proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
José Losada Castelao

José Losada Castelao, nado en Rianxo en 1891 e finado en Vigo o 23 de abril de 1937, foi un mestre e político galego. Traxectoria
Fillo de Juan M. Losada García e Pilar Castelao Genme, era medio irmán de Manuel Rodríguez Castelao. Estivo emigrado durante oito anos. Mestre, exercía na escola número 2 da vila Rianxo. Militante do Partido Galeguista de Rianxo, foi detido con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, fuxiu e, despois de nove meses agochado, tentou escapar no bou Eva pero foron delatados e os falanxistas asaltaron o barco. José e os seus oito compañeiros decidiron suicidarse antes de caer en mans dos falanxistas.
José Losada Ferreiro

José Losada Ferreiro, coñecido como Pepe do Café, nado no Saviñao cara a 1893, foi un político galego. Traxectoria
Propietario do Café Central de Escairón. Presidente Agrupación Republicana do Saviñao en 1931, foi concelleiro en abril e elixido alcalde do Saviñao. Foi cesado en maio de 1932 e procesado por desacato á autoridade. Xulgado en Lugo en xuño de 1933, o fiscal retirou a acusación. En 1934 era o presidente da Agrupación Socialista. En marzo de 1936 foi elixido alcalde do Saviñao. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu fuxido e foi detido o 26 de marzo de 1939. Ingresou en prisión e foi xulgado por auxilio á rebelión e condenado a 12 anos e un día de prisión, aínda que saíu en liberdade en 1940. Foi novamente detido en 1947 por axudar ao guerrilleiro Xosé Castro Veiga, O Piloto, a recrutar algúns mozos da zona para integrar a súa partida e xulgado por un delito de "auxilio a malhechores". Vida persoal
Casou con Luciana López Alonso en 1930.
José Luis Blanco Vicente

José Luis Blanco Vicente, coñecido como Quintín, nado en Manzaneda o 8 de decembro de 1883 e finado en Madrid o 13 de novembro de 1966, foi un médico e político galego. Traxectoria
Emigrou aos Estados Unidos de América en 1906, onde se fixo médico. Retornou a Manzaneda e exerceu como médico. En 1920 foi denunciado polo Colexio Médico de Ourense por exercer a medicina sen titulación.
Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era o alcalde de Manzaneda. Fuxiu, pero foi detido en Ourense o 5 de agosto. Ingresou na Prisión do Partido de Tolosa o 30 de xullo de 1938, de onde foi trasladado á Prisión Provincial Donostia o 11 de novembro. Foi intercambiado por presos nacionais o 22 de novembro de 1938 e pasou á zona leal. Ao rematar a guerra exiliouse en Francia. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en novembro de 1941. Vida persoal
Casou en Perpiñán con Ladislaa Olagüe Goñi en 1940.
José Luis Calvo Pumpido

José Luis Calvo Pumpido, nado en Carballo en 1935, é un empresario galego. Traxectoria
Fillo primoxénito de Luís Calvo Sanz, fundador do Grupo Calvo en 1940. Con nove anos, estudou o Bacharelato interno nos xesuítas de Vigo, e ao rematar en 1952, integrouse plenamente á fábrica. É o actual presidente do Grupo Calvo. Foi presidente do Bergantiños entre 1983 e 1987.
José Luis Evangelista

José Luis Evangelista, tamén coñecido como Pepe Evangelista, é un compositor, guitarrista e director de jazz. Toca habitualmente co seu trío, cuarteto e quinteto. Tocou en grupos como Filloa Express, entre outros. Na súa faceta compositiva cabe destacar non só a jazzística senón a clásica, con obras de difusión internacional como "O peregrino enamorado" e as "Variacións sobre un tema de Charlie Parker". En 1992 creou a Big Band do Conservatorio da Coruña que acompañou a George Coleman e coa que realizou un traballo discográfico no 2005. Na actualidade traballa en diferentes proxectos Jazzísticos, entre os que destaca o Pepe Evangelista Cuarteto. Pepe Evangelista Cuarteto
Kin García (contrabaixo)
Miguel Cabana (batería)
Roberto Somoza (saxo)
José Luis Gómez Gómez

José Luis Gómez Gómez, nado en Brión en 1958, é un xornalista galego. Traxectoria
Comezou a traballar en La Voz de Galicia en 1982 como redactor, onde foi ascendendo progresivamente ata converterse no director do xornal de máis tiraxe de Galicia. Durante estes anos especialízase en información económica, onde destaca a súa proximidade a Caixa Galicia: para a súa fundación publica diversos libros e artigos, ao tempo que escribe unha biografía autorizada do seu director xeral José Luis Méndez López.
En 1999 pasa a ser director da división editorial de prensa diaria do Grupo Zeta, e despois accede ao cargo de coordinador de publicacións e comunicación do grupo, de onde é relevado en 2003. No ano da súa saída do Grupo Voz participa na creación de Xornal. com, un pequeno medio electrónico en Galicia, que pasa a dirixir dende o momento en que deixa o Grupo Zeta.
Dende 2005 ata 2008 é tamén director da revista Capital. O xornal electrónico Xornal. com dá orixe a finais de 2008 a Xornal de Galicia, un xornal en papel onde Gómez participa como accionista e como director ata marzo de 2011, cando é destituído dous días despois da publicación dunha fotografía de Mariano Rajoy, daquela líder do PP, a bordo dun barco vencellado ao narcotráfico.
Durante a súa carreira foi colaborador de diversos medios de prensa (El Correo Gallego, Deia, Diario de León, Diario 16, El País), televisión (Telecinco), ou radio. Obra
Manual Básico de Economía en Galego (coordinador). [cando? ]
Galicia ante la CEE (1983).
Economía de las Comunidades Autónomas. Galicia (coautor, 1985).
Galicia, Raíz y Horizonte (coautor, 1987).
Las 500 primeras empresas de Galicia (coautor, 1992).
Estrategias para Galicia (coautor, 1994).
José Luis Méndez. La fuerza del líder (1994).
A vueltas con España (2005).
Estrategias para España (coautor, 2007).
Como salir de esta (2013, Actualia Editorial).
José Luis López Sánchez-Toda

José Luis López Sánchez-Toda, nado en Madrid o 30 de abril de 1901 foi un gravador español. Traxectoria
Sánchez-Toda naceu nunha familia de clase media en Madrid en 1901, ingresou na Escola Superior de Belas Artes de Madrid e tras rematar entrou a traballar na FNMT en 1924 onde permaneceu ata a súa xubilación e onde deseñou e gravou máis de 100 selos e a maioría dos billetes emitidos desde 1937. Estivo á fronte da sección de Gravado da FNMT e foi profesor na Escola Nacional de Artes Gráficas. En 1969 publicou a obra El arte de grabar el sello. Foi tamén o autor da primeira moeda cuñada na zona sublevada da guerra civil, unha moeda de 25 céntimos de peseta de Francisco Franco, que levaba o lema «ESPAÑA, UANA, GRANDE, LIBRE. 1937. II AÑO TRIUNFAL». Está cuñada en cuproníquel e nela poden apreciarse as iniciais ST do gravador.
O 5 de xuño de 1998, Correos realizou unha emisión dedicada aos gravadores españois que incluía unha tiraxe de 2, 5 millóns de selos cun valor facial de 70 pesetas e coa efixie de López Sánchez-Toda e un dos seus gravados.
José Luis Villar Palasí

José Luis Villar Palasí, nado en Valencia o 30 de outubro de 1922 e finado en Madrid o 7 de maio de 2012, foi un intelectual, xurista e político español, subsecretario do Ministerio de Comercio (1962-1965), Ministro de Educación desde o 17 de abril de 1968 ao 11 de xuño de 1973 e Presidente do Consello Superior de Investigacións Científicas de 1971 a 1973.
Villar Palasí foi pai da EXB en 1970. Estableceu a obrigación de escolarizar aos nenos ata os catorce anos de idade e introduciu o estudo das linguas e literaturas rexionais no sistema educativo público. Carreira profesional
Lei Xeral de Educación de 1970
Impulsou a Lei Xeral de Educación e Financiamento da Reforma Educativa, que supuxo un importante esforzo de modernización do sistema educativo, entre cuxos principais fitos destacan o ensino primario obrigatorio ata os catorce anos, coa Educación Xeral Básica (EXB), e creou a Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED). A reforma educativa, ademais de establecer a EGB, creou o Bacharelato Unificado Polivalente (BUP) e a Formación Profesional (FP). Entre outras prerrogativas, a nova norma establecía que nas rexións nas que ademais do español se utilizase outra lingua se estudase, obrigatoriamente, unha materia desta lingua. Publicacións, cargos e distincións
Son obras súas varios libros relacionados co Dereito Administrativo, o seu principal ámbito de especialización: Observaciones sobre el sistema fiscal español, Justo precio y transferencias colectivas, Apuntes de Derecho Administrativo, Derecho Administrativo, Los jurados de empresa e Administración y planificación; así mesmo colaborou en revistas xurídicas españolas e estranxeiras.
José Luis Álvarez Enparantza

José Luis Álvarez Enparantza, máis coñecido polo pseudónimo Txillardegi, nado en Donostia (Guipúscoa) o 27 de setembro de 1929 e finado na mesma cidade o 14 de xaneiro de 2012, foi un político vasco, así como lingüista e escritor en éuscaro. Aínda que non aprendeu a lingua éuscara até os 17 anos, despois pasou a ser considerado unha das figuras máis influentes do nacionalismo vasco e da cultura na segunda metade do século XX. Foi un dos fundadores de ETA, mais en 1967 marchou porque non estaba de acordo coa súa liña política. Traxectoria
Membro do PNV, defendeu unha concepción do vasco baseada na lingua e non nos apelidos, impulsando a defensa e o estudo do éuscaro, que no PNV pouca xente sabía falar correctamente e que se consideraba secundario fronte a unha concepción racial da identidade vasca ata aquel momento.
Txillardegi foi un dos fundadores de ETA en 1959 e testa visible da facción máis culturalista da organización. Nos primeiros anos da democracia foi senador do partido Herri Batasuna.
José Luís Blanco Diéguez

José Luís Blanco Diéguez, nado en Limiñón (Chantada) en 1970, é un empresario galego. Traxectoria
Estudou Enxeñaría Industrial en Vigo. Comezou a traballar en 1993 nas Industrias Ferri de Gondomar, de aí pasou a Gamesa, en 2012 a Acciona e foi nomeado CEO da súa filial de fabricación eólica. En 2017 converteuse en primeiro executivo da alemá Nordex Group. En 2022 foi nomeado o mellor CEO de grande empresa da Alemaña polo instituto financeiro Obermatt.
En 2023 foi nomeado presidente de WindEurope, a patronal da enerxía europea.
En 2024 foi un dos "Lucenses do ano". En 2025 foi o pregoeiro da Feira do Viño de Chantada.
José Manuel Arribas Hermida

José Manuel Arribas Hermida, nado en Lérez (Pontevedra) o 7 de marzo de 1902 e finado no Marco (Meis) o 7 de agosto de 1977, foi un político galego. Traxectoria
Labrego. Casou con Melania Martínez e trasladouse a vivir ao Marco (Meis). Tiña un negocio relacionado co leite e creou unha empresa vinculada á liña de autobús Pontevedra-Vilagarcía. Fundou en 1934 a sociedade agraria La Fraternidad Obrera de Agricultores de Meis da que foi elixido presidente. Foi detido en decembro de 1934 xunto co secretario da sociedade Rosendo Rodríguez Ares. Logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936, foi nomeado alcalde de Meis o 15 de marzo.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o Concello de Meis foi rodeado e tomado polas forzas sublevadas o 21 de xullo, José Manuel refuxiouse na reitoral de Besomaño. Foi detido e internado no cárcere de Cambados, pasando despois ao de Pontevedra onde foi xulgado en consello de guerra o 14 de abril de 1937. Foi condenado á cadea perpetua por "auxilio á rebelión", conmutada a 17 anos de reclusión. Internado no campo de concentración da Illa de San Simón, foi trasladado despois ao forte de San Cristovo en Pamplona o 11 de outubro. Participou na fuga masiva o 22 de maio de 1938. Capturado, permaneceu na cadea até que logrou a prisión atenuada no seu domicilio do Marco o 13 de setembro de 1940. En febreiro de 1944 conmutáronlle a pena por un ano de prisión menor. Finalizou a pena da sentenza o 8 de agosto de 1966.
José Manuel Costas

José Manuel Costas Estévez, nado en Vigo o 17 de novembro de 1966, é un empresario galego do sector da construción, que se atopa na lista das 70 persoas máis buscadas de Europa. Traxectoria
Carpinteiro de profesión, comezou a traballar en Las Cinco Jotas, a empresa de fabricación de casas de madeira que fundara o seu pai. Como xestor do grupo, foi creando máis empresas, dedicadas a distintos sectores, e pertencentes ao mesmo grupo empresarial. Parte do beneficio do grupo procedía da evasión fiscal, nunha rede na que se viron implicadas ata 200 outras empresas galegas. En 2010 foi detido, e o proceso xudicial que acabou coa súa condena a catro anos e nove meses de cárcere, estendeuse ata 2016 e repartiuse ata en cen procesos diferentes, con 83 sentenzas condenatorias. Por esa razón o seu irmán, Jacobo Costas, así como outras persoas vinculadas á súa administración, foron tamén condenadas e entraron en prisión. José Manuel Costas declarara que o obxectivo da rede era o pagamento de diñeiro a políticos por parte de empresas que recibían concesións e contratos de obra pública, mais non foi probado.
En xullo de 2016, cando Costas debía ingresar no cárcere da Lama, fuxiu e pasou a estar en paradoiro descoñecido. Chegou a figurar na lista das persoas máis buscadas de Europa, que xestiona a Europol. En setembro de 2017, informacións non contrastadas publicadas pola prensa situábano en Xenebra.
José Manuel Durão Barroso

José Manuel Durão Barroso, nado en Lisboa o 23 de marzo de 1956, é un político portugués, presidente da Comisión Europea dende o 23 de novembro de 2004; antes, foi primeiro ministro de Portugal (do 6 de abril de 2002, cando herdou o cargo de António Guterres, ó 29 de xuño de 2004, cando foi substituído por Pedro Santana Lopes. Vida antes de 1995
Formación e inicio da súa carreira
Licenciouse en Dereito na Universidade de Lisboa e estudou Ciencias Económicas e Sociais na Universidade de Xenebra. Foi profesor asistente na Facultade de Dereito en Georgetown; despois, regresou a Lisboa e converteuse en director do departamento de relacións internacionais da Universidade Lusíada.
Inicio da súa actividade política
Na súa xuventude, Durão pertenceu a numerosos grupos maoístas e comunistas, antes da Revolución dos Caraveis do 25 de abril de 1974. En 1980 uniuse ó Partido Social Demócrata, de dereitas, no que continúa ata o día de hoxe.
Etapas
Subsecretario de Estado no Ministerio de Asuntos Internos (1985-1987)
Secretario de Estado de Asuntos Externos (1987-1992)
Ministro de Asuntos Exteriores (1992-1995) Vida despois de 1995
Oposición
En 1995, Durão Barroso foi escollido deputado no Parlamento portugués. Catro anos máis tarde, sería designado presidente do PSD e, polo tanto, líder da oposición.
Goberno
O 6 de abril de 2002, Durão Barroso facíase primeiro ministro de Portugal. A súa política viuse marcada polo conservadorismo económico e polo apoio á Guerra de Iraq, opoñéndose así á opinión maioritaria da sociedade do seu país.
Comisión Europea
O 29 de xuño de 2004, Barroso dimitiu como primeiro ministro de Portugal para asumi-lo cargo de presidente da Comisión Europea, cargo no que sucedeu ó italiano Romano Prodi.
A elección da Comisión liderada por Barroso non estivo exenta de polémica. Na primeira proposta que se presentou ó Parlamento Europeo, o comisario de Xustiza e vicepresidente era Rocco Buttiglione. Ante a evidencia de que, por uns e outros motivos, o Parlamento non ía acepta-la Comisión, Durão Barroso realizou unha serie de cambios: tras substituír a Rocco Buttiglione por Franco Frattini e a Ingrida Udre por Andris Piebalgs, a Comisión presentouse definitivamente ante o Parlamento e foi aprobada.
Na actualidade, José Manuel Durão Barroso é un dos homes máis destacados na escena política europea actual.
José Manuel Fernández de Labastida

José Manuel Fernández de Labastida y del Olmo, nado en Madrid o 10 de marzo de 1958, é un catedrático de universidade e investigador español. En 2024 ingresou na Real Academia Galega de Ciencias. Traxectoria
Licenciouse en Física na Universidade Autónoma de Madrid e doutorouse na Universidade Estatal de Nova York en Stony Brook (EUA). É catedrático de Física Teórica na Universidade de Santiago de Compostela. Foi decano da facultade de Física e director da Escola de Doutoramento da USC. Ten traballado en Teoría cuántica de campos, Teoría de cordas, Teoría de nós e Teorías cuánticas de campos topolóxicos. Colaborou co Institute for Advanced Study (Princeton) e o CERN (Laboratorio Europeo de Física de Partículas).
Foi Subdirector Xeral de Proxectos e Investigación no Ministerio de Ciencia e Tecnoloxia, Vicepresidente de Investigación Científica e Técnica do Consello Superior de Investigacións Científicas, Secretario Xeral de Política Científica e Tecnolóxica e Director Xeral de Investigación e Xestión do Plan Nacional de I+D+i no Ministerio de Ciencia e Innovación. Foi director da División Científica do Consello Europeo de Investigación (ERC). Desde 2021 é xefe da Unidade de Apoio ao Consello Científico do ERC.
É autor de numerosas publicacións en revistas especializadas e libros colectivos. Premios
2008: Premio de Física da Real Sociedade Española de Física-Fundación BBVA.
José Manuel Pita Andrade

José Manuel Pita Andrade, nado na Coruña o 1 de novembro de 1922 e finado en Granada o 7 de setembro de 2009, foi un historiador da arte galego, caracterizado polo seu labor dentro da museografía. Así mesmo, foi o primeiro director do Museo do Prado nomeado na Transición española, de 1978 a 1981. Biografía
Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Madrid doutorándose en Historia da Arte en 1947. Cursou estudos de posgraduado na Universidade de Nova York.
Foi catedrático nas universidades de Oviedo (1960), Granada (1961-1978) e Complutense de Madrid (1978-1987) na que se xubilou.
Amais do seu labor no Museo do Prado, durante uns anos foi conservador das coleccións de arte da Casa de Alba e do acabado de fundar Museo Thyssen-Bornemisza, cuxo catálogo xeral supervisou.
Foi membro de número da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, desde 1984 (na que ingresou co discurso Dominico Greco y sus obras a lo largo de los siglos XVII y XVIII), e da Real Academia de la Historia, desde 1989 (na que ingresou co discurso Goya y sus primeras visiones de la historia), membro correspondente e académico de honra da Real Academia Galega de Belas Artes Nosa Señora do Rosario e académico de honra da Real Academia de Bellas Artes de Nuestra Señora de las Angustias de Granada.
Foi membro da Hispanic Society of America e recibiu a Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes en 1989. Obras
Dominico Greco y sus obras a lo largo de los siglos XVII y XVIII, Madrid, discurso de ingreso na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, 1984.
El Greco, Milán, Mondadori, 1986. Coa colaboración de José Álvarez Lopera.
Goya. Vida, obra y sueños, Madrid, Sílex, 1989.
Goya y sus primeras visiones de la historia, Madrid, discurso de ingreso na Real Academia de la Historia, 1989.
La construcción de la catedral de Orense, Santiago de Compostela, Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos, CSIC, e Madrid, Facultad de Filosofía y Letras, Universidad Complutense, 1954.
Luces y sombras en la pintura granadina del siglo de oro, Granada, discurso de recepción como académico honorario na Real Academia de Bellas Artes de Nuestra Señora de las Angustias, 2000.
José Manuel Rey de Viana

José Manuel Rey de Viana, nado en Ourense en 1923 e finado na Coruña o 8 de outubro de 1995, foi un bailarín e coreógrafo galego. Foi o fundador xunto coa súa muller, Victoria Canedo, do ballet galego que leva o seu nome. Traxectoria
Iniciouse con oito anos no baile. Percorreu diversas escolas de danza europeas. En 1949, xunto coa súa muller, tamén bailarina, fundou o Ballet Galego Rey de Viana co obxectivo de dar a coñecer o folclore galego. A súa primeira actuación foi na Coruña en 1955.
En 1964 actuou no pavillón español da Feira Mundial de Nova York. En 1971 a dirección do Ballet foi cedida á Deputación da Coruña. Aos 65 anos tivo que xubilarse por esixencia da Deputación facendo unha folga de fame e unha manifestación artística nos xardíns de Méndez Núñez. O Ballet pasou a estar baixo dirección da Xunta.
Finou na Coruña a consecuencia dunha doenza hepática o 8 de outubro de 1995 aos 72 anos. Recoñecementos
En 1994 foille concedida a Medalla de Galicia de prata.
En maio de 2007 inaugurouse unha sala adicada ao seu ballet no Museo das Mariñas. Vida persoal
Casou con Victoria Canedo Rodríguez.
José Manuel Vázquez Varela

José Manuel Vázquez Varela, nado na Coruña o 21 de decembro de 1946, é un historiador galego. Traxectoria
Doutor en Filosofía e Letras (sección de Historia), foi catedrático de Prehistoria e Etnoloxía na Universidade de Santiago de Compostela, en cuxa Facultade de Xeografía e Historia (Departamento de Historia I) impartiu clases de Fundamentos da Etnoloxía e de Prehistoria do Novo Mundo. Estudoso dos aspectos económicos, sociais, ideolóxicos e relixiosos da Prehistoria en Galicia, escribiu numerosos traballos sobre estes temas. Está xubilado. Algunhas publicacións
1990 - Os Petroglifos de Galicia. Santiago de Compostela: Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago. ISBN 84-7191-655-X
1993 - "Arte Prehistórico". En Galicia Arte. IX. Arte Prehistórico y Romano / Arte Prehistórica e Romana. Hércules. ISBN 978-84-87244-32-2 (en castelán), ISBN 978-84-87244-33-9 (en galego).
1993 - "El Megalitismo de Galicia como humanismo", Anuario Brigantino, nº 16.
1994 - Ritos y creencias en la Prehistoria Gallega. A Coruña: Xuntanza Editorial. ISBN 84-86614-72-4.
1995 - Antepasados, guerreros y visiones. Pontevedra: Deputación Provincial de Pontevedra.
1996 - "Prehistoria", en VV. AA. Nova Historia de Galicia. A Coruña: Editorial Tambre. ISBN 84-88681-27-5. Recoñecementos
Premio Taboada Chivite (2001).
José Mareque Santos

José Mareque Santos, nado en Cádiz o 14 de novembro de 1871 e finado en Madrid o 24 de maio de 1937, foi un político socialista español.
Foi pai de Ángel Mareque Cajaraville (nado en Santiago de Compostela en 1904 e finado en 1974 en Vigo), escultor, pintor, ilustrador e mestre de ourivería na Escola de Artes e Oficios de Vigo. Traxectoria
Traballou de carpinteiro en Santiago de Compostela onde foi promotor da Sociedade de Carpinteiros (1894) e militou no PSOE, do que foi presidente da agrupación local de Compostela dende 1898. Foi elixido deputado do PSOE pola provincia da Coruña nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931.
José María Arguedas

José María Arguedas Altamirano, nado en Andahuaylas o 18 de xaneiro 1911 e finado en Lima o 2 de decembro de 1969, foi un novelista, articulista e ensaísta político peruano. Traxectoria
Fillo de Víctor Manuel Arguedas Arellano e de Victoria Altamirano Navarro. Contraeu matrimonio con Sybilla Arredondo. Morreu suicidándose.
José María Baliño Sánchez

José María Baliño Sánchez, nado en Boimorto, foi un practicante, militar e guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Veciño de Cereixo (A Estrada). Practicante en barcos mercantes. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno no porto de Barcelona e integrouse como voluntario no exército republicano, onde foi practicante militar provisional do Corpo de Sanidade Militar. En decembro de 1937 foi destinado para o Hospital de Evacuación do Exército do leste.
Cando rematou a guerra pasou a Francia, onde foi confinado primeiro no campo de concentración de Argelès-sur-Mer e despois no de Barcarés. Co estalido da segunda guerra mundial foron trasladados a Saint-Cyprien e despois, novamente, a Argelès-sur-Mer. En decembro de 1939 saíu cunha compañía de traballadores cara a Normandía, para traballar na construción dunha vía de ferrocarril. Alí enfermou de úlcera. Participou nunha retirada de máis de 600 quilómetros durante 12 días ata que se firmou o armisticio.
Traballou como barbeiro, facendo zapatos e agricultor até que en agosto de 1944 se incorporou á resistencia (Forces Françaises de l'Intérieur [FFI]) participando na Brigada C. Integrouse na Agrupación de Guerrilleros Españoles en Tolosa e pasou ao Estado español na invasión do Val de Arán o 19 de febreiro de 1944. O 27 dese mes acordaron retirarse, pero José María, pola súa úlcera, caeu enfermo e decidiu entregarse á Garda Civil no posto de Castejón de Valdejasa (Zaragoza). Xulgado por rebelión militar en Zaragoza o 19 de maio de 1945, foi condenado a 12 anos de prisión. Percorreu os penais de Zaragoza, San Miguel de los Reyes, Modelo, Cáceres, Yeserías e Talavera, até que saíu do cárcere en 1949 e volveu a Cereixo.
José María Bello Diéguez

José María Bello Diéguez, nado na Coruña en 1952, é un arqueólogo galego. Traxectoria
Licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Arqueólogo do Servizo de Arqueoloxía da Xunta de Galicia dende 1985. Logo foi asesor histórico do concello da Coruña e dende 1992 arqueólogo municipal. É director do Museo Arqueolóxico e Histórico da Coruña dende 1997. Tamén é director das investigacións do castro de Elviña.
José María Blanco Gerpe

José María Blanco Gerpe, nado en Silleda o 17 de novembro de 1878 e finado en Buenos Aires o 9 de agosto de 1957, foi un sacerdote e antropólogo galego. Traxectoria
Emigrou á Arxentina, onde comezou os estudos sacerdotais. Regresou a España en 1898 e estudou linguas clásicas. Estudou Filosofía en Tortosa e dedicouse ao ensino no Colexio de San Salvador de Zaragoza. En 1908 continuou cos seus estudos de Teoloxía e foi catedrático de Elocuencia Sagrada e Hebreo. Volveu a América, e en 1913 obtivo a cátedra de Física Experimental en Montevideo e as de Psicoloxía, Cosmoloxía e Ciencias Físicas e Naturais na Universidade Pontificia de Buenos Aires. Fundou a revista El Salvador (1926) e publicou traballos de investigación na revista Estudios. Editou un Canto, en hexámetros e en grego, e un ensaio sobre A Ilíada. Organizou a Academia de Filosofía arxentina e dirixiu a Academia Literaria de La Plata. Obras
La evolución antropológica y Ameghino, 1916.
Las ideas preconcebidas y la ciencia, 1919.
El diprothomo y la orientación frente-glabelar, 1919.
La Antropología y la Ciencia, 1921.
Los mártires del Caaró e Yjuhí, 1931.
José María Castellano

José María Castellano Ríos, nado na Coruña en 1947 e finado en Madrid o 17 de setembro de 2025, foi un empresario galego. Traxectoria
Estudou e licenciouse en Económicas e Empresariais na Universidade de Santiago de Compostela. Posteriormente doutorouse pola Universidade Complutense de Madrid. Comezou a traballar no departamento tecnolóxico da aseguradora Aegon, dende onde pasou á filial española da alimentaria Conagra como director financeiro e logo como director xeral. En 1984 incorporouse a Inditex, a empresa onde forxaría a maior parte da súa carreira empresarial, e na que permaneceu 21 anos.
Catedrático de Economía Financeira e Contabilidade na Universidade da Coruña, no grupo téxtil galego chegou a ocupar (1997) os postos de vicepresidente e conselleiro delegado do grupo téxtil Inditex. Como conselleiro delegado deixoulle o paso en 2003 a Pablo Isla, e en 2005 dimitiu de todos os seus cargos en desacordo coa intención, logo fracasada, do fundador de Inditex Amancio Ortega de mercar Unión Fenosa.
Con posterioridade a Inditex foi nomeado membro do consello de administración de diversas empresas, entre elas Fadesa, Ono, Puig, Adolfo Domínguez, Rothschild (banco de investimento do que foi vicepresidente para España), Kiluva (Naturhouse), Indukern. Einsa, La Voz de Galicia ou Tous. En novembro de 2008 nomeárono presidente de ONO, en substitución de Eugenio Galdón.
Pero en 2011 a súa carreira vira de novo ao prometer achegar capital para a reestruturación económica de Nova Caixa Galicia en banco, a cambio de facerse coa dirección executiva da entidade resultante o NCG Banco. Nese momento cesa como vicepresidente de La Voz de Galicia, pero non a presidencia de Ono. En xuño anunciouse que a partir de agosto sería o presidente executivo da nova entidade. Recoñecementos
Recibiu a Medalla de Prata de Galicia en 2004. Vida persoal
Casou coa tamén empresaria María Teresa Vázquez Abad e tivo dúas crianzas.
José María Fernández Ladreda

José María Fernández Ladreda y Menéndez Valdés, nado en Oviedo o 14 de marzo de 1885 e finado en Siero o 20 de setembro de 1954, foi un militar e político asturiano. Traxectoria
Estudou bacharelato en Oviedo, e en 1903 ingresou na Academia de Artillaría de Segovia. Alí recibiu ao ano seguinte a Cruz de primeira clase do Mérito Militar con distintivo branco pola súa aplicación e boa conduta, e ao rematar o terceiro ano dos seus estudos recibiu o emprego de segundo tenente alumno de artillaría. En agosto de 1908 saíu da academia ascendido a tenente primeiro da arma, sendo destinado a Valladolid e ao ano seguinte á comandancia de Melilla.
En 1910 foi designado profesor axudante da Academia de Artillaría. Escribiu en colaboración co capitán Martínez Vivas un Tratado elemental de Química general aplicada, que en 1911 foi declarado libro de texto da academia. Co mesmo colaborador escribiu tamén Química del carbono.
Ascendeu a capitán en 1914 e ao ano seguinte foi destinado ao Taller de Precisións, Laboratorio e Centro Electrotécnico de Artillaría, destino acorde coas súas afeccións, que lle permitiu desempeñar comisións técnicas que lle valeron recompensas. Así, en 1917 recibiu a cruz de primeira clase do Mérito Militar pola súa obra Pólvoras y explosivos modernos, escrita tamén xunto a Martínez Rivas. En 1919 marchou comisionado aos Estados Unidos de América para ampliar estudos.
Tras pedir unha excedencia no exército, en 1924 obtivo a licenciatura de Ciencias pola Universidade de Oviedo. Durante o goberno de Miguel Primo de Rivera foi alcalde de Oviedo entre 1924 e 1926. En 1927 volveu ao exército, pasando despois en varias ocasións á situación de excedente para dedicarse á dirección de industrias privadas e aos estudos científicos, cos que colaborou en revistas especiais e sobre os que publicou diversos traballos de química, electroanálise e metalurxia.
Trala proclamación da Segunda República, e estando retirado do exército, organizou en Asturias o partido da CEDA, sendo elixido deputado a Cortes en 1933. Tralo Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu pé á Guerra Civil, Oviedo uniuse aos sublevados por orde do xefe da gornición, o xeneral Antonio Aranda, e quedou sitiada por tropas e milicianos leais á República. Como comandante, Fernández Ladreda formou na cidade o batallón de voluntarios para a súa defensa.
Tempo despois foi elixido membro da Real Academia de Farmacia e da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais. Foi ministro de Obras Públicas entre 1945 e 1951.
José María Fátima Ben-Alí

José María Fátima Ben-Alí, nado na Habana (Cuba) cara a 1891, e finado en Lugo o 4 de febreiro de 1941, foi un xornaleiro e político cubano. Traxectoria
Residía en Santander. En xullo de 1936 estaba en Becerreá. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 28 de agosto. Procesado na causa 190/37 xunto con Abel Valcárcel Puente, Jesús Salvador García Vázquez, Luis García Vázquez, Ricardo García Santín, Emilio Núñez Cabana, Isidro Valentín Gómez Gerbolés, Pedro Gutiérrez Gutiérrez, Nicomedes Lamas Díaz, José González Rivero, José M. Freijo López, Nicolás Freijo López e José Poy Arrojo, foron xulgados en consello de guerra o 16 de febreiro de 1938; José María foi condenado a pena de morte conmutada por cadea perpetua. Cumpriu condena na Prisión de Lugo, onde morreu o 4 de febreiro de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas, e foi condenado ao pago de 100 pesetas de multa.
José María Hinojosa

José María Hinojosa Lasarte, nado en Campillos en 1904 e finado en Málaga o 22 de agosto de 1936, foi un poeta español da Xeración do 27, introdutor en España da poesía surrealista. Traxectoria
Foi codirector, con Manuel Altolaguirre, da celebérrima revista Litoral. Morreu asasinado ó comezo da guerra civil española na porta do cemiterio de San Rafael, en Málaga, vítima da represión republicana[Cómpre referencia]. Obras
Poema del campo (Madrid, 1925).
Poesía de perfil (París, 1926).
La rosa de los vientos (Málaga, 1927).
Orillas de la luz (Málaga, 1928).
La flor de Californía (sic) (Madrid, 1928).
La sangre en libertad, (Málaga, 1931).
Poesías completas Málaga: Litoral, 1983.
Seis poemas inéditos. Málaga: Deputación Provincial, 1988.
Obra completa de José María Hinojosa (1923-1931), edición de Alfonso Sánchez. Fundación Genesian, 2004.
José María Maceiras Serrano

José María Maceiras Serrano, coñecido como Seis Horas, nado en Miño, foi un político galego. Traxectoria
Militante do PSOE. Foi nomeado presidente da Agrupación Socialista de Miño en marzo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e estivo agochado. Foi capturado por falanxistas e gardas civís o 8 de maio de 1938. Xulgado en Ferrol por rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua.
José María Montoto López Vigil

José María Montoto López Vigil, nado en Santolaya (Cabranes) o 28 de abril de 1818 e finado en Sevilla o 18 de marzo de 1886, foi un xurisconsulto, avogado e escritor do século XIX. Traxectoria
Naceu en Asturias, mais viviu en Sevilla dende meniño, ao falecer seus pais, Pedro Montoto Blanco e Josefa López-Vigil Pando. En Sevilla conviviu co seu tío, o cóengo Don Luis López-Vigil y Pando. Estudou Dereito na Universidade de Sevilla, licenciándose o 23 de xullo de 1841. Especializouse e considerouse como unha autoridade en investigación histórica e xurídica.
Ademais de varios traballos en opúsculos sobre materias de Dereito. A súa obra máis coñecida é Historia de don Pedro I de Castilla.
Politicamente, simpatizaba co carlismo. No ano 1870 fundou un xornal de breve vida chamado "El Desengaño".
Empregou o pseudónimo de Osén Hoja Timorato.
Contraeu matrimonio con María de los Ángeles Rautenstrauch y Giovanelli, coa que tivo tres fillos, María Teresa (1849-1905), Luis (1851-1929) e Carlos, antes de que súa dona morrese de cólera no 1854.
Feneceu en Sevilla e atópase soterrado na igrexa de San Bartolomé.
José María Riguera Montero

José María Riguera Montero, nado en Nogueira (Ourol) o 19 de setembro de 1845 e finado en Viveiro o 15 de outubro de 1922, foi un escritor e xornalista galego. Traxectoria
Fillo de Tomás Benito Riguera Losada e Francisca Montero Fernández, naturais de Xermade e Ourol. Estudou Latín e Humanidades en Viveiro e cursou tres anos de Filosofía e Letras e outros tres de Teoloxía no Seminario de Mondoñedo. Abandonou o semanario e emigrou a Montevideo en 1870. Alí fundou o Instituto Oriental, establecemento de ensinanza superior. Catedrático de Latinidad, estudou seis anos na Facultade de Dereito e Ciencias Sociais da Universidade de Montevideo, e alcanzou o grao de Doutor. Foi presidente e asesor da primeira Asociación de Socorros Mutuos establecida no Uruguai. Colaborou na prensa americana.
Por motivos de saúde, viuse obrigado a regresar a Galicia. Estableceuse na Coruña, onde promoveu unha delegación da sociedade Vivero y su Comarca e financiou diversos actos culturais. En 1903 foi elixido primeiro presidente da Liga de Amigos da Coruña.
Foi vicepresidente do consello de administración de La Voz de Galicia e colaborou en Vida Gallega e outras publicacións utilizando os pseudónimos Ramón Erotiguer e Bernardo Miranda, filósofo mindoniense. Obra
Humilde tributo de amor, dedicada á súa nai, Francisca Montero. Montevideo, 1881
Vindicación de la Gramática Castellana, Montevideo, 1887, que lle valeu o acceso á Academia Española do Uruguai.
Carta abierta a Tomás Riguera Losada. Montevideo, 1890.
El matrimonio. Disertación sobre el derecho de sucesión.
Estudios acerca de la verdadera cuna y oriundez de Miguel Cervantes Saavedra, A Coruña, 1905.
In Memoriam, homenaje a la memoria de la Ilustrísima señora Doña Regina López Domínguez en el primer aniversario de su fallecimiento. A Coruña, 1911.
Cuestiones filológicas, A Coruña, 1917.
José María Riobó

José María Riobó Millán, nado en Ferrol en 1945 e finado na mesma cidade o 21 de maio de 2003, foi un dirixente sindicalista galego. Traxectoria
Criouse no barrio de Esteiro. Traballador da Bazán. Converteuse en activista das Comisións Obreiras. Como consecuencia das mobilizacións obreiras de 1972, xunto cos outros membros do xurado de empresa de Bazán Rafael Pillado e Manuel Amor Deus, foi encausado e sometido a consello de guerra. Permaneceu en prisión ata a amnistía de 1976. Logo da legalización dos sindicatos foi elixido secretario xeral de CCOO de Ferrol. Finou no Hospital Novoa Santos de Ferrol o 21 de maio de 2003 vítima dun cancro producido polo amianto.
José María Rodríguez Braxe

José María Rodríguez Braxe, coñecido como Luxo, nado en Cabanas e finado en Vilarmaior o 15 de setembro de 1936, foi un político galego. Traxectoria
Traballou como ebanista en Cabanas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado e rexistrado no cemiterio de Grandal (Vilarmaior). Vida persoal
É avó de Francisco Rodríguez Sánchez.
José María Rodríguez Eiras

José María Rodríguez Eiras, alcumado Cotexo, nado no Carril (Vilagarcía de Arousa) o 12 de agosto de 1905 e finado en Trabanca Sardiñeira en 1967, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Fogueiro. Pertencía ao Sindicato da Industria Pesqueira do Carril adscrito á CNT co seu irmán Secundino. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse. Declarado en rebeldía en varias causas tras fuxir nun barco a Francia. Volveu a Barcelona. Loitou no exército republicano. Foi confirmado como comisario político en decembro de 1938. Coa derrota da Repúbica foi detido en Alacant e retomado o seu procesamento en Galicia, foi condenado en consello de guerra pola causa 886/39. Estivo preso na Prisión Central de Santa Isabel de Santiago de Compostela, de onde saíu en liberdade condicional en marzo de 1944. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Foi detido pola Garda Civil en Santiago de Compostela con Santiago Rey N. , Ramón Díaz Hermo e José Vidal Bugallo. Foron xulgados en consello de guerra en Santiago de Compostela o 9 de decembro de 1944. O fiscal pediu pena de morte para todos eles, excepto para Rodríguez Eiras. En marzo de 1947 foi outra vez detido co seu irmán Secundino e torturado. Xulgado en consello de guerra en Vigo en 1948, foi condenado a 3 anos e internado en Santoña. Liberado en 1952, continuou traballando na pesca e mantivo contacto con compañeiros como A. García Durán.
José María Saavedra Díaz

José María Saavedra Díaz, coñecido como Pepe, nado en Ferrol o 3 de abril de 1913 e finado na Coruña o 23 de xullo de 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Veciño de Sillobre (Fene). Afiliado ao PSOE. Enlace da guerrilla. Botouse ao monte en maio de 1947 ante o temor a ser detido. Marchou a Ourense e desde novembro de 1947 foi responsable con Raúl Castro Cao dun destacamento da II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia controlado por Samuel Mayo Méndez, activo no val do Miño. O destacamento foi o responsable de varios asaltos e das mortes dos veciños de Piñor, Montero Cid, falanxista, e Emilio Padrón Cuíñas (o 23 de agosto de 1948); do alcalde de Coles José López Quiroga; e do veciño de Piúca Severo Rubín Pérez.
O 18 de marzo de 1949 formaba parte do grupo de seis guerrilleiros localizados pola Garda Civil nunha casa que utilizaban como refuxio preto de Ourense. Nun primeiro asalto os guerrilleiros lograron repeler o ataque e mataron o capitán Francisco Piñel Estévez e ao garda José Rouco Vila, o guerrilleiro Antón López tamén resultou morto. A situación fíxose insostible e José María Saavedra, Antonio Pérez Barreiros e outro guerrilleiro intentaron romper o cerco. José María Saavedra e Antonio Pérez resultaron gravemente feridos e foron capturados, o terceiro home logrou escapar. Na casa permaneceron dous guerrilleiros que continuaron resistindo e a Garda Civil decidiu poñerlle lume á casa. No edificio en chamas, Manuel Novoa suicidouse mentres o seu compañeiro Camilo de Dios Fernández foi ferido e capturado. Xulgado en consello de guerra na Coruña o 18 de xuño de 1940, foi condenado a morte e executado con garrote vil o 23 de xullo de 1949. O seu compañeiro Antonio Pérez Barreiro tamén foi condenado a morte noutro consello de guerra celebrado na Coruña o 27 de agosto de 1949 e Camilo de Dios foi condenado a 30 anos de prisión.
José María Sánchez Carrión

José María Sánchez Carrión, nado en Cartaxena o 1 de agosto de 1952, é un lingüista español tamén coñecido como «Txepetx» (palabra en éuscaro do carrizo).
É licenciado en filoloxía angloxermánica pola Universidade de Salamanca, doutor en lingüística e filoloxía vasca pola Universidade do País Vasco, así como catedrático de Bacharelato de lingua e literatura españolas.
A súa traxectoria académica e profesional estivo moi vencellada dende o comezo tanto co éuscaro como con Navarra e o País Vasco. Está especializado en sociolingüística e lingüística diacrónica. É membro asociado da Euskaltzaindia dende 1983.
Tamén exerceu como profesor en Escocia, Inglaterra, Canarias, Baleares e Andalucía. As súas áreas de investigación centráronse no bilingüismo e na vida das linguas. Ostenta a patente da Hololingüística, á que considera unha "teoría autoconsistente da experiencia lingüística". Obra
1972. El estado actual del vascuence en la provincia de Navarra (1970): factores de regresión, relaciones de bilingüismo. Pamplona: Institución Príncipe de Viana. ISBN 978-84-7016-047-9
1980. Lengua y pueblo. San Sebastián: Elkar. ISBN 978-84-85485-21-5
1981. El espacio bilingüe: aspectos etnolingüísticos del bilingüismo y teoría lingüística de los espacios. Burlada: Sociedad de Estudios VascosArquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. . ISBN 978-84-300-5151-9
1987. Un futuro para nuestro pasado: claves de la recuperación del euskara y teoría social de las lenguas. Estella: Self-published. ISBN 978-84-398-9781-1
1991. Un futuro para nuestro pasado: claves de la recuperación del euskara y teoría social de las lenguas, 2nda ed. San Sebastián: Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo". ISBN 978-84-398-6972-6
1999a. Aplicación sociolingüística de la territorialidad: márgenes de encuentro, Bilbao y el euskara: sistemas modélicos de interpretación, modelos sistémicos de actuación. Bilbao: Ayuntamiento de Bilbao. OCLC 863161564
1999b. Lengua y pueblo, 2nda ed. Pamplona: Pamiela. ISBN 978-84-7681-314-0
2000. Bizi + Hitza Fundazioa Fundación Hololingüística. Bilbao: Bizi + Hitza Fundazioa.
2013. Le code Jean le Baptiste. Beaumont-Pied-de-Boeuf: NVA. ISBN 978-2-9526562-2-1
2017. Ascesis de la luz escrita: el lenguaje de la luz (III). Madrid: Bizi+Hitza Fundazioa Fundación Vida y Lenguas. ISBN 8494797212
2019. El lenguaje de la luz: el código "Jesús el Cristo". Roquetas de Mar: Círculo Rojo. ISBN 9788413317281
2023. Le code Jésus le Christ. Beaumont-Pied-de-Boeuf: NVA. ISBN 978-2-9526562-3-8
José María Varela Rendueles

José María Varela Rendueles, nado en Madrid en 1904 finado na Coruña o 20 de decembro de 1986, foi un avogado, político e empresario español. Traxectoria
Foi oficial do goberno civil de Biscaia e dende marzo de 1930 do de Pontevedra. Militante de Acción Republicana, durante a Segunda República foi nomeado gobernador civil de Guipúscoa o 30 de decembro de 1931, o 17 de agosto de 1932 pasou a ser gobernador civil de Murcia. Despois reincorposouse ao seu posto de oficial do goberno civil de Pontevedra. Cando se constituíu a organización de Izquierda Republicana de Pontevedra en maio de 1934, Varela foi nomeado secretario. En novembro de 1934 foi destinado ao goberno civil de Soria. Co triunfo da Fronte Popular, o 22 de febreiro de 1936 foi nomeado gobernador civil de Biscaia, e dende o 24 de maio de 1936 foi gobernador de Sevilla.
Gobernador en Sevilla
Cando se produciu o Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, Varela era o gobernador civil de Sevilla. Despois de que o xeneral Queipo Llano sublevara a gornición a tarde do 18, Varela intentou resistir o golpe no goberno civil xunto a outras autoridades, como o xefe dos gardas de Asalto, o comandante José Loureiro. Tamén intentou, sen éxito, que o xefe da Base aérea de Tablada bombardeara as forzas sublevadas que operaban dous canóns. Rexeitou as peticións do líder do PCE sevillano, Saturnino Barneto, para que entregase armas á poboación e poder resistir así o golpe. Despois de que os sublevados disparasen un canonazo contra o goberno civil, Varela chamou por teléfono a Queipo de Llano e acordou a rendición a cambio de que respectara a súa vida. Logo de ser feito prisioneiro, foi enviado á prisión provincial xunto a outros como o alcalde, Horacio Hermoso, ou o presidente da deputación, José Manuel de Puelles.
Posteriormente foi xulgado en consello de guerra e condenado a morte, aínda que finalmente polos bos oficios do xesuíta Ayala e da condesa de Lebrija, a sentenza foi reducida a 30 anos de prisión. Memorias
Nas súas memorias (Rebelión en Sevilla: memorias de su gobernador rebelde) xustificou os seus actos o 18 de xullo de 1936, día en que se levantou a guarnición de Sevilla ao mando do xeneral Queipo de Llano, alegando que confiaba "na verdade dos demais e na lealdade dos demais”. Obras
1982, Rebelión en Sevilla: memorias de su gobernador rebelde. Sevilla: Servizo de Publicacións do Concello. ISBN 9788450079371
1985, Ventana en viaje
1987, El Yo escrito en mi árbol Vida persoal
Casou en Santiago de Compostela con María de la Concepción Plá Varela en xaneiro de 1931. Recoñecementos
Premio Ciudad de Sevilla polo libro Rebelión en Sevilla.
José Mateo Mariñas

José Mateo Mariñas Ferrero, nado en Bembibre (O Bierzo) o 8 de setembro de 1918, foi un xornalista e político español. Traxectoria
Incorporouse ao PSOE en 1935. Na guerra civil foi sarxento de Intendencia no exército leal. Nos anos corenta residía en Rábade e foi o contacto do partido para organizar a Federación Provincial do PSOE de Lugo, con Manuel Cobas Rodríguez, Luis Fernández del Valle, Graciano Leivas Freire, Antonio Vidal Vilas e outros. Detidos en xullo de 1945, acusados de rebelión na causa 321/45, foron xulgados en Lugo o 20 de abril de 1946. Cobas, Mariñas e Vidal foron condenados a seis meses e un día, e Luis foi condenado a nove meses de prisión. José Mateo Mariñas saíu en liberdade o 27 de xuño de 1946.
En 1949 foi nomeado correspondente en España do semanario mexicano Claridad e trasladouse a Madrid. Dende xullo de 1949 enviou crónicas de Madrid para El Progreso. Foi crítico taurino. Restablecida a democracia formou parte da Agrupación Socialista de Chamartín (Madrid). Traballou como xornalista en TVE. Foi elixido vicepresidente da Unión de Periodistas en abril de 1978.
José Miguel de Barandiarán

José Miguel Barandiarán Ayerbe ou Joxemiel Barandiaran, nado en Ataun (Guipúscoa) o 31 de decembro de 1889 e finado na mesma vila o 21 de decembro de 1991, foi un sacerdote, antropólogo, etnólogo e arqueólogo vasco.
Foi agarimosamente coñecido como Geure Aita Barandiaran. É autor de numerosas investigacións, e está considerado como o «patriarca da cultura vasca».
José Monteagudo Rodríguez

José Monteagudo Rodríguez, nado en Carballo en 1899, foi un político galego. Traxectoria
Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 foi elixido concelleiro de Carballo e nomeado 1º tenente-alcalde. Logo da dimisión do alcalde Francisco Bolón Moreira en 1932, foi elixido alcalde de Carballo. Foi destituído polo gobernador civil en setembro de 1934. Volveu ser alcalde en 1936. Foi deputado provincial. Foi o último alcalde de Carballo da II República. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído. Detido, foi xulgado na Coruña por rebelión e condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas.