proxectonos/corpus_dominio_cientifico huggingface dataset:
Robert Ridgway

Robert Ridgway, nado o 2 de xullo de 1850 en Mount Carmel, Illinois, e finado o 25 de marzo de 1929 en Olney, no mesmo estado de Illinois, foi un naturalista e ornitólogo estadounidense. Trayectoria
Nado en Mount Carmel, Illinois, Ridgway foi un protexido do zoólogo Spencer Fullerton Baird, quen, cando foi nomeado secretario da Smithsonian Institution, propuxo a Ridgway como primeiro conservador a tempo completo de aves do U. S. National Museum. Neste posto Ridgway serviu desde 1880 até a súa morte en 1929.
Ridgway publicou un dos primeiros e máis importantes sistemas de cores para a identificación de aves, no seu libro de 1886 A Nomenclature of Colors for Naturalists (Boston: Little, Brown & Co. )
En 1912 publicou unha obra aínda maior sobre nomenclatura de cores, Color Standards and Color Nomenclature, co diñeiro que conseguiu do seu amigo José Zeledón, de Costa Rica. Ornitólogos de todo o mundo continúan citando os libros de Ridgway sobre a cor.
Na primavera de 1867, á idade de 16 anos, Ridgway foi contratado como naturalista do estudo de Clarence King. Neste estudo, no que permaneceu case dous anos, Ridgway recolleu moitos espécimes de aves, e foi un dos membros principais dos catro grandes estudos do Oeste norteamericano. Á súa volta á Smithsonian, traballou de forma informal até que foi formalmente nomeado conservador de ornitoloxía. Aínda que Ridgway só cursou o bacharelato, era moi elocuente e tiña amplos coñecementos de forma que serviu moitos anos coma voceiro da Smithsonian. Os seus amigos e colegas describírono como patoloxicamente tímido e, en xeral, evitou a publicidade e ser o foco de atención.
Ridgway foi coautor (xunto con Thomas Mayo Brewer e Spencer Fullerton Baird) de History of North American Birds (Boston, 1875-1884; Land Birds, 3 vols. , Water Birds, 2 vols). Tamén escribiu outros libros e monografías, e máis de 450 artigos en revistas científicas.
En 1899 uniuse a E. H. Harriman na súa famosa exploración da costa de Alasca, onde acompañou a John Muir e a outros moitos naturalistas e científicos. Abreviatura
A abreviatura Ridgway emprégase para recoñecer a Robert Ridgway como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.
A abreviatura Ridgway emprégase para recoñecer a Robert Ridgway como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía. Honores
Distincións
Medalla Daniel Giraud Elliot (1919)
Medalla Brewster (1921)
Epónimos
Aves Xénero Ridgwayia
Especies de aves Caprimulgus ridgwayi
Buteo ridgwayi
Vexetais
Especies vexetais (Asteraceae) Liatris ridgwayi Standl.
(Rosaceae) Crataegus ridgwayi Sarg.
Robert Robinson

Sir Robert Robinson, nado o 13 de setembro de 1886 en Chesterfield (Inglaterra) e finado o 8 de febreiro de 1975 en Great Missenden, foi un químico e profesor universitario inglés galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1947. Traxectoria
Estudou química na Universidade de Manchester, e posteriormente foi profesor de química en diversas universidades, entre elas na Universidade de Oxford entre 1930 e 1954. Foi xefe do laboratorio Dyson Perrins durante este mesmo período.
En 1931 foi nomeado Cabaleiro do Imperio Británico polo rei Xurxo V e entre 1945 e 1950 foi presidente da Royal Society de Londres.
Robinson faleceu o 8 de febreiro de 1975 na súa residencia de Great Missenden, situada no condado de Buckinghamshire. Investigacións científicas
Iniciou as súas investigacións ao redor dos compostos orgánicos, especialmente no campo da bioxenética. Sintetizou os pigmentos vermello, azul e violeta das flores, que utilizou para a investigación xenética da coloración destas.
Foi codescubridor da síntese das hormonas sexuais hexestrol e estilbestrol, e contribuíu a sintetizar a penicilina durante a segunda guerra mundial. Así mesmo fixo un importante descubrimento sobre os derivados da pirimidina e as súas relacións coa vitamina B.
En 1947 foi galardoado co Premio Nobel de Química pola súa investigación sobre produtos vexetais (antocianinas), especialmente os alcaloides. Tamén foi laureado da Medalla Faraday, a Medalla Davy en 1930 e da Medalla Royal en 1932.
Posteriormente axudou a aclarar a estrutura molecular de compostos, por exemplo: estricnina, a nicotina e a morfina, e contribuíu ao desenvolvemento de drogas contra a malaria. Un dos seus logros é a síntese da tropinona.
Robert S. Mulliken

Robert Sanderson Mulliken nado o 7 de xuño de 1896 en Newburyport de Massachusetts (USA) e finado o 31 de outubro de 1986 en Arlington, foi un físico, químico e profesor universitario norteamericano galardoado co Premio Nobel de Química en 1966. Traxectoria
Naceu na cidade de Newburyport, situada no estado norteamericano de Massachusetts. Fillo de Samuel Parsons Mulliken, profesor de química orgánica no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), estudou física, química e matemáticas en devandito instituto, onde se licenciou en 1917. Ampliou os seus estudos na Universidade de Chicago, onde se doutorou en fisicoquímica en 1921, e posteriormente pasou a ser profesor na Universidade de Harvard, na Universidade de Nova York e finalmente na de Chicago.
Morreu na residencia da súa filla, no condado de Arlington, situada no estado de Virxinia, a consecuencia dun paro cardíaco, sendo enterrado en Chicago. Investigación científica
Durante a primeira guerra mundial, Mulliken foi membro do equipo de investigación dirixido por James Bryant Conant na Universidade Americana de Washington, D. C. , realizando investigacións sobre gases velenosos. Nove meses despois, foi incorporado á Sección Química do Exército dos Estados Unidos, realizando o mesmo traballo. Co fin da Gran Guerra continuou a súa investigación científica, pero orientándoa ao redor dos efectos do carbón negro e o óxido de zinc sobre o caucho.
A partir de 1921, durante a súa primeira estancia na Universidade de Chicago, desenvolveu a súa investigación na separación dos isótopos do mercurio por evaporación, baixo a supervisión do futuro Premio Nobel Robert Andrews Millikan, que lle ensinou o modelo atómico de Bohr. Durante a súa estancia en Harvard coñeceu o método cromatográfico xunto a Robert Oppenheimer, John Hasbrouck van Vleck e Harold Clayton Urey. Durante a súa estancia en Europa (1925-1927) traballou con Erwin Schrödinger, Paul Dirac, Werner Heisenberg, Louis de Broglie, Max Born e Walther Bothe, todos eles especialistas en mecánica cuántica.
Ao seu regreso aos Estados Unidos achegou unha decisiva contribución ao coñecemento da estrutura electrónica das moléculas coa súa teoría dos orbitais moleculares, segundo a cal os electróns atómicos amplían os seus órbitas para estender a súa influencia ao conxunto da molécula da que forman parte. Así mesmo, desenvolveu a teoría da hiperconxugación, realizou estudos sobre a escala de electronegatividade dos elementos e a ocupación das integrais de superposición como medida da forza do enlace químico.
En 1966 foi galardoado co Premio Nobel de Química por ampliar o coñecemento de enlácelos químicos e a estrutura electrónica das moléculas mediante o método orbital.
Robert Simson

Robert Simson, nado en West Kilbrade o 14 de outubro de 1687 e finado en Glasgow o 1 de outubro de 1768, foi un xeómetra escocés, profesor de matemáticas na Universidade de Glasgow. A recta pedal dun triángulo é ás veces denominada "recta de Simson" na súa honra. Traxectoria
Primoxénito de John Simson de Kirktonhall, West Kilbride en Ayrshire, Robert Simson estaba destinado a incorporarse á Igrexa, pero a súa mente estaba orientada cara ás matemáticas. Educouse na Universidade de Glasgow, onde obtivo a súa mestría.
Cando se lle abriu a posibilidade de optar á cátedra de matemáticas na Universidade de Glasgow, Simson trasladouse a Londres durante un ano para ampliar os seus estudos. Regresou a Glasgow, e en 1711 accedeu ao cargo de profesor de matemáticas da universidade, posto que mantivo até 1761. Traballos
As contribucións de Simson ao coñecemento matemático tomaron a forma de comentarios e edicións críticas sobre os traballos dos xeómetras antigos. O primeiro dos seus escritos publicados foi un artigo sobre os "Porismos" de Euclides, incluído nas Transaccións Filosóficas.
Ese traballo foi seguido pola obra titulada Sectionum conicarum libri V (Edimburgo, 1735), cuxa segunda edición con adicións apareceu en 1750. Os primeiros tres libros deste tratado traducíronse do latín ao inglés, reeditándose varias veces como Os Elementos das Seccións Cónicas. En 1749 publicouse Apollonii Pergaei locorum planorum libri II, unha recreación do tratado perdido de Apolonio, baseándose nos lemas contidos no sétimo libro da Colección Matemática de Pappus.
En 1756 publicou a primeira edición en latín e en inglés dos Elementos de Euclides. Este traballo (que só contiña os seis primeiros libros, o undécimo e o duodécimo), pasou a ser durante moito tempo a referencia do texto de Euclides en Inglaterra.
Tras a morte de Simson, os seus principais traballos foron publicados en 1776 por Earl Stanhope, incluídos nun volume recompilatorio titulado Roberti Simson opera quaedam reliqua. O volume contén tamén disertacións sobre Logaritmos e sobre os Límites de Cantidades e Proporcións, así como uns cantos problemas ilustrando a análise xeométrica antiga.
Robert W. Hoge

Robert Wilson Hoge, nado en Wilmington, Delaware, o 1 de maio de 1947, é un numismático, conservador e director de museo estadounidense. Traxectoria
Primeiros anos e formación
Nado en Delaware, a familia de Robert W. Hoge trasladouse a Colorado cando o seu pai causou baixa no exército dos Estados Unidos. Na súa infancia comezou a amosar interese pola historia, a arqueoloxía e o coleccionismo, inicialmente de obxectos militares e despois tamén de moedas.
Hoge cursou os seus estudos superiores de Antropoloxía, Historia, Xeografía e Educación na Universidade de Colorado, onde se graduou en 1969. Posteriormente realizou estudos de posgrao nesa mesma institución académica e na Universidade de Chicago.
Carreira profesional
A súa actividade profesional transcorreu en diversos postos como profesor universitario, director de museo e conservador. Entre 1976 e 1981 asumiu a dirección do Sanford Museum and Planetarium en Cherokee, Iowa. No ámbito numismático foi conservador no museo da American Numismatic Association (ANA), en Colorado Springs, entre agosto de 1981 e agosto de 2001. Ese último ano trasladouse a Nova York para desempeñar o mesmo posto na American Numismatic Society (ANS) ata a súa xubilación en abril de 2013.
Hoge foi presidente do Buena Vista Coin Club, de Storm Lake, Iowa, entre 1980 e 1981. Así mesmo, foi xuíz principal da American Numismatic Association en 1982.
Hoge foi colaborador habitual na sección "Curator's Comer" da revista The Numismatist a partir de 1983. Tamén escribiu varios capítulos de libros e numerosos artigos na ANS Magazine, sinaladamente na súa sección "Current Cabinet Activities".
Robert W. Hoge é membro da Rittenhouse Society.
En 2012 foi nomeado pola US Mint membro do Comité Consultivo Cidadán sobre a Moeda dos Estados Unidos. Vida persoal
En decembro de 2012 Hoge casou coa historiadora Inmaculada Socias i Batet, profesora da Universidade de Barcelona. Recoñecementos
(2012): Premio Burnett Anderson Memorial, da ANA, a ANS e o Numismatic Literary Guild (NLG).
Robert W. Julian

Robert W. Julian, nado o 8 de decembro de 1938, é un numismático estadounidense. Traxectoria
Julian acadou un mestrado en Historia dos Estados Unidos e posteriormente, en 1963, unha especialización en Matemáticas na Universidade Purdue, en West Lafayette, Indiana. Desenvolveu a súa carreira profesional como profesor de Matemáticas no ensino decundario en Logansport, no mesmo estado, ata 1994. A partir dese ano pasou a exercer a tempo completo como escritor numismático.
A súa afección pola numismática comezara xa na súa infancia; aos 11 anos comezou a súa colección de moedas. De formación autodidacta, converteuse nun colaborador habitual con artigos sobre numismática en revistas e xornais especializados como Coin World, Legacy, The Numismatist, Numismatic News, Whitman Numismatic Journal ou Numismatic Scrapbook Magazine.
Tamén foi editor do Journal of the Russian Numismatic Society entre 1999 e 2011.
Entre outras entidades asociativas, Julian é membro da American Numismatic Society, da Central States Numismatic Society, da Royal Numismatic Society e da British Numismatic Society. Recoñecementos
1992: Premio Clemy, do Numismatic Literary Guild (NLG).
1998: Ingreso no Numismatic Hall of Fame, da American Numismatic Association.
2001: Premio Embaixador Numismático, de Florida United Numismatists (FUN).
2002: Premio Burnett Anderson Memorial, de ANA, ANS e NLG.
2012: Numismático do ano, pola American Numismatic Association.
2021: Inclusión da lista das persoas máis influentes en numismática de 1960-2020, da revista Coin World. Publicacións
Ademais dunha importante cantidade de artigos e colaboracións en diversos xornais e revistas especiaclizados, Julian publicou varios traballos monográficos, entre os que cabe salientar os seguintes: (1974). Czarist rule leaves imprint on Polish coins (1815-1841). Sidney, Ohio.
(1977). Medals of the United State Mint. The First Century 1792-1892 (con N. Neil. Harris). Token and Medal Society. El Cajon, California. ISBN 9780918492012
(1989). Medals of the United States Assay Commission, 1860-1977. Token and Medal Society. Lake Mari, Florida.
(1993). Russian Silver Coinage, 1796-1917. Logansport.
(1993). Silver Dollars & Trade Dollars of the United States. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. ISBN 0-943161-48-7
(2013). The encyclopedia of United States silver dollars 1794-1804 (con Q. David Bowers). Stack's Bowers Galleries. Irvine (CA). ISBN 9780988740303
Robert Woodrow Wilson

Robert Woodrow Wilson, nado en Houston (Texas) o 10 de xaneiro de 1936, é un físico e astrónomo estadounidense, galardoado co Premio Nobel de Física en 1978. Traxectoria
Wilson graduouse en física na Universidade de Rice en Houston e en 1962 doutorouse no Instituto Tecnolóxico de California. Investigacións científicas
Xunto a Arno Allan Penzias traballou aos Laboratorios Bell de Nova Jersey realizando melloras no funcionamento das antenas convencionais. En 1964 ambos físicos descubriron accidentalmente unha fonte de ruídos provenientes da atmosfera que eran completamente descoñecidos. A súa procura levounos a denominalos radiación cósmica de fondo de microondas ou CMB, confirmando así a teoría do big-bang exposta por George Gamow.
En 1978 foi galardoado co Premio Nobel de Física, xunto con Arno Allan Penzias, polo seu descubrimento da Radiación cósmica de fondo. O premio foi compartido con Petr Kapitsa, aínda cando este por un traballo diferente.
Roberta Bondar

Roberta Lynn Bondar é unha astronauta canadense retirada que participou na misión STS-42. Pasou un total de 8, 05 días no espazo. Traxectoria
Bondar naceu o 4 de decembro de 1945 en Sault Ste. Marie (Ontario). Gradouse en zooloxía e agricultura na Universidade de Guelph en 1968 e obtivo un máster en patoloxía experimental pola Universidade de Ontario Occidental en 1971. Ten un doutoramento en neurobioloxía pola Universidade de Toronto obtido en 1974.
Foi parte do primeiro grupo de seis astronautas canadenses seleccionados en decembro de 1983, comezando formalmente o seu adestramento en febreiro de 1984.
Roberto Abalde

Roberto Abalde Túñez, nado o 21 de outubro de 1970 en Buenos Aires, é un informático de ascendencia galega. Traxectoria
Licenciouse en Ciencias Exactas e Naturais na Universidade de Buenos Aires.
Impulsou os proxectos Rianxo (1998) e Rábade, polos que os emigrantes podían acceder á aprendizaxe da lingua galega a través de Internet.
Roberto Devereux

Roberto Devereux ou Roberto Devereux, ossia Il conte di Essex (en galego Roberto Devereux, ou o conde de Essex) é unha traxedia lírica, ou ópera tráxica, de Gaetano Donizetti con libreto en italiano de Salvatore Cammarano baseado na traxedia Elisabeth d'Angleterre, de François Ancelot, aínda que Devereux foi o tema de alo menos outras dúas obras francesas: Le Comte d'Essex de Thomas Corneille e Le Comte d'Essex de La Calprenede. Esta ópera foi estreada o 29 de outubro de 1837 no Teatro di San Carlo de Nápoles protagonizada por Giuseppina Ronzi De Begnis, seguido por Venecia, con Caroline Ungher, Lisboa (1838), París con Giulia Grisi.
A ópera está inspirada libremente na vida de Robert Devereux, segundo conde de Essex, un influente membro da corte de Isabel I de Inglaterra. A trama de Roberto Devereux non era nada orixinal, derivada en principio do libreto de Felice Romani Il Conte d'Essex de 1833, orixinalmente con música de Saverio Mercadante; a viúva de Romani acusou a Cammarano de plaxio, aínda que a práctica de roubar tramas foi moi común entre os teatros de ópera rivais de Italia. É unha das numerosas óperas que Donizetti dicou á Era Tudor inglesa, xunt con Anna Bolena, Maria Stuarda e Il castello di Kenilworth.
Tense sinalado que, "aínda que a trama xoga coa historia, a ópera leva a súa propia marca de convicción dramática".
Roberto Fernández Negreira

Roberto David Fernández Negreira, nado en Negreira cara a 1907, foi un carpinteiro e sindicalista galego. Traxectoria
Carpinteiro en Negreira. Secretario da Sociedad Obrera de Negreira. Militante de Izquierda Republicana. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 acudiu a Santiago de Compostela para defender a República e despois fuxiu ao monte. Estivo agochado na súa casa emparedado nuha habitación oculta ata que foi descuberto e detido o 14 de novembro de 1938. Encartado na causa 705/36, foi xulgado en Santiago de Compostela en consello de guerra e condenado a 12 anos de prisión. Cumpriu condena na Prisión Provincial da Coruña, de onde saíu en liberdade provisional en agosto de 1940. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en xaneiro de 1940.
Roberto Mauri

Roberto Mauri, nado en Roma o 19 de xullo de 1949, é un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano. Traxectoria
Roberto Mauri cursou na súa xuventude o bacharelato científico e logo estudos universitarios de Arquitectura. Posteriormente asistiu a cursos de deseño industrial e gravado calcográfico, e finalmente ingresou, para se formar en medallística, na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado.
Logo do seu período formativo traballou como decorador de interiores e máis tarde ingresou no Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, inicialmente no departamento de Fundición Artística e posteriormente no de Gravado, onde comezou a dedicarse profesionalmente á produción de medallas e moedas. Na ceca pública italiana foi un promotor da experimentación co microgravado e da introdución da informática no deseño e na produción dos cuños. Obra
Roberto Mauri é autor dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano, a República de San Marino e Uganda.
Unha das súas creacións máis recoñecibles é o anverso nacional italiano da moeda de 50 céntimos de euro coa figura da estatua ecuestre de Marco Aurelio da praza do Campidoglio, obra de Michelangelo.
Roberto Ouro Vázquez

Roberto Ouro Vázquez, nado en Palas de Rei o 7 de xuño de 1900 e finado na Coruña o 30 de outubro de 1975, foi un avogado e político galego. Traxectoria
Fillo de José Ouro Arias, licenciouse en dereito. Militou na ORGA e presentouse ás eleccións xerais de 1933 pola candidatura de esquerdas, pero non resultou elixido. Ingresou en Izquierda Republicana e nas eleccións xerais de 1936 foi elixido deputado pola provincia de Lugo polo Fronte Popular. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 24 de xullo e ingresou no cuartel de San Fernando con Francisco Lamas López. O 24 de abril de 1937 foi conducido ao cárcere de Cáceres. Expedientado por responsabilidades civís e políticas, foi desterrado a Las Hurdes, onde pasou case tres anos, e multado con máis de 250. 000 ptas.
Roberto Panero

Roberto Panero Fernández, nado en Pontevedra e finado na mesma cidade en abril de 1937, foi un mestre, xornalista e político galego. Traxectoria
Estudou no Colexio X de Pontevedra. Acadou o título de bacherel universitario en letras en 1932 e rematou os estudos de Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra ese mesmo ano. Foi elixido presidente do grupo de normalistas que se uniron á FUE en decembro de 1931. Colaborou en El Pueblo e El Progreso, do que foi redactor. En marzo de 1931 foi elixido vicesecretario da Juventud Republicana de Pontevedra, participou como orador no mitin que organizou en Cerdedo a Sociedade Agraria e o Grupo Republicano a principios de abril, e no mitin de Ponte Caldelas a principios de maio.
En xullo de 1932 trasladouse a Vigo coa familia. Integrouse na Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo, e foi elixido secretario do seu Comité directivo en outubro de 1932. Foi elixido secretario da sección provincial da Liga Española de los Derechos del Hombre, constituída en Vigo en setembro de 1932. Militante do Partido Republicano radical-Socialista, sendo elixido secretario na sección juvenil en abril de 1933.
En 1933 foi nomeado mestre interino de Tuxe (O Bolo), e en decembro de 1934 de Vilanova (A Veiga). Integrouse na Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e colaborou na súa revista Escuela del Trabajo. Tamén se fixo socio da Casa del Maestro de Pontevedra a principios de 1935. Interveu nos mitins pedagóxico-sociais organizados pola Asociación de Traballadores da Ensinanza de Vigo en setembro de 1934. e no Congreso Regional de Trabajadores de la Enseñanza de Galicia celebrado en Vigo en maio de 1936 presentou o relatorio "Normas relativas a la orientación ideológica de la enseñanza: Laicismo, propaganda política antirreligiosa. Escuela socialista, coeducación". Interveu en representación das Juventudes Socialistas no mitin de Concentración Socialista celebrado no campo de Barreiro de Vigo o 13 de outubro de 1935, na concentración das Juventudes Socialistas Unificadas da provincia de Pontevedra, tamén no campo de Barreiro, o 10 de maio de 1936, e na concentración marxista de Oia o 21 de xuño.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído e suspendido de emprego e soldo a principios de agosto. Enfermo, finou no Hospital Provincial de Pontevedra en abril de 1937. Depurado, foi sancionado con inhabilitación para o desempeño de escolas en 1942.
Robin Huw Bowen

Robin Huw Bowen, nado en 1957, é un músico que toca a tripla arpa galesa, coñecida en galés como Telyn Deires, e está recoñecido internacionalmente como o principal expoñente en canto a tocar este instrumento. Foi galardoado co Glyndŵr Award no ano 2000.
Nado na comunidade galesa de Liverpool, Inglaterra nunha familia orixinaria de Anglesey, Robin aprendeu a arpa celta simple durante a súa etapa escolar, inspirado polo artista bretón Alan Stivell. En 1979 recibiu o título de graduado en Lingua e Literatura Galesas pola Universidade de Gales.
Robin Lakoff

Robin Tolmach Lakoff, nada en Brooklyn (EE UU) o 27 de novembro de 1942 e finada en Walnut Creek, California, o 5 de agosto de 2025, foi unha profesora emérita de lingüística na Universidade de California en Berkeley. Foi unha pioneira nos estudos sobre xénero e linguaxe. Traxectoria
Robin Lakoff graduouse no Radcliffe College en 1964, obtivo un posgrao na Universidade de Indiana en 1965, e un doutoramento na Universidade de Harvard en 1967. Casou co lingüista George Lakoff. Ensinou na Universidade de California, Berkeley, desde 1972.
Mentres estudiaba no Radcliffe College vai asistir as clases de Noam Chomsky no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), e vai establecer vínculos co Departamento de Lingüística do MIT.
En 1975 publicou A linguaxe e o lugar da muller, unha obra fundamental da sociolingüística feminista, que provocou un gran debate en lingüística e outras disciplinas.
Lakoff colabora co Huffington Post e recibiu grande atención polo artigo de opinión en TIME titulado "Hillary Clinton's Emailgate Is an Attack on Women".
Escrituras seleccionadas por Lakoff
1973: The logic of politeness; or, minding your P's and Q's. In: Papers from the Ninth Regional Meeting of the Chicago Linguistics Society, ed. C. Corum, T. Cedric Smith-Stark, A. Weiser, pp 292–305. Chicago: Department of Linguistics, University of Chicago
1975: Language and Woman's Place.
1977: What you can do with words: Politeness, pragmatics and performatives. In: Proceedings of the Texas Conference on Performatives, Presuppositions and Implicatures, ed. R. Rogers, R. Wall & J. Murphy, pp. 79–106. Arlington, Va. : Center for Applied Linguistics.
1985: When talk is not cheap. Con Mandy Aftel. Warner.
1990: Talking Power. Basic Books.
1993: Father knows best: the use and abuse of therapy in Freud's case of Dora. Con J. Coyne. Teachers College Press.
2000: The Language War. University of California Press.
2006: "Identity à la carte: you are what you eat. " In: Discourse and Identity, ed. Anna DeFina, Deborah Schiffrin e Michael Bamberg. Cambridge University Press: Cambridg
Robin Warren

John Robin Warren, nado en Adelaida o 1 de xuño de 1937 e finado en Perth o 23 de xullo de 2024, foi un médico patólogo e investigador australiano. No ano 2005 recibiu o Premio Nobel de Medicina canda a Barry Marshall. Traxectoria
En 1979 descubriu a bacteria Helicobacter pylori. Xunto co seu colega Barry Marshall, Warren demostrou que esta bacteria é a causante da úlcera de estómago. Tamén axudou a desenvolver o test diagnóstico da urea no alento para detectar o Helicobacter pylori.
RoboCop

RoboCop é un filme estadounidense cyberpunk e de acción de 1987 dirixido por Paul Verhoeven e escrito por Edward Neumeier e Michael Miner. Está protagonizado por Peter Weller, Nancy Allen, Dan O'Herlihy, Kurtwood Smith, Miguel Ferrer e Ronny Cox. Personaxes
Peter Weller como Alex Murphy/RoboCop
Nancy Allen como Anne Lewis
Ronny Cox como Dick Jones
Kurtwood Smith como Clarence Boddicker
Miguel Ferrer como Bob Morton
Dan O'Herlihy como "The Old Man" (OCP Chairman)
Paul McCrane como Emil Antonowsky
Ray Wise como Leon Nash
Jesse D. Goins como Joe Cox
Calvin Jung como Steve Minh
Michael Gregory como Tenente Hedgecock
Robert DoQui como Sarxento Warren Reed
Felton Perry como Donald Johnson
Lee de Broux como Sal
S. D. Nemeth como Bixby Snyder
Robur Carolinum

Robur Carolinum, o carballo de Carlos, é unha constelación obsoleta creada por Edmund Halley no 1679 con estrelas da Argo Navis. Halley creouna na honra do seu patrón Carlos II de Inglaterra, para conmemora-lo carballo no que o rei Carlos se agochara durante 24 horas despois da súa derrota provocada por Oliver Cromwell a mans das forzas republicanas na batalla de Worcester.
En ], Halley navegou á illa de Santa Helena, no sur do océano Atlántico, para observa-las estrelas do sur. El presentou os seus resultados á Royal Society de Londres ó seu regreso no 1678 e o ano seguinte publicou o seu catálogo de estrelas do sur, Catalogus Stellarum Australium, acompañados dun mapa. Halley describiu a súa nova constelación coma unha "perpetua memoria" do Rei, pero resultou ser menos permanente do que a calquera deles lles gustaría. Robur Carolinum foi rexeitada polo astrónomo francés Nicolas Louis de Lacaille, quen realizou un mapa das estrelas do sur moito máis completo 75 anos despois de Halley, e a meirande parte dos astrónomos seguiron o seu exemplo, aínda que Johann Elert Bode incluíuna no seu atlas de 1801 coma Robur Caroli II.
Hoxe en día Robur Carolinum forma parte das constelacións de Carina e Vela, e estaba situada na parte oriental das mesmas. A Vía Láctea atravesaba esta antiga constelación que contiña algunhas estrelas brillantes coma μ Velorum (magnitude aparente 2, 69), θ Carinae (magnitude 2, 74) e ω Carinae (magnitude 3, 29).
Robótica

A robótica é a ciencia e a tecnoloxía que se ocupa do estudo e funcionamento dos robots mediante o deseño, manufactura e aplicacións destes. Combina diversas disciplinas como son: a mecánica, a electrónica, a informática, a intelixencia artificial e a enxeñaría de control. Outras áreas importantes en robótica son a álxebra, os autómatas programábeis e as máquinas de estados.
Roca

Unha roca, máquina de fiar, torno de fiar ou fiadeira é un instrumento para fiar manualmente fibras téxtiles. Supuxo un avance na tecnoloxía dos tecidos desenvolvido na China ou na India entre os anos 500 e 1000 d. C.
A roca permite unha maior velocidade de fiado e produce un fío máis homoxéneo e resistente. Válese dunha roda accionada de diversas maneiras (movida en última instancia coa man ou co pé) que fai xirar o equivalente do fuso a moita velocidade e imprímelle unha torsión ao fío. Anteriormente á súa invención, a persoa que fiaba tiña que xuntar as fibras, facelas un nobelo e ademais transmitirlle ao tecido a torsión utilizando o fuso.
Roca Sales

Roca Sales é un municipio brasileiro do estado do Rio Grande do Sul. No 2004 tiña uns 9. 339 habitantes, e ocupa 208, 75 km². Está a 60 m de altitude.
Nesta vila naceu o compositor Gil de Roca Sales.
Rocambole

Rocambole é un personaxe literario creado polo escritor francés do século XIX Pierre Alexis Ponson du Terrail. A importancia das novelas de Rocambole xace en que representa a transición entre a novela gótica e o heroe moderno de ficción. O termo rocambolesco é unha alusión a este personaxe e indica algo extraordinario ou inverosímil.
Rocha hipoabisal

As rochas hipoabisais, subvolcánicas ou filonianas son rochas ígneas intrusivas que se orixinan cando o magma ou fluídos hidrotermais mineralizados se abren paso cara á superficie a través de fisuras de trazado irregular ou gretas e fallas de bordos planos e solídifícanse no seu interior formando filóns, masas de rocha de contorno tabular. Xeralmente o magma forma pequenas masas tabulares (entre uns poucos centímetros e uns cantos centenares de metros). A maioría das rochas filonianas presentan unha textura porfírica, afanítica ou granofídica, con cristais que non teñen unha medida uniforme porque se formaron en fases distintas: os minerais con temperatura de fusión máis alta foron cristalizando lentamente no interior da Terra e o resto, de forma máis rápida dentro dos filóns, onde a rocha encaixante está cada vez máis fría.
Algúns exemplos de rochas filonianas son as aplitas (de composición parecida á do granito, con diferentes proporcións de cuarzo, plaxioclasio e ortosa, e con textura equigranular <2mm), os pórfiros (con matriz vítrea ou microcristalina) e as pegmatitas (con grandes cristais >1cm).
Rocha volcánica

As rochas volcánicas son as rochas ígneas efusivas de orixe volcánica, formadas na erupción do magma na superficie da terra, ou no fondo do mar. Son parecidas ás rochas plutónicas, e a súa diferenza erradica na estrutura. Usualmente son de estrutura ou textura afanítica, riolítica ou fluidal (constituída por pequenos cristais), ou porosa. Frecuentemente amosan fragmentos doutras rochas e fenocristais. As rochas volcánicas fórmanse durante a cristalización do magma antes da extrusión, polo arrefriamento rápido. Abundancia de pequenas cavidade se solta gases ao arrefecer e o arrefriamento veloz e a cousa de que teñan bastante masa vítrea.
Pódese distinguir entre rochas volcánicas agregadas, soltas ou aglomeradas. Agregadas:
Liparita
Pómez ou pumita
Perlita
Traquita
Fonolita
Andesita
Basalto
Soltas:
Cinzas volcánicas
Aglomeradas:
Conglomerados volcánicos
Tofas volcánicas
Rocha, Uruguai

Rocha é unha cidade do Uruguai. É a capital do departamento homónimo con 25. 538 habitantes (2004). Situado na marxe do río homónimo, ata 210 km da capital Montevideo.
Rochas cristalinas

As rochas cristalinas son unhas das rochas máis frecuentes na cortiza terrestre, e están formadas por cristais de aspecto e cores diversas. Son, xa que logo, heteroxéneas. As rochas heteroxéneas que están constituídas por cristais, todos eles visibles, reciben o nome de plutónicas. Tipos
As máis importantes son: Granítica: é unha rocha coherente, xeralmente de cor gris, aínda que ás veces é rosada. No granito distínguense:
Cuarzo: Son cristais de cor grisada case transparentes, e brillo vítreo. Raian con facilidade o vidro.
Feldespato: Son os cristais máis abundantes. Teñen cor branca, ás veces rosada. Adoitan ser maiores cós anteriores.
Mica: Son cristais negros, moi brillantes. Algúns poden separarse en pequenas láminas coa punta dunha navalla.
Sienita: É unha rocha de cor rosada, de características moi parecidas ás do granito, do que se diferencia por non ter cuarzo ou ser moi escaso. Os seus principais compoñentes son os feldespatos, especialmente a ortosa. Tamén posúe mica.
Gabro: É unha rocha de cor escura. Os minerais que a compoñen resultan difíciles de distinguir a primeira vista. Entre eles están as plaxioclasas, a biotita e outros minerais escuros.
Rocho

O rocho é un cuarto da casa, polo xeral pequeno e pouco vistoso, que se destina a gardar os utensilios de menor uso. Non sempre os cuartos destinados a facer de rocho están dentro da casa; é habitual que moitos apartamentos teñan o rocho nun andar distinto do edificio, polo xeral no baixo ou no faiado, aínda que tampouco non é raro que as casas de campo teñan o rocho nun caseto adxacente ou mesmo afastado da vivenda. As linguas doutras culturas onde é habitual situalos no soto utilizan unha mesma palabra para os dous significados: sous-sol en francés ou basement en inglés (aínda que tamén existe pantry ou larder con significados similares de almacenamento doutras cousas).
Rock Around the Clock

"Rock Around the Clock" é unha canción de Rock and roll escrita en 1952 Max C. Freedman e James E. Myers. Aínda que a primeira gravación foi a de Sonny Dae & the Knights, a versión máis famosa foi a de Bill Haley and His Comets en 1954. Non foi a primeira canción que poderiamos denominar rock mais si foi a primeira que chegou a número un na lista de vendas nos Estados Unidos.
Rock celta

O rock celta é un xénero do folk rock e unha forma de fusión que incorpora elementos da música celta, como instrumentación e melodías, no contexto da música rock. Foi un xénero prolífico dende os anos 1970 e foi a peza chave do desenvolvemento de exitosas bandas celtas e de intérpretes de música popular, así como na creación de importantes derivados a través de fusións posteriores. Tivo un papel importante no mantemento e definición das identidades nacionais célticas e da promoción do celtismo. Tamén serviu para comunicar esas culturas a audiencias externas.
Rock instrumental

O rock instrumental é un tipo de música rock que enfatiza os instrumentos musicais, e que apenas utiliza o canto. Poden atoparse exemplos de rock instrumental en practicamente todos os subxéneros do rock, a miúdo procedentes de músicos que se especializan neste estilo.
Rock psicodélico

O rock psicodélico é un estilo de música rock que intenta evocar a experiencia psicodélica usualmente asociada co uso de substancias psicodélicas como o cánnabis, a mescalina ou o LSD, aínda que non necesariamente implica o uso de drogas, sendo inspirada pola cultura psicodélica. A música incorporou novos efectos de son electrónicos e técnicas de gravación, longos solos instrumentais, e improvisación. Moitos grupos psicodélicos teñen estilos distintos, e a etiqueta adoita a usarse espuriamente.
Dentro da historia do rock, o rock psicodelico é unha ponte desde o rock blues face o rock progresivo e o heavy metal, así como tamén as fusións do rock con xéneros como o jazz ou xéneros musicais do mundo, moi especialmente a música da India polo seu toque místico. Na metade da década dos sesenta nace o rock psicodélico cos experimentos de bandas como The Doors, The Beatles, The Who, The Byrds, Pink Floyd e The Beach Boys para despois influenciar moitas bandas ao redor do mundo que se inspirarían nos modelos sobre todo californianos e británicos de rock psicodélico. En décadas posteriores aparecerian diversas bandas cunha forte influencia psicodélica entre as que destacan grupos tan variados como Hawkwind, XTC, Spacemen 3 o Animal Collective.
Orixinado entre músicos británicos e estadounidense, o son do rock psicodélico invoca tres efectos principais do LSD: depersonalización, descronización, e dinamización, os cales afastan ao usuario da realidade cotiá. Musicalmente, os efectos poden representarse a través de novidosos trucos de estudio, instrumentación electrónica ou non occidental, estruturas de cancións disxuntivas, e segmentos instrumentais estendidos.
Rockabilly

O rockabilly é un dos primeiros estilos da música rock and roll, cunhas orixes datadas a principios da década dos 50 nos Estados Unidos, principalmente no sur do país.
O termo "rockabilly" é un acrónimo de "rock" (procedente de "rock 'n' roll") e "hillbilly", esta última palabra é unha referencia á música country (chamada a miúdo "hillbilly music" nos anos 40 e 50) que contribuíu fortemente ao desenvolvemento do estilo. Outras importantes influencias no rockabilly co western swing, boogie woogie e rhythm and blues.
A influencia e popularidade do estilo diminuíu nos anos 60, pero durante os últimos anos dos 70 e os primeiros dos 80, o rockabilly gozou dun gran rexurdimento que durou ata a actualidade.
Rockbox

Rockbox é un firmware alternativo de código aberto para reprodutores dixitais de música tipo MP3. O cargador e o firmware permiten a estes reprodutores funcionar sen as restricións do fabricante en canto aos formatos que son capaces de reproducir, as ampliacións de software (plugins e xogos) que poden incorporar, entre outras vantaxes.
Rockbox atópase en desenvolvemento desde 2001 e vai incorporando novas posibilidades e correccións diariamente. É posible configurar un gran número de opcións para adaptarse a cada usuario en particular. Inclúe axustes para controlar a calidade de son como ecualizador paramétrico e transicións sen pausa. É posible cargar configuracións prefijadas rapidamente. Ata é posible deseñar a fiestra de reprodución ata o último detalle. Preséntase nunha ampla variedade de idiomas incluído o galego e grazas aos menús falados, permite o seu uso ás persoas con problemas de visión. Soporte
En moitos dos reprodutores soportados están dispoñibles os seguintes formatos para a reprodución: Ogg Vorbis, MP3, FLAC, Musepack, AAC, ALAC, AC3 e WavPack. O obxectivo non é saltar as restricións DRM de dereitos dixitais de formatos protexidos, xa que estes formatos non se poden reproducir. No caso do iPod para os usuarios de Linux e Windows úsase como unha unidade externa de disco USB, é fácil trasladar os arquivos de música sen a necesidade de programas propietarios como iTunes. O aparello reproducirá calquera arquivo soportado que se atope no disco duro (ou memoria flash) do reprodutor, sen importar a súa localización. Reprodutores Soportados
Reprodutores soportados por Rockbox.
Archos
Archos Player/Studio
Archos Recorder
Archos FM Recorder
Archos V2 Recorder
Ondio FM
Ondio SP
iriver
H100 series
H300 series (H320/H340)
H10 series (H105, 6, e 20GB)
iAudio
X5/L
X5V
M5
Apple
iPod 5G/5. 5G (Vídeo)
iPod 4G (Cor/Photo)
iPod 4G (Escala de grises)
iPod 3G
iPod nano 1G
iPod Mini 1G/2G
Toshiba
Gigabeat F series (F10/F11/F20/F21/F30/F31/F40/F41/F60)
Gigabeat X series
Sandisk
Sansa e200 series
Sansa c200 series
Rocketman (filme)

Rocketman é un filme británico-estadounidense de 2019 baseado na vida do músico británico Elton John. Dirixido por Dexter Fletcher e escrito por Lee Hall, está protagonizado por Taron Egerton como Elton John, con Jamie Bell como Bernie Taupin, Richard Madden como John Reid, e Bryce Dallas Howard como Sheila Eileen. Personaxes
Taron Egerton como Elton John
Jamie Bell como Bernie Taupin
Richard Madden como John Reid
Gemma Jones como Ivy
Bryce Dallas Howard como Sheila Dwight
Stephen Graham como Dick James
Steven Mackintosh como Stanley Dwight
Tate Donovan como Doug Weston
Charlie Rowe como Ray Williams
Tom Bennett como Fred
Rocódromo

Un rocódromo é unha instalación preparada especificamente para a práctica da escalada sen necesidade de desprazarse á montaña. Está equipado con presas e seguros e a súa forma e tamaño poden ser libres ou estar condicionados polo edificio onde se atopa.
En Europa a norma que regula a construción de rocódromos é a UNE EN 12572, de obrigado cumprimento en toda a UE. Formas
Os rocódromos poden estar construídos de múltiples formas: Estrutura metálica e cuberta de fibra: Son os que mellor imitan a rocha natural. As presas poden cambiarse de sitio mediante parafusos. A cuberta de fibra (chamada panel) adoita ser de fibra de vidro e está tratada cunha pintura especialmente áspera para mellorar o agarre. Os rocódromos máis importantes do mundo están fabricados neste material. O que acolle cada ano a prestixiosa competición de Arco (Italia) ten estas características.
Estrutura metálica e madeira: Trátase da versión máis popular. A madeira é normalmente laminada e desaconséllase o uso de paneis de madeiras de aglomerado ou DM pola súa baixa resistencia. En ocasións a madeira trátase con resinas e áridos para dar unha textura máis adherente. Esta opción é recomendable para instalacións de interior, dado que se se sitúa no exterior, exposta a fenómenos meteorolóxicos, a súa deterioración vaise acelerando. Equipamento
Presas: Obxectos de diferentes tamaños, formas e cores, que simulan os agarres dunha parede de montaña. Fíxanse ás pranchas do rocódromo con parafusos allen, usualmente de medidas 8 ou superior, Pódese variar a súa posición á vontade, o que fai que cambie a súa forma de uso e que unha mesma presa ofreza moitas posibilidades de dificultade. Os materiais de fabricación poden ser desde resinas de poliuretano ou epóxicas, cementos compactos como sikadur 31, fibra de vidro ou incluso madeiras ou pedras talladas.
Seguros: Trátase de plaquetas de aceiro inoxidable que na maioría dos casos fíxanse mediante un parafuso na propia estrutura do rocódromo. A posición dos seguros seguirá o disposto na norma europea.
Reunións: As vías adoitan dispoñer ao final de cada unha dun aseguramento, formado usualmente por unha argola e un mosquetón soldado de aceiro con peche de arame. Rocódromos de competición
Nos inicios da escalada deportiva as competicións celebrábanse en paredes naturais. Porén, axiña se trasladaron de marco ás mesmas. Hogano, tódalas competicións oficiais do calendario español e internacional celébranse en rocódromos.
En España celébranse polo menos 5 probas anuais, número que aumenta se España acolle algunha proba internacional. Conta cun calendario estable desde 1994, ano en que a Federación Española de Deportes de Montaña firmou un acordo coa empresa española Top 30 Rocódromos.
Os parámetros que rexen como debe ser un rocódromo de competición veñen determinados pola IFSC (International Federation Sport Climbing) nas probas internacionais e pola FEDME (Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada).
Rod Stewart

Roderick David Stewart, nado o 10 de xaneiro de 1945 en Londres, é un cantante, compositor e músico británico. Foi membro de The Jeff Beck Group e de The Faces antes de iniciar a súa carreira en solitario.
Rod Stewart ten acadados númerosos éxitos mundiais, sobre todo no Reino Unido, onde dos seus 62 singles principais, 24 estiveron no Top 10 e seis chegaron ao número un. Nos Estados Unidos 16 dos seus sinxelos entraron no Top 10, acadando catro deles o número 1 da lista Billboard Hot 100.
Rod Stewart ten vendidos máis de 100 millóns de discos, o que o sitúa coma un dos artistas musicais con máis vendas en todo o mundo. Listaxe de bandas
Durante a súa carreira Rod Stewart foi membro de varios grupos incluídos: Jimmy Powell and the Five Dimensions (1963)
The Hoochie Coochie Men (1964–1965)
The Steampacket (1965-1966)
Soul Agents (1965–1966)
Shotgun Express (1966)
The Jeff Beck Group (1966–1969)
Faces (1969–1975)
Rodamina

As rodaminas son unha familia de tinguiduras relacionadas, que son un subconxunto das tinguiduras triarilmetano. Son derivados do xanteno. Membros importantes da familia da rodamina son os seguintes: rodamina 6G, rodamina WT, Vermello Texas (sulforrodamina 101), rodamina 123 e rodamina B. Utilízanse principalmente para tinguir papel e tintas, pero non se usan para tinguir téxtiles porque carecen de resistencia a esvaerse cando lles dá a luz. Uso
Ademais das súas aplicacións principais, úsase a miúdo como marcaxe trazadora, por exemplo para determinar a velociade e dirección do fluxo e transporte de auga. As tinguiduras de rodamina emiten fluorescencia e grazas a iso poden deterctarse usando fluorómetros. As tinguiduras de rodamina úsanse amplamente en aplicacións de biotecnoloxía como a microscopia de fluorescencia, a citometría de fluxo, a espectroscopia de correlación de fluorescencia e a ELISA. A rodamina 123 utilízase en bioquímica para inhibir a función mitocondrial. A rodamina 123 parece unirse ás membranas mitocondriais e inhibir os procesos de transporte, especialmente a cadea de transporte de electróns, o que fai máis lenta a respiración celular. É un substrato da P-glicoproteína (Pgp), que xeralmente se expresa en células cancerosas. Informes recentes indican que a rodamina 123 pode tamén ser un susbtrato da proteína asociada á resistencia multifármacos (MRP), ou máis especificamente, MRP1.
Outra aplicación das rodaminas é no láser de colorante como medio de láser activo. Outros derivados
Hai moitos derivados da rodamina usados para a obtención de imaxes, por exemplo a carboxitetrametilrodamina (TAMRA), a tetrametilrodamina (TMR) e os seu derivado isotiocianato (TRITC) e a sulforrodamina 101 (e o seu cloruro de sulfonilo Vermello Texas ou Texas Red) e Vermello de rodamina. O TRITC é a molécula de rodamina base funcionalizada cun grupo isotiocianato (−N C S), substituíndo un átomo de hidróxeno no anel da parte inferior da estrutura. Este derivado é reactivo con grupos amina de proteínas do interior das células. Un grupo funcional succinimidil-éster unido ao núcleo central da rodamina, creando NHS-rodamina, forma outro derivado común reactivo coas aminas. Outros derivados da rodamina inclúen novos fluoróforos como Alexa 546, Alexa 633, DyLight 550 e DyLight 633, HiLyte fluor 555 HiLyte 594, Janelia Dyes JF549 e JF669 foron deseñados para varias aplicacións químicas e biolóxicas onde é preciso ter maior fotoestabilidade, incremento do brillo, características espectrais diferentes, ou deferentes grupos para a ligazón.
Os substituíntes do núcleo de xanteno da molécula inflúen nas propiedades das tinguiduras de xanteno por efectos electrónicos e estéricos. Substituíntes deseñados especificamente tamén permiten que os xantenos teñan funcións específicas activables por excitación por luz visible, por exemplo poderían actuar como grupo protector fotolábil para carboxilatos e haluros, monóxido de carbono (sendo así un fotoCORM), ou ser engadidos como unha funcionalidade secundaria de marcaxes fluorescentes, por exemplo indicadores de pH fluorescentes.
Rodapé

O rodapé ou zócolo é a franxa na parte inferior dunha parede que está pintada dunha cor distinta a esta ou feita doutro material. O termo friso refírese só á faixa cando se pinta doutra cor e non ter que ir obrigatoriamente a rentes do chan.
Os rodapés adoitan estar formados por un conxunto de táboas de madeira, aínda que, como dixemos, pode tratarse doutro material como pedra, mármore, plástico, cerámica etc, sendo a súa finalidade protexer a parede de patadas, desgaste e da sucidade do chan ou durante a súa limpeza, e, por veces, decorala. A colocación da tira faise ao redor das paredes de aí o nome roda+pé. O rodapé pode ir pegado ou parafusado á parede. Algúns rodapés ou zócolos teñen adornos con fins decorativos.
Tamén se coñece co nome de rodapé á parte final dun texto ou páxina, que non pertence ao seu corpo, tamén chamado simplemente de pé.