proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
RL-10

RL-10 é toda unha familia de motores foguete dos Estados Unidos. Características
A familia de motores RL-10 está composta por varios modelos fabricados por Pratt and Whitney e alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. O primeiro modelo dun RL-10 voou en 1961. Foron orixinalmente creados para o seu uso na etapa Centaur dos foguetes Atlas. Deseñouse unha variante con impulso variable para o seu uso no módulo de aluaxe do proxecto Apollo que finalmente non foi usada. Outra versión foi usada no fogute experimental dunha soa etapa DC-X e outras versións foron creadas para o seu uso nos diferentes modelos dos foguetes Atlas e Delta.
RL-10A-1

RL-10A-1 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na etapa Centaur C, usada como última etapa de varios foguetes. Características
Os motores RL-10A-1 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 66, 7 kN e usábanse nas etapas Centaur C.
RL-10A-3

RL-10A-3 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado en varias etapas Centaur como última etapa de varios foguetes. Características
Os motores RL-10A-3 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 65, 60 kN e usábanse en varias etapas Centaur nos foguetes Atlas Centaur LV-3C, Titan III, Atlas Centaur D, Saturno IB-A e Saturno IB-CE.
RL-10A-3A

RL-10A-3A é a designación dun tipo de motor foguete utilizado en varias etapas Centaur como última etapa de varios foguetes. Características
Os motores RL-10A-3A eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 73, 4 kN e usábanse en varias etapas Centaur (Centaur G, Centaur I, Centaur II, Centaur G STS, Centaur G Prime) como últimas etapas de diversos foguetes.
RL-10A-4

RL-10A-4 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na etapa Centaur IIA, usada como última etapa nos foguetes Atlas IIA e Atlas IIAS. Características
Os motores RL-10A-4 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 92, 50 kN e usábanse na etapa Centaur IIA, empregada como última etapa nos foguetes Atlas IIA e Atlas IIAS.
RL-10A-4-1

RL-10A-4-1 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na etapa Centaur IIIA, usada como última etapa no foguete Atlas IIIA. Características
Os motores RL-10A-4-1 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 99, 10 kN e usábanse na etapa Centaur IIIA, empregada como última etapa no foguete Atlas IIIA.
RL-10A-4-2

RL-10A-4-2 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nas etapas Centaur V1, Centaur V2 e Centaur IIIB, usadas como últimas etapas no foguete Atlas IIIB. Características
Os motores RL-10A-4-2 son fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionan alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Teñen un pulo de 99, 10 kN e usábanse nas etapas Centaur V1, Centaur V2 e Centaur IIIB, empregadas como última etapa no foguete Atlas IIIB, entre outros.
RL-10A-5

RL-10A-5 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nos demostradores tecnolóxicos DC-X e DC-XA. Características
Os motores RL-10A-5 eran fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Tiñan un pulo de 54, 8 kN e usáronse nos demostradores tecnolóxicos DC-X e DC-XA, que eran versións a escala de lanzadores dunha soa etapa.
RL-10B-2

RL-10B-2 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado nos foguetes Delta III e Delta IV. Características
Os motores RL-10B-2 son fabricados pola empresa Pratt and Whitney e funcionan alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Teñan un pulo de 110, 0 kN e úsanse nos foguetes Delta III (en desuso) e Delta IV.
Os RL-10B-2 son unha versión mellorada dos RL-10. Utilizan unha tobeira extensible que permite aumentar o ISP e a capacidade de carga. O sistema de movemento da tobeira fai uso de actuadores electromecánicos, que son máis fiables, lixeiros e baratos que os sistemas hidráulicos.
ROM

ROM (Read Only Memory, en galego Memoria de só lectura), é un termo empregado en informática para designar unha memoria que non se pode reescribir. Representa un termo en uso relativo na actualidade. Del derivaron outros máis complexos na súa concepción, como EPROM, EEPROM etc.
É unha memoria de semicondutor non destructible, é dicir, que non se pode escribir sobre ela, e que conserva intacta a información almacenada, incluso no caso de interrupción da corrente (memoria non volátil). A ROM acostuma almacenar a configuración do sistema ou o programa de arranque do ordenador.
ROSAT

ROSAT (acrónimo do alemán Roentgen Satellit) foi un observatorio espacial construído en colaboración de Alemaña, os Estados Unidos e o Reino Unido, lanzado o 1 de xuño de 1990 mediante un foguete Delta II 6920-8 desde Cabo Cañaveral. Características
ROSAT adicouse á observación astronómica no rango de lonxitudes de onda dos raios X. Estaba estabilizado nos tres eixos e tiña unha precisión no apuntado de 1 minuto de arco, cunha estabilidade de 5 segundos de arco por segundo ou mellor. A orientación acadábase mediante dous sensores estelares CCD.
A duración inicial da misión era de 18 meses, pero prolongouse varias veces. ROSAT finalmente reentrou na atmosfera o 23 de outubro de 2011. Instrumentos
X-ray Telescope (XRT): o telescopio de raios X en si, un telescopio de incidencia rasante composto por catro telescopios tipo Wolter anidados cunha apertura de 84 cm e 240 cm de lonxitude focal, cunha resolución de 5 segundos de arco a enerxías medias. Traballaba no rango de enerxías entre 0, 1 e 2 keV e alimentaba a tres instrumentos situados no plano focal: dous contadores proporcionais de orixe alemá e unha cámara de alta resolución proporcionada polos Estados Unidos.
Telescopio para o ultravioleta extremo: telescopio proporcionado polo Reino Unido coaliñado co XRT e que traballaba no rango de enerxías entre 0, 042 e 0, 21 keV.
ROT-13

ROT-13 é un sistema de cifrado de texto moi sinxelo.
O alfabeto inglés ten 26 letras, pois cada letra deste alfabeto substitúese pola que está 13 posicións detrás dela, desta forma o A seria o N; o B seria o O e así con cada unha das letras.
Os números e os signos de puntuación non se modifican. Exemplo
Texto orixinal Viva Galicia e a Galipedia Resultado Ivin Tnyvpvn r n Tnyvcrqvn
RS-27

RS-27 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na primeira etapa de varios foguetes Delta e Atlas. Características
Os motores RS-27 eran fabricados por Rocketdyne e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e queroseno (RP-1). Tiñan un pulo de 915, 5 kN a nivel do mar e usábanse na primeira etapa dos seguintes modelos de foguetes Delta e Atlas: Delta 1000, Delta 2000, Delta 3000, Delta 4000, Delta 5000, Delta II, N-2 (unha versión licenciada do Delta fabricado no Xapón) e Atlas II.
O RS-27 estaba formado en realidade por un motor principal RS2701A/B e dous foguetes vernier LR101-NA-11. Foi usado por primeira vez nos Delta 2000, en 1974, substituíndo ao motor MB-3. Usáronse por última vez en foguetes Delta II da serie 6000, e máis tarde no sistema de motores MA-5A empregados nos Atlas II.
RS-27A

RS-27A é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na primeira etapa de varios foguetes Delta. Características
Os motores RS-27A eran fabricados por Rocketdyne e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e queroseno (RP-1). Tiñan un pulo de 890, 1 kN a nivel do mar e usábanse na primeira etapa dalgúns modelos dos foguetes Delta 6000 e Delta 7000 e nos Delta III.
O RS-27A estaba formado en realidade por un motor principal RS2701B e dous foguetes vernier LR101-NA-11. Foi usado por primeira vez nos Delta II, en 1989, substituíndo ao motor RS-27.
RS-27C

RS-27C é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na primeira etapa do foguetes Delta 7925. Características
Os motores RS-27C eran fabricados por Rocketdyne e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e queroseno (RP-1). Tiñan un pulo de 890, 1 kN a nivel do mar e usábanse na primeira etapa do foguete Delta 7925.
RS-300

RS-300 é un tipo de bus para satélites fabricado pola empresa Ball Aerospace. Características
O bus RS-300 deriva do BCP-2000, tamén de Ball Aerospace. Está deseñado para ser usado en satélites pequenos e de baixo custo e en particular para ser usado co lanzador Pegasus. Utiliza a aviónica ASPEN usada na nave nave Deep Impact da NASA, así como interfaces, formatos e sistemas estándar para abaratar custos. Entre os satélites que usan este bus están: IXPE
NEXTSat
SPHEREx
WISE
RS-56-OBA

RS-56-OBA é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na primeira etapa de varios foguetes da familia Atlas II. Características
Os motores RS-56-OBA eran fabricados por Rocketdyne e funcionaban alimentados por osíxeno líquido e queroseno (RP-1). Tiñan un pulo de 920, 8 kN a nivel do mar e usábanse na primeira etapa dos foguetes Atlas II, Atlas IIA e Atlas IIAS.
RS-68

RS-68 é a designación dun tipo de motor foguete utilizado na primeira etapa dos foguetes Delta IV. Características
Os motores RS-68 son fabricados por Rocketdyne e funcionan alimentados por osíxeno líquido e hidróxeno líquido. Teñen un pulo de 3312 kN e úsanse na primeira etapa dos foguetes Delta IV.
No seu momento o RS-68 foi o primeiro gran motor de propelente líquido deseñado nos Estados Unidos en 25 anos. Deseñouse enfocándose na simplicidade para reducir custos, resultando nun motor con menos pezas que similares motores crioxénicos. Pode variar o seu pulo ata o 60% do pulo máximo.
RSA

RSA é un sistema criptográfico con clave pública. Recibe este nome pola inicial do apelido dos seus inventores: Ronald Rivest, Adi Shamir e Leonard Adleman. Características
O algoritmo deseñárono no 1977 por tres científicos do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts: Ronald Rivest, Adi Shamir e Len Adleman. Clifford Cocks, un experto en matemáticas que traballaba para Government Communications Headquarters, desenvolvera un algoritmo similar nun documento interno en 1973, mais non chegou a implementarse debido ós altos custos do procesamento de datos da época. Este ensaio foi coñecido en 1997 debido a que se clasificara coma confidencial. O MIT patentou o algoritmo en 1983 nos Estados Unidos coa patente 4. 405. 829, que expirou no ano 2000.
Todo usuario de dito sistema fai pública unha clave de cifrado e oculta unha clave de descifrado. Unha chave é un número de gran tamaño, que unha persoa pode conceptualizar como unha mensaxe dixital, como un ficheiro binario ou como unha cadea de bits ou bytes. Cando se envía unha mensaxe, o emisor procura a clave pública de cifrado do receptor e unha vez que dita mensaxe chega ó receptor, este ocupase de descifralo usando a súa clave oculta. As mensaxes enviadas usando o algoritmo RSA represéntanse mediante números e o funcionamento baséase no produto de dous números primos grandes (maiores que 10100) elixidos ó azar para conformar a clave de descifrado. A seguridade deste algoritmo radica en que non hai maneiras rápidas de factorizar un número grande nos seus factores primos utilizando ordenadores tradicionais. A computación cuántica podería prover unha solución a este problema de factorización. Xeración de claves
A xeración de claves en RSA levase a cabo da maneira seguinte:
Selecciónanse dous números primos p {\displaystyle p\, } e q {\displaystyle q\, } de maneira que p ≠ q {\displaystyle p\neq q}.
Calcúlase n
p q {\displaystyle n
pq\, }.
Calcúlase ϕ ( n )
( p − 1 ) ( q − 1 ) {\displaystyle \phi (n)
(p-1)(q-1)\, }.
Selecciónase un enteiro positivo e {\displaystyle e} tal que o 1 < e < ϕ ( n ) {\displaystyle 1<e<\phi (n)\, } tales que e {\displaystyle e} e ϕ ( n ) {\displaystyle \phi (n)} sexan Primos entre si.
Calcúlase d {\displaystyle d} tal que d e ≡ 1 ( mod ϕ ( n ) ) {\displaystyle de\equiv 1{\pmod {\phi (n)}}}.
A clave privada será d {\displaystyle d} e a clave pública será e {\displaystyle e}. *Adicionalmente o parámetro n {\displaystyle n} debe facerse público.
RSS

RSS é parte da familia de formatos XML, desenvolvidos especificamente para os sitios de novas e os blogs. Este tipo de sitios que se actualizan con frecuencia inclúen dentro das súas potencialidades, a posibilidade de compartir información e usala noutros lugares web ou programas. Este procedemento coñécese como sindicación. Características
O acrónimo emprégase para os seguintes estándares: Rich Site Summary (RSS 0. 91)
RDF Site Summary (RSS 0. 9 e 1. 0)
Really Simple Syndication (RSS 2. 0)
Os programas que len e presentan fontes RSS de diferentes procedencias denomínanse agregadores. Grazas aos agregadores ou lectores de feeds (programas ou sitios que permiten ler fontes RSS) pódense obter resumos de todos os blogs que se desexe desde o escritorio do sistema operativo, programas de correo electrónico ou por medio de aplicacións web que funcionan como agregadores.
Case todos os portais e páxinas de Internet que inclúen noticias, inclúen tamén canles de feeds das súas novidades, avisos ou comentarios. Historia
O RSS lanzouno por primeira volta Netscape en 1999. Era un formato derivado do RDF para a xestión dos contidos do portal My Netscape Network. Tipos de Agregadores
Baseados na web
Son aplicacións que se executan na propia web, como Bloglines ou Rojo.
Utilidades e Extensións dos navegadores
Os principais navegadores de Internet (Mozilla Firefox, Opera, Safari, Internet Explorer. .. ) tamén inclúen utilidades para engadir canles de noticias. Mediante "marcadores dinámicos" ou "fontes" o navegador encárgase de xestionar as nosas subscricións as distintas canles de feeds.
Cliente de Software
Instálanse no ordenador e están deseñados para agregar canles de feeds e ordealos por temas ou categorías. As subscricións amósanse na columna esquerda e as entradas de cada feed lense na columna dereita. Hainos para todos os distintos sistemas operativos. FeedReader, FeedDemon.
RTECS

O RTECS (Registry of Toxic Effects of Chemical Substances, Rexistro de Efectos Tóxicos de Substancias Químicas) é unha base de datos de información sobre toxicidade de substancias químicas compilado da literatrura científica aberta, sen que se fagan ulteriores comprobacións. Ata o ano 2001 foi mantida polo NIOSH (Instituto Nacional de Seguridade Ocupacional e Saúde) dos Estados Unidos como unha publicación libremente dispoñible gratuíta. Actualmente é mantida pola compañía privada Symyx Technologies e só está dispoñible pagando unha tarifa ou por subscrición. Contidos
En RTECS inclúense seis tipos de datos de toxicidade: Irritación primaria
Efectos mutaxénicos
Efectos reprodutivos
Efectos tumorixénicos
Toxicidade aguda
Outras toxicidades de dose múltiple.
Tamén se indican os valores de toxicidade numéricos específicos como o LD50, LC50, TDLo, e TCLo e as especies estudadas e a ruta de administración utilizada. Para todos os datos indícase unha lista de fontes bibliográficas. Os estudos non se avalían de ningunha maneira. Historia
A creación de RTECS foi ordenada polo Congreso dos Estados Unidos e establecida pola Lei de Seguridade e Saúde Laboral de 1970 (PL 91-596). A edición orixinal, chamada "Lista de Substancias Tóxicas" publicouse en 1971, e incluía datos toxicolóxicos de aproximadamente 5. 000 compostos químicos. O nome cambiou posteriormente ao que ten actualmente de "Rexistro de Efectos Tóxicos de Substancias Químicas" (Registry of Toxic Effects of Chemical Substances). En xaneiro de 2001 a base de datos contiña xa 152. 970 compostos químicos. En decembro de 2001 RTECS foi transferido desde o NIOSH á compañía privada Elsevier MDL. En 2007 a compañía Symyx mercoulle MDL a Elsevier e a base de datos de toxicidade estaba incluída na compra. A base de datos de toxicidade só é accesible agora se se paga unha tarifa ou unha subscrición anual.
RTECS está dispoñible en versións en inglés, francés e castelán, que ofrece o Centro Canadense de Saúde e Seguridade Laboral. A subscrición á base de datos ofrécese en páxina web, en CD-ROM e en formato de Intranet. A base de datos tamén está dispoñible en liña desde a páxina NISC (National Information Services Corporation, RightAnswer. com, e ExPub (Expert Publishing, LLC).
RTGC

A Radio Televizija Crne Gore (RTCG) é a compañía pública de radio e televisión de Montenegro, ten a súa sede en Podgorica, membro asociado da Unión Europea de Radiodifusión desde xullo de 2001, converteuse en membro de pleno dereito logo da independencia de Montenegro en 2006. Historia
A orixe da RTCG está en Radio Titograd que comezou a emitir en 1949, e que desde 1990 se chama Radio Crna Gora, en 1963 estableceuse o servizo de televisión. Canles
RTCG ten tres canles de televisión, dous terrestres e un internacional vía satélite, tamén conta con dúas emisoras de radio.
Televisión
TVCG 1, dedicada á información e produción propia
TVCG 2, dedicada aos deportes e ao entretemento
TVCG Satellite, a canle internacional.
Radio
Radio Crne Gore 1
Radio Crne Gore 2
RTK

Radio Televizioni i Kosovës ou RTK (albanés: Radiotelevizioni i Kosovës; serbio: Radio Televizjia Kosova) é a emisora pública de radio e televisión de Kosovo, formada en 1999 baixo os auspicios da Misión de Administración Interina das Nacións Unidas en Kosovo. Para alén do albanés, emite tamén en serbio, bosníaco, turco e romaní. Canles
Televisión
RTK 1
RTK 1 Sat
Radio
Radio Kosova
Radio Blue Sky
RU-27

RU-27, alcumado Scarlet Knight (Cabaleiro Escarla) polo equipo de atletismo Rutgers Scarlet Knights, é un vehículo subacuático autónomo (un planeador subacuático Slocum modificado) operado por oceanógrafos da Universidade Rutgers. En decembro de 2009 o RU-27 foi o primeiro robot en cruzar o océano Atlántico mergullado, levándolle 221 días.
RZA

Robert Diggs, máis coñecido polo alcume de RZA, nado en Brooklyn (Nova York) o 5 de xullo de 1969, é un produtor e rapeiro estadounidense, creador de Wu-Tang Clan. Discografía
Enter the Wu-Tang (36 Chambers)
Bobby Digital in Stereo
Digital Bullet
The World According to RZA
Birth of a Prince
8 Diagrams
Ra Patera

Ra é un volcán ou patera que está situado na superficie da lúa de Xúpiter, Ío. Trátase dun volcán activo. Características
Foi estudado por vez primeira no ano 1979, grazas ás imaxes tomadas pola sonda Voyager 1, a cales definiron a súa xeoloxía, topografía e concretaron o lugar da fonte das erupcións. No momento do seu descubrimento, a súa montaña tiña ó redor dun quilómetro de altitude e posuía numerosos regueiros de lava, pola forma destes regueiros, estes deben estar formados por lavas de baixa viscosidade ou a través de erupcións de grandes masas de lava.
Posiblemente sexa un volcán que emite gran cantidade de xofre líquido. Recibiu o seu nome oficial no ano 1979, o seu nome procede da mitoloxía exipcia, onde Ra era o deus Sol.
Rabanera del Pinar

Rabanera del Pinar é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 117 habitantes (INE 2012).
Rabaño

Un rabaño ou manda é un grupo de animais de mesma especie que adoitan estar xuntos ou desprazarse xuntos. O termo manda adoita utilizarse para animais salvaxes, mentres que rabaño se emprega habitualmente para especies domesticadas.
Na antigüidade, cando o home case non poboaba a superficie da Terra, había inmensos espazos deshabitados, e os animais campaban libremente por esas grandes superficies; pero hoxe en día, entre o poboamento intensivo, a agricultura, a talla de bosques e outros procesos de modificación da superficie da Terra polo ser humano, reducíronse considerablemente as superficies antes poboadas por rabaños. Isto, sumado á caza indiscriminada que pon en perigo a varias especies, tamén foi un factor que levou á redución das mandas, tanto no número destas, como na cantidade de exemplares que as conforman. Co fin de limitar este proceso, creáronse reservas de fauna, onde ata certo grao, as mandas poden manter o seu anterior estilo de vida salvaxe.
A etoloxía defende que existen dous factores importantes que favorecen a existencia de grupos de animais cooperando: as vantaxes obtidas na defensa fronte a depredadores, e a facilidade da busca de alimento ou as vantaxes da caza en grupo.
Rabbit-proof fence

A Rabbit-proof fence (Valado a proba de coellos en galego), tamén coñecida en inglés como State Barrier Fence of Western Australia, No. 1 Rabbit-proof Fence, State Vermin Fence ou Emu Fence, é un valo construído en Australia entre os anos 1901 e 1907. A súa función era a de manter ós coellos e outras pragas agrícolas ó leste e fóra das zonas de pastoreo de Australia Occidental. En total existen tres valados en Australia Occidental: a primeira atravesa o estado de norte a sur, a segunda é máis curta e sitúase máis ó oeste e a terceira é aínda máis curta e chega até a costa occidental. Tardouse seis anos en construílas e esténdense por 3253 quilómetros. O custo final da súa construción foi de £337. 841 da época.
Rabela

A rabela, tamén chamada muiñeira das castañolas e danza do galo, é un tipo de muiñeira vella. Foi documentada en recollas etnográficas na comarca de Santiago e nas zonas costeiras limítrofes, desde Rianxo até Santa Comba. Características
Bailábana un home e un número impar de mulleres (tres, cinco, sete, nove, etc. ). O home, asistido de castañolas, movíase facendo puntos, con amplitude de movementos e total liberdade. Marcaba o inicio e as mudanzas do baile e guiaba os desprazamentos coreográficos do grupo de mulleres, seguíndoas e entrelazándose con elas, no que podería considerarse como un baile de cortexo. As mulleres pola súa parte acompañaban os movementos do bailador con pasos miúdos semellantes aos da muiñeira vella. Adoitaban estar en posición de media lúa ou en fila, en ocasións collidas do brazo, e facer desprazamentos en roda ou taboa. Existía unha bailadora principal que se colocaba no medio das outras mulleres e que acostumaba ser a raíña das festas. Na actualidade acompáñase coa música da gaita e do tambor, se ben antigamente bailábase ao son da música dun rabel, motivo do que deriva o seu nome. O baile garda similitude co corri-corri asturiano e con outro, sempre acompañado dun rabel, existente na zona de Braga. Por ser un baile case extinto non está presente no repertorio da maioría dos grupos de baile tradicional galego, con algunha excepción, como a agrupación cultural Xacarandaina da Coruña.
Rabi simmiltim

Rabi simmiltim era o principal oficial da corte hitita. O título pódese traducir por "xefe da corte", e adoitaba a estar nas mans dun fillo do rei ou alguén próximo.
Racibórz

Racibórz (en alemán Ratibor) é unha cidade do sur de Polonia que conta con 56. 484 habitantes (2009). Ata 1999 estivo integrada na vovoida de Katowice, actualmente integra a de voivodía da Silesia. Sobre a ribeira do río Oder e sitúase preto da fronteira coa República Checa.
Racionalismo

O racionalismo (do latín ratio, razón) é unha corrente filosófica que concede primacía absoluta á razón humana na adquisición de coñecemento, en contraste co empirismo, que resalta o papel da experiencia, en especial o sentido da percepción.
A distinción entre racionalismo e empirismo é unha subdivisión posterior dos historiadores, pero nun principio ambos conceptos estaban incluídos no termo 'racionalismo'. Comprende todo o século XVII e é un largo e intenso epígono metafísico aos grandes progresos da ciencia do Renacemento. Nel, a filosofía adopta o paradigma matemático da xeometría e o paradigma experimental da física, opoñéndose tanto ao escepticismo pirrónico coma ao formalismo escolástico.
O racionalismo epistemolóxico aplicouse a outros campos da investigación filosófica.
Na ética, o racionalismo é a afirmación de que certas ideas morais primarias son innatas na especie humana, e que tales principios morais son evidentes en si á facultade racional.
Dentro da filosofía da relixión, o racionalismo afirma que os principios fundamentais da relixión son innatos ou evidentes en si e que a revelación non é precisa, coma no deísmo. Dende finais do século XVIII, o racionalismo xogou na teoloxía un papel fundamentalmente antirrelixioso. Orixe
O racionalismo apareceu de distintos xeitos dende as primeiras etapas da filosofía occidental, mais identifícase ante todo coa tradición procedente do filósofo e científico francés do século XVII René Descartes. O filósofo pensaba que a xeometría representaba o ideal de todas as ciencias e tamén da filosofía. Mantiña que certas verdades universais, evidentes en si, só podían ser descubertas por medio da razón, e que delas é posible deducir o resto de contidos da filosofía e máis das ciencias. Manifestaba que estas verdades "evidentes en si" eran innatas, non derivadas da experiencia.
Este tipo de racionalismo foi desenvolto por outros filósofos europeos, coma o francés Baruch Spinoza e o pensador e matemático alemán Gottfried Wilhelm Leibniz. Opuxéronse a el os empiristas británicos, coma John Locke e David Hume, que pensaban que todas as ideas proviñan dos sentidos. Principais características
As principais características desta corrente filosófica son: Confianza no poder da razón.
Postulación das ideas innatas. Crenza de que os seres humanos nacemos xa con certas ideas.
Utilización do método lóxico-matemático para explicar os razoamentos e do empírico para confirmalos se é posible.
Recuperación de doutrinas clásicas, tales como o atomismo, o fatalismo e o platonismo gnoseolóxico.
Crítica e revisionismo escolástico. Crítica dos principios Igrexa.
Mecanicismo do universo.
Racismo ambiental

O racismo ambiental é un termo utilizado para describir a inxustiza ambiental. Aplícase a como minorías étnicas están sometidas a unha exposición a contaminantes desproporcionada ou a como se lles denega o acceso a certos recursos naturais, como aire limpo, auga potable e outros beneficios ecolóxicos.
No contexto internacional, a marxinación ambiental describe as relacións ecolóxicas desfavorecidas entre as nacións industrializadas e o Sur Global, asociándose ao colonialismo, o neoliberalismo e a globalización. O racismo ambiental inclúe a exposición a residuos tóxicos, inundacións, contaminación pola extracción de recursos naturais e industriais, carencia de bens esenciais ou a exclusión da administración e toma de decisións sobre as terras e os recursos naturais locais. Algúns casos de racismo ambiental
Desprazamento de poboacións negras nas zonas de São Paulo, Roraima e parte da rexión Centro-Oeste do Brasil, por parte doutras comunidades brancas e adiñeiradas apoiadas polo goberno Central.
Afectacións por pasivos ambientais xerados polo monocultivo da cana de azucre a poboacións indíxenas e negras nos departamentos do Cauca e Val do Cauca en Colombia.
Conflitos ecolóxicos distributivos entre as petroleiras e o pobo orixinario mapuche na Arxentina.
En Ecuador as persoas afrodescendentes sofren de racismo ambiental, debido á contaminación sistemática das súas fontes de auga e do medio ambiente, existe intimidación cara ás súas comunidades, e unha resposta insuficiente por parte do Estado.
Radar Imaging Satellite

Radar Imaging Satellite ou RISAT é o nome dunha serie de satélites de observación indios mediante radar. Características
Os satélites RISAT son satélites gobernamentais construídos pola ISRO e adicados á observación terrestre mediante radar para o estudo da Terra, o descubrimento e xestión de recursos, para o control da agricultura e do bosque, a medición da humidade do solo, para facer estudos xeolóxicos, do xeo marino, o control das costas e a axuda en emerxencias. Tamén teñen aplicación militar. RISAT 1, 1A e 1B
Os dous primeiros satélites RISAT foron lanzados en 2012 e 2022 respectivamente a bordo de foguetes PSLV-XL desde o Centro Espacial Satish Dhawan. Un terceiro está pendente de ser lanzado. Usan radar de apertura sintética en banda C e teñen unha masa de 1858 kg. Estabilízanse nos tres eixos e están formados por un prisma aproximadamente hexagonal unido a un cilindro ao que tamén vai unido unha parte con forma de cubo. A maior parte dos sistemas están integrados no prisma e no cilindro, mentres que os paneis solares e algúns subsistemas están no cubo. RISAT 1 foi posto fora de servizo en 2017. RISAT 2, 2B, 2BR1 e 2BR2
RISAT 2 foi lanzado o 20 de abril de 2009 mediante un PSLV-CA e usa un radar en banda X comprado a Israel debido aos atrasos sufridos por RISAT 1. O radar está baseado no satélite TECSAR 1, mentres que o bus é completamente indio.
RISAT 2B, 2BR1 e 2BR2 foron lanzados respectivamente o 22 de maio de 2019, o 11 de decembro de 2019 e o 7 de novembro de 2020. Os satélites teñen unha masa duns 600 kg e usan tamén o radar israelí. O bus ten forma hexagonal.
Radarsat 1

Radarsat 1 foi un satélite artificial conxunto da NASA e da Axencia Espacial do Canadá lanzado o 4 de novembro de 1995 mediante un foguete Delta 7920 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para estudar a superficie terrestre mediante radar. Características
O obxectivo de Radarsat 1, baseado no bus BCP-4000, foi estudar, entre outras cousas, o xeo mariño e terrestre no contexto de investigacións climáticas, obter imaxes de radar con aplicacións xeográficas en oceanografía, agricultura, silvicultura, hidroloxía e xeoloxía, e participar na vixilancia da rexión ártica en busca de xeo que poida ser de risco para navegación. Nave
A nave estaba formada por dous módulos: o bus e o módulo de carga. O bus, fabricado por Ball Aerospace, estaba formado polos sistemas de enerxía, incluídos os paneis solares, o sistema de propulsión e control de actitude e os sistemas de comunicacións e comando. Radarsat 1 estabilizábase nos tres eixos cunha precisión de 0, 01 graos mediante volantes de inercia, magnetómetros, torques magnéticos e sensores solares e terrestres. O sistema de propulsión utilizaba pequenos foguetes alimentados por hidracina. O sistema eléctrico era alimentado por dous paneis solares e tres baterías de níquel-cadmio cunha capacidade de 50 Ah. En canto ao módulo de carga, levaba un radar de apertura sintética (SAR polas súas siglas en inglés) avanzado que funcionaba en banda C (5, 3 GHz), así como dúas grabadoras de datos, un ordenador para os instrumentos e un transmisor de datos. A antena SAR lanzouse pregada en catro seccións que, unha vez despregadas, lle daban un tamaño total de 1, 5 x 15 metros. As grabadoras tiñan capacidade para almacenar 15 minutos de datos a 85 Mbps.
Radarsat 1 foi posto nunha órbita heliosincrónica, cruzando o ecuador en sentido ascendente sempre ás 18: 00 hora local. Aínda que foi deseñada para durar 5 anos, Radarsat 1 mantívose activo 17 anos, ata que un problema a bordo a desactivou o 29 de marzo de 2013
Radarsat 2

Radarsat 2 é un satélite artificial da Axencia Espacial do Canadá lanzado o 4 de decembro de 2007 mediante un foguete Soiuz FG Fregat desde o cosmódromo de Baikonur para estudar a superficie terrestre mediante radar e proseguir a tarefa de Radarsat 1. Características
O obxectivo de Radarsat 2 foi proseguir a toma de datos comezada con Radarsat 1 para estudar a superficie terrestre.
Ao igual que no seu predecesor, o instrumento principal é un radar de apertura sintética (SAR polas súas siglas en inglés) avanzado de 1, 7 m x 17 m que funciona en banda C (5, 405 GHz). A diferenza principal co SAR de Radarsat 1 é que é capaz de detectar múltiples modos de polarización do radar, o que converte a Radarsat 2 no primeiro satélite civil e comercial en poder usar esta técnica, que permite diferenciar características na superficie terrestre que non se poderían detectar doutro modo. O SAR de Radarsat 2 abrangue unha resolución de entre 3 e 100 metros en franxas que poden tener entre 20 e 500 km de ancho segundo o modo de traballo do radar. Ademais pode realizar exploracións laterais, fora do vertical do satélite.
A nave ten sistemas máis avanzados con respecto da súa predecesora, como por exemplo grabadoras de estado sólido en lugar de cinta e un receptor GPS para determinar a súa posición con precisión.
Radcal

Radcal, tamén coñecido como RadCal e RADCAL (de Radar Calibration) foi un satélite artificial da Forza Aérea dos Estados Unidos pertencente ó Programa de Probas Espaciais (Space Test Program) lanzado o 25 de xuño de 1993 mediante un foguete Scout G1 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para servir como obxectivo para a calibración de radares militares. Características
A misión de Radcal foi servir de obxectivo de calibración para os radares en banda C do Mando Espacial e permitir establecer a posición doutros satélites cunha precisión de poucos metros.
O satélite estabilizábase por gradente gravitatorio e foi o primeiro adicado á monitorización de rendemento de radar (RPM polo acrónimo en inglés). Tiña forma octogonal e unha masa de 89, 3 kg, cunha altura de 40, 6 cm e un diámetro de 76, 2 cm. O mastro para a estabilización por gradente gravitatorio tiña unha lonxitude de 6, 069 m. A enerxía era proporcionada por células solares. Radcal levaba a bordo dous transpondedores en banda C, unha baliza de frecuencia dual (150 e 400 MHz) e unha unidade de control, telemetría e seguimento. Como carga experimental levou dous receptores GPS para determinar a súa posición.
Radia Perlman

Radia Joy Perlman, nada en Portsmouth o 1 de xaneiro de 1951 é unha enxeñeira de telecomunicacións estadounidense. Inventora do protocolo Spanning Tree (STP), chave para a interconexión de redes de computadoras, recibe o apelativo (contra a súa vontade
) de "nai de Internet" por este motivo.
Radia Perlman desenvolveu o protocolo STP mentres traballaba para a Dixital Equipment Corporation. É autora tamén de contribucións noutras áreas do deseño e a estandarización de redes, como os protocolos de enrutamento link-state.
Máis recentemente, inventou o protocolo TRILL para corrixir algunhas das deficiencias dos spanning trees. En 2020, está a traballar para Dell EMC. Traxectoria
Perlman aprendeu programación como parte do temario dunha clase de física no MIT. Conseguiu o seu primeiro emprego en 1971 como programadora a tempo parcial no Laboratorio de Intelixencia Artificial da mesma institución (naquel momento alcumado "LOGO Lab"), programando depuradores.
Baixo a supervisión de Seymour Papert, deseñou e implementou unha versión infantil da linguaxe de robótica educativa LOGO, chamada TORTIS. Esta linguaxe, desenvolvida entre 1974 e 1976, estaba pensada para nenos pequenos (os máis novos de 3 anos e medio de idade), que a empregaron para programar un robot educativo chamado Tartaruga. Por este motivo, Perlman é considerada unha pioneira no ensino de programación para nenos.
Radiación

En física, a radiación é un modo de propagación da enerxía a través do espazo, de forma análoga á luz.
A radiación, propiamente dita, refírese á transportada por ondas electromagnéticas, chamada, en consecuencia, radiación electromagnética. Así a todo, emprégase esta expresión tamén para referirse ó movemento de partículas a gran velocidade no medio, con apreciable transporte de enerxía, que recibe o nome de radiación corpuscular.
Se o transporte de enerxía é suficientemente elevado como para provocar ionización no medio circundante, fálase de radiación ionizante. Aínda que non é totalmente correcto, é habitual empregar a palabra radiación, por extrapolación, para referirse ás radiacións ionizantes. Terminoloxía
A palabra radiación está formada con raíces latinas e significa "acción e efecto dos raios". Os seus compoñentes léxicos son: radio (raio de luz), co sufixo -ción (acción e efecto). Outras palabras coa mesma raíz son radio, raio ou irradiar. Tipos de radiacións
radiación ionizante
radiación de Cerenkov
radiación corpuscular
radiación electromagnética
radiación solar
radiación de supervoltaxe Termo anatómico
En Anatomía, úsase o termo radiación para referírmonos a unha estrutura que diverxe dende un centro común: radiación acústica
radiación do corpo caloso
radiación estríotalámica
radiación óptica
radiación piramidal
radiación talámica
radiación tegmentaria
Radiación de Hawking

A radiación de Hawking é o nome que recibe a radiación emitida polo horizonte de sucesos dun burato negro e débese na súa totalidade a efectos cuánticos. A existencia desta radiación foi postulada polo físico inglés Stephen Hawking no ano 1976. Ademais diso, descubriu as súas propiedades e obtivo algúns dos primeiros resultados en gravidade cuántica. Orixe
Unha das consecuencias do principio de incerteza de Heisenberg son as flutuacións cuánticas do baleiro. Estas consisten na creación, durante brevísimos intres, de pares partícula-antipartícula a partir do baleiro. Tales pares desintégranse rapidamente entre si devolvendo a enerxía prestada para a súa formación. Non obstante, a probabilidade de que un membro do par se forme no interior do límite marcado polo horizonte de sucesos e o outro no exterior non é desprezábel, polo que un dos compoñentes do par podería fuxir do burato negro en forma de radiación. Consecuencia
A radiación emitida polo burato negro ten como consecuencia unha perda na masa deste, polo que o burato negro remataría por desaparecer ao perder a súa masa. Pero isto ocorrería nun período de tempo moi longo semellante á "vida" do universo e en buratos negros microscópicos.
Radiación gamma

Radiación gamma ou raio gamma (γ) é un tipo de radiación electromagnética producida xeralmente por elementos radioactivos, procesos subatómicos como a aniquilación dun par positrón-electrón. Este tipo de radiación tan enerxética tamén se produce en fenómenos astrofísicos de gran violencia.
A enerxía deste tipo de radiación é medida en Megaelectron-volts (MeV). Un Mev corresponde a fotóns gamma de lonxitudes de onda inferiores a 10 − 11 {\displaystyle 10^{-11}} metros ou frecuencias superiores a 1019 {\displaystyle 10^{19}} Hz. Características
Debido ás altas enerxías que posúen, os raios gamma constitúen un tipo de radiación ionizante capaz de penetrar na materia máis profundamente que a radiación alfa ou beta. Debido á súa elevada enerxía, poden causar danos no núcleo das células, por iso úsanse para esterilizar equipos médicos e alimentos.
Os raios gamma prodúcense na pasaxe dun nucleón dun nivel excitado para outro de menor enerxía e, na desintegración de isótopos radioactivos. Están xeralmente asociados á enerxía nuclear e aos reactores nucleares. A radioactividade atópase no noso medio natural, desde os raios cósmicos que bombardean a Terra provenientes do Sol e das galaxias de fóra do noso sistema solar, ata algúns isótopos radioactivos que fan parte do noso medio natural.
Os raios gamma producidos no espazo non chegan á superficie da Terra, pois son absorbidos na parte máis alta da atmosfera. Para observar o universo nestas frecuencias, é necesaria a utilización de balóns de grande altitude ou observatorios espaciais. En ambos os casos utilízase o efecto Compton para detectar os raios gamma.
Os raios gamma prodúcense en fenómenos astrofísicos de alta enerxía como en explosións de supernovas ou núcleos de galaxias activas. En astrofísica denomínanse GRB(Gamma Ray Bursts) as fontes de raios gamma que duran algúns segundos ou algunhas poucas horas, seguindo logo un brillo decrecente da fonte en raios X. Ocorren en posicións aleatorias do ceo e a súa orixe permanece aínda baixo discusión científica. En todo caso parecen constituír os fenómenos máis enerxéticos do universo.
A radiación gamma úsase nos exames da medicina nuclear, concretamente nos PET. É detectábel cunha cámara gamma.
Radiación ionizante

As radiacións ionizantes son aquelas radiacións con enerxía suficiente para ionizar a materia, extraendo os electróns dos seus estados ligados ó átomo. Radiacións e tipos de radiación
Existen outros procesos de emisión de enerxía, por exemplo o debido a unha lámpada, un quentador (chamado radiador precisamente por radiar calor ou radiación infravermella), ou a emisión de radio ondas en radiodifusión, que reciben o nome xenérico de radiacións.
As radiacións ionizantes poden provir de substancias radioactivas, que emiten ditas radiacións de forma espontánea, ou de xeradores artificiais, tales como os xeradores de raios X e os aceleradores de partículas.
As procedentes de fontes de radiacións ionizantes que se atopan na cortiza terráquea de forma natural, poden clasificarse como compostas por partículas alfa, beta, raios gamma ou raios X. Tamén se poden producir fotóns ionizantes cando unha partícula cargada que posúe unha enerxía cinética dada, é acelerada (xa sexa de forma positiva ou negativa), producindo radiación de freado, tamén chamada bremsstrahlung, ou de radiación sincrotrón por exemplo (facer incidir electróns acelerados por unha diferenza de potencial sobre un medio denso como volframio, chumbo ou ferro é o mecanismo habitual para producir raios X). Outras radiacións ionizantes naturais poden ser os neutróns ou os muóns.
As radiacións ionizantes interaccionan coa materia viva, producindo diversos efectos. Do estudo desta interacción e dos seus efectos encárgase a radiobioloxía.
Utilízanse, dende o seu descubrimento por Wilhelm Conrad Röntgen en 1895, na medicina e na industria. A aplicación máis coñecida son os aparellos de raios X, ou o uso de fontes de radiación no eido médico, tanto en diagnose (gammagrafía) como no tratamento (radioterapia en oncoloxía, por exemplo) mediante o uso de fontes (p. ex. cobaltoterapia) ou aceleradores de partículas.
Radiación monocromática

En física, a radiación monocromática é radiación electromagnética cunha única frecuencia constante. Cando esa frecuencia forma parte do espectro visible (ou preto del) adoita empregarse o termo luz monocromática. A luz monocromática é percibida polo ollo humano como unha cor espectral.
Cando a radiación monocromática se propaga a través do baleiro ou nun medio transparente homoxéneo, ten unha única lonxitude de onda constante. Monocromaticidade práctica
Ningunha radiación pode ser totalmente monocromática, xa que iso requiriría unha onda de duración infinita como consecuencia da propiedade de localización da transformada de Fourier (cf. coherencia espectral ). Na práctica, a radiación "monocromática" - mesmo procedente de láseres ou liñas espectrais - sempre consta de compoñentes cunha gama de frecuencias de ancho distinto de cero. Xeración
A radiación monocromática pódese producir por varios métodos. Isaac Newton observou que un feixe de luz do sol podía estenderse por refracción nun abano de luz con cores variables; e que se un feixe de calquera cor en particular se illaba dese ventilador, comportábase como luz "pura" que non podía descompoñerse máis.
Cando os átomos dun elemento químico en estado gasoso están sometidos a unha corrente eléctrica, a unha radiación adecuada ou a unha temperatura suficientemente alta, emiten un espectro luminoso cun conxunto de liñas espectrais discretas (compoñentes monocromáticos), que son características do elemento. Este fenómeno é a base da ciencia da espectroscopia, e é explotado en lámpadas fluorescentes e os chamados sinais de neon.
Un láser é un dispositivo que xera radiación monocromática e coherente mediante un proceso de emisión estimulada. Propiedades e usos
Cando a radiación monocromática interfire consigo mesma, o resultado poden ser franxas de interferencia visibles e estables que se poden usar para medir distancias moi pequenas ou grandes distancias con moi alta precisión. A definición actual do metro baséase nesta técnica. Na técnica de análise espectroscópica, unha mostra de material exponse a radiación monocromática e mídese a cantidade que se absorbe. A gráfica de absorción en función da frecuencia da radiación adoita ser característica da composición do material. Esta técnica pode empregar radiacións que van dende as microondas, como na espectroscopia rotacional, até os raios gamma, como na espectroscopia de Mössbauer.
Radiación solar

Coñécese por radiación solar ó conxunto de radiacións electromagnéticas que son emitidas polo Sol. Estas van desde o infravermello ata o ultravioleta.
A unidade práctica que describe a radiación solar que chega á Terra é a irradiancia, ou unidade de potencia por metro cadrado [w/m²].
A exposición esaxerada á radiación solar pode ser prexudicial para a saúde.
A radiación solar é un factor a considerar nas viaxes espaciais e cara ó establecemento de colonias fóra da Terra, pois afecta ós astronautas, polo que o seu estudo leva moitos anos en marcha, a través do seguimento no interior da ISS cos módulos Dosis-3D.
Radiante

Radiante é o punto da esfera celeste ao que parecen converxer, por efecto da perspectiva, todas as traxectorias das diferentes estrelas fugaces que pertencen a unha chuvia de meteoros dada.
Radiation Belt Storm Probes

Radiation Belt Storm Probes ou RBSP, e máis tarde renomeadas como sondas Van Allen, foi un par de sondas espaciais da NASA lanzadas para estudar o cinto de Van Allen. Características
As sondas RBSP, denominadas A e B, foron parte do programa Vivindo Cunha Estrela da NASA. Foron lanzadas o 30 de agosto de 2012 a bordo dun foguete Atlas 5 desde Cabo Cañaveral cara a órbita terrestre. A súa misión foi estudar a dinámica do cinto de radiación que rodea á Terra medindo os cambios no campo magnético e eléctrico e as partículas e ondas que hai nesa rexión do espazo. RBSP A foi apagada en xullo de 2019, mentres que RPSB B o foi en setembro dese mesmo ano.
Radical Women

Radical Women (RW) é unha organización socialista e feminista que achega unha voz radical dentro do movemento feminista. Encádrase dentro da esquerda política e busca que as mulleres se convertan nas dirixentes dos movementos para a xustiza social e económica. Ten sedes en numerosas cidades dos Estados Unidos así como en Melbourne, Australia.
Radical Youth

Radical Youth (Mocidade Radical) é un grupo autónomo de mozos de Aotearoa (Nova Zelandia, en maorí), con base en Auckland, que se formou a comezos de 2005 para abordar asuntos que afectan aos mozos deste país. O grupo autodefínese como antiautoritario e anticapitalista e dende os seus comezos veñen traballando sobre asuntos que inclúen a censura de Internet nas escolas, o G8, a pobreza infantil, o cambio climático e eliminar os salarios ou tarifas de pago diferenciadas para mozos. Os seus organizadores en gran parte proveñen de grupos anarquistas; ten unha convocatoria mínima de canto menos 500 estudantes en cada acto, e no 2007 moveu dúas campañas.
Organizaron un entroido contra o capitalismo en solidariedade coas protestas en Gleneagles contra o G8 en xullo de 2005, en agosto lanzaron a súa campaña contra as tarifas para mozos e un piquete fora do local principal de McDonalds. Dende entón teñen apoiado a campaña contra as tarifas de mozos e elevar os salarios mínimos dos mozos a $12 a hora. Nunha marcha de 2006 o grupo cobrou sona nacional por unha folga de estudantes secundarios pola abolición das tarifas de mozos. O acontecemento, que atraeu a uns 1000 estudantes da escola, foi etiquetado como unha revolta e chamou a atención dos medios de comunicación, debido en parte á xuventude dos organizadores. No 1 de maio organizaron unha reunión e manifestación para continuar a loita dos traballadores xoves pola igualdade de salario.
Radical Youth organizadou un evento ciclístico (masa crítica) no casco financeiro de Auckland no Día Internacional da Acción Directa contra o Cambio Climático e o G8, e despregaron bandeiras en apoio da campaña Save Happy Valley Campaign para deter a mina de carbón da empresa Solid Energy.
Radicalidade

A radicalidade ou radicalismo é a conformidade con principios e puntos de vista radicais en política. O significado do termo radical (do latín radix, raíz) nun contexto político cambiou dende a súa primeira aparición a finais do século XVIII. Porén, conserva o seu sentido dunha orientación política a favor de cambios fundamentais, drásticos ou revolucionarios na sociedade, significando literalmente "cambio de raíz".
Radicalismo

O radicalismo fai referencia a unha ideoloxía liberal progresista que apareceu na Europa Occidental no século XIX baseado na soberanía popular con tendencia ao goberno asembleario e mandato imperativo. O radicalismo xurdiu onde se daba unha grande importancia á participación das masas e á democracia como foi o caso do cartismo no Reino Unido (1838-1848) que foi determinante para a ampliación do sufraxio censitario e o voto secreto anos despois ao manterse as posicións radicais na á esquerda do Partido Liberal.
Radio (elemento)

O radio é un elemento químico da táboa periódica. O seu símbolo é Ra e o seu número atómico é 88.
É de cor branca inmaculada, pero ennegrécese coa exposición ao aire. O radio é un alcalinotérreo que se atopa a nivel de trazas en minas de uranio. É extremadamente radioactivo. O seu isótopo máis estable, o Ra-226, ten un período de semidesintegración de 1. 602 anos e transmútase dando radon.