vai desde o norte de Ecuador, pasando por toda a serra peruana, o oeste de Bolivia e o norte de Chile, até o noroeste da Arxentina. A poboación total estímase en 50000 parellas.
Chronica Gothorum Pseudoisidoriana

A Chronica Gothorum Pseudoisidoriana, tamén coñecida como Historia Pseudoisidoriana, é unha crónica en latín anónima do século XII procedente do sur da actual Francia. Presenta a historia da Península Ibérica desde a época dos fillos de Noé e a súa dispersión ata a invasión musulmá en 711.
A crónica sobrevive nun só manuscrito, agora na Biblioteca Nacional de Francia (BNF lat. 6113). No século XVI, o manuscrito foi adquirido por Pierre Pithou, quen o levou a París. A crónica atópase nos folios 27 a 48 baixo o título de Cronica Gothorum a Sancto Isidoro edita. Theodor Mommsen preparou a primeira edición crítica en 1894 e deulle o nome pseudoisidoriana polo que agora é coñecido.
Aínda que a principal referencia da crónica son as obras de Isidoro de Sevilla, non foi compilada por el. De feito, é a tradución dunha tradución ao árabe dunha colección de obras orixinariamente en latín. As súas fontes identificadas son o Temporum liber de Xerome, a Historiae adversus paganos de Orosio, a Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum de Isidoro, a Cosmographia de Xulio Honorio, a Chronicon continuans Victorem Tunnunensem de Xoán de Biclar e a anónima Crónica mozárabe. Todos estes foron interpolados nas diferentes traducións antes de chegar á súa forma final latina. Os topónimos e os nomes persoais baséanse con frecuencia nas súas formas árabes. A tradución árabe de Orosio tamén foi utilizada por Aḥmad al-Rāzī na súa Crónica dos reis de Al-Andalus (Akhbār mulūk al-Andalus), que tamén é conservada só nas traducións posteriores.
A crónica é pouco ou nada útil para o historiador para o período que abrangue, aínda que aclara a época e o lugar da súa composición. As probas internas suxiren que foi escrita no século XII, xa que menciona a Marrocos, nome que non apareceu antes de 1090, xa que deriva da cidade de Marrakech, fundada en 1055. O compilador incluíu tamén unha descrición dos portos do Mediterráneo occidental na que menciona a San Nicolás de Bari. As reliquias do santo non chegaron a Bari ata 1087. A versión orixinal árabe da crónica foi case con toda seguridade compilada na península, onde a tradución foi feita por un escriba que traballaba na escritura visigótica. Máis tarde foi copiado en Francia, probablemente no mosteiro de Aniane, Languedoc.
A crónica ten unha perspectiva única entre as fontes latinas sobre a conquista árabe de 711. Enfatiza como Ṭāriḳ ibn Ziyād trouxo a paz á península despois das guerras civís que asolaron os últimos anos do reino visigodo. Tamén é a fonte máis antiga que proporciona o nome da filla do conde Julián que, segundo a lenda, foi violada polo rei Rodrigo. Chámaa Oliba, aínda que isto foi posteriormente esquecido xa que as fontes posteriores chámana La Cava.
Chrysiogenetes

Os Chysiogenetes son un pequeno filo de bacterias introducido recentemente, que comprende só unha familia con tres xéneros: Chrysiogenes, Desulfurispira e Desulfirispirilum.
Chrysiogenes arsenatis foi illada na auga residual dunha mina de ouro australiana, e do seu xénero deriva o nome do filo (do grego chruseion, mina de ouro; Chrysiogenes xurdida dunha mina de ouro). É anaeróbica e reduce o arsénico, que funciona como aceptor final de electróns, usando o acetato e outros produtos orgánicos como doantes de electróns e de carbono. Pode reducir o nitrato a amoníaco vía nitrito. As súas secuencias de ARNr 16S eran únicas, polo que se clasificou no seu propio filo. Posteriormente describíronse os outros dous xéneros. Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía actualmente aceptada deste grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia está baseada nas secuencias do ARNr 16S do LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree Project.
Chrysomelini

Os Chrysomelini son unha tribo de escaravellos da familia Chrysomelidae. Describíronse uns 150 xéneros desro desta tribo, agrupados de forma variada en subtribos, aínda que o número exacto e a definición destas subtribos continúa discutíndose. Xéneros seleccionados
Cadiz Andrews & Gilbert, 1992
Calligrapha Chevrolat, 1836
Chrysolina Motschulsky, 1860
Chrysomela Linnaeus, 1758
Doryphora Illiger, 1807
Entomoscelis Chevrolat, 1836
Gastrophysa Chevrolat, 1836
Gonioctena Chevrolat, 1836
Labidomera Chevrolat, 1836
Leptinotarsa Chevrolat, 1836
Microtheca Stål, 1860
Paropsisterna Motschulsky, 1860
Phaedon Latreille, 1829
Phratora Chevrolat, 1836
Plagiodera Chevrolat, 1836
Prasocuris Latreille, 1802
Proseicela Chevrolat, 1836
Trachymela Weise, 1908
Zygogramma Chevrolat, 1836
Chrysopa

Chrysopa é un xénero de insectos neurópteros da familia Chrysopidae.
Os membros deste xénero e do xénero Chrysoperla son comúns en Europa, América do Norte e Asia. Comparten características similares e algunhas especies foron cambiadas dun xénero a outro e despois devoltas ao xénero anterior. As súas larvas son predadoras e aliméntanse de áfidos, polo que membros deste xénero foron utilizados no control biolóxico de pragas.
O xénero describiuno inicialmente William Elford Leach en 1815 na Brewster's Edinburgh Encyclopædia. Albert Koebele introduciu especies de Chrysopa en Nova Zelandia na década de 1890s, como método de combater os áfidos, pero ningunha especie de Chrysopa conseguiu establecerse alí. Especies
Chrysopa abbreviata
Chrysopa chi Fitch, 1855 Chrysopa coloradensis Banks, 1895 Chrysopa dorsalis Chrysopa excepta Banks, 1911 Chrysopa formosa Chrysopa incompleta Banks, 1911 Chrysopa intima Chrysopa lezeyi Chrysopa nigra Chrysopa nigricornis Burmeister, 1839 Chrysopa oculata Say, 1839 Chrysopa pallens Chrysopa perla Chrysopa pleuralis Banks, 1911 Chrysopa quadripunctata Burmeister, 1839 Chrysopa slossonae Banks, 1924 Chrysopa viridana
Chucho Valdés

Dionisio de Jesús Valdés Rodríguez, coñecido como Chucho Valdés, nado o 9 de outubro de 1941 en Quivicán, é un pianista e jazzista cubano, fundador do grupo Irakere. É fillo do tamén pianista Bebo Valdés.