Mercado Común Centroamericano

O Mercado Común Centroamericano (MCCA) está integrado por Guatemala, O Salvador, Honduras, Nicaragua e Costa Rica. Réxese polo Tratado Xeral de Integración Económica Centroamericana de 1960 e os seus protocolos modificatorios. Historia
A pesar da data de 1960, non foi até mediados da década dos oitenta que o MCCA se converteu nun ente económico de gran tamaño. Todo isto concretouse con diversos acordos con outros organismos internacionais, entre os que se pode destacar o acordo asinado en 1985 coa Comunidade Económica Europea e que se concretou nun arancel para a importación. Asemade, en 1987 subscribiuse o Tratado Constitutivo do Parlamento Centroamericano e en 1990 estableceuse un novo sistema de pagos.
En 1990 os presidentes centroamericanos acordaron reestruturar, fortalecer e reactivar o proceso de integración, así como os seus organismos. En abril de 1993 chegouse a un acordo de libre comercio que tivo como obxectivo o libre intercambio da maioría dos produtos, a liberalización de capitais e a libre mobilidade de persoas.
A reforma acordada en xullo de 1997 contempla tamén o fortalecemento do Parlamento Centroamericano, a reforma da Corte Centroamericana de Xustiza e a unificación das secretarías nunha soa Secretaría Xeral. Importancia do mercado común
1960 foi o ano de creación do MCCA. O comercio rexional de mercadorías amosou un comportamento moi dinámico; no período 1960-2014, o comercio rexional medrou a unha taxa media anual do 11, 1 por cento, pasando de 30 millóns de dólares en 1960 a 9031 millóns no ano 2014. Este crecemento foi superior ao amosado polas exportacións con destino a outros mercados do mundo, que medraron no mesmo período a unha taxa media anual do 7, 6 por cento, pasando de 410 millóns de dólares en 1960 a 21209 millóns no ano 2014. Este dinamismo foi interrompido unicamente no quinquenio de 1981 a 1985, produto da crise rexional do ano 1980 e das crises políticas e guerras civís dalgúns países centroamericanos como Nicaragua e O Salvador; así como no ano 2009 pola crise financeira internacional que afectou o comercio mundial.
O ritmo de crecemento do comercio rexional tamén padeceu unha desaceleración dende hai algúns anos, con taxas de crecemento do 3, 5 por cento en 2011 ou 0, 9 por cento en 2012. Con todo, o crecemento de 5, 6 por cento en 2013 mostra signos de recuperación nas exportacións rexionais. Réxime comercial
Existe libre comercio entre todos os países membros (harmonizado até un 96% do total dos produtos), conforme ao disposto no Capítulo II do Tratado Xeral de Integración Económica Centroamericana, coa única excepción dunha lista de produtos incluídos no Anexo A do devandito Tratado. As mercadorías deste Anexo, que non gozan de libre comercio e que están suxeitas a réximes comerciais especiais, son as seguintes:
Con restrición nos cinco países: Café sen torrar: Suxeito ao pago dos dereitos arancelarios á importación
Azucre de cana: Suxeito a control de importación
Con restricións bilaterais: Café torrado: Costa Rica co Salvador, Guatemala, Honduras e Nicaragua. Suxeito ao pago dos dereitos arancelarios á importación.
Alcohol etílico, estea ou non desnaturalizado: O Salvador con Honduras e Costa Rica. Suxeito a control de importación
Derivados do petróleo: Honduras e O Salvador. Suxeito ao pago dos dereitos arancelarios á importación.
Bebidas alcohólicas destiladas: Honduras e O Salvador. Suxeito ao pago dos dereitos arancelarios á importación. Institucionalidade
1. Tratado Xeral de Integración Económica Centroamericana:
Subscrito o 13 de decembro de 1960, é o instrumento xurídico que establece o Mercado Común Centroamericano (MCCA), conformado por Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Honduras e Nicaragua a partir do perfeccionamento dunha zona de libre comercio e a adopción dun arancel centroamericano uniforme. Así mesmo en devandito instrumento atópase plasmado o compromiso de constituír unha Unión Aduaneira entre os seus territorios.
2. Protocolo de Tegucigalpa á Carta da ODECA (Protocolo de Tegucigalpa):
Subscrito o 13 de decembro de 1991 por Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua e Panamá. Mediante este protocolo constitúese o Sistema da Integración Centroamericana (SICA) como o marco institucional da rexión, integrado polos estados membros orixinais da Organización de Estados Centroamericanos, ODECA (Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Honduras e Nicaragua), incorporando a Panamá como estado membro. En decembro do ano 2000, o goberno de Belize adhírese ao SICA en calidade de estado membro e en decembro de 2003 faino a República Dominicana en calidade de estado asociado.
O SICA ten como obxectivo fundamental a realización da integración de Centroamérica, para constituíla nunha rexión de paz, liberdade, democracia e desenvolvemento. 3. Protocolo ao Tratado Xeral de Integración Económica Centroamericana (Protocolo de Guatemala):
Subscrito o 29 de outubro de 1993, establece e consolida o Subsistema de Integración Económica, adaptándoo ao novo marco institucional do SICA e ás necesidades actuais dos países da rexión. O obxectivo básico do Subsistema de Integración Económica é acadar o desenvolvemento económico e social equitativo e sustentable dos países centroamericanos, que se traduza en benestar dos seus pobos e o crecemento de todos os países membros, mediante un proceso que permita a transformación e modernización das súas estruturas produtivas, sociais e tecnolóxicas, eleve a concorrencia e logre unha reinserción eficiente e dinámica de Centroamérica na economía internacional.
Mediante este instrumento, os Estados comprométense a alcanzar de maneira voluntaria, gradual, complementaria e progresiva, a Unión Económica Centroamericana cuxos avances deberán responder ás necesidades dos países que integran a rexión. Forman parte do Subsistema de Integración Económica, Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua e Panamá, cuxa incorporación se concretou en maio de 2013.
A organización institucional do Subsistema de Integración Económica é a seguinte:
Órganos: O Consello de Ministros de Integración Económica
O Consello Intersectorial de Ministros de Integración Económica
O Consello Sectorial de Ministros de Integración Económica
O Comité Executivo de Integración Económica
O Comité Comité Consultivo de Integración Económica (CCIE)
Órganos técnico-administrativos: A Secretaría de Integración Económica Centroamericana (SIECA)
A Secretaría do Consello Agropecuario Centroamericano (SECAC)
A Secretaría do Consello Monetario Centroamericano (SCMCA)
A Secretaría de Integración Turística Centroamericana (SITCA)
Institucións: O Banco Centroamericano de Integración Económica (BCIE).
O Instituto Centroamericano de Administración Pública (ICAP).
O Instituto Centroamericano de Investigación e Tecnoloxía Industrial (ICAITI)
4. Convenio sobre o Réxime Arancelario e Aduaneiro Centroamericano:
Subscrito na Cidade de Guatemala en decembro de 1984. Por medio deste Convenio establécese un novo Réxime Arancelario e Aduaneiro centroamericano para responder ás necesidades da reactivación e reestruturación do proceso de integración económica, así como ás do seu desenvolvemento económico e social.
O réxime está constituído por: O Arancel Centroamericano de Importación, formado polos títulos cos dereitos arancelarios que aparecen no Anexo A do convenio;
O Código Aduaneiro Uniforme Centroamericano e o seu regulamento;
As decisións e demais disposicións arancelarias e aduaneiras comúns que se deriven do convenio.
Son órganos do réxime: O Consello Arancelario e Aduaneiro Centroamericano, integrado polos Ministros de Integración Económica;
Os Comités Técnicos: Comité de Política Arancelaria e Comité Aduaneiro; e
A Secretaría
5. Tratado sobre Investimento e Comercio de Servizos:
Subscrito polos Presidentes de Centroamérica na cidade de San Salvador, República do Salvador o 24 de marzo de 2002. Modificado polo Protocolo do 22 de febreiro de 2007 e o Protocolo do 27 de xullo de 2011. Dentro dos obxectivos principais que persegue devandito Tratado atópanse establecer un marco xurídico para a liberalización do comercio de servizos e para o investimento entre as partes, en consistencia co Tratado Xeral de Integración Económica Centroamericana, o Acordo Xeral sobre o Comercio de Servizos (AGCS), que forma parte do Acordo sobre a OMC, así como outros instrumentos bilaterais e multilaterais de Integración e Cooperación. O devandito Marco promoverá os intereses das partes sobre a base de vantaxes recíprocas e a consecución dun equilibrio global de dereitos e obrigacións entre as partes. Así mesmo, búscase estimular a expansión e diversificación do comercio de servizos e o investimento entre as partes.
O Protocolo ao Tratado do 22 de febreiro de 2007 foi ratificado polas Repúblicas do Salvador, Guatemala e Honduras, estando pendente Costa Rica e Nicaragua. O Protocolo do 27 de xullo de 2011 atópase en proceso de ratificación polo cinco países. Relacións comerciais con terceiros
O bloque comercial formado polos Estados Unidos, México e o Canadá, membros do Tratado de Libre Comercio de América do Norte (TLCAN) é o principal socio comercial do MCCA. Para o ano 2014, o 36, 6 por cento de todas as exportacións da rexión vendéronse a estes mercados, especialmente aos Estados Unidos, o principal comprador con diferenza. O mesmo ocorre coas importacións, pois deste bloque provén o 45, 3 por cento de todas as importacións centroamericanas.
Os bloques económicos de América do Sur, Comunidade Andina e MERCOSUR, manteñen unha escasa participación dentro do comercio centroamericano con 1, 1 por cento de todas as exportacións da rexión e o 5, 0 por cento de todas as importacións. A Comunidade do Caribe (CARICOM) ten unha participación no intercambio comercial relativamente baixa. Representa o 1, 5 por cento das exportacións e o 0, 4% das importacións de Centroamérica.
O bloque económico conformado polos países da Unión Europea (UE) mantén unha importante participación dentro do intercambio comercial da rexión, ao comprar o 13, 4 por cento de todas as exportacións centroamericanas e vender o 7, 8 por cento de todas as importacións. A UE tamén xoga un papel importante a través de proxectos de cooperación. A través do Acordo de Asociación entre Centroamérica e a Unión Europea (AACUE) tamén xoga un papel importante como cooperante e a través da asistencia técnica. O AACUE asinouse o 29 de xuño de 2012 no cume do Sistema de Integración Centroamericana (SICA), en Tegucigalpa, Honduras.
Pola súa banda, o bloque comercial da Asociación de Nacións do Sueste Asiático (ASEAN), mantén unha relación comercial importante cos países centroamericanos, ao comprar o 2, 23 por cento das exportacións e vender o 1, 9 por cento de todas as importacións.