proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Cultura underground

A cultura underground, ou simplemente underground ("subterráneo", en inglés), é un termo para describir varias culturas alternativas que se consideran diferentes da corrente principal da sociedade e da cultura, ou son consideradas así por outros. A palabra "underground" utilízase porque existe unha historia de movementos de resistencia baixo réximes duros onde se empregou o termo underground para referirse ao necesario segredismo da resistencia.
Por exemplo, o Underground Railroad era unha rede de rutas clandestinas polas que os escravos africanos dos Estados Unidos do século XIX tentaban escapar á liberdade. A frase "underground railroad" resucitou e aplicouse na década de 1960 á extensa rede de grupos para axudar aos que escapaban do reclutamento obrigatorio durante a época de Vietnam a escapar a Canadá, e tamén se aplicou na década de 1970 ao movemento clandestino de persoas e bens polo American Indian Movement dentro e fóra das reservas dos nativos americanos.
A cineasta Rosa von Praunheim documentou a lendaria escena underground neoiorquina dos anos 70 arredor de Andy Warhol nalgunhas das súas películas, por exemplo en Underground and Emigrants (1976) e Tally Brown, New York (1979).
Desde entón, o termo pasou a designar varias subculturas como a cultura mod, a cultura hippie, a cultura punk, a música techno/cultura rave e o hip hop underground.
Cultura wari

A cultura wari, ou huari, é unha cultura arqueolóxica do horizonte medio que floreceu nos Andes centro-sur e na zona costeira do actual Perú, entre o 500 e o 1000.
Wari, como se chamaba a antiga capital, está situada a 11 km ao nordeste da moderna cidade de Ayacucho, no Perú. Esta cidade foi o centro dunha civilización que cubriu gran parte das terras altas e da costa do Perú actual. Os restos mellor conservados, ademais das ruínas da capital, son as ruínas de Cerro Pátapo recentemente descubertas preto da cidade de Chiclayo e Cerro Baúl en Moquegua. Tamén son moi coñecidas as ruínas Pikillaqta ("Cidade das pulgas"), a pouca distancia ao sueste de Cuzco en ruta ao lago Titicaca.
Cum laude

Cum laude é unha locución latina que significa 'con loanza', formada pola preposición cum mais o ablativo singular de laus, laudis. Emprégase para resaltar certas cualificacións académicas, normalmente o doutoramento (apto cum laude). Usos
En España dende 1998 (R. D 778/1998) pode acompañar a cualificación de sobresaliente para amosar a nota máxima na cualificación académica e, polo tanto, preferencia para premio extraordinario. Pero polo xeral, como se fai nos Estados Unidos e noutros lugares de Europa e do mundo, todas as universidades utilizan frases latinas para sinalar o nivel de distinción académica con que o alumnado cursara un grao académico. Normalmente existen tres graos de honra: cum laude ('con loanza'), magna cum laude ('con grandes loanzas') e summa cum laude ('con máximas loanzas').
Cumann na mBan

Cumann na mBan (en inglés Irishwomen's Council e en galego, Liga das Mulleres), era unha organización paramilitar irlandesa de ideoloxía republicana estabelecida en Dublín o 5 de abril de 1914 como unha organización auxiliar dos Irish Volunteers. Malia seren unha organización independente, a súa executiva estaba subordinada á dos Volunteers.
Cumaná

Cumaná, coñecida en Venezuela como La tierra donde nace el Sol, é unha cidade venezolana, capital e sede dos poderes públicos estatais do Estado Sucre, Venezuela.
Está situada na entrada do golfo de Cariaco, xunto á desembocadura do río Manzanares.
En 2012 tiña unha poboación estimada de 302. 472 habitantes.
Foi a primeira cidade fundada polos españois na Terra Firme do continente americano (algúns opinan[Cómpre referencia] que a primeira foi San Sebastián de Urabá, outros afirman[Cómpre referencia] que foi Santa María la Antigua del Darién, aínda que en realidade estas foron creadas un tempo despois).
Cumbia

A cumbia é un xénero musical e un baile folclórico orixinario de Colombia, así como nalgunhas outras áreas da zona caribeña. Xorde do sincretismo musical e cultural dos aborixes, negros e, en menor escala, dos europeos na rexión do delta do río Magdalena, con epicentro na rexión da poboación de El banco, Magdalena, até Barranquilla. Trátase dun ritmo popular en distintos países latinoamericanos, onde seguiu distintas adaptacións xa fóra da área caribeña e estendéndose a outras zonas como México ou a Arxentina.
Cumbre

Cumbre é un corpus lingüístico do español contemporáneo, da Editorial SGEL, e ten as seguintes características: 20 millóns de formas;
castelán de España e Hispanoamérica
textos de procedencia oral e escrita, incluíndo publicacións periódicas
O corpus non se pode acceder en liña, senón que se dá unha mostra gratuíta dun 10% cando se merca o dicionario Gran Diccionario de Uso del Español Actual da mesma editorial.
Cumio (topografía)

Un cume, cumio, bico, cima, cúspide ou pico é, en topografía, un punto dunha superficie que é máis elevado en altitude que todos os puntos inmediatamente adxacentes a el.
Xeralmente, este termo só é empregado para os picos montañosos que posúen un grao significativo de prominencia topográfica ou singularidade topográfica (gran distancia ao momento máis próximo de maior elevación); así, un bloque rochoso próximo á cima principal dunha montaña non é considerado un cumio. Subcumios ou cumios secundarios
Os cumios próximos a outro máis alto, con menor prominencia ou illados, que non alcanzan un determinado valor límite, normalmente son considerados subcumios (tamén chamados subcima, subcumes ou subpicos) ou cumios secundarios do pico principal e, por tanto, parte da mesma montaña.
En italiano chámase tamén sottocima ("subcumio"), vetta secondaria ("cima secundaria"), spalla ("lombo"); no inglés, subpeak ("subpico") o secondary summit ("cumio secundaria"); no francés, antécime; no alemán, Vorgipfel.
Partindo do concepto de prominencia topográfica, a UIAA definiu que unha elevación se chama montaña se ten unha prominencia de polo menos 300 metros; chámase cima se ten unha prominencia de polo menos 30 metros; nos casos en que haxa unha prominencia menor fálase de subcumio, subcima, lombo etc.
Pode expresarse graficamente na seguinte táboa: Desta definición temos excepcións como o Mont Blanc de Courmayeur (4. 765 m) que tendo unha prominencia topográfica de só 27 metros e separado do cumio do Mont Blanc polo Colle Major (4. 742 m), pola súa importancia histórica, morfolóxica e alpinística, está incluída dentro dos catromiles dos Alpes. Formas de cima
Un pico piramidal (horn) é un cumio montañoso con forma puntiaguda producida pola erosión do xeo.
Cummingtonita

A cummingtonita é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo inosilicatos e dentro destes pertence aos anfíbolos monoclínicos. É un silicato de ferro e magnesio, con aspecto de agregados bacilares cor castaña. É polimorfo da antofilita, coa súa mesma composición química pero distinto sistema cristalino.
Propiamente, cummingtonita é o termo intermedio dunha serie de solución sólida con cantidades de ferro e magnesio substituíbles entre si, de forma que toda a serie denomínase con este nome. Nun extremo da serie estará a magnesiocummingtonita (Mg7Si8O22(OH)2) e no outro extremo a grunerita (Fe7Si8O22(OH)2).
O nome procede da cidade de Cummington, en Massachusetts (EUA), onde foi descrito en 1824. Sinónimos pouco usados son antolita e kievita. Ambiente de formación
Aparece en rochas metamórficas, tanto metamorfismo de contacto como rexional, de facies de xistos verdes ou ecloxitas xistos azuis. Tamén se pode encontrar como mineral primario nalgunhas dioritas, gabros e noritas.
Minerais asociados á cummningtonita en todas estas rochas son hornblenda, antofilita, actinolita, tremolita, arfvedsonita, glaucofana, cuarzo e granate. Localización, extracción e uso
Depósitos importantes deste mineral atópanse en Massachusetts, Dakota e Wisconsin (EEUU), en Labrador (Canadá), Xapón, Escocia, Finlandia, Noruega e Suecia. En España encóntranse en Miranda (Asturias), Níjar (Almería) e Ojén (Málaga).
A cummingtonita non ten uso comercial, só interese científico e coleccionístico.
Cumpleañero

Cumpleañero é un filme panameño de 2022 escrito e dirixido por Arturo Montenegro. Foi escollido como candidato de Panamá para o Óscar ó mellor filme internacional na 95ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado. Sinopse
Jimmy celebra o seu 45 aniversario na casa da praia, invitando ao seu círculo de amigos a pasar unha fin de semana cheo de diversión, exceso e compromiso. Todo é interrompido pola confesión de Jimmy de querer acabar coa súa vida antes de que remate a festa. Personaxes
Albi De Abreu como Jimmy
Joavany Alvarez como Alex
Sharo Cerquera como Nicole
Julia Dorto como Laura
Gina Faarup Cochez como Detective
Gaby Gnazzo como Milu
Cumulonimbus

Os cumulonimbus ou cumulonimbos, abreviadamente Cb, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, se caracterzan por se presentaren densas, pesadas e cun desenvolvemento vertical considerable, a xeito de montañas ou de enormes torres. Parte da súa cima é normalmente lisa, fibrosa ou estriada, e case sempre esmagada; a miúdo, esténdese en forma de engra ou dun vasto penacho. Por embaixo da base, moi escura, aparecen nubes baixas esgazadas e precipitacións. Características
Asociadas a choivas intensas, treboadas eléctricas e saraiba, e tamén a fortes refachos de vento. Son nubes de desenvolvemento vertical que se estenden ata grandes alturas, ás veces superiores aos 14 quilómetros. Especies
Cumulonimbus calvus
Cumulonimbus capillatus Variedades
Non ten. Trazos suplementarios
Cumulonimbus praecipitatio
Cumulonimbus virga
Cumulonimbus pannus
Cumulonimbus incus
Cumulonimbus mammatus
Cumulonimbus pileus
Cumulonimbus velum
Cumulonimbus arcus
Cumulonimbus tuba
Cumulus

Os cumulus ou cúmulos, abreviadamente Cu, son un xénero de nubes que, segundo a definición adoptada pola Organización Meteorolóxica Mundial, se caracterizan por seren nubes con contornas ben definidas, encopetadas e densas. Desenvólvense verticalmente a xeito de protuberancias, cúpulas ou torres. As súas zonas superiores aseméllanse con frecuencia a unha coliflor. As partes iluminadas polos raios do Sol teñen unha coración branca intensa, namentres que a súa base e plana e de cor escuro. Ás veces, aparecen esgazados polo vento. Características
Son nubes de desenvolvemento vertical, que se forman a alturas entre 500 a 6. 000 m, e adoitan atoparse espalladas en paquetes amontoados pola convección. As correntes de aire ascendentes, orixinadas polo desigual quecemento do aire, a unha altura onde a humidade do aire pode comezar a condensar, desenvólvendose os cúmulos verticalmente en vez de horizontalmente.
Os cúmulos de bo tempo medran no verán dende o mediodía ata a posta do Sol, cando se disipan. Se existe inestabilidade abonda, poden desenvolverse ata daren lugar a cumulonimbos, orixinando chuvascos e treboadas Especies
Cumulus congestus.
Cumulus fractus.
Cumulus humilis.
Cumulus mediocris. Variedades
Cumulus radiatus.
Cunaxa

Cunaxa, en grego antigo Κούναξα / Kúnaxa era no século -V unha aldea do imperio persa, situado na beira esquerda do río Éufrates a 60 ou 90 km ao norte de Babilonia. Estaba dominado, segundo Xenofonte de Atenas, por un tell. Non se coñece con exactitude o seu lugar preciso, que habería que buscar nas aforas ao oeste de Bagdad, ao sueste de Falloudja.
O 3 de setembro de -401 foi o teatro dunha batalla entre Artaxerxes II Mnemon e o seu irmán, Ciro o Novo, en cuxo curso este último resultou vencido e morto. Os seus mercenarios gregos realizaron daquela a famosa retirada dos Dez Mil, que se relata na Anábase de Xenofonte.
Cunca sedimentaria

En xeoloxía e xeografía física, unha cunca sedimentaria, conca sedimentaria ou bacía sedimentaria é unha zona onde se depositan os sedimentos produto da erosión da superficie da Terra mediante, normalmente, acción fluvial.
Adóitase falar de cunca sedimentaria cando o espesor dos sedimentos é duns centos de metros e ten unha extensión de decenas de quilómetros cadrados, sendo habituais grosores de varios km e extensións de decenas de miles de km².
Exemplos de cuncas sedimentarias son: a conca do Ebro, a conca de Molasse (flanco norte dos Alpes), conca do Guadalquivir, conca do Ganxes (flanco sur do Himalaia), a bacía do Paraná.
A formación dunha cunca sedimentaria require unha achega de sedimentos e un lugar que favoreza a deposición dos mesmos.
A análise de cuncas é a parte da estratigrafía que se ocupa do estudo das cuncas sedimentarias. De feito, a análise das cuncas sedimentarias é o fin último dos estudos estratigráficos, integrando os datos estratigráficos dos materiais de recheo xunto a outros tectónicos, petrolóxicos, xeoquímicos etc.
A principal importancia social das cuncas sedimentarias é que nelas danse as condicións ideais para a maduración de hidrocarburos.
A principal relevancia desde o punto de vista científico é que a estrutura e idade do recheo sedimentario das cuncas constitúen o mellor rexistro de eventos de deformación tectónica e doutros procesos xeolóxicos. Tipos de cuncas
Cuncas sedimentarias de antepaís
Formadas xunto a oróxenos compresivos debido á flexión da litosfera terrestre baixo o peso das rochas apiladas durante a colisión tectónica. Ex. : Cunca do Ganxes, xunto ao Himalaia.
Cuncas sedimentarias marxinais
Formadas nas marxes dos continentes, xeralmente fronte ás desembocaduras de ríos de importancia. Ex. : Delta do Nilo.
Cuncas sedimentarias extensivas
Formadas en zonas onde a codia terrestre foi estendida e adelgazada. Ex. : Graben do Rin.
Cuncas sedimentarias de pull-apart
Formadas en zonas de desgarre tectónico. Ex. : Mar Morto.
Cuncas sedimentarias carbonatadas
Formadas por acumulación de carbonato cálcico biótico. Ex. : Cunca do mar Caribe.
Cuncha (estrutura)

Unha cuncha, en inglés shell, é un tipo de elemento estrutural que se caracteriza pola súa xeometría, sendo un sólido tridimensional cuxo espesor é moi reducido en comparación con outras dimensións, e en termos estruturais, polos resultantes de tensión calculados no plano medio que presentan compoñentes que son tanto coplanares como normais á superficie. Esencialmente, unha casca pódese derivar dunha placa por dous medios: formando inicialmente a superficie media como unha superficie simple ou dobremente curvada, e aplicando cargas que son coplanares ao plano dunha placa que xeran esforzos significativos.
As estruturas de cuncha fina (tamén chamadas estruturas de placas e cunchas) son construcións lixeiras que utilizan elementos de cuncha. Estes elementos, normalmente curvados, ensamblan para facer grandes estruturas. As aplicacións típicas inclúen as carcasas para fuselaxes de avións, os cascos de barcos e as cubertas de grandes edificios. Definición
Unha cuncha fina defínese como unha cuncha, casca ou carcasa cun grosor pequeno en comparación coas súas outras dimensións e na que as deformacións non son grandes en comparación co grosor. Unha diferenza principal entre unha estrutura de cuncha e unha estrutura de placas é que, no estado non tensado, a estrutura de cuncha ten curvatura en oposición á estrutura de placas que é plana. A acción da membrana nunha capa é causada principalmente por forzas no plano (esforzo plano), pero pode haber forzas secundarias derivadas das deformacións por flexión. Cando unha placa plana actúa de forma similar a unha viga con esforzos de flexión e cortante, as capas son análogas a un cable que resiste cargas a través de esforzos de tracción. A capa fina ideal debe ser capaz de desenvolver tanto tensión como compresión. Tipos
Os tipos máis populares de estruturas de capa fina son: Estruturas de cuncha de formigón, moitas veces fundidas como cúpula monolítica ou ponte de cinta estresada ou cuberta de sela
Estruturas de cuncha de celosía, tamén chamadas estruturas de cuncha de reixa ou lámina reticulada (gridshell ou grid shell), moitas veces en forma de cúpula xeodésica ou estrutura hiperboloide.
Estruturas de membrana, que inclúen estruturas de tecido e outras estruturas de tracción, cúpulas de cables e estruturas pneumáticas.
Cuncha (heráldica)

A cuncha é un obxecto heráldico, usado como figura tanto no campo como en carga. Representación
O uso heráldico limítase principalmente á vieira, que recibe o nome do apóstolo Santiago o Maior. Tamén se lle chama cuncha de Santiago en diversos idiomas (por exemplo en inglés: Saint James' Shell) ou cuncha dos peregrinos (en alemán: Pigermuschel, ás veces representado como mexillón dos peregrinos) e é un atributo do santo desde polo menos 1250. Aparece nos escudos desde a Idade Media, xa que era sinal de identificación dos peregrinos do Camiño a Santiago de Compostela, que o adoitaban levar no sombreiro e as recollían como proba de que fixeran a viaxe.
Lenda
A asociación de Santiago coa vieira débese probabelmente á lenda de que o apóstolo rescatou unha vez un cabaleiro cuberto de vieiras. Outras versións din que mentres os restos de Santiago eran transportados a Galiza desde Xerusalén, o cabalo dun cabaleiro caeu á auga, e saíu cuberto de cunchas.
Bioloxía
Curiosamente, o nome de Linnéa Pecten jacobaeus dáselle á vieira mediterránea, mentres que a vieira endémica de Galiza denomínase Pecten maximus debido ao seu maior tamaño.
Símbolo xacobeo
A vieira está representada na decoración das igrexas que reciben o nome de Santiago, como na igrexa de Santiago de Sydney, onde aparece en varios lugares, como os mosaicos do chan. Cando se refire a Santiago, móstrase unha cuncha de vieira coa súa superficie exterior convexa. Pola contra, cando a cuncha se refire á deusa Venus, móstrase a súa superficie interior cóncava. Esta figura é común nos escudos de armas de múltiples lugares de Europa e América, aparecendo con distinta frecuencia, así por exemplo é máis común nos franceses que nos alemáns. Unha representación múltiple no brasón supera o número de representacións individuais. En moitos escudos de armas, a cuncha móstrase en forma de trevo (véxase tamén shamrock) ou trifolio. A cor pode ser calquera, pero dominan os metais prata e ouro. As vieiras (ou mexillóns ou ameixas) abertas son raras. A cuncha tamén se usa como brisura ou carga no bordo.
Escudo papal e cuncha do peregrino
Bieito XVI escolleu, entre outras cousas, a gran cuncha de vieira para o seu escudo papal, que tamén estaba incluída no seu escudo como arcebispo de Múnic e Freising. Entre as varias interpretacións da súa autobiografía están as referencias ao seu tema de disertación sobre Agostiño, a metáfora da vida como peregrinación, certa continuidade con Xoán Paulo II ou como expresión da conexión con Ratisbona e a Igrexa escocesa de San Xacobe.
Outros exemplos
Tamén se pode atopar no escudo nacional de Guinea-Bissau e como símbolo da compañía petrolífera Shell.
Cuncha Pseudodon DUB1006-fL

A cuncha de Pseudodon DUB1006-fL é unha cuncha fosilizada do molusco bivalvo Pseudodon vondembuschianus trinilensis atopado na illa de Xava, Indonesia. A cuncha ten un gravado en zigzag que puido ser realizado por Homo erectus hai arredor de medio millón de anos. De confirmarse esta hipótese, sería a obra artística máis antiga do mundo. Descrición
A cuncha fai parte dos restos extraídos polo paleoantropólogo holandés Eugène Dubois no sitio arqueolóxico de Trinil, na illa de Xava, nunhas escavacións que comezaron a finais do século XIX. A cuncha consérvase en Leiden, nos Países Baixos.
A hipótese de que as marcas da cuncha DUB1006-fL se tratasen dun gravado realizado por Homo erectus foi lanzada polo equipo da bióloga holandesa Josephine Joordens en 2014. Na súa análise outorgábaselle aos gravados unha antigüidade de entre 540. 000 e 430. 000 anos. Nese mesmo estudo apuntábase a hipótese de que a ferramenta utilizada fose un dente de quenlla. As incisións serían feitas por unha mesma persoa durante unha única sesión de traballo. Interpretación e relevancia
En opinión do equipo de Joordens a realización de gravados por parte dun exemplar de Homo erectus estaría ao alcance das súas capacidades cognitivas e neuromotoras. Segundo a doutora Joordens, a análise do trazo, seguro e uniforme, exclúe calquera posibilidade de que se trate dunha marca accidental ou realizada por un animal. O gravado só podería atribuírse a un traballo deliberado de Homo erectus, posto que a peza foi atopada nun contexto arqueolóxico que contén miles de pezas relacionadas con este homínido. Con todo, a doutora resistíase a darlle unha interpretación á peza, para a que caben moi diversas explicacións. Tanto podería ser un garabato feito para pasar o tempo, como unha maneira de marcar a propiedade da peza ou un deseño feito con intención de embelecer a cuncha, e, por tanto, con clara vontade artística.
De confirmarse que o gravado ten unha intención estética, trataríase dun achado revolucionario. Non só se trataría da obra de arte máis antiga conservada, senón que suporía atribuír a Homo erectus a capacidade de pensamento simbólico, algo que até agora só se considera propio da nosa especia, Homo sapiens sapiens, e Homo neanderthalensis.
Cunchiña

Cunchiña é unha mascota galega empregada para promocionar o camiño de Santiago e o Ano Xacobeo. Foi creada en 2021 cando substituíu a anterior mascota, Xubi. Características
Foi deseñada polo estudio coruñés Bululú Creativos. Ten forma de emoticona e representa o símbolo xacobeo por antonomasia: a vieira. O nome de Cunchiña era inicialmente só interno mais acabou sendo o definitivo.
Está dispoñíbel como unha serie de stickers para o WhatsApp ou iMessage e como gifs no correspondente catálogo do Instagram e Facebook.
Cundinamarca

Cundinamarca é un departamento de Colombia. Ten como capital a Bogotá. Atópase no centro do país, na rexión andina, limitando polo norte con Boyacá, polo leste con Casanare, polo sur con Meta e Huila, polo oeste con Tolima e Caldas, e co distrito capital de Bogotá ó que engloba agás pola fronteira sur deste. Cobre 23. 960 km² e ten 2800000 habitantes (2018), sendo o terceiro departamento máis poboado, por detrás de Antioquia e Valle del Cauca. Con 111 hab/km², é o sétimo máis densamente poboado, por detrás de San Andrés e Providencia, Atlántico, Quindío, Risaralda, Valle del Cauca e Caldas.
Divídese en 116 municipios distribuídos en 15 provincias e o distrito da capital. Foi creado o 5 de agosto de 1886 baixo a constitución de dito ano. Demografía
Composición étnica
Mestizos e brancos (96, 29%)
Afrocolombianos ((3, 37%)
Indíxenas (0, 34%)
Cuprita

A cuprita é un mineral do grupo dos óxidos. Quimicamente é un óxido cuproso de cor vermella que adoita estar alterado superficialmente en malaquita verdosa. A variedade calcotriquita toma aspecto de agregado de cristais capilares alongados, semellante a unha cabeleira.
Foi descrita por primeira vez en 1845 e o seu nome provén do latín cuprum, polo seu alto contido en cobre, e calcotriquita do grego chalcotrichite, significando cobre melenudo. Ambiente de formación
A cuprita é un mineral secundario, que se forma na zona de oxidación dos depósitos doutros minerais de cobre, polo que frecuentemente aparece asociado ao cobre nativo, azurita, crisocola, malaquita, tenorita e a unha gran variedade de minerais de óxido de ferro. Localización
É un importante mineral extraído nas minas como mena do cobre. Áchase en moitas minas importantes por todo o mundo, xa que abunda en calquera sitio onde haxa minerais de cobre. Usos
A pesar da súa bela cor, non se emprega na xoiería debido á súa baixa dureza e ao seu escaso tamaño. Aínda que en 1970 descubriuse un depósito en Suráfrica que sacudiu ao mundo xemolóxico ao producir cristais de gran tamaño e tallables, producindo pedras de máis dun quilate.
Cuproníquel

O cuproníquel é unha aliaxe de cobre e níquel, propulsores, cegoñais e cascos de remolcadores e barcos de pesca, entre outros.
que pode tamén incorporar outros metais como ferro e manganeso.
Este metal pesado non ferroso no se corroe en áugoa de mar, xa que o seu potencial de eléctrodo é neutro con respecto á auga mariña. Debido a isto utilízase para tubaxes, intercambiadores de calor, aparatos de destilación e condensadores nos sistemas de auga de mar, así como para diversas ferramentas de uso mariño. Ás veces tamén se utiliza para propulsores, cegoñais e cascos de remolcadores e barcos de pesca, entre outros.
Pero o uso máis común desta aliaxe é para a cuñaxe de moitas moedas de circulación modernas de cor prateada, como as moedas de peso mexicano de $10, ou as do franco suízo (excepto a de 5 céntimos), o interior da moeda de 1 euro e o exterior da de dous euros, ou a moeda de 5 centavos ou Nickel, do dólar dos Estados Unidos.
A composición típica é de 75 % de cobre e 25 % de níquel, cunha cantidade mínima de manganeso.
No pasado, as moedas de prata foron substituídas polas de cuproníquel, por ser este metal moito máis económico que o níquel puro. A pesar de conter unha gran cantidade de cobre, a cor do cuproníquel é similar á da prata.
Cando se utiliza en termopares e resistores, o contido da aliaxe cambia: un 45 % de cobre e un 55 % de níquel.
Por outro lado, o monel é unha aliaxe de cobre e níquel que contén un 63 % do segundo. Outros nomes
Á parte de cuproníquel, existen moitos outros termos que describen o mesmo material, ou materiais moi semellantes. Rexistradas como nomes comerciais encontramos alpaca, Argentan Minargent e o termo francés Cuivre blanc. En certos lugares, o cuproníquel tamén se coñece como hotel silver, prata alemá, german silver e chinese silver. Historia
A tecnoloxía da aliaxe do cuproníquel foi xa utilizada polos chineses desde o século III a. C. , baixo o nome de cobre branco (algunhas armas da época dos reinos combatentes estaban construídas con este material).
Os reis Agátocles de Siracusa (361 a. C. — 289 a. C. ) e Pantaleón (ca. 190 a 180 a. C. ) foron os primeiros no mundo en cuñar moedas de cuproníquel, posibelmente debido aos intercambios técnicos que se estableceran daquela entre a China e a rexión da Bactriana. A práctica de exportar os metais chineses, particularmente ferro, para o comercio, testemúñase ao redor dese período.
Desde aquela, o cuproníquel non foi utilizado para cuñar moedas outra vez até o século XVIII.
O cuproníquel é o revestimento de calquera moeda de medio dólar dos Estados Unidos (50 ¢) cuñadas desde 1971, e de todos os cuartos de dólar (25 ¢) e as moedas de dez centavos (10 ¢) feitas despois de 1965. Actualmente algunhas moedas, como as de 5 centavos estadounidenses, ou todas as moedas de Suíza excepto a de 5 rappen, e as moedas de 5, 10, 20 e 50 peniques británicas, están cuñadas en cuproníquel.
No século XX, os chalecos antibalas fixéronse comunmente con este material. Pero axiña foi substituído polo bronce porque ensuciaba.
Cupédidos

Os cupédidos (Cupedidae) son unha pequena familia de escaravellos, notables polo seu deseño de "fiestras" cadradas (partes non esclerotizadas) nos seus élitros (ás anteriores duras), que fan que se lles dea tamén o nome de escaravellos reticulados. Teñen antenas longas e protuberancias na cabeza.
A familia consta duns 30 especies distribuídas en 9 xéneros, cunha distribución mundial. Coñécense moitas especies extintas deste grupo, que datan do Mesozoico.
Estes escaravellos tenden a ser alongados cun corpo aplanado dorsoventralmente, con lonxitudes entre 10 e 20 mm, de cores de tons maróns, negros ou grises. As larvas furan a madeira e viven normalmente en madeira infestada por fungos e ás veces atópanse en construcións de madeira. As larvas desta especie comen a madeira morta atacada por fungos ou das raíces de árbores, mentres que os adultos se cre que subsisten comendo pole e zumes de plantas.
Os machos de Priacma serrata (do oesde de América do Norte) son notables por seren fortemente atraídos pola lixivia usada para a limpeza das casas. Isto suxire que algúns compostos da lixivia poden lembrarlles a compostos que son atractivos para eles na natureza.
Describíronse xéneros de cupédidos fósiles atopados en varios depósitos de ámbar de diversas idades, como o ámbar birmano.
Curaco de Vélez

Curaco de Vélez é un concello chileno da Rexión dos Lagos, localizado na Illa Quinchao, na provincia de Chiloé, no arquipélago do mesmo nome. A súa capital é o pobo homónimo. Ocupa a terceira parte da illa, ó norte, o resto é parte da comuna de Quinchao.
As súas principais actividades económicas son a agricultura (patacas, hortalizas e trigo), a gandaría ovina e bovina, e tamén os cultivos acuícolas de produtos marítimos.
Curio

O curio é un elemento químico de número atómico 96 e símbolo Cm. Pertence ó grupo dos actínidos.
Curiosidade

A curiosidade é calquera comportamento inquisitivo natural, evidente pola observación en moitas especies animais, e é o aspecto emocional en seres vivos que procrea a exploración, a investigación, e a aprendizaxe. Definición
Esencialmente, a curiosidade é un termo que describe un número descoñecido de mecanismos do comportamento psicolóxico que teñen o efecto de impulsar ó seres a buscar a información e a interacción co seu ambiente natural e con outros seres na súa veciñanza.
Causas
A curiosidade é sobre todo un instinto natural; a curiosidade confire unha vantaxe da supervivencia a certas especies, e pódese atopar nos seus xenomas.
A quen afecta a curiosidade?
A curiosidade é común ós seres humanos en todas as idades, da infancia á vellez, e é doado de observar en moitas outras especies animais. Estas inclúen monos, gatos, peixes, réptiles e insectos; así como moitos outros. Moitos aspectos da exploración son compartidos entre todos os seres, como as especies terrestres que comparten similares aspectos: tamaño limitado e unha necesidade de buscar fontes de alimento.
A curiosidade forte é a motivación principal de científicos famosos. De feito, é principalmente a curiosidade a que fai a un ser humano experto en certo campo do coñecemento.
Moitas figuras históricas famosas foron afectadas fortemente pola curiosidade, para explorar e para conquistar, por exemplo, Cristovo Colón, Vasco Núñez de Balboa, Fernão de Magalhães, Francisco Vázquez de Coronado ou Francis Drake entre outros. Curiosidade abstracta
Aínda que os seres humanos ás veces son considerados particularmente moi curiosos, ás veces parecen perder a obviedade cando son comparados con outros animais. O que parece suceder é esa curiosidade humana combinada coa capacidade de pensar dun xeito abstracto, conducir á mímese, á fantasía e á imaxinación, eventualmente conducindo a un xeito especialmente humano do pensamento (razón humana), que é abstracto e consciente. Curiosidade mórbida
Unha curiosidade mórbida é unha obriga, fixada co entusiasmo e o medo, para saber sobre asuntos macabros, tales como a morte e a violencia horrible. Nunha forma máis suave, con todo, isto pódese entender como unha forma catártica de comportamento ou como algo instintivo dentro dos seres humanos. Segundo Aristóteles, na súa Poética ata "gozamos ó contemplar das imaxes máis exactas das cousas que vistas énos doloroso". (Este aspecto da nosa natureza refírese acotío como "síndrome do accidente de tránsito" ou "síndrome de Trainwreck", derivado da inhabilidade notoria dos traseúntes de non facer caso de tales accidentes).
Curlie

O Open Directory Project (ODP), tamén coñecido como DMoz (por directory. mozilla. org o seu nome de dominio orixinal) é un proxecto colaborativo multilingüe, no que editores voluntarios listan e categorizan ligazóns a páxinas web.
Calquera persoa pode suxerir unha ligazón nunha categoría determinada, que logo ha de ser aprobada por un editor. Calquera persoa pode optar a ser editor enchendo un formulario no que defende a súa aptitude para organizar unha categoría.
O proxecto está dividido en varias ramas segundo o idioma, e as categorías de páxinas organízanse xerarquicamente dentro de cada unha das ramas.
Os datos do proxecto están dispoñibles para calquera páxina web que queira usalos, mentres se coloque a atribución adecuada e siga a súa licenza de uso. Por exemplo, o directorio de Google está baseado no ODP ao cal engade a ordenación segundo o PageRank de cada páxina categorizada. [Cómpre referencia] Información do proxecto
ODP foi fundada como Gnuhoo por Rich Skrenta e Bob Truel en 1998. Por entón, Skrenta e Truel traballan como enxeñeiros de Sun Microsystems. Chris Tolles, que traballou en Sun Microsystems como xefe de mercadotecnia de produtos de seguridade de rede, tamén asinou en 1998 como cofundadora de Gnuhoo xunto cos cofundadores Bryn Dole e Jeremy Wenokur. Skrenta era xa ben coñecido polo seu papel no desenvolvemento de TASS, un antepasado de TIN, o popular lector de novas Usenet de rosca para sistemas Unix. Coincidentemente, a estrutura orixinal de categoría do directorio Gnuhoo baséase vagamente na estrutura dos grupos de novas Usenet existente daquela.
O directorio Gnuhoo naceu o 5 de xuño de 1998. Logo dun artigo, Slashdot Gnuhoo suxeriu que non tiña nada en común co espírito do software libre, polo que o proxecto GNU era coñecido. Richard Stallman e a Free Software Foundation opuxéronse á utilización de "GNU". Así Gnuhoo cambiouse a NewHoo. Yahoo entón opúxose á utilización de "Hoo" no nome, polo que o nome houbo de ser novamente cambiado. ZURL foi o nome inicialmente escollido. Con todo, antes de pasar a ser ZURL, NewHoo foi adquirido por Netscape Communications Corporation en outubro de 1998, e converteuse no Open Directory Project. Netscape liberou os datos ODP en virtude da licenza de Open Directory. Netscape foi adquirida por AOL pouco despois, ODP e foi un dos activos incluídos na adquisición. AOL posteriormente fusionouse con Time-Warner.
Curling

O curling é un deporte de precisión similar ós birlos ingleses ou á petanca, que se practica nunha pista de xeo, loitando entre si dous equipos de catro participantes cada un. O obxectivo é lanzar 8 pedras de granito cun peso de 20 kg sobre a deslizante superficie a través dun corredor de 45, 5 metros de lonxitude e 4, 32 metros de anchura. E unha vez realizados todos os lanzamentos, puntúase en función da proximidade destas pedras á diana marcada ao final do corredor. Practícase sobre todo no Canadá e no norte de Europa. Orixe e historia
Existen evidencias da existencia do curling en Escocia a comezos do século XVI, como unha pedra de curling na que se gravou a data 1511, mais a primeira referencia escrita a un xogo usando pedras no xeo procede dos rexistros da abadía de Paisley (Renfrewshire) en Escocia e data de febreiro de 1541 e dúas pinturas de Pieter Brueghel o Vello ámbalas dúas de 1565 amosan a campesiños flamengos xogando con pedras no xeo. De todas formas, o curling foi moi popular en Escocia entre os séculos XVI e XIX, cando o clima era suficientemente frío coma para que se formase un bo xeo no inverno, e en consecuencia, a sede do organismo internacional que controla o curling, a Federación Mundial de Curling, atópase en Perth, Escocia. O Royal Montreal Curling Club, o primeiro club deportivo de curling establecido en Norteamérica, fundouse no 1807. O primeiro club en Estados Unidos creouse no 1832, e o xogo entrou en Suíza e Suecia antes da entrada do século XX. Hoxe en día o deporte é popular sobre todo no Canadá, xogándose tamén en toda Europa e no Xapón, Australia, Nova Zelandia e incluso, China e Corea.
O curling é deporte olímpico de inverno dende 1998.
Curmán

Un curmán é o fillo dos tíos e das tías, é dicir, os descendentes dos irmáns dos pais. Aínda así, este termo de parentesco pode ser usado, por extensión, nun sentido máis laxo: fálase de curmáns cando se comparten ascedentes comúns en graos sucesivos. Así, curmáns segundos son os fillos dos curmáns dos pais, os curmáns terceiros, os netos dos curmáns dos avós e así sen limitacións. Para diferenciar estes graos ás veces úsanse os termos 'curmán entregue', 'primo' ou 'primo carnal' para curmáns de primeiro grao (fillos de irmáns dos pais). Os curmáns son o grao máis achegado de parentes que poden contraer matrimonio segundo o costume occidental, sen caer no incesto. En realidade, os matrimonios entre curmáns son comúns na nobreza (para manter a liñaxe).
Porén, o concepto de curmán non é universal. O sistema de parentesco indica que na terminoloxía debe ser usado: O parentesco esquimó cre que a familia nuclear é a cousa máis importante e por esta razón designa co mesmo nome todos os nenos de tíos e tías, sexan de liña paterna ou materna.
O sistema de parentesco hawaiano só distingue entre membros de diferentes xeracións e por sexo, e así irmán e curmán reciben un mesmo termo e irmá e curmá outro, sen existir o termo curmán como tal.
Curno

Curno é unha comuna da provincia de Bérgamo, na Lombardía, Italia. A súa superficie é de 4, 62 km², a poboación de 7. 704 habitantes e a súa densidade de 1. 668 h/km². Localízase a uns 5 km a oeste de Bérgamo. O termo municipal esténdese pola bacía do río Brembo. Ten lindes cos concellos de: Bérgamo, Bonate Sopra, Mozzo, Ponte San Pietro e Treviolo.
Curragh Camp

O Curragh Camp ou Campa an Churraigh en irlandés é unha base e escola militar irlandesa situada na chaira de Curragh, no Condado de Kildare (Irlanda). É o principal centro de adestramento do Exército de Irlanda. Foi fundado en 1855 e ao longo da súa historia foi empregado como campo de internamento de republicanos (en particular membros do IRA e do PIRA) durante a Guerra Civil Irlandesa e o Conflito Norteirlandés.
Curral

Un curral é un recinto pechado para ter ao abeiro os animais domésticos. En Galiza, os máis comúns adoitan ser destinados para a cría de porcos, vacas, ovellas e galiñas. Até a aparición das cidades modernas, provocada polo éxodo rural, era moi común que cada familia contase cun curral próximo á súa vivenda, co gallo de se autoabasteceren de ovos, leite e carne para o consumo propio. En Galiza, seguen a ter unha relevancia maior que na meirande parte de países europeos.
Curro da Valga

O curro da Valga é unha rapa das bestas que se celebra na Valga (Loureza, Oia) durante o segundo domingo de maio. É o primeiro curro do Val Miñor- Serra da Groba do ano.
De madrugada os veciños soben ó monte dirixidos polo bestilleiro e acurralan as burras do monte. O rito comeza coa baixa: acoso, acurralamento e condución dos grupos de cabalos. Os animais van descendendo ata chegar ó curro.
No recinto do curro, realízase a rapa das bestas: márcanse (cada dono posúe o seu marco) a lume e córtanselle as crinas.
Currículo (educación)

En educación, un currículo defínese en xeral como a totalidade das experiencias dos estudantes que se producen no proceso educativo. O termo adoita referirse especificamente a unha secuencia de instrución planificada ou a unha visión das experiencias do alumno en función dos obxectivos de instrución do educador ou da escola. Nun estudo do 2003, Reys, Reys, Lapan, Holliday e Wasman refírense ao currículo como un conxunto de obxectivos de aprendizaxe articulados entre os graos que describen o contido matemático pretendido e os obxectivos do proceso en determinados momentos ao longo do programa escolar de doce cursos. O currículo pode incorporar a interacción planificada dos alumnos cos contidos, os materiais, os recursos e os procesos de avaliación da consecución dos obxectivos educativos. O plan de estudos divídese en varias categorías: o explícito, o implícito (incluído o oculto), o excluído e o extracurricular.
Os plans de estudos poden estar estandarizados ou incluír un alto nivel de autonomía do instrutor ou do alumno. Moitos países teñen currículos nacionais en educación primaria e secundaria.
A Oficina Internacional de Educación da UNESCO ten como misión principal estudar os currículos e a súa posta en marcha en todo o mundo. Etimoloxía
A palabra currículo procede da palabra latina curriculum, que significa "carreira" ou "o curso dunha carreira". Á súa vez deriva do verbo currere que significa "correr/proceder". O primeiro uso coñecido nun contexto educativo está na Professio Regia, unha obra do profesor da Universidade de París Petrus Ramus publicada a título póstumo en 1576. O termo aparece posteriormente nos rexistros da Universidade de Leiden en 1582. As orixes da palabra aparecen intimamente ligadas ao desexo calvinista de dar maior orde á educación.
No século XVII, a Universidade de Glasgow tamén se refería aos seus "cursos" de estudos como "currículum", producindo o primeiro uso coñecido da expresión en inglés en 1633. No século XIX, as universidades europeas facían referencia habitualmente ao seu plan de estudos para describir tanto o curso completo de estudos (como para o grao en cirurxía) como aos cursos particulares e o seu contido. En 1824, a palabra definíase como "un curso, especialmente un curso fixo de estudo nunha facultade, universidade ou escola". Desigualdade de xénero nos currículos
A desigualdade de xénero nos plans de estudo mostra como os homes e as mulleres non son tratados por igual en varios tipos de currículos. Máis precisamente, a desigualdade de xénero é visible no currículo tanto das escolas como dos institutos de educación do profesorado. A educación física é un exemplo onde se destacan os problemas de igualdade de xénero por estereotipos preconcibidos de nenos e nenas. A crenza xeral é que os nenos son mellores en actividades físicas que as nenas e que as nenas son mellores en actividades caseiras. Este é o caso en moitas culturas do mundo e non é específico dunha soa cultura.
Currículum vítae

O termo latino curriculum vitae, que pasou ao galego como currículum vítae e tamén, na forma abreviada, como currículo, significa literalmente "carreira da vida", por analoxía e contraposición ao cursus honorum, a carreira profesional dos maxistrados romanos. Emprégase para referirse ao conxunto de méritos, estudos, cursos e experiencia laboral precisos para solicitar un emprego, que normalmente se recollen por escrito nun documento. Utilízase a miúdo na súa forma abreviada curriculum, aínda que en ocasións se pode atopar tamén a forma máis completa curriculum vitae et studiorum ("carreira da vida e dos estudos"). Tamén é habitual atopalo mencionado coa abreviatura CV.
Cursiva

A cursiva é unha forma de escritura manual na que trazos e liñas unen as distintas letras, de forma que estas aparecen pegadas unhas ás outras. Tamén se chama do mesmo xeito ás fontes de imprenta, algo inclinadas cara á dereita, que imitan á escritura manual. Uso
A cursiva foi creada para a axilidade na escritura. Nas linguas que usan o alfabeto latino e o alfabeto cirílico as letras das palabras adoitan estar unidas entre si, o que permite escribir a palabra enteira cun só trazo. As tipografías cursivas adoitan ser bastante diferentes das estampas ("maiúsculas"), xa sexan manuscritas ou tipografía. En cursiva hebrea e cursiva romana, as letras non adoitan estar conectadas. Terminoloxía
Adoita confundirse coa variante das fontes en escritura itálica, e nalgúns casos son sinónimos. Están aceptados os termos cursiva e itálica (tamén letra cursiva e letra itálica), pero rexéitase o termo "bastardiña", decalco do castelán. Moitas fontes tipográficas, especialmente nas súas versións para ordenador, teñen a variante en lingua inglesa script (imitando a letra manuscrita).
Etimoloxía
O termo 'cursiva' deriva do latín cursivu, primeiramente das maiúsculas romanas cursivas ('capitalis cursiva').
Exemplos
Exemplos de textos en tipos romano e itálico verdadeiro: O mesmo exemplo en cursiva.
Curso de auga

Curso de auga é o nome xenérico das augas correntes que discorren por unha canle fixa. Características
Todo curso de auga está alimentado por unha conca cuxas augas drena. Os torrentes e os regatos forman os afluentes dos ríos principais que desembocan no mar ou nun lago. O réxime dun curso de auga depende esencialmente das condicións da súa alimentación e das características do seu leito: largura, trazado, perfil lonxitudinal e transversal etc. Polo demais, as formas do leito non cesan de mudar xa que, en certas partes, sofren unha erosión máis ou menos intensa, en tanto que noutras deposítanse aluvións que elevan o fondo e regularizan o seu perfil. Incluso as maiores fervenzas rematan por desaparecer pois, ao iren retrocedendo, diminúe a súa altura até o punto de suprimirse a desnivelación.
A potamoloxía estuda numerosos fenómenos relativos aos cursos de auga. Entre estes, hainos que concirnen á dinámica fluvial e outros constitúen a hidroloxía fluvial propiamente dita.
Curso legal

O curso legal é unha providencia de política económica que un país adopta no sentido de tornar obrigatoria a aceptación do seu propio papel moeda, creando así a moeda de curso legal, que é emitida con exclusividade polo banco central; a tal moeda é basicamente un título de crédito garantido pola confianza que o mesmo país é capaz de acumular perante as persoas e, eventualmente, outros países.
Tradicionalmente, o papel moeda era apoiado pola acumulación de riquezas en cantidades de metais e pedras preciosas ou calquera especie de bens materiais; o de uso máis común é o ouro. Pero ao se utilizar deste tipo de medida, que é feita por medio dunha lei ou calquera outra norma, que torne a moeda oficial imposíbel de ser rexeitada, o estado crea o diñeiro fiduciario. Para garantir a súa moeda, o estado usa, alén das súas reservas de divisas, o establecemento dun ambiente económico interno estábel e seguro. Pode, porén, existir un sistema de curso legal, mais co valor da moeda asegurado soamente polas cantidades de riquezas materiais.
Cursus honorum

Cursus honorum ("carreira dos honores"), é a denominación da carreira política en Roma e que consistía nunha sucesión das etapas que os cidadáns que se adicaban á vida pública tiñan que seguir. Para desempeñar unha maxistratura precisábanse unha serie de requisitos como; ser cidadán romano; dispor dunha certa fortuna (posto que os cargos eran de balde, non se recibía remuneración ningunha) e, deste xeito, se formaba parte da elite patricio-plebea; non estar en ningunha causa de indignidade e ter demostrado unha mínima experiencia na xestión dos asuntos públicos.
Os aspirantes debían ir subindo chanzos progresivamente, de tal xeito que para acadar unha maxistratura tíña que ascender dende a escala inmediatamente inferior. O cursus honorum comprendía catro etapas que debían desempeñar sucesivamente: 1ª cuestor; 2ª edil; 3ª pretor; 4ª cónsul. - Os cuestores (quaestores aerarii) tiñan como función coidar do tesouro público, levar as contas do estado e custodia-lo arquivo, que estaba depositado no templo de Saturno.
- Os edís estaban encargados de velar polo bo funcionamento da administración municipal e ademais controlaban os festexos, os mercados e coidaban os templos.
- Os pretores encargábanse da administración de xustiza.
- Os cónsules debían ser dous. Tiñan o poder supremo e eran os xefes do exército e presidían o Senado. Había dous cónsules anuais, chamados ordinarii ou ordinarios, que daban nome ao ano (epónimos), e un ou máis substitutos ou suffecti.
Ademais destes cargos existían outros que non pertencían ao cursus honorum:
- Tribunos da plebe: velaban polos dereitos dos plebeos.
- Censores: confeccionaban o censo de cidadáns e vixiaban a pureza dos costumes.
- Ditador: era unha maxistratura extraordinaria á que só se recorría cando as graves circunstancias así o requirían, polo que todos os poderes se concentraban nunha persoa. Dispuña dun prazo de seis meses para resolver o problema que suscitara a súa proclamación.
Curtis na Lembranza, as feiras de 1900

Curtis na Lembranza, as feiras de 1900 é unha festa local de Curtis, ambientada a comezos do século XX. Celébrase o último sábado de xullo desde 2016.
A festa rememora as orixes da feira de Curtis, que en 1994 cumpriu cen anos de historia. Durante todo o día péchanse as rúas ao tráfico e fanse actividades culturais e históricas tentando lembrar como era o lugar a principios do século XX.