proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Par ordenado

En matemáticas, un par ordenado é unha colección de dous elementos tal que un dos elementos pode ser distinguido como o primeiro e o outro como o segundo, aínda que o primeiro e o segundo elemento sexan o mesmo. Un par ordenado con primeiro elemento a e segundo b é usualmente escrito como (a, b). Dous pares ordenados cumpren: ( a, b )
( c, d ) ⟺ a
c ∧ b
d {\displaystyle (a, b)
(c, d)\iff a
c\land b
d} O conxunto de todos os pares ordenados nos cales o primeiro elemento vén dun conxunto X determinado e o segundo dun conxunto Y é chamado produto cartesiano de X e Y, escrito X × Y {\displaystyle X\times Y}. Listas ordenadas
Tríos ordenados e listas ordenadas son definidos recursivamente a partir da definición de par ordenado: un trío ordenado (a, b, c) pode ser definido como (a, (b, c)) ou como ((a, b), c); ou sexa, un par ordenado que contén outro par ordenado como elemento.
Esta abordaxe é espellada en linguaxes de programación: É posíbel representar unha lista de elementos como unha construción de pares ordenados aniñados. Por exemplo, a lista (12345) tórnase (1, (2, (3, (4, (5, {})))) ). A linguaxe de programación Lisp usa estas listas como a súa estrutura de datos primaria. Pares ordenados na teoría dos conxuntos
Na teoría dos conxuntos pura, onde existen soamente conxuntos, pares ordenados (a, b) poden ser definidos como o conxunto ( a, b )
{ { a }, { a, b } } {\displaystyle ~(a, b)
\{\{a\}, \{a, b\}\}} Esa definición ten o nome de par de Kuratowski, e é ben básica, porque require apenas poucos axiomas para poder ser formulada (o axioma da extensión, o axioma da separación e o axioma do par ). A afirmación de que x sexa o primeiro elemento dun par ordenado p pode entón ser formulada como ∀ Y ∈ p: x ∈Y
e que x sexa o segundo elemento de p como (∃ Y ∈ p: x ∈ Y) ∧ (∀ Y1 ∈ p, ∀ Y2 ∈ p: Y1 ≠ Y2 → (x ∉ Y1 ∨ x ∉ Y2)).
Note que esa definición aínda é válida para o par ordenado p
(x, x)
{ {x}, {x, x} }
{ {x}, {x} }
{ {x} }; neste caso a declaración (∀ Y1 ∈ p, ∀ Y2 ∈ p: Y1 ≠ Y2 → (x ∉ Y1 ∨ x ∉ Y2)) é trivialmente verdadeira, dado que nunca acontece que Y1 ≠ Y2.
Na formulación usual ZF da teoría dos conxuntos incluíndo o axioma da regularidade, un par ordenado (a, b) pode tamén ser definido como o conxunto {a, {a, b}}. De todas as formas, axioma da regularidade é necesario, dado que sen el, é posíbel considerar conxuntos x e z tales que x
{z}, z
{x}, e x ≠ z. Entón temos que (x, x)
{x, {x, x}}
{x, {x}}
{x, z}
{z, x}
{z, {z}}
{z, {z, z}} (z, z)
malia querermos (x, x) ≠ (z, z).
Paraboloide hiperbólico

Un paraboloide hiperbólico é unha superficie reglada, alabeada, triaxial e de plano director. É reglada porque contén infinitas rectas;
É alabeada porque non é desenvolvible nun plano;
É triaxial porque ten tres directrices rectas;
É de plano director porque unha das súas tres directrices é impropia (está no infinito).
O paraboloide hiperbólico tamén se denomina cadeira de montar debido á súa peculiar forma. Formas de xeración
Existen dous xeitos de xerar un paraboloide hiperbólico:
A primeira é como superficie reglada, trasladando a xeratriz recta sobre as dúas directrices propias.
A segunda é trasladando unha parábola de xeito que o seu vértice percorra unha segunda parábola. As dúas parábolas están situadas en planos perpendiculares entre si e teñen a concavidade en sentidos opostos. Cortes con planos
Cortando un paraboloide hipérbólico por un plano vertical (paralelo ao plano OXZ ou ao OYZ) obtense unha parábola. Cortándoo por un plano horizontal (paralelo ao plano OXY) obtense unha hipérbole. Se este plano horizontal pasa xusto polo denominado punto de cadeira, entón obtéñense dúas rectas que se cortan no devandito punto. Fórmula matemática
( x a ) 2 − ( y b ) 2 − z
0 {\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}-\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}-z
0\, \! }
Paracetamol/hidrocodona

O paracetamol/hidrocodona é unha asociación farmacéutica (con nomes comerciais: Anexsia, Lorcet, Vicodin, Vicodina, entre outros) composta por unha combinación de paracetamol (acetaminofeno) e hidrocodona. Utilízase no alivio e control da dor aguda, crónica, postoperatoria e cancerosa. Na cultura popular
Na serie House, o protagonista Dr. Gregory House é adicto ao Vicodin, chegando a ter problemas e o arrestan por abuso de drogas.
Paracryptodira

Os paracriptódiros (Paracryptodira) son unha infraorde extinta de da orde dos Testudines, orde de réptiles que inclúe ás tartarugas. Inicialmente considerada como unha suborde irmán do grupo dos criptódiros (Cryptodira), agora considéranse como unha liñaxe moi primitiva dentro dos Cryptodira, de acordo co máis común uso deste último taxon. Algúns criptódiros algo menos primitivos (por exemplo, as denominadas "tartarugas cornudas", familia Meiolaniidae) así como as formas actuyalmente viventes conforman o grupo Eucryptodira.
De acordo co concepto hoxe en desuso, os paracriptódiros comprendían dúas familias do cretáceo, a dos pleurostérnidos (Pleurosternidae) e a dos bénidos (Baenidae). Exemplares da primeira acháronse en América do Norte, Europa e, posibelmente, en Asia, mentres que a segunda coñécese só en Norteamérica.
De acordo co moderno entendemento, as familias Macrobaenidae e Neurankylidae separáronse da dos Baenidae para formaren as tres a superfamilia dos Baenoidea, cuxa monofilia, porén, require ser confirmada. Adicionalmente, existen un certo número de familias máis basais, así como algúns taxons de posición incerta no que concirne a Baenoidea: Kallokibotiidae
Mongolochelyidae
Pleurosternidae
Solemydidae
Os Macrobaenidae, outro grupo de criptódiros que pode ser realmente unha agregación parafilética, son ás veces situados tamén, parcial ou totalmente, entre os paracriptódiros. Características
Os paracriptódiros teñen unha exposición reducida prefrontal na superficie dorsal do cranio, unha reducida fenestra perilinfática e unha crista supraoccipital secundariamente reducida. No cranio, o foramen posterior do canal carotídeo interior localízase nunha posición media ao longo da superficie da sutura basisfenoide-pterigoide. Filoxenia
└─o Testudines ou Rhaptochelydia └─o Casichelydia ├─o Pleurodira │ └─o Eupleurodira │ └─o Pelomedusoides │ └─o Pelomedusoidea │ └─o Podocnemidoidea └─o Cryptodira └─o Selmacryptodira ├─o Paracryptodira (extinta) └─o Eucryptodira └─o Centrocryptodira └─o Polycryptodira └─o Procoelocryptodira ├─o Chelonioidea │ └─o Dermochelyoidea └─o Chelomacryptodira ├─o Testudinoidea └─o Trionychoidea
Parada cardiorrespiratoria

Unha parada cardiorrespiratoria é un cesamento da respiración e da circulación funcional do sangue por mor dun fallo do corazón en contraer correctamente. Pode deberse por diversas causas, algunhas das máis típicas son afogamento por inmersión ou shock eléctrico, efectos de anestesia e outros fármacos e o esforzo físico extremo.
A parada cardiorrespiratoria implica a detención da circulación do sangue e polo tanto implica a detención da subministración de osíxeno ó cerebro. Se un paciente entra neste estado a morte é inminente, polo tanto require de intervención inmediata a través de reanimación cardiopulmonar (RCP), que consiste nunha masaxe cardíaca e de respiración artificial.
Paradigma (lingüística)

O paradigma é o conxunto de formas que serven como modelo nos diversos campos de flexión. O termo aplícase con moi variada extensión. Así, o paradigma dunha declinación consiste na enumeración ordenada convencionalmente de todas e cada unha das formas que un tema, adoptado como modelo, presenta nos diversos casos gramaticais. O paradigma da categoría de número e persoa consiste na enumeración convencionalmente ordenada das formas que presentan os tempos verbais.
Así a todo, frecuentemente, ó opor sintagma a paradigma, oponse eixo sintagmático (ou eixo da segmentación) a eixo paradigmático ou eixo da conmutación, e o paradigma pasa a ser o conxunto de palabras que poden ser conmutadas por aquela que foi escollida para ser empregada no sintagma. Pódese logo falar do paradigma dos substantivos singulares, do paradigma dos adxectivos que expresan o sema de cor, .. .
Paradigmas dos verbos irregulares galegos

Os paradigmas dos verbos irregulares son os seguintes:
Paradiástole

A paradiástole é un recurso estilístico do compoñente morfosintáctico, que actúa por acumulación.
Consiste en acumular expresións con significados próximos opoñéndoas entre elas.
Paradoxo EPR

En mecánica cuántica, o paradoxo EPR ou paradoxo de Einstein - Podolski - Rosen é un experimento mental que cuestionou as ideas sobre a relación entre os valores observados das cantidades físicas e os valores que poden ser explicados por unha teoría física. EPR significa "Einstein, Podolski e Rosen", que presentaron o experimento mental en 1935 nun artigo para argumentar que a mecánica cuántica non é unha teoría física completa. Segundo os seus autores, o experimento EPR produce unha dicotomía. Ou: O resultado dunha medición feita nunha parte A dun sistema enorme ten un efecto non local sobre a realidade física doutra parte B distante, no sentido de que a mecánica cuántica pode predicir os resultados das medicións realizadas no B, ou. ..
A mecánica cuántica é incompleta no sentido de que algún elemento da realidade física correspondente a B non pode ser explicado pola mecánica cuántica (é dicir, é necesaria unha nova variable para dar conta deste elemento.
Como máis tarde demostrou John S. Bell, a noción de "elementos da realidade" non se pode introducir sen afectar ás predicións da teoría. É dicir, non se pode completar a mecánica cuántica con estes "elementos", porque deste xeito leva a algunhas contradicións lóxicas.
Einstein nunca aceptou a mecánica cuántica como unha teoría "real" e completa da física, e loitou até o final da súa vida por unha interpretación que puidese cumprir coa relatividade sen cumprir cos principios de indeterminación de Heisenberg. Como dixo unha vez: “Deus non xoga aos dados”, referíndose á escéptica interpretación de Copenhaguen da mecánica cuántica, segundo a cal non hai realidade física obxectiva que non sexa a revelada pola medición e a observación.
O paradoxo EPR refírese ao feito de que, mentres que o coñecemento segundo a nosa intuición do mundo é local, a mecánica cuántica é non local. Se queremos actuar sobre un obxecto, temos que movelo coa man, ou podemos facer que outro obxecto o mova. Tamén podemos actuar sobre obxectos mediante fíos, ou con ondas de radiofrecuencia, pero todos estes métodos son locais porque facemos que un obxecto actúe sobre outro e este sobre outro ata conseguir o efecto desexado. En cambio, en mecánica cuántica, se temos dúas partículas entrelazadas, a medición do estado cuántico dunha propiedade dunha das partículas fai que esa partícula colapse nun determinado estado, co cal coñecemos inmediatamente o estado da outra partícula enredalada, por moi lonxe que estea do primeiro, ou aínda que, no medio, haxa outros obxectos.
Paradoxo da información en buratos negros

O paradoxo da información nos buracos negros resulta da suma de efectos previsibles en varias teorías que implican as leis dun universo imaxinario coas leis da relatividade xeral e da mecánica cuántica igualmente deducidas.
A información procedente dos buratos negros é un dos efectos que xerou controversia entre os científicos, xa que a información á que se adaptan os sentidos humanos depende da enerxía electromagnética, é dicir, da luz, e de como os buratos negros atraen tanta materia como a enerxía da luz non hai forma de confirmalos ou saber da súa existencia tanto no macro como no microcosmos. Ecuación
A entropía dun burato negro vén dada pola seguinte ecuación: S
c 3 k A 4 ℏ G {\displaystyle S
{\frac {c^{3}kA}{4\hbar G}}} Onde S representa a entropía, c a velocidade da luz, k a constante de Boltzmann, A a superficie do horizonte de eventos, ħ a constante de Planck e G a constante gravitacional.
Paradoxo de Condorcet

O paradoxo de Condorcet ou paradoxo da votación é unha disxunción entre as preferencias do grupo e as preferencias individuais formulada por Condorcet (científico e matemático francés do século XVIII).
Un individuo que pertence a un grupo mesmo cando ten preferencias que son consistentes (completas e transitivas), iso non é necesariamente verdadeiro para o grupo. É dicir, as preferencias colectivas poden ser cíclicas (non transitivas), mesmo se as dos votantes individuais non o foran. Isto é paradoxal, pois quer dicir que o desexo da maioría pode entrar en conflito con todos, isto é así porque as maiorías están feitas de grupos diferentes de individuos.
Por exemplo, supoñamos que temos tres candidatos, A, B e C, e hai tres votantes coas preferencias a seguir (listamos os candidatos en orde decrecente de preferencia): Votante 1: A B C
Votante 2: B C A
Votante 3: C A B
Se C for escolleito como gañador, podería argumentarse que debería selo B no seu lugar, pois dous votantes (1 e 2) prefiren B antes que C. Porén, polo mesmo argumento A é preferido a B, e C é preferido a A, pola marxe de 2 a 1 en cada caso. Tentar unha regra de maioría non fornece un gañador claro.
Mesmo, se a elección fose entre os tres votantes como os únicos participantes, ninguén gañaría baixo unha regra de maioría, pois resultaría empate onde cada candidato tería só un voto. Porén, o paradoxo describe que unha persoa que reduce alternativas pode guiar a elección de xeito esencial: por exemplo, se os votantes 1 e 2 escollen os seus candidatos preferidos (A e B respectivamente), e o votante 3 abandona o seu voto por C, o votante 3 pode escoller entre A ou B e converterse no xuíz.
Cando un método de Condorcet é empregado para determinar unha elección, un paradoxo de Condorcet entre os sufraxios pode significar que a elección non ten un gañador de Condorcet. As moitas variantes do método de Condorcet diferéncianse en como o método resolve tales ambigüidades circulares cando xorden para determinar un gañador. Obsérvese que no exemplo fornecido (un de moitos e moi simple) non hai resolución determinista e definitiva xa que cada candidato fica nunha situación exactamente simétrica.
Paradoxo de Epiménides

O paradoxo de Epiménides é un paradoxo, relacionado coa filosofía e a lóxica. É un paradoxo falsídico, xa que aparenta autocontradecirse de se seguir un razoamento, pero pódese mostrar que ese razoamento non é correcto. Atribúese a Epiménides afirmar: Todos os cretenses son uns mentiráns. Sabendo que el mesmo era cretense, dicía Epiménides a verdade?
A primeira vista parece que a afirmación se contradí, xa que Epiménides está afirmando que mente. Isto non é realmente certo, xa que malia que a afirmación non pode ser certa, si podería ser falsa. Se supoñemos que é certa, Epiménides si está afirmando que, como calquera cretense, está mentindo, e polo tanto a afirmación sería falsa, e alcanzaría unha autocontradición. Pero se supoñemos que é falsa, non alcanzamos unha contradición, xa que se a afirmación Todos os cretenses menten é falsa, significa que hai polo menos un cretense, non necesariamente Epiménides, que di a verdade. Polo tanto, é perfectamente posible que a afirmación sexa falsa, e a afirmación non é un verdadeiro paradoxo.
Paradoxo de Grelling-Nelson

O paradoxo de Grelling-Nelson é un paradoxo verbal formulado en 1908 por Kurt Grelling e Leonard Nelson. É unha reformulación do paradoxo do barbeiro e do paradoxo de Russell.
O paradoxo utiliza as palabras inventadas "autolóxico" e "heterolóxico". Unha palabra é autolóxica se se describe a si mesma. Por exemplo "real" é autolóxica, xa que a palabra "real" é real. "Sofisticado" tamén é autolóxica.
As palabras que non son autolóxicas denomínanse heterolóxicas. "Longo" é unha palabra heterolóxica, do mesmo xeito que "monosilábico". A pregunta, que aparece inmediatamente, é: ¿É "heterolóxico" heterolóxica? Non hai unha resposta consistente: se o é, entón non o é, e se non o é, entón éo.
Paradoxo de Jevons

O paradoxo de Jevons, denominado así polo seu descubridor, William Stanley Jevons, afirma que á medida que o perfeccionamento tecnolóxico aumenta a eficiencia coa que se usa un recurso, o máis probábel é que aumente o consumo dese recurso, no canto de diminuír. Concretamente, o paradoxo de Jevons implica que a introdución de tecnoloxías con maior eficiencia enerxética poden, finalmente, aumentar o consumo total de enerxía.
Na súa obra de 1865 titulada The Coal Question (a cuestión do carbón) Jevons observou que o consumo do carbón subiu en Inglaterra despois de que James Watt introducise a máquina de vapor alimentada con carbón, que melloraba en gran maneira a eficiencia do primeiro deseño de Thomas Newcomen. As innovacións de Watt converteron o carbón nun recurso con maior eficiencia en relación co custo, facendo que se incrementase o uso da súa máquina de vapor nunha ampla gama de industrias. Iso, á súa vez, fixo que aumentase o consumo total de carbón, aínda que a cantidade de carbón necesaria para cada aplicación concreta caese.
A observación de Jevons non é un paradoxo lóxico, mais segue a considerarse como un paradoxo pois oponse á intuición común de que a mellora da eficiencia implica unha redución no consumo dun recurso.
Paradoxo de Olbers

O paradoxo de Olbers, tamén coñecido como o paradoxo da noite escura ou o paradoxo de Olbers e Cheseaux, é un argumento en astrofísica e cosmoloxía física que di que a escuridade do ceo nocturno entra en conflito coa asunción dun universo estático infinito e eterno. No caso hipotético de que o universo sexa estático, homoxéneo a grande escala e poboado por un número infinito de estrelas, calquera liña de visión dende a Terra debe rematar na superficie dunha estrela e, polo tanto, o ceo nocturno debería estar completamente iluminado e moi brillante. Isto contradí a escuridade observada e a falta de uniformidade do ceo nocturno.
A escuridade do ceo nocturno é unha das probas dun universo dinámico, como o modelo do big-bang. Ese modelo explica a falta de uniformidade de brillo observada argumentando coa expansión do universo, o que aumenta a lonxitude de onda da luz visible orixinada do Big Bang a escala de microondas mediante un proceso coñecido como desprazamento ao vermello. A radiación de fondo cósmico de microondas resultante ten lonxitudes de onda moito máis longas (milímetros en lugar de nanómetros), que parecen escuras a simple vista e brillantes para un receptor de radio.
Ofrecéronse outras explicacións para o paradoxo, pero ningunha ten unha ampla aceptación na cosmoloxía. Aínda que non foi o primeiro en describilo, o paradoxo recibe o nome popularmente do astrónomo alemán Heinrich Wilhelm Olbers (1758–1840).
Paradoxo de San Petersburgo

En teoría da probabilidade e teoría de decisións, o Paradoxo de San Petersburgo é un paradoxo que mostra unha variábel aleatoria cuxo valor é, cunha probabilidade alta, moi baixo, mais cun valor agardado infinito. Nesta situación, a teoría de decisións parece recomendar unha acción que ningunha persoa racional seguiría. Esa aparencia desaparece cando se ten en conta a utilidade.
O paradoxo foi enunciado por Daniel Bernoulli en 1738. Formulación
Proponse un xogo de azar no que pagas unha aposta inicial fixa. Consiste no lanzamento dunha moeda repetidamente ata que aparece a primeira "cara". Unha vez aparece, gañas 1 céntimo se a cara aparece no primeiro lanzamento, 2 céntimos se aparece no segundo, 4 céntimos se aparece no terceiro, 8 no cuarto etc. , dobrando o premio en cada lanzamento adicional. Así, gañarías 2k−1 céntimos se a moeda debe lanzarse k veces.
¿Canto estarías disposto a pagar para xogar a este xogo? Comentario
A probabilidade de que a primeira "cara" apareza no lanzamento k é de: p k
12 k. {\displaystyle p_{k}
{\frac {1}{2^{k}}}. } A probabilidade de que gañes máis de $10. 24 (por exemplo, 210 céntimos) é menor que unha entre mil. A probabilidade de que gañes máis de $1 é menor que unha entre cen. A pesar diso ¡o valor agardado do premio é infinito!
Para calculalo: E
∑ k
1 ∞ p k 2 k − 1
∑ k
1 ∞ 12
∞. {\displaystyle E
\sum _{k
1}^{\infty }p_{k}2^{k-1}
\sum _{k
1}^{\infty }{1 \over 2}
\infty. } Esta suma diverxe a infinito. Así, de acordo á teoría tradicional do valor agardado, non importa canto pagues por entrar no xogo, porque sairás gañando a longo prazo (imaxina pagar 1 mil millóns cada vez, para gañar a maior parte das veces só un par de céntimos). A idea consiste en que as raras ocasións nas que gañes unha cantidade elevada pagarán sobradamente os centos de billóns que terás que pagar para xogar.
Se se aplica inxenuamente a teoría de decisións sen ter en conta a utilidade, obtense que pagaría a pena investir en calquera aposta inicial, sen importar a súa contía. Na práctica, ningunha persoa racional pagaría máis duns poucos céntimos para xogar.
Débese considerar ademais que ninguén ten nin o tempo nin o diñeiro necesario para xogar unha e outra vez para chegar ao longo prazo, ou aínda a unha aproximación boa do mesmo.
Paradoxo de Teseo

O Paradoxo de Teseo, tamén coñecido como O barco de Teseo, é un paradoxo de substitución.
Segundo unha lenda grega: "O barco onde volveron (desde Creta) Teseo e os mozos de Atenas tiña trinta remos, e os atenienses conservábano desde a época de Demetrio de Falero, xa que retiraban as táboas estragadas, poñendo unhas novas e máis resistentes no seu canto, de xeito que este barco se convertera nun exemplo entre os filósofos; un grupo defendía que o barco continuaba a ser o mesmo, mentres o outro aseguraba que xa non o era".
Existe ademais unha pregunta adicional: se as partes substituídas se almacenasen, e logo foran usadas para reconstruír o barco ¿cal deles - se o é algún - sería o barco orixinal de Teseo?
Paradoxo do aniversario

O paradoxo do aniversario establece que se hai 23 persoas reunidas hai unha probablidade do 50, 7% de que polo menos dúas persoas delas fagan os anos o mesmo día. Para 60 ou máis persoas a probabilidade é maior do 99%. Obviamente é do 100% para 367 persoas (tendo en conta os anos bisestos). En sentido estrito isto non é un paradoxo xa que non é unha contradición lóxica; é un paradoxo no sentido de que é unha verdade matemática que contradi a común intuición. Moita xente pensa que a probabilidade é moito máis baixa, e que fan falla moitas máis persoas para que se alcance a probabilidade do 50%. Cálculo da probabilidade
Calcular esta probabilidade é o problema do aniversario. A teoría foi descrita na American Mathematical Monthly en 1938 na teoría de Estimación do total de poboación de peixes nun lago de Zoe Emily Schnabel, baixo o nome de captura-recaptura estatística.
A chave para entende-lo paradoxo do aniversario é pensar que hai moitas probabilidades de atopar parellas que fagan anos o mesmo día. Especificamente, entre 23 persoas, hai 23×22/2253 pares, cada un deles un candidato potencial para cumpri-lo paradoxo. Hai que entender que se vostede entrase nunha habitación con 22 persoas, a probabilidade de que calquera cumpra anos o mesmo día que vostede, non é do 50%, é moito máis baixa. Isto é debido a que agora só hai 22 pares posibles. O problema real do paradoxo do aniversario consiste en preguntar se o aniversario de calquera das 23 persoas coincide co aniversario dalgunha das outras persoas.
Para calcula-la probabilidade aproximada que nunha habitación de n persoas, que polo menos dúas fagan anos o mesmo día, sen contar anos bisestos e os xemelgos, e asumimos que existen 365 aniversarios que teñen a mesma probabilidade. O truco é calcular primeiro a probabilidade de que n aniversarios sexan diferentes. Esta probabilidade vén dada por: p
364365 ⋅ 363365 ⋅ 362365 ⋯ 365 − n + 1365 {\displaystyle p
{\frac {364}{365}}\cdot {\frac {363}{365}}\cdot {\frac {362}{365}}\cdots {\frac {365-n+1}{365}}} porque a segunda persoa non pode ter o mesmo aniversario que o primeiro (364/365), a terceira persoa non pode ter o mesmo aniversario que as dúas primeiras (363/365) etc. Usando notación factorial, pode ser escrita como: p
365! 365 n ( 365 − n )! {\displaystyle p
{365! \over 365^{n}(365-n)! }} para n ≤ 365, e 0 para n > 365.
Agora, 1 - p é a probabilidade de que polo menos dúas persoas teñan o mesmo día de aniversario. Para n
23 obtense unha probabilidade de ao redor de 0, 507. En contraste, a probabilidade de que calquera nunha habitación de n persoas teñan o mesmo día de aniversario que vostede está dada por: 1 − ( 364365 ) n {\displaystyle 1-\left({\frac {364}{365}}\right)^{n}} que para n
22 só dá ao redor de 0, 059, e necesitaríase polo menos unha n de 253 para dar un valor de 0, 5.
Paradoxo do cabalo

Denomínase paradoxo do cabalo á demostración (falsa) da seguinte proposición: Tódolos cabalos son da mesma cor.
Para iso emprégase o principio de indución matemática.
Como caso base, podemos observar que nun conxunto que contén a un único cabalo, todos os cabalos son claramente da mesma cor. Agora supoñemos que a proposición é certa para todos os conxuntos de tamaño inferior a n e para os de tamaño n. Se hai n+1 cabalos nun conxunto, retiramos un cabalo para obter un conxunto resultante de n cabalos, e pola suposición de indución, todos os cabalos nese conxunto son da mesma cor. Queda demostrar que esta cor é a mesma ao do cabalo que retiramos. Pero é doado, o que temos que facer é devolver o primeiro cabalo, retirar outro e aplicar outra vez o principio de indución a este conxunto de n cabalos. Así todos os cabalos nun conxunto de n+1 cabalos son do mesma cor. Polo principio de indución, establecemos que todos os cabalos son da mesma cor.
O erro na "demostración" anterior pódese localizar sinxelamente se se pensa un pouco: realiza a suposición implícita de que os dous subconxuntos de cabalos aos que aplicamos a suposición de indución teñen un elemento común, pero isto falla cando n 2. Este paradoxo é simplemente o resultado dun razoamento erróneo. Mostra así os problemas que se producen cando se deixan de considerar casos específicos para os que unha proposición xeral pode ser falsa.
Paradoxo dos xemelgos

O Paradoxo dos xemelgos, ou Paradoxo de Langevin, é un experimento mental envolvendo a dilatación temporal proposta na Relatividade restrita. Da dilatación temporal
A Teoría da relatividade prevé que dado un referencial inercial S e outro referencial inercial S tal que S se move con velocidade constante v en relación a S por medio dunha Transformación de Lorentz entre referenciais atopamos a relación entre as coordenadas x, y, z e t do sistema S e as coordenadas x', y', z e t.
Usando a transformación de Lorentz para o tempo obtemos Δ t
t ′ − t 0 ′ 1 − v 2 / c 2. {\displaystyle \Delta t
{\frac {t'-t_{0}'}{\sqrt {1-v^{2}/c^{2}}}}. } Como v é obrigatoriamente menor que c temos que para o corpo en movemento o tempo corre máis lentamente do que para o corpo en repouso. Do enunciado
Sexan dous xemelgos A e B idénticos, colocando o irmán A nunha nave espacial na cal el viaxará a unha velocidade moi próxima a c (velocidade da luz) - en canto o outro, B, permanece en repouso na Terra. Para B, a nave estase movendo e por conta disto el pode afirmar que o tempo está correndo máis lentamente para o seu irmán A que está na nave.
Analogamente, A ve a Terra afastarse de forma que el pode, da mesma forma, afirmar que o tempo corre máis lentamente para B.
Cando a nave retorna a Terra cal dos dous efectivamente está máis novo? Da solución
Existe unha quebra de simetría fundamental no problema, a saber, soamente o irmán B pode afirmar que estivo todo o tempo nun mesmo referencial inercial, a Terra.
O irmán A saíu do referencial de repouso da Terra e foi para un referencial movéndose a v, esa mudanza implica unha aceleración, e esta aceleración é a quebra de simetría pois en canto acelerado o referencial en que se atopa non é inercial e, consecuentemente, o estado de movemento do corpo pode determinarse.
Parafilético

En filoxenia (e tamén en lingüística) un grupo é parafilético cando inclúe o antepasado común dos seus membros, pero non a todos os descendentes deste. Esta situación denomínase parafilia (do grego παρά pará, "ao lado", "os que están ao lado", "cerca de", e φυλή phylé, "tribo", "grupo de individuos"). Un grupo parafilético fórmase cando a un clado (póla evolutiva) se lle subtraen un ou máis grupos holofiléticos.
As clasificacións tradicionais están cargadas de grupos parafiléticos, como criptógamas, invertebrados ou pónxidos. En cada un destes casos o grupo defínese pola exclusión dun grupo menor dentro doutro maior: as criptógamas son as plantas excluíndo as fanerógamas; os invertebrados, os animais se quitamos os vertebrados; os pónxidos son os antropoides cando quitamos os homínidos. Así, cada grupo aparece definido negativamente, por características que lle faltan, en vez de maneira positiva, polas características que comparten os seus membros.
A lexitimidade do uso de grupos parafiléticos na clasificación é moi discutida. Os que o defenden fano só para aqueles casos en que resulta un grupo de características ben definidas. Os que se opoñen alegan que só os grupos holofiléticos son lexítimos nunha clasificación evolutiva.
Baixo un certo concepto os grupos parafiléticos son chamados monofiléticos (grupos convexos, grupo de especies e o seu antepasado común, pero non todos os descendentes dese antepasado), igual que os holofiléticos (grupo que contén o antepasado común, todos os organismos que descenden del, e ningún outro organismo máis). Uso dos grupos parafiléticos
Os grupos parafiléticos utilizáronse moito nas taxonomías tradicionais e mesmo hoxe. Os partidarios da cladística non aceptan as agrupacións parafiléticas. Outros argumentan que os grupos parafiléticos dun clado excepto un clado menor con características moi diverxentes, son necesarios para unha clasificación comprensiva que inclúa os grupos extintos, xa que cada especie, xénero, familia etc. tivo que necesariamente orixinarse a partir doutra. Ereshefsky sinala que os taxons parafiléticos son o resultado dunha evolución por anaxénese (toda a poboación cambia a outra con características novas e desaparece a orixinal).
Por exemplo, os procariotas son parafiléticos porque o grupo exclúe a gran liñaxe de organismos que evolucionaron a partir deles, os eucariotas, aínda que o establecemento dos procariotas como grupo é moi útil porque ten unha significativa distinción claramente definida (non teñen núcleo celular) con respecto aos seus descendentes nucleados. Deste modo, aínda que os procariotas non son un clado, o termo é moi útil.
O termo grao evolutivo utilízase ás veces para eses grupos. Lingüística
En lingüística histórica tamén se utiliza o concepto de linguas parafiléticas para comparar a orixe dos distintos idiomas a partir doutros idiomas anteriores, dun xeito similar a como fai a cladística cos seres vivos. Por exemplo, as linguas formosanas forman un grupo parafilético das linguas austronesias, xa que o termo se refire ás nove pólas da familia de linguas austronesias que non son linguas malaio-polinesias e están restrinxidas á illa de Taiwán (Formosa).
Paragoxe

A paragoxe é un fenómeno fonolóxico consistente na adición dun fonema ou son na posición final dunha palabra ou secuencia fónica. Este fenómeno, tamén chamado epítese, pode darse ó longo da historia dunha lingua ou sincronicamente en diferentes variedades diatópicas. Nalgunhas linguas é un recurso habitual na adaptación de estranxeirismos, así o inglés cement adaptouse en ganda como sementi. A paragoxe en lingua galega
E paragóxico
O caso da adición dun "e paragóxico" é habitual no galego coloquial (e con máis liberdade aínda nas cancións tradicionais, para forzar a pronuncia paroxítona ou grave de xeito que a sílaba tónica sexa a penúltima) para verbos en infinitivo ou palabras rematadas en "-n", debido a que o galego foxe das sílabas trabadas polo seu pouco rendemento fonolóxico.
En si é un termo simple, pero que pode dar lugar a realidades que presentan lecturas moi diferentes. Cando a adición desa vogal na fala é de carácter sincrónico, considérase un vulgarismo: Moito che gusta comere.
Porén, cando para a captación da mesma pode desenvolverse unha valoración estética, a paragoxe pode converterse nunha licenza poética que posibilita o metro regular e a rima, e que, en casos como este verso de Rosalía de Castro, achega a fala popular: Todo é folgare.
Á hora de ser representada a paragoxe na escrita, reflíctese na mesma a lingua falada. Exemplos
Exemplos de paragoxe son *traballare, *comere, *falare, *mare, *corazone e moitos outros. A raíz do toxo verde
é moi mala de arrincare.
Os amorciños primeiros
son moi malos de olvidare.
Cal das ondiñas do mare
morren bicando na area,
así, amantiña, contigo,
así finarme eu quixera.
Parahsum

Parahsum foi un reino elamita efemeramente sometido por Rimush I de Akkad sobre o -2280, que talvez podería corresponder a Warakhshe ou Warakshe. Nel reinaba Abalgamas.
Paralaxe

A paralaxe é a desviación angular da posición aparente dun obxecto, dependendo do punto de vista elixido.
A paralaxe anual é definida como a diferenza de posición dunha estrela vista da Terra e do Sol. Como non podemos ver a estrela do Sol, a observación é feita entre dous puntos opostos da órbita da Terra e o resultado dividido por 2. O parsec é a distancia para a cal a paralaxe anual é dun segundo de arco ou arcseg. Un parsec é igual a 3, 26 anos luz.
A distancia dun obxecto en parsecs pode ser calculada do inverso da súa paralaxe. Por exemplo, a estrela mais próxima Alpha Centauri, ten unha paralaxe de 0. 750". Por tanto ela esta a unha distancia de 1/0. 750
1. 33 parsecs ou aproximadamente 4. 3 anos luz. A paralaxe fotográfica ou erro de paralaxe é o desaxuste existente entre o observado a través do visor e o captado polo obxectivo da cámara. Non se da en cámaras dixitais e réflex. No primeiro tipo, o visor é unha pantalla que capta exactamente o mesmo que o obxectivo, e nas réflex a paralaxe corríxese mediante un sistema de espellos. Este erro de paralaxe dase entón exclusivamente en cámaras compactas con visor directo.
Notas
Paralelepípedo

Un paralelepípedo é un poliedro de seis caras, en que cada unha delas é un paralelogramo, que son paralelos e iguais dous a dous. Tipos de paralelepípedos
Un paralelepípedo oblicuo é o que ningunha das súas arestas é perpendicular ás caras.
Un paralelepípedo recto é aquel que ten algunha das arestas perpendiculares a un par de caras. É tamén un prisma, no que as súas bases son paralelogramos. Casos particulares
Un paralelepípedo no que todas as súas bases son rectángulos, e por iso todas as súas caras son perpendiculares a unha a outra, é un ortoedro. É un tipo particular de paralelepípedo recto.
Un paralelepípedo no que todas as súas caras son rombos denomínase romboedro.
Un paralelepípedo no que todas as súas bases son cadradas é un hexaedro regular ou cubo. Paralelótopo
Coxeter chamou paralelótopo á xeneralización dun paralelepípedo en dimensións máis altas. Na literatura moderna, o termo paralelepípedo utilízase a miúdo tamén en dimensións superiores (ou finitas arbitrarias).
Concretamente no espazo n-dimensional chámase paralelótopo n-dimensional, ou simplemente n-paralelótopo (ou n-paralelepípedo). Así, un paralelogramo é un 2-paralelótopo e un paralelepípedo é un 3-paralelótopo.
As diagonais dun n-paralelótopo córtanse nun punto e están cortadas por este punto. A Inversión neste punto deixa o n-paralelótopo sen mudanzas. Vexa tamén Puntos fixos de grupos de isometría no espazo euclidiano.
Paralelismo (xeometría)

En xeometría, o paralelismo é unha relación que se establece entre calquera variedade linear de dimensión maior ou igual que 1 (rectas, planos, hiperplanos…). No plano cartesiano dúas rectas son paralelas se teñen a mesma pendente ou son perpendiculares a un dos eixes, por exemplo a función constante.
En xeometría afín, expresando unha variedade linear como V
p + E, con p punto e E espazo vectorial, dise que A
a + F é paralela a B
b + G se e só se F está contido en G ou G está contido en F, onde A e B son subvariedades lineares da mesma variedade linear V e F e G son subespazos vectoriales do mesmo espazo vectorial E. No plano (afín) (V
R 2 {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} ), tradúcese do seguinte xeito: dúas rectas son paralelas se teñen un mesmo vector director.
Nun espazo afín tridimensional, unha recta e un plano poden ser paralelos, e a coincidencia de variedades lineares é un caso particular de paralelismo. Así, dúas rectas, contidas nun plano, son paralelas se son a mesma recta (rectas coincidentes) ou, polo contrario, non comparten ningún punto.
De xeito análogo, no espazo, dous planos son paralelos se son o mesmo plano ou se non comparten ningunha recta. Rectas paralelas
Dúas rectas son paralelas se os seus vectores directores son paralelos, é dicir, se son linearmente dependentes.
Tamén se denominan así aqueles pares de liñas que nunca se unen ou cruzan.
Axioma de unicidadee
O axioma que distingue a xeometría euclidiana doutras xeometrías é o seguinte: Nun plano, por un punto exterior a unha recta pasa unha e só unha paralela a esa recta.
Propiedades
Dado o conxunto P de rectas no plano, podemos definir a relación binaria: ∥ {\displaystyle \parallel } que representamos do seguinte modo: a ∥ b, ∥ ( a, b ), ( a, b ) ∈ ∥ {\displaystyle a\parallel b\quad, \quad \parallel (a, b)\quad, \quad (a, b)\in \parallel } Sendo a, b, c rectas no plano P, cúmprese: Reflexiva: Toda recta é paralela a ela mesma: ∀ a ∈ P: a ∥ a {\displaystyle \forall a\in P: \quad a\parallel a} Simétrica: se unha recta é paralela a outra, aquela é paralela á primeira: ∀ a, b ∈ P: a ∥ b ⟶ b ∥ a {\displaystyle \forall a, b\in P: \quad a\parallel b\longrightarrow \quad b\parallel a} Estas dúas propiedades dedúcense da intersección de conxuntos e non dependen do axioma de unicidade. Transitiva: se unha recta é paralela a outra, e esta á súa vez é paralela a unha terceira, a primeira é paralela á terceira: ∀ a, b, c ∈ P: ( a ∥ b ∧ b ∥ c ) ⟶ a ∥ c {\displaystyle \forall a, b, c\in P: \quad {\Big (}\; a\parallel b\; \land \; b\parallel c\; {\Big )}\longrightarrow \quad a\parallel c} Polo tanto a relación de paralelismo entre rectas do plano é unha relación de equivalencia. Estas mesmas propiedades pódense comprobar no conxunto de planos paralelos no espazo.
Teoremas
Nun plano, dúas rectas perpendiculares a unha terceira son paralelas entre elas.
Nun plano, se unha recta corta outra recta, entón corta todas as paralelas desta.
As demostracións destes dous teoremas e da terceira propiedade empregan o axioma de unicidade.
Paralelo

Denomínase paralelo ao círculo formado pola intersección da esfera terrestre cun plano imaxinario perpendicular ao eixo de rotación da Terra.
Sobre os paralelos, e a partir do meridiano orixe (Greenwich), medimos a lonxitude (arco de circunferencia expresado en graos sexaxesimais); esta poderá ser leste ou oeste, en función do senso de medida da mesma.
Existen cinco paralelos que determinan unha posición concreta da órbita terrestre no seu desprazamento ao redor do Sol e que por iso reciben un nome particular: Círculo Polar Ártico (66, 5° N)
Trópico de Cáncer (23, 27° N)
Ecuador (0° latitude)
Trópico de Capricornio (23, 27° S)
Círculo Polar Antártico (66, 5° S)
A Terra fica dividida así en cinco zonas: Unha zona tórrida comprendida entre os trópicos e que o ecuador divide en dous: norte e sur.
Dúas zonas temperadas comprendidas entre os trópicos e os círculos polares.
Dúas zonas glaciares comprendidas entre os círculos polares e as polares.
A zona tórrida coincide coa máxima e mínima declinación do Sol, atinxindo grandes alturas e culminando no cénit (altura máxima no ceo) dúas veces ao ano. Os raios solares inciden case perpendicularmente nesta zona e é por iso que é a máis calorosa. Nas zonas temperadas os raios inciden máis oblicuamente e o Sol nunca culmina no cénit, por iso son menos calorosas que a anterior. Nas zonas glaciares os raios inciden moi oblicuamente, quentando moi pouco. Nestas zonas os días e as noites teñen unha duración maior a medida que aumenta a latitude. Nos polos as noites e os días teñen unha duración de seis meses.
Paralelo 10° N

O Paralelo 10° N é unha liña xeográfica imaxinaria localizada enriba do Ecuador e debaixo do Trópico de Cáncer e que indica a latitude 10 °N.
Atravesa 3 continentes e 22 países: Guinea, Serra Leoa, Costa do Marfil, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benín, Nixeria, Chad, República Centroafricana, Sudán do Sur, Etiopía e Somalia (África); Costa Rica, Colombia e Venezuela, (América); India, Myanmar, Malaisia, Vietnam e Filipinas (Asia).
Paralelo 10° S

O Paralelo 10º S é unha liña xeográfica imaxinaria localizada debaixo do Ecuador e enriba do Trópico de Capricornio e que indica a latitude 10º S. Atravesa 3 continentes e 12 países: Países
África
Angola
República Democrática do Congo
Zambia
Malawi
Tanzania
América
Perú
Brasil
Bolivia
Asia
Indonesia
Oceanía
Papúa-Nova Guinea
Illas Salomón
Tuvalu
Paralelo 20° N

O Paralelo 20̊ N é unha liña xeográfica imaxinaria que fica localizada encima do Ecuador e abaixo do Trópico de Cáncer e que indica a latitude 20̊ N. Atravesa 3 continentes e 19 países: Países
África
Mauritania
Malí
Alxeria
Níxer
Chad
Libia
Sudán
América
México
Cuba
Bahamas
República Dominicana
Asia
Arabia Saudita
Omán
India
Myanmar
Tailandia
Laos
Vietnam
China
Paralichthys

Paralichthys é unha xénero de peixes teleósteos da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, o xénero tipo da familia dos paralictíidos.
O xénero comprende de 15 a 20 especies, segundo os autores, propias das costas atlánticas e pacíficas do continente americano e das asiáticas do Pacífico centrooriental, moitas delas de interese pesqueiro. Taxonomía
O xénero foi descrito en 1858 polo zoólogo estadounidense de orixe francesa Charles Frédéric Girard.
Etimoloxía
Paralichthys está formado polo elemento do latín científico paral-, derivado do termo do grego antigo παράλιος parálios, que significa "situado canda o mar", "costeiro" (como adxectivo), e "costa", "ribeira" (como substantivo), e o termo grego ἰχθύς ichthýs, "peixe". Literlamente: "os peixes que viven na beira do mar".
Especies
Na actuadlidade, no xénero recoñécense as seguintes especies: Paralichthys adspersus (Steindachner, 1867)
Paralichthys aestuarius C. H. Gilbert & Scofield, 1898
Paralichthys albigutta D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1882
Paralichthys brasiliensis (Ranzani, 1842)
Paralichthys californicus (Ayres, 1859)
Paralichthys delfini Pequeño & Plaza, 1987
Paralichthys dentatus (Linnaeus, 1766) - Rapante de verán.
Paralichthys fernandezianus Steindachner, 1903
Paralichthys isosceles D. S. Jordan, 1891
Paralichthys lethostigma D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1884
Paralichthys microps (Günther, 1881)
Paralichthys oblongus (Mitchill, 1815) - rapante de catro ollos.
Paralichthys olivaceus (Temminck & Schlegel, 1846) - Rapante xaponés.
Paralichthys microps (Günther, 1881)
Paralichthys orbignyanus (Valenciennes, 1839)
Paralichthys patagonicus D. S. Jordan, 1889
Paralichthys squamilentus D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1882
Paralichthys triocellatus A. Miranda-Ribeiro, 1903
Paralichthys tropicus Ginsburg, 1933
Paralichthys woolmani D. S. Jordan & T. M. Williams, 1897
Paralichthys olivaceus

Paralichthys olivaceus é unha especie de peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos paralictíidos, coñecida en galego como rapante xaponés.
É un peixe plano mariño propia das augas temperadas do noroeste do océano Pacífico que pode alcanzar máis de 1 m de lonxitude e un peso de 9 kg. É o peixe plano máis altamente estimado no Xapón. Taxonomía
A especie foi descrita por primeira vez en 1846 polo zoólogo danés Coenraad Jacob Temminck e polo seu colega alemán Hermann Schlegel, que a denominaron Hippoglossus olivaceus.
Por iso tamén se coñece polo sinónimo de Hippoglossus olivacues Temminck & Schlegel, 1846. Descrición
É un peixe plano de corpo ovalado, deprimido, sinistro (é dicir, cos dous ollos situados no lado esquerdo do corpo), de até 103 cm de lonxitude, e un peso máximo rexistrado de 9, 1 kg. A súa columna vertebral está formada por 30 vértebras. A aleta dorsal ten de 77 a 81 raios, e a anal entre 59 e 61.
É unha especie mariña, demersal, oceanódroma, que vive en fondos de entre os 10 e os 200 m de profundidade. Distribución
Distribúese polo Pacífico occidental, desde os 62° N e 1° N, e os 99° L e 163° L, nas costas do Xapón, Sakhalin, as illas Kuriles, a península de Corea até o mar da China Meridional. Pesca
O rapante xaponés é unha especie comestíbel e moi apreciada gastronomicamente, que é obxecto de activa pesca na súa área de distribución, a zona pesqueira 61, o Pacífico noroeste. Acuicultura
Esta é a especie máis común dos peixes criados en acuicultura en Corea, ademais d cultivarse tamén no Xapón e na China. A cría en catividade comezou a finais dos anos 1980, su a súa produción comercial a grande escala non comezou en Corea até a década de 1990.
No ano 2001 a produción do rapante xaponés, ou oliváceo, en Corea, alcanzou o 56, 1 % da produción total de peixes en acuicultura, que nese ano foi dun total de 29297 t, cun valor de 2935 billóns de wons surcoreanos.
Paralictíidos

A dos paralictíidos (Paralichthyidae) é unha familia de peixes teleósteos acantopterixios da orde dos pleuronectiformes e suborde dos pleuronectoideos.
Comprende numerosas especies principalmente mariñas, aínda que algunhas son habitantes de estuarios e incluso dos ríos, que están distribuídas polos océanos Atlántico, Índico e Pacífico.
Apareceron por primeira vez no rexistro fósil no mioceno, durante o terciario superior.
Varias das súas especies teñen certa importancia pesqueira, tanto para a pesca comercial coma a deportiva. Etimoloxía
O nome da familia, Paralichthyidae, está formado sobre a base do xénero tipo, Paralichthys, coa desinencia do latín científico ´-idae, empregada para formar os nomes das familias de animais.
O nome Paralichthys, pola súa parte, está formado polo elemento do latín científico paral-, derivado do termo do grego antigo παράλιος parálios, que significa "situado canda o mar", "costeiro" (como adxectivo), e " costa", "ribeira" (como substantivo), e o termo grego ἰχθύς ichthýs, "peixe". Literalmente: "os peixes que viven na beira do mar". Características
Morfoloxía
Son peixes planos sinistros, é dicir, que teñen os dous ollos no lado esquerdo da cabeza.
Non teñen raios espiñentos nin nas aletas pectorais nin nas pelvianas.
A base das aletas pelviana é curta e case simétrica.
Reprodución
A desova prodúcese con abandono da posta dos ovos, os cales teñen na xema un único glóbulo de aceite. Taxonomía
Segundo o WoRMS, a familia foi establecida en 1810 polo ictiólogo inglés Charles Tate Regan en "The origin and evolution of the teleostean fishes of the order Heterosomata", Annals and Magazine of Natural History 8: 484-496. Porén, outros autores atribúenlle a súa autoría, en 1937 ao francés Paul Chabanaud. [Cómpre referencia]
Na actualidade recoñécense n a familia os seguintes xéneros.
Paramento

Un paramento é cada unha das caras de todo elemento construtivo vertical, como paredes ou muros.
En cantaría e albanelaría, chámase paramento a cara exterior dunha parede de perpiaño ou ladrillo que compón os arcos e muros. En particular, chámanse así as que están facendo fronte e costas no arco chamadas respectivamente paramento anterior e paramento posterior, ou exterior e interior.
Paranarrador

Definición
Nunha obra literaria, un paranarrador é un narrador secundario. Cando hai un narrador secundario no discurso denomínase paranarrador (un narrador conta que un paranarrador narra algo). Ó paranarrador correspóndelle un paranarratario (un narrador conta a un narratario que un paranarrador narra algo a un paranarratario).
Exemplos en obras
Paranarratario

Nas obras literarias, o paranarratario é a persoa á cal un paranarrador conta unha historia: Cando hai un narrador secundario no discurso denomínase paranarrador (un narrador conta que un paranarrador conta un relato). Ó paranarrador correspóndelle un paranarratario (un narrador conta a un narratario que un paranarrador conta algo a un paranarratario).