proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Mallólica

A mallólica ou maiólica (do italiano Maiolica, anteriormente majorica, do latín Majorica Mallorca) é unha cerámica cun acabado vidroso especial. A terracota é a base do traballo cerámico e aplícase un esmalte metálico composto por sílice, cinzas sódicas, chumbo e estaño. Historia
En base aos escritos de Dante Alighieri e Leonardo Da Vinci, a palabra maiolica significa Mallorca, illa que durante o a Idade Media foi o centro de exportación máis importante do Mediterráneo para este tipo de cerámica mourisca. É o termo italiano xeral usado para definir arxila cocida vidrada con estaño, decorada con óxidos metálicos pintados sobre verniz sen cobre. A cerámica mallólica ou maiólica foi un achado casual durante os intentos de crear unha porcelana similar á que se fabricou en China con caolín.
Coñécese unha técnica semellante no antigo Exipto e Siria desde a antigüidade. Máis tarde, os oleiros reinventárona coa intención de imitar a porcelana chinesa, tan apreciada. Pola súa banda, os árabes aprendérona destas civilizacións durante o século X, e no século XIII xa a estenderan por toda a Península Ibérica e Sicilia, de onde pasou a Italia. Na cidade de Faenza, preto de Rávena, evolucionou dun xeito especial e obtívose unha cerámica mallólica de gran perfección, até o punto de que o nome da cidade converteuse en sinónimo de louza de calidade superior (en distintos idiomas, faiança, faença, fayenza, faience, fayence). Esta cidade ten un Museo Internacional de Cerámica.
As primeiras mallólicas estaban feitas de terracota amarelada, cubertas cun esmalte composto por unha capa de pintura esmaltada mesturada con po de cuarzo. A cerámica mallólica producida polos pobos islámicos estaba decorada con pigmentos compostos de cobre ou manganeso, dependendo de se querían darlle unha cor marrón ou verde respectivamente.
Engadindo certa confusión sobre o nome, durante o século XVII os ingleses comezaron a escribir maiólica/mallólica con J, como majolica e hoxe o termo é empregado con dous significados, o da cerámica hispano-itálica de orixe mourisca, e a un tipo de cerámica vitoriana de mediados e finais do século XIX tamén coñecida como maiólica/mallólica/majolica feita por un proceso máis sinxelo polo que se aplicaban esmaltes de chumbo de cor directamente a un molde de arxila, normalmente moldeada en relevo, dando lugar a unhas pezas de cores brillantes, resistentes e económicas, tanto útiles como decorativas, normalmente de estilo naturalista. Este tipo de mallólica foi presentada ao público na Grande Exposición de Londres de 1851, posteriormente amplamente copiado e producido en serie por Minton & Co. , e a maiores tamén desenvolveu e exhibiu na mesma Exposición de 1851 outro produto esmaltado en estaño a imitación da mallólica italiana que tamén chamaron majolica.
Malo (santo)

San Malo (tamén coñecido como Maclou; en latín, como Maclovius ou Machutus; 27 de marzo de 520 - 15 de novembro de 621) foi, no século VI, o fundador da cidade de Saint-Malo, na Bretaña, Francia. É un dos sete santos fundadores da Bretaña.
Detalles da carreira de Malo presérvanse en tres historias medievais, que parecen incluír incidentes asociados con varias persoas diferentes de nomes semellantes. A pesar desa confusión, parece que Malo naceu por volta do ano 520, provabelmente no País de Gales.
O seu nome pode derivar de machlou, da lingua bretoa antiga, un composto de mach - "garantía, refén" - e lou (ou loh) - "brillante, bonito". Viaxes con San Brandán
Disque Malo foi bautizado por San Brandán, tornándose o seu discípulo favorito. No entanto, existen serias dúbidas en canto á autenticidade deste período da súa vida. Puido ser un dos homes especialmente seleccionados polo santo para a súa viaxe.
Tradicionalmente, foi na Abadía Llancarfan onde San Brandán e o seu discípulo, Malo, con varios outros compañeiros, estabeleceron a descuberta da "Illa Benaventurada". Botouse logo ao mar nunha segunda viaxe e visitou a illa de Cézembre, fronte ao largo de Saint-Malo, onde permaneceu algún tempo. Supostamente, Maclovius era un xigante morto, que Brandán resucitou a través da súa santidade. Brandán bautizouno antes de permitirlle volver a ser morto.
Maltine

Maltine é un grupo de indie rock formada en Santiago de Compostela por Rocío Barrio e Pepe Hombre. Despois de varias maquetas lanzaron o seu primeiro EP, Interior Noite, en abril do 2020.
Maluenda

Maluenda é un concello da provincia de Zaragoza, situado na comarca da Comunidade de Calatayud. A súa poboación era de 1. 075 habitantes en 2007. A localidade de Maluenda dista 80 km da capital provincial, Zaragoza. Xeografía
Maluenda está situado na parte dereita da ribeira do río Jiloca a unha altitude de 581 m. Ocupa unha superficie de 40, 1 km². Festas
Santas Xusta e Rufina, 17 de xullo.
Santa Cruz, 14 de setembro.
Virxe do Pilar, 12 de outubro.
Purísima Concepción, 8 de decembro.
Malus (constelación)

Malus é o mastro do Navío Argos. É unha antiga constelación que foi unha vez parte da gran nave, xunto con Carina, a quilla; Puppis, a popa, e Vela, a vela. Malus xa non é recoñecida coma unha constelación, xa que ás súas estrelas foron incorporadas na constelación de Pyxis, o compás (marítimo), creada polo astrónomo francés Nicolas Louis de Lacaille entre 1750 e 1754.
Malva

A malva brava ou malva común (Malva sylvestris) é unha planta herbácea da familia das malváceas, moi abundante en toda Europa nos beirados dos camiños e en terreos tanto cultivados coma incultos. Descrición
É unha perenne herbácea ou algo lígnea na base, de até 2 m de altura. Xeralmente posúe hábito erecto, con ramificacións. O talo pode ser glabrescente a pubescente. As follas son palmatífidas, alternas e pecioladas.
Florea na primavera deica mediados do verán, producindo inflorescencias en forma de acio de cimas helicoidais; as flores, hermafroditas miden entre 2 e 6 cm de diámetro, con pétalos purpúreos ou rosa, con veas máis escuras. O periantio é pentámero, con calículo de 3 pezas soldadas na súa base. As flores fechan á noitiña e cando vai mal tempo para protexer o pole. A polinización é esencialmente entomógama, aínda que son capaces de se autopolinizar.
O froito é unha cápsula (esquizocarpo) formada por varios mericarpos, de forma de ril, de cor parda e con costelas laterais sinuadas en abano radial. Hábitat e distribución
É moi abundante en terreos ermos, hortas, leiras, beiras dos camiños, entullos e xardíns cando están desleixados. O lugar de orixe é Europa, Asia occidental e norte de África. Introduciuse en América central e do Norte, onde a consideran planta invasora. Usos medicinais
Existe unha industria farmacolóxica arredor da malva, pois se coñecen nesta planta principios activos de certa importancia como a arabinosa, a ramnosa e pequenas cantidades de taninos.
Adoitan utilizarse, na medicina popular, as follas, talo e flores coma emoliente para ser aplicada en enemas e furúnculos, e en forma de tisana contra a tose. Coas follas da malva faise un té que serve para aliviar a febre; tómanse de dúas a tres cuncas ao día. Etnografía
É unha planta considerada máxica e medicinal nas tradicións e crenzas galegas, sendo unha das sete herbas de San Xoán. Enfermidades da planta
Acostuma ser atacada por fungos do xénero Puccinia, producindo a roia alaranxada. Citoloxía
Números cromosomáticos de Malva sylvestris é táxones infraespecificos: 2n 42. Sinonimia
Althaea godronii Alef.
Althaea mauritiana Alef.
Malva ambigua Guss.
Malva erecta C. Presl in J. Presl & C. Presl
Malva erevaniana Takht.
Malva hirsuta C. Presl
Malva hirsuta auct. , non Aubl. nec Ten.
Malva grossheimii Iljin
Malva longelobata Sennen
Malva longepedunculata Sennen
Malva mauritiana L.
Malva polymorpha Guss.
Malva sylvestris subsp. ambigua (Guss. ) P. Fourn.
Malva sylvestris subsp. erecta (C. Presl)Nyman
Malva sylvestris subsp. mauritiana (L. ) Cout.
Malva sylvestris var. mauritiana (L. ) Boiss.
Malva sylvestris subsp. vivianiana (Rouy) P. Fourn.
Malva tomentella C. Presl
Malva vivianiana Rouy
Malé

Malé (/ˈmɑːleɪ/, pronuncia local: [ˈmɑːlɛ]; maldivano: މާލެ) é a capital e cidade máis poboada da República das Maldivas. Cunha poboación de 133. 412 e unha superficie de 9´27 km², tamén é unha das cidades máis densamente poboadas do mundo. A cidade está xeograficamente situada no bordo sur do Atol de Malé norte (Atol Kaafu). Administrativamente, a cidade consta dunha illa central, unha illa aeroporto e outras dúas illas gobernadas polo Concello de Malé.
Tradicionalmente era a illa do Rei, desde onde gobernaban as antigas dinastías reais e onde se atopaba o palacio. A cidade chamábase entón Mahal. Antigamente era unha cidade amurallada rodeada de fortificacións e portas (doroshi). O Palacio Real (Gan'duvaru) destruíuse xunto cos pintorescos fortes (koshi) e os bastións (buruzu) cando remodelouse a cidade baixo o presidente Ibrahim Nasir que gobernou despois da abolición da monarquía en 1968. Non obstante, a mesquita do venres de Malé permanece. Nos últimos anos, a illa ampliouse considerablemente mediante operacións de recheo de terra. Ao longo dos anos, Malé foi o centro das protestas políticas e de eventos importantes. Situación
Malé está sita no atol de Kaafu, que é o bordo sur do atol de Malé, porén a cidade non se considera que forme parte del desde o punto de vista administrativo. As súas coordenadas son: 4º 10' N e 73º 30' L. O seu clima tropical, como o do resto das illas, está suavizado polo océano Índico. Urbanismo
En Malé vivían máis de 70. 000 persoas, de xeito que está sobrepoboada. O total da superficie da illa, 1, 5 km², está recuberta de edificios.
Para remediar este problema, o goberno creou unha illa artificial extraendo area do fondo do mar. Esta nova illa prevese que acolla a 100. 000 habitantes (poboación xa superada); os edificios están en construción. Foi elevada 2 metros por riba do mar para paliar unha eventual subida das augas. Divisións administrativas
A cidade está repartida en catro divisións: Henveiru, Galolhu, Maafannu e Macchangolhi. O achegado atol de Vilingili, antes un resort turístico, é a quinta división (Male'viligili) que está a considerar o goberno. Servizos administrativos e sociais
Os edificios gobernamentais están concentrados na cidade. Acolle dous hospitais, un público e outro privado, e os centros educativos superiores, así como os bancos e casas comerciais máis importantes. En Malé fican dúas das tres mesquitas que hai nas Maldivas. Comunicacións e economía
Ademais do porto, Malé conta cunha base para hidroavións. O aeroporto internacional está situado no veciño atol ou illa de Hulhule. Varios proxectos e obras conseguintes permitiron o agrandamento do porto. Todos estes medios fan de Malé o centro de comercio da noz e da fibra de coco, da copra e de cunchas de cauri, que son os principais artigos de exportación do arquipélago. O turismo é un sector en expansión.
Mambrilla de Castrejón

Mambrilla de Castrejón é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 107 habitantes (INE 2012).
Mamed Casanova: O Fillo da Furia

Mamed Casanova: O Fillo da Furia é unha novela gráfica en branco e negro de Manuel López Poy e Miguel Fernández Vázquez, publicada en 2010 por Demo Editorial. Trama
Entre os séculos XIX e XX, o bandoleiro galego Mamede Casanova é perseguido pola Garda Civil por toda a comarca de Ortigueira. Tres anos de continuos apresamentos, fugas e asaltos que fixeron del unha figura case lendaria.
Mamenchisaurus

Mamenchisaurus ("réptil de Mamenchi") é un xénero de dinosauros saurópodos mamenquisáuridos, que viviron a finais do período Xurásico, fai aproximadamente 156 millóns de anos, no Oxfordiano, no que hoxe é Asia. Mamenchisaurus significa 'lagarto de Mamenchi', do Pinyin mǎ (马 'cabalo') e mén (门 ' porta'), mentres que chi é a transliteración de xī (溪 'corrente' ou 'arroio'), combinadas co sufixo grego -saurus ('lagarto'). Foi nomeado polo lugar onde o seu primeiro fósil foi atopado, o sitio de construción, á beira do cruzamento en transbordador de Mǎmíngxī (马鸣溪) polo río Jinsha (金沙江, a corrente principal máis ao oeste da cabeceira do río Yangtzé), preto de Yibin (宜宾) na provincia chinesa de Sicuani.
Mamihlapinatapai

Mamihlapinatapai é considerada a palabra máis sucinta do mundo segundo o Libro Guinness dos Récords. Provén da lingua yámana e o seu significado é "unha mirada entre dúas persoas, cada unha das cales espera que a outra comece unha acción que ambas as dúas desexan, mais que ningunha se anima a iniciar ou suxerir".
Mamila

A mamila (do latín mamilla, -ae, diminutivo de mamma, -ae ‘peito’), ou popularmente bico do peito e bico da teta, é unha prominencia da mama na que se abren os condutos mamarios (ou galactóforos), por onde sae o leite na muller e nas femias dos mamíferos. No caso dos animais domésticos denomínanse tetos.
Comprende a unión dos condutos mamarios, a abertura para a saída do leite e a aréola, parte máis escura ao redor desta prominencia.
A aparencia das mamilas está relacionada con varios factores como a cor da pel, o tamaño das mamas, a taxa de engraxamento, a exposición ao sol, o estado emocional, a sensación de frío, a idade e a fase de lactación. Exploración
Unha das formas de descubrir algún síntoma de cancro da mama é facer o autoexame, apalpándose as mamilas. Aperte suavemente a mamila de cada mama, cos dedos polgar e indicador. O aparecemento de secreción abundante ou sanguinolenta deberá ser comunicado inmediatamente a un médico. Mamila nos machos
Desde a concepción e até a 14ª semana de xestación, todos os fetos humanos teñen a mesma aparencia, independentemente do sexo. Despois deste período, os fetos xeneticamente machos comezan a producir hormonas masculinas, como a testosterona. Como a femia é o punto de partida básico, até a 14ª semana, as mamilas xa están formadas.
A partir de entón, as mamilas dos machos non se desenvolven. Aínda así, algúns poden presentar unha condición denominada xinecomastia, na que se forman tecidos de graxa ao redor das mamilas, dándolles un aspecto similar ao peito feminino. Isto pode ocorrer sempre que os niveis de testosterona baixan, sexa pola toma dalgúns medicamentos, sexa por causas naturais, como o envellecemento, obesidade ou puberdade. Piercings
Os médicos alertan o perigo de furar as mamilas para colocar piercing. Trátase dunha área moi sensíbel, podendo causar problemas futuros, principalmente na época da lactación. O éxito dun piercing na mamila obriga a algúns coidados coa operación: material biocompatíbel (Ouro, PTFE, titanio e nunca aceiro cirúrxico), nunca limpar con auga e sal como recomendan algúns "piercers" e contar cun tempo de cicatrización nunca inferior a uns 10 ou 12 meses. Dese modo é posíbel ter piercings nas mamilas sen maiores problemas.
Mamisi

No Antigo Exipto, os mamisi eran uns templos pequenos construídos preto dos templos principais en época tardía. Neles representábase o nacemento divino de Horus e por iso tamén se coñecen como casa do nacemento. O nome déullelo Champollion.
O misterio do nacemento era un rito esencial da realeza exipcia, que se dicía descendente da divindade. Os ritos, a "Festa da Coroación", tiñan lugar no patio ou nos propileos do templo. Os mamisi conservados son os de Kom Ombo, Dendera, Filé, Edfu e Kalabcha.
Mammal Species of the World

Mammal Species of the World (MSW) (en galego, Especies de mamíferos do mundo) é unha publicación científica de referencia taxonómica no ámbito da zooloxía, hoxe considerada oficial por varias entidades científicas, como a estadounidense American Society of Mammalogists (Sociedade Americana de Mastozoólogos), e utilizada como base en diversas publicacións científicas. Características
Tres edicións foron xa publicadas (1982, 1993, 2005), mostrando a evolución da taxonomía das especies mundiais coñecidas de mamíferos, proporcionando tamén datos bibliográficos.
Editado por D. E. Wilson e D. M. Reeder, o repertorio publícase en Baltimore, Maryland, EUA pola Universidade Johns Hopkins.
Desde 2008 proporciona o seu contido actualizado nunha páxina web e preséntase como estándar para as especies de mamíferos do mundo.
Son 29 as ordes recoñecidos dentro da clasificación taxonómica por MSW: Como vemos, non se admite a nova orde dos Cetartiodactyla, que moitos autores si recoñecen, e que foi creado en 1977 por Montgelard, Catzeflis e Douzery.
O World Register of Marine Species dálle aos Cetartiodactyla a categoría de orde, polo que habería que considerar os Cetacea e os Artiodactyla como subordes.
Pola súa parte, na Animal Diversity Web outorgan a este grupo ou clado a categoría de superorde, incluíndo as ordes dos cetáceos e os artiodáctilos.
Mammaliaformes

Os mammaliaformes ou mammaliformes (do grego "con forma de mamífero") son un grupo de terápsidos extremadamente pequenos que inclúe mamíferos e algúns antepasados do grupo. Os mamaliaformes son un clado creado por Rowe en 1988 para clasificar a todos os tetrápodos considerados até esa data como mamíferos (fósiles coa cadena ósea do oído medio) e reservar a clase Mammalia para as especies actuais e aquelas emparentadas filoxeneticamente.
Unha definición simple dos mamíferos pode axustarse ao grupo composto por: "O último antepasado común de Ornithorhynchus anatinus e Homo sapiens e todos os seus descendentes vivos e extintos". Taxonomía
A pesar de ser un clado de creación recente, a clasificación taxonómica pode variar segundo as fontes. Clase Synapsida
Suborde Cynodontia
Prozostrodon
MAMMALIAFORMES
Rama Allotheria (ou Multituberculata)
Familia Megazostrodonidae
Adelobasileus
Orde Sinoconodonta
Orde Haramiyida
Orde Morganucodonta
Orde Docodonta
Hadrocodium
Orde Symmetrodonta
Clase Mammalia
Mammutidae

Mammutidae é unha familia extinta de mamíferos proboscídeos non deben confundirse cos mamuts. Historia evolutiva
A familia está lixeiramente emparentada coa dos elefántidos, onde se clasifican os elefantes actuais. Apareceu en Eurasia, no Oligoceno, hai uns 20 millóns de anos, e desde alí estendeuse tanto a África, como ás Américas, onde a familia persistiu ata o Plistoceno e ata o Holoceno (época actual). Admítese como probable que a extinción, fai só 10. 000 a 8. 000 anos, da última especie, Mammut americanum, cuxos fósiles foron atopados tanto en Norteamérica, como en Suramérica, fóra acelerada pola caza practicada polos primeiros poboadores humanos de América.
Mamografía

Unha mamografía consiste nunha exploración diagnóstica de imaxe por raios X da glándula mamaria, mediante aparellos denominados mamógrafos (en doses de ó redor de 0, 7 mSv). Estes aparellos dispoñen de tubos de emisión de raios X especialmente adaptados para conseguir a maior resolución posible na visualización das estruturas fibroepiteliais internas da glándula mamaria. Orixe
Os inicios da mamografía ou mastografía como método radiolóxico remóntanse a 1913, cando Alberto Salomón radiografaba pezas de mastectomía para determinar a extensión do tumor. En 1945, Raúl Leborgne no Uruguai deulle impulso ó método e caracterizou as micro calcificacións. Na década dos anos 1960, comezaron os primeiros ensaios randomizados de screening co estudo do Plan de Seguros de Nova York, continuados polo de dous condados de Suecia, realizado por Lazlo Tabar, e outros desenvolvidos en distintos países. Devanditos ensaios demostraron que era posible diminuír a mortalidade por cancro de mama grazas a estes programas. Aplicacións
A capacidade de identificación de lesións de mínima dimensión preconizou a utilización da mamografía en revisións sistemáticas para detectar tumores antes de que poidan ser palpables e clinicamente manifestos (cribado mamográfico). Este diagnóstico, efectuado nunha fase moi precoz da enfermidade, adoita asociarse a un mellor prognóstico de curación, así como á necesidade dunha menor agresividade do tratamento para o control do cancro de mama.
En numerosos países a rutina de mamografía de mulleres é recomendada como método de escrutinio para diagnóstico precoz de cancro de mama. A United States Preventive Services Task Force recomenda mamografías, con ou sen exame clínico de mamas, cada 1–2 anos en mulleres de 40 ou máis. En conxunto con análises clínicas, achouse unha relativa redución da mortalidade do cancro mamario do 20%. A partir de 2000, os mamogramas volvéronse controvertidos, cando se publicaron resultados de dous estudos de alta calidade.
Mamoru Oshii

Mamoru Oshii (押井守, Oshii Mamoru), nado en Tokyo o 8 de agosto 1951, é un realizador, produtor, mangaka e escritor xaponés. Vive en Atami, na prefectura de Shizuoka. Filmografía
Anime
Urusei Yatsura 1: Only You (1983)
Urusei Yatsura 2: Beautiful Dreamer (1984)
Angel's Egg aka Tenshi no Tamago (1985)
Patlabor the Movie (1989)
Maroko (1990)
Patlabor 2: The Movie (1993)
Ghost in the Shell (1995)
Ghost in the Shell 2: Innocence (2004)
The Sky Crawlers (2008)
Je t'aime (2010)
Filmes con actores físicos
The Red Spectacles aka Akai megane (1987)
StrayDog: Kerberos Panzer Cops aka Kerberos: Jigoku no banken (1991)
Talking Head (1992)
Avalon (2001)
Tachigui: The Amazing Lives of the Fast Food Grifters aka Tachiguishi-Retsuden (2006)
Onna Tachiguisi Retsuden (2006)
Shin Onna Tachiguisi Retsuden (2007)
Rebellion: The Killing Isle (2008) Segmento
Assault Girl 2 Assault Girls (2009)
Garm Wars: Last Druid (2014)
The next generation Patlabor (2015)
Nowhere Girl (2015)
Series TV
The Wonderful Adventures of Nils (1980)
Urusei Yatsura (1981 - 1984)
Patlabor (1989 - 1990) Escritos
Manga
Kerberos Panzer Cop aka Hellhounds (Kenrō Densetsu) (1988~2000)
Kerberos Saga Rainy Dogs (Kenrō Densetsu: Akai Ashikon) (2003~2005)
Kerberos & Tachiguishi (2006) (Keruberosu Ekusu Tachiguishi Hara Haradokei No Onna) (2006~)
Novela
Avalon (1995)
Tachiguishi-retsuden (2004)
Ensaio
Pax Japonica (2006)
Mamut laúdo

O mamut laúdo ou mamut da tundra (Mammuthus primigenius) é unha especie de mamíferos proboscídeos da familia dos elefántidos. Coa súa cuberta de longo pelo enmarañado, era unha especie adaptada ao clima extremo da idade do xeo. O mamut laúdo tiña un tamaño similar ao do elefante medio actual. Atopáronse moitos ósos e cairos curvados, así como corpos enteiros conxelados, de exemplares desta especie de mamut, en Siberia, as illas do Ártico e en Norteamérica. O primeiro espécime completo deste animal descubriuse en 1806, preto da desembocadura do río Lena, en Siberia.
Man

A man é a parte final de cada extremidade superior (ou brazo), principalmente nos mamíferos bípedes. Por extensión tamén se usa ese termo e os nomes de moitos dos seus constituíntes para designar os órganos equivalentes dos membros anteriores de moitos vertebrados.
Divídese xeralmente en tres rexións: carpo, metacarpo e dedos.
Tal como nos restantes órganos pares, as mans son simétricas. A man do ser humano
Tamén chamada de Quirodáctilo (debido aos dedos), a man cun dedo oposto aos restantes -o polgar - foi unha adquisición evolutiva (segundo a teoría da evolución) extremadamente importante, pois permitiu a utilización de instrumentos, cos cales poder defenderse máis facilmente e modificar o ambiente que os rodean para sobreviviren mellor. .
A man ten 27 ósos principais: 8 no carpo, 5 no metacarpo e 14 falanxes, máis un número variábel de pequenos ósos sesamoides.
Os movementos da man humana débense a dous conxuntos de músculos: os intrínsecos, ou sexa, que se encontran na propia man, e os extrínsecos -os flexores e extensores longos-, que se encontran no antebrazo. Os músculos intrínsecos son os tenares e hipotenares, respectivamente ligados ao 1º e 5º dedos, os músculos interóseos (entre os metacarpianos), catro dorsais e tres volares e os músculos lumbricais. Estes músculos teñen a súa orixe no flexor profundo e caracterízanse por non teren orixe nos ósos.
Os músculos extrínsecos son os dous flexores longos, localizados na parte interna do antebrazo e que se unen por tendóns ás falanxes (moi visíbeis no dorso da man). O flexor profundo únese ás falanxes distais e o flexor superficial ás falanxes medias. Estes músculos son responsábeis da flexión dos dedos. O polgar ten un flexor longo e un curto no grupo de músculos tenares, alén dos músculos opoñente, abdutor e rotador.
Proporción áurea
A proporción áurea é unha razón presente en varios aspectos da natureza, e equivale aproximadamente a 1, 618033. Esta proporción está presente tamén nas mans humanas nas relacións entre: O tamaño dos dedos e a medida da dobra central até a punta
A medida da dobra central até a punta dividido e da segunda dobra até a punta.
A man e a cultura humana
A gran capacidade de movementos da man permitiulle ao ser humano desenvolver a lingua de sinais, non só para mellorar a comunicación entre xordos, senón tamén para utilizar en situacións especiais, como no teatro e entre navíos ou persoas que se encontran fóra do alcance do ouvido, mais que se poden ver entre si.
Outra posibilidade (tamén existente nos restantes primates) é a utilización da man como arma, non só fechada nun puño, senón tamén noutras posicións, como nas artes marciais.
A man na cultura popular galega
A importancia da man na cultura está patente en moitas expresións como, por exemplo: Coñecer [algo] como a palma da miña man.
De segunda man, que xa tivo outro posuidor.
Gobernar con man de ferro ou con pulso de ferro.
Man (tipografía)

A man ( ☞ ) é un signo tipográfico consistente nunha pequena man cun dedo apuntando. Historia
As primeiras mans empregadas como signo apareceron en textos manuscritos en España no século XII. Nos séculos seguintes converteuse nun signo habitual, especialmente en Italia.
Trala invención da imprenta, o signo seguiu sendo utilizado para sinalar partes importantes dos textos, utilizándose en ocasións debuxos moi elaborados. Nos séculos XIX e XX fíxose común o uso da man en carteis e anuncios.
A dificultade de representar o signo e mesmo de recoñecelo segundo o tamaño fixo que diminuíse a súa popularidade, non sendo incluído no código ASCII, aínda que si no Unicode. Uso
Igual ca outros signos, como o antilambda o seu primeiro uso foi o de indicar algunha liña importante dun texto.
Actualmente é utilizado por enciclopedias e libros de consulta para suxerir a lectura doutros artigos, mesmo uso que a frecha ou a abreviatura vid.
Literatura
O escritor Kurt Vonnegut emprega a man na primeira liña de cada parágrafo da novela Breakfast Of Champions.
Thomas Pynchon parodia este signo na novela Gravity's Rainbow, cunha man co dedo medio apuntando a unha liña.
Manancial

Un manancial é un lugar onde mana auga que abrolla da terra ou entre as rochas. Pode ser permanente ou temporal. Orixínase na filtración de auga que penetra nunha área e emerxe noutra, de menor altitude, onde a auga non está confinada nun conduto impermeable. Estas surxencias acostuman ser abondosas en relevos cársticos. Os cursos subterráneos ás veces quecen polo contacto con rochas ígneas e afloran como augas termais.
Recibe tamén os nomes galegos de groto, gurgullo, gurgullón e illó. O nacente ou nacedoiro é o lugar onde nace o manancial.
Os pozos artesianos son manantes artificiais provocados polo ser humano mediante unha perforación a gran profundidade e na que a presión da auga é tal que a fai emerxer na superficie.
Os antigos gregos e romanos rendíanlles culto ás fontes naturais, que xeralmente eran consagradas a un deus ou a unha deusa. O famoso manante de augas termais de Bath, no suroeste de Gran Bretaña, foi consagrado polos romanos a Minerva, deusa da sabedoría e da guerra. As fontes ornamentais, nas cidades dos séculos XVII a comezos do XX, acostuman evocar ese carácter sagrado dos manantes mediante formacións escultóricas que representaban ás antigas deidades da auga.
Metaforicamente manantes e fontes consideráronse nun senso figurado orixe de algo: "Esa idea foi o manante de distintas doutrinas", "O seu pensamento bebe de fontes marxistas" etc. e tamén para moitos acordos comercias. Augas minerais
Os minerais disólvense na auga ao seu paso por zonas subterráneas. Isto bríndalle sabor a auga e ata burbullas de dióxido de carbono, dependendo da natureza xeolóxica do terreo. Por iso, a auga do manancial ou nacente (spring water) véndese como auga mineral, aínda que frecuentemente o termo se aplica por motivos publicitarios. [Cómpre referencia] Os mananciais que conteñen cantidades significativas de minerais son denominados, ás veces, «nacentes de minerais». A aqueles que conteñen grandes cantidades de sales de sodio disoltas, maiormente carbonato sódico, chámaselles «nacentes de soda».
Manapla

Manapla é un municipio da provincia de Negros Occidental en Filipinas. Segundo o censo de 2020, tiña unha poboación de 55083 persoas.
Mancebo

A mancebía é un sistema de reprodución empresarial empregado en Galicia durante o Antigo Réxime, preferentemente polas casas comerciais. Características
Os chamados mancebos vivían nas mesmas casas que os comerciantes. Na planta baixa situabase o comercio, no primeiro andar o patrón e a súa familia e no segundo ou terceiro os mancebos e as criadas. O mancebo estaba no que no dereito particular galego se chama "a mesa e os manteis". Isto quere dicir que a casa corría cos gastos de comida e aloxamento, medicinais e mesmo vestido. Non recibía os soldos deica o intre da súa independencia. Cobraba todo xunto, xeralmente tras dez ou doce anos, coa finalidade de montar unha nova empresa. Este acto facíase de mutuo acordo e normalmente o patrón formaba parte da nova empresa achegando capital.
Nalgunhas ocasiós acontecía que o mancebo casaba cunha das herdeiras, facéndose cargo da empresa familiar.
Manchuria

Manchuria (en manchú: ᠮᠠᠨᠵᡠ, en chinés: 滿洲, Mǎnzhōu), é unha rexión xeográfica do nordeste da China, cunha superficie de 801. 600 km²[Cómpre referencia]. Na actualidade non ten unidade administrativa dentro da República Popular da China. Etnias
A rexión é o lar das etnias Xianbei, Khitán, e Xurchen, sendo a máis importante a etnia que lle dá nome, o pobo manchú. Esta última dinastía gobernou a China dende o século XVII até o 1911, dándolle á súa dinastía o nome de dinastía Qing e converténdose na última dinastía imperial chinesa. Extensión
Existen 3 definicións popularmente aceptadas: (Vermello máis escuro na imaxe). Comprende as provincias de Liaoning, Heilongjiang e Jilin
(O anterior incluíndo o vermello medio). Inclúe a parte oriental da provincia de Mongolia Interior
(O anterior incluíndo o vermello máis claro). Incluíndo a chamada Manchuria Rusa.
(Non aparece no mapa). Engádelle ao anterior a illa de Sakhalín, reclamada polo goberno chinés como parte integrante do seu territorio nacional.
Mandarina

A mandarina é un hesperidio, froito da mandarineira. Pénsase que o seu nome se debe debe á súa orixe asiática e á cor dos traxes dos mandaríns da antiga China.
A pel de cor amarela viva ou alaranxada é delgada, rugosa e facilmente separábel da polpa. Está dividida en 10 esgallos e o seu sabor é agradábel e doce.
Aínda que ten unha menor cantidade de vitamina C que outros cítricos, presenta máis cantidade de carotenoides na súa composición, o cal lle proporciona unha importante actividade antioxidante.
Os seus tipos son: Clementinas (Citrus reticulata): máis serodias, de menor tamaño e mellor calidade no gusto. Conteñen pebidas.
Satsumas (Citrus unshiu): as máis precoces, cuns froitos de maior e peor calidade gustativa. Non teñen pebida.
Outros: híbridos, ornamentais, mandarineira cleopatra, Citroyer etc.
A mandarina é coñecida polo seu efecto diurético, dixestivo e aumento na eficiencia física. Tamén está indicada nas hipertensións arteriais e na prevención da arterioesclerose. Principais produtores
Xapón: 2, 3 m t
España: 1, 2 m t
Brasil: 0, 46 m t
Mandarine and Cow

Mandarine & Cow é unha serie de animación de dúas tempadas e 156 capítulos e está baseada na banda deseñada Chico Mandarine, creada por Jacques Azam. Sinopse
Mandarine & Cow retrata unha familia que realmente non ten nada en común, para solucionar isto, os Mandarine acollen unha mascota, unha fermosa charolesa, dotada de fala e tola polo zume de laranxa. A vida cotiá nunca é normal nesta familia cunha nai inventora de obxectos tolos, un pai que brilla especialmente pola ausencia. A irmá, Lulú, está obsesionada pola limpeza, mentres Chico é, sen dúbida, o único membro case normal nesta familia onde a harmonía é moitas veces difícil de atopar. Personaxes
A Vaca (La Vache): É a protagonista e a mascota da familia. Está obsesionada co zume de laranxa e ten sempre unha actitude dramática.
Lulú (Lulu): É a irmá máis nova da familia, é moi enerxética. Está obsesionada coa limpeza. É divertida, intelixente, simpática e moi cansina.
Chico (Chico): É o irmán máis vello da familia, ten 12 anos e encántalle o skate, Internet e o debuxo. É o máis normal da familia.
A Nai (Le père): Fan de experiencias científicas malucas, transforma obxectos domésticos en experimentos tolos como a bicicleta para facer salchichas, neveira faladora etc. ..
O Pai (La mère): Papa-móbil está sempre ausente. O seu traballo segue sendo un misterio: aventureiro, home de negocios internacional, aviador, axente secreto, .. . So aparece na serie a través dun teléfono móbil. Dobraxe
Francés
Évelyne Grandjean: A Nai
Bernard Alane: A Vaca
Nathalie Homs: Chico e Lulú
Vincent Violette: O Pai
Mandarineira

A mandarineira ou mandarineiro (Citrus reticulata) é unha árbore pequena de entre 2 e 6 metros de altura, normalmente co tronco torto e sen espiñas. As súas pólas son angulosas, e as follas son oblongo-ovais, elípticas ou lanceoladas, de 3. 5–8 cm de lonxitude e 1. 5–4 cm de anchura, coa base e o ápice obtusos. O seu froito é a mandarina, que posúe de 4–7 cm de lonxitude e 5–8 cm de diámetro. A súa cor varía de amarela verdosa ao laranxa e vermello alaranxado. A superficie é brillante e está chea de glándulas oleosas afundidas. A casca é delgada, moi fragrante, separándose facilmente da polpa.
A mandarineira é unha especie nativa da China.
Mandarín estándar

O mandarín padrón ou estándar é a lingua oficial da República Popular da China, de Taiwán, de Malaisia e de Singapur. A lingua chinesa escrita oficial desde o inicio do século XX, o chinés vernacular, é próxima mais non completamente idéntica ao mandarín padrón. Características
O mandarín padrón baséase no dialecto de Pequín, que pertence ao mandarín, un grupo de dialectos chineses falados no norte, centro e suroeste da China.
O mandarín padrón é coñecido oficialmente por nomes distintos segundo o país: na China continental como 普通話, 普通话, Pǔtōnghuà, literalmente "dialecto común"
en Taiwán como ‘‘‘Guoyu’‘‘ (國語 / 国语, Guóyǔ, Wade-Giles: Kuo-yü, literalmente "lingua nacional")
na Malaisia e Singapur como 華語 / 华语, Huáyǔ, literalmente "a lingua chinesa"). Os tres termos úsanse como sinónimos nas comunidades chinesas en todo o mundo, onde os varios grupos entraron en contacto.
Mandato do Ceo

O «Mandato do Ceo», mandato celeste ou mandato celestial (en chinés tradicional e simplificado: 天命; en pinyin: Tiān mìng; en Wade-Giles: T'ien1 ming4) foi un principio empregado para xustificar o poder do emperador da China e para explicar a conveniencia do cargo. Segundo esta crenza, o Ceo confería o seu mandato a un gobernante xunto, chamado o Fillo do Ceo. O mandato do ceo depende da virtude do emperador; se este non cumpre as súas obrigas como emperador, perde o mandato e, polo tanto, o dereito a ser emperador. O mandato do Ceo é transferido entón a quen fose mellor para esta posición e este tiña o poder de transferir os títulos a outros. O feito de que un gobernante fose derrocado era interpretado como unha indicación de que o gobernante perdera o mandato do Ceo. Ademais, foi tamén unha crenza común de que os desastres naturais, tales como a fame e inundacións, foron outros sinais do desacordo do Ceo co gobernante presente, polo tanto, moitas veces foron seguidos por revoltas dos cidadáns que estaban a interpretar os acontecementos ambientais como sinais de protesta do Ceo.
O mandato do Ceo non require que un gobernante lexítimo sexa de familia nobre, e as dinastías moitas veces tiñan a súa orixe en persoas comúns (como a dinastía Han, e a Ming). O mandato do Ceo non tiña ningunha limitación temporal, só dependía da actuación xusta e capaz do gobernante e dos seus herdeiros. Ó longo da historia da China, os períodos de pobreza e desastres naturais, moitas veces coincidiron con cambios dinásticos xa que se considerou que o gobernante non era digno e era preciso que fose substituído.
O concepto do mandato do Ceo foi empregado por primeira vez para apoiar o reinado dos reis da dinastía Zhou (1046-256 aC) e o correspondente colapso da dinastía anterior, a Shang (1600-1046 ac). Ó longo da historia da China foi aplicada para o mandato dos emperadores, incluíndo as monarquías dos outros grupos étnicos diferentes dos han, como no caso da dinastía Qing. Este concepto foi aplicado tamén nos países veciños da China, como Corea e Vietnam. Unha situación semellante ocorreu dende o establecemento do reinado de Ahom no reino de Assam, no sueste de Asia.
Manderlay

Manderlay é a segunda película da triloxía USA - Land of Opportunities, do director danés Lars von Trier. Nela trátase de profundar sobre as raíces do racismo. Sinopse
A acción arranca poucos días despois do final de Dogville. Grace (desta vez interpretada por Bryce Dallas Howard en vez de por Nicole Kidman), viaxa a Alabama, no sur dos Estados Unidos, onde atopa unha plantación de algodón, Manderlay, onde aínda rexe a escravitude. Grace consegue liberar os escravos, e decide quedar para estabelecer unha comunidade democrática con moi malos resultados.
Logo de comprobar as condicións de traballo na plantación, abandona o seu pai, gángster, para tomar o control da mesma, abolindo a situación escravista e "castigando" aos antigos opresores. Antes de morrer, a ama da plantación entrégalle un libro, o libro da Ama, no que se explican as normas que os escravos deben cumprir.
Cerca do final da película explícase que esa comunidade seguía vivindo neses termos por propia vontade, e que ese mesmo libro fora redactado polos membros da plantación, libres e escravos.
Tras decatarse, Grace é obrigada, polos propios escravos de Manderlay, a tomar o control volvendo a oprimilos, tralo que decidindo escapar. Análise
Ao igual que a súa predecesora Dogville, esta rodada sen apenas decorado, usando sinxelamente aqueles obxectos imprescindibles para o argumento e substituíndo paredes e portas por marcas no chan similares ás de xiz nunha lousa. Críticas
A fita foi criticada principalmente polo feito de que na gravación asasinouse a un asno. Se ben a escena foi finalmente eliminada debido ás críticas, von Trier seguiu defendendo que importa máis a liberdade de expresión das persoas que a vida ou morte dun animal, algo que desgustou a moita xente.
Curiosamente, o movemento Dogma 95, do que é fundador, di nun dos seus mandamentos que non se pode incluír mortos (se ben esta película non está enmarcada dentro de dito movemento).
Mandeísmo

O mandeísmo (do arameo מַנְדַּע, /manda/, "[nós] sabemos") foi unha seita gnóstica que se desenvolveu nos séculos I e II d. C. nas beiras do río Xordán. Despois esta relixión admitiu outros elementos por sincretismo e na actualidade, aínda quedan algúns crentes en certas zonas de Iraq, entre 5000 e 7000, e Irán, xa que as persecucións por parte do integrismo islámico (sobre todo en Iraq) provocaron unha grande emigración e dispersión. Estaba dirixida pola caste sacerdotal dos nasoreanos (nome polo que tamén eran coñecidos). Esta caste sacerdotal divídese en dous tipos, os iniciados ao máis alto nivel denominados ganzibra (tesoureiros) e outros con menor rango de iniciación, chamados tarmidia (discípulo) e utilizan como lingua litúrxica un dialecto arameo oriental hoxe xa só entendido por sacerdotes. O alfabeto mandeo garda o máis estreito paralelismo coas inscricións elymaicas de Tang-i-Sarwäk en Khuzistán (século II).
Mandioca

A mandioca (Manihot esculenta), ás veces tamén chamada iuca (cómpre non confundir co xénero Yucca sp), é unha planta tropical euforbiácea (da familia Euphorbiaceae), arbustiva ou arbórea, de até 3 m de altura. Ten raíces tuberosas, follas grandes moi divididas, flores amarelas en acio e froito en cápsula alada.
A raíz posúe unha fécula alimentaria, velenosa acabada de extraer, mais comestíbel a xeito de tapioca, obtida despois de someter a fécula verde a unha lixeira cocedura. A tapioca é un alimento rico en glícidos como o amidón. Descrición
É un arbusto perennifolio, monoico, con raíces tuberosas engrosadas, fusiformes e fibrosas. As follas son alternas, palmadas e estipuladas. Usos
Cultívase coma alimento básico en moitos países tropicais. A mandioca é a terceira fonte de glícidos da humanidade. A mandioca clasifícase como "doce" ou "amarga" dependendo do nivel da substancia tóxica (glicósidos cianoxénicos) que contén. Unha preparación pouco coidadosa da mandioca causa unha doenza chamada konzo. No entanto os agricultores prefiren cultivar variedades "amargas" xa que son máis resistentes ás pragas. A raizame da mandioca ten de 5 a 10 cm de diámetro e chega até os 50 a 80 cm de longo. O interior da raíz pode ser branco ou amarelento. É rica en amidón, calcio, fósforo e vitamina C (25 mg/100 g) porén pobre en proteínas e outros nutrientes.
Mandíbula

A mandíbula é cada unha das pezas da boca, óseas no caso dos vertebrados e quitinosas ou córneas no caso doutros animais. É un óso da faciana que permite a mastigación xunto co maxilar superior. A mobilidade da articulación temporomandibular permítelle a este óso elevarse, descender, lateralizalo e proxectarse cara a adiante e atrás.
Nos vertebrados o seu movemento é vertical, nos artrópodos e outros invertebrados é horizontal. En todos os animais as mandíbulas se utilizan para aprehenderen os alimentos e trituralos e, en moitos casos, tamén para se defenderen.
Nos animais superiores, a mandíbula é tamén denominada como maxilar inferior. No home coñécese popularmente como queixo ou queixada. Estrutura da mandíbula humana
O maxilar inferior presenta dúas estruturas básicas: Corpo: é a parte máis anterior do óso. Presenta:
Cara anterior: na liña media queda o gonion ou queixo, resultado da fusión dos maxilares de ambos lados. Permite ademais as insercións dos seguintes músculos:
Triangular dos beizos.
Cadrado da barba.
Cutáneo do pescozo ou platisma.
Cara posterior: atopamos unhas apófises centrais denominadas apófises xeni, que prestan inserción ós músculos xenigloso (que vai á lingua) e xenihioide (vai ó hioide). A ambos lados das apófises achamos unha liña de inserción para o músculo milohioide (que forma parte do chan da boca e chega ó hioide. Na liña media únense os milohioides de ambos lados). Esta cara tamén acolle ás glándulas sublingual e submaxilar.
Bordo superior: acolle ós dentes inferiores.
Bordo inferior: no que se atopan fibras de inserción do pletisma.
Pólas: cada unha permite na superficie externa a inserción do músculo pterigoideo externo. Superiormente continúanse coas:
Apófise coronoide: hai fibras de inserción do músculo temporal.
Apófise condilar: consta dun pescozo no que se insire o músculo pterigoideo interno. Tamén chegan aquí os ligamentos esfenomaxilar e estilomaxilar. O cóndilo artéllase co temporal. Para máis información véxase articulación temporomandibular.
Incisura: é o espazo entre ambas apófises. Permite o paso de vasos maseterinos.
Cara anterior das pólas: insírese o músculo maseter.
Cara posterior das pólas: co burato dentario para a arteria dentaria e o nervio dentario inferior.
Bordo posterior das pólas: forma a parte máis anterior da fosa pterigomaxilar.
Manel Puigbó

Manel Puigbó Rocafort, nado en Terrassa o 31 de agosto de 1931, e profesor universitario, deportista e investigador informático, coñecido por ser deseñador do Kentelec 8.
A partir dos anos 70 Manel Puigbó deseñou unha serie de equipos electrónicos enfocados maiormente a ensinanza da electrónica e a informática. Destaca o Kentelec 8, por ser o primeiro ordenador comercial baseado en microprocesador deseñado en España. Tamén deseñou varias calculadoras dixitais e analóxicas, un corrector automático de exames e diversos equipos enfocados o estudo e análise de circuítos.
É o tradutor de diverso libros técnicos e manuais e foi docente na Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais de Barcelona e na Universidade Politécnica de Cataluña. Na actualidade imparte aulas de informática musical.
Como deportista foi tres veces campión do mundo de hóckey a patíns, gañou diversas copas de Europa e varios campionatos de España e Cataluña. Tamén gañou dous campionatos de España de hóckey sobre herba e foi adestrador do equipo dese deporte do F. C. Barcelona.
Manel Rodríguez-Castelló

Manel Rodríguez-Castelló, nado en Alcoi en 1958, é un escritor valenciano en lingua valenciana. Traxectoria
Comeza publicando poemas soltos en revistas locais e en 1979 publica o seu primeiro poemario, Ciutat del tràngol. En 1983 publica Esbós d'un cos, ao que seguen De foc i danses (1987) e L'acròbata dels ponts (1988).
A súa é unha poesía intimista, centrada no coñecemento das vivencias persoais e nun uso preciso da linguaxe. Colabora tamén en publicacións valencianas como EMT Levante e Ciutat d'Alcoi, que recolleu en libros como Els dies contats (2002)
Maneo

O maneo é un baile derivado da xota, propio da comarca de Bergantiños e da zona occidental da de Ordes (Trazo e Tordoia). Musicalmente acompáñase só de canto e pandeiretas. Características
Bailase en dúas liñas de bailadores, de unha ou máis parellas, que bailan en espello. Os puntos son improvisados por un dos bailadores, o guía, e imitados a continuación polo resto. Ten dúas partes ben diferenciadas: punto e volta. O cambio entre as partes márcase na pandeireta cunha secuencia de toques fortes e secos: Na primeira parte, onde se canta a cantiga ou copla, a pandeireta presenta diferentes toques dependendo da área xeográfica. Porén, existe unha variante simple característica do maneo no que as dúas primeiras partes do ritmo se fan coas ferreñas e a terceira batendo na man. É nesta etapa na que se executan os puntos do baile. Os puntos do maneo diferencianse dos da xota na presenza duns "arrastrados" que levan sempre un tempo sincopado inicial. Son movementos sutís dunha grande elegancia nos que non se estilan os grandes saltos, aínda que en ocasións, hai voltas e longos desprazamentos.
Na segunda parte, o retrouso, a pandeireta interpreta unha xota de catro ou cinco toques, e os bailadores pasan á volta. Esta pode ser en roda (bailando circularmente) ou en "taboa", xirando as liñas en paralelo sobre un punto central.
Manfred Eigen

Manfred Eigen, nado en Bochum (Renania do Norte-Westfalia) o 9 de maio de 1927 e finado o 6 de febreiro de 2019, foi un físico e químico alemán galardoado co Premio Nobel de Química en 1967. Traxectoria
En 1945 iniciou os seus estudos de física e química na Universidade de Gotinga, onde se doutorou en 1951. Actualmente é membro da Academia de Ciencias Francesa.
Investigación científica
O 1953 ingresou no Instituto Max Planck e iniciou os seus traballos de cinética química, desenvolvendo o seu método do salto de temperatura para alterar os equilibrios químicos, e que consiste nun rápido arrequecemento da mostra mediante a descarga dun condensador.
En 1967 foi galardoado, xunto cos ingleses Ronald George Wreyford Norrish e George Porter, co Premio Nobel de Química polas súas investigacións sobre as reaccións químicas rápidas, causadas por destrución do equilibrio químico provocado por un rápido impulso enerxético.