proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Festa dos Alborotados

A romaría dos Alborotados celebrábase de vello no santuario dos Remedios, en Betanzos, o 27 de setembro na honra de Nosa Señora dos Remedios e mais de San Miguel.
Unha novena precedía ao día da festa, no que, ao igual que no día dos Remedios, chegaban ao templo romeiros das máis variadas procedencias. O nome viría pola afluencia de endemoñados ou “alborotados” que acudían en demanda de auxilio onda Nosa Señora e San Miguel.
Co paso do tempo a celebración estritamente relixiosa foi perdendo pulo, e no xa distante 1979 os veciños da barriada da Ponte Vella decidiron dar un aire anovado á romaría dos Alborotados. Naceu así a Festa do Viño Mosto, na que as uvas acabadas de vendimar eran espremidas ante a concorrencia para catar o primeiro mosto betanceiro. Este novo pulo axudou a renovar o agarimo dos betanceiros cos Alborotados de sempre e mais coa nova festa.
A festa estivo sen celebrarse por varios anos ata que, en 2006, o colectivo veciñal e o Consello da Mocidade de Betanzos, apoiado pola Concellaría de Xuventude e a raíz dunha iniciativa conxunta dos colectivos xuvenís Lar de Unta e Galiza Nova, decidiron darlle novo impulso á celebración, retomando a Festa do Viño Mosto. Varios colectivos xuvenís betanceiros implicáronse daquela na vendima previa á celebración da festa e na organización da propia festa xunto á comisión veciñal. Un concerto para os máis novos e unha orquestra tradicional para os máis vellos compuxeron o apartado musical dunha celebración aberta cunha sesión vermú e retomada co pisado da uva na Eira Vella tras a descarga dos goxos chegados nun tractor engalanado, ao son das gaitas. A experiencia repetiuse ao ano seguinte, mais novamente en 2008 non se celebrou a festa.
Festa dos Fachós

A Festa dos Fachós de Castro Caldelas celébrase o 19 de xaneiro na véspera do día de san Sebastián, comeza coa caída do sol e prolóngase durante a noite. Esta celebración converteuse nunha das tradicións de culto ó lume máis representativas de Galicia, na liña doutros folións con fachas que aínda persisten. Descrición
Consiste a festa nunha procesión na que se portan centos de fachos arredor do castelo de Castro Caldelas, partindo da igrexa dos Remedios e facendo un percorrido en plena escuridade tralo facho principal (de varios metros de longo), que precede a imaxe do santo, feita de palla ó igual que os fachóns.
Finaliza a procesión no adro da igrexa onde se queiman os fachos nunha gran fogueira, culminando o rito do lume purificador no medio do repenicar das campás.
A Festa dos Fachós encádrase dentro dos folións de véspera xunto a outras celebracións con fachas que aínda perduran, o Folión de Fachas de Vilelos ou a Queima das Fachas de Castelo. Frecuentes no pasado na Ribeira Sacra, e tamén arredor da capela dos Remedios na cidade de Ourense, por Allariz e na Merca, igualmente outras festas de Castro Caldelas eran denominadas como folións. Historia
Malia que a Festa dos Fachós é unha tradición ancestral, non se pode determinar a súa orixe con certeza. As primeiras referencias escritas das que se ten constancia son do ano 1763, sendo unha das celebracións máis antigas de Galicia.
Sobre as orixes da Festa dos Fachós de Castro Caldelas hai escritos que falan das tradicións celtas relacionadas co lume, antes de ser cristianizado e asimilado o culto a san Sebastián. O escritor ourensán Vicente Risco relaciona esta festa cos ritos celtas de culto ó sol. Outra hipótese apunta ó século XVIII para referirse á orixe do ritual, cando unha peste de cólera asolou a comarca caldelá, foi daquela cando os veciños pregaron a san Sebastián e san Roque para que intercederan e rematasen coa enfermidade, facendo unha fogueira para queimar as pertenzas dos infectados.
Finalmente, outra tradición vincula a orixe da celebración á conmemoración da busca que fixeron os cristiáns para encontrar o corpo do santo a noite que foi martirizado.
As diversas hipóteses que pretenden explicar a orixe da festa desde unha óptica local teñen escasa fiabilidade histórica, porén resultan interesantes como interpretacións populares. Malia incerteza da súa orixe a festa inunda a noite da vila caldelá nun ambiente especial e único. Elaboración dos fachós
Antigamente a elaboración dos fachóns facíase coa palla da malla, que se obtiña despois de sementar o centeo e segar. Actualmente esta práctica foise perdendo ata quedar en desuso, polo que un dos inconvenientes para seguir mantendo esta tradición é a falta de palla para facer os fachóns.
No presente é o consistorio de Castro Caldelas o que se encarga de sementar cada catro anos o centeo, de segar e mallar como se facía tradicionalmente, preparando a palla e gardándoa no palleiro para as celebracións dos vindeiros anos.
Festa dos Reis na Mezquita

A Festa dos Reis é unha festividade, incluída dentro dos festexos do entroido, que se celebra nos primeiros días de xaneiro nalgunhas aldeas do concello da Mezquita. Características
O calendario festivo consta de cinco xornadas, que poden variar en nome e data: Cantar os reis: o primeiro día anúnciase a festa cantando coplas tradicionais diante das vivendas das aldeas.
O día de pedir: neste segundo día, os zamarreiros chaman ás portas das casas para pedir o aguinaldo. A veciñanza adoita axudar a festa con carne de porco, froita, licores ou mesmo cartos.
Os invitados: convídase a comer ós persoeiros da aldea (tradicionalmente o alcalde, o médico, o secretario e mailo cura) así como ós convidados dos participantes na festa e ós homes que deron un bo aguinaldo.
A corrida do galo: no cuarto día, subidos a burros ou cabalos, os mozos da festa sacrificaban os galos, tirándolles da cabeza, mentres están pendurados dunha corda polas patas.
A parranda: faise unha procesión onde figuran un rei e un vicerrei, disfrazados con barba, coroa e capa. Pola noite escóllense os reis para os dous anos seguintes.
Ademais, chámaselle oficio á tarefa que teñen que desenvolver algúns membros da comunidade durante a festa: habitualmente son os máis novos ou aqueles que destacan por teren algunha habilidade concreta. Por exemplo, os que son bos tratantes son os encargados de comprar os galos. Sen o correcto cumprimento dos oficios sería totalmente imposible a realización da festa pois os reis non serían capaces de facelo todo. Para os máis mozos supón unha metáfora da súa incorporación activa á vida da aldea. Algúns oficios son o de zamarreiro, o de roubar as verzas, o de arrincar os torgos, o de camareiro ou o de burriqueiro.
Festa dos foros de Seixalbo

A Festa dos foros de Seixalbo é unha celebración que ten lugar en Seixalbo (Ourense). Celebra a supresión a mediados do século XIX dos foros do Antigo Réxime. Celébrase desde 2006, e ten lugar o primeiro sábado de xullo. Contexto histórico
En 1837 a veciñanza da parroquia presentou unha demanda xudicial para que se declarase de calidade señorial, e polo tanto se abolisen as prestacións de cincocentos moios de viño que percibían o bispo da diocese de Ourense e o cabido da Catedral de Ourense. A demanda foi encabezada por Fernando Freire Carril, que pagaba 205 cuartas de viño, e que viaxou á Coruña para seguir adiante co preito.
O xuízo iniciouse en Ourense o 2 de novembro de 1839, mais ao non pórse de acordo as trespartes litigantes pasouse á audiencia da Coruña e, posteriormente, rematou en Madrid o 30 de xuño de 1859 a favor das reclamacións veciñais. A festa dos foros
A festa comezou a celebrarse en 2006. Os balcóns das casas adórnanse con colchas e faldóns, e a xente viste con roupas de época. Despois de xantar hai unha xuntanza na praza do Cabido con xogos tradicionais. Logo faise un percorrido polas adegas da parroquia. Co solpor faise unha representación teatral dos tres xuízos, e a festa remata cunha actuación musical.
Unha das rúas da parroquia leva o nome do impulsor deste preito, Fernando Freire Carril, e tamén se puxo unha placa na casa onde viviu.
Festa móbil

Unha festa móbil é unha celebración que non ten un día concreto asignado no calendario, senón que varía segundo os anos. É o caso de Pascua, Corpus, e entroido, no cristianismo.
O motivo de que estas festas ocorran nun día diferente segundo o ano é que o domingo de Pascua coincide co primeiro domingo que segue á primeira lúa chea da primavera. A partir desta festa determínanse todas as outras.
Festas de interese turístico de Galicia

A seguinte é unha lista de festas de interese turístico de Galicia. Trátase dunha denominación honorífica outorgada a festexos ou acontecementos que se celebran en Galicia e que ofrecen interese real desde o punto de vista turístico. A declaración de Festas de Interese Turístico Galego é un nomeamento outorgado polo Consello da Xunta de Galicia a través dunha proposta por parte da Consellería de Economía e Industria.
As Festas de Interese Turístico Nacional e de Interese Turístico Internacional, son declaradas pola Secretaría de Estado de Turismo, dependente do Ministerio de Industria. Festas de interese turístico internacional
Hai nove festas de Interese Turístico Internacional.
Festas do Apóstolo Santiago

As festas do Apóstolo Santiago teñen lugar en Santiago de Compostela durante a segunda quincena do mes de xullo. Xiran arredor do 25 de xullo, festividade católica de Santiago o Maior, e Día Nacional de Galicia. Nelas celébranse actos relixiosos e o 24 de xullo pola noite lánzanse fogos artificiais desde a catedral. Están declaradas festas de interese turístico internacional. [Cómpre referencia]
Festen

Festen é un filme dinamarqués de 1998 dirixido por Thomas Vinterberg e producido por Nimbus Film. Foi o primeiro filme do movemento Dogma 95, creado por directores como Vinterberg e Lars von Trier.
Foi escollido como candidato de Dinamarca para o Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa na 71ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Ademais, gañou o Premio do Xurado no Festival de Cannes de 1998. Sinopse
Festen conta a historia dunha reunión de familia para celebrar o 60. º aniversario do pai. Durante a cea, o fillo máis vello acusa publicamente o pai de abusar sexualmente tanto del como da súa irmá xemelga, que recentemente se suicidou. Personaxes
Ulrich Thomsen como Christian Klingenfeldt-Hansen
Henning Moritzen como Helge, o pai
Thomas Bo Larsen como Michael, o irmán
Paprika Steen como Helene, a irmá
Birthe Neumann como Else, a nai
Trine Dyrholm como Pia
Helle Dolleris como Mette
Therese Glahn como Michelle
Klaus Bondam como Helmut von Sachs
Bjarne Henriksen como Kim
Gbatokai Dakinah como Gbatokai Estilo
Festen foi o primeiro filme do movemento Dogma 95 (o seu título completo en Dinamarca é Dogme #1 – Festen). Os filmes Dogma están rexidos por un manifesto que insiste en limitacións específicas de produción e narrativa, como a prohibición de calquera montaxe de son en posprodución, en parte como protesta contra o caro cinema de estilo Hollywood. O filme é de baixo orzamento e foi rodado cunha Sony DCR-PC3 Handycam en casetes Mini-DV estándar.
Anos despois da realización do filme, Vintenberg falou sobre a súa inspiración: un mozo contou a historia nun programa de radio de Keld Koplev. A Vinterberg contoulla o amigo dunha enfermeira psiquiátrica que afirmaba que tratara o mozo. Escoitou o programa e pediulle ao guionista Mogens Rukov que escribise un gruión sobre os acontecementos, como se fose a propia historia do mozo. Posteriormente revelouse que a historia fora fabricada completamente polo paciente mentres recibía coidados mentais.
Festival Internacional da Primavera de Praga

O Festival Internacional da Primavera de Praga (en checo Mezinárodní hudební festival Pražské jaro, comunmente coñecido como Pražské jaro) é un festival de música clásica que se celebra anualmente na cidade de Praga (República Checa) a partir do 12 de maio (aniversario da morte de Bedřich Smetana) e os primeiros días do mes de xuño. O Festival é un escaparate permanente para solistas, orquestras sinfónicas e grupos de cámara de todo o mundo. Historia
O Festival Internacional da Primavera de Praga naceu no ano 1946 como conmemoración do primeiro aniversario da finalización da segunda guerra mundial, á súa vez a Česká Filharmonie celebraba o seu 50 aniversario.
Festival Vilar de Mouros

O Festival de Vilar de Mouros é un festival de música, que se realiza no verán na vila portuguesa de Vilar de Mouros, en Caminha, á beira do río Coura.
É o festival máis antigo de Portugal e tamén da península Ibérica. As súas orixes remóntanse a 1965, cando comezou a celebrarse como un festival de folk, pero non sería ata 1971 cando se converteu nun festival de música rock. Nese ano tocaron en Vilar de Mouros artistas como Elton John e Manfred Mann's Earth Band, e esa edición foi bautizada como o Woodstock portugués.
Festón

Un festón (do francés feston, italiano festone, do latín tardío festo, orixinalmente unha grilanda festiva, latín festum, festa) é unha coroa ou grilanda que pendura de dous puntos, e en deseño e arquitectura adoita ser un adorno tallado que representa unha disposición de flores, follaxe ou froita unida e suspendida por cintas. Orixes e deseño
A súa orixe débese probablemente á representación en pedra das guirlandas de flores naturais, etc. , que se colgaban sobre a porta da entrada os días de festa ou que se colgaban arredor dun altar.
O deseño foi empregado en gran medida tanto polos antigos gregos como polos romanos e formou a principal decoración de altares, frisos e paneis. Nos extremoso festón ven atado ás veces con lazos retorcidos; cando ademais o extremo do follaxe queda suspendido, denomínase margent.
O motivo utilizouse máis tarde na arquitectura neoclásica e nas artes decorativas, especialmente na cerámica e na obra dos prateiros. As variacións sobre o deseño exacto son abundantes; por exemplo, as cintas poden estar suspendidas dun nó decorado, ou suxeitadas nas bocas duns leóns, ou suspendidas sobre os cornos dos bucráneos. Galería
Feto

O feto é un vertebrado vivíparo en desenvolvemento, no período que transcorre desde o momento en que se completou a etapa embrionaria até antes de que se produza o nacemento.
Durante a vida fetal non se forman órganos ou tecidos novos, senón que se produce a maduración dos xa existentes. Etimoloxía
A palabra feto vén do latín fetus, "parto", "alumbramento", "camada". Ás veces, en moitos idiomas, vese escrita como foetus ou fœtus, formas secundarias do latín científico debidas a unha hipercorrección, restituíndo un ditongo non etimolóxico (fetus está relacionado con fecundus, "fecundo", por tanto, a súa raíz é con -e). Na especie humana
Na especie humana, como noutras de vertebrados, o feto xa pasou a etapa embrionaria, de formación de novos órganos, aparellos e sistemas, e pasa a fortalecelos, progresando no seu crecemento e desenvolvemento como ser humano.
Considérase que a etapa fetal comeza ao final da 8ª semana de 8 do embarazo. A organoxénese está case completada. Os xenitais externos, porén, aínda non están diferenciados, o que non permite determinar o sexo do nascituris mediante ecografía.
As células nai comezan o proceso de creación da masa encefálica, o corazón e os pulmóns. Tamén se van formando as cavidades auditivas e, finalmente, formar as extremidades e os músculos e restantes órganos.
Fi

Fi é o nome da vixésimo primeira letra do alfabeto grego (φῖ); equivale ao /f/, anteriormente tiña o valor de /ph/, oclusiva labial xorda aspirada. Minúscula φ, maiúscula Φ. Adoita transcribirse como f. Como signo numérico representaba o quiñentos. En maiúscula serve tamén para designar o vixésimo primeiro canto da Ilíada de Homero e en minúscula o vixésimo primeiro da Odisea.
Fiandón

O fiandón, fía, fiada ou fiadeiro, é unha reunión veciñal para fiar a la ou o liño, ao remate da mesma era habitual a realización dunha festa con canto e baile. Características
As fiadas realizábanse á noitiña durante o período invernal, cando eran menos as horas para o traballo nos campos. Nelas contábanse contos, cantábase e realizábanse certos xogos populares ao tempo que se traballaba. As reunións adoitábanse facer ao redor do lar, cos participantes sentados en escanos ou bancadas. Ao remate era habitual a celebración dunha celebración con música e baile. Estas festas populares eran comúns en toda Galiza, recibindo diferentes denominacións dependendo das zonas xeográficas: seráns, foliadas, polavilas, etc.
O fiandón séguese a practicar nalgúns puntos do occidente de León e Asturias e nas montañas orientais galegas. Desde o ano 2011 lévase a cabo anualmente en Merlán (A Ulloa) un fiandón popular. Tamén no concello de Lalín ten lugar unha fía tradicional na que se mostra o proceso de preparación do liño.
Fiar

Fiar ou o fiado é o proceso de torcer e estirar unha fibra para obter un único fío longo e resistente.
As diversas fibras utilizadas na elaboración de tecidos procésanse de diferentes maneiras, aínda que todas inclúen un paso final da fiado no que se utiliza un fuso ou unha roca. No fuso as fibras, en Galicia de la ou liño, pero que tamén poden ser de algodón, xuta, seda e moitos outros materiais de orixe animal ou vexetal, cóllense coa man esquerda e guíanse coa dereita, da que pendura o fuso. O fuso está xirando, o que imprime unha torsión ao fío e fai que teña a característica estrutura helicoidal.
Un avance foi a introdución da roca, unha roda accionada co pé e que xira multiplicando a velocidade de fiado. A utilización do vapor para mover a roca deu lugar á Revolución Industrial.
Fibela

Unha fibela é unha peza empregada para suxeitar ou abrochar dúas cousas entre si, como o final dun cinto ou dunha correa. Antes da invención da cremalleira, usábase para abrochar as botas e outro tipos de roupas. Historia
As fibelas foron usadas na Grecia antiga, así como na antiga Roma, particularmente en equipamentos e vestimentas militares, en cintos de espadas, coirazas e o resto de equipamento que utilizaba correas, así como para fixar a sela de montar dos cabalos. As fibelas tamén foron moi usadas entre os celtas.
Na antigüidade, as fibelas facíanse en metal, óso e marfil. Debido á súa sinxeleza e durabilidade, o seu uso fíxose popular para os arneses e bordados, especialmente para botas e zapatos. Uso contemporáneo
Hoxe en día, as fibelas adoitan utilizarse para abrochar os cintos, aínda que tamén se utiliza nalgún tipo de calzado, particularmente nas botas. Tamén se usan as fibelas nas mochilas, reloxos e xoiería do pulso ou como motivo ornamental en todo tipo de obxectos. As fibelas tamén son moi visibles na moda gótica moderna.
Fiber Distributed Data Interface

Fiber Distributed Data Interface (FDDI) proporciona un estándar óptico de transmisión de datos a 100 Mbit/s nunha rede de área local que pode acadar un rango de ata 200 quilómetros. Aínda que a topoloxía lóxica de FDDI baséase un anel de tipo "token ring", non emprega o protocolo IEEE 802. 5 Token Ring para a súa definición; porén, o protocolo empregado deriva do IEEE 802. 4 Token Bus na súa variante timed token. Ademais de cubrir extensas áreas xeográficas, as redes de área local FDDI poden soportar miles de usuarios. O estándar marca coma medio de transmisión a fibra óptica, aínda que pode empregar tamén cable de cobre, recibindo nese caso o nome de CDDI (Copper Distributed Data Interface). Historia
FDDI foi considerada na primeira metade da década de 1990 unha tecnoloxía moi atractiva para a conexión a nivel de campus, xa que as redes Ethernet existentes soamente ofrecían velocidades de transferencia de 10 Mbit/s e as redes Token Ring podían proporcionar velocidades de 4 ou 16 Mbit/s. De tódolos xeitos, FDDI rematou por quedar obsoleta coa aparición de Fast Ethernet, que ofrecía os mesmos 100 Mbit/s a un custo moi inferior e, dende 1998, por Gigabit Ethernet. Características
FDDI, coma produto do estándar ANSI X3T9. 5 (now X3T12), segue o modelo OSI por capas empregado en moitos outros protocolos. FDDI-II, unha versión de FDDI, incorpora a posibilidade de engadir á rede soporte para conmutación de circuítos, de forma que poida manexar sinais tanto de voz coma de vídeo.
Unha rede FDDI componse de dous aneis, funcionando un deles como anel secundario en caso de que o primario sufra algún tipo de fallo. Este anel primario ofrece unha capacidade de ata 100 Mbit/s. Cando unha rede non precisa do anel secundario, este tamén pode empregarse para o transporte de datos, elevando a capacidade ata 200 Mbit/s. Un só anel pode estenderse ata a distancia máxima marcada polo estándar, mentres que un dobre só pode cubrir a metade de dita distancia, é dicir, 100 km. Por outra banda, FDDI emprega unha trama de maior tamaño (4352 bytes) que o estándar Ethernet de 100 Mbit/s, o cal só soporta tramas dun máximo de 1500 bytes. Isto redunda, en principio, nun mellor rendemento das redes FDDI. Topoloxías soportadas
Os enxeñeiros normalmente deseñan aneis FDDI coa forma de "anel dual de árbores" (véxase topoloxía de rede). Un pequeno número de dispositivos (normalmente dispositivos de infraestrutura coma enrutadores ou concentradores de rede) son conectados a ambos aneis. En cambio, os equipos finais son directamente conectados aos enrutadores ou concentradores. Deste xeito, os dispositivos de infraestrutura, conectados directamente ao anel dobre, actúan coma elementos raíz de varias árbores de interconexión de ordenadores. Estándares
Os estándares FDDI inclúen: ANSI X3. 139-1987, Media Access Control (MAC) — ISO 9314-2
ANSI X3. 148-1988, Physical Layer Protocol (PHY) — ISO 9314-1
ANSI X3. 166-1989, Physical Medium Dependent (PMD) — ISO 9314-3
ANSI X3. 184-1993, Single Mode Fiber Physical Medium Dependent (SMF-PMD) — ISO 9314-4
ANSI X3. 229-1994, Station Management (SMT) — ISO 9314-6
Fibra alimentaria

En alimentación e nutrición denomínase fibra alimentaria, ás veces tamén chamada fibra dietética, ás partes das plantas comestíbeis que resisten a dixestión e absorción no intestino delgado humano e que experimentan unha fermentación parcial ou total no intestino groso. Está formada por un conxunto de compostos químicos de natureza heteroxénea (polisacáridos, oligosacáridos, lignina e outras substancias análogas). Características
Desde o punto de vista nutricional, e en sentido estrito, a fibra alimentaria non é un nutriente, xa que non participa directamente nos procesos metabólicos básicos do organismo. Porén, desempeña funcións fisiolóxicas sumamente importantes, como estimular a peristaltismo intestinal.
A razón pola que o organismo humano non pode procesala débese a que o aparato dixestivo non dispón de enzimas que poidan hidrolizala, como ocorre nalgúns grupos de animais, como os ruminantes ou os insectos xilófagos. Pero iso non significa que a fibra alimentaria pase intacta a través do aparato dixestivo: aínda que o intestino no dispón de enzimas para dixerila, os enzimas da flora intestinal fermentan parcialmente a fibra e descompóñena en diversos compostos químicos: gases (hidróxeno, dióxido de carbono e metano) e ácidos graxos de cadea curta (acetato, propionato e butirato). Estes últimos poden exercer unha función importante no organismo dos seres vivos.
A fibra alimentaria encóntrase unicamente en alimentos de orixe vexetal pouco procesados tecnoloxicamente, como os cereais, froitas, verduras e legumes. Tipos de fibra alimentaria
Distínguense dous tipos tipos de fibra alimentaria: Fibra alimentaria insolúbel: é a fibra que a maioría das persoas coñece. Dentro dos alimentos ricos en fibra alimentaria insolúbel destacan as froitas, verduras, legumes e os cereais integrais. A celulosa, a hemicelulosa, a lignina e o amidón resistente son fibras alimentarias insolúbeis.
Fibra alimentaria solúbel: a fibra solúbel forma unha especie de xel moi saudábel no intestino. Como alimentos ricos en fibra alimentaria solúbel temos as espinacas, os froitos secos, os cereais (especialmente a avea), legumes (garavanzos, lentellas, fabas, ervellas), froitas como a papaia, a pel da mazá, a manga ou os albaricoques secos etc. A inulina, as gomas, as mucilaxes, as pectinas e os oligosacáridos da frutosa son fibras alimentarias solúbeis.
Fibra de carbono

A fibra de carbono é unha fibra sintética formada por filamentos finos de 6–10 μm de diámetro e composta principalmente por carbono. Cada fibra de carbono é a unión de miles de filamentos de carbono. É unha fibra sintética porque está fabricada a partir de poliacrilonitrilo. Ten propiedades mecánicas similares ao aceiro e é tan lixeiro como a madeira ou o plástico. Debido á súa dureza, ten unha maior resistencia ao impacto que o aceiro.
A principal aplicación é a fabricación de materiais compostos, na maioría dos casos con polímeros termoestables. O polímero adoita ser resina epoxi, de tipo termoestable, aínda que tamén se pode asociar con outros polímeros, como o poliéster ou o viniléster.
Fibrato

En farmacoloxía, os fibratos son unha clase de ácidos carboxílicos anfipáticos. Utilízanse para tratar diversos trastornos metabólicos, principalmente a hipercolesterolemia (alto nivel de colesterol), e son, por tanto, axentes hipolipidémicos. Usos médicos
Os fibratos utilízanse en terapias accesorias en moitas formas de hipercolesterolemia, usualmente en combinación con estatinas. Os ensaios clínicos apoian o seu uso como axentes monoterápicos. Os fibratos reducen o número de ataques ao corazón non mortais, mais non melloran a mortalidade xeral por calquera causa e están, por tanto, indicados só en pacientes que non toleran as estatinas.
Aínda que son menos efectivos para rebaixar os niveis de LDL, a capacidade dos fibratos de incrementar os niveis de HDL e diminuír o dos triglicéridos parece reducir a resistencia á insulina cando a dislipidemia está asociada con outras características da síndrome metabólica (hipertensión e diabetes mellitus tipo 2). Utilízanse, pois, en moitas hiperlipidemias. Debido a un raro incremento paradoxal de colesterol HDL (HDL-C) observado nalgúns pacientes que tomaron fenofibrato, recoméndase que os niveis de colesterol HDL sexan comprobados nos primeiros meses despois da iniciación da terapia de fibratos. Se se detecta un nivel moi deprimido de colesterol HDL, a terapia de fibratos debería suspenderse, e o nivel de colesterol HDL monitorizado ata que volva ao seu nivel basal ( Medwatch). Efectos laterais
A maioría dos fibratos poden causar trastornos estomacais leves e miopatía (dor muscular con elevación da CPK). Como os fibratos incrementan o contido de colesterol da bile, incrementan o risco de formación de cálculos biliares.
En combinación con fármacos da clase das estatinas, os fibratos causan un incremento do risco de padecer rabdomiólise, destrución idiosincrática do tecido muscular, que orixina insuficiencia renal. As estatinas menos lipófilas teñen unha menor tencdencia a causar esta reacción, e son probablemente máis seguras cando se combinan con fibratos.
A súa toxicidade de fármaco inclúe a lesión renal aguda. Farmacoloxía
Aínda que se levan usando clinicamente desde a década de 1930, e incluso antes, o mecanismo de acción dos fibratos non quedou dilucidado ata a década de 1990, cando se descubriu que os fibratos activaban os PPAR (receptores activados polo proliferador do peroxisoma), especialmente o PPARα. Os PPAR son unha clase de receptores intracelulares que modulan os metabolismos de carbohidratos e graxas e a diferenciación do tecido adiposo.
A activación dos PPAR induce a transcrición de diversos xenes que facilitan o metabolismo lipídico.
Os fibratos están estrutural e farmacoloxicamente relacionados coas tiazolidinedionas, unha nova clase de fármacos antdiabéticos que tamén actúan sobre os PPAR (concretamente sobre o PPARγ)
Os fibratos son un substrato de CYP3A4, que os metaboliza.
Observouse que os fibratos aumentan a duración da vida do verme nematodo Coenorhabditis elegans.
Fibroadenoma

Un fibroadenoma é o tumor benigno máis común da mama feminina. Como o seu nome indica, é unha neoplasia formada polo tecido fibroso e glandular. Ocorre en calquera etapa do período reprodutivo da vida e é algo máis frecuente antes dos 30 anos de idade. Dise que o tumor aparece como resultado do aumento de sensibilidade dun foco mamario ós estróxenos.
Medra polo regular como un nódulo pequeno e centrífugo que adoita ser netamente circunscrito e libremente móbil sobre o parénquima mamario adxacente. Aínda que un fibroadenoma, así como os papilomas intraductais, son crecementos anormais, non son cancerosos e non se poden propagar do seo cara a outros órganos.
Fibrobacteres

Os Fibrobacteres son un pequeno filo de bacterias no que se inclúen moitas das bacterias máis importantes do rume do aparato dixestivo de moitos herbívoros, que interveñen na degradación da celulosa das plantas das que se alimentan os animais ruminantes. Membros deste filo estaban situados noutros filos. O único xénero de Fibrobacteres é Fibrobacter, que foi separado do xénero Bacteroides en 1988, no que estivo clasificado. Taxonomía
Clase Fibrobacteres
Orde Fibrobacterales
Familia Fibrobacteraceae
Xénero Fibrobacter Montgomery et al. 1988
F. intestinalis Montgomery et al. 1988
F. succinogenes (Hungate 1950) Montgomery et al. 1988
F. s. elongatus Montgomery et al. 1988
F. s. succinogenes (Hungate 1950) Montgomery et al. 1988 Distribución
O filo Fibrobacteres considérase que está moi relacionado co grupo CFB [Cytophaga-Flavibacterium-Bacteroides]. O único xénero do filo, Fibrobacter, contén estirpes obtidas no tracto gastrointestinal de moitos mamíferos, como vacas e porcos. Describíronse neste xénero dúas especies, que son: Fibrobacter succinogenes e Fibrobacter intestinalis, que recibiron moita atención nos últimos anos debido ao interese que hai en estudar os microbios que poden degradar a fibra vexetal.
Probas moleculares baseadas na amplificación dos xenes do ARNr 16S de mostras tomadas de varios ambientes suxiren que o filo está moito máis amplamente distribuído do que se pensaba anteriormente. A maioría dos clons procedentes de ambientes mamíferos agrúpanse xunto cos clons illados xa coñecidos no chamado subfilo 1 de Fibrobacteres. Ademais, membros de Fibrobacteres do subfilo 2 foron atopados no aparato dixestivo das térmites. Debido á falta de representantes cultivados do subfilo 2, aínda non está claro a función que exercen no aparato dixestivo das térmites.
Fibrocemento

O fibrocemento é un material empregado na construción, constituído por unha mestura de cemento e fibras. O fibrocemento emprégase na fabricación de: Placas lixeiras e ríxidas.
Tubos para auga a presión (rego ou abastecemento de auga potábel).
Tubos para drenaxe ou sumidoiros por gravidade.
Depósitos de almacenamento de pequeno tamaño.
Chemineas.
As placas de fibrocemento son impermeábeis e fáciles de cortar e perforar. Empréganse principalmente como material de acabado de cubertas e para o recubrimento de paramentos exteriores que deban protexerse da chuvia, tubos, baixantes etc.
É un material relativamente económico, polo que se emprega amplamente na construción de alpendres, naves industriais e instalacións provisionais. As placas constituídas por este material preséntanse lisas ou onduladas en distintas lonxitudes, ademais fabrícanse pezas especiais das máis variadas formas.
Para a fabricación do fibrocemento, orixinalmente empregábase o amianto como fibra, pero unha vez que se fixeron os patentes os problemas de asbestose que este provocaba, foise abandonando paulatinamente nos distintos países, empezando polos Estados Unidos de América. En Galiza abandonouse a partir dos anos 1990. Intentouse substituír o amianto por outros tipos de fibras na fabricación de fibrocemento, como fibras de celulosa ou fibra de vidro, pero esta substitución só tivo un éxito parcial: logrouse a fabricación de placas de características homologábeis ás antigas fabricadas con amianto, xa que as placas fabrícanse por un procedemento de prensado; porén, os tubos de todo tipo, que se fabrican mediante centrifugado do material, non lograron ser reproducidos con celulosa, polo que se abandonou o seu uso.
Fibrocito

Un fibrocito é unha célula mesenquimática inactiva, que ten un citoplasma pequeno, un retículo endoplasmático rugoso pouco extenso e non presenta evidencias bioquímicas de síntese proteica. O termo fibrocito contrasta co termo fibroblasto. Un fibrocito pode ser considerado como un fibroblasto en repouso. Os fibroblastos son células activas do tecido conectivo caracterizadas pola síntese de proteínas da matriz extracelular fibrosa, especialmente coláxenos. Cando o tecido sofre danos, as células mesenquimáticas predominantes, os fibroblastos, críase que derivaban dos fibrocitos ou de células do músculo liso que revisten os vasos sanguíneos ou glándulas. Normalmente, os fibroblastos expresan a proteína actina do músculo liso, unha forma de actina que se atopou primeiro nas células musculares lisas e non se atopa nos fibrocitos inactivos. Os fibroblastos que expresan esta forma de actina denomínanse "miofibroblastos".
Recentemente o termo "fibrocito" foi aplicado tamén a células transportadas polo sangue que poden abandonar a circulación, entran nos tecidos e convértense en fibroblastos. Como parte do tema máis xeral da bioloxía das células nai ou troncais, varios estudos suxiren que o sangue contén células derivadas da medula ósea que poden diferenciarse en fibroblastos. Estas células expresan o marcador de superficie de células hematopoéticas CD34+, CD45+, e tamén o coláxeno. Estas células poden migrar aos sitios que sufriron danos, o que suxire que exercen unha función na curación de feridas. Varios estudos suxiren que os fibrocitos median na curación das feridas e a reparación do tecido fibrótico. Nomenclatura
A nomenclatura fibrocito/fibroblasto foi un pouco confusa na literatura. A terminación blasto utilízase xeralmente para designar células indiferenciadas, pero o fibroblasto é unha célula diferenciada. A terminación cito utilízase xeralmente para designar células diferenciadas, pero o fibrocito é unha célula indiferenciada ou en repouso. Orixinariamente o termo fibroblasto creouse para describir unha célula "creadora de fibras" do tecido conxuntivo e non para nomear unha célula inmatura. Algúns autores usaron como sinónimos os dous termos para denominar as células diferenciadas. Outros distinguen o fibrocito como célula indiferenciada ou en repouso e o fibroblasto como diferenciada, que é o máis común.
Hai unha tendencia a utilizar só fibroblasto. O uso máis recente de fibrocito é o de célula que circula polo sangue e se diferencia en fibroblasto nos tecidos.
Fibromialxia

A fibromialxia é unha doenza crónica caracterizada sola presenza de dor persistente e crónica que pode chegar a ser invalidante, especialmente en localizacións específicas do corpo denominadas tender points ou puntos sensíbeis ou zonas gatillo. A etioloxía da enfermidade é descoñecida aínda que se cre que pode ter unha orixe autoinmune, neurolóxica ou psiquiátrica. É unha doenza complexa que abrangue as esferas social, biolóxica e psicolóxica (enfoque biopsicosocial).
A súa prevalencia en España é do 2, 37%, con claro predominio en mulleres de entre 30 e 55 anos. O 12 de maio celébrase o Día Mundial da Fibromialxia e da Síndrome de Fatiga Crónica, en homenaxe á data de nacemento de Florence Nightingale, enfermeira británica, considerada precursora da enfermería profesional contemporánea. Síntomas
Os síntomas da fibromialxia son inespecíficos e poden solaparse cos síntomas doutras doenzas. Entre as manifestacións máis frecuentes atópanse: Dor xeneralizada en varios puntos do corpo, coñecidos como zonas gatillo ou puntos sensíbeis (tender points). Existen 18 puntos sensíbeis.
Fatiga ou cansazo.
Trastornos do sono: insomnio, hipersomnolencia, mal descanso nocturno.
Trastornos psíquicos: ansiedade, depresión, irritabilidade.
Dor de cabeza (cefalea tensional).
Trastornos do ritmo intestinal como estrinximento ou diarrea (síndrome de colon irritable).
Hipersensibilidade á dor (hiperalxesia) ou ao tacto (alodinia).
Cambras musculares (parestesias). Diagnóstico
Non existe ningunha proba que permita realizar o diagnóstico de fibromialxia. Tratamento
Non existe un fármaco ou tratamento específico para tratar a fibromialxia. As terapias que existen están enfocadas a paliar os síntomas e mellorar a calidade de vida das persoas con fibromialxia. Entre as opcións terapéuticas para tratar esta doenza destacan: Tratamento médico:
Antidepresivos: amitriptilina, duloxetina, paroxetina, fluoxetina.
Relaxantes musculares: ciclobenzaprina, benzodiacepinas.
Analxésicos: opioides (tramadol, tapentadol, morfina, buprenorfina, fentanilo), paracetamol, antiinflamatorios esteroideos (corticoides), antiinflamatorios non esteroideos (ibuprofeno, metamizol).
Anticomiciais: pregabalina, gabapentina.
Outros: pramipexol, nabilona, oxibato sódico, hormona do crecemento, ketamina, cánnabis, lidocaína. .
Tratamento psicolóxico:
Terapia cognitivo condutual (TCC).
Terapia condutual operante (TCO).
Outras recomendacións:
Exercicio físico, sobre todo de tipo aeróbico e de fornecemento muscular.
Exercicios de relaxación.
Terapia manual ou fisioterapia.
Acupuntura.
Fibrose

A fibrose é a formación ou desenvolvemento en exceso de tecido conectivo fibroso nun órgano ou tecido como consecuencia dun proceso reparativo ou reactivo, en contraposición á formación de tecido fibroso como constituínte normal dun órgano ou tecido. A fibrose prodúcese por un proceso inflamatorio crónico, o que desencadea un aumento na produción e deposición de matriz extracelular.
A fibrose dáse con maior frecuencia no corazón, o pulmón, o peritoneo e o ril.
Algunhas doenzas son: Fibrose quística do páncreas e pulmóns.
Fibrose endomiocárdica, miocardiopatía idiopática.
Cirrose, unha fibrose de fígado.
Fibrose pulmonar idiopática do pulmón.
Fibrose mediastínica.
Fibrose masiva progresiva, unha complicación da pneumoconiose en traballadores das minas de carbón.
Fibrose proliferativa.
Tuberculose (TB) pode causar fibrose do pulmón.
Distrofia muscular de Duchenne.
Periodontite crónica.
Fibrose pulmonar

Fibrose pulmonar é unha entidade que pode ser producida por moitas enfermidades, e que se caracteriza pola progresiva substitución do tecido pulmonar normal por tecido conectivo. En análises radiolóxicas pódese observar a presenza de cicatrices nos pulmóns. De forma progresiva, os alvéolos son substituídos por tecido fibrótico.
Ao se formar a cicatriz, o tecido tórnase máis groso, causando unha perda irreversíbel da capacidade de intercambio de gases que diminúe progresivamente a oxixenación tisular xeral.
A formación de tecido cicatricial no tecido conectivo pulmonar pode complicarse até o punto de aparecer un infarto pulmonar, un absceso ou bronquiectasia.
Ficaria

A ficaria (Ficaria verna, antes Ranunculus ficaria) é unha planta herbácea perenne de porte pequeno, con follas brillantes sen pelos, con forma parecida a corazóns. Pertence ao xénero Ranunculus, dentro da familia das ranunculáceas. Tamén recibe o nome de herba das almorrás debido a uns engrosamentos nas súas raíces que lembran as hemorroides. Descrición
As plantas son herbas perennes, cunhas raíces tuberosas, cilíndricas con engrosamentos case na superficie que lembran ás hemorroides. As follas de máis de 1 cm con limbo ovado-cordado, enteiro ou crenado son de cor verde escura brillante e longamente pecioladas. Ten flores solitarias, hermafroditas, actinomorfas, grandes entre 1, 5 a 4 cm e perianto de 3 sépalos, con 7 ou máis pétalos (até 20) de cor amarela brillante, con fosa nectarífera cuberta por unha escama. No centro da flor obsérvanse numerosos estames en círculo que rodean uns “gránulos” na zona central que formarán o froito da planta (poliaquenios). Florece durante o inverno, a partir de mediados de febreiro, e a primavera en zonas húmidas, pasteiros, ribeiras e bosques frescos en xeral (reboredos, faiais. .. ), a calquera altitude se as condicións son as adecuadas. Localización
Encóntrase en pasteiros, nitrófilos, en lugares sombreados e frescos, sobre todo en marxes de regatos e zonas húmidas. Desenvólvese en toda Europa e no oeste de Asia. Introducida como planta invasiva en Norteamérica. Pódese atopar en toda a Península Ibérica. Usos
Durante moito tempo usouse, de acordo coa teoría dos signos, para tratar as hemorroides debido á semellanza das súas raíces coa forma destas. Hai quen afirma que é realmente efectiva xa que podería ter propiedades vasoconstritoras polo que se reduciría a dilatación dos vasos sanguíneos da zona enferma e por tanto diminuiría a inflamación.
Hemostático.
Tamén se utilizou contra o escorbuto, debido ao alto contido en vitamina C das súas follas. Taxonomía
Ranunculus ficaria foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 550. 1753. Citoloxía
O número cromosomático desta especie e dos seus taxons infraespecificos é: 2n 24 Etimoloxía
Ranunculus: nome xenérico que provén do latín tardío que significa "ranciña", de "ra" e un diminutivo final. Isto probablemente refírese a moitas especies que se atopan preto da auga, como as ras.
ficaria: epíteto Sinonimia
Caltha hiranoi Tamura
Chelidonium minus Garsault
Ficaria ambigua Boreau
Ficaria aperta Schur
Ficaria boryi Heldr. ex Nyman
Ficaria bulbifera (Á. Löve & D. Löve) Holub
Ficaria communis Dum. Cours.
Ficaria degenii Harv.
Ficaria ficaria (L. ) H. Karst.
Ficaria holubyi Schur
Ficaria intermedia Schur
Ficaria peloponnesiaca Nyman
Ficaria polypetala Gilib.
Ficaria pumila Velen. ex Bornm.
Ficaria ranunculiflora Moench ex St. -Lag.
Ficaria ranunculoides Roth
Ficaria robertii F. W. Schultz
Ficaria rotundifolia Schur
Ficaria stepporum P. A. Smirn.
Ficaria transsilvanica Schur
Ficaria varia Otsch.
Ficaria verna
Ficaria verna f. divergens (F. W. Schultz) Soó
Ficaria verna f. marmorata Priszter
Ficaria vernus f. divergens Zapal.
Ficaria vulgaris J. St. -Hil.
Ranunculus ficaria var. bulbifera Albert
Ficha catalográfica

Ficha catalográfica (index card en inglés), é unha ficha que contén a información bibliográfica necesaria para identificar e localizar un libro ou outro documento na colección dunha biblioteca. Estrutura e funcionamento
Están feitas de papel resistente, de 7, 5 cm de alto por 12, 5 cm de ancho - dimensións estandarizadas internacionalmente, ten un burato no centro da marxe inferior, a través do cal se engancha ao caixón do arquivo cando se arquiva. As marxes defínense co fin de facilitar a identificación dos datos, sendo: a primeira marxe comezando no espazo 11; o segundo no espazo 13 e o terceiro comezando no espazo 15.
En xeral, unha ficha catalográfica usada nun catálogo de biblioteca contén unha descrición bibliográfica, un punto de acceso e un número de chamada.
A descrición bibliográfica contén información sobre o documento representado pola ficha, no caso dun libro, por exemplo, a descrición bibliográfica ten información como o título do libro, os nomes dos autores, tradutores, ilustradores, etc. edición, o lugar de publicación, o nome da editorial e a data de publicación.
O punto de acceso é un nome que pode representar a un dos responsables do documento, por exemplo, o autor dun libro, o tema tratado no documento, o título do propio documento, o título das partes do documento ou mesmo o título da colección ou serie da que forma parte o documento.
O número de chamada é un código, na maioría dos casos formado por caracteres alfanuméricos (letras e números), que permite localizar de forma única o documento na colección dunha biblioteca ou nunha rede de bibliotecas. Cando se agrupan, as fichas de catálogo constitúen un catálogo de fichas.
As follas do catálogo tamén se poden utilizar para a análise e interpretación dos datos recollidos durante unha busca bibliográfica. Realízase por cada libro ou documento un formulario no que se recolle a clasificación por autores, a clasificación dos conceptos contidos no material e a definición das principais categorías de análise. As partes deste tipo de rexistro son: documento (tipo), clasificación, contido (resumo do contido do documento) e análise de datos.
Nalgúns países, por exemplo no Brasil, as follas do catálogo son obrigatorias en todas as publicacións por lei.
Ficobilina

As ficobilinas son uns pigmentos fotosintéticos que se atopan en cianobacterias e nos cloroplastos de algas vermellas, glaucófitas e algunhas criptomónadas. É un cromóforo tetrapirrólico aberto que se adoita unir covalentemente a proteínas hidrosolubles, formando unha ficobiliproteína.
A ficobilina absorbe ben baixas lonxitudes de onda do espectro visíbel: vermello, laranxa, amarelo e verde (que non absorbe ben a clorofila a). Isto explica a súa cor azulada. As ficobiliproteínas pasan despois a enerxía da luz absorbida ás clorofilas durante a fotosíntese.
Os organismos que viven en augas pouco profundas tenden a presentar ficobilinas que captan a luz amarelo/vermella, e os que viven en zonas máis profundas adoitan ter máis ficobilinas que captan a luz verde, que é relativamente máis abondosa alí.
As ficobilinas teñen fluorescencia a unha lonxitude de onda particular, polo que se usan con frecuencia en investigación como etiquetas químicas, por exemplo, unir ficobiliproteínas a anticorpos forma parte das técnicas da inmunofluorescencia. Estrutura química
Quimicamente é un bilano que consta de 4 pirrois unidos mediante enlaces cis de xeito lineal. Tipos
Hai catro tipos de ficobilinas: Ficoeritrobilina, que é vermella e forma parte da ficoeritrina.
Ficourobilina, que é laranxa, que tamén forma parte da ficoeritrina.
Ficoviolobilina (tamén chamada ficobiliviolina), que forma parte da ficoeritrocianina.
Ficocianobilina (tamén chamada ficobiliverdina), que é azul e forma parte da ficocianina.
Poden atoparse en diferentes combinacións unidas a a proteínas formando ficobiliproteínas que lles confiren especiais propiedades espectroscópicas.
Ficoeritrobilina

A ficoeritrobilina é un composto tetrapirrólico aberto do grupo das ficobilinas, que é un cromóforo vermello que se encontra en cianobacterias e nos cloroplastos das algas vermellas, glaucófita e algunhas criptomónadas, que intervén na captación de enerxía da luz para a fotosíntese. A ficoeritrobilina está asociada a proteínas formando a ficobiliproteína ficoeritrina, da cal é o aceptor terminal de enerxía. A cantidade de ficoeritrobilina nas ficoeritrinas varía moito, dependendo do organismo que se considere. Nalgunhas rodófitas e bacterias oceánicas, a ficoeritrobilina está tamén presente na ficocianina, que entón se chama R-ficocianina. Como todas as ficobilinas, a ficoeritrobilina está unida covalentemente ás ficobiliproteínas por enlace tioéter.
Ficoeritrocianina

A ficoeritrocianina é un tipo de ficobiliproteína, unha cromoproteína captadora de luz de cor maxenta que intervén na fotosíntese dalgunhas cianobacterias. Esta cromoproteína consta de dúas subunidades alfa e beta, xeralmente agregadas formando un hexámero, que contén pigmentos de tipo ficobilina, que poden ser ficoviolobilina violeta (na alfa-ficoeritrocianina unida covalentemente ao residuo Cys-84), ou dúas ficocianobilinas azuis (na beta-ficoeritrocianina, que están unidas covalentemente a Cys-84 e Cys-155). A ficoeritrocianina é similar á ficocianina, un importante compoñente do complexo captador de luz (ficobilisoma) das cianobacterias e algas vermellas.
Mentres que a proteína ficocianina leva unido covalentemente o pigmento ficocianobilina, producindo un máximo de absorción de arredor de 620 nm, a proteína ficoeritrocianina contén tanto o cromóforo ficoviolobilina coma dous cromóforos de ficococianobilina, o que fai que o seu máximo de absorción sexa de arredor de 575 nm. Como tanto a ficoeritrocianina coma a ficocianina teñen unha ficocianobilina que actúa como aceptor terminal da transferencia de enerxía, presentan fluorescencia arredor de 635 nm, que é absorbida polas aloficocianinas que teñen unha absorción máxima de arredor de 650 nm e unha fluorescencia máxima de arredor de 670 nm. Finalmente, a enerxía da luz absorbida pola ficoerotrocianina transfírese ao centro de reacción fotosintético.
Nun estudo realizado con 240 cepas de cianobacterias atopouse que ningunha das cepas sintetizaba á vez ficoeritocianina e ficoeritrina e que a ficoeritrocianina estaba fundamentalmente restrinxida ás cepas que formaban heterocistes, o cal pode ter utilidade taxonómica. Noutro experimento estudouse a síntese da subunidade alfa da ficoeritrocianina, introducindo o seu xene en plásmidos de Escherichia coli.