Instituto de Linguística Teórica e Computacional

O Instituto de Linguística Teórica e Computacional (ILTEC) foi, entre 1988 e 2015, unha unidade portuguesa de investigación científica, con sede en Lisboa, sen ánimo de lucro e de carácter privado, que tiña como asociados á Fundação para a Ciência e a Tecnologia, a Universidade de Lisboa e a Universidade Nova de Lisboa. En 2015 fusionouse co Centro de Estudos de Linguística Geral e Aplicada, creando unha nova unidade, CELGA-ILTEC. Historia
ILTEC creouse en 1988 para albergar ao equipo portugués para o proxecto europeo Eurotra, dirixido por Maria Helena Mira Mateus.
Despois dunha primeira fase na que representou a Portugal en proxectos de investigación internacionais cun forte compoñente formal e computacional, o ILTEC dedicouse na última década á produción e dispoñibilidade gratuíta de recursos lingüísticos útiles para o público en xeral, para profesionais e para a investigación en lingüística, concretamente nas áreas de fonoloxía, docencia, gramática, léxico e terminoloxía.
Actualmente, ILTEC está dividido en tres grupos, que reflicten diferentes liñas de investigación: Lingua e diversidade lingüística - con foco na diversidade lingüística na escola, creando materiais de apoio para o ensino do portugués como segunda lingua (p. ex );
Léxico e Modelado Computacional - co obxectivo principal de investigar e crear recursos léxicos, fonolóxicos e terminolóxicos; Discurso e alfabetización -centrado no estudo da lingua desde unha perspectiva funcionalista- a gramática discursivo-funcional, a lingüística sistémico-funcional e a análise crítica do discurso son os principais modelos teóricos desenvolvidos; está en curso un estudo sobre aprender a escribir. Recursos
Moitos dos recursos léxicos producidos no ILTEC están recollidos no Portal da lingua portuguesa, un sitio de consulta gratuíta. Estes recursos inclúen o Vocabulario Ortográfico do Portugués, un amplo léxico flexionado, dicionarios de xentilicios, substantivos verbais e palabras estranxeiras, e un vocabulario de todas as palabras que cambian co Acordo Ortográfico de 1990, así como recursos externos como o texto dos acordos ortográficos e as nomenclaturas gramaticais de Portugal e o Brasil. Máis recentemente, puxéronse a disposición ferramentas para apoiar a aplicación do Acordo Ortográfico, como Lince, un conversor de documentos para a nova ortografía.
Alén dos recursos do portal, ILTEC tamén ofrece un conxunto de materiais de apoio para o ensino do portugués como segunda lingua. Estes recursos están dispoñíbeis na páxina do proxecto, e tamén se publican en dous CD (Primeiros resultados e Análises e materiais) e nun libro (Diversidade linguística na Escola). Proxectos
Durante a súa historia, ILTEC desenvolveu un gran número de proxectos, algúns dos cales se describen a continuación.
EUROTRA
Proxecto europeo realizado entre 1987 e 1992, financiado pola CEE, con dous obxectivos principais: (1) a creación dun prototipo preindustrial de tradución automática de textos escritos e (2) o desenvolvemento do coñecemento no campo do procesamento informático das linguas naturais oficiais nos países da Comunidade Europea.
Diversidade Linguística na Escola
Proxecto desenvolvido entre 2003 e 2007 co obxectivo de estudar a diversidade lingüística nos centros educativos portugueses. Os seus obxectivos principais foron: (1) sensibilizar á comunidade escolar sobre a riqueza do plurilingüismo na escola; (2) valorar as linguas maternas dos alumnos; (3) crear pautas así como algúns materiais capaces de mellorar a competencia lingüística portuguesa do alumnado con outras linguas maternas.
Corp-oral
Proxecto iniciado en 2005 co obxectivo de crear un corpus de fala espontánea en portugués europeo, composto por gravacións de falantes da zona da Gran Lisboa. Os resultados están dispoñíbeis gratuitamente para consulta.
Portal da Lingua Portuguesa
Proxecto en marcha dende 2006, pretende construír e desenvolver un conxunto de recursos lingüísticos sobre o léxico portugués e manter un sitio en liña para a difusión gratuíta destes recursos.
Clases bilingües
Proxecto en marcha dende o ano 2007, pretende crear e estudar grupos nos que se impartan clases en máis dunha lingua.