proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
David J. Thouless

David James Thouless, nado o 21 de setembro de 1934 e finado o 6 de abril de 2019, foi un físico británico especialista en física da materia condensada. En 1990, foi galardoado co Premio Wolf, e en 2016 recibiu o Premio Nobel de Física xunto con F. Duncan M. Haldane e J. Michael Kosterlitz polos seus descubrimentos teóricos das transicións de fase topolóxica e as fases topolóxicas da materia. Obra científica
Topological Quantum Numbers in Nonrelativistic Physics, World Scientific Publishing Co. Pte Ltd, 1998
The quantum mechanics of many-body systems (Pure and applied physics series), Academic Press, 1972
J. M. Kosterlitz & D. J. Thouless, "Ordering, metastability and phase transitions in two-dimensional systems", Journal of Physics C: Solid State Physics, Vol. 6 pages 1181-1203 (1973)
D. Thouless, M. Kohmoto, M. Nightingale & M. den Nijs, "Quantized Hall Conductance in a Two-Dimensional Periodic Potential", Phys. Rev. Lett. 49, 405 (1982).
David Jenkins

David Jenkins, nado en Blaenclydach o 29 de maio de 1912 e finado en Aberystwyth o 6 de marzo de 2002, foi un bibliotecario, editor e escritor galés, bibliotecario da Biblioteca Nacional de Gales de 1969 a 1979. Traxectoria
Jenkins naceu no sur de Gales, en Glamorgan, fillo dun mineiro que procedía do norte, e tras sufrir un ataque de pneumonía en 1921 comezou a pasar longas tempadas con familiares no norte, en Penrhyn-coch (en Trefeurig) ata se establecer alí definitivamente coa súa avoa. Graduouse en literatura galesa na Universidade de Aberystwyth en 1935. Traballou temporalmente na Biblioteca Nacional de Gales entre 1937 e 1939. Durante a segunda guerra mundial chegou ao rango de comandante, estivo na liberación de París e nas primeiras unidades que en Polonia e no norte de Alemaña entraron nos campos de concentración. En 1946 volveu a Gales e ingresou na Biblioteca Nacional de Gales, no departamento de libros impresos, foi conservador axudante (1949-1957), conservador (1957-1962), conservador xefe (1962-1969) e finalmente bibliotecario (1969-1979). Foi tamén secretario da Welsh Bibliographical Society e editor do seu periódico, Journal of the Welsh Bibliographical Society entre 1964 e 1979. Presidente do Cyngor Llyfrau Cymru entre 1974 e 1980. Escribiu unha biografía de T. Gwynn Jones que publicou en Gwasg Gee en 1973, autor ao que volveu co volume Bro a Bywyd T. Gwynn Jones en 1984 cun carácter máis divulgativo e menos especializado. En 1992 publicou un estudo sobre a comunidade de Trefeurig, Bro Dafydd ap Gwilym e ao ano seguinte O Blas Gogerddan i Horeb (Taith Dwy Ganrif), un estudo sobre a capela baptista de Penrhyn-coch. En 2002 publicou a historia oficial da Biblioteca Nacional de Gales, A Refuge in Peace and War: The National Library of Wales to 1952 escrita ao longo de vinte anos.
David Lovering

David Lovering, nado en Burlington (Massachusetts) o 6 de decembro de 1961, é un músico e ilusionista estadounidense. É coñecido sobre todo polo seu traballo como batería na banda de rock alternativo Pixies, á cal se uniu no ano 1986. Despois da separación do grupo en 1993 Lovering tocou a batería en varios proxectos, coma The Martinis, Cracker, Nitzer Ebb e Tanya Donelly. Tamén ten unha carreira de ilusionista onde é coñecido coma The Scientific Phenomenalist; realizando experimentos científicos no escenario. Cando os Pixies reuníronse no 2004 Lovering volveu como o seu batería.
A súa primeira batería foi unha Gretsch e usouna durante o primeiro ano que estivos cos Pixies. Substituíndoa por unha Tama Artstar II despois de Come on Pilgrim. Esta foi substituída por unha Pearl e na actualidade toca cunha Gretsch. Traxectoria
Aprendeu a tocar a batería durante a súa adolescencia e uniuse á banda de marcha do seu instituto. Na súa entrada do anuario do instituto Lovering escribiu os súas principais aspiracións: estar nunha banda de rock, ser enxeñeiro eléctrico e xirar con Rush, a súa banda favorita. Despois de graduarse, Lovering estudou enxeñería eléctrica no Wentworth Institute of Technology en Boston. Conseguiu un traballo nunha tenda da cadea RadioShack co seu amigo John Murphy, e, despois de graduarse en Wentworth cun título de grao en 1982, traballou fabricando láseres e continuou tocando a batería en bandas locais como Iz Wizard e Riff Raff.
Pixies
En 1985 Lovering asistiu á voda de Murphy e Kim Deal. En xaneiro de 1986 Deal foi contratada para tocar o baixo na recentemente creada Pixies, unha banda de rock alternativo fundada por Charles "Black Francis" Thompson e Joey Santiago. Murphy suxeríulle a Lovering que fixese unha audición coa banda, que aínda non tiña batería. Lovering deixara de tocar a batería nese tempo e nun principio non quedara impresionado pola interpretación das cancións do trío. Porén, despois de tocar xuntos uniuse a eles.
David Mandessi Diop

David Mandessi Diop, nado en Bordeos o 9 de xullo de 1927 e finado en Dacar o 29 de agosto de 1960, foi un escritor francés. Traxectoria
De pai senegalés e nai camerunesa, pasou gran parte da súa vida en Francia ata que marchou a África para traballar como profesor, primeiro no Senegal e logo en Guinea, publicou na revista Presencie Africaine artigos sobre a difícil condición da poesía africana no marco colonial e en 1956 publicou unha recolleita dos seus textos poéticos, Coups de pilon.
David Morris Lee

David Morris Lee, nado o 20 de xaneiro de 1931, é un físico ao que lle outorgaron un Nobel de Física en 1996 polas súas investigacións do helio-3. Traxectoria
Naceu en Rye, Nova York. Seus pais eran fillos de emigrados xudeus procedentes de Inglaterra e Lituania. Graduouse na Universidade Harvard en 1952 e logo uniuse ao Exército dos Estados Unidos durante 22 meses. Obtivo o seu Masters degree na Universidade de Connecticut e o seu Ph. D. na Universidade Yale en 1955, onde traballou para Henry A. Fairbank. Despois da súa graduación en Yale, converteuse en profesor da Universidade Cornell, onde traballou até agora.
En 1972, publicou un traballo sobre a superfluidez do helio-3 co profesor de Cornell Robert C. Richardson e o seu estudante graduado Doug Osheroff. Os tres recibiron o Premio Nobel en 1996. Tamén investigou o spin.
É membro da Academia Nacional de Ciencias e da American Academy of Arts and Sciences.
David O'Keefe

David Dean O'Keefe, nado en 1824 ou 1828 e finado en 1901 no barco Santa Cruz, foi un capitán de barco de orixe irlandesa que se converteu nun persoeiro histórico e político da illa de Yap na Micronesia, no Pacífico Sur. Traxectoria
O'Keefe emigrou aos Estados Unidos en 1848 e estableceuse en Savannah, no Estado de Xeorxia. En 1871, como capitán de barco Belvedere, colleu rumbo ao Pacífico Sur, cara a Manila. En 1872 chegou por primeira vez a Yap, a bordo do Wreker, e alí traballou polo menos ata 1875 na empresa Webster & Cook, de Singapur, antes de establecerse como comerciante pola súa conta, con establecementos en Yap, en Palau e en Mapia. O'Keefe adquiriu varias embarcacións coas que levaba copra ata Hong Kong. En Yap chegou a adquirir moito poder ao proporcionarlle á poboación local ferramentas de ferro procedentes de Hong Kong e doutros lugares de Asia Oriental para facilitar a produción das tradicionais moedas de pedra características daquelas illas.
Por mor da riqueza que adquiriu concedéuselle a propiedade dunha illa (a actual Tarang) na que era considerado como un rei. O seu emblema consistía nunha bandeira estadounidense ondeando sobre as letras "OK". Chegou a ter dúas esposas yapesas, coas que tivo varios fillos na illa, malia estar xa casado en Savannah, onde tiña tamén unha filla.
O'Keefe faleceu en 1901 no barco Santa Cruz, co que regresaba a Savannah, como resultado dun tifón, e deixou unha fortuna de arredor de medio millón de dólares.
O libro titulado His Majesty O'Keefe (1950), de Laurence Kingman, céntrase na vida deste mariño en Yap, do mesmo xeito que a longametraxe homónima de 1954 (estreada en España co título de Su majestad de los mares del sur), dirixida por Byron Haskin e protagonizada por Burt Lancaster.
David Oistrakh

David Fyodorovich Oistrakh, nado en Odesa o 30 de setembro de 1908 e finado en Ámsterdam o 24 de outubro de 1974, foi un virtuoso violinista ruso-ucraíno, e un dos máis consagrados o século XX. Levou a cabo un gran número de gravacións e a el lle foron dedicadas varias pezas par violín a cargo de compositores como Dmitrii Shostakovich.
David Rodríguez Rodríguez

David Rodríguez Rodríguez, nado en Vigo en 1975, é un escritor galego. Traxectoria
É deseñador gráfico de profesión e activista político. Gañou o I Premio de teatro radiofónico Diario Cultural coa obra O bambán. Colabora en prensa, Colabora con artigos de opinión en numerosos medios, como Nós Diario, Praza Pública, Tempos Novos, Luzes, Novas da Galiza, Mientras Tanto, Espai Marx, Sin Permiso, Viento Sur, Diagonal e mantén o blog O funambulista coxo desde o ano 2005. Obras
Infantil
Superavoa (2020). Xerais. ISBN 978-84-9121-751-0
Poesía
Lapidarias. Os versos escuros (2010). Xerais. ISBN 978-84-9914-086-5
Ensaio
Retomando a palabra (2012) Estaleiro.
O canastro sen tornarratos. Resistencia popular na era do capitalismo sen democracia. Unha ollada galega (2018). Xerais. 372 páxs. ISBN 978-84-9121-329-1.
Liberdades antigas, tempos modernos: o republicanismo de Castelao (2022). Dr. Albeiros, un selo da Fundación Vicente Risco. 204 páxs. ISBN 978-84-125600-8-4.
Teatro radiofónico
O Bambán (2007). Xerais.
Nunca me esquecerei de ti (2010). Xerais.
Obras colectivas
Non conciliados. Argumentos para a resistencia cultural.
A praza é nosa, 2011, 2. 0 editora.
Por uma democracia radical. Vozes subalternas contra o estado de exceção, 2012, Estaleiro.
David Unaipon

David Unaipon, (nado como David Ngunaitponi) (28 de setembro de 1872 - 7 de febreiro de 1967) foi un escritor, inventor e predicador aborixe australiano dos Ngarrindjeri. Chegou a ser un dos aborixes máis coñecido de toda Australia e rachou con moitos dos estereotipos dos aborixes. En conmemoración á súa figura, a súa face é a que sae nos billetes de 50$ australianos. Obra
David Unaipon; Legendary Tales of the Australian Aborigines. Melbourne: Melbourne University Press. ISBN 0-522-84905-9.
David Wineland

David Jeffrey Wineland, nado en Wisconsin o 24 de febreiro de 1944, é un físico estadounidense, laureado co premio Nobel de Física no 2012 canda Serge Haroche, «pola medida e manipulación de sistemas cuánticos individuais». Traballa no Instituto Nacional de Estándares e Tecnoloxía (NIST) e no laboratorio de física da Universidade de Colorado en Boulder.
O seu traballo incluíu avances na óptica, arrefriamento láser de ións en trampas de Paul e o uso de ións atrapados en operacións de computación cuántica. Traxectoria
Wineland cursou os seus estudos secundarios no Instituto Encina de Sacramento, California, en 1961. Obtivo a súa licenciatura en Física na Universidade de California, Berkeley en 1965 e finalizou o seu doutoramento en 1970, traballando con Norman Foster Ramsey Jr. , na Universidade Harvard, desenvolvendo unha tese doutoral titulada "O máser atómico de deuterio". Logo traballou como investigador posdoutoral no grupo de Hans Dehmelt na Universidade de Washington antes de unirse á National Bureau of Standards en 1975, onde iniciou o grupo de almacenamento de ións, agora no NIST, Boulder.
David Wineland traballa na Universidade de Colorado, e desenvolveu investigacións fundamentais sobre a interacción entre a luz e a materia.
Wineland é membro da Sociedade Americana de Física, a Sociedade Óptica Estadounidense, e foi elixido membro da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos en 1992. Premios
David J. Wineland traballa como físico do Instituto Nacional de Estándares e Tecnoloxía (NIST), do Departamento de Comercio dos Estados Unidos. Obtivo o Premio Nobel 2012 de Física, sendo o cuarto premio Nobel en física adscrito ao NIST nos últimos 15 anos.
Wineland compartiu o premio con Serge Haroche do Collège de France e a École Normale Supérieure de París, Francia, "polos métodos experimentais innovadores que permiten a medición e manipulación de sistemas cuánticos individuais".
Outros premios que recibiu son: 1990 Premio Davisson-Germer de Física Atómica ou de Superficies.
1990 Premio William F. Meggers da Sociedade Óptica Estadounidense (OSA).
1996 Premio Einstein para a Ciencia do Láser da Sociedade de Electrónica e Óptica Cuántica.
1998 Premio Rabi da Sociedade IEEE de ultrasóns, ferroelectricidade e control de frecuencia
2001 Premio Arthur L. Schawlow en Ciencia do Láser.
2007 Medalla Nacional da Ciencia nas ciencias da enxeñaría
2008 Premio Herbert Walther da Sociedade Óptica Estadounidense (OSA).
2010 Premio do Institute Franklin en Física, compartido con Juan Ignacio Cirac e Peter Zoller.
Medalla Frederic Ives
2012 Premio Nobel de Física compartido con Serge Haroche.
Dawson. Isla 10

Dawson. Isla 10 é un filme chileno de 2009 escrito e dirixido por Miguel Littín. O guión baséase en Isla 10, un libro por Sergio Bitar sobre as súas experiencias como prisioneiro político, e "Isla 10" era o alcume que lle puxeron os gardas durante o seu encarceramento. Foi escollido como candidato de Chile para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 82ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Sinopse
O Golpe de estado do 11 de setembro de 1973 en Chile provocou que Augusto Pinochet tomase o poder do país. O filme conta como os antigos membros do gabinete de Salvador Allende foron arrestados e encarcerados nunha prisión política, designada especialmente como campo de concentración na Illa Dawson, no arquipélago de Terra de Fogo. O campo fora empregado a comezos do século XX para encerrar ós selk'nam e outros pobos indíxenas, que foron trasladados da illa principal para evitar a súa interferencia nos grandes rabaños de ovellas que se estabeleceran alí. En 1973, centros de sospeitos comunistas e disidentes políticos foron encarcerados na Illa Dawson polo goberno de Pinochet. Baixo o estrito control da Mariña chilena, eses homes tentan sobrevivir ás temperaturas extremas e duras condicións de vida. Personaxes
Benjamín Vicuña como Sergio Bitar
Bertrand Duarte como Miguel Lawner
Pablo Krögh como José Tohá
Cristián de la Fuente como Tenente Labarca
Sergio Hernández como Comandante Sallay
Luis Dubó como Sarxento Figueroa
Caco Monteiro como Fernando Flores
Horacio Videla como Dr. Arturo Jiron
Matías Vega como Osvaldo Puccio
Andrés Skoknik como Orlando Letelier
Elvis Fuentes como Clodomiro Almeyda
Sergio Allard como Aristóteles España
Dazhbog Patera

Dazhbog Patera é un patera (un cráter irregular), ou un cráter complexo con ladeiras escaleiradas, na lúa de Xúpiter, Ío. Ten aproximadamente 118 kms de diámetro e está situado a 55, 1° N 301, 48° O. O nome de Dazhbog provén da mitoloxía eslava, onde Dazhbog era o deus do Sol, este nome foi aprobado pola Unión Astronómica Internacional no 1979.
Este volcán é difícil de diferenciar doutros volcáns e accidentes xeolóxicos nalgunhas imaxes de Ío. En imaxes tomadas pola sonda Voyager, nestas imaxes a caldeira é bastante prominente cun vermello escuro no chan do cráter e un halo escuro ó redor da propia caldeira. Pero nas imaxes de sonda Galileo custa moito dicir onde está o volcán. Unha teoría podería ser que o volcán estivese inactivo, e coma en xullo do 1998, o Telescopio Hubble detectou un punto quente en Dazhbog, [Cómpre referencia] entón poderían aparecer variacións acusadas entre imaxes de cando o volcán estaba inactivo e de cando estivese activo.
Daşoguz

Daşoguz é unha cidade en Turkmenistán, capital da provincia de Daşoguz. En 2009 tiña 227. 184 habitantes. Sitúase a 88 metros sobre o nivel do mar. Historia
Os rusos fundaron o asentamento como un forte a principios do século XIX. A cidade actual ten o estilo arquitectónico soviético e actúa como centro administrativo local e de transportes. Da cidade parten as visitas a Konya-Urgench, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
De Delftse Pauw

De Delftse Pauw (en galego: "O pavo real de Delft") ou, na súa forma completa, Delft Pottery de Delftse Pauw, é unha fábrica de louza establecida no século XVII ao norte da cidade surholandesa de Delft, nos países Baixos. Historia
A fábrica fundouse no ano 1650 e localízase na zona de Delftweg no límite co concello de Rijswijk, ao pé da canle De Vliet. É un dos dous establecementos (xunto con Royal Delft) de fabricacioón de pezas cerámicas que continúa coa tradición da olaría de Delft, totalmente pintada á man, dos 32 que existían no século XVII.
O Delftse Pauw, atrae anualmente preto de 13. 500 visitantes.
Ademais da fabricación, o edificio alberga unha sala con exposición dos produtos fabricados, obradoiros de pintura sobre cerámica e unha pequena tenda onde se poden adquirir.
De Magnete

De magnete, magneticisque corporibus, et de magno magnete tellure (Sobre os imáns, os corpos magnéticos e o gran imán terrestre), máis coñecido como De magnete, é un traballo científico realizado en 1600 polo médico, físico e científico inglés William Gilbert.
Neste traballo Gilbert describe varias das súas experiencias co seu modelo da Terra denominado terrella. A partir dos experimentos chegou á conclusión de que a Terra era magnética e que este era o motivo polo cal os compáses apuntaban ao norte (naquel momento pensábase que a Estrela Polar ou unha grande illa magnética situada no polo norte atraía a agulla do compás). En De magnete tamén publicou os seus estudos sobre a electricidade estática producida polo ámbar. O ámbar en grego denomínase elektron e electrum en latín, por iso Gilbert referiuse ao fenómeno co adxectivo electricus e o nome electricitas, que darían paso aos termos modernos eléctrico e electricidade.
De magnete tivo grande influencia, non tan só polo interese inherente ao tema que trataba, senón polo rigor co que Gilbert describiu os seus experimentos e as súas obxeccións ás antigas teorías sobre o magnetismo. Gilbert recoñeceu o legado científico dos traballos de Pierre de Maricourt e incorporou os experimentos deste científico francés do século XIII ao seu tratado. A pesar de que o seu pensamento foi fortemente influenciado polo misticismo da súa época, Gilbert foi un dos pioneiros da física experimental, atendendo que realizar estudos e experimentos que puidesen atentar contra a doutrina da Igrexa Católica era perigoso e arriscado (o mesmo ano que se publicou De magnete, Giordano Bruno foi queimado no Campo de' Fiori de Roma pola Inquisición). De magnete: volumes
De magnete está formado por seis volumes. Procura histórica do magnetismo e teoría do magnetismo da Terra.
Distinción entre electricidade e magnetismo. Argumento contra o movemento perpetuo.
Experimentos coa "terrella".
Declinación magnética (variación do norte magnético coa posición).
Inclinación magnética e deseño dun clinómetro (inclinómetro) magnético.
Teoría magnética do movemento estelar e terrestre. Precesión do equinoccio.
Edicións
De Magnete, Peter Short, Londres, 1600 (orixinal en latín)
De magnete, Stettin (Prusia na época) actualmente Szczecin (Polonia), 1628 e 1633
De magnete, Facsímile da versión orixinal de 1600, Berlín 1892
De magnete, Tradución inglesa de Paul Fleury Mottelay, 1893
De magnete, Tradución inglesa de Silvanus P Thompson, Chiswick Press, 1900
De magnete, Facsímile da tradución de Thompson, Basic Books, Nova York, 1958
De magnete, Facsímile da tradución de Mottelay, Dover Books, 1991, ISBN 0-486-26761-X
De Revolutionibus Orbium Coelestium

De Revolutionibus Orbium Coelestium (Sobre o movemento das esferas celestiais) é unha obra de Nicolao Copérnico, escrita entre 1506 e 1530, aínda que non o publicou ata o ano da súa morte en 1543. El cría que o sistema Ptoloméico era demasiado complicado, e quería propoñer unha explicación máis simple e correcta.
Dedicada ao papa Paulo III, está dividida en seis volumes: O primeiro volume contén unha visión xeral da teoría heliocéntrica, e unha curta explicación das súas ideas do universo.
O segundo volume é teórico e fala dos principios da astronomía esférica. Tamén contén unha lista de estrelas (para dar unha base aos argumentos que se desenvolven nos seguintes volumes).
O terceiro volume fala principalmente dos movementos do sol e do relacionado con iso.
O cuarto volume contén descricións similares da lúa e dos seus movementos orbitais.
Os quinto e o sexto volumes conteñen unha explicación do novo sistema. De Revolutionibus comeza cun prólogo anónimo no que se explica que o sistema proposto constitúe unha hipótese matemática para explicar mellor o movemento dos planetas e outros corpos celestes e que non se traduce forzosamente nunha realidade. Johannes Kepler mostrou que dito prólogo fora engadido polo filósofo luterano Osiander. O principal obxectivo do prólogo parecía ser suavizar as controversias relixiosas que o cambio dun sistema xeocéntrico a un sistema heliocéntrico podía causar. O libro causou unha controversia moderada na súa publicación. Con todo en 1546 un sacerdote dominicano Giovanni Maria Tolosani, escribiu un tratado denunciando a teoría copernicana e defendendo a verdade absoluta das escrituras.
En 1616 o cardeal Bellamine ordenou a Galileo Galilei en nome do papa que tomase como posición que o sistema era tan só unha construción matemática sen constituír unha realidade física. Logo disto, De Revolutionibus foi posto no Índice de libros prohíbidos da Igrexa católica. Permitíronse algunhas edicións corrixidas nas cales se explicaba que a teoría heliocéntrica non tiña que ver en realidade coa descrición da realidade. Devanditas edicións foron preparadas en 1620 pero nunca foron impresas en gran número. O libro orixinal permaneceu no Índice ata o ano 1835.
De Stijl

De Stijl (en galego O estilo, pronunciado [də ˈstɛɪl]) tamén coñecido ás veces como neoplasticismo, foi un movemento artístico holandés nado no ano 1917. O termo De Stijl úsase para referirse a un obxecto creado por artistas holandeses entre os anos 1917 e 1931. De Stijl tamén foi o nome dun xornal fundado polo crítico Theo van Doesburg, que facía propaganda das teorías do grupo. Historia
Ademais de Van Doesburg, os principais membros do grupo eran os pintores Piet Mondrian e Bart van der Leck, e os arquitectos Gerrit Rietveld e J. J. P. Oud. A Filosofía artística na que se apoiaba o grupo era o neoplasticismo; a nova arte plástica (ou Nieuwe Beelding en neerlandés).
De Stijl propoñía unha utopía ideal e espiritual de harmonía e orde. Evocaban a máis pura arte abstracta reducíndose as máis simples formas e cores. Eles facían simples composición visuais en vertical e horinzontal usando só cores primarias xunto co negro e branco.
Principios e influencias
O movemento De Stijl foi influenciado polo cubismo, xunto con outros mitos e ideas sobre a forma xeométrica ¨ideal¨ (como a ¨perfecta liña recta¨) na Filosofía neoplatónica do matemático M. H. J. Schoenmaekers. Os traballos do De Stijl tamén foron influenciados polo estilo internacional da arquitectura e deseño de roupa e interiores do Bauhaus.
Na música, De Stijl só se influenciou do compositor Jakob van Domselaer. Entre 1913 e 1916 compuxo o seu Proeven van Stijlkunst ('Experimentos na arte artística'), inspirado polas pinturas do seu amigo Modrian. Lista dos neoplasticistas
Max Bill (1908 – 1994) arquitecto e deseñador
Ilya Bolotowsky (1907 – 1981) pintor
Burgoyne Diller (1906 – 1965) pintor
Theo van Doesburg (1883 – 1931) pintor, deseñador e escritor, publicou "De Stijl " 1917 – 1931
Cornelis van Eesteren (1897 – 1981) arquitecto
Jean Gorin (1899 – 1981) pintor
Robert van't Hoff (1887 – 1979) arquitecto
Vilmos Huszàr (1884 – 1960) pintor
Anthony Kok (1882 – 1969) poeta
Bart van der Leck (1876 – 1958) pintor
Piet Mondrian (1872 – 1944) pintor
Marlow Moss (1890 – 1958) pintor e escultor
J. J. P. Oud (1890 – 1963) arquitecto
Amédée Ozenfant (1886 – 1966) pintor
Gerrit Rietveld (1888 – 1964) arquitecto e deseñador
Georges Vantongerloo (1886 – 1965) escultor
Friedrich Vordemberge-Gildewart pintor
Jan Wils (1891 – 1972) arquitecto
De Tijd

De Tijd, é un xornal financeiro belga en neerlandés que se chamou ata 2004 De financieel-economische Tijd. En 2003 tiña unha tiraxe de 50. 109 exemplares.
De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades

De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades é un aforismo que sintetiza os principios dunha sociedade socialista ou comunista, no sentido orixinal do termo.
Foi utilizado en diversas formas por autores como Étienne Cabet ou Louis Blanc. Popularizouse especialmente no ideario do socialismo utópico e posteriormente no pensamento anarquista. Foi retomado por Karl Marx na súa Crítica do Programa de Gotha, obra póstuma publicada en 1891, para formular o principio polo que se rexería a «fase superior» da «sociedade comunista». A «primeira fase» estaría definida polo principio «a cada cal segundo o seu achegue». Historia
Karl Marx escribiu en 1875 a súa "Crítica do Programa de Gotha" (Die Kritik des Gothaer Programms), dirixida ao Partido Socialista Obrero de Alemaña (Sozialistische Arbeiterpartei Deutschlands, SADP), fundado pouco antes. Porén, non foi publicada até dezaseis anos despois. Dita crítica centrábase en dous asuntos esenciais: a forma como se expuña a distribución do produto nacional e a súa concepción do Estado. En canto ao primeiro, Marx propuña que a «primeira fase» da «sociedade comunista» se rexese polo principio «a cada cal segundo a súa achega», porque a mesma «aínda aparece co selo da vella sociedade [capitalista] de cuxas entrañas procede». Este principio, con todo, non aseguraba a igualdade, pois as capacidades das persoas non eran as mesmas, nin tampouco a súa situación familiar, polo que unhas recibirían máis cás outras. Por iso, Marx propuña que na «fase superior da sociedade comunista» o principio que debía aplicarse fose: «De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades! ».
O parágrafo da Crítica do Programa de Gotha en que se refería a este principio dicía o seguinte:
De facto

De facto é unha locución latina que significa "de feito" e que se utiliza sobre todo por cuestións legais para referirse a aquelas materias ou situacións que aínda que non están no dereito ou na lei están admitidas na práctica. Contrasta coa locución de iure, que se utiliza cando si está oficializada pola lei ou o dereito.
De iure

De iure (en latín "segundo dereito, segundo a lei") é unha expresión latina que se emprega para reafirmase nalgunha afirmación mediante apoio legal. Contrasta coa expresión de facto, que significa "de feito".
Os termos de iure e de facto significan por principio e na práctica; "de iure" refírese ao que se ten por dereito declarado ou de forma oficial, mentres que a segunda emprégase para atribuír o mérito, por exemplo un estándar de iure é aquel que foi oficializado, mentres que o estándar de facto é o que pola práctica se probou como o máis axeitado.
De la grammatologie

De la grammatologie é un ensaio en lingua francesa do filósofo Jacques Derrida, publicado en 1967 por Les Éditions de Minuit. É unha das obras máis importantes respecto á deconstrución. Foi traducido ao inglés pola filósofa Gayatri Spivak, sendo publicada en 1976. Contexto e relevancia
De la grammatologie inclúe unha extensa discusión sobre o pensamento e obra de Claude Lévi-Strauss, Ferdinand de Saussure e Jean-Jacques Rousseau, ao tempo que analiza a obra de Étienne Condillac, Louis Hjelmslev, Edmund Husserl, Roman Jakobson, Gottfried Wilhelm Leibniz, André Leroi-Gourhan e William Warburton. Xa nesta obra o autor inclúe boa parte dos conceptos que desenvolveu na súa obra posterior, especialmente en relación á lingüística e o fenómeno da escritura. Considérase o texto fundacional da crítica deconstrutivista.
Trátase dun dos tres libros que Derrida publicou en 1967 e que serviron para establecer a súa reputación como pensador. Os outros dous foron La voix et le phénomène (Presses Universitaires de France, París, 1967) e L'écriture et la différence (Seuil, París, 1967). Contido
Derrida defende a idea de que na tradición filosófica de Occidente a escritura sempre foi considerada unha forma derivada e secundaria da fala, como unha especie de "caída" desde a "presenza completa" da fala / lingua falada. Na obra Derrida deconstrúe esta idea tal e como é presentada por diferentes pensadores de diferentes épocas, mostrando as aporías e elipses a que leva este prexuízo. Derrida non pretende facer unha crítica especificamente da obra destes autores en concreto, xa que non cre que sexa posible escapar a estes parámetros de operación mental e de funcionar con estes esquemas e oposicións binarias. O seu propósito é crear unha nova ciencia da "gramatoloxía" que traballaría con estas cuestións dun modo completamente novo, seguindo o modelo da lingüística pero baseándose na escritura.
De officiis

De officiis é unha obra filosófica de Cicerón que trata dos deberes que cada home ten que cumprir como membro do Estado. Cicerón compúxoa a finais do ano 44 a. C. escribíndoa como unha carta a seu fillo que na época estudaba filosofía en Atenas inspirándose nunha obra análoga do estoico Panecio. Divídese en tres libros, no primeiro trata do concepto de honestum (ben moral) en relación ao que se establecen os deberes, isto é os comportamentos moralmente válidos e que se desenvolve en catro virtudes fundamentais (sabedoría, xustiza, temperanza e magnimidade); no segundo trata sobre o útil, onde se desenvolven eses deberes e o último libro trata do conflito entre o útil e o honesto.
De rerum natura

De rerum natura (Sobre a natureza das cousas) é un extenso poema de Lucrecio (Tito Lucrecio Caro), escrito no século I a. C. Foi composto en 7400 hexámetros dactílicos distribuídos en seis libros. O libro, a maior obra da poesía da Roma antiga, divulga a filosofía e a física atomista de Epicuro de Samos e a física atomista de Demócrito de Abdera. Historia
A única versión do texto que chegou á actualidade transmitiuse grazas a Marco Tulio Cicerón, quen preparou a súa edición á morte do poeta, e ao humanista Poggio Bracciolini, quen o copiou en 1418 do único códice conservado.
A obra, materialista e irrelixiosa, foi traducida polo español José Marchena a principios do século XIX en hendecasílabos brancos coa intención de combater o catolicismo dos seus compatriotas. Moi importantes polos seus méritos filolóxicos e polas súas abundantes notas foron: A versión bilingüe do humanista inglés John Mason Good, (Londres, 1805, 2 vols. )
A edición filoloxicamente impecábel de Karl Lachmann (Berlín, 1850) Estrutura
O primeiro libro comenza cunha invocación a Venus como forza xerme da natureza e trata de como todo está composto de átomos e de baleiro.
O libro segundo trata do movemento e as agrupacións dos átomos.
O terceiro libro fala sobre a alma que, segundo el, é mortal.
O cuarto, sobre a teoría da sensación.
O quinto, sobre o mundo.
O sexto, sobre diversos fenómenos atmosféricos e as enfermidades. Termina cun sombrío panorama sobre os estragos da peste en Atenas, en deliberado contraste co inicio.
A intención de Lucrecio, como xa sinalara Virxilio, é liberar o home do medo aos deuses e á morte, causas, segundo el, da infelicidade humana. ("Está ben ver ao navegante distante loitar contra a treboada e naufragar, non porque nos alegremos do mal alleo, senón porque é bo acharse libre de tormentos").
Representa o cosmos como un conxunto fortuíto de átomos que se moven no baleiro ("Nada nace da nada, nada volve á nada"). A alma é material e non sobrevive ao corpo. Os fenómenos teñen todos causa natural. Se existen os deuses, estes non interveñen nos asuntos dos mortais. Por outra parte, ofrece unha triste visión do amor humano que intrigou aos especialistas.
Dead Man Walking (filme)

Dead Man Walking é un filme estadounidense de coproducido e dirixido por Tim Robbins que se estreou en 1995. Está protagonizado por Susan Sarandon e Sean Penn, e o guión é unha adaptación do libro homónimo. A irmá Helen Prejean (Sarandon) estabelece unha relación especial con Matthew Poncelet (Penn), un prisioneiro no corredor da morte en Luisiana, actuando como a súa conselleira espiritual despois de terse carteado con el. Personaxes
Susan Sarandon como Helen Prejean
Sean Penn como Matthew Poncelet
Margo Martindale como Irmá Colleen
Robert Prosky como Hilton Barber
Lois Smith como Augusta Bourg Prejean
Jack Black como Craig Poncelet
Celia Weston como Mary Beth Percy
Raymond J. Barry como Earl Delacroix
R. Lee Ermey como Clyde Percy
Michael Cullen como Carl Vitello
Scott Wilson como Chaplain Farlely
Roberta Maxwell como Lucille Poncelet
Peter Sarsgaard como Walter Delacroix
Missy Yager como Hope Percy
Dead Poets Society

Dead Poets Society é un filme estadounidense dirixido por Peter Weir que se estreou en 1989. Sinopse
Nun elitista e estrito colexio privado de Nova Inglaterra, un grupo de alumnos descubrirá a poesía, o significado do "carpe diem" e a importancia vital de loitar por acadar os soños grazas a un excéntrico profesor que esperta as súas mentes por medio de métodos pouco convencionais. Personaxes
Robin Williams como John Keating
Robert Sean Leonard como Neil Perry
Ethan Hawke como Todd Anderson
Josh Charles como Knox Overstreet
Gale Hansen como Charlie Dalton
Norman Lloyd como Headmaster Gale Nolan
Kurtwood Smith como Mr. Perry
Dylan Kussman como Richard Cameron
James Waterston como Gerard Pitts
Leon Pownall como McAllister
Alexandra Powers como Chris Noel
Kevin Cooney como Joe Danburry
Welker White como Tina
Debra Mooney como Mrs. Anderson Galardóns e nomeamentos
1990: César: Mellor filme estranxeiro.
1989: Oscar ó mellor guión orixinal. Nomeado a mellor filme, director e actor (Robin Williams).
1989: 4 nomeamentos ó Globo de Ouro: Mellor drama, director, actor e guión.
1989: BAFTA: Filme e Banda sonora. Nomeada a mellor director, actor, guión e montaxe.
1989: David di Donatello: Filme estranxeiro. Nomeado a mellor director e actor estranxeiros.
Dead Ringers

Dead Ringers é unha película dirixida polo canadense David Cronenberg, sendo unha adaptación do libro Twins de Bari Wood e Jack Geasland. Foi coproducida entre Canadá e os Estados Unidos. Na interpretación, a película está protagonizada por Jeremy Irons. Sinopse
O filme narra a historia de dous doutores en xinecoloxía xemelgos. Elliot e Beverly son distintos, mais complementarios, e necesítanse mutuamente. Dado a súa semellanza suplántanse en reunións, coas mulleres e van vivindo os dous a mesma vida. Aparece logo unha muller, a actriz (na ficción) Claire Niveau que trastornará a súa relación até acabar en traxedia. Elenco
Jeremy Irons — Beverly e Elliot Mantle.
Geneviève Bujold — Claire Niveau.
Heidi von Palleske — Cary.
Barbara Gordon — Danuta.
Shirley Douglas — Laura.
Stephen Lack — Anders Wolleck.
Nick Nichols — Leo.
Lynne Cormack — Arlene.
Damir Andrei — Birchall.
Miriam Newhouse — Mrs. Bookman.
Jill Hennessy — Mimsy.
Jacqueline Hennessy — Coral.
Deadmau5

Joel Thomas Zimmerman, nado en Niagara Falls, Ontario o 5 de xaneiro de 1981, é un produtor musical e DJ canadense máis coñecido polo seu nome artístico deadmau5. Zimmerman produce en gran variedade de estilos dentro do xénero house e da música eletrónica. Os seus temas foron incluídos en varios álbums recompilatorios como In Search of Sunrise 6: Ibiza de 2007 ou en A State of Trance de Armin van Buuren. O seu primeiro álbum, Get Scraped, foi lanzado en 2005.
Deambulatorio

O deambulatorio é un espazo que rodea o altar maior dos templos por onde poden transitar os fieis.
É un elemento característico da arquitectura románica que logo se fixo extensivo á gótica. A súa utilidade xurdiu coa peregrinación masiva aos lugares de devoción popular, cando unha multitude de fieis concorría nunha igrexa e se aprestaba a venerar as reliquias que nela se atesouraban. Este corredor proporcionaba a necesaria fluidez de circulación para que todos alcanzasen a reverenciar as sacras reliquias e para non interromper a cerimonia relixiosa que se puidese estar oficiando na capela maior.
O normal é que na cabeceira da nave central se sitúe o presbiterio e a continuación a capela principal contendo o altar maior e formando unha ábsida de planta semicircular ou poligonal. En tal caso, o deambulatorio adóitase formar pola prolongación das naves laterais que envolven a ábsida polo seu exterior. En ocasións, ábsida e deambulatorio non están separados por un muro cego, senón por unha arquería que ofrece permeabilidade ao conxunto. É así mesmo habitual que ao redor del se dispoñan unha serie de absidiolas radiais, cada unha das cales alberga unha pequena capela.
Dean Benedetti

Dean Benedetti, saxofonista alto afeccionado até que escoitou tocar a Charlie Parker e abandonou o instrumento para sempre. A partir dese momento adicouse a seguir ao seu ídolo e gravar todo o que tocaba.
Dean Stockwell

Robert Dean Stockwell, nado nos Ánxeles o 5 de marzo de 1936 e finado en Whagarei (Nova Zelandia) o 7 de novembro de 2021, foi un actor estadounidense, cunha carreira que se estendeu durante sete décadas. Traxectoria
Como actor infantil baixo contrato da Metro-Goldwyn-Mayer, Stockwell recibiu a atención do público en filmes como Levando áncoras (1945), The Green Years (1946), Gentleman's Agreement (1947), O rapaz dos cabelos verdes (1948) e Kim (1950). De mozo tivo un papel protagonista na obra de Broadway de 1957 Compulsion e na súa adaptación cinematográfica de 1959 e en 1962 interpretou a Edmund Tyrone na versión cinematográfica de Long Day's Journey into Night, polas que recibiu dous premios ao mellor actor no Festival de Cannes. Foi candidato ao Globo de Ouro polo seu papel na adaptación de 1960 da novela de D. H. Lawrence Sons and Lovers.
Apareceu en papeis secundarios en filmes como Dune (1984), Paris, Texas (1984), Vivir e morrer nos Ánxeles (1985), Veludo azul (1986), Superdetective en Hollywood II (1987) e Tucker: The Man and His Dream (1988). Posteriormente recibiu eloxios da crítica pola súa interpretación en Casada con todos (1988), polo que foi candidato ao Óscar. Tras isto participou en The Player (1992), Air Force One (1997), The Rainmaker (1997), Batman Beyond: Return of the Joker (2000) e The Manchurian Candidate (2004).
Os seus papeis televisivos incluén Rear Admiral Albert "Al" Calavicci en Quantum Leap (1989–1993), o secretario Edward Sheffield en JAG (2002–2004) e o irmán Cavil en Battlestar Galactica (2004–2009). Tralas súas interpretacións en Quantum Leap e Battlestar Galactica, participou en numerosas convencións de ficción científica. Retirouse da actuación en 2015 por problemas de saúde e centrou a súa vida na escultura e noutras artes visuais. Taos in 2009.
Stockwell faleceu de causas naturais en Nova Zelandia o 7 de novembro de 2021 aos 85 anos.
Death Valley

O Death Valley é unha conca situada ao sueste de California, nos Estados Unidos, que constitúe parte do deserto de Mojave e unha pequena parte do deserto de Sonora. É a parte máis baixa, quente e seca de Norteamérica, tendo preto de 225 quilómetros de lonxitude e de 8 a 24 km de largura.
Death-doom

O death-doom (ou death/doom) é un estilo que combina os tempos lentos e a atmosfera pesimista do doom metal coas voces guturais profundas e a batería de dobre bombo do death metal. Influenciado na súa maioría polos primeiros traballos de Hellhammer/Celtic Frost, o estilo xurdiu a finais dos anos 1980 e gañou certa popularidade durante a década dos anos 1990. Os pioneiros deste xénero foron grupos como Winter, Disembowelment, Paradise Lost, Autopsy, Anathema e My Dying Bride.
Deathcore

O deathcore é un xénero de fusión que combina as características do death metal e do metalcore. O xénero fai uso dos riffs e blast beats típicos no death metal, así como os breakdowns máis habituais no metalcore, mentres que as vocalizacións máis comúns son as voces guturais e gritos en tons graves. Aínda que hai precursores do concepto do death metal fusionado con elementos metalcore/hardcore nos anos 90, o propio deathcore xurdiu a principios da década de 2000 e gañou a súa maior popularidade no suroeste dos Estados Unidos, especialmente nas zonas de Arizona e no interior do sur de California. Algúns dos grupos con máis éxito deste xénero son Carnifex, Despised Icon, Suicide Silence e Whitechapel.
Deathrock

Deathrock ou deathpunk é un termo usado para referirse a un subxénero do punk rock que incorpora elementos de terror e con atmosferas arrepiantes, que apareceu na costa oeste dos Estados Unidos cara ao ano 1979. Características
As cancións deathrock usan acordes sinxelos, guitarras con eco, un baixo moi presente, baterías repetitivas, ritmos post-punk e tribais con tempos 4/4. As bandas do xénero adoitan a crear atmosferas con guitarras chirriantes, sintetizadores arrepiantes ou sinistros, e experimentan con outro tipo de instrumentación. As letras poden variar, pero adoitan ser introspectivas e surrealistas, e tratan temas escuros como o illamento, desilusión, perda, depresión, vida ou morte. As letras do deathrock e os outros elementos estilísticos adoitan incorporar temas de películas de terror e ciencia ficción, que á súa vez leva a a moitos grupos a adoptar elementos do rockabilly e o surf rock.
A pesar de ter un nome semellante, o deathrock non ten conexión co death metal (ademais de temas líricos en ocasións semellantes), que é un subxénero extremo do heavy metal. Porén, bandas como The Birthday Party influenciaron en estilos vocais usados polos segundos. Etimoloxía
O termo "death rock" foi usado por vez primeira nos anos 50 para describir un xénero temático relacionado co rock and roll que comezou en 1958 con tema de Jody Reynolds "Endless Sleep" e rematou en 1964 con "Last Kiss" de J. Frank Wilson". Estas cancións sobre adolescentes mortos destacaron pola súa visión romántica e morbosa da morte, polas súas pontes con voces faladas e os seus efectos de son. O tema de The Shangri-Las "Leader of the Pack" é posiblemente o mellor exemplo deses anos do uso do termo.
O uso de "deathrock" re-emerxeu 15 anos despois no ano 1979 para describir o son de varios grupos da costa oeste estadounidense. O termo chegou de tres fontes istintas: Rozz Williams, membro fundador de Christian Death, para describir o son da súa banda; a prensa musical, reusando o termo dos 50 para describir un emerxente subxénero do punk rock; e/ou a película de Nick Zedd de 1979 They Eat Scum, na que aparecía unha banda ficticia de "death rock" chamada "Suzy Putrid and the Mental Deficients".
Debate

Un debate é unha discusión organizada, dirixida e anunciada, propia da comunicación humana desde a antigüidade. O seu uso abarca moitos dominios da vida social. Utilizouse e utilízase en política para preparar decisións en asembleas, e en literatura, polo xeral, como unha forma de diálogo. Os corpos de deliberación, tales como parlamentos, asembleas lexislativas e reunións de todo tipo, teñen debates. O gañador do debate pode ser decidido polo voto da audiencia, por un xuíz, ou por ambos. Os debates formais entre candidatos para unhas eleccións, como os líderes dun partido político, son comúns na democracia. Historia
Desde os debates públicos nas ágoras da Grecia antiga e dos diálogos de Platón, que son debates filosóficos, ata os debates virtuais, a historia do debate abarca tamén outras civilizacións ademais da europea. Ensino
O debate considerado como acto propio da comunicación humana consiste na discusión acerca dun tema entre varias persoas. Trátase dun método formal de interacción e exposición de argumentos figurativos e é guiado por un moderador. O debate é unha forma máis longa de argumentar que de proporcionar argumentos lóxicos, dado que nun debate, as persoas que participan nel intentan influenciar os sentimentos dos seus opositores, para persuadilos nun tema.
Os debates informais como discusións son moi comúns, pero a cualidade de debate é mellor, dado que nel hai mostras de coñecemento e habilidade por parte dos seus participantes.
Deborah Raji

Inioluwa Deborah Raji ( Deborah Raji ) nada en Port Harcourt (Nixeria) é unha investigadora e enxeñeira especializada na ética da intelixencia artificial.
É especialmente coñecida polo seu traballo sobre nesgos nos algoritmos de recoñecemento facial.
Tamén é coautora con Timnit Gebru e Margaret Mitchell dun estudo para os modelos de aprendizaxe automática. Traxectoria
Estudou enxeñería na Universidade de Toronto e graduouse en 2019. Despois coñeceu a Joy Buolamwini e colaborou con ela no proxecto Gender Shades, un proxecto destinado a desenvolver un conxunto de datos para probar os nesgos dos algoritmos de recoñecemento facial. Deborah Raji traballa con Joy Buolamwini, Timnit Gebru e a Algorithmic Justice League na investigación do nesgo de xénero e raza na tecnoloxía de recoñecemento facial. Tamén traballou co equipo de Ética da Intelixencia Artificial de Google e é investigadora no Partnership on AI e AI Now Institute da Universidade de Nova York. En 2020 uniuse á Mozilla. Foi recoñecida polo MIT Technology Review e Forbes como unha das innovadoras máis importantes do mundo.
Debut

Debut (acrónimo de Deployable Boom and Umbrella Test), tamén coñecido como Orizuru (grúa de papel, en xaponés), é un satélite artificial xaponés lanzado o 7 de febreiro de 1990 mediante un foguete H-1 desde o Centro Espacial de Tanegashima. Características
Debut é un satélite de demostración tecnolóxica coa misión de comprobar un mastro retráctil de 1, 46 m que despregou un paraugas aerodinámico de 24 segmentos. Un paraugas aerodinámico podería ter uso como método de desorbitar satélites ou como sistema de freado para misións planetarias.
Debuxo técnico

O debuxo técnico é o exercicio de crear representacións precisas de obxectos por necesidades técnicas en enxeñaría e arquitectura. O profesional do debuxo técnico é coñecido coma delineante.
Hoxe en día a mecánica das tarefas de debuxo teñen sido moi aceleradas, a través do emprego de sistemas CADD, pero tanto se o debuxo foi feito a man ou coa axuda dun computador, ten que ser reproducible no mundo real. Existen dous modelos de representación: o método europeo (ou do primeiro diedro) e o método americano (ou do terceiro diedro). Modalidades
Para cada área da tecnoloxía existe unha especialización diferente do debuxo técnico, normalmente traballando con normativas específicas. Algúns exemplos son os que seguen: Deseño mecánico - dedicado ao proxecto de máquinas, motores, pezas mecánicas etc.
Deseño arquitectónico - dedicado ao proxecto de arquitectura, deseño urbano, paisaxismo etc.
Deca-

Deca (símbolo da) é un prefixo do Sistema Internacional de Unidades que denota un factor de 101, ou 10. É un prefixo numérico derivado do grego δέκα, dez.
O prefixo foi adoptado por Francia en 1795 e internacionalmente en 1960. Porén non posúe un uso moi común. Algunhas veces é escrito como D, Da, ou dk, estas variacións non son definidas polo SI. 1 decámetro 10 metros
1 decalitro 10 litros
Decadencia de plataformas

A decadencia das plataformas (en inglés: platform decay), tamén coñecida en inglés como enshittification, que se podería traducir ao galego literalmente como enmerdificación (en castelán tamén se ten traducido como mierdificación), é unha forma de describir o patrón de decrecemento da calidade das plataformas en liña que actúan como mercados bilaterais. O declive da plataforma pódese ver como unha forma de busca de rendas. Exemplos de suposta enshittification inclúen Google, Amazon, Mercado Libre, Bandcamp, Facebook, Reddit e Twitter. Definición
O termo enshittificación foi acuñado por Cory Doctorow en xaneiro de 2023 nunha publicación de blog, que logo se volveu a publicar como un artigo en Wired, no que explicaba que a enshittificación é a forma en que morren as plataformas: Exemplos
En 2023, foi ampliamente adoptado por periodistas en referencia a varias plataformas importantes que suspenderon funcións gratuítas para promover a súa monetizazón ou tomaron outras accións que se consideraban que degradaban a súa funcionalidade.
Twitter/X
Este termo aplicouse aos cambios en Twitter tras a súa adquisición en 2022 por Elon Musk, en particular aos diversos cambios que se fixeron para dificultar o abandono do servizo. Isto incluíu pechar a API do servizo para deter o uso de software interoperable, suspender os usuarios por publicar os identificadores de Mastodon (un servizo rival) nos seus perfís e impoñer restricións á posibilidade de ver o sitio sen iniciar sesión. Outros cambios incluíron límites de tarifas temporais no número de chíos que se podían ver ao día, a introdución de subscricións de pago ao servizo en forma de Twitter Blue e a redución da moderación.