proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Ano cero

O ano cero é inexistente tanto no calendario gregoriano coma no xuliano, dado que o ano 1 a. C. precede inmediatamente ao 1 d. C. Orixe da situación actual
Os historiadores adoptaron esta convención, que fora proposta por Beda no ano 731 na Historia ecclesiastica gentis Anglorum ("Historia eclesiástica do pobo inglés"). Beda non usou o cero porque os anos non se contan desde 0 senón a partir do 1. Coñecía ben o número cero, porque foi a primeira epacta do ciclo de 19 anos utilizada para calcular a data da Pascua, tal e como explicou no seu De temporum ratione ("Acerca do cálculo do tempo", 725). A palabra latina nullae, que significa 'nada', utilizouse para nomear esta epacta, mentres que o resto foron numeradas con números romanos.
O ano cero é un concepto delimitador, non aglutinador. Uso ordinal nas unidades de tempo
O sistema de numeración das unidades de tempo é ordinal, non cardinal. Cando contamos as horas, os días, as semanas ou os séculos, estamos a usar ordinais. En efecto, cal sería o día cero da semana ou a semana cero do mes? Nunha lista ordenada, non hai cero; hai primeiro, segundo, terceiro etc. O tempo é un concepto esencialmente secuencial e, por tanto, ordenado. Cando falamos da hora 0, entendemos que é o momento no que empeza a primeira hora do día (mais non dura 60 minutos). Do mesmo xeito, o día 0 é o momento en que empeza o primeiro día dun período (mais non dura 24 horas) e o ano 0 é o momento en que empeza o primeiro ano dunha época (mais non dura 365 días). Calendario xuliano proléptico: pros e contras
O ano cero foi introducido polos astrónomos para normalizar a cronoloxía atendendo aos seus propios criterios e o calendario que o emprega denomínase Calendario xuliano proléptico. Esta decisión implicou un desfase no anos anteriores: de modo que o ano 0 sería o ano actual 1 a. C. , o ano 1 a. C. sería o ano actual 2 a. C. etc. Porén existen diversas razóns a favor ou en contra para o seu uso.
Razóns a prol
A razón pola que se defende o uso do ano 0 é que facilita os cálculos do mesmo xeito que en calquera sistema de medida como o sistema métrico. Unha persoa nada no ano 3, tivo 1 ano no 4; pode calcularse cunha simple resta: 4 - 3
1 (ano maior menos ano menor). Do mesmo xeito, unha persoa nada no ano 3 a. C. , tivo 1 ano no 2 a. C. ; pode calcularse tamén cunha simple resta considerando os anos AEC como números negativos (neste caso, debe terse en conta que -2 > -3): -2 - (-3)
1. Co actual sistema de numeración, unha persoa nada no ano 1 a. C. , tivo 1 ano no 1; mais non pode calcularse cunha simple resta: 1 - (-1) 2.
Razóns en contra
As razóns polas que se defende a conservación do sistema actual son evitar a posíbel confusión coas datas históricas a. C. nas numerosas obras publicadas até hoxe así como a incoherencia que provocaría coas outras unidades temporais antes citadas que obrigaría a ter tamén a hora 0, o día 0 da semana, o século 0 etc. Resulta máis fácil considerar que estamos a empregar un sistema ordinal de numeración. De feito, ao dicir "no século V" (no século quinto), estamos a utilizar o ordinal.
Ano sideral

O ano sideral é o tempo que tarda a Terra en colocarse outra vez na mesma situación da órbita en relación coas estrelas consideradas fixas. Un ano sideral equivale a 365, 25636042 días solares medios. O ano sideral é 20 minutos e 24 segundos máis longo que o ano tropical ou trópico. Proceso
Dado que o Sol e as estrelas non se poden ver ao mesmo tempo, isto require pouca explicación. Ao mirar para o ceo de Levante mediterráneo1levante (de onde o seu nome, por onde se ergue o Sol) xusto antes do amencer, as últimas estrelas que se ven saír non son sempre as mesmas -nas latitudes medias-. Nunha semana pódese apreciar que se foron movendo para riba. Polo tanto, en xullo no hemisferio norte non se pode ver a constelación de Orión no ceo, mais esta comeza a ser visíbel en agosto. Nun ano, todas as constelacións do zodíaco ou liña de eclipses semellan rotar a través de todo o ceo desaparecendo polo oeste, para volver saír polo leste xusto antes da saída do Sol, uns seis meses despois, o que se chama orto helíaco.
Este movemento é máis notorio e máis doado de medir que a mudanza de norte a sur do punto do horizonte polo que se levanta o sol, que define o ano tropical no que se basea o calendario gregoriano. Por esta razón, moitas culturas comezaban os seus anos no primeiro día no que unha estrela especial determinada (por exemplo Sirio) aparecía no Leste no seu orto helíaco xusto antes do amencer. N' Os traballos e os días de Hesíodo, por exemplo, as épocas do ano para sementar, colleitar etc, danse con referencia a cando as estrelas se ven por vez primeira.
Até a época do astrónomo Hiparco, críase que os anos medidos polas estrelas (os anos siderais) eran igual de longos que os anos tropicais ou trópicos. De feito, os anos siderais son lixeiramente máis longos que os anos tropicais. A diferenza está ocasionada pola precesión dos equinoccios. Un ano sideral é aproximadamente igual a 1 + 1/26000 ou 1, 000039 anos tropicais.
Anomalista

Os anomalistas eran unha escola de gramáticos gregos que defendía a importancia das irregularidades na estrutura da lingua grega, opoñéndose así aos analoxistas.
Este debate apareceu no século II a. C. en relación coa importancia que se debería dar á regularidade no estudo dos fenómenos lingüísticos. Para os anomalistas, a gramática concebíase como unha colección de excepcións. Non negaban a importancia da analoxía, mais pretendían pór en envidencia que existían numerosas irregularidades que non se podían explicar. Para eles, a lingua non era produto dunha convención humana, o que a tería feito regular, senón froito das forzas da natureza. Para a redacción de gramáticas preferían a descrición do uso fronte aos esquemas lóxicos.
Entre as anomalías que se podían citar no grego estaban que o artigo era ho en masculino, he en feminino mais to en neutro. Insistían tamén nas distorsións que existían na lingua entre o número ou xénero gramatical e a realidade: Athenai ("Atenas") é plural mais designa simplemente unha cidade; paidion ("neno") é neutro.
Anomia

A anomia pode referirse a dous conceptos: En lingüística é un tipo de afasia consistente na dificultade para recuperar as palabras da memoria (coloquialmente chamada "ter na punta da lingua").
En socioloxía é a desviación dun individuo ou dun grupo das normas sociais.
Anomodontia

Os Anomodontia ou anomodontos son un dos tres maiores grupos de animais da orde therapsidas. Eles son na súa maioría herbívoros. Clasificación
Taxonomía
Orde Therapsida
SUBORDE ANOMODONTIA
Anomocephalus
Patranomodon
Venyukoviamorpha
Familia Venyukoviidae
Otsheria
Suminia
Infraorde Dromasauria
Familia Galeopidae
Infraorde Dicynodontia
Familia Eodicynodontidae
Colobodectes
Familia Endothiodontidae
Pristerodontia
Familia Pristerodontidae
Familia Oudenodontidae
Familia Aulacocephalodontidae
Familia Lystrosauridae
Familia Dicynodontidae
Superfamilia Kannemeyeriiformes
Familia Shansiodontidae
Familia Stahleckeriidae
Familia Kannemeyeriidae
Diictodontia
Robertia
Familia Diictodontidae
Superfamilia Emydopoidea
Familia Emydopidae
Familia Cistecephalidae
Kingorioidea
Familia Kingoriidae
Anonymous (colectivo)

Anonymous é un pseudónimo baixo o que actúa un grupo social ou movemento nado en Internet. Representa as accións de moitos usuarios dunha comunidade que usan a rede de maneira literalmente anónima. Anonymous é considerado xeralmente como un termo que agrupa membros de certas subculturas de Internet, os cales se centran en obxectivos controvertidos, como o hackeado de páxinas web de empresas, institucións ou persoas que dificultan o libre intercambio da rede.
Anorgasmia

A anorgasmia é a inhibición recorrente e persistente do orgasmo, manifestada pola súa ausencia tras unha fase de excitación normal, e producida a través dunha estimulación que poida considerarse adecuada en intensidade, duración e tipo. É, xunto coa falta de desexo, unha das disfuncións sexuais máis comúns da muller. Pode haber anorgasmia no home, pero é menos frecuente e dificilmente diagnosticada, xa que se oculta tras o prexuízo erróneo de que a exaculación é un orgasmo. Tipos de anorgasmia
Anorgasmia primaria: sófrea quen nunca obtivo o orgasmo, nin a través do coito nin por masturbación, a pesar de poder -ou non- exacular normalmente.
Anorgasmia secundaria: sófrea quen, tras unha época de ter orgasmos con normalidade, deixa de experimentalos de forma sistemática.
Anorgasmia absoluta: cando non é capaz de alcanzar o orgasmo mediante ningún procedemento (autoestimulación, heteromasturbación etc. ).
Anorgasmia relativa: cando se é incapaz de chegar ao clímax dunha forma determinada; por exemplo, anorgasmia coital.
Anorgasmia situacional: cando pode alcanzar o orgasmo só en determinadas circunstancias específicas. Causas
Na fisioloxía do orgasmo feminino interveñen máis factores que no masculino, e é, polo tanto, máis complexa. Por iso, os trastornos do orgasmo son moito máis frecuentes nelas. Nelas, o orgasmo vai acompañado dunha serie de contraccións reflexas de certos músculos xenitais localizados na vaxina. Calquera enfermidade ou traumatismo en dita zona, ao igual que a inxesta de calquera droga, e incluso algún fármaco concreto, poden ser causas orgánicas que inhiban o orgasmo.
Orgánicas. Só representan un 5 por cento das causas. Enfermidades endocrinolóxicas (diabetes etc. ), neurolóxicas, xinecolóxicas etc.
Psicolóxicas. Son as máis frecuentes. Entre as principais: condicións culturais negativas
experiencias sexuais traumáticas
factores interpersonais
falta de información sexual
monotonía na falta de concentración, angustia etc.
ambivalencia respecto ao seu compromiso de cara á relación de parella, o temor ao abandono, temor a afirmar a propia independencia, sentimentos de culpa relacionados sobre todo coas relacións sexuais. Tratamento
A anorgasmia é tratable e ten bo prognóstico, sempre e cando o paciente coopere co terapeuta. O tratamento é efectivo en arredor do 95% dos casos, cifra bastante elevada se temos en conta a magnitude do problema. O tratamento da anorgasmia vai encamiñado, principalmente, a: Eliminar as actitudes negativas e prexuízos arredor da sexualidade en xeral, e do orgasmo en particular.
Mellora da relación, a través da comunicación entre a parella.
Programa de habilidades sexuais, que consiste nunha serie de exercicios específicos para esta disfunción.
Anortita

A anortita é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo tectosilicatos e dentro destes pertence aos feldespatos denominados plaxioclasios. É un aluminosilicato de calcio, por definición sendo o calcio máis do 90% dos ións metálicos. É dimorfo da svyatoslavita, que ten a mesma fórmula química mais cristaliza noutro sistema distinto do triclínico.
É o extremo con calcio da serie de solución sólida dos plaxioclasios, sendo o outro extremo a albita (plaxioclasio de sodio).
O seu nome provén do grego anortos, que significa non recto, polos seus cristais oblicuos. Describiuse por primeira vez en 1823 en Italia. Sinónimos pouco usados son: indianita, amphodelita, anorthita, anorthoíta, barsovita, beffanita, ciclopita ou lepolita.
Son moi frecuentes as maclas dun cristal penetrando noutro, chegando a ser raro ver un cristal coas súas superficies enteiras sen estar cortado por outro. As maclas en láminas poden producir un canleado no cristal, producindo o efecto de estrías. Ambiente de formación
Encóntrase fundamentalmente en rochas metamórficas procedentes de calcarias sometidas a metamorfismo de contacto. Tamén podemos encontrala en rochas ígneas plutónicas máficas.
Polo esu ambiente de formación, os minerais aos que normalmente aparece asociada son biotita, auxita, piroxeno e horneblenda. Localización, extracción e uso
Áchanse importantes depósitos en Nápoles, Campania e no monte Vesuvio (Italia), así como en California e Nova Jersey (Estados Unidos).
Tamén se encontra en grandes cantidades nas rochas das planicies lunares e foi encontrada en mostras do cometa Wild 2.
Como todos os plaxioclasios, a anortita posúe aplicacións industriais para fabricar cerámicas e esmaltes, á parte do interese coleccionístico.
Anosmia

A anosmia é a perda total do olfacto. En galego hai varios sinónimos como aosmia, anodmia, anosfrasia, anosfresia ou anestesia olfactiva, recollidos no Diccionario galego de termos médicos da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia; a hiposmia é un sinónimo parcial, referido á diminución do olfacto, causada por danos ou lesión no nervio olfactivo, obstrución das fosas nasais ou outras doenzas. Síntomas
Ademais da incapacidade para sentir os cheiros, a anosmia tamén prexudica o gusto. O motivo é que a lingua é capaz de identificar as seguintes características: sabor doce, salgado, acedo, amargo e umami ou glutamato. Como non é posíbel diferenciar unha substancia da outra (unha lambetada con azucre doutra sen el, por exemplo) a través do olfacto, o paciente con anosmia identificará as dúas substancias como iguais. Tipos de anosmia
Existen dous tipos de anosmia: a parcial e a permanente: Parcial: pódese tratar e curar. Ás veces prodúcese pola obstrución das vías nasais debido a unha enfermidade alérxica ou inflamación da lingua. O paciente perde o olfacto durante un período determinado e despois recupera. Causa comúns de anosmia parcial son a gripe, que causa danos leves aos nervios olfactivos, ou a Covid-19.
Permanente: hoxe en día aínda non ten cura. Normalmente prodúcese por danos graves nos nervios olfactivos como resultado de accidentes (de tráfico e outros), infeccións graves nos nervios da cara ou radioterapia durante o tratamento do cancro. Causas
Un gran número de condicións poden causar perda do olfacto, entre elas as máis comúns son: Infección do tracto respiratorio superior (por exemplo, sinusite ou arrefriado)
Demencias (Alzhéimer, Párkinson, Vascular, Lewy)
Rinite alérxica
Idade avanzada (presbiosmia)
Tumores (pólipos, glioma, meninxioma ou cancro na vía olfactiva)
Traumatismo cranioencefálico, con dano no óso etmoides
Latroxénica (despois da cirurxía nasal ou por fármacos como enalapril, risperidona e fármacos intranasais…)
Toxinas (cinc, cadmio, intoxicación por manganeso…)
Alcoholismo ou tabaquismo prolongado
Queimaduras e inhalación de fume
Enfermidades autoinmunes como esclerose múltiple, miastenia grave, sarcoidose ou granulomatose con polianxiite
Malformación (como atresia do cloasma)
SARS-CoV-2 (virus CoViD-19) Prevención e precaucións
As causas da anosmia non sempre se poden previr. Con todo, para as persoas que non teñen doenzas, sempre é bo evitar accidentes que poidan afectar a rexión da cabeza. A persoa con enfermidade debe ter especial coidado co gas de cociña, os alimentos estragados e a depresión.
Anosognosia

A anosognosia (do grego: a, prefixo privativo + nosos, enfermidade + gnose, coñecemento: "descoñecemento da enfermidade") é a situación referida a pacientes que non teñen percepción dos seus déficits funcionais neurolóxicos. Terminoloxía
A anosognosia é, polo tanto, unha negación da propia patoloxía neurolóxica: o paciente non admite que algo lle está a ir mal, sendo a causa deste déficit un dano orgánico que realmente está a impedir dita percepción.
Cómpre, polo tanto, distinguir a anosognosia da negación, na que o paciente sabe realmente que algo lle está a pasar pero non está disposto a admitilo polas repercusións emocionais que iso implica.
Por outra banda, un caso particular tamén chamado de xeito xeral anosognosia é tamén a perda da capacidade para recoñecer ou darse conta dun defecto funcional dunha extremidade afecta de parálise, e garda relación con lesións do hemisferio non dominante e con hemiparesia.
A anosognosia foi descrita por primeira vez por Joseph Babinski, en 1914 (síndrome de Anton-Babinski) ao se referir á inconsciencia dunha hemiplexia. Patoloxías nas que aparece
A anosognosia pode ocorrer en diferentes patoloxías neurolóxicas, dificultando en xeral o proceso de rehabilitación. Algunhas das patoloxías nas que aparece son: Enfermidade de Alzheimer e outros trastornos demenciais.
Deterioracióndas funcións executivas por danos no lóbulo parietal.
Accidentes cerebrovasculares (ACV)
Algúns trastornos da memoria como a síndrome de Korsakoff.
Cegueira cortical.
Afasia de Wernicke.
Anotacións sobre literatura e filosofía

Anotacións sobre literatura e filosofía é unha publicación sen periodicidade fixa editada por Euseino? Editores (Vigo) desde 2013. Difúndese en acceso aberto e formato PDF. A cabeceira da revista ten a súa orixe no subtítulo da Web da editorial. Dedicada ao pensamento e ao ensaio, a revista publica artigos de autores e autoras galegos, traducións e entrevistas con pensadores contemporáneos. A súa finalidade é incitar ao pensamento e á escritura sobre filosofía e literatura.
Con máis de vinte números publicados, Anotacións sobre literatura e filosofía, cuxa editora é Beatriz Fraga, inclúe ensaios de autores coma Roberto Abuín, Giorgio Agamben, Brais Arribas, Rebeca Baceiredo, Tristan García, Graham Harman, Carlos Lema, Xosé Monteagudo, Inma Otero Varela, Chus Pato, Miguel Penas e Abraham Rubín.
Anredera cordifolia

A Anredera cordifolia é unha especie de planta ornamental trepadora suculenta nativa de Suramérica; é endémica da Arxentina, Bolivia, o Brasil, Paraguai e o Uruguai. Descrición
A combinación de follas carnosas e tubérculos aéreos grosos fan que sexa unha enredadeira moi pesada. Sobe por árbores e outra vexetación, crecendo facilmente, e pode crebar ramas e tumbar literalmente ao seu hóspede.
A. cordifolia é unha trepadora perennifolia que medra por rizomas carnosos. Follas brillantes, verdes, cardiais. Posúe masas de fragantes flores, cremosas. A planta expándese vía os tubérculos, que se desprenden moi facilmente. A. cordifolia pode reproducirse a través da proliferación de tubérculos e tamén de fragmentos de rizomas, que poden romper. Aínda que ten ambas as flores macho e femia, raramente reprodúcense sexualmente nin producen semente. Expándese vexetativamente, e é transportada por actividades humanas. Se os fragmentos caen a vías acuáticas, son transportados a novos sitios pola corrente.
Foi introducida en Europa, África, Australasia e Norteamérica; considerándose unha especie invasora en moitas áreas tropicais. Taxonomía
Anredera cordifolia foi descrita por (Ten. ) Steenis e publicada en Botanical Magazine 51(607): 658. 1937.
Anredera: nome xenérico que Umberto Quattrocchi di que, "Posiblemente deriva da palabra en castelán enredadera".
cordifolia: epíteto latino que significa "con forma de corazón". Sinonimia Anredera cordifolia subsp. gracilis (Miers) Xifreda & Argimón
Boussingaultia cordata Spreng.
Boussingaultia cordifolia Ten.
Boussingaultia cordifolia (Moq. ) Volkens
Boussingaultia gracilis Miers
Boussingaultia gracilis f. pseudobaselloides Hauman
Boussingaultia gracilis var. pseudobaselloides (Hauman) L. H. Bailey
Anselmo López García

Anselmo López García, nado na Habana o 19 de maio de 1896 e finado en Ourense en 1983, foi un militar e avogado galego. Traxectoria
Capitán de Infantaría destinado ao Batallón de Cazadores de Montaña de Ourense. Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1931. Significado republicano, coa proclamación da República en Ourense foi levantado nos ombros e aplaudido. Retirado coa lei Azaña, foi xuíz municipal de Ourense no primeiro bienio. Foi candidato polo Partido Republicano Radical Socialista da candidatura Republicano-Radical-Socialista-Nacionalista nas eleccións a Cortes constituíntes de 1931, pero non foi elixido. Foi vogal da directiva do PRRS de Ourense en decembro de 1931, e despois presidente da agrupación local; integrouse en Izquierda Republicana. Formou parte de sociedades recreativas e culturais como a Deportiva Fluvial.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 trasladouse a Tui o 25 de agosto aconsellado polo gobernador civil Manuel Quiroga Macía, porque "estaba ameazado de ser agredido na rúa". Actuou como defensor en varias causas incoadas aos defensores de Tui, chegando a manifestar a súa protesta diante dun Tribunal por atoparse con sentenzas xa ditadas previamente que facían inútil o seu labor como defensor. Despois pasou a residir en Vigo. A principios de novembro foi trasladado a Asturias por orde do responsable da VIII División onde permaneceu tres meses desmpeñando varias comisións. Procesado no sumario 598/36, foi xulgado en consello de guerra presidido por Ambrosio Feijoo Pardiñas no que actuou como fiscal Joaquín Otero Goyanes o 23 de marzo de 1937, con Marcial García Barros, Marcelino Otaduy Vázquez, Manuel Suárez Castro, Eduardo París Villar, Antonio Taboada Nóvoa e Higinio López Barrio. Foi condenado a cadea perpetua. Foi dado de baixa no exército en setembro de 1937. Cumpriu condena no Castelo de San Filipe de Ferrol. Abríronlle expediente de incautación de bens en maio de 1938. No franquismo exerceu como avogado en Ourense. Vida persoal
Casou en Miño con María Joaquina Morais García, filla de Ricardo Morais Arines, en 1923, e foi pai de Anselmo, Ricardo, José Javier, Antonio José Joaquín, María del Carmen e Concepción López Morais.
Anselmo de Canterbury

Anselmo de Canterbury, nado en Aosta cara ao 1033 e finado en Canterbury o 21 de abril de 1109, foi un filósofo e teólogo medieval de orixe italiana, nomeado arcebispo de Canterbury en 1093. Traxectoria
Converteu a abadía de Bec (Normandía) do que era abade dende o 1059, nun centro cultural de grande importancia. Forzado a se exiliar polo rei de Francia, converteuse en arcebispo de Canterbury, enfrontouse ao rei Guillerme II de Inglaterra na defensa dos intereses da Igrexa. En 1720 foi recoñecido como santo polo papa Clemente XI, celebrándose o seu día o 21 de abril.
Escribiu gran número de obras teolóxicas e metafísicas que tiveron grande influencia na súa época. Foi o creador da escolástica e do argumento ontolóxico que pretendía probar racionalmente a existencia de Deus. Defendeu a Inmaculada Concepción de María. Obras
Monologium.
Proslogion.
De veritate.
De fide trinitatis.
De libero arbitrio.
Anshan, China

Anshan ( 鞍山 en chinés) é unha cidade da provincia de Liaoning, China. Ten 2800000 habitantes. Economía
Anshan basea a súa economía na industria siderúrxica, a cidade é unha das principais cidades industriais da China. Historia
Fundada en 1387 comezou a medra no século XVI. Durante a Rebelión dos Boxers (1900) e a Guerra Ruso-Xaponesa (1904-1905) a cidade resultou moi afectada. En 1918 aparecen as primeiras industrias, converténdose en cidade industrial coa ocupación xaponesa de Manchuria (1931). Durante a Segunda Guerra Chino-Xaponesa (1937-1945), Anshan resultou novamente destruída. A partir de 1950 construíronse modernas plantas industriais. Cidades irmás
Amagasaki Ansan Sheffield
Anshan, Persia

Anshan, ( Izeh) Anzan ou Anšan é a antiga capital do reino elamita durante os seus períodos alto e medio, e despois a primeira capital dos reis persas aqueménidas. Corresponde ao actual sitio arqueolóxico de ( Izeh), que se atopa en Irán, na provincia de Khuzestan, preto da cidade de Khuzestan.
Anshan está ocupada desde o VI milenio antes da nosa era. No período proto-elamita (finais do IV milenio antes da nosa era) convértese nunha das principais aglomeracións do país elamita, grazas á súa situación nas rutas comerciais de primeira importancia. Entre -2400 e -2000, os reis de Anshan están á cabeza de reinos poderosos, e enfróntanse ao expansionismo dos mesopotamios (reis de Akkad e de Ur). Os soberanos do reino de Simashki dominan o reino elamita no século -XXI, e fan de Anshân unha das cidades principais de Elam. Baixo as dinastías seguintes, as dos sukkalmah, Anshân convértese con Susa unha das dúas capitais de Elam. Este reino toma daquela o seu carácter dual, entre o País Alto elamita, arredor de Anshân, e a Susiana fortemente influenciada pola tradición mesopotámica. Pero o primeiro garda a primacía, como o proban os títulos dos soberanos do período medio-elamita (-1500 – -1100), que se denominan «reis de Anšan e de Susa».
Con todo, Anshân non terá nunca a importancia de Susa, e ficará como cidade de talle medio, pouco ornada polos soberanos elamitas, e por iso as escavacións de Tell-e Malyân non foron ocasión de grandes descubrimentos, malia os medios investidos. Isto explícase polo carácter esencialmente nómade do País Alto elamita, onde os lugares de culto principais do gran deus elamita Napirisha son santuarios rupestres (como Izeh/Malamir e Kurangun), e onde a poboación fica maioritariamente nómade. Os edificios máis importantes sacados á luz pertencen ao período proto-elamita (dous grandes edificios, un administrativo e outro artesanal, con restos de frescos murais con motivos xeométricos e taboíñas proto-elamitas), e o fin do período medio-elamita (un grande edificio construído por Hutelutush-Inshushinak, onde se atoparon taboíñas administrativas en elamita).
No primeiro milenio antes da nosa era, a rexión de Anzan (novo nome de Anshân) pasa ás mans dos persas. Os seus soberanos retoman para eles o título de «reis de Anšan», como testemuña un selo co nome de Ciro I. O seu ilustre sucesor Ciro II, fundador do Imperio aqueménida, fixo o mesmo. Pero a cidade viuse pronto relegada a un segundo plano coa construción das novas capitais persas nos séculos VI e V a. C. , Pasargadas e logo Persépole, a menos que os títulos adoptados fosen máis nominais (unha maneira de se poñer en relación coa tradición local elamita) que efectivos. A cidade é abandonada de todos modos durante este período.
Anstituto de la Lhéngua Mirandesa

O Anstituto de la Lhéngua Mirandesa (Instituto da Lingua Mirandesa) é a institución encargada da representación, investigación, promoción, normativización e divulgación da lingua mirandesa, a variedade do asturleonés falada na localidade portuguesa de Miranda do Douro, lugar no que se atopa a sede da institución. ​
A decisión de formar o instituto foi o resultado dunha reunión celebrada en setembro do 2000 en Miranda do Douro, onde se reuniron varias persoas interesadas polo idioma. A partir desa reunión tomóuse a decisión de avanzar cara a creación de dito instituto, e tamén para afiliar ao mirandés á Oficina Europea de Linguas Minoritarias.
Anta de Pavia

A Anta de Pavia é un conxunto megalítico da aldea portuguesa de Pavia (Mora), no distrito de Évora do Alentexo, A anta foi cristianizada e remodelada como capela coñecéndose agora como a Anta-capela de São Dinis de Pavia. O monumento, situado no centro histórico da vila, está considerado como unha das antas máis importantes do país e está designado como Monumento Nacional dende 1910. Anta ou dolmen é o termo referido a unhas 5000 estruturas megalíticas construídas durante o Neolítico no oeste e noroeste da Península Ibérica.
A súa cámara oval ten un diámetro exterior máximo de 4, 3 m e unha altura de 3, 3 m. A única pedra angular mide 3, 0 × 2, 6 m. A anta construíuse entre os 4º e 3º milenio a. C reconvertida en capela no século XVIII. A transformación da Anta de Pavia precedeu á Capela-Anta de São Brissos en Santiago do Escoural, e é a maior conversión dun conxunto megalítico da Península Ibérica.
En 1914-15, a anta foi obxecto de escavacións arqueolóxicas dirixidas por Virgílio Correia. Descubriuse que a cámara estaba dividida en cuartos por paneis verticais. Atopouse nun ídolo de lousa adornado. Ademais, atopáronse vasos rotos, machados de pedra e lousas sen decorar.
Antalya

Antalya é unha cidade da costa sur de Turquía, capital da provincia de Antalya. No ano 2000 tiña 603. 190 habitantes.
Foi fundada como Attalia por Atalo II de Pérgamo no 150 a. C. . No século XIV incorporouse ao Imperio Otomán. É a principal cidade turística turca, con 1100000 visitantes (2003).
Antanaclase

A antanaclase, tamén coñecida como diáfora ou equívoco, é unha figura de dicción que consiste na repetición de palabras con significantes idénticos, mais con significados diferentes. Exemplos
Apréciase neste anaco dun poema de Xosé Luís Méndez Ferrín:
Antanas Žukauskas

Antanas Žukauskas, nado en Pienionys, Utena, o 9 de marzo de 1939, e finado en Vilnius o 27 de abril de 2022, foi un escultor, medallista e deseñador de moedas lituano, coñecido polo seu deseño dos anversos nacionais da serie de moedas en euros de Lituania. Traxectoria
Primeiros anos e formación
Antanas Žukauskas foi o menor de tres irmáns no seo dunha familia labrega e criuouse na localidade de Bikūnai en Anykščiai, en cuxo instituto curso o ensino secundario, do que se graduou en 1959.
De 1960 a 1966 cursou estudos superiores artísticos na Academia de Artes de Vilnius, na especialidade de Escultura, tendo como mestre a Juozas Kėdainis.
Escultura
A súa primeira experiencia laboral foi ao servizo do Ministerio de Cultura da República Socialista Soviética de Lituania, entre 1966 e 1970. A partir dese ano Žukauskas instalouse como artista independente e en 1974 integrouse na Asociación de Artistas Lituanos. Xa desde 1964 participou en numerosas exposicións de arte tanto en Lituania como no estranxeiro. As súas obras atópanse en moitas coleccións, como as do Museo de Arte Lituana, o Museo Nacional de Lituania, a Fundación da Asociación de Artistas Lituanos, o Museo Vydūnas de Detmold, os Museos Vaticanos, a Galería Tretyakov de Moscova ou o Museo Balzekas de Cultura Lituana de Chicago.
Žukauskas foi un creador prolífico de esculturas e relevos para espazos públicos, como a decoración escultórica do Teatro Nacional de Ópera e Ballet de Lituania, en Vilnius, así como outros monumentos, lápidas, etc.
Medallística e deseño de moeda
En 1984, Antanas Žukauskas creou unha medalla para conmemorar o 500 aniversario da morte do santo nacional lituano, San Casimiro, co seu retrato no anverso e unha oración á Virxe María no reverso. Esta medalla era a única medalla oficial de tema relixioso na Unión Soviética.
Ademais, Žukauskas deseñou entre 1995 e 2005 varias moedas, tanto circulantes como conmemorativas, do sistema do litas para o Banco de Lituania e a Casa da Moeda de Lituania. No entanto, a obra que lle supuxo un maior recoñecemento internacional foi o deseño dos anversos nacionais comúns a toda a serie circulante de moedas do euro de Lituania, que entrou en circulación en 2015, co cabaleiro Vytis ("O Perseguidor) extraído do escudo de Lituania. Escolma de traballos
Esculturas
Escultura á maternidade (Motinystė) en Plungė (1972). Escultura-fonte Pumpuras de granito rosa, en Vilnius (1979).
Anūkas, no Parque das Esculturas de Klaipeda (1985).
Dez esculturas de bronce da fachada do Teatro Nacional de Ópera e Ballet de Lituania en Vilnius (1989).
Monumento a Jonas Basanavičius en Vilkaviškis (1996).
Monumento a Vincas Kudirka en Vilkaviškis (1998).
Antares (foguete espacial)

Antares (antes coñecido como Taurus II) é o nome dunha serie de foguetes espaciais construídos por Orbital ATK. Características
Os foguetes Antares son foguetes de capacidade media, capaces de poñer en órbita baixa terrestre ata 6 toneladas de carga. Os Antares complementan aos foguetes lixeiros Pegasus e Minotaur (Minotaur 1, Minotaur 2 e Minotaur 4) de Orbital ATK, adicados ao lanzamento de pequenas cargas a órbita.
A familia está formada por catro variantes cunha primeira etapa común fabricada pola empresa ucraína Yuzhnoe, propulsada ata o 2014 por dous motores AJ26-62, denominación americana dos motores soviéticos NK-33. Despois da explosión dun Antares-130 en outubro de 2014 debido a estes motores, Orbital decidiu a súa substitución por motores rusos RD-181. A segunda etapa pode ser unha Castor-30A para o Antares-110, unha Castor-30B para o Antares-120 ou unha Castor-30XL para os Antares-130 e Antares-230. Como terceira etapa opcional pode usarse unha BTS ou unha máis potente Star-48BV. Os Antares lánzanse desde a Wallops Flight Facility, na illa Wallops.
A codificación do nome dos foguetes segue o seguinte criterio: O primeiro díxito describe a primeira etapa: 1 para as primeiras etapas propulsadas polos AJ26-62 (en desuso) e 2 para as propulsadas por RD-181.
O segundo díxito describe a segunda etapa: 1 para os Castor-30A, 2 para os Castor-30B e 3 para os Castor-30XL.
O terceiro díxito describe a terceira etapa: 0 cando non se usa terceira etapa, 1 para a BTS e 3 para a Star-48BV.
Ata agora voaron catro variantes: Antares-110, Antares-120, Antares-130 e Antares-230
Antares (foguete)

Antares foi o nome dun foguete experimental francés de catro etapas destinado a probar técnicas de reentrada atmosférica para oxivas nucleares. As primeiras tres etapas levaban á cuarta etapa, xunto co vehículo de reentrada, a uns 150 km de altura. Nese momento a cuarta etapa encendíase apuntando cara a Terra para producir unha reentrada a Mach 7. O seu último voo foi en 1961, tras seis lanzamentos exitosos.
Ante meridiem

Ante meridiem é unha locución latina que significa antes do mediodía. A abreviatura a. m. utilízase nos países anglosaxóns para indicar as horas desde a media noite ao mediodía. Así, por exemplo, as dúas da noite escríbese 2 a. m.
Antebrazo

En anatomía, o antebrazo é a parte da extremidade superior ou membro superior do ser humano situada entre o cóbado e o carpo (ou pulso). Anatomía
O antebrazo está formado polos ósos ulna ou cúbito e radio, unidos por unha membrana interósea. Ademais de se artellar co cóbado, o antebrazo ten dous movementos propios, a pronación e a supinación e, por esa razón, ten músculos específicos para eses movementos, alén de albergar os músculos flexores e extensores dos dedos. O movemento en relación ao cóbado é realizado polo músculo braquiorradial.
En sección transversal, o antebrazo encóntrase dividido en dous compartimentos fasciais: o compartimento posterior contén os extensores das mans, que son comandados polo nervio radial; o compartimento anterior contén os flexores, comandados polo nervio mediano.
As arterias radial e ulnar e as súas ramificacións fornecen o sangue ao antebrazo e normalmente encóntranse na face anterior do radio e da ulna, ao longo de todo o membro.
As principais veas superficiais do antebrazo son a vea cefálica, a antebraquial media e a basílica. Estas veas son moitas veces usadas para a venipuntura, aínda que a fosa cubital sexa o lugar preferido para a extracción de sangue. Músculos do antebrazo
O antebrazo está formado por 20 músculos, que poden ser organizados en 3 grupos principais, consonte á súa localización: Grupo anterior - Inclúe 8 músculos, agrupados en:
Camada superficial - Pronador redondo, Flexor ulnar do carpo, Palmar longo, Flexor radial do carpo e Flexor superficial dos dedos.
Camada profunda - Flexor fondo dos dedos, Flexor longo do polgar e Pronador cadrado.
Grupo lateral - Inclúe 4 músculos: Braquiorradial, Longo extensor radial do carpo, Curto extensor radial do carpo e Supinador.
Grupo posterior - Inclúe 8 músculos, agrupados en:
Camada superficial - Extensor dos dedos, Extensor do dedo maimiño, Extensor ulnar do carpo e Ancóneo.
Camada profunda - Abdutor longo do polgar, Extensor curto do polgar, Extensor longo do polgar e Extensor do dedo maimiño.
Galería de imaxes
Antecedente (lóxica)

Un antecedente é a primeira metade dunha proposición hipotética, sempre que a cláusula "se" precede á cláusula "entón" (ou daquela, logo). Nalgúns contextos úsase prótase. Estrutura lóxica
Se P, entón Q.
Esta é unha formulación non lóxica dunha proposición hipotética. Neste caso, o antecedente é P e o consecuente Q. Nunha implicación, se ϕ {\displaystyle \phi } implica ψ {\displaystyle \psi } entón ϕ {\displaystyle \phi } chámase antecedente e ψ {\displaystyle \psi } chámase consecuente. Exemplos
Se X é un home, entón X é mortal.
"X é un home" é o antecedente desta proposición. Se os homes andasen na lúa, daquela eu son o rei de Francia.
Aquí, "os homes andasen na Lúa" é o antecedente.
Antefixo

O antefixo ou antefixa (do latín antefigere, literalmente fixar por diante) é un bloque ornamental colocado verticalmente ao longo dos beirís dos tellados para protexer os extremos das tellas e esconder a unión entre elas.
En grandes edificios, a cara dos antefixos de pedra eran tallados con detalle. En edificios de menores proporcións empregábanse antefixos modelados en cerámica, polo xeral terracota, e que adoitaban estar decorados con figuras ou máscaras, especialmente durante o período romano. Nesta época era común atopalos en numerosos edificios e casas particulares.
Anteigrexa

Unha anteigrexa ou elizate é unha localidade ou distrito municipal do País Vasco que ten a súa orixe nas comunidades que se organizaban ao redor dunha igrexa e tiñan como órgano de goberno a asemblea de todos os veciños que se organizaba en concello aberto e celebraba no pórtico ou adro da igrexa parroquial.
A orixe desta organización que ten relevo sociopolítico, baséase nos seguintes elementos: Existencia dunha igrexa parroquial.
Institucionalización pública das reunións celebradas.
En Biscaia esta institución básica consolídase cando se crean as Xuntas Xerais, que son as reunións dos representantes dos diferentes elizate dun determinado territorio. Esta institución gozaba dunha moi ampla autonomía respecto dos órganos de goberno do Señorío. Os foros de 1452 e 1526 non inclúen máis que unha moi reducida normativa con respecto ás autoridades dos elizates. Organización
Formaban parte da denominada Tierra Llana e rexíanse, e rexen, polo dereito foral, en contraposición dos foros da vilas e cidades.
A responsabilidade do goberno correspondía á asemblea de veciños que presidía un fiel síndico procurador xeral que adoptaba como representación de autoridade o chuzo ou lanza do elizate.
O fiel exercía o cargo por un período de tempo determinado, normalmente un ano, e representaba ó elizate nas xuntas do meiriñado correspondente.
Os elizates estaban divididos en confrarías que corespondían aos seus barrios. Actualmente en moi poucos sitios mantense esta institución. Un exemplo da súa pervivencia é a anteigrexa de Iurreta.
Antemio de Trales

Antemio de Trales (en latín Anthemius, en grego antigo Ἀνθέμιος), nado en Trales, Lidia, Imperio Romano de Oriente en 474 e finado en Constantinopla en 533, foi un notábel arquitecto, matemático e profesor. Traxectoria
O seu pai chamábase Estevo e era médico. Un dos seus irmáns era o famoso médico Alexandre de Trales (Alexander Trallianus), e Agatías di que os outros tres irmáns, Dióscoro, Metrodoro e Olimpio, tamén eran eminencias nas súas profesións. Antemio pasou gran parte da súa vida profesional como profesor de matemáticas en Constantinopla.
Xunto con Isidoro de Mileto, foi un dos dous principais arquitectos encargados por Xustiniano I para construír a igrexa de Santa Sofía en Constantinopla en 532, pero morreu pouco despois de comezar a obra. Consérvase un escrito chamado Περί παραδόξων μηχανημάτων (Sobre os paradoxos da mecánica) sobre espellos parabólicos e ustorios. Coñecía a pólvora e construíu unha máquina de vapor.
Antena de Bailadora

A Antena de Bailadora é unha instalación de telecomunicacións da Armada Española situada en Bailadora, Ares. Descrición
A antena construíuse sobre ás ruínas das defensas militares existentes. No lugar había unhas baterías costeiras de principios do século XIX. Instalacións que foron adaptándose co tempo ata o uso actual como antena de telecomunicacións da Armada Española. Unha parte da zona foi reempregada para a construción da antena e o edificio de comunicacións.
Anteollos

Uns anteollos son uns instrumentos ópticos monoculares empregados para ver de preto obxectos afastados. Comprenden un obxectivo óptico e outro ocular, xeralmente colocados nun tubo corredío. Diferéncianse dun telescopio terrestre en que este último ten maior alcance.
Aparecidos entre o século XVI e o XVII, a súa invención é atribuída a Juan Roget. Nos seus primeiros tempos, foron utilizados principalmente por mariños e naturalistas; aínda que, tamén serven para a observación ornitolóxica e, até certo punto, para as observacións astronómicas. Características
Uns anteollos caracterízanse por: O seu grao de aumento (ou de achegamento), designado por un multiplicador (20x, 30x etc. ). Este denótase na literatura física como M, e é en realidade a magnificación angular dos anteollos, e é o negativo do cociente da distancia focal da lente obxectivo entre a distancia focal da lente ocular.
O seu diámetro. Unha lente de gran diámetro captará máis luz e proporcionará, por tanto, unha imaxe máis luminosa. Polo xeral, os modelos de gran diámetro son os máis pesados e os máis voluminosos.
Peculiaridades
Nalgunhas ocasións pódense realizar anteollos cadrados. Isto só é posible grazas ao efecto de lentes focalizadoras de grande aumento.
A certos modelos pódeselles agregar un adaptador especial para cámaras fotográficas.
Tamén hai anteollos destinados para o público, instalados nalgúns sitios turísticos (polo regular, de pagamento), que permiten observar paisaxes e monumentos.
Antera

En botánica, chámase antera á parte na que remata un estame. A palabra procede do grego anteros, que significa florecido, aludindo a que a presenza visible das anteras sinala o punto álxido da antese (floración). Nas anxiospermas cada estame adoita fundamentarse nun pé chamado filamento e unha antera, suxeita lateralmente ao extremo do filamento. Dise das anteras que son extrorsas se o filamento se une á antera pola súa cara externa (a máis afastada do eixo floral), e introrsas no caso contrario, menos frecuente. A antera típica das anxiospermas adoita constar de dúas partes distinguibles, contiguas, chamadas tecas, unidas por unha zona chamada conectivo, que é tamén por onde a antera se une ao filamento. Se se corta a antera perpendicularmente ao seu eixo, obsérvase que cada antera contén un ou dous sacos polínicos que se espallan en toda a súa lonxitude.
A antera é unha estrutura que rompe espontaneamente para deixar visible o seu contido, o pole. Cada saco polínico abrirase en xeral por unha dehiscencia (corte) lonxitudinal.
O estame é unha folla transformada para a produción de esporas masculinas (micrósporas) que son os grans de pole. Os sacos polínicos son os microsporangios.
Antergos

Antergos é unha distribución de Linux baseada en Arch Linux de actualización continua (rolling release) e coa súa orixe galega. Emprega o ambiente de escritorio GNOME 3 por defecto mais pode instalarse con Cinnamon, MATE, KDE Plasma 5 e Xfce.
Liberouse en 2012 como Cinnarch e pasou a chamarse Antergos en edicións de 2013. En 2017 foi das dez distribución máis populares.
O nome da distribución provén da palabra galega "antergos". Historia e fitos de desenvolvemento
O seu desenvolvemento comezouno Alexandre Filgueira estudando na Universidade da Coruña no 2012. Tiña empregado a ferramenta archiso para editar Arch Linux coas súas configuración habitual. Con Archboot foi creando un instalador gráfico para a súa edición da distribución. Como viu que as súas primeiras edicións de Arch Linux, que tiñan o fork de GNOME Cinammon, non tiñan outra distribución similar, o 5 de xullo de 2015 decidiu publicar e difundir nos medios de Arch Linux a súa edición, que denominou Cinnarch. Empregábase Cinnamon como alternativa a GNOME 3. A súa variante da distribución e comezou a popularizarse en Distrowatch. En breve uniuse ao desenvolvemento Gustau Castells e comezaron a incluír máis alternativas de ambientes de escritorio. En abril de 2013 mudaron de Cinnamon a GNOME 3. 6, pola dificultade de continuar mantendo Cinnamon e avances no desenvolvemento de GNOME 3.
O 12 de maio de 2013 publicaron unha nova versión da súa distribución e como xa non só incluía Cinnamon, renomeárona a Antergos.
Antergos colabora con Numix, un proxecto para a edición do tema Numix-Frost e iconas Numix-Square, desde a versión 2014. 05. 26 para cambiar o seu aspecto visual.
Desde marzo de 2015 Antergos conta cunha edición mínima, "Antergos Minimal ISO", que só inclúe os compoñentes esenciais para o instalador. Características
Os paquetes de Antergos xestiónanse con Pacman e cun instalador gráfico e ten a súa interface de instalación propia. Para instalacións, conta cos repositorios de Arch, "Arch User Repository (AUR)" e outros repositorios propios. Instala a versión LTS ("Long Term Support", ou "versión con soporte a longo prazo") do kernel de linux.
O primeiro ambiente de escritorio co que contou foi Cinnamon, unha alternativa a GNOME Shell. Agora inclúe a Cinnamon, GNOME (a predefinida), KDE Plasma 5, MATE, openbox e Xfce. Emprega o navegador Chromium e non conta cunha suite ofimática por defecto.
Antergos está traducido completamente a 15 linguas e cun bo soporte para máis de 30. Estase traducindo a un total de 72 linguas. Entre elas atópanse linguas como o asturiano, catalán, galego, portugués, e incluso o esperanto. Lanzamentos
A primeira imaxe ISO de Cinnarch publicouse xullo de 2012 en SourceForge. Antergos é unha distribución de actualización continua, ou "rolling release". A última edición principal foi a 17. 4. Pódense destacar como principais edicións as seguintes:
Anterior

En fonética, chámaselle anterior ao fonema que se realiza na parte de diante da cavidade bucal, por oposición aos fonemas posteriores, que se realizan na parte de atrás. Do punto de vista articulatorio, a lingua avanza na parte de diante da boca, ao tempo que se levanta en dirección do padal duro, polo que as vogais anteriores tamén se chaman palatais. En galego son [i], [e] e [ɛ].
Do punto de vista acústico, as vogais anteriores teñen un timbre agudo porque a enerxía concéntrase nas frecuencias altas do espectro acústico, con elevación do formante alto até 2. 500 p/s para [i].
Antes de Cristo

A expresión antes de Cristo empregase para referirse e datar os anos e séculos anteriores á era cristiá, que comeza co ano convencional do nacemento de Xesucristo. Aínda que existe controversia acerca do ano de nacemento de Xesucristo, isto non é importante para a utilización da expresión. Os poucos datos dispoñibles apuntan a que esa data podería estar situada entre o ano 7 e o ano 4 antes de Cristo. Abreviaturas usuais
As abreviaturas creadas de acordo coas regras de formación de abreviaturas son: a. C. (-antes de Cristo-), quizais a abreviatura máis utilizada.
a. de C. (-antes de Cristo-), menos usual.
a. de X. C. (-antes de Xesucristo-) menos usual.
a. X. C. (-antes [de] Xesucristo-).
AEC (-antes [da\] Era Común-, acrónimo aconfesional.
a. e. c. (-antes da era común-), ídem anterior.
É tradución do inglés BCE (before Common Era: antes da Era Común).
Ten a desvantaxe de parecer que significa -antes da era cristiá-.
ANE (-antes da Nosa Era-) acrónimo aconfesional infrecuente, pero libre de ambigüidade. No mundo galo, tamén se usa a. e. v. (antes da era vulgar) e e. v. (da era vulgar), como alternativa laica ao «antes de Cristo» e «logo de Cristo».
a. n. e. (-antes de nosa era-), ídem anterior. Abreviaturas erróneas
Considéranse incorrectas: adC - As letras a e de terían que estar en maiúscula: ADC, ou levar un punto logo de cada elemento abreviado: a. de C.
a. C. - Falta un espazo tralo punto do a.
a. X. C. - Faltan dous espazos, tralos puntos do a e do X.
a. d. C. - de hase abreviado.
a. d. C. - Puntos sen espazo posterior e de abreviado.
a. d. X. C. - Puntos sen espazo posterior e de abreviado.
aec ('antes da Era Común') - Como acrónimo debería ir con maiúsculas (AEC), e como abreviatura podería ir con minúscula pero requiriría puntos logo de cada sigla, e espazo tralos puntos (a. e. c. ).
O adecuado emprego do punto abreviativo, o espazo e a maiúscula son moi importantes debido a que axudan considerablemente a identificar as abreviaturas, e por conseguinte a diferencialas inequivocamente do resto de métodos de abreviación, así como distinguir e entender rápida e correctamente cada un dos seus elementos.
Anthony Blake

José Luis Panizo González, máis coñecido como Anthony Blake, nado en Oviedo en 1958, é un mentalista e ilusionista asturiano. Traxectoria
Cursou os estudos de Medicina na Universidade de Oviedo, malia que a súa verdadeira vocación foi sempre a maxia. Nesta disciplina, foi alumno de Thierry Malherbe, Julia Carrouthers e Augusto Carreras. É membro da Psychic Entertainers Association.
Obtivo o segundo premio en mentalismo no Congreso Mágico Nacional celebrado en Oviedo en 1987 e mais o premio ao mellor mentalista en Estoril en 1995.