proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Célula caliciforme

As células caliciformes son células de epitelios glandulares columnares simples, que segregan mucina, que se disolve en auga formando mucus, que ten función protectora, humidificante e lubricante. Están presentes sobre todo nos epitelios intestinal e das vías aéreas.
O seu nome de caliciformes débese a que teñen forma de cáliz. A porción apical ten forma de copa, xa que se distende debido aos abundantes gránulos de mucinóxeno; a súa porción basal é máis estreita pola ausencia de gránulos. Hai outras células que segregan mucina (como no estómago), que non se chaman caliciformes porque non teñen esta feitura característica. Características
Células con forma de copa coa rexión apical, chamada teca, dilatada e a basal, chamada talo, estreita. A parte superior está chea de gránulos de mucíxeno. Na parte basal está o núcleo aplanado e un citoplasma moi basófilo, con cisternas do retículo endoplasmático paralelas á base e laterais da célula, e un voluminoso aparato de Golgi entre o núcleo e os gránulos de mucíxeno, e mitocondrias. A superficie libre pode ter algúns microvilli, pero o resto da membrana é case liso. Os gránulos de mucíxeno orixínanse no aparato de Golgi, están rodeados de membrana e poden fusionarse con outros e coa membrana plasmática. Utilizan tanto os modos de secreción apócrina coma a merócrina. Localización
Atópanse espalladas nos revestimentos epiteliais de diversos órganos, como o tracto intestinal e o respiratorio. Están presentes no epitelio da traquea, bronquios, e bronquíolos maiores, e no intestino delgado, e colon. Tamén aparecen na conxuntiva na pálpebra superior do ollo.
Poden ser un indicativo de metaplasia, como ocorre no esófago de Barrett. Secreción
As células caliciformes son un exemplo de glándula exócrina unicelular.
Presentan un nivel de secreción basal ou normal de mucus. Esta secreción lévase a cabo polo movemento dos gránulos secretores axudada por elementos do citoesqueleto.
Teñen tamén unha secreción estimulada polo po, fume e outros irritantes. Outros estímulos son virus, bacterias, e outros patóxenos.
O moco que segregan é unha glicoproteína de elevado peso molecular, que contén ácidos siálicos e ésteres sulfatados, e que se tingue con PAS (ácido periódico-Schiff). A síntese da proteína realízase no retículo endoplasmático rugoso da célula, e a do polisacárido que leva unido e a sulfatación ten lugar no aparato de Golgi.
Célula centroacinar

As células centroacinares son células con forma de fuso situadas no páncreas exócrino. As células centroacinares son unha extensión das células do ducto intercalado que entran na luz dos acinos pancreáticos. Os ductos intercalados captan bicarbonato dos ductos intralobulares, que orixinan os ductos lobulares. Estes ductos lobulares finalmente converxen para formar o conduto pancreático principal. As células centroacinares distínguense nos cortes histolóxicos por teren unha tinguidura pálida. Vistas ao microscopio electrónico teñen unha densidade moi baixa no citoplasma e poucos orgánulos.
Estas células coñécense comunmente como células do ducto, e segregan unha solución acuosa de bicarbonato baixo a estimulación da hormona secretina. Tamén segregan mucina.
Célula cromafín

As células cromafíns son células neuroendócrinas que se encontran na medula da glándula adrenal ou suprarrenal e noutros ganglios do sistema nervioso simpático. Trátase de neuronas postsinápticas simpáticas modificadas que reciben impulsos simpáticos. En lugar de liberaren os seus neurotransmisores a un órgano ou tecido adxacente para producir un determinado efecto, o que fan é liberalos á circulación sanguínea para que exerzan efectos sistémicos en diversos órganos, funcionando ao modo de hormonas. As hormonas (e neurotransmisores) que liberan son dúas catecolaminas, a noradrenalina ou norepinefrina (~20% delas) e a adrenalina ou epinefrina (~80%), e tamén encefalinas. Por esta razón, son células neuroendócrinas. Etimoloxía e nomenclatura
A denominación "cromafín" procede da afinidade tintorial destas células polos sales de cromo (afíns ao cromo). Os sales de cromo oxidan e polimerizan as catecolaminas orixinando unha coloración castaña, que é máis intensa nas células que segregan noradrenalina. Existen no corpo outros dous tipos de células con propiedades cromafíns que, pola similitude tintorial coas células cromafíns da medula adrenal, se denominan células enterocromafíns e células similares ás enterocromafíns (células ECL), aínda que a súa función é completamente diferente e non deben ser confundidas. Localización
Na quinta semana do desenvolvemento fetal humano, unhas células chamadas neuroblastos migran da crista neural para formar a cadea simpática e os ganglios preaórticos. Despois, as células migran por segunda vez á medula adrenal. As células cromafíns tamén se establecen preto dos ganglios simpáticos, nervio vago, paraganglios, e arterias corótides. En baixas concentracións, tamén hai células cromafíns na parede da vexiga, próstata, e parte posterior do fígado. Funcións
As células cromafíns da medula adrenal están innervadas polo nervio esplácnico e secretan ao sangue adrenalina (epinefrina), noradrenalina (norepinefrina), encefalina e péptidos que conteñen encefalina. A adrenalina e noradrenalina secrétanse por exocitose dos gránulos onde se almacenan, e xogan un importante papel na resposta de loita ou fuxida. As encefalinas e péptidos que conteñen encefalinas están relacionadas, aínda que non son iguais, cos péptidos endóxenos chamados endorfinas (que son segregados na hipófise ou pituitaria); todos estes péptidos únense a receptores opioides e producen unha resposta analxésica entre outras. As hormonas segréganse en gránulos; e neles é onde o encima dopamina β-hidroxilase cataliza a conversión de dopamina en noradrenalina. Existen células N (ou Na) e E (ou A) diferenciadas. As células N (ou Na) producen noradrenalina (norepinefrina). As células E (ou A) orixínanse das N ao interacccionaren estas con glicocorticoides, e empezaren a converter a noradrenalina (norepinefrina) en adrenalina (epinefrina).
Célula de Boettcher

As células de Boettcher son células poliédricas que se encontran na membraba basilar da cóclea ou caracol do oído, situadas por debaixo das células de Claudius. As células de Boettcher considéranse células de soporte para o órgano de Corti do oído, e só se encontran no xiro inferior da cóclea. Estas células teñen núcleos esféricos grandes, están entrelazadas unhas con outras e, e proxectan microvilli no espazo intercelular.
Debido á súa especialización estrutural, crese que as células de Boettcher desempeñan un papel significativo na función da cóclea. Presentan niveis elevados de calmodulina, e poden estar implicadas na mediación da regulación do Ca2+ e no transporte iónico.
A oxido nítrico sintase detéctase en abundancia no citoplasma das súas interdixitacións. A súa ultraestrutura suxire que levan a cabo tanto funcións secretoras coma absorbentes. Tamén expresan o Panx1.
As células de Boettcher reciben ese nome polo patólogo alemán Arthur Boettcher, tamén escrito Böttcher (1831-1889).
Célula de Claudius

As células de Claudius son células de soporte para o órgano de Corti da cóclea ou caracol do oído interno. Estas células esténdense desde a posición das células de Hensen (situadas máis próximas ao órgano de Corti) ata o epitelio da prominencia espiral, formando o suco interno da cóclea.
As células de Claudius están en contacto coa endolinfa que enche a escala media da cóclea. Estas células están unidas unhas a outras por medio de unións herméticas de modo que están seladas unhas a outras e a endolinfa non pode fluír entre elas. No xiro inferior da cóclea, entre a membrana basilar da cóclea e as células de Claudius que dan á endolinfa interpóñense as células de Boettcher Fixéronse cultivos celulares con células de Claudius, que mostraron expresar a citoqueratina 18 en estudos de microscopía de fluorescencia indirecta. As células de Claudius (e as adxacentes de Hansen) expresan na súa membrana proteína a acuoporina-4.
Foron descritas en 1852 polo anatomista austríaco Friedrich Matthias Claudius (1822-1869).
Célula de Hensen

As células de Hensen son células que forman parte do órgano de Corti do oído interno con función de sostén. Están situadas entre as células falánxicas externas (células de Deiters) e as células de Claudius. Son células altas que chegan ao bordo exterior do órgano de Corti, situadas formando varias ringleiras de altura decrecente cara ás células de Claudius. As que dan ás células falánxicas externas, na súa parte superior dan ao túnel externo do órgano de Corti, cheo de líquido.
Reciben o seu nome polo científico alemán Christian Andreas Victor Hensen (1835-1924). As da base da cóclea son máis cuboidais cun polo apical alongado, e as da zona apical da cóclea son globulares con prolongación apical e presentan gotas lipídicas citoplasmáticas. Posúen receptores da eritropoetina, ciclooxixenase 2 e heregulina. Ademais do sostén, poderían ter unha función citoprotectora e de regulación dos ións dos líquidos cocleares, e de proliferación celular.
Célula de Kupffer

As células de Kupffer, tamén chamadas células de Browicz-Kupffer ou macrófagos estrelados, son macrófagos localizados no fígado, onde forman as paredes dos sinusoides hepáticos, que forman parte do sistema reticuloendotelial (SRE) inmunitario. Historia
Estas células observounas inicialmente Karl Wilhelm von Kupffer en 1876, de aí que leven o seu nome. Os científicos alemáns chamáronas «sternzellen» (células estrela ou células estreladas), pero pensaron erradamente que formaban parte integral do endotelio dos vasos sanguíneos hepáticos e que se orixinaban a partir destes. Despois dalgúns anos de investigacións, en 1898, Tadeusz Browicz, un científico polaco, identificounas correctamente como macrófagos. Características
Están situadas sobre o endotelio, con prolongacións que se estenden entre as células endoteliais. Teñen forma moi variable e cambiante. A maior parte da súa superficie está en contacto co sangue do sinusoide. Presentan pregamentos superficiais e invaxinacións sinuosas na membrana plasmática. Teñen actividade de peroxidase. Presentan os orgánulos típicos, con abundantes vacúolos e lisosomas. Moitas veces conteñen eritrocitos fagocitados en varias fases de desintegración. Orixe
As células de Kupffer orixínanse na medula ósea, onde os promonocitos e monoblastos orixinan monocitos, e estes no sangue periférico completan a súa diferenciación en células de Kupffer, que son, pois, un tipo de macrófagos. Función
Os eritrocitos que cumpriron o seu ciclo ou están deteriorados, son destruídos pola acción fagocítica das células de Kupffer, e as moléculas de hemoglobina que conteñen son rotas, separando as cadeas proteicas para a súa reutilización, e a porción hemo, que é dividida en ferro, que será reutilizado tamén, e en bilirrubina, a cal será conxugada con ácido glicurónico dentro dos hepatocitos e secretada na bile.
Identificouse nas células de Kupffer o receptor do complemento da familia das inmunoglobulinas (CRIg). Os ratos que carecen do CRIg non poden evacuar patóxenos cubertos por factores do sistema do complemento. O CRIg está conservado evolutivamente en ratos e humanos e é un compoñente esencial do sistema inmune innato. Relación coa enfermidade alcohólica hepática
A activación das células de Kupffer é responsable da lesión hepática temperá inducida polo etanol, que é común no alcoholismo crónico. O alcoholismo crónico e os danos hepáticos son producidos por dous mecanismos. No segundo interveñen as células de Kupffer e está caracterizado pola activación do receptor de tipo Toll 4 (TLR4) e o CD14, receptores das células de Kuffer que captan a endotoxina (lipopolisacárido da parede das bacterias gramnegativas). Este activa a trascrición de citocinas proinflamatorias (factor de necrose tumoral α, TNFα) e a produción de superóxidos (prooxidantes). O TNFα entón penetra nas células de Kupffer do fígado, iniciando a síntese de coláxeno e a fibrose. A fibrose finalmente pode causar cirrose ou perda da función hepática.
Célula de Leydig

As células de Leydig, tamén chamadas células intersticiais de Leydig, encóntranse nos espazos ou intersticios que hai entre os túbulos seminíferos que enchen o testículo. A súa función principal é producir testosterona, a hormona masculina máis importante. As células de Leydig teñen forma poliédrica, teñen un núcleo grande, e un citoplasma acidófilo con numerosas vesículas cheas de lípidos. Historia
Reciben ese nome porque as descubriu o anatomista alemán Franz Leydig en 1850. Funcións
As células de Leydig liberan hormonas esteroides do grupo dos andróxenos. Secretan testosterona, androstenediona e deshidroepiandrosterona (DHEA), cando son estimuladas pola hormona luteinizante (LH) secretada pola glándula pituitaria. A hormona luteinizante fai que se incremente a actividade da colesterol desmolase (un encima asociado coa conversión de colesterol a pregnenolona), o que fai que se active a síntese de testosterona e a actividade secretoria das células de Leydig.
A prolactina (PRL) aumenta a resposta das células de Leydig á hormona luteinizante ao incrementar o número de receptores para a LH expresados polas células de Leydig.
Nalgunhas especies as células de Leydig dos machos posúen tamén os encimas necesarios para sintetizar oxitocina testicular de novo, por exemplo, as ratas estimuladas pola vitamina C (a cal poden fabricar endoxenamente) e en cobaias (que deben recibir esta vitamina exoxenamente, como os humanos) poden fabricar oxitocina nos testículos. Ultraestrutura
A célula de Leydig de mamífero é unha célula poliédrica epitelioide cun núcleo único grande, ovoide e excéntrico. O núcleo contén dun a tres nucléolos prominentes e grandes cantidades de heterocromatina periférica densamente tinguida. O citoplasma é acidófilo e xeralmente contén numerosas pingas lipídicas rodeadas de membrana e un extenso retículo endoplasmático liso, con pequenas zonas de retículo endoplasmático rugoso. Ademais, destacan no citoplasma varias mitocondrias grandes. Frecuentemente, atópanse o pigmento lipofuscina e estruturas cristalinas con forma de bastón de 3 a 20 micrómetros de diámetro (cristais de Reinke), que son inclusións de estrutura descoñecida. Ningunha outra célula intersticial dos testículos ten un citoplasma con estas características, polo que a identificación das células de Leydig é doada. Desenvolvemento
As células de Leydig de tipo adulto diferéncianse nos testículos postnatais, pero están quiescentes ata a puberdade. Antes, entre a 8ª-20ª semana de xestación aparecen no testículo as células de Leydig de tipo fetal, que producen testosterona dabondo para provocar a masculinización do feto macho. Patoloxía
As células de Leydig poden reproducirse de forma incontrolada orixinando un tumor de célula de Leydig. Estes tumores son xeralmente benignos e poden ser hormonalmente activos, é dicir, secretan testosterona.
Outro exemplo de doenza que afecta ás células de Leydig é a adrenomieloneuropatía, na cal a testosterona do paciente pode descender malia os niveis maiores do normal das hormonas luteinizante (LH) e estimulante dos folículos (FSH).
Célula de Merkel

As células de Merkel ou células de Merkel-Ranvier son un tipo de célula intraepitelial con forma oval e función receptora, que se encontra na pel dos vertebrados e establece contactos sinápticos con nervios aferentes somatosensoriais. Están asociadas coa sensibilidade táctil máis fina especializadas en discriminar formas e texturas dos obxectos. En certos casos poden volverse malignas e orixinar un tumor de pel chamado carcinoma das células de Merkel.
Hai evidencias de que derivan da crista neural. Pero experimentos máis recentes en mamíferos indican que en realidade teñen unha orixe epitelial.
Estas células reciben o seu nome en honor ao anatomista e histopatólogo alemán Friederich Sigmund Merkel (1845-1919). Localización
As células de Merkel atópanse na pel e nalgunhas partes das mucosas de todos os vertebrados. Na pel dos mamíferos, son células de aspecto claro situadas na capa ou estrato basal da epiderme (no fondo das engurras dos condutos sudoríparos), de aproximadamente 10 µm de diámetro. Tamén aparecen nas invaxinacións epidérmicas da superficie plantar do pé. O máis común é que estean asociadas con terminacións nerviosas sensitivas, e que nese caso reciban o nome de terminacións nerviosas de Merkel (tamén chamadas complexo célula de Merkel-neurita). Están asociadas con fibras nerviosas somatosensoriais de adaptación lenta (SA1). Características
Presentan un núcleo profundamente invaxinado, que ás veces contén nas micrografías unha inclusión formada por filamentos rectos paralelos. No citoplasma hai feixes de filamentos na zona perinuclear e periferia. Ás veces teñen uns poucos melanosomas cheos de melanina que lles foron transferidos desde os melanocitos. No seu citoplasma presentan gránulos, que son vesículas de núcleo denso de 80 nm de diámetro. Poden ter desmosomas que as unen a queratinocitos e están asociadas con axóns amielínicos, os cales forman terminacións alargadas aplicadas á súa superficie. Posúen unha forma discoidal na súa parte basal. Funcións
As funcións que foron propostas para as células de Merkel son a mecanorreceptora e a neuroendócrina. Friedrich S. Merkel denominounas en alemán Tastzellen ou "células táctiles" pero esta función proposta foi moi controvertida e moi difícil de probar. Porén, experimentos con ratos knockout demostraron recentemente que as células de Merkel son esenciais na codificación especializada por medio da cal os nervios aferentes resolven os detalles espaciais finos da sensación táctil. As células de Merkel son ás veces consideradas células APUD (Amine Precursor Uptake Decarboxylase, que segregan pequenos polipéptidos hormonais), porque conteñen gránulos de núcleo denso, que poderían ter tamén unha función neuroendocrina. Orixe
A orixe das células de Merkel leva sendo debatida desde hai 20 anos. Probas obtidas en experimentos de enxertos de pel en aves indicaban que procedían da crista neural, pero experimentos con mamíferos evidenciaron unha orixe epidérmica.
Célula decidual

As células deciduais son as células que forman parte da decidua do endometrio uterino, formada na fase secretora ou luteínica do ciclo menstrual e pouco antes e durante a implantación do embrión. Antes de que o ovocito fecundado chegue ao útero, a mucosa do corpo do útero sofre importantes cambios e transfórmase no que se chama a decidua. O grosor e vascularidade da mucosa aumentan moito; as súas glándulas alónganse e ábrense na súa superficie libre por orificios con forma de funil, mentres que as súas porcións máis profundas son tortuosas e dilatadas en espazos irregulares. O tecido interglandular aumenta en cantidade e está ateigado de células grandes redondas, ovais ou poligonais denominadas células deciduais. O seu agrandamento é debido á acumulación de glicóxeno e lípidos no citoplasma o que permite que estas células proporcionen unha rica fonte de nutrición para o desenvolvemento do embrión. As células deciduais pénsase que controlan a invasión do endometrio por células trofoblásticas.
Experimentalmente, as células estromáticas endometriais humanas poden ser decidualizadas en cultivo usando análogos do AMP cíclico (AMPc) e proxesterona. As células cambian a un fenotipo decidualizado e mostran regulación á alza de marcadores comúns da decidualización, como a prolactina e o IGFBP1.
Célula delta

As células delta (células δ) ou células D son células produtoras de somatostatina, que se encontran nas paredes do estómago e intestino e nos illotes de Langerhans do páncreas.
No estómago atópanse no antro e fondo. Nos roedores as células delta do páncreas están localizadas na periferia dos illotes de Langerhans, pero nos humanos a arquitectura dos illotes está xeralmente menos organizada e as células delta poden aparecer tamén na parte central do illote.
Vistas con microscopio electrónico, as células delta poden identificarse como células máis pequenas e con gránulos algo máis compactos ca as células beta dos illotes. Os gránulos das células D no estómago son redondos, duns 350 nm de diámetro, cunha porción central finamente granular e densidade electrónica media.
As células delta conteñen receptores de colecistoquinina B ou CCKBR (que responden á gastrina), que aumentan a liberación de somatostatina, e receptores M3 (que responden á acetilcolina), que fan decrecer a liberación de somatostatina das células delta.
O péptido intestinal vasoactivo (VIP) actúa sobre as células delta causando unha maior liberación de somatostatina. Importancia clínica
Os tumores de células delta denomínanse "somatostatinomas". Secreción
A hormona somatostatina producida polas células delta e por algunhas neuronas é unha hormona peptídica de efectos inhibitorios. Inhibe a liberación da hormona do crecemento, da TSH e das hormonas gastrointestinais, e das pancreáticas insulina e o glicagón, e inhibe a adenilciclase das células parietais do estómago. Contribúe a diminuír o baleiramento gástrico, e reduce o peristaltismo e fluxo sanguíneo intestinal, e a secreción exócrina pancreática.
Célula dendrítica plasmacitoide

As células dendríticas plasmacitoides (pDCs) son células inmunitarias innatas que circulan polo sangue e se encontran nos órganos linfoides periféricos. Constitúen < 0, 4% das células mononucleares do sangue periférico (PBMC). Nos humanos estas células expresan os marcadores de superficie CD123, BDCA-2 (CD303) e BDCA-4 (CD304), pero non expresan altos niveis de CD11c ou CD14, o cal as distingue das células dendríticas convencionais ou dos monocitos, respectivamente. As pDC de ratos expresan CD11c, B220, BST-2/Teterina (mPDCA) e Siglec-H e son negativas para o CD11b. Como compoñentes do sistema inmunitario innato, estas células expresan receptores de tipo Toll 7 e 9 intracelulares, que detectan ARN monocatenario e motivos CpG no ADN, respectivamente. Despois da estimulación e a subseguinte activación, estas células producen grandes cantidades de interferóns de tipo I (principalmente IFN-α e IFN-β), os cales son compostos antivirais pleiotrópicos fundamentais que son mediadores nun amplo rango de efectos.
O número de pDCs circulantes diminúe durante a infección por VIH crónica e na infección polo virus da hepatite C.
Célula do nevo

As células do nevo, células do nevus ou nevocitos son unha variante dos melanocitos. Son máis grandes ca os melanocitos típicos, non teñen prolongacións dendríticas, e teñen un citoplasma máis abundante con grosos gránulos. Normalmente están situados na zona de unión dermoepidérmica ou na derme da pel.
As células do nevo dérmicas poden ser clasificadas en tres tipos: célula do nevo dérmica (epitelioide) tipo A, que madura formando as células do nevo dérmicas (linfocitoides) tipo B, que á súa vez se diferencian máis en células do nevo dérmicas (neuroides) de tipo C. Este proceso de maduración prodúcese mentres migran cara a zonas máis profundas da pel.
As células do nevo son o principal compoñente do nevo melanocítico (nevo, lunar).
As células do nevo poden atoparse tamén nos nódulos linfáticos. e no timo.
Célula do tendón

Reciben o nome de células do tendón certas células que se poden encontrar tanto en tendóns de vertebrados coma nalgúns invertebrados. Vertebrados
As células do tendón, tamén chamadas células tendinosas, tenocitos ou tendinocitos, son un tipo especial de fibroblastos alongados que se encontran entre os tendóns. O seu citoplasma tínguese con colorantes básicos e esténdese entre as fibras de coláxeno que constitúen a maior parte do tendón e presenta prolongacións delgadas que parecen ás, e que nas preparacións adoitan confundirse coas fibras coláxenas, polo que só se distingue o núcleo da célula. As células están distribuídas en longas ringleiras paralelas entre as fibras. Teñen un núcleo central cun nucléolo prominente. Posúen un retículo endoplasmático rugoso ben desenvolvido, que é responsable da síntese e recambio das fibras coláxenas do tendón e da substancia fundamental da matriz que as rodea. Invertebrados
Nos moluscos as células do tendón forman unha capa epitelial que conecta o músculo coa cuncha do molusco. Nos gasterópodos, por exemplo, os músculos retractores conéctanse coa cuncha por medio destas células. As células musculares están unidas ao espazo miotendinoso de coláxeno por medio de hemidesmosomas. O espazo miotendinoso únese despois á base das células do tendón por medio doutros hemidesmosomas basais, mentres que hai hemidesmosomas apicais que se sitúan sobre os microvilli, que unen as células do tendón a unha fina capa de coláxeno. Este á súa vez está unido á cuncha por medio de fibras orgánicas que se insiren nela. As células do tendón dos moluscos teñen aspecto columnar e conteñen un gran núcleo basal. O citoplasma está cheo de retículo endoplasmático rugoso e un aparato de Golgi escaso. Hai densos feixes de microfilamentos que corren ao longo de toda a lonxitude da célula conectando os hemidesmosomas basais e apicais.
Célula enterocromafín

As células enterocromafíns (ou células EC ou células de Kulchitsky ) son un tipo de células enteroendócrinas que se encontran fundamentalmente no epitelio que reviste o interior do tracto dixestivo. Funcións
Segregan serotonina (ou 5-hidroxitriptamina ou 5-HT). Estas células conteñen aproximadamente o 90% de toda a serotonina almacenada no corpo.
No tracto gastrointestinal, a serotonina (5-HT) é importante na resposta a estímulos químicos, mecánicos ou patolóxicos na luz do tracto dixestivo, xa que axuda a regular os movementos intestinais. Estes estímulos activan reflexos peristálticos e secretores, e as vías vagais aferentes (a través dos receptores 5-HT3) que envían sinais ao cerebro (importantes na xeración de náuseas). O fármaco Ondansetron é un antagonista do receptor 5-HT3 e un efectivo antiemético (antivomitivo). A serotonina que segregan as células enterocromafíns e que se filtra dos tecidos ata o sangue é despois almacenada nas plaquetas.
As células enterocromafíns son estimuladas pola hormona gastrina, unha molécula que se produce no antro estomacal polas células G. Orixe
Derivan da crista neural.
As células enterocromafíns derivan das mesmas células ca o resto do epitelio, e non derivan do grupo de células migratorias da crista neural que orixinan o sistema nervioso entérico. Etimoloxía
Denomínanse "entero"
pola localización no tracto dixestivo (enteron), e "cromafíns" porque reaccionan cos sales de cromo adquirindo unha coloración. Outras células con propiedades tintoriais similares son as células cromafíns da medula suprarrenal ou as células ECL. "Células similares ás enterocromafíns"
Outras células da parede estomacal similares tintorialmente son as chamadas células similares ás enterocromafíns ou células ECL. Estas células aínda que teñan un aspecto similar teñen unha función moi diferente, xa que non segregan serotonina senón histamina, e axudan a estimular a secreción de ácido no estómago por parte das células parietais. Non deben confundirse.
Célula estrelada hepática

As células estreladas hepáticas, tamén chamadas células perisinusoidais ou células de Ito (en honor do xaponés Toshio Ito), e antes coñecidas como lipocitos hepáticos ou células almacenadoras de graxa hepáticas, son un tipo de pericito que se encontran nos espazos de Disse ou espazos perisinusoidais do tecido hepático (pequenos espazos que quedan entre os sinusoides e os hepatocitos). Son menos frecuentes na zona central do lobuliño hepático ca no resto do lobuliño. A célula estrelada hepática é o principal tipo celular implicado na fibrose hepática, que consiste na formación de tecido cicatricial en resposta a danos hepáticos. Características histolóxicas
A súa característica máis distintiva nas preparacións histolóxicas é a presenza no seu citoplasma de multitude de gotas lipídicas. Estas células poden ser tinguidas selectivamente con cloruro de ouro. Ocupan pequenos ocos entre as células do parénquima hepático, pero estenden longas prolongacións, que se poñen en contacto co endotelio e polas que reciben o nome de células estreladas. Un marcador fiable para distinguilas doutras células tipo miofifbroblasto é a expresión nas células estreladas hepáticas de reelina. A expresión da reelina increméntase despois de sufrir danos hepáticos. Funcións
No fígado normal, as células estreladas hepáticas descríbense como células en estado quiescente. As células estreladas hepáticas quiescentes representan do 5 ao 8% do total das células hepáticas. As gotas de lípido que conteñen almacenan vitamina A. A función das células estreladas hepáticas non está clara. Evidencias recentes suxiren que poderían exercer a función de ser células presentadoras do antíxeno residentes no fígado, que presentarían os antíxenos lipídicos e estimularían a proliferación das células NKT.
Cando o fígado sofre danos, as células estreladas poden cambiar a un estado activado. Neste estado caracterízanse pola súa proliferación, contractilidade, e quimiotaxe. A cantidade de vitamina A almacenada decrece progresivamente nos casos de danos hepáticos. As células hepáticas estreladas activadas son tamén as responsables de secretar o coláxeno do tecido de cicatrización, o cal pode orixinar unha cirrose. Estudos recentes mostraron que a activación in vivo das células estreladas hepáticas por axentes que causan a fibrose hepática pode finalmente levar á senescencia destas células, que se pon en evidencia polo incremento da marcaxe de SA-beta-galactosidase, e pola acumulación de p53 e a activación de marcadores Rb indicativos de senescencia celular. As células estreladas hepáticas senescentes limitan a fibrose hepática ao estimularen o sistema inmunitario por medio da activación das interaccións coas células NK.
Célula estrelada pancreática

As células estreladas pancreáticas son células similares a miofibroblastos con forma estrelada presentes no páncreas, que poden cambiar dun estado quiescente a un estado activado. Foron descubertas por Saotome et al en 1997. Teñen bastantes similitudes coas células estreladas hepáticas.
As células estreladas pancreáticas atópanse en áreas do páncreas exócrino arredor dos acinos (nos espazos periacinares) e supoñen arredor do 4 % das células pancreáticas no páncreas san. Os seus procesos citoplasmáticos, que lles dan o seu aspecto estrelado, rodean a base dos acinos. Tamén se atopan nas rexións perivasculares e periductais do órgano. Cando se activan migran ao lugar onde se produciu un dano no tecido, e participan nas actividades reparativas do tecido, secretando compoñentes da matriz extracelular como coláxeno de tipo I e III, fibronectina e laminina. Estas células conteñen gotas lipídicas que conteñen retinoides (vitamina A), que se perden durante a activación, e proteínas citoesqueléticas como a desmina e a proteína acídica fibrilar glial As células estreladas pancreáticas xogan un papel na patoxénese da pancreatite e do cáncer de páncreas. A pancreatite iníciase por un dano no tecido acinar, ductal, e/ou células mesenquimais do páncreas, e isto vai seguido por procesos patolóxicos como edema intersticial, necrose celular, activación intrapancreática da tripsina, infiltración de células inflamatorias, e a activación e proliferación das células estreladas pancreáticas.
As células estreladas pancreáticas son activadas por mediadores profibroxénicos, como o etanol, metabolitos e citocinas/factores de crecemento. A perpetuación das células estreladas pancreáticas en condicións patolóxicas persistentes orixina fibrose pancreática. Na transdución dos sinais de activación están implicadas quinases MAP (proteína quinases activadas por mitóxeno), e os ligandos PPARγ (receptor activado polo proliferador do peroxisoma γ), que son receptores nucleares hormonais, inducen o fenotipo quiescente destas células.
Célula estromática

As células estromáticas son células do tecido conectivo de calquera órgano, por exemplo as da mucosa uterina (endometrio), próstata, medula ósea, ganglios linfáticos e os ovarios. Son células que apoian a función das células parenquimáticas dese órgano. A maioría das células estromáticas comúns inclúen os fibroblastos e pericitos. O termo estromático procede do latín stromat-, “cuberta da cama”, do grego antigo στρῶμα, strôma, 'cama'.
A interacción entre as células estromáticas e as células tumorais sábese que desempeña un importante papel no crecemento e progresión do cancro. Ademais, ao regularen as redes de citocinas locais (por exemplo a M-CSF, LIF), as células estromáticas da medula ósea están implicadas na hematopoese humana e os procesos inflamatorios.
As células estromáticas (na capa da derme) baixo a epiderme (a capa superior da pel) liberan factores de crecemento que promocionan a división celular. Isto mantén a rexeneración da epiderme desde as capas profundas da pel, mentres que as células da capa superior sobre a epiderme están sendo constantemente desprendéndose do corpo. Ademais, as células estromáticas xogan un papel nas respostas inflamatorias e controlan a cantidade de células que se acumulan nas rexións inflamadas do tecido. Certos tipos de cancros de pel (carcinomas de células basal) non poden diseminarse polo corpo porque as células cancerosas necesitan células estromáticas próximas para continuar a súa división. A perda destes factores de crecemento estromáticos cando o cancro se move polo corpo impide que o cancro invada outros órganos.
O estroma está formado por células non malignas, pero pode proporcionar unha matriz extracelular na cal as células tumorais poden crecer. As células estromáticas poden tamén limitar a proliferación de células T por medio da produción de óxido nítrico, dificultando a capacidade inmunitaria.
Célula falánxica externa

As células falánxicas externas ou células de Deiters son células de sostén que forman parte do órgano de Corti do oído interno. A súa función é soster as tres ou catro ringleiras de células ciliadas externas sensoriais do oído. Son células altas cilíndricas, que teñen a base apoiada na membrana basilar. Pola súa parte superior rodean a base das células ciliadas e as fibras nerviosas que chegan a ditas células, polo que por esta parte non chegan á superficie do órgano de Corti, pero pola parte lateral teñen unha fina prolongación con microtúbulos, que chega á superficie de dito órgano, onde forma unha placa apical plana ancha, que conecta coa ringleira adxacente de células ciliadas, que forma parte da lámina reticular. A parte superior destas células dá ao espazo de Nuel.
Célula foveolar

As células foveolares son células produtoras de mucus, que cobren a parte interna do estómago, protexéndoo das propiedades corrosivas dos ácidos gástricos. As células foveolares tamén se chaman células mucosas superficiais ou células mucosas do colo, dependendo da súa localización. Estas células tapizan a mucosa gástrica e as foveolas gástricas e o inicio das glándulas gástricas (que desembocan nas foveolas). As células secretoras de mucus do estómago poden distinguirse histoloxicamente das células caliciformes do intestino. Célula mucosa superficial
Revisten a superficie da mucosa e as foveolas gástricas. Estánse desprendendo decote (renóvanse cada 3 días) e experimentan mitose dentro das fovéolas e despois as células novas desprázanse lentamente cara a arriba para ocupar o sitio das desprendidas. A súa porción apical está ocupada por mucíxeno, precursor do mucus. Este mucus pode variar en composición segundo a posición da célula, xa que é máis neutro e abondoso nas zonas interfoveolares e máis ácido nas zonas máis profundas das foveolas. Na superficie luminal presentan microvilosidades con glicocáliz. Os gránulos de mucus son esféricos, ovoides ou discoidais, de densidade variable. Na zona basal está o retículo endoplasmático e moitas mitocondrias. Están fortemente unidas ás células veciñas polas partes laterais por medio de varios tipos de unións intercelulares. Célula mucosa do colo
Son menos numerosas que as anteriores e están situadas nas glándulas gástricas (que desembocan nas foveolas) na zona do colo e istmo de ditas glándulas. Máis abaixo na glándula están as células principais cimoxénicas, que se distinguen histoloxicamente das células mucosas do colo porque na reacción de PAS os seus gránulos non se colorean, pero nalgunhas glándulas gástricas ambas as células están mesturadas. Máis arriba na glándula hai unha transición entre as células mucosas superficiais e as células mucosas do colo.
Estas células producen mucus, pero a súa composición é algo diferente á do das células mucosas superficiais. A forma destas células é irregular con núcleos na base. Na zona luminal teñen microvilosidades e glicocáliz. A zona apical está chea de gránulos densos. Hai mitocondrias por todo o citoplasma. Presentan interdixitacións coas células veciñas. Prevención da autodixestión
O mucus producido por estas células é moi importante, xa que impide que o estómago se dixira a si mesmo. As células parietais do estómago producen o potente ácido clorhídrico, que causaría danos ás células. As células principais gástricas producen pepsinóxeno, que cando se activa produce o encima pepsina; este encima é unha protease que pode tamén dixerir e danar as células do revestimento gástrico. Para impediren todos estes posibles efectos daniños, as células foveolares secretan mucus e ións bicarbonato (HCO3-). O mucus permite que o ácido a pH por riba de 4 penetre o revestimento, pero por debaixo de pH 4 (é dicir, cando o ácido está máis concentrado) o ácido non pode penetrar o mucus.
Célula mononuclear do sangue periférico

Unha célula mononuclear do sangue periférico (PBMC, do inglés Peripheral Blood Mononuclear Cell) é unha célula do sangue que ten un núcleo arredondado (o que é o oposto dun núcleo lobulado). Son exemplos destas células os linfocitos, os monocito e os macrófagos. Estas células sanguíneas son un compoñente fundamental do sistema inmunitario que loita contra as infeccións e adaptación aos intrusos. A poboación de linfocitos consta de células T (CD4+ e CD8+ ~75%), células B e células NK (~25% en conxunto).
Estas células poden ser extraídas do sangue completo utilizando o composto Ficoll, que é un polisacárido hidrofílico que separa capas de sangue, e un gradiente de centrifugación, o cal separará o sangue nunha capa superior de plasma, debaixo unha capa de PBMCs e no fondo unha fracción de células polimorfonucleares (como neutrófilos e eosinófilos) e eritrocitos. As células polimorfonucleares poden ser despois illadas lisando os eritrocitos. Os basófilos encóntranse ás veces tanto na fracción máis densa coma na dos PBMC.
Os PBMCs son amplamente utilizados en aplicacións clínicas e de investigación. Usos en investigación
Moitos científicos que realizan investigacións nos eidos da inmunoloxía (incluíndo os trastornos autoinmunes), enfermidades infeciosas, cancros hematolóxicos, desenvolvemento de vacinas, inmunoloxía de transplantes, e cribado de alto rendemento usan con frecuencia os PBMCs. En moitos casos, os PBMCs obtéñense de bancos de sangue.
Os PBMCs críase que eran unha importante vía de vacinación. Os PBMCs de pacientes de cancro poden extraerse e cultivarse in vitro. Seguidamente, os PBMCs son expostos a antíxenos específicos de tumores, como pode ser un antíxeno de célula nai tumoral. Engádense xeralmente citocinas inflamatorias para contribuír na captación e recoñecemento de PBMCs.
Célula oxífila paratiroide

As células oxífilas paratiroides son células da glándula paratiroide dos humanos e outros animais, que se tinguen fortemente con ácidos, o que as distingue das células paratiroides máis comúns, chamadas células principais paratiroides. As célula oxífilas son moito menos abundantes na glándula ca as principais, pero son máis grandes e máis pálidas e teñen un núcleo pequeno e un citoplasma moi acidófilo (de onde lles vén o nome).
O seu aparato de Golgi e retículo endoplasmático son escasos, pero as mitocondrias son abondosas e alongadas e con moitas cristas, máis numerosas ca nas células principais paratiroides, e entre elas hai gránulos de glicóxeno.
As células oxífilas paratiroides aparecen illadas ou en grupos pequenos entre as células principais no centro e periferia da glándula. As células oxífilas non existen no feto, aparecen en pequeno número entre os 4 e 7 anos, e aumentan na puberdade. Aínda que normalmente son pouco numerosas, en casos de enfermidade renal avanzada o seu número aumenta ás veces en máis de 1000 veces.
Con técnicas de escáner de medicina nuclear, estas células captan selectivamente o complexo radiotrazador tecnecio-sestamibi, e é posible delinear a anatomía da glándula.
A función das células oxífilas paratiroides non se coñece, pero non interveñen na síntese da hormona paratiroide (PTH), que é a principal misión das células principais paratiroides que as rodean.
Na glándula describíronse células con características intermedias entre as oxífilas e as células principais paratiroides.
Os adenomas de paratiroide están compostos fundamentalmente por células principais paratiroides, e son a causa máis frecuente de hiperparatiroidismo, pero coñécense tamén casos raros de adenomas de células oxifílicas paratiroides.
Como célula oxífila significa célula afín ou amiga dos ácidos (nas tinguiduras) certas células non paratiroides con esa característica tamén se poden denominar oxífilas ou oxifílicas e non deben confundirse coas células oxífilas paratiroides. Estas outras células oxífilas aparecen en cánceres chamados oncocitomas de glándulas salivares, carúncula lacrimal ou riles.
Célula parafolicular

As células parafoliculares son células que se encontran na glándula tiroide e que producen e segregan a hormona calcitonina. Tamén se chaman células C, células claras ou células ultimobranquiais. Acompañan no tiroide ás células foliculares tiroides, pero son menos numerosas ca elas e están situadas tanto no epitelio folicular coma, principalmente, nos espazos interfoliculares, pero sempre sempre preto da base do epitelio e lonxe do lume folicular, aínda que dentro da membrana basal que rodea o folículo. Coñécense desde o século XIX (Baker, 1877) pero non se soubo a súa función ata o século XX.
Son células grandes e de tinguidura clara comparadas coas células foliculares ou o coloide do tiroide nas preparacións ordinarias, pero poden tinguirse selectivamente con nitrato de prata. Poden distinguirse citoquímicamente das células foliculares porque expresan o encima alfa-glicerofosfato deshidroxenase mitocondrial. Presentan unha serie de gránulos esféricos limitados por membrana secretorios de 0, 1 a 0, 4 microns que conteñen calcitonina e que se poden tinguir con azul de anilina. A calcitonina é unha hormona que fai diminuír a concentración de calcio no sangue.
Nos teleósteos e aves ocupan unha estrutura fóra da glándula tiroide denominada corpo ultimobranquial. Nicole LeDouarin descubriu por medio dunha serie de experimentos realizados no paspallás que estas células durante o desenvolvemento embrionario migraban desde a crista neural.
Embrioloxicamente, están asociadas nos humanos aos corpos ultimobranquiais, que á súa vez derivan da cuarta (ou quinta) bolsa farínxea. As células parafoliculares derivan das células da crista neural e quedan incluídas no tiroide.
Cando as células parafoliculares se volven cancerosas, orixinan carcinoma medular de tiroide.
Algunhas poboacións de células parafoliculares, debido á súa orixe na crista neural, son utilizadas como modelo para estudar as neuronas serotoninérxicas.
Célula principal

Unha célula principal ou célula principal gástrica, tamén chamada célula cimoxénica gástrica ou célula péptica, é unha célula da parede estomacal que libera encimas dixestivos como o pepsinóxeno ou a lipase gástrica. Estas células localízanse no terzo ou metade inferior das glándulas gástricas da parede do estómago, fundamentalmente da zona do corpo do estómago.
Liberan o pepsinóxeno cando son estimuladas por unha variedade de factoroes, como a actividade colinérxica do nervio vago, a acidez do estómago, as hormonas gastrina e secretina, que son secretagogas (promoven a secreción). Nomenclatura
Os termos "célula principal" ou "célula cimoxénica" utilízanse para referirse a estas células gástricas, pero tamén se denominan así outras células doutros tecidos con outras características. Tamén se denominan "células principais" certas células da glándula paratiroide (célula principal paratiroide), dos paraganglios e dos túbulos colectores dos riles. Características
Son células cuboideas que conteñen numerosos gránulos secretorios apicais esféricos e moderadamente densos, que conteñen pepsinóxeno. No home, entre os gránulos hai uns corpos densos, que probablemente son lisosomas. O núcleo é grande. O citoplasma é basófilo. Os orgánulos están en posición basal e entre eles destaca un aparato de Golgi supranuclear moi desenvovlvido e un extenso retículo endoplasmático rugoso, características ambas das células secretoras de proteínas. A membrana é lisa, pero na parte luminal (que dá á luz da glándula gástrica) poden ter uns poucos microvilli e un delgado glicocálix. Secrecións
O pepsinóxeno é a principal secreción das células principais gástricas. O pepsinóxeno é un cimóxeno, é dicir, un proencima que no seu estado inicial está inactivo, pero que ao verterse ao estómago sofre unha rotura proteolítica que o converte na súa forma activa, que no caso do pepsinóxeno se denomina pepsina. A pepsina é unha protease que degrada as proteínas dos alimentos, iniciando a dixestión das mesmas, que se completará no duodeno. As células principais funcionan en conxunción coas células parietais, que liberan o ácido clorhídrico gástrico, que crea un pH ácido que fai que a estrutura do pepsinóxeno se abra, e este, de forma autocatalítica, escinda un segmento da súa propia molécula, converténdose en pepsina activa.
A quimosina (ou renina gástrica) serve para coagular o leite, e secrétana moitos animais lactantes, especialmente ruminantes, pero a súa produción declina despois rapidamente e pasa a predominar a secreción de pepsinóxeno. Secrétase como un proencima chamado proquimosina, que se activa a quimosina en medio ácido. Nos humanos identificouse un pseudoxene non funcional para unha protease similar á quimosina situado no cromosoma 1, pero non se identificou unha protease neonatal humana funcional similar á quimosina.
A produción da lipase gástrica foi localizada por inmunocitolocalización nas células principais da mucosa fúndica. É unha lipase ácida que hidroliza os lípidos, que completarán a súa dixestión no intestino delgado.