Metroloxía

A metroloxía, do grego antigo μέτρoν (métron, 'medida') e λόγoς (lógos, 'tratado') é a ciencia da medición ou da medida. (En grego antigo o termo μετρολογία, metrología, significaba 'teoría das relacións').
A Oficina internacional de pesos e medidas, OIPM (International Bureau of Weights and Measures, BIPM, en inglés) define a metroloxía como a ciencia da medida, que inclúe o estudo, mantemento e aplicación do sistema de pesas e medidas, tanto desde o punto de vista experimental como teórico e tamén o nivel de incerteza no campo da ciencia e a tecnoloxía.
Abrangue, ademais, todos os aspectos teóricos e prácticos que aseguran a precisión exixida no proceso produtivo, procurando garantir a calidade de produtos e servizos a través da calibración dos instrumentos de medida, sexan analóxicos ou electrónicos (dixitais), e da realización de ensaios, sendo a base fundamental da competitividade das empresas. Características
O obxectivo fundamental da metroloxía é a obtención e expresión do valor das magnitudes, garantindo a trazabilidade dos procesos e a consecución da exactitude requirida en cada caso, empregando para iso instrumentos, métodos e medios apropiados.
A Metroloxía actúa tanto nos ámbitos científico, industrial e legal, así como en calquera outro demandado pola sociedade. Ten dúas características moi importantes: o resultado da medición e a incerteza de medida.
Os científicos e os enxeñeiros utilizan unha gran variedade de instrumentos para levar a cabo as súas medicións. Desde obxectos sinxelos como regras e cronómetros, até potentes microscopios, medidores de láser e incluso avanzadas computadoras moi precisas.
Por outra parte, a metroloxía é parte fundamental do que nos países industrializados se coñece como Infraestrutura Nacional da Calidade, composta de actividades como normalización, ensaios, certificación e acreditación, que á súa vez son dependentes das actividades metrolóxicas que aseguran a exactitude das medicións que se efectúan nos ensaios, cuxos resultados son a evidencia para as certificacións.
A metroloxía permite asegurar a comparabilidade internacional das medicións e, por tanto, a intercambiabilidade dos produtos a escala internacional.
No ámbito metrolóxico os termos teñen significados específicos, e estes están recollidos no Vocabulario Internacional de Metroloxía ou VIM (IVM nas súas siglas internacionais en inglés).
Motivo da súa implantación
A norma ISO serie 9000 define explicitamente a relación entre garantía da calidade e a metroloxía, estabelecendo directrices para manter un control sobre os instrumentos de medida das empresas, facendo así necesaria a implantación dun proceso metrolóxico nas empresas que buscas ou posúen unha certificación.
O factor da "globalización dos mercados" tamén pon en práctica un dos seus principais obxectivos, que é traducir a confiabilidade nos sistemas de medición e garantir que as especificacións técnicas, regulamentos e normas existentes, proporcionen as mesmas condicións de perfecta aceptabilidade na montaxe e encaixe de partes de produtos finais, independentemente de onde sexan producidas.
Outro obxectivo, non menos importante, está na melloría do nivel de vida da poboación mediante o consumo de produtos de calidade, da preservación da seguridade, da saúde e do medio ambiente.
Áreas da metroloxía
Basicamente, a metroloxía divídese en tres grandes áreas: A metroloxía científica, que utiliza nos laboratorios instrumentos, investigacións e metodoloxías científicas, que teñen por base padróns de medición nacionais e internacionais, para alcanzar altos niveis de calidade metrolóxica.
A metroloxía industrial, cuxos sistemas de medición controlan os procesos produtivos industriais e son responsábeis da garantía de calidade dos produtos acabados.
A metroloxía legal, que controla e fiscaliza todos aqueles instrumentos e medidas que están relacionadas co consumidor.
Papel da metroloxía na organización industrial
A metroloxía garante a calidade do produto final favorecendo as negociacións pola confianza do cliente, sendo un diferenciador tecnolóxico e comercial para as empresas.
Reduce o consumo e o desperdicio de materias primas pola calibración de compoñentes e equipamentos, aumentando a produtividade.
E tamén reduce a posibilidade de rexeitamento do produto, resgardando os principios éticos e morais da empresa na atención das necesidades da sociedade en que está inserida, evitando desgastes que poden comprometer a súa imaxe no mercado.
Por que calibrar?
A calibración é a comparación entre os valores indicados por un instrumento de medida e os indicados por un padrón (equipamento de clase superior).
A calibración dos equipos de medición é unha función importante para a calidade do proceso produtivo e debe ser unha actividade normal de produción que proporciona unha serie de vantaxes tales como: Garante a rastrexabilidade das medicións.
Permite a confianza nos resultados medidos.
Reduce a variación das especificacións técnicas dos produtos.
Prevén defectos.
Compatibiliza as medidas.
Por que ensaiar?
A través dos ensaios é posíbel verificar se os produtos ou procesos de fabricación están de acordo con determinadas normas e especificacións técnicas para que, en casos de fallos, as empresas procedan ás oportunas correccións, que as beneficiará polo aumento da competitividade, e aos consumidores, polo aceso a produtos ou servizos que respondan a padróns mínimos de calidade.