Herba limoeira

A herba limoeira (Cymbopogon citratus), é unha especie de herba pertencente á familia das poáceas, con aroma a limón, de talo moi ramificado e follas lineares agrupadas na base, da que se utilizan as raíces e as follas como condimento e en infusión. Desta planta tírase a esencia ou aceite chamado de citronela. Descrición
É unha planta herbácea, perenne, aromática e robusta que se propaga por esgallos e pertence á familia das gramíneas. As flores reúnense en espículas de 30–60 cm de lonxitude formando acios. As follas son moi recendentes e alongadas como listóns, ásperas, de cor verde clara que abrollan dende o chan formando matas mestas. As flores están agrupadas en espigas e vense dobradas como as follas. Distribución e hábitat
É natural da India, Ceilán e Malaisia. Na actualidade cultívase como planta medicinal en zonas tropicais e subtropicais, incluíndo as Illas Canarias.
A herba limoeira medra en climas temperados e cálidos. Require para o seu crecemento a presenza de luz. Resiste as severidades do inverno, xa que atura choivas, mais non en exceso. Non atura as brétemas ou neboeiros. Cultivo
Cómpre arranxar o solo 40 días antes da plantación, xa que este debe estar en condicións óptimas para o bo crecemento da planta; cómpre polo tanto afondar na terra até 30 centímetros para facilitar o crecemento da raizame. Limpar toda a maleza. Despois de plantar facer regas periódicas e fertilizar con materia orgánica (esterco) e xofre. Usos
Úsase na cociña asiática, especialmente na tailandesa ou taí.
Científicos da Universidade de Kyoto, no Xapón, concluíron que o aceite esencial de Cymbopogon citratus demostrou plenamente a súa efectividade contra a bacteria Helicobacter pylori, sen que dita bacteria presentase resistencia ao tratamento con este aceite esencial.
O aceite esencial úsase moito como repelente de insectos, especialmente mosquitos (atopamos a esencia en candeas, por exemplo). Malia este efecto, é pola contra, atraente das abellas, polo que se utiliza para recuperar enxames.
Ten efecto conservante sobre algúns alimentos. Propiedades
Da herba limoeira obtense o óleo esencial denominado citronela. A cantidade de aceite esencial da planta varía de mes en mes ao longo do ano, sendo os meses de xuño, xullo e agosto cando máis óleo produce por mor da calor. É carminativo, dixestivo e para o tratamento de flatulencia.
En infusión utilízase como tónico aromático e febrífugo.
Os compoñentes activos principais do seu extracto, xeraniol e citronelol, son antisépticos e conférenlle propiedades funxistáticas e incluso bactericidas. Taxonomía
Cymbopogon citratus foi descrita por (DC. ) Stapf e publicado en Bulletin of Miscellaneous Information Kew 1906: 322, 357. 1906. Etimoloxía Cymbopogon: nome xenérico que deriva do grego kumbe
(barco) e pogon
(barba), refiríndose ás moitas arestas e espatas que lembran aos barcos.
citratus: epíteto latino que significa "con recendo de limón". Sinonimia Andropogon cerifer Hack.
Andropogon citratus DC.
Andropogon citratus DC. ex Nees
Andropogon citriodorum hort. ex Desf.
Andropogon nardus subsp. ceriferus (Hack. ) Hack.
Andropogon roxburghii Nees ex Steud.
Andropogon schoenanthus L.
Cymbopogon nardus (L. ) Rendle
Cymbopogon nardus subvar. citratus (DC. ) Roberty Nome común
En galego coñécese como herba limoeira. En castelán hierba limón ou limoncillo; en inglés lemongrass; en portugués recibe o nome de erva-príncipe (en Portugal) e capim-limão (no Brasil); en francés chámaselle citronnell, de aí vén o nome galego da esencia ou aceite tirado da planta: a citronela.