Lista de prefixos e sufixos

O léxico técnico e científico utiliza adoito prefixos e sufixos na creación de palabras que denominen novos conceptos tomándoos habitualmente do latín ou do grego. Como é natural, este feito non se dá só no eido científico. Prefixo é todo elemento que se coloca diante dunha palabra ou raíz para modifica-lo significado da palabra ou formar unha nova palabra cun significado diferente.
Sufixo é todo elemento que se coloca detrás dunha palabra ou raíz co mesmo obxectivo. A
a: ausencia, privación, negación. Ante vogal toma a forma an.
acromático, anemia, anestesia, anorexia, ápodo, ateísmo, atrofia, avitaminose
ab: separación
abdución, ablación
ad: dirección, proximidade, contacto
adrenal, adución, adverbio, adverso, adxacente
aero: aire
aerofaxia, aeronave, aeroporto
alo: diferente, variante
alóctono, alopatía, alopecia
alxia: dor
artralxia, neuralxia
anti: oposto, de propiedades contrarias
antibiótico, anticonceptivo, anticorpo, anticristo, antihistamínico, antimicrobiano
antropo: home
antropoloxía, antropomorfo
anxio: relativo ós vasos sanguíneos
anxiografía, anxioma
artro: articulación
artrite, artrose
auto: por un mesmo, propio
autobiografía, autoinmune, automático, automóbil, autosuxestión, autótrofo
axe: pode expresar acción, conxunto de obxectos ou dereitos que se pagan.
aprendizaxe, embalaxe
ramaxe
almacenaxe B
bi: dous, dúas veces. Pode tomala forma bis ou biz.
bicorne, bimensual, bisexual
bisavó C
cardio: corazón
cardiopatía, electrocardiograma, miocardio
cefalo: cabeza
cefalorraquídeo, cefalotórax
cida: matador, exterminador
bactericida, biocida, espermicida, insecticida, raticida
co, com e con: simultaneidade, unión, conxunto, participación ou cooperación
copiloto, coautor, coexistencia, compadre, convivir
coco: gran, redondeado
estafilococo, pneumococo
copro: excremento
coprofaxia, coprólito
cromo: cor
cromatografía, cromosoma
crono: tempo
cronoloxía, cronómetro, síncrono D
derma: pel. Pode adoptar tamén as formas derm, dermat ou dermato, e, como sufixo, dermia.
dermatite, epiderma, equinodermo, hipoderme, hipodérmico, paquidermo, taxidermia
des: privación, negación
desconformidade, descontinudo
dis: dificultade, anomalía. Tamén pode significar negación, contrariedade
disfaxia, disglosia, dislexia, dispepsia, dispnea
discordancia, desculpa
duto: (ductus) conduto
oviduto E
eco
ecocardiograma, ecografía, ecoloxía
ecto: fóra, por fóra, no exterior
ectoparasito, histerectomía
electro: electricidade
eléctrico, electrocardiograma, electrodoméstico, electroforese
endo: dentro, no interior
endocardio, endoscopia, endotelio, endóxeno
entero: intestino, tubo dixestivo
enterite, enteromorfo
epi: sobre
epidemia, epiderma, epidural, epílogo
esperma: esperma, semente
espermicida, espermatoxénese
estoma: boca, abertura
estomatoloxía
eu: ben
eucalipto, eutanasia
eira
en/em: dentro de, no interior de
enterrar
embarcar F
fago, faxia
aerofaxia, coprofaxia, hematófago
fero: que leva, lleva, contén ou produce
mamífero
filia: afección, simpatía
bibliófilo, anglofilia
fito: planta, vexetal
fitoterapia, micrófito
fobia: temor (irracional)
agarofobia, claustrofobia, fotofobia
fono: voz, son
fonendoscopio, foniatría, lusofonía, teléfono
forese: migración de substancias
electroforese
foto: luz
fotofobia, fotografía G
gastr: estómago, zona ventral. Por veces toma as formas gastero e gastro.
gasterópodo, gástrico, gastrite, gastroscopia
glosa: lingua
disglosia, glosopeda
gnose: coñecemento
agnóstico, diagnose
grafos: descrición, escritura, representación fráfica
ecografía, fotografía, mecanografía, monografía, tomografía
grama: escrito, gráfico
diagrama, electrocardiograma, telegrama H
hemi: medio, metade
hemimandíbula, hemiplexia, hemisferio
hemo: sangue. Tamén pode adopta-las formas hema, hemat, hemato. Nalgún caso, o h desaparece.
anemia, hematocrito, hematoma, hematófago, hemorraxia, hipertermia, hemostaxe, uremia
hetero: outro, diferente
heterosexual, heterótrofo, heteroxéneo
hiper: superioridade, exceso
hiperactividade, hipertermia, hipertensión, hipertricose, hipertrofia
hipo: debaixo de, escaseza
hipoderme, hipodérmico, hipotiroidismo
hister: útero, matriz
histerectomía, histeria
histo: tecido orgánico
histoloxía, histocompatibilidade
homeo: semellante, parecido
homeopatía, homeostase
homo: igual
homófobo, homosexual I
iatría: rama da medicina que estuda a curación das enfermidades
pediatría, psiquiatría, xeriatría
infra: inferior, debaixo de
infrahumano, infraorde, infrascrito
inmuno: relacionado co mecanismo inmunitario
autoinmune, inmune, inmunidade, inmunodepresivo, inmunoloxía
inter: entre, en medio; neste caso pode adoptar a forma intro, intra. Tamén pode significar 'entre varios'.
intercostal, intramuscular, intravenoso
interdisciplinar, interespecífico
iso: igual
isotermo
ite: inflamación
dermatite, flebite, gastrite, nefrite
in: negación, carencia
inhumano, inédito L
logo
loxía
nefroloxía, reumatoloxía M
masto: mama, peito, teta
mastite, mastodonte, mastoloxía, mastoplastia
melas
melanoma
metr: matriz
metrite, metrorraxia
micro
microbio, microorganismo, microscópico, microscopio
mio: músculo
miocardio, mioma
morfo: forma
amorfo, morfoloxía N
nefro
nefrite
neuro: nervio, sistema nervioso
neuralxia, neurose, neurotomía O
oma: tumor ou outra alteración patolóxica
melanoma, mioma, osteosarcoma, papiloma
ose: dexeneración, enfermidade ou, ás veces, anomalía. Pode toma-las formas ase ou ese.
artrose, diurese, esclerose, estenose, micose, psoríase, silicose
osteo: relativo ós ósos
osteopatía, osteoporose, periósteo
ovi: ovo, óvulo
oviduto, ovíparo, ovopositor
or: oficio
profesor P
para: xunto a, á marxe de
paradoxo, parasimpático
paro: que pare, que se reproduce
multípara, primípara
pato: enfermidade, doenza, afección
cardiopatía, patoloxía, patóxeno
peri: ó redor de
pericarpo, perímetro, periodental, periósteo, periscopio, perístilo
plastia: reconstrución
mastoplastia, rinoplastia
plexia
apoplexía, hemiplexía, paraplexía
pneumo: pulmón
pneumático, pneumococo, pneumonía, pneumotórax
podo: pé
ápodo, podólogo, pseudópodo
poli: varios
polideportivo, polisémico
pre: con anterioridade, prioridade
prebiótico, precongresual, precordial, prefixo, prehistoria, prenatal, preposición
pro: antes, diante, ou movemento cara a diante. Tamén, 'en vez de'
probiótico, prólogo, promover, proxenitor
procónsul, pronome
proto: prioridade, superioridade
proteína, prototipo
pseudo: falso
pseudópodo
psico
psicólogo, psicosomático, psiquiatría
ptero: ala
áptero, coleóptero, himenóptero, quiróptero R
raxia: fluxo
hemorraxia, metrorraxia
renal: relativo ós riles
adrenal, adrenalina
retro: cara a atrás
retrotraer S
sarco: carne
sarcoidose, sarcoma
scopia: exame, vista, exploración
fonendoscopio, gastroscopia, microscópico, rinoscopia.
semi: medio, case
semiesférico, semitransparente
sobre: aumento, exceso, posterioridade no tempo, enriba de
sobrenatural
soma: corpo
cromosoma, somático
sub: baixo, debaixo de. Pode toma-las formas so, sos, su ou sus. Tamén pode te-lo significado de inferior, secundario.
subcutáneo, subdural, subsolo, suburbano, suburbio, sufixo
sorrir, subarrendar, subdelegado
super: encima de, máis alá, en exceso
supermercado T
tanato: morte
eutanasia, tanatoloxía, tanatorio
taxis: ordenación, clasificación
taxonomía
tele: a distancia
teléfono, telemedicina, telepatía, televisión
telio: mamila
endotelio, epitelio
terapia: tratamento (dunha enfermidade)
inmunoterapia, quimioterapia, terapeuta, terapia
termo: calor, quente, temperatura
homeotermo, isotermo, termodinámica, termómetro
tomo, tomía: que corta ou divide; que se corta ou divide en partes
átomo, microtomo, tomografía
torax
cefalotórax, pneumotórax, toracotomía
trans
transfusión, transmitir
trico
hipertricose
trofo: que se alimenta
atrofia, autótrofo, heterótrofo, hipertrofia
tropos: movemento
fototropismo U
uro
uremia, urolitíase, uroxenital V
vascular: relativo ós vasos (sanguíneos)
intravascular, vascularización X
xeno: que xera, produce ou é producido
antíxeno, endóxeno, lacrimóxeno, patóxeno
xeno: alleo, estranxeiro
xenofobia, xenolito
xeria: vellez
xeriátrico
xino: feminino
andróxino, xinecoloxía Z
zoo: animal
protozoo, zoonose, zooplacto