Moeda de 4 peniques británicos

A moeda de 4 peniques británicos, tamén coñecida como groat, é unha moeda de prata británica co valor de 1⁄60 dunha libra ou 1⁄3 dun xilin. É unha continuación da anterior serie inglesa de groats, que se cuñara de xeito intermitente e co mesmo valor desde finais do século XIII ata a Lei de Unión de 1707.
Os 4 peniques británicos cuñáronse ao longo do século XVIII, aínda que en 1800 se emitía non para a súa circulación senón principalmente para ser entregado como esmola cerimonial no servizo real do Xoves Santo —o que se coñece como Royal Maundy—. En 1836 retomouse como moeda circulante, cando a Real Casa da Moeda de Londres tratou de encher o baleiro existente entre as moedas dun penique a de 6 peniques. Elixiuse daquela o valor de 4 peniques a instancias do político Joseph Hume, quen sinalou que 4 peniques era o prezo cas carruaxes de alugueiro para traxectos curtos. A nova moeda non acadou, con todo, un bo acollemento entre os condutores desas carruaxes, xa que antes adoitaban recibir 6 peniques sen que se lles pedise a volta. Ademais, coa reintrodución desta moeda tamén se produciu unha confusión xeral entre ela e a de 6 peniques, por mor da súa semellanza.
En 1845, a Royal Mint comezou a cuñar a moeda de 3 peniques para a súa circulación en Gran Bretaña. Tiña o mesmo diámetro que a de 4 peniques, aínda que era máis fina, e a nova moeda de 3 peniques resultou máis popular, o que provocou que as derradeiras moedas de 4 peniques destinadas á circulación en Gran Bretaña se cuñasen en 1855. No entanto, a derradeira emisión de moedas de 4 peniques, que estaban daquela destinadas unicamente ao seu uso na Güiana Británica, data de 1888. Orixes no groat inglés
O 4 peniques, ou groat —do francés gros ou do italiano grosso, que significa "grande" ou "groso"— foi cuñado por primeira vez arredor de 1279 por Eduardo I de Inglaterra (1272-1307) formando parte das súas reformas monetarias, como a moeda de prata meirande que podía utilizarse no comercio exterior. Malia resultar daquela impopular, xa que os comerciantes preferían o pagamento en peniques de prata —o groat pesaba menos que catro das moedas máis pequenas—, foi reintroducido con éxito por Eduardo III (1327-1377) e cuñado pola maioría dos monarcas posteriores ata a raíña Vitoria (1837-1901).
A partir da restauración de Carlos II (1660-1685) en 1660, as moedas inglesas, incluído o groat, cuñábanse xeralmente a máquina. Todos os groats datados en 1689 ou despois levaban un número 4 coroado que os identificaba como pezas pertencentes ao Royal Maundy, e xa que logo, non eran pezas circulantes, senón que se vendían en xogos de catro pezas xunto co penique de prata, os dous peniques e os 3 peniques de cada ano. Isto facíase a pesar de que o groat non se utilizou nunca como parte das distribucións benéficas do Royal Maundy ata o reinado de Xurxo III (1760-1820). Antes diso, só se utilizaban o penique de prata e, ocasionalmente, os dous peniques. Emisións por monarcas
Ana (1702-1714)
As Leis de Unión de 1707 uniron os reinos de Inglaterra e Escocia nunha soa nación. Segundo Peter Seaby na súa historia das moedas británicas, «a cuñaxe de moeda pódese dividir en emisións anteriores e posteriores á Unión». O reino de Gran Bretaña, por mor das disposicións das Leis de Unión, debía deixar sen uso as moedas escocesas anteriores e utilizar unicamente moedas de tipo inglés en todo o reino, e os seus primeiros groats cuñáronse en 1708, continuando a serie de moedas inglesas que representaban a raíña Ana, que comezara en 1703. Estas peimeiras moedas foron deseñadas por John Croker ou o seu axudante Samuel Bull, e representaban un busto de Ana ollando cara á esquerda no anverso, coa inscrición ANNA DEI GRATIA ("Ana pola graza de Deus. .. ) e no reverso un gran número 4 coroado, a data e a inscrición MAG BR FR ET HIB REG (abreviatura de «. .. Raíña de Gran Bretaña, Francia e Irlanda»). A moeda de 4 peniques cuñouse de novo en 1709 e, posteriormente, cun 4 meirande, en 1710 e en 1713.
Xurxo I (1714-1727)
Croker ou Bull, ou ambos xuntos, encargáronse tamén do deseño da moeda de 4 peniques para Xurxo I, aínda que é posible que Johann Rudolph Ochs pai, deseñase o reverso. Estas moedas cuñáronse coas datas 1717, 1721, 1723 e 1727, e no anverso aparecía a cabeza do rei Xurxo ollando cara á dereita coa inscrición GEORGIUS DEI GRA (abreviatura de «Xurxo pola graza de Deus». .. ). No reverso aparecía o número 4 coroado coa data e a inscrición MAG BRI FR ET HIB REX (abreviatura de «. .. Rei de Gran Bretaña, Francia e Irlanda»).
De xeito diferente ás moedas de prata de maior tamaño, a de 4 peniques non mencionaba os títulos hannoverianos de Xurxo, probablemente debido ao pequeno tamaño da moeda.
Xurxo II (1727-1760)
A moeda de 4 peniques de Xurxo II tamén foi deseñada por Croker, e amosaba un busto do monarca ollando cara á esquerda, con inscricións idénticas ás do reinado anterior, agás polo número romano II engadido despois de GEORGIUS.
Aínda que as moedas de maior valor pasaron en 1743 a levar un novo retrato creado por John Sigismund Tanner, o feito de que a de 4 peniques se cuñase con pouca frecuencia fixo que se mantivese o deseño anterior, que mesmo se seguiu a cuñar en 1760, ano do falecemento de Xurxo, a pesar de que as derradeiras moedas de prata deseñadas por Tanner se cuñaron en 1758.
Xurxo III (1760-1820)
Os 4 peniques de Xurxo III levan inscricións similares ás do seu predecesor, só que se cambiou o número de reinado no anverso, onde aparece un busto do rei ollando agora cara á dereita. Cuñada con pouca frecuencia durante o reinado de Xurxo III, o anverso da súa moeda de 4 peniques presenta tres deseños diferentes. O primeiro modelo, cuñado entre 1763 e 1786, puido ser obra de Richard Yeo e sufriu lixeiras modificacións no reverso en 1784 e 1786. O segundo ten un busto modificado do rei Xurxo, creado por Lewis Pingo, e un número 4 estreito, o que lle valeu o alcume de «moeda de arame». Este modelo só se cuñou coa data de 1792; as emisións de 1795 e 1800 son similares ás moedas de 1786, aínda que cunha coroa moi diferente.
No terceiro anverso, obra de Benedetto Pistrucci en 1817, trasladouse a data ao anverso e cambiouse a lenda do reverso a BRITANNIARUM REX FID DEF (. .. "Rei dos británicos, defensor da fe"). As pezas de Xurxo III de data posterior adoitan acharse en mellor estado de conservación, polo que é probable que se teñan usado unicamente para as cerimonias reais do Xoves Santo, igual que todas as moedas de 4 peniques posteriores cun 4 coroado, aínda que algunhas delas chegaron a entrar en circulación logo de seren entregadas aos seus destinatarios o Xoves Santo.
Guillerme IV (1830-1837)
Na década de 1830, a Real Casa da Moeda determinou os cambios que cumprían no sistema monetario, que viñera sufrindo modificacións importantes a partir da Gran Recuñaxe de 1816. Naquel momento non existía ningunha moeda destinada á circulación no Reino Unido entre a dun penique e a de 6 peniques, e aumentar a circulación dunha das denominacións cuñadas como diñeiro do Royal Maundy semellaba unha solución obvia. Joseph Hume, deputado por Middlesex, avogou por que se emitise a moeda de 4 peniques non só para uso cerimonial senón tamén para a súa posta en circulación. A Royal Mint estivo de acordo en que se emitise ese valor, afirmando que non era demasiado pequeno, que facilitaría os pagamentos entre 6 peniques e un xilin (doce peniques) e mesmo que podería provocar unha baixada dos prezos.
Así as cousas, o rei Guillerme IV emitiu un decreto polo que a nova moeda de 4 peniques pasaba a ser de curso legal, o 3 de febreiro de 1836. A nova moeda foi deseñada por William Wyon, e tiña un busto do rei Guillerme ollando cara á dereita, coa inscrición GULIELMUS IIII D G BRITANNIAR REX F D (abreviatura de «Guillerme IV, pola graza de Deus, rei dos británicos, defensor da fe»). No reverso, tiña a data e a inscrición FOUR PENCE, arredor dunha imaxe de Britannia, sostendo un tridente nunha man e coa outra sobre un escudo coas cruces da Union Jack. Xa que logo, o seu deseño era similar ao do penique de cobre, cuñado desde 1797.
O xornal Preston Chronicle and Lancashire Advertiser considerou que a nova moeda era unha emisión experimental e sinalou que, coa súa posta en circulación, calquera cantidade par de peniques podería pagarse con moedas de prata, mesmo dous peniques, xa que unha moeda de 6 peniques podería recibir unha de 4 peniques como volta. Pola súa banda, o Bristol Mirror considerou que isto supuña unha vantaxe, e sinalou que a moeda existente ata a data só permitía o cambio exacto en prata para múltiplos de 6 peniques. Suxeriron que a nova moeda de 4 peniques lles permitiría aos viaxeiros daren propina en prata cando se considerase que 6 peniques era demasiado.
As moedas de 4 peniques podíanse adquirir na Royal Mint, no canto do procedemento habitual polo que as moedas de prata se distribuían a través do Banco de Inglaterra. Así e todo, en Manchester, os bancos subministraban o valor de oito xilins en moedas de 4 peniques a cambio de dez xilins, para cubriren así o custo do transporte desde a Real Casa da Moeda en Londres.
A nova moeda non foi do agrado dos condutores de carruaxes, xa que agora só recibían 4 peniques como pagamento, en tanto que antes adoitaban recibir 6 peniques sen necesidade de pedir a volta. Estes, enfadados, burlábanse da moeda, para o que utilizaban diversos alcumes. A moeda prestábase tamén a confusión coa de 6 peniques. Pouco despois do seu lanzamento, o Sr. Viner, un carniceiro londiniense, aceptou nove destas moedas crendo erroneamente que eran 6 peniques. O propietario da compañía de transporte Omnibus, George Shillibeer, declarou que un dos seus condutores aceptara 47 moedas de 4 peniques pensando que eran de 6 peniques.
A moeda de 4 peniques cuñouse co busto de Guillerme IV en 1836 e en 1837, ano en que faleceu.
Raíña Vitoria (1837-1901)
A partir de 1838, a moeda de 4 peniques pasou a levar no anverso o retrato, tamén de Wyon, da raíña Vitoria, rodeado da inscrición VITORIA D G BRITANNIAR REGINA F D ("Vitoria, pola graza de Deus, raíña dos británicos, defensora da fe"). Cuñouse con este primeiro retrato de Wyon cada ano ata 1849, logo de 1851 a 1855, e en 1857 e 1862, aínda que as dúas últimas emisións e a de 1853 foron só tiraxes limitadas de proba para coleccionistas.
A moeda de 3 peniques era unha das da serie do Royal Maundy e cuñouse para o seu uso colonial durante o reinado de Guillerme IV e os primeiros anos do reinado de Vitoria. Introduciuse como moeda en circulación en Gran Bretaña en 1845 para «ofrecer unha maior comodidade á hora de dar cambio». Do mesmo xeito que a moeda de 4 peniques, a de 3 peniques podíase adquirir a través da Royal Mint. A moeda de 3 peniques tiña o mesmo diámetro que a de catro, e as dúas moedas non podían coexistir, aínda que a de catro era algo máis grosa e tiña un canto estriado, en tanto que a de 3 peniques tiña un canto liso. Non se cuñaron máis moedas de 4 peniques destinadas á circulación en Gran Bretaña despois das datadas en 1855. Esta moeda era máis popular en Escocia que en Inglaterra ou Gales, e circulou alí durante moitos anos despois de que deixase de facelo no resto de Gran Bretaña.
Emisións para a Güiana Británica
En 1888 lanzouse unha emisión especial de moedas de 4 peniques destinada á Güiana Británica, onde continuaron circulando como o equivalente a un cuarto de florín, e eran as moedas máis importantes no comercio. Estas moedas cuñáronse co deseño do reverso de Wyon e o busto de Vitoria que se emitira por primeira vez en 1887, coñecido como a "cabeza do Xubileu", obra de Joseph Boehm. Malia seren válidas en Gran Bretaña, estaban destinadas unicamente ao seu uso na Güiana Británica e as Indias Occidentais. Estas moedas, cun valor nominal total de 2. 000 libras —e, xa que logo, unha tiraxe de 120. 000 exemplares—, cuñáronse por petición especial do Goberno da Güiana Británica, que afirmou que eran moi necesarias na colonia, onde se utilizaban amplamente para pagar a man de obra, non se podían obter a través do Banco de Inglaterra e era pouco probable que volvesen a Gran Bretaña en cantidade ningunha. Coleccionismo
As moedas de 4 peniques cuñadas baixo o reinado de Ana cotízanse entre 12 e 200 libras esterlinas, dependendo da súa data e do seu estado de conservación. As de Xurxo I e Xurxo II adoitan situarse dentro dese mesmo rango, e as pezas con data de 1743 acadan as 250 libras esterlinas se o exemplar presenta pouco desgaste. Canto ás pezas de Xurxo III, as moedas de 4 peniques con data de 1763 son as máis raras, e as pezas con data de 1765 son máis caras que as doutras datas. As moedas de 4 peniques coa Britannia no reverso adoitan cotizarse entre as 12 e as 200 libras, aínda que as emisións en proba con acabamento especial para coleccionistas —fondo espello e relevo mate— poden acadar un prezo moito máis alto, sinaladamente as cuñadas excepcionalmente en ouro. Existen varios exemplares cuñados sobre outros de datas diferentes, así como outros tipos de variantes, algunhas das cales teñen valores superiores aos das moedas normais desas mesmas datas. Tiraxes
Achéganse na seguinte listaxe as tiraxes dos anos en que se ten constancia, incluídas tanto as moedas de circulación regular como as destinadas ao coleccionismo cuñadas con acabamento especial.