Gramática do interlingue

O interlingue, é un idioma auxiliar internacional creado en 1922 por Edgar de Wahl, quen buscou lograr a máxima regularidade gramatical e manter un carácter natural. O vocabulario baséase en palabras prexistentes de varios idiomas e un sistema de derivación que utiliza prefixos e sufijos recoñecibles. Alfabeto
A (a), B (be), C (ce), D (de), E (e), F (ef), G (ge), H (ha), I (i), J (jot), K (ka), L (el), M (em), N (en), O (o), P (pe), Q (qu), R (er), S (es), T (te), U (u), V (ve), W (duplic ve), X (ix), Y (ypsilon), Z (zet)
As letras pronúncianse como en galego, excepto: c antes de e, i, e pronúnciase como ts, no resto de casos, como k;
g ande de e, i, e pronúnciase como j en francés, no resto dos casos, como a g de gato;
h pronúnciase como en inglés;
j como en francés;
q pronúnciase como en alemán e inglés;
t pronúnciase ts antes de ia, ie, io, iu, no resto de casos, como en español;
v como en inglés;
x ks;
z ds;
zz ts (como en pizza en italiano);
ch como a ch andaluza ou como k antes de consoantes Artigo
Como o inglés, o occidental ten un artigo determinado e outro indeterminado. O artigo determinado é li, e o indeterminado, un.
O final do artigo determinado pódese cambiar a lo (masculino), la (feminino), lu (neutro), lis (plural), los (masculino plural), e las (feminino plural). Destas formas, as máis comúns son lu e lis: lu é igual que o lo do español, como en Ne li aprension de un lingue es lu essential, ma su usation (O esencial dun idioma non é a súa aprendizaxe senón o seu uso) e lis úsase con palabras que son difíciles de escribir en plural como lis s (as eses). Substantivos
O plural faise engadindo -s despois dunha vocal, ou -es despois da maioría de consoantes. Para evitar cambios de pronuncia e de acentuación, ás palabras que terminan en -c, -g e -m só se lles engade unha -s: un libre, du libres, un angul, tri angules, li tric, li trics, li plug, li plugs, li album, pluri albums, li tram, du trams. Adverbios
O interlingue ten adverbios primarios e adverbios derivados. Os adverbios primarios non se xeran a partir doutras partes do discurso e, por tanto, non se forman usando terminacións especiais: tre (moi), semper (sempre), etc.
Os adverbios derivados fórmanse agregando o sufixo -men a un adxectivo (rapid
rápido, rapidmen
rapidamente), relacionado co francés - ment, a español -mente e outros. A terminación - men inspirouse no francés provenzal e falado (que non pronuncia a t en -ment) e elixiuse sobre -mente para evitar conflitos coa terminación do substantivo - ment e outros substantivos no idioma derivados do tempo pasado en -t. ​ Os adxectivos poden usarse como adverbios cando o sentido é claro: ​
Il ha bon laborat Traballou ben
Noi serchat long Buscamos moito tempo Formación de palabras
Derivación
A aplicación da regra de De Wahl aos verbos, e o uso de numerosos sufixos e prefixos, creouse para resolver as irregularidades coas que os creadores doutros proxectos lingüísticos anteriores ao occidental infestaran as súas obras. Estes víronse obrigados a elixir entre regularidade e formas antinaturais, ou irregularidade e formas naturais. A opinión predominante antes da súa aplicación era que as formas naturais debían sacrificarse co fin da regularidade, mentres que aqueles que optaban polo naturalismo víanse obrigados a admitir numerosas irregularidades ao facelo ( Idiom Neutral, por exemplo, tiña unha lista de 81 verbos con radicais especiais​ usados ao formar derivados), un paradoxo resumido por Louis Couturat en 1903 da seguinte maneira: As regras creadas por de Wahl para resolver isto describíronse por primeira vez en 1909​ nas Discusións da Academia pro Interlingua de Peano e son as seguintes: Se despois da eliminación de -r ou -er do infinitivo, a raíz termina en vogal, agrégase a -t final. Crear (crear), crea/t-, crea/t/or, crea/t/ion, crea/t/iv, crea/t/ura.
Se a raíz termina nas consoantes d ou r, transfórmanse en s: decid/er (decidir), deci/s-, deci/s/ion deci/s/iv. Adherer (adherirse), adhe/s-, adhe/s/ion.
En todos os demais casos, con seis excepcións, a eliminación da terminación dá a raíz exacta: duct/er, duct-, duct/ion.
Unha vez aplicadas estas regras, o occidental quedou con seis opoñas excepción. Son: ced/er, cess- (concesión)
sed/er, sess- (sesión)
mov/er, mot- (moción)
ten/er, tent- (tentación)
vert/er, vers- (versión)
veni/r, vent- (advento)
Os sufixos agréganse á raíz verbal ou ao tema presente do verbo (o infinitivo menos - r). Un exemplo disto último é o sufijo - ment: move/r, move/ment (non movetment), experi/r, experi/ment (non experimentment) e -ntie (inglés -nce): tolera/r (tolerar), tolera/ntie, existe/r (existir), existe/ntie.