proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Dnipro

Dnipro (en ucraíno: Дніпро) é unha cidade de Ucraína situada ás beiras do río Dniéper, capital do óblast de Dnipro.
Pola súa extensión, trátase da terceira cidade do país, e é un importante centro comercial, industrial e económico de Ucraína. Posúe un gran desenvolvemento tecnolóxico no sector da metalurxia, do armamento e da construción de maquinaria.
Tamén é coñecida como o principal centro aeronáutico do país. Toponimia
A vila de Dnipro (en ucraíno: Дніпро) recibiu varios nomes ao longo da historia. Foi fundada oficialmente en 1776 como capital da gobernación de Azov do Imperio Ruso co nome de Ekaterinoslav (en ruso: Екатеринослав), e en 1797 foi renomeada como Novorossiisk (en ruso: Новороссийск), nome que mantivo até 1802 cando mudou o seu nome polo de Ekaterinoslav novamente, que mantivo até 1918.
En 1918 foi brevemente nomeada Sicheslav (en ucraíno: Січеслав), aínda que no mesmo ano mudou novamente a Katerinoslav / Ekaterinoslav (en ucraíno: Катеринослав, en ruso: Екатеринослав). En 1926 foi renomeada como Dnipropetrovsk / Dnepropetrovsk (en ucraíno: Дніпропетровськ, en ruso: Днепропетровск), sendo as formas rusa e ucraína oficiais. Co gallo da independencia de Ucraína, pasou a ser oficial unicamente a forma ucraína.
En 2016 o parlamento ucraíno aprobou renomear a cidade á forma Dnipro. Historia
A nova Dnipro foi fundada en 1776 polo príncipe ruso Grigori Potiomkin por orde de Catarina II de Rusia e foi chamada entre ese ano e 1926 Еkаtеrinoslav.
As fortificacións militares que existen actualmente na cidade existen desde mediados do século XVI.
No estilo arquitectónico das rúas e prazas do centro da cidade consérvanse aínda as pegadas do clasicismo ruso dos séculos XVIII e XIX. Tamén se observan restos de modernismo de inicios do século XX e da monumental arquitectura que caracterizou os anos do Goberno de Stalin, entre 1930 e 1950. Deportes
O FC Dnipro Dnipro, o equipo de fútbol da cidade, milita actualmente na Premier Liha, que é a primeira división do fútbol dese país. Transportes
A cidade de Dnipro ten un sistema de transporte formado por tranvías, unha rede de liñas de autobuses, trolebuses eléctricos e marshrutkas (minibuses privados). Ademais, a cidade conta cun sistema de metro, o Metro de Dnipro, que foi aberto ao público en 1995 e dispón de seis estacións repartidas nunha única liña de metro.
Por outra parte, a 15 km ao sueste da cidade se encóntrase o Aeroporto Internacional de Dnipro.
Do libro impreso á Internet

Do libro impreso á Internet é un ensaio de Isabel Soto, editado en 2005 pola Consellaría de Cultura e Deporte da Xunta de Galicia na colección Andel.
Amais dun proemio a cargo da daquela conselleira Ánxela Bugallo, consta dunha introdución e de catro bloques con diversos epígrafes en cada un deles. Estes bloques son: Os primeiros pasos da imprenta, A evolución da técnica, O libro en Galicia e O libro no mundo das novas tecnoloxías.
Do ut des

Do ut des é unha locución latina que significa literalmente "dou para que me deas". Emprégase xeralmente como fundamento das relacións con intereses recíprocos, como poden ser as dos homes e os deuses na relixión.
Dobra (San Tomé e Príncipe)

A dobra é a moeda de curso legal de San Tomé e Príncipe. Abréviase Db e está dividida en 100 céntimos.
A primeira dobra (STD) foi introducida en 1977, substituíndo ao escudo santomense. Debido á inflación, en 2018 a dobra foi reconvertida (STN) cunha taxa de conversión de 1000 a 1. Moedas
Primeira dobra
En 1977 introducíronse as moedas de 50 céntimos, 1, 2, 5, 10, e 20 dobras. Agás as de 50 céntimos e 1 dobra, de latón, todas estaban feitas dunha aliaxe de níquel e cobre, así como a de 50 dobras introducida en 1990. Nestas moedas estaba representada unha combinación de produtos alimenticios e flora e fauna local. Aínda que hoxe en día apenas se ven en circulación debido á grande inflación do país, estas moedas nunca foron retiradas e aínda se poden usar.
En 1997 introduciuse unha serie nova de moedas con valores máis grandes, de 100, 250, 500, 1. 000 e 2. 000 dobras. As dúas primeiras son redondas e as outras teñen forma de heptágono con curvas de largura constante. Feitas de aliaxe de aceiro e níquel, representan temas de vida salvaxe.
Todas as moedas levan inscrito o escudo de armas do país na parte dianteira, e a frase "Aumentemos a Produção" e o valor no reverso.
Segunda dobra
Coa reconversión da dobra en 2018, introducíronse novas moedas cos valores de 10, 20 e 50 céntimos, así como 1 e 2 dobras. Billetes
Primeira dobra
O 30 de setembro de 1977, o Banco Nacional de San Tomé e Príncipe introduciu os billetes de 50, 100, 500 e 1. 000 dobras. En 1996, introducíronse billetes de 5. 000, 10. 000, 20. 000 e 50. 000 dobras, mentres que os antigos billetes foron substituídos por moedas en 1997. No 2006, emitiuse unha nova serie con melloras de seguridade.
En decembro de 2008 e debido á continua inflación, fíxose necesario emitir un novo billete, de 100. 000 dobras.
Todos os billetes levan impreso o retrato do rei Amador, excepto o de 100. 000, que leva o retrato de Francisco José Tenreiro.
Segunda dobra
Coa reconversión da dobra en 2018 (1 nova dobra equivale a 1. 000 dobras antigas), introducíronse os billetes de 5, 10, 20, 50, 100 e 200 dobras. Os billetes de 5 e 10 dobras, están feitos de polímero, e todos eles levan imaxes de diversas bolboretas por diante, e imaxes de vida salvaxe local por atrás. Acordo con Portugal en 2009
En xullo de 2009, o goberno de San Tomé e Príncipe asinou un acordo de empréstito con Portugal, país do que foi colonia. Con este acordo pretendíase ligar a dobra co euro. Portugal proporcionaría un máximo de 25 millóns de euros nun movemento aprobado pola Comisión Europea. San Tomé e Príncipe afirmaba que esta ligazón entre a dobra e o euro garantiría estabilidade ao país. Tardaron un ano en negociar o acordo que se fixo efectivo en xaneiro de 2010. O acordo era similar a outro que Portugal asinara dez anos antes con Cabo Verde. Reconversión da dobra
O 25 de agosto de 2017, o Banco Central de San Tomé e Príncipe anunciou a reconversión da dobra, en conmemoración do 25 aniversario do banco. A nova dobra equivale a 1. 000 das antigas dobras.
Dobramento xeolóxico de Campodola-Leixazós

O dobramento xeolóxico de Campodola-Leixazós é un dobramento recorrente nas montañas do Courel, en Quiroga, que se formou no carbonífero.
Este elemento xeolóxico foi catalogado como monumento natural e ocupa un espazo de 90 hectáreas entre os lugares de Campodola (O Hospital) e Leixazós (Pacios da Serra). É ademais un lugar de interese xeolóxico e parte do Xeoparque das Montañas do Courel. Descrición
Consiste nun gran dobramento que ten o seu corte transversal exposto á superficie debido aos procesos de erosión e de encaixe do río Ferreiriño e que se conserva desde o Carbonífero Inferior. O dobramento está deitado, é un pregamento tombado, e cunha orientación cara ao norte. A súa zona central non mostra case modificacións desde a súa formación e ten uns flancos de entre 10 e 12 km. Adscríbese á zona zona centroibérica, que é o dominio do ollo de sapo, ocupando a posición máis setentrional. O perfil exposto mostra a evolución dun sinclinal a un pregamento tombado. Lexislación
Este espazo de interese xeolóxico foi declarado como monumento natural en 2012 e atópase dentro do ZEC "Ancares-Courel".
Está catalogado como lugar de interese xeolóxico español desde 1983 e como Geosite desde 2011.
Está incluído dentro do Xeoparque das Montañas do Courel, declarado en 2019 pola UNESCO.
Dobras gulares

As dobras gulares son unha serie de pregaduras na pel que se estenden desde o bordo inferior da boca á zona ventral do corpo, até o embigo, que son exclusivas das especies dos cetáceos misticetos da familia dos balenoptéridos, que son coñecidas comunmente como rorcuais.
As dobras gulares constitúen unha adaptación que ten a finalidade de permitir aumentar o diámetro da gorxa, é dicir, a súa superficie, cando os rorcuais se alimentan, estendéndose coma un fol cando o animal enche a boca de auga, materia orgánica e pequenos peixes, para logo, ao pregarse, filtrar o alimento través das barbas.
Dobraxe

A dobraxe é unha técnica audiovisual aplicada a produtos cinematográficos e televisivos, consistente en substituí-los diálogos ditos polos actores nun idioma por outros diálogos idénticos (de aí que sexa precisa unha boa tradución e un bo "axuste" para a sincronía) noutro idioma. Os actores de dobraxe tratan de axusta-lo máis posible a súa interpretación á orixinal.
Tamén utilízase a dobraxe, malia non ser noutro idioma, polos mesmos actores ou outros que interpretasen a peza, para substituír pasaxes do diálogo en que o son gravado é defectuoso, por un deficiente rexistro de voz, en cancións, etc. , dobrándose a si mesmo ou substituíndo a voz por outra máis axeitada.
Para proporcionar naturalidade ós diálogos dobrados, utilízase unha técnica denominada axuste, que procura manter a lonxitude das frases e facer coincidir determinados fonemas, especialmente os correspondentes ás letras labiais e oclusivas, cos do texto orixinal.
A dobraxe máis común é o dos filmes e dos documentais e series de televisión e mailos animes xaponeses que foron distribuídas internacionalmente. Os filmes en lingua estranxeira dóbranse na lingua local dos seus mercados para facelas máis accesibles ás audiencias que non están afeitas ós subtítulos.
A primeira dobraxe ao galego realizouse no ano 1981 a xeito de demostración, sen chegar a emitirse comercialmente en ningunha televisión nin cinema e foi o primeiro capítulo da serie española Os gozos e as sombras.
Dobre cego

Unha proba ou estudo dobre cego ou duplo cego é un experimento no que o investigador non sabe que tratamento se lle dá a un suxeito. A idea é evitar o nesgo que o experimentador podería introducir doutro xeito. Se tanto o probador como o suxeito están cegados, o ensaio é un ensaio a dobre cego.
Supoñamos que se lles pide aos consumidores que comparen os gustos das distintas marcas dun produto. Obviamente, as identidades do produto deben ocultarse; se non, os consumidores tenden a preferir a marca coa que están familiarizados. Do mesmo xeito, ao probar un fármaco, tanto os pacientes como o experimentador/investigador non deben saber a dose que se está a administrar en cada caso.
O contrario dunha escolla a cegas é unha escolla deliberada. Os termos cego (adxectivo) ou cegar (verbo) cando se usan neste sentido son extensións figuradas da idea literal de vendar os ollos a alguén ou deixar sen vista. Exemplos
Os experimentos a cego foron utilizados fóra de contextos puramente científicos. En 1817, un comité de científicos e músicos comparou un violín Stradivarius cun deseño de guitarra feito polo enxeñeiro naval François Chanot. Un violinista coñecido tocaba cada instrumento mentres o comité escoitaba na sala do lado para evitar prexuízos.
Un dos primeiros ensaios que defendeu un enfoque cego dos experimentos en xeral veu de Claude Bernard na segunda metade do século XIX, que recomendou dividir calquera experimento científico entre o teórico que concibe o experimento e un observador inxenuo (e preferiblemente inculto) que rexistra. os resultados sen coñecemento previo da teoría ou hipótese que se está a probar. Esta suxestión contrastaba marcadamente coa actitude predominante da época da Ilustración de que a observación científica só pode ser obxectivamente válida cando a leva a cabo un científico ben educado e informado.
Os métodos dobre cego cobraron especial relevancia a mediados do século XX. Ensaios a dobre cego
Dobre cego describe unha forma especialmente fiable de realizar un experimento. Trata de eliminar os prexuízos subxectivos e non recoñecidos dos suxeitos e condutores dun experimento.
Nun experimento dobre cego, nin os participantes nin os investigadores saben que participantes pertencen ao grupo control e cales ao grupo de proba. A asignación aleatoria de suxeitos de proba aos grupos experimentais e control é a clave de calquera deseño de investigación dobre cego. A información sobre quen eran os suxeitos, e a que grupo pertencían, gárdaa un terceiro ata que remate o estudo.
Os métodos dobre cego pódense aplicar a calquera situación experimental na que exista a posibilidade de que os resultados se vexan afectados por un nesgo consciente/inconsciente por parte dos investigadores, dos participantes ou de ambos.
Dobre de corpos

Un dobre de corpos é unha persoa, xeralmente un modelo, que substitúe a actores e actrices no cine ou na televisión en determinadas escenas que esixen espidos integrais ou primeiros planos de determinadas partes do corpo, como as mans, os peitos, órganos xenitais ou as pernas.
Dobre sestercio

O dobre sestercio foi unha moeda da Antiga Roma de gran tamaño, cuñada nun tipo de latón chamado oricalco, aparecida en tempos do Imperio ca. 249-251, no reinado de Traxano Decio, como resposta ás presións inflacionarias da época, que desvalorizaran o sestercio tradicional. Historia
En realidade, a nova moeda nova era pouco máis grande que o sestercio estándar, o cal, en consecuencia, se cuñou con menos peso e dimensións có orixinal.
Simultanemente aos dobres sertercios cuñados por Taxano Decio, apareceron outros emitidos a nome da súa esposa, Herenia Etruscila, en cuxos anversos aparece o busto diademado da emperatriz. Este dobre sestercio naceu con pouco éxito e caeu axiña en desuso, aínda que foi recuperada polo emperador rebelde Póstumo (259-268), gobernador dun imperio secesionista que abranguía as Illas Británicas, a Galia e partes da Xermania, e que perseguía instituír un sistema monetario reformado. Póstumo emitiu a súa propia versión do dobre sestercio, para o que en ocasións recorreu a sestercios tradicionais moi gastados polo uso, nos que reestampou o seu busto e as súas propias lendas, probablemente debido á escaseza de metal.
Unha das características destas moedas consiste en que o busto do emperador aparece cunha coroa radiada (e cun diadema as emperatrices), o que era un indicativo do dobre valor da moeda, do mesmo modo que sucedía no caso dos dupondios ou "dobres ases", os antoninianos de billón ou "dobres denarios" e os dobres áureos.
Despois dese reinado, o sistema monetario romano sufriu unha grande dexeneración, ata o punto de que non quedou en circulación máis que o antoniniano. O resto das moedas que se usaran anteriormente (entre elas o dobre sestercio) deixaron de usarse e foron fundidas novamente, para utilizar o metal na cuñaxe de novos antoninianos.
Docente

Unha persoa docente, tamén chamada mestre e mestra, profesor e profesora ou pedagogo e pedagoga, é aquela que se dedica ao proceso de aprendizaxe e ensino. Adoitan ter recoñecida unha destreza notábel nunha determinada área do saber, con capacidade de ensinar e compartir os seus coñecementos con outras persoas, denominadas discípulos, aprendices, ou simplemente alumnos.
O profesorado que se encarga da educación formal e institucionalizada das etapas de educación infantil, primaria ou especial en escolas ou colexios adoitan ser chamados mestres e mestras. Tamén algúns mestres poden estar destinados en institutos de educación secundaria en programas de garantía social, educación compensatoria ou apoio a alumnos con necesidades educativas especiais, así como en centros de educación para persoas adultas.
O día 27 de novembro celébrase o Día do Mestre. Celébrase nesta data en memoria do pedagogo relixioso aragonés, Xosé de Calasanz, que fundou unha escola en Roma para meniños pobres nese día de 1597. O papa Pío XII proclamouno patrón das escolas cristiás.
Docería

Unha docería ou dozaría é unha tenda dedicada á venda e nalgúns casos, fabricación, de doces, chocolates, tortas, lambetadas, biscoitos, gomas de mascar etc.
Haci Bekir Efendi, unha dozaría establecida no 1777 en Istambul é unha das dozarías máis antigas do mundo.
Docetaxel

Docetaxel é un medicamento clínico ben estabelecido antimitótico quimioterapéutico que funciona interferindo na multiplicación de células. Docetaxel é aprobado pola FDA para o tratamento do cancro localmente avanzado ou metastásico de mama, cancro de cabeza e pescozo, cancro gástrico, cancro de próstata refractario ás hormonas e o cancro de pulmón non de células pequenas. O docetaxel pode ser utilizado como un axente único ou en combinación con outros fármacos quimioterapéuticos como se indica dependendo do tipo de cancro específico e a etapa.
Doctor Sleep (filme de 2019)

Doctor Sleep (comercializado tamén co título Stephen King's Doctor Sleep) é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Mike Flanagan. Baséase na novela homónima de 2013 escrita por Stephen King, unha secuela doutra novela de King, The Shining. O filme, que tamén é unha secuela directa do filme The Shining, dirixido por Stanley Kubrick, está ambientado varias décadas despois dos eventos da historia orixinal e mestura elementos da novela de 1977 tamén. Doctor Sleep foi escrito, dirixido e editado por Mike Flanagan, e está protagonizado por Ewan McGregor como Danny Torrance, un home con habilidades psíquicas que tenta superar os traumas da súa nenez. Rebecca Ferguson, Kyliegh Curran e Cliff Curtis intepretan os papeis secundarios. No filme, un xa adulto Dan Torrance debe protexer unha rapaza con poderes semellantes dun culto coñecido como "The True Knot", que cazan nenos con habilidades psíquicas para permanecer inmortais.
Warner Bros. Pictures comezou a desenvolver unha adaptación cinematográfica de Doctor Sleep pouco despois de que a novela fose publicada no ano 2013. O produtor e guionista Akiva Goldsman escribiu un guión, mais o estudio non asegurou un orzamente para o filme até o éxito de recadación do filme de terror It, que tamén está baseado nunha novela de King. Flanagan foi contratado para reescribir o guión de Goldsman e para dirixir o filme. Flanagan dixo que o filme tentaría reconciliar as diferenzas entre a novela e o filme de The Shining. A rodaxe comezou en setembro de 2018 en Xeorxia, incluíndo Atlanta e as áreas limítrofes, e rematou en decembro de 2018.
Warner Bros. Pictures lanzou Doctor Sleep en todo o mundo a partir do 31 de outubro de 2019, e nos Estados Unidos o 8 de novembro de 2019. O filme recibiu valoracións positivas por parte da crítica, que louvou as interpretacións e a atmosfera, mais con certas reticencias pola súa duración. Cunha recadación de $72 millóns en todo o mundo, a súa acollida polo público foi considerada decepcionante en comparación co éxito doutras adaptacións de novelas de King como It Chapter Two e Pet Sematary. Personaxes
Ewan McGregor como Danny "Dan" Torrance
Roger Dale Floyd como Danny Torrance de neno
Rebecca Ferguson como Rose the Hat
Kyliegh Curran como Abra Stone
Dakota Hickman como Abra Stone de nena
Cliff Curtis como Billy Freeman
Carl Lumbly como Dick Hallorann
Zahn McClarnon como Crow Daddy
Emily Alyn Lind como Snakebite Andi
Bruce Greenwood como Dr. John Dalton
Jocelin Donahue como Lucy Stone
Robert Longstreet como Barry the Chunk
Carel Struycken como Grandpa Flick
Alex Essoe como Wendy Torrance
Zackary Momoh como Dave Stone
Jacob Tremblay como Bradley Trevor
Henry Thomas como o camareiro
Doctor Strange (filme de 2016)

Doctor Strange é un filme estadounidense de 2016 dirixido por Scott Derrickson. Baséase no personaxe de Marvel Comics Doctor Strange e foi producido por Marvel Studios e distribuído por Walt Disney Studios Motion Pictures. Foi o décimo cuarto filme do Universo Cinematográfico Marvel (MCU). O guión foi escrito por Jon Spaihts e C. Robert Cargill, e está protagonizado por Benedict Cumberbatch no papel do cirurxián Stephen Strange, xunto con Chiwetel Ejiofor, Rachel McAdams, Benedict Wong, Michael Stuhlbarg, Benjamin Bratt, Scott Adkins, Mads Mikkelsen e Tilda Swinton. No filme, Strange aprende os segredos das artes místicas logo de que a súa carreira como doutor rematase nun accidente de coche.
Varias adaptacións de Doctor Strange estiveron en fase de desenvolvemento dende mediados da década de 1980, até que Paramount Pictures adquiriu os dereitos cinematográficos en abril de 2005 en nome de Marvel Studios. Thomas Dean Donnelly e Joshua Oppenheimer foron incorporados no proxecto en xuño de 2010 para escribir o guión. En xuño de 2014, Derrickson foi contratado como director, xunto con Spaihts para reescribir o guión. Cumberbatch foi escollido para o papel epónimo en decembro de 2014, precisando dun cambio de calendario para non interferir nos seus outros compromisos. Isto permitiulle ó propio Derrickson ter tempo para traballar el mesmo no guión, coa axuda de Cargill. A fotografía principal comezou en novembro de 2015 no Nepal, antes de trasladarse ó Reino Unido e a Hong Kong, rematando na cidade de Nova York en abril de 2016.
Doctor Strange estreouse en Hong Kong o 13 de outubro de 2016, e lanzouse nos Estados Unidos o 4 de novembro en 3D e IMAX 3D. O filme recadou máis de 677 millóns de dólares en todo o mundo, foi louvado polos seus efectos visuais e o elenco, e foi nomeado nos Premios Óscar na categoría de mellores efectos visuais. A súa secuela, Doctor Strange in the Multiverse of Madness, está programada para a súa estrea o 7 de maio de 2021. Personaxes
Benedict Cumberbatch como Dr. Stephen Strange
Chiwetel Ejiofor como Karl Mordo
Rachel McAdams como Christine Palmer
Benedict Wong como Wong
Michael Stuhlbarg como Nicodemus West
Benjamin Bratt como Jonathan Pangborn
Scott Adkins como Lucian
Mads Mikkelsen como Kaecilius
Tilda Swinton como Ancient One
Doctrina nazonalista

Doctrina nazonalista é un libro de ensaio político, un tratado de nacionalismo galego, escrito por Ramón Villar Ponte que se publicou na imprenta de El Correo Gallego de Ferrol a finais de 1921 e que se distribuíu en 1922, coincidindo co esgazamento das Irmandades da Fala en dous sectores enfrontados, o que lle restou difusión. . Características
A obra está influída por Vicente Risco e pola súa Teoría do nacionalismo galego publicada en 1920 pero amosa un cariz anovador, presentando un nacionalismo progresista e democrático, cunha importante presenza dos elementos espirituais: o folclore e sobre de todo a lingua que se converte no alicerce da nación fronte os compoñentes físicos: raza e terra, omnipresentes na obra de Risco.
O limiar é da autoría de Josep Puig i Cadafalch, na época presidente da Mancomunidade de Cataluña e a obra artéllase en oito capítulos escritos ao xeito de preguntas e respostas. Ademais da influencia de Risco salienta a federalista de Francesc Pi i Margall e rexeneracionalista de Joaquín Costa. O libro influíu na visión nacionalista de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao que reflectiu no Sempre en Galiza.
Documento

Un documento contén información. A miúdo refírese a un produto real de escritura ou gravación e normalmente úsase para comunicar ou almacenar coleccións de datos. Os documentos son frecuentemente un foco de preocupación para as administracións empresariais e as administracións do goberno. A palabra é tamén usada como verbo na forma "documentar", describindo o proceso de facer un documento. O termo documento pode ser aplicado a calquera representación de significado, pero normalmente refírese a algo físico como un documento impreso en papel, ou a un documento virtual con formato electrónico. Etimoloxía
A palabra "documento" vén do latín documentum, que significa "lección" ou "ensino". Orixinalmente, o termo referíase a un medio de instrución, pero hoxe en día ten un sentido máis amplo que inclúe calquera rexistro de información. Tipos de documentos
Dependendo do seu propósito, os documentos poden ser de natureza moi diversa. Por exemplo: Documentos legais: Como contratos ou testamentos, son usados para confirmar acordos ou transaccións.
Documentos científicos ou de investigación: Como artigos ou informes, son usados para divulgar descubrimentos ou hipóteses.
Documentos de identidade: Como os pasaportes ou as cartas de conducir, son usados para verificar a identidade dun individuo. Xestión de documentos
Dada a súa importancia, a creación e manexo de documentos requiren prácticas adecuadas de xestión documental, que aseguren a súa accesibilidade, seguridade e preservación a longo prazo. A xestión documental pode implicar diversas tarefas, como a clasificación, o almacenamento, a recuperación e a eliminación de documentos, entre outras.
Dodecaedro romano

Un dodecaedro romano ou dodecaedro galo romano é un tipo de pequeno obxecto oco feito de aliaxe de cobre que foi moldeado nunha forma dodecaédrica regular con doce caras pentagonais planas. Cada cara ten un burato circular de diámetro variable no medio, os buratos conectan co centro oco, e cada esquina ten unha protuberancia. Raramente mostran signos de desgaste, e non teñen ningún número ou letras inscritas.
Desde que se descubriu o primeiro exemplo coñecido en 1739, descubríronse máis dun centenar de obxectos deste tipo, que datan do século II ao IV. O seu propósito ou significado foi debatido durante moito tempo, pero segue sendo descoñecido. Descrición
Os dodecaedros romanos están fundidos en metal, xeralmente en aliaxe de cobre. Teñen forma de dodecaedros regulares, coa adición dunha pequena bóla protuberante de metal en cada vértice; cada cara ten un burato circular no centro. Os dodecaedros varían en tamaño de 4 a 11 cm; os buratos das súas caras teñen diámetros que van de 6 mm a 40 mm. O exemplo máis lixeiro coñecido pesa 35 gramos, os 1000 gramos máis pesados.
Os dodecaedros son proxectados usando a técnica de cera perdida. As superficies interiores dos dodecaedros quedan inacabadas, aínda que os exteriores están ben rematados e probablemente pulidos. A maioría están decorados con círculos, liñas e puntos, pero sen letras ou números. O esquema decorativo máis común é que dous ou tres círculos concéntricos estean inscritos arredor dos buratos.
As bólas de metal nos vértices dos dodecaedros non son perfectamente regulares, o que suxire que foron feitas sen o uso dun molde. Xeralmente son soldados ao corpo do dodecaedro, aínda que o exemplo de Carmarthen na colección da Sociedade de Anticuarios de Londres é unha única peza, incluíndo as bólas. Un exemplo, atopado en Londres, ten grupos de tres bólas en cada esquina en vez de só unha.
Dodecapole

Dodecapole, tamén coñecidos como Dodecahedron e Porcupine, foron un par de satélites artificiais dos Estados Unidos. Características
Os dous satélites Dodecapole eran esferas de 26 cm de diámetro con doce elementos na superficie que lle permitían despregar doce barras de 1, 27 cm de diámetro e 7, 62 m de longo normais ás caras dun dodecaedro imaxinario. Os satélites serviron como obxectivos pasivos para a calibración de radares na superficie. Foron construídos polo Naval Research Laboratory. Dodecapole 1 foi lanzado o 9 de marzo de 1965 mediante un foguete Thor Agena, mentres que Dodecapole 2 o foi o 13 de agosto dese mesmo ano mediante un Thor Ablestar.
Dodrans

O dodrans (voz latina) ou dodrante foi unha moeda da Antiga Roma de bronce emitida con carácter excepcional durante o período da República. Historia
O dodrans ou dodrante, concibido cun valor de nove onzas e equivalente ás tres cuartas partes dun ás, foi emitido exclusivamente en dúas ocasións: en 127 a. de C, polo cónsul Marco Cecilio Metelo, e en 126 a. de C. , polo maxistrado C. Cassio, quen paralelamente emitiu tamén outra denominación á marxe das regulares do sistema monetario: o bes.
O dodrans de Metelo
A emisión máis antiga, a de Metello, amosa no seu anverso o busto de Vulcano ollando á dereita, cun sombreiro cónico (píleo) rodeado por unha coroa de loureiro; pinzas no ombreiro e S ••• detrás.
No reverso presenta a característica proa de barco das moedas romanas desta época, arredor M•METELLUS sobre escudo Macedonio, e S ••• abaixo.
Ademais do dodrans, Metelo emitiu tamén un denario, un semis, un triens e un cuadrante.
O escudo macedonio e as grilandas de loureiro aluden á vitoria obtida polo pai do monetario, Quinto Cecilio Metelo Macedónico, en 148 a. de C, en tanto que a Vulcano se lle atribuía ser un devanceiro da familia de Metelo.
O dodrans de Cassio
No seu anverso preséntase a Vulcano ollando á dereita, con píleo e pinzas no ombreiro, e S ••• detrás. No reverso, un arco, C. CASSI arriba e S ••• á fronte.
Este mesmo monetario, ademais do dodrans, emitiu algúns escasos exemplares de bes, de denario e de cuadrante.
Doenza arterial coronaria

A doenza arterial coronaria é un grupo de doenzas que inclúe anxina estable, anxina inestable, infarto do miocardio e parada cardiorrespiratoria. Este grupo fai parte dun grupo maior de doenzas, denominado doenzas cardiovasculares, do cal é o tipo máis común. O síntoma máis común é dor ou molestia no peito que pódese desprazar cara ao ombreiro, brazo, costas, pescozo ou maxilar. De cando en vez os síntomas poden ser similares a azia. Xeralmente os síntomas maniféstanse durante o exercicio ou en situacións de estrés, duran poucos minutos e melloran co repouso. Tamén pode causar falta de aire. Nalgúns casos non se manifestan síntomas. Ás veces, o primeiro sinal é un ataque cardíaco. Entre outras complicacións están insuficiencia cardíaca ou arritmia cardíaca.
Entre os factores de risco están a hipertensión arterial, tabaquismo, diabetes, falta de exercicio, obesidade, colesterol alto, dieta inadecuada, consumo excesivo de bebidas alcohólicas e depresión. O mecanismo subxacente implica a aterosclerose das arterias do corazón. Hai varios exames que poden auxiliar o diagnóstico, incluíndo electrocardiogramas, probas de esforzo, coronariografia por tomografía computerizada e anxiografia coronaria por cateterismo etc.
A prevención consiste en manter unha dieta saudable, practicar exercicio físico regularmente, manter un peso saudable e non fumar. Por veces son tamén usados medicamentos para controlar a diabetes, o colesterol alto ou a hipertensión arterial. As evidencias dos beneficios do cribado en persoas de baixo risco e sen síntomas son limitadas. O tratamento consiste nas mesmas medidas de prevención, podendo tamén ser recomendados outros medicamentos, incluíndo antiagregantes plaquetarios como a aspirina, betabloqueadores ou nitroglicerina. Nos casos graves poden ser consideradas intervencións como anxioplastia coronaria ou cirurxía de bypass coronarios. Con todo, en persoas con doenza estable non está claro se estas intervencións aumentan a esperanza de vida ou diminúen o risco de ataques cardíacos en relación cos restantes tratamentos.
En 2013 as doenzas arteriais coronarias foron a principal causa de morte en todo o mundo, sendo a causa de 8, 14 millóns de mortes (16, 8%), un aumento en ralación ás 5, 74 millóns de mortes (12%) en 1990. Con todo, o risco de morte por enfermidades coronarias en determinada idade ten vindo a diminuír entre 1980 e 2010, sobre todo nos países desenvolvidos. O número de casos de doenzas coronarias en determinada idade tamén ten vindo a diminuír entre 1990 e 2010. En 2010, nos Estados Unidos, preto de 20% das persoas con máis de 65 anos presentaban doenzas arteriais coronarias, mentres que entre os 45 e 64 anos a porcentaxe era de soamente 7% e entre os 18 e 45 anos de 1, 3%. En determinada idade, a prevalencia da doenza é maior entre homes que en mulleres.
Doenza cardiovascular

As doenzas cardiovasculares son unha clase de doenzas que afectan o corazón ou os vasos sanguíneos. Entre estas doenzas están as doenzas arteriais coronarias, como a anxina de peito e o infarto agudo de miocardio, accidentes vasculares cerebrais (AVC), cardiopatía hipertensiva, febre reumática, miocardiopatía, arritmia cardíaca, cardiopatía conxénita, valvulopatias, cardite, aneurisma da aorta, doenza arterial periférica e trombose venosa.
Os mecanismos subxacentes varían de acordo coa doenza en cuestión. Estímase que os factores de risco alimentario están asociados co 53% das mortes por doenza cardiovascular. A doenza arterial coronaria, os accidentes vasculares cerebrais e a doenza arterial periférica prodúcense por aterosclerose, que pode ser causada por hipertensión arterial, tabaquismo, diabetes, falta de exercicio físico, obesidade, colesterol elevado, mala calidade do sono e consumo excesivo de bebidas alcohólicas. A hipertensión arterial é a causa do 13% das mortes por doenzas cardiovasculares, o tabaco do 9%, a diabetes do 6%, a falta de exercicio do 6% e a obesidade do 5%. A febre reumática cardíaca pode ter orixe nunha farinxite estreptocócica que non fose tratada.
Estímase que 90% dos casos de doenzas cardiovasculares poden ser evitados con medidas de prevención. A prevención da aterosclerose pode facerse diminuíndo os factores de risco, a través de medidas como seguir unha alimentación saudábel, practicar exercicio físico, evitar a exposición ó fume de tabaco e limitando o consumo de alcohol. O tratamento da hipertensión arterial e da diabetes tamén é benéfico. O tratamento das persoas con farinxite estreptocócica con antibióticos pode diminuír o risco de febre reumática. Aínda non é claro o beneficio do uso de aspirina en persoas doutra forma saudábeis.
Doenza conxénita

Unha doenza conxénita é aquela que se manifesta dende o nacemento, xa sexa producida por un trastorno ocorrido durante o desenvolvemento embrionario, durante o parto, ou como consecuencia dun defecto hereditario. As exposicións a produtos químicos no medio ambiente poden prexudicar a función reprodutiva humana de moitas maneiras. Os sistemas reprodutivos masculinos e femininos son importantes sistemas de órganos, os cales son sensibles a numerosos axentes químicos e físicos. A ampla gama de resultados reprodutivos adversos inclúe unha redución na fertilidade, abortos espontáneos, baixo peso ó nacer, malformacións e deficiencias do desenvolvemento. Taxa de ocorrencia
Relación das anomalías conxénitas co sexo
Moitos estudos atoparon que a frecuencia de aparición de certas malformacións conxénitas depende do sexo do neno.
Por exemplo, a estenose pilórica ocorre máis a miúdo en homes, mentres que a luxación conxénita de cadeira é de catro a cinco veces máis probable en mulleres. Entre os nenos cun ril, hai aproximadamente o dobre de homes, mentres que entre os nenos con tres riles hai aproximadamente 2, 5 veces máis mulleres. O mesmo patrón obsérvase entre os bebés cun número excesivo de costelas, vértebras, dentes e outros órganos que nun proceso de evolución sufriron redución, entre eles hai máis mulleres. A anencefalia prodúcese con aproximadamente o dobre de frecuencia nas mulleres. A cantidade de nenos que nacen con 6 dedos é dúas veces maior que a cantidade de nenas.
Ó redor do 3% dos recentemente nados teñen unha "anomalía física importante", o que significa unha anomalía física que ten un significado cosmético ou funcional. As anomalías conxénitas físicas son a principal causa de mortalidade infantil nos Estados Unidos, e representan máis do 20% de todas as mortes infantís.
Doenza de Fabry

A doenza de Fabry, tamén coñecida como doenza de Anderson-Fabry, é unha doenza xenética rara que pode afectar moitas partes do corpo, incluíndo os riles, o corazón e a pel. A doenza de Fabry é unha das coñecidas como doenzas por depósito lisosomal. A mutación xenética que causa a enfermidade de Fabry interfire coa función dun enzima que procesa biomoléculas coñecidas como esfingolípidos, o que provoca que estas substancias se acumulen nas paredes dos vasos sanguíneos e outros órganos. É inherente de forma ligada a X.
A enfermidade de Fabry ás veces diagnostícase mediante unha análise de sangue que mide a actividade do enzima afectado, chamado alfa-galactosidase, pero ás veces tamén se usan probas xenéticas, especialmente nas mulleres.
O tratamento da enfermidade de Fabry varía dependendo dos órganos afectados pola enfermidade, e a causa subxacente pódese abordar substituíndo o enzima que falta.
As primeiras descricións da condición foron feitas simultaneamente polo dermatólogo Johannes Fabry e o cirurxián William Anderson, en 1898.
Doenza de Goodpasture

A doenza de Goodpasture é unha enfermidade inmunitaria que produce glomerulonefrite por afectación renal e sangrado alveolar difuso por afectación pulmonar, e que se caracteriza pola produción de anticorpos antimembrana basal, tanto no glomérulo renal coma nos alvéolos pulmonares. É a causa máis frecuente de síndrome renopulmonar (ou síndrome de Goodpasture).
Adoita darse con máis frecuencia en homes ca en mulleres, e a data de inicio da doenza é na meirande parte dos casos entre os 20 e os 30 anos. Nos doentes máis novos é típica a afectación renal e pulmonar conxunta, mentres que a medida que avanza a idade do doente, é máis típica a afectación só renal.
Esta síndrome foi recoñecida por vez primeira por Goodpasture en 1919 nun paciente de dezaoito anos de idade que padeceu de forma aguda hemoptise (tose na que se expulsaba material cheo de sangue) e hematuria (presenza de sangue na urina), pouco despois de se recuperar dunha gripe.
Doenza de Kawasaki

A enfermidade de Kawasaki ou síndrome de Kawasaki é unha doenza multisistémica, idiopática, caracterizada por unha vasculite que afecta a vasos de pequeno e mediano calibre, especialmente as arterias coronarias, provocando clasicamente aneurismas nestas, ademais, adoita asociarse con algunha síndrome mucocutánea. Esta síndrome recibe o nome do médico xaponés Tomisaku Kawasaki que na década de 1960 describiu esta enfermidade recentemente recoñecida principalmente en nenos. Epidemioloxía
A doenza de Kawasaki ocorre con máis frecuencia en nenos, con 80 % de pacientes afectados menores de 5 anos. Afecta máis aos nenos que ás nenas e máis a outras etnias que a caucásicos, nos que era unha doenza rara até décadas recentes[Cómpre referencia]; aproximadamente 2000 a 4000 casos son diagnosticados nos Estados Unidos cada ano (aproximadamente 1 por 100000 persoas). Anatomía patolóxica
É semellante á poliarterite nodosa (PAN) aínda que, neste caso, a necrose fibrinoide adoita ser menos destacada. Manifestacións clínicas
A enfermidade aguda presenta febre, eritema, erosión conjuntival, erosión oral, edema dos membros, eritema das plantas e das mans, erupcións cutáneas e hiperplasia dos ganglios linfáticos cervicais e, ocasionalmente, inflamación do corazón e das principais articulacións. Diagnóstico
Require a presenza dunha febre alta de 5 días ou máis, xunto con polo menos catro dos seguintes cinco criterios clínicos: Inxección conjuntival bulbar bilateral, non exsudativa.
Alteracións do beizo ou da mucosa orofarínxea: vermello intenso e fisuras labiais, erupción orofarínxea de intensidade variable, lingua con aspecto de amorodo.
Erupción polimorfa (morbiliforme ou similar á rubéola ou á escarlatina), que afecta principalmente o tronco e as extremidades.
Edema duro de mans e pés, acompañado ou non de enrojecemento das palmas e plantas. Descamación periungueal na segunda ou terceira semana.
Linfadenopatía cervical, xeralmente única, maior de 1, 5 cm de diámetro
Os pacientes con febre durante polo menos 5 días e menos de catro síntomas principais poden ser diagnosticados de E. Kawasaki cando se detectan anomalías nas arterias coronarias mediante ecografía ou anxiografía. Evolución
Moitas veces é autolimitado. Nalgúns casos evoluciona producindo graves complicacións nas arterias coronarias, cun índice de morte súbita do 10 ao 20%. Tratamento
Actividade física: descanso até a segunda ou terceira semana de enfermidade ou cando a febre remite máis de tres días.
Gammaglobulina intravenosa nunha única dose de 2 g/kg para pasar en 10 a 12 horas. O tratamento con gammaglobulina diminúe a incidencia de aneurismas coronarios de 15 a 20. % até 4 a 8 %.
Ácido acetilsalicílico en dose inicial de 80 a 100 mg/kg/día por vía oral cada 8 horas até o día 14 da enfermidade, e até que o neno permaneza afebril durante máis de 48 horas. Despois continúa con 5 mg/kg/día por vía oral durante 6 a 8 semanas ou até que as plaquetas ou a velocidade de sedimentación eritrocitaria (VSG ) se normalicen, ou de forma indefinida se hai compromiso coronario.
Doenza de Lyme

A doenza de Lyme, tamén coñecida como borreliose de Lyme, é unha enfermidade infecciosa que afecta a varios órganos do ser humano, causada pola espiroqueta Borrelia burgdorferi, que é transmitida polas carrachas. É a principal doenza transmitida por carrachas en Europa. É transmitida pola especie Ixodes ricinus, cuxo reservorio animal constitúeno roedores salvaxes (agás ratos e ratas comúns) e cervos. Historia
Atopáronse indicios de que Ötzi —o 'home dos xeos' que se conserva como momia de 5300 anos de antigüidade— padeceu a doenza de Lyme.
Esta enfermidade foi descrita por primeira vez en 1909 en Europa como "eritema crónico migratorio"; entre 1920-1940 foi chamada "neuroborreliose". En 1975 foi descrita por primeira vez nos Estados Unidos en Lyme (Connecticut), de onde deriva o seu nome actual. En 1981 foi illado o axente causal (Borrelia burgdorferi). Etioloxía e epidemioloxía
A doenza de Lyme é producida por Borrelia burgdorferi, un espiroqueta gramnegativa de metabolismo anaerobio. Case o 100% dos casos preséntanse durante a estación cálida xa que a infección adoita producirse en persoas que realizan actividades como cazarías, acampadas, excursións ou paseos campestres. Nun principio, desenvólvese a etapa inicial da enfermidade, que se non recibe o tratamento médico indicado, pode derivar na súa etapa secundaria e mesmo agravarse para desencadear unha etapa terciaria. Patoxenia
A doenza de Lyme pertence a un grupo de patoloxías nas que o dano vascular e o neurotropismo son unha constante (en infeccións por Rickettsia, Borrelia, Coxiella), e as lesións granulomatosas e o tropismo por células endoteliales o son en infeccións por Bartonella e Francisella. Son axentes cunha gran agresividade que é importante identificar, previr e tratar. Todos os anos falecen en España pacientes afectados por unha enfermidade deste grupo, a febre botonosa mediterránea. O non recoñecemento precoz da infección por Borrelia burgdorferi (doenza de Lyme) dá lugar a manifestacións neurolóxicas difíciles de tratar e que poden deixar secuelas permanentes.
Os síntomas polos que se identifica esta enfermidade son similares aos dunha gripe común (febre, dor muscular, malestar xeral, cefalea e fatiga), precedidos dun "eritema crónico migrans" (mancha avermellada circular) como primeiro signo da enfermidade.
O diagnóstico realízase mediante unha demostración de anticorpos fronte á Borrelia burgdorferi.
O tratamento adoita ser tetraciclina ou penicilina, ou macrólidos.
É necesario tratar esta enfermidade o máis axiña posible, xa que mesmo o 15% dos pacientes que reciben tratamento inmediato sofren complicacións. En ocasións esta enfermidade é confundida con artrite reumatoide, meninxite ou esclerose múltiple.
Doenza de Paget de mama

A doenza de Paget de mama, tamén coñecida como doenza de Paget de mamila, é un tipo de cancro de mama que afecta a mamila e a aréola e que exteriormente pode ter aparencia de eccema. Debido á súa aparencia inocua e superficial, frecuentemente é de manifestación serodia, pero é unha doenza que pode ser fatal. A doenza de Paget mamaria afecta entre 1 e 4 de cada 100000 mulleres.
A doenza de Paget extramamaria (EMPD) ten as mesmas características histolóxicas que a enfermidade de Paget de seo pero distinta localización. Síntomas
O primeiro síntoma é usualmente unha irritación de tipo eczema, que polo xeral só afecta unha mamila. A pel da mamila e a aréola pode estar vermella e inflamada. Algunhas mulleres presentan proído, ardor ou sensación de queimadura. Pode gotear un fluxo líquido da área composta de células anormais. A mamila pódese voltear ó interior (aparece investido). Pode ou non haber unha tumoración no seo, pode existir avermellado, secreción ou costra, e unha chaga que non sanda. Patoloxía
Crese que as células de Paget que crecen anormalmente na rexión posterior á mamila e a aréola son células dun carcinoma ductal que migraron xusto por baixo da epiderme do seo. Esta teoría vese apoiada polo feito de que tanto as células na doenza de Paget como as que forman un carcinoma ductal expresan os mesmo marcadores tumorais: c-erb B-2, ciclin D e Ki-67.
Doenza de lesión mínima

A doenza de lesión mínima, tamén coñecida coma glomerulonefrite de lesión mínima ou doenza de cambios mínimos, é unha doenza que afecta ao glomérulo renal (glomerulopatía). Constitúe unha das glomerulonefrites máis frecuentes na idade infantil, e é a doenza que máis adoita causar síndrome nefrótica en nenos, estando presente nun 80% dos casos. Tamén é a responsable do 20% dos casos de síndrome nefrótica idiopática no adulto. É lixeiramente máis frecuente en nenos que en nenas. Causas
Até o de agora as causas da doenza de lesión mínima son desoñecidas. A asociación desta doenza co linfoma de Hodking, a grande resposta que ten ao tratamento con corticoides, e a curación da doenza cando o individuo padece xarampón, suxestona que podería estar causado por unha actividade alterada dos linfocitos T (probábelmente do subtipo CD34+). A actuación destes linfócitos podería lesionar a barreira de permeabilidade, producíndose a perda de substancias do glomérulo, e causando proteinuria e hematuria (presenza de proteínas e eritrocitos na urina).
Os fármacos de tipo antiinflamatorio non-esteroideos (AINEs) poden provocar tamén doenza de lesión mínima. Signos e síntomas
O xeito de se presentar esta doenza é en forma de síndrome nefrótica, e polo tanto adoita existir hematuria, proteinuria, edemas nas extremidades inferiores e na face, e nos casos máis graves unha insuficiencia renal aguda.
Analíticamente, obsérvase unha diminución das proteínas no sangue (hiporpoteinemia), aumento dos niveis de colesterol e triglicéridos. Tratamento
O tratamento desta patoloxía é con corticoides, que conseguen curar a doenza non 90% dos casos. Se estes non fosen efectivos, ou a doenza tornase aparecer unha vez curada, cómpre realizar unha biopsia renal para descartar que o doente non padeza outro tipo de glomerulopatía e o diagnóstico fose errado nun primeiro momento. No caso de existiren recaídas, a ciclofosfamida pode ser un fármaco axeitado, e como alternativa podería ser utilizado o tracrolimus ou a cliclosporina.
Doenza desmielinizante

Unha doenza desmielinizante é un termo que abarca a todas aquelas doenzas que afectan á substancia branca do sistema nervioso central, producíndose unha desmielinización. A doenza deste tipo máis frecuente é o Alzheimer, e moitas veces ámbolos dous termos son empregados coma sinónimos. Introdución
As neuronas, células do sistema nervioso, están arrodeadas por unha substancia chamada mielina, que favorece a condución eléctrica. No sistema nervioso central, a mielina fórmase a expensas da membrana plasmática dos oligodendrocitos, mentres que no sistema nervioso periférico depende das células de Schwann. Cando a mielina é destruída, a condución dos sinais eléctricos ao longo dos nervios vese seriamente afectada, e en consecuencia os nervios perden a súa funcionalidade co paso do tempo. A desmielinización comporta ademais unha perda da velocidade de condución do impulso e da resposta, perda de propiedades de condución, consumo enerxético pouco eficiente e desorganización do sistema nervioso. Clasificación
Dentro das doenzas desmielinizantes pódense distinguir: Esclerose múltiple
Síndrome de Guillain-Barré
Encefalomielite aguda diseminada
Neuro-óptico-mielite de Devic
Encefalomielite aguda hemorráxica
Mielopatía asociada ao virus HTLV-1
Leucodistrofias
Leucodistrofia metacromática
Leucodistrofia de células globoides-Doenza de Krabbe
Adrenoleucodistrofia
Doenza de Canavan
Doenza de Refsum
Doenza de Alexander
Doenza de Pelizaeus-Merzbacher
Xantomatose cerebrotendinosa
leucodistrofia ortocromática
Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca
Leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais
Doenzas desmielinizantes secundarias
Encefalopatía postanóxica tardía
Mielinólise osmótica