proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Armiño (heráldica)

O armiño é un forro heráldico. Segundo a tradición e a mitoloxía, o primeiro en utilizar os armiños en heráldica foi Bruto, fillo de Silvio, neto de Ascanio e bisneto de Eneas.
Cando Bruto desembarcou en Francia, atopou sobre o seu escudo un armiño e interpretouno como vaticinio da súa futura vitoria. Cambiou nese momento as súas armas, (un león dragonado), e coas súas novas armas, conquistou aquelas terras, que chamaron Brutania na súa honra. Co paso do tempo, aquel nome, evolucionou ó actual da Bretaña. Representación
En heráldica coñécense baixo o nome de armiño dous forros distintos: Armiños
Contraarmiños
Cando a categoría e un dos seus elementos teñen o mesmo nome debemos acudir ó contexto para distinguir a cal dos dous se refire o autor.
O armiño represéntase como un fondo branco, con "colas" negras, mentres que o contraarmiño é o seu negativo; un fondo negro con colas brancas. Os armiños son uns animais da magnitude dunha denociña ou rata co pelo branco e moi suave, que ten a extremidade da cola negra coa que se fai un forro moi apreciado. Os comerciantes desta especie combínanas con pequenos anacos pel de cordeiro negro para facelas máis vistosas e por iso chámase en armería armiños ó campo branco sementado destas pequenas manchas negras, que parecen estar feitas das puntas das colas deste animal. Significado
Algúns expertos din que o nome armiño pode derivar de Armenia, rexión de Asia, onde os seus naturais comerciaban moito con estas peles por ser moi comúns naquel país. Algúns din que significan os armiños en heráldica a inclinación divagante que teñen os homes a ir por mar e terra, propensión que atribúen ós bretóns ou ingleses e que por iso o teñen por armas. Tamén se di que representa a pureza polo exemplar da princesa Hermiona da Bretaña que, acusada de incontinencia, declarándose despois o contrario, tomou por armas os armiños en símbolo da súa pureza.
Fernando V, rei de Aragón, cando botou da Calabria ó duque de Lorena, descuberta a conspiración do príncipe de Resana, o seu parente, con que quedou posuidor do reino de Nápoles, instituíu unha orde de Cabalaría do Armiño dando ós cabaleiros del un colar de ouro cun armiño pendente e por divisa a epígrafe: Malo mori quam faedari para mostrar ós cabaleiros del que primeiro se debe morrer que faltar á fidelidade do seu príncipe. Este e outros exemplares, como o uso de traelos por forros nos seus vestidos só os gobernadores e persoas de representación, deu tamén motivo a algúns para ter os armiños por símbolo de dignidade.
Brasonando un escudo, dise en heráldica trae de armiños e na diferenza de ser un escudo grande ou pequeno, ponse sete, once e até dezaseis, formándose da magnitude que parece cómoda e non sendo necesario contar as manchas, como fan algúns heraldos. Basta dicir simplemente mosqueado de tantas pezas cando non chega o seu número a sete e uns fano dunha maneira e outros doutra, no que non hai reparo.
Armodafinil

O Armodafinil (de nome comercial Nuvigil®) é unha droga producida pola compañía farmacéutica Cephalon Inc. Trátase dun novo fármaco, aínda en proceso de aprobación, que é r-enantiómero do modafinilo, polo que se espera que actuará de forma similar, cos mesmos efectos, pero cunha duración máis ampla co modafinilo Cando sexa arprobado, seguramente clasificarase na listaxe IV de substancias controladas.
Armol

O armol (Atriplex hortensis) é unha planta herbácea anual da familia das amaranthaceas, as súas follas son triangulares e engurradas, medra en chans ricos e húmidos. Ten un alto contido en vitamina C e pódese consumir crúa ou cocida.
Armorial Wernigerode

O armorial Wernigerode, tamén coñecido como armorial Schaffhausen, en alemán Wernigeroder Wappenbuch ou Schaffhausensches Wappenbuch, é un armorial realizado entre 1486 e 1492 no sur de Alemaña, posibelmente preto de Nördlingen. É considerado un dos armoriais mellor conservados do século XV. Está depositado na Biblioteca Estatal de Baviera. Historia e características
Orixinalmente consistía en dous volumes, o segundo dos cales se perdeu. Existe, ademais, un terceiro volume co rexistro de nomes dos primeiros dous volumes, o cal se acha na Biblioteca Universitaria e Estatal de Halle so o nome de Fürstlich Stolberg-Wernigeroder Depositum (sinatura Halle, UuLB: Zi 33).
O armorial estivo antigamente en posesión da familia Schaffhauser de Schaffhausen, Ehingen am Ries (Suabia), preto de Nördlingen, e posteriormente conservouse na biblioteca Stolberg de Wernigerode (sinatura Zi 33). Após a disolución desta biblioteca en 1927/8, a obra pasou ás mans privadas do artista heráldico Otto Hupp en 1931. Coa súa morte en 1949, a Biblioteca Estatal de Baviera finalmente adquiriu o primeiro volume ese mesmo ano.
Este volume contén unha compilación uniformemente realizada e debuxada de case 1870 escudos de armas, fundamentalmente familiares mais tamén de cidades e estados do Sacro Imperio Romano-Xermánico, así como de países europeos e orientais. O segundo volume, pola súa banda, contiña 1352 escudos. O libro é un testemuño importante do período de transición entre as convencións de heráldica medievais e as clásicas, tal como se pode ver nas armas papais, as cales amosan as chaves de san Pedro cruzadas por detrás do escudo, unha moda que os propios papas foron adoptando ós poucos durante o século XVI; devaditas chaves eran, pola contra, empregadas sobre o escudo desde arredor de 1420.
Armorial de Zúric

O armorial de Zürich (alemán: Zürcher Wappenrolle) é un armorial realizado contra 1340 presumibelmente no que hoxe é o leste de Suíza, dentro ou preto do actual cantón de Sankt Gallen. Consérvase no Museo Nacional Suízo de Zürich. Historia e características
O documento foi propiedade do naturalista e historiador zuriqués Johann Jakob Scheuchzer (1672-1733). A súa historia previa é descoñecida. Foi entregado á biblioteca da cidade de Zürich polo sobriño de Scheuchzer en 1750. En 1860, a Antiquarische Gesellschaft de Zürich e o heraldista Heinrich Runge publicaron unha edición facsimilar.
O armorial de Zürich é unha das coleccións de armas sobreviventes máis antigas e importantes da máis baixa nobreza do Sacro Imperio Romano Xermánico. Céntrase xeograficamente na máis grande Suabia, incluíndo a área do lago Constanza, a Suíza xermanófona, Alsacia e Baden.
Consistía en catro tiras de pergamiño, cada unha dun largo de 12, 5 cm e unha lonxitude combinada de catro metros. Unha das catro partes perdeuse; nas tres tiras de pergamiño sobreviventes represéntanse, pintados por ámbalas caras, un total de 450 escudos de armas e 28 bandeiras de bispados e mosteiros alemáns. Cada escudo leva unha cimeira que adoita repetir o motivo do escudo, característica propia da heráldica alemá. Os outros 109 escudos representados na parte perdida sobreviven en copias do orixinal, incluída unha na biblioteca dos condes de Königsegg-Aulendorf en Aulendorf e outra realizada por Hans Conrad Bernhauser (1698-1761) e conservada na Biblioteca Central de Zürich.
Armorial do heraldo Vermandois

O armorial do heraldo Vermandois (francés: Armorial du Héraut Vermandois) é un armorial francés do século XIII, compilado entre 1285 e 1300. Características
Malia o orixinal se perder, consérvase na Biblioteca nacional de Francia unha copia titulada Traité du comportement des armes que foi realizada antes do pasamento de Carlos VII de Francia en 1461. Existen, ademais, outras copias posteriores.
O manuscrito contén 1076 brasóns que se distribúen do seguinte xeito:
Armée Révolutionnaire Bretonne

O Exército Revolucionario Bretón (en francés Armee Revolutionaire Bretonne, ARB) é unha organización armada ilegal que forma parte do movemento nacionalista bretón. A orixe das súas reivindicacións radica en que a Bretaña (Breizh) foi unida a Francia no 1524 e en que o pobo bretón ten a súa propia cultura, incluíndo a lingua bretoa, unha lingua de orixe celta.
Armórica (continente)

O antigo (micro)continente de Armórica ou terreo Armoricano, ou ensamblaxe do terreo Armoricano ou microplaca de Armórica foi un mirocontinente ou grupo de fragmentos continentais que se separaron derivando desde Gondwana da que antes formaban parte, ao final do Silúrico e acabaron colisionando con Laurusia ao final do Carbonífero durante a oroxenia varisca ou herciniana. O nome tomouse de Armórica, o nome galo dunha gran parte do noroeste do que hoxe é Francia, que incluía a Bretaña, xa que esta zona se corresponde coa actual localización das unidades rochosas que forman a principal parte deste antigo microcontinente. Extensión
As principais zonas expostas do terreo Armoricano encóntranse na Bretaña francesa, illas do Canal e partes de Normandía Superior, formando o Macizo Armoricano. Outros fragmentos que se cre que orixinalmente formaban parte da ensamblaxe de terreos de Armórica son as unidades rochosas que forman a parte occidental da Península Ibérica (o chamado Macizo Ibérico), os Vosgos, a Selva Negra, e o Macizo Bohemio. Historia
Todos os fragmentos que constituían o microcontinente ou terreo de Armórica pénsase que formaban parte orixinalmente da marxe norte de Gondwana. A deriva iniciouse no Cámbrico e seguiu ata o Ordovícico aínda que Armórica seguía estando aínda bastante próxima a Gondwana como para ser afectada pola glaciación Andina-Sahariana durante o Ordovícico tardío. A completa separación de Gondwana, a través do océano Paleotetis en desenvolvemento, crese que ocorreu ao final do Silúrico. Daquela Armórica estaba separada de Laurusia polo océano Reico. Un posible modelo inclúe Aemórica como parte dun superterreo chamado Hun, mentres que outros modelos móstranos movéndose por separado. O océano Reico pechouse durante o Devoniano e Carbonífero temperán, xa que a súa codia oceánica foi subducida. A oroxenia varisca ou herciniana marca o peche final do océano Reico a medida que os distintos fragmentos continentais, incluíndo Armórica, colisionaron con Laurusia ao final do Carbonífero.
Arnarulunnguaq

Arnarulunnguaq, nada en Qaanaaq en 1896 e finada o 3 de outubro de 1933, foi unha exploradora groenlandesa. Traxectoria
Arnarulunnguaq, que significa "pequena muller", naceu en Qaanaaq, unha pequena comunidade inuit de Thule, e era filla de Uumaaq, un cazador groenlandés. Quedou orfa de pai desde os sete anos e era tradición que cando unha muller quedaba viúva con fillos matase o máis pequeno para axudar a que sobrevivisen o resto, pero ela librouse polos choros do seu irmán Ajako, polo que súa nai deixou que vivise. Tivo unha infancia difícil na que tivo que axudar á familia.
En agosto de 1921, Arnarulunnguaq e o seu home uníronse a quinta expedición Thule (viaxes de exploración) que realizaba o explorador dinamarqués Knud Rasmussen. Cando estaban en Nuuk, pouco antes de principiar a expedición, morreron o seu home e un irmán por mor da pneumonía, unha enfermidade que traían consigo os europeos. Daquela, Rasmussen pediulle a Arnarulunnguaq que regresase cos seus pero ela non considerou esa posibilidade e respostoulle: "Antes eras ti quen me necesitaba, agora son eu quen te necesita", continuando coa expedición.
Cando, en 1923, rematou a primeira parte da expedición chegando á Baía de Hudson, a maior partes dos expedicionarios regresaron ás súas casas, mais Rasmussen, Arnarulunnguaq e o seu curmán Qaavigarsuaq Miteq decidiron continuar, cunha zorra de cans, a través do Paso do Noroeste até o estreito de Bering, o 31 de agosto de 1924 na que se converteu na máis longa travesía con cans de toda a historia e con só tres superviventes. En varias ocasións, Rasmussen valorou a achega fundamental de Arnarulunnguaq durante os 18. 000 km da expedición en zorra máis longa da historia, pois dominaba a zorra, era unha experta cociñeira en condicións extremas e sabía erguer iglús e secar as peles coas que se vestían. Durante a expedición, conseguiron visitar todos os grupos inuit no norte do Canadá, moitos en Alasca e, finalmente, e de xeito simbólico, aos grupos da península de Tjukotka, na Unión Soviética.
De Alasca foron ata Washington onde foi recibida cos outros dous membros da expedición polo presidente Calvin Coolidge e partiu rumbo a Dinamarca, onde chegaron a finais de 1924. En Copenhague, enfermou de tuberculose e foi hospitalizada pero non se repuxo de todo e non puido volver a Thule ata o verán de 1925. Alí volveu casar con Karl Peary, un fillo do explorador estadounidense e morreu o 2 de outubro de 1933. Recoñecementos
Cando estaba no hospital, nunha visita de Rasmussen, este deulle a Medalla de Prata ao Mérito, que aceptou con dificultades a pesar dos seus merecementos.
Arne Tiselius

Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, nado o 10 de agosto de 1902 en Estocolmo (Suecia) e finado o 29 de outubro de 1971 en Uppsala (Suecia), foi un bioquímico sueco galardoado co Premio Nobel de Química no ano 1948. Traxectoria
Naceu o 10 de agosto de 1902 na cidade de Estocolmo. Logo da morte do seu pai trasladouse á beira da súa familia a Gotemburgo, onde ingresou na escola, e logo da súa gradación no "Realgymnasium" en 1921 estudou química na Universidade de Uppsala. Posteriormente pasou a ser asistente de investigación no laboratorio de Theodor Svedberg en 1925 e doutorouse en 1930 sobre o método da fase móbil no seu estudo de electroforesis aplicada a proteínas, para o que utilizou un aparello coñecido como tubo de Tiselius. A partir daquel ano iniciou a súa tarefa docente na Universidade de Uppsala, onde foi nomeado catedrático de química en 1938 e director do Instituto de Bioquímica en 1946.
Tiselius morreu o 29 de outubro de 1971 na cidade de Uppsala. Investigación científica
Iniciou a súa investigación ao redor dos procesos de difusión e adsorción, que continuou durante a visita dun ano ao laboratorio de Hugh Stott Taylor na Universidade de Princeton, coa axuda dunha bolsa da fundación Rockefeller, onde conseguiu desenvolver o plasma sanguíneo sintético. Ao seu retorno a Uppsala renovou o seu interese nas proteínas, e interesouse no uso de métodos físicos nos problemas bioquímicos, o cal conduciulle a desenvolver un método mellorado de análise electroforética que foi mellorando nos anos posteriores.
En 1948 foi galardoado co Premio Nobel de Química polos seus traballos sobre a natureza do plasma sanguíneo.
Tiselius tomou parte activa na reorganización da investigación científica en Suecia nos anos posteriores á segunda guerra mundial, e foi presidente da Unión Internacional de Química Pura e Aplicada entre 1951 e 1955, vicepresidente da Fundación Nobel en 1947 e posteriormente presidente desta en 1960. Recoñecementos
En honra súa nomeouse o cráter Tiselius sobre a superficie da Lúa.
Arnica

Arnica é un xénero de plantas perennes e herbáceas da familia Asteraceae. O nome do xénero, Arnica pode derivar do grego arni, "año", en referencia ás súas follas suave e peludas.
Esta planta circumboreal e de montaña é común nas rexións temperadas de América do Norte occidental, con alugunhas especies nativas na rexión ártica de Eurasia e América do Norte.
Arno Allan Penzias

Arno Allan Penzias, nado en Múnic (Alemaña) o 26 de abril de 1933 e finado o 22 de xaneiro de 2024, foi un astrónomo e físico norteamericano, de orixe alemá, galardoado co Premio Nobel de Física do ano 1978. Traxectoria
Aos seis anos abandonou Alemaña mediante o Kindertransport, transporte establecido polo Reino Unido para evacuar os nenos xudeus durante o réxime nazi. Ao chegaren tamén os pais abandonaron xuntos o Reino Unido e establecéronse coa familia en Nova York en 1940.
No ano 1946 conseguiu a cidadanía norteamericana, estudou física na Universidade de Columbia e en 1962 doutorouse nesta mesma universidade. Investigacións científicas
Iniciou a súa investigación científica nos Laboratorios Bell de Nova Jersey, xunto a Robert Woodrow Wilson, realizando melloras de funcionamento sobre as antenas convencionais. En 1964 de forma accidental atoparon unha fonte de ruído na atmosfera que non podían explicar. Tras afinar a recepción da antena, o ruído foi finalmente identificado como unha radiación cósmica de fondo de microondas ou CMB. Este achado foi unha confirmación inicial da Teoría do big-bang exposta por George Gamow.
En 1978 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Robert Woodrow Wilson, polo seu descubrimento da Radiación cósmica de fondo. O premio foi compartido con Petr Kapitsa, aínda cando este por un traballo diferente.
Arno Ludwig

Arno Ludwig, nado en Karlstadt en 1961, é un artista gráfico alemán coñecido por ser o autor dos anversos nacionais da segunda serie circulante de moedas do euro de San Marino. Traxectoria
Arno Ludwig foi escollido polo Ufficio Filatelico e Numismatico de San Marino como autor do deseño dos anversos da segunda serie de moedas do euro de San Marino, coa excepción da moeda dun céntimo, que foi deseñada por Antonella Napolione. Estas moedas comezaron a cuñarse no Istitutio Poligrafico e Zecca dello Stato, de Roma, a partir do ano 2017.
Nas súas creacións, Arno Ludwig utiliza, a modo de sinatura, as súas inciais AL.
Arnold Schönberg

Arnold Schönberg ou Arnold Schoenberg, nado en Viena o 13 de setembro de 1874 e finado nos Ánxeles (California) o 13 de xullo de 1951, foi un compositor, teórico musical e pintor austríaco de orixe xudía.
É recoñecido como un dos primeiros compositores en adentrarse na composición atonal, e especialmente pola creación da técnica do dodecafonismo baseada en series de doce notas, abrindo a porta ao posterior desenvolvemento do serialismo da segunda metade do século XX. Ademais foi fundador da Segunda Escola de Viena. Traxectoria
Arnold Schönberg foi fillo de Samuel Schönberg (1838-1889), un zapateiro natural de Hungría, e de Pauline Nachod (1848-1921), quen creceu en Praga. A súa carreira musical comezou precozmente: aos nove anos xa era violinista e compositor autodidacta. Tras a morte do seu pai, en 1889, viuse obrigado a cuidar do benestar da súa familia e comezou a traballar como aprendiz de empregado no banco Wiener Privatbank Werner & Co. Durante estes anos, só podía satisfacer a súa paixón pola música mirando de lonxe os concertos ao aire libre realizados en parques como o Augarten ou o Wiener Prater. Investía parte das súas ganancias en numerosas funcións de ópera e, de entre todas, prefería sempre as de Richard Wagner.
Arnold Sommerfeld

Arnold Sommerfeld, nado en Königsberg o 5 de decembro de 1868 e finado en Múnic o 26 de abril de 1951, foi un físico alemán que introduciu a constante da estrutura fina en 1919. Ademais das súas achegas como científico nos campos da física atómica e da física cuántica, é salientable o seu labor como docente, sendo director de teses de doutoramento de numerosos futuros gañadores do premio Nobel tanto en física como en química. Traxectoria
Arnold Sommerfield naceu en Königsberg, onde estudou matemáticas. En 1891 cambiouse á Universidade de Gotinga, universidade na que obtivo unha cátedra en 1896. Dende 1897 exerceu como profesor da universidade Clausthal-Zellerfeld, e en 1900 como profesor de enxeñaría técnica na universidade de Aquisgrán, onde desenvolveu a súa teoría da lubricación hidrodinámica.
O primeiro traballo de Sommerfeld baixo a supervisión de Klein foi un impresionante artigo sobre a teoría matemática da difracción, que incluía unha importante parte teórica sobre as ecuacións diferenciais. Outros traballos importantes trataron sobre o estudo da propagación das ondas electromagnéticas en cables e sobre o estudo do campo producido por un electrón en movemento.
En 1921 visitou Madrid, e sendo sabedor dos descubrimentos de Miguel Catalán, interesouse por coñecelo persoalmente. Na primeira entrevista, Catalán non tivo ningún reparo en facerlle entrega dunha copia do seu traballo sobre o manganeso, antes de publicalo.
En 1927 Sommerfield aplicou as estatísticas de Fermi-Dirac ao modelo de Drude dos electróns nos metais. A nova teoría resolvía moitos dos problemas, predicindo as propiedades térmicas dos metais.
Entre os seus alumnos de doutoramento figuraron destacados científicos, como Peter Debye (en 1908), Paul Ewald (en 1912), Wolfgang Pauli (en 1921), Werner Heisenberg (en 1923), ou Hans Bethe (en 1928). En total, supervisou preto de trinta teses de doutoramento durante os seus anos na Universidade de Múnic. <
Sommerfeld morreu en 1951 en Múnic por mor das feridas dun accidente de tráfico mentres paseaba co seu neto. Eponimia
Ademais dos distintos conceptos científicos que levan o seu nome, bautizáronse na súa memoria o cráter lunar Sommerfeld e o asteroide (32809) Sommerfeld.
Arnolfo di Cambio

Arnolfo di Cambio, tamén coñecido como Arnolfo di Lapo, nado en 1245 e finado en 1310, foi un arquitecto e escultor florentino. Traxectoria
O seu traballo arquitectónico inclúe o deseño do Santa Maria del Fiore (1294), a igrexa da Santa Croce de Florence e a catedral de Orvieto. Entre as súas esculturas están o Monumento ao Cardeal Annibaldi (1276), a estatua de Robert Anjou (1277) e a tumba do Cardeal de Braye en San Domenico (Orvieto, 1282)
Arnuwandas I

Arnuwandas I foi un rei dos hititas (Reino Novo) -1400–-1360.
Arnuwandas III

Arnuwandas III (rei hitita sobre -1210 - -1200), foi fillo de Tudhaliyas IV. Levaba o título de Labarnas, Gran Rei, e Sol meu. Traxectoria
Supúñaselle un reinado curto pola falta de restos, pero nos últimos anos apareceron gran número de selos que poderían indicar que reinou máis tempo do antes suposto.
Do seu reinado sábese que Ibiranu de Ugarit sucedeu a Ammistamru II. Probabelmente foi Arnuwandas quen escribiu ao novo rei e lembroulle que era a súa obriga de vasalo presentarse ao rei ou polo menos enviar un embaixador.
Sucedeuno o seu fillo Suppiluliumas II.
Aroldo

Aroldo é unha ópera en catro actos con música de Giuseppe Verdi e libreto en italiano de Francesco Maria Piave, baseado e adaptado a partir da súa anterior colaboración de 1850, Stiffelio. Foi estreada no Teatro Nuovo Comunale de Rímini o 16 de agosto de 1857 baixo a dirección de Angelo Mariani.
Aromaterapia

A aromaterapia (etimoloxía: latín « aroma », grego « ἄρωμα - arôma »
aroma; grego « θεραπεία - therapeia »
cura, coidado) é a utilización con fins terapéuticos ou de curación de extractos aromáticos de plantas (esencias e aceites esenciais). Non debe confundirse coa fitoterapia, que utiliza a totalidade dos elementos extraídos das plantas terapéuticas.
O termo foi utilizado desta xeira polo alquimista francés René Maurice Gattefossé no 1935. A aromaterapia é unha pseudociencia. Historia
Xeralmente as plantas constituíron a base da farmacopea das antigas civilizacións.
Na historia da medicina moderna, polo menos ata o século XVI, a aromaterapia confundíase coa fitoterapia.
No século X o médico alquimista persiano Jabir Ibn Hayyan inventou o alambique, grazas ó cal se melloraron os procesos de extracción de diferentes substancias das plantas, e a farmacopea foi quen de utilizalo sobre todo á partir do século XVI. Utilización
No panoplia de técnicas dun naturoterapeuta, ou médico naturista, a aromaterapia practícase arestora en combinación coa fitoterapia, por iso o termo "fito-aromaterapia" vén sendo utilizado polos especialistas naturalistas. O termo aromaterapia engloba prácticas medicinais e terapéuticas moi variadas. Os aceites esenciais, por exemplo, pódense utilizar en untos ou ungüentos (disolución do aceite esencial da planta nun aceite vexetal neutro), en cremas ou locións, que sería unha emulsión de aceite en auga. A súa aplicación é externa e abrangue, en primeiro lugar, a epiderme. Ademais da aplicación cutánea, a dispersión no mel, nun aceite de uso alimentario ou simplemente aplicando algunha gota de aceite esencial encol dun azucre, permite aproveitar as moléculas activas nos aceites esenciais de xeito oral. Existen ademais cápsulas que permiten a vía oral. Os aerosois que resultan da dispersión no aire polo efecto da nebulización dos aceites esenciais son raramente utilizados, mais a dispersión pode ser obtida eficazmente grazas á utilización de difusores especiais que nebulizan os aceites nun procedemento frío que garante a conservación da esencia dispersada nunha habitación. O emprego de supositorios pode resultar moi útil en certos procesos terapéuticos.
Aron Borisovič Dolgopol'skij

Aharon Dolgopolsky (en hebreo אהרון דולגופולסקי, en cirílico Арон Борисович Долгопольский), nado en Moscova en 1930 e finado en Haifa o 20 de xullo de 2012, dunha familia de orixe hebrea, foi un lingüista especializado en lingüística comparada e un dos modernos fundadores da nostratística. Traxectoria
Topou coa teoría nostrática, había tempo esquecida, entre 1960 e 1970, case ó mesmo tempo que Vladislav Illich-Svitych, se ben cada un o fixo polo seu lado. Con este, foi o primeiro en emprender unha comparación multilateral das linguas fillas do nostrático.
Tras ensinar nostrático na Universidade de Moscova durante oito anos, Dolgopolsky marchou a Israel en 1976, e traballou na Universidade de Haifa. Obras
1964 A Long-Range Comparison of Some Languages of Northern Eurasia. Nauka, Moscova.
1984 On Personal Pronouns in the Nostratic Languages. Braunmüller, Viena.
1986 A Probabilistic Hypothesis Concerning the Oldest Relationships among the Language Families in Northern Eurasia. Karoma, Ann Arbor (Mich).
1987 Cultural Contact of Proto-Indo-European and Proto-Indo-Iranian with Neighbouring Languages. Folia Linguista Historica.
1988 The Indo-European Homeland and Lexical Contacts of Proto-Indo-European with Other Languages. Mediterranean Language Review.
1989 Problems of Nostratic Comparative Phonology. Brockmeyer, Bochum.
1992 The Nostratic Vowels in Indo-European. Brockmeyer, Bochum. (en ruso xa en 1976. )
1998 The Nostratic Macrofamily and Linguistic Palaeontology. McDonald Institute for Archaeological Research, Oxford - Oakville 1998.
Arqueamebas

As arqueamebas (Archamoebae) é un grupo de microorgnismos ameboides pertencentes aos Amoebozoa que se caracteriza pola ausencia de mitocondrias. Dous dos xéneros, Entamoeba e Endolimax son parasitos ou comensais internos dos animais. Algunhas especies son patóxenas para os seres humanos, causando doenzas tales como a disentería amebiana. Os outros xéneros de archamoebae viven en hábitats de auga doce e son infrecuentes entre as amebas polos flaxelos que posúen. A maioría teñen un só núcleo e un flaxelo, mais a ameba xigante Pelomyxa é multinucleada e multiflaxelada.
As primeiras árbores moleculares baseadas no ARNr estableceron que os xéneros parasitos ou comensais (entamébidos) e os xéneros flaxelados (pelobiontes) se clasificasen en grupos separados que diverxiron doutros Eukarya moi cedo, o que suxire que a ausencia de mitocondrias era unha característica primitiva. A ausencia de aparato de Golgi en Pelomyxa tamén se considerou un caráctrer primitivo, o que a separaría de Entamoeba, que ten aparato de Golgi.
O nome de Archamoebae, do grego αρχη, primeiro, fai referencia a esta suposta antigüidade. Porén, estudos baseados noutros xenes demostraron que esta colocación é un artefacto da análise filoxenética (que se denomina atracción das ramas longas). Agora considérase que Archamoebae é un grupo de Amoebozoa relacionado con Myxomycota, cuxos membros perderon as mitocondrias. Tamén parece que os pelobiontes e os entamébidos non son grupos separados, é dicir, que Entamoeba e Endolimax se desenvolveron a partir dun devanceiro común de vida libre.
Arquelao (xeógrafo)

Arquelao (en latín: Archelaus, en grego antigo: Ἀρχέλαος) foi un xeógrafo grego que escribiu unha obra na que describía todos os países que Alexandre o Grande atravesara, segundo Dióxenes Laercio. Traxectoria
Suponse que era contemporáneo de Alexandre e que o tería acompañado nas súas expedicións, pero a obra perdeuse e non se pode dicir nada con certeza. Tampouco se sabe se é o mesmo Arquelao de quen Valerio Harpócrates cita unha obra sobre Eubea. Plutarco e Estobeo tamén citan un libro sobre ríos e pedras dun certo Arquelao, quizais este.
Arqueocetos

A dos arqueocetos (Archaeoceti) é unha suborde (parafilética) de mamíferos cetáceos da que evolucionaron os cetáceos modernos (ou neocetos).
Os membros máis antigos deste grupo, como Pakicetus, tiñan catro patas e eran animais terrestres. Orixe e características
Baseándose en características dos dentes, creuse que os arqueocetos evolucionaron a partir dos Mesonychia (orde extinguida de mamíferos ungulados carnívoros). Porén, estudos recentes baseados en datos moleculares e morfoloxía non dental mostraron que as primeiras baleas evolucionaron probabelmente a partir dos artiodáctilos (talvez teñan un afastado antepasado común coa familia dos hipopotámidos, que inclúe os actuais hipopótamos).
Os antepasados dos arqueocetos probabelmente diverxeron dos artiodáctilos a fináis do cretáceo ou principios do paleoceno.
A maioría dos arqueocetos tiñan patas posteriores, a diferenza dos cetáceos actuais. Os primeiros arqueocetos foron seguramente animais completamente terrestres. Ao longo do eoceno foron facéndose menos terrestres e máis acuáticos e, ao final de dito período os últimos arqueocetos (basilosáuridos) deron orixe aos cetáceos modernos.
Os arqueocetos sobreviviron á extinción masiva do eoceno-oligoceno, pero sufriron unha gran perda de xéneros.
No oligoceno eran, pois, menos abundantes que no eoceno; os últimos arqueocetos (Basilosauridae) se extinguiron no mioceno, seguramente pola competencia cos odontocetos e as novas especies de tiburóns que apareceron nesta época, como o Megalodon. Outra explicación para a súa extinción podería acharse no cambio climático ocirrido durante o mioceno, cando os océanos arrefriaron notabelmente. Talvez foi unha combinación dos dous factores (competencia e clima) o que levou á extinción aos arqueocetos. Taxonomía
Descrición
A suborde foi descrita en 1883 polo zoólogo británico, especializado en anatomía comparada, William Henry Flower.
Etimoloxía
o nome científico Archaeoceti está formado polos elementos do latín científico Archaeo-, tirado do grego antigo ἀρχαῖος archĩos, 'antigo', e -ceti, do latín cetus, 'grande animal mariño', que á súa vez deriva do grego antigo κήτος kḗtos, 'monstro mariño'.
Clasificación
Os arqueocetos inclúen as seguintes familias: Suborde Archaeoceti Familia Pakicetidae
Familia Ambulocetidae
Familia Remingtonocetidae
Familia Protocetidae
Familia Basilosauridae
Arqueoloxía

A arqueoloxía é a ciencia que estuda as artes, monumentos e obxectos da antigüidade, especialmente a través dos seus restos. O nome ven do grego ἀρχαιολογία (transliteración: archaios), "vello" ou "antigo", e logos, "ciencia", "saber". A arqueoloxía é unha disciplina dedicada ó estudo de culturas humanas pasadas. A maioría dos primeiros arqueólogos, que aplicaron a orixe da súa disciplina ós estudos dos anticuarios, definiron a arqueoloxía como o "estudo sistemático dos restos materiais da vida humana xa desaparecida"; outros arqueólogos fixeron énfase en aspectos psicolóxico-condutistas e definiron a arqueoloxía como "a reconstrución da vida dos pobos antigos". Nalgúns países a arqueoloxía ten sido considerada sempre como unha disciplina pertencente á antropoloxía; mentres que esta se centraba no estudo das culturas humanas, a arqueoloxía dedicábase ó estudo das manifestacións materiais destas. Deste xeito, en tanto que as antigas xeracións de arqueólogos estudaban un antigo instrumento de cerámica como un elemento cronolóxico que axudaría a poñerlle unha data á cultura que era obxecto de estudo, ou sinxelamente como un obxecto cun certo valor estético, os antropólogos verían o mesmo obxecto como un instrumento que lles serviría para comprender o pensamento, os valores e a cultura de quen o fabricou.
A investigación arqueolóxica estivo relacionada fundamentalmente á idade de pedra e á antigüidade; non obstante, durante as últimas décadas a metodoloxía arqueolóxica aplicouse a etapas máis recentes, como a Idade Media ou ó período industrial. Os arqueólogos dedican ocasionalmente a súa atención a materiais actuais, investigan residuos urbanos, o que se coñece como arqueoloxía industrial.
Sendo a un tempo tanto humanística como científica, a arqueoloxía é unha disciplina académica realmente interdisciplinar. Entre as técnicas analíticas empregadas destacan aquelas que buscan datar os restos do pasado, como a datación por Carbono-14 ou a datación por termoluminiscencia.
Arqueoloxía submarina

A arqueoloxía submarina é o estudo da vida, comportamentos e culturas humanas no pasado usando os restos físicos atopados en auga salgada ou doce ou aterrados baixo o sedimento submarino. É a miúdo considerada unha rama da arqueoloxía marítima.
As localizacións de arqueoloxía submarina consisten en naufraxios (de barcos ou avións), restos de estruturas creadas na auga (coma pontes ou portos) ou sitios onde a xente viviu en terra no pasado que foron logo asolagados por auga debido a un aumento do nivel do mar ou outros fenómenos.
Arqueoloxía xenética

A arqueoloxía xenética é como se denomina en bioloxía a aplicación á paleontoloxía das técnicas da bioloxía molecular, especialmente da reacción en cadea da polimerase, o que permite reconstruír parentescos entre individuos da mesma ou diferentes especies, así como recuperar secuencias de nucleótidos de organismos hoxe extinguidos. Aplicación á paleoantropoloxía
A recuperación de moléculas de ADN mitocondrial (ADNmt) de mostras esqueléticas de diversa antigüidade permite estudar a variabilidade xenética dos grupos humanos do pasado. A análise do ADNmt en tecidos antigos presenta unha vantaxe fundamental fronte ao nuclear, debido ao seu alto número de copias por célula.
Os principais problemas metodolóxicos descritos neste tipo de análises puideron resolverse naqueles casos en que as mostras presentaban boas condicións de preservación. Estes foron fundamentalmente: Inhibición da amplificación.
Autenticación dos resultados, e
Detección e eliminación da contaminación.
A variabilidade no éxito da amplificación entre individuos dun mesmo asentamento arqueolóxico, indica que as condicións individuais de cada inhumación son máis importantes que a antigüidade. Por outro lado, as pezas dentarias demostraron ser o material máis adecuado para o estudo do ADNmt antigo.
A interpretación dos datos a nivel de poboación só é posíbel naqueles asentamentos que presentan un amplo número de individuos, dado o relativamente baixo rendemento da metodoloxía.
Arquetipo

Un arquetipo é un modelo ou exemplo de ideas ou coñecemento do cal se derivan outros tantos para modelar os pensamentos e actitudes propias de cada individuo, de cada conxunto, de cada sociedade, mesmo de cada sistema.
Un sistema de palabras, de ideas, de ideais ou pensamentos, segue unha conduta regular, envolveito no seu propio paradigma; mesmo se usan arquetipos para modelar o seu propio camiño, para abrirse campo nun medio de ideas abstractas e pouco comprensíbeis ou mesmo inintelixíbeis, soamente guiados polos seus propios pensamentos e crenzas.
Trátase dun termo xa empregado por filósofos neoplatónicos, como Plotino, para designar as ideas como modelos de todas as cousas existentes, segundo a concepción do propio Platón. Nas filosofias teístas o termo indica as ideas presentes na mente de Deus. Pola confluencia entre neoplatonismo e cristianismo, o termo arquetipo chegou até a filosofía cristiá.
Arquifonema

Un arquifonema é o conxunto de trazos comúns a dous fonemas dunha oposición que se neutraliza nun determinado contexto
En fonoloxía a neutralización consiste na eliminación da oposición (diferenza) entre dous fonemas nun determinado contexto, de maneira que foneticamente soen igual, aínda que se trate da realización de dous fonemas distintos. É un termo introducido por Trubetzkoy
Un dos exemplos máis evidentes de arquifonema na lingua galega dáse no sistema vocálico átono. O galego posúe sete vogais en posición tónica: /i/: fonema vocálico anterior pechado
/e/: fonema vocálico anterior semipechado
/ɛ/: fonema vocálico anterior semiaberto
/a/: fonema vocálico medio aberto
/ɔ/: fonema vocálico posterior semiaberto
/o/: fonema vocálico posterior semipechado
/u/: fonema vocálico posterior pechado.
mais en posición átona postónica este sistema redúcese a cinco vogais porque se neutraliza a oposición que hai entre /e/ e /ɛ/ e entre /ɔ/ e /o/ /i/: fonema vocálico anterior pechado
/E/: arquifonema vocálico anterior de abertura media
/a/: fonema vocálico medio aberto
/O/: arquifonema vocálico posterior de abertura media
/u/: fonema vocálico posterior pechado.
"Neutralizarse a oposición" significa que o emprego dun son, por exemplo [o] ou [ɔ], non provoca nunca variación no significado nun contexto determinado, mentres que noutro contexto, neste caso en posición átona, si o provoca: oso / óso, pola / póla. Arquifonemas da lingua galega
Obsérvese que os arquifonemas se escriben con maiúscula /E/
/O/
/R/
Arquipélago das illas do Canal

Non confundir coas Illas do Canal (ou Illas Anglo-normandas). O arquipélago das illas do Canal, ou arquipélago do Norte, ou illas do Canal (en inglés, Channel Islands of California) é un conxunto de illas situadas fronte á costa de California. De facto son parte do estado de California, nos Estados Unidos desde 1852. Está formado por oito illas —San Miguel, Santa Rosa, Santa Cruz, Anacapa, Santa Bárbara, San Clemente, San Nicolás e Santa Catalina—, dous illotes —Prince e Sutil—, ademais de numerosos farallóns que se estienden ao longo da costa, desde San Diego até San Francisco. As illas setentrionais do grupo están separadas do continente polo canal de Santa Bárbara, e as meridionais polo canal de San Pedro.
As illas encóntranse baixo a soberanía dos Estados Unidos de América desde 1852, pero grupos non oficiais mexicanos reclámanas para o seu país, pero non así o goberno de México, que non efectuou reclamación ningunha sobre elas. En 1972, os Brown Berets ou "Boinas cafés", un grupo de activistas latinos, chicanos e mexicanos residentes tomaron a illa Santa Catalina, invocando o Tratado de Guadalupe-Hidalgo, o cal non fai mención ningunha sobre as illas.
Desde 1980, cinco das illas integran o Parque Nacional Illas del Canal (Channel Islands National Park): San Miguel, Santa Rosa, Santa Cruz, Anacapa e Santa Bárbara.
Arquisemema

Ó conxunto de semas comúns ós sememas dun campo semántico chámase arquisemema.
Se o semantema é o conxunto dos semas específicos dun lexema ó comparalo con outro lexema que pertence ó mesmo campo semántico có primeiro, o arquisemema é o conxunto dos semas comúns a tódolos lexemas dun campo semántico.
Exemplo: Pensemos un campo semántico formado por tres lexemas: parede, muro e tabique.
Consideremos que os semas que presentan estes lexemas son
parede: obra, vertical, delgado
muro: obra, vertical, groso
tabique: obra, vertical, interior
Delgado sería o semantema de parede. Obra e vertical conformarían o arquisemema, pois sería común a todo o campo semántico
Arquitas de Tarento

Arquitas de Tarento (en grego antigo: Ἀρχύτας ὁ Ταραντίνος), nado en Tarento arredor de 430 a. C. e finado en 360 a. C. foi un filósofo, matemático, astrónomo, estadista e xeneral contemporáneo de Platón. Traxectoria
Arquitas naceu en Tarento (Magna Grecia, hoxe Italia) entre os anos 435 e 410 a. C. Fillo de Hestieo, segundo Aristóxenes, ou de Mneságoras, segundo Dióxenes Laercio. Foi comandante en tres guerras, e strategos de Tarento durante sete anos, o que indica o seu prestixio social xa que a lei prohibía a reelección máis dun ano. Conduciu unha reforma política en Tarento mediante a que chegou a ser a cidade máis rica e poboada da Magna Grecia. A través da construción de memoriais, templos e outros edificios deulle lustre á cidade. Axudou a dar novos impulsos ao comercio ao buscar asociacións con Istria, Grecia e África.
Arquitas de Tarento pertenceu aos Pitagóricos, alumno da escola de Filolao. Foi amigo de Platón, ao que coñeceu durante a primeira viaxe que este realizou ao sur de Italia e a Sicilia en 388 e 387 a. C. , tras a morte de Sócrates. Na súa Carta Sétima, Platón asegura que Arquitas tratou de rescatalo nas súas dificultades con Dionisio II de Siracusa mediante unha carta de recomendación e enviando un barco a Sicilia en 361 a. C. Para algúns autores foi o mestre pitagórico de Platón e para outros o seu discípulo.
Ensinou matemáticas a Eudoxo de Cnido, sendo á súa vez mestre de Menecmo. Foi a primeira persoa en lograr unha boa aproximación ao problema da duplicación do cubo, e un dos primeiros que, tras Pitágoras, traballou no coñecemento conxunto da Aritmética, Xeometría, Astronomía e Música, o Cuadrivio, así como da Acústica, acoutando as matemáticas a disciplinas técnicas, coas cales se cre inventou a polea, o parafuso e unha especie de mecanismo articulado con ás, similar a un paxaro, ao que logrou facer voar preto de 300 metros grazas ao impulso dun núcleo de vapor comprimido. Segundo Aristóteles foi o inventor do axóuxere. Outros tamén aseguran a súa influencia directa sobre Euclides.
Segundo conta Horacio nunha das súas odas, Arquitas faleceu nun naufraxio nas costas de Puglia entre os anos 360 e 350 a. C. Horacio escribiu que o seu corpo permaneceu sen sepultura na beira ata que un navegante botou area encima, pois doutra forma vagaría neste lado da lagoa Estixia durante cen anos. Cráter na lúa
O cráter Archytas da Lúa foi nomeado na súa honra.
Arquitecto, arquitecta

Unha arquitecta ou un arquitecto é unha persoa que planifica, proxecta e supervisa a construción de edificios. Practicar a arquitectura implica prestar servizos relacionados co deseño de edificios e o espazo dentro do recinto que rodea os edificios que teñen como finalidade principal a ocupación ou o uso humano. Etimoloxicamente, o termo arquitecto deriva do latín architectus, que deriva do grego (ἀρχι arkhi, xefe + τέκτων téktōn, construtor), é dicir, xefe de obras.
Os requisitos profesionais dos arquitectos varían dun lugar a outro. As decisións dun arquitecto afectan a seguridade pública e, polo tanto, o arquitecto debe someterse a unha formación especializada consistente en estudos avanzados e a experiencia práctica para obter unha licenza para exercer a profesión. Orixe
Ao longo da historia antiga e medieval, a maioría dos deseños e construcións arquitectónicas foron realizados por artesáns, como canteiros e carpinteiros, que ascenderon ao papel de mestres de obras. Ata os tempos modernos, non había unha distinción clara entre arquitecto e enxeñeiro. En Europa, os títulos de arquitecto e enxeñeiro eran principalmente variacións xeográficas que se referían á mesma persoa, moitas veces usadas indistintamente.
Suxírese que varios desenvolvementos en tecnoloxía e matemáticas permitiron o desenvolvemento do arquitecto profesional, separado do artesán práctico. O papel non se empregou en Europa para debuxar ata o século XV, mais despois de 1500 cada vez estaba máis dispoñible. Os lapis usáronse para debuxar contra 1600. A dispoñibilidade de papel e lapis permitiu que os profesionais fixesen debuxos previos á construción. Ao mesmo tempo, a introdución da perspectiva linear e innovacións como o uso de diferentes proxeccións para describir un edificio tridimensional en dúas dimensións, xunto cunha maior comprensión da precisión dimensional, axudaron os deseñadores de edificios a expresar as súas ideas. Non obstante, o desenvolvemento foi gradual e lento. Ata o século XVIII, os edificios continuaron sendo deseñados e montados por artesáns, con excepción dos proxectos de alto status.
Arquitectura brutalista

O brutalismo é un estilo arquitectónico surxido do Movemento Moderno e que tivo o seu auxe entre as décadas de 1950 e 1970. Nun comezo estivo baseado no traballo do arquitecto suízo Le Corbusier e en Eero Saarinen. Termo
O nome ten a súa orixe no termo francés béton brut, en galego «formigón cru», termo usado por Le Corbusier para describir a elección dos seus materiais. Máis tarde, na década de 1960, o crítico de arquitectura británico Reyner Banham adaptou o termo e renomeuno coma «brutalismo» (en inglés: brutalism), que identificaba o estilo emerxente. Extensión
O estilo volveuse moi popular entre clientes gobernamentais e institucións, con numerosos exemplos en países de fala inglesa (como o Reino Unido, Estados Unidos, Canadá ou Australia), Europa Occidental (Francia, Alemaña ou Italia) e países do antigo Bloque comunista.
Arquitectura da Grecia antiga

A arquitectura da Grecia antiga é unha parte fundamental da cultura grega. A vida urbana grega e a súa organización democrática posibilitou a construción de edificios públicos. O centro da cidade grega era a praza pública, a ágora, nun lugar próximo, elevado sobre un outeiro levantábase a acrópole, recinto no que estaban os templos das principais deidades e en orixe tamén a morada dos gobernantes; a parte máis baixa da cidade estaba destinada ás clases populares. O templo, que tiña como función albergar a imaxe antropomórfica da divindade, participaba tamén do carácter público e democrático da sociedade. O edificio, sobre bancadas, era de planta rectangular cunha sala central, naos, onde se situaba a figura do deus, un pórtico dianteiro, pronao, onde se colocaba a ara, para a celebración dos ritos. Arredor do templo desenvolveuse axiña un pórtico columnado, perístilo. Tamén se construíron, aínda que eran menos frecuentes, templos circulares chamados tholos. Os teatros son o segundo tipo de edificio da Grecia antiga.
A arquitectura da Grecia antiga ocupa unha praza maior na historia da arquitectura europea occidental, e logo esta arquitectura tivo influencia sobre arquitecturas en varias outras partes do mundo. Características
A columna era o elemento protagonista da arquitectura grega, mesmo ata chegar a ser determinante das tipoloxías arquitectónicas, toda orde grega consta de dúas partes esenciais, unha sustentante, constituída pola columna, e outra sustentada, o entaboamento, entre as dúas partes gárdase unha estreita relación proporcional. A columna artéllase en tres elementos, a base, o fuste e o capitel e o entaboamento consta de arquitrabe, friso e cornixa.
A orde máis antiga é a orde dórica, xorde xa na arquitectura prehelénica en madeira. A columna sen base descansa sobre o estilóbata, o fuste é estriado con éntase e o capital consta dun equino e un ábaco; o entaboamento fórmano unha arquitrabe lisa, un friso de tríglifos e métopas con relevos e unha cornixa.
A orde xónica formouse no século VI a. c. en Xonia como resultado da fusión de elementos da tradición exea e asiáticos. A columna é máis esvelta ca dórica, ten base, o fuste é acanalado e o capitel ten volutas baixo o ábaco. O entaboamento está formado por unha arquitrabe con bandas horizontais, friso con relevos e cornixa con dentículos.
A orde corintia xurdiu no último cuarto do século V a. c. como variante da orde xónica. O capitel está máis ornamentado e consta de varias ringleiras superpostas de follas de acanto. Períodos
Período arcaico
séculos VIII a VI (a. d. C. )
Período clásico
séculos V a IV (a. d. C. ) O Partenón, templo dórico.
O Erecteion, templo xónico.
Período helenístico
séculos III a II (a. d. C. )
Arquitectura de software

A arquitectura software dun programa informático ou sistema é a estrutura ou estruturas de tal sistema que abranguen os elementos software, as características externamente visibles deses elementos e mailas relacións entre eles.
A arquitectura software refírese ás decisións significativas sobre a organización dun sistema software, en canto a: a selección dos elementos estruturais (módulos) apropiados e das interfaces das que se compón tal sistema,
a selección do seu comportamento de acordo co especificado nas colaboracións entre eses elementos,
a composición de tales elementos estruturais e da distribución en subsistemas progresivamente máis grandes,
e o estilo arquitectónico que dirixe tal organización.
A arquitectura software é a base da práctica da construción do software. Do mesmo xeito que un arquitecto de edificio fixa os principios e mailas metas dun proxecto de edificio, así tamén un arquitecto software precisa da arquitectura software como base para as especificacións reais do deseño do sistema, de acordo cos requisitos do cliente.
Un arquitecto software emprega o coñecemento extenso da teoría do software e da experiencia apropiada para conducir e manexar o deseño de alto nivel dun produto software. O arquitecto software desenvolve conceptos e plans en canto á modularidade do software, os métodos da interacción do módulo, o estilo do diálogo da interface utilizada, os métodos da interface cos sistemas externos, as características innovadoras do deseño e as operacións do obxecto do negocio, a lóxica e o fluxo de datos de alto nivel.