Canon por copia privada

A remuneración compensatoria por copia privada ou canon por copia privada é unha taxa aplicada a diversos medios de gravación e cuxa recadación reciben os autores, editores, produtores e artistas, asociados a algunha entidade de xestión de dereitos de autor, en compensación polas copias que se fan dos seus traballos.
Contemplouse por primeira vez na lexislación española na Lei 22/1987, de 11 de novembro, de Propiedade intelectual. No artigo 25 do texto refundido da Lei de Propiedade intelectual española (Real Decreto Lexislativo 1/1996, de 12 de abril, durante o último goberno en funcións de Felipe González), tamén se regulou a pretensión compensatoria resultante dunha presunta afectación do dereito patrimonial de autores, editores, artistas, produtores audiovisuais e fonográficos, cando o comprador realiza copias para uso privado. A lei obriga a exercitar o cobro a través das entidades de xestión colectiva (SGAE, AIE e AGEDI). Por isto denomínase como un "dereito de remuneración de xestión colectiva forzosa".
O canon por copia privada cóbrase no estado español aos fabricantes e importadores dos equipos, aparatos e materiais que serven para a gravación de obras musicais o audiovisuais. Así e todo, a SGAE indica que a Lei de Propiedade intelectual considera responsables solidarios do pagamento da remuneración aos distribuidores, por xunto ou polo miúdo, sucesivos adquirentes, se na factura dos seus provedores non aparece desagregado o importe da remuneración.
En setembro de 2003 comezouse a aplicar aos CDs e DVDs virxes como resultado dun acordo entre as entidades de xestión de dereitos de autor (coa SGAE á fronte) e a ASIMELEC. Isto provocou gran balbordo porque resultaba evidente que estes soportes úsanse de ote para outras fins alleas á copia privada, e porque dito acordo negociouse sen a participación nin presenza de consumidores e autoridades.
Segundo as cifras que publica a propia SGAE, entre os anos 2003 e 2005 a súa recadación medrou case 12% e sitúase en 300 millóns de euros.
A reforma da Lei de Propiedade intelectual de 2006, prohibe expresamente o canon sobre o ADSL e sobre os discos duros, con algunhas limitacións[Cómpre referencia]. Contía do canon
A contía do canon segundo publica a Sociedad General de Autores y Editores, depende do tipo de equipo (analóxico ou dixital) e do destino do soporte. As tarifas vixentes na actualidade (xaneiro de 2008) son as seguintes: Equipos analóxicos
Son
Gravadores / reprodutores: 0, 60 € por unidade.
Soportes de gravación: 0, 18 €/hora ou 0, 0030005 €/minuto.
Vídeo
Gravadores / reprodutores: 6, 61 € por unidade.
Soportes de gravación: 0, 30 €/hora ou 0, 005006 €/minuto.
Equipos dixitais
Son
Reprodutores de son: 0, 60 € por unidade.
Soportes específicos de son: 0, 35 €/hora ou 0, 006 €/minuto.
Vídeo
Reprodutores de vídeo: 6, 61 € por unidade.
Soportes específicos de vídeo: 0, 70 €/hora ó 0, 011667 €/minuto.
Mixtos
Discos compactos (CD), regravables ou non: 0, 16 €/hora ou 0, 002667 €/minuto. Para estes soportes enténdese que unha hora de gravación equivale a 525, 38 megabytes. Nestes soportes estímase que o 87, 54% da recadación corresponde a reprodución sonora e o 12, 46% a visual ou audiovisual.
Discos versátiles (DVD), regravable ou non: 0, 30 €/hora ó 0, 011667 €/minuto. Para estes soportes enténdese que unha hora de gravación equivale a 2, 35 xigabytes. Neste caso estímase que é o 3, 43% o correspondente a reprodución sonora e o 96, 57% á audiovisual.
* Nota: Ao importe final hai que engadirlle o IVE.
A reforma da Lei de Propiedade intelectual aprobada en decembro de 2007 introduciu unhas novas tarifas, actualmente pendentes da súa publicación e entrada en vigor, para esta taxa que queda da seguinte forma: Estas cifras calculáronse sobre a base dos dados manexados polo Ministerio de Industria, Turismo e Comercio que estimaban os danos e perdas anuais correspondentes á modalidade de reprodución de obras divulgadas en forma de libros ou asimiladas é de 34786128 €, e o correspondente á modalidade de reprodución de fonogramas ou outros soportes sonoros e de reprodución visual ou audiovisual é de 75362883 €. Defensores do Canon
Independentemente da posible consideración económica destes conceptos (ingreso coercitivo, remuneración da propiedade intelectual, case-imposto etc. ) a Teoría económica indica que este incremento dos custos tradúcese necesariamente nun incremento de prezos en proporción ás elasticidades relativas de demandantes (consumidores) e ofertantes (neste caso, empresas cuxos produtos están suxeitos á exacción)[Cómpre referencia]. Adóitase considerar que debido ás características da demanda, os consumidores son os axentes económicos sobre os que se repercuten en maior medida estes custos engadidos [Cómpre referencia].
Segundo declararon os defensores do canon, este permite a protección da cultura autóctona e fomenta a aparición de novos talentos[Cómpre referencia]. Ademais expresaron que tamén deberíase estender ás liñas ADSL, routers/antenas WiFi e, de ser posible, a calquera outro soporte que permita o almacenamento, reprodución e distribución de obras musicais o audiovisuais (ex. discos duros, chaveiros USB)[Cómpre referencia]. Obxeccións ao canon
O canon foi moi contestado por moitos consumidores, dando lugar a distintas campañas, sobre todo en Internet. Estes consideran que o canon é arbitrario, xa que non hai control de qué obras musicais son realmente utilizadas cando se reparten os cartos os autores. Segundo os avogados da SGAE en diversas charlas sobre o tema, este repartimento realízase de forma proporcional á «importancia» do autor. O canon tamén a quen usa cintas, CD o DVD para gravar a súa propia música, datos persoais ou material que non pertenza a socios da SGAE. Este feito levou a suxerir aos detractores do canon que este vulnera a presunción de inocencia, garantida na Constitución Española, xa que presume que toda persoa que adquirir un soporte gravable virxe, vaino empregar para copiar material registrado. Segundo a lexislación, pódense definir excepcións ao canon para certas asociacións, aínda que na actualidade parece que nunca se aplicou.
Se a SGAE aplica nas súas estimacións dita relación de substitución (1 copia 1 venda), poderíase considerar que as valoracións de dito organismo referentes á minoración de ingresos derivadas da copia privada están, en enorme medida, sobrevaloradas e condicionadas polo interese de maximizar o canon. Se a SGAE corrixe esas cifras considerando que 1 copia < 1 venda, debería recoñecerse que non se está a formular correctamente o tema na súas declaracións públicas.
Houbo moitos casos en que se tratou de cobrar o canon a establecementos que puñan unicamente música de autores alleos á SGAE, ou se ameazou con denunciar aos mantedores de páxinas que distribuían música con permiso dos seus autores, ou da que eran autores.