proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Arquitectura dzong

Arquitectura dzong (en tibetano: རྫོང་, en transliteración Wylie: rDzong) é o nome dado ó estilo no que se construíron unha serie de fortalezas-mosteiro nas rexións do sur do Himalaia, especialmente en Bután. Os espazos, patios e edificios, quedan definidos por unha construción masiva de muros pautados con torres. Estas fortificaciones construíronse con fins militares, relixiosos (servían de fogar a monxes budistas), e administrativos.
Os dzongs existen dende os primeiros séculos do segundo milenio, aínda que a súa época de esplendor foi o século XVII. Características
Muros altos de ladrillo e pedra pintados de branco. Na súa base dispoñen de moi poucas ou ningunha xanela.
Bandas avermelladas preto do tope dos muros, ás veces puntuadas por grandes círculos dourados.
Chans dos templos de estilo chinés.
Entradas masivas construídas de madeira e ferro.
Patios interiores e templos profusamente decorados con motivos budistas. Os dzongs en Bután
En Bután os dzongs forman parte da súa organización territorial, constituíndo un caso particular no mundo actual. Cada dzong está á cabeza dun distrito, e no seu interior están repartidos os tres poderes: executivo, lexislativo e xudicial. Ademais, é sede tanto do goberno político como do relixioso (budista).
Arquitectura ecléctica

O eclecticismo, en arquitectura, é unha tendencia que mestura elementos de diferentes estilos e épocas da historia da arte e da arquitectura. Naceu en Francia e exportouse rapidamente por toda Europa e Rusia, e despois aos Estados Unidos. O estilo desenvolveuse en occidente entre 1860 e finais da década de 1920.
O vocábulo ecléctico procede do adxectivo grego εκλεκτός, que significa "escolleito", que á súa vez deriba do verbo εκλέγω, "escoller". O que fixeron os arquitectos e artistas en xeral da época foi escoller de toda a historia da arte o que máis lles interesaba.
Tamén se empregou para definir ese período a palabra historicismo, referíndose a unha nova visión da historia, en que se pescuda filosoficamente. Porén, eclecticismo ou historicismo non se refiren ao mesmo, xa que o historicismo é o uso dunha linguaxe anterior e o eclecticismo emprega varias linguaxes anteriores nunha mesma arquitectura. As referencias principais do historicismo foron a arte gótica (neogótico), a arte románica (neorrománico) e a arte oriental (orientalismo e exotismo).
Este foi un período complexo da historia da arquitectura en que coexistiron moitas tendencias entrecruzadas, con algunhas versións de carácter nacional, xa que cada país intentou revivir as súas tradicións máis autóctonas, coincidindo cos movementos nacionalistas ou rexionalistas. Historia
O eclecticismo comezou a practicarse durante o século XIX, cando os arquitectos comezaron a buscar un estilo que lles permitise manter algúns precedentes históricos e á vez crear os seus propios deseños. A partir dun completo catálogo de estilos pasados, a capacidade de mesturar e combinar estilos permitiu unha liberdade máis expresiva e proporcionou unha fonte de inspiración sen fin. Mentres outros profesionais do deseño trataban de imitar escrupulosamente os estilos do pasado, os eclécticos diferían, sendo a forza que os dirixía a creación e non a nostalxia, conservando o desexo de que os seus deseños fosen orixinais.
O entusiasmo pola imitación histórica comezou a decaer na década de 1930 e o eclecticismo foi apartado dos currículos das escolas de deseño en favor dun novo estilo. O cambio ao estilo moderno foi significativo e as novas tecnoloxías e novos materiais que se produciron nesa época permitiron maiores innovacións. A pesar do afastamento do eclecticismo, a era continuou a ser historicamente significativa xa que "reabriu as portas á innovación e ás novas formas" para a arquitectura dos anos seguintes.
Arquitectura historicista

O historicismo arquitectónico desenvolvido principalmente no século XIX e principios do XX concentraba todos os seus esforzos en recuperar a arquitectura de tempos pasados. Tratábase de imitar estilos arquitectónicos doutras épocas engadíndolle algunhas características culturais dese século mentres que a arquitectura ecléctica adicábase a mesturar estilos para dar forma a algo novo.
Pódese destacar diversas correntes como as neobizantinas, neomudéxar, neobarrocas. .. aínda que a que máis auxe tivo foi a neogótica practicada na Illas Británicas que se baseaba, como ben indica o seu nome, nun novo gótico resucitado. Entre as edificacións realizadas segundo este estilo destaca o Parlamento Británico, proxectado por A. W. Pugin (1812-1852) e Charles Barry (1795-1860). Tamén tiveron moita importancia algunhas variantes orientais, como o neogótico-indio, dentro do cal podemos destacar como exemplo o Pavillón Real de Brighton, obra de John Nash (1752-1835). Estilos
Neobarroco
Neobizantino
Arquitectura federal
Neogrego
Neocolonial
Arquitectura xeorxiana
Neoexipcio
Neogótico
Neomudéxar
Neorrenacemento
Neorrománico
Arquitectura isabelina

A arquitectura isabelina (Elizabethan architecture en inglés) é o termo dado á arquitectura renacentista en Inglaterra, durante o reinado da raíña Isabel I chamado período isabelino (finais do século XVI e principios do século XVII). Historia
O período corresponde ao manierismo e comezos do Barroco en Italia, ao Renacemento tardío en Francia e ao Herreriano ou manierismo clasicista durante a Unión Ibérica.
Características
Estilisticamente seguiu a arquitectura Tudor (que pode considerarse gótico tardío) e tivo continuidade no século XVII a través da chamada arquitectura palladiana, tamén de influencia italiana, introducida por Ínigo Jones.
A arquitectura renacentista chegou a Inglaterra durante o reinado de Isabel I, xa que se estendeu aos Países Baixos, onde, entre outras características, adquiriu versións do frontón holandés, e as cintas flamengas con deseños xeométricos adornan as paredes e as paredes. Ambas estas características pódense ver nas torres de Wollaton Hall e de novo na Montacute House. Esta foi tamén a época na que as casas inglesas adoptaron algúns conceptos italianos como ter unha longa galería como sala de recepción principal. En Inglaterra o Renacemento tendeu a manifestarse en grandes casas cadradas altas como Longleat House. Estes edificios tiñan moitas veces torres simétricas que deixan entrever a evolución da arquitectura fortificada medieval.
Arquitectura khmer

A arquitectura khmer é un estilo de arquitectura típica de hinduístas da India, de carácter relixioso. Un dos lugares no mundo que contén este estilo é a rexión de Angkor, en Camboxa, que se desenvolveu especialmente durante o período de Angkor.
Este período comezou probablemente no ano 802, cando o fundador do Imperio Khmer, Jayavarman II foi autoproclamar chakravartin (monarca universal) e declarou a independencia de Xava. O período rematou no ano 1431, cando os tailandeses de Ayutthaya saquearon Angkor e fixeron que a elite khmer emigrase a Phnom Penh.
A arquitectura de Angkor ten estruturas, elementos e motivos característicos. Xa que diferentes estilos arquitectónicos foron pasando durante o período angkoriano, non todas estas características son as mesmas durante o período. Os estudosos teñen usado a presenza ou ausencia destas características para datar os restos arqueolóxicos.
Arquitectura medieval

A arquitectura da Idade Media en Europa, é unha arquitectura centrada no elemento relixioso cristián e o principal esforzo construtivo van ser a construción de catedrais. A idade media desenvolve tamén unha arquitectura militar coa construcións de castelos.
Considérase que este período recorta tres estilos arquitectónicos: a arquitectura prerrománica, a arquitectura románica e a arquitectura gótica. Arquitectura relixiosa
As igrexas toman como referencias as antigas basílicas romanas e predomina nelas a planta de cruz latina; as catedrais e igrexas da Europa Oriental toman como referencia o estilo bizantino e a planta de cruz grega.
Arquitectura moderna

A arquitectura moderna (non confundir con arquitectura modernista) é un termo moi amplo, e designa o conxunto de correntes ou estilos de arquitectura que se desenvolveron ó longo do século XX, e mesmo desde finais do XIX, en todo o mundo. Terminoloxía
Desambiguación
O termo refírese aos edificios e arquitectos das décadas do modernism en inglés, que non tiña que ver co sentido do termo modernismo (vinculado á Art Nouveau e o Arts and Crafts) na Península Ibérica, antes da segunda guerra mundial.
Orixe
O termo modernism que dá lugar a movemento moderno e arquitectura moderna ten a súa orixe orixinaria do nome do libro de Henry-Russel Hitchock e Philip Johnson no que se identificaba, categorizaba e expoñía baixo características comúns ao modernismo por todo o mundo. Como resultado, centrouse máis nos aspectos estilísticos do modernismo. Os principios básicos do estilo internacional xuntos constitúen unha parte do movemento moderno.
Diversidade de termos
O movemento moderno ou estilo internacional non ten unha denominación homoxénea en todos os países e linguas. En moitos países úsase o termo «estilo internacional» que orixe na exposición organizada por Henry-Russell Hitchcock e Philip Johnson no Museum of Modern Art de Nova York en 1932 e no libro publicado por ambos O estilo internacional: arquitectura dende 1922. Un termo sinónimo é "Modern Movement", do libro Pioneers of Modern Movement from William Morris to Walter Gropius (1936), de Nikolaus Pevsner. Este último ten un significado máis amplo e incluiría, ademais do racionalismo ou estilo internacional, os movementos de vangarda das dúas primeiras décadas do século XX.
É un termo dado a unha serie de estilos arquitectónicos con características semellantes, principalmente a simplificación da forma e a eliminación da ornamentación, e que declinou aproximadamente no 1900. Preto dos anos corenta estes estilos consolidáranse e identificáranse coma o Estilo Internacional pasando a se converter no estilo dominante na arquitectura durante moitas décadas no século vinte.
As características e orixes exactos da arquitectura moderna conforman aínda hoxe un debate aberto. Características principais
A arquitectura moderna caracterízase usualmente por: rexeitamento dos estilos históricos coma fonte das formas arquitectónicas (historicismo),
adopción do principio de que os materiais e os requirimentos funcionais determinan o resultado,
rexeitamento da ornamentación,
simplificación das formas e eliminación dos "detalles innecesarios",
gusto pola estrutura expresada,
a forma segue á función.
Arquitectura neoandina

A arquitectura neoandina (en aimará: Machaqa-Anti; en quechua: Musuq Antikunakaq) é un movemento arquitectónico contemporáneo principalmente situado en El Alto, Bolivia, expresado nos numerosos cholets da cidade (termo orixinado pola combinación das palabras "cholo" e chalé), así como en mansións pequenas e salóns de baile. O arquitecto boliviano Freddy Mamani foi descrito como "o arquitecto máis coñecido" da arquitectura neoandina. Mamani é un enxeñeiro civil que comezou como simple traballador hai dúas décadas e construíu máis de 60 estruturas neoandinas no Alto dende 2005.
A historiadora da arquitectura Elisabetta Andreoli describiu o estilo, representado en máis de 100 estruturas ao longo do horizonte de El Alto, como neoandino. Paola Flores sinalou que "a maioría [das estruturas neoandinas] foron construídas dende que o presidente Evo Morales, un aimará que foi o primeiro líder indíxena do país, asumiu o cargo en 2006. A súa aparición coincide cun modesto pulo económico unido a un aumento do orgullo aimará.
O termo utilizouse por primeira vez nunha revista de arquitectura para facer referencia ao estilo do edificio da embaixada dos Estados Unidos en Lima, no Perú por Arquitectonica en 1996, e foi descrito como unha inspiración "bastante literal" na historia peruana, modelando a base do edificio sobre as estruturas das antigas cidades de Cuzco e Machu Picchu. "
É unha construción coas características dun edificio de 3 a 7 niveis destinados a usos comerciais ou vivendas e na última planta é construído un chalé. O cholet é xeralmente habitado polo propietario do inmoble. Acollida
En xeral, a arquitectura neoandina foi recibida con eloxios dos residentes en El Alto. Paola Flores sinala que os Alteños, ou veciños do Alto, "están en xeral satisfeitos coa súa contribución á arquitectura moderna", sinalando un veciño que afirmou "'Para min, é como un berro que di: "Aquí estamos! Isto é o que somos! " e outro que remarcou "Son unha muller aimara, orgullosa da miña cultura, feliz e chea de cor. Entón, por que a miña casa non debería mostrar o que son? ". Os edificios apareceron en Héroes del Brillo de Frederico Estol, unha colección de fotografía sobre os milleiros de limpabotas da Paz e El Alto. Os edificios foron descritos como "futurista" e "funky" por persoas alleas á cultura andina. En particular, varios fixeron comparacións co lendario artista de banda deseñada Jack Kirby, e moitos chegaron á conclusión de que Kirby, tamén influenciado pola arquitectura e os patróns de América do Sur, e Mamani tiran das mesmas influencias.
Arquitectura paleocristiá

A arquitectura paleocristiá, tamén chamada arquitectura cristiá primitiva, é aquela que foi realizada entre finais do século III –baixo o mandato de Constantino I o Grande– até o século VI –na época do emperador Xustiniano I. Xorde principalmente para satisfacer a necesidade de construción de estruturas de seu para a relixión cristiá.
Aínda que se orixinou en Siria e Exipto, axiña pasou a Occidente, e vai ser en Roma –centro da cristiandade– onde se produciron as primeiras manifestacións de monumentos de arquitectura, no eido dos cemiterios ou catacumbas; era unha etapa de clandestinidade por mor das persecucións ás que eran obxecto aqueles que practicaban a relixión cristiá. Nesta mesma época, para celebrar as asembleas de culto relixioso empregábanse vivendas privadas, adaptando algunhas das súas salas para estes fins (domus ecclesiae).
A etapa seguinte comeza no ano 313 co Edicto de Milán, promulgado polos emperadores Constantino I o Grande –despois da súa conversión– e Licinio, segundo o cal outorgáronselles ós cristiáns plenos dereitos de manifestación pública das súas crenzas:
Arquitectura relixiosa

A arquitectura relixiosa ocúpase do deseño e construción de lugares de culto sagrados ou de espazos de oración, como igrexas, mesquitas, stupas, sinagogas e templos. Moitas culturas teñen dedicado recursos considerables para a súa arquitectura relixiosa, e os seus lugares de culto e espazos sagrados están entre os edificios máis impresionantes e duradeiros que a humanidade creou. Por esta razón, a disciplina occidental de Historia da Arquitectura mantense en boa medida da historia da arquitectura relixiosa desde os tempos máis remotos ata, polo menos, o período barroco. A xeometría sagrada, a iconografía e o uso de sofisticadas semióticas tales como sinais, símbolos e motivos relixiosos son endémicos na arquitectura relixiosa.
Os edificios relixiosos, a miúdo evolucionaron ao longo de períodos de varios séculos e foron os máis grandes edificios do mundo, antes da existencia de rañaceos modernos. Mentres os distintos estilos usados ​​na arquitectura relixiosa ás veces reflectisen as tendencias doutras construcións, estes estilos tamén mantivéronse distintos da arquitectura contemporánea usada noutras estruturas. Coa ascensión das relixións monoteístas, os edificios relixiosos foron converténdose en maior medida en centros de oración e meditación.
Arquitectura románica

A arquitectura románica, o estilo arquitectónico da arte románica, está ligada ás grandes reformas monacais, ás peregrinacións e ás cruzadas, tamén coincidiu co renacemento da cidade como núcleo urbano e de produción artesanal e que urbanisticamente xiraba arredor do edificio da igrexa-catedral.
O mosteiro de Cluny coa elección do abade polos propios monxes como reacción ó poder dos señores feudais no seo das abadías, converteuse no centro espiritual da Europa Occidental e como organizador de cruzadas estableceu o contacto entre os diferentes pobos e como consecuencia un tipo de arquitectura común, renovando os conceptos da herdanza clásica romana, incluíndo tamén a tradición prerrománica e a oriental a través de Bizancio e o mundo árabe. O material de construción utilizado foi o perpiaño e como novidade as igrexas e mosteiros divídense en varios tramos, a cuberta componse na maioría dos casos por unha bóveda de canón que se divide en varios tramos independentes o que posibilita o abaratamento da construción ao permitir a utilización dunha mesma cimbra varias veces, a técnica requiría o reforzo da bóveda con arcos de perpiaño, o que obrigaba a levantar piares compostos como sistemas de apoio para transmitiren os empurramentos ás naves laterais que se absorben grazas a grosos muros de peche reforzados mediante contrafortes. Outros elementos arquitectónicos utilizados foron o arco de medio punto, a bóveda de aresta, a bóveda de cuarto de esfera.
Característico da arquitectura románica foron as igrexas de peregrinación que tiñan como función acoller peregrinos, nestas igrexas modifícanse e amplíase a planta basilical da igrexa-catedral, desenvólvese o transepto e multiplícanse as naves prolongándoas arredor do presbiterio dando lugar á deambulatorio.
Arquitrabe

A arquitrabe é a parte inferior do entaboamento na arquitectura clásica. A súa función estrutural é servir de lintel, para transmitir o peso da cuberta ás columnas.
É un elemento fundamental na arquitectura de cuberta plana, chamada arquitrabada. A arquitectura grega clásica e o seu precedente, a arquitectura exea, son un exemplo típico de estruturas arquitrabadas, aínda que, anteriormente, os edificios monumentais exipcios tamén se construíron con cubertas planas ou alinteladas.
Arquivo

Un arquivo é o conxunto de documentos producidos por unha persoa, unha empresa ou unha institución. A xestión de arquivos de dimensións de poboación só foi posible co xurdimento dos estados modernos, inda que na Idade Media xa existían bibliotecas, bases de datos (rexistros parroquiais) e xestión de contabilidade (foros) en dependencias eclesiásticas.
Entre os máis coñecidos na Península Ibérica están: Arquivo de Simancas
Arquivo de Salamanca
Arquivo de Indias
Arquivo da Real Chancillería de Granada
Arquivo do Reino de Galicia
Arquivo Nacional de España
Arquivo Nacional do Brasil

O Arquivo Nacional do Brasil é o elemento central do sistema de xestión de arquivo de arquivos (SIGA) no Brasil. Foi creado o 2 de xaneiro de 1838. Ten a súa sede no Río de Xaneiro. Segundo a Lei de Arquivos (Lei 8. 159) do 8 de xaneiro de 1991, ten o deber de organizar, gardar, preservar, dar acceso e divulgar o patrimonio documental do goberno federal, servindo ao Estado e aos cidadáns.
A colección do Arquivo Nacional contén 55 km de documentos textuais; 2. 240. 000 fotografías e negativos; 27. 000 ilustracións, debuxos animados; 75. 000 mapas e planos; 7000 discos e 2000 cintas magnéticas de son; 90. 000 rolos de película e 12. 000 cintas magnéticas en vídeo. Tamén conta cunha biblioteca especializada en historia, arquivos, ciencias da información, dereito administrativo e administración pública, con preto de 43. 000 libros e libretos, 900 xornais e 6. 300 obras raras.
Arquivo Pacheco

O Arquivo Fotográfico Pacheco é unha colección fotográfica recompilada na súa maior parte por Jaime de Sousa Guedes Pacheco entre 1915 e 1981, e que está instalada na Casa das Artes de Vigo. Características
As orixes remóntanse a 1870 co traballo do italiano Filippo Prosperi e a súa esposa, a pontevedresa Cándida Otero, quen se asociou en 1906 co portugués Jaime de Sousa Guedes Pacheco. A partir de 1915 o negocio arrincou como "Fotografía Pacheco" e o estudo desenvolveu o seu traballo ata que pechou no ano 1994. Os fondos recollen máis de 120. 000 fotografías que comprenden os traballos de estudio feitos por Xaime Pacheco, reportaxes no exterior feitas polo seu sobriño, Horacio, e as imaxes tomadas polo seu fillo Xaime Pacheco, que quedou á fronte do estudio, co seu irmán Alberto, logo da morte do pai en 1954.
O arquivo contén imaxes da arquitectura e rúas da cidade de Vigo, escenas da vida política das distintas etapas, do traballo industrial de principios do século XX, da vida social da cidade a través das modas e dos costumes, dos deportes, do desenvolvemento industrial da década de 1960 e da vida cotiá. En 1991 o concello de Vigo adquiriu estes fondos á familia.
Arquivo Sonoro de Galicia

O Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) foi creado polo Consello da Cultura Galega e está dispoñible en rede. Trátase en realidade de parte das inxentes gravacións realizadas por investigadores galegos dende 1974, embarcados en proxectos de moi diversa tipoloxía: traballos de carreira, investigacións para o Atlas Lingüístico Galego, tesiñas e teses etc. Parte destes etnotextos foran xa publicados por Francisco Fernández Rei e Carme Hermida no ano 1996 en tres CD (correspondentes ós tres bloques lingüísticos do galego) no audiolibro A nosa fala.
Arquivo Xeral de Simancas

O Arquivo Xeral de Simancas comezou a funcionar en 1540 como arquivo xeral da Coroa de Castela por orde de Filipe II, instalado no castelo de Simancas na provincia de Valladolid.
Dotado dun dos primeiros regulamentos de arquivos do mundo (1588), funcionou como arquivo corrente da monarquía española ata 1844 ao se converter en arquivo histórico, para uso de historiadores e investigadores e establecerse o arquivo corrente a Alcalá de Henares. Conserva entre 50 e 60 millóns de documentos, o que o converte nun dos principais arquivos históricos do mundo.
O Arquivo Xeral de Simancas conta con arquiveiros asignados desde o seu comezo, a familia Ayala desempeñou o cargo ininterrompidamente desde Diego de Ayala no século XVI ata Manuel de la Cruz Ayala y Rosales no comezo do século XIX. Durante a Guerra de Independencia o castelo serviu como cuartel das tropas francesas e deixou momentaneamente de prestar servizo o arquivo, o estrago para os fondos foi considerable e produciuse tamén roubo de documentación.
Manuel Murguía foi o seu director de 1869 a 1870 porén o seu enfrontamento co anterior xefe, Francisco Díaz Sánchez, levará ao seu traslado a Galicia.
Arquivo da Real Chancillería de Granada

O Arquivo da Real Chancillería de Granada é un arquivo onde se conservan os fondos documentais da Real Chancillería de Granada. Primeiro estivo nos baixos do Palacio da Chancillería, un lugar pouco axeitado que por un desbordamento do río Darro propiciou a perda un número importante de atados. Ademais durante a Guerra Civil española unha parte dos seus fondos destruíronse para fabricar pasta de papel. En 1963 o arquivo trasladouse á Casa do Padre Suárez, os fondos están nun edificio construído para tal fin no antigo xardín. Son 31. 300 atados agrupados en dez seccións ademais de 6. 834 libros. Tamén dispón dunha biblioteca especializada e un cadro de persoal de 14 persoas, o número de prazas para investigadores do arquivo é de 40. Ademais dos fondos da Chancillería tamén conserva outros fondos procedentes de xulgados.
Arquivo fotográfico Wunderlich

O Arquivo fotográfico Wunderlich é o arquivo que recolle a obra do fotógrafo alemán Otto Wunderlich. Comprende fotos do seu percorrido por Galicia entre os anos 1926 e 1936.
Parte deste arquivo pode consultarse en liña e de balde na fototeca do Instituto de Patrimonio Cultural de España do Ministerio de Cultura.
Arquivolta

Unha arquivolta é cada unha das roscas ou molduras que forman unha serie de arcos concéntricos decorando o arco das portadas medievais no seu paramento exterior, percorrendo a súa curva en toda a súa extensión e terminando na imposta. Adoitan arrincar dunha xamba do pórtico e terminar na outra. É moi frecuente o seu uso na arquitectura románica e na arquitectura gótica.
É frecuente que sexa adornado con relevos, segundo se foi estendendo o seu uso. Inicialmente fixéronse decoracións de tipo xeométrico con forma de dentes de serra, axadrezados ou dados, para pasar posteriormente a elementos vexetais e finalmente á decoración con elementos escultóricos de medio vulto (Santos, Apóstolos etc. ). O Pórtico da Gloria da Catedral de Santiago de Compostela é un exemplo magnífico de arquivoltas. Dous exemplos do arranque de arquivoltas do románico e outros dous de arquivoltas do gótico
Arrabalde, Zamora

Arrabalde é un concello de 15. 71 km² e 365 habitantes situado no norte da provincia de Zamora preto do límite coa provincia de León.
Habitado desde a prehistoria no concello localízase o Castro de las Labradas, un castro fortificado ástur do século I a. C. declarado Ben de Interese Cultural.
Arracada

Arracada é un sinónimo de pendente, é dicir, a xoia coa que se adorna a orella. É un nome habitualmente empregado para referirse á artesanía popular. Tamén é o nome que adoitan empregar os arqueólogos cando falan deste tipo de xoias na época antiga ou na idade de ferro. Son especialmente famosas as arracadas de ouro da cultura castrexa galaica, decoradas con espectaculares motivos de filigrana e granulado, como por exemplo as do tesouro de Bedoya.
Arranxo

Un arranxo musical é a preparación dunha composición musical para ser executada por un grupo específico de voces ou instrumentos musicais, o que consiste basicamente en reescribir o material preexistente para que quede en forma diferente a como fora executado anteriormente ou para facer a música máis atraente para o público e usar técnicas de rítmica, harmonía e contrapunto para reorganizar a estrutura da peza de acordo cos recursos dispoñibles, tales como a instrumentación e a habilidade dos músicos.
Array of Low Energy X-ray Imaging Sensors

Array of Low Energy X-ray Imaging Sensors, tamén coñecido polo seu acrónimo ALEXIS, é un observatorio espacial en raios X lanzado o 25 de abril de 1993 mediante un foguete Pegasus desde a base Edwards da Forza Aérea. Características
ALEXIS adicouse á observación do ceo en raios X suaves mediante seis telescopios funcionando por parellas. A súa misión consistía en facer unha exploración do fondo de raios X suaves de todo o ceo, observar fontes coñecidas brillantes no ultravioleta extremo, buscar eventos transitorios en raios X e estudar as erupcións estelares.
Ademais levaba a bordo un experimento (denominado Blackbeard) que consistía nun receptor de VHF de alta velocidade que foi usado para estudar o efecto dos raios e dos impulsos electromagnéticos das explosións nucleares na transmisión a través da ionosfera.
Foi lanzado mediante un foguete Pegasus desde un avión B-52, pero durante o lanzamento quedou danado un dos paneis solares. Aínda que o lanzamento puxo en órbita o satélite, non se conseguiu contactar con el e recuperar o control ata tres meses despois do lanzamento.
A alimentación eléctrica era proporcionado por catro paneis solares que alimentaban catro baterías de níquel-cadmio e producindo unha potencia de ata 50 vatios. O ordenador de a bordo usaba procesadores 8086C redundantes e tiña un sistema de almacenamento en estado sólido cunha capacidade de 100 Mbytes. O sistema de comunicacións usaba a banda S, cunha taxa de descarga de 750 kbps e unha taxa de subida de 9, 6 kbps. O satélite apuntaba na dirección antisolar e estabilízase mediante xiro a unha velocidade de 2 revolucións por minuto. A precisión do apuntado, usando sensores solares e de limbo, chegaba a 0, 1 graos. O control de actitude conseguíase mediante o par producido por bobinas magnéticas.
Arrecife

Un arrecife ou escollo é unha rocha, baixío, ou calquera outro elemento que xace 6 brazas (aprox. 11 metros) ou menos baixo a superficie da auga durante marea baixa. Moitos arrecifes son o resultado de procesos abióticos, deposición de area, erosión de ondas planeando afloramentos rochosos, e outros procesos naturais, mais os arrecifes máis coñecidos son probablemente os arrecifes de coral formados en procesos bióticos dominados por corais e algas calcarias. Arrecifes artificiais, tales como pecios, créanse en certas ocasións para mellorar a complexidade física en fondos areosos sen relevo, co fin de atraer un conxunto de organismos máis diverso, especialmente peixes.
O sistema de arrecifes de coral máis grande da Terra é a Gran Barreira de Coral en Australia, cunha lonxitude de máis de 2300 quilómetros.
Arrecife de coral

Un arrecife de coral ou barreira coralina é un tipo de arrecife que se desenvolve en augas tropicais. Aínda que os corais supoñen a maior parte da infraestrutura e a masa dun arrecife de coral, os organismos máis responsables no crecemento do arrecife contra o constante acoso das ondas oceánicas son as algas calcarias, especies de algas vermellas. Os corais non realizan fotosíntese, pero viven nunha relación simbiótica con estas algas microscópicas que si realizan a fotosíntese, como peridinios dinoflaxelados (Zooxanthellae).
Para garantir o crecemento do arrecife de coral requírese unha temperatura da auga de entre 20 e 28 °C. Os arrecifes de coral atópanse nos océanos, xeralmente entre o trópico de Cáncer e o trópico de Capricornio, debido a que os corais construtores de arrecifes viven nestas augas. Estes corais atópanse principalmente na zona fótica (menos de 50 metros de profundidade), onde a luz solar alcanza o chan e ofrece aos corais suficiente enerxía.
Debido a isto, os arrecifes de coral crecen a maior velocidade en augas cristalinas, onde a luz solar é menos absorbida pola auga oceánica. Bioloxía
Das aproximadamente 48. 000 especies recoñecidas de vertebrados, máis das metade -24. 600- son peixes. Destas, máis do 60 por cento viven exclusivamente en ambientes mariños. A pesar que os arrecifes de coral son menos do un por cento da área total dos océanos do mundo, aproximadamente a metade de todas as especies coñecidas de peixes mariños atópanse concentrados nestas augas tropicais pouco profundas.
Os humanos constitúen aínda a maior ameaza para os arrecifes de coral. En particular a contaminación terrestre e a sobrepesca son as maiores ameazas para estes ecosistemas. Arrecifes coralinos famosos
Gran Barreira de Coral, ao norte de Australia.
Barreira de Coral de Belize
Arredondamento

O arredondamento é o proceso mediante o cal se eliminan cifras significativas dun número a partir da súa representación decimal, para obter un valor aproximado. Simbolízase con ≈. Por exemplo, 2, 95 ≈ 3 ou √2 ≈ 1, 414.
O arredondamento utilízase co fin de facilitar os cálculos. Como desvantaxe, ao calcular con valores aproximados acumúlanse erros de que poden facer variar significativamente o valor estimado obtido respecto do valor irreal. Métodos de arredondamento
Método común de arredondamento
As regras do arredondamento aplícanse ao decimal situado na seguinte posición ao número de decimais que se queira transformar. É dicir, se temos un número de tres decimais e queremos arredondar á centésima, aplicaranse as regras de arredondamento: Díxito menor que 5: se o seguinte decimal é menor que 5, o anterior non se modifica.
Exemplo: 12, 612. Arredondando a dous decimais, débese ter en conta o terceiro decimal: 12, 612 ≈ 12, 61.
Díxito maior ou igual a 5: se o seguinte decimal é maior ou igual a 5, o anterior increméntase nunha unidade.
Exemplo: 12, 618. Arredondando a dous decimais, débese ter en conta o terceiro decimal: 12, 618 ≈ 12, 62
Exemplo: 2, 3571. Arredondando á centésima é 2, 36, debido a que 2, 3571 está máis preto de 2, 36 que de 2, 35.
Regras para casos particulares
Nos seguintes exemplos, deséxase arredondar cada número ás centésimas (o derradeiro díxito requirido é o segundo díxito despois da coma decimal):
a) 4, 123 ⇒ Regra 1: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é menor que 5, o derradeiro díxito requirido déixase intacto. Resposta: 4, 12
b) 8, 627 ⇒ Regra 2: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é maior que 5, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade. Resposta: 8, 63
c) 9, 425110 ⇒ Regra 3: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 non seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade. Resposta: 9, 43
d) 7, 385 ou 7, 385000 ⇒ Regra 4: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido déixase intacto se é par. Resposta: 7, 38
e) 6, 275 ou 6, 275000 ⇒ Regra 5: se o díxito á dereita do derradeiro requirido é un 5 ou seguido de ceros, o derradeiro díxito requirido aumenta unha unidade se é impar. Resposta: 6, 28
Arredor de medianoite

Arredor de medianoite (en inglés: Round Midnight) é un filme franco-estadounidense de 1986 dirixido por Bertrand Tavernier. Foi escrito por Tavernier e David Rayfiel e está protagonizado por Dexter Gordon, François Cluzet e Herbie Hancock. Martin Scorsese, Philippe Noiret e Wayne Shorter fan cameos no filme.
Estreouse en galego o 20 de abril de 1990 a través da TVG. Personaxes
Dexter Gordon como Dale Turner
François Cluzet como Francis Borler
Gabrielle Haker como Berangere
Sandra Reaves-Phillips como Buttercup
Lonette McKee como Darcey Leigh
Christine Pascal como Sylvie
Herbie Hancock como Eddie Wayne
Bobby Hutcherson como Ace
Liliane Rovère como Madame Queen
Pierre Trabaud como pai de Francis
Frédérique Meininger como nai de Francis
Hart Leroy Bibbs como Hershell
Ged Marlon como Beau
Benoît Régent como psiquiatra
Victoria Gabrielle Platt como Chan Turner
Arthur French como Booker
John Berry como Ben
Martin Scorsese como Goodley
Philippe Noiret como Redon
Alain Sarde como Terzian
Arresto

O arresto é unha medida de privación da liberdade considerada nas leis, que posúe diversos obxectivos: como medida preventiva persoal dentro dun proceso penal, como medida de apuro para o cumprimento de certos actos, ou como sanción punitiva.
O arresto propiamente dito é a acción da policía ou dalgunha persoa que actúa baixo orde da lei ou do Estado, para tomar unha persoa baixo custodia, de forma que estean en disposición de contestar á acusación dun delito. En moitos sistemas legais, o arresto require a información ás persoas de que se atopan baixo arresto.
Arrigorriaga

Arrigorriaga é un concello vasco da provincia de Biscaia. A súa poboación é de 12. 511 habitantes (2011).
Arriva

Arriva é unha empresa multinacional do sector do transporte, de orixe inglesa, propiedade de Deutsche Banh. En Galicia opera como Arriva Noroeste e na Comunidade de Madrid con empresas filiais como DeBlas e Esfera. En Galicia e o norte de Portugal
En xullo de 1998 Arriva mercou Ideal Auto Sociedad Anónima (IASA) e en setembro de 1999 Transportes Finisterre.
En maio de 2018 pediu autorización para operar no tráfico de viaxeiros por tren empregando a infraestrutura de Renfe pero con trens propios entre Porto e A Coruña. A viaxe entre A Coruña e Porto tería paradas en Santiago de Compostela, Pontevedra, Vigo-Guixar, Valença e Nine. A viaxe duraría dúas horas e 46 minutos.
Arrombacoches

Arrombacoches é o apelativo dado a un individuo, xeralmente non regulamentado, que por norma[Cómpre referencia] utiliza a coacción para conseguir remuneración polos servizos prestados no estacionamento, na limpeza ou na protección dun vehículo automóbil.
Ten habido diversas controversias pola extorsión encuberta á que someten ós condutores, con roubos ou estragos a aqueles que non queren pagar a adealla.
Arroto

O arroto é a liberación de gas a través da boca dende o tracto dixestivo (principalmente do esófago e o estómago) ao ficar atrapado durante a inxesta de alimentos. A miúdo é acompañado dun son característico. Causas
Os arrotos adoitan ser causados pola inxestión de ar ao comer ou beber e a súa posterior expulsión, nese caso o gas expulsado é principalmente unha mestura de nitróxeno e osíxeno.
Os arrotos poden ser causados polo consumo de bebidas que conteñen dióxido de carbono, como a cervexa e os refrescos, nese caso o gas expulsado é principalmente dióxido de carbono.
Os medicamentos para a diabetes como a metformina e a exenatida poden causar arrotos, especialmente en doses máis altas. Isto a miúdo resólvese nunhas poucas semanas.
Os arrotos combinados con outros síntomas como a dispepsia, as náuseas e a acidez estomacal poden ser un signo dunha úlcera ou dunha hernia de hiato, e deben ser revisados por un médico.
Outras causas de arrotos son: alerxia aos alimentos, doenzas da vesícula biliar, refluxo esofáxico, H. pylori, enfermidade de refluxo acedo e gastrite. Os arrotos dos bebés
Os bebés están particularmente suxeitos á acumulación do gas no estómago namentres se alimentan. Isto pode causar molestias considerábeis ao neno a menos que arrote. O acto de facer arrotar a un bebé implica o colocalo nunha posición conducente á expulsión do gas (por exemplo sobre o ombreiro, co estómago do lactante reclinándose sobre o peito do adulto) e acariñarlle as costas. É normal que o arroto poida ir acompañado dun pouco de regurxitación. Arrotos de "xofre"
Estes arrotos, polo xeral, adoitan producirse por un alto contido de ácido sulfúrico, sulfuro de hidróxeno ou de xofre obtido do estómago e intestinos pola proliferación de microorganismos como Helicobacter pylori, ou Giardia lamblia, entre outros, causados por mala dixestión, por consumir alimentos danados ou cun alto contido de dietas ricas de proteínas. Outras causas poden ser por prescricións médicas.
Arroz moreno

O arroz moreno, chamado tamén arroz integral, é arroz debrullado, ao que só se lle tirou a casca exterior ou gluma, non comestíbel. Conserva o xerme íntegro coa tona de farelo que o envolve, o que lle dá unha cor morena clara. Características
Ten máis valor nutritivo ca o arroz branco por mor de que o farelo contén moitos elementos como fibra, vitaminas B1 (tiamina), vitaminas B2(riboflavina), B3 (niacinamida), vitamina D, ferro, magnesio, calcio e potasio que se perden coa moedura á que é sometido o arroz branco. O arroz moreno tamén conserva o xerme que aporta proteínas e ácidos graxos, así como a súa camada de aleuronas que contén elementos que eliminan a anxiotensina que inflúe no deselvolvemento da arteriosclerose e maila hipertensión.
Nos Estados Unidos, a lexislación federal garante que os niveis de vitaminas B1, B2, B3 e D, e os niveis de ácido fólico, calcio e ferro contidos no arroz non estean por baixo de certo limiar; en caso contrario o arroz ten de ser enriquecido.
O arroz integral cómpre máis tempo de cocedura, é máis duro ca o arroz branco ao mastigar, e vólvese axiña rancio. En condicións normais o arroz moreno consérvase meses, mais para alongar o seu tempo de vida e evitar a proliferación da traza da fariña (Plodia interpunctella), recoméndanse períodos de conxelación ou envasalo ao baleiro.
En Asia, foi considerado tradicionalmente coma un alimento para pobres e tempos de penurias e guerras. Nos países occidentais, desde a segunda metade do século XX asóciaselle a miúdo coa alimentación saudábel. Maiormente é utilizado na preparación de pratos vexetarianos.
Ars antiqua

A ars antiqua, tamén chamada ars veterum ou ars vetus, é un período da historia da música que comprende os séculos XII e XIII. Nace na famosa Escola de Notre Dame, en París, da que sairán músicos de enorme relevancia, como Léonin e Pérotin.
Ars nova

Ars nova (en latín "arte nova") é o estilo musical da produción francesa e italiana do século XIV, xurdido despois da Ars antiqua.
O compositor, teórico musical e poeta francés Philippe de Vitry é un dos representantes máis coñecidos deste novo estilo, que se desenvolveu entre os anos 1320 e 1380 con París como epicentro. As obras son coñecidas sobre todo polo Codex Squarcialupi e o compositor italiano Francesco Landini.
Este estilo musical supuxo tanto innovación técnica como unha codificación mais adiantada dos signos musicais.
Arsen Aydinian

Arsen Aydinian, nado o 19 de xaneiro de 1825 en Istambul (Imperio Otomán) e finado o 21 de xullo de 1902 en Viena (Imperio Austrohúngaro), foi un sacerdote armenio católico, lingüista, gramático, e mestre en dez linguas. Traxectoria
Arsen Aydinian contribuíu de forma significativa á obra lingüística e gramática armenias. Formou parte da Congregación Mequitarista, e era coñecedor de varias linguas clásicas e modernas. Foi abade xeral do mosteiro mequitarista de Viena, entre outros encargos. En 1887 foi o principal impulsor da creación do xornal Հանդէս ամսօրեայ (Handes Amsoreay), onde publicou moitos artigos arredor da lingüística. Con todo, o seu logro máis grande de foi a gramática publicada en 1866, Քննական քերականութիւն աշխարհաբար կամ արդի հայերէն լեզուի (en galego, Gramática crítica da lingua armenia moderna ou vernácula), o cal fica un logro altamente importante da lingüística armenia hoxe en día. Este libro foi especialmente significativo debido ao feito de que os armenios no seu conxunto pedían o uso dunha forma máis vernácula da lingua na literatura e nas artes. Isto supuxo unha revolución dado que o armenio clásico era a lingua asociada normalmente co sacerdocio e coa alta sociedade.
Arsenio Rodríguez

Ignacio de Loyola Rodríguez Scull, coñecido como Arsenio Rodríguez, nado en Matanzas (Cuba) o 30 de agosto de 1911 e finado nos Ánxeles (California) o 31 de decembro de 1971, foi un compositor e intérprete de tres cubano cun importante papel no desenvolvemento do chamado son montuno.
A súa formación de conxunto con varias trompetas, definiu un son que, visto en perspectiva, sentou as bases para o desenvolvemento do que que hoxe se coñece como salsa. Foi un prolífico compositor, escribindo preto de 200 cancións.
Arsenopirita

A arsenopirita (tamén chamada pirita arsenical ou mispíquel) é un mineral da clase dos sulfuros cuxa fórmula química é FeAsS e que cristaliza no sistema monoclínico. Aspecto
A arsenopirita aparece normalmente en forma de cristais dodecaédricos e prismáticos, aínda que tamén o fai en forma de masas amorfas. Son típicas as maclas por compenetración en forma de punta de lanza ou en forma es estrela (crecemento acicular). A súa cor é agrisada. Lugares onde se atopa
Aparece con frecuencia en depósitos sulfurosos asociada a minerais como a pirita, a calcopirita, a pirrotina ou a siderita. Usos da arsenopirita
A arsenopirita emprégase para a fabricación de aliaxes metálicas e de vidro, en aplicacións médicas, en insecticidas, en pirotecnia e para a elaboración de pigmentos. Outros sulfuros
Outros minerais nos que a presenza de xofre é destacada son:
A marcasita, a pirita, calcopirita, a pirrotina, a galena e o cinabrio.
Art & Architecture Thesaurus

O Art & Architecture Thesaurus (AAT) é un vocabulario controlado empregado na descrición de elementos de arte, arquitectura e cultura material. O AAT contén termos xenéricos, como "catedral, " mais non nomes propios, como "Catedral de Notre Dame". O AAT é empregado por, entre outros, museos, bibliotecas de arte, arquivos, catalogadores, e investigadores da arte e historia da arte. O AAT é un dicionario de sinónimos en conformidade con ISO e estándares de NISO que inclúen ISO 2788, ISO 25964 e NISO/de ANSI Z39. 19.
O AAT é un vocabulario estruturado con preto de 44000 conceptos, incluíndo 131000 termos, descricións, citas bibliográficas e outra información relacionada coas artes, a arquitectura, a artes decorativas, os materiais de arquivo e a cultura material.
Art rock

O art rock é un subxénero do rock and roll caracterizado polos seus ambiciosos temas líricos e experimentacións melódicas, harmónicas ou rítmicas, frecuentemente saíndo das fronteiras pop e indo en dirección ao jazz, clásico, electrónico. A designación "art rock" é vaga, unha vez que poucos artistas actuais aspiran abertamente a este título. Orixe
Orixinouse no Reino Unido nos anos 60, con influencias da arte, avant-garde e música clásica. A primeira vez que foi usado o termo, segundo o Merriam-Webster Online Dictionary, foi en 1968. Influenciado polo traballo dos Beatles, principalmente polo seu álbum Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, o art rock foi unha forma de música que quería "estender os límites do rock & roll", e optou por unha perspectiva da música máis experimental e conceptual.
O termo rock progresivo ás veces pode intercambiarse co de art rock. Mentres que o rock progresivo caracterízase por técnicas instrumentais máis tradicionais e texturas sinfónicas, o art rock é máis desafiante, ruidoso e menos convencional, salientando o experimental e vangardista. Definicións
O crítico John Rockwell di que o art rock é un dos xéneros máis variados e eclécticos co seu sentido aberto de desapego creativo, pretensións de música clásica e propensións experimentais e vangardistas. Na música rock dos 70, en xeral entendíase que o descritor "arte" significaba "agresivamente vangardista" ou "pretensiosamente progresivo". O "art rock" adoita a ser usado como sinónimo de rock progresivo. Historicamente, o termo foi usado para describir polo menos a dous tipos de música rock relacionados pero distintos. O primeiro é o rock progresivo, mentres que o segundo uso refírese a grupos que rexeitaron a psicodelia e a contracultura hippy en favor dun enfoque modernista e vangardista definido por Velvet Underground. A ensaísta Ellen Willis comparou estes dous tipos: Dende principios dos anos 60 … había unha contradición no rock and roll que tiña moito máis en común coa alta arte, en particular coa arte de vangarda, que a tan cacarexada síntese art-rock [rock progresivo]; implicou o uso máis ou menos consciente dos canons formais básicos do rock and roll como material (tanto como os artistas pop utilizaron a arte de masas en xeral) e refinando, elaborando, xogando con ese material para producir … arte rock and roll. Se ben o art rock baseábase implicitamente na afirmación de que o rock and roll era ou podía ser tan digno como as formas de arte máis establecidas, a arte do rock-and-roll xurdiu dun compromiso obsesivo coa linguaxe do rock and roll e un desdén igualmente obsesivo por aqueles que rexeitaban esa linguaxe ou querían diluílo, facelo máis fácil. .. o new wave ha herdou a contra-tradición.
Arta Dade

Arta Dade, nada en Tirana, Albania, o 15 de marzo de 1953, é unha política albanesa. É membro do Parlamento de Albania polo Partido Socialista de Albania desde 1997. Durante a súa carreira como política foi Ministra de Cultura e Ministra de Exteriores, sendo a primeira muller en ocupar este cargo. Actualmente é presidenta do Comité de Política Exterior. Traxectoria
Despois de asistir á escola, de 1972 a 1975 estudou Literatura inglesa na Universidade de Tirana. Despois de completar os seus estudos, foi profesora na escola secundaria de idiomas Asim Vokshi entre 1975 e 1985, antes de traballar como conferenciante no departamento de estudos de inglés na universidade ata 1997. Cando empezou a súa carreira política. No parlamento representa ao Condado de Fier.
En 1991 converteuse en membro do Partido Socialista de Albania, o sucesor do previamente comunista Partido Laborista, e ó mesmo tempo membro na executiva do partido. En 1993 tamén se converteu en membro do foro de mulleres da actual Esquerda europea.
En 1996 postulouse con éxito como representante do PS para o Parlamento albanés e pertenceu a el durante o 15º período lexislativo de 1997 a 2001. Foi reelixida nas eleccións parlamentarias de 2001 e 2005 e foi membro do parlamento ata 2009. En xullo de 1997 foi nomeada Ministra de Cultura, Xuventude e Deporte por Fatos Nano e foi membro deste ata abril de 1998.
Posteriormente foi, entre outras cosas, vicepresidenta da comisión parlamentaria de asuntos exteriores e relacións internacionais, membro da comisión de expertos para o pacto de estabilidade, membro da sociedade parlamentaria albanesa- francesa e dende xaneiro de 1999 a xuño de 2001 delegada suplente da Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa. Ademais, ocupou o cargo de Secretaria de Relacións Internacionais no Consello de Administración do PS dende 1998 e foi reelixida como tal en varias ocasións.
En setembro de 2001 foi nomeada sucesora de Paskal Milo polo primeiro ministro Ilir Meta como primeira ministra de Relacións Exteriores de Albania e ata 2021 a única. Ocupou este cargo ata xullo de 2002. Posteriormente, Ilir Meta asumiu o cargo de chanceler el mesmo baixo o novo primeiro ministro Fatos Nano.
Ademais, é autora de numerosos artigos de ciencias políticas e sociais.
Artaius

Artaius é un deus celta epíteto do deus romano Mercurio durante o período romano-celta. É coñecido por unha única inscrición de Beaucroissant no departamento de Isère: MERCVRIO
AVG ARTAIO
SACR
SEX GEMINIVS
CVPITVS
EX VOTO
"Ó augusto Mercurio Artaius, Sextus Geminius Cupitus (que dedicou esta) (pedra) sagrada no cumprimento dun voto. "
En lingua gala, a palabra artos significa ‘oso’, e artaios podería ser un derivado (significando algo semellante a ‘ursino’). Miranda Green considera a Mercurio Artaius un deus-oso. É posible que Artaius proveña dun nome de lugar (é probable que só teña unha asociación indirecta cos osos) - xa que a inscrición foi descuberta nun lugar outrora chamado Artay, e ademais existe unha vila cun nome semellante, Artaix, en Saône-et-Loire.