proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Enseada

Unha enseada é un accidente xeográfico costeiro. En xeografía emprégase este termo para describir unha entrada de auga circular cunha boca estreita, aínda que popularmente o termo úsase para facer referencia a calquera baía ao abrigo.
As enseadas fórmanse sobre as costas concordates, onde franxas de rocha de diferentes resistencias van paralelas á costa. Esta costa concordante ten que estar constituída por unha primeira franxa de material duro, como a calcaria ou o granito, que é seguida por outra franxa de material brando, como a arxila ou a area. Unha terceira franxa de material duro será a que determine o final da enseada. A acción erosiva do mar sobre os puntos débeis, como xunturas ou fendeduras, da primeira franxa acabará por deixar ao descuberto a segunda franxa que será rapidamente erosionada. As ondas do mar viaxarán a través da angosta entrada e logo disperánsanse no interior da enseada. Asín, a erosión é igual en todos os puntos internos do contorno deste corpo de auga, dándolle esa forma redondeada tan característica.
A enseada de Lulworth na costa de Dorset, Inglaterra, é un claro exemplo do proceso de formación dunha enseada.
Enseada de Botafogo

A enseada de Botafogo é un accidente xeográfico que se localiza no barrio de Botafogo, na cidade suramericana do Río de Xaneiro, no Brasil.
Enseada do Orzán

A enseada do Orzán é unha baía situada na cidade da Coruña, en Galicia. Está aberta ao océano Atlántico e baña as praias de Riazor, do Orzán e do Matadoiro. Historia
Ao longo da historia, a enseada do Orzán foi testemuña de afogamentos e de actos de heroísmo que impresionaron a cidade. En 2013 inaugurouse na coiraza do Caramanchón un monumento a algunhas destas persoas: O 9 de agosto de 1896 faleceu o neno Juan Darriba, de 11 anos, por salvar a Josefa Fernández.
O 25 de agosto de 1897 faleceu o carpinteiro Francisco Alcaraz cando intentaba salvar tres mulleres.
O 27 de xaneiro de 2012 faleceron os policías José Antonio Villamor, Rodrigo Maseda e Javier López López cando intentaban rescatar un estudante eslovaco, que tamén faleceu.
Ensino

O ensino é o acto de transmisión de coñecementos e hábitos por parte dun mestre ou ensinante a uns alumnos. Normalmente desígnase con esta palabra a acción do profesor na educación formal, ou a do oficial ou experto nun traballo ou afección.
Tradicionalmente, consta dos seguintes elementos: docente, alumnos, avaliación, currículo ou materia a ensinar e escola ou marco de aprendizaxe.
Hoxe en día asóciase ensino só á transmisión de contidos, por iso prefírese falar de educación, que é un termo máis amplo, por referirse ás aprendizaxes. Centros de ensino
Galescola
Colexio
Escola
Universidade
Academia
Ensis arcuatus

A navalla Ensis arcuatus, é un bivalvo da familia Pharidae. Pódese encontrar en praias do Norte de Europa e o Canadá Oriental. Prefire area máis grosa que os seus parentes E. ensis e E. siliqua.
Ent

Un ent é un membro dunha raza de seres fantásticos que forman parte do universo mitolóxico das obras de J. R. R. Tolkien. Tamén coñecidos coma "Pastores de árbores" por seren gardiáns das árbores e dos bosques, os ents acabaron adoptando un aspecto que se asemella moito as árbores, tanto, que cando permanecen inmóbiles e en silencio, a maioría das criaturas da Terra Media non poden distinguilos. O seu fogar é o Bosque de Fangorn, aínda que o hobbit Merri afirma ter oído pola Marca historias sobre criaturas similares no Bosque Vello.
Entaboamento

Chámase entaboamento ou cornixamento ao conxunto de pezas que gravitan inmediatamente sobre as columnas na arquitectura arquitrabada. Características
Divídense en tres seccións: arquitrabe
friso
cornixa
A orixe destes elementos parece proceder do feito de que os antigos construtores imitaran en pedra as formas coas que construían en madeira. Así o arquitrabe sería a transposición en pedra dunha viga de madeira. Os triglifos do friso serían as cabezas das vigas secundarias que apoian sobre a anterior, e a cornixa sería o bordo do taboado de madeira.
Sobre a cornixa apóianse formando un coroamento, outras dúas cornixas en ángulo ou unha soa arqueada chamándose a este conxunto triangular frontón. O espazo circunscrito polo triángulo resultante recibe o nome de tímpano. Os lados do frontón conforman os laterais da cuberta.
Entre as diferentes formas de frontón as máis comúns son: o frontón triangular (que é o máis habitual)
o frontón circular
o frontón partido
o frontón aguzado
o frontón rebaixado (segundo a altura do triángulo)
o gablete ou piñón é un frontón aguzado e de puro adorno propio da arquitectura oxival. Tamén se chama muro piñón á parte alta dun muro nas construcións a dúas augas terminada en forma triangular.
Entalpía de fusión

A entalpía de fusión ou calor de fusión é a cantidade de enerxía necesaria para facer que un mol dun elemento que se atope no seu punto de fusión pase do estado sólido ao líquido, a unha presión constante.
Entalpía de vaporización

A entalpía de vaporización ou calor de vaporización é a cantidade de enerxía necesaria para que a unidade de masa (quilogramo, mol etc. ) dun elemento que se atope en equilibrio co seu propio vapor a unha presión dunha atmosfera pase completamente ao estado gasoso. Represéntase por Δ H v a p {\displaystyle \Delta {}H_{\mathrm {vap} }}, por ser unha entalpía. O valor diminúe a temperaturas crecentes, lentamente cando se está lonxe do punto crítico, máis rapidamente ao achegarse, e por riba da temperatura crítica as fases de líquido e vapor xa non coexisten. Xeralmente determínase no punto de ebulición da substancia e corríxese para tabular o valor en condicións normais.
Entalpía estándar de formación

Desígnase como entalpía estándar de formación ou "calor estándar de formación" dun composto á variación de entalpía que acompaña á formación de 1 mol dunha substancia no seu estado estándar a partir dos seus elementos constituíntes no seu estado estándar (a forma máis estable dun elemento a 1 atmosfera de presión e unha determinada temperatura, que adoita ser 298 K ou 25 °C). Denotase por ΔHfO.
A variación de entalpía estándar de formación ten como unidade enerxía, Joule, partido por cantidade de substancia, mol, (J/mol). Habitualmente dáse en (kJ mol−1), perono cahco nada de estto! pode vir dada en calquera unidade coas mesmas dimensións. Todos os elementos nos seus estados estándares (osíxeno gas, carbono sólido en forma de grafito etc. ) teñen unha entalpía estándar de formación de valor cero, dado que a súa formación non implica ningún proceso.
A variación de entalpía estándar de formación emprégase en termoquímica para atopar a variación de entalpía de reacción en condicións estándar. Isto faise restándolle a suma das entalpías estándar de formación dos reactivos á suma das entalpías estándar de formación dos produtos, como se mostra na seguinte ecuación.
ΔHreacciónO ΣΔHfO (Produtos) - ΣΔHfO (Reactivos)
A entalpía estándar de formación é equivalente á suma de varios procesos por separado incluídos no ciclo de Born-Haber das reaccións de síntese. Por exemplo, para calcular a entalpía de formación do cloruro de sodio, usamos a seguinte reacción: Na(s) + (1/2)Cl2(g) → NaCl(s)
Este proceso componse de moitos sub-procesos independentes, cada un coa súa propia entalpía. Por iso teremos en conta: A entalpía estándar de sublimación do sodio sólido.
A primeira enerxía de ionización do sodio gasoso.
A entalpía de disociación do cloro gasoso.
A afinidade electrónica dos átomos de cloro.
A enerxía reticular do cloruro de sodio.
A suma de todos estes valores daranos o valor da entalpía estándar de formación do cloruro de sodio.
Ademais, a aplicación da Lei de Hess demostra que a suma das reaccións individuais correspondentes á variación de entalpía de formación para cada substancia na reacción é igual o cambio en entalpía para a reacción total, independentemente do camiño seguido e do número de reaccións involucradas no cálculo. No exemplo anterior a variación de entalpía estándar de formación do cloruro de sodio é igual á suma da variación de entalpía estándar de cada un dos pasos seguidos para o proceso. Isto é especialmente útil para reaccións moi longas, con moitos pasos e compostos intermedios.
Ás veces defínese unha entalpía estándar de formación para unha reacción hipotética. Por exemplo, non podemos combinar carbón e hidróxeno no laboratorio para formar metano, aínda que definamos a entalpía estándar de formación para o metano en -74. 8 kJ mol−1. Por último, o signo negativo deste valor significa que o metano formase a partir dunha reacción exotérmica, é dicir, que se forma con liberación de enerxía.
Ente

Ente (ens en latín, do grego on, participio presente do verbo einai, ser) ou entidade, é un termo central na meirande parte da historia da filosofía. No seu sentido máis xeral úsase para designar un ser calquera, isto é, unha cousa que está “sendo”, que existe.
Na filosofía grega a discusión filosófica sobre o ente xiraba en torno a se está sometido ou non ó cambio. Neste sentido, pódese afirmar que todo o pensamento grego aliméntase da tensión entre Física (ciencia do cambio) e Metafísica (ciencia do inmutable).
Durante o período escolástico diferénciase entre o ente increado (Deus) e os entes creados (as cousas do mundo). Outra división é entre ente real (ens reale) e ente de razón (ens rationis): o primeiro son as cousas que existen realmente (animais, plantas, seres inertes), mentres que o segundo só existe no pensamento (por exemplo, un dragón, o Quixote etc. ).
Xa no século XX, Martin Heidegger somete a unha profunda revisión as concepcións tradicionais do ente establecendo unha nova división: Dasein (ente humano), Zuhandenheit (cousas á man, utensilios) e Vorhandenheit (cousas presentes á vista).
Entente Cordiale

Entente Cordiale (do francés entente, ou entendemento cordial) ou Entente Cordial, é a denominación dun tratado asinado polo Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda e a Terceira República Francesa o 8 de abril de 1904, e ratificado mediante unha serie de acordos posteriores, que supuxo unha mellora significativa das relacións entre ambos os países. Historia
Tratouse dun acordo de non agresión e de regulación da expansión colonial entre os dous países. Pero, máis alá da preocupación inmediata pola expansión colonial incluída no tratado, a sinatura da Entente Cordiale marcou e o fin de séculos de conflitos intermitentes entre ambos os dous estados e os seus antecesores, e substituíu o modus vivendi que existira desde o final das Guerras napoleónicas en 1815 cun acordo máis formal.
A Entente Cordiale foi a culminación da política de Théophile Delcassé, o ministro de Asuntos Exteriores de Francia desde 1898, que cría que unha comprensión franco-británica daría a Francia certa seguridade contra calquera sistema de alianzas alemás en Europa occidental. O mérito para o éxito da negociación pertence principalmente a Paul Cambon, o embaixador de Francia en Londres, e ao secretario do Asuntos Exteriores británico Lord Lansdowne.
A expresión Entente cordiale aparece utilizada por François Guizot en 1830, pouco despois da proclamación de Lois Filipe de Orleáns como rei dos franceses (1830-1848). Unha primeira entente cordiale entre Francia e o Reino Unido foi levada a bo termo polo feito das dúas visitas da raíña Vitoria ao soberano francés en 1843 e 1845, no castelo de Eu, en Normandía. Baixo a Terceira República, unha nova aproximación realizouse entre ambos os países baixo o mesmo nome.
Este tratado foi a base para a formación dun sistema de alianzas entre o Reino Unido e Francia (aos que se sumarían o Imperio ruso e, máis tarde, os Estados Unidos) durante a primeira guerra mundial, alianza coñecida como a Tripla Entente. Centenario
O centenario da Entente Cordiale, en 2004, estivo marcado por un gran número de actos oficiais, incluíndo unha visita de Estado por parte da raíña Isabel II e o Duque de Edimburgo a Francia en abril, e a visita por parte do presidente francés Jacques Chirac ao Reino Unido en novembro.
En dicha ocasión, as tropas británicas marcharon por primeira vez o 14 de xullo no desfile do Día da Bastilla, cos Red Arrows voando no ceo parisiense.
Enterocolite necrosante

A enterocolite necrosante ou necrotizante (ECN) é unha doenza tipicamente pediátrica que afecta aos acabados de nacer. Constitúe a enfermidade dixestiva máis frecuente no neonato, e a urxencia dixestiva que máis adoita desembocar en coidados intensivos. Trátase dunha condición moi grave, con taxas de mortalidade e de hospitalización elevadas, preto do 30%. Esta doenza é tanto máis frecuente canto maior prematuridade presente o bebé.
A enterocolite caracterízase por unha falta de maduración do aparello dixestivo, que condiciona unha isquemia intestinal e unha inflamación. Ademais, prodúcese un sobrecrecemento bacteriano que pode dar lugar a unha sepse, un shock e mesmo até producir a morte. Síntomas
A sintomatoloxía da ECN caracterízase pola presenza tanto de síntomas dixestivos coma sistémicos. O síntoma que máis se adoita producir é a dor e a distensión abdominal. Tamén é frecuente atopar sangue oculta nas feces, vómitos edema da parede abdominal ou aumento do residuo gástrico.
Como síntomas sistémicos, destacan a bradicardia, as apneas, a letarxia e a síndrome de distrés respiratoria.
Existe unha forma moi grave denominada enterocolite fulminante, que ten un comezo brusco, con rápida progresión cara á afectación multisistémica, o shock, a coagulación intravascular diseminada e eventualmente a propia morte. Diagnóstico
O diagnóstico da ECN establécese segundo os criterios de Bell. Así, para diagnosticar a un nadón desta condición, cómpre que se dean as seguintes condicións: Signos sistémicos da doenza: febre ou hipotermia, apneas ou dificultade respiratoria, bradicardia.
Signos dixestivos: silencio abdominal, dor na palpación do abdome.
Signos radiolóxicos específicos: neumatose intestinal ou gas no sistema portal hepático.
Alteracións na analítica sanguínea: acidose metabólica, hiponatremia, leucopenia ou trombocitopenia.
Entidade local autónoma

Unha entidade local autónoma é unha administración pública de carácter local inferior á do Concello, centrada nos intereses propios dun núcleo separado de poboación. En Andalucía
En Andalucía foron creadas sobre a base da Lei 7/1993, do 27 de xullo, Reguladora da Demarcación Municipal. As entidades locais autónomas que se cren ao amparo da mencionada lei, terán a condición e tratamento de entidades locais, igualmente gozarán de tal condición aquelas entidades creadas con anterioridade á aprobación desta Lei polo Parlamento de Andalucía, como as EATIM reguladas polo artigo 45 da Lei 7/1985, do 2 de abril, Reguladora das Bases do Réxime Local, salvo que os veciños en forma maioritaria e directa mostren a súa vontade contraria.
Os órganos de goberno nas entidades locais autónomas son a Xunta Veciñal e o Presidente ou Alcalde da entidade local autónoma. A Xunta Veciñal estará composta por un número de vogais que non poderá ser inferior a dous nin superior ao terzo do número de Concelleiros que integren o Concello. A distribución das vogalías realízase en función dos resultados das eleccións para o Concello na sección ou seccións constitutivas da entidade local autónoma. A Xunta Veciñal, composta polo presidente da entidade local e os vogais asume o goberno e a administración xeral da mesma, correspondéndolle especificamente as funcións recollidas na Lei 7/1993 de Demarcación Municipal de Andalucía que en definitiva son todas aquelas atribucións que correspondendo ao Pleno do Concello, lle sexan de aplicación por razón da súa competencia. A Alcaldía da entidade local autónoma preside e executa os acordos da Xunta Veciñal, representa á entidade local e dirixe o seu goberno e administración. Ademais exerce respecto daquela as funcións que a lexislación de réxime local atribúe ao Alcalde, en canto correspóndanse co ámbito da súa competencia.
As competencias das entidades locais autónomas divídense entre propias ou mínimas e delegadas. As competencias mínimas son a concesión de licenzas de obras menores; pavimentación, conservación e reparación de vías urbanas; iluminación pública; limpeza viaria; feiras e festas locais; abastos; funerarios; abastecemento domiciliario de auga potable; rede de sumidoiros; recollida de residuos; e control de alimentos e bebidas. As competencias delegadas son as que os Concellos deleguen nas Xuntas Veciñais de acordo coa súa capacidade e en atención á maior proximidade da xestión administrativa respecto dos cidadáns cando dita prestación áchese localizada no ámbito territorial da propia entidade.
Entoación

A entoación é a melodía executada acompañando á secuencia de fonemas e sílabas que constitúe un enunciado pronunciado nun determinado acto de fala. A entoación incorpora no enunciado un novo significado independente da secuencia de fonemas. Se se cotexan estas dúas secuencias observarase que a entoación é tamén un signo que se expresa mediante a curva melódica e cun significado consistente na modalidade asignada ó enunciado: Ela vén da praia de Coroso / Ela vén da praia de Coroso?
Todo enunciado móstrase cunha determinada melodía, que en parte está determinada por factores fisiolóxicos e psíquicos. Articulatoriamente, compréndese que, ó comezar a falar, a posta en tensión das cordas vocais produza unha elevación máis ou menos rápida do ton, e que o concluí-la emisión, o relaxamento das cordas vocais orixine o descenso tonal. Esta relación natural entre o ton e as emocións aprovéitase na práctica da lingua utilizando o ascenso do ton para esperta-lo interese do interlocutor. De aí provén que o ascenso tonal caracterice os enunciados non conclusos ou ás preguntas. En cambio o descenso do ton acompaña ó enunciado aseverativo, xa que é innecesaria a imprecación á atención do oínte.
Toda curva melódica, desde o silencio previo á emisión da fala ata a pausa final, móvese entre tres niveis, discernibles polo seu mutuo contraste: o grave, o medio e o agudo. Ó comezo as cordas vocais póñense en tensión: o ton ascende e, con certas oscilacións, mantense nunha liña media bastante uniforme. Ó final, en torno á última sílaba acentuada, o ton presenta un cambio de dirección: cara ós graves (se as cordas vocais se distenden) ou cara ós agudos (cando as cordas se poñen máis tensas).
A nivel lingüístico a entoación realiza as seguintes funcións: Función distintiva: É aquela que diferencia enunciados dependendo do tonema final: entoación enunciativa (tonema descendente), entoación interrogativa (tonema ascendente)
Función integradora: Integra palabras para formar unha oración.
Función delimitadora: A entoación delimita enunciados e segmenta o discurso en unidades por motivos físicos ou lingüísticos.
Entomoloxía

A entomoloxía é a rama da zooloxía cuxo obxecto é o estudo dos insectos. Aplicacións
As aplicacións da entomoloxía son variadas: Agricultura e silvicultura
Cría dos insectos domésticos
Ecoloxía
Medicina humana e veterinaria (loita contra os insectos parasitos - parasitoloxía - e vectores de enfermidades infecciosas), loita contra a gangrena por tratamento que implica vermes brancos, acupuntura por inxección por medio de dardos de abellas. A entomoloxía médica é unha disciplina científica que estuda os artrópodos (insectos, ácaros) vectores ou non responsables de patoloxías humanas, e que intenta desenvolver medios de loita.
Medicina legal (determinación da hora da morte, das causas do falecemento etc)
Industria (posta a punto e produción dos insecticidas, protección dos produtos alimentarios e das madeiras para obras)
Construción (loita contra os térmites)
Entomoplasmatales

Entomoplasmatales é unha pequena orde de bacterias mollicutes.
O xénero Spiroplasma forma parte desta orde nalgunhas clasificacións (noutras está en Mycoplasmatales). Filoxenia
A taxonomía actualmente aceptada está baseada na LPSN e no NCBI
Entrada en perda

Fenómeno aerodinámico que consiste na diminución máis ou menos súbita da forza normal que produce a corrente incidente sobre calquera perfil aerodinámico. Prodúcese cando a proporción do contorno do perfil onde a capa límite está desprendida se volve significativamente ampla, debido a que a presión do aire é notablemente menor cando a capa límite está desprendida ca cando está adherida á superficie.
En particular, emprégase o termo aplicado a un avión cando a súa á entra en perda. Se isto sucede en servizo o piloto debe recuperar a sustentación perdida e xa que logo o control do avión facendo que este pique (é dicir, facendo que o morro baixe respecto da cola). Causas
A causa máis coñecida que produce a entrada en perda dun perfil é o aumento do ángulo de ataque da corrente incidente, xa que ao incrementarse o mesmo a parte do contorno do perfil onde a corrente está desprendida se ensancha. Ao aumentar o ángulo de ataque progresivamente, chégase a obter unha forza normal máxima a partir da cal esta comeza a diminuír. Esta diminución pode ser máis ou menos brusca en función do deseño do perfil aerodinámico.
Nun avión en voo o anterior pode suceder por diminuír a velocidade excesivamente, por baixo da velocidade de perda.
Outras causas que poden producir a perda son a interacción con ronseis provenientes doutras superficies aerodinámicas, o efecto de turbulencias atmosféricas, efectos aerodinámicos non estacionarios, efectos tridimensionais debidos á forma da á etc.
Entrada estándar

A entrada estándar (STDIN) é un concepto típico dos sistemas operativos Unix.
Cada proceso nestas contornas adoita dispoñer de tres arquivos abertos ao comezo da súa execución: a entrada, a saída e a saída de erros. Adquiren carácter de estándar porque adoitan estar asignados a descritores de ficheiros coñecidos, de maneira que un programa sempre tomará os datos de entrada polo descritor cero, enviará os resultados polo un e mostrará os erros polo dous. Pero isto é mera convención, e non ten moito sentido en sistemas gráficos como X Window ou en programas funcionando como demos.
Unha forma de referirse a elas é usando, segundo a linguaxe de programación e a contorna letras maiúsculas ou minúsculas, os nomes STDIN, STDOUT e STDERR.
O shell do sistema é o encargado, xeralmente, de abrir esta entrada e conectala coa terminal á que está asignado o programa, posto que é o programa máis usual para comunicarse cun operador.
A entrada estándar tamén se adoita conectar á saída estándar dun proceso, de maneira que o programa lea directamente os resultados que outro produce. En Unix utilízase o carácter | para expresar devandito tipo de conexión:
$ programa1 | programa2 | programa3
O que vén significar que se executa o programa1 e a súa saída estándar (descriptor de ficheiro 1) conéctase coa entrada estándar do programa2 (descriptor 0), que á súa vez fai o mesmo con programa3.
Entre les murs

Entre les murs (Entre as paredes), é unha película francesa realizada en 2008 por Laurent Cantet e baseada na novela homónima de François Bégaudeau. Esta película recibiu a Palma de Ouro do Festival de Cannes 2008, algo que non ocorría cunha película francesa desde o 1987, ano no que Sous le soleil de Satan (Baixo o sol de Satanás) de Maurice Pialat recibía o dito premio. Sinopse
François é un xove mestre de lingua francesa nun instituto difícil, situado nun barrio conflitivo. Os seus alumnos teñen entre 14 e 15 anos. Non dubida en enfrontarse a Esmeralda, a Souleymane, a Khoumba e ós demais en estimulantes liortas verbais, como se a lingua estivese en xogo. Pero a aprendizaxe da democracia pode implicar auténticos riscos. François e os demais profesores prepáranse para se enfrontar a un novo curso. Cheos de boas intencións, desexosos de proporcionarlles a mellor educación ós seus alumnos, ármanse contra o desalento. Pero as culturas e as actitudes enfróntanse na clase, microcosmos da Francia contemporánea. Por moi divertidos e estimulantes que sexan os adolescentes, os seus comportamentos poden cortar de raíz o entusiasmo dun mestre que non cobra dabondo.
Entrelazado (arte)

O entrelazado é un elemento decorativo propio da arte medieval. Nos entrelazados, partes doutros motivos únense, trenzados ou anoados, en complexos patróns xeométricos, a miúdo usados para encher espazos baleiros. O entrelazado é común en Europa do norte na arte dos pobos xermánicos, e especialmente na arte insular das Illas Británicas e na arte islámica. Galicia tamén conta con elementos de entrelazado dende a cultura castrexa até a época moderna.
Entremés

Un entremés é unha obriña teatral nun só acto que se caracteriza pola brevidade (150-1000 liñas), pola comicidade e, ademais pola dependencia, ó representarse nos descansos entre actos dunha obra principal.
A trama e o conflito son mínimos. O tempo e o espazo están só vagamente aludidos. O número de figuras oscila entre tres e cinco. Os personaxes son tipos máis ou menos estereotipados de estratos sociais baixos e populares, que se mostran en situacións insólitas, absurdas e grotescas para provocar comicidade. Exemplos
Entremés famoso sobre da pesca do río Miño, de Gabriel Feijoo de Araújo.
A carauta, de Eduardo Blanco Amor, recreación do paso castelán La carátula de Lope de Rueda.
Entrevista (xeral)

Unha entrevista é unha conversa estruturada na que unha persoa fai preguntas e outra dá respostas. A palabra entrevista refírese a unha conversa entre dúas persoas: un entrevistador e un entrevistado. O entrevistador fai preguntas ás que responde o entrevistado proporcionando información. Esa información pódese utilizar con diversos fins ou proporcionar a outras audiencias en directo ou en diferido. Esta característica é común a moitos tipos de entrevistas: unha entrevista de traballo ou unha entrevista cunha testemuña dun evento pode non ter outra audiencia presente nese momento, pero as respostas proporcionaranse máis tarde a outras persoas no proceso de emprego ou de investigación. Unha entrevista tamén pode transferir información en ambos sentidos. Características
As entrevistas adoitan facerse oralmente en persoa, pero tamén se poden utilizar medios diversos como as videoconferencias ou os teléfonos. Poden facerse por medios asíncronos, de modo escrito e mesmo de forma grupal. As entrevistas poden ser conversas estruturadas, semiestruturadas e non estruturadas consonte a flexibilidade coa que se teña planificado. Unha entrevista non estruturada está moi pouco planificada e o entrevistador tenta manter o tema previsto de conversa sen ter un plan cerrado de preguntas. No outro extremo, están as entrevistas moi estruturadas nas que o protocolo de preguntas é moi estrito sen dar lugar a saírse de el. A estrutura e formato dunha entrevista poden ser moi variados segundo a finalidade, a extensión a metodoloxías. Polo xeral, precísase dun sistema de rexistrar a conversa: tomando notas ou gravando en formato son ou vídeo. As entrevistas adoitan ter unha duración limitada e poden realizarse nunha ou en varias sesións. Requisitos
Para realizar unha entrevista, cómpre: Preparar o medio físico ou tecnolóxico no que se vaia a desenvolver a entrevista
Ofrecer algunha bebida ou comida
Contar con coñecemento sobre o tema
Facilitar, animar e invitar a proporcionar información
Adaptarse á personalidade da persoa entrevistada
Coñecer a lingua e o rexistro lingüístico de comunicación da persoa entrevistada
Ter un protocolo de entrevista
Contactar previamente coa persoa que se vaia entrevistar
Informar previamente á persoa entrevistada sobre a finalidade da entrevista
Solicitar o permiso e consentimento para o uso que se vaia facer da información
Dispor e preparar os medios acordados para a recollida ou gravación da información
Ter habilidade para lembrar e flexibilizar a conversa
Ter previsto como iniciar e rematar a entrevista
Dar conta do resultado posteriormente á entrevista Tipos
Segundo a finalidade, os diferentes tipos de entrevista son: Entrevista clínica
Entrevista cognitiva
Entrevista de actualidade
Entrevista de divulgación
Entrevista de enquisa
Entrevista de investigación
Entrevista de personalidade
Entrevista de traballo
Entrevista xornalística
Entrevista policial
Entroido Quente

O Entroido Quente é unha festa celebrada na vila de Maceda a finais do mes de xullo. Está organizada pola Asociación O Cruceiro. Trátase dunha especie de entroido, pero en verán. Historia
A festa xorde coa creación dunha asociación xuvenil en Maceda. Ao principio, o Entroido Quente ía ser unha guerra de globos pero precisábanse recursos dos que a asociación non dispuña. Co tempo, xurdiu a idea de celebrar un entroido no verán. No comezo contaban con pouco presuposto para levar a cabo esta proposta e decidiron facer unha serie de probas pola vila, que máis tarde pasarían a chamarse Rally do Humor. Ao remate destas probas realizábase un concerto. O Entroido Quente foi crecendo en asistentes e actividades ata os días de hoxe. Descrición
Comeza ás cinco da tarde co chamado "Chupinazo de saída", que dá lugar á realización dunha serie de probas por toda a vila chamadas Rally do Humor. As persoas participantes, por equipos, teñen que atopar o sitio do que se lles fala mediante unha pista para así poder realizar a proba. Os dous equipos que máis puntuación obteñan pasan a unha final e o gañador obtén a vitoria no Rally do Humor. Ao finalizar estas probas, unha charanga anima as rúas da vila e á noite celébranse entre dous e tres concertos no recinto da festa.
Entroido Ribeirao

O Entroido Ribeirao celébrase nas parroquias das ribeiras do río Miño, no concello de Chantada. No século XX facíase en Vilaúxe, Líncora, Nogueira de Miño e Santiago de Arriba. Nas primeiras décadas do século XXI só se mantén en Santiago de Arriba, organizado pola Asociación Entroido Ribeirao.
Outras manifestacións semellantes tiñan lugar en Ribeiras de Miño, parroquia do concello de Pantón situada na ribeira oposta do Miño. Tendo paralelismos cos entroidos rurais de Salcedo (A Pobra do Brollón) e da Provincia de Ourense (O Bolo, Verín, Xinzo de Limia ou Laza).
O tempo do Entroido comeza co domingo lambedoiro, segue o domingo corredoiro, e o domingo de Entroido, rematando co luns e martes de Entroido, co testamento, antes da desaparición da máscara. Nos personaxes destaca o volante, vestido con faixas alternas de cores, amarelas e vermellas, e cun cinto que leva penduradas dúas ducias de campaíñas do gando. Na cabeza leva o pucho, unha estrutura cuberta de cintas e flores de papel, entre as que se coloca unha boneca. Acompañan o volante o peliqueiro, o meco e o maragato, personaxes descoidados na vestimenta, que tratan de protexer e abrir o camiño do volante. No Entroido da ribeira tamén se representan pequenas pezas teatrais, coñecidas como oficios, obras satíricas realizadas polos propios veciños da ribeira.
Entroido de Cádiz

O Entroido de Cádiz é un dos entroidos máis famosos de España polo que foi recoñecido, xuntamente co Santa Cruz de Tenerife, como de interese turístico internacional, sendo os dous únicos en España con tal distinción.
En xullo de 2009, entrou a formar parte da lista dos Tesouros do Patrimonio Cultural Inmaterial de España. Pola súa banda, en 2010 o Entroido de Cádiz irmandouse cos de Santa Cruz de Tenerife e Colonia (Alemaña).
Entroido de Laza

O Entroido de Laza é unha festividade de carácter tradicional que se realiza durante o ciclo do entroido na propia vila de Laza. Características
Este Entroido é o máis longo da provincia xa que comeza un mes antes do Domingo de estrea. Tres venres antes de que comece, a xente do lugar e dos arredores xúntanse para percorrer a aldea a ritmo dos chocos e dos bombos.
Seguindo coa tradición dos tres venres anteriores, no último venres tamén se celebra un folión, pero desta vez o máis grande de todos, coñecido como Folión grande. Neste día un home disfrazado de demo e situado nun altar de madeira percorre a aldea botando lume pola boca xunto cos fachóns incandescentes que portan os habitantes.
O sábado de Entroido está dedicado aos máis pequenos da casa, aínda que ningún adulto se resiste a participar. Neste día pola tarde na praza da Picota todos os participantes se somerxen nunha batalla branca, onde a fariña voa duns a outros ata tinguir a aldea e as xentes de branco.
E por fin chega o tan desexado Domingo de estrea para toda a xente do lugar e, sobre todo, para os peliqueiros. Ben cedo pola maña os mozos e mozas, homes e mulleres que van vestir o traxe comezan a prepararse. O peliqueiro é o personaxe principal do Entroido de Laza ao que todos veneran e respectan. Unha vez que están preparados e impolutos saen cara á praza da Picota para botar unhas carreiras pola beirarrúa, onde estarán a gran parte do día, ademais de percorrer as casas dos veciños para saudalos. Sobre a media mañá prodúcese a subida da bica do peliqueiro que, unha vez chega á Picota, reparten as galegas custodiadas polos peliqueiros.
O luns é denominado luns borralleiro. Pola maña a praza da Picota convertese nunha batalla campal coa denominada farrapada, que consiste en trapos impregnados en barro que se van tirando uns contra outros. E pola tarde chega a baixada da morena, un personaxe que consta dunha cabeza de vaca feita de madeira dirixida por un home da aldea. Xunto a ela, baixan tamén as formigas recollidas polos mozos e mozas do lugar que, ao chegar á Picota, as tiran a toda a xente que alí se atope.
E por último chega o martes de Entroido, un día triste para toda a xente da aldea. Pola mañá saen os peliqueiros máis veteranos a correr pola beirarrúa da praza, observados de cerca polos máis novos, que se fixan ben para saber como teñen que representar eles o traxe. Pola tarde xa se xuntan todos os peliqueiros do lugar para percorrer por última vez no ano a praza da Picota co traxe posto.
Entrada a noitiña, os peliqueiros van buscar ao testamenteiro e acompáñano ata a praza onde vai a ler o testamento que dá por finalizado o Entroido por ese ano. O testamento, tamén chamado repartimento do burro, trátase dunha serie de rimas que contan anécdotas que lles sucederon aos veciños da vila entre un Entroido e outro.
Despois da lectura do testamento, os peliqueiros volven a subir por última vez ata a Picota onde se queima un boneco de palla que simboliza o enterro do Entroido. Dende ese momento, os peliqueiros corren pola beirarrúa ata ben entrada a noitiña facendo soar as súas chocas por última vez ata o ano que vén.
Entroido de Meira

O Entroido de Meira é un carnaval tradicional baseado no baile de madamas e galáns celebrado na parroquia de Meira (Moaña), recuperado polas veciñas da parroquia que xuntaron ás bailadoras despois da ditadura. Historia
O entroido comezaba no lugar do Paso do Redondo, no barrio do Pombal. Actualmente é unha pequena rúa, pero antigamente era un importante lugar de paso. Desde alí, a festa percorría Meira cara á costa, até chegar a antiga illa de Samertolameu. Até o lugar chegaba xente das parroquias veciñas. A festa deixou de celebrarse en 1936 coa chegada da guerra civil española. Desde o 2011 recuperouse a tradición, lembrándose aínda algunhas das cancións da troula, sendo dez delas recompiladas. Características
A festa tiña como protagonistas as figuras das Madamas e os Galáns, recoñecidos principalmente polo seu baile e vestimenta. A estética das Madamas e Galáns é moi similar á que locen os participantes nas danzas de Domaio, Darbo, O Hío e Aldán.
As mulleres visten un gorro de palla con flores, neste caso feitas de papel, e un vestido branco. Os homes tamén locen camisa e pantalóns brancos, un chapeu con follas de cores, nalgúns casos de avestruz, unha banda azul e un cinto. Dos sombreiros de todos os bailaríns colgan ademais moitísimas cintas de cores que destacan coas roupas brancas e que teñen un protagonismo especial no baile.
Amais dos bailaríns principais, neste entroido tamén participaba outra personaxe de igual importancia para a diversión da festa, coñecido como O Fedelloso ou O Merdento. Desta persoa a xente fuxía, din algunhas fontes, pois era recoñecido por leva-la cara tapada cun trapo, levar a peor roupa posible vestida, e facer o que estivese nas súas mans para ser o que peor fedese do lugar.
Ademais dos bailaríns destacaba a música que os facía bailar, hoxe en día representada como música tradicional galega, na que son imprescindibles instrumentos como a gaita, as pandeiretas ou os tambores. Personalidades de sona do entroido de Meira foron Perfeuto, o gaiteiro que traía toda a música e que facía bailar; madamas coma María de Taboada, Florentina ou Saladina de Paz; e bailaríns máis apreciados, galáns coma José do Chicho ou Agustín de Menduíña.
Entroido de Negros e Brancos

O Entroido de Negros e Brancos, en castelán Carnaval de Negros y Blancos, celebrado na cidade de Pasto, é o segundo entroido máis importante de Colombia e o máis vello de América Latina[Cómpre referencia]. Historia e características
Celébrase principalmente en Pasto, pero tamén noutros municipios do departamento colombiano de Nariño, do 2 ao 6 de xaneiro de cada ano. O entroido atrae un considerable número de turistas de todo os recunchos do país e do estranxeiro. Comprende catro etapas importantes, a saber, o chamado pre-entroido, o carnavalito, a chegada da familia Castañeda, o día dos negros e, para rematar, o día dos brancos.
Entroido de Ribadeo

O entroido de Ribadeo é unha festa popular galega que ten lugar en Ribadeo e que consta dalgunhas pecualiaridades con respecto a outras celebracións de entroido. O Día grande é o martes de coresma, que precede ao mércores de cinza. Malia que as actividades desenvólvense durante toda a xornada, a meirande parte teñen lugar na tardiña. Información xeral
Texto de Rebeca Gómez Yáñez tratando o tema do entroido ribadense:
[. .. ] O martes á noite, a mocidade adoita disfrazarse co gallo dunha nova algueirada. De xeito oficial, as festas non rematan ata a queima do entroido, que se celebra o sábado posterior, momento en que se prescinde das cores, deixando en troques un tropel de viúvas chorando. En Ribadeo, o peche do entroido vén marcado por un enorme boneco, que difire cada ano e que se denomina señor Antroido, ao cal se lle prende lume namentres as charangas e comparsas gañadoras tocan xa as súas composicións. Gastronomía
O martes de entroido é habitual a preparación de pratos a base de: grelos con cachelos, cachola, butelo, lacón, chourizos e outros. Para a sobremesa, son comúns as rosquillas, freixolos e as orellas. Marcas e peculiaridades
Un fito recente é a inclusión do antroido ribadense no Libro Guinness dos Récords, como o maior boneco dunha celebración deste tipo.
Xunto co antroido, tamén se pasean os cocos (o coco e a coca), imaxes típicas de Ribadeo, e os cabezudos, alusivos a personaxes de contos.
Cada día é alcumado dun xeito diferente, unha constante común dos entroidos en Galiza.
O entroido ribadense comeza cun pregón, algo que non se dá noutras celebracións do país.
Celebración paralela dunha festa gastronómica.
O emprego de carrozas, que implican algún tipo de axuda para desprazamento, xeralmente a base de motores.
Os grupos e comparsas son asociacións de varias persoas (máis de dúas, que corresponde á parellas).
As charangas son organizadas para todo o entroido, non actuando só no desfile.
De recente implantación é o concurso de fotografía. Publicacións
Non constan publicacións especializadas adicadas ó entroido ribadense. Non obstante, existen algunhas fontes auxiliares: Guía de Fiestas Populares de Galicia (González Reboredo, X. M. , Ed. Galaxia, Vigo 1997)
A prensa das datas sinaladas, por exemplo, La Comarca del Eo, que adoita informar da programación prevista, o pregón, e algunhas recensións ao respecto.
Existe así mesmo un libro descatalogado que atinxe ao entroido en Ribadeo antes do ano 1994, e mais outro, As festas populares no entorno Ribadense (2001), dedicado ás festas no contorno de Ribadeo.
Entroido de Santa Cruz de Tenerife

O Entroido de Santa Cruz de Tenerife é un dos festivais máis masivos e internacionais de España, xunto co de Cádiz. Historia e características
O Entroido de Santa Cruz de Tenerife é considerado o segundo máis popular e coñecido internacionalmente despois dos do Río de Xaneiro (Brasil). En realidade, a cidade de Santa Cruz de Tenerife está irmandada coa cidade do Río de Xaneiro, por esta razón.
En 1980, o 18 de xaneiro foi declarado como Festa de Interese Turístico Internacional. Miles de persoas veñen todos os días ás rúas para amosar os seus traxes e creacións. Hai danzas de bandas locais, de ritmos caribeños, música electrónica. O máis destacado do evento son a Gran Gala de elección da Raíña do Entroido de Santa Cruz e os grandes desfiles de coches alegóricos que pasan polas principais avenidas da cidade.
Entroido de Vilariño de Conso

O Entroido de Vilariño de Conso é a serie de celebracións populares que teñen lugar en Vilariño de Conso durante o tempo do Entroido. En marzo de 2016, o conxunto de festexos foi engadido á listaxe de festas de interese turístico de Galicia. Calendario
O Entroido de Vilariño dá comezo o xoves de compadres, dez días antes do domingo de Entroido. Nese día as mulleres da vila elaboran o lardeiro, un boneco de palla que se viste con pezas de roupa roubadas aos homes. O lardeiro é pendurado nun lugar alto, ben visíbel, e de difícil acceso, como burla e desafío para os mozos que teñen que tentar recuperalo. Esta tradición repítese na semana seguinte, no xoves de comadres, sendo nesta ocasión os varóns os que fabrican e penduran o boneco, chamado agora lardeira, con roupa das mulleres.
Desde o xoves de compadres, primeiro día das festas, desfilan polas parroquias do concello os folións, agrupacións musicais formadas polos veciños. Estes grupos festeiros marchan ao ritmo dos característicos tambores de Entroido, de ferramentas de traballo (gadañas, fouces, martelos, sachos), e doutros instrumentos como cornos, trompetas ou cornetas de metal. Cada aldea de Vilariño (Mormentelos, Chaguazoso, San Cristovo, Conso etcétera) forma o seu propio folión, e con el visitan as outras, levando a festa dun a outro lugar.
Os folións van sempre acompañados polos boteiros, as máscaras de Entroido propias da comarca vianesa. Estas personaxes, armadas con mocas, lideran o folión encargándose de pedir permiso de entrada nas aldeas que se visitan, de abrir o paso a comitiva entre as multitudes e da animación xeral cos seus bailes e carreiras. A diferenza dos boteiros de Viana do Bolo ou da Gudiña, os boteiros de Vilariño levan unha mitra rectangular sobre a máscara. O curso dos folións adoita rematar cunha "fariñada", unha divertida batalla entre os asistentes na que se guindan presadas de fariña.
O domingo de Entroido, chamado aquí "Domingo Gordo", todos os folións desfilan de maña por Vilariño e xúntanse para xantar a carón do río. É a tamén tradicional "Festa do cabrito". Polo serán os folións tocan outra vez, nunha competencia entre eles por ver cal mantén a festa durante máis tempo. É habitual que algúns tambores rachen e que os tocadores rematen por deitar sangue das súas mans sobre eles. No martes de Entroido o folión percorre, por última vez, a aldea rematando na praza. Alí ten lugar un combate oral en ton satírico entre homes e mulleres. Cando finalizan as coplas quéimanse publicamente os lardeiros na praza e dá comezo unha última e máis intensa fariñada. No día seguinte, mércores de cinsa, celébrase o Enterro da Sardiña, acto acompañado por unha sardiñada que dá por rematado o Entroido até o ano seguinte.
Entroido de Xinzo de Limia

O Entroido de Xinzo de Limia é unha celebración de orixe popular que se celebra en Xinzo de Limia durante o ciclo do entroido. En 2019 foi declarado Festa de interese turístico internacional de España. Celebracións
O Entroido de Xinzo de Limia iníciase tres fins de semana antes do domingo de entroido co domingo fareleiro, cando ten lugar a primeira batalla co farelo na praza Maior. A procesión do Meco ten lugar o seguinte sábado desde o Barrio de Abaixo. Ao escurecer sae pola rúa dos Viños acompañado con fachucos de palla e unha gran comitiva formada polo carro cos bois, touro, choqueiros, máscaras, cura, gaiteiros, apeiros de labranza e gandeiros con vestimenta tradicional ata a praza Maior onde se fai o "Colgamento do Meco". O día seguinte, domingo oleiro, realízase na praza Maior o xogo da ola, en que se pasan as olas de barro de Niñodaguia (Xunqueira de Espadanedo). Despois o xogo repítese no Barrio de Abaixo. O sábado de corredoiro, as mulleres van disfrazadas e reúnense para cearen en restaurantes ou en locais particulares. O domingo corredoiro saen as pantallas por primeira vez no ano. Desde o venres seguinte até o martes de Entroido son os cinco días grandes, coa participación de charangas e bandas de gaitas locais. O venres de Entroido é a quenda do desfile infantil, no cal os colexios de todos os arredores veñen desfilar polas rúas de Xinzo cos seus disfraces, que nalgún caso levan un tempo elaborándoos. O sábado de Entroido, xa dende case o mediodía, están as rúas amenizadas polas charangas, que van polas rúas tocando ata altas horas da noite seguidas de grandes grupos de xente. O martes ten lugar o desfile de entroido. O mércores de cinza ten lugar o enterro da sardiña, onde despois do sermón, no que se recollen sucesos destacados durante o ano na vila e se leva á sardiña (símbolo do entroido) en procesión polas rúas, quéimase ao animal na Praza Maior.
O ciclo péchase co sábado de piñata, onde se xoga ao xogo da cucaña na Praza Maior, e mailo domingo de piñata, onde hai animación infantil e se descolga o meco, que retorna en procesión ao Museo do Entroido, pechando o ciclo.
Entroido de verán de Redondela

O entroido de verán é unha festa popular galega que ten lugar en Redondela a penúltima fin de semana de agosto. Celébrase dende 1997, e ten a súa orixe no Mardi Gras ou martes de entroido. Conta cun programa de concertos e un concurso de drag queens.
Polo festival pasaron artistas como King África, Georgie Dann, Chimo Bayo, Los Inhumanos ou Soraya Arnelas.
Entropía

A entropía (do grego en [en] + trope [transformación]) é unha magnitude termodinámica que dá conta da enerxía que non pode realizar traballo útil nun proceso termodinámico. É unha función de estado de carácter extensivo e o seu valor medra nun sistema illado, de acordo coa Segunda Lei da Termodinámica. Pode ser interpretada como o estado de desorde dun sistema. A variación positiva da entropía indica o sentido natural en que calquera evento ocorre nun sistema illado.
A termodinámica clásica define a entropía como: d S
δ Q T {\displaystyle dS
{\frac {\delta Q}{T}}\! } A entropía é definible tamén como a enerxía incapaz de realizar traballo, e está presente en todos os procesos, no sentido do aumento global da entropía. A perda de enerxía en cada proceso, na transformación, está relacionada co aumento da entropía. A enerxía pérdese, disípase, e non temos como reaproveitala.
De modo xeral a entropía aumenta coa elevación da temperatura, pois de acordo coa Enerxía Libre de Gibbs, a enerxía libre é dada pola diferenza da enerxía total e os factores entrópicos:
G H-TS
Onde,
G
Enerxía Libre, H
Entalpía, T
Temperatura, S
Entropía
Segundo Erwin Schrödinger, a enerxía é necesaria para repor non só a enerxía mecánica dos nosos esforzos corporais, mais tamén a calor que liberamos continuamente no ambiente. E que liberamos calor non é accidental, senón esencial, pois é precisamente esta a maneira a través da cal nos libramos do excedente de Entropía que producimos continuamente no noso proceso de vida física.
A termodinámica cuántica utiliza os métodos da mecánica estatística para calcular os parámetros termodinámicos dos compoñentes dun sistema. De entre eses parámetros, están aqueles que nos permiten relacionar a entropía dun sistema coa súa Organización e contido da Información.
Unha variación negativa, da entropía, espontánea, implicaría no retroceso dun evento, o evento estaría volvendo no tempo, o que é improbable.
Enumeración

A enumeración é unha figura retórica consistente en acumular ordenada ou caoticamente unha serie de palabras sucesivas. Exemplos
"Quíxente tanto meniña" (Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro)
[. .. ]para min eras
branca aurora e craro sol
auga limpa en fresca fonte
rosa do xardín de Dios
alentiño do meu peito
vida do meu corazón
"Pra a Habana" (Follas Novas, de Rosalía de Castro)
Tes, en cambio, orfos e orfas
e campos de soledad
e nais que non teñen fillos
e fillos que non ten pais,
E tes corazóns que sufren [. .. ]
Obsérvese que hai polisíndeto e homeoptoto en orfos e orfas