proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Aleksei Chirikov

Aleksei Ilyich Chirikov (Алексей Ильич Чириков en ruso), nado na gobernatura de Tula o 24 de decembro de 1703 e finado en Moscova en novembro de 1748, foi un navegante e capitán ruso. Traxectoria
En 1721, Chirikov graduouse na Academia Naval. Entre 1725 e 1730 e entre 1733 e 1743, foi subordinado de Vitus Bering durante a primeira e segunda expedicións a Kamchatka. O 15 de xullo de 1741 Chirikov (no seu barco San Paulo) foi o primeiro europeo en chegar á costa noroeste de Norteamérica, e a partir de entón descubrir parte das Illas Aleutianas. En 1742 Chirikov dirixiu unha partida de busca do San Pedro, o buque de Bering. Durante a viaxe, especificou a localización da Illa de Attu. Chirikov tomou parte na creación do mapa final dos descubrimentos rusos no océano Pacífico (1746).
Zonas da illa Kyushu, a illa Attu, a baía Anadyr, a baía Tauyskaya, e unha montaña submarina do Pacífico levan o seu nome.
Alelopatía

En botánica chámase alelopatía ao fenómeno de interferencia química que consiste na liberación de susbstancias químicas por parte dunha planta que son daniñas para outras plantas competidoras.
O mesmo concepto esténdese ás relacións de competencia bioquímica entre os outros seres vivos.
O termo alelopatía creouse no ano 1937 polo científico Hans Molisch baseándose nas verbas gregas que significan dano mutuo.
A incompatibilidade que é apreciada entre algunhas é por mor da liberación de substancias volátiles, xeralmente por parte das follas, ou pola excreción de toxinas a través das raíces.
As interferencies alelopáticas acostuman ser provocadas pola combinación de diversas substancias.
As funcións prexudicadas máis frecuentes son a asimilación de nutrientes, o crecemento, a fotosíntese, a respiración, a síntese de proteínas, a permabilidade da membrana celular e mais a actividade encimática.
En moitos casos a acción inhibidora vai a cargo de compostos fenólicos coma por exemplo os que fan que o xirasol dificulte o crecemento da soia ou que as follas do piñeiro interfiran no crecemento doutras plantas.
No chamado cansazo ou esgotamento dos solos despois de anos de monocultivo estaría implicado, entro outros factores, o fenómeno alelopático.
É moi sonado en Galicia a alelopatía que producen os compostos das follas do eucalipto, que dificultan a xermolación de moitas outras especies no subsolo dos eucaliptais.
Alemaña, ano cero

Alemaña, ano cero (en italiano Germania anno zero) é un filme italiano dirixido por Roberto Rossellini que se estreou en 1948. Emitiuse na TVG o 1 de setembro de 2001. Sinopse
Edmund, un neno alemán de doce anos, intenta sobrevivir baixo as duras condicións da posguerra da segunda guerra mundial, especialmente en Berlín, unha cidade que quedou completamente derruída tralo fin da guerra. Personaxes
Edmund Moeschke como Edmund Kohler
Ernst Pittschau como Mr. Kohler
Ingetraud Hinze como Eva Kohler
Franz-Otto Krüger como Karl-Heinz Kohler
Erich Gühne como Herr Henning
Alemáns do Volga

Os alemáns do Volga (en alemán Wolgadeutsche ou Russlanddeutsche, «alemáns de Rusia»; en ruso поволжские немцы, povólzhskie nemtsy) foron alemáns étnicos que vivían nas proximidades do río Volga na rexión europea meridional de Rusia, arredor de Saratov e cara ao sur. Preservaron a lingua e a cultura alemás, as súas tradicións e igrexas, todas cristiás: católicos, protestantes luteranos e menonitas. Numerosos alemáns do Volga emigraron aos Estados Unidos, Canadá, Brasil, Arxentina e outros países nos finais do século XIX e os principios do século XX. Sobre o fin do século XX, moitos dos que aínda quedaban nos territorios da Unión Soviética emigraron e asentáronse en Alemaña. Historia
Os alemáns do Volga sumáronse ao programa bolxevique no 18 de outubro de 1918 e xurdiu así unha comuna de traballadores que foi o inicio do territorio autónomo dos Alemáns do Volga que logo foi fundado o 19 de xullo de 1919.
En febreiro de 1924 fórmase a República Socialista Soviética Autónoma dos Alemáns do Volga (en alemán Autonome Sozialistische Sowjet-Republik der Wolga-Deutschen, ASSRWD; en ruso Автономная Советская Социалистическая Республика Немцев Поволжья). A capital foi Engels.
En setembro de 1941 a república foi disolta e os seus habitantes alemáns foron deportados e foron acusados de colaboración cos nazis. O seu territorio foi repartido entre as provincias (óblasts) de Saratov e Stalingrado (despois Volgogrado). Dos máis de 600000 habitantes que tiña o territorio, uns 450000 eran alemáns.
Aleph (letra)

Aleph ou alef (א) é a primeira letra do alfabeto hebreo e doutros abjad semíticos. É equivalente á letra, ālaph, no alfabeto arameo; á letra ﺍ, ʾalif, no alfabeto árabe; 'ālaph no alfabeto siríaco e á letra א, aleph, no alfabeto arameo. Historia
Significa etimoloxicamente touro ou boi. A súa orixe remóntase ao alfabeto fenicio e a letra está relacionada co trazo glotal do alfabeto ugarítico. É do seu nome fenicio, pronunciado en grego, que deriva a palabra alfabeto das linguas romances (אלא-בית, aleph- beth ).
Aleph está relacionado co alfa ( Α, α ) do alfabeto grego, con A ( A, a ) do alfabeto etrusco, logo con A do alfabeto latino e con А do alfabeto cirílico. Alfa e alef, como todas as letras do alfabeto fenicio, eran unha consoante, pero en latín, grego e cirílico foi a vogal que seguiu ao trazo glotal que se mantivo como letra escrita. Ten un forte parecido coa letra a da escritura Brahmi, o devanceiro de moitas escrituras indias e do sueste asiático. A cabeza de touro cos seus dous cornos é visible no carácter fenicio. Aparece menos no carácter cadrado do hebreo, pero por outra banda o carácter hebreo en letra cursiva conservou a forma dos cornos do bovino.
No sistema de numeración alfabética hebreo o seu valor é 1. Como en moitos idiomas, este sistema de numeración alfabética empregouse para rexistrar números antes de que o sistema numérico o suplantase.
Alepocefálidos

A dos alepocefálidos (Alepocephalidae) é unha familia de peixes teleósteos mariños da orde dos osmeriformes, que se distribúen por todo o océano Pacífico, a costa leste do océano Atlántico e a do oeste do Índico.
Até hai poucos anos esta familia estaba incluída na orde dos arxentiniformes, pero tanto o WoRMS, como o ITIS e como a FishBase, baseándose en estudos máis recentes, clasifácanos dentro da orde dos osmeriformes. Características
Normalmente teñen os dentes moi pequenos, e longas e numerosas filas de branquias. Hábitat
O hábitat máis común no que se enontran estes peixes son as profundidades mariñas por debaixo dos 1000 m. Xéneros
Existen cerca de cen especies, agrupadas nos 19 xéneros seguientes:
Alerxia

A alerxia (do grego: αλλεργία, reacción estraña) é unha hipersensibilidade a unha substancia en particular que se inhala, inxire ou toca, producindo uns síntomas característicos e unha reacción patolóxica do corpo de tipo inmunolóxico. A alerxia é, xa que logo, o efecto prexudicial de hipersensibilidade do organismo. Proceso
A substancia á que se é alérxico denomínase "alérxeno", e os síntomas provocados son definidos como reaccións alérxicas. Cando un alérxeno penetra no organismo dun suxeito alérxico, o sistema inmunitario deste responde producindo unha gran cantidade de anticorpos. A sucesiva exposición ao mesmo alérxeno producirá a liberación de mediadores químicos, en particular a histamina, provocando a aparición dos síntomas típicos da reacción alérxica. Tipos
As alerxias son, segundo Gell e Coombs, de catro tipos: Inmediatas: Caracterízanse por unha resposta rápida do sistema inmunitario, mediada por anticorpos IgE. Exemplos deste tipo son as alerxias a certos alimentos, pole, picadas de insectos ou mordedura de cobras. A gravidade da reacción non só depende da sensibilidade alérxica da persoa, senón tamén da cantidade e tipo de veleno inxectado. As mordeduras de serpes velenosas son sempre casos de urxencia médica, independentemente de se a persoa ten ou non unha alerxia coñecida ao veleno.
Citotóxicas: Estas alerxias ocorren cando os anticorpos atacan as células do propio corpo, podendo afectar a varios tecidos e órganos.
De complexos inmunes: Prodúcense cando os anticorpos reaccionan con antíxenos formando complexos que se depositan en diferentes partes do corpo, provocando inflamación.
Retardadas: Este tipo de alerxia non é mediada por anticorpos, senón por células do sistema inmunitario, e a resposta pode tardar varios días en manifestarse.
Cada un destes tipos pode presentarse con distintos graos de severidade. As alerxias alimentarias, por exemplo, afectan aproximadamente a un de cada dez menores en idade escolar e poden variar en intensidade, dende reaccións leves, como erupcións cutáneas ou malestar dixestivo, até casos graves que poden desencadear un shock anafiláctico e requiren atención médica inmediata. Tratamento
Entre os tratamentos para aliviar os síntomas das alerxias, a cetirizina, un antihistamínico de segunda xeración, é comunmente empregada para reducir os efectos da histamina no corpo. Outros antihistamínicos como a loratadina e fexofenadina, tamén son eficaces para controlar a rinorrea, o proído e os espirros, con menos efectos secundarios que os antihistamínicos de primeira xeración como a difenhidramina.
En casos de alerxias moderadas a graves, poden empregarse corticosteroides nasais para reducir a inflamación nasal. Para as reaccións alérxicas cutáneas, poden ser útiles cremas con corticosteroides ou emolientes. No caso de alerxias graves, como a anafilaxe, é fundamental a administración inmediata de epinefrina e a atención médica urxente. A inmunoterapia, un tratamento a longo prazo que implica a exposición controlada a alérxenos, tamén pode ser considerada para reducir a sensibilidade do sistema inmunitario a determinados alérxenos.
Alessandro Cagliostro

Alessandro di Cagliostro, alcume de Giuseppe Balsama, nado o 2 de xuño de 1743 e finado o 26 de agosto de 1795, foi un personaxe que acadou sona no século XVIII. Foi un viaxeiro, ocultista e masón siciliano. Traxectoria
Nado nunha familia humilde de Palermo. A infancia de Cagliostro non se coñece ben, estudou nun mosteiro e viviu nun mosteiro, escapou de alí e viaxou por Europa e o norte de África, e interesouse pola alquimia. En Roma estableceuse como médico e casou, o conde de Saint-Germain iniciouno na francmasonería en Londres e Cagliostro fundou o rito exipcio da masonería na Haia, viaxou por Rusia, Alemaña e Francia esparexendo o novo rito. Establecido en París en 1722 foi favorito do rei Lois XVI, envolto no caso do colar da raíña, que desacreditou aínda máis á raíña María Antonieta, estivo encerrado na Bastilla durante seis meses e logo foi expulsado do país. De volta en Roma foi encarcerado pola inquisición e morreu nunha das súas prisións. Na ficción
A súa vida é contada de forma tanxencial no libro Claro de lúa de Puri Ameixide.
Alessia Rovelli

Alessia Rovelli, nada en Roma en 1957, é unha numismática italiana. Traxectoria
Alessia Rovelli, nada en Roma en 1957, licenciouse en Historia Medieval na Universidade de Roma La Sapienza, e especializouse na Escola Nacional de Arqueoloxía, adscrita á mesma universidade. Posteriormente doutorouse na Universidade de Florencia.
Rovelli impartiru clases de Numismática Medieval na Universidade de Venecia, de Numismática Antiga na Universidade de Trieste, de Historia Monetaria do Occidente Medieval na Universidade de Roma e de Numismática da Antigüidade Tardía na Escola Italiana de Arqueoloxía de Atenas. Finalmente, accedeu a un posto como profesora asociada de Numismática na Universidade de Tuscia en Viterbo.
Entre 2003 e 2007 participou, xunto con C. Morrison e outros investigadores, nun programa de investigación sobre as emisións de prata da época carolinxia, no seo do Gabinete de Medallas de París e do Centro Ernest babelon (CNRS) de Orleáns.
Entre outras publicacións, Alessia Rovelli formou parte dos comités científicos e de dirección de diversas publicacións periódicas, como a Revue Numismatique, o Journal of Archaeological Numismatics ou os Annali do Istituto Italiano di Numismática. Recoñecementos
(2013): Jeton de Vermeil, da Sociedade Francesa de Numismática, de París. Publicacións
Esta é unha escolma das abundantes referencias bibliográficas producidas por Alessia Rovelli ao longo da súa carreira: (1995). l denaro carolingio nel Meridione d'Italia. Una discussione da riaprire. Annali dell’Istituto Italiano di Numismatica 42. Páxinas 255-262.
(2000). "Some considerations on the coinage of Lombard and Carolingian Italy" (con I. L. Hansen e C. Wickham) The long eighth century. Brill, Leiden. Páxinas 195-223.
(2003). "I denari di Carlo Magno con la legenda +CARLVS REX FR ET LANGACPATROM e il monogramma in greco". En Annali dell’Istituto Italiano di Numismatica 50. Páxinas 217-225.
(2009). "Patrimonium beati Petri: emissione e circolazione monetaria nel Lazio settentrionale (XI-XIV secolo) ". En Annali dell'Istituto Italiano di Numismatica 55. Páxinas 171-194.
(2009). "Emission monétaire et administration dans le royaume d'Italie, a propos des analyses des deniers carolingiens du Cabinet des Médailles. En Revue Numismatique, 165. Páxinas 187-201.
(2010). "Nuove zecche e circolazione monetaria tra X e XIII secolo: l'esempio del Lazio e della Toscana ". En Archeologia Medievale 37. Páxinas 163-170.
(2011). "Le zecche nell’Italia carolingia e ottoniana. Un quadro d’insieme". En Travaini, L. ; e Bazzini, M. Le zecche italiane fino all'Unità. Istituto poligrafico e Zecca dello Stato, Roma.
(2011). "Archeologia Medievale 37". En Archeologia Medievale 37. Páxinas. 163-170. Notas
Aleteo de tiburóns

Denomínase aleteo de tiburóns (do inglés shark finning) ou simplemente aleteo (finning) á práctica pesqueira que consiste en atrapar tiburóns, cortarlle as aletas e devolvelos mutilados e vivos ao mar, onde inevitabelmente morrerán por asfixia —ao non poderen nadar e conseguir a circulación de auga polas súas branquias—, desangrados ou devorados por outros peixes. Efectos sobre as especies
Estudos da Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) e de organizacións conservacionistas independentes, estiman que cada ano se capturan entre 100 e 150 millóns de tiburóns. Os tiburóns son presa dos barcos pesqueiros pola crecente demanda de subprodutos (en particular as súas aletas), para o mercado asiático e os restaurantes asiáticos de todo o mundo. A súa demanda para a sopa de aleta de tiburón, de cartilaxe para produtos farmacéuticos —non só da medicina tradicional chinesa—, están provocando unha verdadeira catástrofe ecolóxica para este grupo de peixes. Por iso, o prezo das aletas das especies máis solicitadas pode alcanzar os 600 euros/kg.
Nas últimas décadas moitas especies de tiburóns pasaron a estar ao bordo da extinción debido á sobreexplotación pesqueira non sustentábel e, en particular, pola práctica do finning, que é ilegal en case todo o mundo (a Unión Europea, que xa a prohibira de forma xeral en 2003, recentemente prohibiu tamén as excepcións permitidas ás frotas pesqueiras españolas e portuguesas)".
As poboacións de tiburóns diminuíron nalgunhas especies nun 90 %. Este declive é máis perigoso para a supervivencia destes peixes debido ás características ecolóxicas dos escualos que os fai moi vulnerábeis á súa captura en masa; trátase de animais que medran lentamente, a súa maduración sexual prodúcese ao cabo de bastantes anos e teñen pouca descendencia.
Alex Kidd

Alex Kidd foi o personaxe mascota da compañía de videoxogos Sega antes de que o fora Sonic o ourizo.
Saíron xogos seus para máquina recreativa, Sega Pico, Sega Master System e Sega Mega Drive/Sega Genesis.
O seu primeiro xogo, Alex Kidd in Miracle World, foi lanzado en 1986. Moitos fans da Master System considérano un auténtico clásico da época dos 8-bit. Xogos
Alex Kidd in Miracle World, 1986 (Sega Master System).
Alex Kidd: The Lost Stars, 1986 (recreativa) e 1988 (Sega Master System).
Alex Kidd BMX Trial, 1987 (Sega Master System).
Alex Kidd in High-Tech World, 1989 (Sega Master System). Este xogo é a versión para occidente do xogo xaponés Anmitsu Hime, con gráficos alterados e textos en inglés. Inda así, o argumento non é o mesmo.
Alex Kidd in the Enchanted Castle, 1989 (Sega Mega Drive/Sega Genesis).
Alex Kidd in Shinobi World, 1990 (Sega Master System).
A partir de 1991, Sega cambiou de mascota a favor de Sonic, buscando un personaxe que conseguise unha maior popularidade, co obxectivo de aumentar as vendas da súa nova consola.
Alex Trochut

Alex Trochut, nado en Barcelona en 1981, é un deseñador gráfico, ilustrador e tipógrafo catalán. É neto do tipógrafo Joan Trochut. Traxectoria
Alex Trochut graduouse en Deseño Gráfico na escola ELISAVA de Barcelona, comezando a súa actividade profesional en Berlín, traballando nos estudos Moniteurs e Xplicit, para posteriormente regresar a Barcelona e traballar no estudo de deseño Toormix á súa chegada, e máis tarde no de Vasava, establecéndose pola súa propia conta en 2007.
A súa obra caracterízase pola importancia que outorga á tipografía, converténdoa nun elemento de expresión gráfica, así como a variedade e cambios de técnica en cada proxecto, mantendo en todos eles como trazos comúns a fusión entre xeometría e formas fluídas. A súa obra vese influída por artistas mediterráneos como Pablo Picasso, Salvador Dalí ou Joan Miró, así como pola arte xeométrica do húngaro Victor Vasarely.
Realizou proxectos para Apple, Arctic Monkeys, Nike, The Rolling Stones, Adidas, Coca-Cola, British Airways, Pepsi, Starbucks ou The Guardian.
En 2011 publicou o libro titulado More is More no que se recollen todos os proxectos que realizou dende 2006 até ese momento.
Alexa (botánica)

Alexa é un xénero de Magnoliopsida ou dicotiledóneas, pertencente á familia Fabaceae.
O seguinte cladograma baséase no Catalogue of Life:
Alexa Internet

Alexa Internet, Inc. e unha subsidiaria da compañía Amazon. com con sede en California. E coñecida por operar no sitio web alexa. com que prove información acerca da cantidade de visitas que recibe un sitio web e as clasifica. Alexa recolle información dos usuarios que teñen instalado Alexa Toolbar, que lles permite xerar estatísticas acerca da cantidade de visitas e dos enlaces relacionados.
Alexa tamén proporciona unha gráfica onde se pode apreciar o crecemento/decrecemento das visitas a unha páxina web, ademais de información diaria (só das 100. 000 primeiras páxinas da clasificación), media semanal e media nos últimos 12 meses. Historia
Alexa Internet foi fundada en 1996 por Brewster Kahle e Bruce Gilliat. O nome foi escollido en homenaxe á Biblioteca de Alexandría, trazando un paralelo entre o maior coñecemento da antigüidade e o potencial de Internet.
Alexander Fleming

Alexander Fleming, nado na granxa Lochfield, preto de Darvel, en Ayrshire, Escocia, o 6 de agosto de 1881 e finado en Londres o 11 de marzo de 1955, foi un científico británico. Traxectoria
Fleming é célebre por descubrir a proteína antimicrobiana chamada lisozima e mais o antibiótico penicilina obtido a partir do fungo Penicillium notatum (que tamén foi chamado Penicillium chrysogenum e hoxe Penicillium rubens). A súa descuberta da penicilina significou unha mudanza drástica para a medicina moderna, iniciando a chamada Era dos antibióticos.
Polos seus descubrimentos, Fleming compartiu o Premio Nobel de Medicina en 1945 xunto a Ernst Boris Chain e Howard Walter Florey.
Alexander Frison

Alexander Frison (en alemán; en ucraíno: Олександр Фрізон; en ruso: Александр Фризон), nado en Baden (preto de Odesa, na Gobernación de Khersón do Imperio Ruso) o 5 de maio de 1875 e finado en Moscova (URSS) o 20 de xuño de 1937, foi un eclesiástico católico latino, bispo e mártir. Traxectoria
Naceu na colonia alemá de Baden (renomeada posteriormente Ocheretivka (Очеретівка) e hoxe integrada en Kuchurhan), nas proximidades de Odesa, o 5 de maio de 1875 (outras fontes dan como ano de nacemento 1873). Era fillo de Johannes Frison e de Elisabeth Schwan, pais doutro rapaz e catro rapazas ademais do propio Alexander, de orixe alsaciana. Logo de rematar con éxito a súa educación en Baden e Strassburg, foi enviado polos seus pais ao seminario menor de Saratov, mais logo de tres anos tivo que volver para axudar na granxa familiar por mor da grave doenza do seu pai.
Sete anos máis tarde, con 22 anos, retomou os seus estudos eclesiásticos no seminario de Saratov e, logo de graduarse, o bispo Anton Zerr enviouno en 1897 ao Colexio Xermánico de Roma para afondar nos estudos de teoloxía. En 1902 volveu a Saratov e foi ordenado sacerdote.
Entre 1905 e 1907 foi profesor no seminario de Saratov, trasladado ao de Odesa en 1907, e reitor do mesmo a partir de 1910. En 1925 foi arrestado por distribuír ropa aos necesitados sen permiso das autoridades.
O 10 de maio de 1926 foi consagrado bispo en segredo por Michel d'Herbigny e nomeado bispo titular de Limyra, visitador apostólico para a diocese de Tiraspol e administrador apostólico de Odesa con dereito de sucesión a Joseph Kruschinsky. A finais do ano, o secretario da Congregación Consistorial Gaetano De Lai (descoñecedor destes feitos), conxuntamente coa Congregación para a Propagación da Fe e por consello de Adriaan Smets, pediu información na Santa Sé antes de nomear un ordinario para os católicos latinos de Ciscaucasia: os candidatos eran o mesmo Frison e Johannes Roth, e logo das súas consultas sería nomeado Roth. Por mor do aumento da presión soviética, Frison reorganizou a diocese de Tiraspol en catro divisións: central (con sé en Odesa, con el mesmo como administrador), setentrional/Volga (con sé en Saratov, con Augustin Baumtrog como administrador), meridional/Cáucaso (con sé en Piatigorsk, con Roth como administrador) e Xeorxia (con sé en Tbilisi, con Stefan Demurow como administrador).
En agosto de 1929 foi brevemente arrestado en Simferopol, e logo da súa liberación retenido en Simferopol sen poder trasladarse a Odesa; a finais do mesmo ano foi novamente arrestado e liberado un ano máis tarde. En 1933 foi arrestado novamente baixo a acusación de permitir a participación de menores de idade nas cerimonios litúrxicas.
O seu derradeiro arresto tivo lugar o 10 de outubro de 1935, acusado de espiar para os alemáns. Foi condenado a morte en marzo de 1936, e o 10/15 de abril de 1937 a condena foi confirmada polo Tribunal Supremo soviético. Foi fusilado o 20 de xuño; fontes máis antigas databan o fusilamento no 2 de agosto.
Alexander Graham Bell

Alexander Graham Bell, nado en Edimburgo o 3 de marzo de 1847 e finado en Baddeck, Canadá, o 2 de agosto de 1922, foi un científico e inventor escocés. Está considerado, non sen polémica, o primeiro inventor do teléfono. Bell foi tamén responsable de avances importantes na tecnoloxía da aviación. Traxectoria
Profesor na Universidade de Bostón, e coa axuda do seu colaborador Thomas Watson, e o patrocinio dos pais de George Sanders e Mabel Hubbard (con quen casaría o 11 de xullo de 1877), inventou o teléfono, un aparello para transmitir o son a longas distancias, grazas á transformación do son en impulsos eléctricos, patentado o 7 de marzo de 1876.
En 1880, Bell recibiu o premio Volta da Academia Francesa de Ciencias. Investiu o diñeiro obtido con este premio (50 mil francos) no desenvolvemento dun novo proxecto, o fotófono, en colaboración con Charles Sumner Tainter. O invento intentaba transmitir o son utilizando un raio de luz, un precursor da fibra óptica. Tamén traballou nun dos primeiros sistemas de gravación de sons coñecido, baseado en imprimir un campo magnético para reproducir sons. A idea foi abandonada ao non poderse construír un prototipo; con todo, os principios básicos atoparían aplicacións prácticas case un século máis tarde, nas cintas magnéticas e as computadoras.
En 1882, Bell obtivo a cidadanía dos Estados Unidos por naturalización. Foi fundador, en 1888, da National Geographic Society, da que foi o seu segundo presidente.
Alexander Robertus Todd

Alexander Robertus Todd, Barón de Todd (PC, OM, FRS), nado o 2 de outubro de 1907 en Glasgow e finado o 10 de xaneiro de 1997 en Cambridge (Inglaterra), foi un químico e profesor universitario escocés galardoado co Premio Nobel de Química en 1957. Traxectoria
Iniciou os seus estudos na Allen Glenns School e licenciouse en química na Universidade de Glasgow en 1928. Posteriormente ampliou os seus estudos na Universidade de Frankfurt, onde se doutorou en 1931.
En 1933 realizou un novo doutoramento na Universidade de Oxford, e en 1938 foi nomeado profesor de química na Universidade de Mánchester, cargo que desenvolveu ata 1944 cando aceptou o seu nomeamento como profesor de química orgánica na Universidade de Cambridge, onde tivo baixo a súa tutela ao bioquímico canario Antonio González González.
Entre 1952 e 1964 foi membro consultivo do Goberno Británico, en 1954 foi nomeado cabaleiro do Imperio Británico pola raíña Isabel II e en 1962 foille concedido o título honorífico de barón. Membro da Royal Society de Londres, foi o seu presidente entre os anos 1975 e 1980. Investigacións científicas
Entre 1935 e 1936 foi membro do equipo investigador da Universidade de Edimburgo onde realizou investigacións sobre a vitamina B1 ou aneurina, da cal elaborou diversos procedementos de obtención por síntese, un dos cales utilizase para preparala industrialmente. Durante a súa estancia no Instituto Lister de Londres entre 1936 e 1938 proseguiu os seus traballos de sínteses da tiamina e outras substancias relacionadas.
A partir de 1955 iniciou as súas investigacións sobre os nucleótidos (os compostos que forman as unidades estruturais dos ácidos nucleicos ADN e ARN), coenzimas e compostos de fósforo, así mesmo efectuou outros estudos que permitiron esclarecer a complicada estrutura da vitamina B12 e vitamina E, a antocianina (pigmento vexetal causante das coloracions vermellas, moradas e azuis das flores). Estudou tamén os alcaloides atopados no haxix e no cánnabis.
O 1957 foi galardoado co Premio Nobel de Química polo seu traballo sobre nucleótidos e coenzimas.
Alexander Rodchenko

Aleksander Mikhailovich Rodchenko (en ruso: Алекса́ндр Миха́йлович Ро́дченко), nado o 5 de decembro de 1891 e finado o 3 de decembro de 1956, foi un artista, escultor, fotógrafo e deseñador gráfico ruso. Foi un dos fundadores do construtivismo e do deseño ruso. Estivo casado coa artista Varvara Stepanova.
Rodchenko foi un dos artistas máis versátiles do construtivismo e do produtivismo en aparecer tras a Revolución Rusa. Traballou como pintor e deseñador gráfico antes de dedicarse á fotomontaxe e á fotografía. A súa fotografía foi socialmente comprometida, formalmente innovadora e oposta á estética pictórica. Preocupado pola necesidade de series de fotos analíticas-documentais, adoitaba a disparar aos seus suxeitos dende ángulos raros, normalmente dende moi arriba ou moi abaixo del, para sorprender ao espectador e atrasar o recoñecemento. Escribiu: "Un ten que tomar varias fotos diferentes dun suxeito, dende diferentes puntos de vista e en diferentes situacións, como se un o examinase ao redor en vez de velo unha e outra vez a través da mesma pechadura".
Alexander von Keyserling

Alexander Friedrich Michael Lebrecht Nikolaus Arthur Graf von Keyserling, coñecido como Alexander von Keyserling, nado o 15 de agosto de 1815 na Casa Señorial de Kabile, Kuldīga, Curlandia, que máis tarde pasou a ser unha provincia do imperio Ruso (hoxe Letonia), e finado o 8 de maio de 1891 na Casa Señorial de Rayküla, Condado de Rapla, Estonia, foi un aristócrata, paleontólogo, naturalista, xeólogo, botánico, e zoólogo alemán, que traballou no imperio Ruso. Traxectoria
Fillo do conde Heinrich Dietrich Wilhelm von Keyserling e da súa esposa Anne Amélie Bénigne von Nolde, formaba parte dunha destacada familia aristocrática xermano-báltica, os Keyserling.
Está considerado como un dos fundadores da xeoloxía rusa.
Realizou numerosas expedicións finaciadas polo seu amigo, o tsar Nicolao I.
Ademais dos seus traballos en xeoloxía, realizou numerosas investigacións en botánica e en zooloxía.
Casou en 1844 coa condesa Zénaide Cancrin (1821-1885), filla do célebre ministro de Finanzas de Nicolao I Georg Cancrin.
Ocupou varios cargos, entre eles curador da Universidade de Tartu (1862-1869).
En 1847 retirouse da súa carreira académica, establecéndose na mansión Rayküll, que adquirira como dote para o seu matrimonio coa fija do ministro de Finanzas ruso George Cancrin. Algunhas publicacións
Con Johann Heinrich Blasius. Die Wirbelthiere Europa's (Os mamíferos de Europa) F. Vieweg und Sohn, Braunschweig, 1840.
Con Roderick Impey Murchison e Édouard de Verneuil. The Geology of Russia in Europe and the Ural Mountains. .. Editor J. Murray, 1845.
Con Paul Theodor von Krusenstern. Wissenschaftliche Beobachtungen auf einer Reise in das Petschora-Land, im Jahre 1843 (Observacións científicas durante unha viaxe á tierra de Petschora, en 1843). C. Kray, San Petersburgo, 1846.
Fossile Mollusken. San Petersburgo, 1848.
Der nördliche Ural und das Küstengebirge Pai-Choi, untersucht und beschrieben von einer in den Jahren 1847, 1848 und 1850 durch die kaiserlich-russische geographische Gesellschaft ausgerüsteten Expedition. .. Buchdruckerei der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, San Petersburgo, 1853.
"Reisetagebücher des Graffen Cancrin 1840-45".
Polypodiacea et cyatheacea herbarii bungeani. W. Engelmann, Leipzig, 1873.
Genus Adiantum L. Recensuit Alexander Keyserling. .. Academia Imperial das Ciencias, San Petersburgo, 1875.
Aus dem Tagebuchblättern des Grafen Alexander Keyserling. .. Stuttgart, 1894. Abreviatura (botánica)
A abreviatura Keyserl. emprégase para indicar a Alexander von Keyserling como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais. Abreviatura (zooloxía)
A abreviatura Keyserling emprégase para recoñecer a Alexander von Keyserling como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía. Honores
Eponimia
Botánica
Xénero (Fabaceae) Keyserlingia Bunge ex Boiss.
Especies (Fabaceae) Astragalus keyserlingii Bunge
(Fabaceae) Tragacantha keyserlingii Kuntze
Alexander von Middendorff

Alexander von Middendorff (en ruso: Алекса́ндр Фёдорович Ми́ддендорф; Alekséndr Fyodorovich Míddendorf), nado 18 de agosto de 1815 en San Petersburgo, e finado o 24 de xaneiro de 1894 en Hellenurme, condado de Valga, Livonia, Estonia, foi un zoólogo e explorador ruso de orixe alemá (era un dos chamados alemáns do Báltico). Traxectoria
Von Middendorff obtivo o seu título de Doutor en Medicina na Universidade de Tartu en 1837. Proseguiu os seus estudos en Berlín, Erlangen, Viena e Breslau.
En 1839 foi profesor asistente de zooloxía na Universidade de Kíiv. Formou parte da expedición de exploración da península de Kola conducida por Karl Ernst von Baer.
Desde 1843 a 1845 explorou a península de Taimyr en Siberia por conta da Academia de Ciencias de San Petersburgo.
Publicou as súas observacións en catro volumes co título Reise in den äussersten Norden und Osten Sibiriens (1848-1875), onde describe os efectos do permafrost sobre a fauna e a flora. Aos 40 anos obtén o cargo de secretario da Academia de Ciencias de San Petersburgo, en recoñecemento ás súas exploracións. Continua con elas até o seu retiro en 1860.
Interesouse pola migración das aves en Rusia, na súa obra Die Isepiptesen Russlands (1855). Abreviaturas
A abreviatura Middend emprégase para indicar a Alexander Theodor von Middendorff como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais. ​
A abreviatura Middendorff emprégase para recoñecer a Alexander Theodor von Middendorff como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.
Alexandra Pavelková

Alexandra Pavelková, nada o 25 de agosto de 1966 en Zvolen, é unha escritora eslovaca de ficción científica e fantasía. Traxectoria
Deuse a coñecer en 1995 co relato Horalka (Montañés) e desde entón leva publicado 7 libros e ducias de relatos e artigos de crítica literaria e cinematográfica. A súa primeira novela foi Piesok vo vetre (Area no vento) en 1999.
Alexandre de Serpa Pinto

Alexandre Alberto da Rocha de Serpa Pinto, nado o 20 de abril de 1846 e finado o 28 de decembro de 1900, foi un explorador e administrador colonial portugués. Traxectoria
Ingresou no Colexio Militar con dez anos e aos dezasete tornouse no seu primeiro Comandante de Batallón de alumnos.
Serpa Pinto viaxou ata África oriental en 1869 nunha expedición ao río Zambeze. En 1877 explorou a zona entre a costa oeste de Angola e a costa leste de Mozambique, conducindo unha expedición que partiu de Benguela (Angola) e na que figuraban tamén Hermenegildo Capelo e Roberto Ivens. A expedición terminou en 1879 e atravesou as cuncas do río Congo e do Zambeze, Angola e partes das actuais Zambia, Zimbabwe e Suráfrica; era a cuarta travesía africana entre o Atlántico e o Índico. De novo entre 1884 e 1885, outra vez con Capelo, cruzou de Angola a Mozambique.
A expedición de Serpa Pinto tiña como obxectivo facer o recoñecemento do territorio e efectuar o levantamento do mapa do interior do continente africano, para demarcar a zona que Portugal reclamaría para si a través do chamado "mapa cor-de-rosa"; esta intención fallou despois do ultimato británico de 1888.
Foi nomeado cónsul-xeral para o Zanzibar en 1887 e gobernador-xeral de Mozambique en 1889. No desempeño do cargo, a continuación de actividades colonizadoras a prol de Portugal, abriu un conflito co Reino Unido.
Alexandrino

Chámase alexadrino o verso de catorce sílabas composto de dous hemistiquios heptasílabos con acento na sexta.
Alexandría de Oxiana

Alexandría de Oxiana ou Alexandría do Oxo foi unha cidade supostamente fundada por Alexandre Magno nas ribeiras do río Oxo (río Amu Daria), na súa confluencia co Kokcha, e ás portas da India. Foi un dos focos do helenismo en Oriente durante case dous séculos ata a súa aniquilación por invasores nómades contra o ano 145 a. C. , data probable da morte do monarca grecobactriano Eucrátides I. Correspóndese coa actual cidade de Ai-Khanoum ou Ay Khanum (literalmente “Dama Lúa” na lingua uzbeka), situada no nordeste de Afganistán na provincia de Kondoz, preto da fronteira de Tadjiikistán. A cidade foi escavada por arqueólogos franceses e rusos entre os anos 1964 e 1978. A escavación foi dirixida por Paul Bernard, quen suspendeu os traballos pola Guerra de Afganistán. Durante a contenda, o lugar arqueolóxico foi parte da fronte bélica, o cal produciu danos, ós cales se sumaron outros, de maior importancia, causados polos saqueos, que deixaron unicamente uns poucos restos do material orixinal.
Alexia (lingüística)

A alexia é a perda da capacidade de ler cando xa fora adquirida previamente. Xeralmente vai acompañada pola perda da destreza na escrita (agrafía), aínda que a persoa pode falar e entender a lingua falada.
Un dos casos máis famosos foi o descrito en 1881 polo neurólogo francés Joseph Jules Dejerine. Un exame postmortem do paciente amosou unha lesión no gyrus angularis do hemisferio esquerdo e a sección esplénica do corpo caloso. Aínda que o suxeito dicía as palabras e as letras correctamente, estas carecían de significado para el: era incapaz de unir o que dicía co modelo de son correspondente. Os pacientes que padecen alexia e agrafía non poden recoñecer as verbas que se lles soletrea en voz alta nin soletrear eles unha verba en voz alta.
As investigacións amosan que os nenos recupéranse mellor cós adultos tras dunha lesión cerebral, o que confirma a hipótese de que o hemisferio dereito dos nenos pequenos tén a capacidade para realizar as funcións da linguaxe cando o hemisferio esquerdo esta danado, porque en realidade a causa de todas as alteracións anteriores na infancia está estreitamente relacionada con disfuncións fisiolóxicas do cerebro. A característica máis común de todos estes trastornos é unha dificultade para facer secuencias correctas de letras, de sons ou de movementos. Recoméndase que o ensino terapéutico comece por exercicios sinxelos de unión de letras (dunha consoante seguida por unha vogal) e máis tarde, cando o neno domine este proceso, deberían introducirse exercicios máis amplos e que requiran secuencas auditivo-vocálicas.
Alfa (letra)

Nome da primeira letra do alfabeto grego (ἄλφα); equivale ao /a/. Minúscula α, maiúscula Α. Adoita transcribirse como a. O seu nome provén do da primeira letra do alfabeto fenicio ’alef. Como signo numérico representaba o un. En maiúscula serve tamén para designar o primeiro canto da Ilíada de Homero e en minúscula o primeiro da Odisea.
A letra α é usada como símbolo para: En física, o coeficiente de dilatación ou coma nome para unha partícula resultado da desintegración atómica;
En relixión, representación do principio de todo (en contraposición a ω, o fin)
En fisioloxía, motoneurona que innerva as fibras extrafusais dos músculos.
Alfa-Caroteno

O α-caroteno é unha forma de caroteno cun anel de β-ionona nun extremo e un anel de α-ionona no extremo oposto. É a segunda forma máis común de caroteno. Fisioloxía humana
Fixéronse estudos en adultos norteamericanos e chineses, nos que se observou que a concentración media de α-caroteno no soro sanguíneo era de 4, 71 µg/dL. Por sexos, nos homes era de 4, 22 µg/dL e nas mulleres 5, 31 µg/dL. Fontes dietarias
Os seguintes vexetais son ricos en alfa-caroteno: Vexetais amarelos-laranxas: cenoiras, patacas doces, cabazas.
Vexetais verdes escuros: brócoli, feixóns verdes, chícharos, espinacas, follas de grelos, verzas, leituga, aguacate.
Alfa-endorfina

A α-endorfina (alfa-endorfina) é un péptido opiáceo endóxeno cunha lonxitue de 16 aminoácidos e coa seguinte secuencia: Tyr-Gly-Gly-Phe-Met-Thr-Ser-Glu-Lys-Ser-Gln-Thr-Pro-Leu-Val-Thr. Co uso da espectrometría de masas, Nicholas Ling conseguiu determinar a secuencia primaria da α-endorfina. Relación coa beta- e a gamma-endorfinas
As endorfinas coñécense xeralmente como neurotransmisores que se liberan cando o corpo sofre dor. As tres endorfinas que xogan un papel nesta resposta son a α-endorfina, a β-endorfina (beta-endorfina) e a γ-endorfina (gamma-endorfina), que derivan todas dun mesmo polipéptido chamado proopiomelanocortina. Aínda que todas elas teñen función de neurotransmisores, os efectos específicos de cada unha son diferentes. A endorfina máis estudada das tres é a β-endorfina. As α-endorfinas conteñen un aminoácido menos que as γ-endorfinas, diferindo nun só residuo do aminoácido leucina no extremo terminal. Aínda que isto pode parecer unha diferenza menor, orixina a produción de efectos moi distintos. De feito, as γ-endorfinas e as α-endorfinas teñen efectos opostos, o cal lles permite contribuír a manter o nivel de homeostase no cerebro e no comportamento dos animais. Non se estudaron en profundidade nin se comprenden totalmente todos os efectos específicos no corpo das α-endorfinas. Con todo, algúns estudos suxiren que estas endorfinas se comportan de xeito similar ás anfetaminas. Outros estudos indican que os efectos das α-endorfinas son similares aos das drogas psicoestimulantes.
Se clasificamos as endorfinas pola súa lonxitude, as α-endorfinas son as máis curtas, con só 16 residuos de aminoácidos, mentres que as β-endorfinas son as que teñen a cadea máis longa, a cal empeza pola mesma secuencia de 16 aminoácidos das α-endorfinas: Tyr-Gly-Gly-Phe-Met-Thr-Ser-Glu-Lys-Ser-Gln-Thr-Pro-Leu-Val-Thr e ten despois outros 15 aminoácidos adicionais. Esta mesma secuencia está presente tamén na γ-endorfina, que ten un aminoácido adicional, unha Leu. A cadea inicial de 5 aminoácidos Tyr-Gly-Gly-Phe-Met tamén se coñece como a secuencia opiácea pentapéptida N-terminal. Con esa configuración, as endorfinas actúan como agonistas dos receptores opiáceos do cerebro. Efectos sobre o comportamento
A α-endorfina é o péptido máis potente para atrasar os comportamentos de evitación. A α-endorfina ten a mesma secuencia C-terminal da β-LPH, o que permite que estes péptidos teñan unha alta afinidade polos sitios de unión opiáceos. Mesmo unha lixeira diferenza no aminoácido C-terminal pode ter drásticos efectos no comportamento de evitación. A importancia da secuencia débese a que determina a función da endorfina. Cando se elimina un aminoácido N-terminal como a tirosina, parece non haber impactos significativos no comportmento de evitación. Porén, cando hai axustes na secuencia C-terminal, como eliminar o fragmento da β-LPH entre os residuos 61-65, a actividade de endorfina decrece.
Alfa-manosidose

A alfa-manosidose é unha desorde de depósito lisosomal provocada pola actividade deficiente da enzima alfa manosidase. Nos humanos, é causada por unha mutación xenética recesiva autosómica. No gando é causado polo envelenamento crónico con swainsonina. Síntomas
Os síntomas varían considerablemente no seu comezo e gravidade. O comezo da forma máis severa, a tipo III, comeza nos primeiros meses de vida e inclúe unha rápida progresión de atraso mental, aumento do fígado e do bazo (esplenomegalia), perda de oído, infeccións respiratorias e anormalidades esqueléticas. Acotío, a aparencia dun individuo afectado inclúe as seguintes características faciais: fronte saínte, tabique nasal nivelado, nariz pequeno e boca ancha. A debilidade muscular e as anormalidades espiñais poden ocorrer por mor da acumulación de material de almacenamento no músculo. Unha forma menos severa de alfa-manosidose implica discapacidade intelectual leve a moderada que se desenvolve durante a nenez ou a adolescencia.
Alfabeto Fonético Internacional

O Alfabeto Fonético Internacional (AFI, API en francés e IPA en inglés) é un sistema de transcrición fonética, creado por lingüistas, é dicir, un sistema de símbolos e signos diacríticos que permite transcribir a lingua falada.
O AFI pode ser utilizado para transcribir calquera lingua do mundo. É o alfabeto fonético máis empregado en todo o mundo (salvo nos Estados Unidos e as súas organizacións, como o SIL International, onde se prefire o alfabeto fonético norteamericano).
O AFI foi creado en París en 1886 pola Asociación Fonética Internacional. O alfabeto tivo reformas en 1989, 1993 e 1996. Descrición
Nel, cada letra representa un fonema (algúns dígrafos úsanse para fonemas africados), ademais de servirse de diacríticos e outros símbolos para anotar trazos suprasegmentais. O sistema descríbese e organiza segundo a fonética articulatoria. Consoantes infraglotais ou egresivas
As consoantes egresivas son aquelas que se articulan exhalando aire desde os pulmóns. Case tódalas consoantes atópanse nesta categoría, ordenadas na seguinte táboa de maneira que as columnas indican o lugar de articulación, e as filas o modo de articulación. As abreviaturas xrd e snr significan 'xorda' e 'sonora' respectivamente.
Alfabeto africano de referencia

O Alfabeto africano de referencia é un alfabeto baseado no alfabeto latino proposto nunha conferencia organizada pola UNESCO en 1978. Foi creado para harmonizar as transcricións das linguas de África. O alfabeto ten como base a idea de relacionar unha letra para cada fonema, evitando os dígrafos. Historia
Desde o século XIX desenvolvéronse varios alfabetos para transcribir as linguas africanas. Karl Richard Lepsius creou o “Standard Alphabet by Lepsius”, baseado no alfabeto latino, para transcribir xeróglifos exipcios. Nas edicións posteriores incluíu outras linguas africanas.
En 1928 Diedrich Westermann liderou o grupo de lingüistas que desenvolveu o “Africa Alphabet”, tamén chamado “International African Alphabet”. Baseado no Alfabeto Fonético Internacional, era un alfabeto sen diacríticos, pero si con dígrafos. Foi creado no “International Institute of African Languages and Cultures” en Londres.
A partir dos anos sesenta do século XX tiveron lugar varias conferencias sobre a alfabetización en África (Abidjan e Ibadan, 1964) nas que se recomendou a utilización das linguas maternas. Na conferencia de Bamaco de 1966 fíxose un estudo sobre as transcricións existentes de distintas linguas, encamiñado ao seu desenvolvemento.
A conferencia de Niamey, que tivo lugar en xullo de 1978 estableceu o alfabeto para a harmonización das linguas da África subsahariana, tendo en conta especialmente as linguas faladas en varios países. Baseouse en gran medida no "International African Alphabet".
En 1982 os lingüistas Michael Mann e David Dalby, que asistiran á conferencia de Niamey, propuxeron unha revisión do alfabeto. Este alfabeto constaba de sesenta letras, xa que incluía ʌ, ƈ, ç, ɠ, ɦ, ɟ, λ, , ƥ, ɽ, ƹ e Ɂ e suprimía c̱, ḏ, ẖ, q̱, ɍ, s̱, ṯ, x̱, ẕ. O cambio fundamental era que as letras só tiñan versión minúscula. Tamén propuxeron un teclado africano. O alfabeto
O alfabeto africano de referencia está composto por 57 letras, con maiúsculas e minúsculas. Algúns dos grafemas consisten en letras latinas con sinais diacríticos, como trazos e ganchos: Na versión manuscrita aparecen as letras ḍ, ḥ, ṣ, ṭ e ẓ cun punto inferior en lugar dun macron inferior.
Na relación de grafemas inclúense tamén diacríticos sobrescritos (agudo ( ´ ), grave ( ` ), circunflexo ( ^ ), caron ( ˇ ), macron ( ¯ ), til ( ˜ ), diérese ( ¨ ) e punto superior (˙)) e nove signos de puntuación (punto, coma, punto e coma, parénteses, comiñas, signo de interrogación e signo de exclamación).
Alfabeto etrusco

O alfabeto etrusco consta de 26 letras (alfabeto modelo) das que catro nunca se empregaron (B C D O). Serve para transcribir o etrusco.
Os textos máis antigos son abecedarios. O exemplo máis coñecido é o alfabeto de Marsiliana (século -VII), que comporta 26 letras das que cinco son vogais: 22 letras gregas de orixe fenicia e 4 letras propias do alfabeto grego (da variante chamada vermella).
Alfabeto de orixe eubea (unha variante vermella do alfabeto grego chamado clásico) que foi empregada polos latinos, que repectaron a mesma orde agás pola letra G, inventada polos romanos e que ocupou o lugar do Z, que non facía falta para a escritura do latín clásico, aínda que despois se retomou para os préstamos do grego e relegada ao final do alfabeto. As letras que non se empregaban en latín desapareceron (como Th, S, S', Ph, Kh e 8).
O lugar onde se tomou prestado este alfabeto é probabelmente a colonia grega de Ischia (Pitecusas), fronte a Cumas, a mediados do século -VII.
A B C (
[k]) D E F (
v) Z (
ts) H Th (como no inglés ten) I K L M N S O P S' (
sh? ) Q R S T U X (
ś) Ph (como no inglés pen) Kh 8 (
f) O alfabeto etrusco clásico chamado «neoetrusco» aparece sobre o -400 e presenta modificacións en relación ao alfabeto de Marsiliana d'Albegna (primeiro modelo de alfabeto sobre unha taboíña de marfil, destinada a ser un pendente): o grafema 8 para a consoante f;
B e D abandonadas porque os sons correspondentes non existían en etrusco — que ignoraba as consoantes sonoras (mais habían ser utilizadas polos romanos que as necesitaban para transcribiren os sons do latín);
K abandonada tamén, agás ante A como no latín KALENDAE (cf. : Calendas) (que deu calendario) e nas cidades setentrionais de Etruria;
O desaparece, substituído por U/Y;
as letras de orixe fenicia, samek e sadi, non se empregan.
Pódense notar tamén dous tipos de signos de puntuación: a puntuación externa: serve para separar as frases e as palabras.
a puntuación interna, que se atopa, como indica a palabra, no interior das palabras; o seu significado non foi definido claramente aínda. Alfabeto
A seguinte táboa presenta os alfabetos etruscos arcaico e clásico, así como as letras equivalentes nos alfabetos grego e latino (cando existe correspondencia). Indícase ademais a pronuncia reconstruída: Codificación informática
Unicode inclúe un bloque «itálico antigo» que, aínda que non é propiamente etrusco, contén caracteres que proveñen directamente del. Os creadores de tipos de letras se inspiran principalmente nas inscricións latinas arcaicas, que utilizan o primeiro estadio das letras etruscas. Non son utilizábeis con facilidade. Son estes: 𐌀𐌁𐌂𐌃𐌄𐌅𐌆𐌇𐌈𐌉𐌊𐌋𐌌𐌍𐌎𐌏𐌐𐌑𐌒𐌓𐌔𐌕𐌖𐌗𐌘𐌙𐌚
Alfabeto pahlavi

Pahlavi ou Pehlevi tamén escrito Pehlvi ou Pelvi, termos derivados de pahlawīg (parto), é o tipo de alfabeto persa que se utilizou desde o século -II até o auxe do islam no século VII. Características
O pahlavi estaba baseado no alfabeto arameo, e tiña tres formas principais. Escribíase de dereita a esquerda e, aínda que se empregaron entre 19 e 20 letras, no Avesta ou libros relixiosos do zoroastrismo aparecen cincuenta formas de letras únicas. Nalgúns casos, os escritores pahlavi conservaron a forma aramea orixinal ao escribir palabras co mesmo significado pero con sons diferentes. Por exemplo, escribiron o arameo mlk (malka "rei") para representar o persa xa ou sha ("rei"). Debido a estas formas de escritura parecidas a ideogramas, fíxose moi difícil para os estranxeiros comprender os textos pahlavi.