proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Estilo antigo de datación e estilo novo de datación

Estilo antigo de datación (Old Style ou O. S. en inglés) e estilo novo de datación (New Style ou N. S. en inglés) son termos usados para as datas do calendario nos estudos históricos da lingua inglesa, por dúas razóns. A primeira razón é que o método de datación que hoxe se usa máis en todo o mundo, o calendario gregoriano, foi introducido nas culturas inglesas só en 1752. A segunda é que o 1 de xaneiro non sempre foi o primeiro día do ano: no Imperio Británico (e nalgúns outros países), o 25 de marzo foi o inicio do ano. Ambas as dúas convencións cambiaron hai só uns séculos, cando a Lei do calendario de 1750 foi promulgada. O estilo de datación usado antes de 1752 – Calendario xuliano, ano que comeza o 25 de marzo – chámase Old Style Dating e o estilo de citas usado hoxe – Caledario Gregoriano, comezando o 1 de xaneiro – denomínase "datación de estilo novo" (New Style Dating). Entón, cando se dá unha data nun libro de historia (ou nun libro antigo), necesitamos saber se está a usar citas "Novo Estilo" ou "Estilo Antigo". Durante o tempo do cambio, a xente daría ambas datas. Aínda hoxe, cando os historiadores escriben sobre un evento naqueles tempos, adoitan dar a data tal e como se usaba naquel momento, pero tamén dan o equivalente moderno para a súa comodidade.
O motivo para cambiar o calendario foi que a xente se decatou de que hai un erro no calendario xuliano, que engade demasiados anos bisestos. Isto significaba que a data de Pascua se estaba calculando mal, porque depende de que o 21 de marzo sexa o día anterior ao equinoccio. Por iso deseñaron un novo calendario que corrixiu este erro. A nova regra era que un ano bisesto ocorrería cada catro anos (como antes), pero non se o ano remataba en 00 a menos que se puidese dividir igualmente por 400. (Entón 1600 e 2000 foron anos bisestos, pero 1700, 1800 e 1900 non). O papa Gregorio XIII declarara que este novo calendario debería utilizarse a partir de 1582. Pero só os países católicos aceptaron esta sentenza: os países protestantes e ortodoxos orientais negáronse a que o Papa de Roma lles dixese o que facer. Así, mesmo en Europa, o cambio ocorreu en diferentes momentos.
Por exemplo, non foi até 1752 cando Gran Bretaña e as súas colonias cambiaron ao novo calendario, cambiando tamén o inicio do ano do 25 de marzo ao 1 de xaneiro ao mesmo tempo. Rusia cambiou en 1918, despois da Revolución de Outubro (chámase Revolución de Outubro porque sucedeu en outubro segundo o calendario xuliano, o que se usaba en Rusia en 1917).
As palabras latinas para O. S. son stili veteris ou stilo vetere. Estes termos úsanse nalgúns libros de todo o mundo. Pódense acurtar a st. v.
En Europa e as súas colonias, o "calendario de estilo antigo" significa calendario xuliano. Outros países utilizaron sistemas diferentes: por exemplo China, o Xapón e Corea usaron calendarios lunisolares.
Estilo artístico

Un movemento artístico ou estilo artístico é unha tendencia ou estilo referente á arte cunha filosofía ou meta específica en común, seguida por un grupo de artistas repercutores durante un período de tempo (como o movemento dadaísta ou o pop-art); ou característico dun período máis extenso da Historia da arte (coma o renacemento ou o barroco); ou restrinxido a un lugar determinado, co que se fala entón dunha escola artística (por exemplo a escola sienesa, a escola florentina ou a escola sevillana); ou limitado a un grupo de artistas nun lugar e intre concreto. Coa palabra estilo tamén se alude particularmente ás características que unifican ou distinguen unha obra artística doutra e a un autor doutro (o estilo persoal ou a vontade de estilo, que se fai máis marcada nos xenios da arte e na personalidade dos artistas burgueses, sometidos ao mercado de arte, sobre todo a partir do romanticismo); ou, menos usualmente, á kunstwollen (vontade da arte ou vontade artística, en expresión de Alois Riegl).
Cada movemento ou estilo artístico reflicte a arte con certos trazos semellantes durante unha etapa de tempo, sendo un fenómeno de expresión artística que manifesta as características propias da época na que xorde. Os movementos ou estilos artísticos clasifícanse polos historiadores da arte ou da literatura atendendo a distintos criterios de periodización (por exemplo, a xeración) e proxéctanse nas diferentes áreas da literatura e a arte ou belas artes: música, artes visuais (pintura, escultura e arquitectura). De tal xeito que, por exemplo, para as creacións culturais da civilización occidental do século XVII á primeira metade do XVIII, acuñouse o termo barroco e, aínda que os produtos artísticos das distintas artes non tiñan unha conexión inmediatamente evidente entre si, desígnanse habitualmente como arquitectura barroca, pintura barroca, música barroca ou literatura barroca.
O materialismo histórico interpreta os movementos ou estilos artísticos como parte da superestructura, e por tanto, só entendibles a partir da formación económico social onde xorden ou se desenvolven, e da que serían expresión ideolóxica (xunto coa relixión ou o dereito). Outras interpretacións da Historia da arte exponse máis ben o estudo das variacións ou semellanzas formais (formalismo), do seu contido iconográfico, da personalidade ou psicoloxía dos artistas (incluso a aplicación do psicanálise) etc. Movementos en cada unha das artes
Movemento literario
Movemento pictórico
Movemento escultórico
Movemento arquitectónico
Movemento musical Artistas en cada unha das artes
Escritores
Pintores
Escultores
Arquitectos
Músicos Algúns movementos artísticos
Estilo de vida

En epidemioloxía, o estilo de vida, hábito de vida, forma de vida son un conxunto de comportamentos ou actitudes que desenvolven as persoas, que unhas veces son saudables e outras son nocivas para a saúde. Nos países desenvolvidos os estilos de vida pouco saudables son os que causan a maioría das enfermidades.
Entre os estilos de vida máis importantes que afectan á saúde están: Consumo de substancias tóxicas: tabaco, alcohol e outras drogas
Exercicio físico
Sono nocturno
Condución de vehículos
Estrés
Dieta
Hixiene persoal
Manipulación dos alimentos
Actividades de lecer ou afeccións
Relacións interpersoais
Comportamento sexual
Nos países desenvolvidos existe o paradoxo de que a maioría das enfermidades son producidas polos estilos de vida da súa poboación, e porén os recursos sanitarios desvíanse cara ó propio sistema sanitario para intentar curar estas enfermidades, no canto de destinar máis recursos económicos na promoción da saúde e prevención das enfermidades.
En socioloxía, un estilo de vida é a maneira en que vive unha persoa (ou un grupo de persoas). Isto inclúe a forma das relacións persoais, do consumo, da hospitalidade, e a forma de vestir. Unha forma de vida tipicamente tamén reflicte as actitudes, os valores ou a visión do mundo dun individuo.
Ter unha "forma de vida específica" implica unha opción consciente ou inconsciente entre un sistema de comportamentos e dalgúns outros sistemas de comportamentos.
A primeira vez que apareceu o concepto de "estilo de vida" foi en 1939 (as xeracións anteriores puideron non ter necesitado este concepto porque non era significativo ó ser as sociedades relativamente homoxéneas). Alvin Toffler predixo unha explosión dos estilos de vida (denominados "subculturas") debido ó aumento da diversidade das sociedades postindustriais. Jeremy Rifkin na 'construción da idade moderna' do seu libro The European Dream, describe o estilo de vida e a vida cotiá en Europa e Estados Unidos; nas épocas históricas, nas actuais e na chegada da era global, despois do individualismo e o comunitarismo.
Estilo directo

O estilo directo é unha modalidade técnica ou narrativa que supón a reprodución textual das palabras dun falante con indicacións tipográficas e lingüísticas do que se vai producir (verbos introdutores, uso de dous puntos, guión ou comiñas, uso de primeiras e segundas persoas, de presentes, futuros. .. ). Exemplos
De Madame Bovary (1857), de Gustave Flaubert:
Logo, cambiando de tema:
-Pero ¿vostede pedíame algo? ¿Que era pois? Xa non me lembro.
-¿Eu? Nada. .. , nada. .. -repetía Emma.
E a súa mirada, que dirixía ao arredor, pousou devagar sobre o vello de sotana. Os dous mirábanse, cara a cara, sen falar.
D´O porco de pé, de Vicente Risco:
A Nicasia chamoulle marrán, meteulle os puños pechados polos ollos, pola boca, polo estómago, deulle couces, e díxolle:
-¿Quen es ti, vamos a ver, quen es ti, para me calares os teus menexos con ese aproveitado lampantín? ¿Quen es ti, que se non chegas casar comigo estabas arestora lambendo os sabañóns tralo mostrador? ¡Quen te fixo "caballero", se non foron os cartiños de meu pai, sinvergonza! Parvo, máis que parvo; e aínda lle querías pagar as eleccións. ¡Cos cartos de quen, lapón, lobishome! ¡Heiche esmagar o fuciño, larpeiro!
Estilo indirecto libre

O estilo indirecto libre (ou discurso indirecto libre) é un estilo narrativo no que o narrador transmite mediante a súa voz o que o personaxe dixo. O narrador cede a palabra indirectamente aos personaxes, inserindo no relato fragmentos do seu discurso e non o advertindo expresamente mediante técnicas como o monólogo. Comparte certas características do estilo indirecto pero as pasaxes que o usan resultan con frecuencia ambíguas sobre se o que se transmite é o punto de vista do narrador ou do personaxe. Exemplos
O estilo indirecto libre é característico da novela moderna. Destacaron Jane Austen e Flaubert.
Véxase
Modalidade narrativa
Estilística

Inda que a noción de estilo estaba xa configurada en manuais con indicacións prácticas sobre como escribir ben no século XVIII, a primeira estilística, a de Charles Bally (1905) rexeita esta concepción e propón unicamente unha estilística descritiva do sistema lingüístico, non das obras literarias.
Despois de ser publicada a estilística lingüística de Bally, aparece a estilística literaria de Leo Spitzer, que procura os trazos peculiares, os estilemas, da lingua literaria, considerándoos como desvíos da norma estándar.
Xorde entón a diferenciación entre estilística lingüística (preocúpase polos trazos específicos do sistema de cada idioma para definir desde eles o espírito da comunidade nacional que os produciu) e estilística literaria (atende ós trazos peculiares do estilo dun creador).
Estimulación das mamilas

A estimulación das mamilas é unha práctica sexual humana. Normalmente, consiste en que unha persoa estimula oralmente as mamilas doutra persoa. Quen estimula pode lamber, chupar ou morder as mamilas da outra persoa. Tal práctica pode ser realizada por calquera persoa de calquera sexo ou xénero. A estimulación oral das mamilas pode ser considerada unha forma de preliminares. Algunhas mulleres poden experimentar o orgasmo mamario sen outras formas de estimulación sexual.
A estimulación das mamilas promove a secreción da hormona oxitocina, que é coñecido por aumentar a conexión dos pares, aumentar a confianza, diminuír a ansiedade e estimular o comportamento materno.
Estimulantes

Un estimulante (do verbo latino stimulāre) ou psicoestimulante ou psicotónico é, en termos xerais, unha droga que aumenta os niveis de actividade motriz e cognitiva, reforza a vixilia, o estado de alerta e a atención e, frecuentemente, ten potencial euforizante.
Inicialmente, ser humano descubriu os estimulantes na natureza, pois atopábanse (o igual que agora) profusamente distribuídos en distintas especies vexetais. Dende entón, estes teñen coexistido co noso xénero, forxando hábitos e crenzas profundamente arraigados en todas as culturas.
A partir do século XIX, sumáronse a esta clase farmacolóxica as moléculas illadas do substrato vexetal (fundamentalmente alcaloides) e, máis tarde, aquelas que xurdiron como produto exclusivo de reaccións químicas ensaiadas polos ser humano, é dicir, as variantes sintéticas.
Estivación

A estivación (do latín aestivatio, derivado de aestivare: veranear) é un termo que ten un significado moi diferente en zooloxía e en botánica. En zooloxía é un período de inactividade e ralentización do metabolismo polo que pasan algunhas especies durante a estación seca. En botánica refírese á disposición da partes das xemas florais ou a un proceso previo á xerminación nalgunhas especies. En zooloxía
En zooloxía a estivación é un estado fisiolóxico dalgúns animais consistente no letargo, inactividade ou torpor que se produce por un descenso na actividade metabólica como resposta ás condicións extremas e periódicas que se producen durante o verán ou estación seca. Estas condicións poden ser debidas a un aumento considerable da temperatura ambiental ou a unha diminución hídrica importante, xa sexa ambiental ou do nivel das masas de auga.
Este fenómeno é máis frecuente en especies animais tropicais, mais non é exclusivo e pode producirse tamén en especies de zonas temperadas. É parte do ciclo biolóxico de moitas delas, e pode ser incluso necesario para o correcto desenvolvemento embrionario ou gonadal, como ocorre nalgunhas tartarugas de América do Sur.
Durante a estivación, os animais xeralmente se enterran en toqueiras de barro húmido co que se rodean formando un casulo ou vaíña que os protexe da deshidratación e das altas temperaturas. Ao enterrárense desta maneira crean microambientes moi diferentes do exterior, chegando a non ter variacións diarias de temperatura. Exemplos de animais que se enterran pódense encontrar entre os peixes pulmonados, anfibios e réptiles. Entre estes últimos un exemplo moi claro de estivación dáse nos crocodilos e caimáns, cando nas épocas de seca e escaseza de alimentos entérranse no barro e ralentizan o seu metabolismo, ralentizan a frecuencia cardíaca e baixan a súa temperatura corporal. Outros animais buscan refuxio entre a vexetación, como os caracois, ou en ocos ou goridas de diferentes clases, como anfibios, réptiles e incluso mamíferos.
Aínda que os períodos de estivación adoitan ser dalgúns meses ao ano, coñécense casos de anuros que permanecen neste letargo ata 5 anos, aínda que a maioría da poboación morre durante o proceso. En botánica
O termo estivación refírese en botánica á disposición das pezas das xemas florais, as cales se abren con posterioridade ás xemas foliares.
En taxonomía pode ser un carácter de diagnóstico importante, por exemplo, na familia Malvaceae os xéneros Fremontodendron e Chiranthodendron son os únicos que non posúen sépalos valvados nas xemas florais.
Tamén é o proceso fisiolóxico inducido pola calor do sol polo que deben pasar diversos propágulos e sementes para xerminar.
Estline

Estline (ás vces escrito como EstLine) foi unha compañía navieira sueco-estoniana, propiedade conxunta de Nordström & Thulin e o goberno de Estonia a través de Estonian Shipping Company (ESCO). Estline fundouse en 1989 e tivo un dereito exclusivo de 10 anos sobre o tráfico de pasaxeiros entre Estocolmo (Suecia) e Talín (Estonia). O 28 de setembro de 1994, o buque insignia da compañía, o MS Estonia, afundiuse nunha tormenta de outono. En 1998, Nordström & Thulin deixou a empresa conxunta, facendo de Estline unha compañía propiedade enteiramente do estado estoniano. A finais do ano 2000 os barcos de Estline foron fretados por Tallink. Estline declarouse oficialmente en bancarrota en agosto de 2001.
Estocástico

Denomínase estocástico aquel sistema que funciona, sobre todo, polo azar. As leis de causa-efecto non explican como actúa de maneira determinista, senón en función de probabilidades. A palabra provén do grego: στοχαστικός, hábil en conxecturar. Significa "pertencente ou relativo ao azar".
En Investigación de operacións, Modelos Probabilísticos e Estocásticos é o mesmo.
Estolón

En botánica, estolón é un rebento lateral, normalmente magro, que agroma na base do talo dalgunhas plantas herbáceas e que medra horizontalmente a rentes do chan, de xeito perpendicular ao chan ou subterránea (rebento de raíz). Teñen entrenós longos e curtos alternados que xeran raíces adventicias. Son moi coñecidos os estolóns das amorodeiras, os trevos e os clorofitos ou grabatiñas. A separación destes segmentos enraizados dá lugar a plantas fillas.
Estoxo

Un estoxo é unha caixa pequena usada para gardar cousas de forma ordenada. Xeralmente, utilízase para obxectos de pequenas dimensións e de certo valor: xoias, reloxos, plumas estilográficas etc. En ocasións, contan cun acondicionador interior que inmobiliza e presenta o obxecto.
No sector do embalaxe, denomínase xenericamente estoxo a todo embalaxe de pequenas dimensións. O material de fabricación pode ser calquera: madeira, plástico, cartón ondulado etc. Por exemplo, considérase estoxo ao envase para unha ou dúas botellas de viño ou un feixe de puros. Con todo, o material de fabricación máis habitual é o cartonciño. Así, denomínanse estoxos ás caixas para medicamentos, perfumes, bombóns, colonias etc. A impresión que se emprega é de alta calidade utilizando a técnica offset á que se adoitan engadir tratamentos especiais como relevos, stampings ou vernices ultravioleta.
Cando está deseñado para gardar material escolar, o estoxo perde a forma dura de caixa e adopta outras máis elásticas, para un manexo máis sinxelo e un tacto máis adecuado ao transporte en man.
En moitas ocasións, e dependendo do obxecto, o estoxo conta cun forrado interno para evitar os malos tratos ao obxecto a ser coidado. O forro interior pode ser esponxoso para axudar a amortecer o impacto en caso que, por exemplo, caese o estoxo co obxecto dentro ou durante o seu transportación. Ademais, o forro adoita ser suave para evitar raiar ou alterar o acabado externo dos obxectos.
Estrabón

Estrabón (en grego: Στράβων, en latín: Strabo), nado no ano 64 ou 63 a. C. e finado no 24 d. C. , foi un xeógrafo e historiador grego, que viviu durante o período de transición dende a República romana até a etapa do Imperio. Traxectoria
Naceu no seo dunha familia rica de Amaseia (actual Amasia, Turquía), no Ponto, que no tempo do seu nacemento pasara a formar parte do Imperio romano. Estudou na súa cidade natal e en Roma. Viaxou por case todas as terras da ecúmene, chegando ata Armenia e Etiopía. Obra
Escribiu unha Historia, continuadora da obra de Polibio, en 43 volumes, da que só se conserva un fragmento dun papiro.
A súa Geographika, que comprende 17 libros pódese considerar unha enciclopedia do coñecemento xeográfico da súa época. Consérvase completa, agás algúns fragmentos do Libro VII. Os libros I e II constitúen unha longa introdución á obra.
Os libros III a X describen Europa, con especial atención a Grecia.
Os libros XI e XVII describen Asia Menor.
O libro XVII describe África (Exipto e Libia).
Estrabón é unha fonte esencial para coñecermos os comezos da romanización da Galia e a Península Ibérica, para esta última utilizou como fonte, sobre todo, a Posidonio, pero tamén a Asclepíades, Artemidoro e Polibio.
Estrabón é o autor antigo que máis información achega sobre Gallaecia, da que fala no capítulo III do Libro III.
Estramonio

O estramonio (Datura stramonium), tamén coñecido como figueira tola, figueira do inferno, herba do demo e herba do gurgullo, é unha planta da familia das solanáceas, de follas relativamente grandes e anchas, flores solitarias e xeralmente brancas en embude e froito ovoide semellante a unha noz espiñenta, que contén numerosas sementes vermellas. Medra en zonas montañosas e atópase a menor altitude en zonas húmidas e con alto contido en nitróxeno.
Todas as partes da planta resultan tóxicas pola elevada concentración de alcaloides, especialmente nos talos e nas nervaduras das follas. Ten propiedades alucinóxenas e as súas sementes utilizáronse tradicionalmente, pero con precaución, como analxésico.
O uso medicinal desta planta é moi perigoso e a posibilidade de accidentes pola súa inxestión polo gando, mesturada coa herba, ou da xente, mesturado co gran, fai que se recomende queimala para evita-la súa extensión no campo. A herba do demo na cultura popular
O estramonio recibe numerosas denominacións populares, que agruparemos segundo a orixe do nome: Pola cápsula espiñenta que acolle as sementes: herba dos ourizos,
Polo seu cheiro desagradable: fedorentos, fedores, herba fedenta, (en castelán: higuera hedionda),
Pola súa toxicidade e uso como veleno: figueira do demo, figueira do inferno, figueira infernal, herba do inferno, herba do morto/dos mortos, herba dos cheirosos, merda do demo,
Polo seu poder alucinóxeno: figueira tola (en castelán, higuera loca),
Pola súa acción medicinal no gando:
as amatas das bestas curan colocando as follas sobre elas: herba do asno. Sarmiento xa recolleu este uso na súa Viaxe a Galicia en 1745.
As nacidas (carbuncho no gando vacún) curábanse metendo follas ou talos baixo a pel, para que drenase o mal: herba das nacidas, herba das vacas,
Por crer que as sementes poden mata-los gurgullos do gran: gurgullo, herba do gurgullo.
As denominacións de figueira tratan de reflecti-lo tamaño e forma das follas, xa que o froito non ten ningunha semellanza cos figos da verdadeira figueira.
Tamén se lle coñecen as denominacións de corno do cervo, croxón, herba do corvo, herba do corno (¿el será erro por corvo? ) e herba xigante, sen que se aparente existir unha razón directa.
Estrano

Os estranos son uns derivados esteroides de 18 carbonos, cun núcleo de gonano (esterano).
Os estrenos son derivados dos estranos que conteñen un dobre enlace, un exemplo dos cales é a nandrolona. Os estratrienos (estrinas) son derivados dos estranos que conteñen tres dobres enlaces, por exemplo a estrina (estra-1, 3, 5(10)-trieno). As hormonas esterioides estróxenos como o estradiol, estrona e estriol son estra-1, 3, 5(10)-trienos.
Estranxeirismo

Un estranxeirismo é aquela palabra que existe nun idioma e que procede doutro. segundo o grao de adaptación do lexema dentro da lingua de destino, adoitan dividirse en préstamos e calcos. Esta adaptación á lingua final pode facerse mediante unha modificación da estrutura fonética, escrita ou mesmo semántica.
Os estranxeirismos están presentes en tódalas linguas e considéranse normais e mesmo necesarios para a súa obrigada evolución. O máis habitual é que se utilicen para denominar novos elementos, técnicas, conceptos que non existían anteriormente. Considéranse innecesarios cando pretenden suplantar outra verba patrimonial preexistente. Outra estratexia para evitar o uso dun estranxeirismo innecesario é a recuperación léxica dunha palabra cun uso tradicional moi semellante pero nun contexto distinto (v. zorra ou lamia). Lingua galega
En galego, os principais estranxeirismos son dos seguintes tipos: xermanismo, do alemán e outras linguas xermánicas;
arabismo, do árabe;
galicismo, do francés;
lusismo ou portuguesismo, do portugués
castelanismo, do castelán;
anglicismo, do inglés;
Existe unha certa variación da influencia e da orixe dos estranxeirismos en función da época e da lingua de destino. No caso do galego, os galicismos entraron sobre todo co esplendor da cultura gala e trala guerra civil española debido ó simbolismo de liberdade de Francia durante a represión franquista, os castelanismos durante todo o século XX e os anglicismos dende os últimos vinte ou dez anos deste século ata a actualidade. Canto ós xermanismos e arabismos, levan tanto tempo instalados na lingua que xa case ninguén os considera estranxeirismos. Pensar que un lexema pode ser un xenismo tamén pode ter connotacións subxectivas e os distintos individuos poden ter opinións diferentes.
Estratexia militar

A estratexia militar (Estratexia, do grego stratigos ou strategos, στρατηγός, pl. στρατηγοί; en grego dórico: στραταγός, stratagos; literalmente significa: «líder do exército») é o plan xeral utilizado polas organizacións militares para intentar alcanzar os obxectivos fixados.
A estratexia militar ocúpase do planeamento e dirección das campañas bélicas, así como do movemento e disposición estratéxica das forzas armadas. O pai da estratexia militar moderna, Carl von Clausewitz, definíaa como "o emprego das batallas para conseguir o fin da guerra". Desta maneira, daba prioridade aos obxectivos políticos sobre os obxectivos militares, apoiando o control civil sobre os asuntos militares. Nas guerras convencionais ten por obxecto dirixir as tropas no teatro de operacións ata levalas ao campo de batalla. É unha das tres facetas da arte da guerra, as outras dúas serían a táctica militar, que consiste na correcta execución dos pláns militares e as manobras das forzas de combate na batalla. O terceiro compoñente sería a loxística militar, destinada a manter o exército e asegurar a súa dispoñibilidade e capacidade combativa.
Estratificación social

A estratificación social é a conformación en grupos verticais diferenciados de acordo a criterios establecidos e recoñecidos. Dá conta ou é un medio para representar a desigualdade social dunha sociedade na distribución dos bens e atributos socialmente valorados. Dita desigualdade está institucionalizada, e ten unha consistencia e coherencia a través do tempo. Formas de estratificación social, xeralmente citadas, son as castas, estamentos e clases sociais. Características
Un estrato social está constituído por un conxunto de persoas, agregados sociais, que comparten un sitio ou lugar semellante dentro da xerarquización ou escala social, onde comparten semellantes crenzas, valores, actitudes, estilos e actos de vida. Caracterízanse pola súa relativa cantidade de poder, prestixio ou privilexios que posúen. Aínda que o punto central da estratificación refírese á distribución de bens e atributos a estratificación social, aínda que tamén se pode considerar sobre a base da etnicidade, xénero e idade. O termo estratificación social emprégase ás veces como sinónimo de clase social por algúns economistas, sociólogos e científicos políticos debido a que non posúe a connotación marxista que si ten o termo clase social. Segundo Max Weber a estratificación social divídese en tres recoñecementos: Clase: Economía
Status: Social
Poder: Político
Estratigrafía

A estratigrafía, unha rama da xeoloxía, é unha disciplina científica que estuda as capas de rocha e o seu proceso de formación (estratificación). Aplícase principalmente para o estudo de rochas sedimentarias e volcánicas. A estratigrafía inclúe dúas subdisciplinas: a litoestratigrafía e a estratigrafía biolóxica ou bioestratigrafía. Desenvolvemento histórico
A base teorética da materia foi establecida por Nicholas Steno quen introduciu o principio da superposición, o principio da horizontalidade orixinal, e o principio da continuidade lateral nun traballo de 1669 sobre a fosilización de restos orgánicos en capas de sedimentos.
Estratopausa

A capa gasosa que rodea ao planeta Terra divídese teoricamente en varias capas concéntricas sucesivas: troposfera, tropopausa, estratosfera, estratopausa, mesosfera e termosfera.
A estratopausa é a capa de transición que está situada entre a mesosfera e estratosfera. A maior parte do ozono da atmosfera sitúase en torno aos 22 quilómetros por riba da superficie da Terra, na rexión próxima á estratopausa, na parte superior da estratosfera.
A estratosfera ten como límite superior a estratopausa, onde está o punto de inflexión da temperatura, a súa temperatura mantense ó redor de 0 °C case constantemente.
A 30 quilómetros dentro da estratosfera, está a capa de ozono da cal depende a vida na Terra; máis enriba está a rexión quente que termina na estratopausa a uns 50 km de altitude. Os movementos do aire nesta rexión son case na súa totalidade horizontais, obedecendo aos ventos da estratosfera.
Estratosfera

A estratosfera é a segunda capa da atmosfera, comprendida entre a troposfera e a mesosfera, entre 7 e 17 ata 50 km de altitude aproximadamente. Características
Caracterízase polos movementos de aire en sentido horizontal, a temperatura aumenta a medida que aumenta a altura. Presenta unha pequena concentración de vapor de auga e temperatura constante ata a rexión limítrofe, denominada estratopausa.
Na súa parte inferior, flúe unha corrente de ar en chorro, coñecida como jet stream, que influencia a meteoroloxía das zonas temperadas; entre trinta e cincuenta quilómetros, atópase a ozonosfera, onde moléculas de ozono absorben a radiación ultravioleta do Sol debido a reaccións fotoquímicas, filtrandoas; neste punto da estratosfera, o ar quence ata unha temperatura preto de 10 °C. Na estratosfera existen as nubes de madreperla, estas son formadas pola capa de ozono; acostuma a ser moi estable, principalmente no espazo comprendido entre a tropopausa e a capa de ozono.
Estratovisión

A estratovisión é a difusión de emisións de televisión desde avións a grande altitude que fan de estacións intermedias entre as emisoras ampliando o alcance das transmisións. Desenvolvemento
O desenvolvemento debeuse á Westinghouse Electric Corporation que realizou os primeiros ensaios na primavera e verán de 1945 coa pretensión de conseguir un sistema barato de televisión e radio FM de costa a costa. En setembro de 1946 a compañía realizou con éxito probas cun aeroplano a 30. 000 pés de altura. O 23 de xuño de 1948 realizouse a primeira demostración pública de estratovisión retransmitindo a convención republicana que emitía en directo a WMAR-TV en Baltimore sobre unha área de 845 km de diámetro dos estados de Pensilvania, Ohio, Nova York e Maryland. Ao longo de 1948 realizáronse un total de 37 que sumaron 164 horas de voo. Porén os problemas económicos: o custo de manter unha frota de avións e a súa tripulación no aire; técnicos: a antena situada no fondo do aeroplano tardaba hora e media en despregarse e dobrarse; políticos: temor por parte de congresistas e estacións de televisión a que se convertese nun monopolio e finalmente a finalización da conexión por cable coaxial entre a costa leste e a oeste que realizou ATT en 1949 levaron á Westinghouse a abandonar o proxecto. Usos civís
O 30 de setembro de 1954 Cuba utilizou un DC-3 para transmitir desde os Estados Unidos un partido do campionato de béisbol, foi a primeira transmisión extracontinental en directo, .
Entre 1961 e 1968 a Mildwest Program on Airbone Television Instruction desenvolveu un servizo de televisión educativa catro días á semana dirixido a escolas de primaria e secundaria, en 1967 transmitía para 1770 colexios, que tiñan que pagar unha pequena cota por alumno. . Usos militares
O exército norteamericano desenvolveu un servizo de estratovisión entre 1966 e 1972 en Vietnam do Sur, con dúas canles, unha para os soldados norteamericanos e outra para o público en xeral. A 193d Special Operations Wing, unha unidade de operacións especiais da Garda Nacional Aérea de Pennsylvania é a encargada de operar o Lockheed EC-130 Commando Solo, unha versión do C-130 Hercules especialmente deseñada para realizar operacións psicolóxicas e misións de interferencia de frecuencias de radio e televisión, participou en 1994 na invasión norteamericana de Haití transmitindo mensaxes do presidente deposto Jean-Bertrand Aristide. En 1999 baixo cobertura da OTAN actuou durante o bombardeo de Iugoslavia interferindo as transmisións de televisión serbias e en 2003 en Iraq, emitiu a denominada Towards Freedom TV
Estratovolcán

Un estratovolcán é un tipo de volcán cónico e de grande altura, composto por múltiples capas de lava endurecida, piroclastos alternantes (xurdidos por unha alternancia de épocas de actividade explosiva e de correntes de lava fluída) e cinzas volcánicas. Estes volcáns están caracterizados por un perfil escarpado e erupcións periódicas e explosivas. A lava que flúe dende o seu interior é altamente viscosa e arrefría e endurece antes de que poida chegar lonxe. A fonte de magma destas montañas está clasificada como ácida ou alta en sílice, con presenza de riolita, dacita e andesita. Moitos estratovolcáns exceden os 2500 metros de altitude.
Aínda que ás veces se chaman ‘volcáns compostos’, os vulcanólogos prefiren empregar o termo «estratovolcán» para estabelecer unha distinción, xa que tódolos volcáns, sexan do tamaño que sexan, presentan unha estrutura (de capas) composta, isto é, desenvólvense sobre os materiais de sucesivas erupcións.
Estrea

Unha estrea é a primeira representación, proxección ou exposición públicas dunha peza teatral, un filme ou unha obra musical, antes do comezo da súa explotación comercial e á cal asisten normalmente unha parte substancial do equipo que traballou na obra, o público asiste por invitación e son xeralmente críticos, persoas relacionados co medio e os seus autores, políticos e xente da cultura. A estrea adoita ir acompañada dunha rolda de prensa ou intervencións do autor, director ou actores e dunha sesión de fotos. Cinema e teatro
A estrea constitúe un acto nos medios, trátase xeralmente de axuntar socios comerciais, críticos e estrelas para presentar a obra e recoller as súas impresións, atraendo a atención do público cara á súa exhibición comercial. A estrea pode ter lugar no transcurso dun festival de teatro ou cinema.
Segundo o historiador Raymond Betts o creador da estrea moderna foi Sid Grauman, propietario do célebre teatro chinés nos Ánxeles. Televisión e radio
Na televisión e na radio a estrea ha entenderse en sentido figurado, xa que se trata dunha primeira difusión a grande escala, que ten como fin a atracción dun máximo de audiencia, tamén pode consistir nun programa que sirva de estrea da nova programación dunha canle ou emisora.
Estreito

En Xeografía, un estreito é unha canle de auga que une dous corpos acuosos (océanos, mares) e separa dúas masas de terra. Os estreitos fan por veces parte de rotas comerciais importantes e por iso teñen relevancia estratéxica, desde un punto de vista económico e militar.
Un estreito pode ser visto como o oposto dun istmo, a ligazón entre dúas masas de terra, e é análogo dunha canle (enxeñería), aínda que esta expresión poida ter outros significados. Estreitos
Estreito de Bass
Estreito de Bering
Bósforo
Estreito de Cook
Dardanelos
Estreito de Dover
Estreito da Florida
Estreito de Xibraltar
Estreito de Kerch
Estreito de Magalláns
Estreito de Messina
Estreito de Ormuz
Estreito de Palk
Estreito de Sunda
Estreito de Taiwán
Estreito de Torres
Öresund
Skagerrak
Estreito da Tartaria

O estreito de Tartaria (Golfo de Tartaria, e Golfo tártaro ou Estreito tártaro, para os xaponeses estreito de Mamiya e para os rusos estreito de Nevelskoi) é un estreito no océano Pacífico que separa a illa rusa de Sakhalin do sueste ruso da Asia continental, conectando ao mar de Okhotsk co mar do Xapón. Ten 900 km de lonxitude, entre 4 e 20 m de profundidade, e 7, 3 km de anchura no seu punto máis angosto.
O nome Tartaria, que provén dos tártaros, é unha forma arcaica para varios pobos de Asia. Neste caso refírese a varios pobos de Manchuria, que en tempos históricos foi chamada Tartaria Oriental.
No Xapón, o estreito leva o nome de Mamiya Rinzo, que o atravesou en 1808, mentres os autores rusos prefiren darlle o nome do Almirante Nevelskoi, explorador da área en 1848.
"Estreito de Tartaria" (Strait of Tartary) é tamén o nome dun poema de Walter de la Mare, no que fala de Tartaria como terra de Asia no norte da China.
Este estreito foi o lugar polo que os ainus chegaron a Sakhalin (Karafuto) desde a Asia continental.
Estreito de Bering

O estreito de Bering (ruso: Берингов пролив, Béringov proliv) é un brazo de mar localizado entre o extremo oriental de Asia (Siberia) (Uelen) e o extremo norte occidental de América (Alasca) (Tin City). As súas augas comunican o mar de Chukchi, ao norte, co mar de Bering, ao sur. A súa anchura é de 82 km entre as inmediaciones do Cabo Dezhnev na península de Chukchi, en Rusia, que constitúe o punto máis oriental (169°39′ O) do continente de Asia, e as proximidades do Cabo Príncipe de Gales, en Alasca, Estados Unidos, que é o punto máis occidental (168°7′ O) do subcontinente de Norteamérica.
O nome foi posto en honor a Vitus Bering, o explorador danés ao servizo de Imperio ruso que o cruzou en 1728.
Desde polo menos 1562 os xeógrafos europeos sospeitaban que existía un Estreito de Anián entre Asia e Norteamérica. En 1648 Semión Dezhniov probablemente pasou a través do estreito, pero o seu relato non chegou a Europa. A rexión en que se atopa denomínase Berinxia.
Segundo a teoría máis aceptada, o ser humano migrou desde Asia ata América pasando por este estreito, posiblemente aproveitando un período glaciar e a conxelación do mar así como o nivel máis baixo das augas.
Estreito de Cook

O estreito de Cook é un paso marítimo que separa o mar de Tasmania (ao oeste) do océano Pacífico sur (ao leste). Ademais divide as dúas principais illas de Nova Zelandia, denominadas segundo a súa localización xeográfica como Illa Norte e Illa Sur. Características
O estreito de Cook oriéntase en dirección noroeste-sueste, e ten unha distancia de 22 quilómetros no seu punto máis estreito. Está considerado un dos lugares máis perigosos e de augas máis impredicibles do mundo, con fortes ventos e correntes e mareas cambiantes.
Recibe o seu nome polo mariño inglés James Cook, primeiro europeo en comandar a súa nave polo estreito, en 1770. En lingua maorí é coñecido como Raukawa ou Te Moana-o-Raukawa ("O mar de Raukawa"), , significando Raukawa "follas amargas".
Na beira norte do estreito está a capital de Nova Zelandia, Wellington.
Estreito de Corea

O estreito de Corea (対馬海峡, Tsushima Kaikyō? ) é a canle occidental do estreito que se encontra entre o extremo meridional da península de Corea e a illa xaponesa de Kyūshū, conectando o mar do Xapón co mar da China Oriental. É a continuación do estreito de Tsushima, achándose no medio a illa homónima de Tshusima, de grande utilidade nas comunicacións entre Corea e o Xapón dende tempos inmemoriais.
En Corea do Sur existen varios portos próximos ao estreito, como os de Busan, Jinhae ou Masan. Varias liñas marítimas cobren cada día os traxectos Busan - Fukuoka ou Busan - Shimonoseki.
Nomes do estreito
Estreito de Dinamarca

O estreito de Dinamarca (en dinamarqués: Danmarksstrædet, en islandés: Grænlandssund, cuxo significado literal é estreito de Groenlandia) é un estreito mariño que conecta o mar de Groenlandia co océano Atlántico, e que está localizado entre a costa suroriental de Groenlandia, ao noroeste, e a illa de Islandia, ao sueste. A norueguesa illa de Jan Mayen está localizada ao nordés do estreito.
Este paso ten 480 km de longo e 290 km de ancho (de leste a oeste). A corrente mariña de Groenlandia oriental pasa a través do estreito transportando incebergs polo sur até o océano Atlántico.
Durante a segunda guerra mundial tivo lugar unha batalla neste lugar, a batalla do Estreito de Dinamarca, o 24 de maio de 1941.
Estreito de Euripo

O estreito de Euripo (grego: Ευβοϊκός κόλπος) é un angosto estreito mariño do mar Exeo que separa a illa grega de Eubea da Beocia, na Grecia continental. O estreito conecta o golfo Sur de Eubea, no sueste, co golfo Norte de Eubea, no noroeste, configurando unha pasaxe de navegación na costa suroccidental da illa de Eubea. Administrativamente, as ribeiras do estreito pertencen á unidade periférica de Eubea, parte da periferia de Grecia Central.
O estreito en si ten unha lonxitude duns 10 km, con varios ensanchamentos e estreitamentos nos que as marxes chegan a atoparse a uns 40 m (ou noutro punto a uns 160 m). Está suxeito ás correntes de fortes mareas que invirten a dirección catro veces ao día. O seu porto principal é Calcis en Eubea, que se atopa no punto máis angosto do estreito, na súa vertente meridional.
Hai dúas pontes que cruzan o estreito, ambas en Calcis: unha é unha ponte colgante moderna cun van duns 215 m (o estreito ten 160 m de largo nese punto) e a outra, unha ponte móbil ou ponte antiga que se abre habitualmente durante as breves encalmadas en horas nocturnas para permitir o tráfico de barcos de desprazamento e veleiros. Atópase no punto máis angosto do estreito, onde só ten 38 m de ancho, pero onde a velocidade das fortes correntes pode alcanzar os 11 nós. Historia
No Fedón, Platón fai a Sócrates usar a marea do Euripo como un símil para cousas que «van arriba e abaixo» para describir o pensamento daqueles que sosteñen que nada é firme nin estable (Fedón, 90c).
Estreito de Florida

O estreito de Florida (Estados Unidos) localízase entre o golfo de México e o océano Atlántico, e entre os Florida Keys e Cuba. O estreito leva a corrente de Florida, o principio da corrente do Golfo, ó golfo de México. Os dereitos do petróleo e do gas natural da zona foron divididos entre os Estados Unidos e Cuba por un tratado de 1977. Os estudos xeolóxicos proxectan reservas substanciais.
Estreito de Hudson

O estreito de Hudson é un estreito que une o océano Atlántico e o mar de Labrador coa baía de Hudson no Canadá. Sitúase entre a illa de Baffin e Nunavik, coa súa boca oriental marcada polo cabo Chidley en Terra Nova e Labrador e a illa Resolution. Mide uns 750 km de lonxitude cunha largura media de 125 km, variando entre os 70 km na boca oriental e os 240 km en Deception Bay.
O estreito de Hudson une os portos do norte de Manitoba e Ontario co océano Atlántico. O estreito podería servir como entreda oriental á Pasaxe do Noroeste se non houbese xeo no Fury and Hecla Strait ao sur da illa de Baffin occidental. Exploración
O navegante inglés Sir Martin Frobisher foi o primeiro europeo que afirmou que entrou no estreito en 1578. Nomeou un estuario na entrada o Furious Overfall e chamou o estreito Mistaken Strait (estreito confundido), posto que sentiu que supuña unha entrada menos prometedora para a Pasaxe do Noroeste que que se chamou posteriormente Frobisher Bay. John Davis navegou pola boca do estreito durante a súa viaxe de 1587.
O primeiro europeo que explorou o estreito foi George Weymouth que navegou 300 millas náuticas alén do Furious Overfall en 1602. O estreito recibiu o nome por Henry Hudson que o explorou en 1610 no barco Discovery, o mesmo que empregara previamente George Weymouth en 1602. Hudson foi seguido por Thomas Button en 1612, e por unha expedición cartográfica máis detallada liderada por Robert Bylot e William Baffin en 1616. Extensión
A International Hydrographic Organization define os límites do estreito de Hudson como segue: Polo oeste a iña dende Nuvuk Point (62°21′N 78°06′O) a Leyson Point, de aí pola beira leste de Southampton Island a Seahorse Point, o seu extremo oriental, de aí en liña a Lloyd Point (64°25′N 78°07′O), na illa de Baffin.
Polo norte, a costa meridional da illa de Baffin entre Lloyd Point e East Bluff.
Polo leste unha liña dende East Bluff, o extremo sur da illa de Baffin (61°53′N 65°57′O), ata Point Meridian, o extremo occidental das Lower Savage Islands, ao longo da costa ata o extremo suroccidental e de aí unha liña ao extremo occidental da illa Resolution, a través da costa suroeste ata Hatton Headland, o seu punto meridional, de aí unha liña ata Cape Chidley, Labrador (60°24′N 64°26′O).
Polo sur o continente entre o cabo Chidley e Nuvuk Point.
Estreito de Johor

O estreito de Johor, tamén coñecido en plural como os estreitos de Johor ou o estreito de Tebrau (Johor Selat, Tebrau Selaty ou Tebrau Reach) é un longo e angosto estreito de mar do sueste asiático, localizado no extremo meridional da península malaia, que separa o estado malaisiano de Johor, ao norte, da illa de Singapur, ao sur.
O estreito ten unha lonxitude dun 60 km e a súa anchura media é de 1–2 km. Na boca oriental do estreito atópase a illa de Ubin, que o divide en dúas. A navegación ao seu través está impedida para grandes barcos pola construción dunha estrada sobre un viaduto non demasiado elevado, máis ou menos na súa parte media do percorrido. Afluentes
Os principais afluentes que desembocan no estreito de Johor son os seguintes ríos: (Nota: Sungai é a palabra malaisiana que significa río. ) Conexións no estreito
Neste momento hai dúas conexións artificiais sobre o estreito: a calzada Johor-Singapur (Johor-Singapore Causeway), coñecida simplemente como "The Causeway", que liga a cidade malaisiana de Johor Bahru e Woodlands, en Singapur; e unha ponte, coñecida como a Segunda Ligazón Malaisia-Singapura (Malaysia-Singapore Second Link), na boca oeste do estreito, que conecta Gelang Patah, en Johor, con Tuas, en Singapura.
En 2003, Malaisia quería construír unha ponte sobre o estreito para substituír a calzada existente, pero as negociacións con Singapur non tiveron éxito. As principais razóns mencionadas para o cambio foron: unha ponte permitiría o fluxo de auga a través de ambos os lados do estreito, que se cortaron artificialmente en dous coa construción da calzada antes (isto permitiría aos buques eludir o porto de Singapura).
unha ponte axudaría a aliviar a conxestión en Johor Bahru.
En agosto de 2003, Malaisia anunciou que ía seguir adiante cun plan para construír unha nova ponte curva de suave pendente que se uniría na metade de "The Causeway" en Singapur. O plan tamén contemplaba unha ponte xiratoria para a liña ferroviaria. Con todo, os plans para construír a ponte suspendéronse en 2006.
A área é tamén unha fonte de controversia debido aos proxectos de recuperación de terras de Singapur nas súas illas nororientais. Suxeriuse que a eses proxectos en curso poden afectar á fronteira marítima, ás rutas de navegación e aos ecosistemas acuáticos da malaisiana. Os proxectos de recuperación tamén pode pór en perigo o hábitat e o alimento dos dugongos, mamífero nativo dos estreitos. Lugares de interese
A atracción turística máis famosa dos estreitos de Johor é a praia de Lido, situada na parte malaisiana dos estreitos, onde os visitantes poden camiñar ou pasear en bicicleta ao longo dun tramo de 2 km de praia. Tamén hai numerosos restaurantes e postos de comida. Historia
Os estreitos de Johor foron a localización dun feito recompensado con dúas Cruces da Vitoria no transcurso da segunda guerra mundial. Os premios foron para o tenente Ian Edward Fraser e o mariñeiro James Joseph Magennis polo afundimento do cruceiro xaponés Takao de 9. 850 toneladas o 31 de xullo de 1945.
Estreito de Juan de Fuca

O estreito de Juan de Fuca (en inglés, Strait of Juan de Fuca) é un estreito mariño que bordea a illa de Vancouver polo sur, e é a principal saída do estreito de Georgia e o Puget Sound, conectando ambos co océano Pacífico.
Forma parte da fronteira entre o Canadá e os Estados Unidos.
Foi nomeado así en 1788 polo capitán inglés John Meares, do barco Felice en honor de Juan de Fuca, un mariñeiro grego que alegaba que fora alí nunha viaxe con exploradores españois en 1592 para buscar o fabuloso estreito de Anián.
Estreito de Kerch

O Estreito de Kerch (Керченский пролив) conecta o Mar Negro e o Mar de Azov, separando a Crimea, no oeste, da península de Taman, no leste. O estreito ten 4, 5 a 15 km de lonxitude e até 18 m de profundidade. O porto máis importante é a cidade de Kerch.
O transporte por transbordador a través do estreito foi inaugurado en 1952, ligando a Crimea e o Krasnodar Krai (liña Port Kryn - Port Kavkaz). No inicio, había 4 navíos tren-transbordador; máis tarde, 3 navíos coche-transbordador foron adicionados. O transporte ferroviario continuou por case 40 anos. Os transbordadores de tren tornáranse vellos a finais dos anos 1980 e foron retirados de operación. No outono de 2004 novos navíos foron postos á disposición, e o transporte ferroviario foi reestabelecido.
Formuláronse varias propostas para a construción dunha ponte sobre o Estreito de Kerry para substituír o transbordador, mais a difícil configuración xeolóxica da área torna os proxectos de ponte caros de máis.
Diversas industrias de procesamento de peixe localízanse na costa crimea do estreito. A estación de pesca comeza á fin do outono e dura de 2 a 3 meses, cando diversos barcos se botan ás augas do estreito para pescar.
Antigamente, o Estreito de Kerch era coñecido baixo o nome de Bósforo Cimeriano; tamén é coñecido polo seu nome tártaro, Yenikale.
Estreito de La Pérouse

O Estreito de La Pérouse[Cómpre referencia] (en xaponés Estreito de Sōya 宗谷海峡) é un estreito que separa a parte sur da illa rusa de Sakhalin da parte norte da illa xaponesa de Hokkaido, unindo o Mar do Xapón a oeste, co Mar de Okhotsk a leste. Ten unha extensión de cerca de 40 km e unha profundidade entre os 20 e os 40 metros.
Este estreito foi bautizado co nome de Jean-François de La Pérouse, que explorou esta zona en 1787.