proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Grupo Visegrád

O grupo Visegrád, tamén chamado Visegrád 4 ou V4, é unha alianza de catro países da Europa Central: Eslovaquia, Hungría, Polonia e a República Checa. Historia e características
Historicamente, este agrupamento ten as súas orixes en 1335, cando os reis bohemio (checo), polaco e húngaro xuntáronse na cidade de Visegrád, Hungría e asinaran un acordo de cooperación. O moderno V4 xuntou na mesma cidade de Visegrád, o 15 de febreiro de 1991, ós xefes de estado e de goberno dos mesmos países (coa división da Checoslovaquia agoran eran catro), co mesmo obxectivo, no sentido de acelerar o proceso de integración europea. Os países membros do grupo Visegrád uníronse á Unión Europea o día 1 de maio de 2004.
Despois de Eslovenia, os países do V4 son os máis ricos da Europa excomunista, con economías de mercado libre relativamente desenvolvidas e cun crecemento económico moderado.
Grupo acetoxi

O grupo acetoxi, abreviado como AcO ou OAc, cuxo nome preferido pola IUPAC é acetiloxi, é un grupo químico funcional coa estrutura CH3-C(
O)-O-. Diferénciase dun grupo acetilo (CH3-C(
O)-) pola presenza dun átomo de oxíxeno adicional. O nome acetoxi é a forma curta de acetil-oxi. Functionalidade
Un grupo acetoxi pode utilizarse como unha proteción para unha funcionalidade alcohol nunha ruta sintética aínda que o propio grupo protector se denomina grupo acetilo.
Grupo aditivo

Un grupo aditivo é un grupo no que a operación do grupo debe considerarse como adición nalgún sentido. Normalmente é abeliano, e normalmente escríbese usando o símbolo + para a súa operación binaria.
Esta terminoloxía é moi utilizada con estruturas equipadas con varias operacións para especificar a estrutura obtida esquecendo as outras operacións. Os exemplos inclúen o grupo aditivo dos números enteiros, dun espazo vectorial e dun anel. Isto é particularmente útil con aneis e corpos para distinguir o grupo subxacente aditivo do grupo multiplicativo dos elementos invertíbeis.
Grupo consonántico

Un grupo consonántivo é o encontro de dúas ou máis consoantes en posicións contiguas da cadea oral (na mesma sílaba se son tautosilábicos ou en distintas se son heterosilábicos. O galego distingue dous tipos: os patrimoniais e os cultos. Os patrimoniais danse en palabras de etimoloxía e evolución na lingua dende antigo e son algúns dos seguintes: pr: prata;
tr: atrás;
cr: crer;
br: broma;
gr: agre;
fr: frouxo;
pl: contemplar;
cl: claro;
bl: bloque;
gl: globo;
fl: flor;
Os grupos dos cultismos son de aparición máis recente, menos regulares nas súas formas e máis difíciles de pronunciar: tl: atlántico; (tautosilábico en galego e no castelán de Galicia)
dr: adrizar;
dl: adlátere;
ps: psicose, bíceps; (non sempre pronunciados, tautosilábicos)
gn: gnomo, significado; (tautosilábico, non sempre pronunciado, e heterosilábico)
ct: acto; (heterosilábico)
pt: apto; (heterosilábico)
ks(t(r)): clímax, externo, extremo; (tautosilábico e heterosilábicos)
bs: absorber; (heterosilábico)
ds: adscribir; (heterosilábico)
kt: directo; (heterosilábico)
bt: obtuso; (heterosilábico)
Grupo da táboa periódica

Un grupo ou familia da táboa periódica é cada unha das columnas verticais da táboa. Os grupos adoitan ter tendencias periódicas máis significativas que os períodos e os bloques. As teorías mecánico cuánticas modernas sobre a estrutura atómica explican as tendencias dos grupos propoñendo que os elementos dentro do mesmo grupo xeralmente teñen a mesma configuración electrónica na súa capa de valencia. Consecuentemente, os elementos do mesmo grupo tenden a ter unha química compartida e exhiben unha clara tendencia nas propiedades cun número atómico crecente. Porén, nalgunhas partes da táboa periódica como o bloque-d e o bloque-f, as semellanzas horizontais poden ser tan importantes ou incluso máis pronunciadas que as semellanzas verticais.
Seguindo a convención internacional de nomes, os grupos numéranse dende o 1 ata o 18 dende a columna máis á esquerda (os metais alcalinos) ata a columna máis á dereita (os gases nobres). Previamente os grupos indicábanse con números romanos. En América, os números romanos ían seguidos dunha "A" se o grupo estaba no bloque s ou p, ou dunha "B" se o grupo estaba no bloque d. Os números romanos utilizados corresponden co último díxito da convención de nomes actual. En Europa as letras eran semellantes, pero a "A" utilizábase se o grupo estaba antes do grupo 10 e a "B" para este grupo e os seguintes. A maiores, os grupos 8, 9 e 10 adoitaban tratarse coma un grupo triplo, coñecido de forma colectiva en ámbalas dúas notacións como o grupo VIII. En 1988 entrou en vigor o novo sistema de nomeamento da IUPAC, desbotando os nomes anteriores. Algúns destes grupos recibiron nomes triviais non sistemáticos, malia que algúns destes nomes non son de uso habitual. Os grupos do 3 ó 10 non teñen nomes triviais e noméanse simplemente polo seu número de grupo ou polo nome do primeiro membro do grupo, xa que estes teñen poucas semellanzas e tendencias verticais.
Os elementos dun mesmo grupo tenden a seguir uns padróns de raio atómico, enerxía de ionización e electronegatividade. De arriba a abaixo nun grupo, os raios atómicos dos elementos aumentan, e xa que van tendo progresivamente máis niveis de enerxía cheos, os seus electróns de valencia atópanse máis lonxe do núcleo progresivamente. Dende a parte superior, cada elemento sucesivo ten unha menor enerxía de ionización xa que vai resultando máis doado eliminar un electrón, xa que os átomos presentan unha unión cada vez menor. De forma semellante, os grupos presentan unha diminución da electronegatividade de arriba a abaixo por mor da cada vez maior distancia entre os electróns de valencia e os núcleos. Porén, existen excepcións a estas tendencias. Por exemplo, no grupo 11, a electronegatividade increméntase nos elementos inferiores do grupo.
Grupo de Estados de África, Caribe e Pacífico

O Grupo de Estados de África, Caribe e Pacífico (ACP) é un grupo de países de África, o Caribe e o Pacífico que se creou a raíz da Convención de Lomé en 1975, e que ten como obxectivos principais o desenvolvemento sustentable, a redución da pobreza e unha maior integración dentro da economía muncial. Todos os estados membros, agás Cuba, son signatarios do Acordo de Cotonou de 2000 coa Unión Europea. O número de países membros pasou de 46 en 1975 a 79 en 2012. As linguas oficiais son o inglés, francés, portugués e castelán. Estrutura
Cumio de Xefes de Estado e Goberno: dita as políticas xerais
Consello de Minitros: formado por un representante de cada estado para executar as políticas da ACP e avaliar periodicamente o estado da súa execución, axúntase cada seis meses ou en sesións extraordinarias.
Comité de Embaixadores: integrada por un representante de cada país membro, asiste ao Consello de Ministros.
Secretariado da ACP. O Consello de Ministros elixe ao Secretario Xeral da ACP, encárgase do funcionamento administrativo e de executar todas as accións decididas polos organismos da ACP e monitorizar a súa execución. A súa sede está en Bruxelas (Bélxica). Desde 2009 éo Mohamed Ibn Chambas de Ghana.
Grupo de Programadores e Usuarios de Linux

O Grupo de Programadores e Usuarios de Linux é unha asociación universitaria fundada no ano 1998 na Facultade de Informática da Universidade da Coruña.
O seu principal obxectivo é dar a coñecer e promover o software libre na comunidade universitaria; para iso realízanse varias actividades e proxectos, dánselles recursos a outros grupos relacionados, coma o Proxecto Trasno etc.
Grupo de Usuarios de Linux de Ourense

Grupo de Usuarios de Linux de Ourense (GULO) foi unha asociación constituída en 1999 por parte de usuarios de Linux de Ourense. Tivo a súa sede oficial no Local de Asociacións do Campus de Ourense da Universidade de Vigo.
Constituíuse como asociación universitaria, a partir dun grupo de alumnos interesados en Linux, a maioría dos cales estudaban, neses intres, titulacións de informática ou física. Esta asociación tivo, especialmente nos seus inicios, un gran soporte da Facultade de Ciencias e da Escola Superior de Enxeñería Informática da Universidade de Vigo (Campus de Ourense).
Grupo de automorfismos externos

En matemáticas, o grupo externo de automorfismos dun grupo, G, é o cociente, Aut(G) / Inn(G), onde Aut(G) é o grupo de automorfismos de G e Inn(G ) é o subgrupo formado polos automorfismos internos. O grupo de automorfismos externos adoita denotarse Out(G). Se Out(G) é trivial e G ten un centro trivial, entón dise que G é completo.
Un automorfismo dun grupo que non é interno chámase automorfismo externo. As coclases de Inn(G) en relación aos automorfismos externos son entón os elementos de Out(G); este é un exemplo do feito de que os cocientes de grupos non son, en xeral, (isomorfos a) subgrupos. Se o grupo de automorfismos interno é trivial (cando un grupo é abeliano), o grupo de automorfismos e o grupo de automorfismos externos identifícanse naturalmente; é dicir, o grupo de automorfismos externos si actúa sobre o grupo.
Por exemplo, para o grupo alternante, An, o grupo de automorfismo externo adoita ser o grupo de orde 2, coas excepcións que se indican a continuación. Considerando An como un subgrupo do grupo simétrico, Sn, a conxugación mediante calquera permutación impar é un automorfismo externo de An ou, máis precisamente, "representa a clase do automorfismo externo (non trivial) de An ", mais o automorfismo externo non corresponde á conxugación por ningún elemento impar en particular, e todos as conxugación por elementos impares son equivalentes até conxugación por un elemento par. Estrutura
A conxectura de Schreier afirma que Out(G) é sempre un grupo resolúbel cando G é un grupo finito simple. Agora sábese que este resultado é certo como corolario da clasificación de grupos simples finitos, aínda que non se coñece ningunha proba máis sinxela. Como dual do centro
O grupo de automorfismos externos é dual ao centro no seguinte sentido: a conxugación por un elemento de G é un automorfismo, que produce un mapa σ: G → Aut(G). O núcleo do mapa de conxugación é o centro, mentres que o conúcleo é o grupo de automorfismos exterinos (e a imaxe é o grupo do automorfismo interno). Isto pódese resumir coa secuencia exacta Z ( G ) ↪ G ⟶ σ A u t ( G ) ↠ O u t ( G ) {\displaystyle Z(G)\hookrightarrow G\, {\overset {\sigma }{\longrightarrow }}\, \mathrm {Aut} (G)\twoheadrightarrow \mathrm {Out} (G)}. Aplicacións
O grupo de automorfismos externos dun grupo actúa sobre as clases de conxugación e, en consecuencia, sobre a táboa de caracteres.
Topoloxía de superficies
O grupo de automorfismos externos é importante na topoloxía das superficies porque existe unha conexión proporcionada polo teorema de Dehn-Nielsen: o grupo de clase de mapa (ou difeotopía, clase de equivalencia para a relación de isotopía entre difeomorfismos nunha variedade diferencial) estendido da superficie é o grupo de automorfismos externos do seu grupo fundamental.
Grupo de isometría

En matemáticas, o grupo de isometría dun espazo métrico é o conxunto de todas as isometrías bixectivas (é dicir, mapas bixectivos que preservan a distancia) desde o espazo métrico ata si mesmo, coa composición da función como operación de grupo. O seu elemento identidade é a función identidade. Os elementos do grupo de isometría chámanse ás veces movementos do espazo.
Todo grupo de isometrías dun espazo métrico é un subgrupo de isometrías. Representa na maioría dos casos un posíbel conxunto de simetrías de obxectos/figuras no espazo, ou funcións definidas no espazo. Ver grupo de simetría.
Un grupo de isometría discreta é un grupo de isometría tal que para cada punto do espazo o conxunto de imaxes do punto baixo as isometrías é un conxunto discreto. Exemplos
O grupo de isometría do subespazo dun espazo métrico formado polos puntos dun triángulo escaleno é o grupo trivial. Un espazo similar para un triángulo isósceles é o grupo cíclico de orde dous, C2. Un espazo similar para un triángulo equilátero é D3, o grupo diédrico de orde 6.
O grupo de isometría dunha esfera bidimensional é o grupo ortogonal O(3).
O grupo de isometría do espazo euclidiano n dimensional é o grupo euclidiano E(n).
O grupo de isometría do disco de Poincaré do plano hiperbólico é o grupo unitario especial proxectivo PSU(1, 1).
O grupo de isometría do semiplano de Poincaré do plano hiperbólico é PSL(2, R).
O grupo de isometría do espazo de Minkowski é o grupo de Poincaré.
Os espazos simétricos de Riemann son casos importantes nos que o grupo de isometría é un grupo de Lie.
Grupo de presión

Un grupo de presión, grupo de influencia ou lobby na súa forma inglesa é unha organización formada por persoas con intereses comúns nun eido concreto, co fin de exercer presión sobre os poderes públicos, especialmente sobre o lexislativo, para favorecer os seus propios intereses.
Forman parte esencial do sistema político dos Estados Unidos de América.
Grupo de torsión

Na teoría de grupos, unha rama das matemáticas, un grupo de torsión ou un grupo periódico é un grupo no que cada elemento ten orde finita. O expoñente de tal grupo, se existe, é o mínimo común múltiplo das ordes dos elementos.
Por exemplo, do teorema de Lagrange despréndese que todo grupo finito é periódico e ten un expoñente que divide a súa orde. Exemplos con infinitos elementos
Exemplos de grupos periódicos infinitos inclúen o grupo aditivo do anel de polinomios sobre un corpo finito e o grupo cociente dos racionais polos enteiros, así como os seus sumandos directos, os grupos de Prüfer. Outro exemplo é a suma directa de todos os grupos diédricos. Ningún destes exemplos ten un conxunto xerador finito. Golod construíu exemplos explícitos de infinitos grupos periódicos xerados de xeito finito, baseándose nun traballo conxunto con Shafarevich (ver teorema de Golod-Shafarevich), e por Aleshin e Grigorchuk utilizando autómatas. Estes grupos teñen expoñente infinito; exemplos con expoñente finito dan por exemplo os grupos de Tarski construídos por Olshanskii. O problema de Burnside
O problema de Burnside é unha cuestión clásica que trata sobre a relación entre grupos periódicos e grupos finitos, cando só se consideran grupos finitamente xerados: Especificar un expoñente forza a finitude? A existencia de grupos periódicos infinitos e finitamente xerados como no parágrafo anterior mostra que a resposta é "non" para un expoñente arbitrario. Aínda que se sabe moito máis sobre cal son os expoñentes que poden ocorrer para infinitos grupos finitamente xerados, aínda hai algúns para os que o problema está aberto.
Para algunhas clases de grupos, por exemplo os grupos lineais, a resposta ao problema de Burnside restrinxido á clase é positiva. Lóxica matemática
Unha propiedade interesante dos grupos periódicos é que a definición non se pode formalizar en termos de lóxica de primeira orde. Isto é porque facelo requiriría un axioma da forma ∀ x, ( ( x
e ) ∨ ( x ∘ x
e ) ∨ ( ( x ∘ x ) ∘ x
e ) ∨ ⋯ ), {\displaystyle \forall x, {\big (}(x
e)\lor (x\circ x
e)\lor ((x\circ x)\circ x
e)\lor \cdots {\big )}, } que contén unha disxunción infinita e, polo tanto, é inadmisible: a lóxica de primeira orde permite cuantificadores sobre un tipo e non pode captar propiedades ou subconxuntos dese tipo. Nocións relacionadas
O subgrupo de torsión dun grupo abeliano A é o subgrupo de A que consta de todos os elementos que teñen orde finita. Un grupo abeliano de torsión é un grupo abeliano no que cada elemento ten orde finita. Un grupo abeliano libre-de-torsión é un grupo abeliano no que o elemento identidade é o único elemento con orde finita.
Grupo dos 77

O Grupo dos 77, abreviado como G77, creado o 15 de xuño de 1964, é un agrupamento de 135 estados en desenvolvemento, deseñado para promover os intereses económicos dos seus membros e crear unha maior capacidade de negociación conxunta nas Nacións Unidas. Os membros fundadores da organización, con sede en Xenebra, foron 77, mais dende entón, o número aumentou ata chegar aos 135 membros actuais. No 2024, e sucedendo a Cuba, o estado africano de Uganda ostenta a presidencia.
Grupo dos Amigos de Olivença - Sociedade Patriótica

O Grupo dos Amigos de Olivença - Sociedade Patriótica é, como vén definido no seu estatuto, "unha organización nacional, apartidaria, de fins patrióticos, culturais, históricos e beneficentes, sen intereses lucrativos", con sede en Lisboa. Loita, por medios pacíficos, pola restauración da soberanía portuguesa sobre o territorio de Olivenza, a chamada Cuestión de Olivenza. Obxectivos
Aínda de acordo co seu estatuto, son obxectivos fundamentais do Grupo: a) Loitar, intransixentemente, pola defensa da Unidade Nacional, pola salvaguarda da Integridade Territorial de Portugal e pola afirmación da Soberanía Portuguesa;
b) Defender, por medios non violentos, a reintegración da Vila de Olivenza e o seu termo no Territorio Nacional, do cal foi apartada, á forza, pola España en 1801;
c) Presionar os órganos de soberanía do Estado Portugués a non alienaren esta parcela do Territorio Nacional, en obediencia ao Artigo 5. º da Constitución da República Portuguesa;
d) Conservar e alimentar o interese Nacional sobre a Historia, a Cultura e o Benestar das poboacións de Olivenza e o seu termo;
e) Colaborar cos órganos de soberanía portugueses na defensa dos dereitos portugueses sobre Olivenza, no sentido de se efectuar o cumprimento das decisións do Congreso de Viena de 1815;
f) Promover, entre os portugueses, o culto do amor pola Patria e o respecto e a admiración polas grandes figuras da Historia de Portugal, moi especialmente relacionadas con Olivenza e todo o Alentejo;
g) Participar, activamente, na defensa do Patrimonio Cultural Portugués en canto matriz da nosa identidade. Historia
O Grupo descende da Sociedade Pró-Olivença, fundada en Lisboa o 15 de agosto de 1938, por iniciativa de tres alentexanos: Ventura Ledesma Abrantes, libreiro oliventino radicado en Lisboa, Amadeu Rodrigues Pires e Francisco de Sousa Lamy, ambos comerciantes na capital portuguesa.
A acta inaugural en que aparece pola primeira vez oficializado o Grupo dos Amigos de Olivenza ten data de 26 de novembro de 1945.
Na lista dos cuarenta socios-fundadores constan importantes nomes da época, como os do Xeneral Humberto Delgado, do Prof. Doutor Queirós Veloso, do Xeneral Ferreira Martins, João Afonso Corte-Real, Xeneral Raul Esteves, Luís Lupi, Dr. Paulo Caratão Soromenho ou o Dr. José Pontes.
En 1981, o Almirante Pinheiro de Azevedo foi elixido Presidente do Grupo, función que exerceu até 1983. A súa primeira acción foi a de mudar o nome da asociación, que pasou a chamarse Movimento Patriótico Pro-Olivença.
Despois do período conturbado da súa presidencia, a asociación volveu designarse Grupo dos Amigos de Olivenza. Trala reconstitución celebrada a 10 de marzo de 1997, a asociación pasou a chamarse Grupo dos Amigos de Olivenza - Sociedade Patriótica. Asociacionismo da causa
Na historia do irredentismo oliventino existiron aínda outras organizacións como o Círculo de Estudos Históricos de Olivenza, o Comité Olivença Portuguesa, o Círculo de Estudos Oliventinos e o Fórum Olivença.
Grupo dos catro

O G4 ou Grupo dos catro é unha alianza entre a India, Alemaña, o Xapón e o Brasil, coa intención de dar apoio mutuo ás súas candidaturas a unha cadeira permanente do Consello de Seguridade das Nacións Unidas. A diferenza do G8 ou do G7, no que o denominador común dos membros é a súa economía e os seus obxectivos políticos a longo prazo, o principal obxectivo do G4 é acadar unha representación de tódalas rexións e de tódolos status económicos no Consello de Seguridade. O Consello de Seguridade
As Nacións Unidas teñen cinco membros permanentes con poder de veto no Consello de Seguridade: a República Popular da China, Francia, Rusia, os Estados Unidos e o Reino Unido. Outros estados son elixidos por un período de dous anos, e os catro membros do G4 son os estados que máis veces foron elixidos para representar aos seus grupos respectivos. A pesar de que a maioría dos Estados do mundo están de acordo cunha reestruturación das Nacións Unidas que inclúa unha expansión dos membros con poder de veto no Consello de Seguridade, non se discutiu o tempo nin o contido dunha proposta específica.
Grupo irmán

Grupo irmán (en inglés sister group) é un termo utilizado na sistemática cladística. En filoxenética dous taxons que forman xuntos un taxon monofilético dise que son, un con respecto ao outro, un grupo irmán.
Por exemplo, nesta clasificación dos Hominoidea, o grupo dos Panini (chimpancés) e o dos Hominini (humanos) son dous grupos irmáns e xuntos forman o taxon dos Homininae. O termo grupo irmán refírese aos grupos relacionados máis estreitamente nunha árbore filoxenética. A expresión grupo irmán queda máis facilmente ilustrada por un cladograma: O grupo irmán de A é B e o de B é A. Estes dous grupos en conxunto con todos os seus descendentes que proceden dun último antepasado común, constitúen un clado; o grupo irmán dese clado conxunto é C (pero C non é irmán de A ou de B, senón do clado de A e B en conxunto). A totalidade deste cladograma enraizaríase nunha árbore máis grande, no que se poderían atopar máis grupos irmáns nas diferentes ordes de ramificación. Nos estándares cladísticos A, B e C poden aquí representar especies ou taxons. En caso de que representen especies pode usarse o termo especie irmá (ou igual para outro taxon que se tratase). Tamén se usan taxon irmán ou clado irmán. Pode haber tres grupos irmáns ou máis, a condición de que entre eles haxa un mesmo grao de parentesco.
Malia o dito anteriormente, o termo grupo irmán ten moitas veces un uso relativo. O termo grupo irmán sempre se utiliza en relación ás análises filoxenéticas, e só se aplica aos grupos estudados nunha análise determinada. Un exemplo moi citado é que se comparamos as aves e os crocodilos, as aves serían un grupo irmán actual dos crocodilos. Isto só é certo se tratamos só con taxons existentes actualmente. As aves son unha ramificación da liñaxe dos dinosauros, e para chegarmos aos crocodilos teriamos que baixar pola árbore filoxenética e iriamos atopando varias ramificacións ata chegarmos ao antepasado común que teñen cos crocodilos, pero se comparamos "só" a aves e crocodilos, serían grupos irmáns. Por tanto, o termo grupo irmán debe verse como un termo relativo, sempre tendo presente que o grupo irmán é o máis estreitamente relacionado soamente de entre os grupos/especies/espécimes incluídos na análise.
Grupo parlamentario

Denomínase grupo parlamentario en España, a cada un dos grupos formados polos membros do parlamento obtidos no Congreso dos Deputados procedentes dos diferentes partidos políticos. Formación
As condicións para formar un Grupo Parlamentario están recollidas no regulamento do Congreso dos deputados e son as seguintes: Requírense polo menos 15 deputados para formar grupo parlamentario.
En caso de non alcanzar devandito mínimo, unha formación política, poderá formar grupo parlamentario a partir de 5 deputados, a condición de que se posúa un 15% dos votos nas circunscricións onde se presentou ou un 5% dos votos no conxunto do estado.
As formacións políticas que non cumpran estas condicións pasan a formar parte do Grupo Mixto Financiamento
Os grupos parlamentarios reciben unha subvención fixa para todos, máis un plus en función do número de deputados. Esta subvención é xestionada polo grupo. Funcións
Os grupos parlamentarios poden presentar emendas aos proxectos de lei, que son presentados polo goberno. Estas emendas poden ser á totalidade do proxecto, ou ao articulado, é dicir, a partes concretas do proxecto de lei Grupos parlamentarios existentes a finais do 2024 no Reino de España
Os seguintes grupos parlamentarios son os que existen nas Cortes Xerais na legislaura XV (2023-) do estado español: Grupo Parlamentario Popular: 137 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Socialista: 120 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario VOX: 33 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Plurinacional SUMAR: 27 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Republicano: 7 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Junts per Catalunya: 7 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Euskal Herria Bildu: 6 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Vasco (EAJ-PNV): 5 membros o día 30/12/2024
Grupo Parlamentario Mixto: 8 membros o día 30/12/2024 (1 do BNG, Ábalos, 1 UPN, 1 Coalición Canaria, 4 Sumar/Podemos)
Grupo sanguíneo

Un grupo ou tipo sanguíneo é unha forma de agrupar certas características do sangue que dependen dos antíxenos presentes na superficie dos glóbulos vermellos e no soro do sangue.
As dúas clasificacións máis importantes para describir grupos sanguíneos en humanos son os antíxenos e o factor Rh. As transfusións de sangue entre grupos incompatibles poden provocar unha reacción inmunolóxica que pode desembocar en hemólise, anemia, insuficiencia renal, shock, ou morte.
Os dous sistemas de grupos sanguíneos humanos máis importantes a ter en conta nas transfusións de sangue son os do grupo AB0 e o do grupo Rh. Clasificación
Existen varios tipos sanguíneos, segundo a clasificación e mesmo o criterio de fenotipación que se estableza para a marcaxe. Algúns deles son: A reacción inmunitaria máis forte parte do factor Rh, que pode ser positivo ou negativo (Rh+ e Rh-);
Outra clasificación habitual é a que divide nos grupos 0 (cero), A, B e AB. En realidade, estes catro fenotipos responden a un nivel de complexidade de primeiro grao, pois hai outras subclasificacións (sobre todo do grupo A: A1, A2 etc. );
Existen outras clasificacións: Duffy, Lutheran etc.
Cada sistema sanguíneo ten unhas características determinadas, en particular para a cuestión de compatibilidade nas doazóns. Mentres o factor Rh ou o grupo AB0 poden provocar incompatibilidade materno-fetal por responder a clasificación a parámetros inmunitarios (antíxenos eritrocitarios), outros clasificadores sanguineos indirectos (o sistema secretor) non presentan incompatibilidade en certos casos. Antropoloxía
O uso de certos grupos de sangue vense usando dende hai tempo coma marcadores xenéticos para determinar características de poboación. As anécdotas máis coñecidas son as do traballo de Luigi Luca Cavalli-Sforza, xenetista italiano que asociou a tipoloxía lingüística cos grupos xenéticos nas poboacións, ademais do famoso comentario de Xabier Arzalluz sobre a alta frecuencia do Rh negativo nos vascos (o cal por outro lado está demostrado que é certo, tanto para os poboadores de Euskadi coma tamén para os galegos). Compatibilidade
O doante de sangue e o receptor deben ter grupos compatibles. O grupo O- é compatible con todos, polo que quen teña dito grupo díse que é un doante universal. Pola outra banda, unha persoa que teña o grupo AB+ poderá recibir sangue de calquera grupo, e díse del que é un receptor universal.
Táboa de compatibilidade
A táboa que segue indica as compatibilidades entre grupos sanguíneos. Por exemplo, unha persoa de grupo A- poderá recibir sangue O- ou A- e doar a AB+, AB-, A+ ou A-. Frecuencia
A distribución dos grupos sanguíneos na poboación humana non é uniforme. O máis común é O+, mentres que o máis infrecuente é AB-. Ademais, hai variacións na distribución nas distintas poboacións humanas.
Grupo social

Un grupo social, chamado tamén grupo orgánico, é un conxunto de persoas que desenvolven rol social recíproco dentro da sociedade. Este pode ser facilmente identificado, ten forma estruturada e é duradeiro. As persoas dentro del actúan de acordo cunhas mesmas normas, valores e fins acordados e necesarios para o ben común do grupo.
Cando a adscrición a determinado grupo social está fortemente determinada por criterios económicos e está fortemente influída pola clase da familia en que nace o individuo, o grupo social dos individuos adóitase denominar clase social. Descrición
Todo grupo implica vantaxes e valores para cada un dos seus membros. Cando as persoas se dan conta disto, do útil que é unirse con outras persoas, pódese chegar á creación dun grupo con ese fin desexado, algo que despois dá orixe ó que é a asociación.
Estes pódense dividir en diferentes clases de grupos: Grupos primarios: a familia. Formada ante todo pola convivencia diaria.
Grupos secundarios: a escola, o traballo, os equipos deportivos e os grupos artísticos, entre outros. Formados sobre todo por intereses afines, proxectos claros, o libre acordo e cooperación.
Grupo vanílico

En química orgánica, o grupo vanílico (tamén coñecido como vanioil ou vanilil) é un grupo funcional. Os compostos que conteñen un grupo vanílico son chamados vaniloides, e inclúen vanilina, ácido vanílico, capsaicina, ácido vanilmandélico etc.
Grupo vinilo

En química, un grupo vinilo ou grupo etenilo (abreviado como Vi ) é un grupo funcional coa fórmula H - C
CH2. É a molécula de etileno ( IUPAC eteno) cun átomo de hidróxeno menos (H 2 C
CH 2). O nome tamén se usa para calquera composto que conteña ese grupo, é dicir, R−CH CH 2 onde R é calquera outro grupo de átomos.
Un exemplo industrialmente importante é o cloruro de vinilo, precursor do PVC, un plástico coñecido comunmente como vinilo. O vinilo é un dos grupos funcionais alquenilo. Nun esqueleto de carbono, os carbonos ou posicións hibridados con sp2 denomínanse a miúdo vinílicos. Os alilos, acrilatos e estirénicos conteñen grupos vinilos (un reticulante estirénico con dous grupos de vinilo chámase divinil benceno). Polímeros de vinilo
Os grupos vinilos poden polimerizar coa axuda dun iniciador radical ou un catalizador, formando polímeros de vinilo. Os polímeros de vinilo non conteñen grupos de vinilo. En cambio, están saturados. A seguinte táboa dá algúns exemplos de polímeros de vinilo. Reactividade
Os derivados do vinilo son os alquenos. Se se activa por un grupo adxacente, o aumento da polarización do enlace dá lugar a unha reactividade característica, que se denomina viníloga: Nos compostos alílicos, onde o seguinte carbono está saturado pero substituído unha vez, obsérvase a reordenación alílica e reaccións relacionadas.
Os reactivos de Allyl Grignard (organomagnesios) poden atacar co extremo do vinilo primeiro.
Se está xunto a un grupo de atracción de electróns, pódese producir unha adición conxugada (adición de Michael).
Os organometálicos vinílicos, por exemplo o vinilitio e o vinil tributilestaño, participan nas reaccións de acoplamento como o acoplamento de Negishi. Etimoloxía
A etimoloxía do vinilo é o latín vinum "viño", e a palabra grega "hylos" 'υλος (materia ou material), pola súa relación co alcohol etílico. O termo "vinilo" foi acuñado polo químico alemán Hermann Kolbe en 1851.
Gruta de Aloia

A gruta de Aloia, ou gruta da Trapa, é unha cova granítica situada no Parque Natural do Monte Aloia, na serra do Galiñeiro, no concello pontevedrés de Tui. Formouse hai dous millóns de anos por mor da erosión do río subterráneo que a percorría, e ten unha lonxitude de 1250 metros.
Gráfico de Pournelle

O gráfico de Pournelle, desenvolvido por Jerry Pournelle, é un sistema de coordenadas en dúas dimensións que se utiliza para distinguir as ideoloxías políticas. É similar ó gráfico de Nolan, que tamén é un gráfico bidimensional, coa diferenza de que o eixe X (chamado estatismo) se refire á actitude ante o Estado e o goberno centralizado (sendo o extremo da dereita o culto polo Estado) e o extremo esquerdo a idea do Estado como "o maior dos males", preferindo a liberdade individual - a diagonal do gráfico de Nolan e o eixe Y (chamado racionalismo) refírense ó grao en que se cre que os problemas da sociedade poden ser ou serán resoltos mediante o uso da razón (sendo o extremo superior a completa confianza no progreso social planificado —o poder da razón para formar unha comunidade— e o extremo inferior o escepticismo cara a aqueles esquemas, os que son vistos como utópicos); ademais, aqueles na parte superior deste eixe tenden a desprenderse do costume tradicional, se non entenden a que propósito serve (considerándoo anticuado e probablemente inútil), mentres que os da parte inferior tenden a manter o costume (considerándoo probado polo tempo e probablemente útil).
A clasificación das ideoloxías políticas segundo este gráfico dáse en catro cuadrantes: Cuadrante superior dereito - alto estatismo e alta racionalidade: Ideoloxías "de esquerda", como o progresismo ("liberais" en inglés norteamericano), o socialismo e o comunismo.
Cuadrante dereito inferior - alto estatismo e baixa racionalidade: Ideoloxías "de dereita" como o conservadorismo, o fascismo e o nazismo.
Cuadrante inferior esquerdo - baixo estatismo e baixa racionalidade: Ideoloxías "de esquerda" como o anarquismo clásico (ou anarcosocialismo) e a contracultura.
Cuadrante superior esquerdo - baixo estatismo e alta racionalidade: Ideoloxías "de dereita" como o libertarianismo e o obxectivismo.
Segundo esta teoría, a diferenza entre pouca ou moita racionalidade hai que enfocala a teorías que fan fincapé na parte sentimental e na acción, fronte a teorías que fan fincapé na parte lóxica e na teoría.
Gráficos 3D por ordenador

Os gráficos 3D por ordenador, ás veces chamados CGI (Computer-generated imagery) ou gráficos tridimensionais por ordenador son gráficos que usan unha representación tridimensional de datos xeométricos (a miúdo cartesianos) que se almacenan na computadora para realizar cálculos e renderizar imaxes dixitais.
Móstranse a maioría das veces en pantallas bidimensionais, a diferenza do cine 3D e técnicas similares, como os sistemas de realidade virtual. Os gráficos 3D contrastan cos gráficos 2D por ordenador que normalmente usan métodos e formatos completamente diferentes para a creación e a representación, aínda que se poidan acadar resultados semellantes. Os obxectos creados por ordenador denomínanse a miúdo modelos 3D. A diferenza da imaxe renderizada, os datos dun modelo están contidos nun ficheiro de datos gráficos. Un modelo 3D é unha representación matemática de calquera obxecto tridimensional; un modelo non é tecnicamente un gráfico ata que se mostra. Un modelo pódese mostrar visualmente como unha imaxe bidimensional a través dun proceso chamado renderizado 3D, ou pode usarse en simulacións e cálculos informáticos non gráficos. Coa impresión 3D, os modelos son representados fisicamente, con algunhas limitacións en canto á precisión. Historia
William Fetter foi acreditado por acuñar o termo "computer graphics" (gráficos por ordenador) en 1961 para describir o seu traballo en Boeing. Un primeiro exemplo de gráficos interactivos en 3D foi explorado en 1963 polo programa Sketchpad do Lincoln Laboratory do MIT. Unha das primeiras mostras de animación por ordenador foi Mundo futuro (1976), que incluía unha animación dun rostro humano e unha man que apareceran orixinalmente na curta experimental de 1971 A Computer Animated Hand, creada polos estudantes da Universidade de Utah Edwin Catmull e Fred Parke.
O software de gráficos en 3D comezou a aparecer para ordenadores domésticos a finais dos anos 70. O exemplo máis antigo coñecido é 3D Art Graphics, un conxunto de efectos gráficos 3D por ordenador, escrito por Kazumasa Mitazawa e lanzado en xuño de 1978 para o Apple II.
Gránulo (bioloxía)

En bioloxía celular chámase gránulo a unha pequena partícula. Pode ser un gránulo calquera estrutura visible con microscopio óptico, pero o termo úsase principalmente para describir as vesículas secretoras que se encontran no citoplasma de moitas células.
Exemplos de células que teñen gránulos moi evidentes no seu citoplasma son os leucocitos granulocitos. Os gránulos dos leucocitos clasifícanse en azurófilos e específicos. O contido dos seus gránulos é encimático e xoga un papel importante na función lítica desas células, xa que o seu contido se libera en resposta a estímulos inmunitarios, proceso chamado desgranulación. As plaquetas tamén teñen gránulos, denominados gránulos densos e gránulos alfa, que conteñen ATP, calcio e diversos factores de crecemento.
Gránulo azurófilo

Un gránulo azurófilo é un gránulo celular doadamente tinguible coa tinguidura Romanowsky. Nos glóbulos brancos do sangue (e nas zonas hipercromatínicas), a tinguidura da célula dá a estas partes unha cor con tons bordeos, borgoña ou merlot. No caso dos neutrófilos os gránulos azurófilos conteñen unha ampla variedade de defensinas antimicrobianas, que se fusionan cos vacúolos fagocíticos. Os gránulos azurófilos poden conter mieloperoxidase, fosfolipase A2, hidrolases ácidas, elastase, defensinas, serina proteases neutras, proteína que incrementa a permeabilidade/bactericida, lisozima, catepsina G, proteinase 3 e proteoglicanos.
Os gránulos azurófilos das células da liña mielocítica granulocitica tamén se denominan gránulos primarios. Células en réptiles
Ademais, o termo "azurófilo" pode referirse a un tipo de células especial que se encontran só en réptiles, chamadas células azurófilas. Estas células son similares en tamaño ás denominadas heterófilas, con abundante citoplasma que pode ser desde finamente a groseiramente granular e ás veces pode conter vacúolos. Os gránulos poden darlle ao citoplasma da célula un ton púrpura, especialmente na rexión externa. Ocasionalmente, as células azurófilas presentan citoplasma vacuolado.
Gránulo de volutina

Os gránulos de volutina son unha forma de almacenamento intracitoplasmático de polifosfatos inorgánicos en complexo, presentes principalmente nalgunhas bacterias, cuxa produción se utiliza como criterio de identificación cando se trata de illar a bacteria Corynebacterium diphtheriae en medio de Löffler. Os gránulos de polifosfatos mostran un efecto metacromático, e teñen aspecto vermello cando se tinguen con azul de metileno.
Poden encontrarse tamén no citoplasma do lévedo Saccharomyces, un xénero de fungos ascomicetos.
Gránulo específico

Os gránulos específicos son vesículas secretoras que se encontran exclusivamente en células do sistema inmunitario chamadas granulocitos.
Aínda que ás veces o termo se describe como aplicado especificamente a neutrófilos, outras veces se aplica tamén a outros tipos de células.
Estes gránulos almacenan unha mestura de moléculas citotóxicas, entre as que hai moitos enzimas e péptidos antimicrobianos, que se liberan por un proceso de desgranulación despois da activación dos granulocitos por un estímulo inmunitario.
Os gránulos específicos son tamén denominados gránulos secundarios. Durante o desenvolvemento dos granulocitos, unha das células iniciais, o promielocito, ten só gránulos azurófilos (primarios), pero despois este se transforma en mielocito e aparecen os gránulos específicos (secundarios). O mielocito dá lugar aos distintos tipos de granulocitos e en cada un o contido dos gránulos é diferente. Contido
Exemplos de moléculas citotóxicas almacenadas nos gránulos específicos en diferentes granulocitos son: Neutrófilo: fosfatase alcalina, lactoferrina, lisozima, NADPH oxidase.
Eosinófilo: catepsina, proteína básica maior.
Basófilo: heparina, histamina (non directamente citotóxica). Importancia clínica
Unha deficiencia en gránulos específicos pode ser asociada co xene CEBPE.
Gránulos de Birbeck

Os gránulos de Birbeck, tamén chamados corpos de Birbeck, son orgánulos citoplasmáticos con forma de barra ou de "raqueta de tenis" cunha densidade lineal central e unha aparencia estriada. Foron descritos por primeira vez en 1961 (inicialmente chamados simplemente "gránulos característicos"), e só se atopan nas células de Langerhans. Aínda que forman parte da histoloxía normal das células de Langerhans, tamén serven para diferenciar as histocitoses de células de Langerhans (que son un grupo de condicións raras coñecidas en conunto como histiocitoses) de trastornos proliferativos causados por outras liñas celulares.
A súa formación é inducida pola proteína langerina. Función
A función dos gránulos de Birbeck foi moi discutida, pero unha teoría é que eses gránulos migran á periferia das células de Langerhans e liberan o seu contido na matriz extracelular. Outra teoría é que os gránulos de Birbeck funconan na endocitose mediada por receptor, de xeito similar ás depresións recubertas de clatrina. Historia
Os gránulos de Birbeck descubriunos Michael Stanley Clive Birbeck (1925–2005), un científico británico e microscopista electrónico que traballou no Chester Beatty Cancer Research Institute ou Institute of Cancer Research de Londres desde 1950 ata 1981.
Gránulos de Schüffner

Os gránulos de Schüffner son gránulos irregulares que se encontran en eritrocitos de preparacións hematolóxicas en casos de malaria, exclusivamente en infeccións causadas polos protozoos das especies Plasmodium ovale ou Plasmodium vivax.
Plasmodium vivax induce alteracións morfolóxicas nos eritrocitos infectados do hóspede, que son visibles con microscopio óptico en frotis de sangue con tinguidura Romanowsky como múltiples puntos de cor vermella ladrillo. Estes cambios morfolóxicos, denominados gránulos ou puntos de Schüffner, son importantes na identificación desta especie de parasitos da malaria e foron asociados por microscopia electrónica con complexos de caveolavesiculas no plasmalema do eritrocito.
Reciben o seu nome en honra de Wilhelm Schüffner, que os describiu en 1904.
Gründerzeit

O termo Gründerzeit e Gründerjahre (do alemán Gründer
fundación e Zeit
tempo, pronunciado [ˈɡrʏndɐˌtsaɪ̯t], Gründer ou Jahre ano, en alemán "tempo dos fundadores" ou "ano das fundacións") no século XIX en Europa central (Prusia, Imperio alemán e Imperio Austrohúngaro) é referido ao período comprendido desde 1871 (fin da guerra franco-prusiana) até a caída da bolsa de 1873. Razóns e consecuencias
Grazas ás reparacións francesas de posguerra, a rendición de Alsacia-Lorena ao Imperio Alemán e outras facilitacións económicas (eliminación de muros aduaneiros internos; unificación da lei comercial, etc. ) a economía nos territorios correspondentes aproximadamente á actual Alemaña comezou a florecer intensamente: prosperaron a industria, o comercio e a banca.
A febre da construción tamén era típica daquela, imitando deliberadamente tempos anteriores (o chamado Historicismo) e levantou edificios neobarrocos, neogóticos e neorrenacentistas.
A excesiva abundancia de diñeiro en circulación provocou unha intensa especulación e axiotaxe. Moitas sociedades anónimas quebraron tras a crise económica mundial de 1871 ou tiveron que declararse en bancarrota. Outro uso da palabra
Nun sentido máis amplo e en relación con outros países centroeuropeos, a palabra tamén se aplica ás primeiras décadas posteriores á década de 1870.
Guabonito (cráter)

Guabonito é un accidente anular brillante da lúa Titán do planeta Saturno. Guabonito foi visto por primeira vez a través de imaxes tomadas pola sonda Cassini en outubro do 2004 e foi observado en varias ocasións máis con posterioridade. Este accidente xeolóxico de aneis concéntricos duns 90 km de ancho está situado na rexión escura de Shangri-La, preto da fronteira con Xanadu, está centrado a 10, 9° Latitude Sur, 150, 8° Lonxitude Oeste. Actualmente pénsase que este accidente xeolóxico podería ser un cráter de impacto parcialmente, as partes brillantes serían as cristas dos bordos do cráter.
Guabonito foi observado con radar por parte da Cassini o 30 de abril de 2006.
Guabonito recibe o seu nome da deusa dos mares do pobo taíno.
Guadalaxara, España

Guadalaxara (en castelán: Guadalajara) é unha cidade do centro de España, capital da provincia de Guadalaxara, na comunidade autónoma de Castela-A Mancha, á beira do río Henares.
O seu censo municipal é de 87. 452 habitantes (INE 2022) e a área do seu concello abrangue 267, 5 km². Está situada a 55 km de Madrid. Rodéaa a autovía A-2; e dispón de parada do tren AVE na súa estación ferroviaria (sita a 7 km da cidade) e máis un servizo de trens de proximidades con Madrid. Étimo do topónimo e historia
Guadalaxara identifícase coa localidade ibera de Arriaca (cfr. vasco actual harri "pedra, rocha", e o sufixo abundancial -aga). O seu actual nome provén do árabe, mais semella ter certa relación co anterior, se é interpretábel polo vasco. Os musulmáns logo de arrasala, reconstruírona, denominándoa Wādī al-Ḥaǧārah (en árabe وادي الحجارة), que significa "río de pedras".
A partir do século XIV converteuse nunha cidade importante, en boa medida mercé á familia Mendoza. Despois dunha longa decadencia, a súa proximidade a Madrid convértea nun lugar atractivo como foco de expansión industrial e cidade-dormitorio da capital española, o que ten facilitado o seu crecemento nos últimos anos. Monumentos
Palacio do Infantado
Panteón da Condesa da Vega del Pozo e Duquesa de Sevillano
Igrexa de San Ginés
Igrexa de San Nicolás o Real
Igrexa de Santiago
Concatedral de Santa María da Fonte a Maior
Capela de Luís de Lucena
Palacio da Cotilla
Guajira

A guajira ou guaxira, termo que significa campesiña, é un xénero musical orixinario da rexión oriental de Cuba, de tema campesiño. Características
Atribúese decote a paternidade deste xénero ao compositor Jorge Ankerman, grazas á súa composición El reguero que murmura. Na guaxira alternan os ritmos de tres por catro e seis por oito. A súa primeira parte escríbese en modo menor, e a segunda en maior. Conclúe sempre sobre a dominante do ton en que está composta.
Gualberto Castro

Gualberto Antonio Castro Levario, nado na cidade de México o 12 de xullo de 1934 e finado o 27 de xuño de 2019, foi un cantante e compositor mexicano de baladas e boleros. Traxectoria
Fillo de Antonio Castro, irmán do famoso cómico Arturo "El bigotón" Castro. A voz tenor de Gualberto fixo coñecido e famoso ao grupo Hermanos Castro, cuxos membros orixinais eran Arturo, Jorge, Javier e Gualberto Castro; máis tarde entrou Benito (fillo do cómico Arturo "bigotón" Castro). Os Hermanos Castro acadaron sona na década de 1960 coa canción "Yo sin ti".
Guanajuato

Guanajuato é unha cidade mexicana, capital do estado de Guanajuato.
A súa orixe é precolombiana. Os aztecas chamábana "Paxtitlan", que significa "palleiro", mais o nome de agora provén da lingua purépecha, de "Quanaxhuato", que quere dicir "lugar cheo de ras".
As minas de ouro e prata foron a principal riqueza da cidade e da rexión. Na guerra de independencia, Miguel Hidalgo liderou unha importante batalla aquí. Hai en Guanajuato unha importante actividade universitaria. A cidade histórica é Patrimonio da Humanidade, xunto ás minas adxacentes.
Guanajuato, aínda que é a capital do estado, é apenas a quinta maior cidade, detrás de Léon, Irapuato, Celaya e Salamanca. A poboación do censo de 2005 foi de 171. 709 persoas. Ten unha extensión de 78 km ².