proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Enunciado

Un enunciado é o resultado dunha enunciación, é dicir, da transición verbal dunha mensaxe. A súa unidade pode ser unha palabra, unha frase ou unha oración. O enunciado, como segmento mínimo da cadea falada ou escrita provisto de sentido completo nun determinado contexto, está delimitado por un silencio inicial e outro final, e caracterizado pola entonación. En todo enunciado son recoñecidos os tres factores que fan posible a enunciación: o suxeito, o tempo e o espazo. As apreciacións do falante sobre o enunciado que emite maniféstanse, ademais de na entonación, no uso de modalizadores e noutros procedementos expresivos, coma na unión de diferentes rexistros lingüísticos, polo xeral non coexistentes.
Envellecemento da poboación

O avellentamento ou envellecemento da poboación é un termo empregado en demografía para se referir á mudanza na estrutura das idades dunha poboación, caracterizado por un escaso número de individuos comprendidos entre idades infantís e xuvenís, e predominando pola contra idades maduras e lonxevas.
O avellentamento da poboación é característico da segunda transición demográfica, e é consecuencia directa dos cambios socioeconómicos que permiten unha maior supervivencia xeracional (mellora na alimentación, melloras hixiénicas e sanitarias, mellores atencións e coidados, e en definitiva un aumento xeral na calidade de vida).
O aumento da esperanza de vida ten medrado en numerosos países de xeito substancial, feito que produce, por vez primeira na historia da humannidade, un predominio da poboación madura con respecto á poboación nova, en parte consecuencia do éxito das políticas de saúde pública e do desenvolvemento socioeconómico. Tamén a mellora nas cifras de mortalidade infantil influíu no avellentamento da poboación, xa que parte da poboación que antes morría no parto, nos primeiros meses de vida, na infancia ou na xuventude, agora sobrevive durante moitos anos.
Envergadura

A envergadura é o ancho da vela maior dunha embarcación a vela, o ancho que ten de fronte as aves ou outros animais alados (como pterodáctilos, morcegos ou insectos) coas ás totalmente estendidas cara aos lados ou, por extensión, o ancho dunha aeronave dun extremo ao outro das ás.
Environmental Research Satellites

Environmental Research Satellites, ou abreviadamente ERS, foi o nome dun tipo de satélites artificiais estadounidense adicado á realización de medicións e experimentos tecnolóxicos e de enxeñería no espazo.
Segundo o modelo, os satélites ERS variaban en masa de 0, 7 a 45 kg, en tamaño de 22 a 51 cm de diámetro, e podían levar entre un e 14 experimentos a bordo. Para abaratar custos, os satélites ERS eran lanzados como carga secundaria xunto con satélites máis grandes. Unha das funcións principais dos experimentos dos ERS era determinar a fiabilidade de compoñentes mellorados e subsistemas destinados a ser usados en satélites posteriores.
Unha características especial dos satélites ERS era que funcionaban sen batería, tan só usaban células solares integradas na superficie dos satélites.
Lanzáronse ata 33 satélites do tipo ERS tanto desde a base de Cabo Cañaveral como desde a Base Vandenberg da Forza Aérea e mediante foguetes Atlas e Delta.
Os ERS dividíanse en diferentes familias que usaban diferentes designacións: TRS (Tetrahedron Research Satellite): foron dos primeiros satélites ERS e tiñan forma tetraédrica.
ORS (Octahedron Research Satellite): tiñan forma octaédrica.
OV5 (Orbiting Vehicle).
TTS (Test and Training Satellite).
Varios dos satélites non se lanzaron por ser prototipos ou non se dispón de información sobre eles. Son os ERS 11 (prototipo) e os ERS 14, 19 e do 22 ao 25 inclusive (sen datos). Historial de lanzamentos
Envoltura vírica

A envoltura vírica é unha estrutura que rodea a cápside vírica típica de moitos virus animais. Só uns poucos virus de plantas e bacteriófagos teñen envoltura. Nos animais a envoltura provén fundamentalmente da membrana plasmática das células do hospedador (ou ás veces da súa membrana nuclear ou de orgánulos); pero esta membrana lipoporteica de orixe celular non é o único compoñente da envoltura, xa que contén tamén glicoproteínas, que se proxectan ao exterior como espículas, que están codificadas no xenoma vírico. Estas espículas son moi importantes como antíxenos ou para a adhesión dos virus ás células. Estes compoñentes proteicos víricos insírense na membrana da célula antes de que o virus se ensamble e despois durante a liberación do virus xa están incorporados á membrana. Nalgúns virus as proteínas da membrana son tan numerosas que cobren toda a superficie do virus, como ocorre nos Hepadnaviridae.
Debaixo da envoltura normalmente está a cápside, pero moitos virus entre a envoltura e a cápside presentan unha matriz proteica cementante (exemplo: Rhabdoviridae).
A envoltura é flexible, pleomórfica (cambia de forma). Ademais, a bicapa lipídica da envoltura é relativamente sensible ao desecamento, á calor e aos deterxentes, polo que pode usarse éter para disolver os lípidos, e o virus queda inactivado.
A función principal da envoltura é axudar ao virus a entrar na célula hóspede. As glicoproteínas da superficie serven para identificar e unirse aos puntos receptores na membrana do hóspede. A envoltura vírica fusiónase despois coa membrana da célula, o que permite a entrada da cápside e do xenoma vírico.
Xeralmente, a célula infectada queda danada pola saída de partículas víricas envoltas e adoita morrer, outras veces queda debilitada e pode seguir liberando virus durante un período longo sen que a célula morra.
Algúns virus teñen envolturas con varias membranas, que lles proporcionan protección contra o sistema inmunitario (por exemplo, poxvirus), e facilitan a súa adaptación a novos hóspedes. Exemplos de virus envoltos
Os seguintes son grupos de virus envoltos que son patóxenos para os humanos:
Virus de ADN
Herpesvirus
Poxvirus
Hepadnavirus
Virus de ARN
Flavivirus
Togavirus
Coronavirus
Virus da hepatite D
Orthomyxovirus
Paramyxovirus
Rhabdovirus
Bunyavirus
Filovirus
Retrovirus
Retrovirus
Enxame

Un enxame, tamén coñecido como enxamio (do latín exāmen, -ĭnis) é un conxunto de insectos similares, principalmente de abellas. Enxame de abellas
Normalmente na primavera cando as colonias de abellas están fortes e non teñen máis espazo para continuar coa reprodución ou a provisión de alimentos (mel), naturalmente tenden a dividirse por un proceso natural que denominamos enxame.
A metade das abellas dunha colonia, acompañada pola súa mestra vella, deixa a súa colmea para pousarse na rama dalgunha árbore ata que as abellas exploradoras atopan un lugar onde proseguir o desenvolvemento dunha nova colonia. Este é o mecanismo natural polo cal se prodúce a división da colonia. Previo ao enxame as obreiras crían novas celas reais, para substituír a mestra vella, e sempre é a mestra nova (recentemente nada) a que ocupa o lugar na colmea orixinal. A nova mestra é fecundada previamente, nos voos de fecundación. O comportamento anterior á produción dos enxames adoita denominarse febre do enxameo. Este comportamento críase que proviña dun aumento da temperatura no niño de cría ou colmea, pero son moitos os factores que interveñen. Colleita de enxames
Os apicultores cando ven un enxame pousado na rama dunha planta, rapidamente acoden para capturalo, este é confinado nun nuclero ou unha cámara de cría con cadros de cera labrados, alimentándoo nalgunha ocasións con xarope de azucre, dará comezo a unha nova colonia, e gañando unha colmea. Os enxames saen normalmente durante a primavera-verán, cando a colonia de abellas comeza a súa medra de poboación e xa non ten lugar onde criar e amorear o seu alimento. A captura é moi sinxela, dun só golpe ou sacudida o birlo de abellas caerá ao interior do recipiente onde as confinamos, colocando este recipiente por un tempo prudencial no mesmo lugar, as abellas que quedan fóra son chamadas para que entren onde está a abella mestra por unha feromona especial que emiten as obreiras.
Enxeñaría de minas

A Enxeñaría Superior de Minas é un título universitario español. Abrangue os coñecementos específicos aplicados ao aproveitamento dos recursos naturais da Terra e a aplicación dos mesmos na construción dos materiais necesarios para o desenvolvemento da sociedade actual e futura. Tamén inclúe a creación e manexo adecuado das fontes de enerxía mantendo o equilibrio coa natureza. A Enxeñaría Superior de Minas está especializada na creación de riqueza e desenvolvemento sostible, compatible co resto de actividades que a sociedade actual demanda. Descrición
A Intensificación de Enerxía e Combustibles ten materias tecnolóxicas sobre enerxía eléctrica, térmica e frigorífica, hidráulica, solar térmica e fotovoltaica, eólica, nuclear, biomasa, hidrocarburos e combustibles complementarios. Na investigación destaca o estudo e desenvolvemento de novas fontes de enerxía, con especial atención nas enerxías renovables.
A Intensificación de Materiais e Metalurxia comprende metalurxia, siderurxia, mineralurxia, materiais cerámicos, plásticos e polímeros, e reciclado de metais. Na investigación destaca a bioenxeñaría.
A Intensificación Mineira e Medioambiental engloba explotacións mineiras e canteiras, túneles e noiros, infraestruturas de enxeñaría civil, sondaxes, xeofísica e xeoquímica, explosivos, fotogrametría e teledetección, hidroloxía e medioambiente. Nos últimos anos experimentouse un elevado interese polas rochas ornamentais no ámbito profesional.
A titulación outorga competencias lexislativas profesionais para firmar proxectos de calquera intensificación da carreira independentemente da que cursara. Por isto establecese a diferenza entre intensificación e especialidade, que é unha ampliación técnica dos intereses do alumno non constatable no título. As competencias exclusivas segundo a lexislación española son: O uso de explosivos
Os proxectos mineiros
As obras subterráneas (o sostemento de obras civís e toda actividade que implique técnica mineira).
A Enxeñaría Superior de Minas naceu en 1777 ante a incipiente chegada da primeira Revolución Industrial. Certos textos franceses consideran a Enxeñaría de Minas «a nai das enxeñarías».
Enxeñaría de montes

A Enxeñaría de montes ou forestal é a titulación académica dunha disciplina que tivo os seus inicios en Alemaña, pretendendo cubrir a necesidade de mellorar a produtividade dos montes. Co transcurso do tempo, a profesión foise perfilando cara ao desenvolvemento e optimización do ámbito forestal: silvicultura, aproveitamento, elaboración e transformación de produtos forestais, infraestruturas específicas etc. Actividade
A actividade dos Enxeñeiros de Montes podería resumirse nas seguintes actividades: Melloras ambientais, bens e servizos do sector forestal.
Planificación, proxección, reconstrución, mantemento e mellora de infraestruturas forestais e de parques e xardíns.
Prevención e extinción de incendios forestais.
Proxectos e estudos hidráulicos e hidrolóxicos. [Cómpre referencia]
Proxectos e estudos ambientais, de conservación da natureza e xestión de fauna e flora silvestre. [Cómpre referencia]
Xestión de espazos naturais. [Cómpre referencia]
Control e mellora da produción forestal e aproveitamento forestal.
Industria derivada da madeira e de produtos forestais.
Proxectos de cálculo e construción de estruturas de madeira, metálicas e de formigón, asociadas á contorna forestal e ambiental.
Enxeñaría financeira

Enxeñería financeira ou finanzas computacionais é un campo no que se mesturan diversas disciplinas como as matemáticas financeiras, os métodos numéricos e a simulación por ordenador para tomar decisións de investimentos, cobertura de riscos e facilitar a xestión do risco das decisións tomadas. Utilizando diferentes métodos, os profesionais desta especialidade tentan determinar os riscos financeiros dos produtos que eles crean. Áreas de aplicación
Algunhas das áreas nas que as técnicas de enxeñería financeira se empregan son: Banca de investimentos
Xestión do risco financeiro
Compra e venda de derivados
Xestión de investimentos
Contratación de hipotecas
Valoración de activos. Enxeñeiros financeiros
Algunhas das persoas que máis contribuíron ao campo son: Harry Markowitz
Fischer Black
Myron Scholes
Robert C. Merton
Robert Jarrow
Stephen Ross
Emanuel Derman
Normalmente, as persoas que desempeñan traballos neste campo son coñecidos como analista cuantitativos ou ‘'quants’’. Os coñecementos mínimos que se necesitan para poder aspirar a un traballo como analista cuantitativo son, entre outros, programación en C++ e matemáticas, e en particular nos campos do cálculo estocástico, cálculo multivariante, álxebra, ecuacións diferenciais, teoría da probabilidade e inferencia estatística. A linguaxe C++ converteuse na linguaxe dominante por dous motivos: a natureza computacionalmente intensiva de moitos algoritmos e o enfoque a librerías máis que a aplicacións.
Os postos de enxeñeiro financeiro foron tradicionalmente ocupados por doutores en finanzas, físicas e matemáticas que se pasaron a este campo dende postos máis académicos. Non obstante, na actualidade unha formación en informática é tamén útil.
Hoxe en día, moitas entidades financeiras contan con profesionais da enxeñería financeira nos seus cadros de persoal. Moitas empresas contan cuns poucos empregados, pero outras poden chegar a ter milleiros de profesionais especializados. JPMorgan Chase & Co. foi unha das primeiras firmas en crear un negocio de derivados extenso e empregar enxeñeiros financeiros.
Enxeñaría mecánica

A enxeñería mecánica é un campo moi amplo da enxeñería que implica o uso dos principios físicos para a análise, o deseño, a fabricación, e o mantemento de sistemas mecánicos. O sistema pode ser tan simple como o deseño dunha cadeira para a comodidade ou tan complexo como as operacións do turbocompresor dun motor para a velocidade. Pode ser tan pequeno como a fabricación dunha engrenaxe usando a nanotecnoloxía ou tan grande como a estrutura dun supertanque usado para transportar petróleo ao redor do mundo. O desenvolvemento da enxeñería mecánica fixo aparecer novas ramas no campo da enxeñería xa que foi necesario cubrir algunhas carencias que aparecían. Aínda que nun principio estas carencias eran de fácil corrección, co tempo foi necesario aplicar maior especialización, e isto deu como consecuencia a creación de novas ramas. Comezouse a observar que ao utilizar certos materiais ao construír un mecanismo este podía resistir máis, ou que certas máquinas fallaban ao ser utilizadas en condicións extremas, co que se tivo que estudar máis a fondo as propiedades dos materiais, dando como resultado unha área coñecida como enxeñería dos materiais.
De modo análogo, cando se comezaron a percibir os inconvenientes de utilizar enerxía procedente da combustión viuse a conveniencia de aproveitar a electricidade e o magnetismo para facer funcionar máquinas, dando orixe á enxeñería eléctrica.
Aínda que certos traballos son facilmente realizados polo ser humano, outros requiren moita precisión ou son labores moi repetitivos, o cal provoca erros. O uso de interruptores e máis adiante o uso de circuítos permitiu reducir estas marxes de erro a niveis razoables, desenvolvéndose a enxeñería electrónica e, posteriormente, a enxeñería mecatrónica.
Enxeñaría naval

A enxeñaría naval e oceánica ocúpase do deseño, planificación, proxecto e construción de todo material flotante, como poden ser buques ou plataformas petrolíferas. Historia e características
A enxeñaría naval abrangue as funcións de enxeñaría incluíndo o proxecto creativo do buque e artefactos flotantes, a investigación aplicada, o desenvolvemento técnico nos campos de deseño e construción e a administración dos centros de produción de material flotante (estaleiros). Así como tamén do mantemento e reparación destes.
En España e ata o século XVIII eran chamados "construtores". A partir de 1770 apareceron os "enxeñeiros de mariña" (ou "hidráulicos"), posteriormente o termo acabou en "enxeñeiros navais".
Enxeñaría química

A enxeñaría química é a rama da enxeñaría na que se aplican os principios fundamentais da física, a química e a bioloxía para proxectar, construír e operar sistemas de conversión de materias químicas en produtos finais.
As súas ramas principais son o control de procesos que, coma o seu nome di, controla os procesos químicos industriais, a enxeñería medioambiental, que trata os residuos sólidos, a contaminación medioambiental etc, e a biotecnoloxía, que se encarga de transformar xeneticamente os seres vivos en beneficio do home.
É similar e en moitos aspectos equivalente á química industrial.
Enxeñaría xenética

A enxeñaría xenética é un conxunto de técnicas, que forman parte da bioloxía molecular e teñen como obxecto a utilización dos coñecementos adquiridos en xenética para utilizar, reproducir, ou modificar o xenoma dos seres vivos. A miúdo ten por obxecto a modificación dos xenotipos, o que adoita producir a modificación dos fenotipos. A biotecnoloxía da manipulación xenética e transferencia de ADN dun organismo a outro, que posibilita a creación de novas variedades, a corrección de defectos xenéticos e a fabricación de numerosos compostos. Outras acepcións
Na súa acepción máis ampla, a manipulación xenética significa calquera cambio realizado no material xenético.
Existen dous niveis de manipulación xenética. A primeira é a manipulación xenética de mellora, dedicada a crear individuos con mellores cualidades. Isto ten diversos riscos tanto socio-éticos (división da especie en mellorados e non mellorados) coma xenéticos (perda de diversidade xenética).
A segunda é a manipulación xenética con fins terapéuticos con enormes opcións e posibilidades para a sociedade actual.
Enxeñaría xeotécnica

A enxeñaría xeotécnica é a rama da enxeñaría xeolóxica que se encarga do estudo das propiedades mecánicas, hidráulicas e construtivas dos materiais provenientes da Terra. Os enxeñeiros xeotécnicos investigan o solo e as rochas por debaixo da superficie para determinar as súas propiedades e deseñar as cimentacións para estruturas tales como edificios, pontes, centrais hidroeléctricas etc Usos e peculiaridades
Os enxeñeiro xeotécnicos, ademais de entender os principios da mecánica e da hidráulica, necesitan un adecuado dominio dos conceptos básicos da xeoloxía. É de especial importancia coñecer as condicións baixo as cales determinados materiais foron creados ou depositados, e os posteriores procesos estruturais ou diaxenéticos (procesos metamórficos, de substitución, cristalización etc. ) que sufriron.
Deseños para estruturas construídas por encima da superficie inclúen cimentacións superficiais (zapatas), cimentacións profundas (pilotes e muros de contención). Presas e diques son estruturas que poden ser construídas de solo ou rocha e que para a súa estabilidade e estanquidade dependen en gran medida dos materiais sobre os que están asentados ou dos cales se encontran rodeados. Finalmente os túneles son estruturas construídas a través do solo ou rocha e que dependen en gran medida das características dos materiais a través dos cales son construídos para definir o sistema de construción, a duración da obra e os custos.
Os enxeñeiros xeotécnicos tamén investigan o risco para os seres humanos, as propiedades e o ambiente de fenómenos naturais ou propiciados pola actividade humana tales como deslizamentos de terreo, afundimentos de terra, fluxos de lodo e caída de rochas.
Antes á xeotecnia identificábase como a mecánica de solos; pero o termo ampliouse para incluír temas como a enxeñaría sísmica, a elaboración de materiais xeotécnicos, melloramento das características do solo, interacción solo-estrutura e outros.
Considérase a Karl Terzaghi como o pai da enxeñaría xeotécnica e da mecánica de solos.
Enxiva

A enxiva (do latín gingīva) ou xenxiva é unha mucosa formada por tecido conectivo denso cunha cuberta de epitelio escamoso queratinizado que cobre os procesos alveolares e rodea os dentes.
A enxiva é contigua ao ligamento periodontal e, no seu exterior, aos tecidos mucosos da cavidade oral.
Ten polo xeral unha cor rosa pálida e, ao encontrarse adherida aos colos dos dentes (epitelio de unión) e inserida con fibras coláxenas (inserción conectiva), forma unha selaxe que protexe o óso e demais tecidos de soporte.
Segundo a zona onde se encontra, fálase de enxiva marxinal, enxiva inserida e enxiva alveolar.
A enxiva é un dos compoñentes do periodonto. Estrutura e funcións
As enxivas son un tecido do interior da boca que cobre as mandíbulas, protexendo e axudando a suxeitar os dentes. Son visíbeis ao levantar os labios, e a súa coloración, se están sas, é entre rosácea e vermella pálida, cos dentes firmemente suxeitos.
A enxiva divídese en dúas rexións, a enxiva libre (marxinal) e a enxiva inserida. Estas dúas rexións combínanse para formaren a punta da enxiva, que se estende en sentido coronal entre os dentes, o que se coñece como papila interdentaria. Esta evita o impacto da comida na zona interproximal baixo a área de contacto dos dentes e o establecemento dunha irritación que podería finalmente orixinar algunha patoloxía periodontal. Patoloxía das enxivas
Unha hixiene inadecuada ou insuficiente pode producir enfermedides peridontais, incluída a xingivite. Pode chegar a inflamarse debido a unha mala hixiene dentaria, podendo afectar o tecido xinxival e, nun caso máis severo, ao óso que sostén os dentes.
A inflamación da enxiva consta de tres etapas: Xingivite: nesta primeira etapa a inflamación prodúcese pola acumulación de placa. Porén, o dano é reversíbel, xa que o óso e o tecido conectivo aínda non foron afectados.
Periodontite: é unha xinxivite avanzada, onde o óso e o tecido conectivo foron danados de forma irreversíbel.
Periodontite avanzada: nesta etapa final, as fibras aparecen destruídas, ao igual que o óso que sostén os dentes, polo que se require un tratamento moito máis profundo realizado por un odontólogo (dentista).
Detección da enfermidade
Poden presentarse problemas na enxiva cando se observan algúns destes síntomas: Arroibamento, inflamación ou sensibilidade.
Sangrado no cepillado.
Retracción das enxivas.
Halitose (mal alento).
Enxoval

O enxoval é o conxunto de bens, (mobiliario, roupa etc. ) que conforman un fogar. Tradicionalmente, era a familia da esposa a que achegaba o enxoval ó matrimonio, sendo responsabilidade da nai ir preparando o enxoval das súas fillas antes da súa voda e de acordo coa súa posición económica. Era preceptivo que a confección e especialmente o bordado de determinadas pezas (manteis, sabas. .. ) fosen obra da noiva. Enxoval e rito
Capítulo importante nos museos de etnografía e arqueoloxía, antropólogos e etnólogos diferencian polo menos tres tipos de enxoval ritual: Enxoval de neno (asociado ó nacemento).
Enxoval de noiva (asociado ó matrimonio).
Enxoval funerario ou de enterramento (asociado á morte).
En Occidente, no marco da sociedade de consumo metropolitana, practicamente desapareceu. Porén, durante séculos, o enxoval da noiva tivo como receptáculo case sacro a arca de noiva, tamén chamada "baúl ou arcón nupcial", "arca de enxoval" ou "arcón de voda". Recibían tales títulos porque adoitaban enviarse polo esposo á súa prometida na véspera da voda. Polas súas figuras en relevo, a súa marquetería e pinturas, destacan os venecianos e florentinos do Renacemento.
Enxoval funerario

Un enxoval funerario, en arqueoloxía e antropoloxía, refírese ós obxectos colocados co corpo dos mortos na súa tumba, xa sexa mediante inhumación ou cremación.
Suxiren a crenza nalgunha forma de vida despois da morte, xa que polo xeral, son bens persoais, provisións para achandar o camiño do defunto na outra vida ou ben, son ofrendas ós deuses. O enxoval funerario é un tipo de ofrenda votiva. A maioría dos enxovais funerarios recuperados polos arqueólogos son obxectos inorgánicos, tales como cerámica e utensilios de pedra e metal, pero existen probas de que tamén se colocaron obxectos orgánicos que se deterioraron dende que se colocaron nas tumbas. Evolución
Existen evidencias desta práctica, polo menos, dende o paleolico Medio. No Paleolítico Superior, atopáronse enxovais funerarios consistentes en cabeiros perforados de cervo, contas de cunchas mariñas ou algúns obxectos líticos con ocre vermello arredor dos ósos.
Foi así en lugares como as covas de Grimaldi (Italia), onde apareceu un raro chapeu parecido a un bonete con 3000 cunchas e de Cavillon (Francia), onde o esqueleto estaba cuberto con máis de 200 cunchas perforadas e 22 dentes de animais perforados arredor do pescozo, ademais de dous coitelos de pedernal e outro utensilio de hasta de cervo.
Foi moi común durante o Neolítico e na Idade de Bronce, onde obxectos como vasos de incenso, utensilios de sílex, dagas ou colares depositábanse en recipientes de cerámica, que se colocaban nas tumbas.
Algúns dos máis famosos e ben conservados enxovais funerarios son do Antigo Exipto. Alí, que dispuñan até do Libro dos mortos, onde se describía o percorrido do morto até a outra vida, o pensamento da época era moi forte na crenza de que a vida no Máis aló transcorría de maneira semellante á vida neste mundo, polo que os bens depositados nas súas tumbas poderían ser usados polo defunto na vida futura. Tamén pintaban imaxes que presentaba o goce da vida terreal do defunto, os seus traballos e a súa estancia en compaña da súa familia; ás veces, incluíanse figuras de serventes, chamados ushebti, coa intención de que os servisen na súa vida futura. O enxoval funerario do faraón Tutankhamon é famoso porque foi unha das poucas tumbas exipcias que non fora saqueada antes do seu descubrimento por Howard Carter.
Enxunta

A enxunta ou sobrazo é o espazo de forma triangular que queda entre un arco e o rectángulo que o enmarca. Tamén se coñece como tímpano do arco. A nivel construtivo é un elemento arquitectónico que define o espazo entre dous arcos ou o delimitado polo extradorso do arco e o alfiz que o enmarca. Refírese o termo tamén aos espazos triangulares curvilíneos entre os arcos que sosteñen unha cúpula e o tambor desta.
Enálaxe

A enálaxe é unha figura retórica. Consite no cambio funcional dunha parte de discurso por outra.
É unha figura estilística do compoñente morfosintáctico, e actúa por orde.
Eoarcaico

En xeoloxía o Eoarcaico ou era Eoarcaica é unha era ou eratema que comprende o tempo inicial que vai despois da solidificación da codia terrestre, despois da etapa inicial fundida da formación da Terra. Na escala de tempo xeolóxico vén despois do eón Hádico e precede á era Paleoarcaica. As orixes abióticas da vida datáronse no intervalo entre os 4. 000 e os 3. 600 Ma de antigüidade, cando os valores de presión atmosférica ían de 10 a 100 bares (de 10 a 100 atmosferas). Cronoloxía
Anteriormente esta era non tiña un nome oficial e xeralmente se facía referencia a ela como a primeira parte do Arcaico temperán (agora un nome obsoleto) xunto coa posterior era Paleoarcaica.
A Comisión Internacional de Estratigrafía agora recoñece oficialmente a era Eoarcaica como a primeira parte do eón Arcaico, precedido do eón Hádico, durante o cal a Terra crese que estaba esencialmente fundida.
A Comisión Internacional de Estratigrafía actualmente non recoñece o límite inferior da era, que foi situado provisoriamente en 4. 000 Ma nin o do precedente eón Hádico.
O Eoarcaico foi seguido da era Paleoarcaica.
O nome procede das palabras gregas: eos (amencer) e archaios (antigo). O primeiro supercontinente, chamado Vaalbara, apareceu aproximadamente ao final deste período, hai uns 3. 600 Ma. Xeoloxía
Unha característica do Eoarcaico é que a Terra posuía por primeira vez unha codia solidificada. Porén, esta codia puido ser incompleta en moitos sitios, e puideron existir áreas de lava na superficie. O inicio do Eoarcaico caracterízase porque durante el a Terra sufriu un forte bombardeo de asteroides, que afectou ao sistema solar interior: o bombardeo tardío intenso. O Eoarcaico é a primeira fase do noso planeta da cal sobreviviron ata os nosos días formacións de rochas sólidas. A máis grande destas formacións é o Cinto de pedras verdes de Isua, na costa suroeste de Groenlandia. Apareceu durante o Eoarcaico arredor de 3. 800 Ma. Os gneis de Acasta do escudo canadense datáronse en 4. 030 Ma de antigüidade e son, por tanto, as formacións rochosas máis antigas conservadas. En 2008 desscubriuse outra formación rochosa no cinto de pedras verdes de Nuvvuagittuq no norte do Quebec no Canadá, que foi datada en 4. 280 Ma de antigüidade. Actualmente, estas formacións están a ser investigadas intensamente. Atmosfera
As apatitas de Groenlandia de 3. 850 millóns de anos de idade mostran evidencias de enriquecemento en 12C. Isto iniciou un debate sobre se puido haber vida fotosintética antes dos 3. 800 Ma de antigüidade.
Eoceno

O Eoceno, unha división da escala temporal xeolóxica, é unha época xeolóxica da historia da Terra, a segunda do período paleóxeno na era cenozoica.
Comprende o tempo entre o final do paleoceno (hai 55, 8 ± 0, 2 millóns de anos) e o principio do oligoceno (hai 33, 9 ± 0, 1 millóns de anos).
Durante esta época formáronse algunhas das cordilleiras máis importantes do mundo, como os Alpes ou o Himalaia, e aconteceron varios cambios climáticos importantes como o máximo térmico do Paleoceno-Eoceno, que aumentou a temperatura do planeta e delimita o inicio desta época xeolóxica, o evento Azolla, un arrefriamento global que daría paso ás primeiras glaciacións, ou eventos de extinción masiva como a Gran Ruptura (en francés Grande Coupure, que marca o final do eoceno.
As aves predominaban sobre os demais seres, e os primeiros cetáceos comezaron o seu desenvolvemento. Ademais, a especie de serpente máis grande que existiu data do eoceno. Nesta época xeolóxica produciuse tamén unha grande expansión e diversificación das formigas. A Antártida comezou a época rodeada de bosques tropicais, e o finalizou coa aparición dos primeiros casquetes polares. Existen multitude de xacementos paleontolóxicos en diversos lugares do mundo que confirman estes feitos, como o sitio fosilífero de Messel, en Alemaña, ou a Formación Green River, en Norteamérica. Etimoloxía
O nome eoceno, definido polo xeólogo británico Charles Lyell, provén das palabras gregas ἠώς eós, 'alba' e καινός kainós, 'novo', facendo referencia á aparición das ordes modernas de mamíferos durante esta época. Subdivisións
O Eoceno adoita subdividirse informalmente en Eoceno inferior (ypresiense), Eoceno medio (luteciense e bartoniense), e Eoceno superior (priaboniense). É menos frecuente subdividilo en inferior e superior unicamente. Neste caso, o luteciense pasaría a formar parte do Eoceno inferior, mentres que o bartoniense faría o propio no Eoceno superior.
Eole (satélite)

Eole, tamén coñecido como EOLE 1, CAS 1 (Cooperative Application Satellite) e FR 2 (France 2), foi un satélite artificial francés lanzado o 16 de agosto de 1971 mediante un foguete Scout B1 estadounidense desde Wallops Island. Características
Eole foi o segundo satélite francés meteorolóxico experimental e o primeiro lanzado en colaboración coa NASA e o Centre National d'Etudes Spatiales (CNES). A súa función principal foi a de retransmitir os datos dunha rede mundial de globos meteorolóxicos que facían medicións sobre altura, presión, temperatura, humidade e velocidade do vento.
O satélite tiña forma octogonal, cunha distancia entre vértices opostos de 0, 71 m e unha lonxitude de 0, 58 m. A alimentación eléctrica era proporcionada por oito paneis solares rectangulares despregados cun ángulo de 45 graos con respecto do corpo do satélite e quince baterías recargables de prata-cadmio que proporcionaban de media unha potencia de 20 vatios. O satélite mantíñase orientado cara a Terra mediante a técnica de gradiente de gravidade usando un mastro de 10, 06 m de longo. A precisión do control de actitude alcanzaba os 9 graos respecto da local vertical.
Eole gardaba a bordo os datos que recollía dos globos meteorolóxicos e os retransmitía a petición cando se atopaba ó alcance dunha estación de terra. O conxunto do sistema de telemetría consistía nun transmisor de baixada de datos cara ás estacións que funcionaba a 136, 350 MHz e que tamén era usado como baliza de seguimento; un receptor a 148, 25 MHz para comandos e datos dos globos; e un transmisor (464, 84 MHz) e receptor (401, 7196) entre o satélite e os globos.
O satélite foi inxectado nunha órbita inicial de 904 km de apoxeo e 677 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 50, 1 graos e un período de 100, 6 minutos. As operacións co satélite foron un éxito salvo pola destrución de 71 globos meteorolóxicos producida polo envío dun comando erróneo desde o control de terra. O último dos globos meteorolóxicos transmitiu en xaneiro de 1973, pero Eole seguiu sendo usado para transmitir datos de boias oceánicas e navíos.
Eopsetta

Eopsetta é un xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, familia dos pleuronéctidos e subfamilia do pleuronectinos, propios do océano Pacífico norte.
Porén, algúns autores, como no ITIS, consideran que este xénero constitúe, por si só, a subfamilia dos eopsetinos (Eopsettinae).
Como todos os peixes da familia dos pleuronéctidos, as especies deste xénero teñen o corpo aplanado, asimétrico, e cos dous ollos situados no lado pigmentado do corpo. Taxonomía
O xénero foi descrito en 1885 polos naturalistas David Starr Jordan (estadounidense) e Philip Henry Gosse (inglés).
Etimoloxía
O nome Eospsetta está formado pola raíz do latín científico eo- derivada do termo do grego antigo ἠώς eós, "alba", unido ao nome do xénero Psetta, derivado do grego antigo ψῆττα psḗtta, un peixe plano, quizais a solla ou o rodaballo (Psetta é un sinónimo de Scophthalmus, ao que pertence o rodaballo (Scophthalmus maximus Psetta maxima). Literalmente: "os primeiros peixes planos".
Especies
Segundo o WoRMS, e case todas as bases de datos ictiolóxicas, o xénero abrangue tan só dúas especies: Xénero Eopsetta
Eopsetta grigorjewi (Herzenstein, 1890) – Solla de pintas do Xapón.
Eopsetta jordani (Lockington, 1879) - Solla de California.
Porén, algúns autores admiten unha terceira, Eopsetta exilis (Jordan & Gilbert, 1880), que a maioría dos autores non consideran válida, e a identifican con Lyopsetta exilis (Jordan & Gilbert, 1880).
Eoraptor

Eoraptor ("ladrón do amencer") é un xénero representado por unha única especie de dinosauro saurisquio, probablemente terópodo, que viviu a finais do período Triásico, hai aproximadamente 231 e 228 millóns de anos, no Carniano, no que hoxe é Suramérica. Eoraptor lunensis significa o "primeiro ladrón do Val da Lúa", denotando o nome da especie lunensis onde foi descuberto orixinalmente e o nome xenérico da combinación das palabras en grego "Eo" que significa amencer e da latina "raptor", ladrón. Os paleontólogos cren que o Eoraptor é o máis semellante ao devanceiro común de todos os dinosauros. Sábese de varios esqueletos ben preservados.
Eosina

A eosina (do grego eos, amencer ) é un colorante en forma de po vermello cristalino, de uso amplamente estendido no ámbito industrial, dende a industria téxtil ata o estudo biolóxico e histolóxico. Como curiosidade, tamén se utiliza na coloración da gasolina. Historia, orixe e evolución
A eosina xa era de uso común a finais do século XIX, sendo o resultado da acción do bromo sobre a fluoresceína. Actualmente existen compostos coñecidos como eosina e que están intimamente relacionados: a eosina Y (tetrabromofluoresceína, CI 45380, CI 45386), comunmente coñecida como eosina amarela, e a eosina B (dibromodinitrofluoresceína, CI 45400), tamén coñecida como eritrosina B azulada. Ambas, nun principio, son intercambiables, sen que sexan notables as diferenzas entre elas no resultado da tinguidura, polo que a preferencia dunha sobre a outra segue un criterio subxectivo. A pesar disto, a eosina Y é a máis utilizada nos procedementos rutineiros histolóxicos, como tinguidura de contraste na técnica da hematoxilina-eosina por exemplo, e a súa preparación alcohólica é un paso obrigado na Técnica de Papanicolaou.
Homólogos da eosina son: floxina (CI 45410), eritroxina B(CI 45430), rose bengal (CI 45440), mercurocromo (Merck) e mercurocromo (Gurr). Fundamento
A eosina é un composto ácido cuxas propiedades están baseadas na súa polaridade negativa, o que lle permite enlazarse con constituíntes celulares de carga positiva. Por isto colorea compoñentes e orgánulos citoplasmáticos, coláxeno e fibras musculares, pero non os núcleos (que son basicamente ácidos nucleicos e están cargados negativamente). Aqueles compoñentes que se tinxen con eosina son coñecidos como acidófilos ou eosinófilos. A coloración resultante da tinguidura con eosina é rosada-alaranxada para citoplasmas, e vermello intenso no caso dos eritrocitos. É fortemente fluorescente, aínda que esta característica é moi pouco utilizada. Preparación
A pesar da súa ampla dispoñibilidade comercial, pódese preparar eosina no laboratorio sen dificultade nin necesidade de material especial. Os exemplos que seguen son para eosina Y, tanto alcohólica como acuosa, nas proporcións habituais para o seu uso histolóxico. As preparación son moi estables, polo que perduran moito tempo se son almacenadas convenientemente.
Eosina Y alcohólica
A partir de po de eosina:
disolver 0, 5 g de eosina Y en etanol 95%.
engadir unha gota de ácido acético glacial
A partir de eosina Y acuosa comercial
mesturar 100 cc de eosina Y acuosa 3% con 125 cc de etanol 100%
engadir á mestura anterior a 375 cc de auga destilada
de modo opcional, engadir unhas gotas de ácido acético glacial
Eosina Y acuosa (2%)
disolver 25 g de eosina Y hidrosoluble en 1. 250 cc de auga destilada
engadir unhas gotas de ácido acético glacial
Eosinofilia pulmonar

As eosinofilias pulmonares son un grupo de síndromes e doenzas caracterizados por causaren infiltrados pulmonares nos que predominan os eosinófilos, un tipo de células do sangue. Neste grupo de enfermidades no se inclúen aquelas que poden acompañarse de eosinofilia pero que teñen unha causa propia, como poden ser tumores, infeccións, a artrite reumatoide (AR) ou a granulomatose de Wegener, entre outras. Tamén factores extrínsecos poden ser a causa dunha eosinofilia pulmonar, entre eles os efectos adversos a certos fármacos. Clasificación
Podemos clasificar a este tipo de doenzas segundo sexan primarias, isto é, sexan por si propia a causa de eosinofilia, ou secundarias, isto é, a consecuencia doutros procesos.
Primarias ou idiopáticas
Eosinofilia pulmonar simple ou Síndrome de Löffler.
Pneumonía eosinofílica crónica (PEC ou NEC).
Pneumonía eosinofílica aguda.
Síndrome de Churg-Strauss.
Síndrome hipereosinofílico idiopático.
Granulomatose broncocéntrica.
Secundarias
Por efectos secundarios dos fármacos. Ver Eosinofilia pulmonar iatroxénica.
Por parasitos.
Asperxilose broncopulmonar alérxica (ABPA).
Eosinófilo (tinguidura)

Para certas células do sangue que se tinguen con eosina ver eosinófilo. Eosinófilo (do grego amante da eosina) é un termo utilizado en histoloxía para indicar que unha célula, unha parte da célula ou un tecido se tingue co colorante eosina, que é un colorante de carácter ácido. Como a eosina é ácida, tingue estruturas que son básicas (ou acidófilas). A eosina é un colorante rosa brillante que tingue o citoplasma das células, e proteínas extracelulares como o coláxeno. As estruturas eosinófilas están xeralmente compostas de proteínas.
Xeralmente o colorante eosina aplícase en combinación con outro colorante chamado hematoxilina (que é básico), polo que en realidade o que se fai é unha tinguidura con hematoxilina-eosina ou tinguidura HE. Esta é a tinguidura máis utilizada nas preparacións histolóxicas para o diagnóstico médico; por exemplo, cando un patólogo examina unha biopsia dun tecido sospeitoso de cancro.
Algunhas estruturas do interior da célula descríbense como eosinófilas ou eosinofílicas, como por exemplo, os corpos de Lewy, e os corpos de Mallory.
Algunhas células tamén se describen como eosinófilas, como algúns leucocitos, como os granulocitos eosinófilos tamén chamados, simplemente, eosinófilos.
O adxectivo eosinofílico utilízase ás veces para designar as estruturas eosinófilas, pero tamén pode facer referencia á acumulación de granulocitos eosinófilos en certas doenzas, como nas chamadas eosinofilias; por exemplo, a eosinofilia pulmonar. Igualmente, o propio termo eosinofilia pode ser utilizado tamén para referirse ao carácter das tinguiduras eosinófilas.
Eosuquios

Os eosuquios (Eosuchia) son unha orde extinta de réptiles diápsidos. Dependendo de en que taxons son incluídos a orde pode abranguer desde o Carbonífero tardío ao Eoceno, pero o consenso actual é que os eosuquios están restrinxidos ao intervalo que vai do Permiano ao Triásico.
Eosuchia foi inicialmente definido para incluír todos os réptiles "tecodontos" que non tiñan fiestra anteorbital, pero posuían tabulares, postparietais e grandes forames pineais (Broom, 1914). Broom acuñou o termo como unha nova suborde para o fósil Youngina.
Unha definición que sirva para a inclusión dun animal na orde é difícil: é case máis fácil facer unha lista dos réptiles diápsidos primitivos que non foron incluídos nela nun momento ou outro. A orde practicamente foi tratada como un caixón de xastre para os diáosidos que non eran obviamente lepidosauros ou arcosauros. Unha consecuencia foi a suxestión feita por Romer da orde alternativa Younginiformes, que se aplicaría estritamente a aquelas formas coa primitiva forma diápsida, en concreto, co arco máis inferior completo a medida que os ósos cuadratoxugal e xugal do cranio se encontran.
Un fósil que constantemente foi clasificado como eosuquio foi Youngina, un pequeno réptil do tamaño dun lagarto do Perminao superior de Suráfrica. Este e un par doutros xéneros, que poden ser ou non sinónimos de Youngina, constitúen a familia Younginidae.
Os tangasáuridos, unha familia que comprende formas aparentemente adaptadas a nadar en auga doce, tamén adoitan incluírse.
Nalgunhas filoxenias Eosuchia foi tratado (probablemente de forma errada) como un grupo irmán dos taxons de lepidosauros Squamata e Rhynchocephalia. Clasificación
Eosuchia s. s. (Syn: Younginiformes)? Noteosuchus? Acerosodontosaurus
Familia: Galesphyridae
Galesphyrus
Familia: Younginidae
Heleosuchus
Youngina
Familia: Tangasauridae
Hovasaurus
Tangasaurus
Thadeosaurus
Kenyasaurus
Eothyrididae

Os Eothyrididae foron un pequeno e primitivo grupo de animais insectívoros pertencentes a categoría dos synapsida. Só se coñecen dous xéneros Eothyris e Oedaleops, ámbolos dous da primeira parte do Permiano en Norte América.
Epanadiplose

A epanadiplose é unha figura retórica consistente en facer coincidir a primeira palabra dun verso e a última dese verso ou do verso seguinte, ou sexa, en repetir unha palabra ao principio e ao final dunha frase, dun verso ou dunha serie de versos. Exemplos
En "Campanas de Bastavales" (Cantares Gallegos, Rosalía de Castro):
corren nubes, nubes corren
Obsérvese que tamén hai quiasmo. En "Chove, chove. .. " (Longa noite de pedra, de Celso Emilio Ferreiro)
Chove, chove na casa do probe
e no meu corazón tamén chove
Epanalepse

A epanalepse ou xeminación é unha figura estilística consistente en repetir unha ou máis palabras en contacto. Exemplos
En "Silencio" (Follas Novas, de Rosalía de Castro)
¡Que a man tenebrosa no papel só escriba
palabras e palabras e palabras.
En "Campanas de Bastavales" (Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro)
Cando vos oio tocar
campaniñas, campaniñas
En "Chove, chove. .. " (Longa noite de pedra de Celso Emilio Ferreiro)
Chove, chove na casa do probe ----
Epiceno

Un substantivo animado é epiceno cando designa tanto a un individuo masculino como feminino independentemente do xénero gramatical do substantivo, pero con xénero fixo. Por exemplo: ourizo, gorila, aguia, rata. No caso de que sexa necesario distinguir o sexo, pódese recorrer a un adxectivo: unha aguia macho e unha aguia femia.
Cando o xénero dos substantivo non é fixo, e polo tanto pode existir variación, estamos perante o que máis especificamente se coñece coma un substantivo de xénero común. A distinción neste caso pode facerse mediante o uso do artigo: un/unha gorila.
Etimoloxicamente, epiceno vén do adxectivo grego ἐπίκοινος, que significa "común".
Epicentro

O epicentro dun terremoto é o punto á superficie da Terra situado na vertical do foco ou hipocentro. A zona arredor do epicentro é normalmente a máis afectada por un abalo sísmico. Esta observación non sempre é verdadeira, principalmente cando este punto se localiza no mar ou en zonas deshabitadas e o sismo non provoca estragos.
Epiciclo

O epiciclo (do latín tardío epicyclus, e este do grego, επίκυκλος epíklykos, lirteralmente 'sobre o cíurculo') era o modelo xeométrico ideado para explicar as variacións de velocidade e dirección (retrogradación) do movemento aparente dos planetas. Foi deseñado por Apolonio de Perge a finais do século tercero a. C. , e nel baseouse o astrónomo Claudio Tolomeo para elaborar a súa versión da teoría xeocéntrica.
Coa mellora das observacións necesitouse engadir máis círculos ao modelo para adecualo, facéndoo impracticábel. Coa chegada da teoría heliocéntrica de Nicolao Copérnico e a explicación do movemento planetario en órbitas elípticas, por Johannes Kepler, quedou obsoleto o modelo dos epiciclos. Elementos básicos do sistema planetario de Tolomeo
O planeta móvese sobre o epiciclo (circunferencia pequena de trazos, na figura da esquerda), cuxo centro á súa vez se move sobre o deferente (circunferencia grande de trazos).
O centro do deferente é X, pero o movemento angular do epiciclo é aparentemente acorde só respecto ao punto (·), que é o ecuante.
O deferente é o percorrido circular que describe o centro do epiciclo.
O ecuante é o punto en torno ao cal se move o planeta na súa traxectoria, aparentemente.
Para explicar a irregularidade do movemento dos planetas, Tolomeo afirmaba que, se ben desde a Terra a velocidade planetaria non parece ser regular, si o era desde o punto ecuante.
Epicocconona

A epicocconona é un colorante fluorescente de longo desprazamento de Stokes que se encontrou no fungo Epicoccum nigrum. Aínda que é debilmente fluorescente en auga (emisión verde, 520 nm) reacciona reversiblemente coas proteínas para render un produto cunha forte emisión de cor vermella-laranxa (610 nm). Esta tinguidura pode utilizarse como colorante de proteína total sensible en electroforese en xel bidimensional e unidimensional, determinación cuantitativa da concentración de proteínas, e é un potente control de carga na técnica da western blot. Variante sintética
Ademais da variante natural do fungo, hai varios análogos sintéticos. Hai poucas diferenzas en canto ás propiedades de tinguidura de proteínas entre os análogos naturais e os sintéticos. Fontes comerciais
A epicocconona subminístraa Fluorotechnics Australia. Tamén é o ingrediente activo da Deep Purple Total Protein Stain (GE Healthcare), FluoroProfile (Sigma-Aldrich) e LavaCell (Fluorotechnics).