proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Célula principal paratiroide

As células principais paratiroides (ou, simplemente, células paratiroides) son as células da glándula paratiroide encargadas de producir a parathormona (PTH). Están acompañadas na glándula polas células oxifílicas e as células acuosas da paratiroide.
Cando estas células aumentan a súa actividade produtora de PTH, a hormona fai que se incremente considerablemente a concentración de calcio no plasma sanguíneo. As células paratiroides son un dos poucos tipos de células que regulan os niveis de calcio intracelulares como consecuencia de cambios na concentración extracelular (plasmática) do calcio. Utilizan un receptor sensible ao calcio e un mecanismo regulatorio de retroalimentación negativa. Características histolóxicas
As células principais paratiroides son poligonais, de 7 a 10 microns de diámetro con núcleo central e citoplasma claro algo acidófilo. Presentan cisternas do retículo endoplasmático rugoso dispostas paralelamente en conxuntos moi rechamantes, mitocondrias alongadas e un aparato de Golgi pequeno e xustanuclear. No citoplasma obsérvanse abundantes gránulos de glicóxeno (polisacárido de reserva) e de lipofuscina. Tamén hai gránulos arxirófilos revestidos de membrana, irregulares e densos, que se agrupan na periferia da célula. Ás veces presentan un só cilio abortivo proxectado cara ao espazo intercelular. Secreción de PTH
A secreción da hormona paratiroide está controlada principalmente pola concentración de calcio ([Ca2+]) no plasma sanguíneo por medio dunha retroalimentación negativa. É dicir, se hai moito calcio extracelular a célula non segrega a hormona. As moléculas do receptor sensible ao calcio localizadas nas células principais paratiroides detectan as concentracións de Ca2+. Estes receptores están acoplados á proteína G. O calcio extracelular desencadea a cascada de activación da proteína G a través da acción da fosfolipase C. Como consecuencia orixínanse mensaxeiros intracelulares (IP3 e diacilglicerol), os cales causan unha liberación de calcio dos seus depósitos intracelulares e un fluxo de calcio extracelular no espazo citoplasmático. O efecto desta sinalización por niveis elevados de calcio extracelular orixina unha concentración de calcio intracelular, que inhibe a secreción da PTH preformada almacenada en gránulos nas células da glándula paratiroide. Por tanto, o exceso de calcio inhibe a fusión das vesículas e a liberación da PTH. Nomenclatura
O termo "célula principal" tamén se usa para referirse a células doutros tecidos con outras características. Tamén se fala de "células principais gástricas" ou "células principais" dos paraganglios e dos túbulos colectores dos riles.
Célula reticular

Unha célula reticular é un tipo de fibroblasto do tecido conxuntivo, que sintetiza coláxeno de tipo III para producir con el fibras reticulares. A célula rodea estas fibras co seu citoplasma, illándoas doutros compoñentes e células dos tecidos.
As células reticulares atópanse en moitos tecidos e órganos, como o bazo e ganglios linfáticos. Tamén dirixen as células B e T a rexións específicas do tecido linfático.
No tecido linfoide difuso dos ganglios linfáticos as células reticulares son de orixe mesenquimal e forman o estroma do tecido, xunto con fibras reticulares. Teñen forma estrelada, alongada e son de núcleo oval e pouco citoplasma, que é acidófilo con feixes de filamentos na periferia. A maioría das células con esta morfoloxía deste tecido son fibroblastos implicados na síntese e mantemento das fibras reticulares, pero están acompañadas por algunhas células de similar morfoloxía, que parece que teñen funcionalidade de célula fagocítica. Actualmente sábese que as células reticulares non dan lugar a ningún outro tipo celular, contrariamente ao que se pensaba antes.
Célula sanguínea

A célula sanguínea é a designación xenérica que se dá a calquera célula constituínte do sangue. Son os principais constituíntes dos chamados "elementos figurados" ou "elementos formes". Nos mamíferos pódense considerar dúas categorías principais: Glóbulos vermellos, responsables do transporte e da dixestión do osíxeno.
Glóbulos brancos, ou células inmunitarias que defenden o organismo contra os patóxenos.
As plaquetas sanguíneas non son realmente células sanguíneas. Son fragmentos celulares producidos na medula ósea, responsables da coagulación do sangue.
Célula somática

Unha célula somática (do grego σὠμα/soma, corpo) é toda célula que forma o corpo dun organismo pluricelular que non sexa un gameto, célula xerminal, gametocito ou célula nai indiferenciada. A diferenza das anteriores, os gametos son células que se fusionan durante a reprodución sexual para formar o cigoto (nos humanos serían o espermatozoide e o óvulo); as células xerminais son células que dan lugar a gametos, e as células nai son células que poden dividirse por mitose e diferenciarse en tipos celulares especializados diversos. No caso dos mamíferos, por exemplo, as células somáticas son as que forman todos os órganos internos, pel, óso, músculos e tecido conectivo. Nos mamíferos as células somáticas son xeralmente diploides e divídense por mitose. Contido cromosómico
As células somáticas que teñen os cromosomas distribuídos por pares, denomínanse diploides e o organismo denomínase diploide (os seus gametos son haploides). As células humanas somáticas teñen normalmente 46 cromosomas, que son 23 pares e son diploides (os gametos teñen 23). Porén, un grande númeo de especies teñen células somáticas cos cromosomas en catro copias, polo que son tetraploides, ou en seis copias hexaploides, como por exemplo, a variedade cultivada moderna de trigo, Triticum aestivum L. , que é hexaploide, e hai anfibios, réptiles e insectos con células somáticas tetraploides.
En certos órganos de especies diploides podemos atopar de forma habitual algunhas células somáticas cunha ploidía elevada, como ocorre, por exemplo, no fígado de mamíferos, onde se poden atopar células tetraploides, octaploides ou de ploidías máis altas.
Tamén pode ocorrer que a célula somática e o gameto teñan o mesmo número de cromosomas en certas especies, como ocorre, por exemplo, no gametófito dun fento ou dun musgo, formados por células somáticas haploides, que orixina gametos tamén haploides por mitose (en vez de por meiose). O esporófito desas plantas é diploide e forma esporas haploides por meiose. Mutacións somáticas
Se os xenes dunha célula somática dun individuo sofren unha mutación, esta denomínase somática e afectará só a ese individuo, xa que non pasará á súa descendencia (só o fan as mutacións na liña xerminal). Pero hai excepcións, xa que nas plantas con reprodución vexetativa e clonal (por propágulos, porbaixas etc. ) unha mutación nunha célula somática pode orixinar descendentes con esa mutación. Clonación
As células somáticas poden usarse en clonación, para o cal se transfire o núcleo da célula somática a un óvulo ao que se lle eliminou o seu núcleo, o que se chama transferencia nuclear somática. A célula resultante ten a capacidade proliferativa dun óvulo e o xenoma completo da célula somática inicial, polo que produce un organismo clónico con respecto do que procede a célula somática. Outra forma de clonar é fusionar mediante pequenas descargas eléctricas a célula somática enteira co óvulo sen núcleo.
Célula vexetal

A célula eucariota vexetal é unha un célula eucariota complexa pola razón de ter un núcleo celular limitado por membranas. Características
Este tipo de célula diferénciase das células eucariotas animais por varias razóns: As células eucariotas animais teñen un orgánulo chamado centríolo que pola súa contra non teñen as células eucariotas vexetais.
As células eucariotas vexetais teñen tamén un orgánulo exclusivo chamado cloroplasto (ou outros tipos de plastidios).
As células eucariotas vexetais teñen vacúolos moito máis grandes que as células eucariotas animais.
As células eucariotas vexetais teñen unha capa exterior protectora feita principalmente de celulosa chamada parede celular que as células eucariotas animais non teñen. A rixidez desta parede impide que teñan expansións da membrana permanentes (por exemplo microvilosidades) ou transitorias (pseudópodos) e imposibilita a fagocitose, que si se observan na célula animal.
As células vexetais están comunicadas coas veciñas por medio de plasmodesmos, que son poros na parede celular. As unións celulares que se observan na célula animal non están presentes na vexetal.
As células eucariotas animais acostuman a ter un órganulo chamado lisosoma que non é moi habitual ver nas células eucariotas vexetais, nas que ten características diferentes.
Os cilios e flaxelos son frecuentes en células animais, pero case nunca existen na vexetal (só nalgúns gametos de musgos e fentos).
As células vexetais teñen un tipo especial de peroxisoma chamado glioxisoma, que non está presente na célula animal.
O citoesqueleto carece de filamentos intermedios, que teñen moitas células animais.
As células eucariotas animais só fan a respiración celular mitocondrial, en troques as células eucariotas vexetais fan a respiración celular mitocondrial e mais a fotosíntese nos cloroplastos.
A citocinese (separación das células fillas na división celular) ten lugar na célula vexetal por medio da formación dun fragmoplasto e non por estrangulamento como na célula animal.
Célula xigante de Langhans

As células xigantes de Langhans (tamén chamadas células de Pirogov-Langhans ) son células grandes que se encontran en enfermidades que producen granulomas (nódulos con macrófagos e microbios, que se forman en tecidos inflamados).
Orixínanse pola fusión de células epitelioides (macrófagos), e conteñen moitos núcleos dispostos formando un patrón de ferradura de cabalo na periferia da célula.
Aínda que tradicionalmente a súa presenza estaba asociada coa tuberculose, non son específicas desta doenza nin de infeccións por micobacterias, xa que poden atoparse en case calquera forma de enfermidade granulomatosa, independentemente da súa etioloxía.
No caso da tuberculose parece que todas as especies de micobacterias inducen a formación de granulomas, pero só as da especie Mycobacterium tuberculosis desencadean a fusión dos macrófagos en células xigantes multinucleadas de Langhans, que non poden fagocitar á bacteria, por iso esta persiste moito tempo nos granulomas. Terminoloxía
As células xigantes de Langhans recibiron ese nome polo seu descubridor, o patólogo alemán Theodor Langhans (1839–1915).
Non deben confundirse coas células de Langerhans, de nome parecido.
Célula xigante de Touton

As células xigantes de Touton son células de gran tamaño multinucleadas formadas pola fusión doutras células, que se encontran en tecidos danados con alto contido lipidico en casos de necrose de graxas, xantoma, e xantogranulomas. Tamén se poden atopar en dermatofibromas.
Fórmanse pola fusión de células epitelioides (macrófagos), e conteñen un anel de núcleos rodeados por un citoplasma escumoso.
As células xigantes de Touton reciben ese nome polo investigador Karl Touton.
Célula xigante do corpo estraño

Unha célula xigante do corpo estraño é unha célula de gran tamaño formada pola fusión de macrófagos, que se xeran en resposta á presenza no tecido dun corpo estraño grande (estela de madeira, fragmento metálico etc. ). Son particularmente evidentes nos implantes que causan inflamación crónica e unha resposta ao corpo estraño.
Nas inflamacións crónicas arredor dun corpo estraño grande, que non pode ser fagocitado, os macrófagos agrúpanse apertándose mutuamente e adquirindo formas poligonais (nese estado reciben o nome de células epitelioides), e fusiónanse formando masas multinucleadas, que son as células xigantes do corpo estraño. En cultivos celulares de macrófagos puros mantidos durante moito tempo pode observarse tamén a reacción de formación de células xigantes na parede de vidro do recipiente de cultivo; neste caso a parede do frasco actuaría como corpo estraño.
As células son multinucleadas e os núcleos están dispostos dunha maneira desorganizada. Isto contrasta co que se observa noutras células xigantes como as de Langhans, nas que os núcleos se dispoñen nas beiras da célula.
Célula xustaglomerular

As células xustaglomerulares, tamén chamadas células granulares do ril, son un tipo de células especializadas que se atopan nos riles. Teñen a función de sintetizar, almacenar e secretar renina. A renina é un encima que forma parte do sistema renina-anxiotensina-aldosterona e exerce importantes funcións na regulación da presión arterial, o volume extracelular e a concentración de sodio e potasio no sangue. As células xustaglomerulares, xunto coa mácula densa forman a estrutura denominada aparato xustaglomerular. Función
As células xustaglomerulares segregan renina en resposta a tres tipos de estímulos: Descenso da presión arterial da arteriola aferente.
Estimulación do sistema simpático mediada por receptores adrenérxicos beta-1.
Variacións na cantidade de NaCl que chega ao túbulo contorneado distal, detectadas polas células da mácula densa. Tumor de células xustaglomerulares
O tumor de células xustaglomerulares, tamén chamado reninoma, é un raro tipo de tumor renal que se caracteriza pola produción de elevadas cantidades de renina, polo que provoca hipertensión arterial.
Células 3T3

As células 3T3 son unha liña celular establecida en 1962 polos científicos do Departmento de Patoloxía da Escola de Medicina da Universidade de Nova York George Todaro e Howard Green. A liña celular 3T3 converteuse na liña celular de fibroblastos estándar. Todaro e Green obtiveron orixinalmente as células 3T3 dun tecido embrionario de rato albino Swiss. Nomenclatura
O nome '3T3' é unha abreviación en inglés de "3-day transfer, inoculum 3×105 cells" (transferencia de 3 días, inóculo de 3×105 células). Esta liña celular foi establecida orixinalmente a partir de células fibroblásticas embrionarias primarias de ratos que foron cultivados por un protocolo denominado 'protocolo 3T3'. As células fibroblásticas embrionarias primarias de rato eran transferidas (de aí o "T") cada 3 días (o primeiro "3"), e inoculadas a un valor de densidade de 3×105 células por 20 cm2 de placa (o segundo "3") continuamente. As células espontaneamente inmortalizadas cunha velocidade de crecemento estable foron establecidas despois de 20 a 30 xeracións en cultivo e despois chamadas células '3T3'. Unha das liñas actuais é a "3T3-L1". Características
As Swiss 3T3 poden ser inhibidas polo temazepam e outras benzodiazepinas. Estas células son tamén inhibidas por contacto. As células son sensibles á formación de focos do virus do sarcoma e da leucemia. As células 3T3 poden ser transformadwas co virus SV40 e outros poliomavirus.
Expresión
A lisofosfatidilcolina (lyso-PC) induce a actividade da AP-1 e a actividade da c-jun N-terminal quinase (JNK1) por medio dunha vía independente da proteína quinase C.
Citoxenética
As células de rato 3T3 son hipertriploides. O seu número modal de cromosomas é 68, que aparece no 30% das células. ´Poden aparecer ploidías máis altas a unha taxa moito menor do 2, 4%. Usos
As células 3T3 utilízanse a miúdo no cultivo de queratinocitos, xa que as células 3T3 segregan factores de crecemento favorables para esta tipo de células.
Células A549

As células A549 son unha liña celular de adenocarcinoma epitelial basal alveolar humano, que se empezou a desenvolver en 1972 por D. J. Giard, et al. , derivadas da extracción e cultivo de tecido canceroso pulmonar do tumor explantado dun paciente. As células son utilizadas como modelos para o estudo do cancro pulmonar e o desenvolvemento de fármacos para a súa terapia. Características
As células A549 que se encontran no seu tecido pulmonar de orixe son escamosas e responsables da difusión dalgunhas substancias, como auga e electrólitos, a través dos alvéolos. Se as células A549 se cultivan in vitro, crecen como monocapa; adherindose ao frasco de cultivo. As células poden sintetizar lecitina e conteñen altos niveis de ácidos graxos insaturados, que son importantes para manter os fosfolípidos de membrana. As células A549 son amplamente utilizadas como modelo das células epiteliais pulmonares de tipo II para o metabolismo de fármacos e como hóspedes de transfección. Cando crecen durante un tempo suficientemente longo en cultivo celular, as células A549 poden empezar a diferenciarse, como sinala a presenza de corpos multilamelares. Usos
As células A549 serviron como modelo de epitelio pulmonar de tipo II, sendo útiles nas investigacións que examinan o procesamento metabólico de tecido pulmonar e os posibles mecanismos da entrega de fármacos ao tecido. No contexto do desenvolvemento de fármacos de cancro pulmonar, as células serviron como campo de proba para novos fármacos, como paclitaxel, docetaxel e bevacizumab, tanto in vitro coma in vivo por medio de cutivo celular e xenoenxertos, respectivamente. O monitoreo dunha soa célula da liña A549 permitiu facer perfís de árbores de pedigrí elaborados e demostrou correlacións no comportamento entre células irmás. Tales observacións de correlacións poden utilizarse como medidas representativas para identificar o estrés celular e a herdanza como resposta ao tratamento con fármacos. As A549 tamén se empregaron en investigación viral e a expresión de proteínas asociada, que cambia como consecuencia da infección viral. Aínda que a A549 é unha liña celular cancerosa, tamén foi estudada a súa resposta á tuberculose, especificamente a produción de quimicinas, que é inducida polas bacterias invasoras.
Células HUAEC

As células HUAEC (do inglés Human umbilical artery endothelial cells ou células endoteliais de arteria umbilical humana) son células derivadas do endotelio das arterias do cordón umbilical. Estas células cultívanse e utilízanse como sistema modelo de laboratorio para o estudo da función e patoloxía de células endoteliais (por exemplo, na aterosclerose). As HUAECs teñen unha morfoloxía “pavimentosa”.
Células Jurkat

As células Jurkat son unha liña celular inmortalizada de linfocitos T humanos, que se utilizan no estudo da leucemia aguda de células T, sinalización celular das células T e expresión de varios receptores de quimocina susceptibles á entrada de virus, especialmente do VIH. As células Jurkat poden producir interleucina 2 e son utilizadas en investigacións sobre a susceptibilidade do cancro a fármacos e radiacións. Historia
A liña celular Jurkat (chamada orixinalmente JM) foi establecida a finais da década de 1970 a partir de sangue periférico dun paciente de 14 anos con leucemia de células T. Diferentes derivados da liña celular Jurkat foron mutados para que carecesen de certos xenes e poden agora obterse en bancos de cultivos celulares. Exemplos de derivados
A liña celular JCaM1. 6 é deficiente na actividade de Lck debido á deleción de partes do xene LCK (exón 7) do transcrito LCK.
As células J. RT3-T3. 5 teñen unha mutación no locus da cadea beta do receptor de células T (TCR), que impide a expresión desta cadea. Isto afecta as células de varios xeitos; non expresan o CD3 de superficie nin producen o heterodímero alfa/beta do receptor de células T. Como son deficientes no complexo TCR, estas células son unha ferramenta útil para estudos de transfección usando os xenes das cadeas alfa e beta do receptor de células T, e son amplamente usados en laboratorios nos que se estudan tecnoloxías de transferencia do xene do receptor de células T.
Liñas celulares I 9. 2 e I 2. 1. A liña celular I 2. 1 é funcionalmente defectivo para a proteína FADD e a liña celular I 9. 2 é funcionalmente defectiva`para a caspase-8, e ambas as moléculas defectivas son esenciais para a apoptose ou a necroptose das células.
A liña celular D1. 1 non expresa a molécula CD4, un importante coerreceptor na vía de activación das células T axudantes.
A subliña J. gamma1 non contén niveis detectables da proteína fosfolipase C-gamma1 (PLC-γ1) e, por tanto, ten profundos defectos na mobilización de calcio do receptor de células T (TCR) e a activación do factor nuclear de células T activadas (NFAT, un importante factor de transcrición das células T).
As J-Lat conteñen provirus VIH integrados pero transcricionalmente latentes, nos cales a GFP substitúe a secuencia codificante nef e teñen unha mutación de cambio de pauta de lectura en env. Virus da liña celular
As células Jurkat J6 producen un virus da leucemia murina xenotrópico (X-MLV) (denominadas XMRV) que podería potencialmente afectar aos resultados experimentais. Non hai evidencias de que este virus pode infectar os humanos. Esta infección poida tamén cambiar a virulencia e tropismo dos virus por mestura fenotípica ou recombinación.
Cénit

En astronomía, cénit (ou zenit) é o punto que marca a intersección entre a vertical do observador e a esfera celeste (unha esfera imaxinaria onde situamos as estrelas, sendo o seu centro a Terra). É o marco referencial mais común de localización de posicións de obxectos celestes.
Imaxinando unha recta que pasa polo centro da Terra e pola nosa situación na superficie, o cénit atópase ao final desa recta, no punto que toca a esfera celeste, xusto enriba das nosas cabezas: é o punto máis alto do ceo sobre nós.
O punto diametralmente oposto sobre a esfera celeste en relación ó cénit chámase nadir.
Cércidas de Megalópole

Cércidas (en grego antigo Κερκιδᾶς, latín: Cercidas) foi un poeta, filósofo e lexislador da cidade de Megalópole do século -III. Traxectoria
Foi un filósofo cínico, discípulo de Dióxenes, e é mencionado por Ateneo de Naucratis e Estobeo. Segundo Claudio Eliano, á súa morte fixo queimar con el os dous primeiros libros da Ilíada e expresou o seu desexo de atoparse con Pitágoras (filósofo), Hecateo (historiador), Olimpo (músico) e Homero (poeta), o que implica claramente que cultivou estas artes e ciencias. Di Demóstenes que por covardía e corrupción puxo Arcadia baixo o goberno de Filipo II de Macedonia.
En 1906 atopouse en Oxirrinco un papiro con fragmentos de sete poemas seus de carácter cínico.
César Abellás Vázquez

César Abellás Vázquez, nado no Carballiño en 1873 e finado en Lugo o 13 de xaneiro de 1943, foi un mestre, relixioso e escritor galego. Traxectoria
Estudou no Seminario de Ourense, e deu clase nese centro e na Catedral de Lugo. Colaborou nas publicacións La Nueva Época e La Región. Foi membro correspondente da Real Academia Galega desde 1907. Finou en Lugo o 13 de xaneiro de 1943.
Foi irmán de Ramón e Cándido Abellás Vázquez. Obra
El Syllabus de Pío IX y la Apologética cristiana (Lugo, 1907)
Discurso pronunciado en la iglesia de los PP. Franciscanos de la ciudad de Lugo el 26 de septiembre de 1908. .. con motivo de la solemne inauguración del gran órgano construído para dicha iglesia por el hermano lego de la misma comunidad Fr. Manuel Fernández (Lugo, 1908)
La Eucaristía, fuente de vida sobrenatural (Madrid, 1911)
Oración fúnebre del Excmo. e Ilmo. Arzobispo de Burgo y ex-obispo de Lugo Sr. D. Benito Murúa López (Lugo, 1913)
La virtud y el trabajo (Certamen de la Virtud organizado pola Liga de Amigos de Lugo o 26 de maio de 1913)
La Tercera Orden de San Francisco y la juventud (Madrid, 1914)
La enseñanza y la educación (Lugo, 1918; Festival organizado pola Cámara de Comercio)
La defensa de La Coruña en 1589 (A Coruña, 1918)
Oración fúnebre del Excmo. e Ilmo. Sr. Arzobispo de Santiago Dr. D. Manuel Lago González (Lugo, 22 de abril de 1925)
Poesías religiosas (1944; en galego e castelán)
César Barja

César Barja Carral, nado en Trasparga (Guitiriz) o 1 de outubro de 1890 e finado nos Ánxeles o 17 de xuño de 1951, foi un escritor e crítico literario galego. Biografía
Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela e logo na de Madrid, onde se licenciou en 1912 e onde se doutorou en 1915. A Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas outorgoulle unha bolsa para estudar filosofía na Universidade de Leipzig (1912-1914) e logo doutorouse na de Harvard (1916-1917). Ó seu remate aceptou unha oferta como profesor de español no Connecticut College e despois como profesor da mesma lingua na Universidade de Míchigan (1920-1921). Despois foi profesor auxiliar do Smith College (1921-1924) e lector da Universidade de California, e pasou a profesor asociado en 1927 e titular en 1930. Recibiu a nacionalidade norteamericana en 1931. Foi tamén catedrático de italiano entre 1941 e 1942. Elixido membro correspondente da Real Academia Española en 1947, en 1949 tamén foi elixido membro correspondente da Real Academia Galega. Obra
Escribiu tres libros de crítica literaria que constitúen, de feito, unha historia da literatura española en tres tomos desde os seus inicios: Libros y autores clásicos (1922), Libros y autores modernos (1925) e Libros y autores contemporáneos (1935). En 1926 publicou En torno al lirismo gallego del siglo XIX. Tamén colaborou en revistas con numerosos artigos e dirixiu a revista Modern Language Forum de 1934 a 1937. Publicou dous modestos volumes de poesía. Tamén traduciu obras de dereito de alemán, por exemplo de Viktor Cathrein.
Títulos
Rosas y espinas místicas (Madrid, 1921).
Libros y Autores Clásicos (1922).
Rosalía de Castro (Nova York, 1923)
Libros y Autores Modernos (1925).
Libros y Autores Contemporáneos (1935).
En torno al lirismo gallego del siglo XIX (1926).
César Boente

César Boente Álvarez, nado en Pontevedra a finais do século XIX e finado en Zaragoza o 23 de agosto de 1920, foi un enxeñeiro galego. Traxectoria
Foi fillo de José Santiago Boente Sequeiros e de Carmen Álvarez. De novo practicou vela, e chegou a acompañar ao piano a Manuel Quiroga Losada no Teatro Principal de Pontevedra. Estudou na Escola Superior de Enxeñaría Industrial de Vigo, e en 1908 marchou a Madrid a continuar os seus estudos. Logo de que o seu pai fose destinado a Zaragoza foi vivir alí, e exerceu de director técnico dos servizos municipais.
O 23 de agosto de 1920 foi asasinado mentres reparaba uns cables eléctricos xunto co arquitecto municipal José de Yarza e un axudante (Joaquín Octavio de Toledo), nuns farois da rúa do Coso. A morte foi cometida por Inocencio Domingo de la Fuente. Aínda que se considerou un atentado sindicalista, no marco de varias folgas, o acusado negou coñecer as vítimas. O 30 de agosto dese mesmo ano o concello de Pontevedra acordou darlle o seu nome á rúa Sierra. En Zaragoza tamén hai unha rúa co seu nome, e un monumento en homenaxe aos funcionarios. Vida persoal
Casou con Josefina Camo e tivo tres fillos.
César Cort

César Cort Botí, nado en Alcoi en 1893 e finado en Alacant o 14 de xullo de 1978, foi un enxeñeiro e urbanista español. Traxectoria
Estudou Enxeñería Industrial e Arquitectura en Madrid, titulándose en 1916. Iniciouse na docencia en 1918 na Escola Superior de Arquitectura de Madrid, ocupando o posto ata a promulgación da Ley del Suelo en 1956. Foi o primeiro catedrátido de urbanismo en España.
Durante a Segunda República foi concelleiro monárquico liberal no concello de Madrid. Foi encarcerado durante a guerra civil e a súa biblioteca desapareceu. Trala guerra formou parte do Servizo Nacional de Rexións Devastadas e do Instituto de Vivenda. Obra
Participou activamente no planeamento urbanístico de cidades de España: Salamanca en 1925
Murcia en 1926
Burgos en 1928
Murcia (1928), plan que non se chegou a aplicar por mor das dificultades económicas.
Madrid en 1929 en colaboración co urbanista alemán Joseph Stübben
Ceuta en 1930
Proxectos de poboados do Guadalquivir e Guadalmellato en 1933.
Urbanización da parte baixa do parque de Montjuic en Barcelona en 1935
Valladolid (1939).
Badaxoz (1940).
O seu proxecto de ordenamento da cidade da Coruña (1945), que non se puxo en práctica, incluía por vez primeira vías de circunvalación como as que na modificación de 1948 se converteron nas roldas de Nelle e Outeiro e vías de penetración como a avenida de Arteixo.
César Guillán Bozo

César Guillán Bozo, nado na Coruña en 1899 e finado na mesma cidade o 11 de agosto de 1978, foi un sindicalista e político galego. Traxectoria
Fillo de José Guillán, médico municipal da Coruña. Foi ferido na Guerra do Rif en 1921. Militante da CNT, en 1930 participou no Pacto de Lestrobe xunto aos cenetistas Ricardo García Lago e Manuel Fernández Fernández, como delgado da sección VIR da Coruña. Vocal da Directiva do Centro de Estudios Sociales Germinal. En abril de 1936 foi elixido vocal da Directiva do Partido Sindicalista da Coruña que presidía Manuel Fernández Fernández. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi despedido da Fábrica de Tabacos da Coruña o 14 de xullo de 1937. Reincorporouse posteriormente perdendo 11 anos de antigüidade. Vida persoal
Casou con Sara Suárez Barros.
Céspede

O céspede, herba ou pasto é o nome dunha ducia de especies de gramíneas (familia Poaceae) que medran formando unha cuberta densa. Utilízanse como plantas ornamentais en prados e xardíns ou como terreo para a práctica de diversos deportes e actividades recreativas. Subtipos de céspede
Entre as máis frecuentes atópanse: En climas tépedos e húmidos:
Agrostis stolonifera: céspede de Cumberland.
Agrostis curtissi: pelo de raposo, leiburiño
Agrostis tenuis: agróstide común.
Armeria maritima: herba de namorar.
Festuca arundinaceae: festuca alta.
Festuca rubra: en particular a subespecie festuca rubra subsp. conmutata: festuca vermella.
Lolium perenne: ballico.
Lolium multiflorum, herba de Vigo.
Lolium temulentum, xoio.
Poa nemoralis: poa dos bosques.
Poa pratensis: poa dos prados, pasto azul de Kentucky ou grama de prados.
Poa trivialis: poa común.
En climas secos ou subtropicales:
Cynodon dactylon: grama, coca, cerreña.
Stenotaphrum secundatum: gramón.
Paspalum notatum: herba baía ou céspede baía.
Pennisetum clandestinum: kikuyo ou céspede africano.
Zoysia japonica:
Axonopus compressus: 'grama' brasileira.
Agropyrum repens, Triticum repens: Grama francesa ou grama canina.
Agropyrum junceun, Triticum junceum, Elymus farctu: grama mariña.
Anthoxanthum odoratum, lesta.
Elymus repens, rengo, grama francesa. Céspede nos deportes
O céspede é moi importante en moitas competicións deportivas; cabería destacar aquelas que se celebran en recintos abertos, ao aire libre. Particularmente o céspede é o elemento utilizado no deporte máis seguido do mundo, o fútbol; o céspede natural é o elemento que se esixe por parte da FIFA e a UEFA en todos os estadios onde se celebren eventos deportivos adscritos a elas. Ademais é fundamental en deportes tan coñecidos como o rugby, o golf, o béisbol, o hockey sobre céspede, ou o tenis, onde actualmente dispútase nesta superficie o torneo máis importante e prestixioso: o Torneo de Wimbledon.
Cícero

O cícero é unha unidade de medida tipográfica pola que se rexe tradicionalmente todo o material de imprenta en varios países da Europa Continental. Divídese en 12 puntos, equivalente a 4, 5126 mm no sistema Didot.
Esta medida non está internacionalmente unificada. Equivale aproximadamente á pica anglosaxoa: nos Estados Unidos, así como en boa parte dos países hispanoamericanos, chámaselle pica e, aínda que tamén se divide en 12 puntos, é algo menor e equivale a 4, 2177 mm. No sistema Fournier ten tamén 12 puntos pero mide 4, 2 mm, e na Imprenta Real de Turín (Italia) mide 4, 776 mm. Historia
O cícero foi inventado polo tipógrafo Pierre Simon Fournier en 1737. Fournier baseouse nunha letra de 11 puntos coa que se imprimiran en 1469, en Venecia, as Epístolas familiares de Cicerón. De aí deriva o nome de cícero.
O sistema foi perfeccionado uns anos despois por François-Ambroise Didot. A diferenza de Fournier, Didot non se baseou en ningunha letra existente, senón no nonio ou pé de rei. Estableceu que 72 cíceros equivalían a un pé de rei e 12 puntos Didot a 13 puntos Fournier.
Círculo de Bloomsbury

O grupo de Bloomsbury era un faladoiro de escritores e figuras da cultura británica que vivían no barrio de Bloomsbury, en Londres, antes, durante e após a primeira guerra mundial. As súas principais figuras eran Virginia Woolf, Leonard Woolf, Lytton Strachey, Clive Bell, Vanessa Bell, Roger Fry, Duncan Grant, John Maynard Keynes, E. M. Foster e David Garnet. Aínda que non constituíron unha "escola", influíron poderosamente no mundo das letras, a arte e a filosofía.
Comezaron a reunirse arredor do 1907 na casa de Virginia Woolf e da súa irmá Vanessa. A denominación estendeuse ao clima cultural instaurado polos membros do grupo, que dominou a literatura británica de entreguerras. Nunca publicaron un manifesto e a súa base ideolóxica era un elitismo ilustrado do movemento humanista desenvolvido en Cambridge no século XIX. De feito, moitos dos seus integrantes estudaran no Trinity College ou no King's College, onde participaran dunha "sociedade" de discusión semisecreta a finais do XIX. Víanse a si mesmos como unha aristocracia de intelectuais que pretendían a busca do coñecemento e do goce estético. Achegaron, nun momento de crecente intolerancia, uns ideais a favor do liberalismo e do anticonformismo político e moral.
Círculo de Praga

O Círculo Lingüístico de Praga ou Escola de Praga (en checo Pražský lingvistický kroužek, en ruso Пражский лингвистический кружок - Pražskij lingvističeskij kružek, en francés Cercle linguistique de Prague) foi un grupo de críticos literarios e lingüistas establecidos na cidade de Praga, parte do múltiplo movemento chamado Formalismo ruso. Os seus membros desenvolveron métodos de estudos semióticos e de análise estruturalista entre os anos 1928 e 1939. Despois da segunda guerra mundial e tralo golpe de estado de Checoslovaquia de 1948 o Círculo desfíxose, mais a Escola de Praga seguiu a ter influencia no funcionalismo lingüístico.
O Círculo incluía emigrados rusos como Roman Jakobson (o seu vicepresidente até a súa marcha de Checoslovaquia en 1939), Nikolai Trubetzkoy ou Sergei Karcevskiy, así como importantes estudosos da literatura como René Wellek e Jan Mukařovský. O primeiro presidente do Círculo foi o lingüista Vilém Mathesius, até a súa morte en 1945. Jakobson e o Círculo
Roman Jakobson, figura central do Formalismo ruso, participara tanto no Círculo Lingüístico de Moscova como na Sociedade para o Estudo da Linguaxe Poética (OPOJAZ) de San Petersburgo, antes de mudarse a Checoslovaquia en 1920, onde fundou o Círculo Lingüístico de Praga en 1926. A súa formación recibiu a influencia da Escola Kazan, de Ferdinand de Saussure (cuxo traballo foi levado a Moscova por Sergej Karcevskij en 1917) e pola forte tradición rusa das dialécticas hegeliana e posthegeliana. Linda R. Waugh e Monique Monville-Burston (1990, p. 4) suxiren que "a influencia máis forte sobre o pensamento de Jakobson foi o axitado movemento artístico de comezos do século XX, especialmente as obras da vangarda literaria e artística: Picasso, Braque, Stravinsky, Joyce, Xlebnikov ou Le Corbusier".
Jakobson destaca que o Círculo Lingüístico de Praga está estreitamente ligado ás correntes contemporáneas tanto da lingüística occidental como da lingüística rusa: as realizacións metodolóxicas da lingüística francesa, a fenomenoloxía alemá (Husserl) e a pretendida síntese das escolas polaca (de Courtenay) e rusa (Fortunatov). Jakobson definiu a súa teoría da estrutura da linguaxe en contraste coa de Saussure, que consideraba ao tempo demasiado abstracta e demasiado estática. Jakobson tratou as formulacións dicotómicas (langue/parole, sincronía/diacronía) de Saussure dunha forma dialéctica, insistindo na estreita relación entre forma e significado, nunha situación de sincronía dinámica. Membros
Alena Macurová
Bohumil Trnka
Bohuslav Havránek
František Čermák
Jan Mukařovský
Josef Hrabák
Josef Vachek
Karel Oliva
Miloš Weingart
Miroslav Červenka
Nikolai Trubetzkoy
Oldřich Leška
Pavel Trost
Petr Bogatyrev
René Wellek
Roman Jakobson
Sergej Karcevskij
Tomáš Hoskovec
Vilém Mathesius
Vladimír Skalička
Contribuíntes
Albert Willem de Groot
Aleksandar Belić
André Martinet
Daniel Jones
Émile Benveniste
Karl Bühler
Lucien Tesnière
Influencias
Alf Sommerfelt
Austin Warren
Dell Hymes
Jan Firbas
Jan Niecisław Baudouin de Courtenay
Jaroslav Peregrin
Jaroslav Vacek
Joseph Greenberg
Jože Toporišič
Louis Hjelmslev
Lubomir Dolezel
Michael Halliday
Michael Silverstein
Viktor Shklovsky
Círculo megalítico de Drombeg

O Círculo Megalítico de Drombeg (tamén denominado O altar do Druida), é unha das zonas megalíticas de Irlanda que máis visitantes recibe, atópase ao oeste de Glandore, condado de Cork. Historia e características
Compúñase inicialmente de dezasete menhires de nove metros de diámetro, que datan de arredor do ano 150 a. C. e dos cales a día de hoxe quedan en pé trece. O círculo posúe un par de pedras sendo a máis occidental de 1. 9 metros de altura. Así estando esta pedra situada en dirección suroeste a orientación propicia que durante o solsticio de inverno as raiolas do sol sexan proxectadas directamente no altar. Así e todo, malia que o aliñamento das pedras é sen dúbida bo, fáltalle precisión.
Durante uns traballos de campo no ano 1958 co gallo da restauración do monumento, atopouse unha vaixela que contiña os restos incinerados dun mozo. Estudos de mostras con carbono indican que houbo actividade no Sitio arqueolóxico entre os anos 945 e 830 a. C.
A uns corenta metros do círculo poden observarse aínda hoxe os cascallos de pedra do que deberon ser unhas cabanas contiguas de planta circular correspondentes á Idade de Ferro e que posibelmente estiveron en uso até o século V da nosa era.
Círculo máximo

Un círculo máximo é o círculo resultante dunha sección realizada a unha esfera mediante un plano que pasa polo seu centro e a divida en dous hemisferios; a sección circular obtida ten o mesmo diámetro que a esfera.
A distancia máis curta entre dous puntos da superficie dunha esfera sempre é o arco de círculo máximo que os une. Aplicaciones de círculos máximos
Xeometría riemanniana
Na xeometría riemanniana este concepto serve para ilustrar como hai espazos con puntos (os antipodais) que admiten máis dunha xeodésica contrastando o que acontece nos espazos euclidianos, en que por dous puntos escollidos arbitrariamente só pasa unha única xeodésica.
Triángulos esféricos
Se tres puntos da superficie esférica son unidos por arcos dun círculo máximo menores que 180 º, a figura obtida denomínase triángulo esférico. Os lados do polígono así formado exprésanse por conveniencia como ángulos con vértice o centro da esfera e non pola súa lonxitude. Este arco medido en radiáns e multiplicado polo raio da esfera é a lonxitude do arco. Nun triángulo esférico os ángulos cumpren que 180 ° < α {\displaystyle \alpha \! } + β {\displaystyle \beta \! } + γ {\displaystyle \gamma \! } < 540 °.
Xeografía e cartografía
En xeografía e cartografía, os círculos máximos que pasan polos polos determinan as liñas de lonxitude (meridianos). Na latitude, pola contra, existe só un círculo máximo, o Ecuador terrestre. As demais latitudes están determinadas por círculos menores paralelos ao Ecuador (paralelos).
Círculo polar

Un círculo polar é un paralelo que se encontra a unha latitude de 66º 33' 44".
As latitudes 66º 33' 44" N e 66º 33' 44" S corresponden respectivamente aos círculos polares ártico e antártico.
En todo punto con latitude maior á do círculo polar hai polo menos un día do ano en que o Sol está sobre o horizonte durante 24 horas seguidas. Do mesmo modo, hai polo menos un día no que o Sol permanece baixo o horizonte durante 24 horas seguidas. Isto (e as estacións do ano) débese a que o eixe de rotación da Terra se encontra inclinado actualmente 23° 26' 16" respecto ao plano da órbita terrestre ao redor do Sol. Movemento dos círculos polares
As latitudes dos círculos polares están determinadas pola inclinación do eixe de rotación da Terra con respecto á eclíptica. O ángulo non é constante, senón que ten un movemento complexo determinado por moitos ciclos de períodos, desde curtos a moi longos.
A nutación (do latín nutare, cabecear ou oscilar) é o nome polo que se coñece a oscilación periódica dos polos da Terra ao redor da súa posición media na esfera celeste, debida á influencia da Lúa sobre o noso planeta, similar ao movemento dunha buxaina cando perde forza e está a punto de caer.
A nutación fai que os polos da Terra se despracen uns nove segundos de arco cada 18, 6 anos. Por iso, debido á nutación, a inclinación aumenta ou diminúe máis de 9" (uns 280 metros medidos na superficie) nese período.
Círculo polar antártico

O círculo polar antártico é a liña imaxinaria correspondente ao paralelo de 66° 33' latitude sur.
Pasa polas partes máis ao norte da Antártida. Ao sur desta liña, durante o inverno hai polo menos un día de noite absoluta (24 horas de escuridade), e durante o verán hai polo menos un día de luz absoluta (24 horas de sol). Con todo, o tempo do día e da noite poden variar conforme a época e tamén conforme a latitude. O punto 90° Sur, onde se localiza a estación Amundsen-Scott, enfronta dúas situacións ben distintas durante o ano. Entre o equinoccio de primavera e o equinoccio de outono a estación é iluminada polo Sol todo o tempo. Xa entre o equinoccio de outono e o equinoccio de primavera, permanece soamente a longa noite de seis meses.
Círculo polar ártico

O círculo polar ártico é a liña imaxinaria correspondente ao paralelo 66° 33’ 39" norte, a liña que delimita a rexión á volta do polo Norte da Terra en que se pode observar o sol da media noite. É un dos cinco paralelos principais terrestres e delimita a zona ártica, ao norte, coa zona temperada norte, ao seu sur. Verán e inverno. Solsticios
O círculo ártico delimita o extremo sur do día solar do solsticio de verán e a noite solar do solsticio de inverno. No círculo ártico o Sol non se pon durante 24 horas no día do solsticio de verán. No solsticio de inverno o Sol non sae durante 24 horas. Movemento do círculo polar ártico
A posición do círculo polar ártico está determinado pola inclinación do eixo de rotación da terra con respecto á eclíptica. O ángulo non é constante, senón que ten un movemento complexo determinado por moitos ciclos de períodos desde curtos a moi longos.
A nutación (do latín nutare, cabecear ou oscilar) é o nome polo que se coñece a oscilación periódica do polo da Terra arredor da súa posición media na esfera celeste, debido á influencia da Lúa sobre o planeta, similar ao movemento dunha buxaina cando perde forza e está a piques de caer. A nutación fai que os polos da Terra se despracen uns nove segundos de arco cada 18, 6 anos. Por iso, debido á nutación, a inclinación oscila máis de 9" (uns 280 metros na superficie) nese período.
O ciclo de maior duración ten un período de 41. 000 anos e unha amplitude de 0, 68º, ou 76 quilómetros na superficie. Actualmente a inclinación está decrecendo en 0, 47" por ano, polo que o círculo polar ártico estase desprazando cara ao norte uns 15 metros por ano. Tamén inflúe a precesión: o movemento de precesión, tamén denominado precesión dos equinoccios, é debido a que a Terra non é esférica senón un elipsoide achatado polos polos. Pódese considerar este movemento como un lento balanceo durante o movemento de translación pero en sentido contrario ás agullas do reloxo. Este balanceo produce que o eixo terrestre debuxe un cono de 47º de abertura con vértice no centro da Terra. Unha volta completa de precesión dura 25. 767 anos, ciclo que se denomina ano platónico e cuxa duración fora estimada polos Antigos maias. Poboacións árticas
Aínda que a maior parte do círculo polar ártico está ocupado polo Océano Glacial Ártico, existen zonas de terra habitadas. Algúns países cunha parte importante do seu territorio dentro do círculo polar ártico son: Rusia
Canadá
Dinamarca (Groenlandia)
Estados Unidos de América (Alasca)
Noruega
Suecia
Finlandia
Islandia tamén ten parte do seu territorio dentro do círculo polar ártico, pero menos de 1 km². Esta área está entre algunhas pequenas illas, das cales só unha, Grímsey, atópase habitada.
Debido a que só se estudaron fragmentos do Ártico, con quebraxeos ou submarinos nucleares, diversos países están organizando novas expedicións cartográficas para reclamar o maior territorio posible.
Círculos José Antonio

Os Círculos José Antonio (CJA) foi un partido falanxista español. Tiña como obxectivo mante-la ortodoxia falanxista, oporse ó capitalismo e reorganizar a FE de las JONS. Os CJS acusaron ó franquismo de terxiversar e deforma-lo nacionalsindicalismo. Historia
Foron fundados en 1960 como asociación. Editou o boletín Es Así (1962) que foi secuestrado e prohibido polo réxime franquista, e os Círculos entraron nun período de represión e crise do que non se recuperaron ata que en 1965 Diego Horrillo foi elixido xefe do Círculo de Madrid e se procedeu á reorganización. En 1970 organizou as denominadas Juntas Promotoras da Falange Española por se se aprobaba a regulamentación das asociacións políticas. En abril de 1972 constituíuse en Madrid a Xunta Nacional de Mando dos Círculos José Antonio e a Junta Promotora Nacional de Falange Española de las JONS baixo a presidencia de Diego Márquez Horrillo para dar unha estrutura ós diversos círculos locais, que en 1974 eran 82.
En marzo de 1977 constituíuse como partido político, e concorreron ás eleccións xerais do 15 de xuño dese ano como Asociación Círculos de José Antonio. Obtiveron só 8. 184 votos (0, 04 %), e non presentaron candidaturas en ningunha provincia galega. Xa en abril de 1979 integrouse na Falange Española de las JONS.
Círculos nas plantacións

Os círculos nas plantacións, tamén chamados de agroglifos, son formacións de tamaño considerábel creadas por medio do esmagamento dun campo de cultivo, como cereais, colza, cana e gramíneas. Estas marcas nas plantacións normalmente son complexas e non sempre presentan forma circular. Malia os moitos estudosos que alegan causas naturais descoñecidas ou orixe alieníxena como explicación para o fenómeno, o consenso científico é que case tódolos casos son obra do ser humano, con poucas excepcións posibelmente formadas por fenómenos naturais ou meteorolóxicos.
O concepto de círculos nas plantacións xurdiu a finais da década de 1970 por conta de hoaxes feitos por Doug Bower e Dave Chorley (véxase Bower e Chorley, abaixo). Eles dixeron que foron inspirados polo caso de Tully, Queensland, Australia, onde un agricultor encontrou un círculo achatado de xuncos no pantano, despois de observar un ovni, o que posteriormente foi explicado como un remuíño natural.
Os círculos no Reino Unido, país onde están rexistrados a a maioría dos casos, non están distribuídos aleatoriamente por toda a paisaxe senón que aparecen preto das estradas, en áreas de densidade de poboación media ou alta, achegados a monumentos do patrimonio cultural, tales como Stonehenge ou Avebury, e sempre en áreas de fácil acesso. Vestixios arqueolóxicos poden causar marcas en campos con formas de círculos e cadrados, mais non aparecen durante a noite e están sempre nos mesmos lugares todo o tempo.
As formacións polo xeral son creadas durante a noite, malia que existen algúns relatos que os suxiren durante o día. Varias teorías foron propostas, dende fenómenos naturais e hoaxes feitos polo home até extraterrestres, o paranormal e até mesmo outros animais. Malia que non se sabe por completo o proceso de formación de tódolos círculos en plantacións, a explicación máis plausíbel é que todos, ou case todos, foron obra de persoas.
Cóbado

En anatomía, o cóbado é unha articulación do membro superior. Artella tres ósos: úmero, radio e cúbito. Funcionalmente permite movementos de flexión e extensión. Superficies articulares
Úmero: cóndilo umeral, canle cóndilo-troclear e tróclea.
Radio: cavidade e rebordo glegnoideo.
Cúbito: apófise coronoide e olecraniana. Tamén cavidades sigmoides maior e menor. Articulacións do cóbado
Articulación umerocubital: é a articulación establecida entre o cóndilo e canle cóndilo-troclear umerais e a cavidade e rebordo glegnoideo do radio.
Articulación umerorradial: é a articulación que establecen a tróclea umeral e a epífise superior do cúbito. Ligamentos articulares
Cápsula articular: bordea todas as superficies articulares.
Ligamento anterior: recobre a parte anterior da epífise caudal do úmero e chega ata o radio e o cúbito.
Ligamento posterior: recobre a parte posterior da epífise caudal do úmero e chega ata as apófises coronoidea e oleocraniana do cúbito.
Ligamento lateral interno: insírese na epitróclea umeral e chega ata o cúbito.
Ligamento lateral externo: insírese no epicóndilo umeral e chega ata o cúbito.
Ligamento anular: insírese no cúbito, bordea a cabeza radial e regresa ao cúbito.
Ligamento de Weitbrecht Mecánica funcional
As dúas articulacións do cóbado son trocleares funcionalmente, é dicir, poden realizar movementos de flexión e extensión. Músculos que moven o cóbado
Extensores: tríceps braquial, músculo ancóneo.
Flexores: braquial anterior, músculo supinador longo e bíceps braquial. Patoloxía
Unha doenza típica do cóbado é a epicondilite. Imaxes adicioniais