proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Fala Ceibe

Fala Ceibe, tamén coñecida coma Fala Ceive é unha asociación cultural (aínda que non figura no rexistro de asociacións da Xunta de Castela e León) que promove o uso e a defensa da lingua e culturas galega no Bierzo. Ten a súa sede en Ponferrada. Ideario
A asociación afirma que boa parte do Bierzo, o coñecido como Bierzo Oeste, é galego-falante, cifrando en 40. 000 as persoas que falan galego de forma cotiá no Bierzo e na comarca zamorana de Seabra aínda que Bieito Lobeira, político do BNG, fala desa mesma cantidade só para o Bierzo.
Protagonizou numerosas iniciativas nas que afirman defender o dereito ao ensino do galego nas escolas públicas do Bierzo nas que o alumnado así o demande.
Fala escandida

Fala escandida (do latín scandĕre) consiste en pronunciar involuntariamente as palabras por sílabas separadas. É unha forma de falar alterada, que se caracteriza por ser lenta e interrompida, como a saltos. Tamén se chama escansión (para a acepción de métrica en literatura, véxase escansión).
É un tipo de trastorno da fala no que as sílabas das palabras están separadas por pausas. Corresponde a unha alteración na articulación das palabras característica da disartria, que sofren os pacientes con esclerose múltiple. Non é un trastorno da linguaxe, senón da forma de falar, é dicir, da maneira de pronunciar as palabras. Etioloxía
Por lesións no cerebelo típicas da esclerose múltiple. Constitúe un dos tres signos neurolóxicos da tríade de Charcot: nistagmo, tremor intencional e fala escandida. Cadro clínico
A fala escandida pode ir acompañada doutros signos que tamén indican dano no cerebelo, como ataxia ao andar, no tronco ou nas extremidades, tremor intencional, adiadococinesia, así como náuseas e vómitos bruscos. A escritura deste tipo de pacientes tamén pode ser anormalmente grande.
Fala o fistor e fáise o dia

Fala o fistor e fáise o dia é unha obra en lingua galega da filóloga francesa Martine Roux, editada por Ediciós do Castro en 1982, na serie Liminar de lingüística. Características
A obra escolma "algúns aspectos da tradición oral galega na parroquia do Cebreiro". É o resultado da súa tese doutoral, presentada na Facultade de Letras e Ciencias Humanas da Universidade de Nantes o 26 de xuño de 1979, con dirección de Antoine Resano.
Nos agradecementos a autora explica que foi Álvaro Cunqueiro quen lle recomendou que fixese a súa investigación no Cebreiro. A transcrición dos textos foi revisada por Francisco Fernández Rei, e o traballo contou coa colaboración de Carlos Alonso del Real, quen foi partícipe da publicación e escribiu o prólogo da obra.
Na introdución inclúese unha caracterización lingüística, na que se explica as características propias do galego oriental. O traballo en si está estruturado en catro apartados: "Miseria e traballo", "Vida e morte", "Maxia, relixión" e "Os tempos pasados". Cada apartado inclúe diversos relatos orais dos informadores, comentados ao final pola autora.
Falacia patética

En crítica literaria denomínase falacia patética ou falacia antropomórfica á adscrición de sentimentos humanos ao inanimado.
A frase creouna John Ruskin en Modern Painters ('Pintores modernos', 1856), quen a utilizou para describir negativamente a quen non mostraba "a verdadeira aparencia das cousas para nós", senón o "extraordinario, ou falsas aparencias, cando estamos baixo a influencia ou emoción da fantasía contemplativa".
Trátase dunha forma de personificación moi frecuente en toda a historia da literatura, xa desde Homero. Hoxe en día carece dese valor pexorativo e utilízase para describir a actuación das forzas da natureza como suxeitos pensantes e sensíbeis. Era moi frecuente no Romanticismo, cando, por exemplo, os ceos se cubrían traxicamente intensificando a dor do protagonista.
Falange Española

Falange Española (FE, en galego: Falanxe Española) foi un partido político fundado o 29 de outubro de 1933 no Teatro da Comedia de Madrid por José Antonio Primo de Rivera (fillo do ditador Miguel Primo de Rivera) durante a campaña para as eleccións lexislativas de 1933. Na súa dirección figuraban Julio Ruiz de Alda e Alfonso García Valdecasas. Historia e características
FE recollía os intentos realizados durante o comezo da Segunda República Española para crear un partido fascista español, así do pequenísimo Frente Español (FE) colleu as siglas e os seus estatutos mais tamén as súas ideas orteguianas: a nación como comunidade de destino e a necesidade de vertebrar España. A Falange tamén mantivo boas relacións cos monárquicos de Renovación Española e cos carlistas. Contaba cunhas milicias do partido dirixidas por Ricardo de Rada.
O partido non se presentou ás eleccións de 1933 pero José Antonio Primo de Rivera presentouse como deputado por Cádiz nunha lista monárquica, saíndo elixido cun 18, 5% dos votos.
Desde o primeiro momento a Falange intentou integrar ás JONS de Ramiro Ledesma Ramos pero este era remiso a pactar con Primo de Rivera, con todo ao final chegouse a un acordo e o 15 de febreiro de 1934 fusionábanse as dúas organizacións dando lugar á Falange Española de las JONS.
Falange Española Tradicionalista y de las JONS

Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista (FET y de las JONS, en galego: Falanxe Española Tradicionalista e das Xuntas de Ofensiva Nacional Sindicalista) era o nome do partido único da España franquista creado o 19 de abril de 1937, a iniciativa da xefatura do denominado Estado Nacional, por fusión dos distintos partidos e movementos que apoiaban a sublevación militar (denominada Alzamento Nacional) que iniciou a guerra civil española, e que non desapareceron realmente, senón que se articularon nas denominadas familias do franquismo. FET y de las JONS concibiuse como a rama política do denominado Movimiento Nacional, concepto máis amplo co que se definía ao complexo mecanismo totalitario de inspiración fascista que pretendía ser a única canle de participación na vida pública española. O seu discurso político expresaba tamén a mestura de elementos ideolóxicos e retóricos fascistas, ultranacionalistas, militaristas, tradicionalistas, conservadores, católicos (ou nacionalcatólicos), monárquicos etc. Simboloxía e uniformidade
FET y de las JONS adoptou unha combinación de símbolos que reflectía a distinta procedencia das forzas que conformaron o partido. Así, vestíase como uniforme a camisa azul da Falanxe e a boina vermella dos requetés. Engadiuse así mesmo unha gravata negra en sinal de loito por José Antonio Primo de Rivera.
As bandeiras que presidían os actos correspondían tamén ás principais forzas que conformaron a organización. Presidía todos os actos do partido a Bandeira Nacional de España, flanqueada polas de Falanxe e a Cruz de Borgoña dos tradicionalistas.
O principal himno do partido era o "Cara al Sol" (obra de Juan Tellería), aínda que tamén gozaron de cooficialidade formal, entre outros a "Marcha de Oriamendi".
O saúdo co brazo no alto e os berros rituais, como "¡Arriba España! " ou "España, Una, Grande y Libre", de procedencia falanxista, completaban a imaxe externa que se proporcionou ao partido.
Falanxe intermedia

A falanxe intermedia é a parte media do esqueleto dos dedos. Por encima artéllase coa falanxe distal e por debaixo coa falanxe proximal.
Falar

Enténdese como falar o uso particular e individual que fai un falante dunha lingua. Desde esta perspectiva, como acto individual, oponse á lingua, que é social. Concepto
En lingüística, coñécese como fala á selección asociativa entre imaxes acústicas e conceptos que ten acuñados un falante no seu cerebro e o acto voluntario de fono-articulación que se levará a cabo para iniciar o percorrido da lingua.
Fala: materialización individual dos pensamentos dunha persoa, sirvíndose do modelo ou sistema que facilita a lingua. É a actualización aquí e agora dos fonemas da lingua por un falante.
Fala ou Idiolecto, defínese coma a conduta lingüística dun falante individual, polo tanto, é o acto de emitir unha mensaxe baseado no coñecemento e experiencias de cada individuo, de acordo co seu estilo persoal.
Falcon (foguetes)

Falcon é unha familia de foguetes espaciais desenvolvida pola empresa SpaceX. Historia
Os foguetes Falcon son foguetes de dúas etapas que foron concibidos para chegar a ser reutilizables nalgún momento do seu desenvolvemento. Os lanzamentos do primeiro foguete da familia, o Falcon 1, comezaron en 2006, mentres que os voos do Falcon 9, unha versión máis potente, comezaron en 2010, para rematar co Falcon Heavy, o máis potente da familia.
Falcon 1

Falcon 1 foi o nome do primeiro modelo da familia de foguetes Falcon. Características
Falcon 1 foi deseñado pola empresa SpaceX para ser un lanzador barato e reutilizable. Como propelente usa queroseno e oxíxeno líquido e usa un único motor en cada unha das súas etapas: un Merlin 1 na primeira e un Kestrel na segunda. A carga típica dos Falcon 1 son pequenos satélites destinados á órbita baixa.
Os primeiros voos do Falcon 1 planificáronse para 2004, pero diversos atrasos pospuxeron o primeiro intento a 2006, que tivo lugar desde a illa Omelek, no océano Pacífico e que resultou en fracaso por un problema co circuíto de propelente. O primeiro voo exitoso tivo lugar ao cuarto intento, en 2008.
A estrutura da primeira etapa é monocasco e construída nunha aliaxe de aluminio. A segunda etapa está construída nunha aliaxe de aluminio e litio.
Falcon Gold

Falcon Gold foi un experimento da Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos a bordo da segunda etapa dun Atlas IIA lanzado o 25 de outubro de 1997 desde Cabo Cañaveral. Características
A misión de Falcon Gold era demostrar a viabilidade do uso do GPS na órbita xeoestacionaria e máis alá. O experimento consistía nun receptor GPS para recibir e analizar os sinais de posicionamento acaroado á segunda etapa do foguete lanzador, un Atlas IIA que puxo en órbita o satélite DSCS III. O experimento funcionou durante seis días, entre o 3 e o 9 de novembro de 1997, ata que se esgotaron as baterías. A segunda etapa reentrou na atmosfera terreste o 27 de novembro.
Falcon Heavy

O Falcon Heavy (FH) ("Falcón Pesado"), anteriormente coñecido como Falcon 9 Heavy, é un vehículo de lanzamento espacial pesado parcialmente reutilizable, deseñado e fabricado por SpaceX. O Falcon Heavy é unha variante do lanzador Falcon 9 e consiste nun núcleo de foguete Falcon 9 reforzado, con outros dous núcleos de Falcon 9 como foguetes aceleradores adicionais. Isto aumenta a carga útil da órbita terrestre baixa (OTB) a 64 toneladas, comparado coas 22, 8 toneladas dun Falcon 9. O Falcon Heavy foi deseñado dende o principio para levar ós seres humanos ó espazo, permitindo misións con tripulación á Lúa ou Marte.
Despois da investigación do fracaso de Falcon 9 CRS-7 en 2015, e dos repetidos atrasos no desenvolvemento de foguetes, o lanzamento do primeiro Falcon Heavy tivo lugar o 6 de febreiro de 2018. Despois do primeiro lanzamento a capacidade do Falcon Heavy ampliouse usando a tecnoloxía utilizada no desenvolvemento dos Falcon 9 Block 5.
Falconsat 1

Falconsat 1 foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 27 de xaneiro de 2000 mediante un foguete Minotaur 1 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea. Características
Falconsat 1 foi un satélite pertencente ó programa Falcon da Forza Aérea dos Estados Unidos de microsatélites para aplicacións e probas tecnolóxicas. Levaba a bordo o experimento CHAWS (Charging Hazards and Wake Studies) e aínda que foi posto en órbita con éxito non se conseguiu poñelo completamente en funcionamento, aparentemente debido a problemas co sistema de enerxía, incapaz de cargar completamente as baterías de a bordo. As operacións co satélite cesaron despois dun mes tras a posta en órbita. Falconsat 1 foi inxectado nunha órbita inicial de 809 km de apoxeo e 752 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 100, 2 graos e un período de 100, 4 minutos.
Falconsat 3

Falconsat 3 foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 9 de marzo de 2007 mediante un foguete Atlas V desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral. Características
Falconsat 3 foi un satélite pertencente ó programa Falcon da Forza Aérea dos Estados Unidos de microsatélites para aplicacións e probas tecnolóxicas. A súa misión foi probar un sistema de estabilización do satélite nos tres eixos, ademais de levar tres experimentos adicionais a bordo. A súa masa era de 50 kg e foi inxectado nunha órbita inicial de 570 km de apoxeo e 561 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 35, 4 graos e un período de 95, 9 minutos.
Os tres experimentos a bordo de Falconsat 3 eran: Flat Plasma Spectrometer (FLAPS): analizador electrostático para medir o espectro dos ións.
Plasma Local Anomalous Noise Environment (PLANE): analizador de potencial retardado capaz de distinguir entre a turbulencia ambiente da inducida polo satélite.
Micro-Propulsion Attitude Control System (MPACS): un sistema de propulsión en miniatura consistente nun conxunto de propulsores de plasma alimentados por teflón usados para estabilizar o satélite.
Falconsat 5

Falconsat 5 foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 20 de novembro de 2010 mediante un foguete Minotaur 4 desde o Complexo de Lanzamento Kodiak. Características
Falconsat 5 foi un satélite pertencente ó programa Falcon da Forza Aérea dos Estados Unidos de microsatélites para aplicacións e probas tecnolóxicas. A súa misión foi probar catro experimentos: Ion Source, unha fonte de ións.
WISPERS, que medía os ións resultante do experimento anterior para validar certos modelos de comportamento de ións.
'SmartMESA, para medir a densidade e temperatura dos ións ambientais para validar modelos de comportamento da ionosfera.
RUSS, para medir a intensidade dos sinais UHF e VHF recibidos dende terra para mellor os modelos da ionosfera.
Falconsat 6

Falconsat 6 foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 3 de decembro de 2018 mediante un foguete Falcon 9 desde a base Vandenberg da Forza Aérea. Características
Falconsat 6 foi un satélite pertencente ó programa Falcon da Forza Aérea dos Estados Unidos de microsatélites para aplicacións e probas tecnolóxicas. A súa misión foi probar varios experimentos no espazo, entre eles o uso de diferentes propulsores e medir os cambios da ionosfera na súa contorna cun experimento que é unha versión mellorada dun a bordo do Falconsat 5. Outro experimento medíu a contaminación producida polo disparo dos propulsores, o manexo e probas do satélite durante a integración co satélite e a degasificación unha vez en órbita.
Falconsat 7

Falconsat 7 é un satélite artificial estadounidense lanzado o 25 de xuño de 2019 mediante un foguete Falcon Heavy desde Cabo Cañaveral. Características
Falconsat 7 é un satélite pertencente ó programa Falcon da Forza Aérea dos Estados Unidos de microsatélites para aplicacións e probas tecnolóxicas. A súa misión é probar un telescopio solar coa tecnoloxía óptica do colador de fotóns, co que se converte no primeiro telescopio espacial de membrana. A óptica do telescopio ten 20 cm de diámetro e consiste nunha membrana opaca con millóns de pequenos buratos para, media difracción, producir unha imaxe do Sol na lonxitude de onda do hidróxeno alfa (656, 3 nanómetros). O satélite está formado por un cubesat de tres unidades e ten unha masa de 5 kg.
Faldra (monte)

As fadras, abas ou pés, son xeograficamente definidas como aumentos graduaies da elevación na base dunha cordilleira, un outeiro máis alto, ou unha zona de terreo alto. Frecuentemente os contrafortes consisten en abanos aluviaiss e mesetas diseccionadas.
Son unha zona de transición entre as chairas e os outeiros de relevos baixos e as [montaña]]s, outeiros e terras altas máis altas adxacentes. Descrición
Os montes bordean principalmente montañas, especialmente as que se chegan a través de dorsais baixas que aumentan de tamaño cada vez máis preto da montaña, pero tamén pode bordear terras altas e outeiros máis altos. Sinónimos
Outra palabra para unha rexión de faldras e contrafortes é, como quedou dito, "pé do monte" en linguas románicas. A rexión italiana de Piemonte ("pé de monte") atópase nos contrafortes dos Alpes, e varios outros contrafortes noutras partes do mundo son chamadas "piemonte".
Faldriqueira

Unha faldriqueira é unha pequena bolsa unida a un cinto que se leva ao redor da cintura por riba dos cadrís e que é asegurada normalmente con algunha clase de fibela. É usada para levar obxectos de pequeno tamaño. Historia
Orixes
Realmente non se coñece quen inventou este tipo de bolsos, aínda que se ten coñecemento do seu uso dende hai miles de anos. Como Ötzi, quen viviu hai 5000 anos e foi descuberto conxelado cunha bolsa con cinto para gardar algunhas das súas pertenzas.
Tamén se sabe do seu uso polos indíxenas americanos, que usaban unha bolsa de pel de búfalo atada á cintura xunto coas súas vestimentas.
Auxe e deceso
A faldriqueira moderna alcanzou unha gran popularidade a finais dos anos 1980 e a comezos e mediados dos 1990. Porén, pasou de moda e é considerado parte do estereotipo do turista. Hoxe en día adoitan levala ciclistas e excursionistas. Practicidade
A faldriqueira adoita ter grande utilidade para levar medicamentos ou outros obxectos importantes, non moi grandes. É tamén especialmente práctica se se está de viaxe, nunha excursión ou en situacións críticas, xa que permite levar artigos básicos de supervivencia.
Falkenstein, Renania-Palatinado

Falkenstein é un municipio alemán do distrito (Kreis ou Landkreis) de Donnersbergkreis, en Verbandsgemeinde Rockenhausen, no estado da Renania-Palatinado.
Este municipio conta con 226 habitantes (31-12-2006) e ten unha altitude de 404 metros sobre o nivel do mar.
Falla de Viveiro

A falla de Viveiro é unha falla normal formada durante a oroxénese herciniana ou varisca que separa as zonas Asturoccidental-Leonesa e Centroibérica do macizo Ibérico. Iníciase na costa cantábrica na zona de Viveiro e prolóngase cara ao sur uns 142 km ata acabar na serra do Courel.
Algúns autores considerárona un acabalgamento polas diferenzas litoestratigráficas tan grandes das dúas zonas que separa, pero a opinión máis común é que se trata dunha falla normal con certo desgarre. Separa dous dominios tectoestratigráficos diferentes e dúas zonas metamórficas distintas, ambas as dúas de alto grao de metamorfismo, como son o domo de Lugo (ao leste con materiais precámbricos e cámbricos) e o antiforme do Barqueiro (ao oeste co gneis ollo de sapo, Ordovícico, Silúrico). Entre ambos os domos hai un sinclinal de material silúrico en cuxo flanco oriental se desenvolveu a falla de Viveiro.
O dominio do manto de Mondoñedo é o bloque levantado da falla, formado por materiais precámbrico e cámbricos e o granito de San Cibrán, mentres que a parte occidental é a afundida. Nos arredores de Guntín a falla presena unha zona de cizallamento de 2 km de anchura cun movemento do bloque teito cara ao oeste. O salto vertical mínimo estimado da falla é de 5, 5 km. Os datos xeocronolóxicos indican que a falla estivo activa entre os 298±5 e os 289, 5±1, 5 Ma, pero a súa actividade global limitouse entre os 314±2 Ma, como límite máis vello posible para o comezo da súa actividade e o período comprendido entre os 289, 5±1, 5 e c. 269 Ma para o cesamento da súa actividade.
A falla de Viveiro e o acabalgamento do manto de Mondoñedo teñen orixe distinta. Mentres que o acabalgamento se produciu cando o manto se desprazou ao leste (con compresión oeste-leste), a falla prodúcese por un colapso cara ao oeste e corta o acabalgamento. O sinforme situado entre o domo de Lugo e o antiforme do Barqueiro foi comprimido lateralmente polos esforzos hercinianos (F3), en consecuencia queda esmagado e cos flancos estirados e finalmente a charneira do sinforme afúndese, formándose a falla. Ao mesmo tempo, o bloque sofre un escape lateral ao NNE favorecido polas fallas de Viveiro e de Valdoviño, que actúan como fallas de desgarre. O sinforme intermedio quedou pinzado entre a falla de Viveiro e o antiforme do ollo de sapo.
Falla transformante

Falla transformante ou bordo transformante é o bordo de desprazamento lateral dunha placa tectónica respecto da outra. A súa presenza é notable grazas ás descontinuidades do terreo.
Hai dous tipos de falla transformante: as que segmentan as dorsais mesoceánicas e as que forman os bordos pasivos entre placas tectónicas continentais.
Nas fallas ou bordos transformantes que forman os bordos pasivos entre placas tectónicas, as placas desprázanse unha á beira da outra horizontalmente, sen producir nin destruír litosfera. A falla transformante máis coñecida deste tipo é a falla de San Andrés, en California (EUA).
As que se producen nos bordos construtivos de placas son as que dividen as dorsais oceánicas en segmentos máis ou menos curtos de trazo recto, para acomodalas a un trazado xeral curvo ou sinuoso ou oblicuo respecto da dirección de expansión do chan oceánico (ver imaxe á dereita).
Os outros dous tipos de bordos de placas tectónicas, os bordos converxentes e os bordos diverxentes, son tectonicamente activos e ambos con actividade volcánica asociada.
Falocentrismo

O falocentrismo é a convicción baseada na idea de superioridade masculina, na cal o falo representa o valor significativo fundamental. Trata unha estrutura ou estilo de pensamento, linguaxe ou escrita (moitas veces considerada como típica da filosofía, cultura ou literatura tradicionais do Occidente), desconstruída como expresión das actitudes masculinas e enfatización da superioridade masculina; en que o falocentrismo é implicitamente comunicado por ou a través da linguaxe.
O falocentrismo consiste nunha visión ou forma de pensamento que defende a lóxica do patriarcado. Estabelece o sistema da división simbólica do traballo entre os sexos, cuxa expresión "entre os xéneros" axuda a explicar. Neste sistema, o masculino e o feminino encóntranse nunha posición estruturalmente asimétrica: os homes, como os referentes empíricos do masculino, posúen o falo, ou sexa, a visión da virilidade abstracta. En oposición, a produción teórica do concepto de feminidade ten vindo a ser traballada dunha forma que non estea estritamente vinculada ao falo, representando unha alternativa á concepción falocéntrica, que trata a sexualidade feminina a través dun paradigma universal. A partir deste paradigma, o modelo adoptado é o da sexualidade masculina, e todo o que se afasta dese modelo é tratado de forma negativizada. O concepto de feminidade acentúa, en relación co modelo falocéntrico, a valorización do que é singular en oposición ó universal.
Ese imaxinario promoveu, ó longo da historia, unha asignación social do poder ó home, que este recibía como algo que lle era propio, "por natureza" como posuidor dun pene, garantía do "brillo fálico". En momentos en que os atributos de forza e valor físico eran imprescindíbeis para asegurar a posesión das terras, dos estados e das mulleres, a supremacía masculina era incontestábel. Todo un aparello institucional estaba destinado a sustentar a lóxica que dividía a especie entre seres “completos” e “incompletos”. Dende a psicanálise, pensar o falocentrismo, que sustenta a distribución de valores – e de poderes – na sociedade patriarcal, non xerou, mais reforzou o imaxinario “eles teñen – elas non” que non é máis que a teoría infantil nacida da imposibilidade de inscribir a diferenza sexual nos primeiros anos de vida.
Falogocentrismo

O termo falogocentrismo é un neoloxismo orixinado na corrente filosófica da deconstrución. Cuñado por Jacques Derrida, explícao no seu texto La pharmacie de Platon. Utilizado hoxe en lingüística e socioloxía, refírese ao privilexio da masculinidade na construción do significado. Deste xeito, o termo dá prioridade á importancia que se lle veu dando culturalmente á fala sobre a escrita, feito que, para Derrida, forma parte do falocentrismo. A deconstrución é considerada como unha filosofía das indeterminacións. É, xa que logo, aporética, en oposición á apodíctica. Para este último modo de facer filosofía, Derida tamén utiliza o termo "logocentrismo".
Derrida trata de expor que, o que hoxe se tornou nun asunto ou problema de xéneros, foi historicamente unha xeneralización do masculino. Esta asimilación histórica, non exenta de restricións, está expresada na amálgama do falocentrismo e logocentrismo, é dicir, o "falogocentrismo".
O feminismo compartiu esta terminoloxía, por exemplo, no caso de Catherine Clément e Hélène Cixous en The Newly Born Woman (1975). Estas teóricas mencionan figuras semellantes ás da colonización territorial atribuídas neste caso ao xénero feminino. Wayne Borody, profesor de filosofía de Nipissing University, non está de acordo coas posturas anteriores, pois considera que o termo simplificou a historia occidental. Para el, o argumento falogocéntrico funciona do mesmo modo ca unha metanarrativa, é dicir, sostén unha actitude maniquea parecida á da colonización do chamado Novo Mundo, cando chamaban "salvaxes" ás culturas americanas.
Falsete

A voz de falsete ou voz de cabeza é un timbre vocal especial, máis agudo que o timbre natural. Cando se produce, as cordas vocais non fican xuntas en toda a súa extensión, senón que se afastan na parte anterior, o que acurta a súa extensión vibrante e aumenta a frecuencia do son fundamental. Etimoloxía
Falsete é unha analoxía do adxectivo francés fausset, palabra presente dende o século XIII, que vén do adxectivo faux, a través do español falsete, de falso. Posiblemente, en español, proceda do italiano falsetto. Descrición
O falsete utilízase para alcanzar notas máis altas das que se obteñen normalmente. O modo de conseguilo é elevando a larinxe, na proxección cara a abaixo da súa parte anterior. Nesta posición, as cordas vocais en estado de laxitude, o músculo vocal non se pode modificar, os aritenores péchanse con forza e a parte superior das cordas vocais non pode vibrar pola postura adoptada. As únicas partes que vibran son os bordos máis finos das zonas media e anterior.
Tipos de falsete
O falsete pode ser patolóxico, mecánico ou artístico: O falsete patolóxico é o mutacional, que afecta aos pospúberes e adultos masculinos. As causas máis usuais son endócrinas (por mor da debilidade dos músculos bucais) ou psicolóxicas (por dificultade de adaptación á nova voz). Por este motivo, non é frecuente atopar voces de falsete mutacionais en mulleres ou nenos.
O falsete mecánico é a voz dun home cando imita a voz dunha muller ou neno. Esta voz realízase de modo voluntario e non supón ningún esforzo para o aparello fonador. Outra variación aparece cando unha voz non cultivada masculina canta por riba das súas posibilidades. Isto prodúcese porque cando se vai subindo de ton ao cantar, ao chegar ao punto de máxima contracción muscular, a larinxe sofre unha dilatación brusca. Entón, unha parte das cordas vocais perde presión e dobra a súa frecuencia (adoptando a oitava da muller, que é unha máis alta) e é entón cando soa como a voz dunha muller. Este fenómeno non se produce en voces estudadas. O punto no que se pasa dunha voz a outra é denominado paso de voz.
O falsete artístico é aquel que se usa deliberadamente.
Existe outro tipo de falsete pospúbere, que non se inclúe na clasificación anterior, que é unicamente técnico. O púbere, co fin de disimular os galos do cambio da súa voz, utiliza o falsete como voz substitutiva. No momento que quere acceder a súa voz masculina, como non a ten traballada, non a sabe utilizar. Estes problemas arránxanse coa fonoterapia con relativa facilidade. Historia
Ao longo da historia vocal, os cantantes que utilizaban o falsete artístico foron substituídos polos castrati (dos séculos XVI ao XIX). Cantaron con moita sona durante tres séculos. O último que se coñece é Alessandro Moreschi que morreu no 1922. Crese incorrecto denominar aos castrati como falsetistas, debido a que a súa voz non é finxida, polo que se dan en chamar sopranistas (debido a que posuían unha voz culta). Actualmente, os homes que educan a súa voz como sopranistas reciben o nome de contratenores.
Falso (lóxica)

En lóxica, falso é o estado de posuír un valor de verdade negativo e tamén é unha conectiva lóxica nular. Nun sistema de funcións de verdade de lóxica proposicional, é un dos dous valores de verdade postulados, xunto coa súa negación, a verdade. As notacións habituais do falso son: a inicial maiúscula F, o número 0 (especialmente en lóxica booleana e informática), O (en notación de prefixo, O pq ) e o símbolo ⊥ {\displaystyle \bot }. En lóxica clásica e lóxica booleana
Na lóxica booleana, cada variábel indica un valor de verdade que pode ser verdadeiro (1) ou falso (0).
Na táboa de verdade o valor de saída é sempre falso, porque este operador ten cero operandos e, polo tanto, non ten valores de entrada. Nun cálculo proposicional clásico, a cada proposición asígnase un valor de verdade verdadeiro ou falso. Algúns sistemas de lóxica clásica inclúen símbolos dedicados para falso (F, 0 ou ⊥ {\displaystyle \bot } ), mentres que outros danse en fórmulas como p ∧ ¬p e ¬(p → p).
Tanto na lóxica booleana como na lóxica clásica, o verdadeiro e o falso son opostos en relación á negación; a negación de falso dá verdadeiro e a negación de verdadeiro dá falso. Falso, negación e contradición
Na maioría dos sistemas lóxicos, a negación, o condicional material e o falso están relacionados do seguinte xeito: ¬p ⇔ (p → ⊥)
De feito, esta é a definición de negación nalgúns sistemas, como a lóxica intuicionista, e pódese probar en cálculos proposicionais onde a negación é unha conectiva fundamental. Como p → p adoita ser un teorema ou axioma, a consecuencia é que a negación de falso (¬ ⊥) é verdadeira.
Unha contradición é a situación que xorde cando se demostra que un enunciado que se supón verdadeiro implica falso (é dicir, φ ⊢ ⊥). Usando a equivalencia anterior, o feito de que φ é unha contradición pódese derivar, por exemplo, de ⊢ ¬φ. Unha afirmación que implica falso ás veces chámase contradición, e ás veces non se distinguen contradicións e falso, especialmente en linguaxe común, mais falso é unha proposición específica.
Os sistemas lóxicos poden conter ou non o principio de explosión (ex falso quodlibet en latín), ⊥ ⊢ φ para todos os φ. Por ese principio, as contradicións e o falso son equivalentes, xa que cada unha implica a outra. Consistencia
Unha teoría formal que utiliza a conectiva " ⊥ {\displaystyle \bot } " defínese como consistente se e só se o falso non está entre os seus teoremas. En ausencia de constantes proposicionais, pódense usar algúns substitutos (como os descritos anteriormente) para definir a consistencia.
Falso amigo

Un falso amigo (ou falso cognado) é unha palabra doutros idiomas que se parece (na escritura ou na pronunciación) a unha palabra na lingua materna do falante, pero que ten un significado diferente. Moitos dos falsos amigos débense a unha etimoloxía común que derivou en significados distintos en cada lingua.
Falso dilema

Un falso dilema ou falsa dicotomía, tamén chamado falacia de nós contra eles, falacia de branco ou negro ou falacia de elección falsa, é un erro de lóxica que só permite dúas posibilidades cando existen máis de dúas.
É un tipo de falacia informal, onde se presenta unha situación como se só houbese dúas opcións, cando en realidade existen máis alternativas posíbeis. Máis especificamente, é unha das falacias baseadas en correlacións, onde se afirma falsamente unha situación de tipo "ou ben. .. ou ben. .. ", cando en realidade existen polo menos unha opción adicional loxicamente válida.
Por exemplo, hai este tipo de falacia ao dicir que unha mazá debe ser verde ou vermella. A premisa é que a mazá é dunha cor ou doutra; pero este comezo é un erro porque algunhas mazás -non a maioría- son doutras cores. Noutras palabras, a maioría das mazás son vermellas ou verdes, pero algunhas tamén son amarelas etc.
A falacia do falso dilema pode xurdir por omisión accidental de opcións adicionais ou por engano deliberado. Por exemplo, "Roi opúxose a un argumento ateo contra o cristianismo, polo que debe ser cristián" (quizais Roi sexa ateo pero non concorda con ese argumento específico contra o cristianismo).
Algúns filósofos e eruditos cren que "a non ser que se poida facer unha distinción rigorosa e precisa, non é realmente unha distinción". O filósofo analítico John Searle argumenta que esta visión pode levar a falsas dicotomías. Searle sostén que "é unha condición da adecuación dunha teoría precisa dun fenómeno indeterminado que debería caracterizar precisamente este fenómeno como indeterminado; e a distinción non deixa de ser unha distinción por permitir unha familia de casos relacionados, marxinados e diverxentes".
Cando se presentan dúas opcións, a miúdo son dous puntos extremos nun espectro de posibilidades. Isto pode dar a impresión de que as opcións son mutuamente excluíntes, aínda que non sexa necesariamente así. Ademais, as falsas dicotomías preséntanse normalmente como se fosen exhaustivas, é dicir, como se non houbese outras opcións. A falacia pode superarse considerando outras posibilidades ou un espectro máis amplo de opcións, como na lóxica difusa. Un exemplo é a aparición dun evento: ou pasou ou non pasou. Esta ontoloxía non se pode aplicar razoablemente á epistemoloxía. [Cómpre referencia]
Un "falso dilema" pode ocultar un intento deliberado de eliminar o acordo nunha cuestión. Eldridge Cleaver utilizou isto como táctica cando dixo: "Ou es parte da solución ou es parte do problema".
Un falso dilema tamén pode ser usado con efecto cómico. Stephen Colbert utilizouno cando preguntaba aos seus convidados en The Colbert Report: "George Bush. .. un gran presidente ou o mellor presidente? "
Falso positivo

O termo falso positivo refírese a conceptos de diferentes disciplinas e contextos: En Estatística, dentro dun estudo de investigación, o erro de tipo I tamén mal chamado erro de tipo alfa (α);
En Informática é un erro polo cal un software de antivirus informa que un ficheiro ou área de sistema está infectada, cando en realidade o obxecto está limpo de virus. Isto tamén pode ocorrer nos navegadores de Internet cando se descarga un ficheiro.
En Medicina é un erro polo cal ao realizar unha proba complementaria (unha análise de sangue, etc. ) o seu resultado indica unha enfermidade/embarazo, cando en realidade non a/o hai;
En Detección de obxectos é a detección dun obxecto nun lugar onde non os hai. Por exemplo cando se detecta un rostro nunha imaxe dunha paisaxe;
Escándalo dos falsos positivos: en Colombia, é o arresto ou execución de persoas inocentes por parte de organismos militares pasando devanditos inocentes por guerrilleiros abatidos.
Falso positivo (medicina)

En medicina, o falso positivo é un erro polo cal ó realizar unha exploración física ou unha proba complementaria o seu resultado indica unha doenza determinada, cando en realidade non a hai. Exploración física
A exploración física ou exame físico é o conxunto de procedementos ou habilidades da ciencia da Semioloxía clínica, que realiza o médico ó paciente, despois dunha correcta anamnese na entrevista clínica, para obter un conxunto de datos obxectivos ou signos que estean relacionados cos síntomas que refire o paciente.
Unha doenza pode ter un ou varios signos clínicos (exemplo: signos diagnósticos de apendicite). Dependendo do seu grao de sensibilidade e especificidade orientarán mellor ou peor cara á diagnose dun ou varios problemas de saúde. Cando o signo diagnóstico da exploración física realizada ó paciente indica que é positivo, pero en realidade non sofre a correspondente doenza, dise en medicina que é un falso positivo.
Falster

Falster é unha illa de Dinamarca localizada no mar Báltico que ocupa unha superficie de 514 km² e ten unha poboación de 43. 537 habitantes, dos que un 40% viven na principal cidade, Nykøbing. A illa alberga o punto máis meridional de Dinamarca, Gedser Odde. Está conectada con Selandia no norte por dúas pontes, as pontes de Farø, que son parte da estrada europea E-47 de Copenhaguen (e Helsingborg) a Lübeck (e de aí a Hamburgo e o sur) alemán.
Faluxa

Faluxa (en árabe: الفلوجة, "al-Fallūjah") é unha cidade da gobernación iraquí de Al-Anbar, aproximadamente a 69 quilómetros ao oeste de Bagdad, no Éufrates. A cidade tiña en 2010 arredor de 320. 000 habitantes.
Faláfel

O faláfel é unha preparación típica dalgúns países de Oriente Próximo e Oriente Medio, semellante a unha croqueta, mais de forma arredondada e elaborada cunha masa de garavanzos ou fabas, á que se lle engade diversas especias.
Consiste nuns boliños fritidos de garavanzos ou fabas moídos, normalmente mesturados con condimentos como allo, ceboliño, pirixel, coandro e comiño. Moitas veces, consómense en pan pita, con hummus (pasta de garavanzo), tahina (pasta de sésamo) e ensalada (tomate, cogombro, cebola e leituga). Hoxe en día, o faláfel consómese en todo o mundo grazas aos restaurantes de comida oriental. Popularidade
O faláfel tornouse popular entre os vexetarianos e vegáns como unha alternativa á carne nos establecementos de rúa orientais (principalmente nos tipo döner kebab). Aínda que tradicionalmente considerábase coma unha "hamburguesa vexetariana", o seu uso tense expandido a medida que máis e máis persoas foron adoptando unha dieta rica en proteínas.
Nos Estados Unidos, a versatilidade do faláfel permitiu a reformulación de receitas para bolos, espaguetes e albóndegas, en pratos vexetarianos.
Fame

A fame é a sensación que indica a necesidade de alimento. En condicións de normal alimentación, adoita aparecer unhas 14 horas logo da última comida, aínda que este tempo pode variar moito. Fisioloxía
Fisioloxicamente a fame está producida polos estímulos que exercen certas substancias sobre o noso cerebro. Así por exemplo a hipoglicemia, estimula ó hipotálamo lateral e produce estímulos vagais que nos obriga a comer, mentres que os ácidos graxos, a colecistoquinina e a serotonina estimulan ó hipotálamo ventromedial e prodúcennos a sensación contraria da fame: a saciedade.
Nesta situación, actívanse os procesos necesarios para a consecución de alimento: Actividade do sistema dopaminérxico, dota ó sistema nervioso central dunha claridade no pensamento e na percepción do medio (similar á que a estimulación por drogas poida causar), aumentando a neuroactividade (nalgúns casos rozando a precognición: O depredador adiántase ós movementos da súa presa). Cando a fonte de alimento está localizada, entran en funcionamento as catecolaminas (en concreto a adrenalína), que dotará ó organismo de enerxías de reserva para poder conseguir a fonte de enerxía necesaria. Síntomas
A fame pode causar dor no estómago ou punzadas de fame. Esta dor, que dura entre dúas e tres minutos, é causado por unha alteración nos movementos peristálticos gástricos, os que axudan ó tránsito dos alimentos polo aparello dixestivo. Aparecen entón unhas contraccións intensas e rítmicas (contraccións da fame) que causan a sensación de dor.
Anorexia metabólica
Cando o depredador falla na consecución do obxectivo, o metabolismo reduce os seus procesos, minguando a actividade resultante do depredador e empeorando as súas condicións para un novo intento de conseguir comida. Isto ponlle nunha situación selectivamente desvantaxada. Para recuperarse necesitará atopar unha presa aínda máis débil que a anterior, menos capacitada para sobrevivir, quizais enferma ou ferida. A calidade do alimento que inxire, tamén repercute na súa saúde final. É complicado que as enfermidades entre diferentes especies se contaxien, pero ben temos o caso da gripe aviaria. Nos animais que se alimentan de fontes enfermas ou de baixa calidade, aumentan as posibilidades de ser seleccionados de forma natural á extinción do individuo por enfermidade ou intoxicación.
Unha derivación da anorexia metabólica, no home é a anorexia nerviosa, con síntomas paralelos á metabólica pero baseada na vontade do individuo. Datos sobre a fame no mundo
A maioría das mortes por fame débense a desnutrición crónica. As familias sinxelamente non conseguen suficientes alimentos. Isto, á súa vez, débese á estrema pobreza.
A Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) estima que uns 800 millóns de persoas no mundo sofren de fame e desnutrición, unha cantidade preto de 100 veces maior que o número de persoas que efectivamente morren por esas causas ao ano. Iniciativas contra a fame
O 20 de setembro de 2004, celebrouse a Cume mundial contra a fame, liderada polos gobernos do Brasil, Chile, España e Francia na que mandatarios de 113 países asinaron unha declaración contra a fame.
Fame (novela)

Fame é unha novela do escritor Knut Hamsun, publicada en 1890 co título orixinal en lingua norueguesa de Sult. A obra foi traducida ao galego dende a versión en inglés por Moisés Barcia e publicada en 2019 por Rinoceronte Editora. Características
A historia corresponde a un relato en primeira persoa, onde o personaxe ficticio Widel-Jarlsberg narra a miseria na cal se atopa mergullado debido á carencia dun traballo estábel, sumado á difícil situación que se vive na cidade de Cristiania (hoxe coñecida como Oslo).
É a primeira obra do autor noruegués, e nela plasma no seu personaxe principal un alto grao de desestabilidade emocional, similar á que Kafka mostra nas súas obras.
Fameniano

O Fameniano, Famenniano ou Fameniense é unha división da escala temporal xeolóxica, que é a última idade do Devoniano Superior e, por tanto, do período Devoniano. Foi nomeado pola rexión natural de Famenne no sur de Bélxica.
Comezou hai 374, 5 ± 2, 6 millóns de anos e terminou hai 359, 2 ± 2, 5 millóns de anos. Foi precedido polo Frasniano e seguido polo Tournasiano.
Foi nesta idade cando apareceron os primeoros tetrápodos. Nos mares, un abundante grupo de cefalópodos amonoides chamados climénidos apareceu, os placodermos e os trilobites empezaron a declinar, e os tiburóns a predominar. En xeral, moitas especies extinguironse nesta época na Extinción masiva do Devoniano.
Familia (bioloxía)

A familia é, en bioloxía, a unidade sistemática ou taxonómica situada entre a orde e o xénero, ou entre a superfamilia e a subfamilia se estivesen descritas.
En botánica a desinencia latina da familia é -aceae, e en galego -áceas, agás algunhas familias debido ao uso tradicional do nome.
En zooloxía a desinencia latina da familia é -idae, e en galego -idos (en palabra sempre esdrúxula).
Igual que ocorre con outros niveis na taxonomía dos seres vivos, e debido á enorme dificultade á hora de clasificar certas especies, varias familias poden agruparse en superfamilias, e os individuos dunha familia poden organizarse en subfamilias (e estes á súa vez en infrafamilias). Niveis de clasificación (de xeral a concreto)
(os niveis obrigatorios marcáronse con fondo rosa)
Familia (botánica)

A familia é, en botánica, a unidade sistemática ou taxonómica situada entre a orde e o xénero, ou entre a superfamilia e a subfamilia se estivesen descritas. A desinencia latina da familia é -aceae, e en galego -ácea, agás algunhas familias debido ao uso tradicional do nome.
A seguir exponse unha listaxe de taxons botánicos pertencentes á categoría familia: L
Labiatae Lacandoniaceae Lacistemataceae Lactoridaceae Lardizabalaceae Lauraceae Lecythidaceae Ledocarpaceae Leeaceae Leguminosae Leguminosae-Caesalpinioideae Leguminosae-Mimosoideae Leguminosae-Papilionoideae Leitneriaceae Lemnaceae Lennoaceae Lentibulariaceae Leonticaceae Lepidobotryaceae Lepuropetalaceae Liliaceae Limnanthaceae Limnocharitaceae Linaceae Lissocarpaceae Loasaceae Loganiaceae Lophopyxidaceae Loranthaceae Lowiaceae Luzuriagaceae Lythraceae M
Magnoliaceae Malesherbiaceae Malpighiaceae Malvaceae Marantaceae Marcgraviaceae Martyniaceae Mastixiaceae Mayacaceae Medusagynaceae Medusandraceae Melanophyllaceae Melanthiaceae Melastomataceae Meliaceae Melianthaceae Meliosmaceae Memecylaceae Mendonciaceae Menispermaceae Menyanthaceae Misodendraceae Mitreolaceae Molluginaceae Monimiaceae Monotropaceae Montiniaceae Moraceae Morinaceae Moringaceae Muntingiaceae Musaceae Myoporaceae Myricaceae Myristicaceae Myrothamnaceae Myrsinaceae Myrtaceae N
Najadaceae Nandinaceae Napoleonaeaceae Naucleaceae Nelsoniaceae Nelumbonaceae Nepenthaceae Neumanniaceae Neuradaceae Nitrariaceae Nolanaceae Nolinaceae Nyctaginaceae Nymphaeaceae Nyssaceae Q
Quiinaceae
Quillajaceae S
Sabiaceae Saccifoliaceae Salicaceae Salvadoraceae Sambucaceae Santalaceae Sapindaceae Sapotaceae Sarcobataceae Sarcolaenaceae Sarcospermataceae Sargentodoxaceae Sarraceniaceae Saururaceae Saxifragaceae Scheuchzeriaceae Schisandraceae Scrophulariaceae Scyphostegiaceae Scytopetalaceae Simaroubaceae Simmondsiaceae Siparunaceae Siphonodontaceae Sladeniaceae Smilacaceae Solanaceae Sonneratiaceae Sparganiaceae Sphaerosepalaceae Sphenocleaceae Sphenostemonaceae Spigeliaceae Stachyuraceae Stackhousiaceae Staphyleaceae Stegnospermataceae Stemonaceae Sterculiaceae Stilaginaceae Stilbaceae Strasburgeriaceae Strelitziaceae Strychnaceae Stylidiaceae Stylobasiaceae Stylocerataceae Styracaceae Surianaceae Symphoremataceae Symplocaceae W
Wellstediaceae - Sinonimia: Boraginaceae
Winteraceae X
Xanthophyllaceae - Sinonimia: Polygalaceae
Xanthorrhoeaceae
Xyridaceae Z
Zannichelliaceae
Zingiberaceae
Zosteraceae
Zygophyllaceae - Sinonimia: Balanitaceae
Familia de colisión

En astronomía, unha familia de colisión ou familia colisional é un grupo de obxectos que se pensa que teñen unha orixe común froito dun evento de colisión. Teñen polo tanto semellantes composicións, albedos, órbitas e outras características físicas e orbitais.
Están entre as familias colisionais ou sospeitosas de selo, numerosas familias de asteroides, a meirande parte das lúas irregulares dos planetas exteriores, a Terra e a súa lúa, e os planetas ananos Plutón, Eris, Haumea e as súas lúas.
Familia de linguas

A maioría das linguas coñecidas pertencen ás chamadas familias de linguas. En sentido estrito, unha familia de linguas é unha unidade filoxenética, é dicir, tódolos seus membros derivan dun devanceiro común (protolingua ou lingua nai). Características
O antepasado é coñecido de forma directa en poucas ocasións xa que o rexistro histórico da maioría das linguas é moi curto. Así a todo, é posible recuperar moitas das características do antepasado común de linguas relacionadas aplicando o método comparativo, un procedemento de reconstrución desenvolvido no s. XIX polo lingüista August Schleicher. Pódese demostrar doadamente o status de moitas das familias listadas máis abaixo.
As familias de linguas poden ser subdivididas en unidades menores, normalmente denominadas "ramas" (a historia dunha familia de linguas represéntase frecuentemente como unha árbore)
O devanceiro común dunha familia (ou unha rama) coñécese como "protolingua". Por exemplo, a protolingua reconstruída da ben coñecida familia indoeuropea é chamada protoindoeuropeo (da que non se conservan restos escritos xa que foi usada antes da invención da escrita). Ás veces unha protolingua pode ser identificada cunha linguaxe coñecida.
Así, os dialectos provinciais do latín ("latín vulgar") foron orixe das linguas romances modernas. É dicir, a lingua "protorromance" é máis ou menos idéntica ao latín (aínda que non idéntica ao latín culto dos escritores clásicos). Os dialectos do antigo nórdico son a protolingua do noruegués, o sueco, o danés e o islandés. De alí que ditas protolinguas resulten dunha "reconstrución" que os lingüistas intentan a partir de datos coñecidos e de varios sistemas de comparación lingüística e de evolución lingüística (ex. : a glotocronoloxía, a léxico-estatística etc. ).
As linguas que non poden ser clasificadas con seguridade en ningunha familia son chamadas linguas illadas.
En Linguas do mundo achégaselle unha listaxe das familias de linguas coas linguas que comprenden.