proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Mensa Internacional

Mensa é unha organización para persoas cun elevado cociente intelectual. O único requirimento de admisión é obter unha puntuación que estea no 2% superior (por riba do percentil 98) da poboación nun test de intelixencia. En concreto, este test debe ser un dos aprobados por Mensa para tal fin.
Mensa Internacional ten unhas 100000 persoas asociadas. O nome procede de mensa, (mesa en latín), en lembranza da "mesa redonda" do Rei Artur, como símbolo de que é un club de socios iguais en dereitos e obrigas. Introdución
Roland Berrill, un avogado australiano e Lancelot Ware, científico e xurista inglés, fundaron Mensa en Inglaterra en 1946. A súa idea era crear unha asociación de superdotados, cuxo único requisito de admisión fose o cociente intelectual. Os obxectivos orixinais, que seguen a ser os do momento actual, eran crear unha asociación allea a calquera tipo de diferenzas políticas, relixiosas, ideolóxicas ou nacionais. Mensa xunta todo tipo de persoas de calquera procedencia e formación co obxectivo de crear un ambiente socialmente enriquecedor. Mensa acepta como proba de ingreso un certificado expedido por un psicólogo debidamente autorizado para exercer a súa profesión e tamén administra tests de cociente intelectual. Obxectivos de Mensa
Mensa ten tres obxectivos declarados: Identificar e promover a intelixencia en beneficio da humanidade.
Promover a investigación sobre a natureza, características e aplicacións da intelixencia.
Crear un ambiente social que fomente a actividade intelectual dos seus socios. Organización
Mensa, formalmente, está conformado por Mensas Nacionais baixo do paraugas da organización Mensa Internacional.
Os socios que residen nun país onde hai unha Mensa constituída pertencen ó devandito grupo, mentres que en países con poucos socios, forman parte de Mensa Internacional. Os dous grupos principais son American Mensa, con 50. 000 socios, e British Mensa (inclúe Reino Unido e Irlanda), cuns 25. 000. Mensa España funciona dende 1984 e ten uns 1. 350 socios. Existen grupos nacionais recoñecidos na Arxentina e Colombia.
Mensaxe

Unha mensaxe, no senso máis xeral, é o obxecto da comunicación, a secuencia que prové información, e que pode referirse tamén a esa información en si e ao seu formato.
Máis precisamente, na Teoría da Comunicación, unha mensaxe é unha información conformada por unha secuencia de sinais que corresponden a regras de combinación precisas, que é enviada por un emisor a un (ou varios) receptores, por medio dunha canle que serve de soporte físico á transmisión. A forma de transmisión varía conforme a natureza do sistema de comunicación e o código usado: ondas sonoras, luces, movemento, impulsos mecánicos ou eléctromagnéticos etc.
Dependendo do contexto, o termo mensaxe pódese ver aplicado tanto ao contido transmitido como á forma no que se transmite. Na Teoría da Comunicación, o significado da mensaxe non se considera pertinente, xa que o que se transmite é unha forma e non un sentido. Esa substancia da mensaxe chámase información. Diferenza entre código e mensaxe, e entre lingua e fala
Do xa dito dedúcese que a lingua constitúe un código e que cada unha das expresións que os seus falantes formulan con ese código é unha mensaxe. Un código é un conxunto de símbolos ou signos con regras para a súa correcta utilización. A Mensaxe é o resultado de cada acto realizado polos usuarios dunha lingua empregando o código da mesma.
Moi semellante á distinción entre código e mensaxe, se ben máis empregada polos lingüistas, é a oposición entre lingua e fala: A lingua é o sistema, o código; a fala, a actualización da lingua en emisións concretas.
Mensaxeiro, mensaxeira

O mensaxeiro ou correo era a persoa que tiña o oficio de levar a correspondencia epistolar, "a pé" ou "a cabalo", utilizando (ou non) as postas situadas nos camiños (separadas unha doutra entre dúas e tres leguas, para facilitar que os mensaxeiros ou outros viaxeiros tivesen cabalos de recambio, para ir con toda dilixencia dun lugar a outro, mesmo entre países diferentes).
Tiñan como misión facer pasar duns puntos a outros os pregos e cartas do goberno e os particulares por certo prezo correspondente ás distancias e ao coidado que esixía tan importante servizo. O mensaxeiro non só era un empregado do goberno, senón que estaba suxeito en temas de xurisdición civil e criminal nos seus propios tribunais privativos, é dicir, nas provincias por medio de subdelegados que coñecían en primeira instancia as causas relativas ao ramo e os empregados do mesmo e na corte por medio dunha xunta suprema que entendía en grao de apelación das causas que se lle levaban das subdelegacións.
Os correos (así como os condutores e postillóns) que ían de oficio, permitíaselles levar calquera tipo de arma prohibida e non podían ser detidos polas xustizas por motivo de débeda nin sequera todo de delito, a non ser que este fose digno de pena corporal. En caso de detención, se non había na vila ningún administrador de posta que nomease, a xustiza nomeaba sen dilación outro correo que servise en lugar do detido, e instruír no prazo de vinte e catro horas as primeiras dilixencias que remitían o reo en xuíz competente. Podían ser detidos pois, pero tiña que ser en casos de sospeita fundamentada.
Na actualidade enténdese por estafeta (que antes era o mensaxeiro) a casa ou lugar onde se reciben e dan as cartas e por posta a casa ou lugar onde están as postas. Estafeta de correos
Noutro tempo entendíase por estafeta, palabra que derivou do italiano Staffa, un correo que levaba un único paquete ou mensaxe dun lugar a outro (camiñando ou a cabalo) cunha escolta de dous guías ou condutores que confirmaban a importancia do envío. Posteriormente, a estafeta corría a mesma acometida a través dos camiños pero sen estes dous guías. A estafeta era máis ou menos un correo: menos que un correo, porque este estaba encargado de varios despachos e máis que un correo, a estafeta tiña a misión de levar oficialmente unha única noticia, pero era unha noticia de alta importancia. Hoxe en día, unha estafeta é o establecemento onde se depositan as cartas para o seu envío e recóllense as recibidas.
Mensaxería instantánea

A mensaxería instantánea (IM) é un servizo de Internet que posibilita conversar en liña a través de Internet tecleando as palabras no lugar de pronuncialas; estas son enviadas instantaneamente ó receptor. Constitúe unha evolución do protocolo chat.
Os programas de mensaxería instantánea máis usados son: MSN Messenger
Yahoo Messenger
Google Talk
Skype
Gaim
Kopete
GnomeMeeting
ICQ
AIM
Jabber
Algunhas destas aplicacións son capaces tamén de transmitir comunicación de son e/ou vídeo (VOIP).
Mente (mitoloxía)

Na mitoloxía grega, Mente (tamén Menthe, Menta ou Minte; en grego antigo Μένθη Ménthē) era unha ninfa asociada ao río Cocito. Foi o amor ilícito de Hades, o deus do inframundo, ata que o descubriu Deméter, nai da celosa esposa de Hades, Perséfone. Unha destas dúas deusas golpeouna tan terriblemente que Mente se desintegrou. Dos seus restos Hades (ou segundo outras fontes, a propia deusa) creou daquela a planta da menta.
MenuAffinity

MenuAffinity é unha aplicación multiplataforma para teléfonos móbiles adicada á gastronomía. A súa principal utilidade é a busca de menús do día nos restaurantes. Atópase dispoíbel para Android, iOS e Windows.
Foi creada polo programador galego Pedro Otero López.
Menú do día

En restauración, o menú do día é o tipo de menú servido nos establecementos nos cales se oferta varios pratos dentro dunha oferta limitada, mantendo un prezo fixo, xeralmente económico, indepentemente do prato que se escolla. Adoita estar composto por unha elección para o primeiro e o segundo prato. Nalgúns casos poden incluír tamén bebida, sobremesa ou café. É típico de España, e a súa orixe está no menú turístico que estableceu o ministerio de turismo en 1965 cun prezo máximo segundo a categoría do establecemento.
Meperidina

A meperidina ou petidina, máis coñecida polo nome comercial Dolantina® ou Demerol®, é unha droga narcótica analxésica, que actúa como depresor do sistema nervioso central, empregado para aliviar a dor de intensidade intermedia ou alta.
A meperidina pertence ao grupo dos opioides síntéticos, entre os que tamén atópanse por exemplo a metadona. O igual que outros opioides, causa dependencia e síndrome de abstinencia cando se deixa de tomar de forma repentina tras varios días de administración, polo que a dose debe retirarse de forma gradual.
Mercado

O mercado, en economía, é calquera conxunto de transaccións, acordos ou intercambios de mercadorías (bens e/ou servizos) entre compradores e vendedores. En contraposición cunha simple venda, o mercado implica a existencia dun comercio regular e regulado, dándose unha certa competencia entre os participantes. O mercado xorde desde o intre en que se unen grupos de vendedores e compradores (concorrencia), e permite que se articule o mecanismo da oferta e da procura; de feito, mercado é tamén o lugar onde se compran e venden bens. Os primeiros mercados da historia funcionaban mediante o troque. Tras a aparición do diñeiro, empezáronse a desenvolver códigos de comercio que, finalmente, deron lugar ás modernas empresas nacionais e internacionais. Á medida que a produción aumentaba, as comunicacións e os intermediarios empezaron a desempeñar un papel máis importante nos mercados.
Entre as distintas clases de mercados podemos distinguir os mercados polo miúdo ou retallistas, os mercados por xunto ou distribuidores, os mercados de produtos intermedios, de materias primas e os mercados de accións (bolsas de valores).
O termo mercado tamén se emprega para se referir á demanda de consumo potencial ou estimada. O concepto clásico de mercado de libre competencia, define un tipo de mercado ideal, no cal é tal a cantidade de axentes económicos interrelacionados, tanto compradores como vendedores, que ningún deles é quen de interferir no prezo final do ben ou servizo intercambiado. Polo tanto existen tensións neste sistema cando se dan casos de monopolios ou oligopolios Mercado, en mercadotecnia
En mercadotecnia, mercado é o conxunto de persoas ou empresas dispostas a gastar o seu diñeiro en satisfacer as súas necesidades, requirimentos e desexos.
É importante salientar que esta definición non se corresponde coa definición de economía. En palabras sinxelas, mentres na mercadotecnia o mercado é só o grupo de "compradores", e o grupo de "vendedores" é a industria, en economía ambos os grupos son o mercado.
Mercado de Tampere

O Mercado de Tampere (en finés Tampereen kauppahalli) é o maior mercado dos países nórdicos. Abriu as súas portas en 1901 e está situado entre as rúas Hallituskatu e Hämeenkatu, no centro da cidade de Tampere (Finlandia). Historia
A cidade de Tampere decidiu construír un mercado como resultado dun mercado inchado e sen regularizar. O deseño do edificio correu a cargo do arquitecto Hjalmar Åberg. As obras de construción comezaron en 1894 e finalizaron en 1899. Foi inaugurado o 8 de xuño de 1901. A fianis da década de 1960 e principios dos anos 1970 o mercado experimentou un retroceso en canto á clientela pola aparición dos supermercados. En 1973 o goberno da provincia da Häme decidiu protexer o edificio. Características
A superficie do mercado é de 2100 m² e ten un volume de 18500 m³. Entre os seus elementos arquitectónicos salienta o seu gran ventanal arqueado da fachada. Precisamente no exterior do edificio na rúa Hallituskatu poden verse dous caduceos, un a cada lado da porta. O caduceo é un símbolo do comercio e se encontra presente no escudo de Tampere, así como nos doutras cidades finlandesas como Jyväskylä ou Kotka.
O mercado de Tampere conta con 174 puntos de venda e en 2013 operaban nel 39 empresas. O 40% dos negocios eran cafeterías e restaurantes.
Mercado de traballo

O mercado de traballo asocia ós que ofrecen forza de traballo con aqueles que a procuran, nun sistema típico de mercado onde se negocia a fin de determinar os prezos e as cantidades a transacionar. O seu estudo procura entender e prever os fenómenos de interacción entre estes dous grupos tendo en conta a situación económica e social do país, rexión ou cidade. Nese contexto, pódese incluír as ofertas de traballo relacionadas ás empresas públicas, de economía mixta, privadas, persoas físicas, entre outras, con súas normas para remuneración, beneficios, carreira, condutas e a aptitude dos profesionais que desexan ingresar nestas.
A gran procura de empregos que ofrezan mellores salarios e recoñecemento fan que ese mercado sexa altamente competitivo, xa que en cada oferta de emprego ofrecida, moitos demandantes presentarán non só os pre requisitos mínimos esixidos, senón tamén os seus aspectos diferenciais para a candidatura da mesma. Historia
Nunha visión clasicista, clasifícase o traballo como un produto, polo cal os traballadores actúan como vendedores e os empregadores como compradores. Os salarios e valores son considerados e o mercado de traballo é o espazo onde ocorre toda esa comercialización.
Karl Marx consolida esta idea na forma de man de obra como mercadoría e na explotación do traballador. Para Marx, o mercado de traballo caracterízase pola loita de clases entre traballadores e burguesía, e na desigualdade da distribución de riquezas e poder. Marx mantén a visión da economía clásica iniciada por Adam Smith, na cal as relacións danse a partir da oferta e demanda de man de obra. Porén, salienta que o lado da man de obra é máis feble, e, polo tanto é vulnerábel e non consegue estabelecer negociación co lado máis forte, que actúa como mandante no establecemento do prezo.
Mercado libre

O mercado libre é o sistema no que o prezo dos bens ou servizos é acordado polo consentimento mutuo dos vendedores e dos compradores mediante as leis da oferta e a demanda. O concepto oponse ao de mercado regulado, onde o goberno controla as fontes de subministracións, os prezos ou a produción. Se en lugar do goberno son unha ou varias empresas as que controlan algunha deste tres cosas falarase de monopolio ou oligopolio, respectivamente.
Aínda que na situación de libre mercado o goberno non fixa ou regula os prezos, a implantación efectiva do libre mercado require que entre os participantes da transacción comercial non haxa coerción, nin fraude, de modo que todas as transaccións sexan moralmente voluntarias e tamén que exista información perfecta e outras condicións que garantan a competencia perfecta.
Mercados emerxentes

Un mercado emerxente é unha economía de mercado relativamente retardada mais en proceso de rápida industrialización ou crecemento. Porén, non hai unha definición única ou universal. En xeral, os mercados emerxentes non inclúen aqueles países altamente industrializados ou desenvolvidos nin tampouco aqueles que aínda non comezaron o camiño cara ó desenvolvemento dos seus mercados.
O termo, que se popularizou durante a década de 1980 grazas ó economista Antoine van Agtmael do Banco Mundial, emprégase a miúdo como sinónimo de "economía emerxente", malia que fai referencia normalmente a aquelas economías en transición ó desenvolvemento. Os mercados emerxentes tiveron un nivel de madureza nas súas institucións de mercado e non só unha renda per cápita superior á dos países subdesenvolvidos; deben ter unha poboación relativamente elevada, con moitos recursos, e deben ser participantes críticos dos acontecementos económicos da súa contorna.
Non hai un número determinado de mercados emerxentes, mais os dez meirandes son: México, o Brasil, a Arxentina, Suráfrica, Polonia, Turquía, India, Indonesia, a República Popular da China e Corea do Sur.
Segundo Goldman Sachs as oito economías emerxentes e en desenvolvemento máis grandes, xa sexa polo PIB nominal ou axustado á inflación so os países BRIC (o Brasil, Rusia, a India e a China), así coma os MIST (México, Indonesia, Corea do Sur e Turquía).
A Área de Libre Comercio ANSA-China púxose en marcha o 1 de xaneiro de 2010, sendo o meirande mercado rexional emerxente do mundo.
Mercadotecnia permitida

A mercadotecnia permitida (do inglés permission marketing) é un concepto acuñado por Seth Godin e usado na mercadotecnia electrónica que consiste en que os vendedores lles piden permiso aos potenciais clientes antes de enviar anuncios publicitarios dos seus produtos. Así, é para eles unha forma eficiente de publicitárense xa que, ao pedir permiso anticipadamente, envían os seus anuncios só ás persoas que están interesadas no que ofrecen.
A efectividade deste tipo de publicidade permítelles aos anunciantes pagarlles unha pequena cantidade por recibiren correos electrónicos cos anuncios que lle interesan ao consumidor. Ademais se se conseguen amigos que tamén acepten recibir publicidade (referidos), o consumidor cobra polos correos electrónicos que estes lean. Isto é o que se denomina mercadotecnia viral.
A cantidade de diñeiro que o consumidor recibe non é moi elevada, só conseguindo moitos referidos se pode chegar a unha cantidade aceptábel. Cando unha empresa di pagar cantidades moi elevadas por recibir publicidade, adoita tratarse dunha estafa.
Mercadotecnia viral

A mercadotecnia viral é un termo empregado para referirse ás técnicas de mercadotecnia que tentan explotar redes sociais e outros medios electrónicos para producir incrementos exponenciais en "recoñecemento de marca" (Brand Awareness), mediante procesos de autorreplicación viral análogos á expansión dun virus informático. Adóitase basear na boca a boca mediante medios electrónicos; usa o efecto de "rede social" creado por Internet e os modernos servizos de telefonía móbil para chegar a unha gran cantidade de persoas rapidamente. Características
Tamén se usa o termo mercadotecnia viral para describir campañas de mercadotecnia encuberta baseadas en Internet, incluíndo o uso de blogs, de sitios aparentemente afeccionados, e doutras formas de astroturfing deseñadas para crear a boca a boca para un novo produto ou servizo. Frecuentemente, o obxectivo das campañas de mercadotecnia viral é xerar cobertura dos medios mediante historias "infrecuentes", por un valor moi superior ao orzamento para publicidade da compañía anunciante.
O termo publicidade viral refírese á idea que a xente se pasará e compartirá contidos divertidos e interesantes. Esta técnica a miúdo está patrocinada por unha marca, que busca xerar coñecemento dun produto ou servizo. Os anuncios virales toman a miúdo a forma de divertidos videoclips ou xogos flash interactivos, imaxes, e mesmo textos. A popularidade crecente da mercadotecnia viral débese á facilidade de execución da campaña, o seu custo relativamente baixo, (comparado con campañas de correo directo), bo "targeting", e unha taxa de resposta alta e elevada. A principal vantaxe desta forma de mercadotecnia consiste na súa capacidade de acadar unha gran cantidade de posibles clientes interesados, a un baixo custo.
A tarefa máis difícil para calquera compañía consiste en adquirir e reter unha gran base de clientes. Mediante o uso de Internet e os efectos da publicidade por correo electrónico, os esforzos de comunicación negocio-a-cliente (business-to-consumer ou B2C) conseguen moito maior impacto ca moitas outras ferramentas. A mercadotecnia viral é unha técnica que evita as molestias do spam: impulsa aos usuarios dun produto servizo específico a contarllo aos seus amigos. Esa é unha recomendación "boca a boca" positiva. Unha das perspectivas máis exitosas que se atoparon á hora de conseguir esa base de clientes é as chamada Comunicacións de Mercadotecnia Integradas (Integrated Mercadotecnia Communications, IMC).
Mercedes Docampo

Mercedes Docampo de la Fuente, nada en Ourense o 7 de abril de 1906 e finada en Vigo o 23 de maio de 1978, foi unha mestra e política galega. Traxectoria
Filla de Manuel do Campo López e Corona de la Fuente Iglesias. Matriculouse en 1922 na Escola Normal de Ourense, compaxinando os estudos coa colaboración na Escola Obreira da Inmaculada Concepción dirixida por Blanca Calvo. En 1926 rematou brillantemente os estudos de maxisterio. Comezou a exercer en 1927 no colexio Concepción Arenal cos compañeiros Ángel Martínez Doval e Eleuterio González Salgado. Solicitou entrar nas listas de interina en 1933 e obtivo praza na escola de Cerdeira (San Xoán de Río). O 16 de marzo de 1934 foi destinada a Cusanca (O Irixo) e en novembro desde ano fois traslada á escola de Soutopenedo (San Cibrao das Viñas). Nestes anos comezou a súa implicación co galeguismo sendo unha das fundadoras do Grupo Feminino do Partido Galeguista de Ourense constituído en setembro de 1933. Mercedes foi a secretaria de agrupación.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi denunciada, acusada polo párroco de Soutopenedo de ser socialista e de apoiar á Fronte Popular. Foi sancionada pola comisión depuradora do maxisterio co desterro a Manzaneda. Xubilou en 1965 e trasladouse a Vigo para vivir coa súa irmá Rosa. Finou en 1978 e foi soterrada en Tui.
Mercedes Vázquez Saavedra

Mercedes Vázquez Saavedra, nada en Sarria en 1949, é unha escritora, fotógrafa, etnógrafa e documentalista galega. Traxectoria
Cursou estudos en Lugo e León. Traballou como profesora de educación física, e despois na Administración pública.
É unha destacada fotógrafa das mulleres da raia, ou arraianas. Son recoñecidos en Galicia, no norte de Portugal e nas provincias pegadas a Galicia de Castela e León, os seus traballos documentando e impulsando os Entroidos e a conservación das máscaras propias de cada lugar. Obra
Pobra do Brollón (Concello da Pobra do Brollón, 2000).
Guía da Ribeira Sacra, con Carmen Vázquez Pérez-Batallón (Editorial Galaxia, 2001). ISBN 978-84-8288-451-6
O Courel (Editorial Galaxia, 2003). ISBN 978-84-8288-634-3
María Mariño; do mar de Noia á Serra do Courel (Consellería de Cultura, Dirección Xeral de Creación e Difusión Cultural, 2007).
Ramón Piñeiro do val de Láncara a Compostela (Asociación Cultural Val de Láncara, 2009). Premios e recoñecementos
Xuíz Honorario do Couto Mixto, no 2019.
Arraiana Maior, no 2021.
Premio Mestra da Memoria, outorgada pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), no 2023. Galería
Nomeamento como Xuíz Honoraria do Couto Mixto
Mercedes, Uruguai

Mercedes é unha cidade capital do departamento de Soriano, Uruguai. Está situada na costa do Río Negro. Unha das súas principais atraccións é o paseo marítimo, con fermosos espazos verdes, que é moi popular entre a poboación local. Nesta costa está situado Rowing Club Mercedes, institución tradicional, que organiza as carreiras en Río Negro e participa doutras en diferentes partes do país.
Merchants of Doubt

Merchants of Doubt ("Mercadores da dúbida", en galego) é un libro dos historiadores científicos norteamericanos Naomi Oreskes e Erik M. Conway, publicado en 2010. Características
O libro identifica similitudes entre os debates sobre o cambio climático e as máis recentes controversias sobre o consumo de tabaco, a choiva ácida e o buraco de ozono. Oreskes e Conway escriben que en cada caso "se mantivo viva a controversia" mediante a difusión da dúbida e a confusión despois de que se chegara a un consenso científico, e que esa foi a estratexia básica daquelas acciones contrarias. En particular, afirma que Fred Seits, Fred Singer e outros científicos opositores xuntaron forzas con think tanks conservadores e compañías privadas para desafiar o consenso científico sobre moitos temas de actualidade.
Mercurio (elemento)

O mercurio (chamado popularmente azougue, amais da forma literaria hidrarxirio) é un elemento metal líquido a temperatura ambiente de número atómico 80, moi denso, de cor branca prateada. Algunhas das fontes de emisión á atmosfera ou ó ambiente en xeral máis importantes deste contaminante tóxico e bioacumulable son a incineración de residuos ou determinados procesos industriais.
O mercurio aparece en depósitos en todo o mundo, principalmente como cinabrio (sulfuro de mercurio). O pigmento vermello denominado vermellón obtense triturando cinabrio natural ou sulfuro de mercurio obtido por síntese.
O envelenamento por mercurio pode resultar da exposición ás formas solubles en auga do mercurio (como o cloruro mercúrico ou o metilmercurio), pola inhalación de vapor de mercurio, ou pola inxestión de calquera das súas formas. Propiedades químicas
Configuración electrónica: [Xe]4f15d106s2
Valencias máis estables: 2, 1.
Temperatura de ebulición: 357 °C
Temperatura de fusión: -38, 4 °C
Densidade: 13, 6 g/cm3
Volume atómico: 14, 8
Primeira enerxía de ionización: 241 kcal/g·mol
Electronegatividade: 1, 9
Merdeiro

O merdeiro é unha personaxe do entroido vigués de carácter popular que remitiu nos anos 20 do século XX por medio de ordenanzas municipais que sen mencionalo atacaban a súa figura. Historia e características
Vestirse no entroido de merdeiro era un costume típico entre os mariñeiros da ribeira viguesa. O seu obxectivo era incomodar a xente na época do entroido, refregando indiscriminadamente ás súas vítimas con restos de peixes podrecidos. O motivo da creación desta figura foi a xenreira existente entre mariñeiros e labregos. A vestimenta era á imitación dos escabicheiros, persoas do rural que collían os escabiches e baleiraban os pozos negros da cidade para cuitar as súas veigas, esaxerando os elementos do traxe e apeiros máis significativos: o pucho, os símbolos e o farol.
O merdeiro na tradición escrita
A súa existencia queda reflectida na prensa de finais do século XIX e comezos do XX, e tamén por estudosos do folclore coma Vicente Risco ou Xaquín Lorenzo[Cómpre referencia]. No entroido de 2006 procurouse sentar a base teórica dun proxecto de recuperación desta figura, coa publicación dun libro sobre a súa figura e coa primeira saída á rúa dun grupo de merdeiros despois de máis de 80 anos.
Merecumbé

O merecumbé é un ritmo de orixe colombiana inventado polo músico colombiano coñecido como Pacho Galán. Historia
Trátase dunha combinación entre a cumbia e o merengue da conca caribeña. O nome resulta da mestura entre "mere" (de merengue) e "cumbé" (de cumbia). O primeiro tema de merecumbé lanzado ao mercado foi Cosita linda.
Pacho Galán fala así do xénero:
Meredith Whittaker

Meredith Whittaker é unha investigadora estadounidense, especializada en ética da intelixencia artificial na Universidade de Nova York. Traxectoria
Meredith traballou durante 13 anos en Google e fundou con Kate Crawford o AI Now Institute. En 2021 uniuse á Comisión Federal de Comercio como asesora principal en intelixencia artificial.
O 12 de setembro de 2022 converteuse en presidenta da Signal Foundation, da mensaxería Signal, en substitución de Moxie Marlinspike, despois da súa dimisión. É unha das voces máis críticas contra a falta de ética das grandes tecnolóxicas.
O seu libro Origin Stories: Plantations, Computers, and Industrial Control (La plantación y la computadora. Tres ensayos sobre IA, trabajo y esclavitud, en castelán), parte da figura de Charles Babbage, que vinculou os sistemas de control esclavistas do Imperio Británico co desenvolvemento industrial, para desmontar a separación entre a escravitude e o capitalismo industrial, e mostra os vínculos evidentes entre computación, tecnoloxía das plantacións e control laboral.
Merenda

A merenda é a comida que se toma antes da cea, a media tarde. Adoita tomarse un bocadillo, ou peza de pan con embutido, pastas ou bolería, acompañado dalgunha bebida, fría ou quente, como café, batido, zume, chocolate quente ou leite, entre outros. En España é moi usual, sobre todo entre nenos. Tamén pode dicirse que a merenda é unha comida lixeira que se toma pola tarde.
Meridian

Meridian é o nome dunha serie de satélites de comunicacións militares rusos Características
Os satélite Meridian son satélites de comunicación lanzados para substituír os diferentes modelos de satélites Molniya e modernizar a infraestrutura de comunicacións militares rusa. Son a compoñente altamente elíptica do sistema, xa que foron inxectados en órbitas Molniya con períodos de 12 horas, e traballan conxuntamente con satélites xeoestacionarios Globus-M.
Os satélites utilizan un bus presurizado, posiblemente baseado no dos satélites Uragan-M. Cunha masa duns 2000 kg, levan a bordo tres transpondedores traballando en diferentes frecuencias.
Lanzáronse sete satélites Meridian entre 2006 e 2014, cun fallo parcial e un fallo total entre eles.
Meridiano

Un meridiano é un conxunto de círculos máximos sobre a Esfera celeste que pasan por ámbolos dous polos: Polo Norte e Polo Sur. Os puntos situados sobre un mesmo meridiano son de igual lonxitude. O meridiano de Greenwich é o que determina en xeral na actualidade a orixe das lonxitudes.
En España, en épocas anteriores, téñense usado como referencia ou meridiano 0 o meridiano de París, o mediriano de Cádiz, o de Madrid (Real Observatorio Astronómico) e mesmo houb un intento, por parte de Frei Martín Sarmiento, de tomar como referencia o meridiano de Finisterre.
Meridiano de Greenwich

O meridiano de Greenwich é o semicírculo imaxinario que une os polos e pasa por Greenwich, máis precisamente polo antigo observatorio astronómico deste suburbio de Londres.
O meridiano de Greenwich serve de meridiano de orixe: é a partir do que se miden as lonxitudes, en graos, é dicir que corresponde á lonxitude cero, polo que tamén se chama meridiano cero e primeiro meridiano.
Adoptouse como referencia nunha conferencia internacional celebrada en 1884 en Washington, D. C. auspiciada polo presidente dos Estados Unidos, á que asistiron delegados de 25 países. En dita conferencia adoptáronse os seguintes acordos: É desexable adoptar un único meridiano de referencia que substitúa os numerosos existentes.
O meridiano que atravesa o Observatorio de Greenwich será o meridiano inicial.
As lonxitudes ó redor do globo ó leste e oeste tomaranse ata os 180º desde o meridiano inicial.
Tódolos países adoptarán o día universal.
O día universal comeza á medianoite, hora solar, en Greenwich e terá unha duración de 24 horas.
Os días náuticos e astronómicos comezarán tamén á medianoite.
Promoveranse tódolos estudos técnicos para a regulación e difusión da aplicación do sistema métrico decimal á división do tempo e o espazo.
A segunda resolución aprobouse coa oposición de San Domingo e a abstención de Francia e o Brasil.
Un fuso horario esténdese sobre 15 graos de lonxitude (porque 360 graos corresponden a 24 horas e 360/2415)).
A liña oposta ó meridiano de Greenwich, é dicir o semicírculo que o completa (para formar un círculo) corresponde á liña internacional de cambio de data, que atravesa o océano Pacífico. Por razóns prácticas, concretamente para non ter varios fusos horarios nalgúns arquipélagos, adaptouse esta liña á xeografía (xa que non é recta), ó igual que outras que limitan fusos horarios, polo que non coinciden cos meridianos.
Antigamente a maioría das mariñas de Europa continental usaban o meridiano da illa canaria de El Hierro. Así a todo, existiron moitas outras referencias.
Meridional

Unha orientación meridional é aquela situada cara ó sur, tamén chamada antártico ou austral.
O nome procede do étimo en latín meri dies ou de circulus meridianus, e polo tanto en contraposición ó setentrional. A súa orixe procede de que estaba no "círculo medio" que dividía á Terra (o ecuador) ou ben a que era o lugar apuntado polo Sol no mediodía.
Merit Ptah

Merit Ptah (circa. -2700) foi unha médica do Antigo Exipto. É a primeira muller coñecida polo seu nome na historia da medicina e posiblemente, tamén a primeira muller mencionada en toda a historia da ciencia. A súa imaxe pode verse nunha tumba na necrópole achegada á Pirámide de Zoser en Saqqara. O seu fillo, que era sumo sacerdote, describiuna "a médica cap".
Na súa honra, a Unión Astronómica Internacional nomeou un cráter de impacto en Venus como Merit Ptah.
Meritxell Colell Aparicio

Meritxell Colell Aparicio, nada en Barcelona en 1983, é unha directora de cinema catalá. Traxectoria
Licenciouse en comunicación audiovisual pola Universidade Pompeu Fabra de Barcelona. Traballa como editora e montadora de películas de longametraxe. Estudou cinema na Universidade de Bos Aires. Desde 2007, fixo documentais, especialmente para a Fundació Joan Miró. Forma parte do proxecto de educación cinematográfica Cinema en Curs, un proxecto que implica tamén Carla Simón, Jonás Trueba e Mercedes Álvarez. En 2018, dirixiu a súa primeira longametraxe, Con el viento (2018). Esta película presentouse a competición na Berlinale de 2018 na sección do Foro. Meritxell Colell Aparicio é parte da nova xeración de cineastas españois. Foi seleccionada para a Cinéfondation para presentar o seu filme a L'Atelier no Festival de Cannes. Con el viento recibiu a mención especial da crítica D'A Film Festival. Películas
Barcelona-París-Barcelona (2005, documental)
Manuscrit a la ciutat (2006, documental)
Remembering Buenos Aires (2008, documental)
Arquitecturas en silencio (2014, documental; diálogo entre Antoni Bonet e Le Corbusier)
Con el viento (2018; 108 min, Polar Star Film)
Meritxell Huch

Meritxell Huch Ortega, nada en Barcelona en 1978 é unha bióloga española, especializada en células nai, investigadora e directora no Instituto Max Planck de Bioloxía Molecular e Xenética. A súa procura céntrase na rexeneración de tecidos e no desenvolvemento de modelos de enfermidades nos tecidos para órganos humanos. En 2023 obtivo unha bolsa do Consello Europeo de Investigación. Traxectoria
Despois da etapa universitaria, Huch decidiu dedicarse a ciencia para entender cómo funciona a aspirina. Estudou Farmacia na Universidade de Barcelona, onde se licenciou en 2003 e se doutorou en 2007. Completou a súa investigación doutoral no Centro de Regulación Xenómica, onde traballou xunto á científica biomédica Cristina Fillat. Despois pasou un ano como bolseira posdoutoral antes de trasladarse ao Instituto Hubrecht en Ámsterdam cunha bolsa Marie Curie. En Utrecht traballou no laboratorio de Hans Clevers, onde illou as células nai responsables da renovación do estómago adulto.
Huch foi nomeada investigadora Sir Henry Dale no Gurdon Institute na Universidade de Cambridge. Detentou un posto conxunto co The Wellcome Trust e o Departamento de Fisioloxía. Despois de cinco anos en Cambridge, Huch incorporouse ao Instituto Max Planck de Bioloxía Celular Molecular e Xenética como unha das primeiras persoas participantes no Programa de Excelencia Lise Meitner. Foi nomeada membro do consello de administración en 2022.
As investigaciones de Huch céntranse na inflamación e o dano nos tecidos asociados a enfermidade hepática crónica e o cancro. O seu grupo desenvolveu a creación de órganos en miniatura para estudar o fundamento molecular de rexeneración de tecidos en persoas adultas. Despois de identificar as células nai responsables da rápida renovación do estómago adulto, Huch demostrou que poderían ser mantidos en cultivos. A continuación, pasou ás células do fígado, demostrando o potencial replicativo das células proxenitoras durante a rexeneración e mostrando que son candidatas prometedoras para futuras intervencións terapéuticas en enfermidades do fígado. A súa procura ten o potencial de reducir o uso de animais na investigación científica. Escolma de publicacións
2010: Barker N; Huch M; Kujala P; et al. "Stem cells drive self-renewal in the stomach and build long-lived gastric units in vitro". Cell Stem Cell. 6 (1): 25–36. ISSN 1934-5909.
2013: Meritxell Huch; Craig Dorrell; Sylvia F Boj; et al. "In vitro expansion of single Lgr5+ liver stem cells induced by Wnt-driven regeneration". Nature. 494 (7436): 247–250. ISSN 1476-4687.
2014: Sylvia F Boj; Chang-il Hwang; Lindsey Baker; et al. "Organoid models of human and mouse ductal pancreatic cancer". Cell. 160 (1–2): 324–338. ISSN 0092-8674. Premios e honras
2016: Premio Hamdan á Excelencia na Investigación Médica
2017: Medalla de Mulleres en Bioloxía Celular
2018: Premio Dame Sheila Sherlock
2018: Seleccionada como investigadora nova Elected da EMBO (Organización Europea de Bioloxía Molecular)
2019: The BINDER Innovation Prize
2022: Premio Hilde Mangold da Rede Alemá de Células Nai.
2023: Obtivo unha Subvención de Consolidación do Consello Europeo de Investigación
2024: Premio Otto Bayer
Meriwether Lewis

Meriwether Lewis, nado en Charlottesville (Virxinia) o 18 de agosto de 1774 e finado en Grinder's Stand (Tennessee) o 11 de outubro de 1809, foi un explorador, soldado, botánico e administrador público estadounidense. Lewis é coñecido por ter liderado, xunto con William Clark, a expedición que tiña por misión explorar o territorio de Luisiana, o que se deu en coñecer como Expedición de Lewis e Clark.
Merlin 1A

Merlin 1A foi o primeiro motor usado nun foguete de SpaceX, o Falcon 1. O motor foi desenvolvido pola propia compañía inspirándose nos conceptos de inxector da empresa TRW usados na etapa de descenso do módulo lunar do programa Apolo. O desenvolvemento completouse en 2005. O motor foi usado dúas veces en sendos lanzamentos, en 2006 e 2007.
Merlin 1C

Merlin 1C é un motor foguete desenvolvido por SpaceX para o seu foguete Falcon 9. Refrixérase rexenerativamente facendo pasar o propelente por condutos na tobeira do motor o cal permite aumentar o rendemento do motor, a diferenza do Merlin 1A, que refrixerábase pasivamente. A turbobomba que posúe úsase tamén para presurizar os actuadores hidráulicos, aforrando a necesidade dun circuíto independente para mover a tobeira e proporcionar control sobre o foguete.
Meronimia

Meronimia é unha relación semántica. Un merónimo é o nome atribuído a un constituínte que forma parte dun todo, que é substancia de algo ou que é membro dun grupo. Meronimia é o oposto á holonimia.
Polo tanto: X é merónimo de E se X forma parte de E.
X é merónimo de E se X é unha substancia de E.
X é merónimo de E se X é un membro de E
doutor é merónimo de oficio.
Dedo é un merónimo de man.
roda é merónimo de bicicleta.
Merzhin

Merzhin (Merlín en bretón), é un grupo de folk rock bretón orixinario da cidade de Landerneau. Caracterízanse por mesturar a ritmos e instrumentos tradicionais da Bretaña con instrumentos máis propios do rock.
Mes

Un mes é unha unidade de tempo en que se dividen os anos e que se compón dunha cantidade variable de días, entre 28 e 31. Relación coas fases lunares
A duración dun mes é aproximadamente a mesma que o período de movemento da Lúa, en termos de fases lunares, que duran aproximadamente 29, 53 días.
Os investigadores consideran, a partir do achado en escavacións de paus marcados, que xa no Paleolítico as culturas humanas contaban os días en relación ás fases da lúa, utilizando os paus coma calendarios lunares. Cantidade de días
No calendario gregoriano e mais no calendario xuliano, os meses teñen unha cantidade de días que varía entre 28 e 31: xaneiro ten 31 días
febreiro ten 28 (ou 29, nos anos bisestos)
marzo ten 31
abril ten 30
maio ten 31
xuño ten 30
xullo ten 31
agosto ten 31
setembro ten 30
outubro ten 31
novembro ten 30
decembro ten 31
Truco
Algunhas persoas teñen dificultade en dicir rapidamente a cantidade de días que ten cada mes; existe un dito popular que pode axudar:
Trinta días ten novembro, con abril, xuño e setembro, con 28 hai só un, e o resto trinta e un.
Outro truco doado é pechar a man e relacionar os meses a cos ósos do puño que sobresaen a modo dunha cordilleira. Comezando por xaneiro, os meses que caen no alto teñen 31, e os que caen no baixo teñen 30, coa excepción do mes de febreiro que ten 28 ou 29 días. Denominacións populares
En Galicia, algúns meses reciben unha ou varias denominacións populares relacionadas coas faenas agrícolas que se realizaban nesas datas ou con algunha festividade de especial relevancia que se celebrase nese mes. Febreiro: mes da Candeloria.
Marzo: marzal.
Maio: mes de María
Xuño: San Xoán.
Xullo: Santiago, mes da sega, ou da seitura.
Agosto: mes da Nosa Señora e mes de Santa María (por celebrarse o día 15 o día de Santa María), mes da sega, ou da seitura.
Setembro: San Miguel.
Outubro: outono, mes do rosario.
Novembro: Santos (polo Día de Tódolos Santos), mes morto, mes dos mortos ou mes das ánimas (polo Día de Defuntos), San Martiño (que se celebra o 11 deste mes).
Decembro: Nadal ou Natal.
Mes sinódico

Un mes sinódico ou lunación é o tempo que tarda a Lúa en completar unha serie total das súas fases, por exemplo, desde unha Lúa nova ata a seguinte. Dura 29, 5306 días.
Un ano lunar son doce meses sinódicos, é dicir 354 días.
O calendario musulmán é sinódico, baséase nas fases lunares
Mesa de instrumental

A mesa de instrumental é un dos elementos mobiliarios que se encontra dentro da sala de operacións ou quirófano. Xeralmente é de aceiro inoxidábel, de superficie lisa, e posúa catro patas, cada unha delas rematada en pequenas rodiñas para poder desprazala facilmente.
A elección do tipo de mesa e a posición que esta teña dentro da sala depende do tipo de intervención a realizar.
Na maioría das intervencións sitúase á dereita da mesa de operacións, xa que dese mesmo lado estará o cirurxián e, por conseguinte, o instrumentista.
A situación da mesa con respecto ao instrumentista é moi importante, xa que non debe impedirlle a este unha visión do campo operatorio, porque non podería seguir o desenvolvemento da intervención, prever os tempos e, por ende, non anticiparse aos requirimentos do equipo, o que ralentizaría a operación.
Despois de que o instrumentista verifica que a sala está amoblada adecuadamente e que todo funciona, ponse o cubrebocas e o gorro, realiza o lavado cirúrxico e volve cara ao quirófano para vestirse.
Despois de vestir a mesa de instrumental, o instrumentista procede a ir colocando sobre ela os distintos instrumentos cirúrxicos de acordo cos tempos que se irán manexando durante a intervención.
Durante a intervención o instrumentista debe ser moi coidadoso co manexo do soro ou calquera outro líquido sobre a mesa, porque se se molla, pérdese a esterilidade.
Mesa de operacións

Unha mesa de operacións é unha mesa metálica, fácil de esterilizar e articulábel, que se usa en cirurxía para colocar o paciente no acto operatorio.
Mesa redonda de Algonquín

A Mesa redonda de Algonquín, tamén denominada con ironía o Círculo vicioso de Algonquín, foi un grupo de xornalistas, críticos, escritores, actores e actrices relacionados co mundo do espectáculo e a farándula de Broadway (Nova York) que xantaba e reuníase no hotel Algonquín de Manhattan ao redor de mesas de cribbage, bridge e póker, formando un acedo faladoiro crítico entre 1919 e 1929. Integrantes
A principal animadora do grupo foi a escritora e crítica teatral Dorothy Parker. Un elemento de unión do grupo era a súa lingua cáustica e velenosa, de forma tal que constituían unha especie de faladoiro Bilis club madrileño consagrado a acuñar maldades, chistes e epigramas ácidos sobre estreas e temas de actualidade nese tempo, durante as súas comidas e partidas de bridge e póker. Tamén xogaban as charadas e a o xogo chamado "podo darte unha frase", que deu lugar á memorable frase de Dorthy Parker usando a palabra horticultura: Podes dirixir unha horticultura, non a podes facer pensar". Foron integrantes permanentes do faladoiro do Algonquín, á parte de Dorothy Parker, o columnista, poeta e humorista Franklin Pierce Adams, o humorista e actor Robert Benchley, o columnista deportivo Heywood Broun, o dramaturgo Marc Connelly, a feminista Ruth Hale, o dramaturgo e director George S. Kaufman, o produtor de Broadway Brock Pemberton, o editor do The New Yorker Harold Ross, o escritor e dramaturgo Robert E. Sherwood, o publicista John Peter Toohey e o crítico e xornalista Alexander Woollcott.
Outras compoñentes movíanse máis libremente e participaban dun modo máis eventual: as actrices Tallulah Bankhead, Blyth Daly, Eva Le Gallienne, Margalo Gillmore, Estelle Winwood e Peggy Wood, os dramaturgos Noël Coward, Edna Ferber, Donald Ogden Stewart, Beatrice Kaufman; as escritoras Jane de Grant, Margaret Leech e Alice Duer Miller, a ilustradora de revistas Neysa McMein, os humoristas Groucho e Harpo Marx e Frank Sullivan, e o compositor Deems Taylor.
No grupo do Algonquín fraguáronse moitas colaboracións literarias e artísticas e foi un venero de creatividade polo menos no terreo da arte dramática. No cine
O documental premiado cun Óscar en 1987 The Ten-Year Lunch trata sobre este grupo e La señora Parker y el círculo vicioso (1994) é unha película estadounidense escrita e dirixida por Alan Rudolph que tenta reproducir a época e grupo do Algonquín.
Mesa redonda de debate

Non confundir coa Táboa Redonda da corte do rei Artur.
Unha mesa redonda (de debate) é un grupo de discusión de persoas en torno a un tema relevante, dirixida por un moderador, ante un auditorio constituído por persoas interesadas no tema. O moderador abre a sesión, concede a palabra alternativamente aos opoñentes, formula preguntas, controla o tempo de participación e pecha a sesión cunha síntese e un comentario persoal. Características da mesa redonda
Forma de discusión a modo de conversación.
Control parcial do moderador.
Exposición de diferentes puntos de vista, feitos e actitudes sobre un tema.
Máxima interacción entre os integrantes da mesa.
Útil para definir puntos de acordo e desacordo e chegar a conclusións comúns.
Fomento das relacións humanas e da habilidade para comunicarse. Preparación e desenvolvemento dunha mesa redonda
Elixir un tema polémico.
Ter claros os obxectivos da reunión.
Seleccionar aos participantes co coidado de que teñan puntos de vista diverxentes sobre o tema.
Elixir un moderador imparcial.
Planificar previamente a reunión cos participantes, sen que haxa discusión preliminar.
Dar un tempo (por exemplo, uns dez minutos) para unha primeira rolda.
Establecer unha quenda onde o público exprese as súas opinións e faga preguntas aos participantes.
Pechar a mesa cun resumo das ideas principais e a enumeración de conclusións por parte do moderador. Véxaser tamén Coloquio
Conferencia
Debate
Foro
Relatorio