proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Dictyoptera (xénero)

Dictyoptera é un xénero de escaravellos da familia Lycidae. Describíronse polo menos catro especies neste xénero. O xénero ten o mesmo nome que a superorde homónima Dictyoptera coa que non se debe confundir. Especies
Dictyoptera aurora (Herbst, 1784)
Dictyoptera hamatus Mannerheim, 1843
Dictyoptera mundus (Say, 1835)
Dictyoptera simplicipes Mannerheim, 1843
Dicuat

O Dicuat é un herbicida de contacto de acción rápida, máis específico contra herbas de folla ancha. Úsase como desecante en certos cultivos. Autorizado en patacas, maínzo, xirasol e algodón como desecante. Noutros cultivos emprégase como herbicida de pre-laboreo ou para botar entre liñas sen mollar as follas do cultivo.
Didascalia

Unha didascalia (do grego διδασκαλία, didaskalia ensino) é, nun documento, un breve comentario ilustrativo colocado debaixo dunha táboa ou figura. O mesmo termo indica a parte non dialóxica dun texto teatral, o conxunto de indicacións e instrucións que un autor dramático entretece no diálogo, ou a breve descrición xeralmente colocada debaixo ou xunto a un diálogo (ou unha imaxe), en banda deseñada, películas ou guións, coa función de comentario. Nos documentos
A didascalia ten a función de explicar o significado ou contexto dunha imaxe determinada. Por exemplo, nos libros de historia utilízanse a miúdo imaxes que representan cadros: a lenda indica o autor, o título e o ano dese cadro. No caso de fotografías de persoas, o pé de foto pode limitarse a indicar quen é a persoa ou pode resumir algúns datos biográficos que contén o texto. Nos cómics
Nas bandas deseñadas de principios do século XX, pero tamén nos de finais do século XIX, substitúen parcialmente (ás veces por completo) ás pequenas nubes ou globos de discurso, é dicir, aos diálogos dos personaxes. Isto tamén ocorre nas primeiras revistas de Mickey Mouse: os pés de foto conteñen poemas rimados que describen o que acontece na viñeta anterior. Aínda hoxe, con todo, hai tamén didascalias nos cómics: a diferenza, con todo, reside en que se atopan na súa maioría na parte superior do debuxo animado, e describen o cambio de lugar ou mesmo o comezo dunha acción indefinida das imaxes. Nas películas e no teatro
No contexto cinematográfico, trátanse de textos filmados coa cámara e introducidos no medio da película, xeralmente para proporcionar ao espectador liñas dos diálogos entre os personaxes, material narrativo, descritivo ou explicativo da rodaxe. Eran parte troncal do cine mudo. Nos textos teatrais serven para que o dramaturgo cite ou comente indicacións sobre o contexto dramático ou a actuación dos actores e actrices.
Didesoxinucleótido

Os didesoxinucleótidos son uns nucleótidos especiais que funcionan como inhibidores da elongación da cadea de ADN para a ADN polimerase, que se utilizan no método de Sanger para a secuenciación do ADN. Tamén se coñecen como 2', 3' didesoxinucleótidos, e abrévianse como ddNTPs (ddGTP, ddATP, ddTTP e ddCTP).
Como o seu nome indica, están desoxixenados (sen grupo hidroxilo) en dous carbonos do azucre do nucleótido, o 2' e o 3'. A desoxixenación en 2' é a normal nos desoxinucleótidos do ADN, pero estas moléculas caracterízanse porque carecen ademais de grupo 3'-hidroxilo. A ausencia deste hidroxilo nestas moléculas significa que, despois de que son engadidos por unha ADN polimerase a unha cadea nucleotídica en crecemento, xa non poden ser engadidos máis nucleótidos esa cadea, xa que non se pode formar o enlace fosfodiéster debido a que os desoxirribonucleótidos trifosfato (que son o material de construción que constrúe o ADN) sintetizan a cadea de ADN por medio dunha reacción de condensación entre o 5'-fosfato (despois da separación dun pirofosfato) do nucleótido entrante co grupo 3'-hidroxilo do nucleótido previo. Os desoxirribonucleótidos non teñen o grupo 3'-hidroxilo e non se pode producir esta reacción nin alongar máis a cadea, o que leva á terminación da secuencia de ADN. Así, estas moléculas son a base do método de terminación da cadea didesoxi de secuenciación do ADN, que foi desenvolvido por Frederick Sanger en 1977.
Os didesoxinucleótidos son útiles na secuenciación do ADN en combinación con electroforese. Unha mostra de ADN á que se lle aplique a PCR (reacción en cadea da polimerase) nunha mestura que conteña os catro desoxinucleótidos normais e un didesoxinucleótido producirá febras de ADN de lonxitude igual á posición de cada base do tipo que complementa o tipo do desoxinucleótido presente. Así, se despois se fai unha electroforese da mostra, haberá unha banda por cada lonxitude á que o complemento dun desoxinucleótido está presente. Agora é común utilizar didesoxinucleótidos fluorescentes de modo que cada un dos catro teña unha fluorescencia diferente que se poida detectar nun secuenciador; así só é necesario facer unha reacción.
Didier Queloz

Didier Patrick Queloz, nado o 23 de febreiro de 1966, é un astrónomo suízo. É profesor de filosofía natural na Universidade de Cambridge, onde é membro de Trinity College, Cambridge, así como profesor da Universidade de Xenebra. Xunto con Michel Mayor en 1995, descubriu 51 Pegasi b, o primeiro planeta extrasolar que orbita unha estrela semellante ó Sol, 51 Pegasi. Polo seu descubrimento, compartiu o Premio Nobel de Física de 2019 con James Peebles e Michel Mayor.
Dido and Aeneas

Dido and Aeneas (en galego, Dido e Eneas) é unha ópera en tres actos con música de Henry Purcell e libreto en inglés do dramaturgo e poeta Nahum Tate (1652-1715), baseado na súa traxedia Brutus of Alba or The Enchanted Lovers e no canto IV de Eneida de Virxilio. Foi composta en 1682 e posúe número de catálogo Z. 626.
Relata a historia de amor entre Dido, raíña de Cartago e o heroe troiano Eneas, e a súa desesperación cando a abandona. Unha obra monumental na ópera barroca, lémbrase como unha das máis destacadas obras teatrais de Purcell. Dido e Eneas foi a primeira ópera de Purcell e encóntrase entre as primeiras óperas inglesas, e debe moito a Venus and Adonis, ópera de John Blow, tanto en estrutura como no efecto xeral.
É unha das óperas máis importantes do Barroco e está considerada como a primeira ópera nacional inglesa. Pode considerarse como a única ópera -no sentido estrito do xénero- verdadeira de Purcell, se se compara con outras obras como King Arthur (1691) ou The Fairy Queen (1692), que responden ao perfil de semióperas. Dido e Eneas é un dos dramas máis coñecidos de Purcell e quizais de toda a produción inglesa.
A primeira representación tivo lugar na escola de rapazas de Josias Priest en Londres non máis tarde do verán de 1688. A estrea comercial foi en Londres a principios de 1700.
Didáctica da linguaxe

A didáctica da linguaxe é o estudo dos obxectivos instrutivo-formativos, contidos docentes e métodos didácticos inherentes ó proceso do ensino lingüístico, que ten como obxectivo incrementar e perfecciona-la aprendizaxe natural e espontánea do neno sobre a súa lingua materna no nivel de expresión (oral e escrita) e comprensión. A proposta principal da didáctica da linguaxe é atopar o xeito de converter os saberes sabios, propios das disciplinas centradas no obxecto do coñecemento, en saberes "ensinables" a uns alumnos particulares situados nun contexto particular. A esta transformación, o didacta francés Yves Chevallard chamouna transposición didáctica.
A principal acción que debe emprender calquera didacta, e por extensión calquera profesional do ensino que actúe didacticamente, é preguntarse que situación de aprendizaxe creará para conseguir que os seus alumnos se apropien do concepto, procedemento ou actitude que se teña por obxectivo. Nesta situación, un dos factores que intervirán de maneira decisiva é a reformulación do contido orixinal nun que sexa asumible polos alumnos.
No caso da didáctica da lingua, todo aquilo que estea relacionado coa análise, a reflexión e o uso do sistema lingüístico pode ser tratado e investigado. Como disciplina de investigación, a didáctica non pode deixar de banda en ningún momento a realidade das aulas. A descrición e as propostas de mellora dos procesos de ensino e aprendizaxe deben estar ancorados en contextos específicos.
Didáctica, Metodoloxía e Materiais

Didáctica, Metodoloxía e Materiais foi unha colección de libros editados pola Dirección Xeral de Política Lingüística da entón Consellería de Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia.
Dedicada a calquera tipo de materiais que puidesen axudar a impartir clases en galego, dende estudos literarios e guías de comentarios de texto a modelos lingüísticos de conxugación verbal, foi un fito na normalización terminolóxica galega debido a que os seus libros máis centrados en labores lexicográficos foron moi innovadores en temática, calidade e cantidade.
Uns exemplos disto son os seguintes títulos: *: Algún destes dous está mal segundo a normalización do ISBN
Die Another Day

Die Another Day é o vixésimo filme da serie de James Bond, e o cuarto e último protagonizado por Pierce Brosnan. Foi dirixido por Lee Tamahori, producido por Michael G. Wilson e Barbara Broccoli e foi estreado no 2002. Personaxes
Pierce Brosnan como James Bond 007
Halle Berry como Giacinta 'Jinx' Johnson
Toby Stephens como Gustav Graves
Rosamund Pike como Miranda Frost
Rick Yune como Zao
Judi Dench como M
Will Yun Lee como Coronel Moon
Kenneth Tsang como Xeneral Moon
John Cleese como Q
Colin Salmon como Charles Robinson
Ho Yi como Mr. Chang
Rachel Grant como Peaceful Fountains of Desire
Emilio Echevarría como Raoul
Samantha Bond como Miss Moneypenny
Michael Gorevoy como Vladimir Popov
Lawrence Makoare como Mr. Kil
Michael Madsen como Damian Falco
Joaquin Martinez como traballador
Vincent Wong como Xeneral Li
Madonna como Verity
Die Entführung aus dem Serail

Die Entführung aus dem Serail (en galego O rapto no serrallo) é un Singspiel en 3 actos con música de Wolfgang Amadeus Mozart e libreto en alemán de Gottlieb Stephanie adaptado dun libreto anterior de Christoph Friedrich Bretzner. A súa estrea tivo lugar o 16 de xullo de 1782 no Hofburgtheater de Viena baixo a batuta do propio compositor.
Die Frau ohne Schatten

Die Frau ohne Schatten (en galego A muller sen sombra) é unha ópera en 3 actos con música de Richard Strauss e libreto en alemán de Hugo von Hofmannsthal baseada na novela de Johann Wolfgang von Goethe Unterhaltungen deutscher Ausgewanderten. A súa estrea tivo lugar na Wiener Staatsoper de Viena o 10 de outubro de 1919 baixo a batuta de Franz Schalk.
Die Hard

Die Hard é un filme de acción estadounidense dirixido por John McTiernan que se estreou en 1988. Baséase na novela de 1979 de Roderick Thorp titulada Nothing Lasts Forever. Sinopse
Na cidade dos Ánxeles, un grupo armado terrorista apoderouse dun edificio tomando a un grupo de persoas como reféns. Só un home, o policía John McClane (Bruce Willis), conseguiu escapar do acoso terrorista. Está só, pero manterá unha loita feroz e esgotadora contra os secuestradores, xa que é a derradeira esperanza para os secuestrados. Personaxes
Bruce Willis como Detective John McClane
Alan Rickman como Hans Gruber
Alexander Godunov como Karl Vreski
Bonnie Bedelia como Holly Gennero McClane
Reginald VelJohnson como Sarxento Al Powell
Clarence Darnell Gilyard como Theo
Paul Gleason como Xefe do departamento de policía Dwayne T. Robinson
William Atherton como Richard Thornburg
Hart Bochner como Harry Ellis
Robert Davi como Axente Especial Johnson
Grand L. Bush como Axente Johnson
De'voreaux White como Argyle
James Shigeta como Joseph Yoshinobu "Joe" Takagi
Rick Ducommun como Walt the engineer
Dennis Hayden como Eddie
Al Leong como Uli
Andreas Wisniewski como Tony Vreski
Taylor Fry como Lucy McClane
Noah Land como John McClane Jr.
Bruno Doyon como Franco
Hans Buhringer como Fritz
Gary Roberts como Heinrich
Lorenzo Caccialanza como Marco
Joey Plewa como Alexander
Wilhelm von Homburg como James
Gerard Bonn como Kristoff Galardóns e nomeamentos
1988: 4 nomeamentos ó Oscar: Efectos de son, son, efectos visuais e montaxe.
Die Hard 2

Die Hard 2 é un filme estadounidense acción dirixido por Renny Harlin que se estreou en 1990. O guión foi escrito por Steven E. de Souza e Doug Richardson, adaptado dende a novela 58 Minutes de Walter Wager. Sinopse
É Nadal. O tenente John McLane, policía do departamento dos Ánxeles, agarda no aeroporto de Dulles de Washington a que aterre o avión no que viaxa a súa muller. Namentres, o coronel do exército Stuart, un militar ben adestrado, expulsado do congreso, xunto con outros mercenarios profesionais, montan unha base de operacións preto de aeroporto, co obxectivo de liberar a un ditador suramericano derrocado, considerado o maior traficante do mundo, e que dentro de 58 minutos aterrará en Dulles en calidade de prisioneiro político. Stuart anula tódolos sistemas que permiten aterrar ós demais avións, condenados a quedar no ar co risco de esgotárselles o combustible. Esixe, ademais, que un Boeing 747 estea á súa disposición para fuxir co ditador unha vez ceibado, pero McClane tentará que os seus plans non prosperen. Personaxes
Bruce Willis como John McClane
Bonnie Bedelia como Holly Gennero McClane
William Sadler como Coronel Stuart
Art Evans como Leslie Barnes
Dennis Franz como Capitán Carmine Lorenzo
Reginald VelJohnson como Serxento Al Powell
William Atherton como Richard "Dick" Thornburg
Franco Nero como Xeneral Ramon Esperanza
John Amos como Maior Grant
Fred Thompson como Trudeau
Tom Bower como Marvin
Sheila McCarthy como Samantha "Sam" Coleman
Don Patrick Harvey como Garber
Tony Ganios como Baker
Peter Nelson como Thompson
Robert Patrick como O'Reilly
John Leguizamo como Burke
Tom Verica como Kahn
Vondie Curtis-Hall como Miller
Mark Boone Junior como Shockley
Colm Meaney como Piloto do avión Windsor Airlines
Robert Costanzo como Sarxento Vito Lorenzo
Die Hard with a Vengeance

Die Hard with a Vengeance é un filme estadounidense dirixido por John McTiernan que se estreou en 1995. Está protagonizado por Bruce Willis, que interpreta o Tenente da Policía de Nova York John McClane, por Samuel L. Jackson como o compañeiro de McClane Zeus Carver, e Jeremy Irons como Simon Peter Gruber. Foi estreado no 19 de maio de 1995, cinco anos despois de Die Hard 2, e foi seguido por Live Free or Die Hard e A Good Day to Die Hard no 2007 e 2013, respectivamente. Sinopse
Un home que se chama a si mesmo "Simon" sementa o pánico nas rúas de Nova York, facendo estourar unha serie de bombas e non deixará de facelo a menos que o axente John McClane acceda a xogar con el a un xogo chamado "Simon di". Coa axuda de Zeus, un electricista de Harlem, comeza unha trepidante carreira para resolver as adiviñas e descubrir as intencións do terrorista. Personaxes
Bruce Willis como Tenente John McClane
Jeremy Irons como Simon Peter Gruber
Samuel L. Jackson como Zeus Carver
Graham Greene como Joe Lambert
Colleen Camp como Connie Kowalski
Larry Bryggman como Inspector Walter Cobb
Anthony Peck como Ricky Walsh
Nick Wyman como Mathias Targo
Sam Phillips como Katya
Kevin Chamberlin como Charles Weiss
Richard E. Council como Otto
Robert Sedgwick como Rolf
Timothy Adams como Gunther
Phil Theis como Erik
Die Sprache

Die Sprache é unha revista de lingüística internacional, que traballa segundo o principio de revisión por pares. Fundárona en 1949 Paul Kretschmer, Wilhelm Havers e Wilhelm Czermak. Die Sprache inclúe achegas sobre temas de lingüística histórica e comparada, especialmente de indoeuropeística. Ademais aparecen non só gramática comparada e etimoloxía, senón tamén fontes, epigrafía, interpretación lingüística de textos e aspectos culturais e históricos.
A revista publícase na Verlag Harrassowitz (Wiesbaden); normanlmente aparecen dous fascículos por ano. Por parte da Wiener Sprachgesellschaft exerce actualmente como director Hannes Fellner, Robert Nedoma e Stefan Schumacher coa colaboración de Wolfgang Hock, Daniel Kölligan, Martin Joachim Kümmel, Melanie Malzahn, Daniel Petit, David Stifter e Paul Widmer.
O seu ISSN é 0376-401X.
Die Taalkommissie

Die Taalkommissie (en afrikaans "A Comisión de Lingua") é un departamento da Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (Academia Surafricana de Ciencia e Artes) que serve como o comité técnico da Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans (NTLA) e que funciona como o órgano regulador da lingua africáner. A Akademie fudouse en Bloemfontein en 1909 e en 1914 estableceuse a Spellingskommissie (Comisión de Ortografías), que mudou de nome en 1964 para o actual.
O traballo principal que realiza esta comisión é a revisión e publicación da Afrikaanse Woordelys en Spelreëls, unha guía estándar da ortografía e convencións para a escrita do africáner. Considerada a fonte de autoridade para a escrita das palabras nesa lingua, e que supuxo o remate á disparidade ortográfica para unha mesma palabra que rexía antes de 1917. Deica 2009 apareceron dez edicións da AWS. Ademais ten competencia da gramática de africáner e de novos usos da lingua, como nova terminoloxía, e cobre tamén variedades do africáner, como o nama, griqua ou capense, incluíndo tamén no AWS un gran corpus de palabras usadas pola comunidade islámica africáner. Presidentes
TH le Roux
Francois Odendal
Johan Combrink (1992–1999)
Anton Prinsloo (1999–2003)
Ernst Kotzé (2003–2012)
Tom McLachlan (2012–2013)
Gerhard van Huyssteen (2013- )
Die Wahrheit über Franco: Spaniens vergessene Diktatur

Die Wahrheit über Franco: Spaniens vergessene Diktatur (traducible como "A verdade sobre Franco: a ditadura esquecida de España") é unha serie de televisión documental alemá de 2017. Narra, a través dunha extensa investigación, o turbulento réxime do ditador Francisco Franco ao longo de varias décadas.
A serie publicouse por primeira vez o 14 de novembro de 2017 na canle alemá ZDF, e máis tarde en Netflix en outubro de 2020.
Die Walküre

Die Walküre (en galego A Valquiria) é unha ópera en tres actos con música e libreto en alemán de Richard Wagner. É a segunda das catro óperas que compoñen o ciclo Der Ring des Nibelungen (O anel do Nibelungo), sendo a ópera do ciclo máis representada, mesmo separada do ciclo completo. O fragmento máis coñecido da ópera é o «Walkürenritt o Ritt der Walküren» («Cabalgada das valquirias»), introdución ao terceiro e último acto describindo ás guerreiras semideusas. A ópera foi estreada illada no Königliches Hof-und Nationaltheater de München o 26 de xuño de 1870, e non foi ata seis anos despois, o 14 de agosto de 1876, cando se representou dentro do ciclo completo.
Wagner inspirouse na mitoloxía nórdica ao escribir esta obra, especificamente na Saga Volsunga e na Edda poética. Na versión simplificada do compositor, as valquirias son as fillas do deus Wotan e a nai terra, a deusa Erda, concibidas como doncellas guerreiras para defender o Olimpo xermánico, o Valhall, do asexo dos Nibelungos e recoller as almas dos heroes mortos en batalla para levalos ao seu descanso eterno no Valhall.
Die Welle

Die Welle (A onda en alemán) é un filme alemán realizado no 2008. Tivo un éxito satisfactorio nas grandes pantallas xermanas, pois despois de 10 semanas en cartel, 2'3 millóns de persoas vírano. A película está dirixida por Dennis Gansel.
Baséase en The Wave, novela de Morton Rhue de 1981, que á súa vez sacara a idea do experimento real da Terceira onda, feito por Ron Jones en 1967, profesor dun instituto de Palo Alto (California). Sinopse
Durante un proxecto semanal, o profesor Rainer Wenger ensínalle aos alumnos da súa clase o tema da autocracia como forma de goberno. Os estudantes ven imposible a idea de que puidese volver unha ditadura como a do Terceiro Reich na Alemaña, pois a pesar do tempo pasado, hai arrepentimento, e a actual política e as tecnoloxías arbitrarían o proceso dun mandato novo autocrático. O profesor Rainer Wenger decide empezar un experimento cos seus alumnos para demostrar o fácil que é manipular as masas. A través do seu lema: "forza mediante a disciplina, forza mediante a comunidade, forza a través da acción, forza a través do orgullo", e seguindo o profesor un liderado grupal, cada día os alumnos crean unha nova norma. Por exemplo, o profesor logra que todos eles ao entrar na aula, en menos de 30 segundos, estean sentados con actitude atenta, resoltos a iniciar a clase. O interese da forma de como se executaban as clases creceu, facendo que alumnos doutros cursos se cambiaran para este. O popular curso votou chamarse "A Onda", e a medida que pasaban os días, esta comezou a facerse notar mediante fóra das aulas, por detrás do profesor Wenger, que acaba perdendo o control da situación. Elenco
Jürgen Vogel: Rainer Wenger
Frederick Lau: Tim
Max Riemelt: Marco
Jennifer Ulrich: Karo
Christiane Paul: Anke Wenger
Elyas M'Barek: Sinan
Cristina do Rego: Lisa
Jacob Matschenz: Dennis
Maximilian Vollmar: Bomber
Max Mauff: Kevin
Ferdinand Schmidt-Modrow: Ferdi
Tim Oliver Schultz: Jens
Amelie Kiefer: Mona
Odine Johne: Maja
Fabian Preger: Kaschi
Teresa Harder: Madre
Jaime Ferkic: Bobby
Liv Lisa Fries: Laura
Dennis Gansel: Martin
Johanna Gastdorf: Nai de Tim
Gerald Alexander Held: Pai de Tim
Thomas Sarbacher: Karos Vater Banda sonora
A banda sonora da película publicouna a EMI alemá o 25 de maio do 2008, e contén cancións de The Subways, Kilians, Johnossi, Digitalism e The Hives, como tamén unha versión de EL*KE do clásico "Rock 'n' Roll High School" dos Ramones. A canción titulada "Garden Of Growing Hearts" foi feita pola banda berlinesa Empty Trash. A música orixinal da película foi composta por Heiko Maile, membro do grupo musical Camouflage.
Die deutsche Ideologie

A ideoloxía alemá (Die deutsche Ideologie en alemán) é unha obra escrita por Karl Marx e Friedrich Engels entre a primavera de 1845 e finais de 1847 e publicada de forma póstuma en 1932 polo teórico marxista David Riazanov no Instituto Marx-Engels de Moscova. É unha obra na que aparecen os fundamentos do que máis tarde se denominará materialismo dialéctico, a base filosófica do marxismo.
Die schweigsame Frau

Die schweigsame Frau (en galego A muller silenciosa) é unha ópera en 3 actos con música de Richard Strauss sobre un libreto en alemán de Stefan Zweig baseada na obra de Ben Jonson Epicoene, or the Silent Woman. A súa estrea tivo lugar o 24 de xuño de 1935 na Semperoper de Dresden baixo a dirección de Karl Böhm. Orquestración
A partitura de Strauss require a utilización de: 3 frauta (III tamén piccolo), 2 óboes, corno inglés, clarinete en Re, 2 clarinetes, clarinete baixo, 3 fagots (III tamén controfagot).
4 trompas, 3 trompetas, 3 trombóns, tuba.
Timbais, percusión, 4 campás.
Arpa, clavicémbalo, celesta, órgano.
Archi.
Diego Juan de Ulloa

Diego Juan de Ulloa, nado en Noceda (San Vitoiro de Ribas de Miño, O Saviñao) e finado na mesma aldea o 29 de novembro de 1764, foi un eclesiástico ilustrado de familia fidalga. Traxectoria
Ulloa estudou Dereito na Universidade de Boloña, viviu varios anos en Roma, viaxou por Italia e, segundo parece, por Francia, e das súas viaxes trouxo a Galicia obras de arte e varios lotes de libros coidadosamente anotados. A súa ampla cultura (foi un dos eclesiásticos de orixe galega que máis destacaron no plano cultural na Galicia do segundo cuarto do século XVIII) serviulle para destacar rapidamente en Santiago.
O papa Clemente XII nomeouno mestrescola da Catedral de Santiago de Compostela, posto do que tomou posesión o 13 de xuño de 1733. Converteuse en promotor artístico do barroco. Foi reitor da Universidade de Santiago de Compostela entre 1751 e 1752 e un dos catro benfeitores da Universidade, cuxas estatuas figuran enriba do pórtico de columnas da Facultade de Xeografía e Historia. Diego Juan de Ulloa, á súa morte, no testamento, legou a súa importante biblioteca ao cabido catedralicio.
O goberno do rei Carlos III encargoulle facer unha experiencia piloto da reforma da ensinanza universitaria. Se ben en 1716, o claustro universitario formulara a necesidade de construír «un cuarto para libros» aproveitando o espazo «que promedia a torre do Colexio de Santiago Alfeo e o de San Xerome», Ulloa solicitou a Carlos III permiso para construír un novo edificio dedicado exclusivamente á Universidade e aos colexiais. O rei non concedeu dito permiso, se ben a expulsión dos xesuítas en 1767 implicou que ficase baleiro o seu convento (colexio e noviciado). O 9 de agosto de 1769 o rei expediu unha Real Cédula pola que determina o traslado da Universidade e do Colexio de San Xerome ao convento-colexio dos xesuítas. O colexio da Compañía ocupaba un amplo espazo intramuros entre a porta de Mazarelos e o torreón de San Fiz de Solovio, soar onde se construíu a Universidade. E foi así como, en palabras de Bonet, a Universidade de Santiago foi «o último grande edificio construído a finais do Antigo Réxime dentro do casco antigo da cidade».
Diego de Almagro

Diego de Almagro, nado en Almagro en 1472 e finado en Cuzco en 1538, foi un conquistador español. Traxectoria
Participou na conquista española do Imperio Inca con Francisco Pizarro. Os éxitos de Pizarro animárono a solicitar ao rei o permiso para emprender unha expedición de conquista por conta propia, o que causou friccións con Francisco. Almagro entrou no territorio da actual Chile para conquistar ese territorio. Nomeado en 1535 gobernador de Nova Toledo, ao regreso ao Perú ocupou a cidade de Cuzco por considerar que pertencía á súa gobernación e fixo prisioneiros a Gonzalo Pizarro e Hernando Pizarro. Por mediación de Pizarro liberounos, pero estes aproveitaron para atacar a Diego, que estaba enfermo. Derrotado por Hernando Pizarro na batalla das Salinas, foi executado en Cuzco. O seu fillo Diego de Almagro o Mozo púxose á fronte dos almagristas pero acabou sendo executado.
Dieléctrico

Denomínase dieléctrico a un material cunha baixa condutividade eléctrica (σ << 1); é dicir, un illante, o cal ten a propiedade de formar dipolos eléctricos no seu interior baixo a acción dun campo eléctrico. Así, todos os materiais dieléctricos son illantes pero non todos os materiais illantes son dieléctricos.
Algúns exemplos deste tipo de materiais son o vidro, a cerámica, a goma, a mica, a cera, o papel, a madeira seca, a porcelana, algunhas graxas para uso industrial e electrónico e a baquelita. En canto aos gases utilízanse como dieléctricos sobre todo o aire, o nitróxeno e o hexafluoruro de xofre.
O termo “dieléctrico” (do grego δια- dia-, que significa ‘a través de’) foi concibido por William Whewell en resposta a unha petición de Michael Faraday. Aplicacións
Os materiais dieléctricos máis utilizados son o aire, o papel e o policloruro de vinilo. A introdución dun dieléctrico nun condensador illado dunha batería, ten as seguintes consecuencias: Diminúe o campo eléctrico entre as placas do condensador.
Diminúe a diferenza de potencial entre as placas do condensador, nunha relación Vi/k.
Aumenta a diferenza de potencial máxima que o condensador é capaz de resistir sen que salte unha faísca entre as placas (ruptura dieléctrica).
Aumento por tanto da capacidade eléctrica do condensador en k veces.
A carga non se ve afectada, xa que permanece a mesma que foi cargada cando o condensador estivo sometido a unha voltaxe.
Normalmente un dieléctrico vólvese condutor cando se excede o campo de ruptura do dieléctrico. Esta tensión máxima denomínase rixidez dieléctrica. É dicir, se aumentamos moito o campo eléctrico que pasa polo dieléctrico converteremos devandito material nun condutor. Obtemos que a capacitancia cun dieléctrico enchendo todo o interior do condensador (plano-paralelo) está dado por: C
k ϵ 0 A d {\displaystyle C
{\frac {k\epsilon _{0}A}{d}}} onde: ϵ 0 {\displaystyle \epsilon _{0}\, } é a permitividade eléctrica do baleiro.
Dietrich Klose

Dietrich O. A. Klose, nado en 1955, é un numismático alemán. Traxectoria
Dietrich Klose cursou os seus estudos superiores de Historia Antiga, Arqueoloxía Clásica e Latín entre 1975 e 1983 nas Universidades do Sarre e de Múnic. No curso 1984-1985 accedeu a unha bolsa de investigación do Instituto Arqueolóxico Alemán e en 1987 acadou na Universidade do Sarre o seu doutoramento baixo a dirección do profesor Peter Robert Franke, cunha tese sobre as cuñaxes imperiais romanas en Esmirna, que foi publicada ese mesmo ano. En 1984 ingresou como asistente de investigación na Colección Estatal de Moedas de Babiera, en Múnic (Staatlichen Münzsammlung München). En 1987 ascendeu ao posto de conservador titular da Colección Estatal e en 2007 foi nomeado director, posto que exerceu ata a súa xubilación en 2020.
Nas súas investigacións e nas súas publicacións céntrase principalmente na moeda antiga, aínda que abrangue tamén outros aspectos da numismática e da historia monetaria, como o marco alemán, as moedas do Reino de Baviera ou a medallística alemá do século XX.
Klose foi membro dos consellos directivos da Sociedade Numismática de Baviera e da Sociedade Alemá da Medalla de Arte, e presidiu a Comisión Numismática dos Estados da República Federal de Alemaña. Recoñecementos
(2010): Premio da Sociedade de Historia Monetaria Internacional, de Frankfurt. Publicacións
Esta é unha escolma dalgúns dos traballos monográficos máis significativos dos publicados por Dietrich Klose ao longo da súa traxectoria: (1987). Die Münzprägung von Smyrna in der Römischen Kaiserzeit. De Gruyter, Berlín. ISBN 3-11-010620-5
(1996). Sport, Spiele, Sieg. Münzen und Gemmen der Antike (con G. Stumpf). Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 978-3-922840-10-7
(2002). Die Mark: Ein deutsches Schicksal. Geschichte der Mark bis 1945. Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 978-3-922840-18-3
(2006). Königlich-Bayerisches Geld. Zahlungsmittel und Finanzen im Königreich Bayern 1806 - 1918 (con F. Jungmann-Stadler). Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 978-3-922840-21-3
(2011). Kauko Räsänen. Neue Wege in der Medaillenkunst (con J. Hackl). Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 9783922840275
(2013). Im Hochwasser verloren. Der römische Silbermünzenfund aus Prutting-Mühlthal bei Rosenheim (con M. Kostial-Gürter). Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 9783922840299
(2014). Vom Regenbogenschüsselchen zum Euro: Geldgeschichte des Landkreises Garmisch-Partenkirchen (con M. G. L. Herrmann et al. ). Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 9783922840312
(2016). Europas Verderben 1914-1918. Deutsche und österreichische Medaillen auf den Ersten Weltkrieg. Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 9783922840343
(2021). Die Päpste als Bauherren im spätbarocken Rom. Medaillen und Münzen von 1667 bis 1769. Staatliche Münzsammlung München, Múnic. ISBN 978-3-922840-44-2
Dieu et mon droit

Dieu et mon droit (en galego: Deus e o meu dereito) vai ser utilizado xeralmente como o lema da monarquía británica dende que o adoptara Henrique VI a principios do século XV. Atópase tamén no escudo de armas real.
O feito de escoller o lema en lingua francesa e non en lingua inglesa débese a que a primeira desprazara ao latín como lingua estendida entre a clase alta da época (Henrique VI falaba francés e foi coroado Rei de Francia e mais de Inglaterra).
A frase supostamente foi utilizada como un contrasinal polo rei Ricardo I no 1198 na Batalla de Girors, cando derrotou aos franceses. O seu significado dábaselle a que Ricardo debeu a súa realeza ao poder de Deus e á súa propia herdanza, non quedando suxeito a poder terreal ningún.
Diferenciación planetaria

En Ciencias planetarias, chámase diferenciación planetaria ao proceso de separación dos diferentes compoñentes dun corpo planetario como consecuencia do seu comportamento físico ou químico, cando o corpo desenvolve capas de distinta composición.
Os materiais máis densos do protoplaneta afunden cara ao centro, mentres que os materias menos densos soben á superficie. Este proceso tende a crear o núcleo e o manto. Ás veces tamén se diferenza, na parte duperior do manto, unha codia quimicamente distinta.
O proceso de diferenciación planetaria produciuse en planetas, planetas ananos, no asteroide 4 Vesta e en satélites naturais (como a Lúa).
Diffuse Ultraviolet Experiment

DUVE, acrónimo de Diffuse Ultraviolet Experiment, foi un experimento da NASA lanzado o 24 de xullo de 1992 mediante un foguete Delta 6925 desde Cabo Cañaveral para estudar o fondo cósmico ultravioleta. Características
DUVE foi posto en órbita como carga secundaria no mesmo lanzamento que enviou o satélite Geotail ao espazo. DUVE en si permaceu unido á segunda etapa do foguete tras entrar en órbita. O obxectivo era estudar o fondo difuso ultravioleta do espazo interestelar mediante espectroscopía para avanzar na comprensión da dinámica e evolución do medio interestelar e da Vía Láctea. DUVE acendeuse despois da separación de Geotail para non interferir coa misión primaria e non podía recibir instrucións desde terra. Funcionou durante 4 horas, o tempo que duraron as baterías que o alimentaban. O experimento usaba varios detectores de imaxe para facer as medicións. Ao final da misión recolectáronse 19 imaxes totais a partir de 4151 segundos de tempo de observación.
DUVE reentrou na atmosfera, destruíndose, o 16 de marzo de 1993.
Difracción de raios X

A difracción de raios X é un fenómeno ondulatorio que consiste na dispersión dos raios X cando atopan un obstáculo no seu camiño. A distribución de intensidades atopada despois do obstáculo amosa unha serie de máximos e mínimos relativos que diminúen a medida que nos afastamos do centro (punto onde se detectarían todos os raios X se non houbese obstáculo).
Este patrón depende da distribución atómica do material atravesado polo que este fenómeno pode ser empregado para o estudo da estrutura atómica dos materiais. A técnica chámase cristalografía de raios X.
Difros

Difros, en grego: Δίφρος, foi un deseño de banqueta da Grecia antiga sen respaldo e con catro patas. Era facilmente transportable e por iso era de uso común. Os deuses móstranse sentados sobre difros no friso do Partenón; tamén hai representacións de mulleres sentadas en difros na súa casa. O difros pregable chamábase "δίφρος ὀκλαδίας" diphros okladias. Difros tamén foi chamado a sela do carro, na que podían estar dous, o condutor "ἡνίοχος" heniochos e o combatente "παραιβάτης" paraibatês.
Difteria

A difteria (do grego διφθέρα [diphthera], coiro) é unha doenza infecciosa que afecta á pel e á nasofarinxe, producida pola bacteria Corynebacterium diphtheriae, tamén coñecido coma bacilo de Klebs-Löffler por seren os apelidos dos descubridores do axente. Algunhas cepas deste microorganismo son quen de produciren toxinas, que poden afectar a órganos coma o corazón, producindo miocardite, ou ao sistema nervioso, producindo polineuropatía. Porén, o máis habitual adoita ser a forma respiratoria da infección, caracterizada pola aparición de falsas membranas ou pseudomembradas, que se adhiren á mucosa respiratoria e á farinxe.
A difteria é unha enfermidade mortal entre o 5% e 10% das veces. En rapaces de menos de cinco anos e en adultos de máis de 40 anos, o índice de mortalidade pode chegar a alcanzar o 20%. Porén, é improbable a aparición dalgún caso de difteria na poboación occidental, aparecendo casos unicamente en países africanos, onde non teñen acceso á vacina DTPa. Etioloxía
A causa da difteria é o bacilo grampositivo Corynebacterium diphtheriae. Trátase dun axente inmóbil, non encapsulado, que ten un aspecto de pau ou bastón, e adoitan agruparse en formacións coñecidas coma letras chinesas. Dentro desta especie existen diferentes cepas, algunhas delas con alto poder toxixénico, isto é, capacidade de fabricar toxinas con acción nociva. Epidemioloxía
A difteria pódese transmitir a outros individuos ben por contacto directo por esbirros, gorxa, pel, ollos ou calquera outro tipo de secreción das persoas infectadas.
O período de incubación da doenza é de aproximadamente 5 días, aínda que os síntomas poden comezar máis tarde. Porén, dende que existe vacina contra a difteria, a cal está presente no calendario vacinal galego do Servizo Galego de Saúde, é extremadamente pouco habitual atopar casos de difteria alén da inmigración.
Difusión

En fisioloxía, a difusión é o mecanismo de transporte de moitas das moléculas, ións, solutos e líquidos corporais. Estes están en movemento constante, de xeito que cada unha delas se move de maneira independente. O movemento non se interrompe agás que a temperatura sexa 0 absoluto.
Se unha molécula A se achega a unha molécula estacionaria B, as forzas electrostáticas e outras forzas nucleares da molécula A, exercen un efecto de repulsión, transferíndose enerxía da A á B. Por iso, a molécula B recibe parte de enerxía da A, facendo que esta se enlenteza ao perder parte da enerxía cinética.
En calquera solución, os solutos están movéndose constantemente, chocando unhas con outras unha e outra vez. A este movemento denomínaselle en fisioloxía, difusión.
Os ións móvense do mesmo xeito. As substancias coloides tamén, pero a menor velocidade, debido ao seu maior tamaño. Difusión a través de membrana
Consiste no paso de diversas substancias a través da membrana plasmática. Posúe dúas variantes: a difusión sinxela e a facilitada. A difusión sinxela consiste no paso das substancias directamente, a través de aperturas da membrana ou dos espazos intermoleculares sen que exista interacción con transportadores de membrana. A velocidade á que difunden depende da concentración da substancia, da velocidade de movemento cinético e o número e tamaño das aperturas da membrana.
A difusión facilitada precisa da interacción dunha proteína transportadora, que axuda ao paso das substancias. Non precisa de enerxía. Difusión a través de canais proteicos
Consiste no paso de substancias a través de canais de natureza proteica, consumindo enerxía en forma de ATP. Osmose
É a difusión neta de auga a través dunha membrana semipermeable.
Difusión a través de membrana celular

A difusión a través de membrana celular consiste no paso de diversas substancias a través da membrana plasmática. Posúe dúas variantes: a difusión sinxela e a facilitada. A difusión sinxela consiste no paso das substancias directamente, a través de aperturas da membrana ou dos espazos intermoleculares sen que exista interacción con transportadores de membrana. A velocidade á que difunden depende da concentración da substancia, da velocidade de movemento cinético e o número e tamaño das aperturas da membrana.
A difusión facilitada precisa da interacción dunha proteína transportadora, que axuda ao paso das substancias. Non precisa de enerxía.
A difusión sinxela pode ocorrer a través de dúas rutas: a través do intersticio da bicapa lipídica se a substancia é lipófila, ou ben a través de canais acuosos que ocupan todo o espesor da bicapa a través das grandes transportadoras proteicas. Difusión de substancias liposolubles
As substancias liposolubles atravesan con facilidade a membrana plasmática. É o caso do osíxeno, nitróxeno ou o anhídrido carbónico, que atravesan velozmente a membrana. Canta maior sexa a liposolubilidade, maior será a velocidade de difusión.
Difusión transcultural

En antropoloxía cultural, a difusión transcultural é un concepto introducido por Leo Frobenius na súa obra Der westafrikanische Kulturkreis (1897/98), que se refire á expansión do uso de obxectos, ideas, estilos, relixións, tecnoloxía, linguas, etc. entre persoas de diferentes culturas. É un proceso diferente da difusión de innovacións dentro dunha cultura específica, xa que a difusión transcultural sempre involucra a máis dunha cultura. O fenómeno pode darse por adopción voluntaria, por imitación ou por imposición cultural.
A difusión a través de diferentes culturas é un fenómeno ben testemuñado e, polo tanto, que non é cuestionado. Por exemplo a práctica da agricultura parece terse estendido dende algures no Medio Oriente a toda Eurasia, hai menos de 10 mil anos, sendo adoptadas as prácticas agrícolas por moitas culturas diferentes. Outros exemplos ben estabelecidos de difusión, inclúen o emprego de carro de guerra, o traballo do ferro en tempos prehistóricos ou o uso do automóbil ou a indumentaria occidental de negocios, durante o século XX.
Digamma

Nome da antiga sexta letra do alfabeto grego clásico; equivalía ao /w/. Minúscula Ϝ. Ao desaparecer o son /w/ do dialecto xónico eliminaron tamén a letra, aínda que se conserva o seu valor como número, representando o seis.
Digital object identifier

O DOI ou identificación de material dixital (en inglés, digital objet identifier) é un tipo de identificador persistente ou handle único que permite identificar de modo unívoco diversos obxectos dixitais. Foi estandarizado pola Organización Internacional para a Estandarización (ISO 26324: 2012). O DOI forma parte un sistema estándar para a identificación e localización de obras difundidas a través de calquera tipo de formato dixital, por exemplo Internet.
É un sistema parecido aos identificadores URI. Unha forma común de empregar o sistema DOI é dar ás publicacións científicas un número específico que calquera pode utilizar para localizar a través da Rede o citado artigo. A diferenza do sistema URL, usado nas páxinas web, o sistema DOI non cambia co paso do tempo, aínda que o artigo sexa recolocado nun enderezo distinto posto que leva a información incorporada en forma de metadatos.
O sistema de control DOI foi elaborado pola Corporation for National Research Initiatives, unha asociación estadounidense non lucrativa destinada a promover o desenvolvemento das tecnoloxías da información e a comunicación no campo da investigación científica.
A Fundación DOI xestiona o sistema DOI en nome das axencias encargadas dos rexistros DOI e é unha autoridade de rexistro da ISO 26324.
Diglosia

Diglosia (que provén do grego δίγλωσσος, "de dúas linguas") é a distribución dunha ou máis variedades lingüísticas que, dentro dunha comunidade (linguas en contacto), por mor dunha desigual repartición de usos, cumpren unhas funcións distintas e empréganse en situacións e contextos diferentes. Orixe e evolución do termo
O concepto desenvolveuno Charles Nine Ferguson no artigo Diglossia publicado na revista Word en 1959 para caracterizar dúas variedades dunha mesma lingua, na que unha, codificada, se emprega só nos ámbitos elevados e a outra, sen codificación, só nos ámbitos privados nunha situación estable no tempo. Posteriormente o concepto evolucionou para cubrir situacións que implican dúas linguas e que poden mudar no tempo: Bilingüismo e diglosia.
Diglosia sen bilingüismo: As dúas linguas compiten nos mesmos dominios. Unha delas acaba desaparecendo.
Bilingüismo sen diglosia: (Fishman, 1980). Bélxica, Canadá, Suíza. Áreas monolingües, linguas protexidas polas institucións.
Nin bilingüismo nin diglosia.
Tras reparar en que, a miúdo, os falantes dan en empregar unhas variedades lingüísticas ou outras segundo a situación en que se achen, Ferguson denominou diglosia á relación lingüística, ás veces conflitiva, que se establece entre esas variedades.
Fishman fai unha definición máis ampla nun estudo posterior, observa que a diglosia non equivale a bilingüismo e expresa que o termo pode referir as sociedades multilingües, aquelas que empregan unha lingua vernácula e outra clásica e mesmo a calquera sociedade na cal se empreguen dialectos ou variedades funcionalmente diferentes. Tipos
A diglosia pode ser de dous tipos: Endodiglosia, cando a diglosia se produce entre variantes dunha mesma lingua (en Marrocos o árabe clásico é a lingua oficial, mentres que o árabe magrebí se reserva para usos coloquiais).
Exodiglosia, se se trata de dúas linguas diferentes (galego e castelán en Galicia). A realidade galega
Os estudos sobre a realidade lingüística galega coinciden en sinalar que a situación presente en Galiza é de diglosia sen bilingüismo de xeito que os ámbitos sociais de uso para cada unha das linguas son diferentes, pois emprégase o galego para as funcións de menor prestixio social (aínda que nalgúns ámbitos comparte usos co castelán, como nos referentes á administración autonómica), deixando o castelán para representar os usos formais (o mundo da xustiza, empresarial e medios de comunicación teñen unha presenza do castelán maioritaria e estábel), aquelas funcións máis cultas e de maior prestixio. Ademais tamén son diferentes os espazos xeográficos ó empregarse o galego no rural e nos alfoces das cidades, e o castelán nos núcleos das zonas urbanas. Por último, os interlocutores varían segundo o contexto requira un rexistro máis coloquial ou elevado entre unha lingua ou outra.
Digresión

Definición
Figura retórica consistente en incluír, no medio dun discurso oral ou escrito, un ou varios asuntos máis ou menos improcedentes que supoñen unha saída fóra de tema.
Dihidrolipoamida

A dihidrolipoamida é unha molécula que sofre oxidación por acción do encima dihidrolipoíl deshidroxenase para dar lugar á lipoamida. A lipoamida é despois utilizada como cofactor da α-cetoglutarato deshidroxenase, o complexo da piruvato deshidroxenase e o complexo da α-cetoácido de cadea ramificada deshidroxenase.
Dihidrouracilo

O dihidrouracilo é unha base nitroxenada pirimidínica derivada do uracilo, do cal é un intermediario de degradación. Está presente de forma natural nos ARNt formando parte da dihidrouridina. Un exemplo é o ARNt que transporta fenilalanina.
A diferenza do uracilo o anel pirimidínico do dihidrouracilo incorporou dous átomos de hidróxeno, polo que está completamente saturado e carece de dobres enlaces. O dihidrouracilo pode formar pares de bases de Watson e Crick coa adenina.
Dihidrouridina

A dihidrouridina (abreviada como D, DHU, ou UH2) é un nucleósido formado pola base nitroxenada pirimidínica dihidrouracilo e o azucre ribosa. A dihidrouridina pode encontrarse en moléculas de ARNt e ARNr formando a 5, 6-dihidrouridina. É o resultado de engadir dous átomos de hidróxeno á uridina, o que converte o seu anel de pirimidina en completamente saturado sen dobres enlaces, como se ve na imaxe. + NADPH/H+ ⇌ {\displaystyle \rightleftharpoons } + NADP+
Como non é unha molécula planar, a dihidrouridina altera as interaccións de amoreamento das bases para formar as hélices de ácidos nucleicos e desestabiliza a estrutura do ARN. A dihidrouridina tamén estabiliza a conformación do azucre C2’-endo, que é máis flexible que a C3’-endo, e este efecto propágase ao residuo veciño do lado 5'. Deste xeito, mentres que a pseudouridina e as metilacións 2’-O estabilizan a estrutura do ARN local, a dihidrouridina fai o contrario.
O ARNt dos organismos que crecen a baixas temperaturas (psicrófilos) presenta altas proporcións de 5, 6-dihidrouridina (un 40 a 70% máis como media), o cal lles proporciona a necesaria flexibilidade local ao seu ARNt por debaixo do punto de conxelación.