proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Ruta da antiga vía do ferrocarril Vilaoudriz - Ribadeo

A ruta da antiga vía do ferrocarril Vilaoudriz - Ribadeo está constituída pola recuperación do tramo A Pontenova - Santiso de Abres do antigo ferrocarril mineiro Ribadeo - Vilaoudriz que estivo en funcionamento ata 1964. A ruta forma parte do conxunto das Vías Verdes Percorrido
A ruta discorre ao longo do que fora a antiga vía do tren que comunicaba a principios do século XX as minas de Vilaoudriz co porto de Ribadeo. O trazado recuperado en 2019 é duns 13 quilómetros, á beira do río Eo, entre A Pontenova e Santiso, sendo o tramo de administración galega a zona sur, dende A Pontenova ata o rego do Cairo (uns 6 km), e de administración asturiana a zona norte, entre O Cairo e Santiso (uns 7 km). Nos diferentes tramos mestura distintas superficies: asfalto (A Pontenova - O Cairo), terra e pedras (na zona asturiana). Nel pásanse seis túneles (iluminados de xeito automático) de ata preto de medio quilómetro, e unha ponte. Asemade, á súa beira existen os restos de dúas centrais eléctricas, (unha delas alimentada polo encoro do Pé da Viña, con sentenza de demolición en 2022) e unha esclusa de salmóns, así como a área recreativa do Boulloso e restos de diversas construcións relacionadas co ferrocarril.
Ó ser chá, de baixa dificultade, resulta ideal tanto para realizala andando, como correndo ou en bicicleta. Asemade, todo o seu percorrido é accesible en coche. Galería de imaxes
Túnel de Santiso
Ruta de administración

En farmacoloxía e toxicoloxía, unha ruta ou vía de administración é a forma en que un medicamento, fluído, veleno ou outra substancia entra no corpo. Clasificación
As vías de administración clasifícanse xeralmente segundo o lugar onde se aplica a substancia. Exemplos comúns inclúen a administración oral e intravenosa.
As rutas tamén se poden clasificar en función de onde estea o obxectivo da acción. A acción pode ser tópica (local), enteral (efecto en todo o sistema, pero administrada a través do tracto gastrointestinal) ou parenteral (acción sistémica, pero se administra por vías distintas ao tracto GI). Entre as vías máis comúns atópanse a oral, sublingual, bucal, intravenosa, rectal, tópica, transdérmica, inhalatoria/pulmonar e parenteral. Vía oral: Moitos medicamentos como tabletas, pílulas ou gotas son tomados por esta vía. Tamén dispositivos como as cápsulas endoscópicas.
Vía sublingual e bucal: Medicamentos como a buprenorfina e desamino-oxitocina son exemplos de fármacos administrados por estas vías. A absorción rápida e a evitación do metabolismo de primeira pasaxe son vantaxes clave.
Vía intravenosa (IV): Permite un efecto inmediato, sendo adecuada para emerxencias e pacientes inconscientes. Aínda que evita o metabolismo de primeira pasaxe, ten riscos asociados como anafilaxe e infección.
Vía rectal: Utilizada eficazmente para a administración de moitos medicamentos, especialmente no final da vida, debido á súa rápida e efectiva absorción a través da mucosa rectal.
Vía parenteral: Refírese a calquera vía que non sexa enteral (non a través do tracto gastrointestinal). Inclúe administración por inxección ou inserción dun catéter.
Vía tópica e transdérmica: Medicamentos aplicados na pel para efectos locais ou sistémicos. As parches transdérmicos ofrecen unha absorción lenta pero sostida.
Vía inhalatoria/pulmonar: Utilizada para efectos locais ou sistémicos, especialmente útil para tratar problemas asmáticos. Vantaxes e desvantaxes das rutas de administración
Cada vía ten as súas propias vantaxes, desvantaxes e aplicacións específicas dependendo do medicamento, a condición a tratar e a necesidade de efectos rápidos ou sostidos. A elección da vía adecuada é fundamental para maximizar a eficacia do tratamento mentres se minimizan os efectos secundarios e os riscos para o paciente.
Vía oral
Vantaxes:
Baixo custo económico.
Mínimo risco de reaccións agudas aos medicamentos.
Menores precaucións sobre estilización.
Simplicidade e comodidade de administración.
Desvantaxes:
Absorción irregular e incompleta en certos casos.
Lento inicio de acción.
Non adecuada para medicamentos destruídos polo ácido gástrico.
Vía intravenosa
Vantaxes:
Efecto rápido e control preciso da dose.
Desvantaxes:
Risco de infección.
Necesidade de monitorización continua.
Vía sublingual e bucal
Vantaxes:
Absorción rápida e directa ao torrente sanguíneo.
Desvantaxes:
Absorción incompleta ou errática para a maioría dos medicamentos.
Outras rutas
Inclúen a administración rectal, vaxinal, ocular, ótica, nasal e por inhalación, cada unha coas súas propias vantaxes para situacións específicas e tipos de medicamentos.
Ruta fecal-oral

A ruta fecal-oral ou vía feca-oral (ou orofecal) é unha ruta de transmisión de enfermidades infecciosas nas que un patóxeno procedente das feces dun individuo hóspede pasa ao interior do corpo a través da cavidade oral.
Xeralmente hai pasos intermedios, ás veces moitos, nesta vía de transmisión, entre os que os máis comúns son: auga para beber que estivo en contacto con feces e non foi tratada ou foi tratada inadecuadamente durante a súa depuración;
alimentos que foron manipulados con pouca hixiene e sufriron contaminación por feces;
tratamento de augas residuais pouco axeitado, xunto coa presenza de vectores como as moscas domésticas;
mala hixiene das mans despois de ter estado en contacto con feces ou con obxectos que estiveron en contacto con feces;
prácticas sexuais que implican un posible contacto con feces;
Algunhas das enfermidades que poden transmitirse por esta vía son: Xiardíase
Hepatite A
Hepatite E
Infección por Rotavirus
Shigellose (disentería bacteriana)
Febres tifoides
Infeccións por Vibrio parahaemolyticus
Infeccións por Enterovirus, como a poliomielite
Cólera
Infeccións por Clostridium difficile
Criptosporidiose
Ascaridíase
En modelos experimentais de roedores demostrouse a transmisión de Helicobacter pylori por esta ruta.
Rutabaga

A rutabaga (Brassica napobrassica, ou Brassica napus var. napobrassica), é unha raíz comestíbel que se orixinou nun cruzamento entre o repolo (Brassica oleracea var. viridis) e o nabo (Brassica rapa). Cultívase especialmente no norte de Europa e América do Norte, onde forma parte da gastronomía popular. Non é un cultivo popular hoxe en día en Galiza. Descrición
A planta ten uns 25 cm de altura e se estende por uns 35 cm. A raíz ten 10 cm de lonxitude e 9 cm de diámetro, con exterior acastañado e polpa amarela ou abrancazada. O sabor é moderadamente doce e se asemella ao do nabo, mais con gusto a repolo. A aparencia tamén é semellante ao nabo mais cambia na cor da polpa e que a raíz é máis mesta, con máis rebentos, colleitándose cando acadan un talle maior. A diferenza do nabo ten as follas máis suaves e cerosas. Historia
A primeira mención escrita é do botánico sueco Gaspard Bauhin en 1620, que menciona que medra brava en Suecia.
Adóitase considerar orixinaria de Escandinavia ou Rusia. Cara finais do século XVII introduciuse en Inglaterra e Francia e algunhas partes dos Estados Unidos coma Illinois (referencias do seu cultivo en 1817).
Historia botánica
A taxonomía sobre a rutabaga sufriu moitos cambios. O botánico sueco Gaspard Bauhin, en 1620 deulle o nome de Brassica napobrassica na súa obra Prodromus. Carl von Linné en 1753 no seu libro Species Plantarum considerouna coma unha variedade botánica de B. oleracea: B. oleracea var. napobrassica. Posteriormente tense considerado noutros táxones coma variedade subespecie ou elevada ao nivel de especie como se vai facer en 1768 baixo o nome de Brassica napobrassica que é o que actualmente se acepta. Cultivo
Cómpre das mesma condicións de crecemento ca o nabo, clima fresco para medrar axiña e con calidade. Plántase na primavera cando o terreo xa se pode traballar, puidéndose tamén sementar polo outono en climas de invernos non moi fríos. Lévalle un mes e medio menos en madurar ca o nabo. Aspectos nutritivos
Son plantas ricas en betacarotenos. Cociñada ten moi baixo nivel calórico: 39 calorías por 100 gramos. . 1, 3 gramos de proteínas e 6 gramos de graxas. Salientan os 326 gramos de potasio. Uso
Emprégase moito na gastronomía do norte de Europa, coma no prato alemán coñecido coma Steckrübeneintopf (en lingua alemá a rutabaga chámase Steckrübe), tamén na Hamburger National e no Lübecker National (a denominación National adóitase engadir aos pratos que levan esta raíz). É moi empregada tamén en toda Escandinavia.
Pódese comer crúa ou cociñada. O puré de rutabaga é moi común. Pódese comer gratinada con queixo, sofrixida ou conservada en aceite e especias. En ensaladas tállase en toros ou pauciños. Crúa é lixeiramente doce
Algunhas variedades empréganse para a alimentación de vacas leiteiras. Denominacións noutras linguas europeas
En castelán coñécese tamén coma colinabo. En inglés coma swede turnip ou simplemente swede. En francés coma navet de Suède, rutabaga ou chou navet. O portugués coincide co galego. En alemán chámanlle Steckrübe.
Rutenio

O rutenio é un elemento químico de número atómico 44 situado no grupo 8 da táboa periódica dos elementos. O seu símbolo é Ru. É un metal de transición, pouco abundante, do grupo do platino. Atópase normalmente en minas de platino e emprégase como catalizador nalgunhas aliaxes de platino. Descubriuno en 1844 Karl Ernst Claus, un alemán do Báltico e deulle o nome derivándoo de Rutenia, unha forma latina de Rusia.
Ruth Crawford Seeger

Ruth Crawford Seeger, de solteira Ruth Porter Crawford, nada en East Liverpool, Ohio, o 3 de xullo de 1901 e finada en Chevy Chase, Maryland, o 18 de novembro de 1953, foi unha compositora e etnomusicóloga estadounidense. Traxectoria
Filla dun ministro metodista intinerante, Ruth Crawford criouse e estudou en Florida ata que se trasladou ao Conservatorio de Chicago, onde estudou composición e teoría musical con Adolf Weidig, quen a animou a dar a coñecer os seus primeiros Preludios para piano, de 1924, nos que xa se manifesta o seu estilo "ultramoderno", como na Sonata para violín e piano, de 1926.
Recoñecida especialista na música folclórica e popular norteamericana, colaborou con Alan Lomax en dúas antoloxías importantes durante a década de 1940 (Our Singing Country, 1941, e Folk Song: USA, 1947) e editou outras en solitario até a súa morte. Antes disto dedicouse principalmente á composición.
Participou activamente na difusión da música contemporánea e foi un dos fundadores da Sociedade Internacional pola Música Contemporánea. Unha bolsa concedida pola fundación Gugenheim, en 1930, permitiulle pasar unha frutífera tempada en Europa, onde entrou en contacto cos compositores máis relevantes da época, tales como Béla Bartók, Arnold Schönberg ou Alban Berg, e ademais conseguiu que a súa propia música fose coñecida fóra de América.
A súa actividade creativa pode dividirse en dúas etapas: de 1924 a 1929, na que, influída pola obra de Aleksandr Skriabin, experimentou coa atonalidade e os ritmos irregulares, e de 1930 a 1933, en que participou da música serial. A súa obra máis difundida, nunha produción moi curta, é o Cuarteto de corda, de 1931, no que "ordenacións de altura, ritmo, duracións e dinámica anticipan a música vangardista da posguerra mundial".
En 1932 Ruth Crawford contraeu matrimonio co compositor, musicólogo e teórico Charles Seeger, cuxas ideas musicais influíron tanto nas súas composicións coma na súa posterior dedicación exclusiva ao folclore. O matrimonio tivo catro fillos, dous deles, Peggy e Mike Seeger, dedicados tamén á música folk. Charles Seeger achegou á unión o fillo do seu primeiro matrimonio, entón de trece anos de idade, que máis tarde sería o famoso cantante e músico Pete Seeger.
Desde 1933, Crawford-Seeger abandonou practicamente a composición, coa soa excepción de Rissolty Rossolty, unha autodenominada "fantasía americana para orquestra", baseada en melodías populares e composta para un programa educativo da radio CBS. Con todo, na década do cincuenta pareceu recobrar o interese por compor de novo de acordo coa súa formación vangardista, completando en 1952 unha Suite para quinteto de vento; mais o cancro acabou con ela no ano seguinte. En opinión de Alex Ross, que a considera "unha das poucas grandes compositoras da primeira parte do século XX",
Ruth Lorenzo

Ruth Lorenzo Pascual, nada en Las Torres de Cotillas (Murcia) o 10 de novembro de 1982, máis coñecida como Ruth Lorenzo, é unha cantante e compositora española. É coñecida pola súa participación no concurso británico The X Factor en 2008 e por compoñer varios temas de Auryn ou Dannii Minogue. En 2014 foi escollida para representar a España no Festival de Eurovisión 2014 coa canción "Dancing in the rain". Traxectoria
Ruth representou a España no Festival de Eurovisión 2014, que se celebrou en Copenhaguen, a capital de Dinamarca, coa canción "Dancing in the rain". Quedou no 10º posto empatando a puntos con Dinamarca que quedou 9ª.
Ruth Pliego Vázquez

Ruth María Pliego Vázquez é unha arqueóloga e numismática española, experta na moeda visigoda. É profesora da Universidade de Sevilla. Foi galardoada coa Medalla Huntington da American Numismatic Society en 2023. Traxectoria
Ruth Pliego cursou estudos de Xeografía e Historia na Universidade de Sevilla entre 1991 e 1996, e en 2006 acadou o seu doutoramento na mesma universidade, cunha tese titulada Historia monetaria del Reino visigodo de Toledo. La amonedación áurea (c. 568-714).
Logo comezou a súa carreira profesional no Instituto Andaluz do Patrimonio Histórico, onde permaneceu ata 2011, compaxinando este traballo coa actividade investigafora, participando en diversos proxectos de instucións como a Universidade de Málaga, a Universidade de Sevilla, a Universidade Princetou ou a École des hautes études hispaniques et ibériques (Casa Velázquez); nesta última estivo contratada no bienio 2012-2013 como coordinadora dun proxecto internacional financiado pola Agence National de la Recherche. Durante o curso 2017-2018 foi investigadora residente no Institut d'Études Avancées de París.
Pliego forma parte do proxecto FLAME (Framing the Late Antique and Early Medieval Economy) na Universidade Princeton desde 2015.
Como docente, leva participando desde 2016 en programas de doutoramento de universidades como a Sorbona Paris-IV ou a Universidade de Padua, e exerce como profesora adxunta no departamento de Prehistoria e Arqueoloxía da Universidade de Sevilla.
Entre outras sociedades e institucións académicas, Ruth Pliego é membro da Royal Numismatic Society, de Londres, e da Sociedade Iberoamericana de Estudos Numismáticos, de Madrid. En 2023 foi recoñecida coa Medalla Huntington, outorgada pola American Numismatic Society, e en 2025 foi merecedora do premio Jetón de Vermeil, outorgado pola Sociedade Francesa de Numismática. Publicacións
Ruth Pliego leva publicados máis de medio cento de artigos, fundamentalmente sobre numismática, en revistas especializadas como The Numismatic Chronicle, The American Journal of Numismatics ou The Journal of Archaeological Numismatics, así como diversos capítulos en libros e participación en obras conxuntas, e algunhas monografías: (2009). La moneda visigoda. Universidad de Sevilla. ISBN 978-84-472-1213-2
(2012). "La moneda visigoda: Anexo I". En SPAL. Revista de Prehistoria y Arqueología. Nº 21. Páxinas 209-233.
(2015). Bellum et argentum. La Segunda Guerra púnica en Iberia y el conjunto de monedas y plata de Villarrubia de Los Ojos (con F. Chaves et al. ). Universidad de Sevilla. ISBN 978-84-472-1562-1
(2020). Colección Cores. Monedas antiguas. Cartago y Norte de África (Parte III) (con G. Cores Uría et al. ). Universitat de València.
Rutherfordio

O rutherfordio (anteriormente chamado kurchatovio e unnilquadio) é un elemento químico da táboa periódica dos elementos de símbolo Rf e número atómico 104. O seu nome foi elixido en honra do barón Ernest Rutherford, científico colaborador do modelo atómico e física nuclear.
Ruxerruxe

Os termos dixomedíxome, ruxerruxe ou rumor refírense a unha noticia vaga baseada en especulacións non confirmadas que se dan por certas cun obxectivo determinado e que condicionan o comportamento dos demais cara a el por enriba da información obxectiva. Ao non se tratar de información contrastada, rara vez se difunde de forma aberta ou oficial, aínda que isto non impide que se estenda de forma rápida. A forma tradicional e máis usada de estender un rumor foi sempre o "boca a boca" pero coa aparición de Internet, a sociedade comezou a tirar proveito do anonimato que dá este medio para estender todo tipo de ruxerruxes. Así, son moi comúns nos ámbitos da prensa rosa ou nos prognósticos políticos, espallándose con enorme eficiencia e fornecendo unha información social grazas ao seu enorme potencial manipulador.
Ruído

O ruído é a sensación auditiva inarticulada xeralmente desagradable. Nun ambiente, defínese como todo o molesto para o oído ou, máis exactamente, como todo son non desexado. Desde ese punto de vista, a máis excelsa música pode ser cualificada como ruído por aquela persoa que en certo momento non desexe ouvila.
No ámbito da comunicación sonora, defínese como ruído todo son non desexado que interfire na comunicación entre as persoas ou nas súas actividades.
Cando se utiliza a expresión ruído como sinónimo de contaminación acústica, está a facerse referencia a un ruído (son), cunha intensidade alta (ou unha suma de intensidades), que pode resultar mesmo prexudicial para a saúde humana. Contra o ruído excesivo úsanse tapóns para os oídos e orelleiras (cascos para as orellas, os cales conteñen unha electrónica que diminúe os ruídos exteriores, diminuíndoos ou facendo que a súa audición sexa máis agradable), para así evitar a perda de audición (que, se non se controla, pode provocar a xordeira). Efectos na saúde
Algúns efectos do ruído sobre a saúde son: Enfermidades fisiolóxicas: pódense producir no traballo ou ambientes sonoros ao redor dos 100 decibeis, algunhas tan importantes como a perda parcial ou total da audición.
Enfermidades psíquicas: producidas por exceso de ruído, pódense citar o estrés, as alteracións do soño, diminución da atención, depresión, falta de rendemento ou agresividade.
Enfermidades sociolóxicas: alteracións na comunicación, o rendemento etc.
Enfermidades patolóxicas: alteracións no metabolismo.
Enfermidades musculares: alteracións nos músculos.
O estudo do ruído, a vibración e a severidade nun sistema denomínase NVH. Estes estudos van orientados a medir e modificar os parámetros que lle dan nome e que se dan en vehículos a motor, de forma máis detallada, en coches e camións.
Pola contra, os ruídos son tamén sons simples ou complexos pero inharmónicos e de moi alta intensidade, que xeran intolerancia ou dor ao oído e unha sensación de despracer ao individuo. Límites
As contornas con máis de 65 decibeis (dB) considéranse inaceptables. [Cómpre referencia]
En España, os ciclomotores non poden superar en máis de 4 dB o nivel de emisión sonora da súa ficha de homologación. [Cómpre referencia]
Por baixo de 80 dB o oído humano non presenta alteracións definitivas. Estes niveis xeran molestias pasaxeiras denominadas fatiga auditiva, onde o oído interno non sofre problemas definitivos. Cando a intensidade supera os 90 dB comezan a aparecer lesións irreversibles canto maior sexa a exposición e a susceptibilidade persoal. [Cómpre referencia]
Ruído de Poisson

Ruído de Poisson ou ruído de disparo é o tipo de ruído imperante nos sensores ópticos pasivos, incluso baixo unha alta iluminación. Este tipo de ruído é modelábel baixo o proceso de Poisson dada a flutuación aleatoria discreta de fotóns e electróns, e a súa natureza cuántica, o que provoca que a cámara non sexa capaz de capturar fraccións de fotóns.
É definido como a proporción entre a S N R
√ N {\displaystyle SNR
\surd N} onde N {\displaystyle N} é o nome dos electróns ou fotóns medidos no experimento.
A maior sinal, menor fracción do mesmo contén ruído de disparo. O maior efecto disruptivo deste fenómeno ocorre en baixas iluminacións e menor chegada de fotóns ao sensor.
Ruído de patrón fixo

O ruído de patrón fixo, ou no seu acrónimo en inglés FPN (Fixed-Patern Noise) é a falta de uniformidade nos valores de saída dos píxeles nun sensor de imaxe dixital baixo unha iluminación uniforme. Os fotodiodos presentan variacións de sensibilidade e rendemento que teñen como consecuencia unha ausencia de consistencia na saída do sinal. Estas variacións increméntanse cando non contamos con iluminación externa.
Este patrón de ruído inclúe o concepto dos "píxeles quentes", que se definen como tales cando a intensidad dun píxel está moi por riba das flutuacións aleatorias de ruído ambiente. O ruído de patrón fixo acostuma aparecer durante os tempos de exposición moi longos do sensor e agrávase co aumento da temperatura.
Este patrón de ruído é único para cada sensor, se se mide nas mesmas condicións de temperatura e duración da exposición, pero difire entre distintos sensores. Tomando v o {\displaystyle vo} como o valor do píxel nominal (baixo unha iluminación uniforme), e o valor de saída do píxel do sensor v i j {\displaystyle vij} para 1≤ i {\displaystyle i} ≤n e 1≤ j {\displaystyle j} ≤m, entón o ruído de patrón fixo defínese como o conxunto de valores:
∆ v o i j {\displaystyle voij} v o i j {\displaystyle voij} − v o {\displaystyle vo} Nos sensores CMOS (PPS e APS) apréciase un maior FPN que en sensores de tipo CCD, que só sofren de ruído de patrón fixo por corrente escura e pola variación de sensibilidade do fotodetector, pero reciben un tipo de FPN por columnas, que aparece representado na imaxe final en forma de “raias” resultando nunha significativa degradación da imaxe. Cuantificación do FPN
O ruído de patrón fixo é medíbel pola desviación estándar da uniformidade dos píxeles de saída baixo unha iluminación uniforme. Tipicamente representada polas variacións de voltaxe en %. Valores de desviación estándar para o FPN de entre < 0. 1% e > 4% son comunmente rexistrados.
Experimentalmente, o FPN avalíase: Preparando unha fonte de iluminación uniforme (incluída a non iluminación)
Capturar múltiples imaxes
Para cada pixel calcular o valor de saída medio (para eliminar o ruído temporal)
Estimar a desviación estándar dos valores dos píxeles de saída
Repetir o proceso para distintos niveis de iluminación
Ryoji Noyori

Ryoji Noyori (野依良治), nado o 3 de setembro de 1938 en Kōbe (神戸市, Kōbe-shi) (Xapón), é un químico xaponés gañador do premio Nobel de Química en 2001. Noyori compartiu a metade do premio con William Standish Knowles polo estudo das hidroxenacións utilizando catalizadores quirales; a segunda metade do premio foi para K. Barry Sharpless polo seu estudo das reaccións de oxigenación utilizando catalizadores quirales. Traxectoria
Fascinouse coa química aos 12 anos, logo de escoitar unha presentación sobre o nailon. Viu no poder da química como ter a capacidade de "obter valores elevados a partir de case nada". Converteuse en estudante na Universidade de Kyoto onde se gradó en 1961, e se doutorou en enxeñería química en 1967.
Traballou como un instrutor no grupo de investigación de Hotosi Nozaki antes de ser nomeado profesor asociado na Universidade de Nagoya. Tras o traballo posdoutoral con Elias J. Corey en Harvard volveu a Nagoya, converténdose nun catedrático en 1972.
Actualmente segue vivindo en Nagoya, aínda que é tamén agora presidente de RIKEN (理研), unha iniciativa de investigación nacional en varios lugares cun orzamento anual de 800 millóns de dólares estadounidenses. Investigacións científicas
Noyori cre firmemente no poder da catálisis e da química sostible; nun artigo recente defende a procura da "elegancia práctica en síntese". Neste artigo afirma que "a nosa capacidade de concibir unha síntese química sinxela e práctica é imprescindible para a supervivencia das nosas especies. " Noutro lugar dixo que "A investigación é para as nacións e a humanidade, non para os propios investigadores. " Anima aos científicos a ser politicamente activos- "Os investigadores deben incitar opinións públicas e políticas gobernamentais cara á construción da sociedade sostible no século XXI.
Ryuichi Matsuda

Ryuichi Matsuda, nado o 8 de xullo de 1920 e finado o 19 de xuño de 1986, foi un entomólogo xaponés, coñecido por defender a síntese evolutiva ampliada. Traxectoria
Matsuda doutorouse en entomoloxía pola Universidade de Stanford. Entre 1968 e 1986, traballou no Instituto de Investigación en Biosistemas do Canadá. Escribiu diversos traballos sobre morfoloxía comparada de insectos, entre os que destaca o seu polémico Animal Evolution in Changing Environments (1987).
Cuñou o termo "panecoloxismo" para referirse á síntese evolutiva ampliada, que concibiu como unha fusión entre darwinismo e neolamarckismo. Sostivo que a heterocronía é o mecanismo fundamental do cambio evolutivo, e que unha innovación evolutiva pode producirse por asimilación xenética. As súas posturas foron criticadas por outros científicos, segundo os cales estaban baseadas en especulacións; porén, tamén recibiu comentarios positivos doutros entomólogos.
Rzeszów

Rzeszów é unha cidade de Polonia cunha área urbana duns 170000 habitantes.
Ràdio i Televisió d'Andorra

Radio e Televisión de Andorra ou RTVA (en catalán Ràdio i Televisió d'Andorra) é a empresa pública de radio e televisión do Principado de Andorra. O seu principal obxectivo é o de consolidar un servizo de radio e televisión que axude ó pluralismo informativo, á formación dunha opinión pública libre e á difusión da cultura do principado.
Na actualidade conta cunha cadea de televisión creada en 1995 chamada Andorra Televisió; e dúas emisoras de radio Ràdio Nacional d'Andorra e Andorra Música. Historia
A televisión e radio de Andorra naceron o 26 de outubro de 1989 despois de que o Consello Xeral de Andorra acordara a necesidade da creación dunha empresa de radiodifusión. Como resulta, o Organisme de Ràdio i Televisio d'Andorra (ORTA) foi creado e as emisións de Ràdio Nacional d'Andorra comezaron en decembro de 1990. O servizo televisivo comezou a mans de Andorra Televisió (ATV) en 1995. Desde o ano 2002, RTVA foi membro activo da Unión Europea de Radiodifusión e participou no Festival de Eurovisión desde o 2004. No ano 2011 decidiu deixar a Unión Europea de Rediodifusión debido a problemas económicos.
A empresa compite coas cadeas de televisión e radio de España e Francia, que tamén se reciben no país.
Rádio Renascença

A Rádio Renascença é unha canle de radio portuguesa de inspiración católica e pertencente á Igrexa Católica a través do grupo r/com - Renascença Comunicação Multimédia. Historia
Fundada por Monseñor Manuel Lopes da Cruz, as emisións experimentais tiveron inicio en xuño de 1936 cun emisor instalado en Lisboa. A 1 de xaneiro do ano seguinte iniciáronse as emisións regulares. Un mes despois do inicio das emisións diarias, os estudios da rúa Capelo ficaron preparados e a Rádio Renascença instalouse nese local onde aínda hoxe permanece.
A emisora tivo un papel importante durante a Revolución dos Caraveis, pois dende ela foi emitida a canción Grândola, Vila Morena, sinal para o comezo do levantamento militar contra a ditadura do Estado Novo. En 1975 foi ocupada por un grupo de traballadores, mais en decembro dese mesmo ano foi devolvida á Igrexa Católica e nunca chegou a ser nacionalizada.
En 1986 a Rádio Rensacença pasa a emitir dúas programacións distintas, 24 horas por día, a través da Rádio Rensacença (OM e FM nacionais) e da RFM (FM nacional). En 1998 crea Mega Hits FM, e, en 2008, a Rádio Sim.
Alén destas canles, a Rádio Rensacença emitía programación de ámbito rexional en OM e FM a partir de estudios propios instalados en diversas cidades, coma Braga, Chaves, Elvas, Évora, Leiria, Lisboa, Porto e Viseu, até o 4 de agosto de 2008, día no que as emisoras rexionais se converteron en emisoras rexionais estéreo da nova Rádio Sim.
Rádio Rensacença tamén emite a través de Internet para todo o mundo.
Rádio UNESP

A Rádio UNESP é unha emisora de radio brasileira do municipio de Bauru, no centro-oeste do Estado de São Paulo, ligada ao Centro de Rádio e Televisão Cultural e Educativa da Universidade Estatal Paulista. Foi creada o 13 de marzo de 1991.
É unha radio musical diversificada, con atención á música popular brasileira. A emisora emite nun raio de 100 km, atendendo a cidade de Bauru e a rexión. Tamén emite noticias de interese xeral. Programas
Vida Caipira
Jornal da Tarde
Clássicos UNESP
Sintonia Fina
Flash Back
A música no tempo
Conjuntos & Orquestras
Unespinha
Rádio Saudade
Rávena

Rávena (en italiano Ravenna, en romañolo Ravèna) é unha cidade ao norte de Italia na Emilia-Romaña, é a capital da provincia homónima. Sitúase na chaira nororiental da Romaña, a poucos quilómetros do Mar Adriático. O municipio ten unha poboación de case 160. 000 habitantes, dos cales a maior parte viven no núcleo urbano.
Rávena é famosa polos seus monumentos bizantinos e paleocristiáns que revelan a súa orixe antiga e o seu papel histórico no desenvolvemento italiano. A 36 quilómetros da cidade esténdense os lidi ravennati, praias inmensas no verde da famosa costa romañola.
En Rávena atópase enterrado Dante Alighieri, autor d’A Divina Comedia. Historia
As orixes de Rávena remóntanse á metade do II milenio antes da nosa era. No período romano, a cidade tivo certa importancia estratéxica pola súa situación fronteiriza. En tempos de Xulio César construíuse un porto na localidade veciña de Classe, a uns oito quilómetros do centro de Rávena.
No ano 402 o emperador Honorio trasladou trasladou á cidade desde Milán a capital do Imperio Romano de Occidente. A solidez das súas murallas e as excelentes comunicacións do seu porto co Mediterráneo oriental motivaron esta decisión.
Logo da desaparición do Imperio Romano de Occidente no 476, a cidade continuou a ser capital dos reinos xermánicos de Italia. Os reis Odoacro (476-493) e Teodorico (493-526) continuaron o engrandecemento da cidade.
O reino ostrogodo entrou en crise trala morte de Teodorico. Os bizantinos interviron abertamente na política do reino a partir do 535, en que se desencadean as Guerras Góticas. A cidade será tomada polo xeneral bizantino Belisario no 540. Converterase entón en sé do exarca enviado desde Constantinopla para gobernar Italia. A cidade permanecerá baixo dominio bizantino até o 751, cando é ocupada polos longobardos. Os compases iniciais do exarcado, baixo a autoridade do emperador Xustiniano e da súa esposa Teodora (século VI), sinalan o momento de máximo esplendor da cidade.
No século XV pasou aos venecianos e no século seguinte á Igrexa, baixo a que permaneceu ata a Unidade de Italia. Monumentos
Ten importantes edificios paleocristiáns, como o oratorio de San Lorenzo, coñecido como o mausoleo de Gala Placidia, e os baptisterios ortodoxo e ariano. Os edificios máis impoñentes son a basílica ariana, construída por Teodorico (hoxe dedicada a San Apolinar) e a da San Vidal, construída por Xustiniano I.
Nas proximidades da cidade atópase a basílica de San Apolinar, que pertencía ao porto de Clase, hoxe desaparecido. Este edificio é máis antigo que as basílicas da cidade.
Réquiem por un asasino

Réquiem por un asasino (en inglés: The Hunter's Prayer) é un filme de 2017 dirixido por Jonathan Mostow, e baseado na novela de 2004 For the Dogs, escrita por Kevin Wignall. É unha coprodución entre os Estados Unidos, Alemaña e España. O filme conta a historia dun sicario en conflito que axuda a unha muller nova a vingar a morte da súa familia. Está protagonizado por Sam Worthington, Odeya Rush, Allen Leech e Amy Landecker. A rodaxe comezou o 12 de agosto de 2014 en Yorkshire, Inglaterra.
Estreouse en galego o 18 de xaneiro de 2023 a través da TVG. Personaxes
Sam Worthington como Stephen Lucas
Odeya Rush como Ella Hatto
Allen Leech como Richard Addison
Amy Landecker como Gina Banks
Martin Compston como Metzger
Verónica Echegui como Dani
Gabrielle Mostow como Jillian
Shayne Drummond como Teresa
Ría

A ría é unha entrada de costa, ou grande estuario, que se formou polo afundimento parcial dun val costeiro de río. As rías diferéncianse dos fiorde porque o val non tivo unha orixe glacial. Apareceron durante a regresión do último período glacial, que foi o Holoceno.
Do mesmo xeito que no caso dos esteiros, para a ría, a confluencia de augas de mar e río é unha das súas características determinantes. A vida nelas está determinada pola influencia equilibrada de mar e río, maiormente en canto ás súas augas e correntes, estando por un lado rexido polas subidas e baixadas das mareas e por outro condicionado polo caudal do río. Polo feito de estar situadas na parte final dun río, as rías teñen tendencia ao ateigamento, é dicir, á recepción e enchido por materiais erosivos do propio río, así como doutros arrastrados polas correntes costeiras, que ó entrar no recuncho que ofrecen as rías suavizan a súa potencia e descargan materiais. Rías
En España son coñecidas as Rías Baixas e as Rías Altas en Galicia, aínda que tamén se podee atopar este tipo de desembocaduras en Asturias, Cantabria, País Vasco e Huelva. En Portugal están tanto a ría de Aveiro como a ría Formosa (Algarve).
Nas costas galegas e cantábricas, de sur a norte e de oeste a leste, están as seguintes rías:
Galicia
Rías Baixas
Ría de Baiona Ría de Vigo
Ría de Pontevedra
Ría de Arousa
Ría de Muros e Noia
Ría de Corcubión
Rías Altas
Segundo o tempo de aparición xeolóxico das rías, as rías por riba de Cabo Fisterra pódense clasificar como rías Altas e Medias. O termo de rías Medias xorde para definir as rías que están entre Cabo Fisterra e Estaca de Bares e que apareceron posteriormente ás rías Baixas e antes que as cantábricas. Rías Medias ou centrais
Ría de Camariñas
Ría de Corme e Laxe
Ría da Coruña ou Ría do Burgo
Ría de Betanzos
Ría de Ares
Ría de Ferrol
Ría de Cedeira
Ría de Ortigueira
Rías Altas
Ría do Barqueiro
Ría de Viveiro
Ría de Foz
Ría de Ribadeo
Do resto do Mar Cantábrico
Ría de Navia
Ría de Villaviciosa
Ría de Tina Menor
Ría de Bilbao
Ría de Pasaxes
Rías na Bretaña
Rias (chamadas aber en bretón e en francés) en Finistère:
Aber-Wrac'h (Aber Ac'h en bretón)
Aber-Benoît (Aber Benniged en bretón)
Aber-Ildut (Aber Iltud en bretón)
Ribeira do Trieux, en Côtes-d'Armor
Val do río Rance, en Ille-et-Vilaine
Rías en Portugal
Ría de Aveiro
Ría de Alvor
Ría de Faro
Ría Formosa
Rías nas Illas Británicas
Gales
Milford Haven, en Pembrokeshire.
Irlanda
Lough Swilly, situada na punta norte na rexión da península de Inishowen.
Inglaterra
A costa sur do país ten numerosas rías (rias): Portsmouth Harbour
Langstone Harbour,
Chichester Harbour,
Pagham Harbour,
Southampton Water,
Poole Harbour
Os esteiros do Exe, Teign e Dart, o Esteiro de Kingsbridge, e Plymouth Sound en Devon, e os esteiros do río Fowey e do río Fal en Cornualla.
Outras
Ría de Huelva
O litoral atlántico norteamericano, entre Nova York e o cabo Hatteras tamén contén unha serie de rías.
As Bocas de Kotor (Boka Kotorska), en Kotor, no Montenegro. Estas penetran uns 30 km no interior continental, ben protexidas do mar aberto, e constitúen o meirande porto natural do mar Adriático.
Ría Formosa

A ría Formosa é unha lagoa litoral situada na rexión do Algarve, Portugal. Comprende un sistema de illas de barreira e comunica co mar a través de seis enseadas. Cinco destas enseadas son naturais e teñen características móbiles. A sexta é unha enseada artificial que foi aberta co propósito de permitir un acceso máis fácil ao porto de Faro.
Esténdese polos concellos de Loulé, Faro, Olhão, Tavira e Vila Real de Santo António, ocupando unha superficie dunhas 18400 hectáreas ao longo de 60 km desde a praia de Ancão até a praia de Manta Rota. Está considerado como un dos parques máis fermosos do Algarve, tendo unha importante función e un fermoso hábitat. Trátase dun espazo protexido coa consideración de Parque Natural, outorgada polo Decreto-lei 373/87, do 9 de decembro de 1987.
Anteriormente, a ría Formosa tiña a condición de Reserva Natural, constituída en 1978. É unha zona húmida protexida que está catalogada como sitio Ramsar.
Ría de Abres

A ría de Abres é a parte máis interna da ría de Ribadeo. Ata alí chegan os cambios de marea, internándose en marea alta as pequenas embarcacións que atravesan normalmente a ría de Ribadeo.
Ría de Camariñas

A ría de Camariñas é unha ría galega da provincia da Coruña, pertencente á Costa da Morte. Localización e características
Limita ó sur con Muxía e ó norte co Cabo Vilán. Nela desemboca o río Grande, que baña os municipios de Camariñas, Muxía e Vimianzo.
Por esta ría pasa na súa totalidade a 6ª etapa da ruta de sendeirismo do Camiño dos Faros.
Ría de Lires

A ría de Lires é un esteiro formado pola desembocadura do río Castro e do rego da Carbaliza (tamén chamado río Lires) no océano Atlántico entre as parroquias de Nemiña (Muxía) e Lires (Cee).
Dende o punto de vista hidrográfico, a cunca da ría de Lires abrangue o resto de regatos que desaugan entre o cabo Touriñán e o cabo Fisterra.
Rímur

Na literatura islandesa, os rímur (en singular, ríma) son poemas épicos escritos en calquera rímnahættir (en galego: metros de rímur). Son poemas con rima e aliteración, formados por estrofas de dous a catro versos.
Este xénero data do século XIV e equivale os romances galegos. Son de autores anónimos na maioría dos casos. Os rímur máis antigos son polo xeral de catro versos e tratan dos reis noruegueses, os posteriores contan historias de heroes islandeses ou batallas épicas que se transmitiron de xeración en xeración. A maioría dos rímur recolléronse por escrito no século XIX, cando esta forma comezaba a entrar en decadencia. Forma
Como o propio nome suxire, os rímur destacan por empregar a rima como recurso poético; porén, tamén amosan unha estrutura aliterativa, do mesmo xeito que o verso aliterativo do alemán antigo. Adoitan constar de catro estrofas. Hai centros de metros para os rímur: Sveinbjörn Beinteinsson contou até 450 variacións. Non obstante, pódense agrupar nunhas 10 familias. O metro máis común é o chamado ferskeytt.
Río Adda

O río Adda é un río de Italia, da rexión da Lombardía. O río nace no Val Alpisella (Stelvio) e percore 313 km de lonxitude até unirse ao río Po antes de chegar a Cremona.
É empregado moito para produción hidroeléctrica nos seus altos, e para rego na chaira lombarda. Historicamente, serviu como punto estratéxico de defensa en guerras anteriores ao período romano.
Río Alba

O río Alba é un afluente do río Şuşiţa en Romanía.
Río Arno

O Río Arno é un curso fluvial de Italia. Nace nos Apeninos e percore 241 km de lonxitude pasando polas cidades de Florencia e Pisa antes de desembocar no Mar Tirreno.
Río Astarpa

O río Astarpa é probabelmente o moderno río Gediz e clásico Hermos e atópase ao norte de Esmirna. Batalla
O río foi teatro da principal batalla entre o Imperio Hitita e o reino de Arzawa. O rei deste país, Uhha-Ziti, ferido pola caída dun meteorito no seu palacio de Apasa (Éfeso), enviou contra os hititas ao seu exército baixo o mando do seu fillo Piyama-Kurunta; os dous exércitos atopáronse no río, preto da cidade de Walma; os arzawáns serían derrotados e volvéronse en desorde cara a Apasa perseguidos polos hititas. O rei subiu a un barco e fuxiu da cidade; o seu fillo Piyama-Kurunta fuxiu en barco cara a Ahhiyawa e non se sabe se ía co mesmo barco que o pai. Mursilis II, o vencedor, foi o primeiro rei que conquistou permanentemente unha cidade da costa do mar Exeo. A batalla librouse nunha data incerta que se sitúa entre -1325 e -1315, no cuarto ano de reinado de Mursilis II.
Río Av

O río Aff ou Av (en bretón) é un río dos departamentos de Ille-et-Vilaine e Morbihan, na Bretaña, no noroeste de Francia. Ten 65 km de lonxitude e é un afluente do río Oust. Está canalizado durante 7 km entre Glenac (onde se une co Oust) e La Gacilly. Ao longo do seu percorrido pasa polos concellos de Paimpont, Campénéac, Beignon, Plélan-le-Grand, Saint-Malo-de-Beignon, Guer, Loutehel, Maure-de-Bretagne, Les Brulais, Comblessac, Quelneuc, Bruc-sur- Aff, Sixt-sur-Aff, Carentoir, La Chapelle-Gaceline, La Gacilly, Cournon, Glénac, Bains-sur-Oust e Saint-Vincent-sur-Oust.
Río Balikh

O Balikh (ou Belikh) é un río de Turquía e Siria, afluente do Éufrates, no que desauga despois de pasar pola cidade de Raqqa. Crese que nel se atopaba a antiga cidade de Haran, onde vivía o pai de Abraham, a pesar de que outros sosteñen que o río de Haran era o Khabur.
Río Baraio

O río Baraio (Barayu en asturiano) é un río de Asturias, que fai de límite entre o concello de Navia e o de Valdés, tamén serve de límite entre a fala de transición entre o galego e o asturiano que se fala no oriente de Navia e o asturiano. O río percorre unha lonxitude de 2, 5 km ata desembocar no mar Cantábrico formando un esteiro e unha marisma que é reserva natural.
Río Brahmaputra

O río Brahmaputra (en sánscrito ब्रह्मपुत्र, "o fillo de Brahmā") é un dos ríos máis longos de Asia.
Nace no glaciar Kubigangri, cerca do monte Kailāsh, no Himalaia, e discorre en dirección leste por territorio chinés pola parte oeste do Tíbet, pasando cerca de Lhasa, coñecéndose como Yarlung Tsangpo en tibetano.
Despois dun percorrido de 2. 896 km desauga no golfo de Bengala, en Bangladesh, formando parte do delta do Ganxes, o maior delta do mundo.
Na zona central de Bangladesh divídese en dous brazos, dos que o principal é o río Jamuna, nome co que é coñecido nesa rexión, e o outro, de menor caudal, o río Shitalakshya.
O seu percorrido pola zona tropical fai do seu val un dos máis ricos en diversidade biolóxica do mundo. As súas principais inundacións permiten a fertilización do solo, aínda que son devastadoras.
Na súa parte máis baixa, o río considérase sagrado para os hindús, e se utiliza para o transporte de produtos agrícolas.
Río Bravo (filme)

Río Bravo (en inglés: Rio Bravo) é un western dirixido por Howard Hawks, e unha das cinco películas nas que traballou con John Wayne (Río vermello (1948), Río Bravo (1959), Hatari! (1962), El Dorado (1966), Río Lobo (1970)).
Pódese interpretar Río Bravo en contraposición a outro western da época, Só ante o perigo (1952) de Fred Zinnemann. Na película de Zinnemman un atribulado shériff (Gary Cooper) pasaba a película pedindo desesperadamente axuda e ninguén o axudaba. No filme de Hawks o shériff en perigo non pide axuda pero todos están dispostos a prestarlla.
Son enfoques radicalmente distintos: Howard Hawks concibe o heroe como un home forte (habitualmente acompañado por mulleres fortes) que debe saír el só dos seus problemas, un personaxe que sabe como comportase e o que debe facer en cada momento.
Sobre a elaboración do guión cómpre dicir que os guionistas case sempre dispoñían dun par de opcións boas para resolver cada situación e iso permitiu que anos máis tarde puidesen utilizar parte do material descartado para facer El Dorado (1967) un filme crepuscular que retoma o tema do shériff "só ante o perigo".
No filme actúa Ricky Nelson (estrela musical xuvenil do momento); esa ocorrencia publicitaria permitiu que vise o filme un tipo de público novo que non coñecía a Howard Hawks.
Estreouse en galego na TVG o 17 de xaneiro de 2009.
Río Bregenzer Ach

O río Bregenzer Ach é o principal curso fluvial do Bregenzerwald, no estado de Vorarlberg de Austria. Nace a 2. 400 metros de altitude no Lechquellengebirge dos Alpes e tras percorrer 80 km desemboca no Lago Constanza.
Río Castardiel

O río Castardiel é un río de 4, 6 km, afluente do Meiro. Percorrido
O regato nace no concello de El Franco na aba occidental do pico da Vidrosa, a 508 metros sobre o nivel do mar na aba oeste do pico da Vidrosa e tras percorrer 4, 6 km aboca no río Meiro no concello de Coaña.
Río Chubut

O río Chubut é o principal curso de auga da provincia arxentina do Chubut, localizada na Patagonia central. Nace un pouco máis ao norte, na veciña provincia de Río Negro, cerca do cerro de Las Carreras, nos ramais orientais da cordilleira dos Andes, e despois de ingresar a Chubut, cruza de oeste a leste dita provincia, para desembocar na baía Engano, moi preto de Rawson, cidade capital do Chubut.
Río Coura

O río Coura é un río portugués, afluente do Miño pola súa marxe esquerda, que ten unha lonxitude de 50 km. Descrición
O Coura nace no concello de Paredes de Coura, e pasa por Insalde, Formariz, Paredes de Coura, Rubiães, Coura, Covas e Vilar de Mouros. Desauga no Miño en Caminha, no seu tramo baixo.
En dúas das súas praias fluviais celébranse dous dos maiores festivais de verán en Portugal, o Festival de Paredes de Coura e o Festival de Vilar de Mouros. As augas do Coura están aproveitadas por tres encoros (barragens en portugués): o de Covas, o de Paus e o de Pagade.
Río Douro, Portugal

Río Douro, en portugués, Rio Douro, é unha freguesía de Portugal do concello de Cabeceiras de Basto. Conta con 43, 52 km² de área e 1210 habitantes (2001).
Río Eel

O río Eel é o maior río da costa norte de California (Estados Unidos). Nace no noroeste do condado de Mendocino e percorre 315 km antes de desembocar no océano Pacífico, drenando a área comprendida entre o Val de Sacramento e a costa.
Río Elba

O río Elba (Elbe alemán, Labe checo, Łobjo, polaco) é un dos principais ríos da Europa central, o segundo máis longo dos que desembocan no mar do Norte, tras o río Rin. Ten unha lonxitude de 1165 km —o 17. º río máis longo de Europa— e drena unha gran conca de 148268 km² —a 12. ª conca europea e 2. ª do mar do Norte—, que corresponde a Alemaña (65, 5%), República Checa (33, 7%), Austria (0, 6%) e Polonia (0, 2%). O sistema fluvial máis longo da conca corresponde ao Elba–Moldava, con 1231 km.
O Elba nace no norte da República Checa, a 1386 m de altitude, na vertente meridional das montañas dos Xigantes, e tras discorrer primeiro en dirección sueste e virar ao noroeste, desemboca non lonxe de Hamburgo no mar do Norte.
Administrativamente, o río discorre por catro das trece rexións da República Checa —Hradec Králové, Bohemia Central, Pardubice e Ústí nad Labem— e cinco dos 16 estados federados de Alemaña: Saxonia, Saxonia-Anhalt, Baixa Saxonia, Schleswig-Holstein e Hamburgo.
As cidades máis importantes no seu curso son as checas Hradec Králové (93035 hab. ), Pardubice (89467 hab. ), Ústí nad Labem (93747 hab. ) e Děč ín (50289 hab. ) e as alemás Dresde (525105 hab. ), Dessau (85488 hab. ), Magdeburgo (229924 hab. ), Hamburgo (1734272 hab. ) e Cuxhaven (50846 hab. ).
Os seus principais afluentes son os ríos Moldava (434 km), Saale (413 km), Havel (413 km), Ohře (316 km), Elster Negro (181 km), Mulde (147 km) e Ilmenau (107 km) A conca do Elba está habitada por 24, 5 millóns de persoas.
Río Escalda

O río Escalda[Cómpre referencia] (en neerlandés Schelde, en francés Escaut, en alemán Schelde, en inglés Scheldt) é un río que nace en Francia, atravesa Bélxica e desemboca no mar do Norte, en territorio dos Países Baixos.
O río desempeñou un papel determinante no desenvolvemento político e económico da zona, no que hoxe é Flandres, Brabante e Hainaut.
Orixínase en Gouy, no departamento de Aisne, no norte de Francia. Diríxese cara ao noroeste e pasa polas cidades de Cambrai e Valenciennes; máis abaixo atravesa a fronteira con Bélxica e baña as cidades de Tournai e Gante. En Gante úneselle o río Lys, o seu principal afluente pola esquerda. Desde aquí diríxese cara ao leste. Preto de Anveres, a maior das cidades no seu curso, o Escalda diríxese cara ao oeste, penetra nos Países Baixos e finalmente desemboca no mar do Norte. Ten unha lonxitude de 355 km.
A súa desembocadura mariña ábrese nun amplo estuario de varios quilómetros de anchura, onde os seus depósitos sedimentarios deron orixe a unha riqueza ecolóxica pouco común.
O Escalda, polo seu escaso desnivel, é un río lento, de pouca potencia de fluxo. Por iso as mareas fanse sentir ata unha distancia de 160 km desde a súa desembocadura no mar. Son moi importantes os diques realizados en Zelandia (Países Baixos) para protexer as terras das inundacións das mareas e dos temporais.
Ao longo do seu curso e o dos seus principais afluentes construíronse uns 250 diques e esclusas, entre os que podemos citar a Scarpe, a Lys e a Sensée.
O río Escalda é navegable desde a cidade francesa de Cambrai e constitúe unha importante vía de navegación, sendo o porto de Anveres o segundo en importancia de Europa. Varias canles, incluído o canle Alberto, conectan o Escalda coas concas dos ríos Rin, Mosa e Sena, e coas áreas industriais de Bruxelas, Liexa, Lille e Mons.
Río Fowydh

O Río Fowydh (en inglés Fowey) é un río de Cornualla, Gran Bretaña.
Nace no oeste de Liskeard, pasa Lanhydrock House, Restormel Castle e Lostwithiel para desembocar na Canle da Mancha por Fowey. Tan só é navegábel nos seus últimos 11 km, existindo un transbordador entre Fowey e Bodinnick.
Río Foyle

O río Foyle (en gaélico irlandés: an Feabhal) é un río do noroeste de Irlanda, cuxo curso esténdese dende a confluencia dos ríos Finn e Mourne en Strabane, no Condado de Tyrone, Irlanda do Norte, ata a cidade de Derry, onde desemboca no Lago Foyle e, despois, no océano Atlántico.