proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Manuel Pérez Prieto

Manuel Pérez Prieto, nado na Habana e finado en Castropol o 30 de setembro de 1982, foi un médico e político galego. Traxectoria
Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, rematando a carreira en 1932. Instalouse como médico en Ribadeo en decembro de 1933. Militante do Partido Galeguista, foi concelleiro de Ribadeo. Na campaña das eleccións de febreiro de 1936 foi un dos oradores dos mitins antifascista de Rinlo, en decembro de 1935, Vilaframil, a principios de xaneiro, e Cubelas, a finais dese mes. O 16 de marzo de 1936 foi elixido presidente do comité local de Izquierda Republicana. Participou en varios mitins da campaña pro Estatuto en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e foi declarado en rebeldía. Integrouse no exército republicano en Asturias. Cou caída de Asturias foi detido e estivo no cárcere do Coto de Xixón. Foi xulgado en consello de guerra en Oviedo en febreiro de 1939 e condenado a cadea perpetua. Estivo preso en Burgos, Palencia e finalmente na Prisión Central de Celanova, onde exerceu como médico e da que saíu en liberdade condicional en novembro de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en novembro de 1940. Cando saíu da prisión volveu exercer como médico en Ribadeo e despois en Castropol. Vida persoal
Casou con Sara Díaz Vega, e foi pai de Ramona, Manuel, Claudio e Maika Pérez Díaz.
Manuel Pérez Troncoso

Manuel Pérez Troncoso, nado en Lugo cara a 1892 e finado en Salceda de Caselas o 10 de novembro de 1967, foi un xornalista e político galego. Traxectoria
Membro da Federación Agraria de Salceda de Caselas, perseguido polo caciquismo, foi xulgado en consello de guerra celebrado en Tui o 21 de xaneiro de 1918 e absolto. Froito desa persecución sufriu varios procesos xudiciais. Correspondende de El Tea en Salceda de Caselas a finais dos anos dez, cando o periódico foi suspendido dirixiu El Agro Celta en 1926, e cando volveu editarse El Tea continuou como director. Administrador de arbitrios do concello de Pontevedra. Militante de Izquierda Republicana, foi elixido vicepresidente do Consello Provincial de Pontevedra en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de emprego e soldo e destituído do seu posto no Concello. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar, a súa causa foi sobresida provisionalmente. Reingresou ao seu posto no Concello de Pontevedra en 1949. Finou en Salceda de Caselas o 10 de novembro de 1967. Vida persoal
Casou en Pontevedra con Delia Marcelina Queimadelos Barros, de Arantei, en 1921.
Manuel Quinteiro Vidal

Manuel Quinteiro Vidal, nado en Santiago de Compostela cara a 1910, foi un albanel e político galego. Traxectoria
Albanel domiciliado en Logrosa (Negreira). Afiliado á UGT, foi presidente da Sociedad Obrera de Oficios Varios de Negreira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou no Comité de Defensa da República de Negreira. Logo fuxiu ao monte e agochouse. Encartado na causa 226/1936 por tenencia de explosivos, foi declarado en rebeldía. Finalmente foi detido no Seilán (Sanamede do Monte) o 26 de marzo de 1938 grazas a unha delación. Ingresou na Prisión da Coruña o 8 de xullo. Encartado na causa 705/36, foi xulgado en Santiago de Compostela en consello de guerra o 13 de agosto de 1938 e condenado a pena de morte. A pena foi conmutada por cadea perpetua e posteriormente por 14 anos. Cumpriu condena na Prisión Provincial de Oviedo, de onde saíu en liberdade condicional en maio de 1943. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas que foi sobresido en agosto de 1945. Volveu ser detido en xullo de 1946, encartado na causa 333/46 por auxilio a guerrilleiros e estivo en prisión ata xullo do ano seguinte. Novamente detido en agosto de 1947, foi liberado ao mes seguinte.
Manuel Ramón Barros Torres

Manuel Ramón Barros Torres, coñecido como Rancheiro, nado en Meis o 28 de abril de 1881, foi un agrarista e político galego. Traxectoria
Fillo de Eugenio Barros Abal. Emigrou á Arxentina. Ao seu regreso participou no movemento agrarista polo que sufriu represalias do alcalde Salustiano Vidal. Coa proclamación da República, e logo da repetición das eleccións municipais o 31 de maio, foi elixido concelleiro, e nomeado segundo tenente alcalde na corporación presidida por Ramón Abal Sabarís. Integrouse en La Fraternidad Obrera de Agricultores de Meis.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en xullo de 1937 xunto con Amado Romero López, Benito Güimil Prado, José Vidal Fernández, Vicente Rivas, Camilo Abal López, Avelino Maquieira Rodiño e Nemesio Outeda, acusados de requisar armas para opoñerse ao golpe de Estado. Xulgado en Pontevedra en consello de guerra por auxilio á rebelión o 17 de marzo de 1938 con Benito Güimil Prado, José Vidal Fernández, Camilo Abal López e Nemesio Outeda, foi condenado a 12 anos e un día de prisión. Internado no campo de concentración da illa de San Simón. Conmutáronlle a pena a dous anos de prisión menor e pasou a prisión atenuada, extinguindo a pena o 12 de xuño de 1939. Sufriu expediente de responsabilidades políticas en 1939. Nos anos corenta agochou o seu fillo Manuel Barros Chantada para evitar que fose detido. Vida persoal
Casou con Carmen Chantada e foi pai de Manuel Barros Chantada.
Manuel Rey Busto

Manuel Rey Busto, nado en Santiago de Compostela en 1902 e finado en Lugo o 25 de febreiro de 1985, foi un médico e político galego. Traxectoria
Fillo de Francisco Rey Villanueva e Adelaida Busto e sobriño de Gumersindo Busto. Sendo estudante de Medicina na Universidade de Santiago de Compostela promoveu a creación da Residencia de Estudantes, e foi presidente da Unión de Estudiantes compostelanos en 1927, dimitindo do cargo en xaneiro do ano seguinte. Foi presidente do Club Deportivo Rápido. Colaborou en El Compostelano, El Eco de Santiago e Eco de Galicia. Licenciado en Medicina en 1934, foi axudante de clases prácticas na Facultade de Medicina. Na Segunda República militou no Partido Republicano Radical Socialista, do que foi elixido vogal da executiva local de Santiago de Compostela presidida por Xesús San Luís Romero en setembro de 1931, e despois en Unión Republicana, da que foi nomeado presidente en Santiago o 9 de xullo de 1936, con Rafael Frade Peña como secretario xeral.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado en agosto e depurado co resultado de inhabilitación absoluta para todas as universidades españolas. No franquismo integróuse no Corpo de médicos da Asistencia Pública Domiciliaria e abriu un consultorio na rúa do Vilar de Santiago de Compostela, e inaugurou unha consulta gratuíta para pobres en 1939. En 1944 foi nomeado médico municipal de Lourenzá. Logo da morte do guerrilleiro Luís Trigo Chao en 1948 foi procesado. Despois foi médico de Santiso de Abres e Riotorto. Pasou os seus últimos anos en Ribadeo e finou en Lugo o 25 de febreiro de 1985. Vida persoal
Casou en Santiago de Compostela con María Aenlle García en xaneiro de 1941. María finou en maio do ano seguinte, e Manuel volveu casar en Ribadeo coa farmacéutica Generosa de la Barrera Rodríguez nos anos corenta e foi pai de Manuel e Adelaida Rey de la Barrera.
Manuel Rincón Álvarez

Manuel Rincón Álvarez, nado nas Neves o 12 de outubro de 1917 e finado en Pamplona o 4 de febreiro de 1939, foi un dependente e soldado galego. Traxectoria
Fillo de José Rincón e Leopoldina Vázquez. Dependente de comercio. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era soldado do Rexemento de Artillaría Lixeira nº 15 de Pontevedra, e espantado pola represión dos franquistas, desertou xunto co seu compañeiro Evaristo González Fernández e o cabo Manuel Quinteiro Segade. Colleron un tren, baixaron nas Neves e atravesaron o río Miño. Foron capturados pola policía portuguesa e entregados á Garda Civil en Salvaterra de Miño.
Xulgados por deserción en consello de guerra o 19 de setembro de 1936, Manuel e Evaristo foron condenados a cadea perpetua e Manuel Quinteiro, considerado o indutor, a pena de morte. Estivo preso na illa de San Simón e ingresou na prisión do Forte de San Cristovo de Pamplona o 11 de outubro de 1937. Participou na fuga masiva do 23 de maio de 1938, sendo capturado ao día seguinte e reingresando no Penal. Finou na forte o 4 de febreiro de 1939 a causa dunha lesión pulmonar. Foi soterrado no cemiterio de Berriosuso.
Manuel Riobóo Rodríguez

Manuel Riobóo Rodríguez, coñecido como Barbeiro de Cortiñán, nado en Cortiñán (Bergondo) e finado en 1948, foi un guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Enlace da guerrilla, foi detido logo da deserción de Claudio Díaz Milia en xullo de 1946. Xulgado en consello de guerra na Coruña o 30 de setembro de 1946 xunto cos médicos Fernando José e Augustin Chacartegui Barbier e 19 persoas máis na causa 336/46, foi acusado de subministrar alimentos e prestar servizos como barbeiro aos guerrilleiros. Foi condenado a seis meses e un día de prisión por "auxilio a elementos huídos". Ao saír en liberdade integóuse na guerrilla. Por orde de Emilio Pérez Vilariño, foi o autor da morte de Ángel Pato Fidalgo o 13 de agosto de 1947. Ía formar parte do grupo de Foucellas que se trasladou a Pontevedra para reforzar a guerrilla, pero estaba doente. Finou de enfermidade en 1948 nun punto de apoio.
Manuel Rodeiro

Manuel Rodeiro Casás, nado en Miño en 1965, é un compositor, crítico, escritor e profesor galego. Traxectoria
Rodeiro residiu en Madrid durante boa parte da súa vida profesional. Alí traballou, entre outras institucións, na Orquestra Nacional de España, onde se dedicou a catalogar os fondos da antiga Orquestra Sinfónica de Madrid. Pero a súa actividade principal, e a súa vocación primeira, foi a composición. Naqueles anos compuxo obras de encarga para o Festival Internacional de Música Contemporánea de Alacante, para o Ciclo de Cámara e Polifonía da propia Orquestra Nacional, para o Centro de Difusión da Música Contemporánea, entre outras. Cando fala do prodixio da escritura musical refírese: A súa traxectoria como compositor caracterizábase, inicialmente, nunha primeira etapa, pola conquista dunha linguaxe esencialmente natural, nun momento no que o panorama musical estaba aínda moi marcado polos restos da vangarda histórica, o que o condicionou en moitos aspectos, e lle creou bastantes problemas no sentido de que nom se sentía a gusto coa expresión, a miúdo tan apocalíptica, que caracterizaba á música contemporánea, o que o levou a buscar un camiño diferente.
Despois dun amplo traballo como compositor, crítico e escritor, obtivo un gran recoñecemento como director e fundador do Departamento de Música do Centro Galego de Arte Contemporánea. Desde 2003 vive en Barcelona, onde é profesor do Departamento de Teoría Musical e Composición da Escola Superior de Música de Catalunya. Recoñecementos
En 2012 foi galardoado co Premio da Cultura Galega en recoñecemento á súa traxectoria. Manuel Rodeiro mereceu o recoñecemento do xurado na categoría de Música polo seu labor de referencia na creación sonora contemporánea. Compositor, crítico, xestor e pedagogo, Rodeiro dirixiu o departamento de Música do Centro Galego de Arte Contemporánea.
Manuel Rodellino Carballo

Manuel Rodellino Carballo, nado na Coruña en febreiro de 1905 e finado na mesma cidade o 27 de marzo de 1986, foi un zapateiro e sindicalista galego. Traxectoria
Zapateiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido por implicación na tentativa de fuga do boniteiro Explorador. Xulgado en consello de guerra o 12 e 13 de novembro de 1937, foi condenado á pena de morte. A sentenza foi conmutada. Cumpriu condena na Prisión da Coruña, da que saíu en liberdade condicional en maio de 1943. Finou na Coruña o 27 de marzo de 1986.
Manuel Rodríguez Castelao

Manuel Rodríguez Castelao, tamén coñecido como Insua, nado en Rianxo o 6 de setembro de 1905 e finado en Vigo o 23 de abril de 1937, foi un mestre e político galego. Traxectoria
Fillo de Manuel Rodríguez Ínsua e Pilar Castelao Genme, casados o 31 de agosto de 1903, era medio irmán de José Losada Castelao. Estudou no Colexio León XIII de Vilagarcía. Mestre, aprobou as oposicións en 1933 e foi destinado á escola de Fincheira e despois na do Pazo. Afeccionado ao teatro e pintor, interpretou o papel do don Miguel na representación de A fiestra valdeira, de Rafael Dieste. Foi elixido concelleiro de Rianxo nas eleccións de maio de 1931, cargo do que dimitiu en outubro de 1934. Foi un dos fundadores do Partido Galeguista de Rianxo en 1933 e foi conselleiro da zona. Foi detido con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934. En marzo de 1936 foi o delegado do gobernador civil encargado de suspender á corporación de Rianxo e nomear unha nova. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, fuxiu e, despois de nove meses agochado, tentou escapar no bou Eva pero foron delatados e os falanxistas asaltaron o barco. Manuel e os seus oito compañeiros decidiron suicidarse antes de caer en mans dos falanxistas.
Manuel Rodríguez González

Manuel Rodríguez González, nado en Ourense e finado en Madrid o 3 de setembro de 1951, foi ebanista e guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Ingresou nas Juventudes Socialistas Unificadas de Ourense a finais de 1946. Cando foron desmanteladas en marzo de 1948, encargouse de reorganizalas. Coa morte de Máximo Nóvoa Barreiros incorporouse á guerrilla de Samuel Mayo Méndez. Pertenceu ao grupo guerrilleiro de Juan Sorga Rodríguez. Tentou chegar co resto de grupo a Francia. Na viaxe foron sorprendidos pola Garda civil en Chaherrero (Crespos, provincia de Ávila) o 16 de maio de 1950, resultando morto Perfecto de Dios Fernández e detida a súa nai Carmen Fernández Seguín. Juan Sorga e Manuel Rodríguez lograron fuxir e chegaron a Madrid. O 26 de maio, cando viaxaba con Juan Sorga no tren correo Madrid-Zaragoza foi detido pola Garda Civil, mentres Sorga logrou saltar do tren e fuxir. Xulgado en Madrid, foi condenado a pena de morte e executado en garrote vil o 3 de setembro de 1951.
Manuel Rodríguez Magariños

Manuel Rodríguez Magariños, coñecido como Gorello, nado en Santo Estevo de Budiño (Salceda de Caselas) cara a 1903 e finado en Pamplona o 2 de xaneiro de 1938, foi un xornaleiro e político galego. Traxectoria
Xornaleiro de Redondela. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Vigo por auxilio á rebelión o 16 de decembro xunto con José Pereira Míguez, Gustavo Otero Sestelo, Manuel Loureiro Pérez, Jesús Olimpio Giráldez Fernández, Francisco Darriba Pérez, Pompeyo Blanco Villar, Manuel Bouzas Puerta, Constante Carballido, Manuel Álvarez Castro, Manuel Martínez Barreiro, Leopoldo Garrido Leirós, Jesús Gómez Casal, Manuel Blanco Camiña e Manuel Barros Montero, foi condenado a 20 anos de prisión e multa mancomunada de 2 millóns de pesetas. Ingresou no Forte de San Cristovo o 22 de febreiro de 1937. Morreu de tuberculose pulmonar no Forte San Cristovo o 2 de xaneiro de 1938. Foi soterrado no cemiterio de Berriosuso. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1943. Vida persoal
Estaba casado e tiña sete fillos.
Manuel Rodríguez Saa

Manuel Rodríguez Saa, coñecido como Dr. Saa e Conde de Waldemar, nado en Bagude (Portomarín) en 1885 e finado no mesmo concello o 5 de novembro de 1984, foi un ilusionista galego. Traxectoria
Emigrou a Madrid, onde malviviu como camareiro. Trasladouse a París e aprendeu os seus trucos nos clubs e cabarés de Montparnasse. Marchou a Buenos Aires e debutou nun casino de Maipú, (Mendoza). Alí comezou a súa carreira de éxito, primeiro en Europa, durante a guerra, e a partir da súa actuación na Habana en 1921, por todo o continente americano. Regresou a Galicia e o 15 de xaneiro de 1925 conseguiu debutar en España, no Teatro Novedades de Barcelona. Foi contratado por Primo de Rivera para entreter ás tropas que combatían en Marrocos.
Instalouse en Manila onde viviu comodamente logo do seu matrimonio coa aristócrata Teodora Salgado ata 1944. Ao morrer a esposa, os herdeiros obrigárono a fuxir. A finais dos anos sesenta decidiu volver a Galicia.
Manuel Rojas

Manuel Rojas, nado en Buenos Aires o 8 de xaneiro de 1896 e finado en Santiago de Chile o 11 de marzo de 1973, foi un escritor e intelectual chileno de grande recoñecemento, coñecido pola súa obra como novelista, xornalista, poeta e ensaísta. Traxectoria
Nado na Arxentina, Rojas trasladouse a Chile, país que marcou profundamente a súa traxectoria literaria e persoal.
A súa obra máis destacada, Hijo de ladrón, publicada en 1951, é considerada unha das novelas chilenas máis relevantes do século XX. Nela, Rojas narra a vida de Aniceto Hevia, un personaxe que reflicte en moitos aspectos as experiencias vividas polo autor (cousa que repite en Mejor que el vino), nun estilo que combina o realismo e o existencialismo.
Rojas destacou pola súa capacidade de capturar a complexidade da condición humana, abordando temas como a identidade, a exclusión social e a loita da clase obreira.
No ámbito xornalístico e educativo, Rojas xogou un papel fundamental na difusión cultural en Chile, influenciando a xeracións de escritores tanto chilenos como de América Latina. Premios e homenaxes
Foi recoñecido co Premio Nacional de Literatura de Chile en 1957.
En 2012 instaurouse un premio iberoamericano de narrativa co seu nome, de xeito análogo ao Premio de Poesía Pablo Neruda, homenaxeando ao poeta chileno Pablo Neruda. Novelas
Lanchas en la bahía (1932).
La ciudad de los Césares (1936).
Hijo de ladrón (1951).
Mejor que el vino (1958).
Punta de rieles (1960).
Sombras contra el muro (1964).
La oscura vida radiante (1971).
Manuel Romero González

Manuel Romero González, nado en Barcia de Mera (Covelo) o 4 de xaneiro de 1904, foi un comerciante e político galego. Traxectoria
Propietario dunha ferretería en Tui. Afiliado a Izquierda Republicana. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité de Defensa de la República que se formou o 20 de xullo. Coa toma de Tui polas tropas rebeldes logrou fuxir ao monte en solitario e puido chegar á casa dos seus pais en Barcia de Mera. A súa ferretería foi asaltada e roubada. Procesado na causa 529/36, o Xulgado militar de Tui citouno para que se presentase a principios de setembro xunto con Eduardo Fernández Miniño, Evaristo Freiría Fernández, Antonio Alonso Ríos, Hermenegildo Losada Loureiro, Guillermo Vicente Santiago, Severiano Castillo Alonso, Ulpiano Benito Piña, José Felipe Muñoz, Jesús González González e José Bernardo Pérez Alonso.
Estivo agochado en varios lugares durante máis de dez anos. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. Finalmente conseguiu pasar a Portugal e de alí embarcou a México en 1947, arribando ao porto de Nuevo Laredo o 29 de marzo de 1948. En México dedicouse os negocios. Retornou a Vigo.
Manuel Rábade Rodríguez

Manuel Rábade Rodríguez, nado en Cospeito o 16 de febreiro de 1901 e finado en Lugo en marzo de 1991, foi un guerrilleiro antifranquista galego. Traxectoria
Veciño de Cospeito. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 24 de outubro e internado na cadea de Lugo. Xulgado en Lugo por rebelión na causa 1025/36, foi sobresido. Saíu en liberdade o 4 de febreiro de 1937. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941, que foi sobresido en 1944. Novamente detido, acusado de ter contacto co Partido Comunista e con partidas de guerrilleiros, foi xulgado en consello de guerra o 6 de febreiro de 1948, e condenado por rebelión militar xunto con José Santiago Temprano, Victor López Rodríguez e Maximino Rodríguez Pérez. Estivo na Prisión Central de Burgos, de onde saíu en liberdade condicional en xuño de 1949. Finou en Lugo a finais de marzo de 1991.
Manuel Sanjurjo Manteiga

Manuel Sanjurjo Manteiga, nado en Vilamaior (Ordes) cara a 1887, foi un labrego e político galego. Traxectoria
Foi o primeiro presidente da Sociedad Agraria de Villamayor, Olas y parroquias limítrofes, constituída en 1922, da que era secretario Francisco Gómez Gandeoso. Foi denunciado por Manuel Sanjurjo Varela por danos nun terreo da súa propiedade en setembro de 1928. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado por rebelión na Coruña o 30 de outubro de 1937 na causa 380/37 xunto con Benigno Andrade García, Ramón Bra Riobóo, Manuel Cernadas Ares, Pedro del Río Caramelo, Ramón Díaz González, Antonio Gómez Carneiro, José R. Lagares García, Pedro Lago Sánchez, José López Regueiro, Andrés López Suárez, Manuel Mella Sánchez, Adonis Morón Silva, José Mosquera Rodríguez, José Pérez Sanmartín, Vicente Ramos Iglesias, Ricardo Sánchez Rivas, Jesús Sánchez Rodríguez, Andrés Seoane Seijas, José Sousa Hermida, Vicente Suárez Botana, Antonio Uzal Gaudeoso e Ángel Villaverde Bello, foi condenado a 12 anos e 1 día de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938.
Manuel Sariñena García

Manuel Sariñena García, nado en Zaragoza, foi un músico e político español asentado en Lugo. Traxectoria
Profesor de música e pianista, foi director da Banda Municipal e da Coral Polifónica de Lugo e dirixente de Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 22 de outubro. Saíu o 2 de febreiro de 1938. No franquismo foi director da Banda Municipal de Zaragoza. É autor do pasodobre "Manoliño".
Manuel Sueiro Iglesias

Manuel Sueiro Iglesias, nado en Limeres (Concello de Cerdedo) en 1890 e finado en Ourense o 31 de xaneiro 1962, foi un mestre e político galego. Traxectoria
Sendo mozo marchou a Ourense para traballar de carpinteiro. Simultaneou o traballo cos estudos e en 1915 conseguiu o título de mestre. Marchou a Verín, onde fundou unha academia en 1919. Colaborou en Nuevo Támega. Trasladouse a Ourense e fundou a Academia General inspirada na Institución Libre de Enseñanza, que sería coñecida como Academia Sueiro. Na República afiliouse ao Partido Republicano Radical Socialista. Foi membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense (ATEO) e colaborou na súa revista Escuela del Trabajo. Foi candidato do PRRS nas eleccións xerais de 1933 con Alfonso Pazos Cid e Eligio Núñez Muñoz, pero non resultaron elixidos. Foi nomeado vogal da Comisión provincial de Beneficencia en abril de 1936.
Cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Limeres. Foi protexido polo cabo da Garda Civil de Cerdedo Avelino Sánchez, que lle aconsellou se agachara na súa casa xunto co seu fillo José. O 12 de agosto de 1936 chegaron ao cuarteliño de Cerdedo catro falanxistas de Ourense para levalo á cadea provincial, ao non achegar ningún documento non conseguiron que a Garda Civil os acompañara, evitando así o seu asasinato. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en xaneiro de 1937. Logo de dous anos protexido polos veciños e baixo supervisión do cabo Sánchez, chegou a Cerdedo a orde de detención e decidiu entregarse. Foi encarcerado o 28 de abril de 1938. Pasou uns meses na cadea de Ourense. Foi sometido a expediente de depuración que o inhabilitou para a docencia. Tamén lle incautaron a súa academia e a súa conta bancaria. Enfermo, estivo apartado da actividade docente. Morreu en Ourense en 1962. Vida persoal
Casou con Carmen Martínez Padrón e foi pai de Francisco, José, Gerardo e Paz Sueiro Martínez.
Manuel Sánchez Arcas

Manuel Sánchez Arcas, nado en Madrid en 1897 e finado en Berlín en 1970, foi un arquitecto e urbanista español. Traxectoria
Obtivo o título de arquitecto pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid en 1921. Ampliou os seus estudos en Londres e traballou con Secundino Zuazo. Con Eduardo Torroja fundou o Instituto Técnico de la Construcción y Edificación (actualmente Instituto de Ciencias de la Construcción Eduardo Torroja).
Trala Guerra civil española tivo que exiliarse en Rusia e Polonia onde traballou nos proxectos de reconstrución de Varsovia. Máis tarde trasladouse a Berlín, na República Democrática de Alemaña, onde faleceu. Obras destacadas
Gañou o concurso para levar a cabo o Hospital Provincial de Toledo (1926-1931), e o concurso para construír o Instituto Nacional de Física y Química da Fundación Rockefeller (o chamado Edificio Rockefeller, 1927-1932), ámbolos dous xunto a Luis Lacasa.
Entre 1932 e 1936 proxectou e realizou o Pabellón de Gobierno, a Central Térmica da Cidade Universitaria de Madrid e o Hospital Clínico Universitario San Carlos da Cidade Universitaria de Madrid, obras en colaboración co enxeñeiro Eduardo Torroja, co que tamén colaborou no Mercado de Abastos de Alxeciras (1933-35). Premios
Premio Nacional de Arquitectura de España de 1932 xunto a Eduardo Torroja polo proxecto da Central Térmica da Cidade Universitaria.
Manuel Taboada Roca

Manuel Taboada Roca, nado en Melide o 17 de xaneiro de 1904 e finado en Madrid o 3 de marzo de 2006, foi un xurista galego, Conde de Borraxeiros desde o 1 de outubro de 1958 e Marqués de Montesacro. Traxectoria
Fillo de Jesús Taboada Madriñán e Jesusa Roca Salgado. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e doutor en Dereito pola Universidade Central de Madrid (1926), ingresou na carreira xudicial en 1928 e foi xuíz de instrución de Boltaña (Huesca), Ortigueira e Carballo, maxistrado do Tribunal Supremo do Corpo de Maxistrados de Traballo. Dirixiu a revista Foro Gallego (1950-1960) e realizou estudos biográficos, xenealóxicos e históricos. Foi académico da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación e da Real Academia Española de Jurisprudencia y Legislación, correspondente da Real Academia Galega, e membro do Instituto Luis de Salazar y Castro do Consello Superior de Investigacións Científicas. Finou en Aravaca o 3 de marzo de 2006 aos 102 anos. Obras
Los Poderes generales para pleitos: facultades que otorgan y actividades procesales que no autorizan.
Los Antiguos padrones de estado en los concejos rurales de Galicia.
El Procesalista Herbella de Puga: vida y obras de este gran jurisconsulto, 1952.
Los Títulos nobiliarios y su regulación legislativa en España, 1953.
La rehabilitación de las mercedes nobiliarias: su verdadera naturaleza y consecuencias que contrariamente a sus fines ocasiona, 1972.
Notas genealógicas sobre el jurista Gaspar Rodríguez, 1973.
Los Requisitos de procebilidad en la casación civil española, 1980.
Las Sucesiones nobiliarias y su regulación legislativa después de la Constitución, 1983.
En defensa de la nobleza gallega de antaño, 1993. Vida persoal
Irmán de Antonio Taboada Roca. Casou en Ortigueira con Pilar Fernández Martínez o 12 de outubro de 1933, e foi pai de Manuel, María del Pilar, María Jesús, María de la Concepción, María Teresa, María Socorro, María José e José Ramón Taboada Fernández.
Manuel Teixeira Gomes

Manuel Teixeira Gomes, nado en Vila Nova de Portimão o 27 de maio de 1860 e finado en Bougie ( Alxeria) o 18 de outubro de 1941, foi un escritor e político portugués, o sétimo presidente da Primeira República Portuguesa do 6 de outubro de 1923 ata o 11 de decembro de 1925. Traxectoria
Fillo de José Libânio Gomes e Maria da Gloria Teixeira de Seixas Braga, educouse na casa familiar ata entrar no Colexio de San Luís Gonzaga, en Portimão. Aos dez anos entrou no Seminario Maior de Coímbra e posteriormente matriculouse en medicina na Universidade de Coímbra, non obstante desistiu ao pouco tempo, contrariando a vontade do pai. Mudouse entón para Lisboa, onde entrou no círculo intelectual de Fialho de Almeida e João de Deus. Máis tarde, coñecerá outras figuras importantes da cultura literaria da época, como Marcelino Mesquita, Gomes Leal e António Nobre.
Logo de realizar o servizo militar estableceuse no Porto en 1881, e aí coñeceu a Sampaio Bruno co que colaborou en revistas e xornais, entre eles O Primeiro de Janeiro, Folha Nova, Arte & Vida (1904-1906) e Atlântida (1915-1920).
Despois de se reconciliar coa familia, viaxou a partir de 1891 por Europa, Norte de África e Próximo Oriente como representante comercial dos produtos agrícolas producidos polas propiedades do pai (principalmente améndoas e figos). En 1899 publicou o seu primeiro libro, Inventário de Junho, un libro de viaxes e impresións. Republicano convencido tras a proclamación o 5 de outubro de 1910 da república exerceu o cargo de ministro plenipotenciario de Portugal no Reino Unido (1911-1918). Volveu a Portugal en xaneiro de 1918 e estivo en arresto domiciliario durante a ditadura de Sidónio Pais. Volveu á diplomacia tras a caída do réxime sidonista e foi ministro plenipotenciario en España (1919) e de novo no Reino Unido (1919–1923). Estivo na delegación portuguesa na Conferencia de Paz de París (1919–1920) e foi o candidato do Partido Democrático nas eleccións presidenciais de agosto de 1919 que gañou António José de Almeida. Delegado na Liga de Nacións e vicepresidente da Asemblea Xeral (setembro e 1922). A proposta de Afonso Costa o parlamento elixiuno Presidente da República o 6 de agosto de 1923 e asumiu o posto o 3 de outubro ata a súa renuncia o 11 de decembro de 1925, nun contexto de enorme perturbación política e social. A xustificación oficial foi o seu interese en dedicarse exclusivamente á literatura. O 17 de decembro embarcou no navío neerlandés «Zeus» rumbo a Orán, en Alxeria, nun autoexilio voluntario. Morreu en 1941 e ata outubro de 1950 os seus restos mortais non volveron a Portugal.
Deixou unha considerable obra literaria, integrada na corrente nefelibata, cunha prosa coidadamente clásica con temas decaentes, grotescos e cómicos, e cun erotismo desenfreado e un paganismo helénico. Obra
Cartas sem Moral Nenhuma (1904)
Agosto Azul (1904)
Sabina Freire (1905)
Desenhos e Anedotas de João de Deus (1907)
Gente Singular (1909)
Cartas a Columbano (1932)
Novelas Eróticas (1935)
Regressos (1935)
Miscelânea (1937)
Maria Adelaide (1938)
Carnaval Literário (1938)
Manuel Torres Picón

Manuel Torres Picón, nado en Santiago de Compostela en 1902, foi un carpinteiro e sindicalista galego. Traxectoria
Fillo de Felipe Torres e Marcedes Picón. Carpinteiro. Afiliado á CNT dende 1928, foi tesoureiro do seu sindicato por dous meses. Representou o Sindicato de Zoqueiros de Santiago no Pleno Rexional de Santiago de febreiro de 1933. Foi elixido tesoureiro do Partido Sindicalista de Compostela en maio de 1935.
Foi elixido vicesecretario da Unión Protectora de Artesanos de Compostela en setembro de 1939. Militante da CNT clandestina de Compostela, recibía propaganda dende Madrid e participou na organización dos comités de Vigo e Vilagarcía. En maio de 1947 intentou reorganizar a CNT de Compostela con Miguel Sangenís. Detido, foi procesado na causa 156/47. Xulgado en consello de guerra celebrado en Vigo o 1 de xuño de 1948, foi condenado a 3 anos de prisión. Vida persoal
Casou con Victoria García Meijide en 1932, e foi pai de Manuel (finado en 1943), Mercedes, Felipe, Antonio e Dolores Torres García.
Manuel Torres Sas

Manuel Torres Sas, nado en Lugo e finado en Ferrol o 10 de marzo de 1984, foi un político galego. Traxectoria
Foi nomeado vicesecretario da Agrupación Socialista de Ferrol a principios de 1934. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido por dar "berros subversivos" a principios de outubro, e compareceu ante o Tribunal de Urxencia o 13 de novembro. En 1935 foi designado administrador de El Obrero. En 1942 foi procesado en Ferrol por "excitación á rebelión" na causa 285/42 con Alfredo Rebollar Martínez, Manuel Alcántara Fernández, Antonio Bouzas Costa, Ángel Caruncho Leira, Alberto Fernández Gómez, Rosa Fernández Vidal, José García Filgueira, Felipe Gregorio Cambón, Manuel López Roibás, Rafael Losada Fernández, Genaro Rey López, Ángel Valcárcel Piñeiro e José Varela Cachaza. Cumpriu condena na Prisión Militar do Castelo de San Filipe de Ferrol, de onde saíu en liberdade condicional en novembro de 1944. Finou en Ferrol o 10 de marzo de 1984. Vida persoal
Casou con Dolores Medina Barros e foi pai de Joaquín, José Manuel e Luciano Torres Medina.
Manuel Vidal Martínez

Manuel Vidal Martínez, nado en Vimianzo cara a 1877 e finado en novembro de 1937, foi un industrial e político galego. Traxectoria
Emigrou á Arxentina, onde fixo un pequeno capital. Retornou a Vimianzo e mercou uns muíños industriais en Pasarela. Na Segunda República militou en Unión Republicana. Foi concelleiro de Vimianzo e foi elixido terceiro tenente alcalde. En marzo de 1933 un veciño disparoulle nunha perna, quedando malferido.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse para evitar as represalias. Pasou por varias casas de Calo e Traba de Laxe, e permaneceu algún tempo nun faiado en condicións moi precarias. Morreu en novembro de 1937 a consecuencia das duras condicións do agocho. Para evitar descubrir aos donos da vivenda na que estaba agochado, a familia trasladou clandestinamente o cadáver nun cabalo durante a noite, comunicando o seu falecemento ás autoridades cando xa estaba no domicilio familiar. Obrigaron a soterralo fóra da porta do cemiterio para que a súa tumba fose pisada por todos, e os que asistiron ao enterro foron multados. Decretaron a incautación dos seus bens por un valor de 7. 500 pesetas.
Manuel Vázquez Nóvoa

Manuel Vázquez Nóvoa, nado en Ourense o 30 de decembro de 1908, foi un mestre galego. Traxectoria
Estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. Mestre, membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e colaborador de Escuela de Trabajo, da que era o deseñador. Militaba nas Juventudes Socialistas Unificadas. Foi nomeado mestre da escola graduada de Celanova en novembro de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído a principios de agosto, e abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Como resultado do expediente de depuración foi separado do servizo e baixa na escala en abril de 1940. Ingresou na Prisión de Ourense o 4 de xuño de 1941, de onde saíu en liberdade provisional en 1943. Vida persoal
Casou coa filla do mestre de obras de Ourense Ricardo López Fernández.
Manuel Vázquez Otero

Manuel Vázquez Otero, nado na Estrada cara a 1900, foi un político galego. Traxectoria
Durante a República foi secretario da Casa del Pueblo da Estrada. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido xunto con Manuel Coto Chan e Higinio Carracedo Ruzo acusados de cortar os fíos telegráfico e telefónico a noite do 5 ao 6 de outubro, deixando incomunicada a vila da Estrada; xulgados en novembro polo Tribunal de Urxencia, foron condenados a un ano, catro meses e un día de prisión, e en decembro foron trasladados á colonia penitenciaria do Dueso. Logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi indultado. Foi xefe da oficina de colocación obreira da Estrada.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse. Instruído procedemento por rebelión, aparecen requisitorias na prensa a principios de setembro. Estivo agochado na casa de Josefa Campos Plaza, de Guimarei.
Manuel del Río Mandayo

Manuel del Río Mandayo, nado nos Ánxeles (Oroso) e asasinado en Santiago de Compostela o 5 de outubro de 1936, foi un político e sindicalista galego. Traxectoria
De profesión ebanista, tamén foi gaiteiro. Foi xulgado en consello de guerra en 1929 por insulto á forza armada. Na II República foi membro das Xuventudes Socialistas e despois pasou a militar no PSOE do que foi secretario xeral de Ordes. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido por un falanxista e conducido ao cárcere de Ordes onde foi torturado polo garda civil José Pérez Pérez. Foi paseado no cemiterio de Boisaca na madrugada do 5 de outubro de 1936. A pesar diso, foi posto en busca e captura polas autoridades franquista a finais de outubro de 1936. Vida persoal
Casou con Pilar Naveira Golán e tivo catro fillos.
Manuela Fernández Freire

Manuela Fernández Freire, nada en Ames cara a 1897, foi unha xornaleira galega vítima da represión sexual no franquismo. Traxectoria
Xornaleira de Pedras. Foi detida en 1940 e ingresada no depósito municipal de Negreira. Xulgada por escándalo público por vida marital sen estar casada con José Míguez Enjo, foi condenada o 27 de novembro de 1940 a catro anos e dous meses de prisión. Cumpriu condena na Prisión de Mulleres de Betanzos, onde ingresou o 21 de setembro de 1940. O 10 de febreiro de 1942 foi trasladada á prisión de Tarragona, e de alí pasou á Prisión Especial de Santa María del Puig (Valencia) o 1 de abril de 1943. Saíu en liberdade condicional da Prisión Especial de Santa María del Puig en xaneiro de 1944.
Manuela León

Manuela León Guamán, nada en Punín en 1844 e finada en Riobamba o 8 de xaneiro de 1872, foi unha muller libertaria inxídena ecuatoriana que participou como líder na sublevación do pobo indíxena. Foi proclamada no 2010 unha heroína pola Asemblea Nacional de Ecuador. Traxectoria
Naceu na comunidade de San Francisco de Macshi, hoxe coñecida como Cachatón San Francisco (Hatun Kacha), filla de Hermenegildo León e de María Guamán, inscribiuse o seu nacemento en Punín, parroquia de Riobamba, en 1844.
No ano 1871, cando as accións dun grupo numeroso de indíxenas pretendía recuperar o que antes chamaban o Imperio Inca, Manuela León liderou as tropas indíxenas con Fernando Daquilema como rei proclamado.
Os ideais de Manuela León levárona a encabezar accións en defensa dos dereitos igualitarios para o seu pobo e deter o abuso e a opresión que proviña do goberno de Gabriel García Moreno e a enfrontarse cara a cara contra os comandantes do bando inimigo.
Foi fusilada polos seus actos o 8 de xaneiro de 1872. Cóntase que ao preguntar o pelotón de fusilamento se tiña algo que dicir, ela respondeu «Manapi», é dicir, «nada» na lingua kichwa. Recoñecementos
Unha rúa na cidade de Quito leva o seu nome.
Foi proclamada heroína polo estado ecuatoriano, no ano 2010.
En Guayaquil existe un centro educativo comunitario intercultural bilingüe fiscal que, na súa honra, leva o seu nome.
Manuela Pfrunder

Manuela Pfrunder, nada en Lucerna o 25 de marzo de 1979, é unha deseñadora gráfica suíza coñecida polos seus deseños dos billetes do franco suízo en circulación a partir de 2016. Traxectoria
Manuela Pfrunder educouse en Eschenbach e logo estudou cinco anos na Universidade de Ciencias Aplicadas e Artes de Lucerna, onde acadou o seu mestrado en Deseño Gráfico en 2000.
A súa tese, titulada La poursuite de la création ("A procura da creación creación"), gañou o premio da Asociación Suíza de Artistas Gráficos en 2000 e o premio Willy Guhl de deseño de comunicación como parte do Premio de Deseño Suíza 2001. Esta tese deu lugar á publicación do libro Neotopia, publicado en 2002 co apoio de UNICEF. Logo da súa titulación, marchou a Nova York e logo a Bath, no Reino Unido. Tras adquirir experiencia en Zürich e en Londres, creu a súa propia empresa de deseño gáfico en 2003.
Pfrunder é membro da Design Network Switzerland (DNS) y trabaja como diseñadora gráfica autónoma en Zürich desde 2003.
Billetes de banco suízos
Nun concurso convocado en 2005 polo Banco Nacional Suízo para unha serie de billetes sobre o tema da «Suíza cosmopolita», Manuela Pfrunder acadou o segundo premio, ex-aequo con Martin Woodtli. En 2007, dado que o seu proxecto resultou ser máis acaído para a súa realización que o dos outros dous gañadores, o Banco Nacional Suízo decidiu utilizar unicamente o proxecto de Manuela Pfrunder para a nova serie de billetes.
Inicialmente, a nova serie debía entrar en circulación en 2010, mais finalmente o primeiro billete da serie, o de 50 francos, foi presentado ao público en abril de 2016 e púxose en circulación poucos días despois. Foi elixido o billete máis fermoso de 2016 pola International Banknote Society. Os billetes seguintes entraron en circulación en intervalos de seis meses a un ano. En setembro de 2019, a presentación do derradeir billete de 100 francos marcou o final do seu traballo co Banco Nacional Suízo. Publicacións
(2002). Neotopia. Limmat Verlag. ISBN 978-3857914058
Manuela Villalpando

Manuela Villalpando Martínez, nada en Cogolludo en 1915, e finada en Segovia o 14 de agosto de 2011, foi unha bibliotecaria, historiadora, biógrafa e académica da Real Academia de Historia e Arte de San Quirce. Traxectoria
Filla dun mestre, formouse en Filosofía e Letras en Madrid, e gañou por oposición unha praza como bibliotecaria en Cidade Real. Anos despois da guerra civil, en 1945, chegou a Segovia como bibliotecaria e arquiveira. Nesta cidade castelá coñeceu ao poeta e enxeñeiro Juan de Vera co que contraeu matrimonio. A través do seu marido tomou contacto cos sobreviventes do antigo faladoiro de San Gregorio, matriz da Universidade Popular Segoviana (desmantelada pola ditadura e renomeada por Dionisio Ridruejo como Instituto Diego de Colmenares), e que, ao cabo, orixinou a Academia de Historia e Arte de San Quirce. A partir daquel encontro, Manuela Villalpando iniciou unha serie de investigacións sobre artistas segovianos, sendo o seu primeiro artigo un estudo biográfico sobre o escultor Pedro de Bolduque. Abriu así unha das súas dúas obras emblemáticas, o Diccionario de artistas y artesanos en Segovia de los siglos XVI e XVII, publicado a finais dos anos 1980, no que recolleu boa parte das súas investigacións ao longo de corenta anos. A súa outra grande obra, a Universidade Popular Segoviana (1919-1936), constitúe o traballo máis completo sobre a fecunda vida cultural de Segovia nos anos 1920 e 1930 e os seus protagonistas.
Académica da Real de San Quirce
En 1960, Manuela accedeu como académica de número a San Quirce -a primeira muller en facelo-, e continuou cos seus traballos de investigación. Desenvolveu varias obras sobre a arquitectura da provincia de Segovia, a máis destacada, Los castillos de Segovia (1958), conxuntamente co seu marido. Publicou numerosos artigos en revistas especializadas, ao redor da catedral de Segovia e a quen foron os seus arquitectos, pintores, escultores, decoradores e artesáns, así como as documentadas relacións recompiladas dos arquivos, públicos e privados, en especial aqueles relacionados co período que abrangue dende o século XV ao século XVIII. É autora tamén doutras dúas monografías: Jerónimo de Alcalá Yáñez (1571-1632) e Segovia, de 1976, e o Índice de testamentos de los siglos XVI-XVII, publicada en 1989. Moi considerada e querida entre o resto de académicos de San Quirce, foi a primeira muller elixida presidente (e reelixida varias veces) nunha academia española. Permaneceu activa, publicando con asiduidade até 2001, e asistindo con regularidade ás reunións de San Quirce, malia a súa idade.
Manuela del Sagrado Corazón

Manuela Arriola Uranga, nada en Ondarroa (Biscaia) o 29 de decembro de 1891 e finada en Madrid o 10 de novembro de 1936, máis coñecida como Manuela del Sagrado Corazón, foi unha relixiosa española, unha das vinte e tres Adoratrices del Santísimo Sacramento asasinadas durante a persecución relixiosa, que se desencadeou en tempos da guerra civil española. Foi beatificada polo papa Bieito XVI o 28 de outubro de 2007. Biografía
Ingresou ao noviciado das Adoratrices del Santísimo Sacramento de Madrid o 12 de novembro de 1916, onde cambiou o seu nome polo Manuela do Sacro corazón. Alí fixo a súa profesión o 19 de maio de 1924. Foille confiada a formación das novas relixiosas e dedicouse ao ensino, até a súa elección como secretaria xeral da Congregación, en 1929.
Ao comezar a guerra civil española en 1936, o convento das Adoratrices de Madrid foi incautado (28 de xullo), para destinalo a hospital de sangue. As relixiosas tiveron que alugar un piso, onde permaneceron até o 9 de novembro do mesmo ano, día no que foron arrestadas polos milicianos e levadas ás tapias do cemiterio da Almudena. Alí foron fusilada na madrugada do 10 de novembro. En total eran unhas vinte e tres relixiosas á cabeza das cales se atopaba Manuela. O seu corpo foi sepultado no panteón das Adoratrices do cemiterio da Almudena. Culto
Manuela del Sagrado Corazón atópase á cabeza do grupo das vinte e tres relixiosas Adoratrices del Santísimo Sacramento, quen inmediatamente despois da súa morte gozaron de fama de santidade. O proceso de beatificación foi iniciado o 18 de xaneiro de 1954, a partir de entón recoñecéuselle co título de serva de Deus. Entre as testemuñas do proceso atopábase o chofer do camión que as trasladou ao lugar onde foron fusiladas, quen quedou impresionado polo testemuño das relixiosas.
Manuela del Sagrado Corazón e as súas vinte e dúas compañeiras mártires foron beatificadas polo papa Bieito XVI na masiva cerimonia de beatificación celebrada na praza de San Pedro na Cidade do Vaticano, o 28 de outubro de 2007. En devandita cerimonia elevouse aos altares a 498 vítimas da guerra civil de España do século XX.
Os restos mortais de Manuela foron exhumados no cemiterio da Almudena e trasladados á capela da casa nai das Adoratrices en Madrid. No calendario universal da Igrexa católica celébrase a súa memoria o 6 de novembro, mentres que as Adoratrices conmemórana o 10 de novembro, día do seu martirio.
Manufactura real

As manufacturas reais eran instalacións industriais que se fundaron por iniciativa dos monarcas absolutos durante o Antigo Réxime, como resultado da aplicación da política mercantilista. Moitas delas dedicábanse á fabricación de obxectos de luxo, para o consumo en primeiro lugar dos propios palacios reais.
O exemplo máis claro é a política de Colbert en Francia durante o reinado de Lois XIV (manufactura dos Gobelinos, a partir de 1662, dedicada a tapices, alfombras e outros téxtiles), de modo que adoita chamarse Colbertismo a esta política económica.
A xustificación, dentro da teoría proteccionista, é impedir a saída de recursos do país, pois os obxectos de luxo, de non ser así, se terían que comprar no exterior, co que a balanza de pagamentos se resentiría. A emulación dos costumes do rei faría que as clases altas o imitasen e así se obtiña un público consumidor maior (incluso fóra das fronteiras francesas).
A chegada a España da dinastía Borbón no século XVIII fai que se aplique o modelo de Colbert nas Reales Fábricas: Real Fábrica de Cristales de La Granja, Porcelana del Buen Retiro ou a posterior de La Moncloa, Real Fábrica de Tapices, Real Fábrica de Relojes, Real Fábrica de Sedas de Talavera de la Reina, Real Fábrica de Paños de Guadalajara —denominada de Sarguetas, é dicir, teares: Real Fábrica de Sarguetas de San Carlos—, Real Fábrica de Hilar Sedas a la Piamontesa, en Murcia, Real Fábrica de Paños de San Fernando de Henares, Real Fábrica de Paños de Brihuega, Real Fábrica de Hilados y Tejidos de Algodón de Ávila, ás que hai que sumar as que se dedican a producións estratéxicas, como as armas (Real Fábrica de Armas de Toledo, Real Fábrica de Artillería de La Cavada —fundada anteriormente, en 1622—, Fábrica de Armas de Trubia), ou de artigos de gran consumo cuxo comercio monopoliza o Estado como regalías: tabaco (a Real Fábrica de Tabacos de Sevilla, a Real Fábrica de Tabacos de La Coruña e a de Madrid), augardente, naipes etc.
A Real Compañía de Hilados de Algodón del Principado de Cataluña (1771) estivo na orixe da industria téxtil catalá (indianas) e terminou constituíndose na organización patronal privada Fomento del Trabajo Nacional.