proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Dupla articulación da linguaxe

En lingüística utilízase a denominación dobre articulación da linguaxe para facer referencia a unha características fundamental da organización das linguas naturais humanas que permite que cun número reducido de elementos se poida producir unha cantidade ilimitada de mensaxes. Segundo o lingüista funcionalista André Martinet, esta característica é o que opón estas linguas naturais ó resto de sistemas comunicativos.
A primeira articulación supón a existencia nas linguas de unidades que teñen significante e significado: oracións, frases, sintagmas e, por último, monemas (lexemas e morfemas). Por exemplo, como é descompoñible en com- e -o, os dous elementos con significado 'comer' e 'primeira persoa de singular do presente de indicativo'.
A segunda articulación implica que as unidades empregadas nas linguas son segmentables en elementos sen significado (fonemas), que poden ser combinadas desprovistos de sentido. Isto evita sobrecargar a memoria e economizar esforzos, xa que as unidades lingüísticas poden reutilizarse: con só unhas ducias de fonemas e as súas combinacións pódense formar miles de monemas que, arranxados diversamente, transmiten unha infinidade de mensaxes.
Walter Porzig afirma que a articulación é o procedemento que permite distinguir entre a linguaxe dos homes e a dos animais: a enunciación vocal humana é articulada porque se presta a unha división sistemática, por medio da cal chegamos a elementos sonoros significativos; e por outro lado, eses elementos existen porque a súa significación permanente asegura a súa individualidade e nolos fai recoñecer sempre iguais a si mesmos nas máis variadas circunstancias.
Dupla carraca

Na lóxica, o símbolo ⊨, ⊨ {\displaystyle \vDash } ou ⊨ {\displaystyle \models } chámase dupla carraca ou duplo torniquete. Pódese ler como "consecuencia lóxica", "modelo de", "é unha consecuencia semántica de", ou en inglés "is stronger than". Unha das súas relacións co símbolo da carraca ⊢ {\displaystyle \vdash } (que ten unha soa barra polo medio) é o teorema de completude. Significado
O dupla carraca é unha relación binaria. O significado depende do contexto: Cando se expresa a consecuencia lóxica (semántica), cun conxunto de sentenzas á esquerda e unha única sentenza á dereita, preténdese indicar quese toda sentenza da esquerda é verdade (premisas), a sentenza da dereita será verdadeira, e. g. Γ ⊨ φ {\displaystyle \Gamma \vDash \varphi }. Este uso é moi semellante ao da carraca, o que indica unha consecuencia lóxica (sintáctica).
Cando se expresa a satisfacibilidade, cunha estrutura modelo (ou estrutura de verdade) no lado esquerdo e un conxunto de sentenzas no lado dereito, é para indicar que a estrutura é un modelo para (ou satisfai (ten os recursos necesarios para probar valor verdade)) o conxunto de sentenzas e. g. A ⊨ Γ {\displaystyle {\mathcal {A}}\models \Gamma }.
Cando se expresa tautoloxía, ⊨ φ {\displaystyle \vDash \varphi }. O que indica que a expresión φ {\displaystyle \varphi } é unha consecuencia lóxica (semántica) dun conxunto de sentenzas baleiras, é dicir, é válida semanticamente.
Duplo factorial

En matemáticas, o duplo factorial dun número n, denotado como n‼, é o produto de todos os enteiros positivos ata n que teñen a mesma paridade (par ou impar) que n. É dicir, n! !
∏ k
0 ⌈ n 2 ⌉ − 1 ( n − 2 k )
n ( n − 2 ) ( n − 4 ) ⋯. {\displaystyle n! !
\prod _{k
0}^{\left\lceil {\frac {n}{2}}\right\rceil -1}(n-2k)
n(n-2)(n-4)\cdots. } Reformulado, isto di que para n par, o duplo factorial é n! !
∏ k
1 n 2 ( 2 k )
n ( n − 2 ) ( n − 4 ) ⋯ 4 ⋅ 2, {\displaystyle n! !
\prod _{k
1}^{\frac {n}{2}}(2k)
n(n-2)(n-4)\cdots 4\cdot 2\, ,} mentres que para n impar é n! !
∏ k
1 n + 12 ( 2 k − 1 )
n ( n − 2 ) ( n − 4 ) ⋯ 3 ⋅ 1. {\displaystyle n! !
\prod _{k
1}^{\frac {n+1}{2}}(2k-1)
n(n-2)(n-4)\cdots 3\cdot 1\, .} Por exemplo, 9‼
9 × 7 × 5 × 3 × 1
945. O duplo factorial de cero 0‼
1 como produto baleiro. A secuencia de duplos factoriais para n
0, 2, 4, 6, 8, .. . comeza como A secuencia de duplos factoriais para impar n 1, 3, 5, 7, 9, .. . comeza como O termo semifactorial tamén é usado por Knuth como sinónimo de duplo factorial (porque realmente ten a metade de factores que o factorial.
Dura lex, sed lex

Dura lex, sed lex é unha locución latina que significa literalmente "a lei é dura, pero é a lei". Emprégase ao falar dunha lei ou regra que costa cumprir, pero á que debemos someternos.
Duraluminio

O duraluminio é unha aliaxe de aluminio (> 90 %) con cobre (3-5 %), magnesio (0, 4-2, 4 %) e manganeso (0, 3-1 %) e, ás veces, unha pequena porcentaxe de silicio. Pertence á familia das aliaxes aluminio-cobre.
Foi descuberto accidentalmente en 1908 polo químico e enxeñeiro metalúrxico alemán Alfred Wilm (1869-1937), en Düren (Alemaña), aínda que non foi introducido na industria até 1909.
Antes de ser sometido a un tratamento térmico, a aliaxe é dúctil e maleábel. Pero co tratamento térmico, unha reacción entre o aluminio e o magnesio provoca un aumento na dureza e a resistencia á tracción. Propiedades
O seu peso lixeiro e outras propiedades físicas fixeron que o duraluminio fora amplamente utilizado na industria aeroespacial desde a década de 1920. As súas principais característica son a grande resistencia á tracción e a súa moi elevada resistencia mecánica a temperatura ambiente. Porén, a súa resistencia á corrosión, soldabilidade e aptitude para o anodizado son baixas. Boa mecanización.
Pouca resistencia á abrasión.
Pouca resistencia á corrosión. Aplicacións
Os duraluminios empréganse especialmente na industria aeronáutica e na de automoción.
Son aliaxes das máis usadas, dentro dos aluminios, que permiten aplicacións até hai pouco reservadas aos aceiros. Parafusos.
Moldes de soprado.
Mosquetóns.
Estampacións.
Utensilios diversos.
Dureza

A dureza é a capacidade que ten un material de soportar esforzos sen se deformar permanentemente. Non debe confundirse coa tenacidade. Hai diversas formas de medir a dureza, se ben a maioría consiste en utilizar un pequeno indentador, dispositivo que trata de penetrar no material e que pode ser un pequeno balote ou unha agulla. Escalas de uso industrial
En metalurxia a dureza mídese utilizando un durómetro para o ensaio de penetración. Dependendo do tipo de punta empregada e do rango de cargas aplicadas, existen diferentes escalas, axeitadas para distintos rangos de dureza.
O interese da determinación da dureza nos aceiros estriba na correlación existente entre a dureza e a resistencia mecánica, sendo un método de ensaio máis económico e rápido que o ensaio de tracción, polo que o seu uso está moi estendido.
Ata a aparición da primeira máquina Brinell para a determinación da dureza, esta medíase de forma cualitativa empregando unha lima de aceiro temperado que era o material máis duro que se empregaba nos talleres.
As escalas de uso industrial actuais son as seguintes: Dureza Brinell: Emprega como punta unha bóla de aceiro. Para materiais duros, é pouco exacta.
Dureza Rockwell: Utilízase como punta un cono de diamante (nalgúns casos unha bóla de aceiro). É a máis estendida, xa que a dureza se obtén por medición directa e é apta para todo tipo de materiais. Adóitase considerar un ensaio non destrutivo polo pequeno tamaño da pegada.
Rockwell superficial: Existe unha variante do ensaio, chamada Rockwell superficial, para a caracterización de pezas moi delgadas, coma coitelas de afeitar ou capas de materiais que recibiron algún tratamento de endurecemento superficial.
Dureza Webster: Emprega máquinas manuais na medición, sendo apto para pezas de difícil manexo coma perfiles longos extruídos. O valor obtido adoita converterse a valores Rockwell.
Dureza Vickers: Emprega coma penetrador un diamante con forma de pirámide cuadrangular. Para materiais brandos, os valores Vickers coinciden cos da escala Brinell. Escala de Mohs
En mineraloxía utilízase a escala de Mohs, creada por Friedrich Mohs, que mide a resistencia ó raiado dos minerais.
Dureza Rockwell

A dureza Rockwell é un método para determinar a dureza, é dicir, a resistencia dun material a ser penetrado. O ensaio de dureza Rockwell constitúe o método máis usado para medir a dureza debido a que é moi simple de levar a cabo e non require coñecementos especiais. Características
Pódense utilizar diferentes escalas que proveñen da utilización de distintas combinacións de penetradores e cargas, o cal permite ensaiar practicamente calquera metal ou aliaxe.
O ensaio consiste en dispor un material cunha superficie plana na base da máquina. Aplícaselle unha precarga menor de 10 kg, basicamente para eliminar a deformación elástica e obter un resultado moito máis preciso. Logo aplícaselle durante uns 15 segundos un esforzo que varía desde 60 a 150 kg a compresión. Desaplícase a carga, e mediante un durómetro Rockwell obtense o valor da dureza directamente na pantalla, o cal varía de forma proporcional co tipo de material que se utilice. Tamén se pode atopar a profundidade da penetración cos valores obtidos do durómetro se se coñece o material.
Durham, Inglaterra

Durham (AFI: [ˈdʊɹəm] na pronuncia local, [ˈdʌɹəm] en RP) é unha pequena cidade localizada no nordeste da Inglaterra. Atópase ao sur das cidades de Newcastle upon Tyne, Chester-le-Street e Sunderland e ao norte de Darlington.
É bastante coñecida pola súa catedral e o seu castelo normandos, ambos os dous designados Patrimonio da Humanidade en 1986. Tamén é a sede da Universidade de Durham, unha das máis antigas e con máis sona do país.
Durmideira

A durmideira (Papaver somniferum) é unha planta herbácea da familia das papaveráceas (a mesma familia das papoulas) que chega a unha altura superior ao metro. Ten propiedades sedativas e narcóticas, dela extráese o opio. A súa distribución abrangue Asia e Europa, atópase en terreos calcarios, a cápsula contén numerosas sementes, utilizadas en especial na Europa do leste para aromatizar o pan e outros produtos. Tradicionalmente tamén se utilizou a durmideira para obter infusións relaxantes e como somnífero. As variedades asiáticas teñen uns principios activos máis fortes cós das europeas. Galería
Duskamma

Duskamma foi unha fortaleza na Cólquida clásica, seguramente próxima a Aripsa, que pertencía a Anniya de Azzi e Hayasa a finais do século –XIV, cando foi atacada por Mursilis II, rei dos hititas. Despois da conquista de Aripsa, Duskamma rendeuse voluntariamente.
Duty Free Shoppers

As tendas libres de impostos -en inglés duty-free shops- son comercios retallistas que non aplican impostos nin taxas nacionais coa esixencia de que os seus produtos sexan vendidos a aqueles viaxeiros que os levarán fóra do país. Adoitan atoparse na área internacional de aeroportos, portos ou a bordo de avións e barcos de pasaxeiros. Non é común atopar un para os viaxeiros que usan o transporte ferroviario ou por estrada, aínda que moitos pasos fronteirizos entre os Estados Unidos e Canadá teñen tendas deste tipo para os viaxeiros que viaxan en coche.
Nalgúns países, as tendas poden participar nun sistema de reembolso turístico. Neste caso, os clientes pagan o prezo total, pero unha vez que cheguen á zona de tránsito internacional poderán recuperar o importe das taxas aplicadas.
Estes privilexios foron suprimidos para viaxes dentro da Unión Europea (UE) en 1999, pero mantéñense para os viaxeiros cuxo destino final está fóra da UE. Algúns territorios especiais dalgúns Estados membros, como Åland, Livigno ou Canarias, a pesar de formaren parte da UE, están fóra da súa unión fiscal, polo que poden ofrecer produtos libres de impostos a todos os viaxeiros. Historia
A primeira tenda libre de impostos do mundo foi creada en 1947 no aeroporto de Shannon, Irlanda, por Brendan O'Regan e segue en funcionamento desde entón. Foi creado para atender aos pasaxeiros das compañías aéreas transatlánticas que viaxaban entre Europa e América do Norte, e que paraban para reabastecer, xa for ao comezo ou ao final das súas viaxes. Foi un éxito inmediato e foi copiado en todo o mundo.
Este concepto de compras libres de impostos foi desenvolvido máis amplamente por dous empresarios estadounidenses, Charles Feeney e Robert Warren Miller, fundadores da corporación Duty Free Shoppers (DFS), creada o 7 de novembro de 1960. Comezando en Hong-Kong e estendéndose desde alí a Europa e América, a corporación finalmente creceu até se converter nunha empresa global. Feeney vendeu a súa participación en DFS en 1996 por 1, 63 mil millóns de dólares estadounidenses, uns 954 millóns de libras esterlinas, e fundou varias organizacións benéficas como The Atlantic Philanthropies.
Duékoué

Duékoué é un poboación do departamento homónimo, na rexión de Moyen-Cavally, Costa do Marfil.
Polo menos 800 persoas foron matadas en Duékoué o 29 de marzo de 2011 durante os combates encadrados no que se coñece como a segunda guerra civil de Costa do Marfil.
Dáctilo (zooloxía)

En zooloxía, denomínase dáctilo a dúas estruturas corporais presentes en senllos grupos de invertebrados: Crustáceos
En moitos crustáceos o dáctilo é o segmento terminal do seus apéndices torácicos. En certos casos, como nos decápodos, o dáctilo, canda o propodio, forma a quela ou pinza. Nos decápodos comestíbeis, o dáctilo coñécese popularmente como uña. Cefalópodos
Nos cefalópodos o dáctilo é a porción final dos brazos ou raxos. É estreito e, a miúdo, está caracterizado pola colocación asimétrica das ventosas e pola ausencia dunha membrana de protección dorsal. Etimoloxía e nome científico
O termo dáctilo procede do grego antigo δάκτυλος dáktylos, "dedo". Na linguaxe científica internacional, denomínase coa súa adaptación ao latín científico, dactylus, que é tamén o nome desta estrutura en inglés, idioma que non adapta os nomes científicos latinos.
Dáil Éireann

O Dáil Éireann (en galego Asemblea de Irlanda) é a cámara baixa do Oireachtas (parlamento) da República de Irlanda. Os seus poderes son similares aos de moitos outros sistemas parlamentarios bicamerais e é en boa medida a rama dominante do Oireachtas. Está situado dende 1922 na Leinster House, en Dublín. É elixido cada cinco anos por sufraxio directo, mediante un sistema de representación proporcional chamado voto único transferible (Single Transferable Vote, ou STV). Cada membro recibe o nome de Teachta Dála ou TD (deputado).
Dálmata

Dálmata é unha raza canina cuxa característica principal é a súa pel cuberta por manchas, que, a pesar da crenza popular, non teñen por que ser negras, pois tamén os hai con manchas marelas e marróns e posibelmente noutras cores ou combinacións como consecuencia de fallos xenéticos. Ao nacer, a cría non ten manchas, e conforme vai medrando estas van aparecendo ao correr de todo o corpo, un proceso que remata arredor do primeiro ano de vida do animal. Galería de imaxes
Vexa tamén a Galería de imaxes de cans de Galicia
Dámaso Carrasco Duaso

Dámaso Luis Ramón Carrasco Duaso, nado en Vilagarcía de Arousa en 1907 e finado no mesmo concello o 16 de xaneiro de 1987, foi un xornalista, fotógrafo e político galego. Traxectoria
Fillo de Pío Carrasco Iglesias, que fundou unha consignataria de buques en Carril. A finais dos anos vinte incorporouse ao negocio familiar co seu irmán Pío Carrasco Duaso. Asistiu ao Pacto de Lestrobe. Foi correspondente de El Pueblo Gallego en Vilagarcía de Arousa de setembro de 1930 a 1936. Foi presidente da Irmandade Galeguista de Vilagarcía de Arousa e vicepresidente (1933) e foi elixido concelleiro do Partido Galeguista por Vilagarcía no III Congreso do Partido Galeguista (1934). Participou nos mitins da Fronte Popular para as eleccións de febreiro de 1936.
Cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 traballaba na consignataria da súa familia, compartindo o traballo coa afección á fotografía. Foi detido, xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión o 21 de xaneiro de 1937 con outros republicanos de Vilagarcía, foi condenado a 12 anos e un día de prisión. Foi internado no campo de concentración San Simón, onde fixo algunhas instantáneas dos prisioneiros. Foi posto en liberdade por conmutación da condena en agosto de 1939. Tamén foi sancionado polo Tribunal de Responsabilidades Políticas. En 1948 foi condenado a dous anos de prisión polo seu vencellamento á Alianza Nacional de Fuerzas Democráticas.
Logo da morte de Franco integrourse no Partido Galeguista, sendo elixido secretario xeral do comité de Vilagarcía en 1981. Despois foi nomeado presidente de Honra do Partido Galeguista de Vilagarcía de Arousa. Finou en Vilagarcía de Arousa o 16 de xaneiro de 1987. Vida persoal
Casou con María Josefa Valdés e foi pai de María José, Dámaso, Pika e Julio Carrasco Valdés.
Dánae recibindo a choiva de ouro

Dánae recibindo a choiva de ouro é un cadro pintado no século XVI por Tiziano, e agora exposto no Museo do Prado. Descrición
Trátase dunha versión tardía, de cara a 1565, dun tema repetidamente tratado por Tiziano e o seu taller. Até data recente sobreentendíase que este cadro foi o que Filipe II encargou como parella doutro igualmente conservado no Prado: Venus e Adonis. Novas investigacións desvelaron que esta Dánae non pertenceu a Filipe II senón que foi adquirida por Velázquez en Italia cara ó ano 1630. A Dánae de Filipe II é outra que saíu da colección real española ó ser subtraída por Xosé Bonaparte. Agora consérvase en Londres (Apsley House, colección privada dos duques de Wellington).
Débeda

A débeda (do latín debĭta, «o que se debe a alguén») é un compromiso de pago obrigado entre dúas entidades (persoa, grupo, empresa, estado). Se a palabra débeda se emprega esencialmente para devolver diñeiro, é dicir, débeda económica, unha débeda é tamén un concepto moral. Certas débedas morais son imposibles de cuantificar ou de reembolsar, por exemplo, cando unha persoa salva a vida doutra persoa.
As débedas xogan un rol central na organización das actividades humanas, sobre todo económicas. Xeralmente, unha débeda permite un investimento que transforma o tecido produtivo, xerando melloras para a produción. Por exemplo, un estado pode endebedarse para construír infraestruturas tales como estradas, que á súa vez van favorecer os intercambios. Ou sinxelamente, un campesiño pode pedir a axuda dos seus veciños para traballar unha terra, que poderá entón frutificar e dar beneficios.
No capitalismo, o sistema bancario é un puntal esencial da economía de mercado. Os bancos centrais controlan a emisión de moeda e emiten débeda pública. Efectivamente, a débeda non é senón un medio para controlar a macroeconomía e a taxa monetaria, un instrumento en función de varios índices: o crecemento económico, a inflación ou o desemprego dun país. Co fin de asegurar a confianza dos diferentes axentes económicos, as débedas están reguladas pola lei. En Dereito, o concepto de débeda forma parte do dereito das obrigacións. Pero as dinámicas complexas da débeda son dificilmente comprensibles e, a pesar do dereito, causan un risco certo sobre a economía ou as sociedades humanas. Non pode facerse caso omiso aos riscos exteriores, como o clima ou a saúde das persoas, nin á dimensión psicolóxica asociada á percepción do futuro, do valor ou do risco nos seres humanos. Se os axentes económicos perden confianza no futuro ou na súa capacidade para cumprir as súas promesas, o fráxil equilibrio pode romper.
En contabilidade, unha débeda é un pasivo ou un activo, visto desde o punto de vista do debedor ou do acredor, cuxo vencemento e importe están fixados de modo preciso. Neste sentido, as débedas dunha persoa, dunha empresa, dun país ou dunha institución son o conxunto dos préstamos que terá que reembolsar.
Décimo (imposto)

Décimo (do latín decimus/decumus, a, um 'décimo, décima parte') significa a décima parte de algo, paga voluntariamente ou a través de taxa ou imposto, normalmente para axudar a organizacións relixiosas xudaicas ou cristiás. Malia actualmente estar asociada á relixión, moitos reis na antigüidade esixían o décimo ós seus súbditos.
Hoxe, os décimos son normalmente voluntarios e pagos en diñeiro, cheque ou accións, mentres que historicamente eran pagos na forma de bens, como con produtos agrícolas. Algúns países europeos permiten con forza de lei que institucións relixiosas cobren o décimo como obrigatorio. En España foi abolido por lei en 1847. Na Idade Media
Na Idade Media, os labregos entregaban un décimo das súas colleitas e os traballadores da súa produción. Estes dereitos fóronse recortando en beneficio do reino, que se foi apropiando de partes deste imposto. No reino de Castela existía, alén do décimo, outro imposto relixioso, o Voto de Santiago. O décimo relixioso
Orixe
O décimo nas relixións abraámicas foi instituído na Lei de Moisés, estipulado para manter os sacerdotes e a tribo de Levi, que mantiña o Tabernáculo e despois o Templo, xa que eles non podían posuír herdades e territorios como as outras tribos. Estes cartos tamén se usaban para asistir a orfos, viúvas e pobres. Despois da destrución do Templo no ano 70 DC, a clase sacerdotal e os sacrificios foron desmantelados, así que os rabinos pasaron a recomendar que os xudeus contribuísen en obras caritativas.
En ningún lugar da Biblia hai referencias de numerarios como décimos e si a alimentos. Cando se refire a numerarios é especificamente para ofertas.
O Papa Bieito XVI extinguiu o termo "décimos" do quinto Mandamento da Igrexa, conforme o Compendio do Catecismo da Igrexa católica promulgado por el o 28 de xuño de 2005. O Quinto Mandamento agora é así: "Atender ás necesidades materiais da Igrexa, cada cal segundo as súas propias posibilidades".
Décimos e décimo
Até hai ben pouco tempo, o quinto Mandamento da Igrexa católica era: "Pagar décimos conforme o costume". Aqueles "décimos" sen artigo definido ("o" décimo) nunca representaron a décima parte; por convención, reforzada pola expresión "conforme o costume", enténdese en realidade toda a recadación da parroquia como sempre o foi, ou sexa, dereitos de estola ou dereitos de pé de altar ou décimos directos, bens.
Cando terminou o décimo?
Acabou con Xesús que, como Sacerdote segundo a orde de Melquisedec, abrogou o sacerdocio levítico, ou sexa, todos os seus sacrificios, décimos, leis e prácticas habituais; segundo explica o propio San Paulo: salvo que sexa o sacerdocio, é necesario que se mude tamén a lei. (Hebr VII, 12)
Découvertes Gallimard

«Découvertes Gallimard» (Francés: [dekuvɛʁt ɡalimaːʁ], literalmente «Descubrimentos Gallimard»; publicada en España como «Aguilar Universal», «Biblioteca de bolsillo CLAVES» e «Biblioteca ilustrada») é unha colección enciclopédica de libros de peto ilustrados sobre unha variedade de temas. Foi publicada o 21 de novembro de 1986 polas Éditions Gallimard co primeiro volume À la recherche de l'Égypte oubliée (lit. «Á busca do Exipto esquecido»), escrito polo exiptólogo francés Jean Vercoutter. A colección contén actualmente máis de 700 libros. Visión xeral
O formato A6 (125 × 178 mm) é utilizado para estes mini libros e impreso en papel recuberto, groso e satinado, ricamente decorado con ilustracións a toda cor, desde o que saltan dúas ou tres imaxes por páxina. Cada libro está composto por unha monografía e céntrase nun tema en particular, toda a colección abarca todas as áreas de coñecemento e experiencia humana, coas contribucións de 502 especialistas. Usan xeralmente a liña de tempo e perspectivas históricas para describir un tema, por exemplo, o 174º título Compostelle: Le grand chemin, que narra en orde cronolóxica para presentar a historia do Camiño de Santiago, e unha antoloxía da arte románica. Case todos os volumes seguen o mesmo método, polo tanto, a historia é o elemento esencial da perspectiva para esta obra. Críticas
A revista cultural francesa Télérama eloxiou a colección: «Os volumes de ‹Découvertes Gallimard› toman o suspense do cine, teñen a eficiencia do xornalismo, o temperamento literario é o seu encanto, e a arte é a súa beleza. »
Dédougou

Dédougou é unha cidade achantada no oeste de Burkina Faso. É a capital da provincia de Mouhoun e da rexión de Boucle du Mouhoun, así como tamén do departamento homónimo.
Os grupos étnicos predominates son o marka e o bwa. Tiña unha poboación de 37. 793 habitantes no 2006, sendo a novena cidade máis grande de Burkina Faso.
Déficit orzamentario

En materia orzamentaria, o déficit fiscal, déficit público, ou simplemente déficit, é a situación na que os gastos realizados polo Estado superan aos ingresos non financeiros, normalmente nun período de tempo dun ano.
O déficit público adoita referirse ao conxunto de administracións que engloban a un estado, tanto estatais, coma rexionais e locais. O déficit orzamentario, porén, refírese ao maior gasto que ingresos en calquera administración que posúa unha partida orzamentaria pública.
A medición cuantitativa do déficit orzamentario faise a través da contabilidade. Os criterios que se seguen na contabilidade do déficit segue un criterio de obrigas contraídas, independentemente dos pagos ou cobros que se efectúen.
En Galicia, o organismo encargado de controlar e vixiar o correcto cumprimento do déficit é o Consello de Contas. Déficit orzamentario en Galicia
O déficit orzamentario de Galicia nos últimos anos foi, en termos de porcentaxe de PIB: 2011: -5, 11%
2012: -1, 35%
2013: -1, 14%
2014: -1, 00%
2015: -5, 23% Déficit orzamentario en Europa
A continuación amósase unha táboa que contén o déficit ou superávit nos orzamentos da Unión Europea e os estados que a conforman, entre os períodos de 1981 e 2001, medido en porcentaxe do PIB, segundo os criterios fixados pola Unión Europea.
Dì Yǐ

Dì Yǐ (帝乙) foi un rei da dinastía Shang da China de 1101 a 1076 a. C. Traxectoria
Naceu como Zi Xian (子羡) e segundo os Anais de bambú no terceiro ano do seu reinado, ordenou a Nanzhong loitar cos bárbaros kun e tras gañar unha batalla edificar Shuofang (朔方, a moderna Ordos na Mongolia Interior) en pleno territorio kun. Tamén loitou contra Renfang, capturando ao seu xefe. Fillos
Di Xin, o derradeiro monarca Shang.
Weiziqi (微子啟), o fillo máis vello, logo dos Shang caer so dinastía Zhou, quedou co estado de Song.
Weizhong (微仲), o segundo gobernante de Song.
Jizi, gobernante de Gojoseon.
Día Internacional da Diversidade Biolóxica

O Día Internacional da Diversidade Biolóxica é unha data que se celebra o 22 de maio de cada ano, por decisión da Asemblea Xeral das Nacións Unidas do 20 de decembro de 2000, na Resolución 55/201. Este día foi creado para "informar e concienciar á poboación e aos estados sobre as cuestións relativas á biodiversidade". A data elixiuse por coincidir co aniversario da aprobación do Convenio sobre a Diversidade Biolóxica, firmado en 1992.
Día Internacional da Lingua de Sinais

O Día Internacional das Linguas de Sinais (International Day of Sign Languages, IDSL) celébrase anualmente en todo o mundo o 23 de setembro de cada ano xunto coa Semana Internacional das Persoas Xordas.
A elección do 23 de setembro é a mesma data na que se creou a Federación Mundial de Xordos en 1951. Temas
Desde a súa proposta en 2017, foi proposto un tema e un lema anuais para cada Día Internacional das Linguas de Sinais. Foron os seguintes: 2018: Coa lingua de sinais, todos están incluídos! 2019: Dereitos da lingua de sinais para todos! 2020: As linguas de sinais son para todos!
2021: Asinamos polos Dereitos Humanos! 2022: As linguas de sinais únennos! 2023: Un mundo onde as persoas xordas de todas partes poden falar en calquera lugar! 2024: Asina polos dereitos da lingua de sinais!
Día Internacional da Muller Indíxena

O Día Internacional da Muller Indíxena é unha conmemoración instituída en 1983 durante o Segundo Encontro de Organizacións e Movementos de América, para centrar a atención nas mulleres indíxenas, a súa historia, a súa situación e as súas perspectivas. Orixe
A data foi designada como homenaxe a Bartolina Sisa, muller dirixente indíxena aimará que foi asasinada o 5 de setembro de 1782 tras liderar unha sublevación indíxena contra a coroa española. A sublevación levou ao estabelecemento dun cerco á cidade da Paz en 1781. Conmemoración
Durante esta data organizacións sociais, organismos internacionais e autoridades maniféstanse facendo énfase nas condicións de vida actuais das mulleres indíxenas, así como salientando a información sobre as achegas das mulleres indíxenas na sociedade en todos os seus eidos no presente e durante toda a historia.
Día Internacional da Tradución

O Día Internacional da Tradución celébrase cada ano o 30 de setembro, data en que se conmemora o falecemento de Xerome de Estridón, primeiro tradutor da Biblia. A celebración foi promovida pola FIT (Federación Internacional de Tradutores), dende a súa creación en 1953. En 1991 a FIT lanzou a idea dun Día Internacional da Tradución oficialmente recoñecido para mostrar a solidariedade da comunidade de tradutores en todo o mundo nun esforzo por promover a profesión de tradutor nos diferentes países. Esta data aprovéitase para difundir conciencia acerca dunha profesión que se volveu fundamental, tanto por razóns da globalización como para a comunicación entre as culturas.
Canto á tradución literaria, en Galicia existen dúas asociacións de tradutores: a Asociación de Tradutores Galegos (ATG) e mais a Asociación Galega de Profesionais da Tradución e da Interpretación (Agpti).
Día Internacional das Matemáticas

O Día Internacional das Matemáticas é un día conmemorativo que se celebra anualmente o 14 de marzo, promulgado pola UNESCO e a Unión Matemática Internacional o 25 de novembro de 2019. Proclamación
O 25 de novembro de 2019, durante a súa 40 Conferencia Xeral, a UNESCO proclamou oficialmente o 14 de marzo como o Día Internacional das Matemáticas. Esta decisión xurdiu da necesidade de fomentar o recoñecemento mundial da importancia das matemáticas no desenvolvemento científico e tecnolóxico, así como na resolución de problemas cotiáns e desafíos globais emerxentes como o cambio climático, a sustentabilidade e a dixitalización. Celebración
A selección do 14 de marzo (3/14) como Día Internacional das Matemáticas rende homenaxe ao número π (pi), aproximadamente igual a 3, 14. Esta data, coas súas orixes no século XX como o "Día de Pi", celebrada desde 1988, destaca a constante matemática e o seu ascenso ao recoñecemento global, subliñando o crecemento e a relevancia das matemáticas. Ademais do seu significado simbólico, foi escollida para profundar a súa conexión co público, aproveitando a popularidade de π. A IMU propuxo esta data, valorada polo seu potencial para unir a nivel mundial na celebración matemática. A primeira conmemoración en 2020 iniciou unha tradición de eventos e programas educativos para fomentar o interese e a excelencia nas matemáticas en todo o mundo. Temas
2020: As matemáticas están en todas partes
2021: Matemáticas para un mundo mellor
2022: Matemáticas que unen
2023: Matemáticas para todos
2024: Xogando coas matemáticas
2025: Matemáticas, arte e creatividade
Día Internacional para a Tolerancia

O Día Internacional para a Tolerancia é unha celebración instituída pola Organización das Nacións Unidas (ONU) en 1996 que se celebra o 16 de novembro de cada ano. Historia
En 1995, por iniciativa da UNESCO (axencia da ONU), celebrouse o Ano das Nacións Unidas para a Tolerancia. Un ano despois, o 12 de decembro de 1996, a Asemblea Xeral da ONU convidou os Estados membros a instituír esta efeméride e a realizar actos a favor da tolerancia, conforme recolle a resolución 51/95 das Nacións Unidas.
Día Mundial contra o Traballo Infantil

O Día Mundial contra o Traballo Infantil foi instaurado pola Organización Internacional do Traballo (OIT) en 2002 para concentrar a atención no traballo infantil a nivel mundial e nas accións necesarias para a súa erradicación. Cada 12 de xuño esta celebración conta coa participación da sociedade civil, medios de comunicación, sindicatos, patronais e outros axentes das distintas administracións. No ano 2020 este día de concienciación puxo o foco na crise xerada pola Pandemia por coronavirus de 2019-2020 e o seu impacto na infancia. Estimacións deste mesmo ano indicaban que no mundo 152 millóns de nenos traballaba e 7, 2 millóns deles facíano en traballos con riscos para a saúde.
Día Mundial da Cultura Africana e Afrodescendente

O Día Mundial da Cultura Africana e Afrodescendiente é realizado todos os anos no día 24 de xaneiro e celebra as moitas culturas vibrantes do continente africano e das diásporas africanas en todo o planeta, reforzando o mandato da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) de promover o respecto pola diversidade cultural e a creatividade humana a nivel mundial. Sendo unha rica fonte do patrimonio partillado do mundo, a promoción da cultura africana e afrodescendente é fundamental para o desenvolvemento sustentábel, o respecto mutuo, o diálogo e a paz. A UNESCO aprobou o 24 de xaneiro como o Día Mundial da Cultura Africana e Afrodescendente na 40ª sesión da Conferencia Xeral da UNESCO en 2019. Esta data coincide coa aprobación da Carta para o Renacemento Cultural Africano en 2006. polos xefes de Estado e de Goberno da Unión Africana. A celebración deste día tamén pretende promover a ratificación e aplicación o máis ampla posíbel desta Carta Africana dos Dereitos Humanos e dos Pobos, reforzando así o papel da cultura na promoción da paz no continente. Este día está en consonancia coa década das persoas afrodescendentes, período comprendido entre 2015 e 2024, co lema “Recoñecemento, xustiza e desenvolvemento” (resolución 68/237), pola que a Asemblea Xeral das Nacións Unidas reafirmou o importancia da contribución das culturas africanas, tan ricas como diversas, á construción dun mundo próspero.
Día Mundial da Liberdade de Prensa

O Día Mundial da Liberdade de Prensa foi proclamado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas en 1993 trala recomendación da Conferencia Xeral da UNESCO que, na resolución de 1991 sobre a promoción da liberdade de prensa en todo o mundo, recoñoceu que unha prensa libre, pluralista e independente é un compoñente esencial de calquera sociedade democrática.
A elección da data lembra o aniversario da Declaración Windhoek (adoptada o 3 de maio de 1991) e lembra as violacións dos dereitos da liberdade de expresión e o risco de tantos periodistas en todo o mundo para promove-lo libre fluxo da información. O obxectivo da celebración é o de difundi-lo papel decisivo que desempeña a liberdade de prensa no fortalecimento da democracia en todo o mundo.
A partir de 1997 convócase simultaneamente o Premio Mundial UNESCO-Guillermo Cano de Liberdade de Prensa, a fin de recompensar unha acción meritoria realizada por unha persoa ou organización na defensa da liberdade de expresión en calquera parte do mundo, en particular cando esa acción entraña un risco para a vida de quen a levou a cabo.
Día Mundial das Persoas Refuxiadas

O Día Mundial das Persoas Refuxiadas celébrase cada ano o 20 de xuño co obxectivo de concienciar sobre a problemática dos refuxiados por mor dos conflitos internacionais. Celebración
O 4 de decembro de 2000 a Asemblea Xeral das Nacións Unidas na Resolución 55/76 decidiu que, a partir do ano 2001, o día 20 de xuño sexa o Día Mundial das Persoas Refuxiadas.
Día Mundial de Concienciación sobre os Tsunamis

O Día Mundial de Concienciación sobre os Tsunamis é un evento anual que se celebra o 5 de novembro para concienciar sobre a preparación e a alerta temperá e os perigosos efectos dos tsunamis. Foi establecido por primeira vez en 2015 pola Resolución 70/23 da Asemblea Xeral das Nacións Unidas. Neste día celébranse eventos en varios países e anímase á xente a difundir a conciencia nas redes sociais. A concienciación sobre os tsunamis é moi importante xa que nos últimos cen anos producíronse un total de 58 tsunamis cun total de vítimas mortais de máis de 260. 000 persoas. Entre 1998 e 2018, perdéronse 200. 000 millóns de dólares debido aos tsunamis. Existe a posibilidade de que o número de mortes por tsunamis aumente no futuro debido aos efectos combinados do crecemento da poboación nas zonas costeiras e do aumento do nivel do mar. O lema oficial do Día Mundial de Concienciación sobre o Tsunami 2022 foi "#GetToHighGround", que anima á xente a practicar plans de evacuación do tsunami, con actividades como camiñadas organizadas en Portugal, Mauricio etc. Historia
O Día Mundial de Concienciación sobre os Tsunamis foi creado pola Resolución 70/23 da Asemblea Xeral das Nacións Unidas o 22 de decembro de 2015. Ese día concreto foi solicitado expresamente pola delegación xaponesa, xa que era o día do tradicional conto xaponés “O lume dos feixes de arroz”, que lembra as accións de Hamaguchi Goryō. Hamaguchi Goryō protexeu a súa aldea de Hiro dun tsunami que seguiu ao terremoto da fosa de Nankai de 1854 que afectou a illa de Honshu, queimou o seu campo de arroz para avisar e guiar aos veciños a un lugar seguro. Yuki Matsuoka, xefe da Oficina das Nacións Unidas para a Redución do Risco de Desastres no Xapón, afirmou que: "En lugar de elixir un día de recordo ou un día tráxico, como o 11 de marzo ou o 26 de decembro, o 5 de novembro foi elixido como un día "de futuro" no que se salvaron moitas vidas debido a accións proactivas. "Máis tarde, Hamaguchi Goryō construíu un muro de 5 metros de altura que protexeu a aldea do tsunami do terremoto de Nankai de 1946, case un século despois. Esta acción, así como o feito de contratar vítimas do tsunami para a súa construción, convertérono nun modelo de concienciación, prevención e recuperación do tsunami.
Día Mundial do Doador de Sangue

O Día Mundial do Doador de Sangue, así designado pola Organización Mundial da Saúde, celébrase cada 14 de xuño. O evento, establecido no 2004, serve para facer fincapé na necesidade de doar sangue, e para agradecer ós doadores de sangue a súa acción solidaria.
O Día Mundial do doador de sangue é un dos oito días mundiais declarados pola Organización Mundial da Saúde, xunto co Día Mundial da Saúde, o Día Mundial da Tuberculose, o Día Mundial da Inmunización, o Día Mundial do Paludismo, o Día Mundial sen Tabaco, o Día Mundial da Hepatite, e o Día Mundial da Loita contra a SIDA.
Día Mundial do Medio Ambiente

O Día mundial do ambiente celébrase cada 5 de xuño desde 1972. Este día foi establecido pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas, na Resolución 2994 (XXVII) do 15 de decembro de 1972, coa que se iniciou a Conferencia de Estocolmo co Medio Humano coma tema principal. Ese mesmo día, a Asemblea Xeral da ONU aprobou a creación do "Programa das Nacións Unidas para o ambiente" (PNUMA). Historia
Co "día mundial do ambiente", a organización das Nacións Unidas procura sensibilizar a opinión mundial en relación a temas ambientais, intensificando a atención e a acción política e co obxectivo principal de darlle un contexto humano, motivando ás persoas para que se transformen en axentes activos do desenvolvemento sostible e equitativo; promover o papel fundamental das comunidade no cambio de actitude cara a temas ambientais, e fomentar a cooperación, pois esta garantirá que tódalas nacións e persoas gocen dun futuro máis prospero e seguro.
O Día mundial do Medio Ambiente é un evento no que se realizan múltiples actividades: concentracións en rúas, concertos ecolóxicos, ensaios e competencias en escolas, plantacións de árbores, campañas de reciclaxe e de limpeza, entre outras. En moitos países esta celebración é unha oportunidade de asinar ou ratificar convenios internacionais e, algunhas veces, establecer estruturas gobernamentais permanentes relacionadas co manexo ambiental e a planificación económica.
As principais celebracións internacionais no 2006 realizáronse en Alxeria. Ese ano o tema elixido foi Desertos e Desertificación e o lema "Non abandones os desertos! ", enfatizando a importancia de protexer ás terras áridas, as cales representan máis do 40% da superficie do planeta.
En 2007 as actividades foron en Tromsø (Noruega) e o lema escollido foi "O desxeo, un asunto candente. En 2008 a sede foi Nova Zelandia, e o tema: Deixa o hábito! Cara a unha economía baixa en carbono. Sedes
Tromsø, Noruega.
San Francisco, Estados Unidos.
Barcelona, España.
Beirut, Líbano.
Shenzhen, República Popular da China.
Turín, Italia.
A Habana, Cuba.
Adelaida, Australia.
Tokyo, Xapón.
Moscova, Rusia.
Seúl, Corea.
Istambul, Turquía.
Pretoria, Suráfrica.
Londres, Reino Unido.
Pequín, China.
Río de Xaneiro, Brasil.
Estocolmo, Suecia.
Cidade de México, México.
Bruxelas, Bélxica.
Bangkok, Tailandia.
Nairobi, Kenya.
Día Mundial do Patrimonio Audiovisual

A Asemblea Xeral das Nacións Unidas cada ano o 27 de outubro celebra o Día Mundial do Patrimonio Audiovisual. Celebración
En 2005 a Conferencia Xeral da Unesco, na súa 33ª reunión, aprobou a Resolución 33 C/53 pola que se proclamou o 27 de outubro de cada ano Día Mundial do Patrimonio Audiovisual para
conmemorar a aprobación da súa 21ª reunión (1980), da Recomendación sobre a Salvagarda e a Conservación das Imaxes en Movemento.
Día da Candeloria

O Día das Candeas ou Día da Candeloria celébrase o 2 de febreiro. Historia
O Día da Candeloria ten orixe nos cultos pagáns da fertilidade e dos ciclos da natureza, que como a noite de San Xoán, a Semana Santa, o Nadal e moitos outros, acabou por ser cristianizado. Neste caso tratábase do ritual do lume, coas súas virtudes apotropaicas (de afastamento de desgrazas, protectoras).
Na antiga Roma celebrábase as Lupercais, a festa do lume e na honra da fertilidade. Nesta festa, realizábase unha procesión con candeas acendidas de noite.
No ano 492, o Papa Xelasio crea a festa da Purificación da Virxe María, que é conmemorada o 2 de febreiro. O nome da Candeloria está orixinado pola procesión realizada dentro da igrexa con candeas benditas, festa que substitúe e cristianiza a festa pagá romana e que posibelmente sexa orixe do actual Día da Candeloria. Características
No 2 de febreiro, nas parroquias o crego bendice as candeas que a xente ten de manter acesas mentres dure a misa. Estas candeas lévanse, posteriormente, para a casa pois atribúenselles poderes como calmar as treboadas ou alumear o camiño das almas que deixan este mundo.
Esta festa das luces celébrase en parroquias como Oseiro, Becerreá, Cervo, Meaño, O Rosal e Cedeira.
Noutras parroquias, como a de Cordeiro, no concello pontevedrés de Valga, realízase unha procesión en que as mulleres portan lacóns en cestos con que, posteriormente se organiza unha poxa. Presenza no refraneiro
Os distintos refraneiros populares de Galiza recollen refráns sobre a Candeloria e o seu día: Cando a Candeloria chora, medio inverno vai fóra; que chore, que deixe de chorar, mitá do inverno está por pasar.
Cando a Candeloria chora a mitá do inverno está fóra; se chora ou ri, o inverno está por vir, e se chora ou fai vento, inda o inverno está dentro.
O día da Candelaria, si chora ou venta, inverno entra. E si non venta nin chora, inverno fóra.
Pola Candeloira casan os paxariños e maila galiñola.
Pola Candeloria casan os paxariños e vaise a galiñola.
Pola Candelaria, inverno fóra; se chove ou venta, inda entra.
Pola Candeloria, metade do inverno fóra; e se chove e fai vento, metade fóra e metade dentro.
Pola Candeloria, mitá do inverno vai fóra; se chora ou venta, inda entra.
Pola Candeloria pon a pita vella e a nova.
Polo santo Antón toda galiña pon. Pola Candelaria, a boa e a mala.
Que a Candelaria chore ou que deixe de chorar, a metade do inverno está pasado e a metade está por pasar.
Se a Candelaria chora, o inverno está fóra; se ri, aínda está por vir
Se a Candeloria chora vai o inverno fóra; se ri, o inverno quer vir; mais cal chorar, cal rir, medio inverno está por vir.
Se a Candelaria empola, o inverno vai fóra.
Se a Candelaria chora, o inverno xa vai fóra. Se a Candelaria ri, o inverno está por vir; pero que ría e que cante hai inverno para tras e para diante.
Se a Candeloria vén mal o inverno está caroal.
Día da Hixiene Menstrual

O Día da Hixiene Menstrual é unha iniciativa que se celebra o 28 de maio co obxectivo de acabar coa pobreza menstrual, concienciar sobre a hixiene e a mala xestión menstrual, así como cambiar as percepcións negativas ou estigmas arredor da menstruación. O proxecto foi iniciado pola ONG alemá WASH United en 2013. A data refírese á duración media do ciclo menstrual (28 días) e do sangrado (5 días) e comezou a celebrarse en 2014. Nesta data évanse a cabo actividades conxuntas con asociacións e empresas membros da coalición WASH United e celébrase a nivel mundial con obradoiros, seminarios, discursos, campañas nos medios, proxeccións audiovisuais, marchas e exposicións. En 2018, catrocentas organizacións participaron na xornada a nivel mundial e en 2019 houbo 726 eventos en 74 países.
A Organización Mundial da Saúde define o Día da Hixiene Menstrual como unha oportunidade para integrar medidas relacionadas co manexo da menstruación en programas e políticas a nivel global, nacional e local.
Día da Independencia

O día da independencia é un evento anual que conmemora o aniversario da independencia ou a conversión dunha nación en estado, normalmente despois de deixar de ser un grupo ou parte doutra nación ou estado, ou máis raramente despois do fin dunha ocupación militar. Moitos países conmemoran a súa independencia dun imperio colonial. Lista de Días de Independencia
Día da Liberdade dos Documentos

O Día da Liberdade dos Documentos (Document Freedom Day en inglés) é un día internacional pensado para «concienciar á xente da importancia da liberdade dos documentos» «durante o último mércores de marzo". O primeiro día da liberdade dos documentos celebrouse o 26 de marzo do 2008. No ano 2009 caeu en 25, no 2010 o 31, e no ano 2011 celebrarase o día 30 de marzo.
Segundo a publicación tecnolóxica Ars Technica, hai máis de «200 grupos en 60 países» involucrados activamente no día da liberdade dos documentos, entre os que cabe salientar a Free Software Foundation Europe, a ODF Alliance, o OpenForum Europa, IBM, Red Hat e Sun Microsystems. Obxectivos
Os principais obxectivos do día da liberdade do software son os seguintes: Promover e adoptar formatos libres de documentos.
Formar unha rede a nivel mundial.
Coordinar as actividades que teñan lugar o último mércores de marzo, o día da liberdade dos documentos.
Día da Nai

O Día da Nai é un día de festa que se celebra en honra da nai, como o Día do Pai celebra a paternidade e a crianza polos pais. Orixe
Existían tradicións anteriores de celebración da maternidade, como entre os gregos o culto á nai ou nai dos deuses, asociado con Cibeles ou Rea ou a festival de Hilaria entre os romanos, ou outras máis recentes como o Mothering Sunday en Inglaterra que se espallou a outros países anglosaxóns e que ten a súa orixe na tradición que data do século XV cando os que estaban fóra volvían á igrexa onde foran bautizados (mother church) para o servizo do cuarto domingo de coresma, e como era tamén cando os nenos e mozos que servían fóra volvían ver á nai tamén pasou a coñecerse na época moderna como Día da Nai. Non obstante, a moderna celebración do Día da Nai celebrouse por primeira volta o 10 de maio de 1908, cando Anna Jarvis celebrou un servizo pola súa nai na igrexa metodista de Santo André en Grafton (Virxinia Occidental) que se continuou pola tarde en Filadelfia nunha concentración nun auditorio ao que foron 15000 persoas. Jarvis iniciara unha campaña para que o Día da Nai fose festa nacional nos Estados Unidos en 1905, o ano da morte de súa nai, Ann Reeves Jarvis, unha recoñecida pacifista e creadora de clubs de traballo do día da nai, nos que se abordaba de temas de saúde. Aínda que non logrou ao primeiro o recoñecemento federal, en 1911 todos os estados celebraban o día e en 1914 o presidente Woodrow Wilson asinaba a proclamación do segundo domingo de maio como festivo nacional como Día da Nai.