DPANN

DPANN é un superfilo de Archaea proposto en 2013. Moitos membros mostran novos signos de transferencia horizontal de xenes desde outros dominios da vida. Coñécense como nanoarqueas ou arqueas ultrapequenas debido ao seu menor tamaño (nanométrico) comparadas con outras arqueas.
DPANN é un acrónimo formado polas iniciais dos primeiros cinco grupos constituíntes descubertos, que son: Diapherotrites, Parvarchaeota, Aenigmarchaeota, Nanoarchaeota e Nanohaloarchaeota. Posteriormente descubríronse os Woesearchaeota e Pacearchaeota e propúxose incluílos no superfilo DPANN. En 2017, outro filo chamado Altiarchaeota foi situado tamén dentro deste superfilo. A monofilia de DPANN aínda non se considera firmemente establecida, debido á alta taxa de mutación dos filos incluídos, que pode orixinar artefactos da atracción das ramas longas, polos que as liñaxes son agrupadas basalmente ou artificialmente na base da árbore filoxenética sen estaren realmente relacionados. Estas análises máis ben suxiren que DPANN pertence aos Euryarchaeota ou é polifilético ocupando varias posicións dentro de Euryarchaeota.
O superfilo DPANN agrupa diferentes filos cunha variedade de distribucións ambientais e metabolismos, que van desde formas simbióticas e termófilas como Nanoarchaeota, acidófilas como Parvarchaeota, e non extremófilos como Aenigmarchaeota e Diapherotrites. Os DPANN tamén se detectaron en auga subterránea rica en nitratos, na superficie de auga pero non baixo a auga, o que indica que estes taxons son aínda bastante difíciles de localizar. Características
Caracterízanse por ser organismos de moi pequeno tamaño comparados con outras arqueas, xa que teñen tamaños nanométricos, e posúen xenomas moi pequenos con capacidades catabólicas limitadas pero suficientes para teren unha vida libre, aínda que moitos son episimbiontes que dependen dunha asociación simbiótica ou parasítica con outros organismos. Moitas das súas características son similares ou análogas ás das bacterias ultrapequenas (grupo CPR).
As súas capacidades metabólicas limitadas son produto do seu pequeno xenoma e reflíctense en que moitos carecen de vías biosintéticas centrais para nucleótidos, aminoácidos e lípidos; polo tanto, a maioría das arqueas DPANN, como as ARMAN, dependen doutros microbios para satisfacer as súas necesidades biolóxicas. Pero as que teñen o potencial de vivir libremente son heterótrofas fermentativas e aerobias.
Son principalmente anerobias e non foron cultivadas. Viven en ambientes extremos como organismos termófilos, hiperacidófilos, hiperhalófilos ou resistentes a metais; ou tamén en ambientes temperados de sedimentos mariños ou lacustres. Raramente se atopan no solo ou no océano aberto. Clasificación
Diapherotrites. Atopadas por análises filoxenéticas de xenomas recollidos de filtracións de augas subterráneas dunha mina de ouro abandonada nos Estados Unidos.
Parvarchaeota e Micrarchaeota. Descubertas en 2006 en drenaxes ácidas de minas nunha mina dos Estados Unidos. Son de tamaño moi pequeno e provisionalmente chamáronse ARMAN (do inglés Archaeal Richmond Mine acidophilic nanoorganisms).
Woesearchaeota e Pacearchaeota. Foron identificados en sedimentos e en augas superficiais de acuíferos e lagos, e abundan especialmente en condicións salinas.
Aenigmarchaeota. Atopados en augas residuias de minas e en sedimentos de fontes termais.
Nanohalarchaeota. Distribuídos en ambientes con alta salinidade.
Nanoarchaeota. Foron os primeiros que se descubriron (en 2002) nunha fonte hidrotermal preto da costa de Islandia. Viven como simbiontes doutras arqueas.
Taxonomía
A taxonomía actualmente aceptada está baseada na LPSN e no NCBI. Superfilo "DPANN" Rinke et al. 2013 Filo "Undinarchaeota" Dombrowski et al. 2020
Clase "Undinarchaeia" Dombrowski et al. 2020
Orde "Undinarchaeales" Dombrowski et al. 2020
Filo "Huberarchaeota" Probst et al. 2019
Clase "Huberarchaeia" corrig. Probst et al. 2019
Orde "Huberarchaeales" Rinke et al. 2020
Filo "Aenigmatarchaeota" corrig. Rinke et al. 2013 (DSEG, DUSEL2)
Clase "Aenigmatarchaeia" corrig. Rinke et al. 2020
Orde "Aenigmatarchaeales" corrig. Rinke et al. 2020
Filo "Nanohalarchaeota" corrig. Rinke et al. 2013
Clase "Nanohalobiia" corrig. La Cono et al. 2020
Orde "Nanohalobiales" La Cono et al. 2020
Clase? "Nanohalarchaeia" corrig. Narasingarao et al. 2012
Orde "Nanohalarchaeales"
Filo Altarchaeota Probst et al. 2018 (SM1)
Clase "Altarchaeia" corrig. Probst et al. 2014
Orde "Altarchaeales" corrig. Probst et al. 2014
Filo "Iainarchaeota" ["Diapherotrites" Rinke et al. 2013] (DUSEL-3)
Clase "Iainarchaeia" Rinke et al. 2020
Orde "Forterreales" Probst & Banfield 2017
Orde "Iainarchaeales" Rinke et al. 2020
Filo "Micrarchaeota" Baker & Dick 2013
Clase "Micrarchaeia" Vazquez-Campos et al. 2021
Orde "Anstonellales" Vazquez-Campos et al. 2021 (LFWA-IIIc)
Orde "Burarchaeales" Vazquez-Campos et al. 2021 (LFWA-IIIb)
Orde "Fermentimicrarchaeales" Kadnikov et al. 2020
Orde "Gugararchaeales" Vazquez-Campos et al. 2021 (LFWA-IIIa)
Orde "Micrarchaeales" Vazquez-Campos et al. 2021
Orde "Norongarragalinales" Vazquez-Campos et al. 2021 (LFWA-II)
Filo "Nanoarchaeota" Huber et al. 2002
Clase "Nanoarchaeia" Vazquez-Campos et al. 2021
Orde "Jingweiarchaeales" Rao et al. 2023 [DTBS01]
Orde "Nanoarchaeales" Huber et al. 2011
Orde "Pacearchaeales" (DHVE-5, DUSEL-1)
Orde "Parvarchaeales" Rinke et al. 2020 (ARMAN 4 & 5)
Orde "Tiddalikarchaeales" Vazquez-Campos et al. 2021 (LFW-252_1)
Orde "Woesearchaeales" (DHVE-6)
Filo? "Mamarchaeota"
Orde? "Wiannamattarchaeales"