proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Actinometría

A actinometría é a parte da física que estuda a intensidade e a acción química das radiaccións visibles, particularmente do sol.
Para medir a radiación utilízase o actinómetro.
Actinomicose

A actinomicose é unha enfermidade infecciosa causada por bacterias do xénero Actinomyces. A Actinomyces israelii é o principal axente nos seres humanos e a Actinomyces bovis nos animais. A enfermidade é de distribución mundial e afecta nunha porcentaxe maior aos homes cás mulleres, causa tumores que botan un líquido purulento. Adoita tratarse con penicilina. Enfermidade pouco frecuente entre os humanos afecta en especial ós bóvidos e ós equinos.
Actinomorfismo

O adxectivo actinomorfo, do grego ακτίσ, ακτινος aktís, aktînos, "raio (dunha roda)" e μορφή morphé, "forma", "aparencia", aplícase, en botánica, á planta ou a calquera das súas partes, especialmente ás flores, que teñen simetría radial. Isto quere dicir que estes órganos teñen, polo menos, dous planos de simetría. Así, son actinormorfos os caules con follas opostas verticiladas, as flores chamadas tamén regulares etc. Son sinónimos de actinomorfo —ademais de radial— regular, polisimétrico e multilateral. Oponse ao termo zigomorfo.
Actio

En retórica, logo da elaboración do discurso, da preparación da exposición retórica, iníciase o acto expositivo oratorio ante o auditorio. Esta emisión do texto, que foi creado mediante a Intelectio, inventio, dispositio e elocutio, tamén chamada pronuntiato, denomínase actio.
O acto expositivo oratorio ante o auditorio, denominado actio ou pronunciatio, desenvólvese en catro fases: exordium (presentación), narratio (exposición), argumentatio (argumentación) e peroratio (conclusión con finalidade conativa).
Activador do plasminóxeno

Os activadores do plasminóxeno son serina proteases que catalizan a activación da plasmina ao clivar proteoliticamente o seu cimóxeno precursor, o plasminóxeno. A plasmina é un importante factor na fibrinólise, a degradación dos polímeros de fibrina formados durante a coagulación do sangue (destrución de coágulos). Existen dous activadores do plasminóxeno: Activador do plasminóxeno de tipo uroquinase (ou, simplemente, uroquinase, uPA), codificado polo xene PLAU do cromosoma 10.
Activador do plasminóxeno de tipo tisular (ou activador do plasminóxeno tisular, tPA), codificado polo xene PLAT do cromosoma 8.
Os activadores do plasminóxeno úsanse en medicina. O activador do plasminóxeno tisular utilízase para tratar ictus embólicos ou trombóticos, infarto de miocardio e embolia pulmonar. Prodúcese en forma recombinante, o rtPA. A uroquinase utilízase para tratar embolias pulmonares.
Os activadores do plasminóxeno son inhibidos polo inhibidor do activador do plasminóxeno 1 (PAI-1), o inhibidor do activador do plasminóxeno 2 (PAI-2, producido só na placenta), e o inhibidor da proteína C.
Active Cavity Radiometer Irradiance Monitor Satellite

ACRIMSAT (acrónimo de Active Cavity Radiometer Irradiance Monitor Satellite) é un satélite artificial da NASA lanzado o 21 de decembro de 1999 mediante un foguete Taurus desde a base Vandenberg da Forza Aérea, en California, como carga secundaria xunto ó satélite Arirang-1. Características
ACRIMSAT forma parte do Sistema de Observación Terrestre (Earth Observing System) da NASA e está adicado á medición da variación irradiancia solar total. A estrutura principal ten forma octogonal, cun ancho de 77, 5 cm e un alto de 66, 0 cm. Cos paneis solares estendidos a envergadura do satélite chega aos 178 cm. A potencia proporcionada polos paneis é de 80 vatios.
ACRIMSAT mideu o efecto do paso de Venus fronte o Sol o 8 de xuño de 2004 na irradiancia solar. Instrumentos
ACRIMSAT usa como instrumento de medida o ACRIM-3, que mide a irradiancia cunha precisión mellor que o 0, 1%. Os datos recollidos por ACRIM-3 estenden a medición da irradiancia feita polos instrumentos ACRIM-2 (a bordo do satélite UARS) e ACRIM-1 (a bordo do satélite Solar Maximum Mission en 1980).
ActiveX

ActiveX é un software desenvolvido por Microsoft que integra outras dúas tecnoloxías da empresa, OLE e COM. Utilízase para crear páxinas web interactivas que permitan usar programas desde a web, este sistema é moi utilizado polos antivirus on-line.
O activeX é un software patentado de Microsoft, polo que para podelo usar debe empregarse o navegador web Internet Explorer ou outros que usen o motor deste navegador. Ao permitir usar programas desde a rede, este software tamén pode ser útil para os creadores de virus, xa que poden introducir un virus mediante o ActiveX.
Activismo

O activismo é a actividade a favor dunha doutrina ou organización que implique un cambio social ou político.
O termo apareceu por primeira vez na prensa belga en 1916 para facer referencia ó movemento nacionalista flamengo.
O activismo pode consistir en realizar múltiples tarefas como escribir cartas aos xornais, poñer mensaxes en foros de Internet, participar en campañas políticas, boicots, manifestacións ou folgas e mesmo nalgúns casos tode asumir tácticas de guerrilla, o que pode levar a que sexa considerado terrorista por uns e liberador por outros.
En especial, o activismo de carácter relixioso, feminista ou ecoloxista pode tratar de convencer á xente para cambiar os seus hábitos no canto de dirixirse ós gobernos.
Activismo polas matemáticas

O activismo polas matemáticas é o tipo de activismo que se centra en concienciar sobre a importancia das matemáticas.
A diferenza entre o activismo matemático e a divulgación das matemáticas é que este último inclúe presentacións, materiais, libros, etcétera, dirixidos ao público en xeral e que tenden a chegar a un público interesado. O activismo matemático utiliza métodos de activismo para cambiar os sistemas educativos, a percepción pública das matemáticas, as decisións sobre a educación e outros logros, chegando ao público en xeral. Historia
En 1986, os profesores de matemáticas dos Estados Unidos protestaron contra as calculadoras.
En 2001, Elizabeth Carson definiuse a si mesma como activista matemática.
En 2005, Erica Walker dixo nunha entrevista coa Universidade Columbia que era unha activista matemática.
En 2007, Jock Mackinlay dixo que era un activista matemático.
En 2016, o Consello Nacional de Profesores de Matemáticas (NCTM) dos Estados Unidos publicou unha noticia na que definía a Kasi Allen como activista matemática.
En 2018, unha entrada do blog de Melulater afirmaba que Nicola Petty se definiu a si mesma como activista matemática na súa biografía de Twitter.
En 2020, UNICEF Nixeria declarou a Yusuf Adamu Ibrahim activista matemático.
En 2019, a Universidade de KwaZulu-Natal cualificou a Msizi Mkhize como activista matemática ao recibir o Premio á Profesora Distinguida.
En 2020, o xornal español El Mundo publicou unha historia referíndose a Nicolás Atanes dicindo que as matemáticas agora teñen a súa propia activista. Ese mesmo ano, a Real Sociedade Matemática Española liderou as protestas polas matemáticas en España de 2020 para garantir que as matemáticas seguirían sendo obrigatorias no ensino secundario.
En 2020, Nhung Tran-Davies identificouse como activista matemática.
Algunhas activistas matemáticas diríxense especificamente a un público feminino, como Ana Vizitiv.
A campaña Protect Pure Maths utilizou o activismo matemático para protexer as matemáticas puras.
En 2021, Kasi Allen, profesora de educación matemática, autodenominouse activista matemática. Dixo que "o trauma matemático xorde dun evento, serie de eventos ou conxunto de circunstancias que un individuo experimenta como prexudiciais ou ameazantes, de tal xeito que hai efectos adversos duradeiros no funcionamento e benestar do individuo na presenza percibida de matemáticas".
En 2021, Sheila Tobias, quen acuñou o termo ansiedade matemática, faleceu. Considerábase a si mesma unha activista matemática.
En 2025, a plataforma En defensa do mestrado de Matemáticas da USC organizou protestas pola defensa do máster en matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela.
Activo

O activo designa en contabilidade xeral o haber dunha persoa natural ou xurídica ou o conxunto do patrimonio dunha empresa; isto é, todo o que ela posúe. Descomponse en dúas categorías principais: activo fixo e activo circulante.
Activo financeiro

Activo financeiro é un título ou sinxelamente unha anotación contable, pola que o comprador do título adquire o dereito a recibir un ingreso futuro de parte do vendedor.
Os activos financeiros son emitidos polas unidades económicas de gasto e constitúen un medio de manter riqueza para quen os posúen e un pasivo para quen os xeran. A diferenza dos activos reais, non contribúen a incrementar a riqueza xeral dun país, xa que non se contabilizan no Produto interior bruto dun país, pero si contribúen e facilitan a mobilización dos recursos reais da economía, contribuíndo ó crecemento real da riqueza.
O empréstito que realiza un aforrador a unha empresa é un activo financeiro, neste caso a empresa é a vendedora do activo e o aforrador, o comprador que espera recibir unha corrente de ingresos no futuro. Entre as principais categorías de activos financeiros atópanse os empréstitos, as accións, os bonos e os depósitos bancarios. Mercados financeiros
Os activos financeiros son creados no chamado mercado financeiro primario. Neste mercado, os activos transmítense directamente polo seu emisor: unidade económica que precisa recursos financeiros. Os compradores son unidades económicas con superávit. No mercado secundario só se intercambian activos financeiros xa existentes, emitidos nun momento anterior. Este mercado facilita ós posuidores de activos financeiros a súa compravenda.
Activo tóxico

Activo tóxico (ou en inglés toxic asset) é o denominación coa que os fondos de investimento adoitan designar determinados activos financeiros cuxo valor caeu de forma significativa e para os que xa non hai un mercado operativo, polo que non poden ser postos de novo á venda a un prezo satisfactorio. O termo comezou a utilizarse de xeito habitual durante a crise financeira de 2008, ou crise das hipotecas subprime, cando o valor das vivendas atopábase aumentado por mor da especulación económica durante a burbulla inmobiliaria.
Cando o mercado de activos tóxicos deixa de estar operativo, denomínase «mercado conxelado». Os mercados dalgúns activos tóxicos conxeláronse en 2007 e o problema agravouse considerablemente durante a segunda metade do ano 2008. Isto debeuse a varios factores: o valor destes activos era moi sensible ás condicións económicas, e o aumento de incerteza financeira nesas condicións dificultou facer estimacións do valor deses activos. Os bancos e outras grandes institucións financeiras non estaban dispostos a vender os activos a prezos moi reducidos, porque isto os obrigaría a reducir os seus activos declarados, o que, en teoría, os convertería en insolventes. Orixe
O termo tivo un uso limitado polo menos ata 2006. Angelo Mozilo, fundador de Countrywide Financial, podería ser unha das primeiras persoas quen empregou o termo «tóxico» para se referir a determinados produtos hipotecarios en correos electrónicos enviados durante a primavera de 2006, segundo revelaron informes da SEC: Con respecto aos préstamos subprime 80/20 de Countrywide, Angelo Mozilo afirmou:
Acto

Acto pode significar: acto s. m. O que alguén fai (o que "se fai"). Polos seus actos coñecémos as persoas.
acto (teatro), unha división dunha obra de teatro.
acto de fala [speech event]: En sociolingüística, intervención individual que se realiza nun intercambio lingüístico.
acto xurídico: entidade xurídica mínima no ámbito do sistema procesual. Por exemplo, se alguén vende unha casa hipotecada, tres contratos adoitan ter lugar no mesmo acto xurídico:
a cancelación da hipoteca do vendedor;
a venda da casa;
a apertura doutra hipoteca a nome do comprador;
Acto de fala

En pragmática, un acto de fala é unha locución como unidade funcional da comunicación, isto é, a maneira en que o falante intervén sobre o seu contorno mediante o uso das palabras: para informar, incitar, preguntar, convencer etc.
As locucións teñen dous tipos de significado: significado locutivo ou significado proposicional
Significado literal básico transmitido polas palabras e estruturas concretas contidas na locución.
significado ilocutivo ou forza ilocutiva
Efecto que o dito ou lido ten sobre o ouvinte ou lector.
Por exemplo, se alguén di Vai frío, o significado locutivo é que a persoa que fala ten sensación de frío. A forza ilocutiva é o efecto que o falante quer teña que o que dixo sobre quen o escoitou. Pode ser fechar unha xanela ou botar unha manta. Un acto de fala é unha locución que ten tanto significado proposicional como forza ilocutiva. Clasificación dos actos de fala
O filósofo norteamericano John Searle estableceu a seguinte clasificación dos actos de fala: comisivo
Compromete ao falante a cumprir algo no futuro, como unha promesa ou unha ameaza:
Come e cala ou non ves a televisión
Devólvocho para a semana que ven
declarativo ou perlocutivo
Muda o estado das cousas:
(nunha voda: ) Eu vos declaro marido e muller
directivo
Ten a función de facer que o ouvinte faga algo, como unha suxestión, unha petición ou unha orde:
Senta
Quéresme dicir o que che pasa?
expresivo
O falante expresa sentimentos e actitudes cara algo, como desculpas, queixas, grazas, felicitacións:
A comida estaba deliciosa
representativo
Describe estados ou acontecementos, como afirmacións ou informes:
A Lúa dá voltas arredor da Terra
Durante a maior parte da historia da lingüística e a filosofía da linguaxe, víase a linguaxe fundamentalmente como un medio de realizar afirmacións e ignorábanse os demais usos. O fenomenoloxista Adolf Reinach a comezos do século XX e o lingüista Roman Jakobson nos anos 60 do mesmo introduciron o concepto de funcións da linguaxe. O traballo máis influente foi o dos filósofos J. L. Austin e o seu alumno John Searle.
Austin distinguiu entre tres tipos de acto relacionados con ou causados pola realización dunha oración:
Un acto locutivo consiste en dicir algo que ten un significado e é comprensíbel. Por exemplo, Vai frío consta de dúas palabras, comprensíbeis as dúas e que expresan que a temperatura onde está quen fala é incomodamente baixa.
Un acto ilocutivo consiste en utilizar unha oración para levar a cabo unha función. Por exemplo, Vai frío pode ser unha petición, como se ilustrou antes.
Un acto perlocutivo é o resultado ou efecto producido por ter dito algo. Por exemplo, fechar unha xanela ou achegar unha manta.
Actor de dobraxe

Un actor de dobraxe é un actor de voz que substitúe os diálogos orixinais de calquera produción audiovisual por outros realizados, a posterior, nun estudio de gravación. Finalidades
A dobraxe pode efectuarse con diferentes finalidades: Produto televisivo ou cinematográfico estranxeiro que se decide dobrar ó idioma do país comprador para a súa difusión. Este é o motivo máis común para realizar unha dobraxe.
Actor que aparece en anuncio de televisión con falta de fonoxenia ou calquera motivo semellante.
Gravación defectuosa da banda de son en filmes ou series.
En tódolos casos nos que exista unha dobraxe, os actores encargados de o realizar deben tratar de axustar a súa interpretación ó orixinal.
Actor, actriz

Un actor ou unha actriz, é unha persoa que representa un papel nunha obra teatral, cinematográfica, radiofónica ou televisiva. O primeiro actor do que se ten noticias foi o grego Tespo que actuou no Teatro Dionisio no 534 a. C. e que narrou a historia en primeira persoa, ata entón as historias que se narraban contábanse en terceira persoa.
No século XX, os actores eran professionais da súa materia e formados en arte dramática. Coa aparición do cinema, o número de actores de sona multiplicouse. Historia
Semella que o primeiro actor que rexistra a historia, no 534 a. C. (probablemente o 23 de novembro, os cambios de calendario ao longo da historia fan que sexa difícil determinalo con exactitude), cando o grego Tespo actuou no Teatro de Dioniso, onde foi o primeiro que reproducía as palabras dos personaxes en primeira persoa. Antes da actuación de Tespo, as historias cantábanse e bailábanse nun estilo narrativo en terceira persoa. O mito teatral mantén que Tespo trouxo un espírito malicioso, e que ten a culpa dos desastres no teatro. Na Grecia clásica, só os homes podían ser actores e tapaban a cara con carautas grotescas. Continuaron deste xeito tamén durante o Imperio Romano.
Na Idade Media, o teatro esmoreceu. Os xograres son considerados actores por algúns expertos, xa que interpretaban as cancións dos trobadores.
O teatro moderno comezou cos autos sacramentais; como mostra deles pódese citar o Misterio de Elx, que aínda hoxe se representa cada ano na devandita cidade.
Durante o Renacemento e o Barroco, o teatro, xunto cos actores, volve medrar. Os actores comezaron a converterse en profesionais. Ademais, cando apareceu a ópera, precisábanse cantantes e actores ao mesmo tempo.
Actuación

A actuación é o traballo realizado por un actor ou actriz ao representar a un personaxe nunha obra teatral, cinematográfica ou doutro tipo.
No actor, devandito proceso comeza desde unha interiorización para coñecer o principio de devandito personaxe e traelo desde o máis profundo e transformalo nun personaxe integrado. A actuación é descrita como accións feitas por un personaxe dentro da representación teatral. Aínda que devanditas accións son auténticas, deberían polo menos estar cargadas dunha intención que permita que o observador se estimule e logre recibir a mensaxe na súa totalidade. O actor é quen executa a acción. Evolución
Recentes investigacións chegaron á conclusión de que as primeiras manifestacións do canto da actuación xorden en Grecia, cando se realizaban ritos en que os sacerdotes encarnaban aos deuses para explicar ao pobo o significado dos seus ensinos e ordes.
O primeiro actor do que se ten coñecemento escrito foi o grego Tespis, que actuou no Teatro de Dioniso de Atenas no ano 534 a. C. No escenario, Tespis falou en primeira persoa, interpretando desta maneira a un personaxe. Naquel entón xa se narraron historias ante unha audiencia, pero sempre en terceira persoa e ademais, de forma cantada.
A profesionalización da actuación iniciouse en Europa no século XVI, en Italia, coas primeiras compañías profesionais de Comedia da arte; en Inglaterra, coas compañías protexidas pola nobreza en tempos da Raíña Isabel (como o Lord Chamberlain's Men, a compañía de Shakespeare, que logo pasou a chamarse King's Men); en Francia, coa Comédie Française.
Até o século XVII os actores unicamente podían ser homes. Considerábase algo de mal gusto que unha muller actuase nun escenario. Así, na época de Shakespeare os papeis femininos eran interpretados por homes ou por raparigos novos. Foi nos teatros de Venecia onde se produciu o cambio que permitiu ás mulleres realizar interpretacións teatrais.
Actun Tunichil Muknal

Actun Tunichil Muknal (ou a Cova do Sepulcro de Cristal) é unha cova de Belize, preto de San Ignacio, no distrito de Cayo, que é un salientable sitio arqueolóxico maia que inclúe de esqueletos, cerámicas e olaría. Hai varias áreas con restos esqueletos na cámara principal. O máis coñecido é "a dama de cristal", o esqueleto dunha adolescento (unha moza de 18 anos), posibelmente vítima de sacrificio, cuxos ósos foron calcificados, cunha aparencia cristalizada.
As cerámicas do sitio son significativos en parte por ter "buratos de morte", o cal indica que foron empregados con propósitos cerimoniais. Moitos dos artefactos maias e outros restos están completamente calcificados no chan da cova. Un dos artefactos, coñecido como "ola do mono", é un dos catro obxectos dese tipo atopados en toda América Central. Os maias tamén modificaron as formacións da cova, nalgúns casos para crear altares para as ofrendas, noutros para crear siluetas de facianas e animais ou para proxectar unha imaxe de sombra na cova. A cova está decorada extensamente nos pasos superiores.
Acuafobia

Acuafobia ( do Latín aqua 'auga' e grego antigo φόβος (phóbos) 'medo' ) é un medo irracional á auga.
A acuafobia é considerada unha fobia específica do tipo de medio natural no Manual de diagnóstico e estatístico dos trastornos mentais. Unha fobia específica é un medo intenso a algo que supón pouco ou ningún perigo real. Etimoloxía
O termo derivado do grego correcto para "medo á auga" é hidrofobia, de ὕδωρ ( hudōr ), "auga" e φόβος ( phobos ), "medo". Non obstante, esta palabra estase empregando en moitos idiomas, incluído o inglés, para referirse especificamente a un síntoma da rabia en fase avanzada, que se manifesta nos humanos como dificultade para tragar, medo cando se lles presenta líquidos para beber e a incapacidade para calmar a sede dun. Polo tanto, o medo ou a aversión á auga en xeral chámase acuafobia. Prevalencia
Un estudo de datos epidemiolóxicos de 22 países de ingresos baixos, medios-baixos, medios-altos e altos revelou que o "medo á auga estancada ou aos eventos meteorolóxicos" tiña unha prevalencia do 2, 3% en todos os países. Manifestación da acuafobia
As fobias específicas son un tipo de trastorno de ansiedade no que unha persoa pode sentirse extremadamente ansiosa ou sufrir un ataque de pánico cando se expón ao obxecto do medo. As fobias específicas son un trastorno mental común.
Os psicólogos indican que a acuafobia maniféstase nas persoas a través dunha combinación de factores de experiencias e xenéticos. Cinco causas comúns da acuafobia: medo instintivo a afogarse, experimentou un incidente grave, ten un pai/pai sobreprotector con acuafobia, dificultade psicolóxica para adaptarse á auga e falta de confianza na auga.
No caso dun profesor de medios de 37 anos, sinalou que o seu medo presentouse inicialmente como unha "dor intensa, acompañada dunha opresión na fronte", e unha sensación de atragoamento, ataques de pánico discretos e unha redución da súa inxestión de líquidos. Signos e síntomas
As respostas físicas inclúen náuseas, mareos, adormecemento, falta de aire, aumento da frecuencia cardíaca, suor e calafríos.
Ademais dos signos e síntomas anteriores, algúns signos e síntomas xerais que se poden mostrar como reacción a unha fobia específica poden incluír: Síntomas físicos: tremor, sufocacións ou calafríos, dor ou opresión no peito, bolboretas no estómago, sensación de desmaio, boca seca, zunido nos oídos e confusión.
Síntomas psicolóxicos: sentir medo a perder o control, desmaio, medo e morrer. Tratamento e estudos de casos
Algunhas opcións de tratamento inclúen: Hipnose e desensibilización sistemática - Muller de 28 anos, acuafobia desde a infancia, hipnose e desensibilización sistemática nun programa de 8 semanas de 5 sesións, seguimento de 2 meses e 1 ano. Home de 37 anos, 10 anos de acuafobia extrema (non podía nin beber auga), 6 sesións de hipnoterapia, a terapia foi exitosa, sen recaída e 6 meses de seguimento.
Terapia Cognitivo Conductual
Terapia de exposición
Medicación
Acuaporina 9

A acuaporina 9 é unha proteína que funciona como canle acuosa de membrana que nos humanos está codificada polo xene AQP9 do cromosoma 15.
As proteínas intrínsecas maiores/acuaporinas son unha familia de canles de membrana selectivas para a auga. A acuaporina 9 ten unha maior semellanza de secuencia coa AQP3 e a AQP7 e en conxunto poden formar unha subfamilia. A acuaporina 9 permite o paso dunha ampla variedade de solutos non cargados. A AQP9 estimula o transporte de urea e a permeabilidade osmótica para a auga. Existen informes contraditorios sobre o seu papel en proporcionar permeabilidade ao glicerol. A acuaporina 9 pode tamén ter algún papel nas funcións especializadas dos leucocitos, tales como a resposta inmunolóxica e a actividade bactericida.
Acuarela

A acuarela é unha técnica pictórica sobre papel ou cartón que emprega cores en po preparadas con goma soluble na auga. Tamén se denomina "acuarela" a obra executada mediante esta técnica ou a pintura e material así como a preparación pictórica que se utiliza nesta técnica (por exemplo unha caixa de acuarelas). Características
Ó diluírse na auga obtense unha solución transparente que se aplica por capas sobre papel branco ou de cor. As cores utilizadas son transparentes (segundo a cantidade de auga na mestura) e ás veces deixan ver o fondo do papel (branco), que actúa como outro verdadeiro ton. Componse de pigmentos aglutinados con goma arábiga ou mel. Nos seus procedementos emprégase a pintura por capas transparentes, a fin de lograr maior brillantez e soltura na composición que se está realizando. Artistas
Un dos acuarelistas máis famosos é Joseph Mallord William Turner (1775-1850), que foi precursor das técnicas que posteriormente desenvolverían as vangardas. Os seus cadros reflicten magnificamente a luz e o movemento.
Usos
As acuarelas son tradicionalmente empregadas en paisaxes, tanto para exposicións de compra-venda como para a súa reprodución en postais, como as de A. R. Quinton, ou en viñetas de banda deseñada, como as de Miguelanxo Prado, ou como esbozos ou apuntamentos previos para obras maiores en óleo ou outras técnicas.
Acuario do Grove

O acuario do Grove é un dos dous acuarios galegos e un dos sete parques zoolóxicos de Galicia. Está situado no concello pontevedrés do Grove. Foi construído en 1997 en Punta Moreiras, na península do Grove. En 2011 foi obxecto dunha reinauguración tras anos pechado. Contén diversos expositores entre os que se atopan 22 tanques que albergan diferentes especies de auga doce e salgada, como os tiburóns, así como un tanque de londras. Tamén conta cunha sección de aves, o Aviarium.
Cada ano é visitado por máis de 100. 000 persoas.
Acuario público

Un acuario público é un estabelecemento aberto ao público para a observación das especies acuáticas en acuarios expostos nun obxectivo comercial ou educativo. Certos acuarios especializáronse na presentación de especies de auga doce, outros na exhibición de especies de auga salgada. Un acuario público pode ser tamén unha parte dun xardín zoolóxico ou dun museo científico (museo oceanográfico, museo de historia natural, .. .).
Acuicultura

A acuicultura (do latín aqua: auga; e -cultura: cultivo) é a cría ou cultivo de organismos acuáticos, especialmente peixes, crustáceos, moluscos e algas, destinados á alimentación humana ou animal. Tamén se pode dedicar á produción de especies ornamentais para a acuariofilia, ou o cultivo de especies para a posterior elaboración de materias primas para a industria, repoboación e conservación de especies ameazadas, produción de perlas etc. Produción
Dous terzos da produción mundial corresponden a China. Segundo datos da Xunta de Galicia no ano 2002 había en Galicia 3. 537 bateas, 1. 200 parques de cultivo, 17 granxas mariñas, 37 granxas continentais e 5 criadeiros, cunha produción total de 267. 000 toneladas (256. 000 de mexillón) [Cómpre referencia]. Tipos de cultivos acuícolas
Acuicultura mariña: cultivo de especies mariñas, tanto de peixes, crustáceos ou moluscos (como o mexillón ou o polbo). Ten unha grande importancia económica e, no caso de moitas especies, a produción de cultivo case substituíu por completo as capturas pesqueiras.
Acuicultura de moluscos bivalvos: é o cultivo de ameixas, mexillóns, ostras, vieiras e outros moluscos bivalvos de grande importancia económica.
Miticultura: é o cultivo do mexillón en bateas.
Ostricultura: é o cultivo das ostras.
Camaronicultura: é o cultivo das diferentes especies de camaróns que se leva a cabo en zonas costeiras.
Salmonicultura: é o cultivo das diferentes especies de salmónidos.
Acuicultura de auga doce:
Carpicultura: é o cultivo da carpa e outros Ciprínidos, especies de auga doce non tropical.
Acuidade visual

A acuidade visual é a habelencia do ollo para ver claramente, para percibir obxectos e ver detalles dentro do campo de visión central.
A acuidade visual central mídese mostrando diferentes obxectos a unha distancia predeterminada do ollo. A acuidade visual reducida ou ambliopía é a visión deficiente nun dos ollos.
Aculturación

Aculturación é o o proceso polo que un individuo, grupo de xente ou pobo adquire unha outra cultura que pode chegar a substituír totalmente á propia chegando á asimilación como o proceso que levou ós pobos presentes na Gallaecia a aculturizarse na cultura romana.
Acumulador (pneumática)

En pneumática o acumulador é un depósito que se coloca a continuación do refrixerador e ten como obxectivo almacenar aire comprimido para sibministrarllo ao circuíto pneumático no momento en que o precise. Os acumuladores adoitan levar un dispositivo que pon en marcha ou detén o compresor, para que o depósito se manteña sempre a unha presión determinada. Ademais, acostuman dispoñer de manómetros e válvulas de seguridade.
Acupuntura

A acupuntura é un compoñente da medicina tradicional chinesa e unha forma de medicina alternativa que recibe a consideración de pseudociencia ao non poder achegar evidencias científicas da súa efectividade. e que consiste en, supostamente, restablece-lo equilibro no sistema enerxético vital dun organismo vivo pola inserción de agullas moi finas en determinados puntos do corpo, permanecendo durante algúns segundos.
Na China a súa práctica data do primeiro milenio a. C. difundíndose por Corea, Xapón e outros países asiáticos. No século XX difundiuse no mundo occidental como tratamento alternativo ou complementario á medicina académica.
Acurtamento

Denomínase acurtamento, ou clipping, ao procedemento de creación de novas palabras ou neoloxismos que consiste en abreviar palabras mediante diversos metaplasmos de supresión, como a aférese (perda dos fonemas situados ao comezo dunha palabra), a síncope (perda dos fonemas interiores dunha palabra) ou apócope (perda dos fonemas finais dunha palabra). Tal procedemento é especialmente frecuente en linguas que posúen moitos monosílabos, coma o inglés; por exemplo, abréviase San Francisco en Frisco ou motor(way) hotel en motel, ou automóbil omnibus en autobús. Este procedemento de acurtamento denomínase síntese ou síncope. A apócope, pola contra, é frecuente na linguaxe hipocorística ou infantil, ou simplemente afectiva: bici por bicicleta, boli por bolígrafo, insti por instituto etc. .. Nalgúns casos, parece máis ben deberse á necesidade de abreviar expresións demasiado cultas e longas: cine por cinematógrafo, ou fotolito por fotolitografía (o cal explica a súa tónica discordante doutras palabras esdrúxulas que rematan en -lito átono: crisólito, aerólito, monólito).
Acusación

A acusación é o cargo que se formula diante a autoridade xudicial contra unha persoa ou persoas físicas ou xurídicas por consideralas responsables dun delito ou falta, co obxecto de que se lle aplique a sanción prevista na lei.
Na xurisdición penal, a acusación se formaliza mediante un escrito no que se fixan tanto as condutas infractoras como as persoas que se reputan responsables e a sanción que se propón. Pertence a unha fase avanzada do proceso, logo da instrución da causa.
Asemade, tamén se aplica este termo á parte personada nun litixio que previamente formulou ese cargo ou que se incorpora ao proceso en calidade de prexudicado.
Nesta acepción, cabe distinguir: Acusación pública: exercida polo Ministerio Fiscal
Acusación privada: a exercida pola parte prexudicada pola infracción
A acusación é requisito para unha eventual condena. O xuíz non pode condenar se non existe unha acusación, de aí que, se non se dirixe acusación contra o inicialmente denunciado, ou se as partes acusadoras a retiran en calquera fase do procedemento, procede o sobresemento da causa ou, en todo caso, unha sentenza absolutoria
Acusativo

O acusativo é o nome dun caso que nas linguas flexivas de raíz indoeuropea é utilizado en substantivos, adxectivos e pronomes para indicar que a palabra realiza a función de Complemento directo, aínda que pode aparecer tamén noutras como na expresión da dirección etc.
O caso acusativo provén do chamado polos primeiros gregos causal. Apolonio Díscolo viu que o acusativo non era o caso da causa, senón o caso do efecto. Os latinos, por falsa tradución, déronlle o nome que aínda segue vixente.
No acusativo adóitase ver a expresión dunha relación inmediata entre o verbo e o obxecto ao que se refire a acción verbal, sendo, xa que logo, o caso por excelencia do complemento directo: polaco "Mam dobrą szafę" - "Teño bon armario".
En latín distínguense, entre outros, os seguintes empregos particulares do acusativo: Acusativo complemento de nome.
Acusativo exclamativo.
Acusativo proléptico.
Acusativo de cualificación.
Acusativo de extensión.
Acusativo de duración.
Predicativo ou adxunto.
Acusativo de dirección.
Dobre acusativo.
Acusativo neutro ou adverbial.
Acusativo grego (de relación ou de parte).
Acuífero

Un acuífero é unha capa subterránea, o suficientemente porosa para conter auga e permeable para permitir que a auga circule libremente entre os seus poros. A auga subterránea que chega á superficie ou que as persoas extraen mediante a construción de pozos úsase para o consumo e a irrigación.
Acuíficas

As acuíficas ou Aquificae son un filo de bacterias, que comprende un conxunto diverso de bacterias que viven en ambientes con condicións extremas. Atopáronse en fontes termais, pozas sulfurosas, e chemineas hidrotermais oceánicas. Membros do xénero Aquifex, por exemplo, prosperan en augas que están entre 85 e 95 °C. Son os membros dominantes na maioría das fontes termais terrestres neutras ou alcalinas por riba dos 60 graos Celsius. Son autótrofas, e son os principais fixadores de carbono nos ambientes onde viven. Taxonomía
Non hai un consenso sobre a taxonomía dos xéneros incluídos en Aquificae. Un texto estándar inclúe só os xéneros Aquifex, Calderobacterium, Hydrogenobacter, e Thermocrinis na orde Aquificales. Outras fontes consideran que, ademais dos xéneros incluídos nas familias Aquificaceae e Hydrogenothermaceae, hai outros xéneros que son incertae sedis (non clasificados), pero están situados dentro de Aquificae; ditos xéneros son: Balnearium, Desulfurobacterium, EX-H1 group, e Thermovibrio.
Cavalier-Smith postulou que Aquificae forma parte das Proteobacteria.
Xunto coas Thermotogae, varias especies de Aquificae son eubacterias termófilas, e algúns estudos moleculares consideran que son grupo próximos. Filoxenia
O cladograma representa a taxonomía aceptada do grupo baseada na LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e nos datos do NCBI (National Center for Biotechnology Information) e a filoxenia está baseada en datos das secuencias dos ARNr 16S do LTP 106 do Proxecto The All-Species Living Tree Project. Nota:
♠ Cepas atopadas no NCBI pero non na LPSN.
Acyrthosiphon pisum

Acyrthosiphon pisum, coñecido vulgarmente como pulgón do chícharo, é unha especie de insecto da orde dos hemípteros, e superfamilia dos afidoideos e da súa única familia, a dos áfidos.
Este insecto é parasito de moitas plantas, silvestres ou cultivadas, da familia das fabáceas (ou leguminosas), incluíndo os chícharos (dos que toma o nome), as xudías, os trevos e a alfalfa. Así mesmo, tamén é o axente vector de certas enfermidades virais. Taxonomía
Descrición
A especie foi descrita en 1776 polo entomólogo e gravador inglés Moses Harris.
Subespecies
Recoñécense dúas subespecies: Acyrthosiphon pisum ononis (Koch, 1855)
Acyrthosiphon pisum pisum (Harris, 1776) Características
Acyrthosiphon pisum e un insecto moi pequeno, de 2, 5 a 4, 4 mm de lonxitude, de cor verde mazá (ou rosa para algunhas cepas). Ten o abdome inchado. Os seus ollos son vermellos e as súas antenas tan longas coma o corpo. As súas pezas bucais modifícanse para formar un tubo mordedor recto. Os individuos partenoxenéticos xeralmente non teñen ás; só os individuos sexuais ou colonizadores teñen ás translúcidas e con costelas finas. Bioloxía
Nutrición
O pulgón do chícharo é un insecto picador e chupador. As súas plantas hóspedes son membros da familia das fabáceas: chícharos, xudías, alfalfa, trevo. .. Unha vez instalados nunha planta hóspede, o pulgón perfora coas súas bocas urticantes até chegar a un vaso condutor de zume elaborado. Despois diso, case non se moverá máis, e bombeará o zume nutritivo continuamente.
Defensa contra os seus depredadores
Cando un herbívoro se achega a menos de 5 cm, moitos pulgóns dos chícharos detectan o seu alento, despréndense do seu soporte vexetal e caen ao chan, escapando así do seu depredador.
A pesar do seu nome francés, puceron vert du pois ("pulgón verde do chícharo"), os individuos deste pulgón poden ser de cor verde ou rosa. Ocorre que os adultos rosas son comidos polas xoaniñas, mentres que as larvas dos verdes son atacadas por avespas parasitoides que poñen alí os seus ovos. O estudo da flora microbiana deste pulgón revelou unha bacteria simbiótica do xénero Rickettsiella responsábel da síntese de pigmentos verdes, provocando que as larvas rosadas se volvan verdes a medida que se desenvolven, protexendo así as xoaniñas verdes adultas. Rickettsiella adoita asociarse con Hamiltonella defensa e con Serratia marcescens, que protexen ao pulgón das avespas parasitoides. A vulnerabilidade do pulgón ante depredadores e parasitos está, polo tanto, fortemente condicionada pola simbiose con estas bacterias.
Acúmetro

Un acúmetro é un aparello metálico perfeccionado por Ádám Politzer en 1877, que consiste nun pequeno martelo que golpea unha barra oca, emitindo un son monotonal semellante ó dun reloxo pero máis intenso que se utiliza para medi-la capacidade auditiva a través da determinación do límite absoluto da audibilidade da intensidade dun son, este proceso coñécese como acumetría. O acúmetro foi o antecesor do audímetro, un aparello eléctrico.
Ad Tuendam Fidem

Ad Tuendam Fidem (en latín: Para protexer a fe) é unha carta apostólica do papa Xoán Paulo II publicada como motu proprio o 18 de maio de 1998. A carta apostólica modificou o Código de Dereito Canónico e o Código dos Canons das Igrexas Orientais en canto ás sancións canónicas por disidencia pública doutrinal por parte de ministros da Igrexa.
Ao mesmo tempo, a Congregación para a Doutrina da Fe publicou unha instrución sobre Ad Tuendam Fidem amosando exemplos do maxisterio ordinario que debe ser aceptado con obsequium religiosum, "asentemento relixioso. "
Ad kalendas graecas

Ad kalendas graecas é unha locución latina de uso actual que significa literalmente "até as quendas gregas". Indícase con ela que unha cousa non se vai realizar xamais, xa que en Grecia non existían as quendas (ou calendas, división do mes romano). Conta Suetonio que a empregaba moito Augusto nas conversas familiares para dar a entender que alguén non pagaría nunca as súas débedas, os préstamos, as apostas etc. Unha expresión galega de significado semellante é: "Cando os peixes boten a voar" ou "Cando mexen as galiñas".
Ad multos annos

Ad multos annos é unha locución latina que significa literalmente "Por moitos anos! ". Emprégase para desexar que algo sexa duradeiro.
Ada Yonath

Ada Yonath, nada en Xerusalén o 22 de xuño de 1939, é unha cristalógrafa israelí recoñecida polos seus traballos pioneiros na estrutura dos ribosomas. Traxectoria
É directora do Centro de Estrutura Biomolecular Helen e Milton A. Kimmelman do Instituto Weizmann. Foi galardoada co Premio Nobel de Química en 2009.
Introduciu unha nova técnica para o estudo da cristalografía en estruturas biolóxicas, a crío bio-cristalografía, que facilita proxectos de cristalografía, os cales doutro xeito serían máis complicados de resolver.
Obtivo o seu doutoramento no Instituto Weizmann de Ciencias, e logo realizou os seus estudos postdoctorales no MIT e na Universidade Carnegie Mellon. En 1970 estableceu o único laboratorio de cristalografía de proteínas en Israel. Premios (selección)
Premio Israel (2002).
Premio Massry (2004), xunto con Harry Noller.
Premio Louisa Gross Horwitz (2005).
Premio Paul-Ehrlich e Ludwig-Darmstaedter (2007), xunto con Harry Noller.
Premio Wolf en Química (2006/07), xunto con George Feher.
Premio L'Oreal-UNESCO para as Mulleres na Ciencia (2008).
Premio Nobel de Química (2009), xunto con Venkatraman Ramakrishnan e Thomas A. Steitz.
Ada, Oklahoma

Ada é a capital do condado de Pontotoc, en Oklahoma, nos Estados Unidos. No ano 2000, contaba con 16083 habitantes e no censo do 2010 pasou a 16810. Aínda que orixinalmente se denominaba Daggs Prairie, polo nome da primeira familia que se estableceu na vila, a familia Dagss. Cando en 1891, se creou unha oficina postal, a localidade rebautizouse co nome da filla máis vella do primeiro xefe de correos local. Orixe da poboación
15, 1% nativos americanos (chickasaw, cherokees, seminoles, muskogee), 9, 9% irlandeses, 8, 4% alemáns, 7, 2% ingleses, 3, 5% afroamericanos, 2, 9% hispanos, 2, 3% franceses, 1, 4% neerlandeses, 1, 4% antillanos, 1, 3% escoceses, 1, 1% italianos, 1% norteirlandeses, 0, 8% asiáticos, 0, 5% noruegueses. Linguas
94, 7% inglés, 2, 6% español, 0, 8% alemán, 1, 1% linguas amerindias. Relixión
50 igrexas protestantes e 1 católica. Medios de comunicación
7 emisoras de radio, 2 canles de televisión e 1 diario. Universidades
East Central University, fundada en 1909, con 3. 429 alumnos.
Adalbert Kuhn

Franz Felix Adalbert Kuhn, nado en Königsberg in der Neumark o 19 de novembro de 1812 e morto en Berlín o 5 de maio de 1881, foi un lingüista e filólogo alemán, estudoso da mitoloxía, da prehistoria e das antigüidades indoeuropeas. Considérase o fundador da mitoloxía comparada. Traxectoria
Kuhn nace en Königsberg en 1812 na rexión de Neumark, en Brandeburgo. En 1841 comezou a súa relación co Köllnisches Gymnasium en Berlín, do cal se converteu en director en 1870. Kuhn foi o fundador dunha nova escola de mitoloxía comparativa, baseada na filoloxía comparada. Inspirado na obra Deutsche Mythologie de Jakob Grimm, dedicouse ao estudo das historias e das lendas xermánicas e publicou diversos ensaios: Märkische Sagen und Märchen (1842), Norddeutsche Sagen, Märchen und Gebräuche (1848) e Sagen, Gebräuche und Märchen aus Westfalen (1859).
Pero a súa reputación baséase nas súas investigacións sobre a lingua e a historia dos pobos indoeuropeos en conxunto. Os seus libros cimeiros neste ámbito son: Zur ältesten Geschichte der Indogermanischen Völker (1845), no que tentou render conta da primitiva civilización indoeuropea antes da súa fragmentación en diversos pobos, confrontando e analizando os significados orixinarios das palabras e das súas derivacións nas diferentes linguas: Die Herabkunft des Feuers und des Göttertranks (1859; nova ed. de E Kuhn, baixo o título de Mythologische Studien, 1886); Über Entwicklungsstufen der Mythenbildung (1873), no que sostén que as orixes dos mitos deben buscarse no dominio da lingua, e que os seus factores máis esenciais eran a polisemia e a homonimia.
Kuhn foi tamén editor da revista Historische Sprachforschung (orixinariamente Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung auf dem Gebiete der Indogermanischen Sprachen), que era na súa época a revista máis acreditada sobre o tema.
Adalia decempunctata

Adalia decempunctata, a maruxiña de dez pintas, é un coleóptero carnívoro da familia Coccinellidae.
Esta foi unha das moitas especies descritas orixinalmente por Carl Linné na súa obra do século XVIII Systema Naturae, co nome orixinal de Coccinella decempunctata. O seu nome específico en latín, decempunctata significa 'de dez pintas', aínda que o seu número de pintas é variable. Variedades
As variedades (varietas) inclúen: Adalia decempunctata var. lutea (Rossi) Adalia decempunctata var. quattuorpunctata (Linnaeus) Adalia decempunctata var. octopunctata Müller
Adalia decempunctata var. lateripunctata Gradl. Adalia decempunctata var. humeralis Schaller
Adalia decempunctata var. guttatopunctata (Linnaeus) Adalia decempunctata var. decempustulata (Linnaeus) Adalia decempunctata var. bipustulata Herbst Distribución
Adalia decempunctata é unha especie paleártica común que se atopa en Europa, Norte de África, Rusia europea, o Cáucaso, Siberia, Belarús, Ucraína, Moldova, Transcaucasia e Asia occidental. Descrición
Adalia decempunctata pode acadar unha lonxitude corporal duns 3, 5-5 mm. Esta especie é moi variable. Pode ter unha cor de fondo vermella, laranxa ou marrón e entre 0 e 12 pintas escuras elitrais, aínda que en casos raros se atoparon exemplares con máis pintas, ata 15. Teñen un corpo glabro cunha forma case redonda. As patas e antenas son xeralmente marróns ou laranxas.
A especie inclúe oito varietas, con tres formas básicas. As formas claras presentan de 5 a 7 pintas negras no pronoto e varias pintas negras nos élitros laranxa-vermellos. A forma escura é principalmente negra ou marrón, e o pronoto ten unha beira clara polos lados e a parte frontal. A forma mixta ten cor negra ou marrón nos élitros, cada un con cinco pintas laranxas ou vermellas. Ás veces estas maruxiñas non teñen pintas en absoluto. Bioloxía
Aparece en bosques de frondosas do oeste de Europa, bosques caducos do leste, bosques mixtos sarmáticos e nos límites de bosques, e en parques e xardíns, páramos e nos biótopos da estepa eurasiática e estepa de Pannonia. Atópase en arbustos e árbores caducas, sobre herbas, baixo cascas de árbores, en musgos que crecen sobre árbores, en follas caídas, en matos, no cronoxilo e en solos aluviais.
A especie aliméntase de áfidos sobre árbores e arbustos. Os adultos pasan o inverno entre follas caídas e outros restos. Galería
Adalur

Adalur foi o nome hitita das montañas Amanus da época clásica. O rei hitita Hattusilis I derrotou ao rei de Iamkhad nas montañas Adalur, na súa campaña contra o reino hurrita de Hasu.
Adam Bromberg

Adam Bromberg, nado o 12 de marzo de 1912 en Lublin e finado o 23 de marzo de 1993 en Estocolmo, foi un editor polaco-sueco. Traxectoria
Estudou comercio internacional en Viena, politicamente comprometido co Partido Comunista de Ucraína Occidental, arrestárono en 1934 e condenárono a tres anos e medio de cadea. Logo de saír do cárcere, en decembro de 1936, por unha amnistía deixou a actividade política e estivo á fronte entre 1939 e 1941 da sección polaca da editorial estatal de minorías nacionais da República Socialista Soviética de Ucraína
que tiña a sede en Lviv. En 1941 alistouse no exército soviético e en 1943 formaba parte da 1ª División de infantaría polaca Tadeusz Kościuszko como oficial político. En maio de 1944 dirixía o departamento político da 2ª División de Infantaría Varsovia. Rematou a guerra como maior con varias condecoracións e retomou súa actividade como editor no exército polaco primeiro en novembro de 1945 como xefe do departamento editorial do exército e en 1946 era vicedirector da editorial do Partido dos Traballadores Polacos “Książka”. En 1947 organizou a editorial militar, Prasa Wojskowae, que dirixiu ata que deixou o exército co grao de coronel en outubro de 1951. Desde 1953 dirixía a editorial estatal PWN e ensinou xornalismo na Universidade de Varsovia entre 1955 e 1968. A policía detívoo durante as purgas antisemitas da crise política de 1968. En agosto de 1970 emigrou a Suecia, e alí fundou en 1975 coa súa filla Dorotea Bromberg a editorial Bromberg Bokförlag dedicada nun principio a traducións de literatura polaca.
Adamantium

O adamantium é un metal de ficción usado principalmente nos cómics de Marvel, a substancia máis dura do Universo Marvel. É dunha extraordinaria dureza e consistencia, dez veces maior que a do diamante. O nome, tanto etimolóxica como conceptualmente, baséase no adamante da mitoloxía grega, o material do que estaba feita a fouce que Zeus lle deu a Perseo para matar a Medusa.
Unha serie de personaxes de Marvel están parcialmente compostos ou usan ferramentas de adamantium: Lobeto ten un esqueleto de adamantium.
Algúns dos corpos de Ultron son de adamantium.
Adamantium, ó igual que diamante, provén do grego adamas.
Adamita

A adamita é un mineral constituído por arseniato de zinc de fórmula Zn2AsO4OH. Encóntrase habitualmente en zonas de oxidación ou humidade sobre menas de zinc. Habitualmente é de cor marela, pero tínxese de verde por inclusións de cobre.
A olivenita é un arseniato de cobre isoestrutural coa adamita, e existen casos de substitución entre zinc e cobre que permiten describir un mineral intermedio chamado cuproadamita. A estrutura tamén pode ser substituída por manganeso, cobalto ou níquel, e coñécese un mineral análogo, a tarbutita, constituído por fosfato de zinc.
A adamita recibe o seu nome do xeólogo francés Gilbert Joseph Adam (1795-1881), quen recolleu as primeiras mostras en Chañarcillo, no deserto de Atacama, Chile. Principais depósitos
Mina Mapimi, Durango, México.
Namibia.
Cabo de Garona, Francia.
Illas Laurion, Grecia.
Deserto de Atacama, Chile. Aplicacións
A adamita é un mineral sen importancia industrial, pero interesante desde o punto de vista científico e como mineral de colección.
Adaniya

Adaniya foi o nome de Cilicia ao comezo do Imperio Hitita. Pertenceu aos hititas no século –XVI, pero despois formou o reino de Kizzuwatna.
Véxase Adana, a cidade moderna en Turquía.