proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Lousa

A lousa é unha rocha metamórfica formada pola compactación de arxilas, aparece en cor escura dividida en xistos, moi empregada nos tellados da provincia de Lugo. Está considerado como un dos materiais máis sostibles para as cubertas de edificios debido á súa mínima emisión de CO2 e consome menos auga que unha de cerámica. [Cómpre clarificar]
España é o primeiro exportador do mundo desta pedra, obtidas nos xacementos do Bierzo, Valdeorras, Zamora e Badaxoz. Aínda que é Gales o país que máis exporta, competindo con Portugal, Italia, Estados Unidos e Alemaña. Brasil exporta unha rocha similar (a metalutita) de peor calidade ao exfoliar trala súa colocación. Morfoloxía
Trátase dunha rocha homoxénea de gran fino formada no Carbonífero a partir de terras arxilosas que sufriron un proceso mixto de compresión litostática e logo unha compresión tectónica, isto fixo que sexan fáciles de dividir en láminas ou capas. Atópase formada á súa vez por varios minerais entre os que destacan o cuarzo e a moscovita, sendo de cor azulada ou negra agrisada, aínda que existen outros tons (verde, vermello etc) a súa brillantez débese á cantidade de cuarzo e mica, así como do nivel de puído, polo que é usada en decoración aínda que o seu uso mais prolongado foi no tellado das casas e menor no de paredes.
Love and Other Drugs

Love and Other Drugs é unha comedia romántica de Edward Zwick producida no 2010. Ambientada en Nova York na década de 1990, esta está protagonizada por Jake Gyllenhaal e Anne Hathaway e producida pola 20th Century Fox, New Regency Pictures e Bedford Falls Productions. Trama
Jamie é un atractivo e novo vendedor de aparellos electrónicos que grazas ao seu irresistible encanto e confianza en si mesmo ten moito éxito entre as mulleres; ata tal punto que un día o seu xefe atópao coa súa muller no almacén da empresa na que traballaba e despídeo. Jamie precisa atopar outro traballo e comeza como comercial de produtos farmacéuticos, oficio grazas ao cal coñece por casualidade a unha muller que dende o primeiro momento lle chamou atención, Maggie Murdock, unha rapaza independente e totalmente distinta a todas as mulleres coas que Jamie adoitaba estar pero que a pesar da súa xuventude padecía unha enfermidade dexenerativa como é o párkinson. Unha atracción mutua condúceos a manter relacións sexuais durante un tempo pero logo comezan a xurdir sentimentos entre eles que desembocaran nunha relación seria.
Jamie en todo momento era coñecedor da enfermidade que sufría Maggie, pero cando esta comeza a empeorar de saúde, a relación que hai entre eles da un xiro dramático e ó final deciden deixalo. Jamie é contratado por unha enriquecida e famosa empresa en Chicago onde se volvería rico, o soño da súa vida; pero o día que ía mudarse a Chicago atopa por casualidade uns vídeos que gravaran el e Maggie, recapacita e vaina buscar para dicirlle que a quere. Finalmente comezan de novo a saír a pesar da enfermidade de Maggie. Elenco
Jake Gyllenhaal, como Jamie Randall.
Anne Hathaway, como Maggie Murdock.
Oliver Platt, como Bruce Winston.
Hank Azaria, como Dr. Stan Knight.
Gabriel Macht, como Trey Hannigan, visitador médico inimigo de Jamie.
George Segal, como Dr. James Randall, pai de Jamie.
Jill Clayburgh, como Nancy Randall, nai de Jamie.
Josh Gad, como Josh Randall, irmán rico de Jamie.
Lowbrow

A arte lowbrow, ou simplmente lowbrow, é un termo utilizado para describir un movemento underground de arte visual que xurdiu na cidade dos Ánxeles (California) a finais da década de 1970. Historia e características
Trátase dun movemento artístico popular moi difundido, con orixes no mundo do underground, é dicir, no mundo dos cómics a música punk, e diversas ramas da contracultura e subculturas en xeral de California. Tamén se lle coñece con frecuencia polo nome de surrealismo pop. Ten un aquel humorístico, con picardía e sarcasmo.
A maioría das obras de arte Lowbrow son pinturas, malia que tamén existen xoguetes, arte dixital e escultura.
Lox (salmón)

Lox é salmón cortado en filetes e curado. O proceso permite que non sexa necesario afumar ou cociñar o peixe, resultando nunha textura semellante á que ten o peixe cru. A palabra inglesa deriva do yiddish lox – que é unha palabra do cognado do sueco (lax), danés/noruegués (laks), alemán (Lachs), e inglés antigo (læx). Sérvese a miúdo con bagels e crema de queixo. O lox é un dos alimentos máis importantes na cociña asquenací. Tipos
Regular lox; mariñado nunha salmoira, a miúdo azucre, e especies. Este proceso denomínase "mariñado seco" e está vencellado coa comida afumada.
Nova lox ou Nova Scotia lox; semellante ao regular lox, mais curado nun mariñado suave. En Nova York existe o Nova Scotia.
Scottish lox; unha mestura de sal e azucre, especias e outros condimentos aplicados á carne ou peixe.
Scandinavian lox; peixe curado en sal (salgadura).
Gravad lox; coñecido tamén coma Gravad lax ou Gravlax, coñécese como a forma escandinava de preparar o salmón. O gravad lox non está afumado e mestúrase con especias, que inclúe aneto, azucres e sal.
Loxodrómica

Denomínase loxodrómica ou loxodromia (do grego λοξóς -oblicuo- e δρóμος -carreira, curso-) a liña que une dous puntos calquera da superficie terrestre cortando todos os meridianos co mesmo ángulo. A loxodrómica, por tanto, é fácil de seguir mantendo o mesmo rumbo marcado polo compás. A súa representación no mapa dependerá do tipo de proxección do mesmo; por exemplo, na de Mercator é unha recta. A loxodrómica é, xunto á ortodrómica e a isoazimutal, unha das tres liñas que poden trazarse entre dous puntos calquera da superficie do planeta. Historia
O matemático portugués Pedro Nunes publicou no Tratado da navegação (1546) un descubrimento con grandes implicacións. Antes del críase que, marchando sobre a superficie terrestre cun rumbo fixo, é dicir, formando un ángulo constante coa meridiana, a liña percorrida era un círculo máximo. Dito con outras palabras, que un navío que seguise este camiño daría a volta ao mundo e volvería ao momento de partida. Nunes sinalou a falsidade deste concepto ao demostrar que a curva percorrida se ía achegando ao polo, ao redor do cal daba infinitas voltas, sen chegar nunca a el; ou, dito en linguaxe técnica, que ten o polo por punto asintótico.
Loxística

A loxística é definida polo Dicionario da Real Academia Galega como a
«arte de organizar medios, homes e transportes, para realizar unha acción militar nas mellores condicións, e por extensión, estudo e preparación de calquera acción que require certa organización». Hoxe en día adóitase referir máis ben ao ámbito empresarial coma a arte e a técnica que se ocupa da organización dos fluxos de mercadorías, enerxía e información.
A loxística é fundamental para o comercio. As actividades loxísticas conforman un sistema que é a ligazón entre a produción e os mercados que están separados polo tempo e a distancia.
A loxística empresarial, por medio da administración loxística e da cadea de subministración, cobre a xestión e a planificación de actividades dos departamentos de compras, produción, transporte, almacenaxe, manutención e distribución. Tipos de loxística
Existen diferentes tipos de loxística que se clasifican segundo a dirección do fluxo, o ámbito funcional ou o enfoque estratéxico das operacións. Segundo a dirección, distínguese entre a loxística directa —que leva os produtos dende o provedor ao cliente final—, a loxística inversa —que xestiona as devolucións ou reciclaxe cara atrás na cadea— e a loxística de ciclo pechado, que combina ambas nun sistema circular. Segundo o ámbito funcional, diferénciase entre a loxística de aprovisionamento, a loxística interna ou de produción, a loxística de distribución, a loxística de última milla e a loxística de servizos, cada unha con tarefas e retos propios. Por último, segundo o enfoque estratéxico, destacan a loxística sustentábel, a loxística resiliente, a loxística colaborativa e a loxística humanitaria, que engaden criterios de sustentabilidade, adaptación a crises, cooperación entre empresas ou resposta a emerxencias humanitarias, respectivamente. Esta clasificación moderna permite analizar e optimizar os procesos de xeito integral, aliñándoos coa estratexia empresarial e coa responsabilidade social e ambiental.
Loyettes

Loyettes é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Lua (linguaxe de programación)

Lua (do termo galego/portugués lúa) é unha linguaxe de programación lixeira, multiparadigma e deseñada para clientes e sistemas embebidos. Lua é unha linguaxe multiplataforma cun intérprete en ANSI C e unha API relativamente sinxela en C.
Lua deseñouse en 1993 como linguaxe que ampliase aplicacións e fose cubrindo as demandas de personalizacion das aplicacións. Ten as características esenciais da meirande parte das linguaxes procedurais máis sen características específicas de dominio. Ten mecanismos para facilitar engadir funcións ampliar a capacidade da linguaxe. Está deseñada para ser unha linguaxe áxil, portable, extensible e fácil de usar. Historia
Lua creouna Roberto Ierusalimschy, Luiz Henrique de Figueiredo e Waldemar Celes, membros do "Grupo de Tecnoloxía en Computación Gráfica" da Pontifícia Universidade Católica do Rio de Janeiro en 1993. Comezaron a deseñala nun proxecto de Petrobras.
Ata a versión 5. 0 Lua tivo unha licenza do grupo BSD pero logo déuselle a licenza MIT, que é compatible coa licenza GPL. Características
Lua é unha linguaxe de programación lixeira e que pretende ten unha ampla funcionalidade. Lua é unha linguaxe de propósito xeral. Combina programación dinámica e procedural para a descrición de datos, que van en táboas asociativas e cunha semántica extensible. Con iso é linguaxe axeitada para scripting e prototipado áxil.
Lua permite engadir extensións e conectala a diferentes plataformas. As variables non teñen un tipo: só os datos poden ser lóxicos, enteiros, números con punto flotante ou cadeas. A estrutura dos datos realízase empregando como matrices, conxuntos, táboas hash, listas e rexistros. As táboas permiten a combinación destes elementos. A semántica de Lua pódese ampliar con metatáboas, que son funcións que estruturan os conxuntos de datos. Ten un soporte para funcións de orde superior e colleita de lixo. Así, Lua é unha linguaxe que orientada a obxectos.
As aplicacións escritas en Lua interprétanse tras unha compilación e execútanse en máquinas virtuais. Conta cun compilador denominado JIT. Aplicacións
Lua empregase en boa parte como linguaxe de scripting no desenvolvemento de videoxogos, en parte pola facilidade de embebela e un rendemento de execución satisfactorio. Gañou os concursos de linguaxe para videoxogos en 2003 en GameDev. net e en Front Line Award 2011. Empregouse en xogos como World of Warcraft ou en Half-Life 2.
Ten aplicacións en LuaTeX, que se emprega na compilación de ficheiros na linguaxe TeX. O xestor de xanelas Ion de escritorio empregou tamén esta linguaxe. Fixérono tamén os sistema de paquetes RPM de Conectiva Linux e aplicacións como os simuladores Astronómico Celestia. Exemplo de código
print "Ola mundo! " A función factorial recursiva: function factorial(m) if m 0 then return 1 else return m * factorial (m - 1) end
end
Luanda

Luanda (antigamente São Paulo de Loanda) é a capital e a cidade máis grande de Angola. Situada sobre a costa atlántica, Luanda é o principal porto do país. En 2014 tiña unha poboación de 8. 2 millóns de habitantes, convertíndoa na terceira cidade máis grande de fala portuguesa no mundo, só por detrás de São Paulo e Río de Xaneiro, tamén é a 19º cidade máis poboada de África. Luanda é tamén a capital da provincia do mesmo nome.
Foi fundada en 1576 polo fidalgo e explorador portugués Paulo Dias de Novais. Topónimo
O nome Luanda deriva das linguas bantús, concretamente de lu-ndandu, no cal o prefixo lu é unha das formas primitivas do plural e é común nas zonas costeiras, deltas, ríos e rexións con forma alongada, neste caso refírese a un banco de area rodeado polo mar. Ndandu significa valor ou obxecto de comercio.
Os pobos mbundu pronunciaban os topónimos segundo a súa forma de falar nas diferentes rexións, elimindo algunha letra cando isto non afectaba ao significado do vocablo, polo que Lu-ndandu pasou a chamarse Lu-andu. Posteriormente, xa como parte de Portugal, o termo pasóu a ser feminino ao referirse a unha illa, chamandose dende entón Luanda. Demografía
Os habitantes de Luanda son principalmente de orixe étnica africana, coma as tribos ovimbundu, ambundu ou congo. A lingua oficial, que é igualmente a máis falada, é o portugués, aínda que varias linguas relacionadas co bantú sexan tamén usadas. Existe unha pequena minoría de habitantes de orixe europea.
É a cidade máis poboada de Angola (véxase Lista de municipios de Angola por poboación) Historia
A cidade foi fundada en 1575 polos portugueses baixo o nome de São Paulo de Luanda, cun centear de familias de colonos e catrocentos soldados. Foi o centro administrativo da colonia de Angola despois do 1627, salvo do 1640 ao 1648, cando foi ocupada polos Países Baixos, que a bautizaron como Fort Aardenburgh. Despois dos anos 1550 ata cara a 1850, Luanda foi un centro importante do trafego de escravos cara ao Brasil.
Independencia de Angola
Despois da independencia no 1975, e trala retirada das tropas coloniais, a maior parte da poboación portuguesa da cidade partiu ante o aumento da inseguridade no país, debidos principalmente aos enfrontamentos entre o MPLA, de ideoloxía comunista e apoiado por Cuba, o FNLA, apoiado por Zaire, Estados Unidos e China, e o UNITA, apoiado por Suráfrica.
Esta emigración forzosa fixo decaer as infraestruturas pola falta de man de obra cualificada e de persoas con estudos superiores.
Nos últimos anos, varias compañías chinesas, brasileiras e portuguesas implicaronse no desenvolvemento da Nova Luanda, construíndo edificios de apartamentos e zonas privadas para persoas de clase media-alta.
Lubuskie

O Voivodato de Lubuskie é unha das 16 provincias (voivodatos) que conforman a República de Polonia, segundo a división administrativa do ano 1998. Cidades e vilas
O voivodato abrangue 42 cidades e vilas. Estas atópanse embaixo en orde descendente (segundo as figuras oficiais do censo do 2006)
Luc Barthelet

Luc Barthelet, nado en Francia en 1962, é o ex-vicepresidente executivo de Electronic Arts, ex-director xeral de Maxis e director executivo de Tirnua Inc. Traxectoria
Estudou enxeñaría, e posteriormente desenvolve o seu primeiro software comercial. Devandito software foi adquirido por EA en 1988, e durante ese período realiza outros proxectos, ata que en 1997 EA comunicoulle que debe asumir o cargo de Director Xeral de Maxis, que por aquel entón foi adquirida por EA tras arrastrar durante uns meses graves problemas económicos. Coa súa chegada á xerencia do estudo cancelou o famoso SimCity 3000 en 3D e desenvolveu un novo en 2D, que saíu en 1999. Contou co talento de Lucy Bradshaw para terminar de maneira exitosa a terceira entrega de SimCity.
Anos máis tarde participou de maneira bastante ampla en videoxogos como Os Sims, Os Sims 2, Os Sims Online, SimCity 4 ou os cancelados SimsVille e SimMars.
Luc é tamén usuario de Mathematica e administra a primeira wiki deste sistema de programación: Mathematica users.
En xaneiro de 2004 confirmou nunha cadea de televisión que comezara a preparar o desenvolvemento de SimCity 5. Con todo, o proxecto dese novo SimCity cambiou de rumbo e Rod Humble, da The Sims Division, encargou a un estudo independente o seu desenvolvemento. Un ano despois comunicou aos fans, cos que sempre estivo moi comunicativo polos foros oficiais, que abandona Maxis. Meses antes, o estudo sufrira unha forte reestruturación, incluíndo o seu traslado principal á sede central de EA en Reedwood City, onde Luc foi readmitido.
Puxo a traballar a un equipo de persoas na reconstrución dos Sims Online. En principio, a idea era crear unha nova cidade (TSO-E), pero finalmente decidiron mellorar máis aspectos do xogo. En 2008 planean que as casas do xogo teñan un aspecto similar ás dos Sims 2, pero Electronic Arts acabou cancelando o proxecto.
En maio de 2008 presenta a súa dimisión á directiva de Electronic Arts e funda Tirnua Inc, onde seguirá tentando crear un novo mundo virtual, un dos seus grandes retos. Con este novo proxecto regresa ás súas orixes como xefe da súa propia compañía.
Luc Luycx

Luc Luycx (pronunciado [ˈlyk ˈlwyks] en neerlandés), nado o 11 de abril de 1958 en Aalst, na provincia belga de Flandres Occidental, é un enxeñeiro informático, deseñador e gravador de medallas e moedas. Traxectoria
Como traballador da Real Casa da Moeda de Bélxica, en 1997 resultou gañador do concurso para o deseño dos reversos comúns das primeiras series de moedas con valor facial en euros, postas en circulación o 1 de xaneiro de 2002, motivo polo cal estas amosan un monograma composto por dous L entrelazados.
Luc Luycx fora anteriormente o responsable do deseño dalgunhas das medallas conmemorativas para os sobres de primeiro día da empresa belga de correo, así como de diversas pezas de ouro e prata cuñadas na ceca oficial dese país e con valor en francos. Obras máis salientables
Emisións regulares en euros da eurozona
A selección dos proxectos de Luc Luycx para o reverso común das primeiras moedas de euro da eurozona foi anunciada no Consello Europeo celebrado en Ámsterdam o 13 de xuño de 1997. Estes deseños representan a Unión Europea en diferentes escalas: o seu lugar no mundo, nas pezas de 1, 2 e 5 céntimos; os países membros, sobre un mapa de Europa, nas moedas de 10, 20 e 50 céntimos; e eses mesmos países sen as súas fronteiras nas pezas dun e dous euros.
A seguinte galería amosa os reversos comúns da serie circulante en euros e céntimos de euro, deseñados por Luc Luycx (amosan o monograma LL en diferentes lugares):
Moedas belgas conmemorativasde 2 euros
Desde 2004, á parte da emisión da serie regular en euros, cada país pon en circulación anualmente unha ou varias moedas de dous euros cun anverso alternativo para conmemorar diferentes feitos. Luc Luycx encargouse do deseño de varias destas pezas conmemorativas emitidas por Bélxica: 2005: conmemorativa da unión económica entre Bélxica e Luxemburgo. Dáse a curiosidade de que esta foi a primeira moeda en euros cuxo anverso e reverso foron deseñados polo mesmo artista.
2006: conmemoprativa da reapertura do Atomium.
2008: conmemorativa do 60 aniversario da Declaración Universal dos Dereitos do Home.
2009: conmemorativa do 200 aniversario do inventor francés Louis Braille.
2010: conmemorativa da presidencia belga do Consello da Unión Europea.
2011: conmemorativa do centenario do Día Internacional da Muller.
2012: conmemorativa do 75 aniversario co concurso musical internacional Raíña Isabel.
2014: conmemorativa do centenario do comezo da primeira guerra mundial.
2014: conmemorativa do 150 aniversario da Cruz Vermella en Bélxica.
2018: conmemorativa das manifestacións do do 50 aniversario de maio de 1968 en París.
Outras
Á parte das citadas emisións en euros (tanto regulares como conmemorativas) destinadas á súa circulación en toda a eurozona, Luycx é tamén o autor de todos os deseños das moedas en euros de ouro e de prata emitidas anualmente pola ceca belga e destinadas non á circulación senón á colección e o investimento.
A Luycx débeselle tamén o deseño da proposta de moeda global presentada no cumio do G8 en L'Aquila en 2009 polo presidente ruso Dimitrii Medvedev.
Luca Parmitano

Luca Parmitano é un astronauta da Axencia Espacial Europea con misións na Estación Espacial Internacional. A súa segunda misión, de seis meses de duración, comezou en xullo de 2019. Biografía
Parmitano estudou no liceo científico "Galileo Galilei" de Catania ata o 1995, cunha estadía no cuarto ano nos EEUU, en California, cunha bolsa de estudos de Intercultura. Entrou na academia Aeronáutica de Pozzuoli do Exército do Aire de Italia no 1995. Licenciouse en Ciencia Política na Universidade de Nápoles Federico II no 1999.
Adestrou coa na Euro-Nato Joint Jet Pilot Training na Sheppard Air Force Base en Texas no 2001. tras realizar o adestramento como piloto, quedou asignado ó AMX co 13º Grupo no aeroporto de Amendola do 2001 ó 2007, realizando diversos cursos e obtendo cualificacións en varias especialidades, polo exército italiano ou en cursos coa OTAN.
Casou e ten dúas fillas.
No 2017 adicóuselle o asteroide 37627 Lucaparmitano.
Lucas Labrada

Lucas José de los Dolores Labrada Romero, nado en Ferrol o 18 de outubro de 1762 e finado na Coruña en agosto de 1842, foi un ilustrado galego, autor dunha descrición económica de Galiza. Traxectoria
En 1784 era empregado do Real Consulado da Coruña, obtendo en 1787 a praza de porteiro da mesma institución. En 1790 presenta un Plan de gobierno de los porteros e auxilia ao enxeñeiro de obras do Consulado. Despois ocupou durante catro anos a secretaría do organismo de xeito interino. Máis tarde intentou acceder, sen éxito, á cátedra de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela. En 1802 accedeu ao posto, xa fixo, de secretario do Real Consulado.
Nos anos da ocupación napoleónica aparece como un afrancesado, prestando servizos de intérprete do Estado maior francés. Porén, en 1820 figura na Xunta de Censura dos liberais coruñeses, e pasa a ser favorecido coa praza de secretario da nova Deputación Provincial de Ourense, posto que non mantivo trala reposición absolutista de 1823, aínda que puido retornar como secretario do Consulado herculino, institución á que aparece ligado ata a súa morte en agosto de 1842.
A súa obra máis importante foi a Descripción económica del Reyno de Galicia, publicada en Ferrol en 1804. Nesa obra, valéndose en ocasións de correspondentes, levanta acta do estado económico do reino a fins do século XVIII. O libro constitúe unha preciosa fonte historiográfica, utilizada constantemente. A Editorial Galaxia fixo unha reedición en 1971.
Lucca

Lucca é unha cidade da Toscana, centro-norte de Italia, situada sobre o río Serchio e sobre o Mar Tirreno. É a capital da Provincia de Lucca.
Conta cuns 86. 000 habitantes.
Ten lindes cos concellos de: Borgo a Mozzano, Camaiore, Capannori, Massarosa, Pescaglia, San Giuliano Terme e Vecchiano.
Luces de circulación diúrnas

As luces de circulación diúrnas ou no seu acrónimo inglés DRL (Daytime Running Lights) é unha medida de condución que pretende que as luces de circulación dos coches estean acesas sempre que o vehículo está en marcha, tanto de noite como de día. O seu obxectivo é aumentar a seguridade coa mellora da visibilidade. En moitos países do mundo estas luces só son obrigatorias á noite, en circunstancias climatolóxicas adversas (brétema, choiva ou neve) ou en túneis. Estudos científicos
Os distintos estudos feitos sobre as luces de circulación polo día achegan resultados contraditorios. En primeiro lugar, porque resulta de difícil aplicación práctica en contornos onde a necesidade desas luces é moi baixa (boa climatoloxía, días e noites equilibrados. .. ). E en segundo lugar, porque están en dúbida os éxitos da súa política de seguridade: ao haber máis luces estas son menos importantes como identificadores de vehículos, agochan as luces de viraxe, reducen a visibilidade de motocicletas (que xa teñen por obriga levalas todo o tempo acesas) e ás veces poden ata cegar.
Porén, a maior parte dos estudos apuntan a que son positivas e que reducen a incidencia de accidentes. Normativa
Países nórdicos
Os países nórdicos foron pioneiros na aplicación das luces de circulación polo día. Ten certa lóxica, xa que aló a luz ambiente é moito máis reducida mesmo durante o día, e tendo en conta que durante os invernos as horas de luz diúrna se reducen á mínima expresión. Ademais, a climatoloxía, presidida polas frecuentes nevaradas, axuda a un uso diúrno das luces de circulación. 1977: Suecia
1982: Finlandia
1986: Noruega
1988: Islandia
1990: Dinamarca
As normas nestes países favoreceron ao comezo o uso de buxías de 21 vatios, semellantes ás empregadas nas luces de intermitencia ou nas luces de freado, colocadas nos extremos dos vehículos e que producían entre 400 e 600 candeas.
Resto de Europa
1989: Hungría
2008? : España. As institucións de tráfico españolas estiveron a cavilar a implantación das luces de circulación diúrnas en 2008. Entenden que se poderían evitar entre un 2 e un 4% de accidentes e entre un 4 e un 8% de atropelos.
América
1990: Canadá
1995: Estados Unidos. A partir desta data comezaron a comercializarse modelos co dispositivo de luces de circulación diúrnas, pero non é obrigatorio.
Luch

Luch é unha serie de satélites de comunicacións soviéticos/rusos. Luch de primeira xeración
Os Luch de primeira xeración, denominados tamén Altair, serviron de ligazón entre a estación espacial Mir, o transbordador espacial Buran e as naves Soiuz TM co control de terra. Eran construídos por NPO-PM e tiñan unha masa duns 2400 kg, con tres grandes antenas e multitude doutras máis pequenas. Cada satélite levaba a bordo tres transpondedores Arion. Estaban deseñados para unha vida en órbita de cinco anos. Os tres primeiros satélites Luch foron denominados Kosmos 1700, Kosmos 1897 e Kosmos 2054. Só ao cuarto se lle comezou a dar a denominación Luch, pasando a ser coñecido como Luch 1. Foron lanzados entre 1985 e 1994 a bordo de foguetes Proton K/DM-2.
Luch de segunda xeración
Os Luch-2 (tamén denominados Gelios) substituíron os Luch de primeira xeración, aínda que finalmente só se chegou a lanzar o Luch-21, o 11 de outubro de 1995, tamén mediante un Proton K/DM-2. Unha segunda unidade foi destruída durante un incendio en Baikonur en xaneiro de 1995 e nunca foi arranxado nin substituído. Eran unha versión mellorada, cunha masa de 2600 kg e maior velocidade de transmisión, o que permitía retransmitir televisión en directo desde a Mir.
Luch 5A e 5V
Os Luch 5A e 5V foron a continuación do Luch-21. Eran máis pequenos que os anteriores, cunha masa de 1148 kg e baseados no bus Ekspress 1000. Ambos foron lanzados usando foguetes Proton M, o primeiro 11 de decembro de 2011 e o segundo o 28 de abril de 2014. Usaban transpondedores en banda S e banda Ku e eran capaces de mover as súas dúas antenas principais para seguir obxectos en órbita. Luch 5V foi construído para substituír a Luch 4, que foi convertido nun satélite experimental.
Luch 5B
Luch 5B foi lanzado o 2 de novembro de 2012 mediante un Proton M. Tiña unha masa de 1350 kg e usaba o bus Ekspress-1000. As súas antenas podían facer seguimento doutros satélites en órbita e levaba a bordo un dispositivo para enviar correccións diferenciais para o sistema de navegación global GLONASS.
Luch Kh (Olimp-K) 1 e 2
Os dous Luch Kh, coñecidos tamén como Olimp-K, foron lanzados respectivamente o 27 de setembro de 2014 e o 12 de marzo de 2023, ambos mediante un Proton M. Teñen unha masa duns 3000 kg e usan o bus Ekspress-1000NTA. Teñen unha dobre función: proporcionar comunicacións gobernamentais seguras e facer tarefas de intelixencia electrónica.
Lucia Moholy

Lucia Moholy, nada como Lucia Schulz en Praga o 18 de xaneiro de 1894 e finada en Zürich o 17 de maio de 1989, foi unha fotógrafa e editora checa nada como Schulz, importante figura da vangarda alemá de entreguerras. As súas fotos documentaron a arquitectura e os produtos da Bauhaus, e presentaron as súas ideas ao público trala segunda guerra mundial. Porén, Moholy rara vez foi acreditada pola súa obra, moitas veces atribuída ao seu marido László Moholy-Nagy ou a Walter Gropius. Traxectoria
Lucía Schulz estudou historia da arte e filosofía na súa Universidade de Praga. En 1919 publicou obras literarias radicais e expresionistas co pseudónimo "Ulrich Steffen". Coñeceu o artista húngaro László Moholy-Nagy en Berlín en 1920 e casou con el o día do seu 27 aniversario en xaneiro de 1921. Os tres pasaron cinco anos na escola da Bauhaus, onde Lucia Moholy explorou a súa afección á fotografía.
Coincidindo coa época da Bauhaus en Dessau, en que o seu marido foi un importante profesor e teórico dende 1923, realizou un rico labor de documentación fotográfica de todos os aspectos da vida diaria na Bauhaus, dende o máis doméstico ata os traballos e deseños realizados nas súas fábricas de Weimar e Dessau. Tamén retratou moitas das súas figuras máis importantes, dende o propio Moholy-Nagy, ata deseñadoras e fotógrafas como Marianne Brandt ou doutros recoñecidos artistas internacionais da altura de Paul Klee, Kandinsky, Georg Muche ou Anni Albers. O seu propio marido sempre recoñeceu o seu importantísimo papel nese ámbito, mesmo cando xa estaba divorciados.
Debido á súa orixe xudía (ela declarábase atea) tivo que fuxir de Alemaña coa chegada do nazismo e acabou traballando no Reino Unido e nos Estados Unidos. Ademais de desenvolver o seu labor no mundo editorial tamén o fixo colaborando coa ONU.
Moholy mudouse en 1959 a Zollikon, Suíza, onde escribiu sobre a súa época na Bauhaus, e centrouse na crítica de arte.
Lucia di Lammermoor

Lucia di Lammermoor (en galego, Lucía de Lammermoor) é unha ópera en tres actos con música de Gaetano Donizetti e libreto en italiano de Salvatore Cammarano, baseado na novela The Bride of Lammermoor de Sir Walter Scott. Trátase dunha das principais óperas do belcanto e é, xunto con Don Pasquale e L'Elisir d'Amore, da ópera máis representada de Donizetti na actualidade.
A acción transcorre nas terras escocesas de Lammermoor a finais do século XVI, nun momento de crise política e relixiosa, e conta a historia do amor de Sir Edgardo de Ravenswood e Lucia, irmá de Lord Enrico Asthon, que pactou a voda da moza cun nobre rico. Aproveitando a ausencia do namorado, e por medio dunha proba de infidelidade, Lord Enrico consegue que se celebre a voda, xusto no momento en que volta Sir Edgardo. Nun acto de tolemia, Lucia apuñala o seu home na cama nupcial.
Luciana de Simoni

Luciana de Simoni, nada en Frascati, Roma Capital, o 24 de marzo de 1957, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana. Traxectoria
Logo do seu ensino secundario, Luciana de Simoni cursou estudos artísticos no Instituto Nacional de Arte Silvio d'Amico, no que se graduou en 1976 na súa sección de Ourivaría. Alí aprendeu as técnicas da estampaxe, a fundición a cera perdida e a elaboración de xoias, que despois perfeccionou nun obradoiro de artesanía.
En 1978 ingresou na Academia de Belas Artes de Roma para cursar estudos de Escultura, baixorrelevo e gravado calcográfico. Nesa mesma época asistiu tamén á Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, onde desenvolveu as súas habelencias de gravado de medallas con buril. Logo de gañar un concurso en 1982, foi contratada no centro filatélico do Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, e en 1987 pasou á sección de gravado de medalla e moeda, onde comezou a dedicarse profesionalmente a elaborar estes produtos. Obra
De Simoni é autora dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano, a República de San Marino e Tonga.
Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de 2 céntimos de euro.
Luciano Fariña Busto

Luciano Fariña Busto, nado en Cambados en 1945 e finado en Pontevedra o 5 de marzo de 2014, foi un avogado e auditor galego, que ocupou o cargo de conselleiro maior do Consello de Contas. Traxectoria
Foi fillo de Luciano Fariña Couto e Francisca Busto Rodríguez. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou a súa carreira como inspector de facenda no Ministerio de Economía, tanto na provincia de Pontevedra como no conxunto de Galicia. Foi auditor no concello de Zaragoza e tamén exerceu de forma privada. Foi designado secretario xeral técnico da Consellería de Economía e Facenda en 1986, data en que se incorpora á administración autonómica no equipo de Xosé Antón Orza.
En 2000 foi elixido conselleiro maior do Consello de Contas, cargo que ocupou ata 2007. Permaneceu como conselleiro nesta institución a petición do Partido Popular, ata que en 2010 regresou ao cargo de conselleiro maior. Vida persoal
Estivo casado e vivía en Pontevedra.
Luciano García Ventín

Luciano García Ventín, nado en Fondós (Quireza, Concello de Cotobade) o 20 de febreiro de 1892 e finado na mesma parroquia en 1960, foi un carpinteiro, ebanista e político galego. Traxectoria
Emigrado no Brasil, retornou a finais dos anos vinte. Fundador da Sociedad de Agricultores y Obreros La Alianza de Quireza e dirixente até 1933 da Federación de Agricultores y Obreros del Ayuntamiento de Cerdedo. Foi elixido concelleiro de Cerdedo nas eleccións de maio de 1931 polo Centro Republicano Radical Socialista e foi primeiro tenente-alcalde. En febreiro de 1935 foi elixido primeiro vogal do Comité de Izquierda Republicana de Cerdedo presidido por Sabino Bugallo Valiñas. Pasou despois a militar no PSOE. Foi alcalde do Concello de Cerdedo en 1936.
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido. Capturado pola Garda Civil o 4 de febreiro de 1937, foi trasladado á prisión provincial de Pontevedra o o 12 de febreiro. Foi xulgado en Pontevedra por rebelión militar, estivo varios meses en prisión e sufriu extorsión. Foi novamente detido en marzo de 1943, logo de que a Garda Civil atopase nun rexistro na súa casa unha pistola e libros de actas da sociedade La Alianza de Cerdedo. Finou en Quireza en 1964.
Luciano Pérez Riveira

Luciano Pérez Riveira, nado no Vicedo en 1899 e finado en Cádiz en 1979, foi un comerciante e político galego. Traxectoria
Fillo de Serafín Pérez. Comerciante. Militante do PSOE, foi un dos fundadores do pósito de pescadores e da agrupación socialista do Vicedo. Foi elixido alcalde de Riobarba en 1933 logo da repetición dunhas eleccións nas que a ORGA obtivo oito concelleiros, dous os socialistas e outros dous o Partido Republicano Conservador. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e tivo contactos con Jesús Iglesias Escourido. Logo estivo agochado nun foxo da súa casa do Vicedo ata 1940. Entregouse o 1 de abril de 1940, pasou nove días no depósito de Viveiro e despois foi trasladado ao cárcere provincial. Implicado en catro causas, foi xulgado en consello de guerra e condenado a 12 anos de prisión. Saíu en liberdade o 10 de abril de 1941. Nunha causa anterior fora declarado en rebeldía e fóranlle incautados os bens. Traballou de mariñeiro, foi á costeira do bonito e traballou na construción da liña de Feve. Cando se xubilou trasladouse a Cádiz onde vivía o seu fillo Manuel e alí morreu en 1979.
Luciano Rey Sánchez

Luciano Rey Sánchez, nado na vila de Arzúa o 1 de xaneiro de 1873 e finado na Portela o 11 de xullo de 1941, foi un notario e escritor galego. Traxectoria
Fillo de Cayetano Rey García, que foi alcalde de Arzúa, e Elvira Sánchez Somoza. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Aprobou a oposición para notario e exerceu en Bretoña (1905-1908), Barreiros (1908-1915), Monterroso e Guadalaxara (dende 1929). Publicou o libro España, patria infalible de Cristobal Colón. Refutación de las pruebas genovistas del escritor D. Luis Astrana Marín (1941). Finou na Portela o 11 de xullo de 1941. Vida persoal
Casou en Santiago de Compostela con Rosa Seijas Poch en maio de 1912, e foi pai de José María Rey Seijas.
Luciano Seoane

Luciano Seoane Seoane, nado en Ferrol en 1876 e finado na Coruña o 8 de xullo de 1955, foi un mestre, pedagogo e escritor galego. Traxectoria
Estudou maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. Aprobou as oposicións para mestre nacional e comezou a exercer o maxisterio na escola da Graña, para pasar ao pouco tempo a unha das escolas públicas de Ferrol. Fixo o curso de estudos de ampliación na Escola Superior do Maxisterio de Madrid e aprobou as oposicións de inspector de educación primaria. En 1921 gozou dunha bolsa da Junta para Ampliación de Estudios para unha viaxe en grupo con inspectores españois para visitar establecementos docentes de Francia e Bélxica. Foi impulsor das colonias escolares ferroláns desde 1924, impulsando a constitución do Patronato de Colonias Escolares de Ferrol. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi expedientado e destituído, tivo que dedicarse á actividade docente na Academia Galicia da Coruña.
Pronunciou conferencias no Ateneo Ferrolano, Centro Obreiro de Cultura, Cámara de Comercio e Navegación, Sociedade de Agricultores de Fene e Círculo Socialista de Esteiro. Tamén participou nos Congresos Pedagóxicos de Santiago (1906), a Coruña (1919) e Lugo (1923).
Publicou ensaios e traballos curtos sobre escolas rurais, colonias escolares, papel da escola en relación coa loita contra a tuberculose e o alcoholismo, e estudo das achegas pedagóxicas de Concepción Arenal. Colaborou en Revista Gallega. Obras
La escuela rural: su fin, contenido, alcance y relaciones con la población agrícola, 1905.
Proyecto razonado de ingresos y gastos para la organización de una colonia escolar en el distrito del El Ferrol, 1917. Vida persoal
Casou con Marina Rico Fernández.
Luciano del Río Besada

Luciano del Río Besada, nado en Pontevedra e finado na mesma cidade en maio de 1989, foi un mestre, escritor e xornalista galego. Traxectoria
Fillo de Luciano del Río Fernández. Foi nomeado mestre interino de Taborda (Tomiño) en febreiro de 1924, en marzo do Rañadoiro, e en novembro de 1926 de Losón (Lalín). Aprobou as oposicións en 1927 e en xullo foi destinado a Fufín (Monterroso), para despois ocupar a praza de mestre en Paredes (Vilaboa) dende 1930. Na República militou no Partido Radical Socialista e despois no Partido Galeguista. Foi membro do Comité de Cooperación Intelectual que trouxo a Federico García Lorca a Pontevedra.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido a finais de agosto, e foi reposto en novembro. Foi novamente suspendido de emprego e soldo ata a resolución do seu expediente de depuración en setembro de 1938. Como resultado da depuración foi sancionado coa suspensión de emprego e soldo, traslado fóra de Galicia e inhabilitación en maio de 1940. Foi sancionado co trasladado á provincia de Burgos en xullo de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas, que foi sobresido en 1943.
Instalou unha academia privada en Pontevedra (autorizada en novembro de 1940) que despois se transformou no colegio Lyceum de Pontevedra. Integrouse no comité local da Unión de Intelectuales Libres. Crítico de arte, dirixiu a Colección Huguin e colaborou na prensa local de Pontevedra, La Noche e Faro de Vigo. Dirixiu a última etapa do periódico Litoral. Pertenceu á comisión xestora e foi membro da primeira directiva do Ateneo de Pontevedra. Colaborou no Pedrón de Ouro e foi membro correspondente da Real Academia Galega. Finou en Pontevedra en maio de 1989. Premios
Premio de ensaio no II Certame Literario de Nova York, 1962.
Premio Miguel de Unamuno da Universidade de Salamanca, 1965.
Premio Cidade de Pontevedra de xornalismo 1976 polo seu labor literaria, 1977.
Premio de xornalismo Julio Camba en 1981. Vida persoal
Casou en Pontevedra con Lia del Carmen Osorio Rodríguez, funcionaria de Aduanas, en 1955.
Lucifer

Lucifer (do latín lux [‘luz’] e fero [‘levar’]: 'portador da luz') é, na mitoloxía romana, o equivalente grego de Fósforo ou Eósforo (Έωσφόρος) o portador da Aurora que provén da antiga dama escura Luciferina.
Este concepto mantívose na antiga astroloxía romana na noción da stella matutina (o luceiro da alba) contraposto á stella vespertina ou o serán (o luceiro da tarde ou serán), nomes estes que remitían ó planeta Venus, que segundo a época do ano se pode ver preto do horizonte antes do amencer ou despois do atardecer.
Na tradición cristiá, Lucifer representa o anxo caído, exemplo da beleza e sabedoría a quen a soberbia levouno aos infernos, transformándose en Satanás. Ocultismo
O luciferismo é un sistema de crenzas que venera as características esenciais que se fixan a Lucifer. A tradición, influenciada polo gnosticismo, polo xeral venera a Lucifer non coma o diabo, senón coma un liberador, un titor ou guía espiritual ou incluso o deus verdadeiro en oposición a Xehová.
Na obra de Anton LaVey, The Satanic Bible, Lucifer é un dos catro príncipes herdeiros do inferno, sobre todo a do leste, o "señor do ar", e chámase o portador da luz, a estrela da mañá, o intelectualismo, e a ilustración. O título de "señor do ar" baséase en Efesios 2: 2, que emprega a frase "o príncipe da potestade do ar" para se referir ao deus pagán Zeus, mais esa frase serodiamente fusionouse con Satanás.
Luciferina

O personaxe Luciferina da mitoloxía greco-romana trátase noutro artigo As luciferinas (do latín lucem ferre, "levar luz") son unha clase de compostos que emiten luz, que se encontran en organismos bioluminescentes. A luciferina sofre unha oxidación catalizada encimaticamente, e o intermediato inestable resultante desta reacción emite luz ao caer ao seu estado fundamental. O termo luciferina utilízase xenericamente para referirse a calquera molécula emisora de luz que pode ser utilizada como substrato polo encima luciferase ou a fotoproteína. Tipos
As luciferinas son unha clase de pequenas moléculas substrato que en presenza do encima luciferase producen oxiluciferina e enerxía en forma de luz. Non se sabe cantos tipos de luciferina hai, pero algúns dos compostos deste tipo mellor estudados son os que se indican máis abaixo. Aínda que hai moitos tipos de luciferinas, todos comparten o uso de especies reactivas do oxíxeno para emitiren luz.
Vagalumes
Esta luciferina encóntrase en moitas especies de insectos da familia Lampyridae (vagalumes ou lucencús). É o substrato da luciferase (número EC 1. 13. 12. 7) responsable da característica emisión de luz amarela dos vagalumes. A química da reacción é infrecuente, xa que se require ATP para a emisión de luz.
Gasterópodos
A luciferina de Latia é propia do caracol de auga doce Latia neritoides. A súa denominación química é: (E)-2-metil-4-(2, 6, 6-trimetil-1-ciclohex-1-il)-1-buten-1-ol formato.
Bacterias
As luciferinas bacterianas son un tipo de luciferinas atopadas en bacterias que viven dentro de tecidos especializados dalgunhas luras e peixes. Estes animais, a diferenza dos vagalumes, non teñen bioluminescencia propia, e son estas bacterias simbióticas as que lles dan luminescencia. A molécula consiste nun aldehido de cadea longa e unha riboflavina fosfato reducida.
Coelenterazina
A coelenterazina atópase en radiolarios, ctenóforos, cnidarios, luras, copépodos, quetognatos, peixes e camaróns. É o grupo prostético da proteína aequorina responsable da emisión de luz azul destes seres vivos.
Dinoflaxelados
A luciferina de dinoflaxelados é un derivado da clorofila e é a responsable dos fenómenos de fosforescencia nocturnos observados nas augas do mar onde abundan os dinoflaxelados. Un tipo moi similar de luciferina atópase nalgúns tipos de crustáceos eufásidos (krill).
Vargulina
A vargulina atópase en certos ostrácodos e en peixes abisais, como Poricthys. Igual ca a coelenterazina, é unha imidazopirazinona e emite principalmente luz azul.
Luciferina do vagalume

A luciferina do vagalume é unha molécula do tipo das luciferinas que emite luz, que se atopa en moitas especies de insectos da familia Lampyridae, como os vagalumes. É o substrato do encima luciferase (número EC 1. 13. 12. 7), responsable da emisión de luz amarela característica destes animais. Igual que nas outras luciferinas, requírese oxíxeno para a produción de luz, e tamén se necesitan ATP e magnesio. Historia
A maior parte dos traballos iniciais sobre a química da bioluminescencia dos vagalumes fíxose no laboratorio de William D. McElroy na Universidade Johns Hopkins. A luciferina foi illada e purificada en 1949, aínda que pasaron varios anos ata que se desenvolveu un procedemento para cristalizar o composto con alto rendemento. Isto, xunto coa síntese e dilucidación da súa estrutura, foi realizado por Emil H. White na Universidade Johns Hopkins. O procedemento foi unha extracción ácido-base, dada a presenza dun grupo carboxílo na luciferina. Para a súa extracción utilizouse etil acetato a pH baixo a partir do po de aproximadamente uns 15. 000 vagalumes. A estrutura foi máis tarde confirmada polo uso combinado de espectroscopía infravermella, espectroscopía de luz utravioleta visible e métodos sintéticos para degradar o composto en fragmentos identificables. Propiedades
A luciferina cristalizada era fluorescente, e absorbía luz ultravioleta cun pico de absorción aos 327 nm e emitía luz cun pico aos 530 nm. As solucións alcalinas causaban un corremento ao vermello na absorción probablemente debido á desprotonación do grupo hidroxilo do benzotiazol, pero non afectaba á emisión fluorescente. Encontrouse que o luciferil adenilato (o éster de AMP da luciferina) emite espontaneamente luz en solución.
Diferentes especies de vagalumes usan a mesma luciferina, pero a cor da luz emitida pode ser distinta. A luz de Photuris pennsylvanica emite a 552 nm (amarelo verdoso) pero Pyrophorus plagiophthalamus emite a 582 nm (laranxa) no órgano ventral. As femias de Lampyris noctiluca emiten luz amarelo verdosa. Estas diferenzas débense probablemente a cambios de pH ou diferenzas na estrutura primaria do encima luciferase. Biosíntese
A síntese in vivo da luciferina do vagalume non se comprende totalmente. Só foron estudados os pasos finais da ruta encimática, que é unha reacción de condensación de D-cisteína con 2-ciano-6-hidroxibenzotiazol, e é a mesma reacción utilizada para producir o composto sinteticamente. Isto foi confirmado por etiquetado isotópico de átomos nos dous compostos e pola identificación dun encima rexenerador da luciferina.
Lucila Pautrat

Lucila Pautrat Oyarzún é unha enxeñeira forestal, investigadora, escritora e defensora ambiental de nacionalidade peruana. Traxectoria
O 19 de maio de 2020 a Dirección Xeral de Dereitos Humanos do Ministerio de Xustiza e Dereitos Humanos do Perú, a través da Resolución Directoral n. ° 003-2020-JUS/DGDH, activou o procedemento de alerta temperá para garantir a protección de Lucila Pautrat polo acoso xudicial e censura por parte da empresa produtora de cacao Tamshi S. A. C. polo caso Tamshiyacu na rexión Loreto.
A empresa Tamshi S. A. C (antes Cacao do Perú Norte S. A. C. ) viña sendo investigada pola instalación non autorizada de monocultivos agrícolas e industriais na aldea de Tamshiyacu, no distrito de Fernando Lores, provincia de Maynas en Loreto.
O 2 de novembro de 2020 o Organismo de Avaliación e Fiscalización Ambiental (OEFA) do Perú sancionou cunha multa a Tamshi S. A. C. por máis de 125 millóns de soles por realizar actividades agrícolas (cultivo intensivo de cacao) sen contar cunha maquinaria de xestión ambiental aprobada pola autoridade competente do estado.
O 26 de marzo de 2021 o 43. º Xulgado Penal da Corte Superior de Xustiza de Lima condenou a Ánxela Lucila Pautrat Oyarzún a dous anos de pena privativa da liberdade suspendida, ao pago de 240 días de arresto e ao pago de 50 mil soles como reparación civil polo delito de difamación calumniosa agravada contra a empresa Tamshi. O Ministerio do Ambiente do Perú lamentou a decisión do Xulgado e a Defensoría do Pobo expresou o seu respaldo oficial a Pautrat a través dun amicus curiae. Tamén se pronunciaron a favor de Pautrat o Colexio de Enxeñeiros do Perú e Pronatureza. Obras
En xullo do 2020 publicou o libro Propostas para a xestión sustentable de bosques na Amazonía peruana,
Lucinda Mamani

Lucinda Mamani Choque é unha mestra boliviana aimará que en 2016 foi finalista ao Premio Global ao Ensino. Dá clases na escola de Calería, unha comunidade indíxena aimará a 70 quilómetros da capital de Bolivia, A Paz. Traxectoria
Mamani naceu nunha pequena comunidade á beira do lago Titicaca, pero a súa familia desprazouse a El Alto na procura dun futuro mellor. Aínda que inicialmente quería ser enfermeira, acabou por inscribirse na Escola Superior de Formación de Mestres Warisata, a primeira universidade indíxena rural de Bolivia.
Os estudantes da escola na que ensina Lucinda proveñen de familias labregas, indíxenas e con poucos recursos. Nela decatouse da enorme desigualdade e discriminación cara ás mulleres no eido educativo, polo que comezou a traballar a prol da igualdade de xénero entre os estudantes e na sociedade. Deseñou materiais para poñer en valor o rol da muller na cosmovisión indíxene por medio de teatro, programas de radio ou publicacións. Tamén impartiu obradoiros e charlas sobre os dereitos das mulleres, incluíndo en todas as materias a temática das mulleres, a violencia e a igualdade de xénero. Recoñecementos
Premio de excelencia educativa (2014), outorgado pola Fundación para a Integración e Desenvolvemento de América Latina.
Finalista no Premio Global ao Ensino (2016).