proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Cinese (bioloxía)

A cinese, igual que a taxe ou o tropismo, é un movemento ou actividade dunha célula ou un organismo en resposta a un estímulo, como a exposición a un gas, intensidade da luz ou temperatura ambiental.
A diferenza da taxe, a resposta ao estímulo non é direccional. O organismo, por exemplo un animal, non se move cara ao estímulo ou afastándose do estímulo, senón que se move a velocidade lenta ou rápida dependendo da súa "zona de confort. " Neste caso, un movemento rápido (non aleatorio) significa que o animal está buscando a súa zona de confort e un movemento lento indica que xa a atopou. Tipos
Hai dous tipos principais de cinese, e ambos teñen como resultado a agregación. Porén, o estímulo non actúa atraendo ou repelendo individuos. Son:
Ortocinese: na cal a velocidade do movemento do individuo depende da intensidade do estímulo. Por exemplo, a locomoción do colémbolo Orchesella cincta en relación coa auga no solo. Cun incremento da saturación de auga no solo hai un incremento da dirección do seu movemento cara ao lugar húmido, onde se agregan os individuos.
Clinocinese: na cal a frecuencia ou velocidade de xiro é proporcional á intensidade do estímulo. Por exemplo, o comportamento do verme plano Dendrocoelum lacteum, que xira máis frecuentemente en resposta a un incremento da luz, asegurándose de que pasa máis tempo nas áreas escuras. Modelo básico de cinese
A estratexia de cinese controlada polo benestar avaliado localmente e instantaneamente (paisaxe de fitness) pode describirse en simples palabras: os animais premanecen máis tempo nas condicións boas e abandonan as condicións malas máis rapidamente. Se o benestar se mide polo coeficiente de reprodución local, entón o modelo de mínima reacción-difusión de cinese pode escribirse como segue: Para cada poboación na comunidade biolóxica, ∂ t u i ( x, t )
D 0 i ∇ ( e − α i r i ( u 1, …, u k, s ) ∇ u i ) + r i ( u 1, …, u k, s ) u i, {\displaystyle \partial _{t}u_{i}(x, t)
D_{0i}\nabla \left(e^{-\alpha _{i}r_{i}(u_{1}, \ldots, u_{k}, s)}\nabla u_{i}\right)+r_{i}(u_{1}, \ldots, u_{k}, s)u_{i}, } onde: u i {\displaystyle u_{i}} é a densidade de poboación da especie i-ésima, s {\displaystyle s} representa as características abióticas das condicións de vida (poden ser multidimensionais), r i {\displaystyle r_{i}} é o coeficiente de reprodución, que depende de todos os u i {\displaystyle u_{i}} e de s, D 0 i > 0 {\displaystyle D_{0i}>0} é o coeficiente de difusión de equilibrio (definido polo r i
0 {\displaystyle r_{i}
0} en equilibrio). O coeficiente α i > 0 {\displaystyle \alpha _{i}>0} caracteriza a dependencia do coeficiente de difusión do coeficiente de reprodución.
Os modelos de cinese foron comprobados en situación típicas. Demostrouse que a cinese é beneficiosa para a asimilación de áreas e flutuacións na distribución de alimento. A cinese pode atrasar a invasión e espallamento de especies polo efecto Allee.
Cinina

As cininas son varios polipéptidos estruturalmente relacionados, como a bradicinina e calidina. Son membros da familia dos autacoides.
Son compoñentes do sistema cinina-calicreína. O sistema cinina-calicreína ou, simplemente, sistema das cininas é un sistema aínda mal coñecido de proteínas sanguíneas que desempeña un papel na inflamación, control da presión arterial, a coagulación e a dor.
Os precursores inactivos das cininas son os cininóxenos. O encimas calicreína libera cininas a partir dos cininóxenos. A cininase II degrada proteoliticamente a bradicinina metabolizada.
En botánica, as hormonas vexetais citocininas chamáronse inicialmente tamén cininas, pero despois o nome foi cambiado para evitar confusión, xa que non son moléculas relacionadas. Funcións
Actúan localmente inducindo a vasodilatación, aumento da permeabilidade vascular e contracción do músculo liso.
Inflúen na excitación das estruturas sensibles á dor.
Están implicados no desenvolvemento dos estados de shock e inflamación. Compoñentes do sistema cinina-calicreína
O sistema componse dunha serie de proteínas grandes, algúns pequenos polipéptidos e un grupo de encimas que activan e desactivan as substancias.
Os polipéptidos son a bradicinina e a calidina.
As proteínas son o cininóxeno de alto peso molecular (HMWK) e o cininóxeno de baixo peso molecular (LMWK), que son precursores dos polipéptidos anteriores.
Os encimas que interveñen neste sistema actuando sobre as cininas son as calicreínas plasmática e dos tecidos, que son serina proteases encargadas de liberar as cininas dos cininóxenos, as carboxipeptidases, presentes en dúas formas: N, circulante e M, unida a membranas, que eliminan os residuos de arxinina do extremo carboxilo terminal da bradicinina e a calidina; o encima convertedor de anxiotensina (ACE), tamén chamado quinase II, que inactiva varios mediadores químicos, incluído a bradicinina, aínda que é mellor coñecida por activar a anxiotensina, e a endopeptidase neutra, que tamén desactiva cininas e outros mediadores.
Cininóxeno

Os cininóxenos son proteínas precursoras das cininas, pero tamén teñen outras funcións. As cininas son péptidos bioloxicamente activos; a forma parental é a bradicinina.
Hai dous tipos principais de cininóxenos, que están codificados no mesmo xene humano (KNG) e o transcrito dese xene sofre un empalme alternativo na rexión 3′ orixinando dous transcritos diferentes, que dan lugar aos dous tipos seguintes de cininóxenos: Cininóxeno de alto peso molecular, que é producido principalmente polo fígado, pero é sintetizado en células endoteliais e está presente nas plaquetas e neutrófilos. Actúa como cofactor para a precalicreína, o factor XI e o factor XII nos sistemas da coagulación e inflamación. Non ten actividade encimática intrínseca. Estes cininóxenos de alto peso moleclar son clivados dando bradicinina e calidina polas calicreínas do plasma e dos tecidos.
Cininóxeno de baixo peso molecular, que é producido localmente en numerosos tecidos e segregado xunto coa calicreína.
Existe un terceiro tipo, o cininóxeno T (T-kininogen), que se encontra en ratas, pero non en humanos.
Proteínas estreitamente relacionadas son as cistatinas.
Cinolacepam

O cinolacepam (tamén coñecido polo nome comercial Gerodorm®) é unha droga derivada das benzodiacepinas. Posúe propiedades ansiolíticas, anticonvulsionantes, sedativas e é un relaxante muscular do esqueleto.
Cinquecento

O cinquecento representa a segunda fase do Renacemento italiano, a súa culminación e a súa crise, e tamén o comezo da súa difusión por Europa. A fins do século XIV e comezos do XV na corte dos Sforza de Milán revisáronse os presupostos estéticos do Quattrocento que conduciu a unha linguaxe severa e monumental sen os adobíos da etapa anterior. A conquista de Milán polos franceses provocou a fuxida dos artistas que alí traballaban e que as súas concepcións artísticas se esparexesen polo territorio italiano e sobre todo en Roma tras a volta da corte papal desde Aviñón e o mecenado exercido por unha nova xeración de papas.
Comprende dúas fases: comeza co denominado Alto Renacemento (últimos anos do século XV e primeiras décadas do século XVI), e remata co denominado Baixo Renacemento ou Manierismo. Cinquecento italiano
O cinquecento tivo lugar na Roma dos papas, a diferenza do quattrocento, cuxo centro era a Florencia dos Medici.
Os artistas máis destacados do período inicial italiano foron Donato di Niccolò di Betto Bardi, Leonardo Da Vinci, Rafael Sanzio e Michelangelo. Do período manierista destacaron Jacopo Vignola, Palladio, Antonio Allegri da Correggio, Veronés, Benvenuto Cellini e Giambologna.
Na literatura italiana do século XVI atópanse os poetas Pietro Aretino, Baldassare Castiglione e Torcuato Tasso, tratadistas políticos coma Niccolò Machiavelli, e científicos coma Giordano Bruno.
Cinta illante

A fita illante ou cinta illante, ás veces chamada cinta eléctrica (do inglés electrical tape) é un tipo de cinta adhesiva sensíbel á presión que se usa principalmente para illar fíos eléctricos e empalmes de cables. Este tipo de cinta é capaz de soportar condicións de temperaturas extremas, corrosión, humidade e alta tensión eléctrica. Material
A cinta illante está feita de material de PVC fino, xeralmente de 14 mm de ancho; un lado da cinta está impregnado cun adhesivo. Elixiuse o PVC por ser un material de baixo custo, flexíbel e con excelentes propiedades illantes eléctricas, aínda que presenta o inconveniente de endurecerse co tempo e a calor. Desenvolvemento
Na década de 1950, o vinilo xurdiu como un material altamente versátil para unha ampla gama de usos, desde cortinas de ducha até illamento de cables. Con todo, conseguir que tivese as características adecuadas para facer unha cinta requiriu un importante esforzo de investigación.
Un ingrediente importante na película de vinilo foi o fosfato de tricresilo (TCP), que se usaba como plastificante. Desafortunadamente, o TCP tivo unha tendencia a migrar, o que lle deu á superficie da cinta unha calidade oleosa, afectando a propiedade adhesiva da cinta. Por iso, o equipo de investigación de 3M comezou a traballar na creación dunha cinta de vinilo fiable que tivese as características adecuadas en canto a illamento eléctrico, resistencia física e propiedades químicas.
Realizáronse experimentos combinando novos plastificantes coa resina vinílica, que era branca e de consistencia fariñosa. Finalmente, en xaneiro de 1946, Snell, Oace e Eastwood, un equipo de inventores de 3M, solicitou unha patente para unha cinta illante eléctrica de vinilo cun plastificante e un adhesivo de goma sen xofre. A primeira versión comercializada da cinta foi vendida para envolver fíos.
Cintigrafía ósea

Unha cintigrafía ósea é unha proba de medicina nuclear para atopar certas anormalidades nos ósos. Utilízase sobre todo para axudar a diagnosticar: cancro dos ósos ou cancro que se diseminou (metástase) até o óso, a localización dalgunhas fontes de inflamación nos testículos (por exemplo, dor ósea, tales como dor de costas debidos a unha fractura), o diagnóstico das fracturas que poden non ser visibles nas tradicionais imaxes de raios X, e a detección de danos nos ósos debido a certas infeccións e outros problemas.
As cintigrafías óseas en medicina son un método máis dunha serie de métodos de formación de imaxes óseas, os cales se utilizan para detectar visualmente anormalidades óseas. Este tipo de estudos por imaxes inclúen imaxes por resonancia magnética (RMN), tomografía computadorizada (TC), radiografía simple e no caso do medicina nuclear "gammagrafías óseas". Porén, unha cintigrafía ósea é unha proba funcional, o que significa que mide un aspecto do metabolismo óseo ou remodelación ósea, o que as outras técnicas de imaxe non fan. Compite coa tomografía por emisión de positróns para ver o metabolismo anormal dos ósos, pero a vantaxe da cintigrafía é que é considerablemente menos custosa.
Cinto

Un cinto é unha tira ou correa flexíbel, normalmente feita de coiro ou tea, que se emprega para cinguir ou axustar a roupa á cintura.
Cinto de Van Allen

O Cinto de Van Allen son dous cintos de radiación onde ocorren varios fenómenos atmosféricos debidos a concentracións de partículas no campo xeomagnético da Terra, descubertas en 1958 por James Van Allen. As radiacións de Van Allen non ocorren, salvo raras excepcións, nos polos e si na rexión ecuatorial, e forman dous cintos en forma de aneis, con centro no ecuador.
O máis interno esténdese entre as altitudes de mil e cinco mil quilómetros, a súa intensidade máxima ocorre de media aos tres mil quilómetros e consiste en protóns altamente enerxéticos e de igual intensidade en todas as direccións, e electróns igualmente enerxéticos pero co máximo de intensidade nunha dirección determinada, que se orixinan polo decaemento de neutróns producidos cando raios cósmicos vidos do espazo exterior chocan cos átomos e moléculas da atmosfera terrestre, parte dos neutróns é expulsada da atmosfera e desintégranse en protóns e electróns ao atravesar esta rexión do Cinto. Esas partículas móvense en traxectorias espirais ao longo de liñas de forza do campo magnético terrestre.
O segundo Cinto fica situado entre 15. 000 e 25. 000 km, contén tamén partículas electricamente cargadas de orixe tanto atmosférica como solar, e son principalmente ións de helio traídos polo vento solar. As partículas máis enerxéticas deste son electróns cuxa enerxía atinxe varios centos de millares de electróns-volt. Os protóns son moito menos enerxéticos que os do primeiro Cinto, non obstante o seu fluxo é máis intenso.
Non existe entre os dous cintos unha delimitación e fúndense en altitudes variables. Durante os períodos de intensa actividade solar, gran parte das partículas electricamente cargadas vidas do Sol conseguen romper a barreira formada polos cintos de radiación de Van Allen, que ao alcanzar a alta atmosfera producen os fenómenos de auroras polares e as tempestades magnéticas.
Cinto de asteroides

O Cinto de asteroides é unha zona do espazo entre Marte e Xúpiter onde se localiza un gran número de asteroides. O maior deles é 1 Ceres.
É o cinto principal de asteroides, xa que existen concentracións de planetoides en áreas como, por exemplo, o espazo entre Xúpiter e Neptuno, onde se localizan os centaurus. Orixe
Crese que, durante o primeiro millón de anos da historia do sistema solar, os planetas formáronse por agregación de planetésimos. As colisións sucesivas levaron aos típicos planetas rochosos e aos de núcleo gasoso.
No entanto, nesta zona do sistema, a forte gravidade de Xúpiter imposibilitou as últimas fases, e os planetésimos non conseguiron agruparse nun único planeta. Así, continuaron a orbitar o Sol como antes. Neste sentido, o cinto de asteroides pode ser considerado unha reliquia do sistema solar primitivo, aínda que moitas observacións apunten a unha evolución das condicións físicas, polo que os asteroides non poden ser considerados como obxectos estáticos. Pola contra, crese que os obxectos do cinto de Kuiper sufriron poucas alteracións desde a formación do sistema solar. Lista de asteroides identificados
(Lista incompleta) 1 Ceres
2 Pallas
3 Xuno
4 Vesta
5 Astrea
6 Hebe
7 Iris
8 Flora
9 Metis
10 Hygiea
11 Parténope
12 Vitoria
45 Euxenia
55 Pandora
253 Matilde
433 Eros
1160 Illyria
1967 Menzel
3899 Wichterle
3931 Batten
6472 Rosema
12252 Gwangju
29346 Mariadina Outros obxectos no cinto de asteroides
O cinto de asteroides contén outros corpos, como os cometas de tipo 'Main belt' (Cinto principal). Outras características da zona
Datos do Telescopio Espacial James Webb sobre o Cometa Read, do tipo Main Belt, permitiron determinar en 2023 que os obxectos da zona poden conservar auga en forma de xeo.
Cinto de castidade

O cinto de castidade foi un accesorio deseñado para ser colocado sobre o ventre, cubrindo totalmente os xenitais e trancado ao redor das cadeiras de modo que frustrase ou restrinxise a actividade sexual, entendida como penetración. Asemade, o cinto de castidade non impedía a realización doutras funcións fisiolóxicas, para que a súa utilización por períodos longos ou até indeterminados fose viábel.
Cinto de lume do Pacífico

Chámase cinto de lume do Pacífico, cinto de fogo do Pacífico, ou cinto circumpacífico a unha zona do planeta caracterizada por concentrar algunhas das zonas de subdución máis importantes do mundo, o que ocasiona unha intensa actividade sísmica e volcánica.
Atópase nas beiras do océano Pacífico e inclúe países como Chile, o Perú, Ecuador, Colombia, Centroamérica (Panamá, Costa Rica, Nicaragua, Honduras, O Salvador e Guatemala) México, os Estados Unidos, Canadá, logo dobra á altura das Illas Aleutianas e baixa polas costas e illas de Rusia, China, Xapón, Taiwán, Filipinas, Indonesia, Australia e Nova Zelandia.
O leito do océano Pacífico fica sobre varias placas tectónicas, as cales están en permanente fricción e acumulan tensión. Cando esa tensión céibase, orixina tremores nos países do cinto. Ademais, a zona concentra actividade volcánica constante. Nesta zona as placas da codia terrestre afúndense a gran velocidade (varios centímetros por ano) e á vez acumulan enormes tensións que deben ceibarse en forma de sismos.
Cinza

A cinza, cinsa ou borralla, en química analítica, é o nome dado a todos os compoñentes que non se consideran orgánicos ou auga, é dicir os compoñentes que permanecen logo da combustión dunha mostra, e consisten basicamente en óxidos de metal.
A cinsa é un dos compoñentes da análise biolóxica dos materiais, e componse principalmente de sales, compostos non orgánicos. Iso inclúe sales de metal que son importantes polos procesos que requiren ións como o Na+ (Sodio), K+ (Potasio) ou Ca+ (Calcio). Tamén inclúe rastros de minerais necesarios por moléculas únicas, como a clorofila ou a hemoglobina.
Cinéma vérité

O cinéma vérité é un estilo de cinema que comezou como unha reacción europea cara ó sistema clásico de facer filmes. Inventado por Jean Rouch, está inspirado na teoría de Dziga Vertov sobre Kino-Pravda e está influenciado polos filmes de Robert Flaherty. Mestura a improvisación co uso da cámara para desvelar a verdade ou salientar temas agochados detrás da crúa realidade. O cinema de realidade fornece similares tipos de ilusión cinematográfica que se atopan nos clásicos de Hollywood, pero que por mor dunha relaxación das ataduras entre o seu estilo e os aspectos narrativos permite un realismo subxectivo aumentado e expresividade autoral.
Na forma clásica de Hollywood, o filme é ditado pola narrativa, cada cousa que pasa nun filme clásico suponse que fai avanzar a narrativa. Todos os personaxes presentados son axentes causais na narrativa, e os clásicos son saturados con imaxes redundantes, expresións verbais ou símbolos para obter a mensaxe a través do espectador. Isto pode ser como unha construción artificial da realidade, xa que nada que non axude ó espectador a entender claramente o que está a ocorrer, será incluído no filme. O cinema de realidade rexeita isto por irreal e tende a presentar personaxes e situacións da vida real onde as cousas que pasan non sempre teñen unha mensaxe ou propósito claro, e que en troques é vago e misterioso. Polo tanto, o cinema de realidade non se preocupa por explicar, claramente, moitas das escenas desenvolvidas nos filmes.
Cipriano Alvite Alonso

Cipriano Alvite Alonso, nado en Porto do Son cara a 1907 e finado na Coruña o 9 de agosto de 1936, foi un carpinteiro e sindicalista galego. Traxectoria
Carpinteiro. Socio do Centro de Estudios Sociales Germinal. Secretario do Sindicato Único da Construción da CNT. Foi delegado do Comité da Federación Local Obreira da CNT. Representou o Sindicato da Construción da Coruña no Congreso da CNT en Zaragoza en maio de 1936.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido canda outros dirixentes sindicais pola continuación da folga xeral. Aparece como un dos asinantes dun panfleto falso difundido polas autoridades desconvocando a folga xeral. Acusado dos delitos de desobediencia e incumprimento dos bandos de guerra, foi executado no Campo da Rata da Coruña o 9 de agosto canda Jaime Rodríguez García, Francisco Ballón Pequeño, Venancio Seoane García, Julio Sabio Sanmartín e José Quintas Pena.
Circa

Circa é unha palabra latina que significa ao redor ou cerca (podendo abreviarse como c. , ca. ou cca. ). Úsase fundamentalmente a súa abreviatura en bibliografía para describir diversas datas (normalmente de nacemento ou falecemento) ou datos que son incertos ou aproximados, polo que utilizar circa indica que a data ou valor é estimación aproximada.
Circo d'as Monteiras

O Circo d'as Monteiras foi unha asociación galeguista de Montevideo, fundada en 1886 por Salustiano Gómez Rey.
Circo glaciario

Denomínase circo glaciario a unha depresión en forma de cunca, de paredes esgrevias formada en zonas de alta montaña pola acción erosiva dos glaciares. A cunca ten forma de anfiteatro e atópase situada na cabeceira dun val glaciario e producida pola amoreamento do xeo que, á súa vez, dá orixe á escavación progresiva de devandito anfiteatro. O circo adoita dividirse en dúas partes: a baixa, onde se acumula a neve e xeo, e a alta, con pendentes maiores pero cun xeo máis compacto pola súa temperatura máis baixa. Ámbalas dúas zonas adoitan quedar separadas por unha fenda máis ou menos transversal ou horizontal que se denomina rimaia.
Circulación termohalina

En Oceanografía chámase circulación termohalina a circulación convectiva que afecta de modo global ao conxunto das masas de auga oceánicas. Tén unha grande importancia pola súa participación significativa no fluxo neto de calor desde as rexións tropicais cara ás polares, sen a que non se comprendería o clima terrestre. Características
En conxunto a circulación global pode describirse como un fluxo relativamente superficial de auga que se quenta no Pacífico e o Índico ata o Atlántico, nas latitudes tropicais segue a recibir calor, para finalmente afundirse no Atlántico Norte, volvendo a niveis máis profundos.
A circulación é debida á convección, debida a diferenzas de densidade, coas masas máis densas tendendo a afundirse e as menos densas a ascender. No caso das masas oceánicas as diferenzas de densidade dependen de dous factores: a temperatura e a salinidade. A densidade diminúe cando aumenta a temperatura e aumenta coa salinidade.
As masas que se afonden no Atlántico e na banda oceánica meridional fano polo efecto de ventos que, ao provocar a evaporación da auga, reducen a súa temperatura ao tempo que provocan a concentración do sal. A formación de xeo cando crece a banquisa separa auga pura, deixando unha salmoira que ou ben enche as fendechas ou se mestura coa auga oceánica, amplificando o efecto. A gravidade fai que as masas arrefriadas, máis densas, se trasladen polos fondos polares.
No Atlántico Norte a densificación debida á evaporación dá orixe a unha masa de auga fría e densa que circula polo Atlántico nun camiño de retorno ao Pacífico (ao ter vedada pola actual distribución dos continentes a vía directa polo noroeste).
Un incremento no fluxo de auga doce na superficie do Atlántico Norte, pode levar a un significativo debilitamiento ou incluso a un colapso completo na circulación termohalina. Este sería o resultado neto de varios efectos de realimentación.
Circulación xeral atmosférica

A circulación xeral atmosférica trátase dun movemento de aire a grande escala na atmosfera da terra o cal é afectado polo efecto de Coriolis. Esta circulación de aire está formado principalmente por tres células en constante movemento. Funcionamento
Este movemento global de aire presente tanto no hemisferio norte como no hemisferio sur funciona dende que se quece o aire no ecuador producindo unha ascensión do aire, que se despraza ata chegar os 30º de latitude (zonas subtropicais). Alí é onde arrefría descendendo, formando unha célula que se volve dirixir cara ao ecuador repetindo outra vez este proceso.
Entre os 30º e 60º de latitude atópase outra célula onde predominan as baixas presións que orixinan ventos suaves que se dirixen do oeste cara aos polos chamados ventos do oeste ou westerlines debido ao seu desprazamento.
Por último dende os 60º de latitude en diante atópase unha última célula que forma os chamados ventos polares, que proveñen do leste nos dous hemisferios. Esquema
Circulación xeral atmosférica
Célula de movemento de aire entre os 0º-30º de latitude.
Ventos alisios do nordeste
Célula de movemento de aire entre os 30º-60º de latitude.
Ventos do oeste
Célula de movemento de aire entre os 60º en diante de latitude.
Ventos polares do leste
Chorro polar
Circuncentro

O circuncentro é o punto dun polígono onde se intersecan tódalas mediatrices dos seus lados, polo cal é o centro da circunferencia circunscrita.
Circuncisión

A circuncisión é a extirpación ou amputación do prepucio do pene, o que deixa ao descuberto a glande. As causas máis frecuentes de circuncisión son os motivos relixiosos, culturais ou médicos. En 2006, segundo estimacións da OMS, o 30% dos homes do mundo eran circuncisos. Historia, razóns e características
A Organización Mundial da Saúde (OMS) e o Programa da ONU contra a Sida (ONUSIDA) recomendaron o 28 de marzo de 2007, por primeira vez, a circuncisión masculina como unha intervención importante adicional para reducir o risco de contaxio do virus da Sida por vía heterosexual.
A circuncisión ao longo da historia
A Biblia hebrea (ou Antigo Testamento dos cristiáns) ordenaba que todo neno hebreo fose circuncidado antes dos oito días de vida, polo que os xudeus máis ortodoxos continúan con ese costume atávico.
Na Alemaña nazi era común que a policía obrigase os alemáns homes a expor en público os seus xenitais para demostrar que non eran xudeus e evitar a detención, dándose o caso de xente detida debido a que se lles practicara unha operación de fimose sen razóns relixiosas.
Nos Estados Unidos a circuncisión séguese realizando sistematicamente (tamén nos cativos) por motivos hixiénicos discutibles: no século XIX médicos de mentalidade puritana puxeron de moda a idea de que o esmegma podía producir infeccións. A finais do século XIX demostrouse que ese dato era falso: mesmo un pene mal lavado e co lado interno do prepucio cuberto de esmegma non se infecta nin transmite infeccións.
A partir dunha premisa certa (que coa circuncisión a glande perde sensibilidade) os médicos vitorianos deduciron dous conceptos erróneos: que os estadounidenses terían menor tendencia á sexualidade e que iso automaticamente os volvería máis relixiosos e traballadores. Dende os anos 1980 nese país estase loitando —mediante campañas de educación para pais— contra o flaxelo da circuncisión sistemática aos cativos.
Circunlocución

A circunlocución é un recurso estilístico do compoñente morfosintáctico que actúa por acumulación. Consiste en expresar por medio dun rodeo de palabras algo que pode designarse máis directamente.
Circunvalación

En urbanismo, unha estrada de circunvalación, cinto, anel ou ronda é unha estrada, autoestrada ou avenida que circula arredor ou a través dunha cidade, área metropolitana, arrodeándoa totalmente, de xeito que os vehículos que non o precisar non teñan que ingresaren no centro urbano.
Ademais, os vehículos utilizan este tipo de estradas para escoller o acceso ao centro da cidade, ou mesmo para ir dun lugar a outro dunha metrópole. Isto diferénciaos das variantes ou bypasses, ​ que se constrúen especificamente para que unha estrada evite o paso por unha zona urbana.
A deferenza das autoestradas ou viais de acceso, as circunvalacións vertebran as cidades, e permiten aos barrios monofuncionais da periferia teren accesos de primeira orde e ter conexión directa con outras partes da cidade e do territorio. Circunvalacións en Galicia
En Galicia, así coma no resto do estado, as circunvalacións denomínanse co código da cidade do anel e dous números. O primeiro indica o raio do anel con respecto ao centro da cidade, e o segundo é un cero en referencia á forma circular da estrada. Por exemplo, a VG-20 contén o código da cidade de Vigo (VG), e o 2 indica os quilómetros que distan da centro da cidade.
Existen dificultades históricas para establecer estradas de circunvalación en Galicia, especialmente pola complexidade de competencias e propiedades das estradas, que poden pertencer a administracións locais, autonómicas, estatais e mesmo de Deputacións. Moitas circunvalacións están formadas en parte por tramos de autoestradas, como poden ser diversos tramos da Autoestrada AP-9, que de facto é empregada coma circunvalación de cidades coma A Coruña, Santiago, Vilagarcía, Pontevedra ou Vigo, así como a Autovía do Noroeste para A Coruña ou a Autovía das Rías Baixas para Vigo. Unha gran parte destes problemas de organización parten da ausencia de organismos de planificación e xestión a escala metropolitana.
En Galicia podemos atopar as seguintes circunvalacións: VG-20, en Vigo.
V-14, denominada tamén coma ronda do Deportivo da Coruña ou Terceira Ronda, na Coruña.
SC-20, estrada multicarril que circunvala polo leste a cidade de Santiago de Compostela.
PO-10, autoestrada que circunvala a parte sur de Pontevedra.
LU-021, ou Ronda Leste, en Lugo.
Circunvolución

Unha circunvolución ou xiro é unha salencia do córtex cerebral ao se pregar esta sobre si mesma. É xeralmente cercado por un ou máis sulcos ou cisuras.
Circuíto pechado de televisión

Un circuíto pechado de televisión (CPTV, en inglés closed circuit television CCTV) é un sistema de televisión que distribúe sinais procedentes de cámaras de vídeo localizadas en lugares específicos e estratéxicos cara a un ou máis puntos de visualización, o seu uso máis común é a vixilancia e control por parte da policía, da seguridade privada ou do exército de áreas sensibles como edificios gobernamentais, entidades financeiras, centrais nucleares, aeroportos, portos, redes de metro, estacións de ferrocarril, centros comerciais, estadios ou instalacións militares pero tamén se utilizan para o control do tráfico en cidades, estradas e autoestradas, o control de determinados fenómenos naturais, a medicina ou o ensino. Desenvolvemento
No Reino Unido é o país onde a policía máis desenvolveu o uso do circuíto pechado de televisión, comezou a utilizarse en 1956 en Durham para axudar no control do tráfico, e en 1960 utilizouse en acontecementos temporais, 1969 había 14 forzas de policía de diferentes cidades que as utilizan con 67 cámaras. Nos Estados Unidos foi a cidade de Olean (Nova York) a primeira en utilizar o sistema como medio de vixilancia das rúas en 1968 e no Reino Unido Bournemouth foi a primeira cidade en introducir o uso do CPTV para vixiar rúas en 1985.
Vídeo vixilancia en España
A vídeo vixilancia en España está regulada pola lei orgánica de protección de datos 15/1999 (LOPD) e pola Axencia Española de Protección de Datos. A normativa fixa os datos que poden ser recollidos polas empresas ou administración para o seu uso comercial, administrativo ou cesión. [Cómpre referencia] Tamén garante que a información recollida é empregada para os fins que foi cedida polos cidadáns. [Cómpre referencia] Esta normativa é de obrigado cumprimento para as empresas e institucións. Tódolos ficheiros de empresas e institucións deben estar declarados no rexistro da Axencia Española de Protección de Datos. [Cómpre referencia]
Cirenaicos

Os cirenaicos (do grego: Κυρηναϊκοί —Kyrēnaïkoí—) son unha escola filosófica sensual hedonista grega fundada no século IV a. de C. supostamente por Aristipo de Cirene, aínda que se cre que moitos dos principios foron formulados polo seu neto, do mesmo nome, Aristipo o Novo. Esta escola sostiña que a felicidade é a tranquilidade que se obtén polo autodominio. Polo "ben" entendían pracer inmediato e, neste sentido, considerábanos hedonistas.
O seu hedonismo non parte do desexo de levar unha vida voluptuosa senón da indagación nos fundamentos do valor. Influídos polo relativismo de Protágoras, entendían o coñecemento desde unha óptica sensista e subxectivista. As ideas e os conceptos tiñaos por inseguros e dubidosos. Por iso, non compartían o punto de vista de quen pretendían fundamentar o valor en meras especulacións. Polo contrario, encontraban no pracer —que se percibe inmediatamente na experiencia sensíbel— a garantía do valor, a súa evidencia. Hirschberger di que o hedonismo da escola de Cirene “ten unha base epistemolóxica sensista”.
Os cirenaicos poden considerarse antecesores dos epicúreos, pero diferenzanse destes porque a súa concepción do pracer é dinámica, en canto a busca do goce corporal e sensible. O autodominio, ideal compartido por todas as escolas socráticas, era entendido por eles como a administración dos praceres (utilizar as circunstancias para conseguir o pracer, sen deixarse dominar polo desexo de obtelo). A escola cirenaica tamén mantivo relación con algúns discípulos de Fedón, os chamados eretrienses.
A pesar dos esforzos dos fundadores por non caer en posturas fáciles, os cirenaicos posteriores transformaron as doutrinas da escola en meras xustificacións da vida indolente dos que só buscan o seu propio pracer. A escola Cirene
Aristipo, discípulo de Protágoras e logo de Sócrates é o máis claro representante do hedonismo. Non hai máis fonte de coñecemento que a sensación, e isto só obtén un valor subxectivo (relativismo de Protágoras). A sensación, é pois, a única guía do home. O fin de todo o moral é o de buscar sensacións agradabeis actuais e principalmente corporais. A razón, con todo (e aquí observase o sello de Sócrates) debe dirixir ao home na elección de tales praceres. Polo seu rechazo a todo tipo de convencionalismo social, a escola de Cirene está bastante cerca da escola cínica. A escola Cínica
Antístenes (discípulo de Gorxias de Leontini e logo de Sócrates) ensinou en Atenas de onde deriva o nome de "cínicos" (cans).
Isto rexeitou a teoría platónica das ideas e defendeu unha ética da autosuficiencia e independencia. Propagou tamén o ideal da vida natural e o cosmopolitismo, rechazando a existencia do estado e a familia, e afirmou que para o sabio non hai patria, nin leis, nin familia, nin diferenzas de clases.
Dióxenes de Sínope foi o máis claro expoñente da actitude dos cínicos: atacou os convencionalismos sociais, buscou o natural na vida dos animais, os pobos bárbaros e fui absolutamente independente.
A escola cínica, durnate un tempo foi confundida có estoicismo, isto perdurou ata a caída do Imperio Romano.
Ciro Briones

Ciro Fernández Briones, tamén coñecido como Ciro Briones, nado na Pobra do Caramiñal o 11 de xuño 1996, é un ensaísta e poeta galego. Traxectoria
Estudou na Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte na Universidade de Vigo, campus de Pontevedra.
En 2023 vivía en Polonia.
Gañador en 2023 do Premio de Poesía Concello de Carral, o xurado destacou no libro: Obra
Ensaio
Da caverna a acrópole. Un camiño cara a educación crítica (2022). Servizo de Publicacións da Universidade de Vigo, col. Miscelánea. 198 páxs. ISBN 9788481589429. Un camiño que entrelaza filosofía e pensamento en dirección a unha educación crítica.
Poesía
Oídos de espeleóloga (2024). Espiral Maior, col. Poesía. 45 páxs. ISBN 9788412734355. Premios
2020: Premio de ensaio da Universidade de Vigo por Proxeccións cartográficas do ser.
2020: Premio de poesía da Universidade de Vigo por Prohibido apañar flores.
2020: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea.
2022: Primeiro premio de poesía Xuventude Crea.
2022: Segundo premio do XXIII Certame de Poesía Díaz Jácome.
2023: 26º Premio de Poesía Concello de Carral por Oídos de espeleóloga.
2024: Terceiro premio do XX Certame de poesía Anduriña voandeira por O corpo remoto.
Ciro o Novo

Ciro o Novo foi un príncipe persa do século -IV, fillo de Darío II e da súa medio irmá, Parisatis (Parisátide). Traxectoria
Exerceu de sátrapa de Frixia Maior, Lidia e Capadocia. Irmán máis novo de Artaxerxes II, no -401 rebelouse contra el e, na decisiva batalla de Cunaxa, morreu por unha frecha. No seu exército, que resultou finalmente derrotado, había uns 10. 000 mercenarios gregos, cuxa historia aparece relatada na Anábase de Xenofonte.
Cirrocumulus

Os Cirrocumulus ou Cirrocúmulos, abreviadamente Cc, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, caracterízanse por ser un banco, capa delgada ou saba de nubes brancas, compostas por elementos moi cativos a xeito de grans, rizos ou ondulacións, unidos ou separados e distribuídos con maior ou menor regularidade. A maioría dos seus elementos presenta un largo aparente menor de 1 º. Características
Son nubes altas que se atopan a altitudes de entre os 6 e 12 quilómetros de altitude, formadas pola turbulencia producida entre capas de aire que se desprazan en sentidos opostos. Agás se aumentan considerablemente co paso do tempo son indicadores de bo tempo. Especies
Cirrocumulus Stratiformis.
Cirrocumulus Lenticularis.
Cirrocumulus Castellanus.
Cirrocumulus Floccus. Variedades
Cirrocumulus Undulatus.
Cirrocumulus Lacunosus.
Cirrose

A cirrose (do grego: kirr- κιρρóς, amarelo laranxado, e -ō-sis, patoloxía) é unha histopatoloxía na que as células do parénquima dun órgano interno calquera son substituídas, ao morreren, por un tecido anormal de tipo cicatricial formado a partir do tecido estromal do propio órgano.
O termo 'cirrose' foi acuñado por René Laënnec en 1805 ao estudar a cirrose hepática e observar a presenza de gránulos amarelos no tecido hepático, por mor isto da presenza de pigmentos biliares. Polo xeral, o termo cirrose queda reservado para a doenza hepática, denominándose a doenza pancreática como pancreatite crónica, sen ningunha relación fisiopatoxénica coa hepática, agás a posíbel orixe etílica coincidente da primeira con algúns casos da última. Teñen distintos aspectos morfolóxicos e histopatolóxicos, con certas analoxías. Tipos de cirrose
Cirrose hepática, cuxa etioloxía pode ser alcohólica, vírica (hepatite B, hepatite C), algúns fármacos e a obesidade.
Cirrose pancreática, que na práctica se coñece coma pancreatite crónica.
Cirrose renal
Cirrose biliar, que pode ser primaria (cirrose biliar primaria) ou secundaria a outras doenzas. Comeza afectando as vías biliares para rematar afectando tamén ao fígado.
Cirrose hepática

A cirrose hepática é a cirrose que afecta o tecido hepático como consecuencia final de diferentes doenzas crónicas.
As consecuencias da cirrose hepática sobre a saúde do individuo dependen fundamentalmente do grao de funcionalidade que o fígado poida conservar malia a alteración histolóxica. Epidemioloxía
Segundo a OMS, en total morren anualmente arredor dunhas 27000 persoas por mor da cirrose hepática nos países desenvolvidos.
En España, afecta a 4 de cada 10000 persoas, destas a gran maioría son causados polo consumo excesivo de alcol. Anatomía patolóxica
A anormalidade principal da cirrose hepática é a presenza de fibrose, que consiste no depósito de fibras de coláxeno no fígado, pero para que se poida facer a diagnose anatomopatolóxica de cirrose, esta acumulación de fibras debe delimitar nódulos, é dicir, debe illar áreas de tecido hepático, alterando a arquitectura do órgano e dificultando a relación entre os hepatocitos e os finos vasos sanguíneos a través dos cales exercen a súa función de síntese e depuración e a través dos cales se nutren.
De xeito esquemático, a fibrose forma algo semellante a unha rede tridimensional dentro do fígado, na que as cordas da rede serían a fibrose, e as áreas que quedan entre as mesmas, os nódulos de células que rexeneran dentro do mesmo. Esta alteración denomínase nódulo de rexeneración e é a característica que permite establecer a diagnose de cirrose. Existen outras alteracións hepáticas que se acompañan de fibrose, que non se consideran cirrose ó non cumprir a condición de formar nódulos de rexeneración.
Cirrostratus

Os Cirrostratus ou Cirroestratos, abreviadamente Cs, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, caracterízanse por teren aspecto de veo nubrado abrancazado e transparente, fibroso ou completamente liso, que cobre total ou parcialmente o ceo e a través do cal pode verse o Sol, producindo a miúdo un halo luminoso intenso. Características
Son nubes que se producen a grande altura, estando compostas por finos cristais de xeo. Adoitan ser a vangarda dunha fronte cálida, polo que a súa presenza pode asociarse cun significativo cambio de tempo. Especies
Cirrostratus Fibratus
Cirrostratus Nebulosus Variedades
Cirrostratus Duplicatus
Cirrostratus Undulatus
Cirrus

Os Cirrus ou Cirros, abreviadamente Ci, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, caracterízanse por se presentaren illadas, a xeito de filamentos brancos e delicados, ou de bancos ou bandas estreitas, brancas ou case brancas. Teñen unha aparencia fibrosa, semellante aos cabelos dunha persoa, ou dun brillo sedoso ou das dúas características a un tempo. Características
Está composta de cristais de xeo microscópicos, que brillan cun fulgor branco ós raios do sol. Son nubes altas que se atopan a altitudes de entre 6. 000 a 12. 000 metros. Normalmente son síntoma de bo tempo, mais se avanzan organizadas e aumentando progresivamente cara ao horizonte indican algunha fronte cálida ou borrasca. Especies
Cirrus Fibratus.
Cirrus Uncinus.
Cirrus Spissatus.
Cirrus Floccus. Variedades
Cirrus Intortus.
Cirrus Radiatus.
Cirrus Vertebratus.
Cirrus Duplicatus.
Cirurxía bariátrica

Cirurxía bariátrica é un eido cirúrxico que abrangue as técnicas e procedementos empregados para tratar a obesidade. O obxectivo da cirurxía bariátrica é a diminución do peso e do índice de masa corporal, así como a mellora das doenzas relacionadas con esta, en especial a dislipemia e a hipertensión arterial. Tipos de procedementos
Existen tres categorías de técnicas cirúrxicas:
Técnicas restritivas
Son procedementos que inducen á perda de peso ao reducir o tamaño ou a capacidade gástrica, limitando drasticamente a inxesta de alimentos. Gastroplastia vertical en banda
Gastroplastia vertical anelada
Banda gástrica axustábel
Gastroplastia vertical reforzada
Gastroplastia
Gastroplastia vertical sen anel
Manga gástrica ou gastrectomia vertical
Balón intragástrico ou balón gástrico
Técnicas malabsortivas
Procedementos exclusivamente malabsortivos; estes raramente son realizados, debido ao alto risco de serias complicacións co paso do tempo. Bypass yeyunoileal
Técnicas mixtas (ou restritivas/malabsortivas)
Procedementos mixtos restritivo-malabsortivos que además de reducir a capacidade gástrica, alteran a continuidade gástrica normal e interrompen a absorción dos nutrientes e alimentos inxeridos. Bypass gástrico:
Derivación biliopancreática
Cirurxía metabólica

A cirurxía metabólica é o conxunto de procedementos cirúrxicos empregados para tratar a diabetes mellitus tipo 2 ("cirurxía diabética") e outras disfuncións metabólicas. . Este tipo de cirurxía ten coma obxectivo a produción de cambios no eixo enteroaxial, de xeito que o intestino produce máis cantidade de incretinas, unhas hormonas con efecto antidiabético.
A taxa de curación da diabetes mediante a cirurxía metabólica é arredor do 80%. Indicacións
O efecto metabólico que ten a cirurxía metabólica radica na estimulación e mellora da función das células beta, localizadas nos illotes de Langerhans do páncreas. Estas células son as encargadas de producir insulina, hormona implicada na fisiopatoloxía da diabetes. Na diabetes tipo 2 existe unha perda de función das células produtoras de insulina, de xeito que esta se produce en menor cantidade e ten unha acción peor. A cirurxía metabólica estimula ditas células para mellorar a produción de insulina. Na diabetes tipo 1, porén, non existen ditas células beta, o que fai que a cirurxía diabética non sexa efectiva neste tipo de diabetes.
Na actualidade, a principal indicación para a cirurxía metabólica é a obesidade. Así, na actualidade está indicado operar a todas as persoas que teñan un índice de masa corporal de máis de 35Kg/m² e diabetes mellitus tipo 2.
Cirurxía pediátrica

A cirurxía pediátrica é unha especialidade da medicina conforme a Lei de especialidades médicas do ano 1977. Está incluída dentro do grupo das especialidades cirúrxicas. Abrangue o estudo e tratamento cirúrxico das doenzas que afectan ao feto, neonato, lactante, neno e adolescente.
En España é unha das 47 especialidades médicas recoñecidas. Para cursala cómpre estar en posesión do título de Graduado ou Licenciado en Medicina, e posteriormente aprobar o exame MIR. A especialidade ten unha duración de 5 anos.
Cirurxía plástica

A cirurxía plástica (do grego plastikos, "moldear") é unha especialidade cirúrxica que ten por obxecto a corrección ou mellora das anormalidades de orixe conxénita, adquirida, tumoral ou involutiva que precisen reparación ou reposición da forma corporal normal e da súa función. Mediante cirurxía dáse tratamento para reconstruír as deformidades e proporcionar función transportando tecidos do mesmo corpo con múltiples técnicas, o uso de implantes de materiais biocomplatibles xa sexa para soporte ou función (movemento), ou a combinación dos dous. E en época máis recente co uso de unidades de tecidos completas de doantes como o son a man e a cuberta da cara.
A finalidade é que o paciente que naceu cun defecto conxénito, ou que sufriu un accidente con perdida da función alcance a maior normalidade tanto no seu aspecto como na función do seu corpo. Tamén, inclúese a todos aqueles individuos sans e emocionalmente estables que desexan cambiar o seu aspecto ante a inconformidade coa súa aparencia. Por iso co desenvolvemento da cirurxía plástica aprendeuse que toda cirurxía debe incluír no seu deseño unha gran parte estética e o máis próxima posible á forma natural normal, deixando na historia os procedementos que resolvían a función pero non eran estéticos. É un obxectivo deseñar de forma estética ao remodelar os corpos para melloralos calquera sexa a causa da cirurxía ou ao facelos máis "fermosos".
A cirurxía plástica dividiuse desde un punto de vista práctico en dous campos de acción. Cirurxía reconstructiva ou reparadora, que inclúe á microcirurxía, está enfocada en disimular e reconstruír os efectos destrutivos dun accidente ou trauma, os defectos dunha malformación conxénita e dunha resección tumoral ou oncolóxica. A cirurxía reconstructiva ou reparadora fai uso de distintas técnicas: de osteosíntese, de traslado de tecidos mediante colgallos e transplantes autólogos de partes do corpo sas ás afectadas, etc.
Cirurxía estética ou cosmética, é realizada coa finalidade de modificar aquelas partes do corpo que non son satisfactorias para o paciente. En moitos casos, con todo, hai razóns médicas (por exemplo, mamoplastia de redución cando hai problemas ortopédicos na columna lumbar, ou a blefaroplastia en casos graves de dermatocalasia que mesmo impiden a vista).
Esta división foi marcada pola sociedade, e os servizos de saúde pública e privados (compañías de seguros) pois os servizos de saúde só cubrirán os gastos de cirurxía plástica que estean relacionados a enfermidades conxénitas, adquiridas e aos accidentes. Pero non cubrirán os gastos de cirurxía plástica asociados á melloría estética da persoa.
Cirurxía reconstrutiva

A cirurxía reconstrutiva ou reparadora é unha das grandes áreas da cirurxía plástica, aínda que estas técnicas son realizadas así mesmo por outros especialistas: cirurxiáns plásticos, otorrinolaringólogos, cirurxiáns maxilofaciais, oftalmólogos especialistas en cirurxía oculoplástica, cirurxiáns ortopédicos e traumatólogos, urólogos, xinecólogos, en función da rexión anatómica e da patoloxía que se trate.
Adoitan agruparse nos tratados de cirurxía reconstrutiva en capítulos de: tratamento das queimaduras e cirurxía plástica das súas secuelas;
cirurxía plástica de membros e mans;
cirurxía plástica infantil;
cirurxía maxilofacial;
cirurxía plástica oncolóxica.
Cirurxía torácica

A cirurxía torácica é unha especialidade da medicina conforme a Lei de especialidades médicas do ano 1977. Está incluída dentro do grupo das especialidades cirúrxicas. Abrangue o estudo e tratamento cirúrxico das doenzas que afectan ao tórax.
En España é unha das 47 especialidades médicas recoñecidas. Para cursala cómpre estar en posesión do título de Graduado ou Licenciado en Medicina, e posteriormente aprobar o exame MIR. A especialidade ten unha duración de 5 anos.
Cirurxía xeral

A cirurxía xeral e dixestiva á a especialidade médica de tipo cirúrxico que abrangue as intervenciósn do aparello dixestivo, incluíndo o tracto gastrointestinal e o sistema hepato-bilio-pancreático; o sistema endócrino, incluído as glándulas suprerrenais, tiroide e paratiroide, ademais doutras glándulas do aparello dixestivo. Asemade, tamén se adican á reparación de hernias e eventracións da parede abdominal.
A maioría das operacións neste eido realízanse por cirurxía laparoscópica.
Cirò

Cirò é unha cidade e comuna con 2. 467 habitantes (2023), na provincia de Crotone, na costa oriental de Calabria (Italia) fronte ao Mar Xónico. Atópase a uns 40 quilómetros ao norte da súa capital Crotone.
É coñecida por ser a cidade de Nicodemo Gentile, avogado, escritor e personaxe televisivo.