Marroio

O marroio ou herba dos lombos (Marrubium vulgare), é unha planta herbácea medicinal da familia das lamiáceas. Descrición
É unha planta herbácea perenne sufruticosa, de base algo lígnea e talo con sección arredondada ou cuadrangular de 15–80 cm de altura, frecuentemente ramificado, con indumento máis ou menos denso, agrisado. As follas, de 2-7 por 1–4 cm, son pecioladas, irregularmente dentadas, profundamente asucado-reticuladas de aspecto crespo, peludas, rugosas polo feixe e con nervios marcados polo envés. As inflorescencias organízanse en verticilos globulares densos de flores de cáliz medio centimétrico de garganta moi vilosa, con 6-12 dentes e de corola bilabiada de cor esbrancuxada ou crema, con tubo de 3, 5–5 mm, labio superior bífido de 2-3, 5 mm con 2 lóbulos alongados, e o labio inferior trilobulado de 2-3, 5 mm co lóbulo central largo e os 2 laterais moi pequenos. Os estames están incluídos no tubo da corola, os inferiores máis longos, con filamentos moi curtos e estigma bífido. Os froitos son esquizocarpos tetranuculares de mericarpos ovoideo-elipsoides e trigonas de 1, 5-2 por 1mm, punteados, de cor castaña escuro-anegrado. Distribución
É unha especie nativa de Eurasia e norte de África, pero debido á dispersión epizoócora das súas sementes —grazas ao ganchos dos sépalos do cáliz ao cal as núculas quedan fixadas. —, o seu repartición xeográfica actual é practicamente cosmopólita, e mesmo se volveu invasora en certas rexións como, por exemplo, o sur de Australia e Tasmania. Propiedades
Principios activos
Lactonas diterpénicas (principios amargos): marrubiína (1%);
Outros diterpenos (marrubiol, peregrinol, vulgarol);
Acedos fenólicos (ácido marrubíico);
Trazas de óleos esenciais;
Colina (substancia básica existente na bile de moitos animais, que forma parte das lecitinas e actúa como neurotransmisor);
Taninos (2-3%);
Sales minerais (ferro, potasio);
Saponósidos;
Flavonoides: apinenina, vitexina, luteolina.
Propiedades farmacolóxicas
Os principios amargos confírenlle propiedades como aperitivo, dixestivo e balsámico (expectorante), acción sobre a árbore bronquial á que contribúen os saponósidos, ademais confírenlle un efecto hipoglucemiante suave, antipirético e colerético (acción reforzada polos ácidos fenólicos).
Os sales potásicos son responsábeis da súa acción como diurético.
Indicado para inapetencia, dispepsias hiposecretoras, disquinesias hepatobiliares. Bronquite, asma, arrefriados, gripe, estados nos que se requira un aumento da diurese: afeccións xenitourinarias (cistite, ureterite, uretrite, pielonefrite, oliguria, urolitiase), hiperazotemia, hiperuricemia, hipertensión arterial, edemas, retención de líquidos.
Infusión (úsanse as follas e as sumidades floridas): unha culler de sobremesa por cunca. Infundir dez minutos. Tres cuncas ao día antes (como aperitivo), ou despois das comidas. Taxonomía
Marrubium vulgare foi descrito por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum, vol. 2, p. 583, 1753. Sinonimia
Prasium marrubium E. H. L. Krausein Sturm, nom. illeg.
Marrubium album St. -Lag.
Marrubium apulum'Ten.
Marrubium ballotoides Boiss. & Balansa in Boiss.
Marrubium germanicum Schrank ex Steud.
Marrubium hamatum Kunth
Marrubium uncinatum Stokes
Marrubium vulgare subsp. apulum (Ten. ) H. Lindb.
Marrubium vulgare var. apulum (Ten. ) K. Koch
Marrubium vulgare var. caucasicum K. Koch
Marrubium vulgare var. gossypinum Nábelek
Marrubium vulgare var. lanatum Benth.
Marrubium vulgare var. microphyllum Baguet
Marrubium vulgare var. oligodon Rech. f. Nome común
Galego: Marroio, herba dos lombos, marroio branco, marrubio, alcar, marroxo, melrubio.