proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Capercaille

Capercaillie é unha banda de música folk escocesa fundada na década de 1980 por Donald Shaw (músico) e dirixida por Karen Matheson. Historia
Gravaron o seu primeiro álbum, Cascade, en 1984. O seu álbum debut A Prince Among Islands foi a primeira gravación en gaélico escocés en chegar ao Top 40 de sinxelos do Reino Unido ( UK Top 40). Entre as máis escoitadas, outra canción de Capercaillie chamada Dark Alan (Alein Dunn) acadou o número 65. O álbum Secret People alcanzou a posición 40, e o álbum To the Moon acadou a posición 41. Capercaillie popularizou as cancións tradicionais gaélicas utilizando técnicas de produción modernas, así como métodos de mestura, combinando música tradicional con batería e baixo.
Toman o seu nome do Tetrao urogallus, a pita do monte das Highlands de Escocia. Capercaille ao longo de máis de tres décadas participou en numerosos concertos en Galiza, como no Festifolk en Carballo, no Festival de Ortigueira, nas Festas de San Froilán de Lugo, etc. , gravaron unha actuación nos Directos da Galega da CRTVG e en setembro de 2022 está prevista unha colaboración da Capercaillie Symphonic coa Real Filharmonía de Galicia no Festival Maré de Compostela, no Auditorio de Galicia. Discografía
Álbums
1984: Cascade
1987: Crosswinds
1988: The Blood is Strong
1989: Sidewaulk
1991: Delirium
1992: Get Out
1993: Secret People
1994: Capercaillie
1996: To the Moon
1997: Beautiful Wasteland
1998: Glenfinnan (Songs of the '45)
2000: Nàdurra
2002: Choice Language
2008: Roses and Tears
Álbums e recompilacións en directo
1998: Dusk Till Dawn: The Best of Capercaillie
2002: Capercaillie Live in Concert
2004: Grace and Pride: The Anthology 2004-1984
En recompilacións conxuntas
Putumayo presents Celtic tides: a musical odyssey
Celtic Christmas II: a Windham Hill collection (3 edicións, publicado en 1996, con músicos de Irlanda, Galiza e Escocia)
Celtic crossroads
Celtic odyssey
Celtic women
The Celtic Circle
Celtic tides
The rough guide to Celtic music: harp, fiddle, flute & guitar, Celtic connections
One World
Green Linnet Records: the twentieth anniversary collection Membros
Karen Matheson - Voz
Donald Shaw (músico) - Teclado, acordeón
Charlie McKerron - Violín
Michael McGoldrick - Frauta, Flauta de asubío, Gaitas
Manus Lunny — Bouzouki, guitarra
Ewen Vernal - Baixo
Che Beresford - Batería
David Chimp Robertson - Percusión Antigos membros
Marc Duff — Sintetizadores, Tin whistle, Rauschpfeife, Bodhrán,
John Saich - Baixo, Guitarra
James Mackintosh - Batería
Shaun Craig - Guitarra, bouzoukiBuzuki
Martin MacLeod – Baixo, Violín
Joan Maclachlan – Violín, Voz
Capibara

O capibara (Hydrochoerus hydrochaeris) é o meirande roedor vivente do mundo. Está relacionado co Dasyprocta leporina, a chinchilla, o Myocastor coypus e as cobaias. As únicas outras especies de capibaras son os capibaras menores. Hai capibaras brancos tamén coñecidos como capibaras albinos que son capibaras mutados xeneticamente e son baixos en melanina. Os capibaras son orixinarios de América do Sur e atópanse principalmente preto de masas de auga. O seu nome común, que provén do tupí ka'apiûara, significa «come-herba» (ou, literalmente, «aquel que come follas finas)», mentres que o seu nome científico, hydrochaeris, deriva dos étimos gregos ὕδωρ, «auga» e χοίρος, «porco». Os capibaras son animais moi sociais e gústalles estar en grupos de ata 100 individuos. Descrición
Os capibaras teñen o corpo en forma de bocoi e unha testa pequena coa pelaxe marrón avermellada na parte superior do corpo que se converte en marrón amarelado na parte inferior. Poden medrar até os 130 centímetros de longo e pesar até 65 quilogramos. As femias son lixeiramente máis pesadas que os machos. O peso máximo rexistrado é de 91 kg (201 lb) para unha femia salvaxe de capibara do Brasil. O peso máximo rexistrado dun capibara macho salvaxe é de 73, 5 kg (162 lb) procedente do Uruguai. Os capibaras carecen de cola e teñen vinte dentes. As súas patas posteriores son lixeiramente máis longas que as anteriores e o fociño é romo, cos ollos, o nariz e as orellas na parte superior da testa. Os capibaras son animais semiacuáticos e excelentes nadadores, teñen os pés palmados que lles axudan a nadar. Dieta
Os capibaras son herbívoros e a súa dieta principal consiste en herbas, plantas acuáticas, froitos e casca de árbores. Comen principalmente de herba durante a estación húmida xa que son comedores selectivos pero teñen que cambiar a outras plantas durante a estación seca para satisfacer as súas nutricións.
Capilaridade

A capilaridade é unha propiedade dos líquidos que depende da súa tensión superficial a cal, á súa vez, depende da cohesión do líquido, e que lle confiren a capacidade de subir ou baixar por un tubo capilar.
Cando un líquido sobe por un tubo capilar, é debido a que a forza intermolecular ou cohesión intermolecular entre as súas moléculas é menor que a adhesión do líquido co material do tubo; é dicir, é un líquido que molla. O líquido segue subindo até que a tensión superficial se equilibra polo peso do líquido que enche o tubo. Así é o caso da auga, e esta propiedade é a que regula parcialmente o seu ascenso dentro das plantas, sen gastar enerxía para vencer a gravidade.
Cando a cohesión entre as moléculas dun líquido é máis potente que a adhesión ao capilar, como o caso do mercurio, a tensión superficial fai que o líquido descenda a un nivel inferior e a súa superficie é convexa. Tubo capilar
A masa líquida é directamente proporcional ao cadrado do diámetro do tubo, polo que un tubo angosto succionará o líquido nunha lonxitude maior que un tubo largo. Así, un tubo de vidro de 0, 1 mm de diámetro erguerá unha columna de auga de 30 cm. Canto máis miúdo é o diámetro do tubo capilar, maior será a presión capilar e a altura alcanzada. En capilares de 1 µm (micrómetro) de raio, cunha presión de succión 1, 5 × 103 hPa (hectopascal
hPa
1, 5 atm), corresponde a unha altura de columna de auga de 14 a 15 m.
Dúas placas de vidro que están separadas por unha película de auga de 1 µm de espesor, mantéñense unidas por unha presión de succión de 1, 5 atm. Por iso creban os portaobxectos humedecidos ao intentar separalos.
Entre algúns materiais, como o mercurio e o vidro, as forzas intermoleculares do líquido exceden ás existentes entre o líquido e o sólido, polo que se forma un menisco convexo e a capilaridade traballa en sentido inverso.
As plantas zugan auga subterránea da terra por capilaridade, aínda que as plantas máis grandes axúdanse da transpiración para desprazar a cantidade necesaria.
Lei de Jurin
A lei de Jurin define a altura que se acada cando se equilibra o peso da columna de líquido e a forza de ascensión por capilaridade. A altura h en metros dunha columna líquida está dada pola ecuación: h
2 γ cos ⁡ θ ρ g r {\displaystyle h
{{2\gamma \cos {\theta }} \over {\rho gr}}} onde: γ {\displaystyle \scriptstyle \gamma } tensión superficial interfacial (N/m)
θ ángulo de contacto
ρ densidade do líquido (kg/m³)
g aceleración debida á gravidade (m/s²)
r raio do tubo (m)
Para un tubo de vidro no aire a nivel do mar e cheo de auga, γ {\displaystyle \scriptstyle \gamma } 0, 0728 N/m a 20 °C
θ 0°
ρ 1000 kg/m³
g 9, 80665 m/s²
pois, a altura da columna de auga, en metros, será: h ≈ 1, 4 × 10 − 5 r m {\displaystyle h\approx {{1, 4\times 10^{-5}} \over r}m}.
Por exemplo, nun tubo de 1 mm de raio, a auga ascenderá por capilaridade uns 14 mm.
Capilaroscopia

A capilaroscopia é unha proba diagnóstica empregada para estudar a morfoloxía dos capilares sanguíneos que se atopan baixo o leito ungueal. Habitualmente está indicada para o estudo do fenómeno de Raynaud. O fenómeno de Raynaud é un proceso no que os dedos mudan de cor en resposta a un estímulo térmico (frío) ou estresante. O fenómeno de Raynaud pode ser primario ou asociado a outra doenza. A capilaroscopia permite establecer a etioloxía do fenómeno de Raynaud.
A capilaroscopia permite dilucidar se un fenómeno de Raynaud é secundario a unha doenza do tecido conectivo. A enfermidade que máis se asocia a este fenómeno é a esclerodermia ou esclerose sistémica. Nesta doenza, a capilaroscopia amosa claramente o denominado "patrón esclerodermico", que se caracteriza pola diminución ou ausencia de capilares en parches, dilatacións capilares, megacapilares e hemorraxias cuticulares.
Outras doenzas que cursan cun patrón alterado na capilaroscopia son a dermatomiosite, o lupus eritematoso sistémico, a doenza mixta do tecido conectivo e a síndrome antifosfolípida. Historia
A capilaroscopia emerxeu por vez primeira após as observacións do físico italiano Giovanni Rasori (1766–1837), quen a través dunha lente describiu alteracións nos capilares das unllas en relación a doentes de enfermidades do tecido conectivo.
Posteriormente, Brown e O'Leary empregaron a mesma técnica para estudar especificamente o fenómeno de Raynaud no contexto da esclerose sistémica.
Capital

Unha capital é unha cidade que desempeña un papel relevante na condución da política dun país. Na maioría dos casos a capital é a cidade onde está a sede do goberno, habendo no entanto excepcións. Algúns dos factores que determinan que unha cidade sexa considerada capital inclúen: A cidade é sede do goberno ou da residencia do xefe de Estado.
A cidade é a sede do poder xudicial.
A cidade é sede do parlamento.
Nunha monarquía é frecuente que a capital sexa o lugar onde o monarca ten a corte, sendo normal que acuda con relativa frecuencia.
A cidade é un importante centro de actividade para o país.
Existencia de leis que determinen a localización da capital.
Un país (ou entidade política equivalente) pode ter máis que unha capital oficial ao mesmo tempo. Pode ser ou non a sede do goberno e pode mesmo mudarse periodicamente.
En Suráfrica, por exemplo, a capital administrativa é Pretoria, a capital lexislativa é a Cidade do Cabo e a capital xudicial é Bloemfontein. Esta é unha herdanza deixada polo compromiso acordado entre a maioría das diferentes provincias cando foi creada a Unión de Suráfrica en 1910. Fronte a isto, unha forte cidade economicamente é Xohanesburgo, e turisticamente Durban xunto a Cidade do Cabo.
En Chile, o congreso nacional mudouse para a cidade de Valparaíso, manténdose no entanto Santiago de Chile como capital. Nos Países Baixos, o goberno, xefe de Estado e supremo tribunal están situados na Haia, mais a constitución determina que a capital oficial sexa Ámsterdan. Outro país con capitalidade múltiple é o Canadá, con Otava e Montreal.
Outras cidades poden ser consideradas capitais económicas ou culturais, pola súa enorme forza fronte á capital política, pero non ter recoñecemento oficial: é o caso do Río de Xaneiro ou São Paulo fronte a Brasilia ou Barcelona fronte a Madrid.
Capital (lingüística)

En lingüística o capital é, segundo a teoría de Isaiah Berlin, a plusvalía social que ten un determinado individuo debido a que o estándar está próximo ou mesmo está baseado no seu dialecto, fronte a aqueles individuos que teñen que realizar o esforzo de achegarse na socialización secundaria a un estándar que é máis diferente á súa lingua de socialización primaria.
Capital social

O capital social nunha sociedade mercantil é o conxunto das achegas das persoas asociadas. Obtense multiplicando o número de accións (nas sociedades anónimas) ou o número de participacións (nas Sociedades de Responsabilidade Limitada) polo valor nominal de cada título.
O capital social forma parte dos fondos propios.
Capital social (socioloxía)

O capital social é considerado a variable que mide a colaboración social entre os diferentes grupos dun colectivo humano, e o uso individual das oportunidades xurdidas a partir diso, a partir de catro fontes principais: o afecto, a confianza mutua, as normas efectivas e as redes sociais.
O capital social mide, por tanto, a sociabilidade dun conxunto humano e aqueles aspectos que permiten que prospere a colaboración e o uso, por parte dos actores individuais, das oportunidades que xorden nestas relacións sociais. Unha sociabilidade entendida como a capacidade para realizar traballo conxunto, a de colaborar e levar a cabo a acción colectiva. Historia
O termo de "capital social" provén dunha analoxía co de capital económico. De todas as formas, a súa escasa fixación na literatura social e económica fai que sexa un tanto difícil de consensuar. Nun comezo, foi usado a principios do século XX en pedagoxía. Non foi retomado ata a década de 1960 cando se empezou a usar para teorías de desenvolvemento económico. Normalmente nos modelos económicos tradicionais este concepto é totalmente ignorado, pero nos anos 1980 volveu tomar importancia. Foi usado por moitos autores en socioloxía e modelos de economía alternativos. Concepto
Poderíase resumir como "non só é importante que coñeces, senón a quen". Francis Fukuyama defíneo como a norma que fai que exista cooperación entre dúas partes. Referencias importantes son Robert Putnam (1993) e James Samuel Coleman (1988).
No que se refire ao valor colectivo das redes sociais, é considerado para a formulación de políticas en moitas organizacións; mesmo sendo recentemente recoñecido por institucións tales como o Banco Mundial (aínda que con algunhas reservas ao concepto).
Afinando os matices do concepto, o capital social non ten por que necesariamente producir cousas boas, pode xerar discriminación sobre individuos ou grupos. Ás veces o capital social pode ter connotacións negativas, como no caso de mafias diversas (os contactos e redes sociais creados entre varias persoas poden idear cousas consideradas negativas por unha sociedade, como o crime).
Con todo, como se apunta, nos últimos anos destacáronse tres “fontes” principais do capital: a confianza mutua, as normas efectivas e as redes sociais. A pesar das posibles diferenzas na forma de definir e medir estes atributos, o capital social sempre apunta cara a aqueles factores que nos achegan como individuos e a como este achegamento se traduce en oportunidades para a acción colectiva e o benestar do grupo.
Capitalismo cognitivo

Coñécense como capitalismo cognitivo as prácticas económicas sobre as producións de coñecemento enmarcadas no capitalismo globalizado de finais do século XX e comezos do XXI. Xunto ao capitalismo relacional e o capitalismo dos afectos, é un dos tres puntais do capitalismo sobre bens inmateriais. Capitalismo cognitivo e propiedade intelectual
O seu nacemento está profundamente ligado á xustificación da expresión propiedade intelectual, onde a produción de coñecemento e bens inmateriais están suxeitos á lóxica da escaseza artificial. Esta xustificación conséguese equiparando os bens materiais nos que xa se interiorizou o concepto de propiedade privada baseada na antagonía ("se eu teño un material entón ti non o tes") e a exclusividade ("se é meu, entón eu decido que ti non o podes desfrutar") cos inmaterais onde até entón se relacionaban coa creatividade, a orixinalidade e que cobraban valor por si mesmos no acto directo do comunicado público.
Capitolio dos Estados Unidos

O Capitolio é o edificio que serve como sede do poder lexislativo dos Estados Unidos de América, a Cámara de Representantes (House of representatives, en inglés) e o Senado.
A construción do edificio comezou en 1793 e completouse en 1811. Atópase en Washington, D. C. , a capital do país, e é unha das súas principais atraccións. O edificio foi deseñado inicialmente por William Thornton, pero modificado posteriormente por Benjamin Henry Latrobe e Charles Bulfinch. Ten unha gran cúpula no centro (deseñada por Thomas U. Walter e August Schoenborn) e dous edificios anexos a cada lado. A ala norte corresponde ao senado e a ala sur á cámara de representantes. Nos pisos de arriba áchanse galerías para que o público poida observar as sesións en certas ocasións. É un exemplo do neoclasicismo arquitectónico estadounidense.
Capitulación

Coñécese como capitulación ao convenio en que se estipula a rendición dun exército, praza ou punto fortificado. Denomínase capitulación debido aos capítulos e condicións necesarias para levar a cabo unha rendición.
A capitulación implica a rendición das forzas derrotadas e a entrega do territorio e as súas posesións aos vencedores a cambio dunha serie de termos. As condicións son acordadas polos líderes e diplomáticos de ambos os bandos e afectan a todos os seus subordinados. Os termos poden ser de carácter relixioso, civil ou militar. As capitulacións sempre adoitan ser máis beneficiosas que a captura e conquista dos asentamentos en disputa xa que evitan perdas nas faccións enfrontadas. Con todo, a rendición significa normalmente unha falta de honor e valentía aos líderes do bando prexudicado polas condicións e por isto só se emprega como último recurso ou por medo á destrución total dunha das partes.
Capitulacións de Santa Fe

As Capitulacións de Santa Fe son os documentos subscritos o 17 de abril de 1492, na localidade de Santa Fe, (Granada) polos Reis Católicos, que recollen os acordos alcanzados entre os reis e Cristovo Colón relativos á expedición ás Indias polo mar cara a occidente. Neste documento outórganselle os títulos de almirante, vicerrei e gobernador xeral en todos os territorios que descubrise ou gañase durante a súa vida, así como a décima parte de todos os beneficios obtidos, nomeando como herdeiros aos seus sucesores de forma vitalicia. Tamén se lle concedeu un décimo de todas as mercadorías que achase, gañase e houbese nos lugares conquistados. Están asinadas polo secretario de Fernando e home de confianza, Luís de Santángel Antecedentes
Son ben coñecidas as vicisitudes que pasou Cristovo Colón, primeiro en Lisboa, onde viviu dez anos, e logo en España, tratando de vender o seu proxecto de que navegando cara ao Oeste polo Mar Oceánico (hoxe océano Atlántico) podía chegarse á India, dada a súa crenza de que a terra era redonda como unha bóla. Os reis portugueses e españois non facían caso ás ideas do navegante xenovés, ata que Luís de Santángel e outros comerciantes que financiarían a primeira viaxe de Colón, convenceron á raíña Isabel das vantaxes da "Empresa de Indias".
Logo de longas negociacións entre Colón e os Reis Católicos, asinouse un documento na Vila de Santa Fe de la Vega de Granada. Santa Fe era a cidade fundada sobre o campamento que Isabel a Católica estableceu como cuartel xeral para a conquista de Granada. As capitulacións asináronse xa finalizada a conquista de Granada, en abril de 1492, meses antes da partida da primeira viaxe.
Naqueles anos chamábase Capitulacións ao contrato asinado entre os monarcas con particulares para emprender determinadas accións. Dese xeito, a conquista dos novos territorios faríase con particulares, non con exércitos de Estado. Co correr dos anos América convertíase no niño dos aventureiros europeos que desexaban emprender viaxes en busca de riquezas.
Capitán

Co nome de capitán denomínase á persoa que está á fronte, encabeza, dirixe, goberna ou representa un grupo. Etimoloxicamente, o termo parece provir do latín capitanus, 'xefe', que derivaría, á súa vez, do tamén termo latino caput, 'cabeza', e este do indoeuropeo kaput, con igual significado. Existe a figura de capitán en contextos diversos e con características bastante diferenciadas. Nos diferentes corpos militares, un capitán é o maior oficial de rango intermedio. O grao de capitán é inmediatamente inferior ao de maior e inmediatamente superior ao tenente, normalmente están ao mando de compañías militares (70-250 soldados). Nos corpos de Mariña, nalgúns países, o rango equivalente a capitán é o de tenente de navío, mentres que o de capitán de navío é equivalente ao de coronel nos exércitos de terra ou aire.
Capnófilo

Os capnófilos son microorganismos que proliferan en presenza de altas concentracións de dióxido de carbono (CO2).
Algúns capnófilos poden necesitar metabolicamente o dióxido de carbono, mentres que outros non o necesitan, pero compiten con maior éxito polos recursos nesas condicións, xa que moitos outros microorganismos non poden resistir niveis tan altos de CO2. Trátase dun termo descritivo xeral e ten pouca relevancia á hora de establecer unha relación taxonómica ou evolutiva entre organismos que compartan esta característica. Por exemplo, a capacidade dos capnófilos de tolerar (ou ás veces utilizar) a cantidade de oxíxeno que tamén está presente no seu ambiente pode variar grandemente e pode ser moito máis importante para a súa supervivencia. Especies de bacterias do xénero Campylobacter son capnófilos que son máis doadas de identificar porque son tamén organismos microaerófilos, é dicir, que poden crecer en altas concentracións de dióxido de carbono con tal de que haxa tamén unha moi pequena cantidade de oxíxeno libre. (Na atmosfera terrestre os niveis de dióxido de carbono son aproximadamente 500 veces menores que os de oxíxeno, 0, 04% e 21% do total, respectivamente). Os anaerobios obrigados son microbios que morren en presenza de oxíxeno sen importar a concentración de dióxido de carbono que haxa no seu ambiente, e obteñen enerxía da respiración aerobia ou da fermentación. En 2004, caracterizouse unha bacteria capnófila que requiría dióxido de carbono chamada Mannheimia succiniciproducens, a cal ten un peculiar metabolismo no que se produce a fixación do carbono. Aínda que a fixación do carbono é normal entre as plantas e outros seres fotosintéticos durante a fase escura da súa fotosíntese, atópase en relativamente poucos microorganismos e non se dá en animais. Mannheimia succiniciproducens pode fixar dióxido de carbono no esqueleto de tres carbonos da molécula de fosfoenolpiruvato, un produto final da glicólise, para xerar o composto de catro carbonos ácido oxalacético, que é un intermediario do ciclo de Krebs (hai plantas con fotosínteses especiais, C4 e CAM, que tamén o fan). Aínda que Mannheimia succiniciproducens ten a maioría dos intermediarios do ciclo de Krebs, non pode facer a fosforilación oxidativa para producir enerxía. Patoxenicidade
Actualmente hai polo menos dous grupos de microorganismos capnófilos ben caracterizados que son patóxenos humanos. As especies capnófilas do xénero Campylobacter poden causar trastornos intestinais. Outros patóxenos capnófilos son os do xénero gramnegativo Aggregatibacter, que se encontran na boca (por exemplo, Aggregatibacter actinomycetemcomitans). Estes causan unha periodontite agresiva xuvenil.
Porén, os capnófilos forman parte da flora normal dalgúns ruminantes. Mannheimia succiniciproducens foi illada no rume bovino. As súas características metabólicas e o seu carácter benigno atraeron o interese comercial por ela.
Capoeira

A capoeira é unha expresión cultural afrobrasileira orixinada no Brasil, que engloba diversas facetas. A máis coñecida é a da arte marcial ou loita, aínda que o resto son igual de importantes: a vertente musical, de expresión corporal, a faceta oral e lingüística, e a faceta tradicional. A capoeira é unha forma de expresarse. Orixe etimolóxica
Existen varias teorías en relación á orixe da palabra capoeira. Unha delas ven establecida pola lingua guaraní, onde caápuêra (caá
campo, matogueira; puêra
que xa foi) dá lugar a capuíra, capoêra e capoeira. Segundo algúns estudosos, a palabra capoeira designaría un tipo especial de gaiolas, usadas no transporte de aves (capóns), que eran conducidas por escravos ós mercados. O termo estenderíase das gaiolas ós escravos. Segundo os defensores desta hipótese, mentres agardaban a chegada dos comerciantes, os escravos divertíanse na práctica da súa arte-loita, pasando tamén a denominarse igualmente baixo ese termo (capoeira). Tamén denominaba así ó lugar despexado dun bosque onde se practicaba este deporte. Galería de imaxes
Capote (tauromaquia)

O capote é un instrumento para tourear, pesado e de tea bastante ríxida, con forma de capa, que se usa tanto para fixar e pór en sorte ao touro de lida como para efectuar lances artísticos durante os dous primeiros terzos dunha corrida de touros. O tamaño varía entre os 113 e os 123 cm e o seu peso entre 4 e 6 kg. Débese distinguir da muleta, máis pequena e lixeira, de cor vermella e utilizada no último terzo da lida.
A súa orixe atópase nos primeiros tempos da tauromaquia cando os cabaleiros que saían a rejonear e os seus axudantes do montón vestían con capa e servíanse delas no seu lance co touro. Daquela capa orixinouse o capote, que era de cor vermella e de la lixeira (á que se chamaba lamparilla). Actualmente é rosa con voltas amarelas, verdes, azuis ou moradas segundo a preferencia do toureiro. A tea tamén cambiou e é de material sintético (nailon) ou de seda para impedir que se enganche o corno do touro. O capote está tratado con produtos químicos para evitar que penetre o sangue do animal e para darlle peso e rixidez. Capote de paseo
O capote non se debe confundir co capote de paseo. Este último só úsase con fins ornamentais, leado no traxe do espada durante o paseíllo. Ten a mesma forma que o capote de brega, pero é máis luxoso, lixeiro e de menor tamaño. Adoita ser de seda, bordado en ouro e abelorios, adornado con galóns e ás veces con imaxes relixiosas. É costume entregalo ao acabar o paseíllo a algunha persoa de confianza para que llo garde ao toureiro durante a lida.
Capricho (música)

Un capriccio ou capricho (ás veces en plural: caprichos ou, en italiano, capricci) é un termo que comezou a aplicarse no século XVI, é unha peza musical habitualmente de forma libre e de carácter vivo e animado. Pódese dicir que o capricho é unha forma predominantemente instrumental; tamén se pode dicir que a súa mesma condición de libre fai que sexa unha especie de estudo. O capricho habitual é aquel que é de natureza rápida, intensamente penetrada e ás veces virtuosística. Exemplos
Osvaldas Balakauskas: Capriccio para piano e orquestra (2004)
Petr Ilich Chaikovskii: Capricho italiano (1880)
Cécile Chaminade: Capriccio para violín e piano (1881)
Aldo Clementi: Capriccio para viola e 24 instrumentos (1980)
Lorenzo Ferrero: Capriccio para piano e orquestra de cordas (1996)
Leoš Janáček: Capriccio (1926)
Wolfgang Amadeus Mozart: Capricho en do maior para teclado, KV 395 (1777)
Niccolò Paganini: 24 Caprichos para violín solo (1802–17)
Krzysztof Penderecki: Capriccio para violín e orquestra (1967)
Walter Piston: Capricho para arpa e orquestra de corda (1963)
Nikolai Rimskii-Korsakov: Capricho español (1887)
Igor Stravinskii: Capriccio para piano e orquestra (1929)
Francisco Tárrega: Capricho árabe (1892)
William Walton: Capriccio burlesco (1968)
Capricornio (astroloxía)

Capricornio (♑︎) é o décimo signo astrolóxico do zodíaco, o quinto de natureza negativa (feminina) e de calidade cardinal. Simboliza a sabedoría e as augas polo deus primordial dos sumerios: Enki; o seu símbolo representa a montaña, pertencendo xunto a Touro e Virxe ó elemento terra. Está rexido por Saturno e dentro desa triloxía de Terra representa a sementeira. O seu signo oposto é Cáncer.
O símbolo astrolóxico presenta un animal híbrido: unha cabra con cola de peixe ou monstro mariño. A cola de peixe simboliza as augas nutritivas onde nace o ser para elevarse ó máis alto grao de espiritualidade. Representa o alicornio co seu único corno protuberante sobre a testa, semellante a unha lanza.
Capsicum frutescens

Capsicum frutescens é un arbusto da familia das solanáceas, unha das catro especies cultivadas do xénero Capsicum, que subministra varios dos cultivares máis picantes de pementos. Taxonomía
Descrición
A especie foi descrita en 1753 por Linneo na páxina 189 do volume 1º da súa obra Species Plantarum.
Sinónimos
Ademais de polo nome Capsicum frutescens, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:
Nota taxonómica
Actualmente, febreiro de 2022, esta especie e todos os seus taxons infraespecíficos son considerados sinónimos de Capsicum annuum ou de Capsicum baccatum, e o presente artigo debe ser considerado como unha descrición das características e propiedades de simples cultivares de ditas especies. Características
Os cultivares da pementeira Capsicum frutescens poden ser plantas perennes, anuais ou de curta duración. Son habitualmente bienais, aínda que poden sobrevivir até seis anos, pero a produción de froitos diminúe abruptamente coa idade, e se conserva só polo seu valor decorativo. As plantas poden alcanzar 1 m de altura, aínda que o seu tamaño varía de acordo a riqueza do solo e á temperatura, desenvolvéndose en maior grao en climas máis cálidos. Presentan un follaxe máis denso e compacto que outras especies de Capsicum. As follas son ovoides, lisas, de cor verde bastante claro e miden uns 8 cm de longo. As flores son de hábito vertical, e preséntanse individualmente; a corola é branca verdosa ou amarela verdosa. Son polinizadas por insectos ou son autopolinizadas. Os froitos son bagas, que adoitan creceren erectas; a súa forma vai de elipsoide-cónica a lanceoloide. Adoitan seren moi pequenos e picantes, de 10 a 20 mm de longo e de 3 a 7 mm de diámetro. Os froitos normalmente nacen de cor amarela pálida e maduran até ter unha cor vermella brillante, pero tamén poden ser doutras cores. C. frutescens ten unha variedade de formas menor en comparación con outras especies de Capsicum. Cultivares de C. frutescens foron criados para produciren cepas ornamentais debido ás súas grandes cantidades de pementos erectos que crecen en coloridos patróns de maduración. Os froitos despréndense facilmente do pedúnculo, e así facilitan a súa dispersión polas aves, que son insensíbeis á capsaicina (un irritante químico para os mamíferos, incluídos os humanos, que produce unha sensación de ardor en calquera tecido co que entre en contacto). Unha planta vigorosa pode producir máis de 120 froitos. Distribución
A diferenza das outras formas domésticas de Capsicum, non se conta con evidencia fósil da súa existencia nos sitios arqueolóxicos americanos, pero suponse que se desernolveu en Norteamérica sobre todo en México, Centroamérica, probabelmente en Panamá, difundíndose paulatinamente pola área do Caribe e o norte de Suramérica.
Distribúese en Centro e Suramérica: Belize, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Ecuador. O Salvador, Honduras, Guatemala, Güiana, Güiana Francesa, México, Perú, Suriname e Venezuela. Usos
O uso máis frecuente dos froitos é na elaboración de aderezos picantes. Consómense secos e moídos, macerados en vinagre ou fermentados en salmoira, ou simplemente frescos.
Capsómero

Os capsómeros (do latín capsa, 'caixa' e do grego μερος, meros, 'parte') son as subunidades morfolóxicas que forman a cápside dos virus, a cuberta proteica xeralmente icosaédrica ou helicoidal que protexe o material xenético dun virus. Os capsómeros autoensámblanse para formar a cápside durante a replicación vírica. Están formados por grupos de moléculas proteicas idénticas (protómeros) que están unidas por enlaces non covalentes e son visibles con microscopio electrónico. Cada capsómero pode estar constituído por unha ou varias proteínas. Algúns capsómeros teñen unha función receptora ou fusoxénica ademais da función de empaquetamento. Capsómeros de cápsides icosaédricas
Os capsómeros poden clasificarse en función da súa localización na cápside. Por exemplo, nunha cápside icosaédrica, hai 12 vértices. Cada un destes doce vértices está ocupado por un pentámero. O pentámero chámase así porque ten 5 capsómeros veciños. Nos espazos entre os pentámeros son hexámeros, que constitúen a maior parte dunha cápside icosaédrica. Estes teñen cada un seis capsómeros veciños. Nunha cápside icosaédrica, sempre haberá 12 pentámeros, mais o número de hexámeros é variable.
En cápsides icosaédricas os capsómeros (unidades morfolóxicas) son poliproteínas constituídas por cinco ou seis proteínas ou monómeros proteicos (unidades estruturais). Estes monómeros proteicos tamén se chaman, nalgúns grupos de virus como os Picornavirus, protómeros. Á súa vez, en certos virus, os protómeros posúen distintos dominios proteicos denominados dominios RVC. Ás veces as caras dun virus icosaédrico coinciden co número de monómeros ou protómeros, pero non sempre ten que ser así. Aplicación
Os capsómeros úsanse na construción de partículas similares a virus para elaborar vacinas.
Captatio benevolentiae

A captatio benevolentiae (do latín "procura da benevolencia") é un recurso estilístico e retórico. É usado polo autor para captar a atención e boa predisposición do público (no caso dun discurso ou obra de teatro) ou lector. En moitos casos esta figura é usada para pedir a comprensión cara aos erros aducindo algunha escusa ou razón, se ben en moitos casos é, presumiblemente, falsa modestia.
Captura de pantalla

Unha captura de pantalla, ou screenshot en inglés, é a creación dunha imaxe multimedia que reproduce exactamente a pantalla dun dispositivo multimedia, ben ordenador, ben teléfono móbil. Coloquialmente o proceso de realización dunha captura de pantalla denomínase pantallazo.
O xeito máis habitual de realizarmos unha captura de pantalla en computadoras é premendo a tecla Imprimir Pantalla (á veces tamén chamada Print Screen, Impr Pant, Imp Pant, ImpPnt ou SysRq PrtSc) sita na parte superior derecita do teclado. Dependendo do sistema operativo ou contorno de escritorio, o proceso da captura pode variar. Apple
macOS
Nos sistemas macOS, premendo as teclas Command+⇧ Maiús+3 se obtén unha captura de pantalla que se garda no escritorio.
Con Command+Opción+⇧ Maiús+3 se garda no portapapeis, e se pode pegar posteriormente nun documento.
As mesmas combinacións coa tecla 4 (en lugar de 3) en vez de gardar toda a pantalla, permite seleccionar co rato a parte que interesa.
iOS
Nos aparellos que empregan o sistema operativo iOS (iPhone, iPod e iPad) a captura de pantalla realizase premendo á vez o botón de acendido e o botón de inicio. Microsoft
Windows
En sistemas Microsoft Windows a imaxe almacenase no portapapeis. Polo tanto para obter a captura de pantalla é necesario pegar o contido do portapapeis (nun procesador de textos ou outros programas de ofimática) ou acudir nun editor de imaxes (como Microsoft Paint) para modificalo e gardalo. Deste xeito posteriormente pode ser tratado como un ficheiro independente. Se ademais de premer a tecla Impr Pant prémese a tecla Alt se obtén unha captura da ventá que se atopa activa nese momento no lugar do escritorio completo.
En Windows 7, é posible facer capturas de pantalla mediante o programa "Recortes", que está instalado por defecto. Windows 7 dispón tamén da aplicación "Gravación de accións de usuario" (psr) que permite gravar unha captura de pantalla cada vez que o usuario preme un botón do rato.
En Windows 8 mellórase a función de captura, premendo as teclas Windows+Impr Pant ou Windows+Pet Sis se obtén unha captura de pantalla que se garda de xeito automático, creando unha carpeta chamada "Screenshots" na carpeta "Imaxes". Onde as capturas tomaran un nome "Captura de pantalla", cunha numeración consecutiva "(#)" e un formato ". png" predeterminados, resultando como nome "Captura de pantalla (#). png".
Windows Phone
En Windows Phone 8, estea ou non bloqueado o móbil, ten que premerse á vez o botón de acendido/bloqueo e o botón de "Windows". As capturas se gardan no seu tamaño orixinal na aplicación de fotos, dentro do álbum "Imaxes". Software Libre
Linux
Nos sistemas con contorno KDE ou GNOME, unha pequena ventá nos invita a establecer un nome e un destino para almacenar a imaxe.
Android
En Android, a partir da versión 3. 0 Honeycomb (Sistema Operativo só para tabletas) é posible realizar a captura de pantalla seleccionando a opción na barra inferior, xa desde a versión 4. 0 Ice Cream Sandwich realizase premendo os botóns baixar volume e acendido ao mesmo tempo durante un par de segundos (pode variar segundo o dispositivo e a marca).
Caquexia

Caquexia, concepto orixinado a partir de dous termos gregos "kakos" que significa malo e "hexis" que significa condición, é un estado de desnutrición extremo, característico de certas enfermidades en fase terminal. Representa un estado patolóxico que resulta do consumo inadecuado dun ou máis nutrientes esenciais e que se manifesta ou descobre clinicamente ou por probas bioquímicas, de laboratorio ou antropométricas. Definición
Trátase dun síndrome asociado a moitas enfermidades, do que non constou unha definición precisa ata 2006 e que fixo que durante moitos anos o seu diagnóstico e tratamento sufrisen un atraso. Hoxe en día, defínese como "unha síndrome metabólica complexa asociada a unha enfermidade subxacente caracterizada pola perda de músculo con ou sen masa graxa. A súa característica prominente é a perda de peso en adultos (corrixido pola retención de líquidos) ou a falta de crecemento nos nenos (excluíndo causas endócrinas). Esta enfermidade de desgaste normalmente asóciase a anorexia, inflamación, resistencia á insulina e aumento na degradación de proteínas musculares. O desgaste é diferente do ocurrido pola inanición, sarcopenia (perda de masa muscular asociada á idade), lipoatrofia (perda de graxa subcutánea secundaria a algúns antirretrovirais) así como do producido por depresión primaria, malabsorción, hipertiroidismo, e asóciase co aumento da morbilidade". Síntomas
Perda de tecido adiposo, perda muscular, debilidade, fatiga, baixa proporción de apetito. Asociación a enfermidades
SIDA, cancro, enfermidade celíaca, artrite reumatoide, esclerose múltiple, insuficiencia cardíaca conxestiva, tuberculose, envelenamento de mercurio, sepsia severa, malabsorción. Diagnóstico
A caquexia diagnostícase cando existe unha perda de peso de polo menos un 5% do peso durante os 12 meses previos ou ben cando o índice de masa corporal (IMC) é menor a 20 kg/m², ademais da presenza de máis de tres das cinco seguintes características: diminución da forza muscular, fatiga, anorexia, baixo índice de masa libre de graxa, alteracións bioquímicas (aumento de marcadores inflamatorios, anemia, hipoalbuminemia). Prognóstico
En casos de desnutrición extrema pode requerirse hospitalización nunha unidade de trastornos alimentarios. Será sempre importante tratar se a causa é algunha enfermidade que poida corrixirse. Ás veces a axuda dun psicólogo ou psiquiatra tamén é moi beneficiosa. Se se consegue dunha alimentación correcta, pódese saír do estado de desnutrición, pero é preciso esforzo, coñecemento, axuda e sobre todo vontade de parte do enfermo.
Cara (xeometría)

En xeometría, a cara dun poliedro é calquera dos polígonos que limita a figura. Por exemplo, calquera dos cadrados que conforman o cubo é unha cara dese cubo. Ás veces, coma no caso das pirámides, o termo cara exclúe a base. Definición formal
En xeometría convexa, a cara dun politopo P é a intersección de calquera hiperplano de apoio de P e P. Desta definición séguese que o conxunto de caras dun politopo inclúen ao propio politopo e o conxunto baleiro. Por exemplo, un poliedro R3 está completamente no hiperplano R4. Se R4. fose o espazo-tempo, o hiperplano en t 0 apoia e contén a totalidade do poliedro. Deste modo, pola definición formal, o poliedro é unha cara de si mesmo.
Todas estas son as n-caras dun politopo de catro dimensións: 4-caras: o politipo de 4 dimensións.
3-caras: calquera das celas de 3 dimensións.
2-caras: calquera das caras poligonais de 2 dimensións (a definición común do termo).
1-cara: calquera das arestas de 1 dimensión.
0-caras: calquera dos vértices de 0 dimensións.
o conxunto baleiro.
Cara al Sol

O Cara al Sol é actualmente o himno de Falange Española de las JONS e foi canto nacional durante o franquismo. Foi composto principalmente por José Antonio Primo de Rivera e Agustín de Foxá coa música do compositor vasco Juan Tellería, Amanecer en Cegama. Historia
O 17 de novembro de 1935 a dirección de Falanxe empezou a ver a necesidade de ter un himno para a agrupación. Foi á saída dun mitin cando se viu a conveniencia de poder cantar un himno en actos como ese. Na estrea do filme La bandera José Antonio convocou a outros falanxistas como María Jesús Mora, Rafael Sánchez Mazas, José María Alfaro e Dionisio Ridruejo para unha reunión no bar madrileño La Cueva del Orkompon. O 3 de decembro de 1935 reuniuse a chamada escuadra de poetas, composta por José Antonio, José María Alfaro, Agustín de Foxá, Dionisio Ridruejo, Pedro Mourlane Michelena, Jacinto Miquelarena, Rafael Sánchez Mazas e o marqués de Bolarque así coma o músico guipuzcoano Juan Tellería.
A directriz de Primo de Rivera foi clara: Cun deixe de ironía, o fundador de Falaxe ameazou con dar unha dose de aceite de rícino ao que faltara a dita reunión. Nunhas horas de traballo quedou realizado o «Cara al sol», que sería presentado no mitin do Cine Europa de Madrid o 2 de febreiro de 1936.
Trala fin da guerra civil, pasou a ser un dos himnos oficiais franquistas xunto á Marcha Real e a Marcha de Oriamendi.
En abril de 2000 o Estado adquiriu a partitura orixinal deste himno, titulado orixinalmente por Tellería como "Canto de guerra y paz de Falange Española", deixándoo depositado, xunto con outras partituras do músico guipuzcoano na Biblioteca Nacional.
Na actualidade, o «Cara al sol» é entoado en tódolos actos convocados por Falanxe Española e en datas simbólicas do franquismo como o 20 de novembro, porén de que Falanxe non considera adecuada a súa vinculación ao franquismo.
Cara oculta da Lúa

A cara oculta da Lúa é o hemisferio da Lúa non observable desde a Terra. Iso ocorre debido a que a Lúa tarda en rotar sobre si mesma o mesmo que o seu movemento de translación ao redor da Terra, o que provoca que o satélite lle presente sempre a mesma cara. Adóitase chamar a esta parte da lúa o seu “Lado Escuro” pero isto é incorrecto xa que non hai ningunha sección da Lúa que non reciba luz solar. Debido ás libracións, desde a Terra só se nos oculta o 41 % da superficie lunar (é dicir uns 15, 5 millóns de km²). Historia
Este hemisferio estivo oculto á vista humana ata que a sonda automática soviética Luna 3 o fotografou por primeira vez o día 7 de outubro de 1959. Como a Lúa tarda o mesmo tempo en dar unha volta sobre si mesma que ao redor da Terra, presenta sempre a mesma cara. Isto débese a que a Terra, por un efecto chamado gradiente gravitatorio, freou completamente a Lúa. A maioría dos satélites regulares presentan este fenómeno respecto dos seus planetas.
Nos programas de estabelecemento dunha base lunar estable planeouse empregar o hemisferio oculto para a instalación de instrumentos de observación destinados ao estudo do firmamento, xa que aquel está máis protexido da influencia da Terra que o hemisferio visible. Xeografía
Trátase dunha zona moito máis accidentada que o hemisferio visible.
Neste hemisferio non existen grandes mares, como sucede no visible; unicamente localízanse os mares Moscoviense, Orientale e Ingenii, compartindo así mesmo co hemisferio visible o Mare Australe, aínda que estas concas son de bastante menor tamaño que as da cara visible. Si existen, con todo, xigantescos cráteres ou circos lunares maiores que os do outro hemisferio, podéndose atopar algúns como Apolo, de até 520 km de diámetro. Debido a que foron as naves soviéticas as primeiras en fotografar esta cara lunar, a maioría dos accidentes teñen nomes de científicos e personaxes rusos.
Cara visible da Lúa

A cara visible da Lúa é o hemisferio da Lúa que está permanentemente orientado cara á Terra, sendo o hemisferio oposto á cara oculta da Lúa. A razón pola cal desde a Terra só é visible esta cara da Lúa é debido a que a Lúa vira ao redor do seu eixo de rotación á mesma velocidade á cal orbita ao redor da Terra, o cal se coñece como rotación síncrona ou axuste de marea.
A Lúa está directamente iluminada polo Sol e debido á variación cíclica das condicións de observación desde a Terra ocorre o que se coñece como fases lunares. As partes non iluminadas da Lúa poden ás veces estar debilmente iluminadas debido ao brillo da Terra, que non é máis que a luz solar que ao reflectirse na superficie da Terra se proxecta sobre a Lúa. Dado que a órbita da Lúa é un pouco elíptica e está inclinada respecto do seu plano ecuatorial, as libracións permiten que até un 59% da superficie da Lúa poida verse desde a Terra (aínda que desde calquera punto da Terra en calquera momento só pode observarse a metade do satélite). Nomenclatura
A cara visible da lúa está cuberta por grandes áreas escuras que os primeiros astrónomos que a cartografaron no século XVII (principalmente Giovanni Riccioli e Francesco Maria Grimaldi) pensaron que se trataban de mares. A pesar de que posteriormente se descubriu que a lúa non tiña mares, o termo «mare» segue sendo utilizado. En contraposición, as rexións con cor máis clara son denominadas «terrae», máis comunmente referidas como terras altas. Orientación
A imaxe da Lúa normalmente móstrase nos mapas co norte na parte superior e o oeste á esquerda. Con todo, os astrónomos normalmente viran o mapa colocando o sur na parte superior de forma que se corresponda coa imaxe vista na maioría dos telescopios, os cales mostran a imaxe invertida.
Hai que ter en conta que, na lúa, o leste e o oeste se atopan onde cabe esperalos se estivésemos de pé na lúa. Pero cando nós, desde a Terra, vemos a Lúa no ceo a dirección leste-oeste invértese. Para precisar unhas determinadas coordenadas sobre a Lúa deberíase, por tanto, mencionar sempre se se trata de coordenadas selenográficas ou de coordenadas astronómicas.
Carabao

O carabao (kalabaw en tagalo, kerbau en malaio), Bubalus bubalus carabanesis, é unha subespecie doméstica do búfalo acuático (Bubalus bubalis Linneo, 1758).
Encóntrase en Filipinas, Guam, Indonesia, Malaisia e noutros lugares do sueste asiático. É o animal de granxa por excelencia, usándose tanto para tirar do arado como dos carros usados para transportar os produtos agrícolas ao mercado.
Típico de Filipinas, é o animal símbolo do país e tamén de Guam, illa onde este animal foi introducido no século XVII polos españois. Taxonomía
A clasificación dos búfalos acuáticos é incerta. Algunhas autoridades mencionan unha soa especie, Bubalus bubalis, con tres subespecies, o búfalo de río (B. bubalis bubalis) do subcontinente indio, o carabao ou búfalo de pantano (B. bubalis carabensis) de Filipinas e sueste de Asia e o arni ou búfalo acuático salvaxe (B. bubalis arnee).
Outros consideran que son especies estreitamente relacionadas, pero independentes, Bubalus bubalis, Bubalus carabanensis e Bubalus arnee, respectivamente.
En 2003, a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica (ICZN) ditaminou a favor de manter reunidos os búfalos acuáticos de pantano, e considerar un taxon separado para os búfalos de río, denominado Bubalus arnee, aínda que o uso antigo é aínda aceptábel para autores que o consideran conespecífico.
O búfalo acuático de pantano ten 48 cromosomas, mentres que o búfalo de río ten 50. Os dous tipos reprodúcense entre si, aínda que non facilmente, e poden producir descendencia fértil. Non se observou que se produzan híbridos con búfalos domésticos, e os embrións destes híbridos obtidos en laboratorio, non alcanzan a madureza.
Carabineiro

O carabineiro (Aristaeopsis edwardsiana) é unha especie de crustáceo decápodo da familia Aristeidae. É de aspecto similar aos lagostinos e gambas, aínda que é bastante máis grande. De forte coloración rubia escura, ten un corpo alto e esmagado lateralmente e unha cabeza igualmente alongada. O seu tamaño pode alcanzar os 30 cm. Usos gastronómicos
O carabinero é unha especie habitual nos mercados españois, podéndose confundir co lagostino moruno, que é de calidade culinaria similar.
A maioría das capturas proceden do sur da Península Ibérica, e lévanse a cabo de maneira homoxénea ao longo de todo o ano. É especialmente exquisito cociñado á prancha, só con sal.
Carabineros de Chile

Carabineros de Chile é a principal forza de seguridade nacional de Chile. Fundouse o 27 de abril de 1927 e o lema é "Orde e Patria".
Orixinalmente chamado Cuerpo de Carabineros, é a institución responsable de salvagardar a soberanía e orde pública, e cumprir e facer cumprir as leis por medio do seu mandato constitucional. Desde febreiro de 2011 a institución é dependente do Ministerio do Interior Chileno.
Caracal, Romanía

Caracal é unha cidade da Romanía, con status de municipi, no condado de Olt. Xeografía
A cidade encóntrase a unha altitude de 99 msnm, e dista 218 km da capital, Bucarest. Demografía
Segundo estimacións de 2012, contaba cunha poboación de 38726 habitantes.