Badaxoz

Badaxoz (en castelán: Badajoz, en estremeño: Badajós), coñecida historicamente en galego como Badallouce, é unha cidade española, capital da provincia de Badaxoz, a máis meridional das dúas provincias de Estremadura. En 2020 tiña 150984 habitantes.
Badaxoz está situado á beira do río Guadiana, e é a porta de entrada natural a Portugal desde a Meseta Central. Badaxoz é a cidade máis poboada de Estremadura. Situada ó suroeste de España, está conectada pola autovía A-5 coas dúas capitais ibéricas, Madrid (a 400 km) e Lisboa (a 230 km). Xeografía
Badaxoz está no suroeste da Península Ibérica e ao oeste da provincia á cal lle dá o nome, no límite con Portugal. Con 1440 km², é o terceiro municipio máis extenso de España, despois de Cáceres e Lorca. O centro urbano dista cinco quilómetros da fronteira de Caia, que recibe o nome do río que nesa zona separa España de Portugal. En termos xeolóxicos, está situada na Submeseta Sur. Foi fundada á beira do Guadiana sobre un outeiro de calcarias paleozoicas, labrado polo río até deixalo nun resalte cunha prominencia de 60 metros. Neste outeiro, denominado La Muela, levántase a Alcazaba de Badaxoz, un dos principais monumentos da cidade. O termo municipal de Badaxoz asenta sobre solos derivados dos depósitos terciarios, que empastaron os relevos paleozoicos. O centro da cidade está a unha altitude 182 metros. No resto do termo municipal, varía entre os 150 metros no tramo máis baixo do Guadiana e os 532 metros no pico Cancho de la Bandera, en Serra Luriana.
Clima
De acordo coa clasificación climática de Köppen o clima de Badaxoz é mediterráneo (Csa), ou mediterráneo continentalizado de acordo con outras fontes, por ter unha amplitude térmica notablemente maior que na costa mediterránea. Os invernos son relativamente fríos, con mínimas que chegan a baixar con certa frecuencia dos 0 °C e, polo tanto, coas consecuentes xeadas. Por outra banda, os veráns son calorosos, con máximas que poden superar en ocasións os 40 °C. As precipitacións son irregulares, cunha media anual ao redor dos 500 mm. Os meses máis chuviosos son os de novembro e decembro. En cambio, os veráns adoitan ser secos, con tan só algunhas precipitacións de carácter tormentoso xeralmente. No outono e primavera o clima é máis inestable que no resto do ano, producíndose con certa frecuencia tormentas. É frecuente, así mesmo, a aparición de néboas, especialmente persistentes no inverno, incluso durante varios días seguidos, ao estar situada a cidade en pleno val do Guadiana. Demografía
Badaxoz contaba en 2020 cunha poboación de 150984 persoas. A pesar de ser a cidade con maior número de habitantes de Estremadura, presenta unha densidade de poboación relativamente baixa (104, 52 hab/km²), debido á extensión do seu termo municipal, un dos máis grandes de España, con 1440, 37 km². Aínda así, ten unha densidade maior cá do conxunto español (93, 55 hab/km²). En comparación co dato estremeño, case cuadriplica a súa media, situada en 2020 en 25, 56 hab/km².
Ademais da propia cidade, o concello inclúe pedanías, barrios e localidades de escasa poboación. Dos 26 núcleos integrados no municipio, só cinco superan os mil habitantes, alén da área urbana pacense. Economía
O sector servizos é o dominante na cidade. O comercio nútrese de clientes procedentes da provincia e de Portugal. Debido á importancia das devanditas relacións comerciais co país veciño, en 2006 inaugurouse a nova instalación da Institución Feiral de Badaxoz (IFEBA), xunto á fronteira do río Caya. Tamén representa un importante nó de comunicacións entre dous países, e está previsto a construción dunha Plataforma Loxística e a chegada do tren de alta velocidade. A cidade conta, así mesmo, cun aeroporto, situado a 14 km do núcleo urbano, ampliado en 2009, un Palacio de Congresos e un parque acuático e de lecer, Aqua Badajoz. O chan industrial da cidade atópase concentrado case na súa totalidade nun gran polígono industrial, El Nevero, situado xunto á A-5, o cal se atopa continuamente en proceso de expansión. Nel están instaladas empresas dos sectores máis variados. Ademais, hai outros chans industriais nos accesos á cidade e en pequenos polígonos en barrios como San Roque.
No verán de 2007, presentouse o proxecto de construción da nova sede da Caja de Badajoz, que comezou a edificarse en outubro de 2008. Trátase dun centro financeiro que conta cun edificio de 88 metros de altura, o que o converteu no edificio máis alto de Estremadura. Cultura
Entidades culturais
Museos
Museo Estremeño e Iberoamericano de Arte Contemporánea, inaugurado o en 1995, contén coleccións de artistas españois, portugueses e iberoamericanos.
Museo Provincial de Belas Artes, situado en dúas casas palacianas do século XIX, conta con dous mil metros cadrados nos que se expoñen máis de 1200 pezas de pintura e escultura, que representan a máis de 350 artistas como Francisco de Zurbarán, Francisco de Goya, Pablo Picasso ou Salvador Dalí, entre outros.
Museo Arqueolóxico Provincial, situado no Palacio dos Duques da Roca, do século XVI.
Museo Metropolitano da Catedral, situado na Catedral de San Xoán Bautista.
Museo do Entroido de Badaxoz, inaugurado no entroido de 2007 na chamada Poterna de Menacho, conta cun percorrido pola historia do entroido pacense.
Museo Estremeño do Deporte
Arquivos
Arquivo Histórico Provincial de Badaxoz
Arquivo da Deputación Provincial de Badaxoz
Arquivo Municipal
Arquivos Eclesiásticos de Mérida-Badaxoz
Bibliotecas
Biblioteca de Estremadura (BIEx), dependente da Xunta de Estremadura, atópase no interior da Alcazaba de Badaxoz.
Eventos culturais
Festivais
Festival Ibérico de Cine (FIC)
Festival Ibérico de Música
Festival de Cine Gai e Lésbico de Estremadura
Festival Folclórico Internacional de Estremadura
Festival de Teatro de Badaxoz
Badasom, festival de flamenco e fado que busca conservar e defender o flamenco estremeño.
Jazziberia
Contempopránea, festival de música pop independente.