proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Acne

A acne é unha dermatose producida pola retención da secreción das glándulas sebáceas, o que causa inflamacións e infeccións no rostro, lombo, peito e ombreiros, máis frecuente na adolescencia, a forma máis común é a acne vulgaris.
A acne vulgar ou acne polimorfo xuvenil, vulgarmente coñecida como espiñas, é a enfermidade cutánea máis frecuente pois afecta ó 80% dos individuos entre os 13 e 19 anos[Cómpre referencia] e pode persistir durante a terceira e cuarta década.
Medicamente é unha enfermidade do folículo pilosebáceo, a súa patoxenia implica: aumento da secreción sebácea, dependente dos andróxenos; isto favorece a proliferación da microflora folicular e trastornos da queratinización folicular. Habitualmente está constituído por diversos elementos como son as propias espiñas, pápulas inflamatorias foliculares que poden estar infectadas (formando pústulas e incluso quistes epidérmicos) e deixar cicatrices de pequeno tamaño que quedarán como lesións permanentes cando a doenza desapareza.
As localizacións preferentes das lesións son: Cara.
Caluga.
Lombos.
Costas.
Peito.
A inflamación e infección pode levar á formación de abscesos dermo-epidérmicos constituíndo unha forma grave da enfermidade, o acne abscesiforme. Así e todo o habitual é que esta enfermidade curse por gromos sucesivos durante meses ou anos, que no verán mellore de forma espontánea e que desapareza entre os 25 e mailos 30 anos de idade.
É máis frecuente no sexo masculino, mais son as mulleres as que máis consultan sobre o problema.
Existen outros tipos de acne: Acne Rosácea: en mulleres preferentemente despois dos 40 anos. Sobre o nariz e as rexión malares e pode chegar a afectar os ollos (conxuntivite e queratite rosácea).
Rinofima: en homes adultos, repetición do cadro de foliculite con seborrea abundante que leva a un aumento do volume do nariz.
Outras acnes menos frecuentes:
Acne necrótica: en adultos de ambos sexos, localizado no bordo de implantación do pelo.
Acne nodular: deixan moitas cicatrices.
Acne queloidiana: Foliculite crónica na caluga, deixando unha cicatriz antiestética.
Acnes profesionais: En traballadores expostos ó cloro, alcatrán e aceites. Afecta ás áreas en contacto coas substancias.
Acnes iatorxénicas: Producidos por medicamentos como anticonceptivos, barbitúricos etc.
Acompañamento musical

Na música, o acompañamento é a arte de tocar xunto cun solista, a miúdo coñecido como vocalista, en forma de apoio na música que se desempeña. Un acompañamento tamén é un xesto utilizado repetidamente, como baixo de Alberti e outros arpexos, ostinato ou riffs.
O acompañamento é polo xeral acorde e tocado por algúns instrumentos como a guitarra (acústica ou eléctrica), o piano ou o órgano, pero tamén pode ser tocado con instrumentos que xeralmente xogan coa melodía, como o violín. Un acompañante é o que toca un acompañamento. Un número de pianistas clásicos fixéronse famosos como acompañantes en lugar de solistas; o exemplo máis coñecido é probablemente Gerald Moore, coñecido como acompañante de Lieds. Nalgunhas escolas americanas, o título de pianista colaborador (ou de artista colaboración) está a substituír o título de acompañante. O termo de acompañamento pode estar indicado por obbligato (obrigado) ou ad líbitum (ao seu gusto). O baixo continuo (tamén: baixo cifrado, do italiano: basso continuo) é o modo de notar a estrutura harmónica dun acompañamento, cando só o baixo está notado no pentagrama.
O termo acompañante tamén se utiliza para referirse a un músico (en xeral, pianista) que non será necesariamente participante na realización dunha peza de teatro que utiliza a música (teatro musical, ópera, etc), pero utilízase durante unha proba ou ensaio en lugar de músicos reais.
Acondroplasia

A acondroplasia é unha enfermidade xenética ósea que produce unha forma de ananismo. Causada por unha mutación no xene receptor do factor de crecemento de fibroblastos tipo 3, localizado no brazo curto do cromosoma 4 (4p16. 3), que causa unha calcificación da cartilaxe. Ten unha incidencia de 1 de cada 10. 000 a 1 de cada 40. 000 nacementos, e os afectados teñen unha probabilidade do 50% de transmitir a doenza á súa proxenie.
Aconitina

A aconitina é un principio activo, moi velenoso, do acónito, ten a fórmula química C34H47NO11, e é soluble en cloroformo ou benceno menos en alcohol e éter e non o é na auga. Actúa paralizando o sistema nervioso, 2 mg son suficientes para causa-la morte. [Cómpre referencia]
Acordo Tripartito de Madrid

Acordo Tripartito de Madrid ou Acordos de Madrid é o nome simplificado da Declaración de principios entre España, Marrocos e Mauritania sobre o Sáhara Occidental, asinada o 14 de novembro de 1975 en Madrid entre os representantes de España, Marrocos e Mauritania sobre o ata entón denominado Sáhara Español. Componse dunha declaración política e varios anexos secretos. Declaración
A declaración política estipula que España transferirá a administración do Sáhara Occidental. Esa transferencia faise a unha administración temporal tripartita composta por España, Marrocos e Mauritania.
A validez xurídica deste acordo foi cuestionada polo Secretario Xeral Adxunto de Asuntos Xurídicos e Asesor Xurídico das Nacións Unidas, Hans Corell, nun importante ditame o 29 de xaneiro de 2002 sobre a legalidade dos acordos petroleiros asinados por Marrocos. Na actualidade, o ente encargado de mediar no problema é a Misión de Nacións Unidas para o referendo no Sáhara Occidental. Situación na actualidade
O certo é que, despois deste acordo, a ONU non considerou a Marrocos (nin, no seu momento, a Mauritania) como potencias administradoras do territorio do Sáhara Occidental, que segue figurando na lista da ONU como único territorio español pendente de descolonización.
Xunto ao acordo político existían uns anexos secretos, dos que só unha parte foi filtrada. Os anexos secretos económicos estipulaban a cesión a Marrocos do 65% da empresa Fos Bucraa, que explotaba os ricos xacementos de fosfatos do Sáhara Occidental, a cambio de que España obtivese dereitos de pesca para 800 barcos durante 20 anos. Os acordos secretos en materia de pesca foron incumpridos por Marrocos.
Politicamente, os acordos de Madrid foron un paso importante da dinastía alauí na consecución do seu proxecto de Gran Marrocos. A importancia do apoio prestado polos Estados Unidos foi considerado por algúns analistas como definitivo.
Acordo de Belfast

O Acordo de Belfast (ou Acordo do Venres Santo) foi asinado en Belfast o 10 de abril de 1998 entre os gobernos irlandés e británico e diferentes partidos políticos (entre eles o Sinn Féin). Por aprobalo fíxose un referendo tanto en Irlanda do Norte como na República de Irlanda. Entre os puntos máis importantes do Acordo hai: O recoñecemento do gaélico en Irlanda do Norte.
O desarmamento dos grupos paramilitares.
A creación do Consello Británico-irlandés con representantes de todas as partes das Illas Británicas.
A creación dunha Asemblea Lexislativa en Irlanda do Norte.
Un compromiso de paz dos partidos políticos da rexión.
A liberación dos presos que pertenzan a organizacións que acorden a alto o fogo.
A intención de que o futuro constitucional en Irlanda do Norte será determinado polo desexo democrático da poboación.
O acordo significou que o IRA Provisional abandonara as súas actividades armadas. O IRA Auténtico, o Oficial e o IRA da Continuidade non asinaron este acordo.
Acordo de Libre Comercio entre a China e Taiwán

O Acordo de Libre Comercio entre a China e Taiwán (chinés: 海峽兩岸服務貿易協議 pinyin: Hǎixiá Liǎng'àn Fúwù Màoyì Xiéyì) é un acordo asinado entre a China continental e Taiwán que ten como obxectivo reducir as barreiras económicas e comerciais entre os dous territorios e é produto dun acordo xeral de comercio preferencial entre os dous países asinado en xuño de 2010 en Chongqing. Contexto
O acordo asinárono dúas organizacións semioficiais dedicadas ás relacións comerciais entre dous territorios o 21 de xuño de 2013 en Shanghai. O 18 de marzo de 2014, centos de estudantes taiwaneses ocuparon o Parlamento de Taiwán cando este ía referendar o acordo. Acordo
O acordo consiste en catro capítulos e 24 artigos, e abre 64 sectores económicos taiwaneses aos investimentos da China continental a cambio da apertura de 80 sectores chineses. Reacción en Taiwán
O 18 de marzo de 2014 varios centos de mozos taiwaneses ocuparon o hemiciclo do parlamento taiwanés, manifestándose contra a aprobación do acordo polo lexislativo, considerando que o acordo prexudica a economía de Taiwán deixándoa vulnerable ás presións políticas de Pequín
Acordo de Linas-Marcoussis

O Acordo de Linas-Marcoussis é un acordo de paz ao que se chegou o 24 de xaneiro de 2003 como remate da Guerra Civil de Costa do Marfil. Participantes
Entre o 13 de xaneiro e o 25 de xaneiro de 2003 reuníronse nos veciños concellos franceses de Linas e de Marcoussis, representantes dos principais partidos políticos marfileses coa intermediación do presidente da República Francesa, Jacques Chirac. Os partidos políticos participantes foron: Fronte Popular Marfilesa (FPI). O representante foi Pascal Affi N'Guessan, mais o seu líder era o presidente Laurent Gbagbo.
Movemento das Forzas do Futuro (MFA). O representante foi Innocent Kobena Anaky.
Movemento pola Xustiza e a Paz (MJP). O representante foi Gaspard Déli. Pertencía ao lado rebelde.
Movemento Patriótico de Costa do Marfil (MPCI). O representante foi Guillaume Soro. Pertencía ao lado rebelde.
Movemento Popular Marfilés do Grande Oeste (MPIGO). O representante foi Félix Doh. Pertencía ao lado rebelde.
Partido Democrático de Costa do Marfil (PDCI-RDA). O representante foi Henri Konan Bédié.
Partido Marfilés dos Traballadores (PIT). O representante foi Francis Wodié.
Reagrupamento dos Republicanos (RDR). O representante foi Alassane Ouattara.
Unión Democrática Ciudadana de Costa do Marfil (UDCY). O representante foi Théodore Mel Eg.
Unión para a Democracia e a Paz en Costa do Marfil (UDPCI). O representante foi Paul Ako.
Á xuntanza chegábase logo de máis de dous anos de guerra civil entre as rebeldes Novas Forzas de Costa do Marfil (MJP, MPCI e MPIGO), que controlaban a metade setentrional do país, de maioría musulmá, e o exército gobernamental, que controlaba a metade meridional, de maioría cristiá, e as principais vías de comunicación co exterior.
O moderador das conversas foi o maxistrado francés Pierre Mazeaud, que logo sería presidente do Tribunal Constitucional galo, coa axuda do xuíz Keba Mbaye e do antigo primeiro ministro Seydou Diarra. Resultados
O acordo contemplaba a creación dun goberno de unidade nacional, onde se integrasen todos os partidos políticos, e que se encargaría da convocatoria de eleccións presidenciais e lexislativas. O goberno debería estar dirixido por un primeiro ministro neutral, que non podería presentarse aos comicios presidenciais seguintes. Tamén sinalaba o acordo a reforma das Forzas Armadas así como o desarmamento das forzas rebeldes, e garantía unha amnistía para os militares das súas partes implicadas no conflito. Así mesmo, tamén lles outorgaba á ONU, a Francia e á CEDEAO o papel de árbitros destes procesos. Consecuencias
Durante os meses seguintes, o desarmamento das forzas rebeldes foi parcial e incompleto, e tardou meses en comezar. Máis aínda tardou a convocatoria de eleccións presidenciais e lexislativas, que non se chegou a producir ata 2010.
Acordo de Límites (1926)

O Convenio de Límites, ou Acordo de Límites, de 1926 foi un convenio celebrado entre Portugal e España, asinado o 29 de xuño de 1926, en Lisboa.
Este convenio tiña coma obxectivo que as poboacións que habitaban os territorios fronteirizos dos dous países, dende a desembocadura do río Cuncos á do Guadiana, desfrutaran, en toda a súa extensión, dos mesmos beneficios dos que gozan as dos territorios abranguidos polo Tratado de Lisboa (1864), definindo, así, clara e positivamente tanto a liña da fronteira na parte aínda non demarcada, entre a mencionada confluencia do río Cuncos e a do Guadiana, como os dereitos das vilas veciñas.
Acordo de Schengen

O Acordo de Schengen é unha convención entre países europeos sobre unha política de libre circulación de persoas no espazo xeográfico de Europa. Son 25 nacións da Unión Europea (Chipre e Irlanda, non son parte) e máis outros 4 países europeos membros da EFTA (Islandia, Liechtenstein, Noruega e Suíza). Definición
O Espazo Schengen permite a libre circulación de persoas dentro dos países signatarios sen ter que parar nas fronteiras e presentar o seu pasaporte. É necesario ser portador dun documento legal coma, por exemplo, o DNI. O Espazo Schengen non se relaciona coa libre circulación de mercadorías (embargos etc. ) cuxa entidade mediadora é a Unión Europea e os outros membros fora do bloque económico. Historia
O acordo foi orixinalmente asinado o 14 de xuño do 1985 por cinco países (Bélxica, Francia, Alemaña, Luxemburgo e Países Baixos). A sinatura do tratado ocorreu a bordo do barco Princesse Marie-Astrid no río Mosela, próximo a Schengen, unha pequena localidade Luxemburguesa na fronteira con Francia e Alemaña. O acordo asinado en 1985 estabeleceu os pasos a seguir para criar o espazo Schengen. Un documento adicional chamado Convención de Schengen foi creado para pór o tratado de Schengen en práctica. Este segundo documento substituíu o primeiro e foi asinado por cada país na seguinte orde: 14 de xuño de 1985: Bélxica, Francia, Alemaña, Luxemburgo e Países Baixos.
27 de novembro de 1990: Italia.
25 de xuño de 1992: Portugal e España.
6 de novembro de 1992: Grecia.
28 de abril de 1995: Austria.
19 de decembro de 1996: Dinamarca, Finlandia, Islandia, Noruega e Suecia.
1 de maio de 2004: República Checa, Estonia, Hungría, Letonia, Lituania, Malta, Polonia, Eslovaquia, Eslovenia (consultado o 21 de decembro do 2007)
16 de outubro de 2004: Suíza (ratificado por referendo o 5 de xuño de 2005).
1 de xaneiro de 2007: Bulgaria e Romanía.
28 de febreiro de 2008: Liechtenstein.
Mónaco, San Marino e o Vaticano están dentro do Acordo de Shengen por seren enclaves.
Excepcións
Nos seguintes territorios de membros da área Schengen o tratado non é aplicábel: Helgoland da Alemaña;
Svalbard da Noruega (mais na Illa de Jan Mayen si);
Groenlandia e Illas Faroé da Dinamarca.
Acordos de Oslo

Os Acordos de Oslo, oficialmente chamada Declaración de Principios, acadáronse en Oslo o 20 de agosto de 1993 e asinárono oficialmente, en Washington o 13 de setembro de 1993, Mahmoud Abbas en representación da Organización de Liberación de Palestina, Shimon Peres por Israel, Warren Christopher polos Estados Unidos e Andrei Kozyrev por Rusia e coa presenza do presidente dos Estados Unidos Bill Clinton, o primeiro ministro israelí Yitzhak Rabin e o líder da OLP Yasser Arafat.
Os acordos de Oslo culminaron unha serie de acordos secretos e públicos celebrados dende a Conferencia de Madrid de 1991 e negociación entre o goberno israelí e a OLP en 1993 como parte dun proceso de paz que intentaba resolver o conflito palestino-israelí.
O Acordo de Cisxordania e Gaza, coñecido como de Oslo 2 ou de Taba asinouse o 28 de setembro de 1995 e outorgaba aos palestinos o autogoberno sobre 450 vilas.
A pesar das esperanzas postas nos acordos e na promesa da normalización das relacións entre o mundo árabe, o conflito non se resolveu.
Acordos de Paz de Chapultepec

Os Acordos de Paz de Chapultepec foron uns acordos asinados o 16 de xaneiro de 1992 no castelo do mesmo nome polos que o goberno do Salvador, presidido por Alfredo Cristiani, e a Fronte Farabundo Martí de liberación nacional puxeron fin ao cruento conflito civil salvadoreño que se desenvolveu durante a década dos oitenta do século XX.
O proceso previo de negociación contou coa mediación da ONU cuxo secretario xeral era Javier Pérez de Cuéllar.
Incluía profundas reformas nas Forzas Armadas, no Poder Xudicial, no sistema electoral, a integración na sociedade civil da guerrilla, repartición de terras entre o campesiñado e as consecuentes reformas constitucionais. Creáronse comisións e oficinas para velar polo respecto dos dereitos humanos, o seguimento do cumprimento dos acordos, así como unha Comisión da Verdade para O Salvador co fin de esclarecer os crimes.
Acordos de Paz de París de 1991

Os Acordos de Paz de París (en khmer: សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១; en francés: Accords de paix de Paris), foron asinados o 23 de outubro de 1991 e marcaron o fin oficial da guerra camboxano-vietnamita e a terceira guerra de Indochina. O acordo levou á despregadura da primeira misión de mantemento da paz da ONU (a Autoridade Provisional das Nacións Unidas en Camboxa) dende a guerra fría e a primeira ocasión na que as Nacións Unidas asumiron o relevo como goberno dun estado. O acordo foi asinado por dezanove países.
Os Acordos de Paz de París foron os seguintes convenios e tratados: Acto final da Conferencia de París sobre Camboxa.
Acordo sobre a solución política do conflito de Camboxa.
Acordo relativo á soberanía, integridade territorial e inviolabilidade, neutralidade e unidade nacional de Camboxa.
Declaración sobre a Rehabilitación e Reconstrución de Camboxa.
Acoso (filme)

Acoso (en inglés: Disclosure) é un filme estadounidense dirixido por Barry Levinson que se estreou en 1994. Está protagonizado por Michael Douglas e Demi Moore. Baséase na novela de Michael Crichton Disclosure. Sinopse
Tom Sanders, un executivo que traballa nunha empresa de alta tecnoloxía, está a piques de ser ascendido. Porén, nunha semana chave para a súa vida, verá as súas aspiracións rotas cando, no seu canto, sae nomeada Meredith Jonson, unha antiga moza súa que agora é unha agresiva executiva. Personaxes
Michael Douglas como Tom Sanders
Demi Moore como Meredith Johnson
Donald Sutherland como Bob Garvin
Caroline Goodall como Susan Hendler
Roma Maffia como Catherine Alvarez
Dylan Baker como Philip Blackburn
Rosemary Forsyth como Stephanie Kaplan
Dennis Miller como Mark Lewyn
Suzie Plakson como Mary Anne Hunter
Nicholas Sadler como Don Cherry
Jacqueline Kim como Cindy Chang
Joe Urla como John Conley Jr.
Michael Chieffo como Stephen Chase
Acoso escolar

O acoso escolar ou bullying é un tipo de acoso psicolóxico que realiza un neno sobre outro neno no ámbito escolar.
O acoso escolar caracterízase por ser un comportamento agresivo e negativo, reiterado e ter lugar nunha relación desigual entre as partes implicadas.
Hai dous tipos de acoso escolar, o directo que é a forma máis común entre os rapaces e o indirecto que é máis común entre as rapazas e en xeral na preadolescencia e caracterízase por levar o individuo cara a un illamento social que se consegue por técnicas variadas como difundir rumores, rexeitar o contacto social coa vítima, ameazar a outros nenos que se leven ben coa vítima, criticar a forma de vestir, a relixión, a lingua, a orientación sexual, a discapacidade, etc.
Acoso na rúa

O acoso na rúa é unha práctica que inclúe episodios de microviolencia como miradas intimidatorias ou piropos e pode desembocar en fotografías non consentidas, persecucións ou agresións sexuais. Definición
A organización Stop Street Harassment defíneo como a violencia na rúa baseada no xénero que consiste en comentarios non desexados, acenos e accións impostas por un estraño nun lugar público sen consentimento e dirixidas cara a vítima debido ao seu sexo real ou percibido, xénero, expresión de xénero ou orientación sexual. En Galicia
En 2018 nos concellos de Vigo e da Coruña os autobuses urbanos nocturnos estabeleceron unha parada antiacoso.
Tamén en 2018 Jessyca Ocampo elaborou o Mapa do Medo para visibilizar o acoso na rúa, tomando como referencia unha campaña brasileira.
Acoso sexual

O acoso sexual inclúe unha serie de ataques que van dende molestias até o abuso grave que pode chegar a involucrar actividade sexual. Considérase que o acoso sexual é unha forma de discriminación ilegal e é unha forma de abuso sexual e psicolóxico.
Para que exista o delito contra a liberdade sexual é preciso que o comportamento do acosador faga que a vítima dunha situación moi intimidatoria, hostil ou humillante.
Isto ocorre normalmente no lugar de traballo ou noutros eidos, como o ensino ou servizos habituais nos que poñer obxeccións ou rexeitar o acoso pode ter consecuencias negativas. Na lei de ocupación dos Estados Unidos, está definido como calquera interese ou comportamento sexual inadecuado no lugar de traballo, tendo o efecto de facer que o lugar de traballo sexa intimidatorio ou hostil. Algúns psicólogos e traballadores sociais cren que o acoso sexual grave ou crónico poden ter os mesmos efectos psicolóxicos sobre as vítimas que a violación ou a agresión sexual. A reacción violenta e as represalias por denunciar o acoso sexual pode agravar aínda máis os efectos. Por exemplo, en 1995, Judith Coflin suicidouse tras unha acoso sexual continuado por parte dos seus xefes e compañeiros (a súa familia foi indemnizada con máis de 6 millóns de dólares).
Acre, Israel

Acre (en hebreo: עכו, "Akko"; en árabe: عكّا, "Akkā") é unha cidade de Israel, situada no Distrito do Norte, na beira do mar Mediterráneo. En 2003 tiña 45600 habitantes, 75 % de xudeus e 25% árabes. Acre é a sede do xefe da Fe Bahá'í. Historia
Acre identifícase coa Aak, cidade tributaria de Thutmose III e coa Akka dos rexistros de Amarna. No Antigo Testamento aparece unha vez co nome de Acco. No ano 700 a. C. a cidade caeu en poder dos asirios. No 332 a. C. conquistouna Alexandre Magno, e no século III a. C. Tolomeo II.
En 638 os árabes fixéronse co control da cidade ata que os cruzados a conquistaron no 26 de maio de 1104, dándolle o nome de San Xoán de Acre. Reconquistada por Saladino no 1187, cercada sen éxito por Guy de Lusignan no 1189, e de novo conquistada por Ricardo Corazón de León no 1191. Convertida en capital do que quedaba do Reino de Xerusalén. En 1229 foi posta baixo o control dos Cabaleiros Hospitalarios. No ano 1291 os mamelucos conquistan a cidade.
En 1517 captúraa Selim I para o Imperio Otomán, e a cidade entrou nun período de decadencia. A fins do século XVIII comeza a se recuperar baixo o goberno de Daher El-Omar, o sheikh local, o seu sucesor Jezzar Pasha, gobernador de Damasco, fortificouna. Napoleón cercou a cidade no ano 1799 durante dous ata que foi expulsado polos turcos, axudados por unha forza naval británica.
Dende 1918 os británicos gobernaron a cidade ata que en 1948 se integrou en Israel.
Acreción (xeoloxía)

A acreción, en xeoloxía, é un proceso polo cal un material se engade a unha placa tectónica na zona de subdución, frecuentemente no bordo dunha masa continental existente. O material engadido poden ser sedimentos, ou elementos máis grandes como arcos volcánicos, montes submarinos, partes da codia oceánica ou outras estruturas ígneas ou "terreos" (terranes). Descrición
A acreción implica a adición de material a unha placa tectónica como resultado da subdución, o proceso polo cal unha placa é forzada a meterse baixo outra durante o choque de dúas placas. A placa que se mete por debaixo é a placa subducente, e a que queda arriba é a placa acabalgante. Os sedimentos do fondo oceánico da placa subducente son arrastrados xunto con ela e a miúdo son raspados a medida que a placa descende e acumúlanse na fosa. Este material acumulado chámase prisma de acreción (ou cuña de acreción), e é empurrado contra a placa non subducente e adhírese a ela. Nas zonas de subdución baixo placas continentais o prisma ten un gran volume e a fosa é menos profunda; o contrario ocorre na subducción intraoceánica entre as codias oceánicas de dúas placas, polo que esas fosas son máis profundas. Ademais dos sedimentos oceánicos acumulados, os arcos de illas volcánicos ou montes submarinos que se encontran na placa subducente poden quedar amalgamados na codia continental existente, incrementando así a súa masa continental. Construción continental
A codia continental difire significativamente da codia oceánica. A codia oceánica está composta principalmente de rochas basálticas, que teñen unha maior densidade que as rochas que constitúen a maioría da codia continental. Os arcos de illas e outras rochas volcánicas son tamén de menor densidade que as típicas da codia oceánica, e non é doado que subduzan xunto coa codia oceánica que as rodea. En vez diso, estes fragmentos menos densos da codia coliden coa codia continental existente da placa acabalgante unha vez que a codia oceánica que as separa subduciu completamente. A maioría dos continentes están compostos de múltiples "terreos" (terranes) que foron acrecionados, os cales son cachos de codia de baixa densidade de diferentes orixes. Por exemplo, América do Norte está formada de múltiples terreos acrecionados que chocaron co protocontinente de Laurentia, como os terreos proterozoicos Yavapai, Mazatzal e a provincia de Grenville. Os terreos acecionados xunto cos límites de placas da subdución moderna inclúen o complexo acrecionario de Nankai do Xapón (subdución da placa de Filipinas por debaixo da placa eurasiática), a crista de Barbados no Caribe (subdución da placa do Caribe por debaixo da placa norteamericana), e a dorsal do Mediterráneo (subdución da placa africana baixo a eurasiática). Todos estes exemplos de terreos acrecionados tamén presentan prismas de acreción.
Acrobacia

A acrobacia é unha arte escénica e un deporte, caracterízase por exercicios de habilidade co propio corpo e implica equilibrio, axillidade e coordinación, ben sexa na corda frouxa, no trapecio ou nun avión. Está presente nalgunhas actividades deportivas como a ximnasia e consititúe modernamente un deporte de seu, a ximnasia acrobática, e é un compoñente de certos bailes e tradicións populares como os Castells, e tamén en espectáculos como o circo e o cine
Acrocodia indica

O Acrocodia indica é a meirande das catro especies de tapir e a única nativa de Asia. Diferénciase doutros membros da familia pola súa gran mancha branca no lombo mentres o resto do corpo é enteiramente negro agás a punta das orellas que son brancas. Miden entre 1. 80 e 2. 40 metros de lonxitude e entre 90 e 107 cm de altura. O seu peso vai dos 250 ata os 320 quilos, a femia é un pouco máis grande ca o macho. Taxonomia
A especie foi incluída xunto coas demais especies do xénero Tapirus, mais posteriormente foi separada no seu propio xénero, Acrocodia.
Acrocordón

Un acrocordón, é un pequeno tumor benigno que se forma principalmente en áreas onde a pel forma pregues (ou roza), como o pescozo, a axila e as inguas. Tamén poden aparecer na cara, xeralmente nas pálpebras. Etimoloxía
O seu étimo provén do grego «ακροχορδον» (akrochordŏn), composto do termo «ακρος» (akros) que significa extremo e de «chordē» corda. Dimensións e forma
Aínda que se viron algúns de até 13 mm de longo, normalmente teñen o tamaño dun gran de arroz. A superficie dun acrocordón pode ser lisa ou irregular en aparencia e adoita levantarse desde a superficie da pel nun talo carnoso chamado pedúnculo. Microscópicamente, un acrocordón está formado por un núcleo fibrovascular, ás veces tamén con células adiposas, cuberto por unha epiderme insignificante. Non obstante, poden irritarse co afeitado, a roupa, as xoias ou o eccema. Etioloxía
Pénsase que os acrocordóns, como outras marcas cutáneas, se producen polo rozamento da pel, xa que moitas veces se atopan en pregues e dobras da pel. Algún estudo demostrou a existencia de virus do papiloma humano de baixo risco 6 e 11 nos acrocordóns, o que insinúa un posíbel papel na súa patoxénese aínda que un estudo de 2012 non atopou asociación entre as etiquetas cutáneas e o VPH de baixo risco ou alto risco. Os acrocordóns teñen unha prevalencia do 46% na poboación xeral. Pénsase que existe un compoñente xenético causal. Tamén son máis frecuentes en mulleres que en homes. Antes pensouse que os acrocordóns estaba asociada con pólipos colorrectais, pero os estudos demostraron que non existe tal conexión. Raramente, poden estar asociados coa síndrome de Birt-Hogg-Dubé, acromegalia e síndrome de ovario poliquístico.
O azucre no sangue e a insulina elevados están ligados a unha maior incidencia de marcas cutáneas a través dun mecanismo descoñecido. Tratamento
Se se desexa ou se xustifica a eliminación, pódese conseguir por un dermatólogo, un médico xeral ou un profesional con formación similar que pode usar cauterización, criocirurxía, escisión, láser ou ligadura cirúrxica para a súa eliminación. Tamén están dispoñibles varios remedios caseiros, pero a maioría non están probados e algúns (por exemplo, o aceite da árbore do té) poden causar reaccións alérxicas na pel.
Acrocorinto

O Acrocorinto (Ακροκόρινθος en grego) é a fortaleza situada na acrópole de Corinto (a 575 m. de altitude), co que é a de maior tamaño do Peloponeso. Foi utilizada durante a Antigüidade e a Idade Media. Historia
Foi famosa na antigüidade polas súas defensas e polo templo dedicado a Afrodita, no que servían numerosas hieródulas. A acrópole de Corinto xa constituía unha posición ben defendíbel por causa da súa forma, mais foi fortificada polos cipsélidas desde o século VII a. C. e renovada por Xustiniano como sede dos estrategos do tema de Hellas. Os francos utilizáronna durante a Cuarta Cruzada, e posteriormente os venecianos e os turcos. Grazas a que dispuña de acceso a fontes de auga, a fortaleza de Acrocorinto utilizouse como derradeira liña de defensa no sur de Grecia para evitar que as forzas inimigas entrasen na península do Peloponeso. As defensas consistían en tres murallas. O templo de Afrodita foi cristianizado e posteriormente convertido en mesquita. A Escola Americana realizou escavacións en Acrocorinto en 1929 e na actualidade visítase como un dos castelos medievais máis importantes de Grecia.
Pausanias, o xeógrafo do século II, narra na súa Descrición de Grecia un mito corintio: Briareo, un dos hecatónquiros, facía de xuíz nunha disputa entre Poseidón e Helios acerca do mar e o sol e decidiu que o Istmo de Corinto fose para Poseidón e a acrópole de Corinto para Helios. A fonte Peirene está situada no interior das murallas. Pausanias di que está situada detrás do templo e que foi un presente de Asopo a Sísifo a cambio da información de que Zeus quen violara á filla de Asopo, Exina.
Acrofonética

A acrofonética é a escrita mediante signos originariamente ideográficos, convertidos en signos fonéticos co valor da inicial do nome que posuía o obxecto designado por eles. Exemplos
O hebreo bêth (casa) e tamén nome da segunda letra do alfabeto.
Acroleína

A acroleína é un aldehido de 3 carbonos (propenal) que se obtén por deshidratación da glicerina. Características
A acroleína é un líquido incoloro ou amarelo de cheiro desagradable e lacrimóxeno. Disólvese facilmente en auga, evapórase rapidamente cando se quenta e inflámase facilmente. Pódense formar pequenas cantidades de acroleína e esparexerse polo aire ó queimárense árbores, tabaco, gasolina ou petróleo. É extremadamente tóxico por inhalación ou inxestión, os límites da exposición atmosférica son 0, 1 ppm.
Emprégase como praguicida para controlar algas, plantas acuáticas, bacterias e moluscos. Tamén se usa na manufactura doutras substancias químicas e resinas sintéticas.
Acromatopsia

A acromatopsia é unha patoloxía conxénita do sistema visual que se manifesta por unha ausencia de visión das cores nunha parte ou na totalidade do campo visual. A acromatopsia total é rara e para o que a padece todo semella grisallo, pode ser unha acromaptopsia conxénita ou unha acromaptopsia cerebral de se producir despois dunha lesión cerebral. A acromatopsia parcial ou febleza cromática consiste en non poder percibir certas cores, a máis frecuente é a que afecta as cores verde e vermella que se observan como se fosen a mesma cor, xeralmente dunha cor amarela pardacenta. Esta perda vencéllase a un xene recesivo que só aparece nos cromosomas X e polo tanto a incidencia os homes é moito maior ca entre as mulleres.
Acromegalia

A acromegalia é unha desorde hormonal que se produce por unha actividade excesiva da glándula pituitaria. Características
As persoas con acromegalia son recoñecibles polo seu desenvolvemento excesivo dos ósos terminais do esqueleto e esaxeración dos trazos faciais pola deformación ósea.
Acron

O acron (tamén denominado ás veces prostomio) é a sección corporal, de natureza non segmantaria, situada no extremo anterior do corpo dos artrópodos, antes do primeiro segmento cefálico, e que vai seguido dun número variábel de metámeros.
Este segmento é a sede dos distintos tipos de ollos (simples e compostos) e do protocerebro, e é común a todas as ordes de artrópodos.
É notábel o feito de que esta estrutura permanecese en gran parte sen cambios durante centos de millóns de anos, a partir dos trilobites, e talvez mesmo antes[Cómpre referencia]. Etimoloxía
O termo acron deriva do grego antigo ἄκρν ákron 'cimeira', 'altura', 'extremo', 'punta', así chamado pola posición que ocupa.
Acrosoma

O acrosoma é un orgánulo que se encontra na parte anterior da cabeza dos espermatozoides de moitos animais. Ten forma de carapucha e deriva do aparato de Golgi. Nos mamíferos euterios o acrosoma contén encimas dixestivos, entre os que se inclúen a hialuronidase e a acrosina. Estes encimas rompen a capa de células que rodea o óvulo e a membrana externa que o protexe, chamada zona pelúcida, permitindo que o núcleo haploide do espermatozoide penetre na célula e poida unirse ao núcleo haploide do óvulo. Xeralmente colaboran no proceso de acceso e perforación da zona pelúcida varios espermatozoides á vez.
A liberación do contido do acrosoma ou reacción acrosómica pode estimularse in vitro por substancias que un espermatozoide pode atopar de forma natural, tales como proxesterona ou fluído folicular, e tamén polo máis habitualmente usado ionóforo de calcio A23187. Isto faise comunmente cando se quere facer un control positivo para valorar a reacción acrosómica dunha mostra de esperma por citometría de fluxo ou por microscopía de fluorescencia. Previamente hai que tinguir cunha lectina fluoresceinada como a FITC-PNA, FITC-PSA, FITC-ConA, ou un anticorpo fluoresceinado como o FITC-CD46. O acrosoma fórmase durante o proceso da espermatoxénese, a partir da fusión de vesículas procedentes do aparato de Golgi, orgánulo onde se encontran os encimas acrosómicos. Nas primeiras fases da espermioxénese, o acrosoma preséntase en forma de vesícula acrosomal ou proacrosomal. Tras a condensación do núcleo celular, a vesícula diríxese ao extremo apical da cabeza do espermatozoide en formación e presenta forma piramidal. O acrosoma está limitado pola membrana acrosomal externa (pegada á membrana celular) e pola membrana acrosomal interna (pegada á membrana nuclear).
Nos casos de globozooespermia (espermatozoides con cabezas redondas) o aparato de Golgi non se transforma en acrosoma, o que é causa de infertilidade masculina.
Acroterio

Un acroterio é un ornamento arquitectónico que consiste nun pedestal, orixinalmente unha placa circular e en terracota pintada, que serve de remate a un frontispicio decorado con elementos vexetais ou para colocar unha estatua dun edificio de estilo clásico ou na arquitectura gótica.
Acrónimo

Un acrónimo (do grego ἄκρος ákros, "extremidade", e ὄνομα onoma, "nome") é unha palabra formada a partir da abreviación doutras palabras. Utilízase xeralmente para referir a voz resultante dun dos procedementos de formación de palabras no que se combinan dúas ou máis palabras, ou ben letras (habitualmente iniciais) dunha unidade lexical composta co propósito de facela máis curta.
Os acrónimos poden devir en palabras de uso corrente, habitualmente substantivos. É o caso, por exemplo, de láser, radar, módem ou informática. Acrónimos deste tipo fóronse popularizando nos últimos tempos, de xeito que o seu uso está hoxe xeneralizado e foron incorporadas ó dicionario. Aínda así, son aínda máis frecuentes nas linguaxes técnicas utilizadas nas especialidades profesionais (medicina, informática ou enxeñaría) e nos nomes de organizacións e compañías.
A subdisciplina filolóxica que estuda os acrónimos é a acronimia. En morfoloxía, coñécese como acronimia o proceso de formación de palabras a partir dos compoñentes iniciais dun nome ou frase máis longa que dá lugar ós acrónimos. Exemplos
Estes son uns exemplos de acrónimos, cos seus respectivos significados: ONU: Organización das Nacións Unidas
sida: síndrome de inmuno-deficiencia adquirida (debido ao seu grande uso acabou converténdose nun substantivo común, xa recollido nos dicionarios; nótese que é feminino porque síndrome tamén o é).
Existe disparidade de criterios se por acrónimos se entenden unicamente as secuencias de letras que poden pronunciarse como palabras por existir no acrónimo unha ou varias vogais que permiten lelo, ou se os acrónimos comprenden todas as secuencias de letras, aínda que non se poidan pronunciar como palabras e teñan que pronunciarse letra por letra (é dicir, un sinónimo de sigla).
Exemplos destas outras secuencias que non poden pronunciarse como palabras son: BBC: British Broadcasting Corporation
JPEG: Joint Photographic Experts Group
Algúns detractores que non aceptan esta segunda variante como acrónimo considérana como iniciais ou siglas.
Nalgunha ocasión incorpórase expresamente unha vogal a un acrónimo para que resulte pronunciábel, como en: RENFE: Rede Nacional dos Ferrocarrís Españois
Talgo: Tren Articulado Lixeiro Goicoechea-Oriol
Noutros casos, a secuencia de letras converte o acrónimo nunha palabra de peso propio, de xeito que se esquece con frecuencia o seu significado orixinal, como nestes casos: láser: light amplification by stimulated emission of radiation
radar: radio detection and ranging
Tampouco hai consenso entre os falantes sobre se os conxuntos formados por dúas ou máis letras que representan unha ou varias palabras son ou non acrónimos. Por exemplo: Aviaco: Aviación e Comercio
Acrónimo recursivo

Un acrónimo recursivo ou acrónimo recorrente é aquel que, a diferenza dos acrónimos comúns, non parece explicar de todo o seu significado completo. Mantén a estrutura dos acrónimos comúns en relación a que os seus nomes nacen como resultado da particular abreviatura dunha frase, da que se seleccionan só as iniciais dalgunhas palabras clave. Porén, nun acrónimo recursivo unha das súas letras representa ao propio acrónimo. É unha práctica frecuente no nomeamento de proxectos de software de código aberto; debido a súa filosofía podería deberse simplemente a un xogo de palabras usada de forma caprichosa por quen nomea aos seus proxectos. [Cómpre referencia]
Ao igual que unha marca, un acrónimo non é unha palabra en si polo que o seu significado depende de quen o utilicen e en común acordo entre os usuarios; non existir normas que establezan os criterios ao momento de crear un acrónimo polo tanto non existe impedimentos para que o creador do acrónimo decida darlle un significado que o converta en «acrónimo recursivo». Exemplos de acrónimos recursivos
O exemplo máis coñecido de acrónimo recursivo é GNU, que significa «GNU's Not Unix», ‘GNU non é Unix’. Como se pode apreciar, a G é a sigla recorrente, pois fai referencia ao mesmo acrónimo.
Outros exemplos: Lame que significa «Lame, Ain't an MP3 Encoder».
XNA, A Ferramenta para desenvolvemento de videoxogos de Microsoft, significa «XNA (is) Not Acronimed».
Wine significa «Wine is not (an) emulator».
PNG orixinalmente significaba «PNG's Not GIF», aínda que agora é «Portable Network Graphics».
JOE, O editor de texto en liña de ordes, significa «Joe's Own Editor».
Pine, que significa «Pine Is Not Elm» (ambos, Pine e Elm, son clientes de correo electrónico en modo texto para contornas UNIX).
Nagios, que significa «Nagios Ain't Gonna Insist On Sainthood».
Nalgúns casos pasouse dun acrónimo regular a outro recursivo. É o caso de: RPM, que pasou de significar «RedHat Package Manager» a «RPM Package Manager».
PHP, que pasó de significar «Personal Home Page» a «PHP Hypertext Preprocessor».
Un caso máis complexo é o de Hurd, formado por un par de acrónimos mutuamente recursivos: Hurd: «Hird of Unix-Replacing Daemons», sendo «Hird» o acrónimo de «Hurd of Interfaces Representing Depth».
Tamén existe o caso de acrónimos recursivos non oficiais, como é
o caso do motor de busca de Microsoft, Bing, do que a crenza popular di que son as siglas de «Bing Is Not Google».
Outro caso singular é o de UIRA que significa «UIRA isn't (a) recursive acronym» (UIRA non é un acrónimo recursivo), que é unha afirmación falsa.
Acta Única Europea

A Acta Única Europea (AUE) é un tratado internacional asinado en Alemaña e A Haia o 17 de febreiro e o 28 de febreiro de 1986 nesa cidade polos 12 países membros que nese momento formaban a Comunidade Europea. Entrou en vigor o 1 de xullo de 1987. Este acta contribuíu a institución da Unión Europea (UE) cinco anos despois.
A Acta Única Europea pretendeu superar o obxectivo do Mercado Común para acadar o obxectivo do Mercado Interior que implicaría un espazo sen fronteiras interiores, no que a libre circulación de mercancía, persoas, servizos e capitais está garantida.
O obxectivo da libre circulación xa estaba recollido nos Tratados iniciais, pero ante o escaso éxito acadado, salvo na libre circulación de mercancías, a Acta Única Europea propuxo acadar o obxectivo nun prazo fixo: 31 de decembro de 1992. Este Tratado sementou as bases dunha política económica e monetaria que desembocaría na moeda única, o euro. Principais puntos da Acta
Establecemento das condicións xurídicas para a creación do mercado único, feito en realidade o 1 de xaneiro de 1993.
Aparece un capítulo adicado á cohesión económica e social.
Fortalecemento do sistema de cooperación política europea, nos campos de investigación, a tecnoloxía e medio ambiente.
Mencionase por primeira vez nun documento de dereito primario a Cooperación Política Europea en materia de política exterior e de seguridade e defensa.
Mellora das estruturas de decisión da Comunidade Europea, co fortalecemento dos dereitos do Parlamento Europeo.
Establecemento do Tribunal de Xustiza de Primeira Instancia da Unión Europea para que asista ao Tribunal de Xustiza da Unión Europea no seu traballo. Expansión das políticas sociais
A AUE expandiu as súas competencias de política social para incluír a saúde e a seguridade no lugar do traballo ase como tamén o diálogo entre as empresas e os traballadores.
Actinio

O actinio é un elemento químico de símbolo Ac e número atómico 89. É unha das terras raras e dá nome a unha da series, a dos actínidos. Características principais
É un elemento metálico, radioactivo de cor prateada. Debido á súa intensa radioactividade brilla na escuridade cunha luz azulada. O isótopo Ac-227 que se atopa, só en trazas, nos minerais de uranio, é un emisor de partículas α e β cun período de semidesintegración de 21, 773 anos. Unha tonelada de mineral de uranio contén preto de 0, 1 g de actinio. O seu comportamento químico é moi similar ao do resto das terras raras e particularmente ao do lantano. Aplicacións
A súa radioactividade é da orde de 150 veces a do radio, facéndolle útil como fonte de neutróns; á marxe diso, non ten aplicacións industriais significativas. O Ac-225 emprégase en medicina na produción de Bi-213 para radioterapia. Historia
O actinio (do grego ακτις, ακτινoς, raio luminoso), foi descuberto en 1899 polo químico francés André-Louis Debierne que o obtivo da pechblenda. En 1902 foi descuberto, de forma independente, por Friedrich Otto Giesel. Abundancia e obtención
Atópanse trazas de actinio (AC-227) en minerais de uranio, pero comunmente obtéñense pequenas cantidades (da orde de miligramos) bombardeando Ra-226 con neutróns nun reactor nuclear. O metal obtense mediante a redución do fluoruro de actinio con vapor de litio a 1100-1300 °C. Isótopos
O isótopo radioactivo Ac-227 é o único que se atopa na natureza e é o máis estable da trintena de isótopos identificados cun período de semidesintegración de 21773 anos, seguido do Ac-225 (10 días) e Ac-226 (29, 37 horas). O resto de isótopos teñen períodos de semidesintegración inferiores ás 10 horas e a maioría deles menores dun minuto. O Ac-228, da serie do Th-232 coñécese como mesotorio 2.
O Ac-227 alcanza o equilibrio cos seus produtos de desintegración transcorridos 185 días, transmutándose posteriormente conforme un período de semidesintegración de 21773 anos. Precaucións
O Ac-227 é extremadamente radioactivo e tendo en conta os seus potenciais efectos sobre a saúde, é tan perigoso como o plutonio. A inxestión, ata en pequenas cantidades, pode causar danos moi graves.
Actinobacterias

As actinobacterias (Actinobacteria, sinónimo Actinomycetota) son un amplo grupo de bacterias grampositivas que presentan unha alta proporción GC (guanina-citosina) nos seus xenomas, e que son consideradas un filo. Poden vivir en ambientes terrestres e acuáticos. É un dos filos principais de bacterias. No estudo do grupo poden utilizarse análises da secuencia do seu encima glutamina sintetase.
A maioría das Actinobacteria de importancia médica ou económica pertencen á subclase Actinobacteridae, orde Actinomycetales. Algunhas causan enfermidades nos humanos, como a difteria, ou a tuberculose. Outras son fonte de antibióticos, como Streptomyces. Outras aprovéitanse para a produción de substancias químicas ou na produción de certos queixos (Propionibacterium). Moitas son de vida libre. Características
Entre as Actinobacteria están algunhas das bacterias máis comúns no solo, auga doce, e vida mariña. Xogan un importante papel na descomposición de materiais orgánicos, como a celulosa e quitina, e na reciclaxe da materia orgánica e ciclo do carbono. Repoñen os nutrientes que perde o solo e son importantes na formación do humus. Outras Actinobacteria viven en plantas e animais, e algunhas son patóxenas, como Mycobacterium, Corynebacterium, Nocardia, Rhodococcus e algúns Streptomyces.
As Actinobacteria son coñecidas como produtores de metabolitos secundarios de grande interese farmacolóxico e comercial, como aminoácidos, vitaminas, saborizantes, derivados lácticos ou antibióticos. En 1940 Selman Waksman descubriu que as bacterias do solo que estaba estudando producían actinomicina, un descubrimento polo cal recibiu o premio Nobel. Desde entón, descubríronse centos de antibióticos naturais producidos por estes microorganismos terrestres, especialmente os do xénero Streptomyces.
Algunhas Actinobacteria forman filamentos ramificados, que pola súa forma lembran aos micelios dos fungos (cos cales estas bacterias non están emparentados), e por esa razón foron inicialmente clasificadas co vello nome de Actinomycetes. A maioría das Actinobacteria son aerobias, pero algunhas, como Actinomyces israelii, poden crecer en condicións anaeobias. A diferenza dos Firmicutes, que son o outro gran grupo de bacterias grampositivas, as Actinobacteria teñen un ADN con alto contido GC. Algunhas especies producen esporas externas.
Algúns tipos de Actinobacteria son responsables do peculiar cheiro que emana do chan despois da chuvia, principalmente nos climas cálidos. A substancia química que produce este cheiro denomínase xeosmina (terpenoide). Filoxenia
O cladograma representa a taxonomía aceptada actualmente das Actinobacteria, baseada na LPSN ( List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature) e no NCBI (National Center for Biotechnology Information) e a filoxenia está baseada nas secuencias do ARNr 16S do LTP 106 do proxecto The All-Species Living Tree. Notas:
♪ Procariotas dos que non hai cultivos puros (axénicos) illados ou dispoñibles, porque non poden ser cultivados ou duran pouco.
♠ Cepas atopadas no NCBI (National Center for Biotechnology Information) pero non na LPSN.
Actinolita

A actinolita (do grego aktis, raio) é un mineral de silicato composto por hidróxido de silicato de ferro, magnesio e calcio, que presenta a fórmula química: Ca2(Mg, Fe)5Si8O22(OH)2 Mineraloxía
A actinolita é un mineral da clase dos, subclase dos inosilicatos e grupo dos anfíbolos, membro intermedio dunha serie entre tremolita (rico en Mg) e ferroactinolita (rico en ferro). Na fórmula química dacima pode verse que os ións de Mg e Fe poden substituírse uns aos outros na estrutura do cristal. Presenta unha cantidade de óxido de ferro até 12% ou 13%, 22% de magnesio e 14% de cal (CaO). Depósitos
A actinolita é xeralmente encontrada en rochas metamórficas, sobro todo en auréolas de contacto que cercan as rochas ígneas intrusivas.
Aparece tamén como un produto do metamorfismo de rochas calcarias ricas en magnesio.
Algunhas formas de asbestos están constituídas de actinolita fibrosa (bisolita), cuxas fibras son tan pequenas que poden entrar nos pulmóns e danar os alvéolos. Outra forma de actinolita, coñecida como nefrita, é un dos dous compoñentes do xade (o outro compoñente é a xadeíta).
Os principais depósitos atópanse na China, Rusia, Nova Zelandia Colombia e o Canadá.