proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Explorer 36

Explorer 36, coñecido tamén como GEOS 2 (acrónimo de Geodetic Earth Orbiting Satellite), foi un satélite artificial do programa Explorer da NASA lanzado o 11 de xaneiro de 1968 mediante un foguete Delta E1 desde a base Vandenberg da Forza Aérea. Características
A misión de Explorer 36, ao igual que a do seu predecesor Explorer 29, foi realizar estudos xeodésicos. O satélite estabilizábase mediante gradente gravitatorio e alimentábase mediante células solares. A súa misión foi continuada por GEOS 3. Instrumentos
Explorer 36 levaba a bordo nove instrumentos: Sistema de baliza óptica.
Reflector láser.
Sistema de radio Doppler.
Transpondedor SECOR.
Seguimento por radio.
Transpondedor de radar en banda C.
Sistema Minitrack da NASA.
Detector de electróns en precipitación.
Magnetómetro.
Explorer 38

Explorer 38, tamén coñecido como Radio Astronomy Explorer A, RAE-A e RAE-1, foi un observatorio espacial do programa Explorer da NASA lanzado o 4 de xullo de 1968 mediante un foguete Delta J desde a Base Vandenberg da Forza Aérea. Características
Explorer 38 foi o primeiro observatorio espacial da NASA adicado a observar o ceo en ondas de radio a frecuencias entre 0, 2 e 20 MHz. O seu obxectivo principal foi o Sol. Cunha masa de 193 kg, o observatorio estabilizábase mediante gradente gravitatorio e consumía 25 W de potencia eléctrica. A antena do satélite estaba formada á súa vez por dúas antenas formando unha X: unha antena de 229 m de longo en V apuntando en sentido contrario á Terra unida polo seu vértice a outra antena en V da mesma lonxitude e cunha inclinación de 60° entre as uves. O observatorio levaba tamén unha antena para telemetría. Os datos almacenábanse nunha grabadora de cinta que comezou a fallar aos dous meses de estar en órbita. Explorer 38 cumplíu a súa misión, pero as observacións estaban cheas de interferencia, tanto natural (tormentas eléctricas, auroras polares) como artificial. Lanzouse un segundo observatorio, Explorer 49 (RAE-B) que foi posto en órbita lunar para minimizar as interferencias.
Explorer 39

Explorer 39, tamén denominado AD-C (Air Density C), foi un satélite científico da NASA pertencente á serie de satélites Air Density lanzado o 8 de agosto de 1968 desde a base Vandenberg da Forza Aérea a bordo dun foguete Scout B. Características
Explorer 39 foi o cuarto dunha serie de satélites inflables esféricos de 3, 6 metros de diámetro adicados a determinar a densidade da atmosfera superior. Foi lanzado xunto con Explorer 40 e inxectado nunha órbita inicial de 2522 km de apoxeo e 680 km de perixeo cunha inclinación orbital de 80, 6 graos e un período orbital de 118, 2 minutos.
A esfera do satélite estaba formada capas alternas de aluminio e mylar. Sobre a capa externa, de aluminio, había círculos brancos de 5, 1 cm de diámetro para o control térmico. Explorer 39 dous tipos de experimentos de densidade, implicando un deles o estudo sistemático da variación da densidade e o outro aplicado a variacións non sistemáticas. As densidades derivábanse do seguimento do satélite mediante unha baliza a bordo que emitía a 136, 620 MHz de frecuencia e por medios ópticos. A baliza deixou de emitir en xuño de 1971
Explorer 39 reentrou na atmosfera o 22 de xuño de 1981.
Explorer 4

Explorer 4 foi un satélite artificial estadounidense lanzado o 26 de xullo de 1958 mediante un foguete Juno I desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral. Características
A misión de Explorer 4 foi estudar as partículas cargadas (protóns e electróns) atrapadas nos cintos de radiación terrestre. A bordo levaba dous tubos Geiger e detectores de cristais de ioduro de cesio, así como plástico de centeleo. Unha vez en órbita o satélite comezou a xirar descontroladamente, o que dificultou a interpretación dos datos dos contadores de radiación. O 3 de setembro de 1958 fallaron o detector de plástico de centeleo e o transmisor de baixa potencia. O transmisor de alta potencia fallou o 5 de outubro. Reentrou na atmosfera o 23 de outubro de 1959, tras 454 días en órbita.
Explorer 45

Explorer 45, tamén coñecido como S-Cubed A e SSS-A, foi un satélite artificial pertencente ao programa Explorer da NASA lanzado o 15 de novembro de 1971 mediante o último foguete Scout B desde a Plataforma de Lanzamento San Marco para estudar a magnetosfera terrestre. Características
Explorer 45 foi deseñado para estudar as características e orixe das correntes que rodean á Terra, as tormentas magnéticas e a relación entre tormentas, subtormentas e a aceleración das partículas cargadas na magnetosfera interior. O satélite medía as enerxías e dirección dos protóns, electróns e partículas alfa, así como campo magnético. As comunicacións con terra tiñan lugar mediante catro antenas dipolo separadas 90 graos entre si e situadas na superficie do satélite e grazas a dous transmisores, un dixital a 446 bps e outro dixital e analóxico funcionando a entre 30 Hz e 10 kHz. A alimentación eléctrica corría a cargo de células solares na superficie do satélite e unha batería recargable. O satélite estabilizábase mediante xiro a 7 r. p. m. , co eixo de xiro situado no plano orbital (á súa vez case no plano ecuatorial da Terra). Explorer 45 foi apagado o 30 de setembro de 1974, tras case 3 anos de funcionamento. Había planificados tres satélites máis que o sucederían, pero foron cancelados. Instrumentos
O satélite levaba os seguintes instrumentos a bordo: Multiplicadores de electróns en canal con analizadores electrostáticos.
Telescopio de estado sólido para protóns e partículas alfa.
Detectores de estado sólido.
Magnetómetros de porta de fluxo.
Magnetómetro de busca de bobina.
Medidores de campo eléctrico de corrente continua e corrente alterna.
Explorer 48

Explorer 48, tamén coñecido como SAS 2 (acrónimo de Small Astronomy Satellite 1), foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 15 de novembro de 1972 mediante un foguete Scout D1 desde a plataforma de lanzamento San Marco. Características
Explorer 48 foi o segundo, tras Uhuru, da serie de observatorios espaciais SAS para o estudo do ceo en lonxitudes de onda enerxéticas. A misión principal do observatorio foi rexistrar a fontes celestes en raios gamma no rango entre 20 e 300 MeV. Como instrumentos levaba un detecetor de centeleo, unha cámara de chispas e un telescopio de partículas cargadas.
O observatorio tiña forma de cilindro duns 59 cm de diámetro e 135 cm de longo. Do cilindro saían catro paneis solares que alimentaban unha batería de níquel-cadmio de 6 A-h de capacidade. Explorer 48 estabilizábase mediante un volante de inercia interno e un sistema de control por torque magnético co que poder apuntar o eixo da nave a calquera punto do ceo. O observatorio reentrou na atmosfera terrestre o 16 de abril de 1979.
Explorer 49

Explorer 49, tamén coñecido como Radio Astronomy Explorer B, RAE-B e RAE-2, foi un observatorio espacial do programa Explorer da NASA lanzado o 10 de xuño de 1973 mediante un foguete Delta 1913 desde Cabo Cañaveral. Características
Explorer 49 foi o sucesor de Explorer 38 (RAE-A). Foi posto en órbita lunar o 15 de xuño de 1973 para minimizar as interferencias das fontes de radio naturais e artificiais da Terra que afectaron a Explorer 38. O observatorio estudou as ondas de radio celestes a frecuencias entre 25 KHz e 13, 1 MHz. Cunha masa de 328 kg, o observatorio estabilizábase mediante gradente gravitatorio e consumía 25 W de potencia eléctrica producidos polas súas células solares. A antena do satélite estaba formada á súa vez por dúas antenas formando unha X: unha antena de 229 m de longo en V apuntando en sentido contrario á Lúa unida polo seu vértice a outra antena en V da mesma lonxitude e cunha inclinación de 60° entre as uves. Tamén levaba unha antena dipolo de 37 m paralela á superficie lunar e no mesmo plano que as antenas V. O observatorio tiña forma de cilindro truncado de 92 cm de diámetro e 79 cm de altura. O sistema de propulsión estaba formado por un conxunto de motores alimentados por hidracina, un sistema de control de actitude mediante gas frío e un motor de propelente sólido para a inxección lunar. A enerxía eléctrica almacenábase en baterías de níquel-cadmio e os datos obtidos polo observatorio gardábanse nunha grabadora de cinta respaldada por outras dúas grabadoras. Explorer 49 estivo facendo observacións ata que en agosto de 1977 perdeuse contacto co observatorio. Presumiblemente impactou na superficie lunar non moito despois.
Explorer 51

Explorer 51, tamén denominado AE-C (Atmospheric Explorer C), foi un satélite científico da NASA pertencente á seria Atmosphere Explorer lanzado o 16 de decembro de 1973 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral a bordo dun foguete Delta 1900. Características
A misión de Explorer 51 foi estudar a termosfera, a transferencia de enerxía na mesma e os procesos que determinan o seu estado. Tamén estudou os procesos fotoquímicos asociados á absorción da radiación solar ultravioleta facendo medicións coordinadas dos reactivos e a enerxía solar incidente.
O satélite tiña forma poliédrica cun diámetro duns 1, 4 metros. Foi inxectado nunha órbita inicial de 4263 km de apoxeo, 150 km de perixeo e 68, 1 graos de inclinación orbital que foi cambiada varias veces durante o primeiro ano de misión mediante o sistema de propulsión de a bordo para baixar o perixeo ata os 129 km. Máis tarde o perixeo foi aumentado de novo ata os 390 km e a órbita foi circularizada. A órbita volvía a elevarse cada vez que o arrastre atmosférico facía que o satélite baixara ata os 250 km de altura.
Explorer 51 estabilizábase mediante xiro, co eixo de xiro perpendicular ó plano orbital. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares e os datos obtidos podían enviarse ou en tempo real ou ser gardados na grabadora de a bordo para ser transmitidos máis tarde.
Explorer 51 reentrou na atmosfera o 12 de decembro de 1978. Instrumentos
O satélite levaba instrumentos para medi-la radiación solar ultravioleta, a temperatura, composición e densidade dos ións positivos, das partículas neutras e dos electróns, para medir as emisións do resplandor atmosférico, os espectros de enerxía dos fotoelectróns e dos fluxos de protóns e electróns con enerxías de ata 25 keV. Resultados
Os datos de Explorer 51 serviron, entre outras cousas, para obter a distribución angular de carga arredor do satélite e poder comparala cos datos de Explorer 31 e modelar as emisións do ión hidroxilo na atmosfera terrestre.
Explorer 53

Explorer 53, tamén coñecido como SAS 3 (acrónimo de Small Astronomy Satellite 3), foi un observatorio espacial da NASA lanzado o 7 de maio de 1975 mediante un foguete Scout F1 desde a plataforma de lanzamento San Marco. Características
Explorer 53 foi o terceiro e último, tras Uhuru e Explorer 48, da serie de observatorios espaciais SAS para o estudo do ceo en lonxitudes de onda enerxéticas. A misión principal do observatorio foi estudar no rango entre 0, 2 e 60 keV (raios X) as fontes extragalácticas e rexistrar a intensidade e espectro de fontes galácticas. Tamén estudou en detalle a fonte coñecida como Scorpio X-1.
O observatorio tiña forma de caixa duns 145, 2 cm de longo e unha envergadura, cos catro paneis solares estendidos, de 470, 3 cm. Almacenaba a enerxía procedente dos paneis nunha batería de níquel-cadmio e estabilizábase mediante un volante de inercia e un sistema de control por torque magnético. O observatorio reentrou na atmosfera terrestre o 9 de abril de 1979.
Explorer 54

Explorer 54, tamén denominado AE-D (Atmospheric Explorer D), foi un satélite científico da NASA pertencente á serie Atmosphere Explorer lanzado o 6 de outubro de 1975 desde a base Vandenberg da Forza Aérea a bordo dun foguete Delta 2910. Características
A misión de Explorer 54 foi continuar os estudos comezados por Explorer 51 sobre os procesos procesos químicos e os mecanismos de transferencia de enerxía que controlan a estrutura e o comportamento da atmosfera terrestre e da ionosfera na rexión de máxima absorción de enerxía solar. O satélite foi inxectado nunha órbita case polar para estuda-las rexións a latitudes altas ao mesmo tempo que Explorer 55 (AE-E) estudaba as rexións ecuatoriais e a latitudes baixas.
O satélite era do mesmo tipo que Explorer 51 e usaba os mesmos instrumentos salvo o medidor de radiación solar ultravioleta e o espectrómetro de masas para ións, que si voaron no Explorer 55.
Un fallo no panel solar deu por finalizada a misión prematuramente o 29 de xaneiro de 1976, tras apenas catro meses en órbita. Para continuar coas medicións simultáneas reactivouse o Explorer 51, aínda en órbita, o 28 de febreiro de 1976. Explorer 54 reentrou na atmosfera o 12 de marzo de 1976.
Explorer 55

Explorer 55, tamén denominado AE-E (Atmospheric Explorer E) e AE-5, foi un satélite científico da NASA pertencente á serie Atmosphere Explorer lanzado o 20 de novembro de 1975 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral a bordo dun foguete Delta 2910. Características
A misión de Explorer 55 foi estudar os procesos procesos químicos e os mecanismos de transferencia de enerxía que controlan a estrutura e o comportamento da atmosfera terrestre e da ionosfera na rexión de máxima absorción de enerxía solar a latitudes próximas ó ecuador mentres que Explorer 54 (AE-D) estudaba as rexións polares e a latitudes altas. Explorer 54 fallou o 29 de xaneiro de 1976, sendo substituído por Explorer 51 para poder seguir facendo medidas simultáneas.
O satélite era do mesmo tipo que Explorer 51 e usaba os mesmos instrumentos salvo o medidor de electróns de baixa enerxía e o detector de óxido nítrico no ultravioleta, que eran máis apropiados para facer medicións a latitudes altas e que foron substituídos por un espectrómetro de raios ultravioleta retrodispersados para medi-lo contido de ozono na atmosfera.
Explorer 55 reentrou na atmosfera o 10 de xuño de 1981.
Explorer 6

Explorer 6, tamén coñecido como S-2, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 7 de agosto de 1959 mediante un foguete Thor Able III desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral. Características
A misión de Explorer 6 foi estudar a radiación atrapada en varios rangos de enerxía, os raios cósmicos galácticos, o xeomagnetismo, a propagación das ondas de radio na atmosfera superior e o fluxo de micrometeoritos. A bordo ía tamén unha cámara rudimentaria para fotografar a cuberta nubosa da Terra.
O satélite estabilizábase mediante xiro a 2, 7 revolucións por segundo e tiña forma de esfera con catro paneis solares estendéndose desde o corpo principal. Tódolos experimentos excepto a cámara tiñan dous tipos de saída: analóxica e dixital. Para o sinal dixital e da cámara usábase un transmisor en UHF (que funcionaba só unhas horas ao día), mentres que para o sinal analóxico se usaban dous transmisores VHF (que podían funcionar de maneira continua).
Unha vez en órbita só tres dos catro paneis solares quedaron despregados, co que o satélite viu reducida a enerxía dispoñible. A redución de enerxía afectou a calidade dos datos recollidos ao reducir a proporción sinal-ruído. Un dos transmisores VHF fallou o 11 de setembro de 1959. O contacto co satélite perdeuse definitivamente o 6 de outubro dese mesmo ano. En total recolléronse 827 horas de datos analóxicos e 23 horas de datos dixitais durante a misión.
Explorer 6 reentrou na atmosfera e destruíuse o 30 de xuño de 1961.
Explorer 7

Explorer 7, tamén coñecido como S-1 ou S-1A, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 13 de outubro de 1959 mediante un foguete Juno II desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral. Un intento previo para lanzar unha nave igual, o 16 de xullo de 1959, finalizou en fracaso pola perda de control do foguete lanzador aos 5, 5 segundos da engalaxe. Características
A misión de Explorer 7 foi estudar os raios X e os raios ultravioleta na lonxitude de onda da liña Lyman alfa do Sol, así como os raios cósmicos pesados, a capacidade de penetración dos micrometeoritos e o equilibrio de calor da atmosfera terrestre.
O satélite estabilizábase mediante xiro e estaba formado por dous conos de fibra de vidro unidos pola base xunto cun cilindro intermedio, cunha altura total de 75 cm, igual que o seu diámetro. A alimentación eléctrica era proporcionada por 3000 células solares que recubrían a superficie do satélite e que alimentaban unha serie de 15 baterías de níquel-cadmio. O satélite transmitía datos mediante dúas antenas de dipolo cunha potencia de 1 watt e a unha frecuencia de 20 MHz, mentres que unha terceira antena, a 108 MHz, se usaba para seguimento da nave.
No ecuador do satélite atopábanse cinco bolómetros para medir a radiación térmica da Terra, así como tres celas de sulfuro de cadmio que servían de detectores de micrometeoritos. Na parte superior do satélite atopábanse unha cámara de ións cilíndrica e un detector de berilio para raios X, mentres que na inferior había un contador Geiger. Na parte central do cono superior ía instalada a cámara de ionización.
Explorer 7 foi inxectado nunha órbita inicial de 1058, 7 km de apoxeo e 551, 9 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 50, 3 graos e un período de 100, 9 minutos. Enviou datos de maneira continua ata febreiro de 1961 e logo intermitente ata o 24 de agosto dese mesmo ano, e logo xa non volveu transmitir.
Explorer 8

Explorer 8, tamén coñecido como S-30, foi un satélite artificial da NASA lanzado o 3 de novembro de 1960 mediante un foguete Juno II desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral. Características
A misión de Explorer 8 foi estudar a ionosfera terrestre, incluíndo a densidade e temperatura de electróns, a concentración e masa de ións e a distribución e masa dos micrometeoritos a alturas entre 400 e 1600 km.
O satélite estaba formado por dous conos de aluminio unidos pola base xunto cun cilindro intermedio, cunha altura total de 76 cm, igual que o seu diámetro. A alimentación eléctrica era proporcionada por unha batería de mercurio que durou 54 días. Non se usaron células solares para evitar interferencias cos instrumentos científicos. O satélite transmitía datos na frecuencia de 108, 00 MHz cunha potencia de 100 mW.
A instrumentación científica incluía unha sonda de impedancia, un monitor de corrente de ións, unha sonda de potencial retardado, unha sonda de temperatura de electróns, un monitor de corrente de electróns, un fotomultiplicador e un micrófono detectores de micrometeoritos, un medidor de campo eléctrico, un sensor de horizonte solar e varios termistores.
Explorer 8 foi inxectado nunha órbita inicial de 2267, 1 km de apoxeo e 415, 1 km de perixeo, cunha inclinación orbital de 49, 92 graos e un período de 112, 4 minutos. Enviou datos ata o 27 de decembro de 1960, momento no que se esgotou a batería. O satélite reentrou na atmosfera terrestre o 28 de marzo de 2012.
Explorer 9

Explorer 9, tamén denominado S-56A, foi un satélite científico da NASA lanzado o 16 de febreiro de 1961 desde Wallops Flight Facility a bordo dun foguete Scout X-1. Características
Explorer 9 foi o primeiro dunha serie de satélites inflables esféricos de 3, 66 metros de diámetro adicados a determinar a densidade da atmosfera superior. Foi inxectado nunha órbita inicial de 2448 km de apoxeo e 749 km de perixeo cun período de 118, 1 minutos e unha inclinación orbital de 38, 81 graos e foi o primeiro satélite en ser posto en órbita mediante un foguete de propelente sólido en tódalas súas etapas e o primeiro en ser posto en órbita con éxito desde Wallops Island. O satélite era idéntico ao errado Explorer S-56, que non chegou a alcanzar órbita polo fallo da segunda etapa do seu foguete portador, estrelándose a 130 km do sitio de lanzamento, Wallops Island.
A esfera do satélite estaba formada capas alternantes de aluminio e mylar. Sobre a capa externa, de aluminio, había círculos brancos de 5, 1 cm de diámetro para o control térmico. A esfera inicialmente lanzouse empaquetada nun tubo de 21, 6 cm de diámetro e 48, 3 cm de longo que viaxaba no morro da última etapa do foguete Scout. Trala posta en órbita, unha botella de gas nitróxeno inflaba a esfera e un mecanismo de separación a apartaba do tubo contedor. Os dous hemisferios de aluminio da capa exterior da esfera estaban separados por unha banda ecuatorial de mylar que servía como antena para a baliza de 135 mW de potencia e 136 MHz de frecuencia usada para o seguimento do satélite. A baliza fallou antes de dar a primeira órbita e o seguimento tivo que facerse por medios ópticos. A alimentación eléctrica era proporcionada por células solares que alimentaban baterías recargables.
Explorer 9 reentrou na atmosfera o 9 de abril de 1964. Resultados
Entre outros, os datos de arrastre do Explorer 9 na atmosfera superior serviu para establecer o tempo que transcorre entre o pico dunha tormenta xeomagnética e o posterior máximo na densidade atmosférica. Os datos ópticos foron analizados para determina-lo arrastre atmosférico e o comportamento físico da atmosfera superior.
Explorer I

O Explorer I ou Explorer 1, oficialmente Satellite 1958 Alpha, foi o primeiro satélite artificial posto en órbita terrestre polos Estados Unidos. Historia e características
Lanzouse ás 22: 48 horas EST dun 31 de xaneiro de 1958 desde Cabo Canaveral sobre un foguete Juno I como parte do programa norteamericano para o Ano Xeofísico Internacional e como reflexo do lanzamento do Sputnik 1 producido catro meses antes desde o Cosmódromo de Baikonur soviético.
A tecnoloxía do Explorer 1 fora deseñada por un equipo de científicos dirixidos por James Van Allen, e o satélite permitiu descubrir unha rexión de radiación que rodea a Terra e leva o seu nome, cinto de Van Allen.
Explosión no porto de Tianjin

A explosión no porto de Tainjin aconteceu o 12 de agosto de 2015 nunha estación de almacenamento de colectores localizada no porto da cidade de Tianjin, dentro do distrito de Binhai, na China. Os primeiros informes sinalaron que o causante foi un accidente industrial. Os medios de comunicación estatais chineses dixeron que cando menos a explosión inicial foi en colectores localizados nun almacén da Ruihai Logistics, firma especializada en manexar materiais perigosos. Explosión
Sentíronse dous estoupidos con trinta segundos de intervalo, os primeiros informes suxerían que houbera centos de feridos na explosión, que se oíra a varios quilómetros. Os estoupidos rexistraron unha magnitude de 2. 3 e 2. 9 na escala de magnitude de momento, con bólas de fogo de varios centos de metros de altitude. O Centro de Redes Sismolóxicas da China informou que a primeira e segunda detonación equivalían a 3 e 21 toneladas de TNT, respectivamente.
Os servizos de extinción suspendéronse ao se descoñecer a cantidade e as substancias concretas de material perigoso presentes no almacén. Perdas
Segundo o goberno local de Tianjin houbo 700 feridos na explosión, moitos con importantes danos, maioritariamente queimaduras e outras feridas derivadas da explosión. Arredor de mil bombeiros acudiron á escena, morrendo doce, mentres que se perdeu contancto con outros 36 bombeiros. Os primeiros datos falan de máis de 50 mortos, e 71 feridos moi graves incluíndo os bombeiros. Danos
As fotografías e os vídeos mostran destrución extensa na área ao redor do almacén. Destruíronse os edificios de sete empresas de loxística, ademais tamén máis que mil coches novos nun aparcadoiro próximo quedaron desfeitos. O supercomputador Tianhe-1A apagouse logo que resultase afectado o Centro Nacional de Supercomputación de Tianjin polas explosións. Así e todo o computador aínda está operativo. Reaccións
A China Central Television informou que o presidente Xi Jinping e o primeiro ministro Li Keqiang instaron a "realizar todos esforzos para rescatar as vítimas e extinguir o lume. " Algúns usuarios das redes sociais informaron que se eliminaran os seus comentarios sobre as explosións.
Explotación

A explotación é un termo usado na bioloxía e a ecoloxía para referirse a un comportamento animal. Consiste nun subtipo de relación interespecífica dentro do mutualismo, na que unha parte resulta beneficiada a costa doutra prexudicada.
Dous exemplos danse no caso da polinización: nun caso, os insectos aprovéitanse dos beneficios dados pola planta (obtención de néctar) pero que non ofrecen unha contrapartida (por exemplo, por carecer dos órganos necesarios para a transferencia de pole); outro caso é o das flores dalgunhas orquídeas que semellan ofrecer néctar, pero que non o fan e non lles impide recibir insectos polinizadores, debido a que existen certas especies deles que non distinguen se a planta posúe néctar ou non. Outro exemplo é o dos peixes limpadores de ectoparasitos (parasitos externos) doutros animais: porén hai algunhas especies que do que se alimentan é en realidade de escamas, mucus e mesmo tecidos.
Non debe confundirse cos parasitos (como a posta do ovo do cuco en niños doutras especies), pois nese caso o comportamento non se basea na deturpación dunha práctica mutualista, senón que é universalmente prexudicial para unha especie.
Explotación social

A análise sobre a desigualdade, escravitude e, polo tanto, a explotación ten a súa orixe nun período anterior á modernidade. Con todo, as primeiras ideas sobre explotación social como categoría de análise atópase no pensamento utópico de Robert Owen e Saint-Simon; este último forxador da base do socialismo a través da súa idea de igualdade social e emancipación.
Con todo, quen desenvolverían unha completa teoría filosófica e científica na materia serían Karl Marx e Engels. Dentro desta teoría xeral, destácase a idea da explotación. Explotación social no pensamento de Marx e Engels
Aínda que podemos atopar no primeiro tempo do pensamento de Marx ideas relacionadas coa explotación social, non é senón en O Capital que desenvolve unha acabada proposta sobre a materia. Iso por dúas razóns; unha porque profunda unha idea filosófica madura respecto diso e segundo porque constrúe por primeira vez unha oposición de tipo científica á razón capitalista/burguesa.
Sen deixar de lado a idea de explotación como continuo histórico, aborda en detalle o xeito en que se manifesta a dominación no período moderno. Pódense expoñer tres elementos fundamentais desta análise da explotación social A dinámica producida pola propiedade privada dos medios de produción
Unha sociedade dividida en dous bandos antagónicos nos cales a minoría-dominante constrúe mecanismos de explotación permanente para asegurar a reprodución do capital. Destaca aquí a idea de tempo de traballo como control social.
Alleamento; o capital para reproducirse permanentemente crebará a relación capital/traballo para extraer plusvalía do proletariado sendo a relación contractual capitalista-empregado sempre unha relación que irá variando en diversos graos de explotación segundo unha serie de factores.
A solución á trama que posibilita a explotación en Marx atopábase na tese de produción sinxela de mercancías na cal téndese a equiparar o salario co tempo de traballo. En todo sistema capitalista, o prezo da forza de traballo véndese baixo o seu valor polo que a abolición da explotación significaría un proceso histórico revolucionario e de cambios violentos en todos os ámbitos. Explotación avanzada
Desde o século XX a explotación social ten unha dobre dimensión; local no sentido que o sistema económico capitalista adquire novas estratexias para profundar a doiminación sobre os tempos de produción do obreiro en relación ás características de cada rexión (principalmente divididas en zonas centrais e periféricas). A outra dimensión é global, e ten que ver coa prolongación da tendencia imperialista do capitalismo. Desde a acumulación orixinaria (primeiras cruzadas económicas) completouse, a través do proxecto da globalización, a expansión da dominación dos mercados e persoas. Doutra banda tamén se profunda a explotación local o que fai que o proletariado estea cada vez máis desprotexido e as consecuencias da explotación social sexan cada vez máis devastadoras.
Expocoruña

O Recinto Feiral Expocoruña é a institución feiral da Coruña, que organiza salóns relacionados cos diferentes sectores económicos. Está situado en Someso.
Legalmente estrutúrase como a Fundación Instituto Ferial da Coruña (IFECO) con carácter de entidade pública, conformada pola Xunta de Galicia, a Deputación da Coruña, o Concello da Coruña, a Confederación de Empresarios da Coruña e Abanca. Historia
O proxecto do recinto feiral comezou o ano 2003. Porén, sufriu atrasos e aumentos de custos que elevaron o orzamento ata 37 millóns de euros, un 75% máis do presupostado. O edificio, deseñado por Luis Collarte, inaugurouse o 19 de febreiro de 2008. Recinto
Conta con 19000 m2 cubertos e 8000 ao aire libre. Dispón tamén de salas multiúsos, aulas e despachos, ademais de aparcadoiro. Feiras e outras actividades
Algúns dos eventos organizados en Expocoruña son Expotaku, a Feira de Autónomos de Galicia ou o Salón do Vehículo de Ocasión.
Nas instalacións realízanse tamén espectáculos musicais como o Sónar 2010, presentacións, congresos e mitins políticos. Entre o 16 de outubro e o 13 de novembro de 2012 tivo lugar no recinto o xuízo pola catástrofe do Prestige.
En abril de 2020 habilitouse no recinto un hospital de campaña para empregar durante a pandemia por coronavirus.
Expolitio

O expolitio é un recurso estilístico consistente en achegar un mesmo motivo con múltiplas perspectivas.
Exportación

A exportación é a acción de vender ao estranxeiro unha parte da produción de bens ou servizos dun conxunto económico ou país.
É un termo reflexo do de importación do xeito que unha venda do país A ao país B representa unha compra do país B ao país A Importancia económica
Esta actividade económica e comercial é considerada como moi importante. Particularmente porque permite adquirir divisas, que son para un país medios de intervención económica e financeira nos mercados exteriores (por exemplo para bens de equipo ou para obter materias primas)
Por outra banda, as exportacións permiten estimular unha economía valorizando o traballo dun país sobre o dos outros e asegurando a supervivencia das súas empresas que, no cadro da mundialización, está fortemente ligada ás súas posicións no mercado mundial.
Exposición (fotografía)

En fotografía, denomínase exposición á cantidade de luz que recibe o material fotosensible (en fotografía química) ou o sensor de imaxe (en fotografía dixital) para que se forme unha imaxe.
Matematicamente: exposición iluminancia x tempo.
Como indica a fórmula anterior, a exposición mídese en lux segundo, sendo logo unha combinación do tempo e o nivel de iluminación recibido polo material fotosensible. Control da exposición
Nunha cámara, o tempo de exposición queda controlado pola velocidade de obturación e o nivel de iluminación pola apertura do obxectivo. Estes dous últimos factores (velocidade de obturación e apertura) únense nun só número chamado valor de exposición, EV.
Exposición correcta
A exposición correcta depende do como se queira fotografar. Unha aproximación a unha exposición correcta dánola a regra sunny 16: nun día soleado, cunha apertura f/16, obteremos unha exposición correcta cunha velocidade de obturación de 1/sensibilidade usada. Por exemplo, se empregamos unha sensibilidade ISO 100, e unha apertura f/16, unha velocidade de obturación axeitada sería 1/100 de segundo.
Exposición (narrativa)

Unha exposición é un sistema de elocución baseado na disertación verbal con intención didáctica destinada a difundir o coñecemento humano e a reflexionar sobre o modo en que se acadou dito coñecemento. Noutras palabras, acto de dicir ou escribir algo para que o coñezan os demais: un tipo de discurso que presenta o obxectivo de ofrecer un tema calquera ó receptor de xeito claro e ordenado, para o cal se require un coñecemento global da cuestión que se pretende explicar e un desenvolvemento progresivo e articulado das ideas obxecto de manifestación.
O texto de carácter expositivo non pretende convencer nin demostrar -aspectos estes en que se centra a argumentación-, senón mostrar un conxunto organizado de observacións e coñecementos ou propor unha visión determinada dun problema e as súas posibles solucións. Fases
Documentación: Recollida de datos contrastados e postos ó día. Pode incorporar frases orixinais sobre o tema de especialistas. Tanto as citas de autoridade como as referencias a obras consultadas, deben indicarse en notas ó pé da páxina para que calquera lector que o desexe poida consultalas.
Estruturación: Pode ser moi diversa. Depende do tipo de receptor, do tema e do punto de vista do autor.
Elocución: Artéllanse as distintas partes do discurso expositivo, de forma que cada nova idea teña o seu apoio nas precedentes e o pensamento avance sen saltos nin digresións. Modalidades expositivas
Modalidade divulgativa, de doada comprensión para o receptor (artigos de prensa ou revistas con intención máis didáctica e lúdica ca científica.
Modalidade científica, baseada na descrición técnica. Tres son os principios polos que se rexe:
Obxectividade: Conséguese diluíndo a importancia do suxeito e destacando os feitos e os datos.
Universalidade.
Verificabilidade.
Expresión regular

En informática, unha expresión regular define un patrón usado para procurar cadeas de texto, segundo determinadas regras sintáctica. Constitúe un medio preciso de facer buscas. Con frecuencia vese abreviado como regex ou regexp.
As expresións regulares empréganas moitas linguaxes de programación, editores de textos e utilidades para procurar e manipular texto seguindo patróns determinados. O editor ed e o filtro grep, que aparecen en todas as variantes de Unix, foron os primeiros en popularizar o concepto de expresións regulares.
Un exemplo da sintaxe é a expresión regular \beu, que se pode empregar para procurar todas as veces que a cadea "eu" aparece en límites de palabra (que é o que significa o \b). Así, na cadea "eu vou a Bueu", \beu coincide co "eu" do principio, mais non co de "Bueu" (porque o "eu" aparece dentro da palabra e non inmediatamente a continuación dun límite de palabra).
Expurgación

A expurgación é a eliminación sistemática de recursos dunha biblioteca en base a unha serie de criterios establecidos. É o proceso contrario á selección de materiais para a súa incorporación á colección, aínda que adoitan aplicar o mesmo tipo de razoamentos. A expurgación é vital para manter unha colección activa, xa que asegura a súa actualidade, relevancia e boa condición; por iso, debería realizarse de maneira continua. Fundamentos da expurgación
Segundo Kathleen Lehman, "unha colección ben mantida e expurgada é moito máis útil ca unha chea de materiais desactualizados ou sen usar". Expurgar unha colección física ten múltiples beneficios, como por exemplo: Gáñase espazo para engadir materiais relevantes.
As persoas usuarias poden acceder a materiais útiles rapidamente, e o persoal da biblioteca pode orientalas máis facilmente.
A colección obtén máis reputación ao manterse actual.
O persoal da biblioteca pode detectar mellor os puntos fortes e débiles da colección.
Os materiais son de boa calidade e están en boas condicións físicas.
Moitas coleccións posúen compoñentes dixitais (libros electrónicos, bases de datos etc. ) para os que o espazo non é un problema. Porén, isto non implica que as coleccións dixitais non deban expurgarse; do mesmo xeito que as coleccións físicas, deben permanecer actuais e facilmente accesibles: "desfacerse dos materiais que non se usan facilita a procura das persoas usuarias ao reducir o número de rexistros antigos ou irrelevantes nos seus resultados de busca". Criterios de expurgación
A expurgación debería ser un elemento tratado nas políticas de desenvolvemento da colección dunha biblioteca, establecendo os criterios da entidade. A seguinte lista recolle algúns parámetros a ter en conta para as expurgacións: Contido. Os materiais poden expurgarse se o seu contido está anticuado ou obsoleto; se é nesgado, racista ou sexista; se é irrelevante para as necesidades das persoas usuarias (por exemplo se, nunha biblioteca escolar ou universitaria, non se adapta ao currículo educativo); se non se axusta á idade das persoas usuarias (un criterio especialmente importante nas bibliotecas escolares).
Condición. Os materiais poden expurgarse se sufriron danos irreparables (páxinas rachadas, lombos rotos. .. ); se están sucios ou colleron malos olores; se non soportarían un novo préstamo.
Circulación. Os materiais poden expurgarse se non foron utilizados polas persoas usuarias durante un certo tempo.
Outros parámetros. Os materiais poden expurgarse se hai demasiados exemplares dunha mesma obra; se abondan os recursos nunha determinada área temática; se se pode sufragar a súa substitución por un exemplar novo; se existe un exemplar da mesma obra con mellores características visuais ou de contido (por exemplo, un libro ilustrado fronte a unha edición sen ilustrar).
Exsudado

Exsudación ou exsudado (do latín exsūdāre, que significa 'fluír para fóra') refírese á saída de líquidos orgánicos a través das paredes celulares, tanto de animais coma de plantas, por lesión ou por inflamación. Sendo máis preciso, a exudación é o proceso de saída do fluído, mentres que o exudado é o fluído que sae. No caso de exsudación sanguínea por lesión hai pasaxe de proteínas do plasma, leucocitos, plaquetas e hemacias.
As plantas exsudan zume e resinas como látex, mentres que os animais xeralmente exsudan compoñentes sanguíneos e do sistema linfático.
Segundo o elemento predominante, fálase de: Exsudado seroso
Exsudado fibrinoso
Exsudado purulento
Exsudado hemorráxico
Exsudado farínxeo
Ext2

O ext2 ou segundo sistema de ficheiros estendido foi o sistema de ficheiros padrón utilizado no sistema operativo Linux durante moito tempo e aínda hoxe. Foi deseñado inicialmente por Rémy Card, quen se baseou en conceptos do sistema de ficheiros estendido. É bastante rápido, tanto como para ser o padrón contra o que se realizan moitas probas de comparación (benchmarks). A súa principal desvantaxe é que non é un sistema de ficheiros con xornal. O seu sucesor, o ext3 si ten un xornal e é compatíbel co ext2. Estrutura
Grupos de bloques
Cada bloque contén: Súper bloques
Descritores do sistema de ficheiros
Bitmap de bloques
Bitmap de inodos
Táboa de inodos
Bloques de datos
Súper bloque
Un súper bloques contén: Número de inodos
Número de bloques
Conta dos bloques reservados
Número do primeiro bloque de datos
Tamaño dos bloques
Tamaño dos fragmentos
Número de bloques por grupo
Número de fragmentos por grupo
Número de inodos por grupo
Hora de montaxe
Hora de escrita
Conta das montaxes
Conta máxima de montaxes
Sinatura máxica
Estado do sistema de ficheiros: válido (desmontado limpamente) ou erro
Comportamento na detección de erros
Nivel de revisión menor
Hora á que se comprobou o ficheiro por última vez
Tempo máximo entre comprobacións
Usuario e ID do grupo por omisión para os bloques reservados
Inodos
Un inodo contén: Modo do ficheiro: permisos de lectura, escrita e execución
ID do propietario
Tamaño do ficheiro en bytes
Hora do último acceso (atime)
Hora de creación (ctime)
Hora de modificación (mtime)
Hora de eliminación (dtime)
ID do grupo
Conta de ligazóns
Conta de bloques
Bandeiras
Bloques empregados
Bloques directos
Bloques indirectos
Bloques indirectos dobres
Directorios
Un bloque contén unha lista de números de inodos e nomes de entradas de directorios.
Ficheiros
Simplemente un grupo de bloques.
O número de bloques armacénase no inodo do ficheiro.
Non hai número máxico ou semellante, son só bloques crus de datos.
Vínculos
Vínculos duros e brandos
Ficheiros especiais
Créanse con mknod: ficheiros especiais de bloque e de carácter
FIFOs
Ext3

O ext3, ou terceira versión do sistema de ficheiros estendido, é un sistema de ficheiros con journaling que está obtendo unha significativa popularidade entre os usuarios do sistema operativo GNU/Linux. A pesar de non ser tan eficiente nin escalábel coma outros sistemas semellantes como ReiserFS ou XFS, ten a vantaxe de que os usuarios poden migrar dende o popular sistema ext2 sen ter que facer backup dos seus datos para restauralos posteriormente.
O sistema de ficheiros ext3 engade un "diario" (un ficheiro chamado. journal que fica oculto na partición) sen o cal queda un sistema ext2 correcto. Un sistema ext3 pode ademais ser montado e empregado como un ext2, e as utilidades de mantemento que valen para este tamén valen para aquel; isto último implica que o sistema ext3 dispón dunha colección de utilidades de mantemento máis maduras e probadas que os seus rivais.
Extensible Authentication Protocol

Extensible Authentication Protocol (EAP) é unha autenticación framework usada habitualmente en redes WLAN Point-to-Point Protocol. Aínda que o protocolo EAP non está limitado a LAN inalámbricas e pode ser usado para autenticación en redes cableadas, é máis frecuentemente o seu uso. Recentemente os estándares WPA e WPA2 adoptaron cinco tipos de EAP como os seus mecanismos oficiais de autenticación.
É unha estrutura de soporte, non un mecanismo específico de autenticación. Prové algunhas funcións comúns e negociacións para o ou os mecanismos de autenticación escolleitos. Estes mecanismos son chamados métodos EAP, dos cales coñécense actualmente uns 40. Ademais dalgúns específicos de provedores comerciais, os definidos por RFC da IETF inclúen EAP-MD5, EAP-OTP, EAP-GTC, EAP-TLS, EAP-IKEv2, EAP-SIM, e EAP-AKA.
Os métodos modernos capaces de operar en ambientes inalámbricos inclúen EAP-TLS, EAP-SIM, EAP-AKA, PEAP, LEAP e EAP-TTLS. Os requirimentos para métodos EAP usados en LAN inalámbricas son descritos na RFC 4017. Cando EAP é invocada por un dispositivo NAS (Network Access Server) capacitado para 802. 1X, por exemplo un punto de acceso 802. 11 a/b/g, os métodos modernos de EAP provén un mecanismo seguro de autenticación e negocian un PMK (Pair-wise Master Key) entre o dispositivo cliente e o NAS. Nesas circunstancias, a PMK pode ser usada para abrir unha sesión inalámbrica cifrada que usa cifrado TKIP ou AES.
Extensión

En informática, a extensión do nome dun ficheiro apareceu no sistema operativo MS-DOS para diferenciar os diferentes tipos de documentos segundo o seu contido. Naquela altura, os nomes de ficheiro podían ter como máximo oito caracteres para o nome mesmo, e outros tres para a extensión (separada do resto por un punto, como por exemplo autoxec. bat). Tipos
Algunhas das extensións máis coñecidas daquela eran: EXE, COM: Ficheiros executábeis;
BAT: Ficheiro batch (de grupo de comandos), equivalente a un script;
TXT: Ficheiro de texto sen formato;
SYS: Ficheiro necesario para a execución do sistema operacional.
Innumerables tipos foron aparecendo: imaxes: BMP (imaxe en mapa de bits), JPG (ou JPEG, comprimida), PNG (comprimida), TIFF, SVG (vectorizada), GIF (animada)
documentos de Office: DOC para Word, XLS para Excel e MDB para Access
PDF para Adobe
son: MP3
vídeos: AVI, FLV, Ogg, MP4
A estrutura interna dos documentos debe corresponder coa súa extensión para que non se produzan problemas.
O xeito de escribir as extensións é con maiúscula ou minúscula, precedida ou non de punto: sys. sys
SYS. SYS
Extinción

En bioloxía, extinción é a desaparición de todos os individuos dunha especie ou xénero. Considérase unha especie como extinta a partir do intre en que morre o seu último individuo, inda que de facto pode estalo desde que a comunidade perdeu a capacidade de reprodución ou recuperación.
Debido a que o seu rango de distribución potencial pode ser moi grande, determinar ese momento pode non ser doado, polo que decote faise en retrospectiva. Estas dificultades poden conducir a fenómenos como o taxon Lazarus, no que unha especie que se presumía extinta reaparece tras un período de aparente ausencia. No caso de especies que se reproducen sexualmente, a extinción é xeralmente inevitábel cando só queda un individuo da especie ou unicamente individuos do mesmo sexo.
Segundo datos da Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (IUCN) no planeta hai 17 mil especies de animais e plantas ameazadas de extinción incluíndo un terzo dos anfibios, máis dunha de cada oito especies de aves e preto dun cuarto dos mamíferos.
Extinción masiva do Holoceno

A extinción masiva do Holoceno é un nome dado á extinción sostida e xeneralizada de especies que ocorre no último período xeolóxico, o Holoceno. A extinción abrangue dende o mamut até o dodo, incluíndo incontables especies que desaparecen cada ano. Características
A extinción masiva do Holoceno comprende a notoria desaparición de mamíferos grandes, coñecidos como megafauna, preto do final da derradeira glaciación entre 9. 000 e 13. 000 anos atrás. Tales desaparicións consideráronse como consecuencia do cambio climático, como resultado da diseminación e proliferación do humano moderno, ou ambas.
Estas extincións implican a moitas familias de plantas e animais. Ao comezo do Holoceno, despois da derradeira glaciación, trátase principalmente dos continentes e illas recentemente conquistadas polo Homo sapiens as que viron desaparecer as súas principais especies. Dende comezos do século XIX, e en aceleración constante desde o decenio de 1950, as desaparicións implican a especies de todos os tamaños, e ocorren principalmente nas selvas tropicais, que teñen unha gran biodiversidade. A actual taxa de extinción é de 100 a 1000 veces a media atopada na historia natural da evolución do planeta e en 2007 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza considera que unha especie de aves de cada oito, unha de mamíferos de cada catro, unha de anfibios de cada tres e o 70% de todas as plantas están en perigo.
Extinction (filme de 2018)

Extinction é un filme estadounidense de 2018 dirixido por Ben Young e escrito por Spenser Cohen, Eric Heisserer e Brad Kane. Conta a historia dun pai cun soño recorrente sobre a fin do mundo. Está protagonizado por Lizzy Caplan, Michael Peña, Mike Colter, Lilly Aspell, Emma Booth, Israel Broussard e Lex Shrapnel. Foi estreado a través de Netflix o 27 de xullo de 2018. Personaxes
Michael Peña como Peter
Lizzy Caplan como Alice
Mike Colter como David
Amelia Crouch como Hanna
Erica Tremblay como Lucy
Israel Broussard como Miles
Lex Shrapnel como Ray
Emma Booth como Samantha
Lilly Aspell como Megan
Extintoma

Exintoma é o termo utilizado para designar ao conxunto de proteomas de todos os organismos extintos coñecidos pola ciencia e descritos na literatura. Este concepto xurdiu no seo da investigación no campo da desextinción molecular para abordar algúns dos desafíos actuais no ámbito da saúde. Esta liña de investigación parte da premisa de que as moléculas serven como rexistros da historia evolutiva e poden proporcionar plans para o deseño terapéutico. Grazas á intelixencia artificial, levouse a cabo a exploración de todo o extintoma para procurar novos tratamentos e, especialmente, para desenvolver novos antibióticos.
Extintor

Un extintor é un equipamento de protección contra incendios que se emprega para extinguir ou controlar lumes pequenos en situacións de emerxencia. Non está deseñado para sufocar lumes descontrolados nos que haxa risco para o usuario.
Os extintores máis estendidos consisten nun recipiente cilíndrico de aceiro que contén un axente extintor a presión (auga, escuma, bicarbonato de sodio. .. ). Cando se abre unha válvula, o axente sae por un tubo que se ten que dirixir cara a base do lume para apagalo. Xeralmente contan cun dispositivo que prevén a súa activación accidental, que debe ser desactivado antes de emprega-lo extintor.
Extorsión

A extorsión é un delito que consiste en obrigar a unha persoa, a través da utilización de violencia ou intimidación, a realizar ou omitir un acto xurídico ou negocio xurídico con ánimo de lucro e coa intención de producir un prexuízo de carácter patrimonial ou ben do suxeito pasivo. Natureza xurídica
É unha figura que se atopa entre os delitos de apropiación, xa que hai ánimo de lucro; os delitos de estafa, porque require unha actuación por parte do suxeito pasivo consistente na realización ou omisión dun acto ou negocio xurídico; e o delito de ameazas condicionais, porque o suxeito activo coacciona o pasivo para a realización do negocio xurídico.
Este delito ten unha localización independente, polo cal, aínda que garde relación, é unha figura distinta coas súas propias características. Ademais, é un delito pluriofensivo, xa que non se ataca só a un ben xurídico, senón a máis dun: propiedade, integridade física e liberdade.
En canto ó momento da consumación, non se pode esperar a que teña efectos, porque no ámbito civil ese acto nunca os tería. Pódese dar tentativa cando ese acto de violencia non alcanza o seu obxectivo, sendo unha tentativa inacabada.
Extradorso

O extradorso (do latín extra, fóra, ao exterior e dorsum, dorso), é un termo arquitectónico que designa o plano superior externo convexo dun arco ou bóveda.
Tamén designa o lombo dunha doela, que adoita estar oculta por estar dentro da construción.
Contraponse coa voz intradorso.