Gibbsita

A gibbsita é unha das formas minerais do hidróxido de aluminio.
Habitualmente descríbese como γ-Al(OH)3, aínda que ocasionalmente aparece reflectida como α-Al(OH)3. Descubrimento, descrición, nome e sinónimos
Este mineral foi descuberto por primeira vez en Richmond, no condado de Berkshire, Massachusetts, polo que inicialmente se coñeceu como richmondita.
Inicialmente foi descrito por Dewey en 1820, baixo o nome de wavellite.
Pero foi a descrición do mineraloxista estadounidense John Torrey en 1822 a que é referencia.
Este autor dedicouno a George Gibbs (1777-1834), mineraloxista e recolledor de minerais estadounidense, dono da colección de minerais Gibbs, que foi adquirida pola Universidade Yale no século XIX. Un sinónimo moi utilizado para designar este mineral é hidrarxilita. A etimoloxía deste nome deriva da unión das palabras do grego antigo ὕδωρ hydōr, "auga" e ἄργιλλος árgillos, "arxila".
Menos usuais son os sinónimos: claussenita, gibbsitogelita, ebeta-kliachita. Propiedades
As principais propiedades da gibbsita son: A súa cor vai da branca a agrisada ou verdosa.
Ten unha dureza de 2, 5 a 3 na escala de Mohs (comparábel á da calcita)
A súa masa específica é de 2, 40 g. cm−3
A súa exfoliación é perfecta, basal.
Desprende un forte olor a arxila cando se respira sobre el. [Cómpre referencia]
É solúbel en ácido sulfúrico quente.
Cando se quenta non funde, pero calcínase, liberando auga; vólvese branco e endurece. [Cómpre referencia]
Preséntase en agregados globulares ou estalactíticos de aspecto fibroso radiado (semellantes aos da calcedonia), ou en cristais tabulares pseudohexagonais, fecuentemente en maclas. Os seus raros cristais pseudohexagonais poden alcanzar os 3 cm de lonxitude. Politipos
A gibbsita ten tres politipos: [Cómpre referencia] bayerita, descrita habitualmente como α-Al(OH)3, aínda que ás veces como β-Al(OH)3,
doyleita, e
nordstrandita.
A gibbsita e a bayerita cristalizan no sistema monoclínico, mentres que a doyleita e a nordstrandita fano no triclínico. Estrutura cristalina
A estrutura da gibbsita é análoga á estrutura básica das micas. Está formada por capas ou láminas de octaedros de hidróxido de aluminio apiladas. Os octaedros están formados por ions de aluminio (Al3+) coordinados octaedricamente con seis ions hidroxilo (OH-). Cada un destes hidroxilos está unido só a dous ions de aluminio, porque nun de cada tres octaedros está ausente o catión central. O resultado é unha lámina electricamente neutra. A falta de carga eléctrica nas láminas de gibbsita fai que non sexa necesaria a existencia de ions entre elas actuando como nexo de unión entre as mesmas. En consecuencia, as capas só se manteñen unidas por cargas residuais.
A estrutura da gibbsita está estreitamente relacionada coa da brucita (Mg(OH)2). Porén, a menor carga positiva do Mg2+ fronte ao Al3+ implica que non é necesario que un de cada tres octaedros estea vacante. A diferente simetría da gibbsita e a brucita é o resultado do distinto modo en que as láminas se apilan.
A estrutura básica do corindón (Al2O3) é idéntica á da gibbsita, coa diferenza de que os hidroxilos están substituídos por oxíxeno (O2-). A maior carga do O2- provoca que as láminas non sexan neutras, motivando que se unan con outros catións de aluminio adicionais —situados encima e debaixo—, o que dá como resultado a estrutura tridimensional do corindón.
Así mesmo, a gibbsita é interesante porque a miúdo forma parte da estrutura doutros minerais. Capas neutras de hidróxido de aluminio aparecen intercaladas entre láminas de importantes silicatos do grupo da arxila; así sucede na illita, a caolinita e nos filosilicatos do grupo da esmectita. As capas individuais de hidróxido de aluminio son idénticas ás láminas de gibbsita e como tal se consideran. Orixe
Este mineral é produto da alteración epixenética doutros minerais de aluminio.
A bauxita e os hidróxidos de aluminio
A bauxita, principal mena do aluminio, non é un mineral, senón unha rocha sedimentaria produto da alteración, por meteorización, de rochas que conteñen silicatos de aluminio e pouco cuarzo libre, como por exemplo, a sientia nefelínica e, sobre todo, as calcarias arxilosas, e constituída fundamentalmente por hidróxidos de aluminio (bohemita, diásporo, gibbsita e cliachita —ou alumogel—), acompañados de hematita (óxido de ferro III), minerais arxilosos e algo de cuarzo. Na súa alteración nun clima tropical, cálido e húmido, prodúcese o arrastre de todos os seus compoñentes agás os hidróxidos de alumninio e de ferro.