proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Método de Newton

En análise numérica, o método de Newton–Raphson, tamén coñecido sinxelamente como método de Newton, nomeado após Isaac Newton e Joseph Raphson, é un algoritmo de busca de raíces que produce succesivamente aproximacións mellores ás raíces (ou ceros) dunha función con valores reais. A versión máis básica do algoritmo comeza cunha función a valores reais f, a súa derivada f′, e unha suposición inicial x0 para unha raíz de f. Se f satisfai certas condicións e a suposición inicial é próxima á raíz, entón x 1
x 0 − f ( x 0 ) f ′ ( x 0 ) {\displaystyle x_{1}
x_{0}-{\frac {f(x_{0})}{f'(x_{0})}}} é unha aproximación da raíz mellor que x0. Xeométricamente (x1, 0) é o corte co eixo OX da tanxente á gráfica de f en (x0 f(x0)): isto é, a suposición mellorada, x1, é a raíz única da aproximación lineal de f na suposición inicial, x0. O proceso é repetido mediante x n + 1
x n − f ( x n ) f ′ ( x n ) {\displaystyle x_{n+1}
x_{n}-{\frac {f(x_{n})}{f'(x_{n})}}} até que se chega a un valor suficientemente preciso. O número de díxitos correctos duplícase aproximadamente en cada paso. Este algoritmo é o primeiro na clase dos métodos de Householder, e foi sucedido polo método de Halley. O método tamén pode ser estendido a funcións complexas e a sistemas de ecuacións.
Método de Ramsey-Lewis

O método Ramsey-Lewis é un método para definir termos que se atopan en marcos teóricos (como en teorías científicas), atribuído a Frank Ramsey e David Lewis. Usando este método, un conxunto de termos teóricos que aparecen nunha teoría pode ser definido implicitamente polas afirmacións da propia teoría. Visión xeral
Unha teoría científica que intenta describir os "electróns " é inherentemente abstracta, xa que ninguén observou un electrón directamente. Así, a orixe e contido do concepto de "electrón" é cuestionable. Que significa exactamente a palabra? Ramsey e Lewis propuxeron que o significado do termo "electrón" está implicitamente xerado pola teoría científica que o describe, a través de todas as súas afirmacións sobre os electróns. Os electróns son aquelas cousas sobre as que todas as afirmacións da teoría son certas.
Porén, algunhas desas afirmacións nunha teoría refírense a outras entidades e propiedades non observadas como "carga" ou "spin". Por exemplo, "Os electróns atraen protóns" e "Os electróns teñen carga negativa" empregan os termos "protóns" e "carga negativa" (esta última tamén utiliza implicitamente o concepto de "carga"). Estas propiedades formalízanse, as instrucións (como condicionais ) fórmanse mediante elas e as declaracións xuntas son a definición do termo.
Considérese unha frase como "Hai un electrón no fregadeiro*". Isto significa algo así como: "Existen algunhas propiedades P1, P2, .. ., Pn (unha por cada propiedade teórica implicada na teoría científica, con 'electronidade' (que corresponde aproximadamente á esencia dun electrón incluído como P1) tal que. .. (unha afirmación na teoría científica, pero con P1. ,. .. , Pn substituíu os termos específicos como 'carga', 'é un electrón', etc. empregados pola teoría), e hai algo no vertedoiro que ten P1".
O proceso de conversión da forma narrativa dunha teoría científica en lóxica de segunda orde chámase comunmente "ramsificación".
Exemplo: supoñamos que só hai tres principios na nosa teoría científica sobre os electróns (eses principios pódense ver como afirmacións que inclúen as propiedades):
A1. Os electróns (as cousas que teñen P1) teñen carga (P2).
A2. As cousas con carga (P2) fan cóxegas.
A3. Os electróns (as cousas que teñen P1) causan raios.
Ademais, incluímos a propiedade de "electronidade", como se indicou anteriormente, designada por P1, e a propiedade de "carga" designada por P2.
Entón o significado dunha oración como "Teño un electrón no meu peto" ramificase en:
"Hai propiedades P1 e P2 tales que (as cousas con P1 tamén teñen P2, e as cousas con P2 fan cóxegas, e as cousas con P1 causan un raio, e hai unha cousa con P1 no meu peto). " (Toraldo di Francia 1981, p. 74, que cita Ramsey 2013)
Método diagonal

O método diagonal (MD) é unha regra de composición visual. O fotógrafo e profesor holandés Edwin Westhoff atopou o método realizando experimentos para analizar por que a regra dos terzos é tan imprecisa. Logo de estudar numerosas fotos, cadros e debuxos descubriu que os puntos de interese adoitan estar nas diagonais dun cadrado. Polo xeral, unha foto é un rectángulo de proporcións 4: 3 ou 3: 2, na que por tanto hai que mirar as catro bisectrices dos dous cadrados laterais. A imaxe queda mellor se determinados elementos se sitúan sobre esas liñas. Teoría
Segundo o MD, os puntos de atención adóitanse atopar, con exactitude milimétrica, nunha ou máis diagonais de 45 graos dun dos catro ángulos da imaxe. A diferenza doutras regras de composición como a regra dos terzos ou o número áureo, o MD non dá valor algún aos lugares onde as liñas se cruzan e permite que un punto de interese se atope nunha posición arbitraria da diagonal. Sempre que os detalles estean nesas liñas, atraerán a atención. Con todo, o MD si que esixe que os puntos de interese se sitúen con grande exactitude na diagonal, cunha desviación máxima dun mm no formato A4. Fundamento
É ben coñecido que as diagonais, do mesmo xeito que as isócronas cero, o centro de gravidade e os ángulos, forman parte das liñas de forza dun cadrado, e considéranse que teñen moita máis forza que outras partes do cadrado. Até hoxe non se investigou en que medida estes descubrimentos se poden trasladar aos rectángulos, como as fotos cunha proporción de 4: 3 e 3: 2. Á parte do fundamento práctico do MD a través de diversas análises, aínda non se coñecen investigacións científicas que poidan confirmar teoricamente o MD.
Método empírico-analítico

O método empírico-analítico é un modelo de investigación científica que se basea na experimentación e a lóxica empírica que, xunto coa observación de fenómenos e a súa análise estatística, é o máis usado no campo das ciencias sociais e no das ciencias naturais.
O termo empírico deriva do grego antigo (Aristóteles utilizaba a reflexión analítica e o método empírico como métodos para construír o coñecemento de experiencias), έμπειρία empeiría, que á súa vez deriva de έυ- eu-, "en" e πεἳρα peiría, "proba": en probas, é dicir, levando a cabo o experimento. Polo tanto os datos empíricos son sacados das probas (acertadas e dos erros), é dicir, da experiencia.
A súa achega ao proceso de investigación é resultado fundamentalmente da experiencia. Estes métodos posibilitan revelar as relacións esenciais e as características fundamentais do obxecto de estudo, accesíbeis á detección sensoperceptual, a través de procedementos prácticos co obxecto e diversos medios de estudo. A súa utilidade destaca na entrada en campos inexplorados ou naqueles nos que destaca o estudo descritivo.
Método para a lipofuscina

O método para a lipofuscina é unha técnica para a demostración deste pigmento, creado polo AFIP (Instituto de patoloxía das Forzas Armadas dos Estados Unidos).
A lipofuscina é un pigmento marrón dourado formado nos lisosomas de células que sofren auto oxidación progresiva e prolongada de lípidos insaturados.
Este pigmento tende a se acumular nas células (nos lisosomas, coma un pigmento en gran de café claro, localizado preto do polo nuclear da célula) cun metabolismo elevado, coma neuronas, epitelio tiroide e tecido muscular, particularmente cardíaco, e aparece sobre todo co avellentamento en casos de deficiencia de vitamina D. Está composto de lipoproteínas, e a súa acumulación nun tecido denomínase lipofucsinosis ou atrofia parda. Tecido control e diana
Os órganos mais afectados son: corazón, fígado e sistema nervioso. O fixador tisular óptimo é o formol 10%, o medio de inclusión preferible é a parafina, e o grosor de corte ideal é de 6 micrómetros. Reactivos
Solución de Carbolfuscina de Kinyoun (filtrar antes de usar):
4gr Fucsina básica
8gr Fenol (ácido carbólico) en cristais derretidos
20cc Alcohol etílico ó 95%
100cc Auga destilada
Solución alcohólica ácida ó 1%:
1cc Ácido Clorhídrico
99cc Etanol ó 70%
Solución acuosa de ácido pícrico:
2gr Ácido pícrico
100cc Auga destilada Procedemento
desparafinar e hidratar as láminas até chegar á auga destilada.
colorear coa solución de carbolfuscina durante unha hora.
enxaugar con auga destilada, varias veces.
diferenciar coa solución de alcohol ácido, mergullando as láminas de 5 a 6 veces, ou até que as seccións tornen dunha cor rosada pálida.
lavar con auga corrente durante 5 minutos e logo enxaugar con auga destilada.
contrastar coa solución de ácido pícrico por 1 minuto aproximadamente.
deshidratar e aclarar co alcohol etílico ó 95 %, alcohol etílico absoluto e xileno, 2 veces cada un, 2 minutos cada un.
Resultados
Lipofuscina: vermello.
Fondo: amarelo.
Os pigmentos amosan unha cor parda fluorescente na luz ultravioleta.
Métopa

Unha métopa (do grego, μετόπη, abertura) é un elemento de composición da arquitectura grega clásica. Consiste nun panel cadrado ou rectangular de pedra, mármore ou cerámica. Forma parte do friso dórico, formado por unha sucesión alternante de métopas e tríglifos (estes con acanaladuras verticais). As métopas estaban lixeiramente rebaixadas respecto dos tríglifos. Orixes
As métopas e os tríglifos do friso dórico eran, orixinalmente, placas de terracota pintadas de xeito brillante que protexían o marco de madeira da humidade. Os templos fóronse construíndo gradualmente en mármore (nas Cícladas) ou en pedra calcaria agrisada (no Peloponeso), acadando así unha dimensión monumental. Nesta nova arquitectura, feita enteiramente en pedra, os elementos funcionais como as métopas e os tríglifos do friso dórico pasan a ter un valor puramente decorativo. Os tríglifos facíanse corresponder coas columnas, e as métopas cos intercolumnios, simulando ser, respectivamente, o extremo das trabes de madeira e o espazo baleiro que quedaba entre as trabes.
A diferenza do aspecto abrancuxado do mármore branco producido pola erosión do tempo, os templos gregos estaban pintados. A decoración canónica consistía en pintar as liñas horizontais en vermello, as verticais en azul ou negro e os tambores das columnas permanecían claros. Evolución
Na época arcaica as métopas adoitaban ser lisas. Na época clásica incorpórase ás métopas decoración a base de relevos policromados, ou pinturas. Os seus temas eran variados e caracterizáronse polo feito de relatar sucesos históricos ou mitolóxicos. A súa función era, sobre todo, decorativa.
Na arquitectura romana clásica, as métopas adoitan estar decoradas con bucranios, rosas ou pratos. Posteriormente, na arquitectura románica, os tríglifos serán substituídos polos canzorros ou modillóns, e as métopas constituirán o intervalo entre aqueles, lisas ou decoradas con relevos, conformando un friso similar ó do estilo clásico grego.
Os estilos renacentista e, por suposto, o neoclasicista utilizarán adoito estes elementos decorativos.
Métrica (poesía)

Na poesía tradicional, a forma ten tanta importancia como o contido. Deste modo, a lonxitude dos versos é un trazo relevante e importante da forma. A métrica é a técnica que nos permite medir os riscos formais nesa concepción poética tradicional. Medida dos versos
A métrica proporciona un procedemento para medir os versos. Este proceso baséase no reconto das sílabas buscando certo ritmo, duración e sonoridade. De aí que se diferencien as sílabas métricas, que teñen en conta eses factores, e as sílabas gramaticais, que só consideran a forma obxectiva das sílabas.
Tomando como exemplo a cantiga popular de Taragoña, Rianxo, é unha copla que, polo tanto, está formada por catro versos octosílabos: Trátase dunha copla. Polo tanto, está escrita para ser cantada. Para conseguir que se adapte a letra á música, non é suficiente con ler o texto. Resultaría un reconto das sílabas gramaticais que non se axustaría aos tempos musicais: Primeiro verso: 8 (Non-me-lem-bres-Ta-ra-go-ña)
Segundo verso: 7 (Te-rra-on-de-eu-na-cín, )
Terceiro verso: 9 (Lém-bra-me-a-fon-te-do-Gro-lo)
Cuarto verso: 8 (Au-ga-que-eu-de-la-be-bín. )
Obsérvese que o segundo e terceiro versos non dan oito sílabas. Pero se se escoita cantar esta estrofa, observarase que se axusta perfectamente á música. Isto débese ás posibilidades fonéticas que ofrece o galego. Por exemplo, o segundo verso pode prorrogarse sen dificultade na última sílaba debido a que é unha palabra aguda. Ten o acento na última sílaba. De igual modo, no terceiro verso, pódese xuntar facilmente lémbrame e a, de forma que se lería así: Lém-bra-ma-fon-te-do-Gro-lo. Deste xeito, pronúnciase en oito impulsos ou sílabas métricas.
Por tanto, a métrica non é un reconto mecánico senón un xeito de lectura que adapta a forma ás necesidades estéticas e sonoras do poema.
Mézériat

Mézériat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.
Míster España

O concurso Míster España é un certame de modelos de nivel español, que se celebra anualmente. Organizado por unha empresa privada, o premio escólleo un xurado que avalía a beleza, a calidade da modelaxe e a resposta a algunhas tarefas específicas relacionadas coa actitude. Os candidatos participantes son escollidos en diversos certames de carácter provincial.
O concurso adoita celebrarse no mes de marzo.
Módem

Módem é o acrónimo de modulador-demulador, un dispositivo que converte os sinais dixitais que emprega o ordenador en sinais analóxicos (modulación) para poder conectarse a través da RTB e os sinais analóxicos transmitidos polo cable de teléfono en dixitais (demulación).
Os módems externos conéctanse ao porto serie do ordenador e á liña telefónica. Os módems internos son tarxetas de expansión do ordenador que se integran na placa base.
A velocidade do módem mídese en quilobits por segundo (Kbps).
Módulo (arquitectura)

O módulo, na arquitectura clásica, designa unha medida común e convencional das ordes arquitectónicas que permite establece-la proporción entre os distintos elelemtos dunha obra ou dun edifico, como o diámetro inferior do fuste dunha columna.
Módulo (vector)

En física, denomínase módulo dun vector á norma matemática do vector dun espazo euclidiano. O módulo dun vector é un número que coincide coa "lonxitude" do vector na representación gráfica. Cálculo
Dado un vector do espazo euclídeo tridimensional expresado polas súas compoñentes, v → ( v 1, v 2, v 3 ) {\displaystyle {\vec {v}}(v_{1}, v_{2}, v_{3})}, o módulo é o número real dado pola expresión: ∣ v → ∣
v 12 + v 22 + v 32 {\displaystyle \mid {\vec {v}}\mid
{\sqrt {v_{1}^{2}+v_{2}^{2}+v_{3}^{2}}}} A intensidade ou módulo dun vector é a lonxitude do segmento que o representa, polo que terá que ser proporcional ao valor da magnitude da que se trate. Propiedades
O módulo da suma de dous vectores está relacionado co produto escalar e os módulos respectivos dos vectores: ∣ v → + w → ∣
∣ v → ∣ 2 + ∣ w → ∣ 2 + 2 v → ⋅ w → {\displaystyle \mid {\vec {v}}+{\vec {w}}\mid
{\sqrt {\mid {\vec {v}}\mid ^{2}+\mid {\vec {w}}\mid ^{2}+2{\vec {v}}\cdot {\vec {w}}}}} O módulo da suma de dous vectores é menor ou igual que a suma de módulos (desigualdade triangular): ∣ v → + w → ∣≤∣ v → ∣ + ∣ w → ∣ {\displaystyle \mid {\vec {v}}+{\vec {w}}\mid \leq \mid {\vec {v}}\mid +\mid {\vec {w}}\mid }
Módulo de Thiele

O módulo de Thiele desenvolveuno E. W. Thiele no seu artigo Relación entre o tamaño e a actividade catalizadora dunha partícula en 1939. Thiele razoou que cun tamaño de partícula suficientemente grande, a velocidade de reacción é tan rápida que as forzas de difusión só son capaces de levar produto fóra dende a superficie da partícula de catalizador. O módulo de Thiele desenvolveuse para describir a relación entre a difusión e a velocidade de reacción en partículas de catalizadores porosos sen limitacións de transferencia da masa. Este valor emprégase polo xeral para determinar o valor do factor de efectividade en partículas de catalizador.
O módulo de Thiele represéntase con diferentes símbolos en diferentes textos, mais Hill defíneo como hT.
Módulo de Young

O módulo de Young ou módulo de elasticidade é un parámetro mecánico que proporciona unha medida da rixidez dun material sólido.
Obtense da razón entre a tensión (ou presión) exercida e a deformación unitaria sufrida polo material. Isto é, E
Tensión Deformación
F / A x / l
F l A x {\displaystyle \ E
{\frac {\text{Tensión}}{\text{Deformación}}}
{\frac {F/A}{x/l}}
{\frac {Fl}{Ax}}} onde (en unidades do SI):
E é o módulo de Young, medido en pascal.
F é a forza medida en newton.
A é a sección a través da cal é exercida a tensión, e mídese en metros cadrados.
x é a extensión, o incremento na lonxitude, medido en metros.
l é a longura natural medida en metros.
Mónica Alario Gavilán

Mónica Alario Gavilán é unha filósofa experta en violencia sexual e pornografía. Traxectoria
Licenciada en Filosofía e máster en Estudos Interdisciplinares de Xénero. Doutora internacional en Estudos Interdisciplinares e de Xénero. A súa tese doutoral, dirixida por Ana de Miguel, titúlase La reproducción de la violencia sexual en las sociedades formalmente igualitarias: un análisis filosófico de la cultura de la violación actual a través de los discursos y el imaginario de la pornografía.
Tras afirmar en TVE que " hai unha vinculación clarísima entre a pornografía que están consumindo os adolescentes e a violencia sexual en grupo" foi vítima de acoso nas redes sociais. Recoñecemento
Primeiro Premio da Delegación de Goberno contra a violencia de xénero a teses de doutoramento sobre violencia contra a muller. Obra
Política sexual de la pornografía (Ed. Cátedra). (en castelán)
Mónica Fernández Bugallo

Mónica Fernández Bugallo, nada en Ferrol en 1975, é unha enxeñeira galega. Traxectoria
Doutorouse na Universidade da Coruña en 2001. É profesora de comunicación dixital e procesamento do sinal do Departamento de Enxeñaría Eléctrica e Informática da Universidade de Stony Brook, en Nova York e directora do programa Mulleres na Ciencia e a Enxeñaría. Premios e recoñecementos
En 2019 recibe o Premio Ada Byron do CPEIG.
Mónica García (1970)

Mónica García, nada en Avilés en 1970, é unha creadora da danza (coreógrafa e bailarina) e actriz. Traxectoria
Titulouse en coreografía e técnicas de interpretación en danza no Conservatorio Superior de Danza de Madrid e en Cambios en Cultura y Sociedad. Nuevas tecnologías, nuevas industrias y nuevos usos pola Universidade Aberta de Cataluña. Además do seu traballo persoal, colabora con Matarile Teatro desde 2007. Interpretou o papel protagonista das película Con el viento e Dúo de Meritxell Colell Aparicio. Obra
Saltar o el desierto, 2022. Coreografía para 14 bailarinas en el RCPDM.
Los limones, la nieve y todo lo demás, 2018( con Ana Vallés para Matarile Teatro)
La velocidad de las cosas 2011
Nielheim 2011
Naranjas de la China (con Paloma Díaz), 2003
Y eso que no me dejaban ver Dallas (con Daniel Abreu), 2004
Mínimos (con Daniel Abreu), 2005
I really want to stay here now, (con Ricardo Santana e Iván Marcos) 2010
Bungaló, 2004
Abiba 2013
Coreografías das obras
Sí, pero no lo soy, de Alfredo Sanzol
A ópera dos tres reás, ópera dirixida por Quico Cadaval para o Centro Dramático Galego.
Móridos

A dos móridos (Moridae) é unha familia de peixes teleósteos da orde dos gadiformes, que son coñecidos vulgarmente como moras,
Distribuídos por todos os mares do planeta, apareceron por primeira vez no rexistro fósil no oligoceno, á metade do terciario. Caractartísticas
Normalmente teñen unha ou dúas aletas dorsais, raramente tres, e unha ou dúas aletas anais. Poden ter, ou non, barbas no mento. Teñen dentes na cabeza do óso vómer, que é diminuto ou está ausente. A vexiga natatoria está conectada coas cápsulas auditivas. Hábitat e forma de vida
Unhas especies son peláxicas, mentres que outras son bentopeláxicas, distribuíndose desde zonas costeiras de augas superficiais até augas de mar aberto de máis de 2500 m de profundidade. Clasificación
Existen unhas 111 especies válidas, agrupadas nos 18 xéneros seguintes: En Galicia
Nas augas galegas aparecen rexitradas as especies Antimora rostrata Günther, 1878 e Lepidion aeques (Günther, 1887).
Mórula

En embrioloxía, mórula (do latín morŭla, amora, debido á súa aparencia), é o primeiro estadio de desenvolvemento do embrión dos animais, despois de que o cigoto comece a dividirse para formar unha esfera con 64 células, ou blastómeros. Cando a división do cigoto chega aos de 12 a 16 blastómeros, xa pode ser chamado mórula.
Despois desta fase, a mórula comeza a formar unha cavidade central chea de líquido, denominada blastocele, e pasa a denominarse blástula.
Múltiplo (gramática)

Un múltiplo é un tipo de numeral. Un múltiplo expresa multiplicación pola serie natural dos números a partir de dous: dobre, triplo etc. Por tanto, dobre equivale a multiplicado por dous, triplo a multiplicado por tres etc. Lista de múltiplos
Os múltiplos con forma propia son: dobre; duplo/a
triplo/a
cuádruplo/a
quíntuplo/a
séxtuplo/a
séptuplo/a
óctuplo/a
nónuplo/a
décuplo/a
céntuplo/a
Os restantes fórmanse mediante o cardinal correspondente seguido da palabra veces. Función sintáctica
Como categoría gramatical, un múltiplo pode ter función pronominal (cando suple a un nome) ou adxectiva (cando o acompaña), por exemplo: Pronomes:
Saquei o dobre de libros da biblioteca para esta fin de semana.
A lebre pesa o dobre ca o coello.
A presa tén o quíntuplo de auga que en verán.
Adxectivos:
Cómpre reforzar este amaño cunha soldadura dobre.
Este novo dispositivo de almacenamento tén tripla capacidade. Verbos derivados
Os numerais múltiplos dan orixe aos seus respectivos verbos, por exemplo: dobre dá dobrar
duplo dá duplicar
triplo dá triplicar
cuádruplo dá cuadriplicar
quíntuplo dá quintuplicar
séxtuplo dá sextuplicar
séptuplo dá septuplicar
décuplo dá decuplicar
céntuplo dá centuplicar Outras formas derivadas
Algúns numerias múltiplos orixinan outras formas léxicas: De dobre: dobra, dobradura, dobramento, dobraxe, dobregar, dobremente, dobrez, dobrón.
De duplo: dúplex, duplicación, duplicado, duplicador, dúplice, duplicidade, duplicidentados.
De triplo: triplete, triplicación, triplicador. Os múltiplos en matemáticas
Fálase de múltiplo cando se está a tratar con cantidades que multiplican a outra.
Un múltiplo dun número é outro número que o contén un número enteiro de veces. Doutro xeito, un múltiplo de n é un número tal que, dividido por n, da como resultado un número enteiro (xa que o resto da división euclidiana é cero). Os primeiros múltiplos do un ó dez adoitan agruparse nas chamadas táboas de multiplicar. Exemplo: 18 é múltiplo de 9.
a 18
b 9
a 2·b
En efecto, 18 contén 9 dúas veces de xeito exacto.
Propiedades dos múltiplos
Se a é un múltiplo de b, entón b é un divisor de a.
Todo número enteiro é múltiplo de 1 e de si mesmo.
Cero (0) é múltiplo de calquera número.
Se a e b son múltiplos de n, entón a+b, a-b, ka e kb sóno para calquera número k natural. Submúltiplos
Un número enteiro a é submúltiplo doutro número b só se b é múltiplo de a.
Propiedades dos submúltiplos
O número un é submúltiplo de calquera número.
Todo número é submúltiplo de si mesmo.
Todo número é submúltiplo do número cero.
Músculo cricoaritenoide lateral

Os músculos cricoaritenoides laterais esténdense dende a cartilaxe cricoide lateral ao proceso muscular da cartilaxe aritenoide. Mediante a rotación das cartilaxes aritenoides intermedialmente, estes músculos aducen as cordas vocais e deste xeito pechan a fenda glótica, protexendo a vía respiratoria (a súa acción é oposta á dos músculos cricoaritenoides posteriores). Os músculos cricoaritenoides laterais innervan da rama larínxea recorrente do nervio vago (CN X).
Músculo estriado

O músculo estriado ou tecido muscular estriado é o tecido muscular cuxas fibras musculares conteñen filamentos proteicos de actina e miosina e outras proteínas, que forman sarcómeros, e presentan unha disposición moi ordenada, de modo que a superposición de filamentos nunha zonas crea bandas escuras e a non superposición crea bandas máis claras, que se alternan, o que lle dá un aspecto estriado visto ao microscopio. Contraponse ao músculo liso, onde os filamentos proteicos non están ordenados e non se observa estriación. Hai dous grandes tipos de tecido muscular estriado: Músculo esquelético. Forma os músculos unidos ao esqueleto que se contraen voluntariamente e é responsable dos movementos voluntarios do corpo. As súas fibras son sincitios. Segundo a súa orixe embriolóxica pode ser músculo esquelético derivado dos somitas do embrión, e músculo branquiomérico derivado dos arcos branquiais embrionarios (comprende músculos da cabeza e pescozo).
Músculo cardíaco. Forma o miocardio do corazón e é responsable das contraccións do corazón que bombean o sangue. É un músculo estriado involuntario formado por células non sinciciais e ramificadas.
Música absoluta

A música absoluta ou música pura son todas aquelas obras musicais instrumentais que non conteñen ningún elemento extra musical, é dicir, que non conteñen relación con ningún texto. A música absoluta ou pura, é aquela música instrumental, desprovista de toda relación coa poesía, unha acción teatral, unha idea, unha imaxe, etc. Unha sonata, unha sinfonía, un concerto, unha fuga, etc. , son entón teoricamente formas de música pura.
O primeiro compositor en utilizar este termo foi Eduard Hanslick.
A calidade da música absoluta virá determinada pola calidade da idea musical e o enxeño á hora de desenvolver ese material temático. Nas obras que conteñen referencias a elementos extramusicais predispoñen ao oínte, mentres que neste caso cada oínte terá unha percepción distinta (poderá imaxinarse situacións diferentes) e daralle o seu propio significado.
Este concepto oponse ao de música programática. A cantata, a canción, o lied, a ópera, o oratorio, a misa, entre outras, son expresións formais necesariamente determinadas por un texto: por tanto xeran significados e ideas fóra da linguaxe musical, toda a música vocal polo tanto é música programática. Da mesma forma, toda a música para a danza ou o teatro — ballet, comedia musical, música para teatro, ópera, etc. — e toda a música descritiva — poema sinfónico, entre outras —, están relacionados coa música programática e gramatical.
Con todo, os límites entre a música pura e a música programática non son fáciles de determinar. Por exemplo, As catro estacións de Vivaldi están constituídas por un ciclo de catro concertos, pero non poden considerarse como música absoluta, dado que conteñen numerosos elementos descritivos.
Música barroca

A música barroca é un estilo da música occidental ou música clásica relacionado coa época cultural homónima en Europa. Adóitase delimitala cronoloxicamente entre a estrea da ópera de Claudio Monteverdi L'Orfeo (que foi a primeira ópera do compositor italiano e unha das primeiras obras catalogadas como tal) a principios do século XVII e a morte de Johann Sebastian Bach en 1750, se ben esta delimitación non é de todo exacta.
Este estilo tamén tivo presenza fóra de Europa, especialmente en Iberoamérica, onde as misións relixiosas nos diversos vicerreinados foron un centro de difusión. Nos territorios das actuais repúblicas de México, Bolivia, Perú, Brasil e Venezuela a música barroca mesturouse con ritmos e instrumentos indíxenas, dando lugar a expresións musicais propias como o barroco misional. Características
Precedida pola música renacentista e seguido de música do Clasicismo. Caracterizado pola aparición da tonalidade e o uso do baixo continuo, o Barroco foi a época na que formas musicais como a sonata, o concerto e a ópera. O termo barroco foi tomado de arquitectura, onde designaba algo "retorcido", unha construción "pesada, elaborada, envolta", un lusismo que describía unha perla deformada ou falsa xoia). No século XVIII utilizábase en sentido pexorativo para describir as características do estilo do século anterior, que se consideraba "baso, estraño, áspero e anticuado". Compositores
Johann Sebastian Bach e Georg Friedrich Händel son considerados dous dos maiores compositores do período barroco e moitas veces son interpretados en programacións conxuntas. Alén da música, compartiron outro destino: os dous ficaron cegos e foron operados polo mesmo doutor.
Outros dos músicos do Barroco máis destacados son, entre outros, Johann Pachelbel, Domenico Scarlatti, Georg Philipp Telemann, Tomaso Albinoni destacan Antonio Vivaldi, Claudio Monteverdi, Henry Purcell, Dieterich Buxtehude ou Gaspar Sanz.
Música celta

Música celta é un termo popular que fai referencia á música tradicional dos pobos do Atlántico Europeo: Irlanda (Éire), Escocia (Alba), Gales (Cymru), Cornualla (Kernow), Illa de Mann, a Bretaña (Breizh), Asturias e Galiza; mesturada en ocasións con patróns de música medieval.
Os instrumentos musicais que a caracterizan son o acordeón, a concertina a arpa, a guitarra acústica, o bouzouki irlandés a frauta traveseira irlandesa o violino, o bodhrán os whistles a bombarda bretoa e especialmente a sempre protagonista gaita de fol.
Existen diversos sub-tipos de "música celta".
O termo "música celta" pode referirse ás composicións musicais baseadas en patróns medievais dos pobos da fachada atlántica europea (dentro da música folk galega destacaría neste sub-tipo o gaiteiro Carlos Núñez ou Luar na Lubre), tamén pode referirse á música popular e aos cánticos populares deses pobos (no caso galego a mellor representante é Mercedes Peón), ou pode referirse a música espiritual (a irlandesa Enya é a representante deste estilo que goza do máis recoñecemento internacional).
Música country

A música country é un estilo popular no sur dos Estados Unidos orixinado na música dos apalaches e nas cancións vaqueiras. Os seus antecedentes son as danzas europeas e as tradicións celtas (sobre todo escocesas). Na orixe era moi simple e interpretada por poucos instrumentos: guitarra, banjo e violín principalmente, as súas letras falaban da dura vida no campo, tristeza e amores imposíbeis. As primeiras figuras do xénero foron a familia Carter e Jimmie Rodgers, o chamado pai do Country, aínda que a personalidade máis importante sexa Hank Williams. Nos cincuenta a música antano de pobres sofisticouse e encheuse de arranxos, cun estilo centrado en Nashville, fogar do Nashville Sound e do máis importante programa de radio do Sur, o Grand Ole Opry. Como reacción a estas producións comerciais houbo unha volta ás orixes acústicas no Bluegrass e un endurecemento co Honky Tonk.
Música de cámara

Música de cámara é aquela composta para un reducido grupo de instrumentos no cal cada intérprete toca unha parte diferente, en contraposición á música orquestral. O nome fai alusión aos lugares nos que ensaiaban pequenos grupos de músicos durante a Idade Media e o Renacemento, pequenas habitacións chamadas cámaras, polo que a intimidade é outra das características deste tipo de música. Non se adoita incluír a música vocal, nin obras para un só instrumento.
Os músicos adoitan disporse de xeito que poidan mirarse entre si, para unha mellor coordinación, dado que tampouco se precisa un director na maioría dos casos. O número de instrumentos pode variar entre dous e non máis de vinte.
O poeta alemán Goethe describiu a música de cámara (en concreto os cuartetos de corda) como "catro persoas racionais conversando", en referencia á forma en que un instrumento presenta unha melodía ou motivo, que é respondido con motivos similares polo resto de instrumentos, outra das características das obras camerísticas.
A maioría dos modernos auditorios contan con espazos específicos para concertos de música de cámara, máis reducidos que a sala principal, adicada ás grandes orquestras e espectáculos doutra índole. Historia
O auxe da música instrumental xorde no Renacemento, á medida que a música culta sae do ámbito exclusivamente aristocrático e comeza a interesar a unha burguesía en crecemento. A época barroca caracterízase pola aparición dun novo instrumento, o violín, así como a nova forma da sonata; os compositores máis destacados son Corelli, Telemann e Bach. O período clásico caracterizouse novamente polo desenvolvemento doutro instrumento que adquire protagonismo, o pianoforte, precursor do actual piano, ademais de polos cuartetos de corda (dous violíns, viola e violoncello). Destacan as obras camerísticas de Haydn, Mozart ou Beethoven. A música de cámara sofre certo esquecemento durante o romanticismo, para volver rexurdir no século XX con compositores como Schönberg, Shostakovich ou Stravisnkii. Agrupacións
Esta é unha lista parcial das agrupacions ou "ensambles" máis comúns na música de cámara.
Música do Romanticismo

A música do Romanticismo é aquela composta segundo os principios da estética do Romanticismo, predominante durante o século XIX. Na historia da música, corresponde ao período que se seguiu ao clasicismo. Historia e características
A Sinfonía nº 3 (Eroica), de Beethoven, obra de 1804, é por veces considerada como o marco do fin do período clásico e do comezo da música romántica. Mais algúns musicólogos sitúan o inicio do romanticismo na música xa a finais do século XVIII, mentres outros consideran que o período romántico comezou arredor de 1810), ano en que o termo "romántico", antes só era aplicado ó movemento literario, foi usado para cualificar Beethoven por E. T. A. Hoffmann (1776-1822), nos seus ensaios sobre a Sinfonía nº 5. Xa o final do Romanticismo na música é situado entre 1880 e 1910, segundo o autor. A época do Romanticismo musical coincide co Romanticismo na literatura, filosofía e artes plásticas. A idea xeral do Romanticismo é que a verdade non podería ser deducida a partir de axiomas. Certas realidades só poderían ser captadas a través da emoción, do sentimento e da intuición. Por esa razón, a música romántica é caracterizada pola maior flexibilidade das formas musicais e procurando enfocar máis o sentimento transmitido pola música do que propiamente a estética, ó contrario do clasicismo. Porén, os xéneros musicais clásicos, tales como a sinfonía e o concerto, continuaron sendo escritos.
Estética musical
No Romanticismo, estabelecéronse varios conceptos de tonalidades para describir os vocabularios harmónicos herdados do Barroco e do clasicismo. Os compositores románticos tentaron xuntar as grandes estruturas harmónicas desenvolvidas por Haydn e perfeccionadas por Mozart e Beethoven con súas propias innovacións, buscando maior fluidez de movemento, maior contraste, e cubrir as necesidades harmónicas de obras máis extensas. O cromatismo utilizou unha forma máis frecuente e variada, así como as disonancias. A mudanza de ton acontecía de maneira máis brusca que no Clasicismo, e as modulacións ocorrían entre tons cada vez máis distantes. As propiedades dos acordes de sétima menor, que permiten modular a practicamente calquera tonalidade, foron explotadas exhaustivamente.
Posromanticismo
Estabelecer a herdanza do romanticismo é unha tarefa tan complexa como estabelecer as orixes do movemento. Algúns compositores do século XX, como Serguéi Rakhmáninov (1873-1943), continuarán a ser románticos, sen porén declaralo. De certo modo, movementos como o impresionismo de Claude Debussy (1862-1918) e Maurice Ravel (1875-1937), e o verismo de Giacomo Puccini (1858-1924) tamén son herdeiros da tradición romántica.
Música gótica

A música gótica é un estilo musical de finais do século XX, que conta cunha iconografía e características bastante concretas: Ideoloxía do romanticismo literario (época de lord Byron e Mary Shelley) e temática do desamor;
Utilización e transformación (reinterpretación, apropiación, terxiversación ou recuperación) de mitoloxía e lendas tradicionais;
Uso de temas medievais e bíblicos;
Ambientes escuros e noitébregos;
Relación destemida con morte, medo, ira, odio, escuridade, seres sobrenaturais etc. ;
Elegancia e clasicismo no vestir (case sempre de negro) combinada coa palidez cetrina na pel da face;
Vocalista feminina;
Con todo, as orientacións dentro do gótico son varias: existen grupos que tenden ó punk ou ó black-metal ou o dark-metal, mentres que outros van cara ó doom ou cara á música electrónica. Algunhas veces compáraselle con bandas sonoras de películas épicas ou procedentes do cómic (do estilo O Señor dos Aneis ou Underworld), o cal non está de todo errado pois comparten certos elementos visuais, musicais ou mesmo están presentes nas bandas sonoras.
Canto ó estilo musical, é singular pola súa mestura da música orquestrada (certos instrumentos e mesmo formacións enteiras) coa música electrónica e as guitarras eléctricas máis propias de estilos máis duros coma o Heavy. A sobriedade e a amplitude da escala vocal tamén adoitan aparecer nos temas, e sitúanse nunha liña herdeira directa do Heavy alemán dos anos 80 (Warlock e Doro Pesch, Europe etc. ), do rock sinfónico e da música electrónica dos 90.
A inmensa maioría dos grupos máis coñecidos nos circuítos musicais son europeos (coa excepción dos estadounidenses Evanescence), e unha boa parte da tradición procede dos tres países escandinavos, de Alemaña e de Países Baixos (a excepción é Lacuna Coil, de Italia). As tendencias máis fortes proceden de grupos xurdidos en Polonia. Grupos
Co éxito dalgúns grupos, coñeceu un rexurdimento nestes comezos da primeira década do milenio. Os principais grupos representativos son: Evanescence (Estados Unidos de América), os de corte máis comercial;
Within Temptation (Países Baixos), tamén de corte algo comercial;
Epica (Países Baixos), un dos grupos con máis divulgación, cunha moi noviña cantante, Simone Simons, de 20 anos, e que acaban de sacar no 2006 Consign to Oblivion, inspirado no mundo maia;
Tristania;
Theatre of Tragedy, dos grupos máis vellos e recoñecidos: a súa cantante Liv Kristine marchou do grupo e formou Leave's eyes;
After forever
Edenbridge
Penumbra
Lacrimosa (Alemaña), de corte máis electrónico;
The Sins of Thy Beloved
Lacuna Coil (Italia), os máis seguidos polos rockeiros tradicionais;
The gathering (Países Baixos), cun estilo moi tranquilo cando a que canta é a vocalista, Anneke van Giesbergen;
Midnattsol, autores do disco Where twilight dwells, de 2005;
Octavia Sperati (Noruega), composto case integramente por mulleres;
Beseech
Therion, sacou un disco dobre en 2005: Lemuria xunto con Sirius B;
L'âme immortelle (Alemaña);
Vesania
Sirenia
Svenia
Música medieval en Galicia

A música medieval en Galiza é toda a música escrita na Idade Media, é dicir dende a caída do Imperio Romano ata o descubrimento de América, en galego-portugués ou recollida en libros galegos. Na música medieval de Galiza destacan tres grupos de composicións: as recollidas no Códice Calixtino, a música das Cantigas de Santa María de Afonso X o Sabio, e as sete cantigas de amigo de Martín Codax (unicamente seis conservan a música). Desenvolvemento
O Camiño de Santiago foi un elemento chave no desenvolvemento da música en Galiza na Idade Media.
Música new age

O new age é un xénero musical destinado a crear inspiración artística, relaxación e optimismo. Os oíntes utilízano para ioga, masaxes, meditación e lectura como un método de manexo do estrés para provocar un estado de éxtase en lugar de transo, ou para crear unha atmosfera tranquila en fogares e outros ambientes. Ás veces asociase co ecoloxismo e a espiritualidade new age; porén, moitos dos seus artistas non teñen nada que ver coa "espiritualidade new age", e algúns incluso rexeitan o termo.
A música new-age inclúe tanto formas acústicas, con instrumentos como frauta, piano, guitarra acústica e unha ampla variedade de instrumentos acústicos non occidentais, como formas electrónicas, confiando con frecuencia en pads de sintetizadores sostidos ou execucións longas baseadas en secuenciadores. Inicialmente os arranxos vocais eran raros no xénero, pero a medida que este evolucionapa estes fixéronse máis habituais, especialmente aqueles que presentan cantos de nativos americanos, sánscritos ou tibetano, ou letras baseadas en mitoloxía como por exemplo lendas celtas.
No hai unha definición exacta de música new-age. Un artigo na revista Billboard de 1987 comentaba que "a música New Age pode ser a música non definida máis sorprendentemente exitosa que chegase á conciencia pública". Moitos considérano un termo paraugas para propósitos de márketing en vez dunha categoría musical, e parte dunha complexa tendencia cultural.
A música new age estivo influenciada por unha ampla variedade de artistas de diversos xéneros. O álbum de Tony Scott Music for Zen Meditation (1964) está considerado a primeira gravación new age. Paul Horn (comezando co Inside de 1968) foi un dos predecesores máis importantes. A serie de álbums de Irv Teibel Environments (1969-1979) contaba con paisaxes sonoros da natureza, tintineos, e cantos "Om" e foi unha das primeiras gravacións psicoacústicas públicas. Spectrum Suite (1975) de Steven Halpern foiun traballo clave que comezou o movemento da música new age.
Música noise

Música noise é un termo usado para describir distintas variedades da música de vangarda que adoitan a usar elementos coma cacofonía, disonancia, atonalidade, ruído, indeterminación e repetición na súa realización. A música noise pode contar con distorsión, varios tipos de ruídos xerados acustica ou electronicamente, sinais electrónicas producidas ao chou e instrumentos non tradicionais. A música noise tamén incorpora gravacións manipuladas, estática, asubíos e zunidos, retroalimentación, sons de máquinas, software con sons personalizados, instrumentos con circuitería creada a propósito, e elementos vocais non musicais que impulsan o ruído ata a éxtase.
O Futurismo foi un movemento artístico importante para o desenvolvemento da estética noise, ao igual que o Dadaísmo, e posteriormente o Surrealismo e o Fluxus, sobre todo os artistas Fluxus Joe Jones, Yasunao Tone, George Brecht, Robert Watts, Wolf Vostell, Yoko Ono, Walter De Maria, Milan Knížák, LaMonte Young e Takehisa Kosugi.
A música noise contemporánea adoita asociarse ao volume extremos e á distorsión, particularmente no dominio da música popular, con exemplos como o uso do feedback por Jimi Hendrix, Nine Inch Nails, Sonic Youth e o álbum de Lou Reed Metal Machine Music.
Outros exemplos de música con características noise son os traballos de Iannis Xenakis, Karlheinz Stockhausen, Helmut Lachenmann, Cornelius Cardew, Theatre of Eternal Music, Rhys Chatham, Ryoji Ikeda, Survival Research Laboratories, Whitehouse, Cabaret Voltaire, Psychic TV, Blackhouse, as gravación das esculturas sonoras de Jean Tinguely, a música do Orgien Mysterien Theater de Hermann Nitsch, os traballos de finais dos 60 de La Monte Young. Xéneros como a música industrial, o techno industrial e a glitch music empregan elementos baseados no noise.
Música popular

A música popular comprende un conxunto de xéneros musicais que resultan atractivos para o gran público e que xeralmente son distribuídos a grandes audiencias a través da industria da música. Isto está en contraste tanto coa música culta como coa música tradicional, as cales normalmente se difunden por vía académica ou por vía oral a audiencias máis minoritarias.
Fronte a música tradicional ou folclórica, a música popular non se identifica coas nacións ou etnias específicas senón que ten un carácter internacional. Entre os xéneros máis representativos da música popular do noso tempo pódense destacar o pop, o rock ou a dance, entre outras. Outras denominacións que recibe ás veces a música popular son "música lixeira" ou "música pop", aínda que non son moi axeitadas ó ter xa outros significados máis restritivos. Por outro lado, "música popular" emprágse en ocasións historicamente para referirse ó que actualmente coñecemos como música folclórica ou tradicional, un uso que aínda pervive nalgúns contextos.
Músico de sesión

Un músico de sesión é un músico dispoñible para ser contratado, a diferenza dos que son membros permanentes dun grupo ou que se fixeron famosos. Aínda que o termo xeralmente refírese a músicos con experiencia en estilos de música contemporáneos como o rock, jazz, country ou pop, tamén se pode usar para describir a músicos de estilos máis tradicionais.
Aínda que os termos "músico de sesión" e "músico de estudio" úsanse indistintamente, o último xeralmente reservase para aqueles que traballan exclusivamente en estudios de gravación, ás veces para un único estudio ou selo discográfico.
A versatilidade é unha das características do músico de sesión. A maioría dos músicos de sesión teñen que ser capaces de traballar en distintos equipos, dándose a miúdo o caso de que non se coñecen uns a outros e proceden de distintas contornas.
Os músicos de sesión son utilizados en calquera situación na que se requiren habilidades musicais a curto prazo, desde unhas horas ata moitos meses. Exemplos típicos da utilización de músicos de sesión son: Nun estudio de gravación, proporcionando acompañamento para anuncios e música de películas, e programas de televisión.
Para proporcionar acompañamento instrumental ou vocal a artistas ou grupos consolidados, tanto no estudio como en directo.
Para actuar como substitutos temporais de membros dun grupo.
Para proporcionar instrumentos ou voces adicionais cando un grupo os require.
En grupos de teatro.
Músico, música

Un músico ou unha música é unha persoa que compón ou executa pezas musicais. Cando a persoa compón pezas fálase dun compositor, mentres que quen as executan poden ser instrumentistas (como guitarristas, violinistas, violonchelistas e pianistas, por exemplo), cantantes, directores de orquestra etc.
Tamén son músicos quen realizan arranxos musicais e orquestracións. Na música popular son frecuentes os cantautores, que son aqueles que crean e interpretan cancións.
Mútulo

Un mútulo (do latín mutulus que significa madeiro ou pedra saínte) é, na arquitectura dórica da Grecia antiga, unha pedra rectangular que funciona como modillón. Adoita estar ornamentada con tres ou seis pequenas pingas.
O mútulo atópase esculpido baixo a cornixa e a súa anchura é a mesma que a dos tríglifos sobre os que se coloca.
Māhū

Os māhū na cultura tradicional hawaiana e Kanaka Maoli son as persoas pertencentes a un terceiro xénero e que soportan roles dentro da sociedade similares aos fakaleiti de Tonga e aos fa'afafine de Samoa.
Na actualidade a palabra māhū emprégase en argot para designar aos travestidos e ás persoas transxénero. En particular, chámase aikane aos homes que teñen como amante a outro home.