proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Batán (máquina)

O batán ou folón é unha máquina construída de xeito artesanal que funciona coa enerxía hidráulica e que tiña como función principal bater os tecidos que se fabricaban nos teares para darlles unha textura máis compacta e homoxénea. Estas máquinas están formadas por unha roda, que activa os mazos que baten os tecidos ata compactalos. Foron moi empregadas en Galicia, e a maior parte delas estiveron en funcionamento ata finais do século XIX, quedando moitos topónimos espallados pola xeografía galega. Historia
Crese que a expansión dos batáns foi posterior á dos muíños. A primeira referencia que se ten en España de batáns é do século XII, onde uns documentos datados en 1160 sitúan dous batáns moi preto de Xirona.
Os batáns estendéronse pola Península Ibérica, sendo numerosos os existentes en Galicia e Asturias aproveitando os numerosos ríos que cruzan a súa xeografía. En Asturias, a mediados do século XVII, contabilizábanse uns 200. A día de hoxe a gran maioría deles están nun estado ruinoso ou case desaparecidos, sendo moi poucos os que se conservan, quedando unicamente con fins museísticos.
Un exemplo de batán-museo está na parroquia de Mezonzo no concello coruñés de Vilasantar. Crese que foi construído polos monxes que habitaban o mosteiro de Mezonzo, onde agora atopamos a igrexa parroquial que data do século XII. De ser certa esta crenza popular, sería un dos batáns máis antigos de España. Impulsado pola auga do río das Gándaras, este batán funcionou ata o ano 1954, momento en que se abandona ata a súa restauración no ano 2001, podendo ser visitado na actualidade polo público.
Mentres estivo en activo, o batán funcionaba desde o mes de febreiro ata xuño. Durante o verán pechábase porque o río non tiña suficiente auga para o seu funcionamento e no inverno non se podía empregar ó non dar secado as mantas que batían. Na literatura
No vixésimo capítulo da primeira parte de Don Quixote da Mancha (1605) de Miguel de Cervantes, Don Quixote e Sancho áchanse a escuras cando escoitan un son estraño que os aterra toda a noite. Pola mañá, cando Don Quixote se aventura a pescudar, descobre que eran seis batáns. Isto provocou riso en Sancho e unha discusión con Don Quixote.
Tamén aparece na coñecida novela histórica The Pillars of the Earth (1989) de Ken Follett.
Batólito

Un batólito (do grego, bathos e lithos que significan profundo e pedra, respectivamente) é unha masa extensa de granitoides que se estende por centos de quilómetros e cobre máis de 100 quilómetros cadrados na codia terrestre. Os batólitos están compostos por múltiples plutóns individuais os cales poden solaparse ou intersecarse. Os grandes volumes dos batólitos débense a unha cuantiosa e repetida produción de magma durante períodos de oroxénese.
Bauchi

Bauchi é unha cidade do nordeste de Nixeria, capital do Estado de Bauchi, como tamén da Área de Goberno Local homónima. Tiña unha poboación de 316. 173 habitantes (2004). A Área de Goberno Local cobre unha área de 3687 km2 e posuía unha poboación de 493. 810 habitantes no censo de 2006.
Baud

O baud é unha unidade de medida utilizada en telecomunicacións, que representa o número de símbolos por segundo nun medio de transmisión dixital. Cada símbolo pode comprender 1 ou máis bits, dependendo do esquema de modulación.
É importante resaltar que non se debe confundir a velocidade en baud (baud rate) coa taxa de bits (bit rate), xa que cada evento de sinalización (símbolo) transmitido pode transportar un ou máis bits. Só cando cada evento de sinalización (símbolo) transporta un só bit coinciden a velocidade de transmisión de datos en baud e en bits por segundo. Os sinais binarios teñen a taxa de bit igual á taxa de símbolos (rb
rs), co cal a duración de símbolo e a duración de bit son tamén iguais (Ts
Tb). n
r b r s {\displaystyle n
{\frac {rb}{rs}}} Onde: r b {\displaystyle rb}: réxime binario ou taxa de bits r s {\displaystyle rs}: taxa de modulación ou taxa de símbolos e n {\displaystyle n}: número de bits por nivel para a codificación de liña.
O baud utilizouse orixinariamente para medir a velocidade das transmisións telegráficas, tomando o seu nome do enxeñeiro francés Jean Maurice Baudot, quen foi o primeiro en realizar este tipo de medicións.
O baud pode escalarse en termos métricos, así: 1 kBd (quilobaud) 1000 Bd
1 MBd (megabaud) 1000 kBd
1 GBd (xigabaud) 1000 MBd. Exemplos
No caso das máquinas teletipo, aínda en uso nalgúns medios, dicíase que a velocidade de transmisión era normalmente de 50 baud. Neste caso, os eventos eran simples cambios de voltaxe 1 --> (+), 0 --> (–), cada evento representaba un só bit ou impulso elemental, e a súa velocidade de transmisión en bits por segundo coincidía coa velocidade en baud.
Con todo, nos módems que utilizan diversos niveis de codificación, por exemplo mediante modulación de fase, cada evento pode representar máis dun bit, co cal xa non coinciden bits por segundo e baud.
Bauman L. Belden

Bauman Lowe Belden, nado en 1862 e finado o 11 de agosto de 1931 en Cranford, Nova Jersey, foi un numismático estadounidense. Traxectoria
Belden era membro da sociedade patriótica Sons of the American Revolution.
Foi un recoñecido coleccionista de medallas e a súa colección foi vendida un ano despois da súa morte por Thomas Elder.
Como numismático, Bauman Belden estivo vinculado desde 1886 á American Numismatic Society (ANS). Nesta entidade ocupou os cargos de bibliotecario (1891-1896), secretario (1896-1903 e 1905-1915), director (1909-1915), membro do consello executivo (1906-1928) e conselleiro honorario (1928-1931).
Á marxe da ANS, Belden foi tamén membro da American Numismatic Association (ANA) e do Club Numismático e Nova York. Tamén pertenceu á British Numismatic Society, de Londres.
No tocante á súa vida familiar, Belden casou con Corinne Crittenden, con quen tivo unha filla. O 11 de agosto de 1931 faleceu na súa residencia en Cranford, en Nova Jersey. Recoñecementos
(1930): Medalla Huntington, da American Numismatic Society, de Nova York. Publicacións
Estes son os traballos monográficos publicados por Belden en materia medallística e numismática: (1915). Medals and publications of the American Numismatic Society, with an historical sketch. American Numismatic Society, Nova York.
(1916). United States war medals. American Numismatic Society, Nova York.
(1915). War medals of the confederacy. American Numismatic Society, Nova York.
(1927). Indian Peace Medals issued in the United States. American Numismatic Society, Nova York.
(1930). A mint in New York. American Numismatic Society, Nova York.
Bautismo de Cristo (Verrocchio)

O bautismo de Cristo (en italiano, Battesimo di Cristo), é un cadro do taller do pintor renacentista italiano Verrocchio, algunhas de cuxas partes se atribúen a Leonardo da Vinci. Está realizado ó óleo e témpera sobre táboa. Mide 177 cm de alto e 171 cm de ancho (151 cm segundo outras fontes). Foi pintado cara a 1475-1478, atopándose actualmente na Galería Uffizi, Florencia (Italia). Historia
Posiblemente se trate dun encargo da igrexa de San Salvi de Florencia, onde estivo ata que pasou, tempo despois, ao convento de santa Verdiana. Ambas as igrexas pertenceron á orde dos vallombrosanos (congregación beneditina). En 1810 foi levado á Academia de Belas Artes e, en 1914, á Galería Uffizi.
Considérase que este é o primeiro traballo importante de Leonardo da Vinci como aprendiz. Fixo a pintura xunto co seu mestre Verrocchio. (Andrea del Verrocchio foi un escultor, ourive e pintor que dirixiu un grande e exitoso taller en Florencia na segunda metade do século XV. ) Para esta pintura, Verrocchio contou coa colaboración de Botticelli e dun Leonardo adolescente.
O primeiro que mencionou a intervención de Leonardo nesta táboa de Verrocchio foi Giorgio Vasari. Afirma Vasari que Verrocchio acabou desgustado coa arte de pintar, ao sentirse superado polo seu propio aprendiz, contándose a lenda de que chegou a romper os seus pinceis en fronte de todos os seus aprendices prometendo non volver pintar nunca xamais; en realidade non é certo, pero a anécdota exemplifica canto talento mostrou de súpeto Leonardo como pintor. Verrocchio exerceu sobre Leonardo unha profunda influencia, máis intelectual que artística. Atribúenselle a Leonardo todas as partes executadas ó óleo. É obra súa indiscutible o anxo que está de perfil, abaixo á esquerda, axeonllado e recollendo as súas roupas. Evidénciase a delicadeza da man de Leonardo, que executou o rostro do anxo de modo moi maduro. Os anxos expresan as diferenzas estéticas de Verrocchio e Leonardo. O anxo do mestre mira con estrañeza ao do discípulo, cuxo dinamismo contrasta coa rixidez do outro. Ademais, o anxo de Leonardo distínguese pola súa elegancia; sobre el derrama unha luz que pon de relevo os drapeados ríxidos e delicados da vestimenta e as ondas da cabeleira dourada.
Tamén realizou algúns rizos do outro anxo, a paisaxe do fondo e retocou a face de Cristo. Na concepción da paisaxe do Bautismo de Cristo faise patente a observación da natureza por parte de Leonardo. Algúns autores consideran que o paxaro tamén é obra súa.
Xa aquí evidénciase o estilo que caracterizará mesmo as obras leonardescas da madurez; distínguese a primeira ollada pola intensidade das cores e, de modo máis determinante, polo dinamismo que consegue imprimir na figura do anxo e polos matices de cor da paisaxe. Nalgunhas partes evidénciase o uso das xemas dos dedos para estender a pintura e lograr mellor os matices das epiderme.
O corpo do Bautista parece máis propio do Pollaiolo, mentres que as mans de Deus e a palmeira resultan arcaicas e cualitativamente máis vulgares.
Bauxita

A bauxita é un mineral da clase dos hidróxidos cuxa fórmula química é Al2O3·2H2O e que constitúe unha importante fonte de aluminio. Aspecto
A bauxita preséntase normalmente en forma de agregados amorfos do tamaño aproximado dun chícharo. É de cor parda (aínda que pode mostrar en ocasións tonalidades azuladas) e o seu brillo case sempre é terroso. Lugares onde se atopa
É frecuente encontrar bauxita en zonas de oxidación. Pode aparecer pola acción oxidante dos procesos meteorolóxicos sobre as rochas ígneas e pola erosión de rochas aluminosas en condicións tropicais, depositándose en forma de coloide. Aparece tamén en mesturas de arxila e granito. Usos da bauxita
Debido o seu alto contido en aluminio, a bauxita utilízase para obter alúmina, que despois dun proceso electrolítico é transformada en aluminio que servirá para a fabricación de papel de aluminio, avións, buques, láminas, teitos e utensilios para o fogar. Outros hidróxidos
Outro hidróxido a destacar é a limonita.
Bawbee

O bawbee foi unha moeda escocesa co valor de seis peniques escoceses (equivalentes a medio penique inglés), cuñada por primeira vez en billón por Xacobe V en 1538 e que se deixou de emitir, xa como moeda de cobre, baixo o reinado de Guillerme II de Escocia (1694-1701). Etimoloxía
Consonte o Brewer's Dictionary of Phrase and Fable, hai dúas posibles orixes da denominación desta moeda. A máis sustentable atribúea a unha derivación do topónimo Sillebawby, parroquia de orixe dun dos mestres de ceca (Alexander Orok, Lord of Sillebawby) que se ocupou da cuñaxe dos primeiros bawbees, segundo consta nun apuntamento das contas do tesoureiro da ceca de 1541: In argento receptis a Jacobo Atzinsone, et Alexandro Orok de Sillebawby respective.
A segunda hipótese, considerada como máis especulativa, sitúa a orixe desta denominación na expresión francesa bas billon ("baixo billón", pola escasa proporción de prata na aliaxe). Emisións
O primeiro bawbee, introducido por Xacobe V (1513-1542), naceu en 1538 como moeda de billón equivalente a seis peniques (ou un terzo do groat naquel momento). Esta moeda amosaba no anverso un monograma I5 (Iacobus V) que flanqueaba o característico cardo coroado da moeda escocesa, e no reverso unha ampla cruz de Santo André cunha coroa no centro. As lendas eran IACOBVS · D · G · REX · SCOTORVM ("Xacobe rei dos escoceses pola graza de Deus") no anverso e OPPIDVM. ·. EDINBURGI (cidade de Edimburgo) no reverso Xacobe V emitiu asemade moedas fraccionarias de medio bawbee e dun cuarto de bawbee. Cara ao ano 1544, a viúva de Xacobe V e raíña consorte, María de Guisa, emitiu tamén bawbees no castelo de Stirling, co monograma MR no anverso, rodeado pola lenda MARIA · D · G · REGINA · SCOTORV, e a cruz de Lorena no reverso. A emisión de bawbees e de medios bawbees foi retomada así mesmo pola súa filla, María Estuardo (1542-1567). Aínda en billón, estas moedas foron cuñadas na ceca establecida no palacio de Holyrood, en Edimburgo, e tamén na casa de moeda de Stirling.
A partir de 1677, durante o reinado de Carlos II (1660-1685), o bawbee pasou a cuñarse en cobre. Unha das características desta moeda foi a súa lenda, NEMO ME IMPUNE LACESSIT ("Ninguén me provoca impunemente"), un lema que aínda aparece en ocasións impreso no canto das actuais moedas dunha libra esterlina.
Baxociano

O Baxociano é unha división da escala temporal xeolóxica, que corresponde coa segunda idade do Xurásico Medio, segunda época do período Xurásico. Esta etapa esténdese de 171, 6 até 167, 7 millóns de anos atrás, aproximadamente. O Baxociano sucede o Aaleniano e precede o Bathoniano.
O nome procede do nome latino (Bajocae) da cidade de Bayeux, na Normandía francesa, tal como o nomeou o paleontólogo francés Alcide d'Orbigny en 1842.
Bayeux

Bayeux é unha vila situada en Normandía, no departamento de Calvados, no norte de Francia.
A cidade é famosa polo tapiz de Bayeux.
Bayon

Bayon (en khmer: ប្រាសាទបាយ័ន, Prasat Bayon), é un complexo de culto no centro da antiga cidade de Angkor Thom, que se atopa na rexión de Angkor, Camboxa. O complexo de Angkor, incluído Angkor Thom, foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 1992.
Construído a finais do século XII, rematouse durante o reinado de Jayavarman VII. Foi creado en estilo budista. É sobre todo coñecido polas súas 54 torres e preto de 200 facianas sorrindo.
Bazán

A Empresa Nacional Bazán foi unha sociedade estatal española creada en 1947 a partir da Sociedad Española de Construcción Naval. Tiña estaleiros para á construción naval militar. O seu maior fito foi a entrega en 1988 á Armada Española do portaaeronaves Príncipe de Asturias.
No ano 2000 Bazán e Estaleiros Españois (AESA) fusionáronse formando o grupo IZAR. En 2005 IZAR mudou en Navantia.
Bazèga

Bazéga é unha provincia de Burkina Faso localizada na rexión Centro-Sur. A súa capital é a cidade de Kombissiri. Departamentos
A provincia divídese en sete departamentos: Doulougou
Gaongo
Ipelce
Kayao
Kombissiri
Saponé
Toece
Baía

Para o nome de muller véxase Baia. Unha baía, badía ou golfo é unha porción de mar ou océano rodeada pola maioría da súa beira por terra (xusto ó contrario que un cabo). Acostúmase a asignar á baía as formas de maior peche, e ao golfo as de menor. Algúns destes entrantes son creados por penínsulas ou mares (ou lagos) interiores con desaugamento oceánico.
Golfo é o nome máis común en galego, mais entre os falantes do inglés e portugués entre outras linguas, é preferido o nome de baía. A distinción non é de todo clara entre golfo e baía. Así, en galego baía adóitase referir a un golfo pequeno, malia que a baía de Hudson sexa un dos máis grandes golfos do mundo ou en Venezuela, o "golfete de Coro", un golfo pequeno, é dependente á súa vez do golfo de Venezuela, de maior tamaño.
As baías ou golfos que dependen doutros golfos ou baías, ou que son de menor tamaño ou profundidade reciben outros nomes como enseada, rada, cala ou caleta.
As baías tiveron e teñen grande importancia estratéxica e económica: son en xeral lugares ideais para a construción de portos, por ofreceren abrigo contra as mareas, ondas etc. Baías máis coñecidas
África
Golfo de Guinea
Golfo de Sidra - Costa de Tunisia e Libia
América do Norte
Baía de Hudson, entre as provincias e territorios canadenses de Manitoba, Ontario, Quebec e Nunavut
Baía de James, Canadá entre Ontario e Quebec
Golfo de California entre a península de Baixa California e México
Golfo de Tehuantepec en México
Golfo de México entre México, Cuba e os Estados Unidos
Baía de Chesapeake, a maioría limitada por Maryland
Baía de Monterrey en California
Baía de San Francisco en California
América Central e Caribe
Baía de Cochinos en Cuba
Golfo de Batabanó en Cuba
Golfo de Guacanayabo en Cuba
Golfo de Panamá
Golfo de Darién en Panamá
Golfo de Gonave en Haití
América do Sur
Baía Blanca na Arxentina
Baía de Guanabara no Brasil
Baía San Borombón na Arxentina
Baía Grande na Arxentina
Golfo de Cariaco en Venezuela
Golfo de Guaiaquil en Ecuador
Golfo de Paria en Venezuela
Golfo de Penas en Chile
Golfo de San Xurxo na Arxentina
Golfo de San Matías na Arxentina
Golfo de Venezuela
Asia
Golfo de Aden no Iemen
Golfo de Aqaba entre Xordania, Exipto, Israel e Arabia Saudita
Baía de Bengala
Golfo de Omán
Golfo Pérsico
Golfo de Tailandia
Golfo de Tonquín en China e Vietnam
Europa
Golfo de Biscaia entre España e Francia
Golfo de Botnia entre Suecia e Finlandia
Golfo de Corinto en Grecia
Golfo de Finlandia entre Finlandia e Estonia
Golfo de Nápoles
Golfo de León en Francia
Oceanía
Golfo da Carpentaria en Australia
Baía de Tasmania en Nova Zelandia
Gran Baía Australiana
Baía de Palma

A baía de Palma (en catalán: badia de Palma) é unha baía situada ao suroeste da illa de Mallorca. Está formada polas costas dos termos municipais de Palma, Calvià e Llucmajor. Está limitada ao oeste polo cabo de Cala Figuera, e ao leste por cabo Blanc.
Bañeira

Unha bañeira é unha peza fixa de fontanaría utilizada para bañarse. A maior parte das bañeiras modernas están feitas de fibra de vidro ou acrílica, aínda que tamén as hai feitas de porcelana, louza, aceiro, ferro fundido e mesmo de madeira (tradicionalmente no Xapón). A bañeira atópase normalmente no cuarto de baño, xa sexa como unha peza autónoma ou en conxunción cunha cabina de ducha.
Tradicionalmente, a maioría das bañeiras eran aproximadamente rectangulares, aínda que coa chegada das bañeiras acrílicas, existen máis formas posíbeis. Case sempre son brancas, aínda que tamén as hai noutras cores. As bañeiras modernas poden ter ou non billas montadas sobre elas. Ademais, poden ser encaixadas, libres ou mergulladas sobre un habitáculo deseñado para tal efecto.
Baños árabes de Xirona

Os baños árabes de Xirona son unha obra que se atopa no concello de Xirona, declarados ben cultural de interese nacional. Atópanse nun edificio de estilo románico tardío construído en 1194, imitando a estrutura dos baños musulmáns norte-africanos. Descrición
Os chamados baños árabes son en realidade uns baños públicos de época románica, que seguen os modelos das termas romanas, dos baños musulmáns e das mikwàs xudías, tradición que foi recuperada a partir do século XI con desenvolvemento das cidades. O edificio inspírase na tipoloxía dos baños norte-africanos, mais os seus elementos arquitectónicos son plenamente románicos: arcos de medio punto, voltas de canón, capiteis corintios estilizados ó xeito do século XIII, etc.
É salientable o templete octogonal con oito columnas e estrutura mixta de canón e trompa cónica, así como a lanterna exterior e as alcovas do caldarium. Entre os anos 1980-1985 e 1989-1998 fixéronse diversas obras de restauración e adecuación do edificio.
Bea

Este artigo trata sobre un concello aragonés, para o nome véxase Beatriz. Bea (Beya en aragonés) é un concello da provincia de Teruel, na comarca do Xiloca, España. Conta con corenta habitantes (2007) e ten unha extesión de 23, 6 km² Demografía
Variación demográfica do concello entre 1991 e 2007. Festas locais
O 20 de xuño.
O primeiro domingo de outubro.
Bea Lema

Beatriz Lema Rivera, coñecida como Bea Lema, nada na Coruña en 1985 é unha ilustradora e autora de banda deseñada galega. Traxectoria
Ten feito ilustracións para revistas, carteis e libros infantís. Formada como dseñadora de produto na Universidade da Coruña, empezou en 2010 traballando en Sargadelos. Desde 2013 ten realizado proxectos para entidades como Certamen Coreográfico de Madrid, O Salto Galiza, Fuera de Margen, Concello da Coruña e Xunta de Galicia.
No seu traballo, moitas veces autobiográfico, trata temas como a loucura, as relacións familiares, a relixión, o trauma, os ritos populares.
O xerme da obra El cuerpo de Cristo foi en 2016 cunha versión en tinta negra: O corpo de Cristo, que foi premiada en 2017, e que trata a enfermidade mental desde a perspectiva dunha meniña. Despois, en 2022, gozou dunha residencia de novela gráfica na Maison des Auteurs do festival de Angoulême. Titulada en francés Des Maux à dire (El cuerpo de Cristo, en Astiberri), levou varios premios. A primeira versión era moito máis sinxela, a liña, e foi mellorando coa cor, as formas e o bordado. En 2024 traballaba na adaptación a curtametraxe de animación, producida por Uniko y Abano Produciòns, foi presentada no Festival Internacional de Cine de Animación de Annecy 2023.
Premio Nacional de Banda deseñada 2024 por El cuerpo de Cristo
O premio do Ministerio de Cultura (30. 000 €) é por "unha obra arriscada no formal e innovadora, empregando texturas e composicións que transcenden as técnicas máis utilizadas sen renunciar ao uso do humor e a unha mirada poética", segundo o xurado. Obras
O corpo de Cristo (2018). Deputación da Coruña. 96 páxs. ISBN 978-84-9812-320-3.
I Want to Eat! (2021). China: Ed. S&S Alliance.
I Want to Sleep! (2021). China: Ed. S&S Alliance.
I Want to Poop! (2021). China: Ed. S&S Alliance.
I Want to Bathe! (2021). China: Ed. S&S Alliance.
Des maux à dire (2023). Sarbacane. 184 páxs. ISBN 9791040802396.
El cuerpo de Cristo (2024). Bilbao: Astiberri Ediciones. 184 páxs. ISBN 9788419670144. Título orixinal Des Maux à dire. Premios
2017: Premio Castelao de banda deseñada da Deputación da Coruña por O corpo de Cristo, a primeira muller en recibir o premio.
2023: Finalista do Premio ACDCómic de autora emerxente, por El cuerpo de Cristo.
2023: Premio do Xurado do Festival BD en Périgord, por El cuerpo de Cristo.
2024: Premio Nacional do Cómic, por El cuerpo de Cristo.
2024: Premio do Público do Festival de Angoulême, por El cuerpo de Cristo.
2024: Gran Premio l’Héroïne Madame Figaro, por El cuerpo de Cristo.
2024: Premio Bédélys do Festival de Cómic de Montréal á mellor obra estranxeira, por El cuerpo de Cristo.
2024: Finalista do Premio Miguel Gallardo á autora emerxente en Comic Barcelona, por El cuerpo de Cristo.
2025: Cartel conmemorativo do Día do Comic.
Beacon (satélites)

Beacon 1 e Beacon 2 foron dous satélites artificiais estadounidenses que fallaron en alcanzar órbita. Características
Ambos satélites eran esferas de plástico fino e de 12 metros de diámetro unha vez inchadas e duns 4, 5 kg de masa. A finalidade de ámbolos dous era estudar a densidade das capas altas da atmosfera. Antes dos intentos de lanzamentos orbitais, o sistema de inchado foi probado en ata cinco voos suborbitais mediante foguetes Nike Cajun.
Beacon 1
Beacon 1 foi lanzado mediante un foguete Juno 1 o 23 de outubro de 1958, pero as etapas superiores separáronse da primeira etapa antes de que esta finalizara a súa combustión, polo que non alcanzaron órbita.
Beacon 2
Beacon 2 foi lanzado mediante un foguete Juno 2 o 14 de agosto de 1959. O esgotamento prematuro do propelente da primeira etapa produciu un fallo das etapas superiores, polo que tampouco se alcanzou órbita.
Beacon Explorer B

Beacon Explorer B, tamén coñecido como BE-B e Explorer 22, foi un satélite artificial de Estados Unidos pertencente ó programa Explorer e lanzado o 10 de outubro de 1964 mediante un foguete Scout X-4 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea. Características
BE-B foi adicado á investigación da ionosfera terrestre coa finalidade de determinar a cantidade de electróns entre a nave e a Terra. Tamén serviu para facer medicións xeodésicas, nas que foi pioneiro usando a técnica de determina-la posición mediante láser desde terra.
O satélite inicialmente estabilizábase mediante xiro para pasar a estabilizarse nos tres eixos tralo desplegue dos paneis solares usando unha barra magnética que aliñaba o eixo de simetría do satélite co campo magnético local. A información da orientación do satélite proviña dun magnetómetro de tres eixos e duns sensores solares.
A nave non levaba maneira de rexistra-los datos a bordo, polo que se obtiñan cada vez que sobrevoaba unha estación terrestre. O satélite emitía continuamente a 162 e 324 MHz para permiti-la súa localización precisa e facer estudos xeodésicos.
As transmisións de BE-B deixaron de seguirse en agosto de 1968 e o satélite fallou en febreiro de 1970. Instrumentos
Beacon Explorer B levaba a bordo unha sonda electrostática, un radiofaro que emitía a 20, 40 e 41 Hz, un reflector láser pasivo para seguimento do satélite e un experimento de navegación Doppler.
Beacon Explorer C

Beacon Explorer C, tamén coñecido como BE-C e Explorer 27, foi un satélite artificial de Estados Unidos pertencente ó programa Explorer e lanzado o 29 de abril de 1965 mediante un foguete Scout desde Wallops Island. Características
BE-C foi adicado á investigación da ionosfera terrestre coa finalidade de determinar a cantidade de electróns entre a nave e a Terra. Tamén serviu para facer medicións xeodésicas.
O satélite inicialmente estabilizábase mediante xiro para pasar a estabilizarse nos tres eixos tralo desplegue dos paneis solares usando unha barra magnética que aliñaba o eixo de simetría do satélite co campo magnético local. A información da orientación do satélite proviña dun magnetómetro de tres eixos e duns sensores solares.
A nave non levaba maneira de rexistra-los datos a bordo, polo que se obtiñan cada vez que sobrevoaba unha estación terrestre. O satélite emitía continuamente a 162 e 324 MHz para permiti-la súa localización precisa e facer estudos xeodésicos.
O satélite foi posto fóra de servizo o 20 de xullo de 1973 debido a que interfería con outros satélites. Instrumentos
Beacon Explorer B levaba a bordo unha sonda electrostática, un radiofaro que emitía a 20, 40 e 41 Hz, un reflector láser pasivo para seguimento do satélite e un experimento de navegación Doppler.
Beatriz Quintana Jato

Beatriz Quintana Jato, nada en Lugo o 18 de maio de 1952, é unha filóloga e profesora galega. Traxectoria
Estudou Filoloxía Románica na Universidade de Salamanca, e doutorouse en 1997 pola Universidade de Valladolid coa tese D. Pedro Fernández de Pulgar y su obra americanista. Una aportación al estudio de la lengua del siglo XVII, dirixida por Emilio Ridruejo Alonso. Foi profesora de Lingua e Literatura castelá no IES Jorge Manrique de Palencia durante máis de trinta anos, como catedrática desde 1998. Deu clase no cárcere de Dueñas ao alumnado do curso de acceso á universidade como profesora da UNED. Obras
Sinesio Delgado y el Madrid del 98 (1999).
Lorca, un siglo después (2000)
Victoriano Crémer, poeta del hombre (2004).
Beatus ille

Beatus ille é unha locución latina que se traduce "feliz aquel". Trátase das dúas primeiras palabras dun dos épodos máis famosos do poeta latino Horacio. O poema canta as excelencias da vida no campo ademais de amosar aprecio pola vida tranquila, fronte á axitación da vida mundana e frívola e das súas preocupacións. Que se pode traducir por Feliz aquel que, lonxe dos negocios, / como a primitiva estirpe dos mortais, / labra os campos paternos cos seus bois, / libre de toda usura. .. Tópico literario
O beatus ille é un tópico literario. Durante o Renacemento, frei Luis de León traduciu o poema horaciano, que logo serviu de base para a súa "Oda a la vida retirada".
Na mesma época o poeta francés Joachin du Bellay, abandeirado da Pléiade, escribiu o soneto "Heureux qui, comme Ulysse, a fait un beau voyage" ("Feliz quen, coma Ulises, fixo unha boa viaxe"). No seu poema presenta unha variante do tópico do beatus ille, exaltando non a vida solitaria, senón a vida viaxeira que vén rematar na tranquilidade da patria.
O poeta galego do século XIX Xosé García Mosquera recreou en verso o épodo horaciano: Posteriormente, o poeta Xosé Crecente Vega tamén recorreu ao mesmo tópico:
Beautiful Boy (filme de 2018)

Beautiful Boy é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Felix van Groeningen a partir dun guión de Luke Davies e van Groeningen e baseado nas memorias de 2008 Beautiful Boy: A Father's Journey Through His Son's Addiction de David Sheff e Tweak: Growing Up on Methamphetamines de Nic Sheff. Está protagonizado por Steve Carell, Timothée Chalamet, Maura Tierney e Amy Ryan. No filme, a relación pai-fillo entre David Sheff (Carell) e Nic Sheff (Chalamet) vólvese cada vez máis tensa pola adicción ás drogas deste último. Personaxes
Steve Carell como David Sheff
Timothée Chalamet como Nicolas "Nic" Sheff
Jack Dylan Grazer como Nic Sheff con 12 anos
Zachary Rifkin como Nic Sheff con 8 anos
Kue Lawrence como Nic Sheff con 4 e 6 anos
Maura Tierney como Karen Barbour-Sheff
Christian Convery como Jasper Sheff
Kaitlyn Dever como Lauren
LisaGay Hamilton como Rose
Timothy Hutton como Dr. Brown
Andre Royo como Spencer
Amy Ryan como Vicki Sheff
Amy Forsyth como Diane
Ricky Low como Destiny
Stefanie Scott como Julia
Bebida alcohólica

As bebidas alcohólicas ou alcólicas son bebidas que conteñen o etanol (coñecido popularmente como alcohol etílico). A dependencia das bebidas alcohólicas denomínase alcoholismo.
Atendendo á elaboración pódese distinguir entre bebidas producidas por fermentación alcohólica (viños, cervexas, hidromel, sake etc. ), nas cales o contido en alcohol non pasa de 18-20 graos; e as producidas por destilación, xeralmente a partir dun produto de fermentación (licores, augardentes etc. )
En España celébrase o día sen alcohol o 15 de novembro.
A cantidade de alcohol dun licor ou outra bebida alcohólica exprésase ben polo volume de alcohol que conteña ou ben polos seus graos de alcohol, a porcentaxe da alcohol do total da bebida.
Bebo Valdés

Dionisio Ramón Emilio Valdés Amaro, coñecido como Bebo Valdés, nado na Habana o 9 de outubro de 1918 e finado en Estocolmo o 22 de marzo de 2013, foi un músico de jazz considerado como unha das figuras centrais da época dourada da música cubana. Ademais de pianista, a súa faceta máis coñecida, foi tamén compositor, adaptador e director. É o pai doutro destacado pianista de jazz cubano, Chucho Valdés. Traxectoria
Tiña ascendencia galega por parte materna, pois seu avó Ramón Amaro era un galego que se instalara en Cuba.
Bebop

Bebop é unha onomatopea supostamente inventada por Dizzy Gillespie (na forma rebop) para referirse á síncope característica deste estilo, evolución do Jazz durante a segunda guerra mundial, cara a unha maior complexidade rítmica, harmónica e estrutural e unha interpretación máis libre e agresiva. Características
Musicalmente, o bop era unha evolución do swing e unha reacción contra o carácter comercial e previsíbel que estaba adquirindo. Os músicos cansos de estar toda a noite tocando arranxos tediosos cando acababan os seus traballos reuníanse en locais de Harlem, principalmente o Minton's Playhouse e improvisaban até o abrir do día. Entre os que se reunían estaban: Charlie Christian, Lester Young, Kenny Clarke aos que se uniron os dióscuros do bebop: Charlie Parker e Dizzy Gillespie. Os músicos mozos incluían harmonías audaces e duplicaban os ritmos (tocar en 8/4 cando o tema está en 4/4), en parte por diversión, pero tamén para desanimar aos músicos da vella escola ou pouco dotados. Por causa da folga de gravacións do sindicato de músicos de 1942 a 1944, os seus comezos non están documentados e até 1945 non se grava o primeiro disco de bebop. Nun comezo o estilo foi fortemente contestado polos músicos maiores e os afeccionados, pero o Jazz é unha música de músicos e entre eles axiña prendeu; e pese ás enormes dificultades técnicas que comportaba, para 1949 todo era bebop. Durante os anos cincuenta producironse dúas reacción a este estilo: o Hardbop estilo máis simple e enraizado no gospel, e o Cool jazz máis desapaixonado e con arranxos máis complexos. Evolucións do Bebop
Hard bop
Cool
Post-bop Outros músicos deste estilo
Bud Powell
Thelonious Monk
Max Roach
Miles Davis
Becquerel

O becquerel (símbolo Bq) é unha unidade derivada do Sistema Internacional de Unidades que mide a actividade radioactiva. Un becquerel defínese como a actividade dunha cantidade de material radioactivo con decadencia dun núcleo por segundo. Equivale a unha desintegración nuclear por segundo. A unidade de Bq é por conseguinte inversa ao segundo. Pódese calcular derivando N respecto ao tempo (t): A
− d N d t
λ N; A
A 0 e − λ t {\displaystyle A
{\frac {-dN}{dt}}
\lambda N; A
A_{0}e^{-\lambda t}} sendo N {\displaystyle N} o número de núcleos radioactivos sen desintegrarse, λ {\displaystyle \lambda } a constante radioactiva, característica de cada isótopo, e A 0 {\displaystyle A_{0}} a actividade no instante inicial Toma o seu nome en honra do físico francés Henri Becquerel.
Por outra banda, 3, 7 ∗ 1010 {\displaystyle 3, 7*10^{10}} Bq equivalen a 1 curio.
Bedeutende Deutsche

Bedeutende Deutsche (Alemáns célebres) foi unha serie básica de selos que se emitiu entre 1961 e 1965, estivo en uso ata 1966 e deixaron de ter validez postal o 31 de decembro de 1970. A serie consistiu en 16 valores para a República Federal de Alemaña e 15 para Berlín. Cada selo mostra o retrato dunha coñecida personalidade alemá.
Beeldenstorm

Beeldenstorm en neerlandés, que pode ser traducido como Tormenta das estatuas, Tormenta das imaxes, Asalto ás imaxes ou Furia iconoclasta, foron os ataques e destrución de imaxes relixiosas que tiveron lugar en Europa durante o século XVI. Estes brotes iconoclastas destruíron elementos de arte católica nas igrexas e mosteiros e tamén en lugares públicos en accións non oficiais e foron realizados por parte de turbas nominalmente protestantes como parte da Reforma Protestante. Termo
O termo neerlandés é referido especificamente á vaga de disturbios e ataques do verán de 1566 que se propagou rapidamente de sur a norte dos Países Baixos españois, brotes iconoclastas similares tiñan ocorrido anteriormente noutros sitios de Europa, especialmente durante a Reforma na Antiga Confederación Suíza e no Sacro Imperio Romano Xermánico entre 1522 e 1566, especialmente en Zúrich (en 1523), Copenhague (1530), Münster (1534), Xenebra (1535), e Augsburgo (1537). En Inglaterra, a partir de 1535, retiráronse imaxes en actuacións alentadas polo goberno e tamén houbo ataques espontáneos, mentres que un proceso similar tivo lugar en Escocia a partir de 1559. En Francia a partir de 1560 houbo varios brotes como parte das Guerras de relixión francesas.
Begoña García-Zapirain

Begoña García-Zapirain Soto nada en Donostia o 14 de outubro de 1970, é unha recoñecida enxeñeira de Telecomunicacións española licenciada pola Universidade do País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU) e doutora en Informática e Intelixencia Artificial pola de Deusto; especializada na innovación e desenvolvemento de novas tecnoloxías aplicadas á mellora da saúde, utilizando as novas tecnoloxías para mellorar a calidade de vida das persoas mediante a mellora dos tratamentos e do seguimento, en enfermidades e problemas asociados á discapacidade. Traxectoria
Begoña García-Zaiparin Soto é Enxeñeira de Telecomunicacións pola Universidade do País Vasco, na que se licenciou en 1994, e doutorouse en Informática e Intelixencia Artificial por Deusto en 2004.
Entre 2002 e 2008 dirixiu o Departamento de Telecomunicacións da Universidade de Deusto e desde 2011 é profesora titular da devandita universidade.
En 2001 creou o grupo de investigación e-Life, que recibiu o premio ONCE Euskadi Solidario 2007 e está recoñecido na Rede Europea de Living Labs (ENoLL) e na rede de espazos sociais para a innovación. Premios e honras
En 2019 recibiu o V Premio Extraordinario de Inclusión Social Benito Menni pola súa contribución á mellora das condicións de vida das persoas con discapacidade, Valladolid.
En 2016, en Segovia, dentro dos actos dos VI Encuentros de Mujeres que transforman o mundo, organizados polo Concello desa cidade, o 'Premio Mujer y tecnología-Fundación Orange'.
Premio de investigación UD-Grupo Santander 2007.
Begoña Vila

Begoña Vila Costas, nada en 1963 en Vigo, é unha astrofísica galega especializada no estudo de galaxias espirais. Traxectoria
Estudou na Universidade de Santiago de Compostela e no Instituto de Astrofísica das Canarias (1981-1986) e doutorouse no Centro Jodrell Bank para Astrofísicos da Universidade de Manchester (1989).
Traballou para a Axencia Espacial Canadense no deseño e construción do Fine Guidance Sensor (FGS), o sensor do telescopio espacial James Webb. O FGS foi entregado á NASA en 2012, momento no que decidiron contratala no departamento de enxeñería de sistemas da NASA do GSFC (Programa Xeofísico, Xeodinámica e de Espazo Xeodésico)​ do Fine Guidance Sensor (FGS), sensor que levará o telescopio espacial James Webb ademais de ser a encargada da proba fría final do grupo de instrumentos antes da súa integración co telescopio.
Un ano despois, Vilas foi nomeada ‘FGS lead systems engineer’, ou o que é o mesmo: a persoa de referencia na toma de decisións en relación ao sensor. Vila é a encargada de controlar que o telescopio espacial James Webb -sucesor do "Hubble"- teña a máxima precisión na toma de imaxes despois do lanzamento, e posta en órbita o 25 de decembro de 2021, a bordo dun foguete Ariane 5.
En 2018 residía en Washington, D. C. , onde traballaba como enxeñería de sistemas no centro de voo espacial Goddard.
É membro da ECUSA-DC, asociación que engloba á comunidade científica española das áreas de Washington DC, Maryland e Virxinia.
Premios e distincións
2016 “Exceptional Public Achievement” (Logro Público Excepcional). Galardón que lle outorgou a NASA, os anos de logros excepcionais e liderado no deseño, desenvolvemento e probas do FGS como parte do seu traballo no James Webb.
2017 Premio María Josefa Wonenburger Planells. Outorgado pola Unidade de Muller e Ciencia da Xunta de Galicia polo seu excelente labor científico.
En 2023 a revista Gciencia considerouna unha das 20 mulleres de ciencia en Galicia que había que coñecer.
En 2025 foi nomeada doutora Honoris Causa pola Universidade de Vigo.
Begoña Villacís

Begoña Villacís Sánchez, nada en Madrid o 4 de novembro de 1977, é unha avogada e política española. Dende 2015 é concelleira e voceira de Ciudadanos-Partido de la Ciudadanía no Concello de Madrid. Dende xuño de 2019, é a vicealcaldesa de Madrid. Traxectoria
Estudou no colexio concertado de La Salle San Rafael, e tras ver a película Doce homes sen piedade, decidiu ser avogada.
Licenciouse en Dereito pola Universidade San Pablo CEU no ano 2000. Dous anos despois realizou un máster en asesoría fiscal e dereito tributario na Universidade Pontificia de Comillas. Dende xuño de 2003 foi responsable das áreas de dereito tributario, laboral e mercantil de Legalitas. Durante tres anos viviu en Virxinia, nos Estados Unidos.
Como experta en dereito colaborou de forma habitual en programas de televisión como Amigas y conocidas, El gato al agua, España Directo e La mañana de La 1. Foi precisamente nunha tertulia televisiva onde coñeceu ao presidente do partido Ciudadanos, Albert Rivera.
Votante deste partido comezou a colaborar con eles en setembro de 2014, asesorándoos gratuitamente sobre impostos locais e afiliouse a principios de 2015. En febreiro de 2015, mantivo unha xuntanza con Vox, na que este partido lle ofreceu un posto na súa candidatura para as eleccións de 2015 á Asemblea de Madrid, mais preferiu manter o seu compromiso con Ciudadanos. No mesmo mes, conseguiu 234 avais para se presentar como candidata de Ciudadanos á alcaldía de Madrid e, finalmente, impúxose a Jaime Trabuchelli, o outro precandidato, por 357 votos fronte a 230.
O mesmo ano, 2015, á fronte do seu partido, conseguiu nas eleccións de maio de 2015, 7 concelleiros, converténdose na cuarta forza do consistorio de Madrid, onde exerceu como voceira do grupo municipal de Cidudadanos entre 2015-2019. Nesas eleccións, Begoña non puido votarse a si mesma porque reside no municipio madrileño de Villanueva del Pardillo.
Nas eleccións municipais de maio de 2019 en Madrid, a candidatura de Ciudadanos, encabezada de novo por ela, conseguiu 11 concelleiros (catro máis que en 2015). Posteriormente, pactou un goberno de coalición PP+C's no que se investiu como alcalde a José Luis Martínez-Almeida e, ela, ocupou o cargo de Vicealcaldesa. Unha das súas iniciativas foi o desenvolvemento do Bosque Metropolitano.
Polémica
Até o seu cesamento en marzo de 2018, foi administradora solidaria da empresa Iuriscontencia, despacho de avogados que asesorou legalmente á Unión de Policías de Madrid. Esta circunstancia non quedou reflectida nas ​declaracións de 2015, 2016 e 2017, como se pode observar no portal de trasnparencia municipal, a pesar de que, como concelleira electa en 2015 do Concello de Madrid, estaba obrigada a facelo tanto na declaración de bens como nas súas actividades, entre elas os cargos mercatntís, segundo establece o artigo 8. 1 h) da Lei de Transparencia e 075. 7 da Lei Reguladora de Bases de Réxime Local (LBTL). Vida persoal
Estivo casada co tamén avogado Antonio Suárez-Valdés, con quen tivo tres nenas, e do que se divorciou en 2020.
Begur

Begur é un concello e vila da comarca do Baix Empordà, na provincia de Xirona, Cataluña.
Escríbese tamén tradicionalmente como Bagur pola variación na transcrición da vogal neutra. Está documentado dende a idade media como Begurio, probábelmente nome latinizado do céltico Becuro. Galería de imaxes
BeiDou

BeiDou ou máis completamente BeiDou Navigation Satellite System (BDS) é un sistema de navegación por satélite da República Popular da China. Características
BeiDou comezou a desenvolverse en 1994 cos satélites BeiDou-1, lanzados entre 2000 e 2003 á órbita xeoestacionaria e adicados a demostrar a viabilidade do sistema de navegación chinés. Entre 2004 e 2012 lanzáronse 14 satélites do sistema BeiDou xa en produción (denominado BDS-2) para dar servizo a usuarios da rexión de Asia-Pacífico. O terceiro paso, o lanzamento dos satélites BDS-3 para dar cobertura global, comezou en 2009, acadándose a cobertura global en 2020.
A constelación de satélites BeiDou está composta polos seguintes tipos de satélites:
BeiDou 1A, 1B, 1C e 1D
Os catro primeiros satélites BeiDou foron lanzados exclusivamente á órbita xeoestacionaria. Están baseados no bus DFH-3 e foron lanzados entre 2000 e 2007 mediante foguetes CZ-3A. Cada un ten unha masa de 2200 kg. O último satélite fallou ao pouco do lanzamento pero puido ser recuperado máis tarde.
BeiDou 2G
Os oito satélites BeiDou-2 G son parte da segunda fase de despregue do sistema BeiDou e foron lanzados entre 2010 e 2019 mediante foguetes CZ-3C. Tamén están na órbita xeoestacionaria e usan o bus DFH-3. A bordo levan unha antena de aliñación de fase para enviar os sinais de navegación, un retrorreflector láser, unha antena parabólica para as bandas S e L e unha antena de corno para a banda C. O primeiro satélite da serie fallou un tempo despois de entrar en órbita.
BeiDou 2M e BeiDou 2I
Os BeiDou 2M e BeiDou 2I son compoñentes da segunda fase inxectados en órbitas medias, duns 21. 000 km de altura (os BeiDou 2M) e inclinadas (BeiDou 2I). Lanzáronse doce, sete do tipo 2I e cinco 2M. Usan o bus DFH-3 e levan a bordo unha antena de aliñación de fase e un retrorreflector láser.
BeiDou 3G
Os BeiDou 3G son o compoñente xeoestacionario da fase 3 do sistema BeiDou. Usan o bus DHF-3B, cunha antena de aliñación de fase, un retrorreflector láser e antenas despregables para as bandas S, L e C.
BeiDou 3I
Os BeiDou 3I lánzanse a órbitas xeoestacionarias inclinadas e son parte da fase 3 de despregue de BeiDou. Teñen masas de arredor de 4 toneladas.
BeiDou 3M
Os BeiDou 3M sitúanse en órbita de preto de 21. 000 km de altura e forman parte da fase 3 do sistema BeiDou. Lanzáronse 14, todos mediante foguetes CZ-3B.
Beijerinck (cráter)

Beijerinck é un cráter de impacto lunar situado na cara oculta da Lúa. Sitúase ao sur do cráter máis grande Chaplygin, e ao nordés da enorme chaira "amurallada" Gagarin.
O bordo externo deste cráter está moi gastado e erosionado por posteriores bombardeos meteoríticos, specialmente na metade sur, con varios pequenos ou diminutos cráteres ao longo do seu bordo. O fondo interior, en contraste, está relativamente nivelado e sen marcas de impactos notables. Hai un pequeno pico central angulado preto do punto central do fondo.
O cráter foi nomeado en honra do microbiólogo e botánico holandés Martinus W. Beijerinck pola Unión Internacional de Astronomía (IAU) en 1970. Antes de que lle desen ese nome, era coñecido como Cráter 298. Cráteres satélites
Por convención estas estruturas son identificadas nos mapas lunares situando a letra no lado do punto central do cráter que está máis próximo ao de Beijerinck.
Beilstein (base de datos)

A base de datos Beilstein é a maior base de datos no campo da química orgánica, e identifica os compostos polo seu Número de Rexistro Beilstein. A base de datos cobre a literatura científica desde 1771 ata o presente e contén información de millóns de reaccións químicas validadas experimentalmente e de substancias químicas tomadas das publicacións científicas orixinais. A base de datos electrónica foi xerada orixinalmente a partir do libro Manual de Química Orgánica de Beilstein (Handbuch der organischen Chemie), creado inicialmente por Friedrich Konrad Beilstein en 1881, e sucesivamente posto ao día, e apareceu en liña con diferentes nomes, como Crossfire Beilstein. Desde 2009, o contido é mantido e distribuído por Elsevier Information Systems en Frankfurt co nome "Reaxys".
A base de datos contén información sobre reaccións, substancias, estruturas e propiedades. Dispón de 350 campos que conteñen datos físicos e químicos (como o punto de fusión, índice de refracción etc. ) para cada substancia. Tamén contén referencias á litertura na cal aparece a reacción ou a substancia. A finais de 2008 contiña 10 millóns de estruturas, 10 millóns de reaccións e 37 millóns de datos, e analizáronse 2 millóns de artigos orixinais. O contido do Beilstein está dispoñible a través de Reaxys e é complementado con información tomada de Gmelin (o cal dá acceso á Gmelin Database), un gran repositorio de información sobre química organometálica e inorgánica, e tamén con información tomada da Patent Chemistry Database. A marca rexistrada Reaxys e a propia base de datos son propiedade e están protexidas por Elsevier Properties SA e son usadas con licenza.
Beirarrúa

A beirarrúa é o espazo destinado á circulación dos peóns, situado nas marxes dunha rúa ou calzada, normalmente cunha certa elevación sobre o nivel desta.
En canto elemento do espazo público, en moitos países existen leis que fomentan a supresión das chamadas barreiras de infraestrutura das beirarrúas para así reducir as dificultades das persoas con discapacidade. Requírese que as beirarrúas teñan ramplas nas esquinas para permitir o tránsito fluído de persoas en cadeira de rodas. As súas dimensións dependen do tránsito que deban soportar.