proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Isomalt

O Isomalt (Isomaltitol ou Isomaltosa hidroxenada), Código europeo E-953, é un edulcorante dietético fabricado empregando azucre como materia prima. Características
Foi descuberto na década de 1960 e é mestura de dous alcohois disacáridos: gluco manitol e gluco sorbitol. É un carbohidrato pouco dixerible. Dixírese soamente de xeito parcial na parte baixa do tracto intestinal. Algunhas das partes non absorbidas son metabolizadas polas bacterias do intestino groso. Ese proceso pode causar nalgunhas persoas deposicións máis brandas ou máis gases intestinais do usual de xeito similar á reacción do corpo a comidas con alto contido de fibras. As poucas persoas que presentan este problema, evítano se comezan con pequenas porcións e incrementan o seu consumo gradualmente.
Realizáronse extensas investigacións sobre o efecto do Isomalt nos niveis de glicosa e insulina. Os resultados sobre persoas con diabetes tipo 1 e tipo 2 teñen mostrado que despois da dixestión de Isomalt, ditos niveis non difiren de maneira apreciable dos niveis normais.
Resumo de características: Está feito a partir do azucre.
Emprégase nunha gran variedade de alimentos e fármacos.
Ten o mesmo gusto, textura e aparencia que o azucre.
Potencia o gusto doce dos edulcorantes.
Posúe menos de dúas calorías por gramo (a metade que o azucre).
Non produce carie dental.
Non é pegañento porque non é higroscópico.
Non incrementa o índice de glicosa en sangue, (glicemia) nin os niveis de insulina.
Fórmula: mestura aproximadamente equimolecular de 6-O-a-D-Glucopiranosil-D-Manitol dihidratado (C12H24O11. 2H2O) con 6-O-a-D-Glucopiranosil-D-Sorbitol (C12H24O11)
Masa molecular: Gluco-piranosil-D-Sorbitol: 344, 32. Glucopiranosil-D-Manitol dihidratado: 380, 32
Humidade: (Karl Fischer): non máis do 7%
Rango de fusión: entre 145 °C e 150 °C.
Cinzas sulfatadas: non máis do 0, 05%.
Isomería de enlace

A isomería de enlace é un tipo de isomería na que compostos de coordinación que teñen a mesma composición difiren na conectividade do metal cun ligando.
Ligandos típicos que dan lugar a este tipo de isómeros de enlace son: tiocianato, SCN− – isotiocianato, NCS−
selenocianato, SeCN− – isoselenocianato, NCSe−
nitrito, NO2−
sulfito, SO32−
Exemplos de isómeros de enlace son o [(NH3)5Co-SCN]2+ de cor violeta e o [(NH3)5Co-NCS]2+ de cor laranxa. A isomerización do isómero enlazado ao S ao isómero enlazado ao N ocorre intramolecularmente. No complexo diclorotetraquis(dimetil sulfóxido)rutenio(II), pode observarse a isomería de enlace dos ligandos de dimetil sulfóxido (DMSO) no espectro de resonancia magnética nuclear (RMN) debido ao efecto do enlace do S fronte ao enlace ao O nos grupos metilo do DMSO.
A notación apropiada para a isomería de enlace é a notación kappa, na cal o átomo enlazado directamente ao metal é seguido pola letra grega minúscula kappa; κ. Por exemplo, NO2− represéntase como nitrito-κ-N e nitrito-κ-O, o que substitúe o vello sistema de nomes triviais como nitro e nitroso. Historia
O primeiro exemplo do que se informou de isomería de enlace foi o dun composto que tiña a fórmula [Co(NH3)5(NO2)]Cl2. O complexo de cobalto catiónico pode existir en forma de dous isómeros de enlace separables. No isómero de cor amarela, o ligando nitro enlázase co nitróxeno. No isómero de enlace vermella, o nitrito únese por medio dun átomo de oxíxeno. O isómero unido a O escríbese a miúdo [Co(NH3)5(ONO)]2+. Aínda que a existencia de isómeros se coñece desde o século XIX, non se explicaron ata 1907 as súas diferenzas estruturais. Posteriormente demostrouse que o isómero vermello convertíase no amarelo ao sometelo a irradiación UV. Neste exemplo concreto, a formación do isomero nitro (Co-NO2) a partir do isómero nitrito (Co-ONO) ocorre por un rearranxo intramolecular.
Isometría (xeometría riemanniana)

En matemáticas, e máis concretamente en xeometría de Riemann, unha isometría é unha aplicación (suave) dunha variedade (pseudo-) riemanniana noutra preservando distancia entre puntos (a definición de isometría require a noción de métrica na variedade). Se a métrica é definida positiva (ou negativa), a variedade dise riemanniana (ou de Riemann), e se é indefinida dise pseudo-riemanniana (ou semi-riemanniana). Un caso particular de variedade pseudo-riemanniana son as variedades lorentzianas onde a signatura da métrica é ( 1, n − 1 ) {\displaystyle (1, n-1)}, sendo n {\displaystyle n} a dimensión da variedade. As isometrías estúdanse para todos os casos anteriores. Definición
Unha isometría local dunha variedade (pseudo-)riemanniana noutra é unha aplicación que toma o tensor métrico da segunda e o transforma no da primeira. Formalmente, dise que un difeomorfismo F: ( M, g ) → ( N, h ) {\displaystyle F: (M, g)\to (N, h)} é unha isometría se conserva a métrica por "pullback", i. e. , F ∗ h
g {\displaystyle F^{*}h
g}. Equivalentemente mediante a definición por "pushforward" diremos que F {\displaystyle F} é unha isometría se g ( X, Y )
h ( F ∗ X, F ∗ Y ) {\displaystyle g(X, Y)
h(F_{*}X, F_{*}Y)}, para todo X, Y {\displaystyle X, Y} campos de vectores en M {\displaystyle M}. Por outra banda, dise que F: ( M, g ) → ( N, h ) {\displaystyle F: (M, g)\to (N, h)} é unha isometría local se para todo p ∈ M {\displaystyle p\in M} existe unha veciñanza aberta U {\displaystyle U} tal que F | U {\displaystyle F|_{U}} é unha isometría sobre un aberto de N {\displaystyle N}. Equivalentemente, F {\displaystyle F} é isometría local se é un difeomorfismo local tal que F ∗ h
g {\displaystyle F^{*}h
g}.
Isopropil β-D-1-tiogalactopiranósido

O isopropil β-D-1-tiogalactopiranósido (IPTG) é un reactivo usado en bioloxía molecular. Este composto é un imitador molecular da alolactosa, un metabolito da lactosa que desencadea a transcrición do operón lac e é, por tanto, usado para inducir a expresión de proteínas nas que o xene está baixo o control do operador lac.
O IPTG, a diferenza da alolactosa, non é hidrolizable pola β-galactosidase. Por tanto, a súa concentración permanece constante durante un experimento. Para a indución, unha solución estéril filtrada 1 M de IPTG é tipicamente engadida a unha dilución 1: 1000 nun cultivo bacteriano en crecemento exponencial, para dar unha concentración final de 1 mM. Porén, poden usarse tamén outras concentracións de IPTG. Mecanismo de acción
Igual que a alolactosa, o IPTG únese ao represor lac e libera o represor tetramérico do operador lac de maneira alostérica, o que permite a transcrición dos xenes do operón lac, como o xene que codifica a beta-galactosidase, un encima hidrolase que cataliza a hidrólise de β-galactósidos dando monosacáridos. Pero, a diferenza da alolactosa, o átomo de xofre (S) crea un enlace químico que non é hidrolizable pola célula, impedindo que a célula metabolice ou degrade o indutor.
A captación de IPTG por E. coli pode ser independente da acción da lactosa permease, xa que están tamén implicadas outras vías de transporte. A baixa concentración, o IPTG entra na células por medio da lactosa permease, pero a altas concentracións (tipicamentre usadas para a indución de proteínas), o IPTG pode entrar nas células independentemente da lactosa permease. Uso en laboratorio
O IPTG é un indutor efectivo da expresión de proteínas no intervalo de concentracións de 100 μM a 3, 0 mM. A concentración usada depende da forza de indución requirida, así como o xenotipo de células ou plásmidos usados. Se está presente lacIq, un mutante que sobreproduce o represor lac, entón pode ser necesaria unha maior concentración de IPTG.
En cribados azul/branco, utilízase o IPTG xunto con X-gal. O cribado azul/branco permite identificar as colonias que foron transformadas co plásmido recombinante das que non.
Isotimía

A isotimía consiste na igualdade de acceso aos cargos públicos por elección ou sorteo e presenta a igualdade de dereitos dos cidadáns para exercer funcións de goberno e cargos públicos. Polo tanto, isotimía vén a ser a igualdade de dereitos de todos os cidadáns, para o exercicio da autoridade mediante a cal todos poden asumir cargos públicos sen distinción algunha. Etimoloxía
A palabra procede do adxectivo grego ἴσος, η, ον, igual, e τιμή, -ῆς, honra, honor; autoridade, maxistratura.
Isotipo (inmunoloxía)

Un isotipo en xeral é cada unha das proteínas que mostran variación antixénica nunha familia de proteínas relacionadas. En inmunoloxía, denomínanse "isotipos das inmunoglobulinas" ás distintas formas antixenicamente diferentes de rexións constantes das cadeas pesadas e lixeiras que aparecen en todos os individuos dunha especie, que están codificadas por distintos loci xenéticos. Os isotipos serven para distinguir as distintas clases e subclases das cadeas pesadas das inmunoglobulinas e os distintos tipos e subtipos das cadeas lixeiras. Os isotipos son doadamente detectables no soro sanguíneo e por definición son recoñecidos por anticorpos dunha especie diferente (antisoro heterólogo). Os determinantes antixénicos recoñecidos por eses anticorpos denomínanse determinantes isotípicos.
Nos humanos hai cinco isotipos das cadeas pesadas e dous isotipos das lixeiras. Os individuos normais teñen todos os isotipos. Nos individuos con inmunodeficiencias pode faltar algún isotipo. Os isotipos das inmunoglobulinas humanas son os seguintes: Cadea pesada
cadea α - característico das inmunoglobulinas da clase IgA, que ten as subclases 1, 2
cadea δ - que caracteriza á IgD
cadea γ - propio da IgG, subclases 1, 2, 3, 4
cadea ε - presente na IgE
cadea μ - que aparece na IgM, subclases 1, 2
Cadea lixeira
cadea κ - aparece en todas as clases de inmunoglobulinas, é dicir, por exemplo hai IgG con cadea κ, e IgG con cadea λ, e así nas demais clases de Ig. En cada inmunoglobulina as dúas cadeas lixeiras son sempre iguais, as dúas κ ou as dúas λ (e as cadeas pesadas son sempre tamén iguais).
cadea λ - aparece en todas as clases de inmunoglobulinas igual que no caso anterior.
Na cadea pesada das inmunoglobulinas pode producirse o cambio de clase na que a cadea pesada cambia, polo que a célula B pasa a producir outra subclase ou isotipo diferente de inmunoglobulina. A célula B empeza producindo IgM, e máis tarde IgM e IgD, pero despois cando recoñece ao antíxeno pode pasar a producir algún dos outros tipos de Ig. Neste fenómeno está implicado o splicing alternativo e a eliminación e reordenación de xenes.
Isotype

thumb|Extracto de Basic by Isotype de Neurath, 1937. En deseño gráfico e socioloxía, Isotype (un acrónimo de International System of Typographic Picture Education ) é un sistema baseado en pictogramas, deseñado polo profesor e filósofo austríaco Otto Neurath e o ilustrador Gerd Arntz para comunicar información dun xeito sinxelo e visual, sen o uso (ou cun uso limitado) da linguaxe escrita e falada. En castelán traduciuse como isotipo.
thumb|Sinais en Padrón que cumpren coas premisas de sinxeleza, recoñecibilidade e inmediatez
thumb|Fila de desempregados, pictograma deseñado por Gerd Arntz
Isotype desenvolveuse para difundir información cuantitativa con obxectivos sociais: segundo as intencións orixinais de Neurath, os profesores debían usar Isotype para facilitar a comprensión dos nenos, pero finalmente revolucionou a sinalización pública, a infografía e a representación dos cuantitativa de datos. Miles de palabras exprésanse a través dunha imaxe, e mesmo non habendo interpretacións universais podemos falar de "linguaxe internacional para imaxes" ou "linguaxe visual auxiliar".
Desde o punto de vista visual débese moito ás liñas limpas e á estética realista e Art Déco. As características de cada signo do sistema son: sinxeleza, recoñecibilidade, inmediatez. Os signos non deben ser demasiado detallados, deben ser comprensibles sen a axuda de palabras e deben permitir un uso similar aos tipos de letra. A paleta de cores é limitada, suxírese o uso de só 7 cores, suficientemente diferentes entre si para ser sempre identificadas polo observador: branco, azul, verde, amarelo, vermello carmín, marrón e negro. Neurath teorizou tres niveis de lectura: “Unha imaxe que faga un bo uso do sistema debe transmitir toda a información importante sobre o elemento que representa. A primeira vista ves os elementos máis importantes, na segunda o menos importante, na terceira os detalles. No cuarto, non se debe coller nada ”.
Neurath fundou o Isotype Institute coa súa muller Marie Reidemeister.
En Isotype é posible rastrexar obxectivos comúns co proxecto Geoscope de Buckminster Fuller.
Os seguintes proxectos poden considerarse derivados de Isotype: o sistema de pictogramas deseñado por Otl Aicher para identificar os deportes dos Xogos Olímpicos de 1972
os estudos realizados polo Instituto Americano de Artes Gráficas (AIGA) para o Departamento de Transporte dos Estados Unidos.
Istituto Nazionale di Statistica

O Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT) (Instituto Nacional de Estatística), é o órgano estatístico do goberno italiano.
Foi instituído en 1926, durante o goberno de Mussolini, para recoller de forma organizada algúns datos esenciais da vida económica e demográfica do país.
As súas actividades comprenden o censo da poboación, o das actividades produtivas e os servizos e estudos estatísticos das familias (consumo, traballo, aspectos da vida cotiá, saúde, seguridade, uso do tempo, lecer, etc).
Istmo

Un istmo é un brazo de terra entre linguas de auga que une dúas porcións de terra maiores, como por exemplo unha península a un continente.
O istmo máis famoso é sen dúbida o istmo de Panamá, que conecta a América do Norte á América do Sur. Pódense tamén citar: o primeiro istmo a ser chamado así foi o Istmo de Corinto, en Grecia
o istmo de Dubrovnik - hoxe Stradun, (rua principal), que conecta Laus e Dubraba nunha única cidade.
o istmo de entre África e Asia, en Exipto, onde foi construída a Canle de Suez.
o istmo de Kra, que liga a península malaia con Asia.
o istmo de Avalon, no Canadá, separa a illa principal de Terra Nova da península de Avalon, onde se sitúa a capital Saint John's.
o istmo de Tehuantepec en México
Os istmos son lugares estratéxicos para a construción de canles: A Canle de Panamá, que conecta o océano Atlántico e o océano Pacífico, reduce drasticamente o traxecto marítimo entre a costa leste e a costa oeste de América do Norte
A Canle de Suez, mencionado anteriormente, é un outro exemplo, pois permite ligar Europa e Asia sen contornar África.
Os istmos son o inverso dos estreitos. Así, mentres que os istmos ligan dúas extensións de terra entre dúas extensións de auga, os estreitos unen dúas extensións de auga entre dúas extensións de terra.
Istmo de Carelia

O istmo de Carelia (finés: Karjalankannas; ruso: Карельский перешеек, Karelski pereshéiek) é unha estreita banda de terra de 45 a 110 quilómetros de lonxitude que separa o lago de Ládoga en Rusia co golfo de Finlandia.
Antigamente finlandés, este territorio incorporouse á Unión Soviética tras a guerra de Inverno, sendo esta anexión confirmada tras a guerra de Continuación. Algúns dos raión (distritos) desta zona dependen administrativamente da cidade de San Petersburgo; o resto fanno da óblast de Leningrado.
A cidade máis importante é Výborg.
Istmo de Kra

O istmo de Kra é unha estreita terra que conecta a península Malaia co resto de Asia, a parte leste pertence a Tailandia, mentres que a zona oeste pertence á rexión de Tanintharyi, de Birmania. Ao oeste do istmo atópase o mar de Andaman, mentres que ao leste está o golfo de Tailandia.
Istmo de Suez

O Istmo de Suez une África de Asia. O seu nome fai referencia á vila exipcia situada neste territorio.
Na actualidade o istmo está cruzado por unha canle artificial (a canle de Suez) que une o mar Mediterráneo no oeste co Mar Vermello ó leste, ou o que é o mesmo, o océano Atlántico co océano Índico.
Isuerre

Isuerre é un concello español da provincia de Zaragoza, Aragón, situado na comarca das Cinco Villas. A súa poboación era de 45 habitantes en 2007 (INE). Xeografía
Sito no noroeste de Aragón, aséntase no Val de Onsella, que rega o río homónimo. Ocupa unha área superficial de 20, 1 km². Festas
A Magdalena, 25 de maio.
San Bartolomeu, agosto.
Isóbara

Unha isóbara é unha isógrama de presión, é dicir, unha liña de igual ou constante presión nun gráfico, trazado ou mapa. As isóbaras nun mapa refírense xeralmente a liñas que unen os puntos de igual presión atmosférica, polo que constitúe un termo meteorolóxico.
Utilizado como adxectivo (sinónimo de isobárico), refírese a un proceso termodinámico a presión constante. Neste caso, úsase como termo da física.
Isócrates de Atenas

Isócrates, nado en Atenas en 436 a. C. e finado na mesma cidade en 338 a. C. , foi un orador, logógrafo, político e educador grego. Traxectoria
De familia rica, Isócrates foi un seguidor, nos aspectos formais, de Gorxias, e nos ideolóxicos, de Sócrates e Platón. Este último, ademais, louvouno no diálogo que leva por título Fedro. Dirixiu unha escola de oratoria na illa de Quíos e, ó volver a Atenas, sobre o ano 403 a. C. , traballou como logógrafo escribindo discursos xudiciais e políticos por encargo; non iniciou unha carreira política, xa que era tímido e con pouca voz. Porén, fundou no ano 392 a. C. unha importante escola de oratoria que se fixo moi famosa, non só pola eficacia da súa instrución, senón tamén polo feito (emanado da súa formación de matriz socrática e platónica) de incluír no seu plan de estudos a educación ética do cidadán, no que se distinguiu claramente dos seus principais competidores, os sofistas, cuxa falta de referentes éticos atacou. A finalidade desta reforma educativa era a de propiciar unha rexeneración política, pois Isócrates perseguía a unificación de Grecia como única forma de evitar a invasión dos persas (é a idea central do seu famoso Panexírico, composto o ano 380 a. C. ). O ciclo de estudos da súa escola duraba entre tres e catro anos e a relación que sostiña cos seus estudantes era íntima e afectuosa, no que lle axudaba o reducido número (un máximo de nove) para exercer unha influencia directa en cada un e dedicar todo o tempo posíbel á súa formación como homes políticos. O seu propósito era recuperar o esplendor da cultura grega, impulsando por medio da educación, unha nova cultura (paideia) co obxectivo de reformar a cidade-estado por medio dos seus futuros líderes. Estes, como factor multiplicador, actuarían como os guías e educadores do resto da cidadanía, como única vía de consolidar institucións fortes e politicamente tan sas como os cidadáns que as formaran; este foi o xerme do posterior humanismo occidental. Nun principio, Isócrates depositou as súas esperanzas de rexeneración no proxecto político de Filipo II de Macedonia.
O seu estilo é fluído, de frase complexa e abundante en antíteses. Educou ós oradores Hipérides, Iseo e Licurgo; as súas ensinanzas son tamén patentes en oradores posteriores como o grego Demóstenes ou o romano Cicerón. Faleceu vítima dun xaxún voluntario en protesta pola perda da independencia de Grecia no ano -338. Consérvanse del 21 discursos e 9 cartas.
Isópodos

A dos isópodos (Isopoda) é unha orde de crustáceos malacostráceos eumalacostráceos da superorde dos peracáridos, a que presenta máis diversidade biolóxica.
Comprende unhas 10000 especies, distribuídas en nove subordes, de ampla distribución en toda clase de medios, especialmente no mariño, aínda que tamén existen especies dilciacuícolas e mesmo terrestres.
Estudos filoxenéticos e dos fósiles, dan indicios de que esta orde data polo menos do paleozoico, hai uns 300 millóns de anos. Características
O seu corpo consta de tres rexións ou tagmas: cabeza, tórax e abdome.
A cabeza posúe dous pares de antenas; o primeiro está ben desenvolvido e utilízano para explorar, saborear e ulir a comida; o segundo é pequeno e invisíbel externamente.
O tórax está formado por oito segmentos, cada un dos cales ten un par de patas; o primeiro segmento ten fusionada a cabeza; os sete segmentos restantes forman o pereion.
Ao final do abdome presentan un par de apéndices chamados urópodos.
Adoitan seren de pequeno tamaño, e algunhas especies teñen a capacidade de enrolarse formando bólas. Taxonomía
Descrición
A orde foi descrita en 1817 polo sacerdote católico e notábel entomólogo francés Pierre André Latreille.
Etimoloxía
O nome científico da orde, Isopoda, é un substantivo neutro plural do latín científico que está formado polos elementos iso- e -poda, tirados do elemento do grego antigo ἰσο- iso-, derivado do termo ἴσος ísos, 'igual', e o substantivo πούς, ποδός poús, podós, 'pé', 'pata', facendo referencia a que todas as patas que posúen estes animais son iguais. O termo foi usado por primeira vez en 1835 en francés como isopode. Isto contrasta cos seus parentes os anfípodos (Amphipoda), que teñen dous tipos de patas torácicas.
Clasificación
A orde dos Isopoda divídese, segundo Martin e Davis, en nove subordes. Suborde Phreatoicidea Stebbing, 1893
Suborde Anthuridea Monod, 1922
Suborde Microcerberidea Lang, 1961
Suborde Flabellifera Sars, 1882
Suborde Asellota Latreille, 1802
Suborde Calabozoida Van Lieshout, 1983
Suborde Valvifera Sars, 1882
Suborde Cymothoida
Suborde Epicaridea Latreille, 1831
Suborde Oniscidea Latreille, 1802
Porén, o ITIS considera ademais a Suborde Gnathiidea Leach, 1814
Isótopo

Os isótopos, (do grego: ἴσος, isos
mesmo; τόπος, tópos
lugar) son tódolos tipos de átomos dun mesmo elemento, que se atopan no mesmo sitio da táboa periódica pero teñen distinto número másico. Os átomos que son isótopos entre si son os que teñen igual número atómico (número de protóns no núcleo) pero diferente número másico (suma do número de neutróns e de protóns no núcleo), polo que son distintos no seu número de neutróns. A maioría dos elementos químicos posúen máis dun isótopo. Soamente 21 elementos (coma o berilio ou o sodio por exemplo) posúen un só isótopo natural.
Os isótopos denotanse polo nome do elemento correspondente seguido polo número másico, separados habitualmente por un guión (carbono-12, carbono-14, uranio-238 etc. ). En forma simbólica, o número de nucleóns engádese coma superíndice á esquerda do símbolo químico: 3H (hidróxeno-3). Algúns isótopos posúen nomes concretos, coma o hidróxeno-2, chamado deuterio, e o hidróxeno-3, coñecido coma tricio.
Isótopo estable

Un isótopo estable é aquel isótopo que non é radioactivo. So esta definición atópanse 256 isótopos estables coñecidos dos elementos químicos.
Un elemento químico ten un ou varios isótopos, dos cales todos, algúns, ou ningún, poden ser isótopos estables. Os isótopos que non son estables, a diferenza dos estables, desintégranse para daren lugar a outros núclidos emitindo partículas ou radiación electromagnética.
Por exemplo, o tecnecio non ten ningún isótopo estable mentres que o estaño ten dez isótopos estables.
Coñécense uns 2500 núclidos, dos cales son estables menos de 300. A representación do número de neutróns (N) fronte ao número de protóns (número atómico, Z) indicándose os isótopos estables denomínase carta de Segrè (deseñada polo físico Emilio Segrè).
A rexión de estabilidade definida por esta gráfica é estreita, cumpríndose que para números de masa (A) pequenos o número de protóns e de neutróns é similar, mentres que conforme aumenta A, a relación N/Z tamén aumenta (ata un valor de aproximadamente 1, 6).
Os núclidos que están á dereita desta franxa de estabilidade son núclidos con demasiados protóns para os neutróns que ten, e os núcleos rómpense por repulsión.
Os núclidos que están á esquerda son núclidos con demasiados neutróns para os protóns que teñen, e prodúcese un proceso de decaemento convertendo neutróns en protóns.
Atópase que para Z
43, Z
61 ou Z>83 non hai ningún núclido estable.
A forza nuclear forte é a encarregada de manter unido o núcleo atómico, a pesar de que a forza electromagnética faga que os elementos co mesmo signo de carga eléctrica (os protóns, que teñen todos unha carga positiva) se repelan. Porén, a forza nuclear forte ten un radio de acción moi pequeno, o que explica que non se atopen núcleos estables para Z>83, xa que, ao aumentar o número de protóns, aumenta o tamaño do núcleo, polo que a forza nuclear forte se ve superada pola forza electromagnética, que logra chegar a expulsar algún protón.
It girl

"It girl" é un termo anglosaxón empregado para describir unha muller nova atractiva, que é recoñecida por ter tanto atractivo sexual como unha personalidade especialmente cativadora. Concepto
A expresión it girl orixinouse na clase alta británica a comezos do século XX. Gañou máis atención en 1927 coa popularidade da longametraxe “It” de Paramount Pictures, protagonizanda por Clara Bow. No uso máis temperán, unha muller considerábase especialmente como unha “it girl" se alcanzara un alto nivel de popularidade sen ter que facer alarde da súa sexualidade. Hoxe, o termo é máis comunmente usado para referirse á fama e a beleza. O Oxford English Dictionary distingue entre o uso en inglés xeralmente estadounidense "dunha actriz, modelo, etc. que é glamurosa, vivaz ou sexualmente atractiva", e o uso principalmente británico "dunha muller nova e rica que conseguiu o status de celebridade grazas ao seu estilo de vida socialité". Os termos "it boy" ou "it man" son ás veces usados coa finalidade de describir un home que ten trazos semellantes.
Italdesign Giugiaro

Italdesign Giugiaro SpA é unha empresa e marca de deseño e enxeñería con sede en Moncalieri, Italia, que ten as súas raíces na fundación en 1968 de Studi Italiani Realizzazione Prototipi SpA por Giorgetto Giugiaro e Aldo Mantovani. Máis coñecido polo seu traballo de deseño de automóbiles, Italdesign tamén ofrece servizos de deseño de produtos, xestión de proxectos, estilismo, embalaxe, enxeñería, modelaxe, prototipado e probas a fabricantes de todo o mundo. A partir de 2010, Italdesign emprega a 800 persoas.
O 9 de agosto de 2010, a filial de Audi, subsidiaria do Grupo Volkswagen, Lamborghini, adquiriu o 90, 1% das accións de Italdesign Giugiaro SpA, incluíndo os dereitos de marca e as patentes. As accións restantes foron vendidas a Audi o 28 de xuño de 2015, con Giorgetto Giugiaro dimitindo da empresa ao mesmo tempo.
Italianismo

Un italianismo é un estranxeirismo derivado do idioma italiano e incorporado a outra lingua. Algúns italianismos en galego
A capela, acuarela, adagio, alarma, aria, arlequín, arpexo, axio
Bagatela, bancarrota, barcarola, batuta, bergantín, bicoca, borrasca, bufo/a, bufón
Canón, cantata, capricho, caricatura, casino, clarescuro, comparsa, concerto
Divo/a, dueto
Emboscada, empresa escalinata, escaramuza, escopeta, escuadrón, espaguetes, esquife, estuco
Fachada, fresco
Graffiti
Macarrón, maxenta, melodrama, minestra, miniatura, mortadela.
Novela
Óleo, ópera
Palco, pallaso/a, pasarela, pavana, pérgola, piano, piloto, pizza, porcelana
Scherzo, serenata, silva, solfexo sonata, soneto, soprano
Témpera, terracota, tocata
Violín, violoncello
Italsat

Italsat 1 e 2 foron os dous primeiros satélites de comunicacións comerciais italianos. Características
Italsat 1 foi lanzado o 15 de xaneiro de 1991, mentres que Italsat 2 foi lanzado o 8 de agosto de 1996, ambos mediante foguetes Ariane 4. Foron construídos por Alenia Spazio e cada satélite levaba a bordo dez transpondedores activos e cinco de respaldo. Italsat 1 tiña unha masa de 1850 kg, mentres que Italsat 2 pesaba 1983 kg. O corpo dos satélites tiña forma aproximadamente cúbica, cunhas dimensións de 2, 3 x 2, 7 x 3, 5 m. A enerxía eléctrica era proporcionada por dous paneis solares cunha envergadura de 21, 8 e que producían ata 1, 5 kW de potencia. Ao final da súa vida útil Italsat 1 foi movido a unha órbita cemiterio en xaneiro de 2001 e Italsat 2 en xullo de 2002.
Itamar Even-Zohar

Itamar Even-Zohar (hebreo איתמר אבן-זהר), nado en Tel Aviv en 1939, é un investigador e profesor na Universidade de Tel Aviv, fundador da teoría dos polisistemas
Iterbio

O iterbio é un elemento químico da táboa periódica que ten o símbolo Yb e o número atómico 70. O iterbio é un elemento metálico prateado brando, unha terra rara da serie dos lantánidos que se atopa na gadolinita, a monacita e o xenotimo. O iterbio asociase ás veces co itrio ou outros elementos relacionados e úsase nalgúns aceiros. O iterbio natural é unha mestura de sete isótopos estables.
Itero del Castillo

Itero del Castillo é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 104 habitantes (INE 2012). Historia
Está situada no Camiño Francés, a 12 km de Castrojeriz no límite da actual provincia de Palencia, na fronteira dos antigos reinos de Castela e de León.
Ermida
A ermida medieval, mencionada nas Cantigas de Santa María de Afonso X o Sabio, sufriu diversas transformacións ao longo dos séculos e hoxe emprégase como albergue de peregrinos.
Iteroparidade

A iteroparidade e a semelparidade son dúas posíbeis clases de estratexias reprodutivas dispoñíbeis para os organismos viventes. Unha especie é considerada iterópara se se caracteriza por ter múltiples ciclos reprodutivos no curso da súa vida e semélpara cando se caracteriza por ter un único episodio reprodutivo antes de morrer. Ao describir este fenómeno nas plantas utilízanse os termos paralelos policarpismo e monocarpismo.
Nas especies verdadeiramente semélparas, a morte despois da reprodución é parte dunha estratexia global que inclúe usar todos os recursos dispoñíbeis en maximizar a reprodución, a expensas da continuación da vida. En calquera poboación iterópara sucederá que algúns individuos morrerán entre os seus primeiro e segundo episodios reprodutivos, pero, a non ser que isto sexa parte dun síndrome de morte programada despois da reprodución, este fenómeno non debería confundirse coa semelparidade.
Esta distinción relaciónase coa diferenza entre plantas anuais e perennes. Unha planta anual é unha planta que completa o seu ciclo de vida nunha única estación, e é normalmente semélpara. As plantas perennes viven durante máis de unha estación e son normalmente (pero non sempre) iteróparas.
A semelparidade e a iteroparidade non son, estritamente falando, as únicas alternativas estratéxicas, senón extremos ao longo dun continuo de modos posíbeis de reprodución. Moitos organismos considerados semélparos poden, baixo certas condicións, separar a súa única oportunidade de reprodución en dous ou máis episodios.
Ithaca, Nova York

Ithaca (así denominada pola illa grega de Ítaca) é unha cidade situada na parte central do Estado de Nova York (EUA).
É moi coñecida por albergar a sede da Universidade Cornell, institución académica da Ivy League, que contaba, en 2007, cuns 20000 estudantes.
O Ithaca College está situado ao sur da cidade de Ithaca, pero esta institución encóntrase fortemente enraizada no espírito e o ambiente que lle outorga á cidade.
Itinerarius (Johannes Witte de Hese)

O Itinerario de Johannes Witte de Hese é un breve relato medieval de viaxes en latín de arredor de 1400. Aínda que pretende ser un relato certo de viaxes do autor, é un relato ficticio dunha viaxe imaxinaria na mesma tradición o Itinerarius de Xoán de Mandeville. O título Itinerarius procede da primeira edición impresa de arredor de 1490. Johannes Witte de Hese é o nome dado ao autor no manuscrito máis antigo que se conserva, pero non se coñece por ningunha outra fonte e o nome pode ser unha invención. Descríbese como un sacerdote da diocese de Utrecht que estivo en Xerusalén en maio de 1389 antes de emprender os seus dous anos de viaxe polo mundo.
A mediados do século XV, o Itinerario fora traducido ao holandés medio (xermánico occidental). Nome da obra
Witte escribiu en latín. O título completo da súa obra é Itinerarius Joannis de Hese, presbiteri, a Hierusalem describens dispositiones terrarum, insularum, montium et aquarum ac etiam quedam mirabilia et pericula per diversas partes mundi contingentia lucidissime enarrans. A tradución do título ao galego sería: Caderno de viaxe do sacerdote Johannes de Hese, que describe desde Xerusalén as situacións de países, illas, montañas, ríos e que conta moi claramente algunhas marabillas e perigos en (pasando por) varios continentes do mundo.
Witte comeza o seu diario de viaxe en Xerusalén, visitando a Terra Santa. Desde alí viaxa polo Xordán até o Mar Vermello e Exipto. En Exipto visita os mosteiros do Sinaí e lugares asociados á mocidade de Xesús. Desde alí cruzou o Mediterráneo dende o porto de Damietta. Navegou a Edesa. A súa viaxe levouno ao Imperio do Preste Xoán, sobre o que na Idade Media había moita fantasía. Witte foi capturado polos soldados do Gran Khan (latín: Grandicanis). Os seus itinerarios eran fantasiosos: viu pigmeos, peixes voadores, unicornios, desertos vivos etc. e narrou milagres experimentados en primeira persoa. Ao leste viu os muros da Terra Paradisíaca no monte Edom. Os seus muros brillaban entre o musgo e chegaban alto até o ceo, coma unha fortaleza inexpugnable. Tamén atopou a entrada do Purgatorio. En Oriente, describe o "Amazonas Branco" (sen relación coa zona actual do Amazonas salvo a orixe grega do nome): aquí viu unha Insula Masculina (illa con homes) e ao seu carón unha Insula Feminina (illa con mulleres).
Como outras historias de viaxes imaxinarias nos Países Baixos, o Itinerario foi moi popular. Coa chegada da imprenta, a obra foi reeditada repetidamente: en Colonia (1500), Deventer (1504) e Anveres (1565). Edicións posteriores
Máis tarde, os editores engadiron descricións sobre os pobos cristiáns (Tractatus decem nationibus Christianorum ou tamén Divisiones decem nationum totius Christianitatis) e cartas entre o Papa Pío II e Johannes Soldanus ou mesmo omitiron partes do Itinerius. As traducións do latín ao holandés medio seguiron a editarse.
Itrio

O itrio é un elemento químico da táboa periódica de símbolo Y e número atómico 39.
Itzaltzu

Itzaltzu (en castelán e tamén oficial: Izalzu) é un concello de Navarra, situado no meiriñado de Sangüesa, no val de Salazar e a 88 km da capital da comunidade, Pamplona. A súa poboación en 2013 foi de 52 habitantes (INE), o seu termo municipal ten unha superficie de 7, 3 km² e a súa densidade de poboación é de 7, 12 hab. /km². Topónimo
Izaltzu é un topónimo de orixe éuscaro. O nome antigo de Izaltzu era Yçiçuloa (s. XI) ou Içeyçuloa (s. XII), cando unicamente había un mosteiro no sitio. Este topónimo antigo significa en éuscaro o fondal de abetos, de izei (abeto) e zuloa (burato, fondal). Con posterioridade medrou a vila arredor do mosteiro e o lugar pasou a ser coñecido como Izaltzu. Algúns apuntan a posibilidade de que o nome Izalzu derive de Izizulo, mais os filólogos consideran que son dous topónimos diferentes. Segundo Mikel Belasko, Izalzu significa lugar de sombras, lugar sombrío e provería de itzal (sombra) e o sufixo abundancial -(t)zu. En éuscaro, o nome da vila transcríbese como Itzaltzu. Dende 2000, son cooficiais o nome castelán e o éuscaro. Símbolos
Escudo
O escudo de armas da vila de Izaltzu ten o seguinte brasón: Este escudo é o brasón privativo do val de Salazar e ó mesmo tempo de cada unha das súas vilas. Simboliza a natureza gandeira do val e a necesidade de defender os animais dos ataques dos lobos. Xeografía
Situación
A localidade de Izaltzu atópase na parte Nordeste de Navarra e norte do Val de Salazar a unha altitude de 803 msnm. O seu termo municipal ten unha superficie de 7, 3 km² e limita polo norte con terreo comunal do Val de Salazar, polo leste e sur coa facería de Izaltzu-Otsagabia e polo oeste co concello de Otsagabia.
Itzamná

Zamná, tamén chamado trala súa deificación: Itzamná (en maia: Itzamná, ‘casa do resío’‘itz, resío; ah, de/persoa que se ocupa de; naah, casa’)? , foi nun principio un gran sacerdote maia chegado cos chanes de Bacalar (despois chamados itzáes) para fundar e estabelecerse en Chichén Itzá, contra o ano 525 d. C. , "durante a primeira baixada, ou baixada pequena do oriente, que mencionan as crónicas".
Aí, en Chichén Itzá, asentando os chanes a sede do seu goberno, viviu Zamná un tempo e ensinou as súas doutrinas. Home sabio que "puxo nome ás paraxes e terras, sitios e promontorios do Mayab, hoxe o Iucatán", e inventou os primeiros caracteres que serviron de letras ós nativos da rexión. Este sacerdote recibiu así mesmo o nome de Lakin-Chan que en lingua maia quere dicir "o sacerdote Chan, que veu do oriente". A importancia de Zamná como fecundo creador da cultura maia derivou da súa chegada a Chichén Itzá na época da súa fundación.
A influencia de Zamná seguiu a ruta dos chanes cara ó poñente quen, no seu traxecto pola península, fundaron outras cidades populosas, hoxe importantes, como Ek Balam, Izamal, Motul e T'Hó, que se situou onde está a actual Mérida, fundada polos españois durante o proceso da conquista do Iucatán. Deificación
Transcorrido o tempo, acrecentado o seu prestixio e engrandecida a súa fama, Zamná foi elevado a deidade no panteón maia. Así, Itzamná deus, segundo Eric S. Thompson, no seu libro Historia y Religión de los Mayas, está vinculado coa faciana do sol e coa choiva, por tanto coa agricultura. Tradicionalmente a Itzamná considéraselle fillo de Hunab Ku, Deus único, e entre as atribucións que se lle dan está o ser deidade da medicina e da agricultura, ademais de ser "O señor dos ceos, da noite e do día".
Itzhak Perlman

Itzhak Perlman, nado en Tel Aviv (daquela pertencente a Palestina, agora da rexión de Iafa), o 31 de agosto de 1945, é un violinista israelí-estadounidense.
Está considerado un dos mellores e máis famosos violinistas da segunda metade do século XX.
Iudaea Capta

Iudaea Capta (ou Iudea Capta) é a denominación dunha serie de moedas do Imperio Romano emitidas orixinariamente polo emperador Vespasiano (69-79) con carácter conmemorativo, para celebrar a captura de Xudea e a destrución do Segundo Templo dos xudeus polo seu fillo, Tito (79-81) no ano 70 d. de C. , durante a primeira guerra xudeu-romana. Lendas e iconografía
A tipoloxía máis xeral dos reversos destas moedas é unha figura feminina (que podería representar a Xerusalén) ollando cara á dereita e con actitude lutuosa, sentada na base dunha palmeira. Á súa esquerda é frecuente a figura dun home barbado cativo en pé (quizais representando a Xudea), coas súas mans atadas nas costas, aínda que tamén pode aparecer o emperador vitorioso en pé ou a deusa Vitoria, cun trofeo de armas, escudos e cascos. A lenda pode aparecer en diferentes versións: IUDAEA CAPTA ("Xudea [foi] conquistada"), nalgúns casos a máis explícita IUDAEA DEVICTA ou DEVICTA IUDAEA ("Xudea [foi] derrotada"), ou mesmo DE IUDAEIS ("[o botín] dos xudeus") e unicamente IUDAEA ("Xudea"). Nalgunhas ocasións a lenda aparece en grego, IOYΔAIAΣ EAΛΩKYIAΣ, a tradución do latín IUDAEA CAPTA, e tamén pode estar ausente, en cuxo caso a atribución a esta serie se basea soamente na iconografía da moeda.
A palmeira pódese amosar en combinación coa muller lutuosa ou sen esta última. En opinión de Andrea Moresino-Zipper, no primeiro caso é a muller a que representa a Xudea derrotada, en tanto que a palmeira impoñente e dominante simboliza a Roma vitoriosa, en tanto que no segundo caso a palmeira representaría a Xudea. Historia
A cuñaxe das moedas da serie Iudaea Capta estendeuse durante 25 anos baixo o imperio de Vespasiano e dos seus dous fillos que o sucederon no cargo: Tito e Domiciano (81-96). Estas moedas conmemorativas foron cuñadas en bronce, en prata e en ouro na ceca de Roma, noutras cecas imperiais romanas e tamén na propia Xudea. Emitíronse con valores moi diversos e coñécense arredor de 48 tipos diferentes. De todas elas, só as de bronce foron cuñadas en Cesarea, na provincia romana de Xudea. Estas moedas teñen un aspecto menos refinado que as da capital do imperio e as súas lendas son en grego, no canto do latín. O motivos máis habituais dos seus deseños son a deusa Niké escribindo sobre un escudo, ou Minerva cunha lanza, un escudo, un trofeo e unha palmeira, etc. A maioría destas moedas foron cuñadas durante o período do emperador Domiciano (81-96 d. de C. ).
Mesmo o monarca xudeu Agripa II, bisneto de Herodes o Grande, cuñou moedas da serie Iudaea Capta. Criado en Roma, na corte de Claudio (41-54 d. de C. ), Agrippa estaba totalmente romanizado e tiña grande amizade con Tito, a quen apoiou durante a primeira revolta xudía. A súa moeda de bronce desta serie foi cuñada en Tiberíades e amosa un retrato de Tito no anverso xunto coa inscrición en grego ΚΑΙΣΑΡ ΣΕΒΑΣ ΑΥΤΟΚΡ ΤΙΤΟΣ ("César Augusto Emperador Tito"), en tanto que no reverso se representa a deusa Niké andando e sostendo unha coroa e unha póla de palma no seu ombreiro, cunha estrela no campo dereito e a inscrición ETO - KS BA AGRI-PPA.
Iugonostalxia

Iugonostalxia (esloveno e serbocroata, en alfabeto latino: jugonostalgija; macedonio e serbocroata, en alfabeto cirílico: југоносталгија) é un fenómeno de tipo sociocultural e psicolóxico pouco estudado que se dá entre algúns cidadáns da antiga Iugoslavia, en todo o relativo á República Federal Socialista de Iugoslavia. Mentres que os aspectos antropolóxicos e sociolóxicos deste fenómeno non están estipulados con claridade, o termo, e o seu correspondente adxectivo, "iugonostálxico", úsanse normalmente por parte dos propios do lugar de dúas maneiras diferentes: con connotacións positivas, ou, pola contra, de forma pexorativa.
Na súa corrente positiva, a iugonostalxia refírese ao sentimento afectivo a todos os aspectos idealizados positivamente da antiga Iugoslavia. Estes aspectos adoitan ser estandarte de esquerdistas en Occidente que apoiaron a existencia do réxime, e tamén de parte da poboación urbana nas antigas repúblicas iugoslavas. Os aspectos polos que apelan son a seguridade económica, o socialismo autoxestionario, a multiculturalidade, o internacionalismo e a non-aliñación, a historia, a defensa e respecto dos costumes, tradicións e outros aspectos da vida cotiá. Todos estes factores opóñense aos defectos, segundo os defensores deste sentimento, que provocan os estados sucesores de Iugoslavia: provincialismo, chovinismo, corrupción económica/política, a desaparición do estado socialista do benestar, crise económica, desigualdade social, maiores niveis de criminalidade etc.
Na corrente negativa, o termo usouse polos que apoiaron a disolución do estado federal para criticar algúns sectores de anacrónicos, pouco patriotas etc. Durante as Guerras Iugoslavas, o adxectivo "iugonostálgico" era de uso máis ou menos común por parte dalgúns medios dalgunhas exrepúblicas iugoslavas, principalmente Croacia e en menor medida Bosnia e Hercegovina, para desacreditar os sectores opostos. Seguimento actual na antiga Iugoslavia
Na actualidade, as manifestacións iugonostálgicas están presentes sobre todo no terreo cultural, grazas a grupos musicais de iconografía retroiugoslava ou de ideoloxía titoísta, obras de arte, películas e obras de teatro, e algúns festivais celebrados en cidades das antigas repúblicas iugoslavas (especialmente en Belgrado e Saraxevo).
No que respecta á política, este movemento non conta con ningún partido político que o apoie con claridade. Porén, segundo as enquisas, a maioría de iugonostálxicos atópanse en Serbia, Montenegro, Bosnia e Hercegovina e Macedonia do Norte, mentres que Croacia e Eslovenia contan cun menor número de nostálxicos da era comunista.
Iugurta

Iugurta (-160--106), foi rei de Numidia entre os anos -116 e -106. Biografía
Trala morte de Masinisa en -148, sucedeuno o seu fillo Micipsa. Por entón o seu sobriño Iugurta era tan popular, que Micipsa se viu obrigado a envialo a Hispania, estancia que este aproveitou para establecer contactos con romanos influentes. Alí comprendeu a debilidade dos romanos para o suborno, o que aproveitou no futuro. Participou con Escipión Emiliano no asedio de Numancia na terceira guerra celtibera.
Cando morreu Micipsa en -118, o reino dividiuse entre os seus dous fillos (Aderbal e Hiempsal) e o seu sobriño Iugurta. Inmediatamente, Iugurta enfrontouse con Hiempsal e asasinouno. A seguir enfrontouse con Aderbal, que resultou vencido e fuxiu a Roma para pedir axuda. As oficiais romanos, probabelmente subornados, ou talvez polo desexo de terminar rapidamente co problema, dividiron Numidia en dúas partes, o leste para Aderbal, e o oeste para Iugurta.
Guerra de Iugurta
Iugurta non quedou satisfeito, e no ano -113, invadiu Cirta, capital de Aderbal, incorrendo na cólera de Roma, ao resultar mortos varios comerciantes itálicos alí asentados, ademais do propio Aderbal. Roma viuse obrigada a intervir en -111, nunha breve campaña mandada polo cónsul Lucio Calpurnio Bestia. Iugurta rendeuse, pero obtivo unha paz moi favorábel, sospeitosa unha vez de máis de ter sido conseguida con subornos. Como consecuencia, Caio Memmio, tribuno da plebe, promoveu unha investigación, solicitando a presenza do propio Iugurta, pero foi vetado por outro tribuno subornado, Caio Bebio. Iugurta tivo que ir a Roma, pero non chegou a declarar.
Reanudada a guerra, Roma enviou ao cónsul Quinto Cecilio Metelo o Numídico, que se enleou nunha campaña interminábel durante cinco anos (-111 - -106). Impaciente polo curso da guerra, o seu lugartenente Caio Mario volveu a Roma para buscar o consulado, e unha vez logrado, volveu e tomou a dirección das operacións. Tras unha serie de vitorias importantes, Caio Mario, gañou a amizade de Bomílcar, o irmán da nai de Iugurta e principal lugartenente do rei númida, encomendándolle a misión de depoñer a Iugurta, pero descubriuse a trama e Iugurta executouno cando este se dedicaba a provocar descontentos entre a súa garda.
Mario enviou entón ao seu legado Lucio Cornelio Sila a Mauritania para privar de apoios a Iugurta. Sila logrou o apoio de Boco I, e a captura de Iugurta, que foi enviado a Roma cargado de cadeas e executado en -104
Iura novit curia

Iura novit curia é unha aforismo latino, que significa literalmente "o xuíz coñece o dereito", utilizado en dereito para referirse ao principio de dereito procesal segundo o cal o xuíz coñece o dereito aplicable e, xa que logo, non é necesario que as partes proben nun litixio o que din as normas.
O principio, que se remonta ao dereito romano, serve para que as partes se limiten a probar os feitos, e non os fundamentos de dereito aplicables. O xuíz debe someterse ao probado en canto aos feitos, pero pode ampararse nese principio para aplicar un dereito distinto do invocado polas partes á hora de argumentar a causa. .
Ivan Pavlov

Ivan Petrovič Pavlov, nado en Riazan o 14 de setembro de 1849 e finado en San Petersburgo o 27 de febreiro de 1936, foi un médico fisiólogo ruso. Traxectoria
O seu nome está ligado ao descubrimento do reflexo condicionado, que deu a coñecer en 1903. Tal descubrimento consiste en aplicar os métodos obxectivos da fisioloxía ao estudo dos procesos nerviosos superiores. Pavlov chegou a este descubrimento mentres, utilizando cans, desenvolvía investigacións sobre a dixestión, campo no que realizou contribucións importantes que o levaron a que lle fose concedido o premio Nobel de Medicina e Fisioloxía no ano 1904.
É ben coñecido o seu clásico experimento: asociando, un certo número de veces, un son de campá á presentación de carne a un can, ao final a badalada determina a salivación (o vulgar facerse a boca auga) no can, que antes de certo non se producía; xa que o can se comporta así a causa dun reflexo condicionado provocado artificialmente.
Os reflexos condicionados naturais e artificiais, a súa modalide de formación e de acción, son asunto de grande importancia en fisioloxía, psicoloxía e psiquiatría, aínda que con resultados alternos.
O goberno soviético preparoulle a Pavlov un magnífico laboratorio en Koltushing, preto de Leningrado.