proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Aloidendron

Aloidendron é un xénero de plantas suculentas da subfamilia Asphodeloideae. Aínda que algunhas teñen aspecto de árbore, en realidade están relacionadas cos áloes. O xénero foi separado do xénero máis amplo Aloe en 2013. Taxonomía
Os estudos filoxenéticos indicaron que varias especies que estaban situadas tradicionalmente no xénero Aloe eran xeneticamente distintas e formaban un clado separado. En 2013, estas especies foron separadas e clasificadas nun novo xénero, Aloidendron, unha decisión que foi confirmada por Manning et al. en 2014.
Especies
En 2017, a World Checklist of Selected Plant Families aceptaba as seguintes especies dentro deste xénero:
Alois Alzheimer

Alois Alzheimer, nado en Marktbreit (Baviera) o 14 de xuño de 1864 e finado en Breslau o 19 de decembro de 1915, foi un psiquiatra e neurólogo alemán. Traxectoria
Alzheimer identificou por vez primeira os síntomas do mal que despois se coñecería como alzhéimer. Observounos nunha paciente que viu en 1901, e publicou en 1906 os descubrimentos que fixo ao examinar post mórtem o seu cerebro.
Alzheimer estudou nas universidades de Tubinga, Berlín e Würzburg, onde se licenciou en Medicina en 1887. Ao ano seguinte estivo cinco meses asistindo a enfermas mentais, antes de ocuparse dunha consulta nun asilo mental de Frankfurt. Alí coñeceu ao neurólogo Franz Nissl (1860-1919). Gran parte do traballo de Alzheimer en patoloxía cerebral baséase no método de Nissl, que consistía nunha tintura de prata das seccións histolóxicas.
Foi cofundador e copublicador da revista Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie. Non escribiu ningunha obra en solitario.
En decembro de 1915 Alzheimer enfermou durante unha viaxe en tren a Wrocław. Probablemente afectoulle unha infección de estreptococo que lle provocou febre e insuficiencia renal. Morreu aos 51 anos dun ataque ao corazón.
Alonso Berruguete

Alonso Berruguete, nado en Paredes de Nava, Palencia en 1490 e finado en Toledo en 1561, foi un escultor castelán do manierismo, fillo do pintor Pedro Berruguete. Tamén fixo obras pictóricas.
Aprendeu pintura e escultura no taller familiar; as súas obras de entón evidencian o contacto cos escultores activos en Castela, fundamentalmente en Burgos, Ávila, Valladolid e Palencia. Desde 1507 estivo en Italia ampliando os seus coñecementos de pintura, principalmente en Florencia, onde debeu chegar cara a 1512. Alí é citado varias veces por Vasari, quen constata os seus contactos con Bramante, Michelangelo e Leonardo da Vinci. Estivo entre os manieristas toscanos discípulos de Andrea do Sarto e hai quen afirma que participou activamente na xénese do manierismo pictórico florentino. Copiou o Laocoonte recentemente descuberto en Roma por encargo de Bramante, e iso fai supor que se aliñaba no grupo rival de Michelangelo Buonarrotti.
Os longos anos de estancia en Italia permitíronlle coñecer profundamente aos mestres do Quattrocento e os modelos da escultura grecolatina clásica; na súa obra hai unha admiración profunda pola obra de Donatello, quen lle inspira algúns tipos, e, desde logo, Miguel Anxo, polos seus volumes rotundos e a atormentada terribilitá da súa obra final. De Leonardo da Vinci aprendeu a individualizar os rostros, a pesar do cal todas influencias confluíron nun estilo moi persoal e un temperamento fortemente expresivo, que se reflicte nas súas figuras dun contorno llameante e anguloso que revive a estética do Gótico. Vasari considera que en Florencia copiou os cartóns de Michelangelo realizados para a decoración da sala do Gran Consello.
Alonso Mancebo

Alonso Mancebo foi un rexedor do concello de Pontedeume no século XVI. A súa dona, Catalina Torquemada deixou no seu testamento en 1548 todos os seus bens ao seu marido, mais impón a condición de que se respectasen as catro capelanías na capela que fundaran, e que o sobrante do destinado a tal fin fora para casar orfos e vestir pobres.
O testamento de Alonso Mancebo e do ano 1557, e nel mantén as condicións impostas pola súa dona. Xorde deste modo a que sería coñecida como Obra Pía de Mancebo, que actuou como tal durante tres séculos. A partir de 1838 o diñeiro destinouse á instrución pública.
Unha rúa do centro histórico de Pontedeume leva o seu nome por acordo da corporación municipal de 14 de decembro de 1895.
Alonso de Salazar

Toribio Alonso de Salazar (Enkarterri, Biscaia, século XV – nalgures no Pacífico, 5 de setembro de 1526) foi un explorador español. Traxectoria
Foi o primeiro europeo en identificar as Illas Marshall, o 21 de agosto de 1526, aínda que non se ten constancia de que atracaran. Salazar estaba ao mando da nave Santa María de la Victoria. Crese que tamén avistou o atol Bokak. O seu barco era o derradeiro que quedaba da expedición de García Jofre de Loaisa, que tentou ampliar a circunnavegación do globo que realizara había pouco Fernão de Magalhães.
Alonzo Church

Alonzo Church, nado o 14 de xuño de 1903 e finado o 11 de agosto de 1995, foi un matemático e lóxico norteamericano que creou a base da computación teórica. Traxectoria
Nado na cidade de Washington, diplomouse na Universidade de Princeton en 1924 e obtivo o doutoramento en 1927, onde exerceu como profesor entre 1929 e 1967.
A súa obra máis coñecida é o desenvolvemento do cálculo lambda, e o seu traballo de 1936 que mostra a existencia de problemas indecidibles. Este traballo precedeu ao famoso traballo do seu alumno Alan Turing sobre o problema de parada que tamén demostrou a existencia de problemas irresolubles por dispositivos mecánicos. Despois de revisar a tese doutoral de Turing, demostraron que o cálculo lambda e a máquina de Turing utilizada para expresar o problema de parada tiñan igual poder de expresión; posteriormente demostraron que unha variedade de procesos mecánicos alternos para realizar cálculos tiñan poder de cómputo equivalente. Como resultado postulouse a Tese de Church-Turing.
Entre os máis coñecidos estudantes de doutoramento de Church están Stephen Kleene, J. Barkley Rosser, Leon Henkin, John George Kemeny, Michael O. Rabin, Dana Scott, Simon Kochen e Raymond Smullyan.
O cálculo lambda tivo influencia no deseño da linguaxe Lisp así como as linguaxes de programación funcional.
Alopecia

A perda de cabelo ou alopecia é a perda excesiva do cabelo do coiro cabeludo, que pode ser temporal ou definitiva. A persoa media perde aproximadamente entre 50 e 100 pelos ao día, isto non ten consecuencias visibles xa que aproximadamente 100 pelos crecen de novo ao día. Non obstante, se un perde significativamente máis cabelo ao día, isto denomínase "perda de cabelo" ou "alopecia". Isto tamén pode ter consecuencias visibles en forma de adelgazamento do cabelo e co paso do tempo poden aparecer calvas na cabeza. A perda de cabelo xeralmente comeza na parte superior da cabeza ou arredor da coroa. O efecto da alopecia é chamado calvicie. Causas e efectos
A perda de cabelo pode ser causada por hormonas, fatiga, dieta pouco saudable, tabaquismo ou como efecto secundario de certos medicamentos, por exemplo algúns fármacos contra o cancro. O estrés pode ser tanto causa como consecuencia da alopecia; a alopecia inducida por quimioterapia causa unha interrupción significativa na vida dalgúns pacientes, incluíndo efectos físicos, psicolóxicos e sociais, xerando estrés, angustia, ansiedade ou depresión. A alopecia en nenos e adolescentes pode ser especialmente crítica debido á vulnerabilidade do seu desenvolvemento emocional e psicosocial, mesmo con medo ao acoso escolar, e nas mulleres o cabelo é un elemento moi importante da súa identidade.
Dado que hai unha perda de cabelo androxenética, vinculada aos varóns, culturalmente é común que iso supoña menos impacto emocional e mesmo que a alopecia sexa considerada atractiva en algúns homes. Tipos de perda de cabelo
Hai moitos tipos diferentes de perda de cabelo, incluíndo: alopecia androxenética, ou perda de cabelo clásica de patrón masculino, moi común;
alopecia areata, unha forma irregular, expresión dun proceso autoinmune;
calvicie debido a substancias que afectan a raíz do cabelo:
intoxicación por talio;
Mesmo despois do tratamento con medicamentos contra o cancro, adoita ocorrer a perda de cabelo (xeralmente temporal, entre dous e tres meses).
Outras enfermidades poden causar a perda de cabelo:
a sífilis pode causar un patrón de calvicie.
alopecia cicatrizante: todo tipo de enfermidades poden producir cicatrices nos folículos pilosos e, polo tanto, provocar calvas (permanentes).
infeccións locais profundas da pel con fungos (favus)
"Foliculite disecante do coiro cabeludo"
Lique plano ou variante do mesmo: alopecia fibrosante frontal
Lupus eritematoso discoide crónico
Pemfigoide ampoloso ou bochoso (tipo Brunsting-Perry)
Os puntos calvos tamén poden xurdir ao arrancar o cabelo, consciente ou inconscientemente. Se isto ocorre repetidamente coas mesmas raíces do cabelo, esta calvicie pode ser irreversible.
A alopecia de tracción faise tirando con forza (tamén) en coletas ou trenzas de cabelo.
A tricotilomanía é unha tracción compulsiva do cabelo.
Alopecia androxenética

A alopecia androxenética ás veces traducida ao galego como alopecia androxénica, é a perda de cabelo que afecta principalmente a parte superior e frontal do coiro cabeludo. Nos homes, chámase alopecia androxenética de patrón masculino, tamén coñecida como alopecia ou calvicie masculina e nas mulleres, alopecia androxenética de patrón feminino. Nos homes, maniféstase principalmente polo retroceso da zona co cabelo, mentres que nas mulleres maniféstase como un cabelo progresivamente máis fino. Causas
Crese que a perda de cabelo masculina é causada por unha combinación de factores xenéticos e a hormona masculina dihidrotestosterona. Non obstante, aínda non se comprenden completamente as causas da alopecia en mulleres. Tratamento
Efectos psicolóxicos
O tratamento pode consistir simplemente en aceptar a condición de calvicie. Con todo, a alopecia pode ter un impacto psicolóxico significativo. As persoas que experimentan perda de cabelo poden sufrir de ansiedade, depresión e fobia social debido á alteración da súa imaxe corporal e á percepción de non cumprir coas normas sociais de aparencia.
Tratamentos farmacolóxicos
Outros posibles tratamentos inclúen os medicamentos minoxidil ou finasterida. Porén, a evidencia da eficacia da finasterida nas mulleres é limitada e pode causar malformacións fetais se se toma durante o embarazo.
Transplante de cabelo
O transplante de pelo ou cabelo é unha técnica cirúrxica que extrae folículos pilosos dunha parte do corpo, chamado "sitio doante" a unha parte calva chamada "sitio receptor". Algúns pacientes poden beneficiarse coa aplicación tópica pre-operatoria de minoxidil e vitaminas. Prevalencia
A alopecia androxenética é a causa máis común de caída do cabelo e afecta ao 50% dos homes e ao 25% das mulleres aos 50 anos.
Alosa sapidissima

Alosa sapidissima, coñecida en galego como zamborca americana, é unha especie de peixe teleósteo da orde dos clupeiformes, suborde dos clupeoideos, e familia dos clupeidos, unha das integradas no xénero	Alosa. Taxonomía
Descrición
A especie foi descrita en 1811 polo naturalista, ornitólogo e ilustrador estadounidense de orixe escocasa Alexander Wilson, baixo o nome de Clupea sapidissima.
Etimoloxías
Para a do xénero, ver Alosa.
O epíteto específico, sapidissima', é o feminino singular aumentativo do adxectivo do latín clásico săpĭdus, -a, -um, "saboroso"; é dicir, "moi saborosa".
Sinónimos
Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos: Alosa praestabilis DeKay, 1842
Clupea indigena Mitchill, 1814
Clupea sapidissima Wilson, 1811 (protónimo)
Alostería

A alostería, alosterismo ou regulación alostérica, é un mecanismo polo que un enzima modifica a súa actividade cando a súa estrutura espacial queda transformada por unha molécula orgánica que se fixa nunha zona do enzima (sitio alostérico ou centro alostérico), diferente do sitio ou centro activo do enzima (sitio enzimático ou centro enzimático). Este mecanismo desempeña un papel esencial nos procesos de regulación xenética, e constitúe o principal sistema de regulación dos ciclos bioquímicos.
Este concepto expuxérono Jacques Monod, Jeffries Wyman e Jean-Pierre Changeux nunha serie de artigos, o máis importante dos cales se publicou en 1965 en Journal of Molecular Biology.
Os efectores que aumentan a actividade do enzima denomínanse activadores alostéricos e aqueles que diminúen dita actividade chámanse inhibidores alostéricos. Principios do alosterismo
A unión da molécula induce un cambio da conformación espacial da proteína enzimática, de tal modo que se modifica a situación do enlace de polo menos un dos reactivos implicados no proceso de catálise. No modelo de Monod-Wyman-Changeux (MWC) os enzimas alostéricos deben presentar varias propiedades: Son multiméricos, cada monómero fixa unha molécula de ligando.
Posúen polo menos un eixe de simetría.
Existen baixo dúas conformacións diferentes: unha chamada T (tensa), que por convenio designa a forma de menor afinidade polo substrato, e a outra R (relaxada), con maior afinidade polo substrato.
Nunha mesma molécula de proteína, todas as subunidades adoptan a mesma configuración, R ou T (transición concertada). Dito doutro modo, non existe híbrido R/T no modelo MWC. Regulación alostérica da hemoglobina
A hemoglobina constitúe un exemplo importante de proteína alostérica, aínda que non sexa un enzima en sentido estrito, senón unha molécula de transporte. Cada un dos catro monómeros da hemoglobina contén un grupo prostético chamado grupo hemo, que pode fixar unha molécula de oxíxeno. A unión da primeira molécula de oxíxeno aumenta a afinidade de unión ao segundo grupo hemo, a unión da segunda aumenta a afinidade para a terceira etc. (cooperación positiva, efecto homotrópico).
Alotipo

En inmunoloxía, os alotipos son determinantes antixénicos especificados polas distintas formas alélicas dos xenes das inmunoglobulinas (anticorpos). Están situados nas rexións constantes (C) das cadeas pesadas e lixeiras das inmunoglobulinas e supoñen pequenas diferenzas na secuencia de aminoácidos.
O exame dos alotipos é moi importante para evitar o rexeitamento de transplantes procurando que o doante e receptor teñan alotipos o máis similares posible, e en medicina forense e probas de paternidade.
Poden formarse anticorpos contra os determinantes antixénicos dos anticorpos dos alotipos. Inxectando nunha persoa un anticorpo dun alotipo distinto ao seu, esta formará anticorpos contra o anticorpo alleo recibido. Isto pode ocorrer de forma natural en mulleres despois de múltiples embarazos ou despois de transfusións ou en casos de artrite reumatoide. Tradicionalmente os alotipos definíronse seroloxicamente e son detectados por antisoros homólogos (da mesma especie).
Os alotipos denomínanse como G1m se están na cadea gamma 1 pesada da inmunoglobulina (IgG1), G2m se están na IgG2, G3m se están na IgG3, A2m se están na IgA ou como Km se están na cadea kappa lixeira. Estas denominacións van acompañadas do número do alotipo concreto, por exemplo, G3m5. Antigamente, en vez de números os alotipos eran designados por letras, por exemplo G1m1 (denominación moderna) é o mesmo que G1m(a) (denominación antiga).
A existencia de alotipos nas inmunoglobulinas humanas foi descrita por primeira vez por R. Grubb, que demostrou que ceros soros humanos aglutinaban eritrocitos sensibilizados con anticorpos anti-Rh incompletos humanos. Os alotipos varían entre os individuos dunha poboación e as súas frecuencias varían dunhas poboacións a outras.
Os xenes dos alotipos teñen unha herdanza autosómica codominante. Zooloxía
O termo alotipo tamén se usa en zooloxía cun significado completamente diferente. Nese contexto zoolóxico alotipo significa un espécime do sexo oposto ao do holotipo.
Alotropía

Alotropía (Química) é a propiedade que posúen determinados elementos químicos de presentarse baixo estruturas moleculares diferentes, coma o osíxeno, que pode presentarse como osíxeno atmosférico (O2) e como ozono (O3), ou con características físicas distintas, como o fósforo, que se presenta como fósforo vermello e fósforo branco (P4), ou o carbono, que o fai como grafito, diamante e fulereno. Para que a un elemento se lle poida denominar como alótropo, as súas diferentes estruturas moleculares deben presentarse no mesmo estado físico.
A explicación das diferenzas que presentan nas súas propiedades atopáronse na disposición dos átomos de carbono no espazo. Por exemplo, nos cristais de diamante, cada átomo de carbono está unido a catro átomos de carbono veciños, adoptando unha ordenación en forma de tetraedro que lle confire unha particular dureza.
No grafito, os átomos de carbono están dispostos en capas superpostas e en cada capa ocupan os vértices de hexágonos regulares imaxinarios. Deste xeito, cada átomo está unido a tres da mesma capa con máis intensidade e a un da capa próxima en forma máis débil. Isto explica porqué o grafito é brando e untuoso ao tacto. A mina de grafito do lapis forma o trazo porque, ao desprazarse sobre o papel, adhírese a este unha pequena capa de grafito.
O diamante e o grafito, por seren dúas substancias simples diferentes, sólidas, constituídas por átomos de carbono, reciben a denominación de variedades alotrópicas do elemento carbono.
Alouette 2

Alouette 2 foi un satélite de investigación ionosférica canadense, lanzado en 1965. Historia
Lanzamento do satélite e progreso da misión
Alouette 2 foi lanzado ás 4: 48 UTC do 29 de novembro de 1965 mediante un foguete Thor Agena B xunto co satélite Explorer 31 desde a base Vandenberg da Forza Aérea, en California. Alouette 2 adicouse ó estudo da ionosfera, un area da atmosfera superior na que orbitarían futuros satélites. A misión de Alouette 2 durou dez anos antes de ser apagado e permanece en órbita.
O satélite estabilizábase mediante xiro, a unhas 2, 25 revolucións por minuto trala extensión das antenas. O problema de estabilización que afectou a Alouette 1 resolveuse en Alouette 2 poñendo unhas placas ao final da antena máis longa.
Alouette 2 non tiña medios de rexistro a bordo, polo que os datos só estaban dispoñibles cando pasaba cerca dunha estación de telemetría, que estaban situadas principalmente cerca do meridiano dos 80 graos oeste en sitios cerca de Hawai, Singapur, Australia, Reino Unido, India, Noruega e África central. Ao principio da misión rexistrábanse datos unhas oito horas por día.
As operacións coa nave finalizaron en xullo de 1975. O satélite foi reactivado con éxito o 28 e 29 de novembro de 1975 para obter datos no seu décimo aniversario. A finais dos anos 1990 levouse a cabo un esforzo de restauración dos datos gardados da misión, conseguíndose recupera a maior parte dos datos de alta resolución. Instrumentos
Alouette 2 levaba un sondador ionosférico, un receptor VLF, un detector de partículas, un experimento de ruído cósmico e unha sonda electrostática. Do corpo do satélite sobresaen dúas antenas dipolo de 73 e 22, 8 metros, compartidas por tres dos experimentos.
Aloïss Heiss

Aloïss Mathieu Heiss, nado en París o 8 de xaneiro de 1820 e finado en Aulnay, no departamento de Sena-San Denis o 20 de maio de 1893, foi un numismático francés especializado nas moedas do Renacemento e na moeda antiga e medieval de España.
Heiss é o autor de tres obras fundamentais para o estudo da numismática antiga e medieval española: a primeira delas é Descripción general de las monedas hispano-cristianas desde la invasión de los Arabes, publicada en castelán en Madrid en tres volumes entre 1865 e 1869 e que mereceu o recoñecemento do Instituto de Francia en 1867; a segunda, publicada en París en 1870, leva por título Description générale des monnaies antiques de l'Espagne; e a terceira é Description générale des monnaies des rois wisigoths d'Espagne, publicada tamén en París en 1872. Outra das súas obras de referencia, sobre a medallística renacentista, é Les Medailleurs de la Renaissance, publicada en París en nove volumes entre 1881 e 1892.
Heiss era membro da Sociedade Francesa de Numismática e Arqueoloxía, da que foi secretario xeral e vicepresidente (elixido en xaneiro de 1870), e tamén da Sociedade da Historia de París e da Illa de Francia, desde 1874 ata a súa morte, ademais de membro estranxeiro da Real Academia da Historia, de Madrid. Publicacións
Estas son as obras numismáticas de Aloïs Heiss. (1865-1869): Descripción general de las monedas hispano-cristianas desde la invasión de los Árabes. R. N. Milagro. Madrid. Volume I (1865); volume II (1867); volume III (1869).
(1867): Une monnaie inédite de Montpellier. Société française de numismatique et d'archéologie. París.
(1870): Description générale des monnaies antiques de l'Espagne. Imprimerie nationale. París.
(1872): Description générale des monnaies des rois wisigoths d'Espagne. Imprimerie nationale. París.
(1879): Notice sur une médaille inédite de François Laurana représentant Jeanne de Laval, seconde femme de René d'Anjou, roi de Sicile. Société, bibliothèque et cercle de numismatique. París.
(1881-1892): Les Médailleurs de la Renaissance. J. Rothschild. París. Nove volumes.
(1884): Médailles de personnages français exécutées à Lyon en 1494 par Niccolò Spinelli de Florence. Protat. Mâcon.
(1888): Plat celtibérien en terre cuite découvert à Ségovie. A. Lévy. París.
(1890): Note sur l'authenticité des portraits de Gonzalve de Cordoue et sur la date encore discutée de sa naissance. C. Rollin et Feu-ardent. París
(1891): À propos des médailles et des portraits de Don Carlos, fils de Philippe II, roi d'Espagne. Société française de numismatique. París.
(1892): Étude sur la démence de la reine Jeanne de Castille et sur la mort de son mari Philippe le Beau, accompagnée de notes numismatiques et iconographiques. Société française de numismatique. París.
Alpaca

Para a aliaxe do mesmo nome, véxase a páxina Alpaca (aliaxe) A alpaca (Vicugna pacos) é unha especie domesticada de América do Sur da familia Camelidae. A súa aparencia é a dunha llama de pequeno tamaño. Hai dúas razas de alpaca; a "suri" e a "huacaya".
As alpacas viven nos Andes, no sur Perú, norte de Bolivia, Ecuador e norte de Chile, a unha altitude de entre 3500m e 5000m por riba do nivel do mar. As alpacas son considerablemente máis pequenas que as llamas, e ó contrario que estas, non foron criadas para seren animais de traballo, senón especificamente polo seu pelame. Este é usado para facer tecidos, dun xeito semellante á la. Entre os artigos que se poden facer inclúense mantas, xerseis, sombreiros, luvas e bufandas, así como os ponchos.
Unha alpaca adulta mide entre 81 e 99 cm de altura ata a cruz. Pesan entre 48 e 84 kg.
Alpaca (aliaxe)

Para o animal do mesmo nome, véxase a páxina Alpaca
A alpaca, tamén chamada prata alemá, é unha aliaxe ternaria composta por cinc, cobre e níquel, cunha cor e brillo semellantes á prata. As aliaxes que conteñen máis dun 60 % de cobre son monofásicas e caracterízanse pola súa ductilidade e pola facilidade para seren traballadas a temperatura ambiente. A adición de níquel confírelle unha boa resistencia aos medios corrosivos.
Entre as aplicacións áchanse a fabricación de vaixelas de mesa, cremalleiras, obxectos de bixutería, diales dos aparellos de radio, instrumentos cirúrxicos e dentais, e reóstatos.
Alpendre

Un alpendre ou alboio é unha construción rústica rural con paredes e cuberta ou só con cuberta onde se gardan apeiros, mercadorías, leña, maquinaria, o carro, trastes ou calquera tipo de ferramenta. Tamén recibe o nome de cabanel, chapitel, cuberto ou pendello.
Moitas veces tamén se realizan nel tarefas agrícolas ou artesás. Nalgunhas zonas de Galicia ten a función de palleira. Nas zonas do sueste de Galicia, onde non hai hórreos, adoitan ter a función de celeiro. [Cómpre referencia]
Alpha Centauri

Alpha Centauri (α Centauri / α Cen), tamén coñecida coma Rigil Kentaurus ou Toliman, é unha estrela de magnitude 0, a cuarta máis brillante do ceo que se atopa a só 4, 4 anos luz da Terra. É un sistema estelar triplo onde a estrela secundaria pode ser vista cun telescopio de mediana apertura. A terceira compoñente denomínase Próxima Centauri, unha anana vermella cun vinteavo do diámetro solar a 4, 2 anos luz do Sol.
Alpha Dog

Alpha Dog é un filme estadounidense dirixido por Nick Cassavetes que se estreou no 2006. O filme baséase na historia real do secuestro e asasinato do rapaz de 15 anos Nicholas Markowitz no 2000. Sinopse
Johnny Truelove (Emile Hirsch) é un rapaz moi rico que vive nun exclusivo barrio dos Ánxeles. Na súa luxosa casa organiza grandes festas rodeado de mozas guapas e dos seus amigos. Todo isto é posible grazas ó seu próspero negocio como traficante de drogas. Porén, esta vida de luxo desmorónase, e Johnny atoparase na corda frouxa. Personaxes
Emile Hirsch como Johnny Truelove
Justin Timberlake como Frankie "Nuts" Ballenbacher
Shawn Hatosy como Elvis Schmidt
Ben Foster como Jake Mazursky
Anton Yelchin como Zack Mazursky
Sharon Stone como Olivia Mazursky
Chris Marquette como Keith Stratten
Dominique Swain como Susan Hartunian
Alex Solowitz como Bobby "911" Kaye
Fernando Vargas como Tiko 'TKO' Martinez
Olivia Wilde como Angela Holden
Lukas Haas como Buzz Fecske
Bruce Willis como Sonny Truelove
Heather Wahlquist como Wanda Haynes
Amanda Seyfried como Julie Beckley
Vincent Kartheiser como Pick Giaimo
Harry Dean Stanton como Cosmo Gadabeeti
Holt McCallany como Detective Tom Finnegan
Charity Shea como Sabrina Pope
Amber Heard como Alma
Alpha Leporis

Alpha Leporis (α Leporis / α Lep), coñecida tamén coma Arneb é unha estrela, a máis brillante da constelación de Lepus, situada a 1. 300 anos luz da Terra. É unha estrela vella e moribunda, que poida que pasara a fase de superxigante e agora se estea contraendo e pasando as últimas fases da evolución estelar ou quizais aínda está en expansión na fase de superxigante.
Alphabet Inc.

Alphabet Inc. é un holding e conglomerado de empresas que posuirá directamente varias compañías pertencentes previamente ou unidas a Google, incluíndo a Google en si mesma. Compañías
Alphabet Inc. é un conglomerado de varías empresas: Google, a principal subsidiaria que desenvolve produtos e servizos como o motor de procura de Google, o sitio web YouTube, servizos como Google Maps ou Gmail entre moitos outros; Calico, compañía biotecnolóxica de investigación sobre lonxevidade; Google Capital; Google Fiber, proxecto de Alphabet Inc. para construír unha infraestrutura de rede de banda larga a Internet experimental, usando comunicación con fibra óptica en Kansas City (Kansas) e Kansas City (Missouri), despois dun proceso de selección; Life Science, división de investigación médica; Nest, empresa de domótica con sede en Pau Alto, California, que deseña e fabrica termóstatos e detectores de fumes impulsados por sensores, habilitados para Wi-Fi, autoaprendientes e programables; Google Ventures; Google X, división de investigación e desenvolvemento de novos produtos; e Sidewalk Labs, que investigará sobre como mellorar cidades para elevar a calidade de vida.
Alphenal

Alphenal (Alphenal, Efrodal, Prophenal, Sanudorm), tamén coñecido como ácido 5-alil-5-fenilbarbitúrico, é un barbiturato derivado desenvolvido na década de 1920. Ten principalmente propiedades anticonvulsivas, e foi usado ocasionalmente para o tratamento da epilepsia ou convulsións, aínda que non tan comunmente coma outros barbutiratos mellor coñecidos, como o fenobarbital.
Alpheus

Alpheus é un xénero de crustáceos malacostráceos decápodos carideos, o tipo da familia dos alfeidos.
Como nas outras especies da familia, as pinzas son asimétricas, cunha delas máis desenvolvidas o que fai que, cando se pechan, producen un tipico estoupido.
Algunhas especies do xénero establecen relacións simbióticas con peixes da familia dos gobíidos. Taxonomía
O xénero foi establecido en 1798 por J. C. Fabricius na súa obra Entomologia Systematica emendata et aucta, secundum classes, ordines, genera, species adjectis synonimis locis observationibus descriptionibus. Hafniae, Tom. II. Supplementum Entomologiae Systematicae, editada en Copenhaguen, describindo a especie Alpheus avarus Fabricius, 1798 como a "tipo" do xénero.
Sinónimos
Na bibliografía aparecen os seguintes xéneros, que son considerados como sinónimos de Alpheus:
Especies
O xénero comprende máis de 250 especies, o que fai del un dos máis ricos en especies de camaróns, aínda que o SIIT reduce a 81 o número de especies recoñecidas.
Entre outras, inclúe as seguintes:
Alphonse Allais

Charles-Alphonse Allais, nado en Honfleur (Normandía) o 20 de outubro de 1854 e finado en París o 28 de outubro de 1905, foi un escritor e xornalista francés. Obra (parcial)
À se tordre (1891)
Vive la vie! (1892)
Deux et deux font cinq (1895)
On n'est pas des bœufs (1896)
Amours, délices et orgues (1898)
Ne nous frappons pas (1900) La Vie drôle
Le Captain Cap
Alphonsus

Alphonsus é un cráter de impacto lunar, situado na cara visible da Lúa, nas coordenadas lunares 13, 4º S, 2, 8º O. Ten un diámetro de 119 km e unha profundidade de 2, 7 km.
O seu nome (ou epónimo) foi oficialmente adoptado pola Unión Astronómica Internacional (UAI) en 1935, en referencia ao astrónomo Afonso X o Sabio, máis coñecido por ter sido rei de Castela e León. Aspectos xeolóxicos
O fondo do cráter Alphonsus, que é notabelmente plano e está sementado de pequenos cráteres, ten un pico central e unha longa greta que corre case paralela á parede oriental. Con todo, a característica máis importante de Alphonsus, desde o punto de vista xeolóxico, son varias manchas escuras formadas por depósitos piroclásticos. Cráteres interiores
Cinco diminutos cráteres ao nordeste da superficie interior de Alphonsus foron designados pola Unión Astronómica Internacional (UAI). Móstranse na táboa seguinte. Cráteres satélites
Por convención estas características identifícanse nos mapas lunares localizando a letra no punto medio do bordo do cráter nas proximidades do cráter Alphonsus.
Alpujarras

La Alpujarra (ou Las Alpujarras) é unha comarca histórica de Andalucía, no sur de España. Inclúe parte da provincia de Granada e parte da provincia de Almería, nas saias da parte sur de Serra Nevada. Las Alpujarras e Galicia
Malia a distancia, a comarca de Las Alpujarras tivo unha importante relación histórica con Galicia na segunda metade do século XVI, cando, despois do remate da Reconquista e da posterior expulsión dos mouriscos do desaparecido reino de Granada, estes foron substituídos por colonos procedentes do norte peninsular, unha boa parte dos cales eran galegos, xurdindo o que poderiamos chamar a primeira grande emigración dirixida e documentada que fixeron os galegos. Foi auspiciada polo monarca Filipe II, reinado no que tivo lugar a difícil repoboación, que levou a Las Alpujarras milleiros de galegos, na súa maior parte de condición social pobre, moitos dos cales morreron polo camiño, falecendo outros ao chegaren ao seu punto de destino, no Hospital Real de Granada. Malia as penurias e as dificultades que tiveron que sufrir, moitos emigrantes galegos quedaron para sempre na súa nova e esixente terra de acollida, como o proban, aínda hoxe, os abundantes e característicos apelidos galegos, que se rexistran nas vilas e nas aldeas de Las Alpujarras. Algúns destes son: Rivas, Santiago, Portela, Gallego, Gallegos, Bolaños (por Bolaño), Chamorro, Pereira, Carballo, Rega, Moraña, Loureiro, Samos, Puga, Acosta, Dapena, Figueroa, Gándara, Abelenda, Abuín, Antelo, Agrela, Bayo, Bayón, Casal, Casanova, Arnela, Aneiros, Taboada, Saavedra, Rosón, Cachafeiro, Devesa, Pichel, Rivadeneira, Rivadulla, Vilasuso, Vilardebós, Vilela etc. , apelidos que tamén se documentan na cidade de Granada, importante centro receptor, a posteriori, de emigrantes, o cal, ao estar preto de Las Alpujarras, recibiría, a través dos anos, moitos descendentes de repoboadores galegos, os cales, aguilloados pola necesidade, cambiarían o campo alpuxarreño pola urbe máis próxima na procura de traballo.
Alquequenxe

O alquequenxe (Physalis alkekengi) é unha planta vivaz herbácea pertencente á familia Solanaceae que acada até un metro de altura, caracterizada por posuír uns froitos (chamados alquequenxes ou tomates de capucho) de cor entre laranxa e vermella, recubertos por un cáliz a xeito de capucho da mesma cor, de sabor agradábel e aínda que bastente acedo, os cales son moi ricos en vitamina C así como en ácidos cítrico e málico, caroteno, fisalieno, aínda que tamén presentan indicios de alcaloides. Descrición
É unha planta herbácea perenne con rizoma de 5-11 dm de altura. Talo erecto e ríxido de cor verde avermellada. As follas pecioladas, ovais e apuntadas ce cor verde e de 5–8 cm de lonxitude. As flores son solitarias e pénsiles coa corola de cor branca crema. O froito (alquequenxe ou tomate de capucho) é unha baga globulosa de cor encarnada semellante á cereixa e está envolvida por unha vesícula ou cascabullo costelado de cor vermella en forma de "lanterna xaponesa". Florea na primavera e no verán. Distribución e hábitat
Esténdese polos terreos calcarios de Eurasia. Tamén prolifera nos parques e xardíns e é utilizado para facer sebes e terrapléns. Historia
Os romanos chamaban a esta planta de helicacabum. Dioscórides comenta "Áchase outro solano chamado propiamente halicacabo e vexiguilla. O seu froito é roxo, redondo e liso, e semellante aos grans de uvas: o cal está encerrado en certos follos redondos, a maneira de vexiguiñas. O dito froito bebido arranxa a ictericia, sendo provocativo de urina". Laguna engade: "A chamada de halicacabo en grego dise en latín vesicaria: e esta é a que chaman Alkankegi os árabes. As vexigas de alkankegi comezan a vermellar por fin en agosto". Propiedades
Contén fisalinas (principios amargos de natureza esteroídica); fisaleno (carotenoide); ácido cítrico; e vitamina C.
Usos tradicionais
Tradicionalmente, as súas bagas eran consideradas comestíbeis, cun discreto efecto laxante.
As follas e talos empregáronse coma depurativo do ril e do fígado, e coma tónico xeral despois dun proceso febril, coma a malaria. Relátase un certo peso da rexión gástrica e estrinximento en caso de administrar doses excesivamente altas, a persoas especialmente sensíbeis.
A planta tense empregado na homeopatía coma tintura de bagas maduras.
Coñecemento actual
Actualmente, documentouse que as raíces e bagas conteñen substancias cuxa inxestión pode afectar negativamente á saúde. Nas raíces, tense constatado a presenza de alcaloides tropanos. As bagas posúen efectos antiestroxénicos. Taxonomía
Physalis alkekengi foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 183, no ano 1753.
alkekengi: epíteto Etimoloxía Physalis: nome xenérico que deriva da verba grega: phusa, cuxo significado é algo así coma "bóchega", polos cascabullos ou capuchos do froito. Variedades aceptadas Physalis alkekengi var. alkekengi
Physalis alkekengi var. franchetii (Mast. ) Makino
Sinonimia Physalis franchetii Mast.
Alquilfenol

Os alquilfenois son unha familia de compostos orgánicos que se obteñen da alquilación de fenois. O termo adoita reservarse para os compostos importantes comercialmente propilfenol, butilfenol, amilfenol, heptilfenol, octilfenol, nonilfenol, dodecilfenol e os "alquilfenois de cadea longa" (LCAPs) derivados. Os metilfenois e etilfenois son tamén alquilfenois, pero xeralmente se lles denomina polos seus nomes específicos: cresois e xilenois. Produción
Os alquilfenois de cadea longa prepáranse por alquilación de fenol con alquenos: C6H5OH + RR'C CHR" → RR'CH-CHR"-C6H4OH
Por este procedemento fabrícanse uns 500 M kg/ano. Controversia sobre a toxicidade dos nonilfenois
Os alquilfenois son xenoestróxenos. A Unión Europea aplicou restricións na venda e uso en certas aplicacións dos nonilfenois, alegando a súa "toxicidade, persistencia, e problemas de bioacumulación", pero noutros países, como Estados Unidos a EPA está avaliando os efectos do produto máis de vagar para estar seguro que a decisión que se tome está baseada en "ciencia sólida". Usos dos alquilfenois de cadea longa
Os alquilfenois de cadea longa utilízanse amplamente como precursores de deterxentes, como aditivos para combustibles e lubricantes, polímeros, e como compoñentes de resinas fenólicas. Estes compostos utilízanse tamén como bloques de construción químicos para fabricar fragrancias, elastómeros termoplásticos, antioxidantes, produtos químicos para campos petrolíferos e materiais retardantes do lume. Debido ao seu uso para fabricar resinas alquilfenólicas, poden atoparse alquilfenois en pneumáticos, adhesivos, revestimentos, papel carbón de copia e produtos de goma de altas prestacións. Levan sendo utilizados na industria desde hai uns 40 anos.
Estes compostos xenobióticos interfiren co sistema endócrino de forma feble.
Alquimia

A alquimia é unha antiga práctica protocientífica e filosófica que combina elementos da química, a metalurxia, a física, a medicina, a astroloxía, a semiótica, o misticismo, o espiritualismo e a arte. Practicouse no Antigo Exipto, na India, na China, na Grecia Antiga e no Imperio Romano, no Imperio Islámico, e despois en Europa ata o século XIX, nunha complexa rede de escolas e sistemas filosóficos que abrangue polo menos 2. 500 anos. Historia e características
A alquimia occidental estivo sempre estreitamente relacionada co hermetismo, un sistema filosófico e espiritual que ten as súas raíces en Hermes Trimexisto, unha deidade sincrética grecoexipcia e lendario alquimista. Estas dúas disciplinas influenciaron o nacemento do rosacrucismo, un importante movemento esotérico do século XVII. No século XIX, mentres a alquimia dominante evolucionaba cara a moderna química, os seus aspectos místicos e herméticos convertéronse no centro de interese dunha moderna alquimia espiritual, na que as manipulacións materiais eran consideradas meros símbolos de transformacións espirituais.
Os alquimistas non seguían o que hoxe se coñece como método científico e gran parte do «coñecemento» que produciron foi posteriormente achado banal, limitado, erróneo ou sen sentido. Actualmente, a disciplina é de interese principalmente para os historiadores da ciencia e a filosofía, así como polos seus aspectos místicos, esotéricos e artísticos. No entanto, a alquimia foi unha das principais precursoras das ciencias modernas, e debemos aos antigos alquimistas o descubrimento de moitas substancias e procesos que son alicerces fundamentais das actuais industrias química e metalúrxica. Existían tres obxectivos principais na súa práctica. Un deles era a transmutación dos metais inferiores en ouro, o outro a obtención do Elixir da Longa Vida, unha panacea universal, un remedio que curaria todas as doenzas e daría vida eterna a aqueles que o inxerisen. Estes obxectivos poderían ser atinxidos ao obter a pedra filosofal, unha substancia mítica. Finalmente, o terceiro obxectivo era crear vida humana artificial, o homunculus.
Alt-J

Alt-J (de ∆ e escrito habitualmente como alt-J) é unha banda alternativa británica de Leeds formada en 2007. O seu álbum de estrea, An Awesome Wave, foi lanzado á venda en maio de 2012 en Europa e en setembro do mesmo ano nos Estados Unidos. A banda, formada por catro integrantes, gañou no 2012 o British Barclaycard Mercury Prize. Orixe do nome
O símbolo da banda é a letra grega Delta maiúscula (Δ) que se emprega en moitos campos técnicos para indicar un cambio ou diferenza.
O uso de Δ básase na secuencia de teclas empregada para xerala nunha computadora Apple Macintosh: ⌥ Option+J.
A portada do álbum debut da banda, An Awesome Wave, mostra unha vista aérea do río delta máis grande do mundo, o Ganxes.
A banda foi coñecida anteriormente polo nome "Daljit Dhaliwa" e logo por "Films", ​aínda que máis tarde víronse obrigados a cambia-lo nome a como é coñecida hoxe, porque xa existía unha banda estadounidense chamada "The Films". Historia
Alt-J formouse en 2007 cando Gwil Sainsbury (guitarrista / bajista), Joe Newman (guitarra / voz), Gus Unger-Hamilton (teclados) e Thom Green (batería) se coñeceron na Universidade de Leeds.
Gus Unger-Hamilton estudou literatura inglesa mentres o resto da formación estudaba Belas Artes. No segundo ano de universidade, Joe Newman mostrou a Gwil Sainsbury unha serie de cancións inspiradas no seu pai, guitarrista. Ámbolos dous comezaron a gravar nun programa chamado Garageband no seu dormitorio, con Gwil Sainsbury como produtor. Tras graduarse, mudáronse a Cambridge. O seu álbum debut foi grabado en Brixton.
O 3 de marzo, Alt-J empezou a anunciar o seu novo álbum a través das súas contas en redes sociais cun clip de son chamado "001100110111011101110111", o cal se traduce en "3WW". Stereogum reportou ese mesmo día que o álbum chamaríase "Relaxer" e sería publicado o 9 de xuño de 2017. O 5 de marzo do ano 2017, Alt-J lanzou "3WW" coma un sinxelo dixtal. O 16 de setembro de 2021, a banda anunciou que o seu primeiro sinxelo dende 2018, titulado "U&ME", sería lanzado o 22 dese mesmo mes​. Este lanzamento coincidiu co anuncio do seu cuarto álbum, "The Dream", que saíu á luz o 11 de febreiro de 2022. Discografía
Sinxelos
Alta California

Alta California foi o nome que se lle deu a un terriotorio do Imperio español, nome que mantivo despois, ao converterse en territorio, e despois provincia, do México independente, en contraposición á Baixa California, nome que a península aínda conserva.
Na actualidade esta rexión está distribuída entre os estados federais estadounidenses de California, Nevada, Arizona, Utah, o oeste de Colorado, e o suroeste de Wyoming.
O territorio de Alta California foi renomeado como Nova California en oposición á Vella California, o nome co que foi coñecida a península nalgúns escritos da época misioneira.
Altable

Altable é un concello español da provincia de Burgos (Castela e León). A súa poboación é de 48 habitantes (INE 2012).
Altai, Mongolia

Altai, en mongol (alfabeto cirílico) Алтай Altai, en alfabeto clásico ᠠᠯᠲᠠᠢ, é unha cidade situada na parte occidental de Mongolia. É a capital da provincia de Govi-Altai. Xeografía
Situada a unha altitude de 2213 msnm, o municipio abarca unha superficie de 51 km², e contaba no 2010 cunha poboación de 15492 habitantes, o que facía, nese ano, unha densidade de poboación de 7, 31 hab. /km². Transportes
O aeroporto de Altai (LTI/ZMAT) conta cunha pista sen pavimentar e ofrece voos regulares a Arvaikheer e Ulán Bátor. Clima
Na cidade predomina o clima semiárido frío (clasificación de Köppen: BSk) con influencia do clima subpolar.
A temperatura media anual en Altai é de -1, 5 °C, e as precipitacións anuais son de 179 mm.
Altair 1

O motor foguete Altair 1, tamén coñecido como Caleb-2 e X-248, foi un motor de propelente sólido desenvolvido por Thiokol. Tiña un impulso específico de 256 segundos (233 s a nivel do mar), cun pulo de 12, 40 KN e unha masa de 30 kg baleiro. Medía 0, 46 m de diámetro e 1, 83 m de altura, funcionando durante 38 segundos. Foi usado como última etapa dos foguetes Atlas-Able, Blue Scout II, Delta A, Delta B e Delta C.
Altair 1A

O motor foguete Altair 1A, tamén coñecido como X-248A, foi un motor de propelente sólido desenvolvido por Thiokol. Tiña un impulso específico de 255 segundos (232 s a nivel do mar), cun pulo de 13, 80 KN e unha masa de 181 kg baleiro. Medía 0, 46 m de diámetro e 2, 50 m de altura, funcionando durante 40 segundos. Foi usado como última etapa dos foguetes Scout X-1, Scout X-2 e Scout X-3.
Altair 2

O motor foguete Altair 1A, tamén coñecido como Star 25, TE-M-184-3 e X-258, foi un motor de propelente sólido desenvolvido por Thiokol. Tiña un impulso específico de 266 segundos (242 s a nivel do mar), cun pulo de 22, 20 KN e unha masa de 37 kg baleiro. Medía 0, 64 m de diámetro e 2, 53 m de altura, funcionando durante 28 segundos. Foi usado como última etapa dos foguetes Delta D, Scout A e Scout X-4.
Altair 3

O motor foguete Altair 3, tamén coñecido como Star 20 e TE-M-640-1, foi un motor de propelente sólido desenvolvido por Thiokol. Tiña un impulso específico de 287 segundos, cun pulo de 27, 14 KN e unha masa de 28 kg baleiro. Medía 0, 50 m de diámetro, funcionando durante 28 segundos. O propelente consistía en CTPB contido nunha carcasa de fibra de vidro e epoxi. A tobeira estaba construída en grafito, plástico e aceiro. Foi usado como última etapa dos foguetes Thor Burner 1, Scout B, Scout B1, Scout D1, Scout E1, Scout F1, Atlas F/MSD, Scout G1 e Atlas E/MSD.
Altar (constelación)

O Altar, que nalgún tempo considerouse coma parte do Centauro é agora unha constelación independente. Localizada entre Centaurus e Lupus. Non contén estrelas brillantes, sendo Beta Arae a máis destacada con magnitude 2, 8. Recentemente[cando? ] descubriuse un burato negro dunhas catro veces a masa do Sol, e do tamaño dunha gran cidade. [Cómpre referencia] Estrelas principais
α Arae, segunda estrela máis brillante da constelación, é unha estrela azul da secuencia principal catalogada coma variable, o seu brillo varía entre unha magnitude 2, 73 e 3, 13.
β Arae, unha superxigante laranxa de magnitude 2, 85, a estrela máis brillante da constelación.
γ Arae, estrela binaria formada por unha superxigante azul quente e unha estrela branca da secuencia principal; están separadas visualmente 18 segundos de arco.
ζ Arae, estrela xigante laranxa de magnitude 3, 13.
ι Arae, xigante azul e variable Gamma Cassiopeiae; o seu brillo flutúa entre magnitude 5, 18 e 5, 26.
μ Arae, anana amarela algo máis luminosa có Sol, onde se descubriron catro planetas extrasolares.
41 Arae, estrela binaria a só 28, 7 anos luz da Terra, as súas compoñentes son unha anana amarela e unha anana vermella.
Gliese 674, anana vermella a 14, 8 anos luz onde se descubriu un planeta moi próximo á estrela. Obxectos notables do espazo profundo
NGC 6397. AR: 17h 40m 42. 0s Dec: -53°40'00" (Época 2000). Cúmulo globular visible sen instrumentos, 10. 5º ó sur de Sargas (θ Scorpii). Localizado a 7. 200 anos luz, é un dos máis próximos ó Sol.
NGC 6193. AR: 16h 41m 18. 0s Dec: -48°46'00" (Época 2000). Cúmulo aberto grande que contén ó redor de 30 estrelas, a 8º ó oeste de α Arae.
NGC 6208, NGC 6253 o IC 4651. Outros cúmulos abertos.
NGC 6362. Outro cúmulo globular.
Nebulosa Stingray (Hen 3-1357), nebulosa planetaria moi nova; aínda que en 1971 era unha estrela superxigante azul, en 1989 téñase transformado en nebulosa. Mitoloxía
Na mitoloxía grega, dise que os Cyclopes construíron orixinalmente o altar coma lugar para os sacrificios ós deuses do Olimpo. O altar, usualmente representado boca abaixo, mais algunhas veces represéntase cara a arriba con fume indo cara a Vía Láctea, tamén era visto coma o altar de Lycaon. Lycaon sacrificaba a un neno (nalgunha lenda era Arcas) a Zeus no altar do monte Lycaeus, e immediatamente despois do sacrificio transformábase en lobo, probablemente isto é a base do mito da constelación Lupus.
Noutras lendas gregas, Ara era identificado co altar do deus do viño, Dionysus. Ara tamén foi coñecida polo seu nome en Latín coma Ara Centauri, algo parecido o altar (ou estandarte) de Centauro.
Altermundismo

O altermundismo, tamén denominado antiglobalización, é un amplo conxunto de movementos sociais formado por activistas provenientes de distintas correntes políticas, que a finais do século XX converxeron na crítica social ao denominado pensamento único neoliberal e á globalización capitalista. Acusan a este proceso de beneficiar as grandes multinacionais e países máis ricos e de acentuar a precarización do traballo e consolidar un modelo de desenvolvemento económico inxusto e insustentábel; tamén acusan a expansión do capitalismo de socavar a capacidade democrática dos Estados, entre outros aspectos negativos.