procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Основи на бугарскиот литературен јазик, вежба 1, одговор

МОЈАТА МОЛИТВА
О, мој боже, правиј боже!
Не ти, што си в небесата,
а ти, што си в мене, боже -
мен в срцето и в душата...
Не ти, комуто се клањат
калугери и попове
и комуто свешти паљат
православните скотове;
не ти, којто си направил
от кал м'ж'т и жената,
а човек'т си оставил
роб да б'де на земјата;
не ти, којто си помазал*
царе, папи, патриарси,
а в невоља си зарјазал
мојте братја сиромаси;
не ти, којто учиш роб'т
да трпи* и да се моли
и храниш го дор до гроб'т
само с'с надежди голи;
не ти, боже на л'жците,
на бесчесните тирани,
не ти, идол на глупците,
на човешките душмани!
А ти, боже, на разум'т,
заштитниче на робите,
на когото штат празнуват
дењ'т* скоро народите!* Македонското "о" во членот се претварува во бугарскиот полуглас, иако се пише со а или јотовано а.
Ако не можете да се вратите иначе, натиснете Враќање
Латински/Лекција 10

Латински јазик
<< Лекција 9 | Лекција 11 >>
1 Користење на речник
Наоѓањето на латински зборови во речник може да биде тешко. Најпрвин, зборовите се ставени во ,,сегашно време, индикатив, 1-во лице, еднина, активна" форма на глаголот. Така, за да го најдете значењето на зборот ,,amare", морате да го најдете ,,amo". Тука треба да употребите снаодливост за да дознаете која е основата на зборот, а која е наставката. МОжеби ќе треба да прошарате по речникот. Некои глаголи (но не многу) се многу неправилни и мораат да бидат научени напамет (како ,,fero", носам).
Nouns are usually much easier. They are always given in the nominative singular case. If you see a noun such as 'vocem', and do not know what it is, do not fret. If you look for 'voc' in the dictionary, you will not find what you are looking for. 'em' is typically a third declension accusative ending, thus you should be aware that third declension nouns have radically changing stems. Those which have the consonent 'c' usually have the consonent 'x' replacing it in the nominative singular. Thus the nominative singular of vocem, is vox. Likewise, 'g' is also often used when shifting from nominative singular cases to other cases. For example, rex becomes 'regem' in the accusative. There are plenty of other simple rules which one learns through experience.
Unconjugatable and indeclinable words are listed 'as is'.
2 Вежба 1
2.1 Вокабулар
#confessio -onis, исповест
#librus, i, книга
#et, и
#malus -a, -um, зол/зла/зло, лош/а/о
#de, за, во врска со
2.2 Пасус
Преведете го следниов пасус:
Confessionum mearum libri tredecim et de mals et de bonis meis deum laudant iustum et bonum atque in eum excitant humanum intellectum et affectum. Interim quod ad me attinet, hoc in me egerunt cum scriberentur et agunt cum leguntur. Quid de illis alii sentiant, ipsi viderint; multis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio.
<< Лекција 9 | Лекција 11 >>
Готвач:Средоземни кујни

Готвач > Индекс на кујни > Средоземни кујни
----* Далматинска кујна (Хрватска)
* Грчка кујна
* Израелско-палестинска кујна
* Италијанска кујна
* Либанска кујна
* Турска кујна
* Француска кујна
* Црногорска кујна
* Шпанска кујна
1 Рецепти
en:Cuisine of the Mediterranean
Готвач

Викимедиин Готвач''Збирка рецепти од целиот свет.''''Забелешка: Секоја од статите во содржинава има линк за верзијата на англиски јазик доколку сакате да преведувате.''
0.1 Листа на Рецепти
Појадок,
Месо,
Тестенини,
Ориз,
Салати,
Морски плодови,
Вегански,
Вегетаријански,
За празници,
Сендвичи,
Супи и чорби,
Суши,
Предјадења,
Пијалоци,
Леб,
Сосови,
Додатоци,
Динстани јадења,
Десерти,
Слатки,
Лесни вечери
0.2 Народни и етнички кујни
Афрички,
Карипски,
Источноазиски,
Европски,
Средоземни,
Блискоисточни,
Индиски потконтинент,
Пацифички,
Северноамерикански,
Јужноамерикански,
Јужноазиски,
Фантастични и митолошки кујни
Југословенски народен готвач
0.3 Специјални исхрани
Исхрана со ниска содржина на шеќери (Аткинс, Зона, идр.)
Безглутенски,
Лековита исхрана,
Алал,
Високопротеински,
Кашрут,
Нискокалорична исхрана,
Дијабетска храна,
Веганска,
Вегетаријанска
0.4 Основни намирници
Млечни производи и јајца,
Житарици,
Овошје,
Месо и живина,
Масти и масла,
Ореви,
Морски плодови,
Зачини и тревки,
Заблажувачи,
Зеленчук
0.5 Состојки
Алкохолни пијалоци,
Леб,
Лути пиперки,
Чоколадо,
Кафе,
Јајца,
Житарици,
Џемови и желеа,
Млеко,
Тестенини,
Бибер,
Компири,
Ориз,
Сол,
Сода бикарбона,
Соини зрна,
Шеќер
0.6 Хранливи материи
Антиоксиданти,
Калории,
Јаглехидрати,
Масти,
Влакна,
Минерали,
Органски,
Протеини,
Витамини
0.7 Опрема
Помагала за печење,
Алатки,
Апарати,
Кујнски помагала,
Лонци и тави
0.8 Готвачки техники
Печење,
Варење (експрес),
Варење,
Крчкање,
Печење реш,
Кремирање,
Длабоко пржење,
Пржење,
Готвење на отворено,
Закиселување,
Поширање,
Готвење под притисок,
Солење,
Пропржување,
Зовревање,
Пушење,
Парење,
Потпржување
0.9 Прилози
Естетика,
Етика,
историја на храната и готвењето,
Како да читате рецепта,
Интернационални термини за храна,
Замени,
Мерни единици
0.10 Учесници
ЧПП за готвачот,
Полиса на готвачот,
Страни на готвачот кои бараат доработка,
Учесници,
Барања за новини,
Жалби и поплаки,
Побарани рецепти,
Шаблон за рецепт
bg:Готварска книга
cs:Wikikuchařka
da:WikiKogebogen
de:Kochbuch
en:Cookbook
eo:Kuirlibro
es:Artes culinarias
fi:Keittokirja
fr:Livre de Cuisine
he:ספר מתכונים
hu:Szakácskönyv
is:Matreiðslubók
it:Libro di cucina
ja:料理本
ko:요리
lt:Receptai
nl:Kookboek
no:Kokeboka
pl:Książka kucharska
pt:Livro de Receitas
ro:Carte de bucate
ru:Кулинарная книга
simple:Cookbook
sr:Кувар
sv:Kokboken
tl:Pagluluto
zh:食谱
Готвач:Европски кујни

Готвач > Индекс на кујни > Европски кујни
----*Австриска кујна
*Албанска кујна
*Белгиска кујна
*Белоруска кујна
*Британска кујна
**Англиска кујна
**Велшка кујна
**Шкотска кујна
*Босанска кујна
*Бугарска кујна
*Германска кујна
*Грчка кујна
*Данска кујна
*Естонска кујна
*Ирска кујна
*Исландска кујна
*Италијанска кујна
*Македонска кујна
*Норвешка кујна
*Полска кујна
*Португалска кујна
*Романска кујна
*Руска кујна
*Словенечка кујна
*Српска кујна
*Турска кујна
*Унгарска кујна
*Финска кујна
*Француска кујна
*Холандска кујна
*Хрватска кујна
*Црногорска кујна
*Шведска кујна
*Шпанска кујна
**Баскиска кујна
en:European cuisines
ja:料理本/ヨーロッパ料理
Југословенски народен готвач

Ова е готвач со рецепти од просторите на поранешна Југославија како и други кујни. Истиот содржи разни видови на јадења и предјадења, супи и десерти и пијалоци како и спремање на намирници и совети за послужување. Исто така готвачов содржи и рецепти за брзо спремање на храна (експрес кујна).
1 Намирници и нивно спремање
1.1 Намирници од животниско потекло
*Месо
*Живина
*Риби
*Ракови
*Дивеч
*Јајца
*Спремање на јајца
*Млеко
*Масти од животинско потекло
1.2 Намирници од растително потекло
*Житарици
*Зеленчук
*Печурки
*Овошје
*Масти од растително потекло (масла)
*Шеќер и шеќерни концетрати
*Кафе
*Чај
*Какао
*Зачини
*Практични мерки во домаќинството
2 Спремање, служење и украсување на храната
2.1 Спремање на храната
*Термичка припрема на храната
3 Рецепти за:
*Предјадења
*Супи и чорби
*Варива
*Печења
*Сосови
*Салати
*Теста-Додатоци на печењето
*Готвени теста
*Пити
*Торти
*Колачи
*Слатки за трпезата
*Слатки
*Пијалоци
*Зимници
3.1 Кујни на другите народи
*Француска кујна
*Англиска кујна
*Руска кујна
*Бугарска кјна
*Италијанска кујна
*Кинеска кујна
*Шпанска кујна
4 Сервирање на храната
*Поставување на масата
*Служење на поедини оброци
*Поставување на масата за исклучителни прилики
*Прекривање на масата
*Садови
Готвач:Источноазиски кујни

Готвач > Индекс на кујни > Кујни на Индискиот потконтинент
----*Виетнамска кујна
*Индонезиска кујна
*Јапонска кујна
*Кинеска кујна
*Корејска кујна
*Малезиска кујна
*Монголска кујна
*Сингапурска кујна
*Тајванска кујна
*Тајланска кујна
*Филипинска кујна
en:East Asian cuisines
ja:料理本/東アジア料理
Готвач:Јужноамерикански кујни

Готвач > Индекс на кујни > Јужноамерикански кујни
----
Јужноамериканските кујни се делумно базирани на шпанската и португласката кујна, со големи влијанија од предевропските куни на домородечките народи.
*Аргентинска кујна
*Бразилска кујна
*Венецуелска кујна
*Гвајанска кујна
*Колумбиска кујна
*Перуанска кујна
*Чилеанска кујна
en:South American cuisines
Готвач:Фантастични и митолошки кујни

Готвач > Индекс на кујни > Фантастични и митолошки кујни
----
Многу луѓе сакаат тематски забави, за родендени, прослави или само за забава. Тематските забави се побогати и поинтересни со соодветна храна, а не само со костими и декорации. Еве разни идеа за храната која се служи на такви забави.
1 Рецепти
*Пангалактички Гаргарен Топ од филмот Автостоперски водич низ галаксијата
*Пијалок за забави на тема ,,Војна на Ѕвездите"
*Клингонски Гаг
en:Fantasy and Mythical cuisines
Готвач:Пацифички кујни

Готвач > Индекс на кујни > Пацифички кујни
----*Австралиска кујна
*Кујна на Валиските и Футунските Острови
*Кујна на Вануату
*Гвамска кујна
*Кујна на Куковите Острови
*Кирибатска кујна
*Кујна на Маршаловите Острови
*Наурска кујна
*Ниујска кујна
*Новокаледонска кујна
*Новозеландска кујна
*Кујна на Норфолшкиот Остров
*Кујна на Северномаријанските острови
*Фиџијанска кујна
*Кујна на Фрацуска Полинезија
*Кујна на Палау
*Кујна на Папуа и Нова Гвинеја
*Питкаринска кујна
*Самоанска кујна
*Кујна на Соломоновите Острови
*Кујна на Токелау
*Тонгоанска кујна
*Тувалска кујна
*Хавајска кујна
en:Pacific cuisines
Готвач:Северноамерикански кујни

Готвач > Индекс на кујни > Северноамерикански кујни
----*Индијанска кујна
*Канадска кујна
**Онтариска кујна
**Њуфаундлендска кујна
**Квебечка кујна
*Карипски кујни
**Бахамска кујна
**Кубанска кујна
**Јамајканска кујна
**Порториканска кујна
**Кујна на Тринидад и Тобаго
*Мексиканска кујна
*Панамска кујна
*Кујна на САД
**Кајунска кујна
**Калифорниска кујна
**Лујзијанска Креолска кујна
**Среднозападна кујна
**Новоанглиска кујна
**Душевна храна
**Југозападна кујна
**Текс-Мекс кујна
**Јужна кујна
en:North American cuisines
Готвач:Млечни производи

Готвач | Основни намирници
Млечните состојки често се приозвод на млеко од цицачи како крави, кози, овци, бафала, и други домашни животни. Во готвачов јајцата се се групирани заедно со нив.
*Путер
**Ги
*Кефир
*Урда
*Сирење и кашкавал
*Кисела павлака
**Слатка павлака
**Шлаг-крем
*Јајца
*Млеко
**Згуснато млеко
*Кисело млеко
*Јогурт
*Матеница
en:Dairy
Готвач:Шаблон за полиса/рецепт

Ова е шаблонска страна. Не додавајте рецепти овде!
Ова е препорачан шаблон за рецептите кои се додаваат кон готвачов. Имајте на ум дека ова е само генерален водич. Слободно додавајте повеќе оддели, или испуштете некој (но рецептата мора да биде корисна и употреблива).
Релативната тежина (на изработка) на рецептата се изразува со пет точки. Имајте ги следниве описи на ум кога давате тежина на некоја рецепта.
* - Умеете да зовриете вода, нели?
* - Прилично лесно
* - Ни тешко ни лесно
* - Прилично тешко
* - Дали сте Карапанџа?
Со кликање на страниве со слики добивате листа со рецепти од таа тежина. Забелешка: овие слики се позајмени од германсиот готвач (Kochbuch), кој е преместен на доменот de:wikibooks.org, но каде сеуште може да има неколку рецепти на германски.
Еве една листа со примери на рецепти кои ги користат овие шаблони (од Википедија на англиски јазик)
***
0.1 Шаблон за додавање на рецепти
| Кујна | Тип на јадење
*/ Тука треба да стои краток опис на рецептата;
прифатливата должина е од една реченица до два пасуса.
Објаснете кој го користи јадењево, и како, како и
сè друго што се приготвува заедно со неа. Приказни или
анегдоти за настанувањето на рецептата се сосема прифатливи.
Би било од помош доколку ставите и фотографија на зготвеното
јадење. Истата би требало да биде при почетокот. Најдобро би
било ако е споена со таблицата /*
1 Состојки
*240 мл елемент 1
*1 супена лажица (15 мл) елемент 2
*итн.
*(но не на оваа шаблонска страница -- направете нова страница со ново име)
*/ Состојките треба да се набројуваат по редослед на готвење. Состојките
треба да се поврзани со помош на т.н. „трик со цевки“, т.е.
[[Готвач:Морков|, што прави морков.
Ако имате изборни состојки или замени кои би ја чинеле листата
нечитлива, ставете ги во белешки, идеи,
или други оддели (ако се однесуваат на некоја различна процедура на готвење)
или пак сместете ги во втора листа по првата. Во друг случај едноставно
обележети ги како „(изборни)“. Размислете за користење на засебни листи за филови
и обвивки, месо и сосови, итн. /*
2 Процедура
#Прв чекор
#Втор чекор
#итн.
#(но не на оваа шаблонска страница -- направете нова страница со ново име)
*/ Фотографија за постапкит завршените постапки (чекори)
треба да бидат во |thumb| формат, така што под сликата би можеле да ставите
опис за тоа на кој чекор истата се однесува. /*
3 Белешки, совети и варијации
*Белешка 1
*Совет 1
*Варијација 1
*и др.
*/ Овој дел може да се корисати за било кои други додатни информации
на кои не им е местото на било кој друг дел од рецептниот модул. /*
4 Предупредувања
*Предупредување 1
*Предупредување 2
*etc.
Готвач:Рецепти за тестенини

Готвач | Индекс на рецепти
Тестениини или паста се вид на јадење направена од брашно, вода и понекогаш јајца, која се меша, меси и обликува, а пред јадење се вари.
*Нудли со јајца (Вегетаријански)
*Тестенини со модар патлиџан (Вегетаријански)
*Свежи тестенини со моцарела, домати и босилок
*Тестенини со луков пармезан
*Лазањи
*Лазањи со сос од грав (Вегетаријански)
*Макарони со сирење (Вегетаријански)
*Меланзане Пармиџијана
*Мостачоли
*Паста е Фаџиоли (Вегетаријанска)
*Песто
*Рикота лазањи
*Ригатори-тестенини со рикота и доматен крем-сос (Вегетаријански)
*Едноставни нудли (Вегетаријански)
*Југозападни тестенини (Вегетаријански)
*Шпагети ала Карбонара
*Линвгини со песто од спанаќ
*Тестенини со домати
*Печени цукини
1 Македонски тестенини
*Јуфки
*Тарана
*Тараненик
en:Pasta Recipes
Готвач:Рецепти за ориз

Готвач | Индекс на рецепти | Резепти за ориз
1 Главни јадења
*Лесен Малкуби (Палестина)
*Пржен ориз
*Кашмирски Пулао (Индија)
*Кара понгал (Индија)
*Ризото за микробранова
*Пулијодарај
*Пилаф (Ерменија)
*Ризото (Италија)
*Зелен грав со кафен ориз (,,Мунг" грав - зелен по боја при зрелост)
*Паеља
*Ориз со тофу и ореви
*Сафрон-ориз (Индија)
*Бирјани (Индија)
2 Додатоци
*Кари-ориз
*Доматно кари
3 Десерти
*Сладок понгал (Индија)
*Сутлијач
Готвач:Рецепти за појадок

Готвач | Индекс на рецепти
Појадок е чинот на јадење наутро по околу осум часа спиење. Појадокот би требало да даде доволно енергија за сите дневни активности до пладне или ручек, но исто така не треба да е тежок за да може лесно да се свари.
1 Палачинки
*Палачинки со банана-спирулина
*Блины (Руски блини)
*Креп
*Палачинки (основни палачинки со инструкции за превртување во воздух)
*Палачинки (вегански)
*Палачински со урда (многу полесни од обичните палачинки)
*Рејовите возљубени палачинки со боровница
2 Јајца
*Пржени јајца
*јајца со урда
*Кајгана
*Меко варени јајца
*Тврдо варени јајца
*Бурито за појадок
3 Омлети
*Основен омлет
*Основен омлет со кашкавал
*Омлет со компир
*Француски омлет
*Денверски омлет
*Шпански омлет
4 Топли житарици
*овесни снегулки
*Олеброд
5 Мафини
*Јаболков штројзел-мафин
*Мафини со струганици од банана
*Мафини со банана и ореви
*Мафини со трици
*Мафини со чоколадни струганици
*Пченкарни мафини
*Мафини со житарици
*Оранжови мафини со чоколадни струганици
*Мафини со житарици и суво грозје
6 Лебови
*Кардамомски леб
*Тост
7 Разно
*Говедски парченца на тост
*Француски тост
*Вафли за појадок
*Безглутенски вафли за појадок
*Плескавици од рестуван компир
en:Breakfast Recipes
Готвач:Прибор за печење

Готвач | Опрема
----
Овие предмети се користат при печење.
*даска за тесто
*земјано тавче
*тавче
*мешалка за тесто
*модли за колачи
*плех
*плех за пица
*сад за мешање,
*сито
*сукало
*тавче за колачиња
*тавче за мафини
*тепсија
en:Bakeware
Готвач:Апарати

Готвач | Готвач:Опрема
Кујнските апарати обично се рачни или електрични апарати (направи) кои се користат во кујната.
*апарат за леб
*апарат за ориз
*вакууматор
*електрична грил-скара
*електрична мешалка
*електрична сецкалка
*машина за тестенини
*мешалка
*миксер
*микробранова печка
*печка
*Рерна
*тостер
*фритеза
*шпорет
en:Appliances
Готвач:Сирење и кашкавал

Готвач | Основни намирници | Млечни производи
Сирењето и кашкавалот се млечни намирници направени од засирено млеко од разни животни, најчесто од крави и овци, но и од кози, биволи и други говеда.
Некои сирења се изработуваат со додатка на тревки или зачини.
1 Видови сирења и кашкавали
*Бри
*Вегански Чедар
*Венслидејл
*Камембер
*Моцарела
*Минстер
*Паре
*Проволоне
*Фета (во кое спаѓа и македонското сирење)
*Црвен Личестер
*Чедар
*Швајцарско сирење
2 Македонски сирења
*Бело сирење
*Биено сирење
*Кашкавал
3 Рецепти со сирење и кашкавал како главна состојка
*Кашкаал на тост
*Сендвич со кашкавал на грил
*Печен сендвич со кашкавал
en:Cheese
Готвач:Рецепти за месо

Готвач | Индекс на рецепти
Рецепти за Месо и живина
1 Говедско
*Говедска џвакалка
*Емпанада
*О жус снедвич
*Грил бифтек
*Хамбургер
*Рикота лазањи
*Месна векна
*Ризоли
*Татарски бифтек
*Тако
*Тако-месо
*Ленес тексашки чили
2 Пилешко и Мисиркино
*Кафен ориз со мелено мисирикино
*Калифорниско кари-пилешко
*Пилешка пита во сад
*Пилешка Тика
*Пилешка Тика Масала
*Кок о Ван
*Крцкаво пилешко
*Кари-пилешко
*Јамбалаја
*Пилешко Кунг Пао
*Марсала пилешки скалопини
*Среднозападни пилешки крилца
*Паеља (со зајачко)
*Зачинето крчкано пилешко
*Spicy Chilli Chicken
*Мисиркин бисквит
3 Жабје
*Жабји батаци ала Паризиен
4 Јагнешко
*Јагнешко печење со кисело млеко (или јогурт)
*Ланкаширска тава (Lancashire Hotpot)
*Овчарска пита (Shepherd's pie)
5 Прасешко
*Ребра на скара
*Варена свинска коленица со бела ротква
*Котлет од мелено месо
*Пржен котлет од мелено месо
*Свинско филе со аспарагус и пршут
6 Зајачко
*Паеља (со пилешко)
7 Срнечко
*Осо Буко
en:Meat Recipes
ja:料理本:肉料理
Готвач:Алатки

Готвач | Опрема
1 Ножеви
*готварски нож (голем, широк нож)
*нож за бифтек
*нож за леб
*нож за печења
*нож за путер (тап нож)
*нож за стругање
*нож за филети
*сатар
2 Лажици
*десертна лажичка
*кафена лажичка
*лажичка за грејпфрут
*лажица за супа
*лажица со отвори
*супена лажица
*цедилка
*црпалка
3 Други
*вилушка
*стапчиња за јадење
en:Utensils
Готвач:Житарици

Готвач | Основни намирници | Состојки
Житариците се семиња од житните култури во комерцијална употреба и други слични растенија. Соја.
1 Житарици
*Амарант
*Елда
*Јачмен
*Квиноја
*Луцерка
*Овес
*Ориз
*Просо
*Пченица
**Булгур
**Кускус
*Пченка
*'рж
*Сорго
2 Зрна
*Леблебија
*Леќа
*Наут
*Соја
en:Cereal Grain
Готвач:Морски плодови

Готвач | Индекс на состојки | Основни намирници
Морски плодови се добиваат од водни животни како риби, мекотелци и раковидни животни. Овие животни во себе содржат протеин и се користат во многу кујни во светот. Собирањето на морските плодови се нарекува рибарење или риболов.
Овој поим исто така се употребува и за водни состојки како морски ракчиња и др.
Терминот не е ограничен на ,,морски" суштества бидејќи тој опфаќа и слатководни животни. Многу морски растенија исто така се јадливи, како на пр. морска марула и нори кои се видови на морска трева и најпрости алги, но не се сметаат за морски плодови како такви.
1 Видови на морски плодови
1.1 Школки
* Раковидни животни
** Краба
** Јастог
** Лангуст
** Лангустина
** Морски ракчиња
* Мекотелци
** пауа (Нов Зеланд)
** Школки
** Каколи
** Мазни школки
** Октопод
** Остриги
** Пипи
** Полжав
*** Морски полжав
*** Полжавеста школка
*** Морско полжавче
** Лигња = Каламари
** Туатуа
** Фестон
*** Фестон-Крал
*** Фестон-Кралица
2 Разни морски плодови
* Кавијар (икра од есетра)
* Уни (икра од морски еж)
* Морска краставица
3 Рецепти за морски плодови
* Кевиш од ракчиња и риба
* Кевиш од фестон во санфранцискански стил
* Рибји прсти кои обично се прават од бакалар и негови сродници
* Пушена харинга
en:Seafood
Готвач:Сендвичи

Сендвичите се состојат од две (или повеќе) парчиња леб со друга храна меѓу нив. Крстени се по Грофот Сендвич.
При вечери или забави, сендвичите треба да бидат тријаголни за да се држат лесно меѓу прстот и палецот и без кора. Полнетиците за сендвичите можат да бидат димен лосос или краставица. Низ ендвичите често се прободуваат чепкалки или стапичиња за полесно и похигиенско послужување.
За солените сендвичи постојат разни полнетици како сланина, мисиркино месо,спанаќ, пастрами, говедско во саламура (од конзерва), туршии, јазик, пржени школки, пржена риба, шунка, маслинки, сирење и кашкавал, туна, марула, домат и кромид.
Слатките сендвичи може да се на се направени од Путер од кикиритки, мед или џем.
1 Рецепти за сендвичи
*Булгер бургер
*Сендвич со краставица и кел
*О Жу-сендвич
*Печен сендвич со кашкавал
*Печен сендвич со путер од кикиритки
*По Бој
*Сендвич со кашкавал на тост
*Сендвич со лук, домати и кашкавал
*СМД-сендвич
*Црвени ѓаволи
*Хамбургер
Готвач:Супи и чорби

Готвач | Индекс на рецепти
*Боршч
*Геспачо (Шпанија)
*Говедска супа
*Гулаш (Австрија и Унгарија)
*Зачинета супа со тиква (САД)
*Зеленчукова чорба
*Зупа Огоркова (Полска)
*Кокошја супа (САД)
*Лута и кисела супа (Кина)
*Ле Турен (Франција)
*Лесна свадбена супа
*Минестроне од ориз и репки (Италија)
*Росол (Полска)
*Супа од печурки
*Супа од кромид (Франција)
*Супа од компир (Полска)
*Супа од тиква
*Супа од шипинки
*Супа со ситнеж од живина (САД)
*Супа со Супли
*Украинска чорба од зелка (Капусњак)
*Чорба од леќа
*Чорба со ориз и говедско
Паратироидна жлезда

Паратироидна жлезда се наоѓа близу до тироидните жлезди регулирајќи го метаболизмот на фосфатите и калциумот во организмот. Концентрацијата на паратхормонот во крвта и неговото создавање од оваа жлезда е регулирано од повратната врска (''feedback''). Инсуфициенцијата на оваа жлезда предизвикува зголемена нервно-мускулна раздразливост проследена со тетанички грчеви кои што можат да го доведат организмот во животна опасност ако ги зафатат мускулите на ларингсот (ларингоспазам).
Ако се намали количеството на паратхормон во организмот, во фазата на никнување на забите (хипопаратироидизам) тогаш истите ќе бидат неправилно минерализирани, при потешки форми и трајно. При туморозни форми на паратироидната жлезда настанува хиперпаратироидизам, а во крвта се забележува намалено количество на фосфор и калциум како последица од деминерализација. Коските на скелетот стануваат лесно кршливи и деформирани.
1 Поврзано
* Панкреас
Панкреас

Панкреас е жлезда со ендокрина и егзокрина функција. Учествува во дигестија на храната (излачува дигестивни сокови), а од неа се излачуваат и хормони. Хормоните се секретирани од Лангерхансовите островца на панкреасот во кои што има два вида на секреторни клетки кои меѓусебно се разликуваат бидејќи излачуваат различни хормони (инсулин, глукагон и соматостатин). Двата дела на панкреасот функционираат независно, при атрофија на Лангерхансовите островца од панкреасот не настанува атрофија или пореметување на функцијата на егзокриниот дел од панкреасот.
Инсулинот настанува со претворање на проинсулинот во инсулин. Инсулинот од панкреасот се влива во vena porte, а своето дејство го манифестира во црниот дроб. Неговото дејство или полуживот во организмот е кратко, а го разложува ензимот инсулиназа. Дејствува главно врз јаглехидратите, потоа и на мастите и протеините. Овој хормон се смета за хипогликемичар бидејќи го овозможува поминувањето на глукозата од крвта во клетката , со што во истата се обезбедува енергетски материјал, а од друга страна го намалува нивото на шеќерот во крвта.
Глукагонот по природа е протеин кој дејствува врз јагленохидратниот метаболизам. За разлика од инсулинот има дијабетогено дејство (хипергликемичар) така што, малку зголемена количина од овој хормон во организмот може да предизвика хипергликемија (зголемено количество на шеќер во крвта). Зголемена секреција на овој хормон може да биде предизвикана од изразен физички напор и гладување.
1 Поврзано
* Паратироидна жлезда
Готвач:Предјадења

Готвач | Индекс на рецепти
Предјадења,како што самото име кажува, се јадења кои се служат пред главното јадење или на коктел-забави и слични настани. Овие јадења се исто така познати како ''ужини'', ''закуски'' или ''ордеверии''.
1 Листа на рецепти за предјадења
*Баба гануш
*Вонтони од крем сирење
*Гвакамоле
*Зачинет наут
*Квесадиља
*Квесадиљи од краби со салца од манго
*Кевиш од фестон во санфранцискански стил
*Макало со спанаќ и артичоки
*Парени артичоки
*Печени начоси со вкус на пилешко со сос од зелен чили-кашкавал сос
*Готвач:Печени парчиња багети со пекански путер, бри и јаболка
*Свежа брушета од моцарела
*Срцев удар од артичоки
Македонски јазик

Македонскиот јазик е јужнословенски јазик и официјален јазик во Македонија.
1 Содржина
#/Правопис и правоговор/
#/Фонетика и фонологија/
##/Фонетика и фонологија/Гласовен систем/
##/Фонетика и фонологија/Азбука/
#/Морфологија/
##/Морфологија/Именки/
##/Морфологија/Глаголи/
##/Морфологија/Придавки/
##/Морфологија/Заменки/
##/Морфологија/Прилози/
##/Морфологија/Предлози/
##/Морфологија/Сврзници/
##/Морфологија/Честички/
##/Морфологија/Модални зборови/
##/Морфологија/Броеви/
##/Морфологија/Извици/
#/Синтакса/
Шах

Шахот е древна стратешка игра, за која се верува дека потекнува од Индија. Играта се игра меѓу два спротивставени играчи на табла во форма на квадрат со 64 полиња (8х8). Целта е преку движење на фигурите, според одредени правила да се зароби противничкиот крал, односно да се „матира“.
1 Содржина
#/Правила/
#/Нотација/
#/Тактика/
#/Тактика (задачи)/
#/Стратегија/
#/Отворања/
#/Едноставна партија/
#/Завршница/
#/Варијанти/
#/Турнири/
#/Загатки/
#/Задачи/
Шах/Загатки/Распоред/32 коњи/Решение

Коњот е фигура во шахот, која со секој потег ја менува бојата на полето на кое се наоѓа, односно полињата коишто ги контролира се со различна боја од бојата на полето на кое се наоѓа. Ова тврдење е клучно за решението на оваа загатка.
Со оглед на тоа дека шаховската табла има 64 полиња, од кои 32 се црни и 32 се бели, распоредот на бараните 32 коњи ќе биде на сите црни, односно на сите бели полиња. Значи оваа загатка има две решенија.
Еве едно од двете решенија:
Германски јазик

1 Содржина
1.1 Лекција I
• Општи фрази и поздрави
• Именки
• Сегашно време
• Номинатив
1.2 Лекција II
• Множина
• Модални глаголи
• Прашања
• Акузатив
1.3 Лекција III
• Деливи глаголи
• Минато време Перфект
• Претеритум
• Датив
1.4 Лекција IV
• Предлози за место
• Заповеден начин
• Прилози
• Степенување на придавки
1.5 Лекција V
• Сложенки
• Деклинација на придавките
• Идно време Футур I
• Генетив
1.6 Лекција VI
• Повратни глаголи
• Можен начин
• Сложени реченици
1.7 Додатоци
* Азбука
* Броеви
* Колку е часот?
Германски јазик/Вокабулар/Животни

Die Tiere
----
+ Животни
Германски, Македонски
der Hund, куче
der Elefant, слон
der Fisch, риба
der Frosch, жаба
der Vogel, птица
die Katze, мачка
die Eule, був
die Schnecke, полжав
die Maus, глушец
das Pferd, коњ
Германски јазик/Вокабулар/Семејство

+ Семејство
Германски, Македонски
der Vater, татко
die Mutter, мајка
die Eltern, родители
der Opa, дедо
die Oma, баба
der Onkel, тетин, вујко, чичко
die Tante, тетка, вујна, стрина
der Sohn, син
die Tochter, ќерка
der Bruder, брат
die Schwester, сестра
der Enkel, внук
Германски јазик/Вокабулар/Професии

Die Berufe
----* Was sind Sie / bist du von Beruf? - Што си по професија?
* Was machen Sie / machst du beruflich? - Што работиш (професионално)?
* das Jobinterview - интервју за работа
+ Професии
Германски, Македонски
der Arzt, доктор
der Lehrer, учител
der Apotheker, аптекар
der Anwalt, адвокат
der Polizist, полицаец
der Kellner, келнер
der Künstler, уметник
der Taxifahrer, таксист
Готвач:Вегетаријанска кујна

| Кујни | Специјални исхрани
Луѓето стануваат вегетаријанци од разни причини. Месојадците исто така јадат вегетаријанска храна. По дефиниција, вегетаријанци се оние што не јадат месо, живин, дивеч и продукти од животни како желатин. Во некои земји за вегетаријанци се сметаат и оние кои не јадат риба и морски плодови. Вегетаријанците, меѓутоа, јадат млечни производи и јајца. Они што не јадат млечни производи и јајца (како и риба и морска храна) се нарекуваат вегани; (видете веганска кујна). Сите вегански рецепти се и вегетаријански.
1 Вегетаријанска исхрана
Според , ,,соодветно осмислената вегетаријанска исхрана е здрава, соодветно хранлива и спречува некои видови на болести". Главната потреба во вегетаријанската исхрана се состои од житни култури и зрна, зеленчук, и донекаде овошја, ореви и семки. Вегетаријанската храна содржи сосема задоволително количество на протеин, наспроти грешните ставиви на некои луѓе.
2 Вегетаријански рецепти
Следниве рецепти не содржат никакво месо, живина или морски плодови, но содржат млеко, јајца и мед. Рецептите без никакви производи од животинско потекло можат да се најдат во главата Веганска кујна.
2.1 Главни јадења
*Баинганска барта (јужноиндиска)
*Бенгалски компири
*Банана кари
*Булгер Бургер
*Доматни тестенини
*Зелен грав со кафен ориз
*Јајца со урда
*Југоисточни тестенини
*Киш
*Лазањи со сос од грав
*Ориз со кари
*Печен сендич со кашкавал
*Портобело печурки на грил
*Ригатори-тестенини со рикота и доматен крем-сос
*Сендвич со краставица и прокел
*Сендвичи со путер од кикиритки на грил
*Ризото
2.2 Лебови
*Протеински соен леб
2.3 Супи и чорби
*Ле Турен
2.4 Сосови
*Вегетаријански сос
*Песто
*Ру
*Сос од кикиритки
*Сос од црвена пиперка и козјо сирење
2.5 Десерти
*Бабина пита од лимонови целуфки
*Колач 1-2-3-4
*Тирамису за аткинсовци
*Пита од колачиња со чоколадни парченца без печење
*Пита со банана-крем
*Пита со тиква
*Кара понгал
*Карамел од меласа
*Кашмирски пулао
*Коваим
*Колачиња со чоколадни парченца
*Крем Бруле
*Лукоми
*Миле Креп
*Француски тост
*Фунта-колач
2.6 Разно
*Компирови кнедли
*Сок од житни треви
Готвач:Веганска кујна

| Кујни | Специјални исхрани
Веганската кујна не користи никакви продукти од животинско потекло како месо, млечни производи или јајца. Оваа е поограничена исхрана од вегетаријанската, која дозволува немесни производи од животинско потекло. Сите вегански рецепти се вегетаријански (но не и обратно).
1 Веганска исхрана
Веганите ги имаат истите прехрамбени потреби како сите други луѓе, но треба да внимаваат да земаат витамини Б и Д, калциум, јод, масни киселини. нудат поподробни информации на оваа тема.
2 Замени за состојки кај веганската кујна
:''Главна статија'': Вегански замени''
Во веганската кујна месото, јајцата и млечните производи се заменуваат со алтернативни состојки. Овие состојки се обидуваат да го повторат истиот вкус, текстура и другите корисни својства на стандардните состојки. Самото заменување може да биде повеќе или помалку успешно, зависно од рецептот, додека пак некои состојки воопшто неможат да се заменат.
3 Вегански рецепти
3.1 Појадок
*Житарици
*Кјагана со тофу
*Палачинки во рерна
*Палачинки
3.2 Пијалоци
3.2.1 Млека (течности од житарици, зрна и ореви)
*Бадемово млеко
*Житно млеко
*Лешниково млеко
*Оризово млеко
*Соино млеко
*Хоршата, која се прави од ориз, бадем или шуфа.
3.2.2 Сокови
*Сок од житни треви
*Сок од морков и портокал
3.3 Намази
*Житен намаз од грашест пиреј
*Житно-оризов намаз
*Намаз од млад кромид
*Намаз од морков и црвен пипер
3.4 Сирење и кашкавал
*чедар (вегански)
3.5 Сосови
*Мједра
*Путанеска (вегански)
*Сос од кикиритки (вегански)
3.6 Компоненти
Рецепти кои се користат како компоненти во други рецепти.
*Зимница од лимон
*Шејтан
3.7 Предјадења и додатоци
*Баба гануш
*Гвакамоле
*Салца
*Табули
3.8 Супи и чорби
*Динстан зеленчук со кнедли
*Кералан, се служи со Апам
*Чорба од леќа
*Чорба од бразилски црн грав
3.9 Леб
*Интегрален леб (вегански)
*Кардамом
*Морнарски двопек
3.10 Вегански плескавици
*Бургер од грав и гриз (со леб)
*Бургер со гриз (со леб)
*Бургер со пиреј
*Бургер од жито, ориз и гриз
*Булгер бургер
*Шејтан-бургер (со леб)
3.11 Салати
Сите салати без состојки од животинско потекло (сирење, јајца, месо и сл.)
3.12 Главни јадења
*Алу гоби
*Англиска паштета од боб
*Апам, се служи со Кералан
*Зелен грав со кафен ориз
*Зеленчукова пита
*Индиски грав
*Индиски компири
*Индиски ориз
*Кари од компир и наут
*Кокосов намаз
*Макарони со хранлив квасец
*Масала Доса (Доса со Алу масала)
*Ориз и грашок
*Основен индиски доматен сос (со кари основа)
*Пандорина гозба
*Паста е Фаџиоли
*Палента
*Пулијодарај
*Рататуил
*Самоса
*Тава од модар патлиџан и наут
*Тадка дал
*Тестенини со спанаќ
*Тофу палачинка
*Црнкаст грашок со кел
*Чили (вегански)
*Чили грашок
3.13 Десерти
*Анархистички житни колачиња
*Колач од чоколадна пенеста крема
*Пита од рамен
*Пита од рамен и јагоди
*Чоколадна пита бесз печење
Германски јазик/Додатоци/Броеви

Die Zahlen - Броеви
----
1 Броеви од 1-12
2|
# еин
# drei
# vier
# fünf
# sechs
# sieben
# acht
# neun
# zehn
# elf
# zwölf
2 Броеви од 13-19
Броевите од 13-19 се изговараат така што на втората цифра се додава десет (''zehn'').
2|
*13. dreizehn
*14. vierzehn
*15. fünfzehn
*16. sechzehn
*17. siebzehn ("en" на крајот од "sieben" отпаѓа)
*18. achtzehn
*19. neunzehn
3 Броеви од 20-99
Десетките се изговараат така што на првата цифра се додава суфиксот -''zig''*20. zwanzig
*30. dreißig
*40. vierzig
*50. fünfzig
*60. sechzig
*70. siebzig
*80. achtzig
*90. neunzig
Останатите броеви на германски се изговараат „наопаку“ - прво последната цифра, а потоа дестката. Така на пр. ''четириесет и шест'' се изговара како ''шест и четириесет'' (sechsundvierzig). Еве неколку примери:
*32. zweiunddreißig
*57. siebenundfünfzig
*84. vierundachtzig
*98. achtundneunzig
4 Редни броеви
Редните броеви се добиваат со додавање на суфиксот -te.
2|
# erste
# zweite
# dritte
# vierte
# fünfte
# sechste
# siebte
# achte
# neunte
# zehnte
5 Дропки
Дропките се изговараат со додафање на суфиксот -tel. Единствен исклучок е "половина" ("halb").
*1/2. ein Halb
*1/3. ein Drittel
*1/4. ein Viertel
*1/5. ein Fünftel
*1/6. ein Sechstel
*1/7. ein Siebtel
*1/8. ein Achtel
*1/9. ein Neuntel
Кинески јазик/Лекција 10

=Лекција 10: 打電話=
0.1 Дијалог 10
, Традиционални знаци, , , Македонски
小美的媽媽:, 喂？, Мајка ѝ на Сјао3 Меи3:, Ало?
阿明:, 你好。請問小美在家嗎？, А1 Минг2:, Ало! Дали е дома Сјао3 Меи3?
小美的媽媽:, 她在。請稍等。, Мајка ѝ на Сјао3 Меи3:, Да, дома е. Почекај.
小美:, 喂？, Сјао3 Меи3:, Ало?
阿明:, 小美，我是阿明。星期日有空嗎？, А1 Минг2:, Сјао3 Меи3. Тука А1 Минг2. Слободна ли си во недела?
小美:, 星期日？我有空。, Сјао3 Меи3:, Недела? Да, слободна сум.
阿明:, 那要一起去看電影嗎？, А1 Минг2:, Сакаш да одиме на кино?
小美:, 好啊!幾點的電影？, Xiao3 Mei3:, Да. Кое време е филмот?
阿明:, 三點開演。, А1 Минг2:, Во три часот.
小美:, 好，在哪裡集合？, Сјао3 Меи3:, Ок. Каде да се сретнеме?
阿明:, 捷運站前見好嗎？, А1 Минг2:, Може пред метро-станицата?
小美:, 好，到時候見。, Сјао3 Меи3:, Ок. Се гледаме.
Pin1yin1
Германски јазик/Вокабулар/Денови од неделата, месеци, годишни времиња

1 Денови
+ Денови од неделата
Германски, Македонски
der Montag, понеделник
der Dienstag, вторник
der Mittwoch, среда
der Donnerstag, четврток
der Freitag, петок
der Samstag, сабота
der Sonntag, недела
* der Tag - ден
* das Wochenende - викенд
2 Месеци
+ Месеци
Германски, Македонски
der Januar, јануари
der Februar, февруари
der März, март
der April, април
der Mai, мај
der Juni, јуни
der Juli, јули
der August, август
der September, септември
der Oktober, октомври
der November, ноември
der Dezember, декември
* der Monat - месец
3 Годишни времиња
+ Годишни времиња
der Frühling, der Sommer, der Herbst, der Winter
пролет, лето, есен, зима
* die Jahreszeit - годишно време
* das Jahr - година
Германски јазик/Општи фрази и поздрави

Hallo! | Das Genus der Nomen >>
----
Hallo! / Здраво!
1 Претставување
* Hallo! - Здраво!
* (Herzlich) Willkommen! - (Срдечно) Добредојде!
* Wie heißt du? - Како се викаш?
* Wie heißen Sie? - Како се викаш? (формално)
* Ich heiße ... - Јас се викам ...
* Herr - господин
* Frau - госпоѓа
* Ja - да
* Nein - не
* Woher kommst du? - Од каде доаѓаш?
* Woher kommen Sie? - Од каде доаѓаш? (формално)
* Ich komme aus ... - Јас доаѓам од ...
2 Поздрави
* Guten morgen! - Добро утро!
* Guten tag! - Добар ден!
* Guten abend! - Добра вечер!
* Gute nacht! - Добра ноќ!
* Wie geht es dir? - Како си?
* Wie geht's? - Како си?
* Wie geht es Ihnen? - Како си? (формално)
** Sehr gut. - Многу добро.
** Gut, danke. - Добро, благодарам.
** Es geht. - ОК е.
** Nicht so gut. - Не многу добро.
* Und Ihnen? - А, ти? (формално)
* Tschüss. - Чао.
* Auf wiedersehen! - До гледање!
* Bis später! - Се гледаме подоцна!
3 Лични заменки
Личните заменки во германскиот јазик се:
+ Personalpronomen
, Еднина, Множина
1 л., ich - јас, wir - ние
2 л., du - ти, ihr - вие
3 л., er/sie/es - тој/таа/тоа, sie/Sie - тие/Вие (формално)
Кинески јазик

Добредојдовте на викикнигата за кинески јазик, слободен учебник по кинески јазик во облик на стандардниот мандарински (официјалниот кинески во Кина). Ова е содржина на лекции што користат упростени знаци (се употребуваат во Кина, Сингапур и Малезија).
''Напомена'': За да можете да ја користите книгава, вашиот прелистувач мора да е наместен да прикажува кинески знаци. Ако знаците во сивата кутија подолу изгледаат како квадратчиња или глупости како �?�?􏿾, тогаш прелистувачот не ви е правилно прилагоден.
我们需要您帮助！如果您谙悉中文，请協助编撰本教科书。我們需要您的幫助，如果您諳悉中文，請協助編撰本教課書。
1 Прилози / 附录
1.1 Поврзани книги
*Пишан кинески јазик
*Кантонски јазик (Јуе)广东话
*Јужномински јазик (тајвански)闽南话 (台湾话)
*Готварска книга:Кинеска кујна
2 Учесници
* Напатствија за учесници
* Планирање на учебник 课文安排
* Историја на развојот
* Учесници 撰文者
de:Chinesisch
en:Chinese (Mandarin)
es:Chino Mandarín
fr:Enseignement du chinois
ko:중국어 입문
it:Cinese
nl:Algemeen Beschaafd Chinees
ja:中国語
pl:Chiński
fi:Kiinan kieli
tr:Mandarin
uk:Китайська мова
zh:汉语
Германски јазик/Вокабулар/Облека

+ Облека
Германски, Македонски
das Hemd, кошула
die Hose, панталони
die Bluse, блуза
das Kleid, фустан
der Rock, сукња
der Pullover, пуловер
der Schuh, чевел
die Jacke, јакна
das Sakko, сако
der Mantel, мантил
die Strumpfhose, хулахопки
Германски јазик/Вокабулар/Бои

Die Farben
----
+ Бои
, Германски, Македонски
rot, црвена
grün, зелена
gelb, жолта
blau, сина
weiß, бела
schwarz, црна
braun, кафена
grau, сива
lila, виолетова
* Кога сакаме да прецизираме за нијансата на бојата можеме да се користиме со придавките dunkel - темен, или hell - светол:
, Германски, Македонски
dunkelbraun, темнокафена
hellgrün, светлозелена
Германски јазик/Прилози

Прилозите се неменливи зборови што ги дополнуваат првенствено глаголите по место, време, начин и количество.
1 Прилози за начин
Gern - радо, со задоволство
* Ich trinke gern Kaffee. - Сакам [радо, со задоволство] да пијам кафе.
Leider - за жал
* Ich muss leider arbeiten. - За жал, морам да работам.
Wieder - пак, повторно
* Der Vulkan ist wieder aktiv. - Вулканот е повторно активен.
2 Прилози за време
Zuerst - прво
Dann/Danach - потоа
Германски јазик/Вокабулар/Делови од телото

+ Делови од телото
Германски, Македонски
der Kopf, глава
das Auge, око
die Nase, нос
das Ohr, уво
der Mund, уста
die Hand, рака
das Bein, нога
der Bauch, стомак
der Rücken, грб
1 Органи
+ Делови од телото
Германски, Македонски
das Gehirn, мозок
das Herz, срце
die Lunge, бел дроб
der Magen, желудник
die Leber, црн дроб
die Niere, бубрег
der Zahn, заб
die Haut, кожа
Германски јазик/Додатоци/Азбука

''Das Alphabet''----
Германската азбука се состои од 26 букви од латинската азбука, плус четири специјални букви.
: A a, B b, C c, D d, E e, F f, G g, H h, I i, J j, K k, L l, M m, N n, O o, P p, Q q, R r, S s, T t, U u, V v, W w, X x, Y y, Z z
Специјални букви се:
: Ä ä, Ö ö, Ü ü, ẞ ß
1 Изговор
+
, Изговор, Пример,
sch, се изговара како ш, ''Tisch''
tsch, се изговара како ч, ''Deutschland''
eu, се изговара како ој, ''Euro''
ei, се изговара како ај, ''leider''
st, се изговара како шт кога се наоѓа на почетокот од зборот, ''Stadt''
sp, се изговара како шп кога се наоѓа на почетокот од зборот, ''Sport''
w, се изговара како в, ''Wasser''
1.1 Самогласки
Самогласките може да се изговорат на два начини, кратко или долго. Кога се наоѓаат пред ''две исти согласки, ck, ch или tz,'' се изговараат кратко. Самогласките се изговараат долго кога се наоѓаат пред ''h'' или ''ß''. ''I'' се изговара долго ако после него следува ''e''.
+
, Кратко, Пример, Долго, Пример
a, Tasse, Straße
e, Dreck, nehmen
i, bitte, sieben
o, Koffer, Sohn
u, Wuppertal, Fuß
Германски јазик/Вокабулар/Делови од куќата

+ Делови од куќата
Германски, Македонски
das Zimmer, соба
das Wohnzimmer, дневна соба
das Schlafzimmer, спална соба
das Badezimmer, бања
die Küche, кујна
das Fenster, прозор
die Tür, врата
der Schrank, шкаф
der Spiegel, огледало
der Aufzug, лифт
das Bett, кревет
das Kopfkissen, перница
die Treppe, скали
der Kühlschrank, фрижидер
1 Прибор за јадење
''die Gabel'', ''der Löffel'', ''das Messer'', ''das Glas'', ''der Teller''
Германски јазик/Номинатив

<< Das Präsens | Der Nominativ | Plural der Nomen >>
----
Der Nominativ / Номинатив
1 Што означува номинатив?
Во германскиот јазик разликуваме четири падежи:
* Номинатив - е основна форма на именката. Подметот во реченицата е во номинатив - тоа е лицето што го врши дејството.
* Акузатив - се однесува на директниот предмет во реченицата - тоа е лицето или предметот врз кое дејството е извршено.
* Датив - се однесува на индиректен предмет во реченицата.
* Генетив - се користи да се покажи поседување.
Номинатив е првиот падеж во германскиот падежен систем. Го опишува подметот во реченицата. Подметот на реченицата секогаш и на кој било јазик ја опишува личноста или работата што прави нешто.
На пр. Der Mann ist klug. - Мажот е паметен.
Како што можете да видите, мажот е личноста која прави нешто - тој е паметен. За да го пронајдеме подметот во реченицате може да го поставиме прашањето кој? (wer?) или што (was?). ''Wer ist klug?'' - Der Man. Der Man е подметот во реченицата, поради тоа оваа именка ќе биде во номинатив.
2 Членот
Неопределениот член во номинатив гласи:
+ Неопределен член
, Член, Пример, Македонски
машки род, ein, ein Mann, (еден/некој) маж
женски род, eine, eine Frau, (една/некоја) жена
среден род, ein, ein Brot, (еден/некој) леб
множина, ---, Kinder, (едни/некои) деца
Определениот член во номинатив гласи:
+ Определен член
, Член, Пример, Македонски
машки род, der, der Mann, мажот
женски род, die, die Frau, жената
среден род, das, das Brot, лебот
множина, die, die Kinder, децата
3 Присвојни заменки во номинатив
Улогата на подмет во реченицата може да ја врши и присвојна заменка. Формите за присвојните заменки во германски се еднакви за машки и среден род. Формата за женски род е еднаква со онаа за множина. Тие се:
, Mask./Neut., Fem./Pl., македонски*
ich, mein, meine, мој/моја/мое/мои
du, dein, deine, твој/твоја/твое/твои
er, sein, seine, негов/негова/негово/негови
sie, ihr, ihre, нејзин/нејзина/нејзино/нејзини
es, sein, seine, негов/негова/негово/негови
wir, unser, unsere, наш/наша/наше/наши
ihr, euer, eure, ваш/ваша/ваше/ваши
sie, ihr, ihre, нивен/нивна/нивно/нивни
Si, Ihr, Ihre, Ваш/Ваша/Ваше/Ваши (формално)
*Преводот на македонски е даден само за компарација. Во предвид мора да се зема родот на именката на германски. На пр. das Auto (neut.) - Das ist mein Auto. - Тоа е мојата кола.
Германски јазик/Идно време Футур I

Идно време е глаголска форма која генерално го означува настани кои сè уште не се случиле, но се очекува да се случат во иднина (''die Zukunft'').
1 Образување
Се образува со формите на помошниот глагол werden (ќе, ''букв. станува'') во сегашно време + инфинитив од глаголот.
ich, werde, основа на глаголот, -en
du, wirst
er/sie/es, wird
wir, werden
ihr, werdet
sie/Sie, werden
Формите од глаголот werden секогаш стојат на второ место во реченицата, додека вториот глагол стои на крајот од реченицата.
Германски јазик/Вокабулар/Во град

1 Места во градот
+ Во град
Германски, Македонски
der Park, парк
das Museum, музеј
die Schule, училиште
der Markt, пазар
das Geschäft, продавница
die Brücke, мост
der Supermarkt, супермаркет
das Krankenhaus, болница
das Kino, кино
der Buchladen, книжарница
das Fitnesstudio, теретана
2 Транспорт
Wann fährt der nächste Zug? - Кога е следниот воз?
+ Транспорт
Германски, Македонски
der Bahnhof, железничка станица
die Abfahrt, поаѓање, тргнување
die Verspätung, задоцнување
der Zug, воз
die Fahrkarte, билет
die Ampel, семафор
das Gleis, перон
die Bushaltestelle, автобуска постојка
der Flughafen, аеродром
das Fahrrad, велосипед
das Motorrad, мотоцикл
die Kreuzung, раскрсница
Германски јазик/Претеритум

Präteritum
----
За разлика од времето ''Перфект'', кое најчесто се користи во говорниот германски и за неодамнешни настани, ''Претеритум'' најчесто се користи во пишана форма и означува настани што датираат во подалечно минато.
1 Претеритум од глаголите sein и haben
sein - сум, haben - има
ich war, ich hatte
du warst, du hattest
er/sie/es war, er hatte
wir waren, wir hatten
ihr wart, ihr hattet
sie/Sie waren, sie hatten
2 Претеритум од модалните глаголи
, könnenможе, müssenмора, wollenсака, sollenтреба, dürfenсмее, mögen сака
ich, wollte
du, wolltest
er/sie/es, wollte
wir, wollten
ihr, wolltet
sie/Sie, wollten
Германски јазик/Модални глаголи

<< Plural der Nomen | Die Modalverben | Fragen >>
----
Die Modalverben / Модални глаголи
1 Што се модални глаголи?
Во германскиот јазик постојат шест модални глаголи (''Modalverben'') кои многу често се употребуваат за искажување на:
# дозвола/возможност/способност
# обврзност/неопходност
# намера/предвидување
Модалните глаголи се неправилни глаголи. Тие се:
# können - може, умее - искажува умеење, способност.
# müssen - мора - искажува неопходност, обврзаност, наредба, должност.
# wollen - сака, намерава - искажува намера, желба, план.
# sollen - треба - искажува инструкции, наредба, совет.
# dürfen - смее, осмели - искажува дозвола, забрана.
# mögen - сака - искажува наклонетост.
2 Модалните глаголи во сегашно време
, könnenможе, müssenмора, wollenсака, sollenтреба, dürfenсмее, mögen сака
ich, kann, muss, will, soll, darf, mag
du, kannst, musst, willst, sollst, darfst, magst
er/sie/es, kann, muss, will, soll, darf, magt
wir, können, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen
ihr, könnt, müsst, wollt, sollt, dürft, mögt
sie/Sie, können, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen
3 Примери
Секогаш кога во реченицата користиме модален глагол, тој мора да биде конјугиран по лице, а вториот глагол останува во инфинитивна форма.
* können
** Ich kann sehr schnell schwimmen. - Јас можам (умеам/знам) многу брзо да пливам.
** Ich kann nicht tanzen. - Јас не можам (умеам/знам) да танцувам.
** Er kann Gitarre spielen. - Тој може (умее/знае) да свири на гитара.
* müssen
** Du muss Morgen arbeiten. - Ти мораш наутро да работиш.
** Er muss heute zu Hause bleiben. - Тој мора да остане дома денеска.
** Ich muss nach Hause (gehen). - Јас морам да одам дома.
* wollen
** Wollen sie zum Konzert gehen? - Сакаат ли тие на концерт да одат?
** Will er Essen? - Сака ли тој да јаде?
** Ich will reisen. - Јас сакам да патувам.
* sollen
** Der Doktor sagt, du sollst mehr schlafen. - Докторот вели дека ти треба повеќе да спиеш.
** Wann sollen wir kommen? - Кога треба ние да дојдеме?
** Morgen soll es regnen. - Утре треба да врне.
* dürfen
** Er darf nichts anfassen. - Не смее да пипне ништо.
** Hier darf man nicht schwimmen. - Тука не смеете да пливате.
* mögen
** Ich mag bücher lesen. - Јас сакам да читам книги.
** Sie mag ihn. - Таа го сака него.
Германски јазик/Деливи глаголи

<< Der Akkusativ | Trennbare Verben | Perfekt >>
----
Trennbare Verben / Деливи глаголи
Деливите глаголи во германскиот јазик се глаголи кои имаат префикс, кој му дава на глаголот ново значење.
За да добиеме претстава како префиксот може да го промени глаголот, можеме да разгледаме неколку примери:
* gehen - оди
* ausgehen - излегува
Во овој пример можеме да видеме дека префиксот aus- го менува значењето на глаголот gehen. Бидејќи префиксот aus- може да се преведе како „надвор“, сосема е едноставно да се види како ausgehen значи „да се излезе“.
1 Деливи префикси
Префикс, Примери
ab-, abheben - подигне, abholen - земе, подигне
an-, ankommen - пристигна
auf-, aufstehen - станува
bei-, beitragen - придонесе
ein-, einladen - поканува
her-, herstellen - изработи
hin-, hinstellen - постави
los-, losgehen - тргнува, почнува
mit-, mithaben - има со себе, mitspielen - учествува во игра
nach-, nachfragen - распрашува
vor-, vorhaben - има намера
zu-, zumachen - затвора
zurück-, zurückgeben - врати, даде (назад)
weg-, wegnehmen - одземе
2 Како се користи делив глагол во реченица
Доколку во реченица се користи делив глагол, и тој е единствениот глагол во реченицата, тогаш тој се дели. Коренот од глаголот е конјугиран и се наоѓа на позиција 2. Префиксот се наоѓа на крајот од реченицата.
Позиција 1 Подмет, Позиција 2Коренот од глаголот конјугиран по лице и број, Др. инфо, Крај на реченицатаПрефикс
Ich, stehe, um 8 Uhr, auf.
Доколку во реченицата е искористен модален глагол, деливиот глагол не се дели и се наоѓа на крајот од реченицата во инфинитив.
Позиција 1 Подмет, Позиција 2Модален глагол конјугиран по лице и број, Др. инфо, Крај на реченицатаДелив глагол во инфинитив
Ich, kann, den Kuchen, mitbringen.
3 Дали сите глаголи со префикси се деливи?
Одговорот е не. Глаголите кои ги имаат следниве префикси не се деливи:
Префикс, Пример
be-, beschreiben - опишува, besuchen - посетува, bekommen - добива
emp-, empfinden - чувствува
ent-, entlaufen - побегнува
er-, erarbeiten - одработи
ge-, gebrauchen - употреби, gefallen - допаѓа, gehören - припаѓа
miss-, missbrauchen - злоупотребува
ver-, verkaufen - продава
zer-, zerstören - разурне