proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Mobile Suit Gundam: Hathaway's Flash

Mobile Suit Gundam: Hathaway's Flash (機動戦士ガンダム 閃光のハサウェイ, Kidō Senshi Gandamu: Senkō no Hasauei) tamén coñecido como Mobile Suit Gundam Hathaway, é unha serie de novelas creadas e escritas por Yoshiyuki Tomino. Oficialemente parte da metaserie Gundam, foron publicadas orixinalmente por Kadokawa Shoten baixo o selo Kadokawa Sneaker Bunko dende o 1 de febreiro de 1989 até o 1 de abril de 1990, cun total de tres volumes. A historia conta as aventuras de Hathaway Noa. Unha adaptación cinematográfica de tres partes foi formalmente anunciada por Sunrise como parte do proxecto "UC NexT 0100". O primeiro filme estreouse o 11 de xuño de 2021.
Moby Dick

Moby Dick é unha novela de Herman Melville publicada en 1851. O seu título orixinal é Moby-Dick; or, The Whale (literalmente, Moby Dick; ou, a Balea). Argumento e características
A novela é unha historia épica que narra a loita entre o capitán Achab, do baleeiro Pequod, e a gran balea branca Moby Dick (en realidade, un cachalote ), á que aquel persegue a través dos mares.
É unha narración poética e mística, que simboliza a loita do home contra as potencias do mal, encarnadas na balea (quizais unha lembranza do Leviatán bíblico). Achab, ao contrario, é o home que pretende dominar a desorde do mundo, dar un sentido á súa vida, vencer ao mal. Pero non triunfa e morre vítima da balea —ou da súa loucura—. Con gran pesimismo, o autor expresa a súa visión desilusionada do universo, cunha forma influída pola Biblia, Shakespeare e os escritores ingleses do século XVII (sobre todo Thomas Brown). Esta novela, que non tivo éxito en vida do autor, foi, despois da segunda guerra mundial, unha das obras máis lidas da literatura norteamericana e hoxe podería considerarse o máis parecido á grande novela americana. Adaptacións cinematográficas
En 1956 John Houston realizou unha película baseado nesta novela. No 2010, o director Trey Stokes fixo unha adaptación moderna da novela: 2010: Moby Dick.
MobyGames

MobyGames é un sitio web dedicado a catalogar videoxogos, tanto do pasado como do presente. O sitio contén unha extensa base de datos de información de videoxogos. O obxectivo do sitio web defínese así na propia páxina: "Catalogar polo miúdo toda a información relevante acerca de xogos electrónicos (computadora, consola, e arcade) nunha maneira de xogo-por-xogo, e logo ofrecer esa información a través de preguntas flexibles e minaría de datos. En termos comúns, esta é unha base de datos sobre xogos enorme". A partir de 2009, ese catalogo inclúe máis de 87 plataformas de xogos separadas (consolas, computadoras e artefactos de man incluíndo teléfonos móbiles) e máis de 30000 xogos únicos.
Mocidade pola Independencia

A Mocidade pola Independencia (MpI) é unha organización política da mocidade galega que se definiu como independentista, anticapitalista, ecoloxista e feminista. Organización interna
Mocidade pola Independencia foi fundada no ano 2018, e componse dunha rede de asembleas comarcais, as cales contan con autonomía á hora de levar a cabo accións e campañas. Campañas
A Mocidade pola Independencia ten realizado campañas a prol dun futuro digno para a mocidade, protestas contra o encarecemento da vida e a defensa dos dereitos da clase obreira ou co gallo do Día da Patria Galega. Tamén ten participado de diferentes axitacións e campañas en defensa do monte galego e contra os lumes nos montes de Ourense.
Mocidades Galeguistas

Mocidades Galeguistas (MMGG) foi unha organización xuvenil galega fundada en 1987 coma Mocidades Nacionalistas Galegas. A súa ideoloxía era o social liberalismo, o federalismo, o republicanismo e o nacionalismo galego moderado, defendendo o encaixe de Galiza nunha España federal. Historia
MMGG foi fundada en 1987 coma as xuventudes do Partido Nacionalista Galego co nome Mocidades Nacionalistas Galegas, fusionándose en 1988 coas Mocedades Galeguistas do Partido Galeguista Nacionalista e parte da Mocidade Nacionalista Galega de Coalición Galega.
En 1992 integráronse no Bloque Nacionalista Galego xunto co PNG-PG. En 2002 o PNG-PG declarou que as MMGG xa non eran o seu referente xuvenil despois dunha crise interna. Finalmente, en 2012 MMGG deixou o BNG e uniuse ao proxecto de Compromiso por Galicia. Dende ese ano a organización non ten feito ningunha aparición pública, tendo publicado o último número da súa revista en abril de 2012.
Moción de censura

Nos países que adoptan o sistema parlamentarista de goberno, a moción de censura é unha proposta parlamentaria presentada pola oposición, normalmente perante un episodio de crise política que tivese provocado a perda do apoio parlamentario maioritario á acción do goberno, coa fin de derrotar ou contrarrestar a este. A moción é aprobada ou rexeitada mediante votación.
Diferéncianse dous tipos de moción de censura: A moción de censura destrutiva, que procura a caída do Presidente do Goberno ou Primeiro Ministro, sen ter forma algunha de substituílo e cubrir dese xeito o baleiro de poder.
A moción de censura construtiva, na que o grupo parlamentario que eleva ao Parlamento a moción de censura propón á súa vez un novo Primeiro Ministro ou Presidente do Goberno.
No sistema parlamentario do Estado español, a moción de censura vén recollida nos artigos 113 e 114. 2 da Constitución española e nos artigos 175 a 179 do Regulamento do Congreso dos Deputados.
Non debe ser confundida coa moción de confianza.
Moción de confianza

Unha moción de confianza é o instrumento político do que dispón o máximo responsábel dun órgano de goberno nos réximes democráticos para afrontar unha situación de debilidade do poder executivo fronte ao Parlamento, e mediante a cal o equipo de goberno pide o expreso apoio a unha política concreta ou a un programa. A perda da moción leva xeralmente aparellada a dimisión constitucional da autoridade máxima e a elección dun novo, ben de forma inmediata ou ben tras unhas eleccións, responsábel político.
A moción de confianza resulta tamén nalgúns sistemas o contrapoder do executivo fronte a unha posíbel moción de censura.
En Galiza, unha das máis recentes e sonadas mocións de confianza perdidas por un executivo e derivadas nun cambio de goberno, tivo lugar na alcaldía de Vigo durante o mandato de Ventura Pérez Mariño, do PSdeG-PSOE, ao que substiuíu a a militante do Partido Popular Corina Porro.
Mockup

En deseño, un mockup ou mock-up, é un modelo en escala ou de tamaño real dun proxecto ou dispositivo, usado para o ensino, demostracións, avaliación de deseño, promoción e outros propósitos. Un mockup é un prototipo se fornece polo menos parte da funcionalidade dun sistema e permite probar un proxecto. Os mockups son usados principalmente por deseñadores para adquirir un feedback dos usuarios.
Moda (estatística)

En estatística, a moda é o parámetro estatístico calculado como o valor con maior frecuencia nunha distribución de datos.
Unha distribución é bimodal cando aparecen dúas modas, é dicir, dous datos teñen a mesma frecuencia absoluta máxima. Analogamente fálase de distribución trimodal. Se todos os datos teñen a mesma frecuencia dicimos que non hai moda.
O intervalo modal é o intervalo de maior frecuencia absoluta. Emprégase cando os datos aparecen agrupados. Para obter a moda en datos agrupados emprégase a seguinte fórmula: M
L i + ( D 1 D 1 + D 2 ) A i {\displaystyle M
L_{i}+\left({\frac {D_{1}}{D_{1}+D_{2}}}\right)A_{i}} onde: L i {\displaystyle L_{i}}
L {\displaystyle L} -inferior da clase modal. D 1 {\displaystyle D_{1}}
é o delta de frecuencia absoluta modal e a frecuencia absoluta do intervalo anterior ao modal. D 2 {\displaystyle D_{2}}
é o delta de frecuencia absoluta modal e a frecuencia absoluta do intervalo posterior ao modal. A i {\displaystyle A_{i}}
amplitude do intervalo modal Propiedades
As principais propiedades da moda son: O seu cálculo é sinxelo.
A súa interpretación é moi clara.
Ao depender unicamente das frecuencias pódese calcular para variables cualitativas, polo que é o parámetro máis empregado cando non se poden realizar outros cálculos, como cando se enumeran nos medios xornalísticos as características máis frecuentes dun determinado sector social (coñecido informalmente como "retrato robot").
Pola contra, a moda ten varios inconvenientes: O seu valor é independente da meirande parte dos datos, polo que a fai moi sensible ás variacións da mostra. No caso de variables agrupadas en intervalos, o seu valor depende excesivamente do número de intervalos e da súa amplitude.
Emprega moi poucas observacións, polo que grandes variacións nos datos fóra da moda non afectan en modo ningún ao seu valor.
Non sempre se sitúa cara ao centro da distribución.
Pode haber máis dunha moda.
Modafinilo

O modafinilo é un estimulante moderado do sistema nervioso central. É unha droga sintética, non anfetamínica, que promove o espertar e o estado de vixilia. Tamén se considera un axente nootrópico, é dicir, a súa acción selectiva sobre o cerebro habilitaría un maior rendemento das funcións cognitivas superiores, en particular, a memoria e a atención. Por isto, suxeriuse o seu potencial farmacolóxico para o tratamento procesos neurodexenerativos, como a enfermidade de Alzheimer e tamén a de Parkinson. Porén, estas propiedades nootrópicas non foron aínda obxecto de estudos sistemáticos.
Modalidade da enunciación oracional

Son tres as modalidades que pode presentar unha oración en canto á conformidade ou desconformidade co xuízo que nela se expresa: a negación, a afirmación e a dúbida.
As marcas coas que se diferencian estas modalidades veñen sendo tradicionalmente incluídas no paradigma dos adverbios, malia a que presentan un comportamento sintáctico moi diferente. Así, Antón Santamarina considera que o verbo, o adxectivo ou calquera outra clase de palabra, cando non van acompañados de ningún adverbio de afirmación, expresan por si sós un feito positivo. A presenza do adverbio de afirmación non engade ningunha circunstancia positiva, do mesmo xeito que a negación non engade ningunha circunstancia negativa, pois, amais de non expresaren ningunha ‘circunstancia’ "non" non está de ningunha maneira subordinado á palabra predicativa (coma os adverbios), senón que é parte desa palabra. Deste xeito a palabra predicativa, nas negativas, pasa a ter o significado contrario do verbo ou adxectivo que acompaña "non". A "non" debemos logo consideralo, segundo Santamarina, como un afixo separable que permite unha grande economía na lingua.
Polo que respecta ós tradicionalmente denominados adverbios de dúbida, para Santamarina non existen dado que só pode ser modificado circunstancialmente, por medio dun adverbio aquilo que é predicable con seguridade.
Un enunciado do tipo o lobo ouvea / o lobo non ouvea, pode ser completado con circunstancias locais (ouvea de día), temporais (ouvea no monte) etc. En todas elas existe un valor adverbial que incide sobre o lobo ouvea. Pero nun enunciado do tipo o lobo quizais ouvea, quizais non incide no enunciado do mesmo modo cós anteriores, xa que só pode ser modificado circunstancialemte aquilo que se predica con seguridade.
Quizais resulta un indicio da actitude psicolóxica do falante e non un complemento circunstancial de o lobo ouvea.
Modalidade técnica

As modalidades técnicas son estruturas discursivas, modos discursivos, sistemas de elocución, ou formas de discurso, é dicir, técnicas varias que integran a composición dos diversos xéneros literarios ou tipos de discurso: narración, descrición, diálogo, monólogo, argumentación, exposición, digresión, estilo directo, estilo directo libre, estilo indirecto, estilo indirecto libre etc.
Mode-locking

O mode-locking (bloqueo de modo) é unha técnica mediante a cal un láser pode producir pulsos luminosos de moi curta duración, da orde dun picosegundo (10 -12 s) ou femtosegundo (10 -15 s). Descrición
A técnica consiste en inducir unha diferenza de fase fixa entre os modos dunha cavidade resonante. Neste caso, o láser chámase phase-locked (bloqueo de fase) ou mode-locked (bloqueo de modo). Debido á interferencia entre os modos, prodúcese unha serie de pulsos na cavidade.
Model-driven architecture

A Model-driven architecture ("Arquitectura Conducida polo Modelo") é unha metodoloxía de deseño software proposta por Object Management Group.
A idea é que o modelaxe e definición do sistema se manteña, chegando a un elevado nivel de detalle, sen se decantar por nunha linguaxe de programación específica nin por unha plataforma de uso concreta, coas vantaxes asociadas a tal independencia de plataforma e linguaxe.
A tradución posterior desta definición MDA a unha plataforma e linguaxe específica faise normalmente con ferramentas automaticas de tradución.
Modelaxe 3D

En gráficos 3D por ordenador, a modelaxe 3D é o proceso de desenvolvemento dunha representación matemática de calquera superficie tridimensional dun obxecto, mediante un software especializado. Ao resultado chámaselle modelo 3D.
É, basicamente, a creación dun volume nun espazo dixital, isto comprende dende produtos industriais, coma automóbiles ou mobiliario, ata escenarios de videoxogos ou personaxes de animación.
Aínda que existen varios programas, ferramentas e metodoloxías de creación de modelos 3D, practicamente todos usan unha colección de puntos no espazo, conectados por diferentes entidades xeométricas como triángulos, liñas, superficies, curvas, etc. Métodos de modelaxe
Modelaxe por sólidos
É un dos métodos máis sinxelos, xéranse obxectos mediante a maquetación de bosquexos 2D, que serven coma base para a xeración do volume. Con este método represéntanse pezas sinxelas, con formas regulares e xeométricas; Programas: Solidworks, Siemens NX, AutoCAD, FreeCAD, Inventor, etc.
Modelaxe por superficies
Consiste no uso de varias superficies e curvas NURBS ou Bézier para a construción do modelo final. Sería o tipo de modelaxe máis preciso, moi usado en enxeñarías ou en automoción, onde as superficies vistas chámanse superficies de clase A.
Programas: Alias, Rhinoceros, ICEM Surf, etc.
Modelaxe por polígonos
Consiste no uso de vértices, arestas e caras de polígonos para a construción dun modelo. Este é dos máis populares entre o público xeral, usado para todo tipo de traballos, entre os que se inclúen videoxogos, películas, anuncios, etc. Destaca a rapidez coa que se poden obter resultados, pero non ten a mesma calidade que as superficies, ademais cando o modelo a representar é complexo vólvese engorroso de modelar por polígonos.
Programas: Blender, Maya, 3ds Max, etc.
Modelaxe por escaneamento
O escaneamento 3D permite producir un modelo dun obxecto físico escaneandoo con cámaras e sensores especializados. A medida que os sensores recollen a información volumétrica traspasana a un modelo de polígonos que precisa pulido para ter a mesma calidade cun modelo tradicional.
Programas: 3DF Zephyr, Agisoft Metashape, ReCap, etc.
Modelaxe por esculpido
Baséase no uso de ferramentas para empurrar, tirar, suavizar, agarrar ou manipular un volume como se tratase de arxila. Progresivamente auméntase a resolución poligonal conseguindo un resultado final con moito detalle. Este tipo de modelaxe principalmente úsase en deseño de formas orgánicas que requiren moito detalle, como personaxes principais, ou para facer texturas de mapeado normal.
Programas: ZBrush, Mudbox, Meshmixer, etc.
Modelaxe parametrizado
Aínda que normalmente se relaciona co modelaxe de sólidos existen ferramentas paramétricas en gran cantidade de programas de modelaxe. Consisten en algoritmos e funcións que permiten ir modelando en base a valores variables que permiten xerar deseños reutilizables e optimizables sen necesidade de xerar un novo modelo.
Modelización

A modelización á a concepción dun modelo. Segundo o seu obxectivo e os medios utilizados, a modelización pode ser matemática, xeométrica, 3D, mecanicista (por exemplo: modelización da cadea trófica dun ecosistema), cinemática, etc. ). Require xeralmente ser confirmada por controis in situ, que pasan pola configuración e a calibración dos modelos.
Modelización matemática das epidemias

A modelización matemática das epidemias implica o uso da linguaxe e ferramentas matemáticas para explicar e predicir o comportamento dos axentes infecciosos que son potencialmente prexudiciais para as poboacións humanas ou animais. Ademais, os modelos matemáticos poden proxectar como progresan as enfermidades infecciosas para mostrar o resultado probable dunha epidemia (incluídas as plantas) e axudar a informar as institucións de saúde pública e protección vexetal. Os modelos usan suposicións básicas ou estatísticas combinadas con matemáticas para atopar parámetros para diversas enfermidades infecciosas, que se usan para calcular os efectos de diferentes intervencións, como os programas de vacinación masiva. A modelización pode axudar a decidir que intervencións evitar e cales probar, ou pode predicir patróns de crecemento futuros. .. Historia
A modelización de enfermidades infecciosas é unha ferramenta empregada para estudar os mecanismos polos que se propagan as enfermidades, predicir o curso dun brote e avaliar estratexias para controlar unha epidemia.
O primeiro científico que intentou sistematicamente cuantificar as causas da morte foi John Graunt no seu libro *Observacións naturais e políticas feitas sobre as facturas de mortalidade*, en 1662. As fontes de información que estudou foron listas semanais de números e causas de morte. A análise de Graunt das causas de morte considérase o comezo da "teoría dos riscos concorrentes", que, segundo Daley e Gani, é "unha teoría agora ben establecida entre os epidemiólogos modernos".
O primeiro uso da modelización matemática da propagación de enfermidades realizouse en 1760 por Daniel Bernoulli. Formado como médico, Bernoulli creou un modelo matemático para defender a práctica da inoculación da varíola. Os cálculos deste modelo mostraron que a inoculación universal da varíola aumentaría a esperanza de vida de 26 anos e 7 meses a 29 anos e 9 meses. O traballo de Daniel Bernoulli precedeu a comprensión moderna da teoría dos xermes.
A principios do século XX, William Hamer e Ronald Ross aplicaron a lei da acción de masas para explicar o comportamento das epidemias.
Na década de 1920 xurdiron modelos compartimentados. O modelo epidémico de Kermack-McKendrick (1927) e o modelo epidémico de Reed-Frost (1928) describen a relación entre individuos susceptibles, infectados e inmunes nunha poboación. O modelo epidémico de Kermack-McKendrick foi capaz de predicir o comportamento dos brotes dun xeito moi similar ao observado en moitas epidemias rexistradas.
Recentemente, utilizáronse modelos baseados en axentes (ABM) no lugar de modelos compartimentais máis sinxelos. Por exemplo, os ABM epidemiolóxicos utilizáronse para informar ás institucións de saúde pública contra a propagación do SARS-CoV-2. Os ABM epidemiolóxicos, a pesar da súa complexidade e alta potencia computacional, foron criticados por simplificar demasiado e facer suposicións pouco realistas. Aínda así, poden ser útiles para avaliar decisións sobre medidas de mitigación e supresión cando os ABM están calibrados con precisión.
Modelo (moda)

Un modelo (do francés medieval modèle//aew), é unha persoa que é empregada para promocionar ou anunciar publicitariamente produtos (principalmente relacionados coa roupa e a moda) ou para servir como obxecto visual para artistas que están a crear obras de arte.
Na actividade do modelo é posible distinguir dúas grandes categorías: Os modelos de pasarela (asociados a presentar pezas de deseñadores de moda).
Os modelos de fotografía (vencellados á publicidade de produtos e ás artes visuais e de deseño).
Cada unha destas categorías require dun perfil específico. As oportunidades son moito máis amplas para as persoas que queren ser modelo de fotografía publicitaria. As características máis elevadas para unha modelo establécense no campo dos desfiles de moda, no que non só é preciso ter beleza, figura e altura, senón tamén unha serie de coñecementos específicos para os que existen mesmo escolas especializadas.
Modelo atómico

Un modelo atómico é a representación da estrutura interna dun átomo. Historia
Ao longo da historia, a constitución da materia tivo varios modelos. En particular, o modelo atómico naceu na antiga Grecia, na que Demócrito razoou que a materia estaba constituída por pequenas partículas indestrutibles ou indivisibles (que iso é o que significa átomo) de varios tipos, que asociou cos poliedros regulares. Na Grecia antiga razoouse, segundo as épocas, a existencia de átomos de ar, auga, lume, terra. ..
A teoría atómica ficou posteriormente no esquecemento até que, a comezos do século XIX, John Dalton estableceu os principios que rexen no fundamental hoxe en día. Porén, non foi ata o aumento da capacidade experimental que tivo lugar nese século cando se descubriu o electrón, que como partícula sub-atómica pasou a ser considerado como parte da estrutura dos átomos dando, polo tanto, lugar á existencia de modelos atómicos.
O primeiro foi debido ó descubridor do electrón, Thomson, que concibiu o átomo a modo de pudin ou pastel de pasas, no que o átomo estaría constituído por unha masa positiva na que estarían fixados os electróns como pasas no pastel. A experiencia de Rutherford, que manifestou que os átomos eran facilmente traspasables por cargas eléctricas, fixo posible o seu propio modelo, que concibeu como un núcleo positivo pesado e electróns ó seu arredor dando voltas.
Posteriormente, Niels Bohr concibiu o seu propio modelo que substituíu o de Rutherford. As cargas eléctricas (como os electróns) aceleradas (por exemplo, obrigadas por unha forza centrípeta a dar voltas arredor dun núcleo atómico) tiñan que emitir radiación, e polo tanto enerxía, co que indefectiblemente caerían ó núcleo e os átomos terían deixado de existir vai moito tempo. Bohr solucionou o problema expoñendo os seus célebres tres postulados, que facían un átomo estable e en consoancia en parte cos espectros atómicos de emisión e adsorción descontinua, pero que en certa forma eran contraditorios entre si. O descubrimento do protón e logo do neutrón, así como a introdución da Mecánica Cuántica, máis as adaptacións necesarias para unha adaptación máis fina ós espectros atómicos, fixeron posible un desenvolvemento da idea de átomo que culminou co actual modelo atómico Mecánico-Cuántico. Modelos atómicos famosos
Modelo atómico de John Dalton; modelo nacido no contexto da química, sendo o primeiro con bases científicas.
Modelo atómico de Rutherford (Ernest Rutherford);
Modelo atómico de Bohr; modelo cuantizado do átomo proposto en 1913 por Niels Bohr;
Modelo atómico de Thomson (Joseph John Thomson);
Modelo atómico de Sommerfeld (Arnold Sommerfeld).
Modelo atómico de Schrödinger; modelo cuántico non-relativista baseado na solución da ecuación de Schrödinger.
Modelo científico

Un modelo científico pódese considerar como unha forma de simplificar os comportamentos que se están a dar constantemente na natureza. Neste modelo búscase principalmente unha hipótese que dea resposta a un fenómeno ou comportamento presente na natureza. Para poder chegar ao final do estudo e conseguir un modelo científico, os científicos acostuman a empregar o "método hipotético-dedutivo". Principios históricos
A idea de modelo científico xurdiu xa na Idade Moderna (a partir do século XVI) da man do chamado método científico. O modelo científico xorde nesta época como unha forma de intentar dar explicacións do que pasaba na natureza e dar resposta a todos aqueles fenómenos que acontecían nela. Na ciencia o modelo científico é unha idealización do fenómeno estudado.
Moitos foron os creadores de modelos científicos ao longo de séculos, pero cabe destacar a Galileo no XVI, Newton no XVIII e Einstein no XX. Tipos de modelos científicos
Modelos físicos: son utilizados no campo da física; polo tanto son simplificacións matemáticas da realidade.
Modelos matemáticos: son utilizados no campo das matemáticas; polo tanto son simplificacións matemáticas. Poden dividirse en seis, que son:
Modelos de simulación conceptual
Modelos de simulación estocásticos
Modelos optimizantes
Modelos númericos
Modelos analóxicos
Modelos conceptuais: son utilizados nun amplo campo de estudos. Exemplos destes son:
O modelo atómico de Bohr
Modelo de Bateson-Dobzhansky-Muller

O modelo de Bateson-Dobzhansky-Muller é un modelo da evolución da incompatibilidade xenética. A teoría foi descrita primeiramente por William Bateson en 1909, e despois descrita independentemente por Theodosius Dobzhansky en 1934, e finalmente elaborada por Herman Muller.
O modelo trata de explicar como se desenvolven as incompatibilidades entre especies estreitamente emparentadas sen que ningunha delas atravese un val adaptativo. Na súa forma máis simple o modelo mostra que cambios cómpre que se produzan en polo menos dous loci para causar unha incompatibilidade de híbridos, ou polo menos unha diminución da fitness entre os individuos de dúas poboacións ancestralmente idénticas, pero alopátricas. Isto está baseado na idea de que un novo alelo que se orixinou nun locus nunha poboación non debería causar diminución da fitness (excepto nun alelo) cando se sitúa nun fondo xenético idéntico da segunda poboación. Por tanto, debeu orixinarse outro alelo nun segundo locus, que é incompatible co primeiro.
Modelo de Malthus

Un modelo de crecemento malthusiano, ás veces chamado modelo de crecemento exponencial simple, é esencialmente un crecemento exponencial baseado na idea de que a función é proporcional á velocidade á que crece a función. O modelo leva o nome de Thomas Robert Malthus, quen escribiu An Essay on the Principle of Population (1798), un dos primeiros e máis influentes libros sobre poboación.
Os modelos malthusianos teñen a seguinte forma: P ( t )
P 0 e r t {\displaystyle P(t)
P_{0}e^{rt}} onde P 0 P (0) é o tamaño inicial da poboación,
r a taxa de crecemento da poboación, que Ronald Fisher chamou o parámetro malthusiano de crecemento da poboación en The Genetical Theory of Natural Selection, e Alfred J. Lotka chamou a taxa intrínseca de aumento,
t tempo.
Este modelo tamén se pode escribir en forma de ecuación diferencial: d P d t
r P {\displaystyle {\frac {dP}{dt}}
rP} coa condición inicial: P(0) P 0
Este modelo denomínase a miúdo como lei exponencial. É amplamente considerado no campo da ecoloxía poboacional como o primeiro principio da dinámica poboacional, con Malthus como o fundador. Polo tanto, a lei exponencial tamén se refire ás veces como a Lei Malthusiana. A estas alturas, é unha visión amplamente aceptada facer un análogo entre o crecemento malthusiano en Ecoloxía coa Primeira Lei de Newton do movemento uniforme en física.
Malthus escribiu que todas as formas de vida, incluídos os humanos, teñen unha propensión a un crecemento exponencial da poboación cando os recursos son abundantes, pero que o crecemento real está limitado polos recursos dispoñíbeis. Pierre Francois Verhulst desenvolveu un modelo de crecemento da poboación con limitacións de recursos en 1838, despois de que lera o ensaio de Malthus. Verhulst chamou ao modelo función loxística.
Modelo de compoñentes CORBA

O modelo de compoñentes CORBA (CCM), definido en CORBA 3. 0, separa o código puramente de aplicación (relacionado co negocio) do código de infraestrutura, de xeito que divide un sistema software en: Compoñentes: provén dos servizos no negocio.
Contedores: son os elementos que encapsulan os compoñentes e provén das funcionalidades de infraestrutura (middleware) relacionadas coa instalación e co ciclo de vida dun compoñente nun contorno determinado.
Neste modelo, un compoñente defínese en función de: Servizos dos que prové (de que interfaces IDL prové).
servizos que utiliza (que interfaces IDL utiliza).
Eventos que publica.
Eventos que consome.
Atributos básicos do compoñente.
O Modelo de compoñentes CORBA pódese entender como unha xeneralización dos Enterprise Java Beans (EJB), válidos para a súa utilización independente de linguaxe de programación.
Modelo de fundación

Un modelo de fundación, é un modelo de aprendizaxe automática ou aprendizaxe profunda que é adestrado nunha gran cantidade de datos de tal xeito que pode ser aplicado a múltiples casos. Os modelos de fundación transformaron a intelixencia artificial (IA) e impulsaron novas aplicacións da IA na nosa sociedade como ChatGPT. O termo modelo de fundación, ou en inglés Foundation Model foi creado e popularizado polo Centro de Investigación en Modelos de Fundación do Instituto de Intelixencia Artifical Humano-céntrica de Stanford.
Os modelos de fundación son modelos creados para poder realizar unha diversa gama de casos. Debido a isto, a súa creación require habitualmente dunha gran cantidade de recursos tanto computacionais como de cantidade de datos, sendo os máis caros ate o momento de centos de millóns de dólares. Por outro lado, o proceso de adaptar un modelo de fundación existente para un uso específico é moito menos esixente a nivel de recursos.
Os primeiros exemplos de modelos de fundación son modelos lingüísticos como BERT de Google e a serie de "GPT-n" de OpenAI. Máis aló do campo textual, tamén se crearon modelos de fundación en outros campos como para a creación de imaxes (DALL-E e Flamingo), no eido musical (MusicGen), ou no control de robots (RT-2). Actualmente, estanse investigando as súas aplicacións en outros moitos campos como a astronomía, radioloxía, xenómica, física, programación e matemáticas. Detalles técnicos
Modelización
Para que un modelo de fundación xeneralice eficazmente a un gran rango de aplicacións este ten que adquirir representacións ricas do dato de adestramento. Como resultado disto adoitan empregarse na súa construción arquitecturas expresivas que procesan de forma eficiente datos a gran escala. Actualmente, os Transformer, dentro das súas diversas modalidades, é a arquitectura escollida de facto par construír este modelo.
Modelo matemático

En ciencias aplicadas, un modelo matemático é un dos tipos de modelos científicos que emprega algún tipo de formulismo matemático para expresar relacións, proposicións substantivas de feitos, variábeIs, parámetros, entidades e relacións entre variábeis e/ou entidades ou operacións, para estudar comportamentos de sistemas complexos ante situacións difíciles de observar na realidade.
O termo modelización matemática utilízase tamén en deseño gráfico cando se fala de modelos xeométricos dos obxectos en dúas ou en tres dimensións.
O significado de modelo matemático en matemática fundamental porén é algo diferente. En concreto, en matemáticas trabállase con modelos formais. Un modelo formal para unha certa teoría matemática é un conxunto sobre o que definiron un conxunto de relacións unarias, binarias e trinarias, que satisfai as proposicións derivadas do conxunto de axiomas da teoría. A rama da matemática que se encarga de estudar sistematicamente as propiedades dos modelos é a teoría de modelos.
Modelos autorregresivos integrados de medias móbiles

En estatística, un modelo autorrregresivo integrado de medias móbiles (ARIMA) é unha xeneralización dun modelo autorregresivo de media móbil (ARMA). Estes modelos axústanse a datos de series temporales para entender mellor os datos ou para predicir puntos futuros da serie. O modelo adóitase describir como un modelo ARIMA (p, d, q) onde p, d e q son enteiros iguales ou maiores que cero e fan referencia á orde das partes autorregresiva, integrada e de medias móbiles do modelo, respectivamente.
Dada unha serie temporal de datos Xt (onde t é un valor enteiro e Xt son números reales) entón o modelo ARMA(p, q) vén dado por ( 1 − ∑ i
1 p ϕ i L i ) X t
( 1 + ∑ i
1 q θ i L i ) ε t {\displaystyle \left(1-\sum _{i
1}^{p}\phi _{i}L^{i}\right)X_{t}
\left(1+\sum _{i
1}^{q}\theta _{i}L^{i}\right)\varepsilon _{t}\, } onde L é o operador retardo, os φi son os parámetros da parte autorregresiva do modelo, os θi son os parámetros da parte de medias móbiles e os εt son termos de erro. Os termos de erro εt asúmese que son xeralmente variables iid mostreadas dunha distribución normal con media cero: εt ~ N(0, σ2) onde σ2 é a varianza.
O modelo ARMA xeneralízase engadindo un parámetro d para crear o modelo ARIMA (p, d, q) ( 1 − ∑ i
1 p ϕ i L i ) ( 1 − L ) d X t
( 1 + ∑ i
1 q θ i L i ) ε t {\displaystyle \left(1-\sum _{i
1}^{p}\phi _{i}L^{i}\right)(1-L)^{d}X_{t}
\left(1+\sum _{i
1}^{q}\theta _{i}L^{i}\right)\varepsilon _{t}\, } onde d é un enteiro positivo (se d é cero entón o modelo é equivalente a un modelo ARMA). Debe terse en conta que non tódalas combinacións de parámetros producen modelos con comportamento correcto. En particular, se o modelo ase quere que sexa estacionario os parámetros deberán cumprir certas condicións.
Algúns casos especiais do modelo dedúcense de xeito natural. Por exemplo, un modelo ARIMA(0, 1, 0) vén dado por: X t
X t − 1 + ε {\displaystyle X_{t}
X_{t-1}+\varepsilon } o cal é un simple camiño aleatorio.
Úsanse moitas variacións do modelo ARIMA. Por exemplo, se se usan varias series temporais, Xt pódense considerar como vectores, e entón un modelo VARIMA pode ser máis apropiado. Outro exemplo, supoñamos o volume de tráfico dunha estrada. Os fins de semana teñen un comportamento claramente diferenciado dos días de semana. Neste caso considérase que é mellor utilizar un modelo SARIMA (ARIMA estacional) que incrementar a orde das partes AR e MA do modelo. Se se sospeita que a serie temporal contén dependencia ó longo do tempo, entón o parámetro d debe substituírse por valores non enteiros nun modelo fraccional ARIMA (FARIMA, ou tamén chamado ARFIMA).
Modernismo (homónimos)

Modernismo pode referirse a: Artes plásticas
Modernismo, nome en francés, catalán (modernisme), castelán, galego e portugués, entre outros idiomas, dun movemento artístico de finais do século XIX e principios do XX, que recibe diferentes nomes nacionais: Art Nouveau, Sezession (Secesión de Viena, Secesión de Múnic), Jugendstil, Floreale, Liberty, etc.
En inglés e outras linguas, o termo modernism remite á arte moderna ou arquitectura moderna. Aínda que en galego, portugués e castelán modernismo remite á acepción anterior, é usado ás veces con ese significado por influenza da lingua inglesa. Arquitectura
Arquitectura modernista
Non se debe confundir coas expresións "Movemento Moderno" e "Estilo Internacional", conceptos tamén ambiguos que no contexto cronolóxico das décadas centrais do século XX se aplican especialmente á arquitectura contemporánea. Na lingua inglesa o termo modernism é referido ao Estilo Internacional e deriva da obra escrita de Henry-Russel Hitchock e Philip Johnson. Filosofía
Modernidade filosófica é un cambio filosófico que valoriza o futuro sobre o pasado, promovendo a reflexión e a capacidade de transformación social, equivalente á "ilustración" kantiana. Fotografía
Fotografía modernista Literatura
Literatura Modernista:
Modernismo (literatura en castelán)
Literatura española do modernismo
Modernismo (literatura en portugués)
modernismo brasileiro
Literatura modernista ou modernismo anglosaxón, denominación da literatura de vangarda de 1900 a 1940.
Modernismo (poesía árabe)
Modernismo (movemento filosófico e cultural) Música
Música académica do século XX
Música modernista ou moderna é tamén un termo ambiguo que se pode referir a música culta como a de Igor Stravinskii ou en xeral á música do século XX en diante. Teoloxía
Modernismo teolóxico, posición intelectual de certa parte do catolicismo.
Modernismo catalán

O modernismo catalán ou modernisme é un estilo arquitectónico que se desenvolveu en Cataluña (España) e principalmente en Barcelona, ao longo duns 50 anos, entre 1880 e 1930. Aínda que é parte dunha corrente xeral que xorde en toda Europa, en Cataluña adquire unha personalidade propia e diferenciada, e convértese no modernismo probablemente máis desenvolvido. Historia
A finais do século XIX xorden en Europa tendencias arquitectónicas que rompen cos criterios tradicionais e buscan novas formas de edificaren con miras ao século XX, que dan gran relevancia á estética. Este movemento é consecuencia da Revolución Industrial, que foi arraigando nos diversos países, e dos avances derivados dela, como a electricidade, o ferrocarril e a máquina de vapor, que cambiaron de maneira total a forma de vivir da poboación e orixinaron un crecemento das cidades, nas que se foron establecendo industrias que rexentan un número crecente de burgueses. O modernismo é, pois, un estilo urbano e burgués.
O modernismo rexeita o estilo pouco atractivo da arquitectura industrial da primeira metade do século XIX, e desenvolve novos conceptos arquitectónicos baseados na Natureza, que consisten nos materiais de construción que se empregan, nas formas dos edificios e nas figuras das súas fachadas. Os arquitectos e os seus escultores colocan no exterior dos edificios paxaros, bolboretas, follas e flores a modo de elementos decorativos, xa sexa como figuras encostadas ou como adorno da pedra ou cerámica. Tamén son penduradas figuras de tamaño maior, animais fabulosos ou persoas, e nas cornixas elementos de cerámica de cor. As fiestras e os balcóns dispoñen de reixas de ferro forxado, que son labradas artisticamente e conteñen motivos inspirados na Natureza.
O desenvolvemento do modernismo é fomentado en Cataluña pola burguesía, que se sente catalá e é culta e sensible á arte. Esta burguesía ve nesta nova arquitectura o xeito de satisfacer as súas ansias de modernización, de expresar a súa identidade catalá, e de pór de manifesto de xeito discreto a súa riqueza e a súa distinción.
Arquitectos do modernisme
Foron máis de 100 arquitectos os que realizaron edificios de estilo modernista catalán. Destacando entre eles sobre todo tres: Antoni Gaudí, Lluís Domènech i Montaner e Josep Puig i Cadafalch.
O modernismo catalán expandiu a súa influencia noutras zonas de España, que como Cataluña, viviron un gran desenvolvemento económico a comezos do século XX. Destaca neste sentido o modernismo en Cartaxena, fundamentalmente por obra do arquitecto catalán Víctor Beltrí. Obras modernistas recoñecidas pola UNESCO
Algunhas das obras do Modernismo catalán foron catalogadas pola UNESCO como Patrimonio Cultural da Humanidade: de Lluís Domènech i Montaner:
Palau de la Música Catalana en Barcelona;
Hospital de Sant Pau en Barcelona;
de Antoni Gaudí:
Parc Güell en Barcelona;
Palau Güell en Barcelona;
Fachada da Natividade e cripta no Templo expiatorio da Sagrada Familia en Barcelona;
Casa Batlló en Barcelona;
Casa Milá en Barcelona;
Casa Vicens en Barcelona;
Cripta da Colonia Güell en Santa Coloma de Cervelló.
Modesto Domínguez Hervella

Modesto Domínguez Hervella, nado en Verín o 24 de febreiro de 1827 e finado en Madrid o 8 de abril de 1913, foi un matemático e enxeñeiro galego. Traxectoria
Formouse como enxeñeiro na Escola de Guadalaxara. Viviu en Bordeos, onde ocupou a cátedra de Matemáticas e Lingua Española. En 1855 volveu a España e ingresou no corpo de enxeñeiros da Armada. Ampliou estudos en Francia e Inglaterra. Dirixiu as obras civís e hidráulicas de Ferrol, as obras do dique de pedra do arsenal ferrolán e a construción de buques neste estaleiro. Foi director das Escuelas Especiales del Cuerpo y de la Maestranza, comandante de enxeñeiros en Ferrol e A Habana, e presidente da Xunta de Exames para o ingreso no corpo de enxeñeiros da Armada. Foi membro da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales. Obras
Elementos de geometría analítica, 1880.
Modesto García Nóvoa

Modesto García Nóvoa, nado en Buenos Aires en 1896 e finado en Vigo en 1978, foi un médico e político galego. Traxectoria
Os seus pais eran naturais de Gomesende e estiveron emigrados na Arxentina principios do século XX, cando regresaron a Ourense. Estudou Medicina en Valladolid e colexiouse nesa provincia en 1925. Simpatizante de Izquierda Republicana e admirador de Manuel Azaña, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e condenado sen xuízo a ser confinado no campo de concentración das Cocheras dos tranvías de Valladolid. A súa familia foi sometida a acosos e rexistros. Foi expulsado do Colexio de Médicos en decembro de 1936. Saíu do cárcere en decembro de 1937 e foi expedientado coa prohibición para exercer a nivel público a súa profesión. Trasladouse a Vigo e instalouse en Canido. A súa esposa faleceu en xaneiro de 1938, quedando viúvo con tres nenos pequenos. Nos anos corenta abriu consulta en Vigo, pero non foi rehabilitado para a función pública ata os anos sesenta, e obtivo unha praza en Baiona. Colaborou coa rede da oposición antifranquista de Vigo, deu apoio e axuda sanitaria a enlaces da guerrilla e escapados e fuxidos da zona de Vigo. Foi detido en varias ocasións, a máis perigosa o 8 de setembro de 1947, acusado polas súas supostas actividades políticas. Foi procesado na causa 438/47 da Coruña contra Francisco Rey Drox e outros. Finalmente foi posto en liberdade o día 20 ao non aparecer cargos contra na súa contra.
Modesto Grandío Parapar

Modesto Grandío Parapar, nado en Cabanas (O Vicedo) o 11 de xullo de 1889 e finado en Viveiro o 6 de outubro de 1966, foi un mestre e escritor galego. Traxectoria
Emigrou sendo novo a Cuba e estivo cino anos na illa. Regresou a Viveiro onde casou con Rosario Paz Blanco en outubro de 1910. Orientou a súa vida profesional cara ao Maxisterio. Fixo estudos por libre na Escola Normal de Santiago de Compostela e obtivo o título de Mestre en marzo de 1920. Foi mestre en Covas (1920). En febreiro de 1924 foi destinado á escola de San Martín de Arroxo (A Fonsagrada). Unha vez aprobadas as oposicións, exerceu nas escolas de San Pedro de Viveiro (1925-1927), Galdo (1927-1946) e, finalmente, dende 1946, no Grupo Escolar de Viveiro, onde foi director e onde se xubilou en 1959.
Colaborou nos periódicos viveirenses Heraldo de Vivero, La Voz del Pueblo, El Ideal Vivariense, Renovación, La Voz del Pescador e El Landro; e tamén en Diario de la Marina, El Regional, El Progreso, Vida Gallega, La Voz de Oleiros, La Voz de Ortigueira, Las Riberas del Eo, La Comarca, Faro Villalbés, El Faro Astorgano e La Voz de Asturias. Tamén nos periódicos galegos da emigración Vivero en Cuba, Eco de Galicia e Heraldo de Galicia. Obra
Crepuscular. Ensayos poéticos (Artes Gráficas Gerardo Castro, 1930).
Modesto López Rodríguez

Modesto López Rodríguez, coñecido como Zoqueiro, nado en Álvare (A Pastoriza) o 3 de novembro de 1894, foi un zoqueiro e político galego. Traxectoria
Zoqueiro veciño da Pena (Meira). Enlace do guerrilleiro Manuel Castro Tellado dende outubro de 1945, logo da súa morte o 13 de xaneiro de 1947 rexistraron a súa casa o 27 de febreiro e foi detido xunto coa súa parella Anunciación Grandela Novo. Procesados na causa 99/47 por "encubridores de bandoleros", foron xulgados en Lugo o 30 de xaneiro de 1948 xunto con Primitivo Rodríguez Otero, Manuel Cobas Rodríguez, José Coronas Rodríguez, Aniceto Díaz Pereira, América Díaz Pereira, Fidel Díaz Pérez, José María Díaz Cortón, Faílde Fernández Teijeiro, Antonio Freire Sanjurjo, Carmen Freire Sanjurjo, Donato Freire Barja, Lino Carrera Falcón, Francisco Pacio Rodríguez, Manuel Páxaro Seijas, Darío Peinó Jardín, Manuel Pérez Penelas, David Rico Seivane, Serafín Rico Seivane, Salvador Riopedre Río, José Benito Sanjurjo Onega e Josefa Teijeiro Linares. Foi condenado a seis anos de prisión menor. Foi trasladado á Prisión Central de Xixón. Saíu en liberdade condicional o 26 de agosto de 1951. Vida persoal
Era parella de Anunciación Grandela Novo, tamén procesada na mesma causa.
Modesto Prieto Camiña

Modesto Prieto Camiña, nado en Vigo, foi un escritor, xornalista e pintor galego. Traxectoria
Foi profesor axudante do Instituto Nacional de Segunda Ensinanza de Vigo e membro da Sociedad de Amigos del Arte. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi depurado, sendo separado do cargo e inhabilitado. Nun intento de escapar das consecuencias do seu pasado político republicano, participou en febreiro de 1937 nun mitin organizado polo SEU no Cine Odeón de Vigo xunto a Jesús Suevos e Ramón González-Alegre. Enrolouse no exército franquista. Colaborou en Eco de Galicia, Vida Gallega, Ideal Gallego, La Voz del Agro, Las Riberas del Eo, Vida Gallega e Cultura Gallega. É autor da zarzuela La princesa del castillo estreada en Vigo en 1925 e do drama en dous actos Rosiña, con José Bremón Sánchez, estreado en febreiro de 1936. Foi un dos fundadores do Sindicato Nacional de Escritores Españoles. Nos anos cincuenta residía en Madrid.
Modesto Pérez Misa

Modesto Pérez Misa, coñecido como Mateo, nado en Nigrán cara a 1912, foi un mariñeiro e político galego. Traxectoria
Mariñeiro, veciño de Priegue, afiliado ao Sindicato de Marineros da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu. Perseguido pola Garda Civil, o 19 de marzo de 1938 detiveron a súa nai Esperanza Misa Rodríguez xunto as veciñas de Panxón Emilia Sanromán Pérez, Angelina Valtierra Rodríguez e María Giraldez González e a veciña de Priegue Dolores Silva Fernández, que estiveron presas tres meses. O xuíz militar de Vigo reclamouno mediante requisitoria o 9 de abril de 1938 xunto con Manuel Gallego Salgueiro. Declarado en rebeldía. O 7 de outubro detiveron a Joaquina Misa Aballe, os seus irmáns Francisco e Manuel, a muller deste Matilde Figueroa Barra e o seu fillo manuel Misa Figueroa. Finalmente foi detido xunto con Manuel Gallego Salgueiro na casa deste onde estaban refuxiados o 24 de novembro de 1938. Xulgado en Vigo por rebelión militar o 11 de marzo de 1939 con Manuel Gallego Salgueiro, Purificación Veiga Campos, Manuel Rodríguez Domínguez, Avelino Veiga Gallego, Julio Veiga Campos, Adelina Veiga Campos, Belarmina Quinteiro Gallego, Olivia Veiga Campos, Juana Campos Costas, Adoración Gallego González, Mercedes Salgueiro Salgueiro, Balbina Salgueiro Rodríguez, Angelina Salgueiro González, Julia Rodríguez Domínguez e Prudencio Figueiras Bastos; Modesto foi condenado a cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en xaneiro de 1940. Volveu ser detido en xuño de 1945, condenado, foi trasladado á Prisión Central de Xixón de onde saíu en liberdade condicional en agosto de 1945.
Modesto Seara

Modesto Seara Vázquez, nado o 11 de setembro de 1931 en Allariz e finado o 26 de decembro de 2022, foi un político e xurista galego. Traxectoria
Realizou estudos en dereito na Universidade Central de Madrid, e obtivo o título de licenciado en 1955. Viaxou a Londres en 1957 e tamén a París, onde cursou o doutoramento en dereito internacional na Universidade da Sorbona. En 1959 presentou a tese Études de Droit Interplanetaire, unha das primeiras obras sobre o dereito do espazo exterior.
Logo de doutorarse marchou a México, onde foi profesor da Universidade Nacional Autónoma de México. A finais do século XX empezou a crear unha rede de universidades públicas no estado de Oaxaca, da que acabou por ser reitor. A rede, o Sistema de Universidades Estatais de Oaxaca (SUNEO) comprende a Universidade Tecnolóxica da Mixteca, a Universidade do Mar, a Universidade do Istmo, a Universidade da Serra Sur, a Universidade da Sierra Juárez, a Universidade do Papaloapan e a Universidade da Cañada. Ese de reitor era o posto que tiña en 2011, cando recibiu a Medalla Castelao.
Foi académico das Relacións Internacionais, destacou polas súas achegas no campo do Dereito do espazo exterior, dereito internacional e o estudo das Relacións Internacionais.
Premios e distincións
En 2011 foi recoñecido pola Xunta de Galicia coa Medalla Castelao.
Modificación

Unha modificación, cambio, mudanza ou transformación presupón unha alteración dun estado, modelo ou situación anteriores, cara a un estado, modelo ou situación futuros, por razóns inesperadas e incontrolábeis, ou por razóns premeditadas. Mudar implica, necesariamente, capacidade de comprensión e adopción de prácticas que concreten o desexo ou vontade de transformación. É dicir, para que o cambio aconteza, as persoas precisan estar sensibilizados e conscientes dela, de que tal cambio tivo lugar.
Modio da Ponte Puñide

O modio de Ponte Puñide é un vaso cilíndrico de bronce datado no século IV, achado no ano 1913 no lugar da Ponte Puñide, na parroquia de Gonzar, no concello do Pino. Está exposto no Museo Arqueolóxico Nacional de Madrid. Características
O vaso era empregado polos romanos coma unidade de medida de áridos, particularmente o trigo. A importancia deste modio (latín: modius) atópase na inscrición que recolle a mención dos principais (curiae) das cidades, que estaban ao cargo de recolectar os impostos entre os habitantes dos núcleos urbanos en tempos dos emperadores Valentiniano I (364-375), Valente (364-378) e Graciano (375-383), que estiveron vencellados ao poder entre 367 e 375.
O modio como unidade de medida equivalía 8, 6666 litros aínda que o modio de Ponte Puñide mide case 10 litros e ten un peso de 6, 800 kg.