proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Acea (construción)

Unha acea (do árabe as-sâniya 'a que ergue a auga, rodicio hidráulico') é un muíño de auga para moer fariña. Características
Construída na mesma canle dun río, a acea permite que a forza da corrente mova directamente unha roda hidráulica vertical de paletas, que a través dun sistema de engrenaxes (catalina e lanterna), e de embragues, transmiten o movemento de xiro do eixe horizontal da roda ó eixe vertical dunha pedra de moer.
Modalidades
Posteriormente, ideáronse enxeños muiñeiros de canle, separados ou á beira dos ríos, para o cal se construía unha presa para encorar a auga e conseguir unha diferenza de altura, e así atinxir unha maior presión e mais o volume suficiente naqueles lugares onde as correntes dos ríos eran pequenas e/ou o caudal estacional, de modo que se conducía a auga desde o encoro por unha canle ou rego, para facer precipitar a auga ó final, en caída libre, segundo tres modalidades hidrodinámicas: Sobre unha roda vertical de alcatruces ou canxiróns, de modo que a auga operaba, máis polo seu peso que pola súa velocidade, sobre unhas engrenaxes que transmitían o movemento ás moas, producindo a rotación das mesmas.
Precipitando a auga a media altura sobre unha roda hidráulica de paletas rectas; neste caso, cunha maior compoñente de velocidade, semellante ó das aceas, pero cunha alimentación de auga media ou superior.
Facendo pasar o fluxo de auga, ó final da caída, por uns estreitos condutos reforzados chamados quenllas que impulsaban e concentraban o chorro de auga a gran presión contra unhas rodas horizontais (rodelas) de culleres, transmitíndose neste caso un movemento directamente por un eixe vertical (a árbore) a un aparello no cal se colocaban, polo xeral, un xogo de pedras de moer (a inferior estaba fixa; a superior, móbil), que se regulaban a través de pancas, e substituíanse con guindastres rústicos. Polo xeral, había unha rodela por cada xogo de pedras de moer, pero podía haber ata dous pares, para o cal se dispuña dun sistema de embragues para permutar a funcionalidade dos dous xogos de pedras (calquera, os dous, ou ningún). Despois de pasar pola rodela, a auga regresaba ó leito por unha canle de retorno. Tipos de aceas
As aceas poden aproveitar a corrente dun río, coma no casos das aceas do río Miño, ou ben aproveitar o abalo e devalo da marea, coma no Burgo (Culleredo) ou o das Aceas en Narón.
Acefalia

Acefalia é un tipo de trastorno encefálico, literalmente significa carencia de cabeza. O feto acefálo, un xemelgo parasito doutro feto completo, ten un corpo pero non corazón, e o seu pescozo está unido ó xemelgo normal, grazas ó corazón deste posibilita que circule o sangue no xemelgo incompleto, xa que o feto acéfalo non podería existir independentemente do feto ó que está unido.
Aceiro ó carbono

O aceiro ó carbono, tamén coñecido como aceiro de construción, constitúe unha proporción importante dos aceiros producidos nas plantas siderúrxicas. Desta forma sepáranse respecto dos aceiros inoxidables, dos aceiros para ferramentas, dos aceiros para usos eléctricos ou dos aceiros para electrodomésticos ou partes non estruturais de vehículos de transporte. Cómpre sinalar que neste concepto de aceiro de construción pódense englobar tanto os aceiros para construción civil como para construción mecánica. Historicamente, un 90% da produción total producida mundialmente corresponde a aceiros ó carbono e o 10% restante son aceiros aleados. Porén, a tendencia é cara a un crecemento da proporción dos aceiros aleados en diminución dos aceiros ao carbono. Nesta tendencia ten importancia a necesidade de alixeirar pesos tanto para o caso das estruturas (co consecuente aforro nas cimentacións) como os requirimentos de menor consumo por peso nos automóbiles, unido neste caso á necesidade de reforzar a seguridade perante impactos sen incrementar o peso dos vehículos.
Aceite de citronela

O aceite de citronela é un dos aceites esenciais obtidos das follas e talos de diferentes especies do xénero Cymbopogon (especialmente a herba limoeira). O óleo utilízase amplamente como unha fonte de substancias perfumíferas, tales como citronelal, citronelol e xeraniol. Estes produtos químicos atopan aplicación na produción de xabóns, perfumaría, cosmética e recendos de todo o mundo.
É tamén un sonado repelente natural de insectos e leva rexistrado para este uso nos Estados Unidos desde 1948. A Axencia de Protección Ambiental dos Estados Unidos considera o óleo de citronela como un pesticida cun xeito de acción non tóxico. As pescudas tamén anosan que ten fortes propiedades antifúnxicas,
Aceleración por hardware

En informática, a aceleración por hardware é o uso do hardware para realizar algunha función máis rápido do que é posible usando software executándose nunha CPU de propósito xeral. Exemplos de aceleración por hardware inclúen aceleración da funcionalidade de Bit blit en GPUs e instrucións para operacións complexas en CPUs.
O hardware que realiza a aceleración, cando se atopa nunha unidade separada da CPU, é denominado acelerador por hardware, ou a miúdo máis especificamente como un acelerador gráfico ou Unidade de Punto Flotante etc. Estes termos, con todo, son antigos e vanse substituíndo por termos menos descritivos como "placa de vídeo" ou "placa gráfica".
Acelga

A acelga (Beta vulgaris var. cicla) é unha planta herbácea bianual cultivada como anual, de follas grandes e zumarentas co nervio central moi desenvolvido. Pódese consumir toda a planta de se colleitar cando as follas son pequenas, se estas xa son grandiñas as pencas amargan.
É unha das verduras máis apreciadas xa que achega vitaminas, ácido fólico e sales minerais cun alto contido en auga (48%). As follas exteriores, que adoitan ser máis verdes, son as que conteñen maior cantidade de vitaminas e carotenos.
Acelomados

Os Acelomados (Acoelomata) son un grupo animais bilaterais carentes do celoma que é a gran cavidade xeral do corpo tendo como única cavidade o celenterón; polo tanto, presentan un corpo macizo xa que entre a parede do corpo e o intestino existe unha masa de células mesenquimáticas que reenchen o espazo que hai entre a epiderme e gastroderme e ademais fibras musculares. O termo acelomado carece de calquera significado taxonómico aínda que serve para identificar o grupo de seres vivos coas características antes mencionadas polo que algúns lle dan a consideración de superfilum
Os acelomados son vermes alongados segundo o eixo principal do corpo. As especies móvense por movementos de tipo ciliar ou ondulatorio. Os filos tipicamente acelomados son os Platihelmintos, os Nemertinos; e os Gnotostomúlidos que algúns autores pensan que son acelomados e outros que son pseudocelomados(*). . O resto de bilaterais posúen unha cavidade corporal chea de líquido entre a parede do corpo e o intestino, xa sexa un auténtico celoma (celomados) o un pseudoceloma (Pseudocelomados ou Blastocelomados), polo menos en estado embrionario.
Os acelomados son os bilaterais máis simples, con corpos vermiformes e epitelios ciliados, e a maioría dos zoólogos están de acordo en que a orixe dos bilaterais pasa por un antepasado acelomado do cal xurdirían os turbelarios e os primeiros celomados. Polo tanto, serían o grupo do cal deriva a radiación de todos os animais triblásticos.
Acelular

O substantivo acelular significa literalmente sen células, e se aplica principalmente aos virus, pero tamén aos provirus, viroides, e prións, que son entidades biolóxicas non formadas por células, a diferenza das bacterias e as cianobacterias, organismos compostos por células procariotas, e dos fungos, vexetais e animais, formados por células eucariotas. Características
Como adxectivo, acelular úsase para cualificar os tecidos que só posúen matriz extracelular e que carecen de células, como a mesoglea dalgúns invertebrados ou a cutícula dos artrópodos.
O dos acelulares (ou Acytota) é un dos tres superreinos en que algunhas clasificacións da bioloxía moderna dividen os seres vivos. Os membros deste superreino son organismos que se reúnen nun único reino: o reino Virus. O seu clado oposto é Cytota, que reúne a todos os organismos celulares, os dominios Bacteria, Archaea e Eukarya.
Os virus están considerados como parasitos intracelulares obrigatorios, pois por si sós non son capaces de reproducirse. Poden ter ADN ou ARN, envolvidos por unha membrana proteica.
Este tema aínda é moi discutido e posto en dúbida, dado que non se sabe aínda se os virus poden ser considerados como seres vivos. Non se reproducen por conta propia, non se alimentan, non teñen orgánulos, nin metabolismo etc. O concepto de "vida" sen estrutura celular volveu emerxer con forza na comunidade científica en 2003 como consecuencia do descubrimento dos mimivirus. . Taxonomía
Os que consideran que os virus son seres vivos establecen para eles un novo dominio da vida, os Aphanobionta. Serie Acytota
Dominio Aphanobionta
Reino Virus
Aceno

Un aceno, ceno ou xesto é unha forma de comunicación non verbal feito cunha parte do corpo, pódese usar para substituír ou complementa-la comunicación verbal.
Os acenos xogan un papel fundamental en moitos aspectos da vida humana e tamén son importantes nos animais, e poden usarse en ocasións para inicia-lo rito do cortexo. Os acenos espirituais e relixiosos son tamén comúns, como o signo cristián do sinal da cruz.
Acenocumarol

O acenocumarol é un anticoagulante, similar á warfarina, cuxo mecanismo de acción é ser un antagonista da vitamina K. É un derivado da cumarina comercializado co nome de Sintrom® ou Sinthrome®.
Presenta unha vida media breve (de 10 a 24 horas). A súa dose de sostén é de 1 a 8 mg/día. Contraindicacións
Embarazo.
Estados patolóxicos nos que o risco dunha hemorraxia sexa maior que o beneficio clínico posible.
Certos complementos alimentarios, como o Ginkgo biloba ou Hypericum perforatum (herba de San Xoán ou abeloura). Monitorización e seguimento do tratamento
Debido á variabilidade e a complexidade do sangue, as doses e a concentración de acenocumarol están directamente relacionadas coa viscosidade e a composición do sangue, plaquetas e factores de coagulación entre outros.
En consecuencia, debe haber un control moi exhaustivo porque hai unha marxe terapéutica moi estreita. É imprescindible e necesario un control diario do paciente para adecuar o fármaco ás necesidades do paciente.
A experiencia no tratamento fixo que, ao estabilizarse o INR no valor requirido, os controis poidan espazarse varios días e mesmo 3 ou 4 semanas.
Acento agudo dobre

O acento agudo dobre ( ˝ ) é un signo diacrítico dos alfabetos latino e cirílico consistente en dúas pequenas raias que baixan de dereita a esquerda e que se coloca sobre unha vogal ou unha consoante. Usos
Duración vocálica
Húngaro
No húngaro utilízase o acento agudo dobre sobre as letras o e u para representar as formas longas das vogais ö e ü, a diferenza das outras vogais longas, que levan o acento agudo simple. Estas grafías son consideradas como letras independentes no alfabeto desta lingua. No século XVIII, antes de que se fixase a ortografía húngara, nalgúns documentos impresos o u e o o longos aparecen representados coa combinación da diérese e do acento agudo (ǘ, ö́). Os tipógrafos do século XIX, procurando unha solución máis estética, introduciron no seu lugar o acento agudo dobre.
Eslovaco
No eslovaco, desde comezos do século XX, o acento agudo dobre tense empregado, con todo de modo limitado, en combinación coa letra a para representar a variante longa ( a̋ ) da vogal breve ä, existente nalgún dialecto e en empréstitos de orixe estranxeira. As outras vogais longas escríbense, polo contrario, con acento agudo simple.
Umlaut
Feroés
Nalgúns casos no feroés emprégase a letra o con acento agudo dobre ( ő ) en vez de ø. Para tal fin o danés fai uso do "o" con acento agudo simple ( ó ), o que resulta problemático para o feroés xa que dita grafía é xa unha letra específica do seu alfabeto.
Chuvaxo
O chuvaxo, escrito en alfabeto cirílico, usa a letra con acento agudo dobre Ӳ, ӳ para representar o fonema /y/. Noutras linguas minoritarias de Rusia (khakas, mari, altai, e khanty), emprégase para dito fonema a forma con diérese Ӱ.
Tonalidade
No sistema con diacríticos empregado para sinalar a tonalidade polo Alfabeto Fonético Internacional o acento agudo dobre representa un ton extra alto. A seguir móstrase o sistema usando a letra "e" como modelo. O acento agudo dobre é usado como signo de tonalidade nas ortografías derivadas do IPA dalgunhas linguas minoritarias como o tanacross, nas que indica un ton extra alto.
Acento circunflexo

O acento circunflexo é un signo diacrítico consistente nun pequeno ángulo co vértice arriba colocado sobre unha vogal ou unha consoante. O seu nome procede do latín circumflexus (dobrado en torno de), tradución do grego perispomene (περισπωμένη).
O acento circunflexo non se utiliza na norma oficial do galego, mais si na norma reintegracionista. Uso en galego
En textos galegos actuais tan só aparece nalgunhas palabras estranxeiras non adaptadas en galego (crêpe) ou en nomes propios doutras linguas (L’Hôpital). En galego reintegracionista, úsase do mesmo xeito ca no portugués (vogais ê e mais ô pechadas, e algún a antes de nasais, ex. âncora). Usos noutras linguas
En francés adoita representar a perda dun s.
En chewa, ŵ denota a bilabial fricativa sonora, de aí o nome do país Malaŵi.
Sinala vogais longas en galés e friulano.
En romanés, eslovaco e vietnamita modifica a pronuncia dalgunhas vocais.
En portugués indica vogais pechadas.
En esperanto úsanse ĉ, ĝ, ĥ, ĵ e ŝ, consideradas letras diferentes de c, g, h, j e s e que representan fonemas diferentes. Uso en Matemáticas
En Matemáticas emprégase o circunflexo para indicar unha variable modificada.
En notación de conxuntos pode indicar un elemento que foi suprimido do conxunto, como en { x 0, …, x ^ i, …, x n } {\displaystyle \{x_{0}, \dotsc, {\hat {x}}_{i}, \dotsc, x_{n}\}}, conxunto que contén todos os elementos x 0, …, x n {\displaystyle x_{0}, \dotsc, x_{n}} agás x i {\displaystyle x_{i}}.
En ocasións indica un vector unitario.
En Estatística representa un estimador dun parámetro.
Colócase tamén un circunflexo sobre o nome dun ángulo.
Acento grave

O acento grave (`) é un signo diacrítico consistente nunha pequena raia que baixa de esquerda a dereita colocada sobre unha vogal ou unha consoante. O acento grave non se utiliza na norma oficial do galego. Uso en galego
En textos galegos tan só aparece nalgunhas palabras estranxeiras non adaptadas en galego (déjà vu) ou en nomes propios doutras linguas (Mercè Rododera). Usos noutras linguas
Emprégase para indicar a apertura dunha vogal, como en catalán ou francés.
Sinala as vogais longas en galés e en gaélico.
Indica a sílaba tónica en italiano.
Indica o ton en vietnamita e na transcrición Pinyin do chinés mandarín.
En catalán, francés e italiano emprégase para distinguir certas palabras homónimas.
Acento grave dobre

O acento grave dobre ( ̏ ) é un signo diacrítico empregado nos alfabetos latino e cirílico consistente en dúas pequenas raias que baixan de esquerda a dereita e que se coloca sobre unha vogal ou unha consoante. Usos
Linguas eslavas do sur
O acento grave dobre serve para sinalar o ton descendente breve nas linguas croata, serbia e, ás veces, no esloveno, no que, con este mesmo fin, tamén se emprega o acento grave simple.
Colócase no croata e no esloveno sobre as letras do alfabeto latino a e i o r u ou, no caso do serbio, sobre as equivalentes no alfabeto cirílico а е и о р у.
Con todo, dado que nestas linguas non se acostuma sinalar os tonemas, o emprego deste diacrítico fica limitado na práctica ás obras gramaticais e aos dicionarios.
Alfabeto Fonético Internacional
No Alfabeto Fonético Internacional, o acento grave dobre indica un tonema de rexistro moi baixo. Pódese colocar sobre calquera símbolo vocálico ou consonántico vocalizado.
Acepción

Denomínase acepción a cada un dos significados dunha palabra ou expresión da lingua. O seu uso na práctica non a fai exactamente sinónima de significado (ou contido): cando se trata dunha secuencia monosémica, o concepto de acepción correspóndese co de significado;
cando se trata dunha secuencia polisémica (ou homógrafa), as distintas acepcións configuran o significado total da palabra, que se distingue conceptualmente máis na medida en que as diferentes acepcións teñan maior distancia semántica, sobre todo cando se interpretan na súa globalidade;
Así, no primeiro caso, adóitase falar do significado dunha palabra, mentres que, no segundo, fálase das súas distintas acepcións.
Acerinox

Acerinox (bolsa de Madrid ACX) é unha empresa española fundada en 1970 con sede en Madrid e adicada á produción de aceiro inoxidable. Fábricas
España
Fábrica do Campo de Xibraltar (Los Barrios)
Roldán SA
Inoxfil SA
Inoxcenter SA
Inoxidables de Galicia SAU
Metalinox Bilbao SA
Inoxmetal SA
Acimetal
Alamak Espana Trade SL
Inoxcenter Canarias SA
Europa
Acerol – Comércio e Indústria de Aços Inoxidáveis ( Portugal)
Acerinox France
Acerinox UK Ltd ( Reino Unido)
Acerinox Scandinavia AB ( Suecia)
Acerinox Schweiz SA ( Suíza)
Acerinox Italia SRL ( Italia)
Acerinox Turquía ( Turquía)
Acerinox Polska sp. z o. o. ( Polonia)
Resto do mundo
Columbus Stainless ( Suráfrica)
Bahru Stainless ( Malaisia)
North American Stainless (Kentucky, Estados Unidos)
Acerinox Argentina
Acerinox Chile Accidente radiolóxico
No ano 1998 a fábrica de Acerinox en Los Barrios (Cádiz) fundíu unha cápsula de cesio-137 que se atopaba nunha consigna de ferralla. As substancias radioactiva liberáronse na atmosfera e estendéronse por toda Euorpa. As autoridades nucleares de Francia, Alemaña, Italia e Suíza detectaron ata 2400 μBq de radiación ionizante no aire, un valor 1000 veces maior do normal. Outras dúas factorías en Huelva e Badaxoz tiveron tamén contaminación debido aos residuos que se transportaron alí dende a fábrica de Acerinox, e durante o proceseo de limpeza botáronse unhas 7000 toneladas de residuos radioactivos nas marismas de Mendaña, en Huelva. Os custos totais deste accidente estimáronse nuns 18 millóns de euros por mór da perda de produción na factoría, 3 millóns de euros para a limpeza e outros 3 millóns de euros para o almacenamento dos residuos. Galería de imaxes
Acesulfamo-k

O acesulfamo-k é un edulcorante artificial denominado na industria alimenticia coas siglas E 950.
É un edulcorante non calórico de estrutura química relativamente sinxela, que pertence á familia dos dióxidos de oxatiazinonas. Foi descuberto en 1967.
É unhas 200 veces máis doce que o azucre. Non provoca carie e é apto para diabéticos.
O acesulfamo é moi soluble en auga e pouco soluble en alcohol. Presenta estabilidade a temperaturas elevadas, ante os tratamentos tecnolóxicos e durante o almacenamento.
Emprégase en bebidas carbonatadas e non carbonatadas, produtos lácteos, como edulcorante de mesa, marmelos, lambetadas, gomas de mascar, doces, produtos enfornados, pasta dental etc.
O acesulfamo K non é metabolizado polo organismo humano. Nin se dixire nin se acumula. Elimínase rapidamente por vía renal, polo que é inocuo. O seu uso autorizouse en Inglaterra en 1983; dende entón autorizouse en Alemaña, Italia, Francia, Estados Unidos e outros países, e está considerado un aditivo seguro.
A Inxesta Diaria Admisible (I. D. A. ) de Acesulfamo é de 9. 0 mg/kg
O acesulfamo en mestura con outros edulcorantes intensos como sacarina, ciclamato ou aspartamo, ou con glícidos como a sacarosa, presentase un efecto sinérxico. Esta sinerxía faio útil por dous motivos: permite unha diminución da concentración a utilizar e permite neutralizar as imperfeccións sensoriais peculiares de cada edulcorante.
Acetaldehido

O acetaldehido ou etanal (CH3CHO) é un líquido incoloro, tóxico e volátil que se obtén comercialmente por oxidación do alcohol etílico e por hidratación do acetileno. Emprégase como disolvente e nas industrias de plásticos e colorantes utilízase na elaboración de varios compostos orgánicos. Historia
O etanal foi sintetizado por primeira vez en 1782 por George Heinrich Adolf Scheele mediante a oxidación de etanol con dióxido de manganeso (MnO2). A súa fórmula foi pescudada por primeira vez por Liebig en 1835 que lle deu o nome de acetaldehido.
Acetato

O acetato é o sal do ácido acético. Algúns acetatos que constitúen sales minerais, como poden se-lo de aluminio e o de cobre, úsanse na tinturería, mentres outros como o amonio úsanse en medicina.
Acetato de isoamilo

O acetato de isoamilo, denominado tamén acetato de amilo, aceite de plátano ou aceite de banana, é un composto orgánico de fórmula CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 que é un éster do alcohol isoamil e o ácido acético. É un líquido incoloro con aroma a bananas (e lixeiramente a pera) e por iso algunhas industrias alimentarias emprégano como aromatizante. A denominación aceite de banana ou aceite de plátano aplícase tanto ao acetato de isoamilo empregado como aromatizante, como ás mesturas de acetato de isoamilo, acetato de amilo e outros compostos. Síntese
O acetato de isoamilo obtense de forma natural dalgunhas froitas como o plátano (banana) ou a pera. Non obstante, sintetízase tamén artificialmente, mediante unha reacción catalizada en medio ácido (por esterificación Fischer) entre o alcohol isoamílico e o ácido acético glacial tal e como se mostra: Xeralmente acostúmase empregar ácido sulfúrico como catalizador da reacción de síntese. O intercambio de ións do ácido dalgunhas resinas permite empregalas tamén como catalizador. Propiedades
Preséntase como un líquido incoloro cun característico recendo a plátano. É un líquido moi inflamable. Dependendo da concentración coa que se presente posúe un lixeiro aroma a pera. A denominación aceite de pera refírese por regra xeral a unha solución de acetato de isoamilo en etanol e emprégase como saborizante artificial en lácteos. Usos
O principal uso do acetato de amilo é como aromatizante de certos produtos como refrescos (nos Estados Unidos elabóranse liñas de produtos como o Juicy Fruit). Úsase como solvente (por exemplo da nitrocelulosa), na elaboración de perfumes e en esencias artificiais de froitas. Emprégase como feromona que é capaz de atraer as abellas melíferas. A capacidade de disolver a nitrocelulosa fixo que fose empregado nos primeiros tempos da industria aeronáutica. Debido ao seu intenso olor adóitase empregar para comprobar a eficiencia dos respiradores nas máscaras de gas.
Acetil

En química orgánica, o acetil ou acetilo (tamén etanoíl) é un grupo funcional coa fórmula COCH3. Como prefixo utilízase acetil, ás veces representado co símbolo Ac (que non hai que confundir co elemento actinio). O grupo acetilo consta dun metilo unido por enlace simple a un carbonilo. O centro carbonilo do radical acetilo ten un electrón non enlazado que forma o enlace químico co resto da molécula R. O grupo acetilo é compoñente de moitos compostos orgánicos, como o neurotransmisor acetilcolina, acetil-CoA, acetilcisteína, e os analxésicos acetaminofén e ácido acetilsalicílico (aspirina). Acetilación
Na natureza
A introdución dun grupo acetilo nunha molécula denomínase acetilación. Nos seres vivos os grupos acetilo transfírense xeramente unidos ao coencima A, formando acetil-CoA. O acetil-CoA é un intermediario tanto na síntese biolóxica coma na degradación de moitas moléculas orgánicas. O acetil-CoA tamén se orixina durante a segunda parte da respiración celular, o ciclo de Krebs. Fórmase a partir de piruvato e o grupo acetilo é cedido ao oxalacetato do ciclo de Krebs.
As histonas e outras proteínas modifícanse con frecuenica por acetilación. Por exemplo, a acetilación das histonas unidas ao ADN polas acetiltransferases (HATs) causa unha expansión da arquitectura da cromatina, que permite que poida realizarse a transcrición xenética. Porén, a eliminación do grupo acetilo polas histona desacetilases (HDACs) condensa a estrutura do ADN, o que impide a transcrición. Ademais a metilación do ADN bloquea a acetilación e impide a transcrición.
Síntese orgánica e química farmacéutica
A acetilación pode conseguirse utilizando varios métodos, dos cales o máis común é o uso de anhídrido acético ou cloruro acético, xeralmente en presenza dunha base amina terciaria aromática. Unha acetilación típica é a conversión da glicina en acetilglicina: H2NCH2CO2H + (CH3CO)2O → CH3C(O)NHCH2CO2H + CH3CO2H Farmacoloxía
As moléculas orgánicas acetiladas incrementan a súa capacidade de cruzar a barreira hematoencefálica. A acetilación axuda a que os fármacos cheguen ao cerebro máis rapidamente, facendo que actúen máis intensamente e incrementen a súa efectividade. O grupo acetilo do ácido acetilsalicílico (aspirina) potencia a súa efectividade comparada coa do antiinflamatorio natural ácido salicílico. De xeito similar, a acetilación converte o analxésico natural morfina no composto máis potente heroína (diacetilmorfina).
O suplemento dietario acetil-L-carnitina véndese como máis efectivo ca outros preparados de carnitina. O resveratrol ten propiedades protectoras contra a radiación, que poderían potenciarse coa súa acetilación.
Acetiltransferase

Unha acetiltransferase (ou transacetilase) é un tipo de encima transferase que transfire un grupo acetilo, nun proceso chamado acetilación. A acetilación serve para crear unha modificación que pode transformar profundamente a funcionalidade dunha molécula, como unha proteína, ao modificar varias propoedades como a hidrofobicidade, solubilidade e atributos de superficie. Estas alteracións poden influír na conformación da proteína e na súa interacción cos substratos, cofactores e outras macromoléculas. Estrutura
As predicións da estrutura tridimensional das histona-, colina-, e serotonina acetiltransferases móstranse nas imaxes.
Outro exemplo, neste caso dunha acetiltransferase bacteriana, é a cloranfenicol acetiltransferase, que detoxifica o antibiótico cloranfenicol e dálle á bacteria resistencia ao cloranfenicol.
Acetona

A acetona ou propanona (CH3(CO)CH3) é un líquido incoloro e volátil, de cheiro forte e sabor parecido á menta. É unha cetona que se obtén comercialmente por condensación de benceno co propeno. Disolve as graxas, as resinas, o alcanfor e certos gases. Emprégase na fabricación do cloroformo, da pólvora sen fume, películas, fío, esmalte para unllas, drogas e vernices. Estado no ambiente
Atópase en forma natural nas plantas, nos árbores e nas emisións dos gases volcánicos ou dos incendios forestais, e como produto de degradación das graxas corporais, así mesmo está presente nos ouriños dos diabéticos, nas perturbacións hepáticas dos nenos e nos casos de inanición. Tamén se atopa presente nos gases de tubos de escape dos automóbiles, no fume do tabaco e en vertedoiros. Os procesos industriais aportan unha maior cantidade de acetona ao medio ambiente que os procesos naturais.
Acetímetro

O acetímetro é un aparello para medi-la forza do vinagre e determinar se é apto para a súa comercialización ou a porcentaxe de ácido acético contido en calquera líquido.
Achanva

Achanva (en xeorxiano: აჭანვა)é unha aldea do distrito de Gudauta, na rexión de Abkhazia, Xeorxia. Pertence na actualidade ao concello de Primorsk, na costa do Mar Negro. Sitúase a 40 m sobre o nivel do mar, a 12 km da capital do distrito, Gudauta. Dende 2008 fica ocupado polo goberno separatista da Abkhazia.
Achelousaurus

O Achelousaurus (Lagarto de Achelou) era un ceratópsido que habitaba en Norteamérica hai uns 75 millóns de anos (no período Cretáceo). Este dinosauro chegou a medir 6 m. de longo e case 3 m. de alto, o seu peso descoñécese por agora. O Achelousaurus caracterizábase por ter unhas protuberancias óseas no fociño e un par de cornos no seu volante óseo. Tiña como parentes a outros centrosáuridos, entre eses estaban o Pachyrrhinosaurus, Einiosaurus e Centrosaurus.
Achyrocline satureioides

A Achyrocline saturejoides é unha especie pertencente á familia das asteráceas utilizada como planta medicinal. En Galicia está catalogada como especie exótica invasora. Descrición
É un arbusto ou sub-arbusto perenne que alcanza ao redor dun metro de altura. Talos ascendentes ou decumbentes con indumento lanoso denso. Follas lineares, linear-lanceoladas, estreitamente lanceoladas ou estreitamente oblanceoladas, concoloras, con pubescencia lanosa densa. Capítulos con 4-8 flores, 1-3 hermafroditas e 3-6 femininas. Involucro de 9-14 filarias amarelas ou amarelo-avermelladas, con pubescencia lanosa. Aquenios anchamente elipsoidais, con papilas pequenas. Papos máis longos que a corola. Distribución
Distribúese en Suramérica nos seguintes países: Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguai, Perú e Uruguai. Taxonomía
Achyrocline saturejoides foi descrita por (Lam. ) DC. e publicada en Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 6: 220. 1837. Sinonimia Achyrocline vargasiana
Gnaphalium saturejoides Lam. basónimo 1786
Achyrocline candicans (Kunth) DC.
Gnaphalium candicans Kunth
Gnaphalium rufum Willd. ex Less.
Gnaphalium saturejaefolium Poepp. ex DC.
Ortografía
Orixinalmente publicada como satureioides. Corrixiuse a saturejoides de acordo ao artigo 60. 6 ex. 15 do ICN que estipula que un epíteto de orixe do latín (non grego) un "i" entre dúas vogais débese tratar como unha semivogal e debe ser corrixida a un "j".
Acibeche

O acibeche é unha variedade de lignito, negra e brillante. É un material moi fráxil polo que a súa extracción sempre foi artesanal e a súa talla difícil ó tentar esculpir figuras moi detalladas, pero pola súa gran beleza, emprégase en xoiería na realización de aneis, colares xunto con madeiras nobres e pedras preciosas e está considerado como o talismán do peregrino durante o Camiño de Santiago, ademais empregábase contra o mal de ollo. Tamén se utiliza para o bordado de pezas de gala no traxe tradicional galego.
Acid rock

O acid rock é unha forma de rock psicodélico caracterizado por longo solos instruentais, poucas (se tiñan algunha) letras, e improvisación musical. O xornalista Tom Wolfe describe á música influenciada polo LSD de The Doors, The Jimi Hendrix Experience, Pink Floyd, Iron Butterfly, Big Brother & The Holding Company, Cream, Vanilla Fudge, Jefferson Airplane, Ultimate Spinach, Black Sabbath, Blue Cheer, Quicksilver Messenger Service, The Great Society, Stone Garden e The Grateful Dead como "acid rock" no seu libro sobre Ken Kesey e as súas "Acid Tests", The Electric Kool-Aid Acid Test.
O acid rock tamén refírese ao subconxunto de bandas de rock psicodélico que formaron parte, ou estiveron influenciadas, do San Francisco Sound, e que tocaban música alta, pesada e con longos solos improvisados.
Acidimetría

A acidimetría é a técnica utilizada en química para determina-la acidez dunha solución. É, pois, sempre un método cuantitativo de análise, en que se determina o valor desexado ó engadir gradualmente unha solución da que coñecemos a concentración sobre a solución analizada ata que se complete a reacción que se prevé.
Acidobacterias

As acidobacterias (Acidobacteria, Acidobacteriota) son un novo filo introducido recentemente de bacterias, formado por especies diversas fisioloxicamente e moi comúns, especialmente nos solos, pero difíciles de cultivar.
Os membros deste filo están moi diversificados fisioloxicamente, e algúns (pero non todos) son acidófilos e foron considerados unha nova división en 1997. O nome do filo procede do da primeira especie descrita e non de que sexan todas acidófilas.
A primeira especie descrita deste filo foi Acidobacterium capsulatum, descuberta en 1991. Outras especies notables son Holophaga foetida, Geothrix fermentans, Acanthopleuribacter pedis e Bryobacter aggregatus.
Como estas bacterias foron descubertas recentemente e na súa gran maioría non foron cultivadas, a ecoloxía e metabolismo destas bacterias aínda está mal comprendido. Porén, estas bacterias poden ser importantes nos ecosistemas, xa que son particularmente abundantes nos solos. Filoxenia
O cladograma mostra a taxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e a filoxenia está baseada na comparación das secuencias do ARNr 16S do LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree Project. Notas:
♣ Especies publicadas no International Journal of Systematic Bacteriology ou no International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology (IJSB/IJSEM) que están en presna.
♠ Estirpes atopadas no NCBI (National Center for Biotechnology Information) pero non na LPSN.
Acidose

A acidose é o aumento patolóxico da acidez nos tecidos, en especial no sangue, debido á redución da reserva alcalina. É síntoma dalgunhas enfermidades como a diabetes, cancro ou doenzas hepáticas. En persoas sas pódese producir por dietas extremas. Clases
Acidose metabólica
Acidose respiratoria
Acidose metabólica

A acidose metabólica é un trastorno do equilibrio ácido-básico de orixe metabólica no que hai unha tendencia á acidemia (sangue cun pH ácido).
Para describir as acidoses metabólicas hai que ter en conta que, no ser humano, a cantidade de sodio debe ser igual á cantidade de ión cloruro, á de ión bicarbonato e mais o anión gap. O anión gap representa un conxunto de anións cuxas concentracións son moi reducidas en condicións normais: ácido láctico, cetoácidos, sulfatos etc. Clasificación
En función deste anión gap clasifícanse en: Acidose metabólica con anión gap aumentado: ocorre cando hai algún anión pertencente a esta anión gap cuxas concentracións están por riba do normal. Estes anións poden ser:
Ácido láctico: a súa cantidade vese elevada nas infeccións graves, nas hipoxemias e, en menor grao, co exercicio físico.
Cetoácidos: ocorre en pacientes diabéticos mal controlados, en alcólicos, malnutridos e tras un xaxún alongado.
Ácidos orgánicos, como fosfatos ou sulfatos.
Ácidos esóxenos: substancias que son ácidas per se ou algúns dos seus metabolitos. Ocorre nas intoxicacións por salicilatos ou por etilenglicol.
Acidose metabólica con anión gap normal: denomínanse así as acidoses metabólicas que cursan cun anión gap normal.
Hipercloremias secundarias a un déficit de bicarbonato.
Con tratamentos para alcalinizar os ouriños nas síndromes de lise tumoral. Mecanismos de compensación
A acidose metabólica provoca un estímulo para o Sistema nervioso central que incrementa a frecuencia respiratoria e a profundidade da mesma. Isto xera un descenso da presión parcial de CO2. Manifestacións clínicas
Son escasas e fundamentalmente débense á enfermidade causal da acidose. Se a acidose é grave pode aparecer somnolencia, cansazo e outras afeccións do sistema nervioso.
Acidose respiratoria

A acidose respiratoria é un trastorno do equilibrio ácido-base caracterizado por un pH inferior a 7, 35 debido a unha patoloxía respiratoria.
A acidose prodúcese cando por mor dun problema ventilatorio vese elevada a presión parcial de dióxido de carbono (CO2). O aumento da CO2 produce un aumento dos protóns, causando unha baixada no pH sanguíneo. No organismo humano o CO2 disóciase nunha molécula de auga e nunha de ácido carbónico (H2CO3), e este á súa vez disóciase no ión bicarbonato e nun hidroxenión. A acumulación de CO2 ocasiona un aumento de hidroxenións e unha acidose. Causas de acidose respiratoria
As causas deste trastorno metabólico localízanse a nivel respiratorio. Unha malfunción deste é a causa do incremento da CO2. Son posibles varias causas: Alteracións no esqueleto: anomalías no tórax, como o pectus excavatum.
Alteracións na musculatura respiratoria: poden ser doenzas xeneralizadas, coma a miastenia gravis ou localizadas, coma a parálise do diafragma.
Alteracións nos centros respiratorios do sistema nervioso central, localizados no bulbo raquídeo ou na protuberancia. Un dos máis comúns é unha inxesta excesiva de depresores do sistema nervioso, como poden ser os barbitúricos ou derivados mórficos. Complicacións
A depresión respiratoria pode producir unha parada cardiorespiratoria ou diversas arritmias, incluíndo fibrilación ventricular. A acumulación excesiva de CO2 pode producir en casos leves cefalea e vómitos. En casos máis graves produce unha vasodilatación periférica e risco de shock distributivo. A súa toxicidade sobre estruturas vasculares pode producir o fenómeno contrario de vasoconstrición. Tratamento
De forma xenérica pode ser precisa ventilación mecánica. Nalgunhas intoxicacións, o bicarbonato permite alcalinizar os ouriños e eliminar parte do tóxico, que adoita ser unha substancia ácida débil.
Na maioría dos casos é imprescindible o tratamento etiolóxico adoitado.
Acilglicérido

Os acilglicéridos, acilglicerois ou glicéridos son ésteres de ácidos graxos con glicerol, formados mediante unha reacción de condensación chamada esterificación. Unha molécula de glicerol (ou glicerina, que son equivalentes na nomenclatura) pode reaccionar con ata 3 moléculas de ácidos graxos, posto que ten tres grupos hidroxilo.
As cadeas carbonadas dos ácidos que reaccionan co glicerol, poden ser saturadas ou insaturadas. Se son saturadas, non hai ningún dobre enlace carbono-carbono, e dise que está "saturada" porque a cadea posúe todos os átomos de hidróxeno que pode chegar a acomodar. Os acilglicéridos con cadeas saturadas, denomínanse graxas. Están en estado sólido a temperatura ambiente, e son producidas polos animais.
Pola contra, se as cadeas son insaturadas (existe un ou máis dobre enlace carbono-carbono), esa insaturación provoca un cambio na conformación estérica bastante importante debido á rixidez do dobre enlace que produce que as moléculas non poidan estar en contacto do mesmo xeito que se fosen saturadas. Esta falta de contacto fai que non poidan establecerse as mesmas forzas intermoleculares, e ao haber menos atracción entre as mesmas, están en estado líquido a temperatura ambiente. Estes acilglicéridos denomínanse aceites, e son fabricados soamente polas plantas.
É moi frecuente atopar modificacións, por exemplo que un glicerol posúa dous dos seus tres carbonos participando en unións éster con dous ácidos graxos, e que o terceiro participe nun enlace fosfodiester cun grupo fosfato. O produto, é un fosfolípido, molécula altamente importante para a vida, xa que é o compoñente principal da membrana plasmática e do resto das membranas celulares das células de todos os seres vivos. Tipos de acilglicéridos
Segundo o número de ácidos graxos que se unan á molécula de glicerina, existen tres tipos de acilglicerois: Monoacilglicéridos (ou monoglicéridos): Só existe un ácido graxo unido á molécula de glicerina.
Diacilglicéridos (ou diglicéridos): A molécula de glicerina únese a dous ácidos graxos.
Triacilglicéridos (ou triglicéridos): A glicerina está unida a tres ácidos graxos.
Acimut

O acimut é o arco do horizonte entre o punto norte e o círculo vertical que pasa por un corpo celeste. Mídese desde o norte no sentido das agullas do reloxo, de xeito tal que o norte é 0º, leste 90º, sur 180º, oeste 270º e outra vez norte 360º.
O acimut adoita medirse en graos (°), no intervalo positivo de 0° a 360° ou no intervalo con signo -180° a +180°. O concepto utilízase en navegación, astronomía, enxeñaría, mapas, minería e balística.
A palabra acimut úsase hoxe en todas as linguas europeas. Ten a orixe no árabe medieval السموت (al-sumūt, pronunciado as-sumūt), que significa "as direccións" (plural do árabe السمت al-samt "a dirección"). En astronomía
No sistema de coordenadas horizontais, usado na navegación celeste, o acimut é unha das dúas coordenadas. A outra é a altitude, ás veces chamada elevación sobre o horizonte.
Na astronomía moderna o acimut é medido case sempre dende o norte. Coordenadas relacionadas
Ascensión recta
Se en lugar de medir desde e ao longo do horizonte, os ángulos se miden dende e ao longo do ecuador celeste, os ángulos chámanse ascensión recta se se fai referencia ao equinoccio de primavera, ou ángulo horario se se fai referencia ao meridiano celeste.
Coordenadas polares
En matemáticas, o ángulo acimutal dun punto en coordenadas cilíndricas ou coordenadas esféricas é o ángulo en sentido antihorario entre o eixo x positivo e a proxección do vector sobre o plano xy. Un caso especial dun ángulo acimutal é o ángulo en coordenadas polares da compoñente do vector no plano xy, aínda que este ángulo se mide normalmente en radiáns en lugar de graos e denótase como θ {\displaystyle \theta } en lugar de φ {\displaystyle \varphi }.
Acinesia

A acinesia é a redución da mobilidade autónoma que se inicia nas articulacións e acaba por estenderse a todo o sistema motor. É un dos síntomas típicos do mal de Parkinson. Tipos
A acinesia pode afectar a todo o corpo ou a partes específicas como poden ser os ollos, a cabeza ou unha extremidade, e nalgúns casos a acinesia depende da parte do espazo na que se mova o corpo ou a parte afectada, na acinesia direccional hai unha imposibilidade de movela cara ao lado contrario da lesión, na acinesia espacial pola contra a imposibilidade non depende da dirección senón do hemispazo
Acino

Enténdese por acino (do latín acinus, gran de uva) unha agrupación de células secretoras nun órgano excretor, que forman unha cavidade epitelial máis ou menos arredondada, que descarga as secrecións por un ducto, que desemboca no canal excretor dunha glándula. O adxectivo que se aplica aos acinos é acinoso ou acinar. Glándulas exócrinas acinosas
Unha glándula exócrina acinosa complexa está dividida en lóbulos vistos a simple vista, constituídos por lobuliños microscópicos, que, á súa vez, están formados polos acinos ou túbulos secretores. A glándula ten ademais un sistema de ductos máis ou menos complexo por onde se evacúa a secreción.
Moitos órganos conteñen glándulas acinosas, entre eles os seguintes: O estómago
Glándulas sebáceas do coiro cabeludo.
Glándulas salivares da lingua
O fígado (acinos hepáticos)
As glándulas lacrimais.
As glándulas mamarias
O páncreas (acinos pancreáticos)
as glándulas bulbouretrais ou de Cowper do aparato reprodutor masculino.
Os folículos da glándula tiroide poden considerarse tamén unha formación acinosa, pero neste caso os folículos teñen función endócrina, xa que funcionan como un depósito hormonal. Tipos de acinos
Segundo a natureza da secreción que porducen, os acinos poden clasificarse en dous grupos: serosos e mucosos. As glándulas con acinos serosos chámase glándulas serosas, por exemplo o páncreas exócrino, formado por acinos pancreáticos. As que están formadas por acinos mucosos son glándulas mucosas. Hai tamén glándulas, que teñen tanto acinos mucosos coma serosos, chamadas glándulas mixtas ou sero-mucosas, como as glándulas salivares submandibulares.
Acinos serosos
A súa secreción é de aspecto acuoso e contén moitos encimas.
Conteñen células de forma piramidal con núcleo arredondado e central.
O retículo endoplasmático rugoso das células está moi desenvolvido (para producir as secrecións) e o citoplasma é basófilo.
As súas células presentan gránulos de secreción no polo apical da célula. A célula segrega os produtos de modo merócrino (por exocitose).
A luz ou cavidade interna das glándulas con estes acinos é estreita.
Acinos mucosos
Secretan un material viscoso con funcións protectoras ou lubrificantes.
Formados por grandes células máis ou menos cúbicas con núcleo basal.
A maioría dos orgánulos das células están en posición basal e o citoplasma é claro.
Presenza de moitas gotiñas mucíxenas na célula do acino, polo que nos cortes histolóxicos a célula aparece moi vacuolada.
A luz das glándulas con estes acinos é grande. Acinos de alvéolos pulmonares
O termo acino tamén se utiliza con outro significado para designar a agrupación de alvéolos pulmonares, os sacos do final das vías respiratorias onde se realiza o intercambio de gases entre o sangue e o aire atmosférico durante a respiración pulmonar. Estes acinos non teñen función secretora.
Aciñeira

A aciñeira (Quercus ilex) é unha árbore cupulífera do xénero dos carballos, monoica e perennifolia. A aciñeira ten unha lonxevidade de 200 a 500 anos. Morfoloxía
Acada unha altura de 20–27 m, a copa é densa e redondeada, un toro curto e pólas rectas e ascendentes, as follas varían dende as de forma estreita e longa o outras ovaladas, nas beiras son onduladas ou teñen dentes espiñentos. Miden de 2 a 9 cm. Agroma de abril a maio. As flores masculinas agrúpanse en amentos colgantes.
Os seus froitos, landras, de entre 1, 5 e 2, 5 cm de lonxitude, son de cor verde clara cando novas e de cor castaña xa de maduras. Están cubertas parcialmente por unha cúpula escamuda e teñen un pedúnculo curto. As landras maduran no outono (de outubro a novembro) e son doces.
A súa madeira é moi dura, pesada, forte e resistente de difícil modelación, con gretas pouco fondas. Emprégase para facer rodas, aparellos de labranza, para combustible e carbón vexetal. Hábitat
Os aciñeirais son bosques característicos do sur de Europa de clima mediterráneo, en terras secas do litoral de Francia, Italia e Península Ibérica. En Galiza está presente nas provincias de Ourense e Lugo, na zona que fai fronteira con León e Zamora.
Adoita plantarse como protección, especialmente xunto ao mar, pola súa resistencia aos ventos e á contaminación das cidades.
Aclamación

Aclamación é unha forma de elección sen necesidade de votación, a forma máis común é dar voces ou aplausos para aprobar ou elixir algo. De aprobarse ou elixirse por manifestación ruidosa a unha soa voz enténdese que se aproba ou elixe por aclamación.
No Canadá considérase elixido un candidato para un posto por aclamación cando non ten opoñentes. A aclamación foi tamén un método para a elección de papas da Igrexa católica.
Aclimatación

Aclimatación é o proceso polo que un organismo se adapta ós cambios do seu contorno, frecuentemente en relación coa temperatura ou clima, a diferenza da adaptación, a aclimatización acontece nun período de tempo relativamente curto como a vida dun organismo ou grupo. Nalgúns organismos a aclimatación desenvólvese en ciclos periódicos, como o medro do pelo que experimentas algúns mamíferos no inverno.
Algúns científicos distinguen entre a aclimatación como resposta a alteracións ambientais naturais e a aclimatación como resposta a mudanzas ambientais impostas en condicións de laboratorio.
Aclorhidria

A aclorhidria é unha disfunción do tubo dixestivo consistente na falta de ácido clorhídrico no zume grástico, pódeo provocar a gastrite crónica, non obstante nalgúns individuos non comporta ningunha enfermidade e xa que logo non precisa tratamento.
Existen diversos tipos de aclorhidria: Aclorhidria debida a anemia
Aclorhidria debida a diarrea
Aclorhidria neuróxena
Aclorhidria psicóxena
Aclorhidria secundaria a vagotomía
Acmeísmo

O acmeísmo foi un movemento poético que emerxeu en Rusia en torno 1910 e ata a segunda guerra mundial baixo a dirección de Nikolai Gumiliov, Anna Akhmatova e Osip Mandelshtam e que procuraban unha volta ás formas clásicas dentro do modernismo como reacción ao simbolismo, coa consigna de amar a existencia do obxecto antes que o propio obxecto utilizando unha claridade clásica e unha linguaxe corrente pero mantendo o principio metafórico de transformación.
Acmonital

O acmonital (acrónimo do italiano: acciaio monetario italiano; "aceiro monetario italiano") é unha aliaxe monetaria, variante do aceiro inoxidable tradicional, utilizada para a cuñaxe de moedas con valores faciais expresados en liras italianas. Tamén se atopa en moedas circulantes do Vaticano e San Marino, e da Albania baixo a dominación Italiana. Composición
O acmonital é un tipo de aceiro inoxidable á base de cromo, ferro e ás veces níquel, e con pequenas proporcións de carbono, magnesio, silicio, xofre e fósforo, que ten dúas manifestacións diferentes en función de cales sexan os seus compoñentes principais e as súas porcentaxes, con cadanseu código AISI do American Iron and Steel Institute: AISI 304: aliaxe non magnética, cun 72 % de ferro, un 18 % de cromo e un 10 % níquel; máis dura e pesada, polo seu contido en níquel.
AISI 430: aliaxe con propiedade magnética, composta por un 82 % de ferro e un 18 % de cromo. Uso na moeda italiana
O acmonital deseñouse para a cuñaxe de moedas italianas na Zecca dello Stato, de Roma, a partir de 1939 a nome de Vítor Manuel III, concretamente os valores de 20 e 50 centésimos, e de 1 e 2 liras. Estas primeira cuñaxes producíronse en acmonital non magnético (código 304).
As emisións posteriores a 1940 producíronse con acmonital magnético (AISI 430), de menor dureza e menor peso que as anteriores, ao careceren de níquel na súa composición. Neste segundo período serviu para a cuñaxe das moedas de 50 e de 100 liras da República Italiana e para a parte exterior da moeda bimetálica de 500 liras (esta desmonetizada en 1998), as derradeiras series en liras antes da implantación do euro.